text:
တၢင်းဝူၼ့်ဢၼ်လူၼ့်ဢွၵ်ႇႁွင်ႈႁဵၼ်း
တၢင်းဝူၼ့်ဢၼ်လူၼ့်ဢွၵ်ႇႁွင်ႈႁဵၼ်း
မိူဝ်ႈၼႆ့ တႃႇတေဢွင်ႇမၢင်ႇထိုင်ႈတီႈ၊ တႃႇတေဢမ်ႇလႆႈၼႅင်ၸႂ်ဝၢႆးလိုၼ်းၼၼ့် ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ဢုပ်ႇၵုမ်လူၺ်ႈလွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ "ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ လူဝ်ႇႁဵတ်း" ၼႆၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ပေႃးမႃးဝူၼ့်တူၺ်းလီလီၸိုင် ၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆ့ လၢတ်ႈငၢႆႈသေတႃႉႁဵတ်းၸွမ်းယၢပ်ႇတႄ့တႄ့ၼေႃႈ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ တႃႇၵူၼ်းၵၢင်လၢႆၼိုင်ႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉထိုင်လႆႈ ႁႂ်ႈပေႃးၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ဢၼ်လႂ်ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ဢၼ်လႂ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ၼႆၼၼ့်ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁၼ်ယၢပ်ႇဝႆ့။ လိူဝ်သၼေၼ့် ႁူႉယဝ့် ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈယဝ့်သေတႃႉတႃႇတေႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈၼၼ့်ၵေႃႈ ႁၼ်ယၢပ်ႇဝႆ့ထႅင်ႈယဝ့်ၼေႃႈ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆ့သေ တၢင်းဝူၼ့်ၵဝ်ၶႃႈထိုင်ၵႂႃႇ တီႈၼိူဝ်လွင်ႈပဵၼ်ပူၼ့်မႃး မိူဝ်ႈသွင်ႁဵင်ႁႃႈပၢၵ်ႇပီပၢႆ တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ့်လွင်ႈၼိုင်ႈ ႉႉႉ
ဝၢႆးသဝေႃႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းလူင်ဝေႇတေႇႁီႇ ၸပ်းတွင့်ပႃးတူဝ်ယဝ့်ၸိုင် မၼ်းၼၢင်းမီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈၵိၼ် လိူတ်ႈႁူဝ်ၶႅၼ်ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလူင်ပိမ်ႇပိသႃႇရၵမ်းလဵဝ် ၼႆဝႃႇ။ မိူဝ်ႈထၢမ်လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတီႈပုၼ်ႇၼႃးပုရေႃးႁိတ်ႈလူင်ၶဝ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈတၢင်းဢီႈသင်လႄႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းဝေႇတေႇႁီႇ ၶႂ်ႈၵိၼ်လိူတ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸိူင့်ၼႆ ၼႆၼၼ့် ၶဝ်တွပ်ႇဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်မႃးမီးယူႇၼႂ်းတူဝ် ၸၢဝ်းၼၢင်းဝေႇတေႇႁီႇၼၼ့် ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းၼိုင်ႈၸဝ့်ၸဝ့် မၼ်းတေၶႃႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတၢႆသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ် ဢုပ့်ဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်းယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းဝေႇတေႇႁီႇၸင်ႇမီးၵၢင်ၸႂ်တွင့်မႆႈလိူတ်ႈၸိူင့်ၼႆယဝ့် ၼႆယဝ်ႈ။
ၸဝ်ႈၼၢင်းဝေႇတေႇႁီႇၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလႆႈငိၼ်းမႅၼ်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်တေၵိူတ်ႇမႃးၼၼ့် တေပဵၼ်ၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်တေၶႃႈပေႃႈမၼ်းၶိုၼ်းၼႆလႄႈ ဢဝ်တင်းလွၵ်းလၢႆး လၢႆၸိူဝ့်လၢႆပိူင်သေ ၶတ်းၸႂ်ယႃႉ ႁႂ်ႈသၼ်ႇထေႇတူၵ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇယႃႉတူၵ်းလႆႈ။ ႁဵတ်းၼႆသေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃး ဝႃႈၼႆႁေလႃႈ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႉၼႆ့ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၶဵၼ်ပေႃႈမၼ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇပႃႈၵိူတ်ႇလႄႈ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢၸႃႇတသတ်ႈ (=ၽူႈၶဵၼ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇၵိူတ်ႇ) ၼႆယဝ့်။
လွင်ႈဝႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းၼိုင်ႈၸဝ့်ၸဝ့် ဢၸႃႇတသတ်ႈ တေၶႃႈႁႅမ်ပေႃႈမၼ်းတၢႆသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့် ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးတမ လႅပ်ႈႁူႉထိုင်လီငၢမ်းယူႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ် ပၢႆးဝူၼ့်တွၼ်ႈတႃႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပိမ်ႇပိသႃႇရၼၼ့် မၼ်းၸဝ်ႈႁေႃးၼႄ ၸိူင်းလွင်ႈပဵၼ်ပူၼ့်မႃးႁူဝ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ ထုသၸႃတၵ ၼၼ့်ယဝ့်။ မိူဝ်ႈပုတ့်ထၸဝ်ႈ ႁေႃးၼႄၸိူင်းႁူဝ်ၼႆ့ၼၼ့် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢဝ်တင်းလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တၢင်ႇတၵ်းသေ ထွမ်ႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုမ်ႇႁၵ့်ၵုမ်ႇႁွမ်လုၵ်ႈၸၢႆးယူႇၵူၺ်းလႄႈ ပုတ့်ထၸဝ်ႈႁေႃးဢီႈသင် လၢတ်ႈဢီႈသင်ၵႂႃႇၼႆၼၼ့် မၼ်းဢမ်ႇလႅပ်ႈတၼ်းထွမ်ႇတၼ်းတွင်း။ ပုတ့်ထၸဝ်ႈ ပေႃးလႆႈပၼ်ၽၢင့်မၼ်း ၼႆယဝ့်။
ထုသꩡႃတၵဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပဵၼ်ၸိူင်းဢၼ်လၢတ်ႈလူၺ်ႈလွင်ႈ လွၵ်းလၢႆးၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပႃးၼိုင်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း လႆႈၶႃႈႁႅမ်မၼ်းတၢႆၼၼ့်ယဝ့်။ တီႈၼႆႈ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ ထုသၸႃႇတၵၼႆ့ ဢိတ်းဢီႈ -
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈၼၼ့် တီးမိူင်းတၵ့်ၵသူဝ်ႇ မီးတူၼ်ၶူးၵတ့်ၶႅၼ်ႇလူင်ပႃးၼိုင်ႈယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် လုၵ်ႈၸၢႆးၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပႃးၼိုင်ႈ တီႈမိူင်းပႃႇရႃႇၼသီႇၵေႃႈ မႃးႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃတမ်ႈတီႈမၼ်းၸဝ်ႈယဝ့်။ မိူဝ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃ တဵမ်ထူၼ်ႈလီငၢမ်းယဝ့်ၼၼ့် လုၵ်ၸၢႆးၶုၼ်မိူင်းပႃႇရႃႇၼသီႇ ၸင်ႇၵႂႃႇဝႆႈလဝ်ႈ ၵၼ်ႇတေႃးတူၼ်ၶူးလူင်မၼ်းသေ တူင့်တၵ့်သူင်ႇသင်ႇ ယွၼ်းဝၢႆႇယွၼ်းပွၵ်ႈယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် တူၼ်ၶူးလူင်ၵေႃႈ ဢဝ်တင်းၺၢၼ်ႇဢၼ်မေႃတူၺ်းဢင်ႇၵႃႇလၵ့်ၶၼႃႇၵူၼ်းၼၼ့်တူၺ်းသေ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ တပေးမၼ်းၵေႃႉၼႆ့ ဝၼ်းၼိုင်ႈ တေပဵၼ်ၶုၼ်မႃး၊ မိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၶုၼ်ယူႇၼၼ့် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းတေၶႃႈႁႅမ်မၼ်းတၢႆသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ယဝ့် ၼႆယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလွတ်ႈၵၢင်း ၽေးၶဵၼ်လူင်ဢၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တေၶႃႈႁႅမ်မၼ်းတၢႆၼၼ့် တူၼ်ၶူးလူင် ၸင်ႇၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် ၵႃႇထႃႇသီႇႁူဝ်သေ သင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ "လုၵ်ႈၼွင့်ဢိူၺ်း ပေႃးဢသၢၵ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမႂ်း တဵမ်သိပ်းႁူၵ်းၶူပ်ႇမႃးၸိုင် မိူဝ်ႈတၼေင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၼၼ့် ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိၼိုင်ႈတႃႉၼႃႈ၊ မိူဝ်ႈဢၼ်ၼင်ႈယူႇတၢင်းၼႃႈ ဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်း သိုၵ်းႁၢၼ်ၼၢင်းၸိူင့်ၶဝ် တင်းၼမ်တင်းလၢႆၼၼ့်သမ့် ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသွင်တႃႉၼႃႈ၊ မိူဝ်ႈဢၼ်တေၶိုၼ်ႈႁေႃပရသၢတ်ႈၼၼ့် ၸုၵ်းတီႈႁူဝ်ၶူဝ်လႆသေ ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသၢမ်တႃႉၼႃႈ၊ မိူဝ်ႈဢၼ်တေၶဝ်ႈၼႂ်းလုၵ်းၼွၼ်းၼၼ့် ၸုၵ်းတီႈပၢၵ်ႇၽၵ်းတူသေ ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသီႇတႃႉၼႃႈ" ၼႆယဝ့်။
လုၵ်ႈၸၢႆးၶုၼ်ပႃးၼႆ့ၵေႃႈ ၶုပ့်မူပ်ႇဝႆႈသႃတူၼ်ၶူးလူင်သေ ပွၵ်ႈမိူဝ်းၵႂႃႇယဝ့်။ ဝၢႆးသေ ပေႃႈမၼ်း သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ့် ဢမ်ႇႁိုင်သင် မၼ်းလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ယဝ့်။ ဝၢႆးၼၼ့် ဢမ်ႇႁိုင် ၼၢင်းႁေႃၶမ်းမၼ်း ၸပ်းတွင့်ပႃးတူဝ်သေ ၵိူတ်ႇလုၵ်ႈမႃးယဝ့်။ မိူဝ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ဢသၢၵ်ႈလႆႈ သိပ်းႁူၵ်းၶူပ်ႇမႃးၼၼ့် လႆႈႁၼ်ၸေးၸိမ်ႇပေႃႈမၼ်းသေယဝ်ႉ ၶွႆမႅၼ်ႈသေ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်မႃးယဝ့်။ ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်မၼ်းၵေႃႈ တမ်တမ်သေႇသေႇ ပၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈမၼ်းၶႃႈပေႃႈမၼ်းသေ ႁဵတ်းၶုၼ်ယဝ့်။ မၼ်းၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇပိူၼ်ႈပၼ်ႁႅင်းၼၼ့် ဝူၼ့်ႁႃလွၵ်းလၢႆး တႃႇၶႃႈပေႃႈမၼ်းတၢႆယူႇဝၼ်းဝၼ်းၶိုၼ်းၶိုၼ်းယဝ့်။ မၼ်းဝႃႈ ၵဝ်တေဢဝ်ယႃမိူဝ်ႇ သႂ်ႇၼႂ်းၶဝ်ႈသေ ၶႃႈပေႃႈႁဝ်း ၼႆယဝ့်။
မီးဝၼ်းၼိုင်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လႆႈႁၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း မႃးၸူးတီႈၽိူၼ်ၶဝ်ႈယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် ၵွပ်ႈဝႃႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ဢသၢၵ်ႈတဵမ်သိပ်းႁူၵ်းယဝ့်လႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵႃႇထႃႇဢၼ်တူၼ်ၶူးလူင်မၼ်း ၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈဝႆ့ပၼ်ၼၼ့်ယဝ့်။ မၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇတူၺ်းလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းသေ ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိၼိုင်ႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။ တီႈပွင်ႇမၼ်းဝႃႈ
ၼူဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ယူႇၼႂ်းလပ်းသိင်ႇသေတႃႉၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ၶဝ်ႈသၢၼ်လႄႈပိူၵ်ႇမၼ်းယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၶဝ်ဝႄႈပႅတ်ႈပိူၵ်ႇမၼ်းသေ ၵိၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ၵူၺ်းယဝ့်။
ၵမ်းၼၼ့် လုၵ်ၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈဝူၼ့်ဝႃႈ "ပေႃႈႁဝ်း ႁူႉထိုင်လွင်ႈၵဝ်တေႁဵတ်းယဝ့်" ၼႆသေ ဢမ်ႇႁတ်းဢဝ် ယႃမိူဝ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းၶဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းလႆႈၶုပ့်ဝႆႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းသေ ဢွၵ်ႇယၢၼ်ၵႂႃႇယဝ့်။
ဢတႃႇပွၵ်ႈၼိုင်ႈသမ့် မိူဝ်ႈဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်း လႄႈ သိုၵ်းႁၢၼ် ၼၢင်းၸိူင့်ၶဝ် တင်းၼမ်တင်းလၢႆ တိုၵ့်မႃးၼပ့်ယမ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းယူႇၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇၼၼ့် လုၵ်ၸၢႆးမၼ်း ဢၢင်ႈမႃးၶႃႈမၼ်းတၢႆယဝ့်။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ့် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသွင်သေ ႁေႃးလွတ်ႈႁင်းမၼ်းယူႇယဝ့်။ တီႈပွင်ႇမၼ်းဝႃႈ -
ၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ ၶႂ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵဝ်တၢႆ။ တၢင်းဝူၼ့်ၶဝ်ၼႆ့ ၵဝ်ႁူႉထိုင်မူတ်းယဝ့်။
လႆႈငိၼ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ႁေႃးလၢတ်ႈႁင်းၵူၺ်းမၼ်းၼင်ႇၼႆသေ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈ ဝူၼ့်ဝႃႈ "ပေႃႈၵဝ် ႁူႉထိုင်တၢင်းႁဵတ်းၵဝ်ယဝ့်လူးၼႆ့" ၼႆသေ ဢမ်ႇပဵၼ်ၶႃႈပေႃႈမၼ်း။
ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈသမ့် မိူဝ်ႈတေၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်ႁေႃပရသၢတ်ႈၼၼ့် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလႆႈႁၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၼင်ႈယူႇပႂ်ႉယူႇတီႈႁူဝ်ၶူဝ်လႆယဝ်ႉ။ တီႈတႄ့ၸိုင် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းဢဝ်မိတ်ႈသိူင်ႇဝႆ့ၼႂ်းသိူဝ်ႈမၼ်းသေ ၵျၢမ်ႇဢၢင်ႈငွႆးႁႅမ်ပႅတ်ႈပေႃႈမၼ်းယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵႃႇထႃႇမၼ်း ႁူဝ်ထိသၢမ်ၼၼ့်သေယဝ်ႉ ၸုၵ်းတီႈတၢင်းၶိုၼ်ႈၶူဝ်လႆသေ ႁေႃးလွတ်ႈယူႇႁင်းမၼ်း ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ
ပေႃႈလိင်းၼႆ့ ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈမၼ်းတေဢမ်ႇမႃးႁိမ်လႆႈ ၸေးၸိမ်ႇၵႃႇမမၼ်းၼၼ့် ဢဝ်ၶဵဝ်ႈသေ ၶူပ်းပႅတ်ႈၶိူင်ႈဢင်ႇၵႃႇ လုၵ်ႈမၼ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈယင်းတိုၵ့်တူဝ်လဵၵ့်ယဝ့်။
ဝၢႆးသေ လႆႈငိၼ်းၵႃႇထႃႇႁူဝ်ၼႆ့ၼၼ့် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈဝူၼ့်ဝႃႈ "ပေႃႈၵဝ် ႁူႉတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၵဝ်ၵႂႃႇထႅင်ႈယဝ့်လူးၼႆ့" ၼႆသေ ဢွၵ်ႇယၢၼ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ့်။
လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းယင်းပႆႇပႃႈႁၢၼ့်ၸႂ်လူးၵွၼ်ႇ။ ၶိုင်ဢၢင်ႈတေၶႃႈပေႃႈမၼ်းထႅင်ႈ ၵမ်းထိသီႇယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့သမ့် ဢဝ်တင်းမိတ်ႈသေ ၵႂႃႇလၵ့်တဵတ်ႇဝႆ့တႂ်ႈၵူႇၼွၼ်းပေႃႈမၼ်းယဝ့်။ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ တေၶႃႈႁႅမ်ပႅတ်ႈပေႃႈမၼ်း မိူဝ်ႈတိုၵ့်ၼွၼ်းလပ်းၼႆယဝ့်။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းၼွၼ်းလႄႈ ဢၢင်ႈၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းလုၵ်းၼွၼ်းယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့်သမ့် ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသီႇယဝ့်။ မၼ်းၵေႃႈ ၸုၵ်းတီႈပၢၵ်ႇၽၵ်းတူသေ ႁေႃးလွတ်ႈယူႇ ႁင်းမၼ်းယဝ့်။ တီႈပွင်ႇမၼ်းဝႃႈ -
မႂ်းၼႆ့ မိူၼ်ၼင်ႇပႄ့တႃႇမွတ်ႇတူဝ်ၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းသူၼ်ၽၵ်းၵၢတ်ႇၼၼ့်ယဝ့်၊ တင်းၵူဝ်တင်းႁေသေ သၼ်ႇသၼ်ႇသၢႆသၢႆယူႇ။ မႂ်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈဢဝ်ၵဝ်တၢႆသေ လၵ့်တဵတ်ႇဝႆ့ယူႇတႂ်ႈၵူႇၼႆၼၼ့် ၵဝ်ႁူႉဢိူဝ်ႈ။
ၽိူဝ်ႇလႆႈငိၼ်းၵႃႇထႃႇႁူဝ်ၼႆ့ယဝ့် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈ သၼ်ႇသၼ်ႇသၢႆသၢႆသေ မူၼ့်ဢွၵ်ႇတႂ်ႈၵူႇမႃးယဝ့်။ ဢဝ်မိတ်ႈမၼ်းမႃး ၶျႃႉဝၢင်းပၢၵ်ႇၼႃႈပေႃႈမၼ်းသေ ယွၼ်းဝႆႈလဝ်ႈတွင်းပၢၼ်ႇပေႃႈမၼ်းၶိုၼ်းယူႇယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့ ပေႃႈမၼ်းၵေႃႈ ႁွင့်ဢဝ် ဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်းၶဝ်မႃးသေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈၺွပ်းဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ၵႂႃႇၶင်ၶွၵ်ႈဝႆ့ယဝ့်။
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ဢဝ်မိုဝ်းတၢင်ႇသီမွမ်ႈၸွမ်ႁူဝ်သေ ဝႆႈသႃထိုင်တူၼ်ၶူးလူင်မၼ်း ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ဢသၢၵ်ႈမၼ်း ၼၼ့်ယဝ့်။ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းတႄ့ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈယူႇဝႆ့ၼႂ်းၶွၵ်ႈသေ ပေႃးတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈသဵင်ႇၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ် ၸင်ႇၵွႆႈႁႂ်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃး ယုၵ့်ယွင်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼႆယဝ့်။ ဝၢႆးၼၼ့် မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ တင်းၸႂ်ၵတ်းၸႂ်ယဵၼ်သေ ဢုပ့်ဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်း ၸွမ်းတြႃးမၢၼ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမႅၼ်ႈယူႇယဝ့်။
တြႃးႁူဝ်ၼႆ့တႄ့ ၵဝ်ၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်တြႃးဢၼ်ပုတ့်ထၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလူင် ပိမ်ႇပိသႃႇရ ႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ့်မၼ်းၸဝ်ႈ ၼိူဝ်လွင်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၼၼ့်ၼႆယဝ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵုမ်ႇႁၵ့်ၵုမ်ႇႁွမ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းယူႇၵူၺ်းလႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း တေဢမ်ႇလႅပ်ႈတၼ်းၽၢင့်မႅၼ်ႈဝူၼ့်မႅၼ်ႈ လွင်ႈဝႃႈတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၵုမ်းထိင်းလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈတေဝူၼ့်ဝႃႈ ပေႃးလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ယႂ်ႇမႃႈၵႃႈသုင်မႃးၼႆ ပေႃးဢဝ်ႁၢင်ႈႁေႃဢၢပ်ႈပၼ်တင်းမူတ်းၸိုင် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တေဢမ်ႇဢၢပ်ႈႁဵတ်းသင်တီႈမၼ်း ၼႆႁိုဝ်။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁၼ်ႁၢင်ႈၼႃႈတႃလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ မိူဝ်ႈတိုၵ့်ၵေႃႉလဵၵ့်ၵေႃႉလႅင် ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇလီႁၵ့်ၼႃႇလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းတၵ့် ပုၼ်ႇၼႃးပုရေႃးႁိတ်ႈၶဝ်ၼႆႁိုဝ်။ ပဵၼ်ၸိူင့်ႁိုဝ်မႃးၵေႃႈယဝ့် ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈယုမ်ႇယမ်တႄ့ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁၵ့်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈၼႃႇလႄႈ ပႅင်ႈၼင်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁဵတ်းၼၼ့် မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းမႃးၼႆယဝ်ႈ။ သင်ၸိူဝ့်ဝႃႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း သႂ်ႇၶွၵ်ႈဝႆ့မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းထုသꩡႃတၵၼၼ့်တႄ့ လႅပ်ႈတေပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇတင်းသွင်ၽၢၵ်ႇယဝ့်။ တွၼ်ႈတႃႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈထုၵ်ႇလုၵ်ႈၸၢႆးၶႃႈတၢႆ။ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၽိတ်းမႅၼ်ႈၵၢၼ်ႁၢႆ့မိူၵ်ႈလူင်သေ ထိုင်မိူင်းငရၢႆး။ တွၼ်ႈတႃႇၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈ ပဵၼ်ၼမ့်ႁူၼမ့်တႃ ႁွင့်ႁႆႈမႆႈလိူတ်ႇ။ လွင်ႈလႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆ့ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈထုၵ်ႇလီႁဵတ်းလႄႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းမႃးၼၼ့်ယဝ်ႈ။
ၼႂ်းတႃၵူၼ်းတင်းၼမ်တႄ့ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢၸႃႇတသတ်ႈၼႆ့ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးဢၼ်ၶႃႈပေႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇတၢႆၼႆယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူင့်ၼင်ႇၼႆၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၵွမ့်ၵႃႈဢၸႃႇတသတ်ႈၵူၺ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပိမ်ႇပိသႃႇရ ၵေႃႈပႃးတင်းၼမ်ယဝ့်။
ပီႈၸၢႆးလူင်


c: text/html

text:
ၽိုၼ်လိၵ်ႈ
လၵ်းပိူင်ၽႃႇသႃႇ
မိူဝ်းဝၼ်းထိ 16 လိူၼ် 12 ပီ 2012 ၼႆႉ လႆႈၶဝ်ႈႁႃဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတ် www.shanyoma.org လႄႈ လႆႈႁၼ်မီးပပ်ႉလိၵ်ႈသၢႆပႅၼ်းလၢႆလၢႆပပ်ႉယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၢႆ 25 မီးဝႆႉပႃႈၼိူဝ်ပိူၼ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၽုၺ်ႇဢၢၼ်ႇပပ်ႉၼႆႉဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်လိၵ်ႈ ၺၢၼ်ႇၸွမ်လႅင်း (ၼမ်ႉၶမ်း) တႅမ်ႈထိုင်သၢႆပႅၼ်း လၢတ်ႈလွင်ႈမူႇလိၵ်ႈ “တူၼ်းသဵင်တႆး မီးလၢႆသႅင်” ၼႂ်းပပ်ႉသၢႆပႅၼ်း မၢႆ 24 ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႉႁူႉဝႃႈ မူႇလိၵ်ႈ တူဝ်ၵဝ်ႇ လႆႈလူင်းၼႂ်းပပ်ႉ သၢႆပႅၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈတႄႉ မူႇလိၵ်ႈၼႆႉ
-- သိုပ်ႇလူ --
တူၼ်းသဵင်တႆး မီးလၢႆသဵင်
ၼမ်း
ပေႃးဝၢႆႇလင်တူၺ်းၶိုၼ်းပိုၼ်းလိၵ်ႈတႆး မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 50-60 ပီ တင်ႈတေႇတႆးမေးလိၵ်ႈတႆးၵဝ်ႇပဵၼ်လိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးယဝ်ႉ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးလွင်ႈလိၵ်ႈတႆးၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း၊ လိၵ်ႈတႆးသီႇပေႃႉ လႄႈလိၵ်ႈတႆးၵွင်ႇသီႇထႅင်ႈ တႃႇတေပဵၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈလၢတ်ႈ လႆႈထဵင်ၵၼ်မႃးတင်းႁိုင်ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁဝ်းသူင်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇၵၼ် သမ်ႉပေႃးၶႂ်ႈလိုမ်းလိၵ်ႈတႆးၵဝ်ႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ယၢမ်ႈမီးလိၵ်ႈတႆးသီႇပေႃႉ လိၵ်ႈတႆးၵွင်ႇသီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉမႃးယူႇ။
-- သိုပ်ႇလူ --
ပိုၼ်းတႆးၼႆႉ တေတႅမ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်/(တႆးလုၵ်ႉလႂ်မႃး?)
ၵႂၢမ်းငဝ်ႈ
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 50-60 ပီမႃးၼႆႉ ပပ်ႉပိုၼ်းတႆးႁဝ်း ပိၵ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇၼမ်မိူၼ်ပိူၼ်ႈသေတႃႉ လႆႈႁၼ်ဢွၵ်ႇမႃးယွတ်းယွတ်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီယုၵ်ႉယွင်ႈ ၼမ်ႉၸႂ် ၽူႈတႅမ်ႈပိုၼ်းၶဝ် ၸိူဝ်းၶတ်းၸႂ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႇလွင်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တူၺ်း တင်းၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းတႆး တင်းၼွၵ်ႈမိူင်းတႄႉ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ၊ တၢင်းႁၼ်ထိုင်လွင်ႈပိုၼ်းလႄႈၽိုၼ်ဢိင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶွင်ႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ် ပဵၼ်ၼႅဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ၵမ်ႈၼမ်၊ ဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆမိူၼ်ပိူၼ်ႈ။ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႄႈတၢင်းႁၼ်ပိူၼ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆ ပိူင်ႈၵၼ်ၼမ် …
-- သိုပ်ႇလူ --

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
radio FM 99.0 MHz ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် DJ ၽူႈၸတ်းလၢႆးၵၢၼ် ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 20 ၵေႃႉ ဢွင်ႈတီႈ လုမ်း MAP ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈတမ်းဝၢင်းၵၢၼ်ၸတ်းလၢႆးၵၢၼ် သပ်းၸႅင်ႈလွင်ႈ Mapradio FM 99.0 MHz လႆႈၵိုတ်ၵၢၼ်ပွႆႇသဵင်တၢင်းရေႊၻီႊဢူဝ်ႊ ၸမ်ၼိုင်ႈပီ လႄႈလွင်ႈတေႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈ ၶူပ်ႇ Mapradio FM 99.0 MHz 11 ပီတဵမ်။
မိူဝ်းလဵဝ်ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢၼ်ပိူၼ်ႈ တမ်းဝၢင်းဝႆႉသေ သူင်ႇၵႂႃႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၶဝ်ယဝ်ႉ။
ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈပၢႆလိူၼ်ၼႆႉ တေၶိုၼ်းပိုတ်ႇပွႆႇသဵင်တၢင်းရေႊၻီႊဢူဝ်ႊ FM 99.0 MHz လႆႈယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တီႈၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ www.mapradio.org ထွမ်ႇလႆႈယူႇတႃႇသေႇ” ဝႃႈၼႆ ။
ႁူင်းပွႆႇသဵင် Mapradio FM 99.0 MHz ၼႆႉ မီးလၢႆးၵၢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးၶိုၵ်ႉတွၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇလၢႆးၵၢၼ် ပၢႆးယူႇလီ ၊ လွင်ႈဝတ်းဝႂ် ၊ သုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ် ၊ သုၼ်ႇလႆႈမႄႈဝၢၼ်ႈ ၊ ၶၢဝ်ႇၶိုတ်းတၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပွႆႇသဵင်ပၼ် 3 ၽႃသႃ ၊ တႆး ၊ ထႆး ၊ မၢၼ်ႈ ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ်ၵျူၼ်ႊ 2015 ပဵၼ်ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 11 ပီတဵမ်ႁူင်းပွႆႇသဵင်ၼႆလႄႈ တၢင်းႁူင်းပွႆသဵင်တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆး တေမီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၽူႈၵေႃႇတင်ႈ ႁူင်းပွႆႇသဵင် FM 99.0 MHz ဢႃႊၸၢၼ်ႊ ဢူႊထႆႊဝၼ်ႊ ၊ ၶူးသွၼ်ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႆႇ ဢႃႊၸၢၼ်ဢမ်ႊၽွၼ်ႊ ဢိၵ်ႇပႃးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ မႃးၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိၼ်ႇပၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈလွင်ႈ ႁူင်းပွႆႇသဵင် တူဝ်တႅၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၊ ပၢင်လဝ်ႇမူၼ်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း၊ တၢင်းၵႃႈ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တေတွၼ်ႈပၼ်သိူဝ်ႈမၢႆတွင်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 11 ပီ ပပ်ႉဝွၵ်း ႁႅင်းၵၢၼ် ၽွင်းယၢၼ်ႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
ႁူင်းပွႆႇသဵင် Mapradio FM 99.0 MHz ၼႆႉၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 23 လိူၼ် ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 2004 ၽူႈၸတ်းလၢႆးၵၢၼ် ပဵၼ် ၸၢႆးသႅင်မိူင်း မင်းၵွၼ်း ၊ ၸၢႆးတုမ်ႇမွၵ်ႇႁၢၼ် ၊ ၼၢင်းၶမ်းဢိင်ႇ လႆႈၵႂႃႇႁူမ်ႈၸတ်းတီႈ FM 99.0 MHz ဢၼ်ဢႃးၸၢၼ် ဢူႊထႆႊဝၼ်ႊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ဝႆႉ။
ထိုင်မႃး ပီ 2007 လႆႈသိုဝ်ႉဢဝ် ႁူင်းပွႆႇသဵင်သေ ပဵၼ်မႃးႁူင်းပွႆႇသဵင် Mapradio ၵမ်းသိုဝ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ သဵင်ထႅမ်ႁႅင်းမႂ်ႇၼႆ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။


text:
Wednesday, 04 December 2013 20:49 ပၢင်လူင်
ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၵိုၵ်းပိုၼ်းတႆး တင်း ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း ၶူးမေႃတႅမ်ႈၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၵိုၵ်းပိုၼ်းတႆး၊ လႆႈႁပ်ႉယုၵ်ႉယွင်ႈ ဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်တီႈပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး။
ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2108 ၊ ဢၼ်တၢင်းသမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃတႆးလႄႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 1-3/12/13 ၼၼ်ႉ လႆႈယုၵ်ႉယွင်ႈ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းတႆး ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇၵိုၵ်းပိုၼ်း ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း တင်း ၶူးမေႃလူင်တႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်း။ ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်းတႄႉ ၵွပ်ႈဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး တီႈၵဵင်းမႆႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းလႄႈ မီးၵၢၼ်ႁပ်ႉတႅၼ်းဝႂ်ယွင်ႈယေႃးၵုၼ်းမုၼ်ၵႂႃႇ။
ပၢင်ယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၼႆႉ ၸတ်းတီႈပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး ၼႂ်းႁူင်းႁေႃၼႄၶူဝ်းပိုၼ်း တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 03/12/13 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း၊ ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆး 2108 လိူၼ်ၸဵင်ႇမႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈ။ မီးၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင်တူင်ႇဝူင်းတႆး မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၶွပ်ႈၵုၼ်းမုၼ်တၢင်ႇၼိူဝ်ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈ။ ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄပိုၼ်းတူဝ်လႄႈၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ထွမ်ႇငိၼ်းတင်းၼမ်။ တၢင်းၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးဝႃး ၸၼ်တရင်းသီ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈၵေႃႈ ပၼ်ပွၼ်း ၶွပ်ႈၵုၼ်းမုၼ်တၢင်ႇၼိူဝ် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း၊ ဢၼ်လႆႈ ယေႃးၶိင်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်ပွႆး ပီမႂ်ႇတႆးပီၼႆႉၵိုၼ်းတႄႉတႄႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်တေႃႇၼႃႈတွင်ႈထၢမ်ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းထႅင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸူဝ်းပၢၼ် ဢၼ်လႆႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈပၢႆးမွၼ်းတႆးမႃး။
တီႈပၢင်ယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ႁွင်ႉၼႄပႃးၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်တေဢွၵ်ႇမႂ်ႇထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈ မီးၼိူဝ်ႉၵႂၢမ်း ဝႃႈ ထႆး/လၢဝ်းမီးမိူင်း ပိူၼ်ႈႁၵ်ႉမိူင်းပိူၼ်ႈ၊ တႆးမီးမိူင်း ၵွပ်ႈသင်ဢမ်ႇႁၵ်ႉမိူင်းတႆး။ တိုၵ်းသူၼ်းပႃးဝႃႈ ၽူႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး ႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ ပေႃးပဵၼ်လႆႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶတ်းၸႂ်ႁွင်ႉပႃး ၽဵင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ။ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ႁွင်ႉၼႂ်းပွႆးၼၼ်ႉ ပႃးၽဵင်းၵႂၢမ်း ၼၢႆးသွႆႈၶၢႆထူဝ်ႇၼဝ်ႈၶႅပ်း၊ ၽဵင်းယွင်ႈယေႃးမေႃႁွင်ႉ/ တႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ၸၢႆးမူး ၵေႃႉလုႁၢႆတၢႆၵႂႃႇ၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းႁူဝ်ဢၼ် တႅမ်ႈမႂ်ႇလႄႈတေဢွၵ်ႇထႅင်ႈ မိူဝ်းၼႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶိုၼ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း လႆႈႁွင်ႉပႃးၽဵင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇလွႆသၢမ်သိပ်း (ပႃးၾၢႆႇမၢၼ်ႈ) ဢိၵ်ႇတင်း ၽဵင်းၵႂၢမ်းဢၼ်မိုတ်ႈသူင်ၵၼ် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းတႆးၵမ်ႈၽွင်ႈ မႄႈႁၢင်ႉၼုမ်ႇသၢမ်ပီ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢၼ်ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ၵႆႉတူၵ်ႇလၢတ်ႈပႃးထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလႆႈၵေႃႇတင်ႈမူႇၸုမ်းၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း/ၵၢၼ်ႁွင်ႉၽဵင်း ၵႂၢမ်းၶိုၼ်ႈမႃးတီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ 6 လိူၼ်။ မိူဝ်ႈလႆႈဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတီႈၸုမ်း ၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ၊ ၼႂ်းၵၢၼ် ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ဢွၵ်ႇသဵင်တၢင်းႁူင်းပွႆႇသဵင် (Online radio) ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၵေႃႈလီ၊ ၼိူဝ်ၶူင်ႇဝေးထီး/ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းတီႈဝတ်ႉၵူႈတဝ်ႈၵေႃႈလီ၊ ၼႂ်းႁူင်းႁေႃတီႈၼႄၶူဝ်းပိုၼ်း ပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးတီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ ယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းလၢတ်ႈပႃးလွင်ႈၼႆႉ။
ဢၼ်လႆႈၵေႃႇတင်ႈမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းသူၼ်ၸႂ်ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈငၢႆႈလူမ်၊ ယူႇတီႈမိူင်းတႆး ၵိၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းယွင်တူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးၵႂႃႇႁွင်ႉတီႈၵႆမိူၼ်ၼင်ႇဝဵင်းလိူဝ်ႇ တႃႈၵုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းတွင်းၼမ်၊ ၼႂ်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉၸၢႆႇၵႃႈၸလိပ်ႈ၊ ၵႃႈယူႇၵႃႈၵိၼ် ၵႃႈႁူင်းႁႅမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းမူႇၸုမ်း ၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်တိုၵ်ႉမီးၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ်ႈပႃးၵူၺ်း၊ ၼၢင်းယိင်းယင်းပႆႇပႃး၊ မုင်ႈမွင်းဝႃႈမိူဝ်ႈၼႃႈၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းၵေႃႈတေၶဝ်ႈမႃး ပႃးၸွမ်းယူႇ- ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း လၢတ်ႈပႃးၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈပၢင်ပွႆးၶိုၼ်းတီႈ 2 ၶိုၼ်းတေႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး (လိူၼ် 12 လပ်း)ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး ဢၼ်ႁပ်ႉဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶိုၼ်ႈလၢတ်ႈၼိူဝ်ၶူင်ႇဝေးထီး တုၵ်းယွၼ်း ပီႈၼွင်ႉတႆးဝႃႈ- ပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်းမူၼ်ႈၸႂ်ၸွမ်းၵၼ်လီလီ၊ ယႃႇႁႂ်ႈမီးလွင်ႈ ၽိတ်းၽႅၵ်ႇၵၼ်။ ပေႃးဝႃႈမီးၵၢၼ်ၽိတ်းၵၼ်ၸိုင် တေပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၽိတ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ 4 လွင်ႈ- 1.ယိုတ်းဢဝ်ပႅတ်ႈဝႂ်ဢွၵ်ႇမိူင်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊလႄႈဝႂ်ၶဝ်ႈမိူင်း ဝီႊသႃႊ။ 2.ႁေႃႈလိုပ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆးလႄႈ ဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၶိုၼ်း။ 3.ၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ။ 4.ဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈၵႂႃႇ ၼွၼ်းႁူင်းပလိၵ်ႈ (ႁူင်းၽၵ်း) ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ယင်းသင်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ သင်ဝႃႈၽိတ်းၵၼ်ၸိုင် ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းႁွင်ႉ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ၵေႃႈတေၵိုတ်းၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်၊ လွင်ႈၼႆႉ လႆႈယွၼ်းပႃးၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇတီႈ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးၶဝ်ၵႂႃႇ။
ပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး 3 ၶိုၼ်း (ဝၼ်းတီႈ 1-2-3/12/13) ၼႆႉ ၶိုၼ်းတီႈၼိုင်ႈမီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵင်ပၢႆ၊ ၶိုၼ်းတီႈသွင်ၶိုၼ်းဢၼ် တွၼ်ႈႁပ်ႉပီမႂ်ႇတႆး 2108 ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈၸဵတ်းႁဵင်။ ၶိုၼ်းတီႈသၢမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈႁိမ်းသွင်ႁဵင် ၼင်ႇၵဝ်ႇ။


text:
လွၵ်းလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း ပၢင်ႈၵူးသေ ႁဵတ်းJailbreak iOS 7.1.x
လွၵ်းလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း ပၢင်ႈၵူးသေ ႁဵတ်းJailbreak iOS 7.1.x
1. ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈမီး မိူဝ်ႈပႆႇ jailbreak
- ဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ့်
- ၶွမ်ႇၽျူႇတႃႇ (Mac ဢမ်ႇၼၼ် PC)
- ၶိူင်ႈဢၼ်လူင်းဝႆ့ iOS 7.1.x
- သၢႆ USB တႃႇတေႃႇၶိူင်ႈၸူးၶွမ်း
2. ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း မိူဝ်ႈပႆႇ jailbreak
2.1) ထုၵ်ႇလီ backup ၶေႃႈမုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းၶိူင်ႈၾူၼ်း (မိူၼ်ၼင်ႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၽူႈတိတ်းတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ) ဝႆႉၼႂ်းၶိူင်ႈၶွမ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ် Cloud
2.2) ၻၢဝ်းလူတ်ႇဢဝ် ပရူဝ်းၵႅမ်းပၢင်ႈၵူးတႃႇတေႁဵတ်း jailbreak တီႈတႂ်ႈၼႆႉ
3. ပိုတ်ႇပရူဝ်းၵႅမ်းၿၢင်ႈၵူး၊ ပေႃးယဝ်ႉ ဢဝ်ၶိူင်ႈၾူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵပ်းတေႃႇၸူးၶွမ်းသေ ၼဵၵ်းတီႈ jailbreak
4. ၵမ်းၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်တီႈၼိုင်ႈ မၼ်းတေမႃးႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႅၵ်ႈဝၼ်းတီႈၶွင်ၾူၼ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ June 2, 2014 ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႂ်း Settings > General > Date and Time ဢိုတ်းပႅတ်ႈဢၼ်ဝႃႈ Set Automatically ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တင်ႈပၼ်ဝၼ်းတီႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် June 2, 2014 လႄႈ တင်ႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ် 20: 30
5. ပေႃးယဝ်ႉၸိုင် ၶိူင်ႈၾူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေဢိုတ်းၵႂႃႇသေ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇမႃးႁၢင်ႈ Logo ပၢင်ႈၵူးယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈၼဵၵ်းပၼ်ၼိူဝ် Logo ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
6. ပေႃးယဝ်ႉ ၶိုၼ်းၼဵၵ်းပၼ်ထႅင်ႈ တီႈ Continue ၼၼ်ႉသေ ပႂ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈၸိုင် ၵၢၼ်ႁဵတ်း jailbreak တေယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းတေသႂ်ႇဝႆႉပၼ် Cydia ၼိူဝ်ၼႃႈၸေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၵႃႈၼင်ႇ Apps ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း Cydia ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈမီးသုၼ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ပီႈၸၢႆးလူင်
Comments
လွင်ႈႁဵတ်း Jaibreak iOS 8
ၶႃႈႁဝ်း ၶႂ်ႈယွၼ်းထၢမ်ဝႃႈ iOS 8 ၼႆႉၸွင်ႇတေႁဵတ်းလႆႈ Jaibreak ၶႃႈၼေႃ ?


text:
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်မိူင်း
သွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ-ထႆး ငူပ်ႉငီႉ ၵဵဝ်ႇပိူင်လတ်း ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်
- Details
- Created on 06 June 2015
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သင်ထိုင် ၼႂ်းပီႊ-2016 တေတႄႇၸတ်း လွၵ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တူင်ႇဝူင်း ဢႃႇယီႇယႅၼ်ႇ (AEC) ယဝ်ႉလႄႈ ၶၢဝ်းၼၼ်ႉမႃး ၸၢင်ႈမီးလွင်ႈ တၢင်းၽိတ်းရႃႇၸဝတ်ႉ လတ်းၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းတေႃႇၵၼ်မႃးၼႆသေ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႉ ၸိုင်ႈထႆး လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမျႃႉဝတီႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းပၢင် ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ ၵဵပ်ႇၵပ်းတႃႇသၢင်ႈပွင် ႁူမ်ႈႁွမ်းၵုမ်းထိင်း လႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈ-ထႆး။
လိူဝ်သေ လႅၼ်လိၼ်မျႃႉဝတီႇ လႄႈ တၢၵ်ႉ ယဝ်ႉ ၸိူဝ်းၸွမ်းလႅၼ်ထႆးၵူႈတီႈ ဢိၵ်ႇတင်း လႅၼ်လိၼ် ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး လႄႈ လၢဝ်းၵေႃႈ တေပွင်သၢင်ႈၵႂႃႇ၊ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆး ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၸတ်းၶိုၵ်ႉယႂ်ႇ သေ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း Centra Mea Sot Hill ၼႂ်းဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24.June.2015 တင်းႁိုင် 5-ဝၼ်း။
မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉတႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်း လွၵ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တူင်ႇဝူင်း AEC မႃးၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈ ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်းၶဝ် တေၶဝ်ႈႁွတ်ႈထိုင်မႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉလႄႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉၸၢင်ႈတေပႃးမႃးၸွမ်း ၵူၼ်းႁုၵ်းႁၢႆႉလႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇသွင်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၸိူဝ်းပဵၼ်ပၼ်ႁႃ တၢင်းၽိတ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇတွၼ်းၶိုၵ်ႉ ၵဵဝ်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆး ၼၢႆႇပရႃႇဝိသ် ရွႆႇၵႄးယွၵ်ႉ လၢတ်ႈၵႂႃႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈဝႃႈ တီႈမႄႈသွတ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၵ်ႉၸေး၊ ၸဵမ်တင်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵူႈလွင်ႈ၊ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ၊ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးပႆၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈ ၽူႈၸိူဝ်းမေႃၸွၼ်သုၼ်ႇၶဝ် ၸၢင်ႈဢိင်ႁိမ်သုၼ်ႇလီ ၸိူဝ်းၼႆႉလတ်းၶဝ်ႈမႃးလႆႈသေ ပူၼ်ႉပႅၼ်တင်းၽိတ်းရႃႇၸဝတ်ႉ၊ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆမႃး ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈပွင်သၢင်ႈ ဢဝ်လိူင်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းမီး တီႈၼိူဝ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈလိူၵ်ႈတႄႇငဝ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်း တီႈလႅၼ်လိၼ် မႄႈသွတ်ႇ-မျႃႉဝတီႇ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈသၢင်ႈပွင် ၼႂ်းၵႄႈသွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ယွၼ်ႉလွၵ်းပိူင် မိူင်းၼိုင်ႈလႄႈ မိူင်းၼိုင်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ၸၢင်ႈမီးလွင်ႈယၢပ်ႇယဵၼ်းသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈႁဵတ်းၵႂႃႇတိုဝ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းသေလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်း လွင်ႈသၢင်ႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈ မီးလွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်မႃးၼႆ ၼၢႆႇပရႃႇဝိသ် ရွႆႇၵႄးယွၵ်ႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းထႆး ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတၶ်သေ လႆႈတၢင်ႇၼႄၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၶဝ်လႆႈသၢင်ႈပွင် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်း လႄႈ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။
တူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်းၽူႈၼမ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈလူင် ၸႄႈတွၼ်ႈမျႃႉဝတီႇ၊ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈလူင် မူဝ်းၺူဝ်ႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် AEC ၼႆႉ ၽၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ လႆႈမီးလွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းယူႇ၊ မီးလွင်ႈၶတ်းၸႂ် ပွင်သၢင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်း ပၼ်ႁႃႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈၵၢၼ်ႁဵတ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ လႄႈ လွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၵႂႃႇမီး ဢၼ်ၵႂႃႇမီးၼွၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႆႈတၢင်းၵၢၼ်(ၶဝ်ႈတြႃး)ယူႇ၊ ၸိူဝ်းၵႂႃႇႁွတ်ႈမီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈလီ တၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈယဝ်ႉ တေၶတ်းၸႂ် ႁူမ်ႈႁွမ်းငူပ်ႉငီႉ သၢင်ႈပွင်ၵႂႃႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဢၼ်လီထိသုတ်း ၼႆ။
ဝၢႆးၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း တီႈမႄႈသွတ်ႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႈ တေၶိုၼ်းသိုပ်ႇၸတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈတီႈ လႅၼ်လိၼ် မႄႈသၢႆ ၽၢႆႇၸိုင်ႈထႆး လႄႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်ႈ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ၊ သင်ၶရပူရီ ၽၢႆႇထႆး လႄႈ ၽြႃးသၢမ်သူႇ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ၊ ပရၵျူဝပ်ႉ ၽၢႆႇထႆး လႄႈ မေႃးတွင်ႇ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ၊ ရယွင်း ၽင်ႇထႆး လႄႈ ၵေႃႉသွင် ၽင်ႇမၢၼ်ႈ၊ ၼိူဝ်သေၼၼ်ႉ တီႈလႅၼ်လိၼ် ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး လႄႈ လၢဝ်းၵေႃႈ တေပွင်သၢင်ႈၸတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်းတီႈ - BBC
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶၢဝ်ႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း
KIA ႁေႃႈလိုပ်ႈ ၸၢဝ်းတႆး ပွတ်းမၢၵ်ႇတၢင်ယၢင် ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၼင်ႇသတ်းပႃႇ
- Details
- Created on 06 June 2015
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၶၢင် မၢၵ်ႇတၢင်ယၢင် သၢၼ်းလုမ်း (ႁွင်ႉ) မွၵ်ႇၶမ်း ႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းတႆး ပွတ်းမၢၵ်ႇတၢင်ယၢင် ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ် ႁေႃႈလိုပ်ႈႁႂ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၼင်ႇတူဝ်သတ်းပႃႇ ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇယွမ်းႁဵတ်းသိုၵ်းၶၢင်။
သၢၼ်းလုမ်း လၢတ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် တီႈလုမ်းၶၢင် မၢၵ်ႇတၢင်ယၢင် မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 05.June.2015 ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ပေႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူ ဢမ်ႇယွမ်းႁဵတ်းသိုၵ်းၶၢင်၊ မႃးပႂ်ႉပၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၶၢင် လႃးလႃးၼႆ ယႃႇပေယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၶႂ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈၵႂႃႇယူႇ တီႈလႂ်ၵေႃႈလီ၊ မိူင်းၶႄႇၵေႃႈလႆႈ၊ ပၢႆႈၵႂႃႇမၢၼ်ႈမေႃႇၵေႃႈလႆႈ၊ မိူင်းမွၵ်ႇ (တီႈမၢၼ်ႈမေႃႇ)ၵေႃႈ ပၢႆႈၵႂႃႇလႃႈ၊ သင်တေပၢႆႈၵႂႃႇမၢၼ်ႈမေႃႇ ႁဝ်း(သိုၵ်းၶၢင်)တေဢဝ်ၵႃး ၵႂႃႇၸွမ်းတေႃႉသူင်ႇပၼ် ႁႂ်ႈထိုင်တီႈ။
ၼွၵ်ႈသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽူႈၸၢႆးတႆး ယဝ်ႉ၊ ယင်းတဵၵ်းတဵင် မၵ်းၶၢၼ်း မႄႈႁၢင်ႉ မႄႈမၢႆႈ လႄႈ ယိင်းသၢဝ် ၸၢဝ်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇပၼ်ႇပုတ်ႉၵၼ် ႁႂ်ႈပႂ်ႉတပ်ႉၶၢင် ပဵၼ်တင်းဝၢၼ်ႈမၼ်း ၼႆလူးၵွၼ်ႇ။
သင်ယွမ်းၼွမ်းတူဝ် ၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းၶၢင် (KIA) သမ်ႉ ယူႇတီႈလုမ်းၶၢင် မၢၵ်ႇတၢင်ယၢင် တေလူင်းၵဵပ်း သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း (ဝႂ်လင်ႁိူၼ်းတမ်း၊ ဢိင်ႇထွင်ႇၸု) ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးသေ တေၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈပိၼ်ႇပဵၼ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းၸၢဝ်းၶၢင် ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းတႆး ၸိူဝ်းလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ ထုၵ်ႇသိုၵ်းၶၢင် တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼိမ်ၽၢႆႇၼိူဝ်၊ ဝၢၼ်ႈဢုင်ႊလူင်၊ ဝၢၼ်ႈဝဵင်းႁႆး ဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းဝၼ်း ပွတ်းမၢၵ်ႇတၢင်ယၢင် ၸႄႈမိူင်းၶၢင် တိတ်းၸပ်းတင်း လႅၼ်လိၼ်ၶၢင်-ၶႄႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25.May.2015 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၶၢင် မၢၵ်ႇတၢင်ယၢင် သၢၼ်းလုမ်း (ႁွင်ႉ) မွၵ်ႇၶမ်း ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵႂႃႇတဵၵ်းတဵင်ၶၢၼ်းႁွင်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸၢႆးၸၢဝ်းတႆး ပွတ်းမၢၵ်ႇတၢင်ယၢင် ဢႃႇယု 18-ပီႊ ထိုင် 50-ပီႊ ႁႂ်ႈဢဝ်သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၽွမ်ႉၸႂ်ၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းၶၢင် ပၼ်ႇပုတ်ႉၵၼ်ပႂ်ႉတပ်ႉ၊ သင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇယွမ်းၼႆ ၼွၵ်ႇငိူတ်ႈတေဢဝ်ႁႅင်းသို်ၵ်းၶၢင် (KIA) ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈတိၺွပ်း။
ၵူၺ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇယွၼ်းလႃးလႃး လႄႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27.May.2015 ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းသိုၵ်းၶၢင် ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶိုၼ်းဢဝ်လၢႆးဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇႁူၺ်းဝွၼ်း သေ ၸတ်းပၢင်ၵိၼ်လဵင်ႉၵၼ်တင်း ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ပူႇၵျွင်း၊ ၵျွင်းၽႃးၵႃႇ လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈတေႃႇထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ-05 ၼႆႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းတႆး တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းၶၢင် လႃးလႃးလႄႈ ထိုင်တီႈလႆႈမီးၵၢၼ်ႁေႃႈလိုပ်ႈ ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၼင်ႇတူဝ်သတ်းပႃႇ မိူၼ်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း။


text:
ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁူမ်ႈတင်းလုၵ်ႈၸုမ်း (NCCT) လႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၽၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တႃႇလွင်ႈၵိုဝ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ NCCT ၶဝ် ဢၼ်ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ် လေႃႇၶီးလႃႇ မိူင်းယၢင်း ၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ်ႁပ်ႉၶၢမ်ႇ တေဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ် တပ်ႉႁူမ်ႇလူမ်ႈ ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵုမ်းၵမ် ၸႄႈမိူင်း တႅၼ်းတီႈဝႃႈၸၼ်ႉ ႁဵတ်းတပ်ႉပ်ႂႉလႅၼ်လိၼ်။
ယူႇတီႈ ပၢင်ၵုမ်ၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇလူင် လေႃႇၶီးလႃႇ ဝၼ်းထူၼ်ႈ-6 မိူဝ်ႈၼႆႉ (07.June.2015) သေ ၸုမ်းၽူႈၼမ်းၸိၵ်းၸွမ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း 16-ၸုမ်း (ၼႂ်း-NCCT) ဢဝ်ၶေႃႈထွၼ်ထႅမ်မူၼ်ႉမႄး လွင်ႈတေဢမ်ႇ ဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်းပဵၼ် တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်သေ ၵူၺ်းၶႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ် တပ်ႉႁူမ်ႇလူမ်ႈၸႄႈမိူင်း ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵႂႃႇၼႆ ၶေႃႈၼႆႉလႆႈထႅမ်သႂ်ႇပႃး ၼႂ်းၶေႃႈမူၼ်ႉမႄး NCA ၵႂႃႇဝႃႈၼႆ
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ သင်တေသၢင်ႈပွင် ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်လူင် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းၼႃႈလိၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵႂႃႇၼႆ တေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတိူင်ႇပၢင်ႇတင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်တၢင်း ၼႆၵေႃႈ 16-ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႆႈတုၵ်းယွၼ်းဝႆႉပႃးၼင်ႇၼႆ။
သင်ၼႂ်းၵႄႈ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ UPWC လႄႈ ၽၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း NCCT လႆႈသိုပ်ႇမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇလႆႈမီး လွင်ႈတၢင်ႇထိုင်ၽၢႆႇၼိူဝ် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း 16-ၸုမ်း တေယႃႉပႅတ်ႈၶိုၼ်း ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်တႃႇလွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈမိူင်း ပတ်းပိုၼ်ႉ NCCT ၼႆႉသေ တေၶိုၼ်းမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွမ်ႇမတီႇမႂ်ႇ ဢၼ်ပႃးၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်း ၸၼ်ႉသုင်လိူဝ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉပၢင်ၵုမ်ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလႄႈ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈတိူဝ်းဝၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ထိုင်ဝၼ်းထီႉ-08 သေဢမ်ႇၵႃး လႆႈတႅပ်းတတ်းပႃးဝႃႈ 16-ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈမိူင်း (NCCT) တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၵိုတ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ (NCA) ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း တင်း 16-ၸုမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတေႉ လႆႈလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ (MNDAA) လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းရၶႅင်ႇ (AA) ၼၼ်ႉဢမ်ႇပႆႇယွမ်းႁပ်ႉ တႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း မိူဝ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ႁဵတ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA လႃးလႃးၼႆ။
ၶေႃႈမုၼ်းတီႈ - BBC
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 66 ပီ 2013 ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးတူၼ်ႈတီး-တႃႈၵုင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းတီႈ တႃႈၵုင်ႈ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း ၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်း၊ မၢင်ၸႄႈဝဵင်းတိုၵ်ႉၸတ်းပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈ သုတ်း။
panglong-co-ag ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် မိူဝ်ႈပီ 1947
ဝၼ်းထိ 07/02/13 ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 66 ပီတဵမ်ၼႆႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (တႃႈၵုင်ႈ) တင်း မူႇၸုမ်းတႆးတူၼ်ႈတီး တေႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းတီႈ ႁူင်းၵႃႈၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း (ဢမဵဝ်းတႃး ၵႃႉၸၢတ်ႉယူင်ႇ) ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။ တင်ႈတႄႇ ယၢမ်း 13:00 မူင်း (ဝၢႆးဝၼ်း) ၵႂႃႇ တႄႇပိုတ်ႇႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းမိူင်းတႆး၊ တေၵႅတ်းမႆလၢႆႈပိုတ်ႇပၢင်ၵႅဝ်ႈ၊ ပွႆႇမၢၵ်ႇပွင်းလူမ်း ၶိုၼ်ႈၾႃႉ။ ၼႂ်းပၢင်ပွႆး တေမီးပႃး ႁၢၼ်ႉၶၢႆတၢင်းၵိၼ်တႆး- ၼႆယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇယၢမ်း 18:00 မူင်း (ႁူဝ်ၶမ်ႈ)ၵႂႃႇတေမီးပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေပိုတ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းတၢင်ႇတုင်းၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈ (ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းရႃၸႃ) သေ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁွင်ႉ တေပဵၼ်ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸၢႆးလဵၵ်ႉ တင်းၼၢင်းသရႃႇလႄႈမီးၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးမူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်လႄႈ တၢင်းၵႃႈတၢင်းဝႅၼ်၊ ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဢူဝ်း တဢၢင်း၊ လႃးႁူႇ၊ ထၼု၊ ဢင်းသႃး၊ ၸုမ်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ သီႇပေႃႉ၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ထုင်ႉမၢဝ်း၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈ တႃႈၵုင်ႈ တင်း ၸုမ်းတူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃးၵေႃႈ ၸုမ်းတူၼ်ႈတီး တင်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးဢွၼ်ႁူဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး။ ပီၼႆႉ ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈၵေႃႈလႆႈၼမ်လႄႈ တေၸတ်းတီႈ ႁူင်းၵႃႈၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ မီးၶွမ်ႊပၼီႊ TV sky net မႃးထၢႆႇဢွၵ်ႇႁၢင်ႈသဵင်ၵမ်းသိုဝ်ႈ ၸွႆႈပိုၼ်ပွႆႇပၼ်လၢႆလၢႆ လူၺ်ႈဢမ်ႇ လႆႈသဵင်ႈၵႃႈသဵင်ႈႁူဝ်။
ပိူဝ်ႈတႃႇပွင်ပဵၼ်ပၢင်ပွႆးၼႆႉ ပီၼႆႉလႆႈငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈတင်းမူတ်း 150 သႅၼ်။ ႁႅင်းငိုၼ်းၼႆႉ ယေးငိုၼ်းၵမ်ႇပေႃးၸ ႁွမ်းတၢၼ်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် 5,000,000 ပျႃး (သႅၼ် 50)၊ ၶွမ်ႊပၼီႊၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ (သူၺ်ႇတွင်ႇ) 5,000,000 ပျႃး၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် 500,000 ပျႃး။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ မီးႁူင်းယႃၸၢင်ႉႁူၵ်းတူဝ် ဢိၵ်ႇၵူၼ်းၵႃႉလူင် ၸဝ်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၶဝ် ၵမ်ႉၸွႆႈထႅင်ႈ။ (ႁူင်းယႃ ၸၢင်ႉႁူၵ်းတူဝ်ၼႆႉ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး ပေႃးတႆးမီးပွႆးၵိၼ်ပွႆးတၢၼ်း ၵႆႉၵမ်ႉၸွႆႈငိုၼ်းမႃးတႃႇသေႇ)။
ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈတူၺ်းပၢင်ပွႆး မီးဝႂ်ၶဝ်ႈတူၺ်း 3 သႅၼ်း၊ ၵႃႈၶၼ် 2,000- 3,000-5,000 ပျႃး။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ယင်းပႆႇထိုင်ဝၼ်းပၢင်ပွႆး ဝႂ်မၼ်းပေႃးၸမ်မူတ်းယဝ်ႉ။ ပၢင်ပွႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပၢင်ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး၊ လႆႈသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈပၢင်ပွႆး ၼႄတၢင်းၵႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼႆၵူၺ်း၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉလႆႈၸတ်းတီႈ ၼႂ်းဝၢင်းဝတ်ႉ 9 လၵ်းၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇပၼ်ၸတ်းတၢင်ႇတီႈ- ၵူၼ်းၼုမ်ႇၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီ 1995-96 လႆႈၸတ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ တီႈႁူင်းၵႃႈၸၢတ်ႈပတုင်ႇမႃႇ (ပတုင်ႇမႃႇၵၸၢတ်ႉယူင်ႇ မီႇၼိၵူင်း)၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝၢႆး 1995-96 မႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းဢမ်ႇပၼ်ၸတ်းယဝ်ႉလႄႈ ၸုမ်းတူၼ်ႈတီး တင်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်မႃးၸတ်းတီႈ ဝတ်ႉ 9 လၵ်း တႃႈၵုင်ႈ။
ပီ (2013) ၼႆႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်းၵေႃႈၸတ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈတူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းၼၢႆး၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ၼမ်ႉၸၢင်ႈ၊ ပုင်ႇပႃႇၶႅမ်၊ မိူင်းၽျၢၵ်ႈ၊ ၼမ်ႉၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈမိူင်းၼၢႆး ပီၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်ၸတ်း ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈသုတ်း ၼႂ်းႁွပ်ႈ 20 လႄႈတေၸတ်းၶိုၵ်ႉယႂ်ႇဝႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။Source:www.Ponglong.org Click here:


text:
ပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉၶ် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ် လုင်းႁွင်ၶမ်း၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ (1) လုင်းသၢမ်တိပ်ႉသိူဝ်၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ(2) ၸၢႆးသႅင်တိပ်ႉ၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၢႆးထုၼ်းတိပ်ႉ၊ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၢႆးၵျေႃႇၵျေႃႇ၊ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၢႆးလူင်ဝၼ်း (ႁူဝ်ၼႃႈ တႆးၶိုၼ်)၊ ၾၢႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်း လုင်းၸၢႆးယွတ်ႈ (ႁူဝ်ၼႃႈ တႆးလိုဝ်ႉ)၊ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၼၢင်းၼေႃႇ (ႁူဝ်ၼႃႈ တႆးလွႆ) ဢိၵ်ႇပႃးၵေႃၵမ်ၵၢၼ်လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းၼႂ်းပႃႊတီႊ မိူၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးၼိူဝ်၊ တႆးလွႆ၊ တႆးလူင် ႁူမ်ႈပႃး ၵေႃးပၵ လႄႈဢႃးၸၢၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵူႈဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈ ။
ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 1 လုင်းၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉဢမ်ႇဢၢၼ်းႁဵတ်း ၵူၺ်းၵႃႈႁူဝ်သိူဝ်လႄႈသိူဝ်ၽိူၵ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ် ပေႃးဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆ ႁဝ်းတေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ မၼ်းဢမ်ပေႉပိူၼ်ႈ ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးတွၼ်ႈတႃႇပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၵူၺ်း မိူင်းတႆးပတ်ႉပိုၼ်ႉတႄႉဢမ်ႇပႃး။ ပုၼ်ႈတႃႇတၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်းမႃးသေယဝ်ႉ တေမႃးႁူမ်ႈပႃႊတီႊဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁူဝ်သိူဝ်ၵေႃႈလီ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈလီ ပေႃးႁဝ်းႁူမ်ႈသေ မၼ်းတိုၼ်းတေပေႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈပႃႊတီႊမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတေၸႅၵ်ႇၽေၵၼ် ပဵၼ်တႃႇတေႁူမ်ႈၵၼ်ဢိူဝ်ႈ တႆးႁဝ်းလီလႆႈပေႉဢိူဝ်ႈ လီလႆႈဢဝ်ၵူၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၽွင်ႈတႅၼ်း၊ ႁႂ်ႈတႆးႁဝ်းတႅၵ်ႇၵၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မႃးႁုပ်ႈဢဝ်တႆးႁဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
လုင်းသၢမ်တိပ်ႉသိူဝ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ်ႁႃႉ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇႁႃႉ တေဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇၸႂ်လႆႈၸႂ် ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ႁူဝ်သိူဝ်ယူဝ်ႉ ပေႃးတေလိူၵ်ႈတင်ႈ မႃးၼႆ မိူၼ်ၵဵင်းတုင်ၼႆႉ မၼ်းမီးၽွင်းတႅၼ်း 4 ၵေႃႉလူး ႁဝ်းတေၸႅၵ်ႇၽေပၼ်ၵၼ် ႁူဝ်သိူဝ်သွင်ၵေႃႉ ႁဝ်းသွင်ၵေႃႉ ၸိူင်ႉၼႆႁဝ်းပႄႉပိူၼ်ႈၵမ်းလဵဝ်။
ပေႃးႁဝ်းတေမႃးၸႅၵ်ႇၽႄၵဝ်ၵေႃႈၶဝ်ႈလိူၵ်ႈမႂ်းၵေႃႈၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတႆးႁဝ်းၼႆႉသမ်ႉတေၵႂႃႇတွတ်ႈပၼ်3-4 ဝႂ်သေ ဢၼ်တေၵႂႃႇသႂ်ႇပၼ်မၢၼ်ႈၵေႃႈမီးထႅင်း။ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးႁုပ်ႈဢဝ်သဵင်ႈသဵင်ႈ တႃႇတေပဵၼ်မႃး ၼမ်ႉၼိုင်ႈၸႂ်လဵဝ်ၵၼ်ဢိူဝ်ႈ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉမီးၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။
လုမ်းပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉၶ် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ တေပူၵ်းပၢႆႉလႄႈပိုတ်ႇလုမ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈဝတ်ႉႁူဝ်ၶူင်ႇ ပွၵ်ႉ 3 ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။
ပႃႊတီႊတႆးဢၼ်လႆႈတင်ႈမႃးတင်းမူတ်းမီး 5 ပႃႊတီႊ မိူၼ် ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ်၊ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ပႃႊတီႊတႆးလႅင်း(2)ပႃႊတီႊလႄႈပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉၶ်မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ။


text:
Shan (Tai) News ၶၢဝ်ႇမိူင်းတႆး
"ข่าวสาร"จากรัฐฉาน
About Us
- Khao Tai News
- นักข่าวพลเมือง
Network Sites
Categories
- Announcement FSG (1)
- Burma used chemical war weapons against ethinic Shan (1)
- sspp/ssa ဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ (1)
- การละเมิดสิทธิมนุษยชนหลังทหารพม่าเปิดฉากโจมตีกองทัพรัฐฉานเหนือ (1)
- ข่าวการสู้รบ ทหารไทใหญ่ SSPP/SSA กับทหารพม่า (1)
- สวัสดีครับ (1)
- เสียงเพรียกจากเมืองก๊ก (1)
- ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းၵဵင်းတုင် (1)
Popular Posts
-
ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းၵဵင်းတုင် ทหารพม่าละเมิดสิทธิฯ เข่่นฆ่า ประชาชน မိူ်ဝ်ႈဝၼ်းထိ 18-19.09.2011 ပူၼ့်မႃးၼႆ့ သၢႆၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတၢင်...
-
တပ့်ၸုမ်း(74) ႄလႈၼဢၽ 1.မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/03/2011 (15.00 ႇ16.00 မူင်း) ၵႃးသိုၵ်းၼဢၽ(20) လမ်း၊တၢင်ႇ ၵူၼ်းသိုၵ်းတဵမ်ၵူႊလမ်း( ၼိုင်ႈလမ်း 15-20...
-
A report prepared and compiled on the basis of information supplied by SSPP/SSA North and in close consultation with the FSG members. Hkun...
-
ထိုင် ၵူၼ်းၶိူ််ဝ်းတႆးႄလႈ ၵူၼ်းႁၵ့်မိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆ့ 25/04/2011ၶၢဝ်းယၢမ်း 7.00 မူင်းၶမ်ႈၼႆ့ မီးသဵင်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ့်တီႈမိူင်းၵူၵ်...
-
-
สวัสดีครับ (ใหม่สูงข้า) ที่นี้เป็น Blog สำหรับข่าวสาร ที่เกิดขึ้นในรัฐฉาน เพื่อเป็นแหล่งเผยแพร่ ให้ชาวไทย, ชาวไต,ชาวโลกได้รับรู้ข่าวสารต่าง...
-
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24.09.2011 ၸုမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး sspp/ssa လႆႈၵႂႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊၽူႈၶႂၢၵ်ႇမိူင်းတီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး(...
-
The Federal Shan Government is pleased to announce that on December 17, 2011, the President of Federal Shan Government His Royal Highness...
FEDERAL SHAN GOVERNMENT Communiqué
sspp/ssa ဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ
ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်း
႒႔ႉ႐႙ႉ႒႐႑႑
ၵႂၢႆးသွင်တူဝ်ေတႃးၵၼ်တုမ့်တိူဝ့်ေတးၼႃး - ข่าวพลเมือง เชียงตุง
မိူ်ဝ်ႈဝၼ်းထိ 18-19.09.2011 ပူၼ့်မႃးၼႆ့ သၢႆၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းၵဵင်းတုင်ပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ မီးလွင်ႈသိုၵ်းတႆးႄလႈသိုၵ်းမၢၼ်ႊတိုၵ်းၵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈေပႃႇဝၢၼ်ႈၵႅၼ် ဢၼ်ယူႇၼႂ်ႈဢိူင်ႇလွႆလူင် ေၸႊဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၼႆႄလႈပီႈၼွင့်တႆးၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈၶၢႆႉပၢႆႈမႃးႁႃယူႇၸွမ်းပီႈၼွင့်တၢင်ႈတႃႈၶီႉလဵၵ်း ၸိူဝ်းၼႆ့ဝႃႈၼႆယဝ့်။
ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၶႆႈလၢတ်ႈႄၼမႃးဝႃႈ ယၢမ်ႈလဵဝ်တၢင်းဝၢၼ်ႈယၢင်းၵႅဝ်ႈ၊ဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႈဝုင်ႈ၊ၵၢတ်ႈထၢႆႈၸိူဝ်းၼႆ့ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႊတိၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းေသဢဝ်ၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ်မၢပ်ႇသႂ်ႇဝႃႈ ၵမ့်ၸွႆႈၵူၼ်းသိုၵ်းတႆး ႄလႈမီးတၢင်းၽိတ်း ဝႃႈၼႆ ဢဝ်ၵႂႃႇေပႃႉႁႅမ်ၼိၵ်ႈၸၢၵ်ႈႄလႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၵူဝ်ႄႁဝႆ့တင်း သွင်ၾၢႆႇႄလႈၵမ်ႈၽွင်ႈၸင်ႇလႆႈပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈၼင်ႇၼႆယဝ့်။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆ့လႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈၸူဝ်ႊတွင်းမႃးၼႆ့ပႆႇယၢမ်ႈၺႃးၸိူင့်ၼႆေသပွၵ်ႈၶႃႈယၢမ်ႈလဵဝ်ပီႈၼွင့်သိုၵ်းတႆးမႃးပူၵ်း တင်ႈယူႇသဝ်းဝႆ့ႁိမ်းႁွမ်းမူႇဝၢၼ်ႈတီႈဝႃႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ့်ႄလႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႊၶဝ်ေၵႃႈလႆႈမႃး တိၺွပ်းၼိၵ်ႈ ၸၢၵ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယဝ့်” ဝႃႈၼႆ။ ယၢမ်းလဵဝ်လိူဝ်ေသမူႇဝၢၼ်ႈတီႈဝႃႈမႃးၸိူဝ်းၼႆ့တၢင်းႁိမ်း ႁွမ်း ဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇတဝ်ႇ၊ပဵင်းတဝ့်ၸိူဝ်းၼႆ့ေၵႃႈပီႈၼွင့်သိုၵ်းတႆးထိုင်မႃးယဝ့်၊ၼိုင်ႈဢွင်ႈတီႈၼၼ့်ပီႈၼွင့်သိုၵ်း တႆးမီႈဝႆ့ဢမ်ႇတႅမ်ႇလိူဝ် (120) ေၵႃႉဝႃႈၼႆယဝ့်။
ၸွမ်းၼင်ႇတူၼ်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈၼၼ့်ပီႈၼွင့်သိုၵ်းတႆးမႃးယူႇတိုၵ့်ႁႃမီးမွၵ်ႈလိူၼ်ပၢႆၵူၺ်း၊သိုၵ်းမၢၼ်ႊသမ့်ေပႃး မႃးေပ့ၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတၢၼ်ၼႆ့ယဝ့်၊( မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ဢမ်ႇယၢမ်းမီးၸိူင်ႇၼႆမႃး ေသပွၵ်ႈ) မိူဝ်းၼႃႈမႃး သမ့်ေတႁၢဝ်ႈႁႅင်းတၢၼ်ႇႁိုဝ်၊ မၼ်းပဵၼ်မိူၼ်ၵႂၢႆးသွင်တူဝ်ေတႃးၵၼ်သမ့် မႃးသၢင်ႈတိူဝ့်ေတးၼႃး၊သိုၵ်း မၢၼ်ႊသိုၵ်းတႆးမႃးၺႃးၵၼ်၊မႃးတိုၵ်းၵၼ်သမ့်မႃးတုမ့်တိူဝ့်ၵူၼ်းမိူင်း၊ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတုၵ့်ၶၼၼ့်ယဝ့်၊ လွင်ႈတၢင်းၸိူင့်ၼႆ တၢင်းမိူင်းတႆးတၢင်ႇဢွင်ႈတီႈႄတ့လႆႈႁူပ့်ထူပ်းၺႃးႁိုင်ၼႃႇယဝ့်၊မီးတၢင်းၵဵင်းတုင် ၵူၺ်းယဝ့်တိုၵ့်ႁႃလႆႈထူပ်းၺႃး၊ပဵ်ၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆေၵႃႈဝႃႈလႆႈယဝ့်။
ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်း
WAR CRIMES REPORT!
and in close consultation with the FSG members.
Hkun Hom is a Shan activist and a voluntary member of the exiled FSG
by the incident of the fall of KNU HQ of the KaRen people 1995. The assault commenced by
pounding the base with at least eighty rounds of heavy artillery fire before advancing with their
troops in close combats. Then there was a long silence only to be interspersed by a coded message
from the Naypyidaw (intercepted by SSA). These six SSA soldiers were unlucky as they knew
before hand what the next terrible thing to expect. Four mortar shells laced with poison gas
exploded above their defence bunkers.
The world should know this is a crime against humanity as it is in contravention with the Geneva
- A statement by the General Secretary GS2 of SSPP/SSA North
- Summary of interviews with the SSA victim soldiers.
- Medical reports on lab tests.
- Results of X-Ray examinations
- CBC (Complete Blood Counts)
- Urine Tests
- Lever Function Tests.
- Burma’s flawed Defence Policy
-Regime’s Union Legislative List
-Disproportional use of force
- Comments by HRH Sao Hsokhanpha Yawnghwe, President, Federal Shan Government in Exile.
- Conclusions.
- Attachments:
-The BGF Jigsaw Puzzle.
-Ethnic Issues Features
air base) and Loilem are full so they have to take the injured and sick Tatmadaw foot soldiers to
Pangtara Burmese military hospital where it is claimed to have over 1000 beds waiting for them.
Col, Sai Htoo said that contrary to speculation made by local news report, the Wan Hai HQ is far
from being run-over by the Marn. He said: "we will not pull out without giving them a good fight. We
are now turning it into a trap despite a pincer grip by the enemy. The closest enemy approach &
advance to Wan-hai was 7 luk or miles, when the order came from Naypyidaw to fire with gas
filled mortar shells (made by N. Korea), because they couldn't crash through the SSA defenders.
At this particular fire-fight, 20 Tatmadaw soldiers were killed with heavy causalities where the SSA was outnumbered 80:300. The gas shells were fired from 3 luk o0r miles from the SSA hill out-post where 9 SSA men were dug in. The mortar shells landed about 80 yards from the defense out-post but the dark smoke was blown in towards them by the wind, hitting 6 of the 9 in the trench. The shooting was at close range (lasting from 10PM to 4AM) that took place only when SSA soldiers could see
the enemy (by order from Wan-hai HQ to save ammunition. The enemy approached in pairs, 2 at a time and they were all shot down. Then there was a long silence before the gas shells were eventually fired.
This particular SSA platoon were trigger happy to see their targets fall like flies as each enemy pair fell as if hit by haygon spray.
In another Burmese offensive the enemy had to withdraw from their attack against Wan-hai HQ with two truck-loads of their dead and wounded. The next day when they were taking their two dead commanders for a funeral rite at the cemetery with all their 14 guards of honour and senior army officers - all of them were killed- ‘giving them back their brutality’ - Col. Sai Htoo said.
Our men were brave, with their ammunition running down, despite being outnumbered by Burmese soldiers and their superior fire power.
troops from about 5AM to 1PM. It took place at 7th Mile of the Nam
Pan village tract between Tangyarn and Mongshu Township. The
Tatmadaw attacked us first and tried to break through our defence
line but was stalled by our fierce resistance. As a result, they then
fired gas mortar shells against our troops. Five of us survived but are
a full medical treatment and hospital care from a hospital in
see them?
A: Yes! Of course Sir. It was black colour for a while and turned light brown or grey later
on.
Q: How many times did they fire at you?
A: The Tatmadaw troops fired at our base four times from a 4th mile position that was
flanking the main artillery force about 7th mile from our position. All mortar shells
exploded from about 80 meters from our bunker but blown in by the head wind.
Q: Were you feeling pain or lost consciousness when the shells exploded?
A: Immediately upon the explosion all of us were breathless from exhaustion.
We also suffered from vomiting including diarrhoea and semi- unconscious.
Q: Were you injured from the shell shrapnel from the explosion? What did you feel with
your parts of the body?
A: No! Only our hands and legs were paralysed and were unable to move anywhere for sometime.
Q: Do you still have the uniform you wore on the day of the incident (03.06.2011)?
A: I could send it to you sir! And I have kept it at the same place, but it was washed already.
Q: what would you like to say more to the public?
A: we want peace. The Tatmadaw invaded us first and then we tried to push them out of our territory.
---------------
Tatmadaw troops from IB 542, IB 33 and IB 291. First, the attack
was so fierce we had to retreat from our base to reassess our
position. But later on we recaptured our base. When the Tatmadaw
realized that we were regaining our defence line they then
reinforced their troops and continued to attack us with heavy
shells. We knew that these Tatmadaw troops were preparing to use
chemical gas mortar shells against us as we intercepted their signals from the 4th mile
flanking position. As heavy fighting was going on with a lot of bombing noises from the explosions we were unable to detect precisely which one came from the poison gas mortar shells. But some of our troops who were on security guards around our base said they could clearly see the gas bombs coming in. Everybody said the same in confirming the use of gas shells with different black smoke that later turned into light brown or grey. They used such
weapons against us because they could not break through our base, we assumed. The heavy fighting lasted that day (03.06.2011) from early morning (5 AM) to (1PM) in the afternoon.
Q: What happen to you after the fighting?
A: We were totally exhausted and could not move ourselves anywhere as we like. We could
not stand on our feet as a result of trembling and nervous breakdown. Some of our
comrades had to be moved out from the firing zone on stretchers and some could barely
move themselves to a safer area. Up until now we do not feel our health is back to normal
as was before the incident. We feel pains everywhere in our body with symptoms of
rheumatisms, jaundice and yellow eyes. We are unable to stand on our feet for too long
because of feeling weak and exhaustion.
Q: How is your health now? Is it the same as before the incident?
A: No! We are not feeling well at all. The whole part of our body is very painful.
We must say this fighting was completely different from our past experience.
Q: What do you want to say something more for our Shan people?
A: What we would like to say is that our health is not normal anymore since then. The whole
body is still painful and weak from exhaustion.
------------
1. Sai Nu: The heart is slightly enlarged. Infiltration of lungs. No gross pulmo. Others are normal lim its.
2.Sai Nu Khe: Increased markings clinical results at RLL or faint pulmo. Infiltration of lungs ( by gas). Please correlate with clinical
results.
3.Sai Sar Ning: The heart is not definitely enlarged. Lungs are clear. Others are normal.
4.Sai Hseng: The heart is not enlarged. Lungs are clear. Others are normal. ( now fatally hospitalized)
5.Sai Nerng: : The heart is slightly enlarged. Lungs are clear. Others are normal .
6.Sai Phone: Died on battle ground following lost of conciousness. lost of conciousness.
ပၢင်တိုၵ်းတပ့်သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးSSPP/SSA ႄလႈၼဢၽ - ข่าวการสู้รบ ทหารไทใหญ่ SSPP/SSA กับทหารพม่า
တပ့်ၸုမ်း(74) ႄလႈၼဢၽ
1.မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/03/2011 (15.00 ႇ16.00 မူင်း) ၵႃးသိုၵ်းၼဢၽ(20) လမ်း၊တၢင်ႇ ၵူၼ်းသိုၵ်းတဵမ်ၵူႊလမ်း( ၼိုင်ႈလမ်း 15-20 ေၵႃႉ) လုၵ့်မိူင်းၼွင်မႃးထိုင်မိူင်းသူႈေသ၊ သိုပ်ႇၵႂႃႇဝၢၼ်ႈလွႆၼႂ်း(ႁိမ်းတၢင်းႄၽမိူင်းဢွတ်ႇေမႃႇၾႃႉ)
(17.00ႇ18.00 မူင်း) (မၢႆတပ့်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢမ်ႇႁူႉဢၼ်မႃးတီးလွႆၼႂ်း) ၶဝ်ႈမႃးယိုဝ်းတပ့်သိုၵ်း SSA တပ့်ၵွင် (151) ႁႅင်းၵူၼ်းမွၵ်ႇ (50) ေၵႃႉ၊ဢၼ်မီးဝႆ့ၼႂ်းၵၴင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ (ၵၴင်းလူင်မိူင်းဢွတ်ႇ)။
2.မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/03/2011(05.00 ႇ07.00 မူင်း) တပ့် SSA တပ့်ၵွင် (151) ဢၼ်ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းမိူင်းဢွတ်ႇေသ ထွႆဢွၵ်မႃးၵိုတ်းဝႆ့တီႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼမ့်ယူႇၼၼ့်၊တပ့်ၼဢၽ ၸွမ်းမႃးႄလႈလႆႈပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈယူႇ၊ၾၢႆႇ SSA တပ့်ၵွင် (151) တူၵ်းသုမ်း (2 ) ေၵႃႉ၊တပ့်ၼဢၽ တၢႆ (2 ) ေၵႃႉ၊မၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇမွၵ်ႈ (20) ေၵႃႉ၊ၵွပ်ႈမၢၵ်ႇလူင်ၼဢၽ ႄလႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢႆ (4) ေၵႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း (7) ေၵႃႉ။
3.မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/03/2011(13.00 မူင်း) ဝူင်ႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈတွင်ၸိင်ႄလႈဝၢၼ်ႈပၢင်ၼိဝ့်၊(ဢိူင်ႇမိူင်းၵၢဝ်၊ ေၸႊဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း)၊တပ့် SSA ၸုမ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈၸုမ်းပႂ်ႉယိုဝ်းတပ့်ၼဢၽ တၢႆမၢတ်ႇဢမ်ႇလႆႈႁူႉ။
4.မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/03/2011(12.00 မူင်း) ဝူင်ႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈၵွင်းၶႃးႄလႈလွႆပၢင်ႁုင်း၊ (ဢုၵ့်ၸုမိူင်းၵၢဝ်ေၸႊဝဵင်းတၢင့် ယၢၼ်း၊) ဢိူင်ႇမိူင်းၵၢဝ်၊ ေၸႊဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း၊တပ့် SSA ၸုမ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈၸုမ်းပႂ်ႉယိုဝ်းတပ့်ၼဢၽ တၢႆ(3) ေၵႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ။
5.မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/03/2011(18.00, 19.00 မူင်း) တပ့်သိုၵ်း SSA ဢၼ်မီးတီႈဝၢၼ်ႈၵုင်းပုင်ႇ (ဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်း)လွႆၶဵဝ်ၼၼ့်၊တပ့်ၼဢၽ ႁဵတ်းသွင်ၸုမ်း(ၸုမ်းၼိုင်ႈ လုၵ့်ဝၢၼ်ႈလွႆမႃးတၢင်းေၽလွႆၶဵဝ်၊(ဝိုၼ်းၽွင်း)) ၸုမ်းၼိုင်ႈလုၵ်ႉဝၢၼ်ႈလွႆၶိုၼ်ႈၸွမ်းၼမ့်ငႃႉေသ၊ဢဝ်ၵွင်ႈဢွၼ်ႇၵွင်ႈလူင်ေလႃႇတိုၵ်းယိုဝ်းႄလႈ၊ တပ့် SSA ထွႆပၼ်၊ၾၢႆႇၼဢၽ တၢႆ(2) ေၵႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း (6) ေၵႃႉ။
6.မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 16/03/2011(14.00 မူင်း) ႁိမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၽိုဝ်၊ ဢိူင်ႇမိူင်းၵၢဝ်၊ေၸႊဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း၊တပ့် SSA ၸုမ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈၸုမ်းပႂ်ႉယိုဝ်းႄလႈ၊ၼဢၽ တၢႆ (1) ေၵႃႉမၢတ်ႉၸဵပ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ။
7 .မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/03/2011 (14.00 မူင်း) ႁိမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၽိုဝ် တပ့် SSA ႄလႈတပ့်ၼဢၽ ပႃးေယးလႃးႁူႇ (ဝၢၼ်ႈလွႆ ေယးလႃးႁူ) ႁူပ်းၺႃးပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းၵၼ်။
8. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/03/2011 (08.00 မူင်း) ဝူင်ႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈလွႆၼႂ်းမိူင်းဢွတ်ႇ(ေၸႊဝဵင်းမိူင်းသူႈ) တပ့် SSA ႄလႈပႂ်ႉယိုဝ်းႄလႈတပ့်ၼဢၽတၢႆ(1)ေၵႃႉ၊မၢတ်ႇ(2)ေၵႃႉ။
9. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/03/2011 (08.00-8.20မူင်း) ေၸႊဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း ဢိူင်ႇၼႃးၶႃး ၊ႁိမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၽိုဝ်၊ (ၾၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈ) တပ့် SSA ႄလႈပႂ်ႉယိုဝ်းႄလႈ တပ့်ၼဢၽတၢႆ(3)ေၵႃႉ၊မၢတ်ႇ(7)ေၵႃႉ။
10. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 25/03/2011 (04.00-5.00မူင်း) ဝူင်ႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈၵွင်းၶႃး ဝၢၼ်ႈပၢင်ပႅၼ်ႈ၊ တပ့် SSA ႄလႈပႂ်ႉယိုဝ်းႄလႈ တပ့်ၼဢၽတၢႆ(3)ေၵႃႉ၊မၢတ်ႇ(10)ေၵႃႉ။
11. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/03/2011 ၼမ့်ၽၵ်းလိၼ် (ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼိူဝ်တၢင်းၵႃးၽၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈလူင် ဢိူင်ႇမိူင်းၵၢဝ် ေၸႊဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း) တပ့်ၵွင် 466 ပႂ်ႉႁဵတ်းသိုၵ်းမုတ်းေတႃႇၼဢၽ ႄလႈၼဢၽတၢႆ(14)ေၵႃႉႄလႈမၢတ်ႇတင်းၼမ်။
12. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 01/04/2011 တပ့်ၼဢၽ လုၵ့်မိူင်းဢွတ်ႇမႃးၽႃႇၺႃးတပ့်ၵွင်(151) တီႈဝၢၼ်ႈသူမ်ႈ၊ၽၢႆႇတူၵ်း မိူင်းဢွတ်ႇ၊
13. ယၢမ်း 16.00 -16.15 မူင်းၶိုၼ်းမႃးယိုဝ်းၵၼ််ထႅင်ႈ၊ဝၢၼ်ႈၵၴင်း(ဝၢၼ်ႈလူင်ၵွင်းမူး)၊ၾၢႆႇ SSA မၢတ်ႇ(1)ေၵႃႉ၊ၾၢႆႇၼဢၽ မၢတ်ႇတၢႆဢမ်ႇႁူႉ?
14. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/04/2011 (15.01 မူင်း) ၶိုၼ်းၽႃႇၺႃးၵၼ်ထႅင်ႈဝၢၼ်ႈၼွင်ႁၵ့် (ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၸဵင်ႇ ႁွင်ႇ ဝၼ်းတူၵ်းမိူင်းဢွတ်ႇ) ၼဢၽ တၢႆ (1)ေၵႃႉ။
15. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/04/2011 (13.00 မူင်း) တပ့်ၵွင် 196 ပႂ်ႉယိုဝ်းတပ့်ၼဢၽ တီႈၵၴင်းပိင်ႇၺႃႇ ဝၢၼ်ႈလွႆ(ေၸႊဝဵင်းမိူင်းသူႈ- တၢင့်ယၢၼ်းၵပ်းၵၼ်)။
16. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/04/2011 (15.00 မူင်း) တပ့်ၵွင် 196 ၸုမ်းဢွၼ်ႇပႂ်ႉယိုဝ်းတပ့် ၼဢၽ ဝူင်ႈၵၢင် ၼမ့်မႆ့ႁႃႈၾၢႆႇၸၢၼ်း ၼမ့်ၸိင်) ႄလႈလွႆၶဵဝ်၊ၾၢႆႇတပ့် ၼဢၽ တၢႆ(4)ေၵႃႉ၊မၢတ်ႇၸဵပ်း(1)ေၵႃႉ။
-------------------------
တပ့်ၸုမ်း (36) ႄလႈၼဢၽ
1. ဝၼ်းထိ 15/03/2011 (13.40-16.15 မူင်း) တပ့်ၼဢၽ ၶလယ (33 ) (22) (291 ) ႄယးလႃးႁူႇ၊ ပတၸ(သိဝ်းတိူဝ်၊ ပူႇမူၼ်း) ႁူမ်ႈႁႅင်းမွၵ်ႇ(300)ေၵႃႉ၊ဢဝ်ၵွင်ႈဢွၼ်ႇၵွင်ႈလူင် (မၢၵ်ႇလူင် 150လုၵ်ႈ) ေသၶဝ်ႈယိုဝ်းတပ့် SSA ထွႆပၼ်၊ၵၴင်းမုၼ်ၸဝ်ႈတိူဝ့်ၺႃးၽွင်ႈ၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၽွင်ႈ၊ၼဢၽ တၢႆမၢတ်ႇတင်းၼမ်၊ SSA လွတ်ႈေၽး။
2. ဝၼ်းထိ 18/03/2011 ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးယၢင်း(ဢိူင်ႇမိူင်းၵၢဝ် ေၸႊဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း) တပ့် SSA ႁဵတ်းသိုၵ်း မုတ်းတိုၵ်းႄလႈၼဢၽ တၢႆမၢတ်ႇၵႂႃႇၵမ်ႈၽွင်ႈ။
3ႉ ဝၼ်းထိ 28/03/2011 (13.30-14.30 မူင်း) တပ့်ၼဢၽ ၸုမ်းၼိုင်ႈလုၵ့်ၼမ့်လၢပ်ႈ(ဝၢၼ်ႈပီႈၼွင့်ပလွင်ႈ)မႃးၼမ့်ပၼ်ႇေသ၊လတ်းထိူၼ်ႇၶူဝ်းမႃးၽႃႇၺႃးတပ့် SSA ၸုမ်းၼိုင်ႈဢၼ်မီးတီႈတူၼ်းလွႆၸၢင့်ၵိင်ႈ(ၽၢႆႉၸၢၼ်းမိူင်းၵၢဝ် (10) လၵ်း၊ေၸႊဝဵင်း တၢင့်ယၢၼ်း၊) ၼဢၽတၢႆ (11) ေၵႃႉမၢတ်ၸဵပ်း(8) ေၵႃႉ။ဢၼ်တၢႆၼႆ့ၸၼ့်ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၼိုင်ႈ ေၵႃႉ၊ 28/03/2011 ၶိုၼ်းမႃးၶုတ်းဢဝ်မိူဝ်းမိူင်းသူႈ၊တပ့်ၼဢၽ ၽၢတ်ႇႄၽႈၵၼ်ၵႂႃႇ။
4. ဝၼ်းထိ 31/03/3011(15.00-15.30 မူင်း) တပ့်ႁူမ်ႇလူမ်ႈေၸႊဝဵင်းမၢႆ (7)၊ႁဵတ်းသိုၵ်းမုတ်းေသပႂ်ႉယိုဝ်း တပ့်ၼဢၽ (ၼမ့်ပုင်ႇမႃးၼွင်ၸၢင့်ၽၢႆႇတူၵ်းၼမ့်ပၢင်ေၸႊဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း) ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ၸၢင့်
ၼဢၽတၢႆ (3)ေၵႃႉ၊မၢတ်ႇၵႂႃႇတင်းႇၼမ်၊(ဢၼ်မၢတ်ႇၼၼ့်ပႃးႁူဝ်မူႇေၵႃႉၼိုင်ႈ၊) ပဵၼ်တပ့် ၶလယ (33)၊ပႃးႄယးမူးသိူဝ်း(6)ေၵႃႉ၊ႁူမ်ႈ(60)ေၵႃႉ။
5. ဝၼ်းထိ 02/04/3011(12.00 မူင်း) ၶလယ(33) ဢၼ်ပႂ်ႉၶူဝ်လွင်း၊ (ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၽၢႆႇ ေၸႊဝဵင်းမိူင်းယႆ) ဢွၵ်ႇမႃးၽႃႇၺႃးတပ့်ၵွင်(726) ဢၼ်မီးတီႈၵွင်ႈလင်း(ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝပ်ႈ ေၸႊဝဵင်းေၵးသီး၊ းတပ့်ၼဢၽတၢႆ(2)ေၵႃႉ၊ၽၢႆႇ SSA လႆႈၵွင်ႈ(2)လဝ်း။
6. ဝၼ်းၼႆ့ၼင်ႇၵဝ်ႇ (17.00 မူင်း) တပ့်ၵွင်(726) တင်းတပ့်ၼဢၽ (ဢၼ်ပၵ်းသဝ်း မၢၵ်ႇလၢင်း မိူင်းလႃ ဝဵင်းသီႇေပႃႉ)ၽႃႇၺႃးၵၼ်တီႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းေၵႃႇငူးလိူမ် ဢိူင်ႈဝၢၼ်ႈဝပ်ႈ ေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႇ တၢႆမၢတ်ႇဢမ်ႇႁူႉ။
----------------------
တပ့်ၸုမ်း (72) ႄလႈတပ့်ၼဢၽ
1. ဝၼ်းထိ 23/03/2011 တပ့် SSA ၸုမ်းၼုုိင်ႈတင် တပ့်ၼဢၽ ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းၵၼ်၊
(ၵ) ႁိမ်းဝၢၼ်ႈပိူၵ်ႇလိူင် (ဢိူင်တူယႃး ေၸႊဝဵင်းမိူင်းၼွင်) ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊
(ၶ) ၸဝ်ႈမိူင်းလူင်ၵွင်(21.40 မူင်း) (ဢိူင်ႈဝၢၼ်ႈၸၢတ်ႈ၊ေၸႊဝဵင်းေၵးသီး) ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊
2. ဝၼ်းထိ 24/03/2011 (15.30-16.30 မူင်း) ၵဵဝ်ႇလွႆၸၢင့်မိူင်းၶၢင် (ၽၢႆႇၸၢၼ်း
တႃႈသၢမ်ပူး၊ေၸႊဝဵင်းမိူင်းသူႈ၊ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းၵၼ်တင်းတပ့်ၼဢၽ ၊မၢတ်ႇတင်း
ၼမ်ေသပၢႆႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ၊ ၽၢႆႇ တပ့် SSA သိမ်းလႆႈထုင်ပိုဝ့်(26)လုၵ်ႈ၊ ၶဝ်ႈၼမ့်တၢင်းၵိၼ်
ႄလႈၶူဝ်းၶွင်ၵမ်ႈၽွင်ႈ။
3ႉ ဝၼ်းထိ 01/04/ 2011 (18.00 မူင်း) တပ့် SSA တပ့်ၵွင် (1)၊ ႁုပ်ႈသိမ်းလႆႈၵႃး
(ေလးလူင်းထူဝ်း)တင်းၶူဝ်းၶွင် ၼဢၽ၊ လုၵ်ႉမိူင်းၼွင်သူင်ႇၵႂႃႇဝၢၼ်ႈၸၢတ်ႈ၊
(ၵ) ၶၢဝ်သၢၼ် (8)ထုင်၊(ၶ) ထူဝ်လိူင်ၼိုင်ႈတၢင်၊ (င)ၼမ်ၼူမ်း (75)ဢႅပ်ႇ၊(ၸ)ၵိူဝ်ဝၢၼ် 5
ၸွႆႉ၊(ၸ)ၶဝ်ႈသႆွးႁႅင်ႈမိူင်းထႆး (1)ၽႃႇ၊(ၺ)ၼမ့်မၼ်းၵိၼ် (10)တဝ်ႈ၊(တ)ငႃႈပိႁႃႈၶၼ်၊(ထ)ၵိူဝ်ၸဵမ်း 2 ၸွႆႉ(ၼ)တတ့်သႃးႁႃႈထုၵ်ႈ(ပ)ေၵႃႇၾီႇ 5 ထုၵ်ႈ(ၽ)ယႃႈယႃၵိၼ်ၵူႊမဵဝ်း(270)မဵဝ်း၊(ၾ)သိူဝ်သွၼ့်ၼိုင်ႈၽုိိၼ်၊(မ)ယမ်းသုင်းမၢၵ်ႇ
(60mm)၊ပိတ်ထုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႃး(ေလးလူင်းထူဝ်း)၊ ပဵၼ်ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးေၶျႃး၊ၶိုၼ်း
ႁွင့်ဢဝ်မၼ်းမႃးဢဝ်ၶို်ၼ်း။
4. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/04/ 2011 (15.030-15.40 မူင်း) ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၶုမ့်ငိုၼ်း၊ဢိူင်ႇၼႃးမူၼ်းၼွင်ဢဵပ်း၊ ေၸႊဝဵင်း မိူင်းသူႈ၊တပ့်ၵွွင်(24) တင်းၼဢၽ ၸုမ်းၼိုင်ႈ၊ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းၵၼ်၊ၼဢၽ တၢႆ (1)ေၵႃႉ၊မၢတ်ႇ (1)ေၵႃႉ၊၊
----------------------
တပ့်ၸုမ်းမၢႆ(1) ႄလႈၼဢၽ
1. ဝၼ်းထိ 16/03/2011 (14.30ႇ17.30 မူင်း) ပၢင်သဝ်းတပ့် SSA ၼမ့်မႃႉမွၵ်ႇတွင်းဢိူင်ႇၼႃးၼိဝ့် ေၸႊဝဵင်း သီႇေပႃႉ၊(ပဵၼ်လိၼ်ၸၢပ်ႈေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႉႄလႈလႃႈသဵဝ်ႈ၊မိူင်းယႆ) SSA တပ့်ၵွင် (246) ႁဵၼ်းၵူၼ်း (20 ေၵႃႉ၊ တပ့်ၼဢၽ ၶလယ (291) ႁႅၼ်းၵူၼ်းမွၵ်ႇ (100) ေၵႃႉပၢႆ ဢဝ်ႁႅင်းၵွင်ႈဢွၼ်ႇၵွင်ႈလူင်ေသယိုဝ်း၊ SSA တပ့်ၵွင် (246) လႆႈထွႆပၼ်ႁၼ်တူဝ်တၢႆ (2 )ေၵႃႇ မၢတ်ႇ ( 6)ေၵႃႉ။
2. ဝၼ်းထိ 16/03/2011 (14.30ႇ 17.30 မူင်း) ပၢင်သဝ်းတပ့် SSA ၼႃးၼၼ်း (ပၢင်သဝ်းတပ့် ေၸႊဝဵင်း မၢႆ (1) ဢိူင်ႇၼႃးၼိဝ့် ေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႉ၊ႁႅင်းၵူၼ်းသိုၵ်း (20)ေၵႃႉ၊ တပ့်ၼဢၽ ၶလယ (291) ႁႅၼ်းၵူၼ်းမွၵ်ႇ (37) ေၵႃႉ၊ ဢဝ်ႁႅင်းၶိူင်ႈလူင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တင်းၼမ်ယိုဝ်းသႂ်ႇႄလႈ SSAလႆႈထွႆဢွၵ်ႇပၼ်၊ SSA လႆႈတူၵ်းသုမ်းၼိုင်ႈေၵႃႉ။
3. ဝၼ်းထိ 16/03/2011 (14.30ႇ 17.30 မူင်း) ပၢင်သဝ်းတပ့် SSA တိုင်းႁႆးဢိူင်ႇၼႃးၼိဝ့် ေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႉ (ပဵၼ်လိၼ်ၸၢပ်ႈေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႉႄလႈလႃႈသဵဝ်ႈ၊မိူင်းယႆ) ၾၢႆႇSSA ႁႅင်း ၵူၼ်းမွၵ်ႈ (29)ေၵႃႉ၊ၾၢႆႇ ၼဢၽ ၶလယ (67) ႁႅၼ်းၵူၼ်းမွၵ်ႇ (86) ေၵႃႉ၊ၶဝ်ႈမႃး ယိုဝ်း ဢွၼ်တၢင်း၊ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၶဝ်တင်းၼမ်၊ၾၢႆႇSSA ဝႆ့ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ငိူင့်ဢွၵ်ႇပၼ်၊ဝႆ့ၵူၼ်း (5) ေၵႃႉ၊ၶဝ်တိုၵ်းေတႃႇဝၼ်းထိ 17/03/2011 (06.00, 07.00 မူင်း) ၼဢၽၶိုၼ်းယိုဝ်းထႅင်ႈ ၸုပ်ႈၼိုင်ႈ၊ တပ့်ၼဢၽ ထွႆဢွၼ်တၢင်းယဝ့်၊ၵူၼ်းႁဝ်း (5) ေၵႃႉၸင်ႇေတထွႆဢွၵ်ႇမႃး၊ၾၢႆၼဢၽတၢႆ (6) ေၵႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းၼမ်၊ ဢဝ်ၵွင်ဝိုတ့်ပႅတ်ႈ ေသပၢႆႈဢွၵ်ႇေၵႃႈမီး၊
4. ဝၼ်းထိ 19/03/2011 (09.30 01.00 မူင်း) SSA တပ့်ၵွင် (137) တင်းၼဢၽ ၶလယ (147) ႁူပ့်ၺႃး ၵၼ်ဝၢၼ်ႈၼႃးမၢၵ်ႇေၶႃ (ေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႉ၊) ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ။
5. ဝၼ်းထိ 23/03/2011 (09.30ႇ 10.00 မူင်း) ေၸႊဝဵင်းမိူင်းယႆ ၽၢႆႇၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈပုင်ႇ တပ့်မိုဝ်းမႅၼ်ႈ တပ့်ၸုမ်းမၢႆ(1)၊တင်းၶလယ (129) ႁႅၼ်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ (100) ေၵႃႉ၊ ဢၢၼ်းၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈၽၢႆႇၼႆ့၊ ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်း ၵၼ်ၾၢႆႇၼဢၽ တၢႆ(4)ေၵႃႉ၊မၢတ်ႇ (4) ေၵႃႉ၊ၾၢႆႇ SSA လွတ်ႈေၽး။
6. ဝၼ်းထိ 27/03/2011 တပ့် SSA တပ့်ၵွင် (137)တင်းၼဢၽ ၽႃႇၺႃးၵၼ်ဢုမ်းဢုၺ်းေတႃႉေၽ (ေၸႊဝဵင်းၵၴၵ့်ႄမး) တၢႆမၢတ်ႇတင်းသွင်ၾၢႆႇဢမ်ႇႁူႉ။
7. ဝၼ်းထိ 28/03/2011 (01.30, 09.00 မူင်း) တပ့်SSA တပ့်ၵွင် (641)ႄလႈတပ့်ၵွင် (25)တင်းတပ့်ၼဢၽ ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းၵၼ်တီး ၼမ့်လိၼ်းၶိူဝ်းၶိုၼ်(ေၸႊဝဵင်းၼမ့်သၼ်ႇ)၊ ၾၢႆႇ SSA တူၵ်းသုမ်းၼိုင်ႈေၵႃႉ၊ မၢတ်ႇၼိုင်ႈေၵႃႉ၊ ၾၢႆႇၼဢၽ ဢမ်ႇပႆႇႁူႉ။
8. ဝၼ်းထိ 31/03/2011(07.30 မူင်း) ၵွင်းပႃႇႁဵဝ်ႈေၶႇ(ၾၢႆႇႁွင်ႉၼမ့်ပွင်ႈေၸႊဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ) တပ့်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ေၸႊဝဵင်းမၢႆ (10) ႁဵတ်းသိုၵ်းမုတ်းေသယိုဝ်းတပ့် ၼဢၽ လွင်ႈတၢႆမၢတ်ႇဢမ်ႇႁူႉ။
9. ဝၼ်းထိ 05/04/2011 တပ့်ၵွင် (816)တင်းတပ့် ၼဢၽ ၽႃႇၺႃးၵၼ်တီႈပၢင်သိမ်ႇ၊ ေၸႊဝဵင်း မိူင်းယႆ၊ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၵမ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈတၢႆမၢတ်ႇဢမ်ႇႁူႉ။
10. မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 05/04/2011 ယိုဝ်းၵၼ်တီႈၾၢႆႇဢွၵ်ႇၵၴင်းၽၵ်းၼၢမ်၊လူင်လႅင်း ေၸႊဝဵင်းမိူင်းယႆ၊မၢတ်ႇၵႂႃႇ(2) ေၵႃႉ။
တူၼ်ႈၶၢဝ်ႇမႃးတီႈမိူင်းတႆး-----------------------------------------
สถานการณ์ละเมิดสิทธิมนุษยชน หลังทหารพม่าเปิดฉากโจมตีกองทัพรัฐฉานเหนือ - location of reported human rights violations by Burma Army (March13-April 16, 2011)
သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး - เสียงเพรียกจากประชาชนเมืองก๊ก
ၵူၼ်းၶိူ််ဝ်းတႆးႄလႈ ၵူၼ်းႁၵ့်မိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈ
မိူဝ်ႈၼႆ့ 25/04/2011ၶၢဝ်းယၢမ်း 7.00 မူင်းၶမ်ႈၼႆ့ မီးသဵင်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ့်တီႈမိူင်းၵူၵ်းဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ မိူင်းၵူၵ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၶင့်တင်းဝၢၼ်ႈၵူၵ်းတႂ်ႈ “ေတဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၼႃးယဝ့်ၼႆ” ပဵၼ်သဵင်မွင်ၸႂ်ဝႆ့ယူႇ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၾၢႆႇႁူင်းၵၢၼ်ၾႆႈၾႃႉမိူင်းထႆး လႆႈမိူဝ်းသိုဝ့်ဢဝ်ပိုၼ့်တီႈမိူင်းၵူၵ်းတင်းမူတ်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း 30 ပီႊ တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႊ မိူဝ်ႈပူၼ့်မႃး 3 ပီႊ ပၢႆၼႆ့၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၶုတ်းဢဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်မႃးၸႂ်ႉ ပဵၼ်ႁႅင်းၾႆးၾႃႉမိူင်းထႆးႄလႈသူင်ႇၶၢႆဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းထႅင်ႈ၊ ဢွၼ်တၢင်းပီႊ 2009 ၼႆ့ႄတ့ ထႆးၶဝ်ၶဝ်ႈ မႃးေၵႃႈဢမ်ႇေပႃးမီးလွင်ႈတုမ့်တိူဝ့်ၵူၼ်းမိူင်းၵႃႈႁိုဝ်၊ ၶဝ်မႃးထတ်းတူၺ်းပိုၼ့်တီႈမႃးၶုတ်း ၸၢမ်း တူၺ်းဢိတ်းဢိတ်းၸိူင့်ၼၼ်ေသပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၸိူင့်ၼၼ်ၵူၺ်း။
ၵူၺ်းၵႃႈတင်ႈႄတႇဢဝ်ပီႊ 2009 မႃး ပီႊ 2011 ၼႆ့ပဵၼ်ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းေသပိူၼ်ႈ၊ ပီႊေတသိုပ်ႇၵႂႃႇ ၼႆ့ႄတ့ၵူၼ်း ၵိုၵ်းဝၢၼ်ႈၵိုၵ်းမိူင်းယင်းေတဢမ်ႇၵိုတ်းၶၢင့်မိူင်းေသေၵႃႉလူးၵွွၼ်ႇၼႆ၊ၵူၼ်းမိူင်းလွမ်ၶၢင်းၵၼ်ၸိူင့်ၼႆ၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၶင့်တင်းဝၢၼ်ႈၵူၵ်းတႂ်ႈႄတ့ပီႊၼႆ့ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၼႃးယဝ့်၊ၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႇသွင်ဝၢၼ်ႈၼႆ့ထႆးၶဝ်ၸၢႆႇၵႃႊၶၼ်မၼ်းတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႊၼိုင်ႈတိုင်ႇ(ေဢႇၵ)လႂ် 20,000 ဝၢတ်ႇ ငိုၼ်းထႆး၊ၵူၺ်းၵႃးမၢၼ်ႊၶဝ်သမ့်ၶိုၼ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ငိုၼ်း 20,000 ပျႃးငိုၼ်း မၢၼ်ႊေသ၊ ၵူၼ်းထႆးၶဝ်ဢဝ်ၵႃးထုၺ်ၼႂ်းတူင်ႈၼႃးယူႇၶိုၼ်းၶိုၼ်းဝၼ်းဝၼ်း၊
မိူဝ်ႈႁၢင်ပီႊ 2010 ၸမ်သဵင်ႈၼၼ့် ၵူၼ်းမိူင်းထႆးၼႂ်းမိူင်းၵဵင်းႁၢႆးဢွၼ်ၵၼ်ႄၼ ၵၢင်ၸႂ်ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်း သဵၼ်ႈတၢင်းလတ်း မိူင်းၵူၵ်းမႃးပွင်ႇႁိၼ်ႇတႅၵ်ႇ(ထိူတ်ႉထႆး) ဢၼ်ေတပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း တၢင်ႇထၢၼ်ႇႁိၼ်ႇၶဝ်ႈ မိူင်းထႆးၼၼ့် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမီးလွွင်ႈတၢင်း ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၼမ်တိူဝ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ့်ယဝ့်၊ ၸွမ်းသၢႆတၢင်းသဵၼ်ႈၼႆ့ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ေၵႃႈတွပ်ႇဝႃႈ ေတၵိုတ်းပၼ်ယူႇၼႆေတႃႉေၵႃႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႄတ့ယင်းတိုၵ့် ႁဵတ်းတၢင်းဢဝ်မိူင်း ၵူၵ်းမႃးပွင်ႇမိူင်းၵၢၼ်းဝၼ်းဝၼ်း ၶိုၼ်းၶိုၼ်း ယူႇၼႆယဝ့်၊မီးၵူၼ်းပိုၼ့်တီးလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ တီးပုင်ႇတႅၵ်ႈ ေပႃးလုၵ့်မိူင်းၵူၵ်းပႆလွင်ႈၸွမ်း ၼမ့်ၵူၵ်းၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈသၢမ်ၸူဝ်ႊမူင်းဢၼ်ထႆး ၶဝ်ၸၢင်ႈၵူၼ်း မိူင်းၶုတ်းလိၼ်ႁဵတ်းတၢင်းယူႇၼၼ့် ၶုတ်းၺႃးြၽႃးပဵၼ်သူႇပဵၼ်သူႇဝႆ့တင်းၼမ်ၼႂ်းလိၼ်တီႈၼၼ်ႈၼႆ၊ ၵူၺ်းၵႃႈၽိူဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႊ ၶဝ်ႁူႉ ၶၢဝ်ႇလွင်ႈၼႆ့ယဝ့်ၼႅတ်ႈမႃးလွမ့်ႁူဝ့်ေသ ဢဝ်သိုၵ်းမႃးပႂ်ႉဝႆ့တင်းၼမ်ဢမ်ႇ ပၼ် ၽႂ်မႃးၸမ်ထႆးေၵႃႈဢမ်ႇၸမ်လႆႈ၊ၵူၼ်းမိူင်းေၵႃႈဢမ်ႇၸမ်လႆႈၼႆယဝ့်၊
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ့်တီႈလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “မူိင်းၵူၵ်းၼႆ့မီးသၢႆငၢႆပဵၼ်သိုၵ်းပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ႄတ့ႄတ့ဝႃႈဝႃႈလႆႈ ယူႇတီႈ ဝႃႈၸဵဝ်းႄလႈၼၢၼ်းၼၼ့်ၵူၺ်း၊ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈမိူင်းၵူၵ်းၼႆ့ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်ႈယၢမ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ မီး ေမႃႇသႅင်ၼႆ ၵူၺ်း ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈမီးတီႈလႂ်၊ေမႃငိုၼ်းႄလႈတင်းေမႃႇၶမ်းႄတ့မၼ်းတိုၼ်းေတမီးယူႇယဝ့်” ၼႆယူႇ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ထႆး ၶဝ်သိုဝ့် ဢဝ်ေသယဝ့်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမၢၼ်ႊၶဝ်ထွၼ်ဢွၵ်ႇပၼ်ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းတင်းမူတ်းဝႃႈၼႆေသတႃႉေၵႃႈ၊ၵူၺ်းမၢၼ်ႊၶဝ်ဢမ်ႇထွၼ်ဢွၵ်ႇေသတွပ်ႈႄၵႈဝႃႈႁဝ်းေတဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်သူဝႃႈၼႆ ေသၶဵၼ်းၽိူမ်ႉၵူၼ်းသိုၵ်းၼမ်လိူဝ်ေသၵဝ်ႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး၊ဢဝ်ၵႃးသိပ်းေလႃႉတၢင်ႇၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၶဝ်ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းႁႃၸဝ့်ၵိၼ်ၶမ်ႈ(ၵိၼ်ၸၢင်ႈလႆၢးဝၼ်း)ၸိူဝ်းၼၼ့်မႃးထွၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းတင်းၼမ် တင်းလၢႆၼႆယူႇ၊ၵူၼ်းမၢၼ်ႊၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ့် လၢတ်ႈႄၼဝႃႈ “သိုၵ်းမၢၼ်ႊၶဝ်လၢတ်ႈႁဝ်းဝႃႈ ေတဢဝ် သူၵႂႃႇ သိူဝ်ႇတၢင်း ေတလႆႈငိုၼ်းလိူၼ်လီ ႁဝ်းေတဢွၵ်ႇ ပၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်သူ၊ ေပႃးယဝ့််ေၵႃႈႁဝ်းေတမႃးသူင်ႇ သူၶိုၼ်းတီႈမိူင်းမၢၼ်ႊ၊ ၵူၺ်းၵႃႈယၢမ်းလဵဝ်ႄတ့ႁဝ်း ဢဝ်မႃး ထွၵ်ႇသူဝႆ့တီးၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈေသၵၢၼ်ႁဵတ်းေၵႃႈဢမ်ႇမီး၊မၢင်ဝၼ်းေၵႃႈဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈ၊ငိုၼ်းေတတႃႇပွၵ်ႈမိူဝ်းေၵႃႈဢမ်ႇမီး၊ “ၵွပ်ႈလွင်ႈတၢင်းၸိူင့်ၼႆႄလႈၵူၼ်းလၵ့်ေၵႃႈၼမ်မႃး၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇလႂ်ပႆႈလႂ်ေၵႃႈဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇေၵႃႉလဵဝ်၊” ၵူၼ်းမိူင်းသို်ပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ၊ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈေၵႃႉၼိုင်ႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ထႆးၶဝ်ႄတ့လႅပ်ႈၶဝ်ေတ ဢမ်ႇယွမ်း လႆႈငၢႆႈငၢႆႈ၊ တူၺ်းၶဝ်လႆႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ဝႆ့ဢမ်ႇေဢႇယဝ့်၊ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈတူၺ်းထႆးၶဝ်လႆႈ လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵႃႈၶဝ်ေတ ဢၢၼ်းဢဝ် ထၢၼ်ႇႁိၼ်ပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း၊ လႅပ်ႈေတမီးတၢင်ႇ လွင်ႈ ထႅင်ႈယူႇ၊မိူင်းၵူၵ်းၼႆ့မီးထၢၼ်ႇႁဵၼ်ပတ်းပိုၼ့်မိူင်းၼႂ်းတူင်ႈၼႃးေၵႃႈမီးၵႂႃႇသဵင်ႈ၊ၼႂ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ႇၼၼ့်သမ့်မီးပႃးသဵၼ်ႈသၢႆၼမ့်မၼ်းပႃး၊ ႁိၼ်ႄႁႈေၵႃႈၼမ်၊ၶမ်းႄတ့ၵူၼ်းမိူင်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈမီးတႂ်ႈလိၼ်၊တီးတပ့်မၢၼ်ႊ 580 ဝၢၼ်ႈဝဵင်းတပ့်ဢဢၼ်ၼႆ့ ေပႃးတူၺ်းတီႈမၼ်းၼႆဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီးတင်ႈတပ့်ေသဢိတ်း၊ၸုမ်းဝ ၸုမ်းမူး သိူဝ်း ၸုမ်းသိုၵ်းတႆးၸုမ်း လႂ်မႃး ယိုဝ်းေၵႃႈဢမ်ႇေပ့တႃႇေသႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈမၢၼ်ႊ ၶဝ်တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်း ၶၢႆ့ဢွင်ႈတီႈၼႆ့၊ပဵၼ်ၵွပ်ႈၶဝ်ႁူ။ဝႆ့ႁႃႉဢမ်ႇႁူႉယဝ့်၊” ၼႆၵူၼ်းမူိင်းၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ယူႇ၊
ၵွပ်ႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇမီးတူဝ်ထူပ်းၼမ်၊တၢင်းႁူႉေၵႃႈဢမ်ႇယႂ်ႉႄလႈပဵၼ်ႁိုဝ်ေၵႃႈလီၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမူိင်းတႆး၊ၸုမ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼိူဝ်မိူင်းတႆး၊ၸုမ်းၵႅတ်ႇႄၶၵူၼ်ႈမိူင်း၊ၸုမ်းထိင်းးၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈၸႂ်ႄလႈတူၺ်းထိုင်မိူင်းၵူၵ်း၊ႁူမ်ႈပႃးၵူၼ်းမိူင်းဢိတ်းၼိုင်ႈေဢႃႈ၊” ၼႆၵူၼ်းမိူင်ၶဝ်သင်ႇသဵင်ၵႂႃႇၼိူဝ်ၵူၼ်းတႆးႄလႈၽူႈႁၵ့်ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
Labels
- Announcement FSG (1)
- Burma used chemical war weapons against ethinic Shan (1)
- sspp/ssa ဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ (1)
- การละเมิดสิทธิมนุษยชนหลังทหารพม่าเปิดฉากโจมตีกองทัพรัฐฉานเหนือ (1)
- ข่าวการสู้รบ ทหารไทใหญ่ SSPP/SSA กับทหารพม่า (1)
- สวัสดีครับ (1)
- เสียงเพรียกจากเมืองก๊ก (1)
- ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းၵဵင်းတုင် (1)


text:
ၸွင်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉယၵ်းၶိုၼ်ႈ
ၸွင်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉယၵ်းၶိုၼ်ႈ
လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆ့ တေႃႇမၼ်းပေႃးတပေဵၼ်လိၵ်ႈတႆး မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းလႆႈႁၼ်တႂ်ႈတႃဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ့ လႆႈထူပ်းပၼ်ႁႃမႃး တင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ့်။ လုၵ့်တီႈလိၵ်ႈတႆး တူဝ်ဢမ်ႇမူၼ်း ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်မႃး လိၵ်ႈတႆးတူဝ်မူၼ်း။ လုၵ့်တီႈလိၵ်ႈတႆးသဵင်ဢမ်ႇတႅတ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်မႃး လိၵ်ႈတႆးသဵင်တႅတ်ႈ။ သဵင်တႅတ်ႈယဝ့် သမ့်လူဝ်ႇလိူၵ်ႈတူဝ်တႅမ်ႈမၼ်း ႁႂ်ႈၶႅမ့်လႅပ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢႆႇၶိုၼ်း " - ႆ" လႄႈ ၺသၢတ်ႈ "ၺ်" (တႆး ဢမ်ႇၼၼ် တၺ်း)၊ သဵင်တႅတ်ႈတႃႇတႆးၶိူဝ်းၼုိင်ႈယဝ့် သမ့်ဢၢၼ်းႁႂ်ႈတႅတ်ႈတႃႇတႆးထႅင်ႈ ၶိူဝ်းၼုိင်ႈၸိူဝ်းၼၼ့်ယဝ့်။
တီႈၼႆႈၼႆ့ ၶႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတမေႃးသပ်းလႅင်းၼပႄုိၼ်းလိၵ်ႈတႆးလႄႈ လွင်ႈဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးႁဵတ်းႁုိဝ်ပဵၼ်မႃး၊ ယၵ်းၶိုၼ်ႈႁဵတ်းႁုိဝ်ပဵၼ်မႃး ၸိူဝ်းၼၼ့်တႄ့ ၶႃႈဢမ်ႇသပ်းလႅင်းၼႄ တီႈၼႆႈၶႃႈယဝ့်။ မိူဝ်းၼႃႈ ပေႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ၸင်ႇတဢေဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇသေ တႅမ်ႈၼႄထႅင်ႈ။
လိၵ်ႈၵူၼ်းၼိုင်ႈၶိူဝ်းၼႆ့ ႁႂ်ႈပေႃးဢွၵ်ႇသဵင်တႅတ်ႈပၼ်လႆႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၼၼ့် ဢမ်ႇႁၼ်မီးလိၵ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ်။ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တဢေဝ်မႃးတႅမ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်သဵင် ဢႅင်းၵလဵတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်သဵင်တႆးႁႂ်ႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈၼၼ့် ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ လိၵ်ႈတႆးၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးဢဝ်ၵႂႃႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်သဵင်မၢၼ်ႈ သဵင်ဢႅင်းၵလဵတ်ႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးၼႆ့ ပဵၼ်တႃႇတႅမ်ႈသဵင်တႆးၵူၺ်းၼၼ့်ယဝ်ႈ။ တႃႇတဢေဝ်ၵႂႃႇ တႅမ်ႈပဵၼ်သဵင်ဢွၵ်ႇၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းႁႂ်ႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈၼၼ့် ဝႆ့သေၵွၼ်ႇ၊ တေႃႈၼင်ႇတႃႇတေတႅမ်ႈပၼ်သဵင်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၼင်ႇၵၼ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁၼ်ယၢပ်ႇဝႆ့။ ယဝ့်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင် တႃႇတႅမ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ဝႃႈမႃး မိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ့်ယဝ်ႈ လိၵ်ႈတႆးၼႆ့ ပဵၼ်တႃႇတႅမ်ႈသဵင်တႆးၵူၺ်း။
ႁဵတ်းသင် လိၵ်ႈတႆးၼႆ့ ဢဝ်ၵႂႃႇတႅမ်ႈပဵၼ်သဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်း ဢမ်ႇလႆႈႁႃႉ? ၼႆ မၢင်ၵေႃႉတမေီးၵႂၢမ်းထၢမ်ၼင်ႇၼႆယူႇ။ ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းတႄ့ "လႆႈယူႇ ၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈမူတ်း။" တီႈၼႆႈ ၵဝ်ၶႃႈသမ့် မီးၵႂၢမ်းထၢမ်ႈၶေႃႈၼုိင်ႈဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးၼႆ့ သမ့်တဢေဝ်ၵႂႃႇတႅမ်ႈသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းႁဵတ်းသင်? ပေႃးၸိူင့်ၼၼ် ၽူႈလူလိၵ်ႈတေတွပ်ႇဝႃႈႁိုဝ်? ပေႃးမီးၵႂၢမ်းတွပ်ႇလီလီ ဢၼ်ၵူႈၵေႃႉ တယေွမ်းႁပ့်လႆႈၼၼ့်ၵေႃႈ တွပ်ႇပၼ်တၢင်းတႂ်ႈၼႆ့လႄႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ၵိၼ်ၶဝ်ႈ" ၼႆ့ ပေႃးဢဝ်သဵင်တႆးမၢဝ်းဝႃႈၸိုင် လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈပဵၼ် "ၵိၼ်ႊၶဝ့်" ၼႆယဝ့်၊ ပေႃးဢဝ်သဵင် တႆးလိုဝ့်တႆးၶိုၼ်ၶဝ်ဝႃႈၸုိင် လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈဝႃႈ "ၵိၼ်းၶဝ်ႇ" ၼႆယဝ့်။ ပေႃးၸိူင့်ၼၼ်မႃးလူး သူၸဝ်ႈႁၼ်ထုိင်ၸိူင့်ႁိုဝ်? တလေႆႈၸွမ်းၽၢၵ်ႇလႂ်သတေႅမ်ႈလႃႇ? ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းတလေႆႈပွႆႇပႅတ်ႈ သဵင်တႆးလူင်၊ တႆးလိုဝ့်၊ တႆးၶုိၼ်ၶဝ်သေ တႅမ်ႈၸွမ်း သဵင်တႆးမၢဝ်းႁႃႉ? မိူဝ်ႈပႆႇတွပ်ႇၼႆ့ ယႃႇပလေိုမ်းဝူၼ့်လွင်ႈဝႃႈ "ပီႈၼွင့်တႆးၸိူဝ်းၼၼ့် ၶဝ်မီးလိၵ်ႈႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယူႇ" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့်။ သင်ဝႃႈ လူဝ်ႇတႅမ်ႈပဵၼ်သဵင်ၶဝ်ၸုိင် ၶဝ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇမႃးဢဝ် လိၵ်ႈတႆးလူင်တႅမ်ႈ။ ဢဝ်လိၵ်ႈၶဝ်သတေႅမ်ႈၶႃႈလႄႈ။ တဢေမ်ႇလႆႈမီးပၼ်ႁႃသင်တေႃႇၽႂ်ၵေႃႉလႂ်။ တလေႆႈဢွၵ်ႇပဵၼ်သဵင်ၶဝ်လီလီငၢမ်းငၢမ်း ၵူႈတူဝ်ၵူႈၶေႃႈ။ ၵဝ်ၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
ၵဝ်ၶႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈတႆးၼိူဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ပေႃႈမႄႈၵဝ်ၶႃႈ ပဵၼ်တႆးၼိူဝ်မိူင်းၶွၼ် ၶၢႆ့လူင်းမႃးမိူင်းတႆး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်းမၢဝ်ႇၸီႇတူင်း။ ၵဝ်ၶႃႈမေႃဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဢႃႇယုလႆႈႁူၵ်းၶူပ်ႇ။ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်မႃးတီႈမေႃသွၼ်ၸၢႆးၶူဝ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈတမ်းၶွၼ်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းၵွၽၵ့်မႄး။ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ့် လႆႈပၼ်ၵႃႈႁူင်းတုိင်ႈထၢတ်ႈ ၼုိင်ႈၵေႃႉ 20 ပျႃးသေ ႁဵၼ်းဢဝ်မႃး တိုၵ့်ႁၼ်ယူႇၼႂ်းတႃ။ လႆႈဝႃႈ မေႃတႅမ်ႈမေႃလူ လိၵ်ႈတႆးဢွၼ်တၢင်းလိၵ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်း ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႈ။ ပေႃႈၵဝ်ၶႃႈ ပဵၼ်ၽူႈႁေႃးလိၵ်ႈလူင် (လိၵ်ႈထူဝ်ႇငွၵ်ႈၵဝ်ႇတႆးၼိူဝ်) ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထူဝ်ႇငွၵ်ႈၼႆ့ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ် ဢမ်ႇလူလႆႈသတေႃႉ မိုတ်ႈတႃမႃးၸဵမ်ႈမိူဝ်ႈတုိၵ့်ၵေႃႉလဵၵ့်။ ထုိင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပေႃးပဵၼ်လိၵ်ႈတႆးထူဝ်ႇငွၵ်ႈၸိုင် ဢမ်ႇဝႃႈလိၵ်ႈၵဝ်ႇလိၵ်ႈမႂ်ႇ တႅမ်ႈလႆႈဢၢၼ်ႇလႆႈ။
ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႆ့ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ၵုမ်ႇထူၼ်ႈဝႆ့တွၼ်ႈတႃႇၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးသဵင် "ၾ" သတေႃႉ ပေႃးတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵႂၢမ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၵူၺ်းတႄ့ မၼ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈယူႇ။ တႃႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈၼၼ့် ပိူင်မၼ်းတႄ့ ပေႃးတူၼ်းသဵင်ဢမ်ႇၼမ်ၵေႃႈ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈလူဝ်ႇလႆႈၼမ်ယဝ့်။ မိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ တူၼ်းသဵင်မၼ်းမီးသၢမ်တူၼ်းၵူၺ်းသတေႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတူဝ်မႄႈလိၵ်ႈမၼ်းၼမ်လႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈဝႆ့ႁင်းမၼ်း။ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးၵေႃႈ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈမၼ်း ဢေႇသတေႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတူၼ်းသဵင်မၼ်းၼမ်လႄႈ ၵေႃႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈဝႆ့ႁင်းမၼ်း။ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ပီႈၼွင့်တႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇတႄ့တႄ့ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ့ မီး 17 တူဝ်ၵူၺ်း။ ၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ပဵၼ် "ၵ ၶ င ၸ သ ၺ တ ထ ၼ ပ ၽ မ ယ လ ဝ ႁ ဢ" ၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ့်။ လိူဝ်သၼေႆ့ ဢၼ်ပဵၼ် "ရ ၾ" သွင်တူဝ်ၼႆ့ မီးယူႇသတေႃႉ ဢမ်ႇမီးသဵင်ၸႂ်ႉမၼ်း။ ပေႃးတလေၢတ်ႈတီႈၵႅပ်ႈသုတ်းၸုိင် ဢၼ်ပီႈၼွင့်တႆး ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းၼႆ့ ပဵၼ်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ 17 တူဝ်လႄႈ တင်းတူၼ်းသဵင်ႁႃႈတူၼ်းယဝ့်။ သဵင်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ပီႈၼွင့်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၵူႈဝၼ်းၼၼ့်သမ့် မီး 16 တူဝ်ယဝ့်။ ၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ပဵၼ် "ၵ ၶ င ၸ သ တ ထ ပ ၽ ၾ မ ယ လ ဝ ႁ ဢ" ၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ့်။ သဵင် "ၼ ရ ၺ" ၸိူဝ့်ၼႆ့ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးၼႂ်းသဵင်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶဝ်။ ယဝ့်ၵေႃႈ မီးတူၼ်းသဵင် 6 တူၼ်းယဝ့်။ ဢၼ်တူၼ်းသဵင် တႆးၼိူဝ်လႄႈ တႆးလူင် မိူၼ်ၵၼ်ၼႆ့ မီးသီႇတူၼ်းယဝ့်။ ၼၼ့်ၵေႃႈပဵၼ် သဵင်ပဝ်ႇ၊ သဵင်ယၵ်း၊ သဵင်ၸမ်ႈၼႃႈ၊ သဵင်ၸမ်ႈတႂ်ႈယဝ့်။ တူၼ်းသဵင်တႆးလူင် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၼႂ်းတူၼ်းသဵင်တႆးၼိူဝ် တႆးမၢဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်သဵင်ယၵ်းၸမ်ႈယဝ့်။ တူၼ်းသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၼႂ်းတႆးလူင်သမ့် မီးသွင်တူၼ်းယဝ့်။ ၼၼ့်ၵေႃႈပဵၼ် တူၼ်းသဵင်ၼိုင်ႈ/ တူၼ်းသဵင်ပဝ်ႇ လႄႈ တူၼ်းသဵင်သီႇၼၼ့်ယဝ်ႈ။ တၢင်းတႂ်ႈၼႆ့ ဢဝ်တင်းတူၼ်းသဵင်တႆးလူင်၊ တႆးၼိူဝ် လႄႈ ထႆးတႅၵ်ႈၵၼ်ဝႆ့ယဝ့်။
(ႁၢင်ႈတၢင်းၼိူဝ်ၼႆ့ တႅၵ်ႈၼႄသဵင်ဢွၵ်ႇမၼ်းၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႅၵ်ႈၼႄတီႈပွင်ႇမၼ်း)
ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ၼမႄႃးပႃႈၼိူဝ်ၼႆ့ ပေႃးဢဝ်တူၼ်းသဵင်တႆးၼိူဝ်လႄႈ တႆးလူင်မႃးလေႃးၵၼ်ၸိုင် မီးၸဵတ်းသဵင်ယဝ့်။ မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ သင်ဝႃႈ တဢေၢၼ်းႁႂ်ႈ လိၵ်ႈတႆးလူင် ဢွၵ်ႇပႃးလႆႈသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းၸုိင် တူၼ်းသဵင်ႁူၵ်းတူၼ်းၵူၺ်း ပႆႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈ လူဝ်ႇလႆႈမီးထုိင်ၸဵတ်းတူၼ်းယဝ့်။ လိူဝ်သၼေၼ့် ပေႃးတဢေၢၼ်းၸႂ်ႉၸွမ်းသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းၸုိင် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ "ၼႃး" "ၼမ့်" "ၺႃးၵိၼ်" တေႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ "လႃး" "လမ့်" "ယႃးၵိၼ်ႊ" ၼႆယဝ့်။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင့်ၼၼ် သူၸဝ်ႈႁၼ်ထုိင်ၸိူင့်ႁိုဝ်လႃႇ? မၢင်ၸိူဝ်းသမ့်ဝႃႈ ၸွမ်းသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းသတေႃႉ တူဝ်ဢၼ်ထုၵ်ႇလီၸွမ်းၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇၸွမ်း တူဝ်ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸွမ်းၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၸွမ်း ၼႆၵေႃႈမီး။ ပေႃးၸိူဝ့်ၼၼ် ၽႂ်သမ့်တႁေူႉလႆႈလႃႇ ဝႃႈ တူဝ်လႂ်ႁဝ်းလူဝ်ႇၸွမ်း လႄႈ တူဝ်လႂ်ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၸွမ်း? တဢေဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်းသေ တႅပ်းတတ်းၵႂႃႇၼႄႇ? ၵဝ်ၶႃႈ ၶႂ်ႈထၢမ်ၼင်ႇၼႆ။
သင်ဝႃႈ ဢဝ်လိၵ်ႈတႆးတူဝ်မူၼ်းသေ တေတႅမ်ႈလႆႈသဵင်ၵႂၢမ်းတႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းလႆႈၽီၼ်ႈၽီၼ်ႈပေႃးၼႆၸုိင် ပိူၼ်ႈဢဝ်တႅမ်ႈမႃးႁုိင်ၼႅၼ်ႇယဝ်ႈဢိူဝ်ႈ။ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇမီး လိၵ်ႈတႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းထႅင်ႈႁဵတ်းသင်။ ၸိူဝ်းဢၼ်သူင်ၸႂ်ႉယၵ်းၶုိၼ်ႈယူႇဝၼ်းဝၼ်းၶုိၼ်းၶုိၼ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ပေႃးထၢမ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်လႄႈၸႂ်ႉပေႃးၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ တႅတ်ႈတႅတ်ႈတေႃးတေႃးသေၵေႃႉ။ ၵဝ်ၶႃႈယၢမ်ႈထၢမ်မႃးလၢႆၵေႃႉလၢႆၸဝ်ႈယဝ့်။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ တွပ်ႇဝႃႈ ႁၼ်ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉလႄႈၸႂ်ႉဢိူဝ်ႈ ၼႆ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵူဝ်ၵႂႃႇမိူၼ်ၵၼ်တင်းၵႂၢမ်းတၢင်ႇၶေႃႈဢိူဝ်ႈ ၼႆဝႃႇ။ ဢၼ်ၶဝ်ၶႂ်ႈဝႃႈၼၼ့်တႄ့ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ပီ" ၼႆ့ မၼ်းမီးတီႈပွင်ႇဝႆ့လၢႆလၢႆငႅမ်ႈ၊ ပီပီပွင်းပွင်း၊ ပီၵူၺ်ႈ၊ ပီၼႃႈပီလုိၼ်းၸိူဝ်းၼႆ့လႄႈ ၵူဝ်တီႈပွင်ႇမၼ်းၵႂႃႇလေႃးၵၼ် ၼႆၵႂႃႈ။ ပေႃးလႆႈငိၼ်းၶေႃႈတွပ်ႇၸိူင့်ၼႆ ၵဝ်ၶႃႈ ၶႂ်ႈၶူဝ်ယူႇၼႂ်းၸႂ််ၶႃႈ။ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဢၼ်မီး ၼႂ်းလုမ်ႈၽႃႉလူင်ၼႆ့ ဢမ်ႇမီးၽႃႇသႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇလၢႆလၢႆငႅမ်ႈ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းလူး ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇလၢႆလၢႆငႅမ်ႈၼၼ့် မီးတီႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ပီ" ၼႆ့ၵူၺ်းႁႃႉ? ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းႁဝ်းတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇလၢႆလၢႆငႅမ်ႈၸိူဝ်းၼၼ့် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေၸွမ်းဢဝ်ယၵ်းၶုိၼ်ႈယၵ်းလူင်းသေ ၵႂႃႇသႂ်ႇပၼ် တိၵ်းတိၵ်းႁႃႉ? ၼႆၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈယွၼ်းထၢမ်ၼင်ႇၼႆ။
မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈသပ်းလႅင်းၼမႄႃးပႃႈၼိူဝ်ၼၼ့်ၶႃႈယဝ့် တူၼ်းသဵင်တႆးႁဝ်း မီးႁႃႈတူၼ်းၵူၺ်းသတေႃႉ ႁဝ်းၶႃႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး ပွင်ႇၸႂ် ၶဝ်ႈၸႂ်မႃးယူႇတႃႇသေ၊ ဢမ်ႇတွၼ့်မီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ "ပီ"တူဝ်ၼႆ့ မၼ်းၶႂ်ႈဝႃႈ ပီၵူၺ်ႈႁႃႉ၊ ပီပီပွင်းပွင်းႁႃႉ၊ ပီၼႃႈပီလုိၼ်းႁႃႉ ၼႆသပေွၵ်ႈ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇတွၼ့်ၵႂင်ၸွမ်းတီႈပွင်ႇမၼ်းတီႈလႂ်သပေွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်ၼႆ လိၵ်ႈလႄႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ မၼ်းလၢတ်ႈၸွမ်းပိူင်လႂ်ပိူင်ၼၼ့်၊ လွင်ႈလႂ်လွင်ႈၼၼ့်ၵူၺ်း။ ဢႅင်ႈၵလဵတ်ႈၶဝ်ဝႃႈ context ၼႆသေ ပႃႇလိသမ့်ဝႃႈ ပုၿ်ၿႃပရ ၼႆယဝ့်။ ဢၼ်ၵႂၢမ်းပႃႇလိဢၼ်ဝႃႈ ပုၿ်ၿႃပရၼၼ့် ပေႃးပိၼ်ႇတီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းတႆးမႃးၸုိင် ပွင်ႇဝႃႈ"တၢင်းၼႃႈတၢင်းလင်" ၼႆယဝ့်။ ဢၼ်ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆ့ ၵႂၢမ်းၼုိင်ႈၶေႃႈၼုိင်ႈၶေႃႈၼႆ့ ႁဝ်းတလေႆႈတူၺ်းတၢင်းၼႃႈတၢင်းလင်မၼ်းသေ ပွင်ႇၸႂ်ၼႆယဝ့်။ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ၵဝ်" ၼႆ့ ပေႃးလၢတ်ႈလူၺ်ႈမိူဝ်ႈတုိၵ့်ႁုင်ၶဝ်ႈႁုင်ၽၵ်းၸုိင် ပွင်ႇဝႃႈ ၵဝ်ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵၼ်၊ ၶူၼ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵၼ်ယဝ့်။ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ပေႃးႁုင်ၽၵ်း ယႃႇၵဝ်ႁႅင်းၼႅၼ်ႇ၊ ပေႃးၵဝ်ႁႅင်းၸုိင် မၼ်းတယေၢႆႈပႅတ်ႈမူတ်းဢိူဝ်ႈ၊ ၵဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ်ၽၵ်းယၢႆႈ" ၼႆ့ၸုိင် ပႃးၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ၵဝ်" လၢႆလၢႆၵမ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ လၢႆးဝႆ့ဝၢင်းၶေႃႈၵႂၢမ်းမဵဝ်းလႂ်မဵဝ်းၼၼ့် သင်ၸွမ်းပၵ်းၸွမ်းပိူင် မၼ်းသေ လၢတ်ႈႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸုိင် ၵူၼ်းထွမ်ႇမၼ်း တုိၼ်းပွင်ႇၸႂ်ယူႇၵူႈၶေႃႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၵူဝ်တီႈပွင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်း သွၼ့်ၵၼ်လႄႈ ဢဝ်ယၵ်းၶုိၼ်ႈမႃးသႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈတၢင်းဢၼ်မီးလၵ်းထၢၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇဢီႈသင်။
ၽူႈသူင်လိၵ်ႈလၢႆးတႆး၊ ၽူႈၵတ့်ၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇႁၼ်ထုိင်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၸႂ်ႉယၵ်းၶုိၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်းလႆႈၸႂ် ဢဝ်ယၵ်းၶိုၼ်ႈသေ တႅမ်ႈယူႇဝၼ်းဝၼ်းၶုိၼ်းၶုိꧣ်းၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇဝႃႈမၼ်းၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁၼ်ထုိင်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်လိူဝ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း ၵႂင်ၸွမ်းဢၼ်ၼုိင်ႈ ၼႆၵူၺ်း။
(ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်တၢင်းႁူႉလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵဝ်ၶႃႈတင်းပုတ်းတင်းတႅင်ႈၵူၺ်းၶႃႈ။ သင်ဝႃႈ ၽူႈလူလိၵ်ႈ မီးတၢင်းႁၼ်ထိုင်မႂ်ႇၸိူင့်ႁိုဝ်သဢေမ်ႇဝႃႈ တႅမ်ႈလူင်းပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆ့လႆႈယူႇၶႃႈ။)
ပီႈၸၢႆးလူင်
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ့်ၵၢၼ်ၶူၼ့်ၶႂႃႉ၊ ၸၼ့်ၸွမ်မႁိၻူၼ်း၊ မိူင်းထႆး


text:
ပၢႆးယူႇလီ
လၢႆးႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၼွၼ်းၶူၼ်
လွင်ႈၼွၼ်းၶူၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် မီးလွင်ႈၵွင်ႇၵၢႆႇၵၼ်တင်း လၢႆးယူႇလၢႆးၵိၼ်ႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁႂ်ႈလွင်ႈၼွၼ်းၶူၼ် လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ မီးလၢႆးငၢႆႈငႅမ်ႈမၼ်းယူႇ သီႇႁႃႈလၢႆး။
- ယႃႇပေႁႂ်ႈၼမ်ႉၼၵ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၵ်းပူၼ်ႉလႄႈ ႁႂ်ႈဝႄႈတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ။ ၼမ်ႉၼၵ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၼၵ်းပူၼ်ႉၵႂႃႇဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼွၼ်းၶူၼ်ယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉမၼ်း ဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းၶေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁိပ်ႇလွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် ဢမ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႈ။
- ထုၵ်ႇလီၼွၼ်းၶႅင်ႈၵႅင်း။ သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼွၼ်းတၢၵ်ႇႁၢႆသေ လပ်းၸိုင် လိၼ်ႉ၊ ၵၢင်း လႄႈ ၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉလိူဝ်ဢၼ်မီးတႂ်ႈၵၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ --သိုပ်ႇလူ--
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လူင်မဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈၵူၼ်း သုင်ပူၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ် ၸပ်းၵူၼ်းပဵၼ်ဝႆႉတင်းၸၢတ်ႈတင်းပၢၼ် ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼႆႉ မီးယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 လႄႈ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆသေ မီးသွင်မဵဝ်းယဝ်ႉ။ -- သိုပ်ႇလူ --
ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉ
ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈတိူၵ်ႇဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၾီႇလႃႇရီႇယိူဝ်ႇ (Filaria worm) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တိူၵ်ႇလႄႈ ၶႆႇတိူၵ်ႇၾီႇလႃႇရီႇယိူဝ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈၽႄႈၵႂႃႇလႆႈၸွမ်းယုင်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတိူၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇထိုင်လႆႈၼႂ်းတွမ်ႇၼမ်ႉလိူင်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၽႄႈတိူၼ်းသေ ပဵၼ်မႃး တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈ ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ရေႃးၵႃႇတိၼ်ၸၢင်ႉၼႆႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ပဵၼ်တီႈမိူင်းရႃႇသီႇမႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ -- သိုပ်ႇလူ --
ၼႃႈၸေႃးလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ - ၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉ ၼိူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၼ်ႈၶွမ်းလႄႈ တူၺ်းထီးဝီး
ပေႃးတေဢဝ် မေႃယႃပၢႆးၸႂ်ၶဝ်ဝႃႈၸိုင် ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈ ထုၵ်ႇလီႁၢမ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼိူဝ်လွင်ႈလဵၼ်ႈၵဵမ်းၶွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇလႄႈ တူၺ်းထီးဝီး လူၼ်ႉလူၼ်ႉလိူဝ်လိူဝ်ယဝ်ႉ။
ၻွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ဢႃႈရိၵ်ႉ သိၵ်ႉၵမႅၼ်းဝႃႈ လွင်ႈတူၺ်းၼႃႈၸေႃးၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်းလွင်ႈၵိၼ်ၵိူဝ်လႄႈ ၵိၼ်လဝ်ႈယဝ်ႉ။ -- သိုပ်ႇလူ --
ယႃႈယႃမဵတ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸၢႆး -
ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉထူပ်းသဵၼ်ႈၸိူဝ်ႉၽၼ်း(gene) ဢၼ်တေႁဵတ်းပဵၼ်မႃးလႆႈ ယႃႈယႃႁၢမ်ႈသၼ်ႇထေႇ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸၢႆး
ဝၢႆးသေ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်တီႈဝဵင်း ဢီႇၻိၼ်ႇပရႃႇ (Edinburgh) ၶူၼ်ႉထူပ်းၸီႉၸမ်ႈလႆႈ သဵၼ်ႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းလႄႈ လွၵ်ႈလၢႆးၽႄႈတိူၼ်းၸိူဝ်ႉၽၼ်းၼႂ်းတူဝ်ၽူႈၸၢႆးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ယႃႈယႃႁၢမ်ႈသၼ်ႇထေႇ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸၢႆးၵၼ်ယဝ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ -- သုိပ်ႇလူ --
လွင်ႈၵိူတ်ႇလုၵ်ႈလူၺ်ႈၵၢၼ်ၽႃႇတွင်ႉၼႆႉ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း တၢင်းပဵၼ်ပီးလူၼ်ႉ
ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉတီႈမိူင်း ဢမေႇရိၵၶဝ်ၶူၼ်ႉႁၼ်ဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၵိူတ်ႇမႃးလူၺ်ႈၵၢၼ်ၽႃႇတွင်ႉၼႆႉ ၸၢင်းမီးတၢင်းပဵၼ်ပီးလူၼ်ႉ လိူဝ်သေလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၵိူတ်ႇမႃးတၢင်းထမ်းမတႃး သွင်ပုၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ဝႃႈ လွင်ႈၵိူတ်ႇလုၵ်ႈလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၽႃႇတွင်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၽႃႇတတ်းယူႇၼၼ်ႉ -- သိုပ်ႇလူ --
ယႃ statin လႄႈ ၶေႃႊလႅတ်ႉသတရေႃး
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃ statin ဢၼ်ၸၢင်ႈလူတ်ႉလူင်းလႆႈၶေႃႊလႅတ်ႉသထရေႃးၼၼ်ႉ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ၸိုင် တၢင်းပဵၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းႁူဝ်ၸႂ်လႄႈ တၢင်းပဵၼ်မူၵ်ႇလိူတ်ႈတႅၵ်ႇ တေၸၢင်ႈယွမ်းလူင်းလႆႈတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။
-- သိုပ်ႇလူ --


text:
ပၢင်ၾိုၵ်းၾွၼ်ႉ ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ထမ်းမ
ပၢင်ၾိုၵ်းၾွၼ်ႉ ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ထမ်းမ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝတ်ႉသုၶိတႃႇရုင်ႇ
ပွၵ်ႉ(4) ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶူးသွၼ် ပေႃးတေလႆႈ
လူင်းပူင်သွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၽႂ်မၼ်း လွင်ႈတိုဝ်းၵမ်သိလ်ထမ်းမ
တရႃး(တြႃး)လႄႈ လွင်ႈယူႇသဝ်း ၾိင်ႈငႄႈပိူင်ၵူၼ်း။
ပၢင်ၾိုၵ်းၾွၼ်ႉၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ထမ်းမၼႆႉ တႄႇၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 03-07/08/2015 ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်း၊ ၼိုင်ႈဝၼ်း 3 ပွၵ်ႈ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း 07:00-12:00 မူင်း၊ 13:00-16:00 မူင်းလႄႈ 18:00-21:00 ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တီႈဝတ်ႉသုၶိတႃႇရုင်ႇပွၵ်ႉ(4) ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၾွၼ်ႉၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ၶၸိုင်ႈတႆး ။
ၶပ်ႉမၢႆၵၢၼ် ဢၼ်လႆႈပူင်သွၼ်ပၼ်သမ်ႉလွင်ႈထမ်းမတရႃး(တြႃး)၊ လွင်ႈၼင်ႈသမထိလွင်ႈႁပ်ႉသိလ်၊ ဝႆႈၽရႃး(ၽြႃး) လွင်ႈၵိူဝ်းလီၾိင်ႈပိူင်ၵူၼ်း ၸိူဝ်ႉၼႆႉ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၾွၼ်ႉ ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်းမၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ တင်းမူတ်းမီးၶူးသွၼ်မႃးၶိုၼ်ႈ ပၢင်သွၼ်မွၵ်ႈ 200 ၵေႃႉ ၊ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်သင်ၶလႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈ 5 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၾိုၵ်းၾွၼ်ႉၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေပဵၼ်ၶူး သိုပ်ႇလူင်းမိူဝ်းသွၼ်ပၼ်ၶိုၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၽႂ်မၼ်း ၽွင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်း ဝၼ်းသဝ်ဝၼ်းတိတ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
မႄႈၼမ်ႉၵႆး ၼွင်းထူမ်ႈဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း လူႉသုမ်းသၢႆၸႂ် လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်
ဢိင်ၼိူဝ်ၾူၼ်တူၵ်း မႄႈၼမ်ႉၵႆးၼွင်းသေ ထူမ်ႈဝၢၼ်ႈၵႆး
ဢၼ်လႆၶဝ်ႈၸူးၼမ်ႉၶွင် ဢိူင်ႇၵဵင်းလၢပ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း ဢၼ်ယူႇၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉ ထုၵ်ႇၼမ်ႉပတ်ႉလွင်ႈၵႂႃႇ၊
ၵူၼ်းၵေႃႈတၢႆ/ႁၢႆ လၢႆၵေႃႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 04/08/2015 ယၢမ်းမွၵ်ႈ 5 မူင်း မႄႈၼမ်ႉၵႆး ၼွင်းမႃးသေထူမ်ႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵႆး ဢိူင်ႇၵဵင်းလၢပ်ႈ (ပႃႇလႅဝ်း-ၵဵင်းလၢပ်ႈ) ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇႁိမ်းသၢပ်ႇ ၼမ်ႉၵႆး မွၵ်ႈ 5-6 လင် ပႃးၵႂႃႇၸွမ်းၼမ်ႉ။ ႁိူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၼမ်ႉပတ်ႉသေ ဢဝ်ၵိူင်းလူမ်ႉၵႂႃႇၵေႃႈမီး- ၼႆယဝ်ႉ။
ၾၢႆႇ ႁႃသဵင်(သူၼ်းတုမ်) ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸၢႆးဢေး လၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈလူႉသုမ်း ယွၼ်ႉၽေးၼမ်ႉၼွင်း တီႈဝၢၼ်ႈၵႆးၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ- လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆး 7 ၶူပ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈယိင်းဢႃယု 70 ၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း 1 ၵေႃႉ၊ ၼၢင်းယိင်း 3 ၵေႃႉ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈလွင်ႈလႆၸွမ်းၼမ်ႉၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၼမ်ႉၼွင်းပတ်ႉသေ ၶူဝ်ဢွၼ်ႇၶူဝ်လူင်လူႉၵွႆ 6 တီႈ/လင်။ ၶူဝ်လူင် ပဵၼ်ၶူဝ်ၼမ်ႉၶိုမ်းတီႈၼိုင်ႈ။ လွင်ႈမႄးၶူဝ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၶၢၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မႆႉၼိုင်ႈႁိူၼ်း 1-2 လႅမ်ႈသေ မႃးၵၢႆႇဝႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ထုၵ်ႇၼမ်ႉထူမ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢၼ်လိူဝ်ႁႅင်း မီး 2 ဝၢၼ်ႈ၊ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵႆး တင်း ဝၢၼ်ႈၵေႃၵေႃႉ။ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵႆး လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမီးမွၵ်ႈ 80 လင်၊ ဝၢၼ်ႈၵေႃၵေႃႉၼႆႉ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမီး 100 လင်ပၢႆ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉယူႇသဝ်းပိုင်ႈဢိင် တီႈဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵႆးၼၼ်ႉယူႇ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၼမ်ႉယွမ်းလူင်းၵႂႃႇသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ႁႃၵူၼ်းႁၢႆယူႇ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတၢႆၼၼ်ႉတႄႉ ႁၼ်ယဝ်ႉ- လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
လွင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉ မီးပႃႊတီႊၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၸွႆႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ႁူဝ်သိူဝ်၊ ၼူၵ်ႉယုင်း၊ သၢင်ႇသီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်၊ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း၊ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႂႃႇၸွႆႈလုမ်းလႃး တူၺ်းပၼ်ယူႇ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ်ၵေႃႈ ၵႂႃႇလူလွမ်တူၺ်း ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၶဝ်ယူႇ၊ ဢဝ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵႂႃႇၵူၺ်း၊ ၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းၵွၼ်ႇ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ၶႂ်ႈလႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်သင် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ၶူဝ်းလဵင်း ၽႃႈႁူမ်ႇၶူဝ်းၼွၼ်း၊ ယႃႈယႃၸိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇဢၼ်ႁႅင်းႁဝ်းတေႁႃလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉ တေဢုပ်ႇၵၼ်ၶမ်ႈၼႆႉ- ၸၢႆးဢေး ၾၢႆႇသူၼ်းတုမ်ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် လၢတ်ႈ။
ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ တူင်ႈၼႃးၵေႃႈ ယွၼ်ႉတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇ ႁိၼ်သၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆလူင်းမႃးထူမ်ႈသေ လူႉၵွႆၵႂႃႇၼမ်- ၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းမၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၸုမ်းတႆး ၸုမ်းယၢင်း
ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ႁပ်ႉႁူပ်ႉ ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး
လႄႈၸုမ်းယၢင်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ
ပေႃးဝႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉ ၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ
တေၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေႁဵတ်း DDR ။
ဢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၾၢႆႇ RCSS မီးၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးလႃႉ၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးႁၢၼ်။ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ် (ယွင်ႁူၺ်ႈ) ။
ဢၼ်ႁူပ်ႉၸွမ်သိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ဢုပ်ႇတွၼ်ႈ ပေႃးဝႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းယဝ်ႉ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႆႉ တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ဢုပ်ႇပႃးလွင်ႈ DDR လႄႈ SSR ။ DDR ပဵၼ်ဢၼ်ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်၊ ပေႃးဝႃႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈႁဵတ်း DDR ။
[DDR ၼႆႉ 1.ပူတ်းၵွင်ႈ (Disarmament) ။ 2.ပူတ်းတပ်ႉ (Demobilization) ။ 3.ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၼႂ်းတပ်ႉမႂ်ႇ ဢၼ်တင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၶိုၼ်း (Reintegration) ။]
SSR (Security Sector Reform) ဢၼ်ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃးသိုၵ်းပႂ်ႉၸႄႈမိူင်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ပလိၵ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂ်ႈႁဵတ်းပဵၼ် တင်း ဢၼ်ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႈဝႃႈ- ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ပေႃးဝႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ တေၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေႁဵတ်း DDR - ၾၢႆႇမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ။
ပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းတိုၵ်းလႆႈ ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းၼႆႉ တူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်း SD (EAO’ SDCN- Ethnic Armed Organization’ Senior Delegation for Ceasefire Negotiation) တင်း ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တေႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 06/08/2015 ၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈၶူဝ်းၶွင် ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းထူပ်းၽေး ၼမ်ႉထူမ်ႈ
ဢိင်ၼိူဝ်ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼမ်ႉထူမ်ႈလၢႆတီႈ
ၵူၼ်းထူပ်းၽေးဢၢၼ်ႇႁူဝ်သႅၼ်ၵေႃႉ ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း
ပိုတ်ႇႁပ်ႉၶူဝ်းၶွင်ပိူဝ်ႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 05 လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႉသ် 2015 ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ပလရႁိတ ပိုတ်ႇႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈ ၶူဝ်းၶွင် ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ၶူဝ်းတိုဝ်း တႄႇဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်း 08:00 – 17:00 မူင်း ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ 2 ဝူင်ႈ ပိုတ်ႇႁပ်ႉ 3 ပိုၼ်ႉတီႈ 1. သဵၼ်ႈတၢင်းလဵပ်ႈဝဵင်းတၢင်းၸၢၼ်း တၢင်းၼႃႈႁၢၼ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈတေႃႇဝိၼ်ႇပလႄးၼိၼ်းသီႇ 2. ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၼႃႈႁၢၼ်ႉၶၢႆၶႅပ်းတိၼ် တေႃႇဝိၼ်ႇ 3. တီႈလုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ။
ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းထူပ်းၽေး ဢၼ်တၢင်ႇၸုမ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈထိုင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇဝႃႈပဵၼ် ၶိူဝ်းၵူၼ်းသင် ။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတေၸႅၵ်ႇတၢင်း မိူင်းတႆးသေၸင်ႇမႃးၸႅၵ်ႇတၢင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းသဵင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉမီးပီႈၼွင်ႉတႆး ၊ မၢၼ်ႈ လႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်မီး ယူႇတီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးမႃးၸွႆႈထႅမ် တင်းၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ၶဝ်ႈသွႆးႁႅင်ႈ ၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ ငိုၼ်းတွင်း၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈ ၊ယႃႈယႃ၊ ဢိၵ်ႇၶွင်ၵိၼ်ၶွင်ၸႂ်ႉၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ -“ယွၼ်ႉလႆႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉယႂ်ႇၵႃႈၼႆႉတႄႉ မီးတီႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶဝ်ပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင် ၽႂ်ၶႂ်ႈတႅပ်းမႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ယႃႉပႃႇထိူၼ်ႇၸိူင်ႉ ႁိုဝ်ၶဝ်ၵေႃႈပၼ်ယႃႉတႅပ်း။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈတူၼ်ႈမႆႉၼႆႉ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းမႃးသင် ၸိူဝ်ႉဝႃႈႁဝ်းမီးတူၼ်ႈမႆႉမီးပႃႇမႆႉၼႆၸိုင် ႁၢၵ်ႈတူၼ်ႈမႆႉၵေႃႈတေ တိုတ်ႉဝႆႉၸၼ်ဝႆႉဢူမ်ၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၼမ်ႉၵေႃႈတေဢမ်ႇထူမ်ႇပဵင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတႅပ်းတူၼ်ႈမႆႉဢမ်ႇမီးတူၼ်ႈမႆႉႁၢၵ်ႈမႆႉယဝ်ႉလႄႈၸင်ႇပဵၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈယႂ်ႇလူင်ၸိူင်ႉၼႆ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉယွၼ်ႉပိူဝ်ႈယႃႉပႃႇမႆႉပႃႇထိူၼ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈ 01/01/1989 ။ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ်ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်းလႆႈၵိုတ်းယင်ႉ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇ ၵမ်းၼိုင်ႈ။ ထိုင်မႃးပီ 2010 ၵူၼ်းၼုမ်ႇၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊမႂ်ႇ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈၸုမ်းပဵၼ် ၼမ်ႉၶူင်းၶိုၼ်းသေတူင်ႉၼိုင်မႃး။ ဢၼ်လႆႈပၵ်းလုမ်း ပိုတ်ႇႁူင်းယႃတႄႉတိုၵ်ႉတႄႇမိူဝ်ႈ ႁူဝ်ပီ 2013 ၼႆႉၵူၺ်း။ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းပဵၼ် ၸၢႆးထုၼ်းမျႃႉ (ၵုၼ်ႁဵင်)- ၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပိုတ်ႇၸႂ်ႉၶူဝ်လဵၵ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်
ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တေလႆႈၸႂ်ႉၶူဝ်ၵႂႃႇတႃႈ ပႆတၢင်း လႆႈလီၼၼ်ႉသေ
ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် ၸွႆႈမႃးၶူဝ်လဵၵ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ပၢင်လူင်၊
မိူင်းၼၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
ၵေႃႇသၢင်ႈၶူဝ်လဵၵ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း။
ၶူဝ်လင်တီႈ 2 ပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႇဢူ ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးၸၢမ် (ၾၢႆႇႁွင်ႇမိူင်းၼၢႆး) ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း။ ၶူဝ်လင်ၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး၊ ဢိင်ၼိူဝ်ၶူဝ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ယဝ်ႉသေ ယၢမ်းလဵဝ် ပိုတ်ႇၸႂ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်လင်ၼႆႉ ပိုတ်ႇၸႂ်ႉမိူဝ်ႈၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ- ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၶူဝ်ၼႂ်းဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးလႅင်း ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်း တၢင်းတူင်ႇလၢဝ်းၼႆႉ လႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း၊ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆ ၼမ်ႉလၢဝ်းယိုင်ႈၶိုၼ်ႈသေ ၸႅဝ်ႈလိူဝ်ႁႅင်း။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးယဝ်ႉၸၼ်ႉ 4 ယဝ်ႉၵေႃႈ တႃႇတေၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉ 5 တီႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းမၼ်း၊ ၵွပ်ႈမၼ်းၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇ။ ၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းသမ်ႉထိုင်ၸၼ်ႉ 4 ၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈလႆႈၶိုၼ်ႈထိုင်ၸၼ်ႉ 4 ၵူၺ်း၊ မၢင်ၵေႃႉယူႇၸၼ်ႉသီႇ 2-3 ပီ၊ ပေႃးဢႃယုယႂ်ႇမႃးၵေႃႈ ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းပေႃႈၸွမ်းမႄႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် မႃးၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းပၼ်ၶူဝ် ၵႂႃႇမႃးၵေႃႈငၢႆႈယဝ်ႉ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ တေသိုပ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတၢင်းႁူဝ်ၶၢႆး၊ ၼွင်လႅင်၊ ႁမ်းငၢႆး၊ ပၢင်ႇလေႃႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တႃႇတေၵႂႃႇမႃး ဢွၵ်ႇတၢင်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၶူဝ်တူၼ်ႈၵႅင်း (ၶူဝ်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉလဝ်း)ၼႆႉၵူၺ်း ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၸၢႆးမူၼ်း ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၶူဝ်လင်ၼႆႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- လဵၵ်းၶူဝ်၊ ဢၼ်သိူဝ်ႇၶူဝ် တင်းသဝ်လဵၵ်းမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ၸွႆႈမႃး။ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ လႆႈသႂ်ႇပုၼ် ႁိၼ် သၢႆး တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိတ်းဢွတ်းၵူၺ်း။ ၾၢႆႇသၽႃးၸွႆႈထႅမ်မႃး သႅၼ်မၼ်း 50 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇႁပ်ႉမႃးသေ မႃးၸႂ်ႉတီႈၼႆႈ၊ ႁႅင်းၵေႃႇသၢင်ႈၶူဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းသေ ၶူဝ်ၼႆႉလႆႈၸႂ်ႉယူႇယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶူဝ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈတႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ- ပေႃးတေၵေႃႇသၢင်ႈၶူဝ် တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇ ၼိုင်ႈလင်ၼႆႉ တေလႆႈမီးႁႅင်းၵူၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈၶူဝ် 30 ပၢႆ။ တေလႆႈမီးႁႅင်းငိုၼ်း တီႈဢေႇသုတ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈ သႅၼ်မၼ်း 50 ။ တီႈဢၼ်တေၵေႃႇသၢင်ႈၶူဝ်ၵေႃႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈမႄႈၼမ်ႉ တေလႆႈမီး 100 ထတ်း၊ ပေႃးဝႃႈဢၼ်လၢတ်ႈဝႆႉၼႆႉ တဵမ်ထူၼ်ႈၸိုင် တၢင်ႇယွၼ်းလႆႈတီႈၸဝ်ႈတႃႇၼ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈၶူဝ်ၼိုင်ႈလင်၊ မိူၼ်ၼင်ႇလဵၵ်း သဝ်လဵၵ်း ဢၼ်သိူဝ်ႇမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပေႃးၸဝ်ႈတႃႇၼမၼ်း သူင်ႇမႃးလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈၸႂ်ႉငိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇသေ ၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း တီႈတႃႈႁိူဝ်း တႃႈၵုင်ႈ။ မၢႆမီႈၸဝ်ႈတႃႇၼၶဝ် တမ်းဝၢင်းပၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ- ၸၢႆးမူၼ်းလၢတ်ႈ။
မၼ်းၸၢႆး သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ တူဝ်ၸဝ်ႈတႃႇၼၼႆႉ ဢႃယုမီးမွၵ်ႈ 47 ပီ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၼ်းမီးငိုၼ်း လူၼ်ႉလိူဝ်သေ ၸွႆႈမႃး။ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၸွႆႈၵေႃႇသၢင်ႈၶူဝ် ပၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ယွၼ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈၵႂႃႇယွၼ်းႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းၶဝ် ပႃးၸဵမ်ၼွၵ်ႈမိူင်းတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇလဵၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈမႃးတီႈမိူင်း ဢီႊတလီႊ၊ ဢၵျဵၼ်ႊတီႊၼႃႊ၊ မႅၵ်ႊသီႊၵူဝ်ႊ၊ သဝိတ်ႊသိူဝ်ႊလႅၼ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸတ်းသူင်ႇမႃး။ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်တီႈတႃႈႁိူဝ်း သိမ်းမႃးလၢႆႉ တီႈတႃႈၵုင်ႈ- ဝႃႈၼႆ။
ၸူဝ်ႈၸဝ်ႈတႃႇၼၶူဝ် လႆႈၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ လႆႈ 5-6 ပီမႃးၼႆႉ ၶူဝ်ဢၼ်မႃးလူႇၸွႆႈဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မီး 70 လင်ပၢႆယဝ်ႉ၊ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၼႂ်းတိူင်းၼမ်ႉၵဵဝ် (ဢိရႃႇဝၻီႇ)။ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် 4 လင်၊ လၢႆးၶႃႈ 1 လင်၊ မိူင်းပွၼ် 1 လင်၊ ၼမ်ႉတူႈ မိူင်းယဵၼ် 1 လင်၊ သႅၼ်ဝီ 2 လင်၊ သီႇသႅင်ႇ 2 လင်၊ ၵျွၵ်ႉတလူင်း 1 လင်၊ မိူင်းၼၢႆး 1 လင်၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းမူတ်းမီး 13 လင်ယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၾူၼ်တူၵ်း ၼမ်ႉၼွင်း သဵၼ်ႈတၢင်း ၵဵင်းတုင် - တႃႈၶီႈလဵၵ်း လူႉ ၵွႆ
ၾူၼ်တူၵ်း ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်း လႄႈသဵၼ်ႈတၢင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း - ၵဵင်းတုင် လူႉၵွႆ လၢႆတီႈ လူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃး ၸိူင်ႉၵၢတ်ႈ ။
ဝၼ်းတီႈ 04/8/2015 ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လႄႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈလိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ၵဵင်းတုင် - တႃႈၶီႈလဵၵ်း။ လိၼ်ၵူၼ်ႇထူမ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈဢႃႇၶႃႇ ယၢၼ်ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း မွၵ်ႈ 4 လၵ်းပၢႆ၊ လူတ်ႉၵႃးၵေႃႈၵိုတ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃး ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉတီႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် တႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈလႄႈ သၢႆၵၢၼ်ဝိၼ် ဢၼ်ဢၢင်ႈလူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႈ ၸိူင်ႉၵၢတ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
တွင်ႈထၢမ် RCSS ႁူပ်ႉထူပ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးလႃႉ
တွပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းတႆး တင်းၸုမ်းယၢင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ
ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ။ ငဝ်းလၢႆးပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉ
တၢင်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်- မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈႁူပ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈပဵၼ်ႁူပ်ႉၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈၶႃႈ ? ။
တွပ်ႇ- တင်း KNU (ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ) ၊ DKBA (တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းပုတ်ႉထ) ၊ ၸုမ်း KNU-PC ၊ RCSS (ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး) သေ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း (ပၼ်ၵႂၢမ်းပတိၺၢၼ်ႇ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်းမႄးလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ) Deed of commitment ၸွမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈ ၽွင်းလူင်ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12 ၼႂ်းဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 12/02/2015 ၼၼ်ႉ၊ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶိုၼ်းမႃးႁူပ်ႉထူပ်း ပုၼ်ႈတႃႇၵိုတ်းတိုၵ်း တင်းၸိုင်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈပေႃးၸဵဝ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ ၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ ၶဝ်မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်-ၾၢႆႇၸွမ်ၸိုင်ႈ သမ်ႉဝႃႈႁိုဝ်တီႈ RCSS လၢတ်ႈသင်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တင်းမူတ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈၵႂႃႇတႄႉဝႃႈ-ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း တူဝ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁဵတ်း ႁႂ်ႈမၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ၊ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ် ၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁဵတ်းၵႂႃႇယူႇ၊ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းမႃးၵေႃႈႁိုင်ယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၼမ်ႉႁၼ်တူဝ်မၼ်း၊ ၵၢတ်ႈၸိူင်ႉယူႇတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ၵမ်းႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း 9 ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် SD လႄႈ UPWC ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းႁူမ်ႈၵၼ်မႃးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 18-19 လိူၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ။
ထၢမ်-ၾၢႆႇၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးၶႃႈလူး၊ ဢၼ်လႆႈၵႂႃႇလၢတ်ႈ သမ်ႉမီးသင်လၢႆလၢႆၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလၢတ်ႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႄၼမ်ႉၸႂ်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸွမ်းလူၺ်ႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း တုၵ်းယွၼ်းယူႇ၊ ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵတ်းယဵၼ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈၸဵဝ်းလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းသေ ၸဵဝ်းလႆႈၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၽႂ်းၽႂ်းယူႇ၊ တႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ တူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉယူႇ ၼႆၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေၶတ်းၸႂ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းတင်း ၵူႈၾၢႆႇၵူႈတၢင်းသေ ၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇယူႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလၢတ်ႈၼႄ ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈမီးၼၼ်ႉ ၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်-ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၼႆႉ SD တင်း UPWC တေႁူပ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ KNU တင်း RCSS တေၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ? ။
တွပ်ႇ-ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈတႄႉ ၶဝ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ NCA ဢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း တင်းၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ ၵမ်းၼႆႉ။ ပေႃးဝႃႈယဝ်ႉယဝ်ႉၼႆၾၢႆႇတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေဢဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ၊ ၸွမ်ၸိုင်ႈတေဝွၵ်ႇၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းမူတ်း မႃးႁူပ်ႉၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးဝႃႈမႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈတေၶဝ်ႈပႃးႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ- ပေႃးဝႃႈမီးႁဝ်းၶႃႈ 4 ၸုမ်းၵူၺ်းတႄႉ မၼ်းၵေႃႈတေပႆႇသၢင်ႇတေႃႇ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းမူတ်း (ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း) ၶဝ်ႈပႃးသေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း တင်းၸိုင်ႈမိူင်းၸွမ်းယူႇ၊ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ဢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵူႈၸုမ်းၸုမ်း၊ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းတင်းၼမ်ၶဝ်ႈပႃးသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းၵေႃႈတေသၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈမုင်ႈမွင်းၸိူင်ႉၼၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆပႃးသေ တေႁဵတ်းသၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႈၸွမ်း တွၼ်ႈတီႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်-ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈတူၺ်းၼႆ ၾၢႆႇ SD ဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ ၶဝ်ႈပႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉလူး ၸွင်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႅပ်ႈႁပ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇႁပ်ႉ ၸွင်ႇတေပဵၼ်လႆႈၶႃႈႁႃႉ တႃႇတေၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း ၼႆၼၼ်ႉ? ။
တွပ်ႇ-လႆႈႁူႉၵၢင်ၸႂ်ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မီးဝႆႉဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းမူတ်းၼႆႉ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ဝႆႉယူႇၼႆႉ မီး 21 ၸုမ်း။ 21 ၸုမ်းၼႆႉ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပႆႇမၵ်းမၼ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း CNA ၵွပ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇမီးၼႃႈတီႈ (ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်)၊ ဢမ်ႇမီးတပ်ႉသိုၵ်း၊ ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်တိုၵ်းသိုၵ်း ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇတေတိုၵ်းပႃးၶဝ်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈတိုၵ်းပႃးၶဝ်သေပွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸမ်ပဵၼ် တေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းတင်းၸိုင်ႈမိူင်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်း LDU, ANC, WNO ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸမ်ပဵၼ် တေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၵေႃႈ ႁဝ်းတေတိုၵ်း ပႅတ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ပေႃးဝႃႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ Framework လႄႈသင်၊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁွင်ႉၶဝ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼိုင်ႈၵႂႃႇ။
ပေႃးမိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆတႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်မီးပေႃႇလသီႇဝႃႈ တေလႆႈၶိုၼ်းမႄးဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်တင်းၼမ်၊ ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈလႆႈၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ၶိုၼ်း။ ၼၼ်ႉတႄႉၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်းၼမ်၊ ၵွပ်ႈလႆႈတိုၵ်းၵၼ်မႃး၊ ၶဝ်ၵေႃႈတႄႇမႃးဢွၼ်တၢင်း။ ၼၼ်ႉတႄႉ တေပႆႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း NCA ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။
ယဝ်ႉၵေႃႈတွၼ်ႈ AA ၼႆႉ ဢဝ်ၵူၼ်းၵႂႃႇၶုတ်းသႅင်ၽႃၵၢၼ်ႉသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ယူႇၸွမ်း KIA မႃးၵူၺ်း၊ မၼ်းတိုၼ်းၵိုၵ်းဝႆႉၸွမ်း KIA,KIO ။ ပေႃးဝႃႈ KIO လူင်းလၢႆးမိုဝ်း မၼ်းၵေႃႈတေႁူမ်ႈၵၼ် ၵႂႃႇပႃးၼႂ်း KIO ယဝ်ႉ၊ ၼႆႉၵေႃႈတေဢမ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃသင်။ သမ်ႉထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ TNLA ၼႆႉ ၶဝ်ပႆႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးဝႃႈထုၵ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း NCA ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းတင်း ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်သေ မႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်သေၵွၼ်ႇ ၸင်ႇၵွႆႈၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း NCA ဝႃႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
တွၼ်ႈတီႈမိူၼ်ၼင်ႇ ၵိုတ်း 14 ၸုမ်း ႁူမ်ႈတင်း 1 ၸုမ်း တင်းၵိုတ်းဝႆႉ 15 ၸုမ်းၼႆႉ။ တႃႇ 6 ၸုမ်းတႄႉ လႆႈႁူႉၵၢင်ၸႂ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ၵိုတ်း 14 ၸုမ်းႁူမ်ႈတင်း 1 ၸုမ်း ABSDF ၼႆႉ 14 ၸုမ်းၼႆႉ မၼ်းပႃးဝႆႉတီႈပၢင်သၢင်း လႄႈတီႈမိူင်းလႃး၊ 2 ၸုမ်းၼႆႉၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်း ၸမ်ၸႂ်ၶဝ်ယူႇ၊ တေပွႆႇၵူၼ်းသေၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၶဝ် ႁႂ်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း NCA ယူႇ ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၵမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၶဝ်ႈမႃးၵမ်းလိုၼ်း၊ တေပိုတ်ႇပပ်ႉဝႆႉပၼ်ယူႇ ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။
ထၢမ်- ပေႃးမိူၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၸွင်ႇလႅပ်ႈတေ ပဵၼ်မႃးငၢႆႈငၢႆႈယူႇၶႃႈႁႃႉ၊ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ဢၼ်တင်းမိူင်းမုင်ႈမွင်းၼႆႉၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ- ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇၼႆႉ မၼ်းၵိုတ်း 12 ၸုမ်း ႁူမ်ႈတင်း 1 ၸုမ်း ဢၼ်ပဵၼ် ABSDF ။ ပွင်ႇဝႃႈၵိုတ်း 13 ၸုမ်း ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် တူၺ်းႁၼ်ဝႆႉဝႃႈ ႁႂ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၵမ်းလဵဝ်။ ပွင်ႇဝႃႈၼႂ်း 13 ၸုမ်းၼႆႉ တီႈၸွမ်ၸိုင်ႈတႄႉ လႆႈပၼ်ပေႃႇလသီႇဝႆႉမိူဝ်ႈဝႃး (03/08/2015)ၵႂႃႇဝႃႈ ပေႃးမီးၶိုင်ႈၼိုင်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ်မီး 3 ပုၼ်ႈ 2 ပုၼ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸိုင် တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈတေၵေႃႉမႃး လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတင်းၸိုင်ႈမိူင်းသေ တႄႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းတင်းၸိုင်ႈမိူင်းၵႂႃႇလႄႈ ၵၢၼ်ပိုတ်ႇပပ်ႉ၊ ၸုမ်းပႆႇတူဝ်ႈတၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈမႃးလူင်းၵႂႃႇၵမ်းလွႆးလွႆး တၢင်းလင်၊ မီးဝႆႉၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉၼႆ - မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈသပ်းလႅင်း ၼႄႁဝ်းၶႃႈၸိူင်ႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်-ပေႃးဝႆႉသေၸုမ်းၸုမ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၢင်ၵိုတ်းတိုၵ်းတင်းမိူင်းယဝ်ႉၶႃႈလူး၊ ပေႃးၼၼ် ၸွင်ႇမိူၼ်ၼင်ႇပိုတ်ႇတၢင်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းထႅင်ႈယူႇၶႃႈႁႃႉ ? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းယူႇတီႈၵၢင်ၸႂ် ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်ၵမ်းသိုဝ်ႈၵူၺ်းၶႃႈ။ ၶဝ်တေႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တေယွမ်းႁပ်ႉၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ မၼ်းယူႇတီႈလွင်ႈယွမ်းႁပ်ႉ ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၶႃႈ မီးၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈ။
ထၢမ်-ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ RCSS တင်း KNU ၺႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁူၺ်းလႆႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆဢေႃႈ။ ပဵၼ်လၢႆးၽႃႇထႅၵ်ႇၸႅၵ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၺ်း၊ လွင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ? ။
တွပ်ႇ-မိူဝ်ႈဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဝၼ်းတီႈ 12 ၼႂ်းပီ 2015 ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၼႂ်း Deed of commitment ဢၼ်ဝႃႈ တေၶိုၼ်းမႄးသၢင်ႈ လွင်ႈထုၵ်ႇမေႃပေႃးၵႂၢမ်းၵၼ် ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵႂႃႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵွပ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းမႅၼ်ႈၸွမ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ၶႂ်ႈသၢင်ႈလွင်ႈထုၵ်ႇမေႃပေႃးၵႂၢမ်းၵၼ် ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶိုၼ်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၸွမ်းၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵူၺ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်မႃး လွင်ႈထုၵ်ႇမေႃပေႃးၵႂၢမ်းၵၼ် ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈသင်၊ သၢင်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇထုၵ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ ၵွပ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ တိုၵ်းသူၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁဵတ်းလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လွင်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းတင်းၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈသၢင်ႈလႆႈလွင်ႈထုၵ်ႇမေႃပေႃးၵႂၢမ်းၵၼ် ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵႂႃႇဝႆးဝႆးၼၼ်ႉၵူၺ်း ၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်- လွင်ႈထုၵ်ႇမေႃပေႃးၵႂၢမ်းၵၼ် ၼႂ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈလူး ထိုင်ဝႆႉၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႂ်ၶႃႈ ? ။
တွပ်ႇ-သၢင်ႈဝႆႉတေႃႇထိုင်ၶၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႇတင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး CSSU ၊ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁူႉဝႃႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၶႃႈ လၢႆၾၢႆႇၵေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ၶတ်းၸႂ်သၢင်ႈဝႆႉယူႇၼႆ မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၶႃႈ။ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႆတႄႉ တေပႆႇယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈမၼ်းမႃးႁူပ်ႉသႂ်ႇ ၽွင်းၵၢၼ်သုၵ်ႉမၢင်ႉၸွမ်း ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈလႄႈ ဢဝ်ၵၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇၼႆႉ ယိုတ်းၵႂႃႇၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ၊ ပေႃးဝၢႆးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးပဵၼ်မႃးၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၼႂ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်တၢင်း၊ ထိုင်ဝႆႉၸၼ်ႉၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်-ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း မီးသင် ၶႂ်ႈလၢတ်ႈထႅင်ႈၶႃႈ ? ။
တွပ်ႇ-ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈယူႇ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၸွမ်း ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈပဵၼ် ၶႂ်ႈမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ တူဝ်တေႃႇတူဝ်ႁူပ်ႉထူပ်းလႄႈသင်၊ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်လႄႈသင်ၼႆ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇၵူႈယၢမ်း ၶႂ်ႈလၢတ်ႈမီးၼင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


text:
ၵေႃႉမီးသုၼ်ႇလႄႈ ၵေႃႉႁၢမ်းသုၼ်ႇ
ၵေႃႉမီးသုၼ်ႇလႄႈၵေႃႉႁၢမ်းသုၼ်ႇ
ဢမ်ႇၼၼ်
ၵေႃႉမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းသုၼ်ႇ
ဢၢၼ်ႇတူၺ်းလွင်ႈမၼ်းသေယဝ်ႉၵေႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸႂ်ယင်းဢိုမ်တိုမ်းယူႇ၊ လီႁိုဝ် ၸႃႉႁိုဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်းၸွမ်း။ ပေႃးတူၺ်းၽၢၵ်ႇလႂ်ၵေႃႈ ႁၢင်ႈၸႂ်ႈဝႆ့ႁၢင်းၽႂ်ႁၢင်းမၼ်း။
ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈလၢတ်ႈယူႇၼႆ့ ပဵၼ်လွင်ႈသွင်ၵေႃႉမႄႈလုၵ်ႈတီႈမိူင်းၶေႇယဝ့်။ မႄႈမၼ်း လၢတ်ႈတီႈလုၵ်ႈယိင်းမၼ်း ဢၼ်ဢႃႇယုၸင်ႇႁႃလႆႈ 13 ၶူပ်ႇၼၼ့်ဝႃႈ "မႂ်းၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလုၵ်ႈယိင်းၵဝ်တႄ့၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၵဵပ်းၵဝ်ၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ၊ မႄႈမႂ်းတႄ့တႄ့ၼၼ့် တၢႆၵႂႃႇၸဵမ်မႂ်းၵေႃႉလဵၵ့်ၼၼ့်ယဝ်ႈ" ၼႆဝႃႇ။
မႄႈမၼ်းၼၢင်းၸိုဝ်ႈသျႅၼ်းၼႆယဝ့်။ သျႅၼ်းၼႆ့ တေႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်း ပေႃႈလဵင့်ၵူၼ်းမီးၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ့် မၼ်းမီးလုၵ်ႈယိင်းဢွၼ်ႇမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်တၢင်ႇၸိုဝ်ႈမၼ်းဝႃႈ ၶျႅင်းၶျႅင်းၼႆၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ပေႃးဢဝ်လႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ၽၢႆႇၶေႇၶဝ်ဝႃႈၸိုင် သျႅၼ်းၼႆ့ မၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းဝႃႈယၢပ်ႇၼႃႇၼႆယဝ့်။ ဝၢႆးသလေုၵ်ႈယိင်းမၼ်း ဢႃႇယုသိပ်းၶူပ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼႆ့ လၢတ်ႈသင် ဝႃႈသင်ၵေႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈထွမ်ႇ၊ ယဝ့်ၵေႃႈ သမ်ႇမႅၼ်ၼႃႇၼႆယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ မႄႈမၼ်းၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇသင်ႇသွၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းလႆႈလႄႈ ၸင်ႇဝူၼ့်ႁႃလွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်တေဢဝ်မႃးႁၵ်းပႅတ်ႈလွင်ႈသမ်ႇမႅၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းသေ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈယိင်းမၼ်းပေႃးယိင်ႇငႄႈလွမ်ႈလွမ်ႈ ၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ထိုင်မႃးဝၼ်းၼိုင်ႈ မၼ်းၸင်ႇယွၵ်ႇလႅၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းဝႃႈ " ႉႉႉ မႄႈမႂ်းတႄ့တႄ့ၼၼ့် တၢႆၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈမႂ်းတိုၵ့်လဵၵ့်ယဝ်ႈ၊ ၵဝ်ၵူၺ်းပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၵဝ်တေလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်မႂ်း ႁၢၼ့်တေႃႇပေႃးယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်ၵူၺ်း၊ ပေႃးမႂ်းယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်ယဝ့်ၸိုင် ယႃႇပေမုင်ႈမွင်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်သင်တီႈၵဝ်ယဝ့်" ၼႆယဝ်ႈ။
ၶျႅင်းၶျႅင်းၵေႃႈ ယုမ်ႇၵႂၢမ်းမႄႈၶဝ်ႈလၢတ်ႈယဝ့်။
ပေႃးဢဝ် လႅင်ႇၶၢဝ်ႇတွၼ်ႈၶမ်ႈ Shenyang ဝႃႈၸိုင် ဝၢႆးသေၼၼ့် ၶျႅင်းၶျႅင်းၼႆ့ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသမ်ႇမႅၼ်သေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈႁဵၼ်းလၢႆးမၼ်း၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်မေႃၼပ့်မေႃယမ်၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းယိင်ႇငႄႈမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆယဝ့်။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼႆ့လႄႈ မိူဝ်ႈၶျႅင်းၶျႅင်းၶိုၼ်ႈၸၼ့်ၸွမ်ၼၼ့် မၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇယူႇတီႈႁိူၼ်းသေၶိုၼ်ႈ။ ၵႂႃႇယူႇၵႂႃႇၵိၼ်တီႈၸၼ့်ၸွမ်သေၶိုၼ်ႈယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတၢင်းၶတ်းၸႂ်လႄႈ မၼ်းၼၢင်းလႆႈ လၢဝ်ၸွင်ႈၵူႈၽႃႇသႃႇသေ ဢွင်ႇပူၼ့်ၸၼ့်ၸွမ်ယဝ့်။ ပေႃးယဝ့်ၼၼ့် မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ လႆႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၸၼ့်သုင် တီႈၶွမ်ႇပၼီႇတႅမ်ႈပရူဝ်းၵႅမ်းတီႈၼိုင်ႈၼႆယဝ့်။
ဝၢႆးသေၼၼ့် မႄႈမၼ်းၼၢင်းၸင်ႇၶိုၼ်းလၢတ်ႈလွင်ႈတႄ့မၼ်းပၼ်ၶျႅင်းၶျႅင်းယဝ့်။ သျႅၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ "လုၵ်ႈယိင်းၵဝ်ၼႆ့ ႁၢင်ႈၵေႃႈႁၢင်ႈလီ၊ ငိုၼ်းလိူၼ်ၵေႃႈသုင်၊ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႆႈပဵၼ် 1,000 တေႃႇလႃႇ၊ ယဝ့်ၵေႃႈ လႆႈတေႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်း ၵူၼ်းၸၢႆးလီ" ၼႆယဝ့်။
မႄႈမၼ်းယင်းပၢႆဝႃႈ "သင်ၵဝ်ဢမ်ႇယွၵ်ႇလႅၼ်မၼ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈတေႇမၼ်းၸိုင် ၸွင်ႇၶျႅင်းၶျႅင်းတေမိူၼ်ၼႆမႃးလႆႈၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ မၼ်းတေၵုမ်ႇပဵင်းပေႃးၸွမ်း ၸၢတ်ႈပၢၼ်မၼ်းသေယဝ်ႉ သမ်ႇမႅၼ်ယူႇသေ တေဢမ်ႇမီးၼမ့်ၸႂ်ၶႂ်ႈတေႃႇသူႈ ႁႂ်ႈထိုင်ၸၼ့်ၼႆ့မႃးလႆႈ" ၼႆယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးသေၼၼ့် ၵူၼ်းတင်းၼမ်ႁၼ်ၽိတ်းတီႈသျႅၼ်းတႄ့တႄ့ဝႃႈဝႃႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ သျႅၼ်းၼႆ့ မၼ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယွၵ်ႇလႅၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းၸိူင့်ၼႆ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈယွၵ်ႇလႅၼ်ၸိူင့်ၼႆလႄႈ လုၵ်ႈယိင်းမၼ်း ၸၢင်ႈလႆႈတၢင်းပဵၼ်ပၢႆးၸႂ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ့်။ ဢဝ်မိုဝ်းတၢင်ႇႁူဝ်သေဝူၼ့်တူၺ်းၵမ်းၼိုင်ႈၶႃႈလူး၊ ၽၢႆႇလႂ်မႅၼ်ႈလႄႈ ၽၢႆႇလႂ်ၽိတ်း။
ပေႃးတေယူႇၽၢႆႇသျႅၼ်းသေဝူၼ့်ၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမီးၼမ့်ၸႂ်ၸေႇတၼႃႇလီ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈယိင်းမၼ်း လႆႈလီလႆႈပဵၼ်လႄႈ လႆႈယွၵ်ႇလႅၼ်ၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈယွၵ်ႇလႅၼ်မၼ်းၼၢင်းၼႆ့ သမ့်လႆႈပၼ်တၢင်းတိူဝ့်ၸႂ် ၶျႅင်းၶျႅင်း တေႃႇပေႃးယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်၊ တၢင်းတိူဝ့်ၸႂ်ဢၼ်ၼႆ့ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ တေႃႈတေႁိုင်ယူႇဢမ်ႇယွမ်းသိပ်းပီ။ လွင်ႈၼႆ့ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶျႅင်းၶျႅင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၼ့်သုင်မႃးသေတႃႉ ပေႃးဢဝ်ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶျႅင်းၶျႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆ့ ၵႂႃႇတႅၵ်ႈတူၺ်းၵႃႈၶၼ်တၢင်းသိူဝ်းၸႂ် ၸၢတ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ့်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁူႉထိုင်ဝႃႈ ၶဝ်မီးပေႃႈမီးမႄႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ့်လူး ၸွင်ႇၵႃႈၶၼ်မၼ်းတေၵိုင်ႇၵၼ်ႁိုဝ်? တွၼ်ႈတႃႇၶျႅင်းၶျႅင်းလူး ၸွင်ႇတေယုမ်ႇယမ်ၵႂၢမ်းမႄႈမၼ်းလႆႈထႅင်ႈသေ ဝႂၢင်းၶႂၢင့်ပၼ်လႆႈႁိုဝ်? ၼႆၸိူဝ်းၼၼ့်တႄ့ လိူဝ်သေၶျႅင်းၶျႅင်း ၽႂ်တေဢမ်ႇၸၢင်ႈတွပ်ႇ ႁႂ်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၼေႃႈ။
ပေႃးတေယူၽၢၵ်ႇၼိုင်ႈသေ ဝူၼ့်တူၺ်းၵေႃႈ ၶျႅင်းၶျႅင်းၼႆ့ တေဝႃႈယၢပ်ႇပူၼ့်တီႈလႄႈႁိုဝ်? ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၼၼ့် လိူဝ်သေဢဝ်လွၵ်းလၢႆးၼႆ့သေသင်ႇသွၼ် ဢမ်ႇႁႃႁၼ်လွၵ်းလၢႆးဢၼ်လႂ်လႆႈယဝ့်ႁိုဝ်? မၢင်ၸိူဝ်းတႄ့ဝႃႈ လွင်ႈၼႆ့ ဢမ်ႇလႆႈဝႃႈလွင်ႈယွၵ်ႇလႅၼ်၊ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးလိင့် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းၼၼ့် မဵဝ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း ၼႆယဝ့်။ သင်လွၵ်းလၢႆးလိင့်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ့် ဢမ်ႇပႃးၼမ့်ၸႂ်မိူၵ်ႈလိူင်း၊ ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ လႆႈတုၵ့်ၶယၢပ်ႇယၢၵ်ႈၸိုင် ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ ယင်းပဵၼ်ၵၢၼ်လီဢၼ်ၼိုင်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ့်။ လွင်ႈၼႆ့တႄ့ ဝႃႈၸိူင့်ႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ ၽႂ်ႁိုဝ်ၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်းပၼ်လႆႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ်လႃႇၼေႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵဝ်ၶႃႈၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ လွင်ႈပဵၼ်ပူၼ့်မႃးလွင်ႈၼိုင်ႈ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်တေလၢတ်ႈၼႄၼႆႉ တေၸွႆႈထႅမ် ပိူင်းပၼ်ၽႆးလႅင်း လႄႈ ၸင်ႈပၼ်ယႃႇၸူႇ လွင်ႈဝႆ့ဝၢင်းၼမ့်ၸႂ်ၸေႇတႃႇၼႃႇႁဝ်း ဢိတ်းဢွတ်းယူႇ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ႉႉႉ ပွၵ်ႈၼၼ့် -
တီႈႁိမ်းၽင်ႇၼမ့်တီႈၼိုင်ႈၼၼ့် မီးလိင်းလူင်တူဝ်ၼိုင်ႈယူႇဝႆ့ဝႃႇ။ ၽၢႆႇပုၼ့်ၼမ့်သမ့် မီးၵုၼ်ဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းၵုၼ်ဢွၼ်ႇၼၼ့် မီးမၢၵ်ႇမႆ့မၢၵ်ႇတွၵ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ လိင်းလူင်တူဝ်ၼႆ့ၵေႃႈ ၶၢမ်ႈၵႂႃႇၽင်ႇပုၼ့်သေ ၵႂႃႇၵိၼ်ၵႂႃႇယႅမ့် ၽင်ႇပုၼ့်ၵူႈဝၼ်းယဝ့်။
တႃႇလိင်းတူဝ်ၼႆ့ တေၶၢမ်ႈၵႂႃႇထိုင်ၽင်ႇပုၼ့်လႆႈၼၼ့် မၼ်းလႆႈၵွၽၵ်းၵႂႃႇႁႂ်ႈထိုင်ၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်းၵၢင်ၼမ့်ၼၼ့် ၵမ်းၼိုင်ႈ၊ ယဝ့်ၵေႃႈ လုၵ့်တီႈမၢၵ်ႇႁိၼ်လုၵ်ႈၼၼ့်သေ သမ့်လႆႈၵွၽၵ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈသေ ၸင်ႇတေထိုင်ၵႂႃႇလႆႈ ၼႂ်းၵုၼ်ဢွၼ်ႇၼၼ့်ယဝ့်။ မိူဝ်ႈၵိၼ်ဢိမ်ႇၵိၼ်တဵမ်သေ ပွၵ်ႈမႃးမိူဝ်ႈတၢမ်းၶမ်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းၼႆသေ ပွၵ်ႈမႃးယဝ့်။
ၵမ်းၼႆ့ သမ့်မီးလႅၼ်းမႄႈတူဝ်ၼိုင်ႈ လႆႈႁၼ်လိင်းလူင်တူဝ်ၼႆ့ ၵျွၵ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇၶၢမ်ႈမႃးၵူႈဝၼ်းလႄႈ မီးၸႂ်ၶႂ်ႈၵိၼ် မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လိင်းတူဝ်ၼႆ့ ၼႆယဝ့်။ လႅၼ်းမႄႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈၼႆ့ တီႈၽူဝ်မၼ်းလႅၼ်းပေႃႈသေ လႅၼ်းပေႃႈၵေႃႈဝႃႈ မၼ်းတေပႂ်ႉၺွပ်းဢဝ် လိင်းတူဝ်ၼႆ့ႁႂ်ႈလႆႈၼႆယဝ့်။ ႁဵတ်းၼႆသေ မီးဢတႃႇႁူဝ်ၶမ်ႈၶမ်ႈၼိုင်ႈၼၼ့် လႅၼ်းလူင်တူဝ်ၼႆ့ ႁဵတ်းၵႅင်ႈႁဵတ်းတူဝ်မိူၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်သေယဝ်ႉ မူပ်ႇဝႆ့ၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ့်သေ ပႂ်ႉၺွပ်းလိင်းလူင်ယဝ့်။
လိင်းလူင်ၵေႃႈ ၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ႁႃယႅမ့်ၵႃႈၼင်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်သေ ပွၵ်ႈမႃးယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် လႆႈႁၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်လူင် ဢၼ်မၼ်းဝႅၼ်ႇၵႂႃႇဝႅၼ်မႃးယူႇၵူႈဝၼ်းၼၼ့် လၢၵ်ႇလၢႆးတႃဝႆ့။ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ့် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ၊ ႁၢင်ႈသုင်ၶိုၼ်ႈမႃးဝႆ့။ တေဝႃႈၼမ့်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈဢမ်ႇယွမ်း၊ ႁဵတ်းသင် မၢၵ်ႇႁိၼ်လုၵ်ႈၼႆ့ သမ့်သုင်ၶိုၼ်ႈမႃးလႃႇဢေး ၼႆသေ မိူဝ်ႈတိုၵ့်ၸွပ်ႇႁႃလွင်ႈတၢင်းမၼ်းယူႇၼၼ့် လႆႈႁၼ် မိူၼ်ႁၢင်ႈ လႅၼ်းလူင်တူဝ်ၼိုင်ႈ မူပ်ႇပႂ်ႉဝႆ့။ ၵမ်းၼၼ့် လိင်းလူင်ၵေႃႈ ယူႇၽင်ႇပုၼ့်ၼမ့်သေ ႁွင့်ဝႃႈ "ႁိူၼ်း ဢၢႆႈၵေႃႉမၢၵ်ႇႁိၼ်" ၼႆယဝ့်။ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇတၵ့်သဵင်တၵ့်ပၢၵ်ႇ။ သိုပ်ႇႁွင့်ထႅင်ႈသွင်သၢမ်ၵမ်းၵေႃႈ မၢၵ်ႇႁိၼ်ဢမ်ႇတၵ့်သဵင်တၵ့်ပၢၵ်ႇသင်။ ႁိုဝ်တေတၵ့်သဵင်သင်လႃႇ ပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်လူးၼေႃႈ။ ၵမ်းၼႆ့ လိင်းလူင်ၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ "ဢၢႆႈၵေႃႉမၢၵ်ႇႁိၼ် ႁဵတ်းသင်မိူဝ်ႈၼႆ့ မႂ်းဢမ်ႇတွပ်ႇၵႂၢမ်းၵဝ်လႃႇ?" ၼႆယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် လႅၼ်းၵေႃႈ ဝူၼ့်ဝႃႈ "ၵူႈပွၵ်ႈၼႆ့ မၢၵ်ႇႁိၼ်တင်းလိင်းတူဝ်ၼႆ့ လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ၵူႈဝၼ်းယူဝ့်ၼႆ့၊ ၵဝ်တေႁဵတ်းၵႅင်ႈပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်သေ လၢတ်ႈတေႃႇလိင်းၵွၼ်ႇ" ၼႆသေ ၶၢၼ်ပၢၵ်ႇဝႃႈ "ႁဵတ်းသင်လႃႇ ဢၢႆႈၵေႃႉလိင်း"ၼႆယဝ့်။ ၽိူဝ်ႇႁဵတ်းၼၼ်ၸိုင် လိင်းလူင်ၵေႃႈႁူႉၵႂႃႇၼႄ့ၼွၼ်းယဝ့် လွင်ႈဝႃႈ ဢၼ်မူပ်ႇဝႆ့ၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ့် ပဵၼ်လႅၼ်းလူင်။
လိင်းၶိုၼ်းသိုပ်ႇထၢမ်ဝႃႈ "ဢၢႆႈလႅၼ်းဢိူၺ်း ႁဵတ်းသင်မႂ်းမႃးမူပ်ႇဝႆ့ယူႇၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်လႃႇ?" ၼႆလႄႈ လႅၼ်းၵေႃႈ သပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈဝႃႈမေးၼၢင်းမၼ်း တုၵ်းယွၼ်းၶႂ်ႈၵိၼ် မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လိင်းၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ၵမ်းၼႆ့ လိင်းၵေႃႈဝႃႈ "ဢႃး ပေႃးၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢင်ၸႂ်မေးၼၢင်းမႂ်းတေတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ့် ၵဝ်တေၶၢမ်ႇၸုၼ့်ပၼ် တူဝ်ၸႂ်ၵဝ်ၵႂႃႈ။ လႅၼ်းလူင်ဢိူၺ်း ယႃႇမႆႈၸႂ်သင်၊ ဢႃႈပၢၵ်ႇမႂ်းဝႆ့ၵူၺ်းလႄႈ ၵဝ်တေဝႅၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းပၢၵ်ႇမႂ်းၵႂႃႈ"ၼႆယဝ့်။ လႅၼ်းလူင်ၵေႃႈ ယုမ်ႇၵႂၢမ်းလိင်းၵႂႃႇတႄ့တႄ့သေ ဢႃႈပၢၵ်ႇမၼ်းဝႆ့ယဝ့်။
မဵဝ်းလႅၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ မိူဝ်ႈၶဝ်ဢႃႈပၢၵ်ႇၼၼ့် မၢၵ်ႇတႃၶဝ် လပ်းၵႂႃႇၼႆဝႃႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလိင်းလူင်ႁူႉလွင်ႈၼႆ့လႄႈ ၸင်ႇၸႂ်ႉလႅၼ်းဢႃႈပၢၵ်ႇဝႆ့ထႃႈယဝ့်။ မိူဝ်ႈလႅၼ်းတိုၵ့်ဢႃႈပၢၵ်ႇမၼ်းဝႆ့ယူႇၼၼ့် လိင်းလူင် ၼႅတ်ႈၵျွၵ်းသႂ်ႇၼိူဝ်ႁူဝ်လႅၼ်းသေယဝ်ႉ ဢဝ်ၵွၵ်းႁူဝ်လႅၼ်းႁဵတ်းပဵၼ်တီႈယၼ်မၼ်းသေ ၶိုၼ်းၵိုင့်ၵၢင့်ၵျွၵ်းထိုင်ၽၢႆႇပုၼ့်ၵုၼ်ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ယဝ့်။ ႁဵတ်းၼႆသေ လိင်းၵေႃႈ လႆႈလွတ်ႈၽေးၶဵၼ်လႅၼ်းၵႂႃႇယဝ့်။
ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းလိၵ်ႈၼႂ်းလၢႆးဝႃႈတႄ့ တႃႇလိင်းတူဝ်ၼႆ့တေလွတ်ႈမႃးလႆႈၼႆ့ မၼ်းၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးလိင့်သီႇမဵဝ်းၼႆယဝ့်။ 1ႉ လွင်ႈမေႃလၢတ်ႈလိင့်ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈယုမ်ႇ 2ႉ လွင်ႈမီးၺၢၼ်ႇႁူႉထိုင် လွင်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ 3ႉ မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် လႄႈ 4ႉ မီးလွင်ႈႁတ်းၸုၼ့်ၼႆယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတူၺ်းဢဝ်တီႈၼႆႈသေလႄႈႁိုဝ် ၶဝ်ၸင်ႇတေလၢတ်ႈဝႃႈ "ပဵၼ်လွင်ႈလိင့်လႅၼ်သေတႃႉ သင်ဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇမီးၼမ့်ၸႂ်မိူၵ်ႈလိူင်း၊ ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ လႆႈတုၵ့်ယၢၵ်ႈ ၶၢၼ်ၸႂ်ၸိုင် ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့်။
ပေႃးၸိူင့်ၼၼ် လွင်ႈမႄႈၶျႅင်းၶျႅင်းၶဝ် ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ့်လူး ၸွင်ႇမၼ်းမီးၼမ့်ၸႂ်မိူၵ်ႈလိူင်း၊ ၸွင်ႇမၼ်းမီးၼမ့်ၸႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶျႅင်းၶျႅင်းလႆႈတုၵ့်ၶႁိုဝ်? ပေႃးတေယူႇၽၢႆႇမၼ်းသေတူၺ်းတႄ့ တေဢမ်ႇမီးၼမ့်ၸႂ်ၸိူင့်ၼၼ်သႄႈ။ လိူဝ်သေၼၼ့် ယင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၶျႅင်းၶျႅင်း လႆႈထိုင်တီႈၸၼ့်သုင်ၵွၼ်ႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ့် ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈတႄ့ ဝၢႆးသေႁူႉဝႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈပိုင်ႈဢိင်ယဝ့်ၼႆၼၼ့် ၶျႅင်းၶျႅင်းတႅပ်းတတ်းၵၢင်ၸႂ်မၼ်းထုၵ်ႇတႄ့တႄ့ ၼႆယဝ့်။ သင်ပဵၼ်တၢင်ႇၵေႃႉတႄ့ တေၵုမ်ႇႁွင့်ႁႆႈၸႂ်လဵၵ့်သေ တေဢမ်ႇပဵၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈႁဵၼ်းလၢႆးသင်ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ လွင်ႈဢၼ်ၶျႅင်းၶျႅင်းလႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇၼႆ့ ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၶႃႈႁၼ်ထိုင်တႄ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈလိင့်လႅၼ်မႄႈမၼ်းဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လၢႆးတႅပ်းတတ်းလႄႈ လၢႆးဝႆ့ဝၢင်းၼမ့်ၸႂ်မၼ်းၵေႃႈ ပႃးတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႈ။ တီႈၼႆႈၼႆ့ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းမီးပေႃႈမႄႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ လီဢဝ်ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်၊ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပေႃႈမႄႈၼၼ့်ၵေႃႈ လီဢဝ်ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်ယဝ့်။ သင်ၵုမ်ႇဝူၼ့်ဝႃႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးပေႃႈမႄႈလီ၊ မီးတီႈပိုင်ႈတီႈဢိင်လီယဝ့်ၼႆသေ ၵုမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်ၸွမ်းသၢႆငၢႆဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇထိုင်တီႈထိုင်တၢင်းလႆႈ။ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပေႃႈမႄႈၼၼ့်ၵေႃႈ သင်ၵုမ်ႇၸႂ်လဵၵ့်ၶေႃးၶူမ်ၸွမ်းသၢႆငၢႆဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼၼ့်ၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႃႁၼ်တၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႆ့ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈလႆႈမၼ်းတႄ့တႄ့ဝႃႈဝႃႈၼၼ့်ၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႈ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇႁႃတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိုင် တၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တေဢမ်ႇတွၼ့်မႃးႁႃၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေပွၵ်ႈသႄႈ တမ်းၸႂ်လႃႈ။
ၵၢင်ၸႂ်ၵဝ်ၶႃႈတႄ့ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင့်တႆးၵူႈၵေႃႉ မေႃပိုင်ႈဢိင်တူဝ်ၵဝ်ႇ၊ မေႃလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဵတ်းပဵၼ်တၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇၵူႈၵေႃႉၶႃႈ ႉႉႉ
ပီႈၸၢႆးလူင်


text:
ဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလူၵ်ႈ (လူဝ်းၵ) World Environment Day ၵေႃႇတင်ႈမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 05 လိူၼ်ၵျူၼ်ႊ 1972 တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလူၵ်ႈ(လူဝ်းၵ) “UN Conference on The Human Environment” တီႈ သတွၵ်ႊႁူမ်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်း သဝီႊၻဵၼ်ႊ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 1,200 ၵေႃႉ 113 ၸိုင်ႈမိူင်း တူဝ်ႈလူၵ်ႈ(လူဝ်းၵ)။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းမီးယိူင်းဢၢၼ်းမိူၼ်ၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵႄႈပၼ်ႁႃ လႄႈ လုမ်းလႃးသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၵူႈပိုၼ်ႉတီႈလူၵ်ႈ သေၸင်ႇတင်ႈၶူင်းၵၢၼ် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈႁူမ်ႈတုမ်လူၵ်ႈ (UNEP : United Nations Environment Program) မၵ်းမၼ်ႈႁႂ်ႈဝၼ်းတီႈ 05 လိူၼ်ၵျူၼ်ႊ ပဵၼ်ဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလူၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်တႄႉယူႇတီႈ မိူင်းၼႆႊရူဝ်ႊၿီႊ ၸိုင်ႈမိူင်း ၶဵၼ်ႊယႃႊ ။
ၶူင်းၵၢၼ်ဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႈလွမ်ႉလူၵ်ႈၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇပူၵ်းပွင်တူၺ်းလွမ်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ် လိၼ် ၊ ၼမ်ႉ ၊ လူမ်း၊ ၾႆး၊ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵၢၼ်လုမ်းလႃးသၽႃႇဝ ငၢႆႈငၢႆႈမိူၼ်ၼင်ႇ -
1 ၵၢၼ်ပၼ်တၢင်းႁူႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ
2 ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈလွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ
3 ႁႂ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းၼိူဝ်ပၼ်ႁႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵၢၼ်မႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃး သၽႃႇဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈတေၶုၵ်းထူပ်းဝၼ်း သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ၵူႈၵူႈၵေႃႉထုၵ်ႇလီတူၺ်းထိုင်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၵူႈဝၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉၵေႃႉတူၼ်ႈ ၊ ၵဵပ်းယုၵ်းယၢၵ်းဝႆႉပဵၼ်တီႈပဵၼ်တၢင်း၊ ယွမ်းၸႂ်ႉထူင် ယၢင်ၽလၢတ်ႉသ်တိၵ်ႉ ၊ ပႅင်းၸႂ်ႉၼမ်ႉ ၊ ၾႆး - ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်ၵၢၼ် လုမ်းလႃးသိင်ႇဝႅတ်ႉ လွမ်ႉ တွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ပိုင်ႈဢိင်ၶေႃႈမုလ်းတီႈ http://scoop.mthai.com


text:
တေႁဵတ်းႁိုဝ် ဢၢၼ်ႇလႆႈ ပေႃႉလႆႈ လိၵ်ႈတႆးယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼႂ်း Mac
တေႁဵတ်းႁိုဝ် ဢၢၼ်ႇလႆႈ ပေႃႉလႆႈ လိၵ်ႈတႆး ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ ၼႂ်း Mac OS
1ႉ လွၵ်းလၢႆးသႂ်ႇၾွၼ်ႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼႂ်း Mac OS
1.1) ၻၢဝ်းလူတ်ႇဢဝ်ၾွၼ်ႉတႆးယူႇၼီႇၶူတ်ႉ NamKhoneUnicode Version 2.00 (2015) တီႈၼႆႈ
1.2) ပိုတ်ႇၾွၼ်ႉဢၼ်ၸင်ႇႁႃၻၢဝ်းလူတ်ႇမႃးၼၼ်ႉသေ ၼဵၵ်းတီႈ Install Font
မၢႆတွင်း —
တႃႇတေၸႂ်ႉလိၵ်ႈတႆး ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈလီလီၵူႈတီႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈဢဝ်ၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵိုၵ်းပႃးမႃးၼႂ်းၶိူင်ႈၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႂ်းၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသႂ်ႇပႃးၾွၼ်ႉတႆးဝႆႉလႄႈ မိူဝ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပေႃႉၾွၼ်ႉတႆးၼၼ်ႉ OS တေထၢင်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပေႃႉၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈၼႆသေ မၼ်းတေဢဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ လွၵ်းသီႇၸဵင်ႇဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ လူဝ်ႇလႆႈထွၼ်ဢွၵ်ႇၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈဢၼ်ပႃးမႃးၼႂ်း Yosemite OS တႄႉ ပဵၼ်ၾွၼ်ႉဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ Myanmar MN.ttc လႄႈ Myanmar Sangam MN.ttf သွင်ၾွၼ်ႉၼႆႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေထွၼ်ၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်း Finder > My Macbook Pro (ဢမ်ႇၼၼ် ၸိုဝ်ႈ HDD ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသႂ်ႇဝႆႉ) > Library > Fonts သေ မွတ်ႇပႅတ်ႈၾွၼ်ႉ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉသွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။
ထွၼ်ၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇပႅတ်ႈသေတႃႉ ယႃႇပေၵူဝ်ဝႃႈ ၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈတေဢမ်ႇဢွၵ်ႇ။ ၼႂ်းၾွၼ်ႉ NamKhoneUnicode ၼၼ်ႉ သႂ်ႇပႃးၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈဝႆႉၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယူႇလႄႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပေႃႉၾွၼ်ႉမၢၼ်ႈၵေႃႈ မၼ်းတေဢွၵ်ႇပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ပေႃးယဝ်ႉၸိုင် ၶိူင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ လႆႈဝႃႈ ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆးယူႇၼီႇၶူတ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။
2ႉ လွၵ်းလၢႆးသႂ်ႇလွၵ်းမိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ပႅၼ်ႈၽိမ်းတႆး (ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ) ၼႂ်း Mac OS
2.1) ၻၢဝ်းလူတ်ႇဢဝ်လွၵ်းမိုဝ်း Keyboard Tai (Tai_Keyboard_Mac.zip) တီႈၼႆႈ
2.2) ပေႃးယဝ်ႉၸိုင် ၵီႈပၼ် Tai_Keyboard_Mac.zip ဢၼ်ၸင်ႇႁႃၻၢဝ်းလူတ်ႇမႃး
2.3) ၼႂ်းဢိူပ်ႇၼၼ်ႉ တေမီးၾၢႆႇလ်သၢမ်ဢၼ် ၼင်ႇၼႄဝႆႉၼႂ်းႁၢင်ႈတီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
2ႉ4) Copy ဢဝ် Tai.icns လႄႈ Tai.keylayout သွင်ၾၢႆႇလ်သေယဝ်ႉ ၵႂႃႇဝၢင်းသႂ်ႇတီႈၼႂ်း Finder > My Macbook Pro (ဢမ်ႇၼၼ် ၸိုဝ်ႈ HDD ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသႂ်ႇဝႆႉ) > Library > Keyboard Layouts ၼၼ်ႉတႃႉ။
2ႉ5) ပေႃးယဝ်ႉၸိုင် ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႂ်း System Preferences သေယဝ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၼဵၵ်းတီႈႁၢင်ႈ Keyboard ၼၼ်ႉတႃႉ။
2.6) ၼဵၵ်းတီႈ Input Sources သေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၼဵၵ်းတီႈႁၢင်ႈမၢႆလေႃးတၢင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉတႃႉ။
2.7) ပေႃႉသႂ်ႇဝႃႈ Tai ၼႆၸိုင် ႁၢင်ႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆး ဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ယဝ်ႉ။ လိူၵ်ႈတီႈ Tai ဢၼ်မီးႁၢင်ႈတုင်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇၼဵၵ်းတီႈ Add တႃႉ။
2ႉ8) ပေႃးယဝ်ႉၸိုင် Macbook ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢၢၼ်ႇလႆႈပေႃႉလႆႈလိၵ်ႈတႆးယူႇၼီႇၶူတ်ႉလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
မၢႆတွင်း —
တႃႇတေလုၵ်ႉတီႈလွၵ်းမိုဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ၶၢႆႉၸူးလွၵ်းမိုဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်း Mac OS ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၼဵၵ်း ⌘ + Space Bar ယဝ်ႉ။
- ၼပ်ႉယမ်သေ -
ပီႈၸၢႆးလူင်
2015/April/24