text:
တင်ႈတႄႇဝၼ်းထီႉ 14 September 2021 ယွၼ်ႉတပ်ႉပွင်းၸု ဢၼ်မီးၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမွၵ်ႈ 2,000 ၵေႃႉ လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသေ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး လၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈ လႆႈပွႆႇၽႃႈပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးသေ ဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႉပၢႆႈမႃးယူႇသဝ်းတီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ် ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ပၢႆႈၵႂႃႇယူႇသဝ်းတီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်တဝ်း ဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆး၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ပၢႆႈၵႂႃႇယူႇသဝ်းတီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶီႈၼူၵ်ႉ ဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 16 September 2021 ၸွမ်းၼင်ႇတႆးလွတ်ႈလႅဝ်း လႆႈႁပ်ႉႁူႉတႄႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ်မႃးမီးတီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ်ၼၼ်ႉ 1. ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင် မွၵ်ႈ 400 ၵေႃႉ၊ 2. ဝၢၼ်ႈၵွင်း 258 ၵေႃႉ၊ 3. ဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇ 200 ၵေႃႉ၊ 4. ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇႁွင်ႇ 110 ၵေႃႉ၊ 5. ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇၸၢၼ်း 47 ၵေႃႉ၊ 6. ဝၢၼ်ႈၼွင်ၼၢင်း 80 ၵေႃႉ၊ 7. ဝၢၼ်ႈၼွင်မွၼ်း 100 ၵေႃႉ၊ 8. ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇလႅင်း 103 ၵေႃႉ၊ 9. ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမႃႇဢုတ်ႇ 77 ၵေႃႉ၊ 10. ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉဢုၼ်ႇၼိူဝ် 225 ၵေႃႉ၊ 11. ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉဢုၼ်ႇတႂ်ႈ 3 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 1,464 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး 1,464 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ်တေမႃးယူႇသဝ်းတီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ်သေ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇယူႇသဝ်းတီႈ ႁိူၼ်းပီႈႁိူၼ်းၼွင်ႉၵေႃႈမီး၊ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈယူႇသဝ်းတီႈၼိူဝ် ထေႃႈၵႃး လေးလူင်းထူဝ်းၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ဢၼ်မႃးမီးတီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၼွင်တဝ်း ဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႅင်ႇသႃႇ 102 ၵေႃႉ တႃႇလင်ႁိူၼ်း 32 လင် ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶီႈၼူၵ်ႉ ဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်းၵေႃႈ မီးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈမူၼ်ႇ 20 ပၢႆ ပၢႆႈမႃးယူႇသဝ်းဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ၊ ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈမူၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းလွႆ လင်ႁိူၼ်းမီးယူႇ 30 လင်၊ ဢၼ်ပၢႆႈယူႇၸွမ်းၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈၵေႃႈမီး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်မႆႈၸႂ်တႃႇဝူဝ်းၵႂၢႆး၊ ဝၢၼ်ႈပႅၼ်ႇဝႅၼ်ႈသမ်ႉ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မီးမွၵ်ႈ 70 လင် ဢၼ်ပၢႆႈယူႇၸွမ်း ၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈၵေႃႈမီး ဢၼ်ဢမ်ႇပၢႆႈၵေႃႈမီး၊ ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈမူၼ်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈပႅၼ်ႇဝႅၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးၸမ်ၵၼ်တင်း ဝၢၼ်ႈတူင်ႇလၢဝ်း ပၢင်တိုၵ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ပွတ်းၸိူဝ်း ဝၢၼ်ႈပႅင်ႇသႃႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉဢုၼ်ႇသေ ၶႂၢင်တၢင်းဝႆႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈမႃးတၢင်း ဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ်ၶႃႈ၊ တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 16 September 2021 ၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈငိၼ်း သဵင်မၢၵ်ႇလူင်ပဵၼ်ၵမ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ဝႆႉယူႇသေ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ် ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်းလႄႈ ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ၊ ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ယႃႈယႃ ဢိၵ်ႇ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ပၢႆးယူႇလီ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။


c: text/html

text:
ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ဢၼ်လုၵ်ႈၽႂ် လၢင်းမၼ်း ဢမ်ႇလႆႈ ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၵူဝ်မိူဝ်းၼႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လပ်းသိင်ႇ ၵၢတ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း မိူဝ်းၼႃႈ။
တႄႇဢဝ် ပီ 2020 မႃး ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၽႄႈလၢမ်းလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်း။ ႁူဝ်ပီ 2021 လိူၼ် ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊဝရီ 1 ဝၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းထႅင်ႈ။ ၶႅၼ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ၵၢၼ် ၶွင်ႉၶမ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူင်ႉၵၢတ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ၶူးသွၼ်/ မေႃသွၼ် တင်းၼမ် တင်းလၢႆၵေႃႈ ႁဵတ်း ၵူၼ်းမိူင်းတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်ဢမ်ႇတုင်းႁပ်ႉၶေႃႈၸီႉသင်ႇ CDM (civil disobedience movement) လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈႁပ်း။ ပေႃႈမႄႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်လုၵ်ႈလၢင်း ၵႂႃႇဢဝ်လၢႆး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႂ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း။ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလုၵ်ႉႁိၼ် ပဵၼ်ၾိုၼ်း ပဵၼ်ၾႆး။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈယင်ႉၵိုတ်း ပႅတ်ႈလၢႆမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း သွင်ပီ။
ၼၢင်းပူႉၶမ်း ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဝဵင်းပၢင်လူင် လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈမႆႈ ၸႂ်ႁႅင်းတႄႉဢေႃႈ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ ပိၵ်ႉမႃးႁိုင်ယဝ်ႉလႄႈ။ လႆႈသွၼ်ပၼ် ယူႇတီႈႁိူၼ်းဢိတ်း ဢွတ်းၵူၺ်း။ မၼ်း ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ တေတူၵ်းလိုၼ်း သွင်ပီယဝ်ႉၶႃႈလူး ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်း မႃးၼႆႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ ၵေႃႉယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်း ၶႃႈသမ်ႉဝူၼ်ႉဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၶဝ်တေသွၼ်ပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉ ပေႃးပူၼ်ႉၵႂႃႇၼႆ ၶဝ်တေမေႃလီဢၢႆသေ ဢမ်ႇၶႂ်ႈသွၼ် ႁဵၼ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ တေမီးမႃးလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ လႆႈမႆႈၸႂ်တႃႇၶဝ်ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇပေႃႈမႄႈ မၢင်ၵေႃႉ ၸိူဝ်းပွင်ပဵၼ်လႆႈတႄႉ ႁွင်ႉမေႃသွၼ်/ ၶူးသွၼ် မႃးသွၼ်ပၼ်တီႈႁိူၼ်းယေး ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈမီးယူႇ။ ဢၼ်သွၼ် ႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။
ၼႂ်းမိူင်းတႆး ဝဵင်းပိၵ်ႇထိူၼ်ႇ ႁၢင်ၶိူဝ်း ဢိၼ်ထိူဝ်ႊၼႅတ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈလီ၊ ႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းဢွၼ်လၢႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငၢႆႈ။ ပေႃးမႄႈ ၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ။
ၼၢင်းၸၢမ်ႁွမ် မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းသူႈ လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈ ဢွၼ်တၢင်း မိူဝ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းယူႇတႄႉၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈလိၵ်ႈယူႇ။ တေႃႈလဵဝ် ပေႃးၶိုၼ်းထၢမ်လိၵ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းၼႆ ဢမ်ႇလႆႈ ယဝ်ႉၶႃႈ လိုမ်းမူတ်းယဝ်ႉ ႁဵတ်းၼႆ ၼႄႈ။ မၢင်ၵေႃႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈပွင်ပဵၼ်လႆႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈမီးငိုၼ်းတႄႉ သွၼ်ႁဵၼ်းပၼ်တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ မီးၶႃႈဢေႃႈ။ မၢင်ၸိူဝ်း ဢမ်ႇ ပွင်ပဵၼ်လႆႈသေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႄႉ ၶႃႈဢေႃႈ ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းၶဝ်တႄႉ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႇၵၼ် မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီမႃးၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇတႄႉ သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၵႂႃႇၸွမ်းၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတင်းၼမ်၊ ၸိူဝ်းမေႃ ၸွႆႈၵၢၼ် ပဵၼ်ၵၢၼ် ပဵၼ်ငၢၼ်း မီးယူႇ သေတႃႉ ဢၼ်သၢင်လၢဝ်ႉ ယူႇလၢႆလၢႆၵေႃႈဢမ်ႇဢေႇ။
မေႃသွၼ်ယိင်း ယူႇမိူင်းသူႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ် လီမႆႈၸႂ်ႁႅင်းတႄႉၶႃႈ ႁဵတ်းသင်ၼႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းပႅတ်ႈ။ လႆႈပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၶဝ် တင်းၼမ်။ တီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ မီးႁႆႈမီးၵၢၼ်ၵူၺ်း ပေႃးဝႃႈပေႃႈမႄႈၵႂႃႇႁႆႈ ၵႂႃႇသူၼ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁဵတ်း ႁိုဝ် ဢမ်ႇမီးၽႂ်ပႂ်ႉႁိူၼ်းၼႆသေ ၵႃႈလႆႈႁွင်ႉၵႂႃႇၸွမ်း ယူႇၼႂ်းႁႆႈ/ၼႃး တၢၵ်ႇလႅတ်ႇတၢၵ်ႇၾူၼ် လဵၼ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် ၵေႃႈမီးတင်းၼမ်ၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းသေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ လီမႆႈၸႂ်ၸွမ်းၵူႈၵေႃႉၶႃႈ တႃႇတၢင်းၼႃႈၶဝ်”- ဝႃႈၼႆ။
သင်ဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းႁိုင်ၸိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႄႉ တေ လုတ်ႈႁၢမ်း ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်း သေဢမ်ႇၵႃး ဢႃယုၸူဝ်ႈၶူပ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တေယႂ်ႇမႃး ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်း ၼႆၵေႃႈ တေမီးမႃး လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်။
ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် တင်းၼမ်၊ ပႃးၸဵမ်ၶူးသွၼ်၊ မေႃယႃ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် တေႃႇ ပၢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 11/10/2021 ၼႆႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ မျၢၼ်ႇမႃႉ ဢလိၼ် ၶွင်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ သိုၵ်းတႆး RCSS သိုၵ်းၶၢင် KIA သိုၵ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ KNU သိုၵ်းယၢင်းလႅင် KNPP ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ၵေႃႇၵၢၼ်ႁႆႉ – ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ၶဝ် ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ၽေးသိုၵ်း ၸၢင်ႈလၢမ်းမႃးမိူင်းတႆး လႄႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ပၢႆးယူႇလီ ပၢႆးၵႃႉၶၢႆ တေၸၢင်ႈ တူၵ်းထႅင်ႈ ၵူႈလွင်ႈ လွင်ႈၼႆယဝ်ႉ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ဢမႄးရီးၶိူဝ်းတႂ်ႈ
ဢမႄးရီးၵႃ့ၸၢၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢမႄးရီးၵႃႉၸၢၼ်း ပဵၼ်လိုမ် ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ထူၼ်ႈသီႇ။ မၼ်းမီးတၢင်းယၢဝ်းမွၵ်ႈ 4,600 လၵ်း(7,401 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇ။ ပေႃးဢဝ်တီႈ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈသေပိူၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် မၼ်းၼႆႉမီး 3,000 လၵ်း(4,827 ၵီးလူဝ်းမီးတႂ်း)လိူဝ်၊ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းဢွၵ်ႇတႅၵ်ႈၸူးတၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မီးလႅၼ်ႊမိူင်း ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼႃႇၼၼ်ႉလၢႆၸိူဝ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ မၼ်းမီးလွႆလူင်၊ လႅၼ်ႊၼႃႈလိၼ်သုင်၊ ႁူၺ်ႈႁိုၵ်း၊ ပႃႇႁၢတ်ႇသၢႆး၊ ထိူၼ်ႇမႆႉလႅၼ်ႊမိူင်းမႆႈတၼ်ၼႃ၊ ပၢင်ႇပႃႇယိူဝ်ႈ၊ လႅၼ်ႊပဵင်းလူင်၊ တင်းၼမ်ႉၵႄးယႂ်ႇလူင် မိူင်ၼင်ႇ ၼမ်ႉလူင်ဢမေႇသူၼ်ႊတင်း ဢူဝ်ရိၼ်းၼူဝ်းၵူဝ်းၶဝ်လႂ်ယဝ်ႉ။ ဢႅၼ်းတိသ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢဝ်းလွႆလူင် ဢၼ်ၼၢင်ယၢဝ်းၵႆသေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉသမ်ႉ တတ်းၽၢတ်ႈလူင်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၸွမ်းပွတ်းတွၼ်ႊ ၽၢႆတူၵ်းလိုမ်လိၼ်လူင်ယဝ်ႉ။ လွႆလူင်မွင်ႉတ်ႉ ဢၵွၼ်းၵႃးၵူးဢႃး တီႈဢႃႇၸႅၼ်ႇတီးၼႂ်း တင်း ၶျိလ်းလီးၶဝ်ၼႆႉ မီးတၢင်းသုင်ထိုင် 22,834 ထတ်း၊ (6,960 မီးတႂ်း)။ မၼ်းၼႆႉပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆဢၼ်သုင်သုတ်း တီႈၽၢႆႇၵၢႆလုမ်ႈၾႃႉတၢင်းတူၵ်း။ ဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မီးၽၢႆႇတႂ်ႈ တၢင်းသႆၵၢင်ႊလႄႈ ၾိင်ႈၶၢဝ်းမၼ်းၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈပိၼ်ႈၽူၼ်ႈၵၼ်တင်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးတီႈဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ဢဝ်ၸိုင်ႈမိူင်း 13 ဢၼ်သေၵေႃႇပဵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းလၢၼ်ႉ 230 ၶဝ်ယူႇသဝ်းဝႆႉ။ ဢိၼ်းတီးယၼ်းဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးယူႇသဝ်းဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼႃႈ ပီႊ 1500 ပီႊၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိူဝ်းသပႅၼ်းၼိသ်ႉတင်း ပွတ်ႉတူးၵိသ်ႉၶဝ်တႄႇမႃးပၵ်းသဝ်း။ ၶဝ်တေႃႉဢဝ် ၵူၼ်းလမ် လုၵ်ႉဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်း ၵႂႃႇၸူးဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းတႃႇဢဝ်ႁဵတ်းၶႃႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇၵူၼ်းဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်း မွၵ်ႈၶိုင်ႈလိူဝ်ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းလေႃးလႄႈး ၶိူဝ်းၽိူၵ်ႇ၊ လမ်ႇတင် ဢိၼ်းတီးယၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉသေမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်း မီးလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႂ်ႇလူင်တင်းၼမ်လၢႆ ဢိၵ်ႇမေႃႇႁႄႊ ၶဝ်ၵေႃႈမီးၼမ်။ ၶူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈပိူင်လူင်ပဵၼ် ၵႃႇၽီႇ၊ ၵူၺ်ႈ၊ မဵတ်ႉသၢၼ်၊ ယႃႈမႂ်ႊလူင်၊ တင်းဢွႆႈ။ ဝူဝ်းၵႂၢႆးတႄႉ လဵင်ႉတႃႇဢဝ်ၼိူဝ်ႉ။ တွင်းသမ်ႉလႆႈတီႈမေႃႇမိူင်းၶျိလ်းလီး။ ႁဵၵ်ႇသမ်ႉလႆႈတီႈမေႃႇၼႂ်းပူဝ်ႇလီးဝီးယႂ်း။ ဝႅၼ်ႇၼီႇသွႆးလႂ်း တင်းဢႃႇၸႅၼ်ႇတီးၼႂ်းသမ်ႉ မီးမေႃႇယေးၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်ၶဝ်။
ႁူဝ်ၵူၼ်းဢမႄရီးၵႂ်းၸၢၼ်း မွၵ်ႈၶႂ်ႈၶိုင်ႈၼိူင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ပရႃႇသိလ်း၊ သမ်ႉလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ပွတ်ႉတူးၵိသ်ႉ။ တႃႇၸိုင်ႈမိူင်းဢမႄးရီးၵႂ်းၸၢၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈတႄႉ ၵႂၢမ်းသပႅၼ်း ၼိသ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်ဝႆႉတႃႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢိၼ်းတီးယၼ်း ဢၢၼ်ႇလၢၼ်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ၵွၺ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၶိူဝ်းၵိုၵ်းမိူင်းၶဝ် ဢၼ်လဵဝ်ၵွၺ်းယဝ်ႉ။


text:
ၾလမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်း (မၢၼ်ႈ: ဖလမ်းမြို့နယ်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Falam Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၾလမ်းယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်သၼ်လွႆလိူင်ႇၼမ်ယဝ်ႉ။ လွႆၸၢႆးမူ ဢၼ်ပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆသုင်သေပိူၼ်ႈတီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆဢၼ်သုင်သုတ်းထိသွင် တီႈၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉမၼိပူႇရ ၼႆႉ လတ်းၵၢင်ၸႄႈဝဵင်းသေၵေႃႈ လႆလူင်းၵႂႃႇၽၢႆႇၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉ ၼွင်ရိတ်ႉ ႁၢင်ႈႁူဝ်ၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၁.
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း"[permanent dead link] ၸုမ်းၸတ်းၵၢၼ် ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်၊ လွၼ်ႉၶၢဝ်ႇမျၢၼ်ႇမႃႇ
- "Falam Google Satellite" Maplandia World Gazetteer
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Coordinates on Wikidata
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since August 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းတင်းသဵင်ႈ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ပထဝီႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း
- ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း


text:
ဝၢႆးသေ ဢမေရိၵၢၼ်ႇ ထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဢွၵ်ႇ ဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ လႄႈ ၸုမ်းတႃႇလီႇပၼ်ႇ ယိုတ်းလႆႈမိူင်းယဝ်ႉၼႆႉ ၶႄႇ တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်း တႃႇလီပၼ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်မိူင်းဢူၺ်းလီၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 16 August 2021 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပေႇၵျိၼ်း ၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈမႃးႁူမ်ႈမိုဝ်း တႃႇပဵၼ်ဢူၺ်းလီၸွမ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းတႃႇလီႇပၼ်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇပႆႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈဢမေႇရိၵၢၼ် တႄႇထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဢွၵ်ႇ ဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ၊ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶႄႇလၵ်ႉလွမ်မႆႈၸႂ်ဝႆႉဝႃႈ ဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ တေၸၢင်ႈပဵၼ်တီႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်း ၸႅၵ်ႇၽႄလႅၼ်လိၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ဢုၺ်ၵူ (Uighur) ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းသိၼ်ၵျၢင်း (Xinjiang) ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 July 2021 လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ဝင်ယိ Wang Yi ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၶႄႇ လႄႈ Mullah Abdul Ghani Baradar ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တႃႇလီႇပၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈမီးလွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈၼႂ်းဝဵင်းထဵၼ်းၵျိၼ်း (Tianjin) တီႈႁိမ်းဝဵင်းလူင် ပေႇၵျိၼ်း၊ ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းတႃႇလီႇပၼ်ႇ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ မိူင်းဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ တေဢမ်ႇၸႂ်ႉပဵၼ် တီႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းတႃႇလီႇပၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶႄႇ လၢတ်ႈဝႃႈ တေပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုင်ႈမိူင်း လွင်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ပူၵ်းပွင်မိူင်းဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ ထိုင်မႃး ဝၼ်းဢၼ် ၸုမ်းတႃႇလီႇပၼ်ႇ ယိုတ်းလႆႈမိူင်းၼႆႉၵေႃႈ ၶႄႇ ဢွၵ်ႇမႃးႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း ၸုမ်းတႃႇလီႇပၼ်ႇ လူၺ်ႈပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်ၸွမ်း ဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
Hua Chunying ႁူဝ်ၼႃႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၶႄႇ တုၵ်းယွၼ်းတီႈၸုမ်းတႃႇလီႇပၼ်ႇဝႃႈ ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ လႄႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းမၼ်ႈ တီႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈၽေး ၵူၼ်းမိူင်းဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်းပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၸုမ်းတႃႇလီႇပၼ်ႇ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇႁဵတ်းလွင်ႈႁုၵ်ႉႁၢႆႉသင်ၼႆသေတႃႉ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းၽွင်းတၢင်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းဢႅပ်ႉၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁႃတၢင်းပွၵ်ႈၶိုၼ်း မိူင်းၽႂ်မၼ်းဝႆႉယူႇ ယွၼ်ႉၵူဝ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈၽေးသၢႆၸႂ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆသေ သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢဝ်ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢိၵ်ႇတင်း ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉသွႆ ၸွႆႈထႅမ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 January 2021 (လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸွမ်းၼင်ႇ ပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉသေ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ဢၼ်ပဵၼ် သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢိၵ်ႇတင်း ငိုၼ်းတွင်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ယူႇဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉ တၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈသင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေမီးမိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈသၢၼ်တင်းၼမ် 352 ပွတ်း၊ ၼိူဝ်ႉမူ 44 ၸွႆႉ၊ ၼဵင်ႈယမ်း (သျူးသျႄး) 6 တိူၵ်ႈ၊ တူဝ်ငိုၼ်းထႅင်ႈ 800,000 ပျုး ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၸွႆႈထႅမ် တင်းမူတ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်း ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း လုၵ်ႉတီႈမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမႃးထိုင် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 January 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢႆးဢႃးလိၼ်ႉ ၶဝ်တင်းႁိူၼ်း တီႈယူႇထုင်ႉမၢဝ်း ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉသွႆ ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၼမ်ႉ တႃႇ (3) ၶိူင်ႈ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇမိူၼ်ၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ၵိုၵ်းပိုၼ်းၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸင်ႇလႆႈယိုၼ်ႈမွပ်ႈ ၶႅပ်းဝႂ်ယွင်ႈယေႃး ပၼ်တီႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 January 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ပီႈၼွင်ႉၼႂ်းဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်း 1,500,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉႁႃႈသႅၼ်ပျႃးတဵမ်တဵမ်) လႄႈ ပီႈၼွင်ႉ ဝၢၼ်ႈၼွင်မူဝ်ႇ ထုင်ႉမၢဝ်း ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်း 1,834,500 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပႅတ်ႇသႅၼ်သၢမ်မိုၼ်ႇသီႇႁဵင်ႁႃႈပၢၵ်ႇပျႃး) ၼၼ်ႉ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်းသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်တူင်ႉၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸွမ်းၼင်ႇ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ၸုမ်းၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုးလၢတ်ႈ ႁႂ်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸဵဝ်းယွမ်းႁပ်ႉ ၽွင်းတၢင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 2 August 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ REUTERS ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ရဵတ်းၼူဝ်း မႃႇသူႇတီႇ (Retno Marsudi) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုး လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ လႆႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထုၵ်ႇလီယွမ်းႁပ်ႉ ၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ် မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသီႇ April 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယူႇ တႃႇႁႂ်ႈပေႃးတေၸၢင်ႈ ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်လႆႈဝႆးၽႂ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ရဵတ်းၼူဝ်း မႃႇသူႇတီႇ လၢတ်ႈဝႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉၸိူင်ႉထိူင်းတေႃႇလွင်ႈၼႆႉယူႇသေ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ တိုဝ်းၵမ်ၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းသေလွင်ႈၸိုင် ၸုမ်းၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ တေဢဝ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼႆႉ တၢင်ႇထိုင်တီႈပၢင်ၵုမ် ၸၼ်ႉၽူႈၼမ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈလၢႆႈလၢႆးတၢင်းမႂ်ႇ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ရဵတ်းၼူဝ်း မႃႇသူႇတီႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ထုၵ်ႇလီပၼ်လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၸုမ်းၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ တႃႇတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ ၵူႈပႃႈၵူႈၽၢႆႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်မိူင်း ၼင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ယူႇတီႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇတေၸွႆႈထႅမ် သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁႂ်ႈဝႆးၽႂ်းသုတ်း လႄႈ တေမီးလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄပၼ် ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
“ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယူႇတဵတ်ႇတဵတ်ႇသေ ပွႆႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈတုၵ်ႉၶၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ်ၵႂႃႇ ၶၢဝ်းယၢဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ”
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ရဵတ်းၼူဝ်း မႃႇသူႇတီႇ ဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၽႂ်တေပဵၼ်ၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆသေတႃႉ ၽွင်းတၢင်လၢႆလၢႆၵေႃႉ လၢတ်ႈတီႈ REUTERS ဝႃႈ Erywan Pehin Yusof ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းပရူႇၼၢႆး လႆႈမီးသဵင်ႇတွပ်ႇႁပ်ႉ ၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လၢတ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 August 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတႄႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵႅမ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆး (ၵေႃႉၵဝ်ႇ) ဝိရသၵ်ႇ ၾုတ်ႉတရႃႉၵုၼ်း မႃးပဵၼ်ၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းတၢင်ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ လၢႆလၢႆၵေႃႉၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈဢႃႇသီႇယၼ်ႇသေ လႆႈႁႃတူဝ်တႅၼ်းၽွင်းတၢင် ဢၼ်ၵိုင်ႇငၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ မိူင်းဢၼ်မီးပၼ်ႁႃ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉယူႇ၊ ယူႇတီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း တူဝ်တႅၼ်းဢၼ်ယူႇတီႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ လိူၵ်ႈမႃးပၼ်ၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးသုင်သုတ်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း တႅပ်းတတ်းပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ၸွမ်ၸိုင် ၵေႃႉၵဝ်ႇ 22 ပီႊ ယွၼ်ႉပႅတ်ႉလႅၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ထိုင်တီႈလႆႈထုၵ်ႇထွၼ်တူဝ် ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 14 January 2021 (လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးသုင်သုတ်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လႆႈတႅပ်းတတ်း ပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉၵဝ်ႇ ၽၢၵ်ႉ ၵျွၼ်း-ႁေး (Park Geun-hye) တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 20 ပီႊ ယွၼ်ႉမီးတၢင်းၽိတ်း လွင်ႈပႅတ်ႉလႅၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် ထိုင်တီႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မီးလွင်ႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်တင်းမိူင်းသေ လႆႈဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉသၵ်ႉဢူၼ်ဢၢၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢၵ်ႉ ၵျွၼ်း-ႁေး (Park Geun-hye) ၼႆႉ ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈသေ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2013၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်မီးလွင်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ပၵ်းပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ် တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ၽၢၵ်ႉ ၵျွၼ်း-ႁေး ထွၼ်ႇတူဝ်ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆယူႇ။ ဝၢႆးဢမ်ႇႁိုင်သင် မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2017 ၼၼ်ႉ ၽၢၵ်ႉ ၵျွၼ်း-ႁေး ၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသေ လႆႈထုၵ်ႇတႅပ်းတတ်း ၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 30 ပီႊ၊ သမ်ႉလႆႈမီးလွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈပူတ်းပွႆႇပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယဝ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 14 January 2021 ၼႆႉ လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃး ၸင်ႇလႆႈလူတ်းယွမ်းတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈလိူဝ် 20 ပီႊ ၵူၺ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းလႆႈထုၵ်ႇ တႅပ်းတတ်းတြႃး ၺႃးတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် ပိူင်ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈထႅင်ႈ 2 ပီႊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း တၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈ 22 ပီႊ လႄႈ တၢမ်ႇငိုၼ်း 21.5 လၢၼ်ႉဝွၼ်း (billion won) ငိုၼ်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း၊ ၼပ်ႉပဵၼ်ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ တူၵ်းမႅၼ်ႈ 19.5 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းမီးဢူၺ်းၵေႃႉၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉၵဝ်ႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈ ၶျွႆ သုၼ်း-သႅဝ်ႇလ် (Choi Soon-sil) လႆႈထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းလူၺ်ႈ မီးလွင်ႈႁူမ်ႈႁူႉႁူမ်ႈႁၼ်ၵၼ်သေ ဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းႁဵတ်းၼႃႈတိူဝ်ႈယဝ်ႉ ႁပ်ႉငိုၼ်းတႂ်ႈၽိူၼ် ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ ၸွမ်းၶွမ်ႇပၼီႇတင်းၼမ် ႁူမ်ႈပႃးတင်းၶွမ်ႇပၼီႇ Samsung ထႅင်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၢႆးသေ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် “ၶီႇဢိူဝ်ႉ” လၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ် မီးမွၵ်ႈဝူင်ႈပၢႆယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉၸဵပ်း လႄႈ ၸၢင်ႈတေလႆႈၽႃႇတတ်း ယွၼ်ႉလမ်းသႆႈဢိုတ်းတၼ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 15 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNA ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၵျၢႆးရ် ပူဝ်ႇသူဝ်ႇၼႃႇရူဝ်ႇ (Jair Bolsonaro) ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းပရႃႇသီးလ် ဢႃႇယု 66 ပီႊ လႆႈသူင်ႇတူဝ်ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃ ၼႂ်းဝဵင်းလူင်ပရႃႇသီးလီးယႃး (Brasília) ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းပၢႆးယူႇလီ ဝၢႆးသေ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် “ၶီႇဢိူဝ်ႉ” ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ဝူင်ႈပၢႆ ထိုင်တီႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းယၢပ်ႇ လႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်တွင်ႉၸဵပ်းႁႅင်း တေၸၢင်ႈထိုင်လႆႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၽႃႇတတ်း လမ်းသႆႈဢိုတ်းတၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၼႄးၼမ်းမေႃယႃလူင်သေ ၸွမ်ၸိုင်ႈတေလႆႈပႂ်ႉတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ် တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 24-48 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၺ်းၵႃႈ တေလႆႈယူႇၼႂ်းႁူင်းယႃ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵျၢႆးရ် ပူဝ်ႇသူဝ်ႇၼႃႇရူဝ်ႇ (Jair Bolsonaro) ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းပရႃႇသီးလ်ၼႆႉ မီးပၼ်ႁႃ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီမႃးတႃႇသေႇ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ လူင်းႁႃသဵင်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2018 ယွၼ်ႉၺႃးၸုမ်းၵူၼ်းႁၢႆႉ ဢဝ်မိတ်ႈတႅင်း ထိုင်တီႈလႆႈသုမ်းလိူတ်ႈၵႂႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသီႇသိပ်း 40% ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃးၵေႃႈ ၵမ်းၵမ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
မေႃယႃလူင် လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈလႆႈပဵၼ် ၶီႇဢိူဝ်ႉၼႆႉ ဢၢပ်ႈတေၵဵဝ်ႇၸွမ်း လွတ်ႇသႆႈ ဢၼ်လႆႈယူတ်းယႃဝႆႉ ယွၼ်ႉထုၵ်ႇၺႃးတႅင်း မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ လႆႈၽႃႇတတ်းၼႂ်းသူပ်း (ပၢၵ်ႇ) မိူၼ်ၵၼ်ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် လႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၸီႉၸမ်ႈ ထိုင်တီႈ ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်လိုပ်ႈလမ်း ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတၼ်းႁဵင်းၸွမ်ၸိုင်ႈမႃးယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ပဵၼ်မၢႆထီႉ 3 ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း မိူင်းပရႃႇသီးလ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 57,664 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တင်းမူတ်းမီး 19,209,729 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,574 ၵေႃႉ ၼမ်သုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းၸူဝ်ႈၽွင်းၼႆႉသေ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 537,498 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 17,858,633 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တီႈၶင်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတီႈၶင်ႉ (မၢၼ်ႈ: ထီးချိုင့်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Htigyaing ; Shan pronunciation: [Tikang]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတီႈၶင်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ်ၵွင်းသုင်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တႄႇသိမ်းဢဝ် မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃႇမႃးယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ဝဵင်းတီႈၶင်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမျႃႉတွင်ႇ ဢၼ် ၶုၼ်ၽွင်းမျႃႉတွင်ႇၽွင်းငမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တေႃႇထိုင် ပီၶရိတ်ႉ 1892 ၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းတီႈၶင်ႉၼႆႉ တိုၵ်ႉၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်မျႃႉတွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇတီႈ ၼႃႈလိၼ်မျႃႉတွင်ႇသေ ဢဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၼႃႈလိၼ်ၵၢတ်ႇသႃလႄႈ ၸင်ႇဝႆႉပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းတီႈၶင်ႉ ဢၼ်မီးတႂ်ႈ ၼႃႈလိၼ်ၵၢတ်ႇသႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1956 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈဝဵင်းတီးၶင်ႉပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉ လႅပ်ႈတေမီး 34500 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း (ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ) ပီ 1941 ဝႃႈတႄႉ မီး 29595 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းတီႈၶင်ႉၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်း တႆး၊ မၢၼ်ႈ လႄႈ ၶႄႇ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းၸွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် လွႆပႅၼ်ၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ လတ်းၵႂႃႇ ပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတီႈၶင်ႉသေ မီးတေႃႇထိုင် ဝဵင်းတီႈၶင်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉႁွင်ႈ၊ တိုင်း၊ ၼွင်တင်းၼမ်လႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တိၺွပ်းပႃယူႇတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵုၼ်ႇသိၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇပိူင်လူင် တီႈ ၸႄႈဝဵင်းတီႈၶင်ႉၼႆႉ ပဵၼ် ပႃၼဝ်ႈ၊ ပႃႁႅင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းၼႃးယဝ်ႉ။[1]
ဝဵင်းၵဝ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းထုင်ႉတီႈၶင်ႉၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇ 4 ဝဵင်း တူင်ႇငႄႇ၊ ၵႂၼ်းပွင်ႇ၊ မျႃႉတွင်ႇ၊ ၶျုၼ်းတွင်ႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ် တပ်ႉၵင်ႈမႃး မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇၼၼ်ႉ မျႃႉတွင်ႇ လႄႈ ဝဵင်းၶျုၼ်းတွင်ႇၼႆႉ လိုဝ်းလင်မႃးယဝ်ႉ။ မျႃႉတွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶုၼ်သီႇပေႃႉလႄႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းၸုၽယႃးလၢတ်ႉၶဝ် လႆႈၵိၼ်ယဝ်ႉ။ ၶျုၼ်းတွင်ႇၼႆႉ လႆႈလူႉႁၢမ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီ 1878 မိူဝ်ႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပႆႇလူႉၼၼ်ႉသေ ၵိုတ်းပဵၼ်ဝႆႉၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- Satellite map: Tigyaing GeoNames
- "Tigyaing, Burma" Falling Rain Genomics, Inc.
- "Tigyaing Map — Satellite Images of Tigyaing" Maplandia.com


text:
Wednesday, March 1, 2017
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ သင်ႇၶတႆး (01.30.217)
ဝၼ်းထိ 27-28.02.2017 ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၽႃႇသႃႇ ဢင်းၵိတ်ႉ ၽၢႆႇပၢႆးၾိင်ႈၵူၼ်း ( Department of Foreign Language faculty of Humanity) ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး လူင်းၵွၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ။ ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼႂ်းႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ႁွင်ႈ B။ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းသမ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼႂ်းႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ႁွင်ႈC တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ ဝၢင်းၼွႆႉ၊ ဢယုတ်ႉထယ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆးသေ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသၢမ်ၸၼ်ႉၸွမ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ။
ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းထိ 27-28.02.2017။ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 27.02.2017 မီးပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉမွၵ်ႇ လၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ MCU in 21th century (ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး ၼႂ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢဝ်းဢဵတ်းပီမိူင်း) ၼႆသေ မီးၽူႈတၢင်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၽၢႆႇပၢႆးၾိင်ႈၵူၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း ပီၼိုင်ႈ ထိုင်ပီသီႇၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ၊ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၼိုင်ႈပီလႂ် ႁႃႈၸဝ်ႈ၊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်းသၢဝ်းၸဝ်ႈ၊ ၼႂ်းၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပႅတ်ႇၸဝ်ႈ။ ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼႆႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းပီသွင် လႆႈပေႉၵႂႃႇထိၼိုင်ႈသေ ၼႂ်းၽူႈတၢင်တူဝ်ပီသွင် ႁႃႈၸဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးပႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး သၢမ်ၸဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းထိ 28.02.2017 မီးပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း သွင်ပိူင်။ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသၢမ်ၸၼ်ႉၸွမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၼ်ႉၸွမ် Rajamangala Technology University ၸၼ်ႉၸွမ် Bangkok University ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃႇၸုလႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ။ ၼႂ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ မီးပႅတ်ႇၸုမ်း၊ ၼိုင်ႈၸုမ်းလႂ် ႓ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း မီးၽူႈၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ သၢဝ်းသီႇၵေႃႉ၊ ၼႂ်းသၢဝ်းသီႇၵေႃႉၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ႑႐ ၸဝ်ႈ၊ၵေႃႉ။ ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇၼမ်ႉၵတ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇသၢမ်ၸဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈၶေႉၶဵင်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ပဵၼ်သၢမ်သင်ႉဝႆႉသေ၊ မီးႁူဝ်ၶေႃႈ လၢႆလၢႆႁူဝ် ၶေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ- 1th round 1. Experience is more useful than knowledge 2. Living in monkhood is better than being a lay-person 3. Intelligence depend on environment more than genetic factor 4. Religion cause war. 2nd round 1. Advantage of Social media 2. Money rule our lives Final round- Politics is better than religion ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လုၵ်ႈႁဵꧣ်း ဢၼ်လႆႈ ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇသင်ႉၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶေႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ Politics is better than religion ၼႆသေ ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ တွၼ်ႈၵမ်းလိုၼ်း သုတ်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈၸုမ်းဝႃႈ Tai Youth ႄလႈ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် Rajamangala Technology University လႆႈၶေႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ၊ ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် Rajamangala Technology University လႆႈပေႉၵႂႃႇမၢႆၼိုင်ႈ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း သင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး လႆႈမၢႆသွင်သေ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် Bangkok University သမ်ႉလႆႈၵႂႃႇမၢႆသၢမ် ဝႃႈၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ႑. ပုၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ - ၵၢၼ်လၢတ်ႈ၊ ၵၢၼ်ထွမ်ႇ၊ ၵၢၼ်လူ၊ ၵၢၼ်တႅမ်ႈ။ ႒. ပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း မီးၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ။ ႓. ပုၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁႂ်ႈမေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းမူႇၸွမ်းၸုမ်း။ ႔. ပုၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉဢဝ်ၽွၼ်းလီ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ဢၼ်ၼႆႉသေ ဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵꧣ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ ယိူင်းဢၢၼ်းသီႇၶေႃႈၼႆႉသေ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၽႃႇသႃဢင်းၵိတ်ႉ ပၢႆးၾိင်ႈၵူၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃးသေ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃးၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵူႈပီပီ ဝႃႈၼႆ။
သင်ႇၶတႆး (01.03.2017)
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ဢၼ်ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼႂ်းဝၼ်းထိ 27.02.2017
႑. ၸဝ်ႈၺႃႇၼေႃးၽႃႇသ သီႇပေႃႉ ႒. ၸဝ်ႈဢႃႇတိတ်ႉၸ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ႓. ၸဝ်ႈသုဝၼ်ႇၼ လၢႆးၶႃႈ ႔. ၸဝ်ႈမွၼ်းၶိူဝ်း ပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႇတ မိူင်းၼွင် ႕. ၸဝ်ႈသီႇရိမၼ်ႇတ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ႖. ၸဝ်ႈၼလိင်ႇတ သီႇပေႃႉ ႗. ၸဝ်ႈတိုၼ်းႁၢၼ် တေႇၸဝမ်ႇသ လၢင်းၶိူင်း ႘. ၸဝ်ႈလၢဝ်သႅင် ဝႃႇရိင်ႇတ မိူင်းၵိုင်
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇတႆး ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ၼႂ်းဝၼ်းထိ 28.02.2017 ႑. ၸဝ်ႈလႅင်းၸႅင်ႈ ၸၼိင်ႇတ ၵႃလိ ႒. ၸဝ်ႈၼုမ်ႇတႆး ၼၼ်ႇတသႃႇမိ တၢင်ႉယၢၼ်း ႓. ၸဝ်ႈၺႃႇၼေႃးၽႃႇသ သီႇပေႃႉ ႔. ၸဝ်ႈဢႃႇတိတ်ႉၸ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ႕. ၸဝ်ႈၼလိင်ႇတ သီႇပေႃႉ ႖. ၸဝ်ႈမွၼ်းၶိူဝ်း ပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႇတ မိူင်းၼွင် ႗. ၸဝ်ႈသီႇရိမၼ်ႇတ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ႘. ၸဝ်ႈဢုတ်ႉတမ ပၢင်လူင် ႙. ၸဝ်ႈပၼ်ႇတဝ ၵေးသီး ႑႐. ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း မိူင်းၵိုင် ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ဢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇၼမ်ႉၵတ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းသမ်ႉ မီးယူႇသၢမ်ၸဝ်ႈ ႑ႉ ၸဝ်ႈဝိၸိတ်ႉတ မွၵ်ႇမႂ်ႇ ႒ႉ ၸဝ်ႈဝၼ်းလႅင်း ၺႃႇၼိင်ႇတ လႃႈသဵဝ်ႈ ႓. သေႃးရိင်ႇတ လၢႆးၶႃႈ။
ႁူဝ်ၶေႃႈၵမ်းၼိုင်ႈ
1. Experience is more useful than knowledge
2. Living in monkhood is better than being a lay-person
3. Intelligence depend on environment more than genetic factor
4. Religion cause war
တွၼ်ႈၵမ်းသွင်
1. Advantage of Social media
2. Money rule our lives
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း
Politics is better than religion
Posted by တႆးၼုမ်ႇ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လၢမ်းၽႄႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၶႄႇပိၵ်ႉလႅၼ်လိၼ် တႆး – ၶႄႇ မႃးတဵမ်ပီ ၼႂ်းဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ပၢႆးမိူင်း၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢမ်ႇလီလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၸႂ် ယႂ်ႇ ၵၢၼ်ၵႃႉ လႅၼ်လိၼ် ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။
ဝၼ်းတီႈ 1/4/2021 မိူဝ်ႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ သင်ႇပိၵ်ႉၽၵ်းတူ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် – တႃႈႁိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ သဵင်ႈသဵင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၸႂ်ယႂ်ႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလၢႆလွင်ႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵူႈဝၼ်း – ၾၢႆႇၶႄႇၵေႃႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ပၵ်းဝႆႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် သဵင်ႈသဵင်ႈ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉၶမ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၵၢၼ်ၶၢႆ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ တႄႉတႄႉ ၶႃႈဢေႃႈ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႈသွမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတေႃႉသူင်ႇၶၢႆတၢင်းမိူင်းၶႄႇ ၼႃးၵူၼ်းမိူင်းဢၼ် ပွႆႇႁၢမ်း ၵေႃႈ မီးတင်းၼမ် ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈတၢင်ႇၶူဝ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၶႄႇမႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၼိုင်ႈထူင်လႆႈ10 ယႂၼ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၼိုင်ႈထူင်30-40 ယႂၼ် ၶိုၼ်ႈပဵၼ် 3-4 ပုၼ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ သိုဝ်ႉၶၢႆ ယၢပ်ႇၼႃႇၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ်ၸိူင်ႉၼႆမႃးသေ ၵူၼ်းမိူင်းၾင်ႇ မိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ် ၶိုၼ်းဢွၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်သေ သိုဝ်ႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်မႃးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမူႇၸေႊႁဝ်းၶႃႈ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ် ၽုၵ်ႇ သွမ်ႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈ လၢင်းၶဵဝ်ၵၼ်သေ ၶၢႆတေႃႇၵၼ် ၶိုၼ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ သိုဝ်ႉၵိၼ်တၢင်း ၾင်ႇမိူင်းၶႄႇ မႃးၶၢႆ ၶႃႈၼႃႇ။ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉသေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆတေႃႇၵၼ် ၽၵ်းယိူဝ်ႈလၢင်းၶဵဝ် ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉတႄႉ တၢင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေႃႉမႃးၶၢႆ ၸူးၶႃႈဢေႃႈ။ ၵၢၼ်ပိၵ်ႉၽၵ်းတူၼႆႉ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ ဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆး သင်ၶႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ တၢင်းၾင်ႇမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်းမူႇၸေႊ – ၼမ်ႉၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ယူႇသဝ်း ၵမ်ႈၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၶႄႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၽၵ်းတူ ၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ တႃႇသူႇၸႂ်းၵၼ်၊ ယွၼ်ႉသၢပ်ႇ ၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ် တတ်းၶႅၼ်ႈပဵၼ်သွင်မိူင်းဝႆႉလႄႈ မိူဝ်ႈပႆႇႁပ်းမိူင်း ပီႈၼွင်ႉၵၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးႁႃၵၼ်ငၢႆႈ ၊ ၶၢဝ်းၵိၼ် ၶၢဝ်းတၢင်း တီႈဢေႇသုတ်း ၼိုင်ႈပီ ႞ပွၵ်ႈ သွင်ပွၵ်ႈၵႂႃႇမႃးႁႃ ၵၼ် ၾၢႆႇပုၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်မိူင်းတႆး တူၵ်းၵႂႃႇပဵၼ်မိူင်းၶႄႇ၊ ၾၢႆႇၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်မိူင်းတႆး တူၵ်းၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵၼ် ႁူပ်ႉၵၼ်ယၢပ်ႇတႄႉ ၼႆ ၵူၼ်းမူႇၸေႊ ဢၼ်မီးပီႈၼွင်ႉ တၢင်းမိူင်းမၢဝ်း မိူင်းၶွၼ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇၼိမ်ဢမ်ႇသဝ်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇသေ ၾင်ႇမိူင်းၶႄႇ သူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်း မႃးဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၊ ၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ပၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႂႃႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ပိၵ်ႉႁပ်းပႅတ်ႈထႅင်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 30/3/2021 ၼႆႉ။


text:
ၽိတ်ႈမွၵ်ႇႁူမ်ႈသၢင်ႈတၢင်းလီ ပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇ သႂၢင်းၸႂ်ၽြႃးလႄႈ ပိုတ်ႇတႃႇၽြႃး
ယွၼ်းၽိတ်ႈမွၵ်ႇႁူမ်ႈသၢင်ႈတၢင်းလီ ပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇ သႂၢင်းၸႂ်ၽြႃးလႄႈ ပိုတ်ႇတႃႇၽြႃး ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးမဵတ်ႉတႃႇ မိူၼ်ၽုတ်ႉထၽြႃးမဵတ်ႉတႃႇ ၽုတ်ႉထၶႃႇယႃႇ မိူင်းဢိၼ်းတီးယိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးၸဝ်ႈတႃဝၢၼ် ၽြႃးၸဝ်ႈၾူၼ်သႅၼ်ႁႃႇ ၽြႃးၸဝ်ႈၸုမ်ႉမိူင်းမူင်းၶူၼ်း (ၽြႃးၸဝ်ႈၸုမ်ႉမိူင်းမင်ႇၵလႃႇ) တီႈတၢင်းပီႈၼွင်ႉထႆး ပီႈၼွင်ႉတႆး မိူင်းမလေး သိင်ႇၵပူဝ်ႇၶဝ် လႆႈလေႃႇႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်တင်းမူႇၸုမ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈၶဝ် တေသိုပ်ႇႁဵတ်းပဵၼ် ပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇ သႂၢင်းၸႂ်ၽြႃးလႄႈ ပိုတ်ႇတႃႇၽြႃး ၸွမ်းၼင်ႇၶပ်ႉမၢႆပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ပွႆးႁူမ်ႈသၢင်ႈတၢင်းလီ ပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇ သႂၢင်းၸႂ်ၽြႃးလႄႈ ပိုတ်ႇတႃႇၽြႃး ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၶုၼ်သီႇဝၼတ်း ရတ်းၶျတတမ်ႈရူင်ႈရတ်း (ပႃႈဢူၼ်ႉ) คุณศิวณัฐ รัชตดำรงรัตน์ {ป้าอ้วน} ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝတ်ႉၼွင်ပိုင် ဢိူင်ႇယုဝႃႇ ၸေႇဝဵင်းသၼ်ပႃႇတွင်း ၸေႇတွၼ်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးသေ ၶပ်ႉမၢႆပၢင်ပွႆးတေမီးသွင်ဝၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းထိ 11-12 လိူၼ်မေႇ ပီ 2019 ၼီႈၼင်ႇၼႆ။
ဝၼ်းထိ 11 လိူၼ်မေႇ ပီ 2019
ၶၢဝ်းယၢမ်း 19.00 မူင်း သင်ႇၶၸဝ်ႈႁူမ်ႈလွတ်ႈၽုတ်ႉထႃႇၽိသဵၵ်ႇပိုတ်ႇပၢင်
ၶၢဝ်းယၢမ်း 22.30 မူင်း လွတ်ႈႁေႃးထမ်းတြႃးၵမ်းထိ 1 (ထမ်းပထူမ်သူမ်ၽူတ်း)
ၶၢဝ်းယၢမ်း 23.30 မူင်း လွတ်ႈႁေႃးထမ်းတြႃးၵမ်းထိ 2 (ထမ်ႇမၸၵ်ႉၵျႃႇ)
ၶၢဝ်းယၢမ်း 00.00 မူင်း သင်ႇၶၸဝ်ႈ 5 ပႃး လွတ်ႈႁေႃးမိူၼ်လၢၼ်ႉၼႃးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 01.30 မူင်း လွတ်းႁေႃးထမ်းတြႃးၵမ်းထိ 3 (ၽုတ်ႇထႃႇၽိသဵၵ်ႇ တၢင်ႇဢၼေႇၵၸႃႇ)
ၶၢဝ်းယၢမ်း 02.00 မူင်း လူႇတၢၼ်းႁဵတ်းၶဝ်ႈယႃႇၵု (ၶဝ်ႈႁုင်ၼမ်ႉၼူမ်းသႂ်ႇၼမ်ႉၽိုင်ႈမိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃး)
ၶၢဝ်းယၢမ်း 04.00 မူင်း သင်ႇၶၸဝ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈတေႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ
ဝၼ်းထိ 12 လိူၼ်မေႇ ပီ 2019
ၶၢဝ်းယၢမ်း 09.00 မူင်း သင်ႇၶၸဝ်ႈႁူမ်ႈလွတ်ႈႁေႃးပရိတ်ႈတေႃႇ ပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇ သႂၢင်းၸႂ်ၽြႃးလႄႈ ပိုတ်ႇတႃႇၽြႃး
ၶၢဝ်းယၢမ်း 10.30 မူင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလွတ်ႈၵႂၢမ်းတိူင်ႇၵၢဝ်ႇ လူႇတၢၼ်းႁုၼ်ႇႁၢင်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 11.00 မူင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၽႆၢႇသင်ႇၶ ႁူဝ်ပဝ်ႈၽၢႆႇၵူၼ်းႁိူၼ်း ၽိတ်ႈပၢင်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ လႄႈ ပၢင်ဢဝ်ၼမ်ႉသွၼ်းထၢတ်ႈတေႃႇ ၵႂႃႇတီႈႁေႃသွၼ်းၼမ်ႉသေ ႁူဝ်ပဝ်ႈၽၢႆႇသင်ႇၶ သွၼ်းၼမ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈၽၢႆႇၵူၼ်းႁိူၼ်းသိုပ်ႇသွၼ်းၼမ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ လႄႈ တၵႃႇသတ်ႈထႃးၶဝ်တင်းလၢႆ ႁူမ်ႈၵၼ်သွၼ်းၼမ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 11.20 မူင်း ၵၢပ်ႈသွၼ်းရႁၢၼ်း သႃႇမၼေႇ သင်ႇၶၸဝ်ႈသေ တၵႃႇသတ်ႈထႃးၶဝ် ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်
ၶၢဝ်းယၢမ်း 12.00 မူင်း မွပ်ႇၶွင်တီႈမၢႆတွင်းပၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းပဵၼ်ပၢင်ပွႆး
(ၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းမူတ်း ႁပ်ႉၶွင်တီႈမၢႆတွင်းၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ်ၼိုင်ႈဢၼ် ၶွင်မီးမၵ်းၵၼ်ႈ)
ၸွမ်းၼင်ႇပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉသေ တၢင်းၽၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဝတ်ႉၼွင်ပိုင်ၸိုင် ၸင်ႇလႆႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇမႃးႁူမ်ႈသၢင်ႈတၢင်းလီၵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉလႄႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်လႆႈတီႈလုမ်းဝတ်ႉၼွင်ပိုင် မၢႆၵပ်းသၢၼ် 095-689-9282, 099-373-1117 လႆႈၼႆယဝ်ႉ။
.
မၢႆတွင်း= ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႉလႂ် ၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၶဝ်ႈမုၼ်းၶဝ်ႈပွင်းၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ၶႅၼ်းတေႃႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇမႃးသႂ်ႇၸိုဝ်ႈသႂ်ႇသဵင်ဝႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆၵပ်းသၢၼ်ၼၼ်ႉသေၵမ်း)
ယိၼ်းၸူမ်းၸဝ်ႈၶဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး
07/05/2019
.
#ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး #ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆး #ၶၢဝ်ႇတႆး #ၶၢဝ်ႇ #တႆး #ၵူၼ်းမိူင်းတႆး #ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး #ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး#ပီႈၼွင်ႉတႆး #ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး #ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း #မိူင်းတႆး #ၶိူဝ်းတႆး #ထီႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး #ထီႇထႆး #ထီႇ 2 တူဝ် #ထီႇ 3 တူဝ် #taipmtvnews #taipmnews #tpmnews #news #taipublicmedia #taipublic
#taimedia #shanmedia #tai #shan# state #shanstate #ไทใหญ่ #ไตย #แรงงานไทใหญ่ #แรงงานผิดกฎหมาย


text:
ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလူင်းပိုၼ်ႉတီႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ ၽၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းပၢင်ပွႆးၶဝ် လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၢႆၸႅၼ်ႇသေ
ယၢမ်း 06:00 ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈလႄႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ႁူမ်ႈတင်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢဝ်တီႈယူႇလႄႈသႆၢသိုၵ်း ဢႅၼ်ႁႅင်း 1,500 ပႆၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 06:40 ၸွမ်သိုၵ်းလူင်သိူဝ်ထႅၼ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းလႄႈပိုတ်ႇၽူၺ်ႇပၢင်ၵႅဝ်ႈၵႂႃႇ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 07:20 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸႆၢးသူႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 2 ဢၢၼ်ႇလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်သိုၵ်းပၢင်ႇၾႃႉသူင်ႇထိုင်မႃးၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 54 ပီႊ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 7:25 ၸဝ်ႈသိုၵ်းပႃႉထုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ဢၢၼ်ႇလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD လုင်းၶုၼ်ထုၼ်းဢူး သူင်ႇယိုၼ်ႈထိုင်ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 54 ပီႊ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 07:30 ၸဝ်ႈႁၢၼ်တၢၼ်းဢွင်ႇ ဢၢၼ်ႇလူၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လုင်းၸႆၢးဢႆၢႈပဝ်းယိုၼ်ႈသူင်ႇထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 54 ပီႊ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 07:35 ၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း ဢၢၼ်ႇလူၽိုၼ်လိၵ်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၶွင်သီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း ယိုၼ်ႈသူင်ႇထိုင်ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 54 ပီႊ
ၶၢဝ်းယၢမ်း 07:40 ၸွမ်သိုၵ်း ၶေႇမိၼ်ႇ ယိုၼ်ႈတွၼ်ႈပၼ်ၶႅပ်းဝႂ်ၵေႃႉသိုၵ်းႁၢၼ်ဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်မႃးၶၢဝ်းႁိုင် ႁွတ်ႈထိုင် 25 ပီ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းၼမ်
ၶၢဝ်းယၢမ်း 07:53 ၸွမ်ႁၢၼ်ၶုၼ်သႅင် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 2 မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပၼ်ႁႅင်းၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်လႄႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁႂ်ႈမေႃႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းဝႃႈၼႆ ၊
ၼ်ႂးဝၼ်းၵိူတ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 54 ပီႊ (1964-2018) ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ပီၼႆႉ မီးပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈတင်းၼမ် 1.ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA 2.ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UWSA 3.ၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းလႃး NDAA-ESS 4.ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းသႅင်ၵႅဝ်ႉ 5.ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းမၢၵ်ႇၵႅင်း 6.ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းႁႃႉ - မိူင်းႁႅင်း 7.ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD 8.ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP 9.ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးလႆၢလႆၢၸုမ်း 10.ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး (ၸုမ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆး) ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆႈၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 54 ပီႊၼႆႉ (1964-2018) ၸတ်းဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၼေၽၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်းၼႂ်းဝၼ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ 1,500 ၵေႃႉ လႄႈမီးပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ 2,424 ၵေႃႉ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးတင်းသဵင်ႈ 3,924 ၵေႃႉ ၽွမ်ႉၵၼ်မႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၼႂ်းဝၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 54 ပီႊ (1964-2018) တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆးတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ေၵႃသုိဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမူိင်းတႆး
24/04/2018
สมัครสมาชิก: ส่งความคิดเห็น ( Atom )


text:
Saturday, December 21, 2013
Ringdroid Tai.apk တႃႇတတ်းသဵင်ၽူင်း ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇပိၼ်ႇၽၢႆႇတႆးဝႆႉ ၽူႈလႂ်သူၼ်ၸႂ် ၶႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတူၺ်းၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ်တီႈတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ
Thursday, December 19, 2013
GSM Bill Widget Apk (တူၺ်းငိုၼ်း/ထႅမ်ငိုၼ်း/သူင်ႇငိုၼ်း) တွၼ်ႈတႃႇၽူင်းGSM ၽၢႆႇတႆး မႃးယဝ်ႉ (တႃႇၽူင်းGSM မိူင်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း)
December 19, 2013
GSM Bill Widget ၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ လႆႈၶတ်းၸႂ်ပိၼ်ႇၽၢႆႇတႆးဝႆႉ တႃႇႁႂ်ႈပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းငၢႆႈၼႆယဝ်ႉ၊ ၵိုတ်းယူႇတီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းမၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁႃ...
Sunday, December 15, 2013
Appတႃႇတူၺ်းငိုၼ်းၽူင်း(ၽၢႆႇတႆး) မႃးယဝ်ႉ
December 15, 2013
မ္ꨮꨲသုင္ ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲꨡမ္ꨲလꨯꨳတꨤင္ꨲဝꨰပ္ꨵသꨯꨤꨵေꨀꨣꨳꨟိုင္ယဝ္ꨵ မိူဝ္ꨳꨓꨯꨵꨬတꨵ ေတမꨣးꨕꨤꨀ္ꨲတြꨓ္ꨳပꨓ္Appတꨣꨲတူꨉ္းငိုꨓ္းꨕူင္း ꨡꨓ္ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲပိꨓ္ꨲꨕꨯꨤꨲတꨯးဝꨯꨵ...
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ၵၢၼ်သိုၵ်း
သိုၵ်းၶၢင် KIA ၶဝ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ
သိုၵ်းၶၢင် KIA ၶဝ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈသႄႇသိၼ်း ဢိူင်ႇႁွင်းပႃး ၸႄႈဝဵင်းၽႃၵၢၼ်ႉ မိူင်းၶၢင်သေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၼမ်လႄႈ သုမ်းပႃးတပ်ႉပၢင်သဝ်း ဝႃႈၼႆ။မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 11 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 03:00 မူင်း...
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထွၼ်ၸိုဝ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA ဢွၵ်ႇၼႂ်းၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ
သိုၵ်းရၶႅင်ႇ Arakan Army - AA ဢၼ်ထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပဵၼ် ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းထွၼ်ၸိုဝ်ႈၸုမ်းသိုၵ်း AA ဢွၵ်ႇၼႂ်းၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 11 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ)...
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး KNU/KNLA လႄႈ RCSS/SSA ႁၢဝ်ႈႁႅင်း
တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း KNU/KNLA တင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးႁႅင်းသိုၵ်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA လႄႈ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း။မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 9 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115...
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼွင်
မိူဝ်ႈၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS လႄႈ ၶွမ်ႇမတီႇတူဝ်တႅၼ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (CRPH) ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်သေ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႄႈ သွင်ၽၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တၢင်းႁိုင်ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းပၢႆ။မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 9 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115...
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၵွင်ႈ ၼႂ်းပၢင်တေႃႇလွင်း
ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းပဵင်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၵ်ႉႁဵတ်းပၢင်တေႃႇလွင်း တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး လၵ်ႉသိုဝ်ႉၶၢႆ/ သူႇသမ်းၵိၼ်ပႃး ယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်း။မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA...
TNLA လၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ၶဝ်တူင်ႉၼိုင်ႁိမ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ တႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ သိုၵ်း TNLA လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်း TNLA ဢဵၼ်ႁႅင်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ တူင်ႉၼိုင်ႁိမ်းဝၢၼ်ႈမႄႈႁၢၼ်ႇ ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မွၵ်ႈ (6) လၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 5 February 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုၵ်း TNLA...
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းတႆး
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ၶွမ်ႇမတီႇဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် FPNCC ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈတွင်ႇ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၼူၺ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 4 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ)...
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း KNU/KNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 1,000 မီးၼႂ်းၼႃႈလိၼ် တပ်ႉၸုမ်း 5 KNU/KNLA
ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း KNU/KNLA ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ၸုမ်းၼိုင်ႈသေ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းတင်းၼမ် သူင်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ် KNU/KNLA လႄႈ သွင်ၽၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ဝႃႈၼႆ။ပတူဝ်ႇမၢၼ်းမၢၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တပ်ႉၸုမ်း 5 KNU/KNLA လၢတ်ႈတီႈ RFA ဝႃႈ − ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ်ၵူႈဝၼ်း ၵူၺ်းယိုဝ်းယိုဝ်းၵိုတ်းၵိုတ်းဝႆႉ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထီႉ...
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 3 ၸုမ်း သိုပ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းထႅင်ႈ ၼိုင်ႈလိူၼ်
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း လႆႈၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈလိူၼ်သေ တင်းၽၢႆႇ ၸုမ်းသိုၵ်း TNLA, AA, MNDAA ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 3 ၸုမ်း သိုပ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းၽၢႆႇလဵဝ်ထႅင်ႈ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 1 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸုမ်းသိုၵ်း...
SSPP လႄႈ TNLA ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း RCSS/SSA ၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA ႁူမ်ႈၵၼ် ၶိုၼ်ႈယိုဝ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သွင်ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 26 February 2021 (လိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ပီႊတႆး...
ၸုမ်းႁႅၵ်ႇၵိူဝ်ႇ Anonymous ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတိုၵ်းသိုၵ်း Cyber တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ
ၸုမ်းႁႅၵ်ႇၵိူဝ်ႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်း ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢၼေႃးၼီးမၻ်ႉသ် (Anonymous) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တိုၵ်းသိုၵ်း တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်လူၺ်ႈသၢႆႇပိူဝ်ႇ Cyber ၼႆယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 23 February 2021 (လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸုမ်း Anonymous ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼိူဝ်...
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈမူႇၸေႊ
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် (KIA) ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ (2) ဝၼ်းထပ်းၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သိုၵ်းၶၢင် KIA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း (20) ဝၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 February 2021 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ...


text:
ႁူင်းသွၼ်ထမ်းပရိယတ်ႉတိ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈပူၵ်းသဝ်းဝႆႉယူႇတီႈၼႂ်းထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ် တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် မိူင်းတႆး(ပွတ်းၸၢၼ်း)ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဝတ်ႉဢၼ်တႄႇတင်ႈၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းပရိယတ်ႉတိ ၸွမ်းထုင်ႉသၼ်လွႆဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။
ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်လင်မၢႆၼိုင်ႈ တႄႇတင်ႈဝႆႉမိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1292 လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ (မႅၼ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1931 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပရူႇရီႇ 28 ဝၼ်း)သေ သမ်ႉမႄးပူၵ်းတင်ႈလင်ထူၼ်ႈသွင် မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1333 (ပီၶရိတ်ႉမွၵ်ႈ 1971)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပီၵေႃးၸႃႇ 1372 လိူၼ်ၵမ် (ပီၶရိတ်ႉမွၵ်ႈငဝ်ႈပီ 2011)ၼၼ်ႉ သြႃႇလႄႈတၵႃႇလႆႈၸႂ်ၽွမ်ႉၵၼ်ယႃႉၵျွင်းၵဝ်ႇလင်မၢႆသွင်သေ ၵေႃႇသၢင်ႈၵျွင်းလူင်လင်မႂ်ႇ လင်ထူၼ်ႈသၢမ် ပဵၼ်မႃးၵျွင်းဢုတ်ႇသွင်ၸၼ်ႉ ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈၼႅၼ်ႈၼႃၶႅမ်ႉလႅပ်ႈႁၢင်ႈလီတႄႉတႄႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်တႃႇသိုပ်ႇလူ
- “ပိုၼ်းၵႅပ်ႈဝတ်ႉသၢမ်သၼ် တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင်” ဢၼ်ၸဝ်ႈသုဝၼ်ႇၼ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ် တႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉမၢႆၵိုမ်းပွႆးယွင်ႈၵုင်ႇယေႃးမုၼ်ၸဝ်ႈလႆႈၸုမ်ႈၶူးၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2015။
- ပိုၼ်းၵႅပ်ႈဝတ်ႉသၢမ်သၼ် လႄႈ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈသြႃႇၸဝ်ႈသေႃးၽၼ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ် ႁူမ်ႈတင်းၶႅပ်းႁၢင်ႈၸဝ်ႈသြႃႇလႄႈၶႅပ်းႁၢင်ႈဝတ်ႉသၢမ်သၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးသေႃးရိယ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်တႅမ်ႈသေ ၸဝ််ႈၶူးၶေႇမိၼ်ႇသိုပ်ႇသူင်ႇပၼ်မႃး မိူဝ်ႈ June 2020။
Follow My Blog
Get new content delivered directly to your inbox.


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးၶေႃ ၊ ဢိူင်ႇပၢင်တႅင် ၊ ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈတူၵ်းသုမ်းၵူၼ်းတင်းၼမ် လႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်း တင်းၼမ်သေ မိူဝ်ႈလဵဝ်တင်းၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉၽိူမ်ႇထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း လႄႈ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ထႅင်ႈတင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 06 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10:00 မူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းမူးလႅင် ဢိူင်ႇပၢင်တႅင်သေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တၢႆ 1 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း 1 ၵေႃႉ ၊ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 16:00 မူင်း ထိုင်ႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈယိုဝ်းထႅင်ႈ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈပုင်ႇဝူဝ်း ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း လႄႈ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ မေႃးပၼ်းၸွမ်း တူၼ်းလွႆသေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တၢႆထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းၼမ်။
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 05 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈသမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ထႅင်ႈ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈလွႆၶေႃ ဢိူင်ႇၼႃးၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး လႄႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တၢႆထႅင်ႈ 2 ၵေႃႉ ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 1 ၵေႃႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွင်ႇမႃးဝႃႈ − သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်း ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢဝ်သူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃလူင် ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး လႄႈ ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၵူၺ်း − ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 07 October 2020 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13:00 မူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵွင်ႈၽၢႆႇလဵဝ် တီႈၵွင်းၸဝ်ႈမိူင်း ဝၢၼ်ႈပျွင်ႇၶွင်း ဢိူင်ႇပျွင်ႇၶွင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသုမ်းၵူၼ်းတင်းၼမ် လႄႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ် မႅင်းမီႈ တေႃႉတၢင်ႇ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်သိုၵ်း သူင်ႇပၼ်ထႅင်ႈတီႈတပ်ႉမၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း ၊ ထႅင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈသမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ 99 ႁႅင်းသိုၵ်း 200 ပၢႆ မုင်ႈၼႃႈၵႂႃႇတၢင်း တွင်ႇၶျေႇ ၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼင်ႇၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 99"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 99:
Displayed 19 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 109 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 108 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 107 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 106 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 105 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 104 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 103 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 102 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 101 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 100 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 98 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 97 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 96 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 95 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 94 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 93 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 92 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 91 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 90 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:Interface administrators
ၽူႈၵုမ်းၵမ်ၽၢင်ႁၢင်ႈ (interface-admins) ၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းၸၢင်ႈမႄးထတ်း လႆႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ JavaScript (JS), Cascading Style Sheets (CSS), လႄႈ Javascript Object Notation (JSON) [1] လႄႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်း MediaWiki namespace ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူၺ်းသေ ပဵၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်မီး လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈ တႃႇမႄးထတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈ JS/CSS တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ပရၢဝ်ႇၸႃႇ တူဝ်မႄးထတ်းဝီႇၶီႇ လႄႈ တူဝ်လူ ၼၼ်ႉၸႂ်ႉသေ ဢၼ်တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉ တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်တမ်းဝၢင်း လမ်းၼႂ်း၊ တေႁဵတ်းႁိုဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၽၢင်ႁၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႈသေၢင်ႈလႆႈပႃး complex tools ဢၼ်တႃႇၸွႆႈထႅမ် တင်း လွင်ႈမႄးထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ
ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၽူႈၵုၵမ်းၵမ်ၽၢင်ႁၢင်ႈ မီး ယူႇ 1 ၵေႃႉ (ၶဝ်ႈပႃး ဢၼ်ပဵၼ် bot) ယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇလွင်ႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၵႃႈတီႈ ၽူႈၵုမ်းၵမ်ၽၢင်ႁၢင်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈတုၵ်းယွၼ်းလႆႈတီႈ interface administrators' noticeboard ၼၼ်ႉ လႆႈယူႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Sitewide pages, such as MediaWiki:Common.js or MediaWiki:Vector.css, or the gadget pages listed on Special:Gadgets, and other user's subpages
- ↑ Any administrator can edit other pages in the MediaWiki namespace and all JSON pages, and all registered users may edit their own personal js/css/json pages as used by Wikipedia:User scripts.


text:
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ထွၼ်မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းသၢႆမၢႆၵႃႉၶၢႆၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၸူးၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လူၺ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢမ်ႇယွမ်းသူင်ႇဢွၵ်ႇ ၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆထၢတ်ႈလိပ်း သေးမိၶွၼ်ႇတွၵ်ႇတိူဝ်ႇ (semiconductor) သေ ႁဵတ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵမ်ႇၽႃႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 12 August 2019 ဝဵပ်ႉသၢႆႉ koreaherald ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၽၢႆႇၵႃႉၶၢႆ မိူင်းၵူဝ်းရီးၸၢၼ်း လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ သၢႆမၢႆၵႃႉၶၢႆၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉ တင်းမူတ်းမီး 29 မိူင်း ပႃးတင်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ၼႆယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်ႈၵႃႈ တႃႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်းပၵ်းပိူင် ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢၼ်လႆႈ ထွၼ်သၢႆမၢႆၶိုၵ်ႉတွၼ်း မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ဢွၵ်ႇၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း မွၵ်ႈ 20 ဝၼ်း ၼႆယူႇ။
ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၽၢႆႇၵႃႉၶၢႆ မိူင်းၵူဝ်းရီးၸၢၼ်း ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်း ထွၼ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ သၢႆမၢႆၵႃႉၶၢႆၶိုၵ်ႉတွၼ်း မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ၼႆႉ သင်မၼ်းတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸဝ်ႈၶွင်ၶွမ်ႇပၼီႇ ၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼႆ ယိၼ်းလီတႃႇႁပ်ႉထွမ်ႇ သဵင်ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ သင်မိူင်းၵျႃႇပၢၼ် မီးၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလုသုမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မိူင်းတေႃႇမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼႆ တေၸၢင်ႈတူၺ်းထိုင် ပၼ်ပႃးယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ တင်းသွင်မိူင်း ဢၼ်တွပ်ႇထဵင်ၵၼ်မႃး ဢမ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ လႆႈသေပွၵ်ႈၼႆႉ ၶၢဝ်ႇ AP လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃး မိူင်းၵူဝ်းရီးၸၢၼ်း သင်ႇႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢႆႇပၼ်ငိုၼ်း ၵႃႈတွပ်ႇတႅၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး လႆႈထုၵ်ႇ ပဵၼ်ၶႃႈၸႂ်ႉ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း မိူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပွၵ်ႈ 2 ပီ 1935 – 1945 ၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢမ်ႇပေႃးၸႂ်သေ ၸင်ႇလႆႈယဵၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်တေႃႇသူႈ လွင်ႈၵႃႉၶၢႆၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇၵၼ်မႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း – Posttoday
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁွင်ႇၵွင်ႇ 12 ၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈတူၵ်းၶွၵ်ႈၶင်ယူႇတီႈမိူင်းၶႄႇ ယွၼ်ႉမီးတၢင်းၽိတ်းဝႃႈ သၢၼ်ၶတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ တုၵ်းယွတ်းႁႂ်ႈလုမ်းတြႃး တႅပ်းတတ်းတြႃးပၼ်ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆး ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁွင်ႇၵွင်ႇ 12 ၵေႃႉၼႆႉ လႆႈတေႃႇသူႈၶတီးဢမု တီႈလုမ်းတြႃး ဝဵင်းသိူၼ်ၸိူၼ်ႉ (Shenzhen) မိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်း တိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ်ၵၼ်တင်း ၵုၼ်ႁွင်ႇၵွင်ႇၼၼ်ႉသေ လႆႈထုၵ်ႇတေႃႇသူႈၶတီးဢမုတီႈလုမ်းတြႃး လူၺ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ ၶၢမ်ႈမိူင်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ လၵ်ႉၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၵႂႃႇၸူးမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ၼႆယူႇ။
ပလိၵ်ႈမိူင်းၶႄႇ လႆႈတီႉၺွပ်းၵုမ်းၶၢင်တူဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ 12 ၵေႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢႆး 11 ၵေႃႉ လႄႈ ယိင်းၵေႃႉ ၼိုင်ႈသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢႃႇယုလဵၵ်ႉသုတ်း တိုၵ်ႉမီး 16 ပီႊ သေ ၸိူဝ်းၶဝ်တင်းမူတ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇပလိၵ်ႈတီႉၺွပ်း ၽွင်းတိုၵ်ႉၶီႇႁိူဝ်းလၵ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်းၵႂႃႇတီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 August 2020 ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေထုၵ်ႇပလိၵ်ႈတီႉၺွပ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ လႆႈတေႃႇသူႈၶတီးဢမုဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁွင်ႇၵွင်ႇၼႆသေ ထုၵ်ႇၵုမ်းၶင်တူဝ်ဝႆႉတီႈၶွၵ်ႈၶင်ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ တႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇလႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတင်းၽႂ် ႁူမ်ႈပႃး ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၽူႈယၢမ်ႈၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်တႃႇလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵုၼ်ႁွင်ႇၵွင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇတီႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၵေႃႈ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters ဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸွမ်း လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵုၼ်ႁွင်ႇၵွင်ႇသေ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈမႃးယူႇတီႈထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ မီးတင်းၼမ်ယူႇ ဝၢႆးသေ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်တီႈၵုၼ်ႁွင်ႇၵွင်ႇ မိူဝ်ႈပီႊပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၶီႇႁိူဝ်းမိၼ်သေပၢႆႈမႃး ၵမ်ႇၽွင်ႈၵေႃႈ ၶီႇႁိူဝ်းသေ ၶၢမ်ႈမႃးတၢင်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇ ၵေႃႈလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁွင်ႇၵွင်ႇ 12 ၵေႃႉၼႆႉ တေၽႄဢွၵ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းဢၼ်ဢႃႇယုတိုၵ်ႉလဵၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေထတ်းသၢင် တီႈလုမ်းတြႃး လႄႈ ၼႂ်းၸုမ်း 12 ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ Andy Li ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ယွၼ်ႉၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတၢင်းမၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်မိူင်းၶႄႇ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈသေ မၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈ ႁွင်ႇၵွင်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈလိူၼ်ထူၼ်ႈႁူၵ်း (June 2020) ၼၼ်ႉလႄႈ တေၸၢင်ႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈလႆႈ တေႃႇၸူဝ်ႈယူႇဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄပႃးဝႃႈ တၢင်းၽိတ်းၵဵဝ်ႇလွင်ႈၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ လႄႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝၢင်းၽႅၼ်ပၼ်တၢင်ႇၵေႃႉ တႃႇလၵ်ႉၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ မီးတၢင်းၽိတ်း တူၵ်းၶွၵ်ႈလႆႈ 7 ပီႊၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ယူႇဝႃႈၼႆ။
တီႈၼႂ်းလုမ်းတြႃး သိူၼ်ၸိူၼ်ႉ (Shenzhen) မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉၵေႃႈ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၶႂၢင်ႉလႆႈၶဝ်ႈၸွမ်း သေဢမ်ႇၵႃး ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ 12 ၵေႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသေ လႆႈၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၶဝ်ႈၸွမ်းၼႂ်းလုမ်းတြႃး ၼၼ်ႉမိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ 12 ၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ လႆႈလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၵႂႃႇဝႃႈ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ 12 ၵေႃႉၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉလႆႈႁူႉၸွမ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းတၢင်ၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆလၢႆမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈပႃး ၽွင်းတၢင် မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မိူင်းဢင်းၵိတ်း မိူင်းၶႅၼ်ႇၼေႇတႃႇ မိူင်းဢေႃးသတြေးလီးယႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇႁၢမ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းလုမ်းတြႃးမိူၼ်ၵၼ် လူၺ်ႈၶေႃႈဢၢင်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇဝႃႈ ၼႂ်းလုမ်းတြႃးၵူၼ်းတဵမ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
မႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်း12 ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈႁၼ်ၼႃႈလုၵ်ႈၸၢႆး ၵဝ်ၶႃႈၼႃႇယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုမ်းတြႃး ႁိပ်ႇၼႅတ်ႈတႅပ်းတတ်းတြႃးပၼ်ၶဝ်ယဝ်ႉသေ ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈတင်းမူတ်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တႃႇလႆႈႁၼ်ၼႃႈလုၵ်ႈၸၢႆးၵဝ်ၶႃႈၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇတၢင်းလုမ်းတြႃးမိူင်းၶႄႇတႄႉ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းတြႃးၼၼ်ႉ တေပဵၼ် ဝၼ်းတၢင်းၼႃႈၼႆႉ ၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈၼႄ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃးဝႃႈ တေပဵၼ်ဝၼ်းလႂ်တႄႉတႄႉဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႇၵွင်ႇၵေႃႈ မီးလွင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်သူၼ်ၸႂ်ၸွမ်းလွင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇႁွင်ႇၵွင်ႇ 12 ၵေႃႉၼႆႉတင်းၼမ် သေ ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းမႃးယူႇတႃႇသေလႄႈ ၽၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်း ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၶတီးဢမုၼႆႉသေ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ပဵၼ်ၽူႈတၢင်ၼႃႈ တႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇၶဝ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတႅၵ်ႇလႅင်း လႄႈ ၸီႉၸမ်ႈၼႄဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈလီမႆႈၸႂ်ႁႅင်းဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 October 2021 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် (BGF) 2 ၵေႃႉ ထုၵ်ႇၺႃးၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ/ၸုမ်း ဢဝ်ၵွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ တီႈဝၢၼ်ႈၵျဵၵ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး မိူင်းယၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် (BGF) တပ်ႉၵွင် (1023) 2 ၵေႃႉ ၵႂႃႇသိုဝ်ႉပီႇယႃႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ ထုၵ်ႇၺႃးၵူၼ်း 2 ၵေႃႉ ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ ဢဝ်ၵွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်း ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵျဵၵ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း BGF ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ 2 ၵေႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႈတေႉယူႇၶႃႈ၊ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ ၼိုင်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ မႃးသိုဝ်ႉပီႇယႃႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ ထုၵ်ႇၺႃးၵူၼ်း 2 ၵေႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ ဢဝ်ၵွင်ႈပွတ်း ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း BGF ထုၵ်ႇပိုတ်းယိုဝ်းတၢႆယဝ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် (BGF) ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ဢွင်ႈတီႈပဵၼ်လွင်ႈ သုၵ်ႉယုင်ႈၼၼ်ႉသေ တေႃႉတၢင်ႇဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း BGF 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵႂႃႇယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢၼ်ႈၵျဵၵ်ႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး ၼႆႉ တပ်ႉၸုမ်း 6 (KNU/KNLA) ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉလႄႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 21 August 2021 ဝၢႆးသေ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈၵျဵၵ်ႉ ထွႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ KNU/KNLA ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ်ပႅတ်ႈ ပၢင်သဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၵၼ်။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း/ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း KNU/KNLA လႄႈ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် (BGF) တေၵႆႉၵႆႉပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းယၢင်း လႄႈ မိူင်းမွၼ်း ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႊ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ TNN World ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) လႄႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေၸွႆႈႁပ်ႉမိုဝ်းလႆႈၸွမ်း လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉဢၢမ်းၼၢတ်ႈၵၼ် တီႈၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈပၢင်ႇလၢႆႇ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇ-ပႄႈသိၾိၵ်ႇ Indo-Pacific ၼႆယဝ်ႉ။
တီႇဢူဝ်ႇတေႃႇ လွၵ်ႇသိၼ်ႇ (Teodor Locsin) ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “လွင်ႈၽိူမ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းလႄႈ မိူင်းဢူၺ်းလီ ဢၼ်ယူႇႁိမ်းႁွမ်းၸမ်ၵၼ် ၼႂ်းဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်း ASEAN သေ တွၼ်ႈတႃႇတေႁပ်ႉမိုဝ်းၸွမ်းလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဢၼ်တေပဵၼ်မႃး လႄႈ ၶဵင်ႇတႃႉၸွမ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈလႄႈ တေလႆထိင်းသိမ်း ဢႃႇၼႃႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈဝႆႉ လီလိူဝ်သေ တေမႃးႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၼိမ်သဝ်း” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ပေႃးဝႃႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) ဢမ်ႇပႆႇဢဝ်ၶိူင်ႈယိပ်းၼိဝ်းၶရီးယႃးမႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈဢေးသျႃးပွတ်းဢွၵ်ႇပေႃးၼႆ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပိုၼ်ႉတီႈပူတ်းပွႆႇၶိူင်ႈယိပ်းၼိဝ်းၶရီးယႃး မိူဝ်ႈပီႊ 1995 ၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈၽိူမ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၼိဝ်းၶရီးယႃးၼႆႉ လႆႈၽိူမ်ႉထႅမ်မႃးတီႈ သိုၵ်းဢူၺ်းလီၽူႈမီးဢႃႇၼႃႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈၶဝ် ဢၼ်တေၸွႆႈ ႁႂ်ႈထိုင်ပဝ်ႉမၢႆယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵူၺ်း” ၼႆယဝ်ႉ။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ လၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ပိူင်ႈၵၼ်တင်း မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး လႄႈ မလေးသျႃး ဢၼ်ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ၾၢင်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁိူဝ်းလမ်ၼမ်ႉ ႁႅင်းထၢတ်ႈၼိဝ်းၶရီးယႃးသေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ဢႃႇၼႃႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈတေႃႇၵၼ် တီႈၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇ ၼႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈႁိူဝ်းလမ်ၼမ်ႉ တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇလႄႈ ဢင်းၵိတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း တွၼ်ႈတႃႇတေႁပ်ႉမိုဝ်းၸွမ်းလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ဢႃႇၼႃႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈၵၼ် ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇ-ပႄႈသိၾိၵ်ႇ Indo-Pacific ၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၵႂႃႇတၢင်းထုင်ႉပုင်ႇဝူဝ်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈၸလိူဝ်ႈၸလႃႈ တိူဝ်ႉသႂ်ႇႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ဝတ်ႉၵျွင်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅင်းသိုၵ်း (57) ၵေႃႉ ဢၼ်တိုၵ်ႉပၵ်းဝႆႉယူႇ တီႈဝၢၼ်ႈတွင်ႇထိၵ်ႈ ဢိူင်ႇတွင်ႇထိၵ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွင်းမႄးသေ ၼွၼ်းဝႆႉၸွမ်းႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း လၢႆတီႈလၢႆတၢင်းၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 19:27 မူင်း သမ်ႉလႆႈငိၼ်းသဵင်ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈ သေႃႇပၢဝ်ႇ (ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ) တီႈဝတ်ႉၵျွင်းၼၼ်ႉဝႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ တေမီးၵူၼ်းမႃးၸွႆႈထႅမ် ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ တီႈဝတ်ႉၵျွင်း ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁပ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၼႆလႄႈ ၽိူဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈငိၼ်းသဵင် ပူႇၵၢင်ႉသေႃႇပၢဝ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼွၼ်းတီႈႁိူၼ်း လုင်းၼၼ်ႇတႃႇ ပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈ ၵႂႃႇတီႈတၢင်းၵျွင်းတွင်ႇထိၵ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း 50-60 လုၵ်ႈ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင် 60 mm ၵႂႃႇတီႈဝတ်ႉၵျွင်းလႄႈ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၵျွင်းလူင်တွင်ႇထိၵ်ႈ မၢၵ်ႇၵွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ တိူဝ်ႉၺႃးသိုင်ႇ လုင်းၼၼ်ႇတႃႇ ဢႃႇယု 65 ပီႊ လႄႈ တိူဝ်ႉၺႃးပႃးထႅင်ႈႁိူၼ်း လုင်းသူၺ်ႇ ဢႃႇယု 60 ပီႊ ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ဝၼ်းထီႉ 26 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ သမ်ႉၶိုၼ်းတဵၵ်းၸႂ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢဝ်ငိုၼ်း 200,000 ပျႃး ထႅင်ႈတင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ႁႂ်ႈၵႂႃႇသိုဝ်ႉလဵၵ်းမုင်း (ႁဵၵ်ႇ) တီႈဝၢၼ်ႈ ပုင်ႇဝူဝ်းယဝ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းတဵၵ်းၶၢၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸွႆႈၵွၵ်းပႅတ်ႈလဵၵ်းမုင်း (ႁဵၵ်ႇ) ၸွမ်းသိုင်ႇ လႄႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ပိုတ်းယိုဝ်းတိူဝ်ႉၺႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမုင်းလဵၵ်း မႂ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈႁဝ်းၶဝ်ႈမႃးၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇပႆႇလႆႈမႃးၵၼ်ႇတေႃး ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵျွင်းတွင်ႇထိၵ်ႈၼႆလႄႈ ဝၢႆးသေၶဝ်ပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင် 60 mm တူၵ်းၽၢႆႇၸၢၼ်းၵျွင်းယဝ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းဢဝ်ငိုၼ်း 200,000 ပျႃး ယုၵ်ႈၵၢပ်ႈပၼ်တီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇၵျွင်းတွင်ႇထိၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထုင်ႉပုင်ႇဝူဝ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢမ်ႇလႆႈပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တိုၵ်ႉမႆႈၸႂ် ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလွတ်ႈၽေး လႄႈ ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သမ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တေသုမ်းသုၼ်ႇလႆႈ တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်တေထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 08 November 2020 လိူၼ်ၼႃႈၼႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ငဝ်းလၢႆး ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ဢၼ် လီလႆႈမႆႈၸႂ် လိူဝ်သေ ၼွၵ်ႈမိူင်းယဝ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈၼမ် ၵူႈဝၼ်း။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 27 August 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း Coronavirus 2019 ဢမ်ႇၼၼ် COVID-19 ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 273,302 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 6,346 ၵေႃႉ တူဝ်ၼပ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ သုင်ထိုင် 6 လၢၼ်ႉပၢႆ ယူႇယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းထႅင်ႈ 2 ပီႊ တေဢၢၼ်းၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႆႈၼႆလႄႈ တေႁႂ်ႈမွတ်ႇႁၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉလႆႈ ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတႄႇၽႄႈလၢမ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းပၢႆပီႊ 2019 ပူၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်း မီးၶၢဝ်းတၢင်းၸမ် 9 လိူၼ်ယဝ်ႉသေတႃႉ ဢမ်ႇပႆႇမီးမိူင်းလႂ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃ ႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လႆႈ လႄႈ ယႃယႃႈတႃႇယူတ်းယႃ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈ ယင်းပႆႇမီး ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 75,995 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 3,307,749 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,017 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆတင်းမူတ်းမီး 60,629 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းမီး 2,523,443 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 47,828 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး 3,722,004 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆတိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,090 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆ တင်းမူတ်းမီး 117,756 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 2,908,848 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 44,637 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 6,000,365 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆတိူဝ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈ 1,289 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆ 183,653 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 3,313,861 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 12 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တင်းမူတ်းမီး 586 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆမီး 6 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 345 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 27 August 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (213) မိူင်း (213 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းပဵၼ် COVID-19 တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး (24,344,799) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး (829,778) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း သမ်ႉမီး (16,878,683) ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း − www.worldometers.info/coronavirus/ ဝၼ်းထီႉ 27 August 2020 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 14:30 မူင်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA ႁူမ်ႈၵၼ် ၶိုၼ်ႈယိုဝ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သွင်ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 26 February 2021 (လိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မိူင်းပႆႇလႅင်း ပဵၼ်ၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တိုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းလူႇၶူဝ်းတၢၼ်း တေၵႂႃႇ ၶိုၼ်ႈၵျွင်းလွင်းမွၵ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းသိၼ်လူင် လိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ယူႇၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA ႁူမ်ႈၵၼ် ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈၵွင်း၊ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၶိုၼ်ႈယိုဝ်း RCSS/SSA တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၸႃႇပူဝ်ႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်း ဝၢၼ်ႈတေႃႉသၢင်ႇ ဢိူင်ႇတေႃႉသၢင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး လႄႈ သွင်ၽၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ။
ယွၼ်ႉ SSPP လႄႈ TNLA ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး RCSS/SSA သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄ လႄႈ ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇလူႇၵႂႃႇတၢၼ်း တီႈဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းသိၼ်လူင် လိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းထွတ်ႈဝၼ်းမျၢတ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10:25 မူင်းၼႆႉၵေႃႈ သွင်ၽၢႆႇတိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း လွင်ႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း သိုၵ်းသွင်ၽၢႆႇသင်။
တင်ႈတႄႇဝၼ်းထီႉ 15 February 2021 ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ 26 February 2021 ဝၼ်းသိၼ်လိူၼ်သၢမ်မူၼ်းၼႆႉ ၽၢႆႇသိုၵ်း SSPP လႄႈ TNLA ႁူမ်ႈၵၼ်ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း RCSS/SSA လၢႆလၢႆဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
သိုၵ်းၶၢင် KIA ၶဝ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈသႄႇသိၼ်း ဢိူင်ႇႁွင်းပႃး ၸႄႈဝဵင်းၽႃၵၢၼ်ႉ မိူင်းၶၢင်သေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၼမ်လႄႈ သုမ်းပႃးတပ်ႉပၢင်သဝ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 11 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 03:00 မူင်း မိူင်းပႆႇလႅင်းၼၼ်ႉ တပ်ႉၵွင် 26 ၽၢႆႇတႂ်ႈတပ်ႉၸုမ်း 9 KIA ၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈသႄႇသိၼ်း လႄႈ သွင်ၽၢႆႇလႆႈယိုဝ်းၵၼ်ထိုင် ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 05:00 ၼႆယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းၼမ် လႄႈ တူၵ်းသုမ်းၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈသေ လႆႈထွႆဢွၵ်ႇတပ်ႉပၼ် သိုၵ်းၶၢင် KIA ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၼေႃႇပူႇ ၽူႈတၢင်လၢတ်ႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ RFA လႄႈ Kachin news group ဝႃႈ − ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းသေ ဢမ်ႇလႆႈၸီႉသင်ႇဝႆႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈတိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၸွမ်းဝဵင်း၊ လွင်ႈၼႆႉတေပဵၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တပ်ႉတၢင်းတႂ်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁင်းၵူၺ်း၊ ဝၢႆးသေ သိမ်းယႃႉပႅတ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈသႄႇသိၼ်းယဝ်ႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ် ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းတၢင်း တပ်ႉၵွင် 26 ၼၼ်ႉယူႇ− ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 11 March 2021 ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈသဵင် တပ်ႉသိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီၵၼ်တင်း KIA ၼၼ်ႉ မွတ်ႇယႃႉဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၼႂ်းၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉယဝ်ႉၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၶၢဝ်ႇမီးၼင်ႇၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၼင်ႇၵၼ် ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းၸႄႈၵႅင်း တိူင်းၸႄႈၵႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸၼ်ႉသၢမ်လၢဝ် လူႉတၢႆၼိုင်ႈၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တပ်ႉႁူမ်ႇလူမ်ႈ မၢႆ (16) ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းၸႄႈၵႅင်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၽိတ်းမေႃးၵၼ်သေ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းၶိုၼ်း ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸၼ်ႉသၢမ်လၢဝ် ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸေႃႇၶိၼ်ႇ လူႉတၢႆထင်တီႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၵေႃႉဢၼ်ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၸေႃႇၶိၼ်ႇ လူႉတၢႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိမိူင်းၶျၢင်း လႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မိူဝ်ႈၶဝ်ႈထႅဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ မီးလွင်ႈၽိတ်းမေႃးထဵင်ၵၼ်သေ ထိုင်ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈၽိတ်းမေႃးၵၼ်။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လုၵ်ႈတပ်ႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၸေႃႇၶိၼ်ႇ ဢမ်ႇယွမ်း 20 ၵမ်းလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ လူႉတၢႆထင်တီႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဢၼ်ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ လွင်ႈၶဝ်ႈသွင်ၵေႃႉ ၽိတ်းမေႃးၵၼ်သေ ယိုဝ်းၵၼ်တၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉလွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် လႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉတင်းလုၵ်ႈတပ်ႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်လီလီၵေႃႈပႃး ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – CJ


text:
ယွၼ်ႉၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) သေ ၾရင်ႇသဵတ်ႇ ထွၼ်ၽွင်းတၢင်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ် လႄႈ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး ႁႂ်ႈၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၽၢႆႇတၢင်းၾရင်ႇသဵတ်ႇ လႆႈႁွင်ႉတူဝ်ၽွင်းတၢင် ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လႄႈ ၶွမ်ႈသပိတ်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်တေႃႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၼိမ်သဝ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) ဢၼ်ပဵၼ် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ၊ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး ဢိၵ်ႇတင်း ဢင်းၵိတ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼႆႉသေ တေလႆႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ် ၾရင်ႇသဵတ်ႇ လႄႈ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး ယၢမ်ႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး တေသိုဝ်ႉႁိူဝ်းလမ်ၼမ်ႉတီႈၾရင်ႇသဵတ်ႇ ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် 4 မိုၼ်ႇလၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယႃႇလူႉၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶျွင်းဢိပ်း လိူဝ်း တရီႇယွင်း (Jean-Yves Le Drian) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၾရင်ႇသဵတ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ လွင်ႈဢၼ်လႆႈတႅပ်းတတ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉသူႈမီး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢဵမ်ႇမႃႇၼူႇဢႅဝ်ႇလ် မႃႇၶရူၼ်ႇ (Emmanuel Macron) ၵေႃႈ လႆႈတႅပ်းတတ်းႁွင်ႉၶိုၼ်း ၽွင်းတၢင်ၾရင်ႇသဵတ်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်း ၸွမ်းလူၺ်ႈငဝ်းလၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်လီမႆႈၸႂ်တႄႉတႄႉ” သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢေႃးသတြေးလီးယႃး ၼၼ်ႉဝႃႈ “ ဢၼ်ဢေႃးသတြေးလီးယႃး လႆႈထွၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်တင်းၾရင်ႇသဵတ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူင်ႉၼႆ ပဵၼ်လွင်ႈလၵ်ႉတႅင်းၽၢႆႇလင်ၵၼ်ၵူၺ်း” ဝႃႈၼႆ။
လႅင်ႇၶၢဝ်ႇၽၢႆႇတၢင်းၵၢၼ် ၼႂ်းဝဵင်းလူင်ပႃးရိတ်ႉသ် (Paris) ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ “ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢဵမ်ႇမႃႇၼူႇဢႅဝ်ႇလ် မႃႇၶရူၼ်ႇ (Emmanuel Macron) လႆႈႁပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ် သၵွတ်ႉ မေႃႇရီႇသၼ်ႇ (Scott Morrison) ၸွမ်ၽွင်းလူင်ဢေႃးသတြေးလီးယႃး သူင်ႇမႃးပၼ် လိၵ်ႈပွင်ႇလႅင်းၶိုၼ်း လွင်ႈထွၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလွင်ႈတေသိုဝ်ႉႁိူဝ်းလမ်ၼမ်ႉ တင်းၾရင်ႇသဵတ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15 September 2021 ၼၼ်ႉ ပူၼ်ႉမႃးလၢႆၸူဝ်ႈမူင်းဢွၼ်ႇၵူၺ်း ၽူႈၼမ်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ၊ ဢင်းၵိတ်ႉ လႄႈ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၸုမ်းဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) ၼႆႉၵႂႃႇယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) ၼႆႉ မီးဝႆႉ 3 မိူင်းသေ တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် Technology တႃႇသၢင်ႈႁိူဝ်းလမ်ၼမ်ႉၼိဝ်းၶရီးယႃးပၼ် ဢေႃးသတြေးလီးယႃးၼႆလႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾရင်ႇသဵတ်ႇဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်တေႉတေႉၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾရင်ႇသဵတ်ႇ လူႉသုမ်းငိုၼ်းၶဝ်ႈတင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၸုမ်းဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) ၼႆႉ တူၺ်းႁၼ်လႆႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၶတ်းၸႂ်ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး တႃႇတေတိုၵ်းတေႃးဢဵၼ်ႁႅင်းၶႄႇ ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃၵၼ်ၸွမ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၼႂ်းပွတ်းဢေးသျႃး ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈႁိမ်ၵၼ်တီႈလိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းလူၺ်ႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းဢေႃးသတြေးလီးယႃး ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးႁိူဝ်းလမ်ၼမ်ႉၼိဝ်းၶရီးယႃး ပဵၼ်မိူင်းထီႉ 7 ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸုမ်းဢူၺ်းလီဢေႃးၵတ်ႉသ် (Aukus) ၼႆႉ ယင်းၽႄမႅင်ႇၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇၵၼ် ၽၢႆႇသႆႇပိူဝ်ႇ (Cyber)၊ AI လႄႈ Technology တၢင်ႇမဵဝ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႂ်ႈၼမ်ႉထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ TNN World, Thairath


text:
ၶွမ်ႇပၼီႇယႃႈယႃ မိူင်းရၢတ်ႉသျႃး ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 မိူင်းရၢတ်ႉသျႃးၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼိူဝ် Twitter မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 6 February 2021 ဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပဵၼ်မိူင်းထီႉ 21 ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်မိူင်းရၢတ်ႉသျႃး ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈမၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်မိူင်းရၢတ်ႉသျႃးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ Sputnik-V ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
Kirill Dmitriev ၽူႈၵုမ်းၸီႉသင်ႇ ၶွမ်ႇပၼီႇယႃႈယႃ Russian Direct Investment Funf (RDIF) လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Russian News Agency ဝႃႈ − မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ Sputnik-V တႃႇၵၢၼ်ယူတ်းယႃ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇမီးၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၸၢမ်းသမ်းတူၺ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ − မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းဢေးသျႃး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ Sputnik-V ဝႃႈၼႆ၊ ယႃႈယႃဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီၼမ် လႄႈ ဢၼ်လီယုမ်ႇၸႂ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈဢၼ်ၼႆႉ တိူဝ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈဝၼ်းဝၼ်း၊ ယူႇတီႈမိူင်းရၢတ်ႉသျႃးၵေႃႈ တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇတေၸွႆႈထႅမ် ၸိုင်ႈမိူင်းဢူၺ်းလီလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢူၺ်းလီၶဝ်ယူႇတႃႇသေႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ၽႃႇသႃႇမၢၼ်ႈတွင်ႈထၢမ် လႅင်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းမွတ်ႇသၵူဝ်ႇ မိူင်းရၢတ်ႉသျႃးသေ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်တူဝ်မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ၵေႃႉတႅပ်းတတ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃဢၼ်ရၢတ်ႉသျႃးႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေမၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ Sputnik-V ၼႆႉ ရၢတ်ႉသျႃးသူင်ႇပၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸုပ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ January 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 6 May 2021 (လိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးလႅင် (SNA) သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈထမၼ်ႇသီ (ထမံသီ) ၸႄႈဝဵင်းႁူမ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း တိူင်းၸႄႈၵႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးထုၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးလႅင် (SNA) လၢတ်ႈၼႄတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The Voice of Shan-Ni ဝႃႈ မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း SNA ႁဝ်းၶႃႈ သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈထမၼ်ႇသီၼႆ မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈယူႇ၊ လွင်ႈတူၵ်းသုမ်း မၢတ်ႇၸဵပ်း သိုၵ်းတင်းသွင်ၽၢႆႇတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 May 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးလႅင် (SNA) ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵွင်ႁိၼ် (ကောင်ဟိန်) ၸႄႈဝဵင်းၶမ်းတီႈ တိူင်းၸႄႈၵႅင်းလႄႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသုမ်း 5 ၵေႃႉသေ ၽၢႆႇ SNA တႄႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 1 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း SNA ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵွင်ႁိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉၶလယ 52 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၶမ်းတီႈ လႄႈ တပ်ႉၶလယ 222 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူမ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း သွင်တပ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – SNA


text:
သိုၵ်း TNLA တီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉ ဢမ်ႇပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းသေဢမ်ႇၵႃး ဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶီႇ လူႉလႅဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၶိုၼ်းသေလွင်ႈ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 22 August 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုၵ်း TNLA ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းဢိူင်ႇပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းလူင် ၸႄႈတွၼ်းၵျွၵ်းမႄး မီးလွင်ႈမၢပ်ႇၼႄးၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸႃႇတီႇႁွင်ႇ ဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းတႆးၼၼ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမီးလွင်ႈလၵ်ႉသိူင်ႇၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ၼႆသေ ဢမ်ႇၵႃး တီႉၺွပ်းဢဝ်ပႃး ၸၢႆးပႅင်း ဢႃႇယု 20 ပီႊ လႄႈ ၸၢႆးလီ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸႃႇတီႇႁွင်ႇ တင်း 2 ၵေႃႉ ဢဝ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၵုမ်းၶင်တူဝ်ဝႆႉ တီႈလွႆယဵၼ် တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇပွႆႇပၼ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း လွင်ႈတၢင်းၶဝ် 2 ၵေႃႉ ယူႇၵိၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႆႈႁူႉၸွမ်းသေလွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်သိုၵ်း TNLA လွၵ်ႇငိုတ်ႈ တဵၵ်းတဵင် တီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်ၵႂႃႇၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸႃႇတီႇႁွင်ႇ မီးလွင်ႈ ဢမ်ႇလွတ်ႈၽေး လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းယူႇတီႈႁိူၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇယူႇသွၼ်ႈသဝ်းဝႆႉ တီႈဝတ်ႉ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈဝၢၼ်ႈၸႃႇတီႇႁွင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၸႃႇတီႇၸၢၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်းၼႆႉ သိုၵ်း TNLA မီးလွင်ႈ ဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းသေ ပေႃးလူတ်ႉၶိူင်ႈလူႉလႅဝ်မႃးသမ်ႉ ဢမ်ႇယွမ်းမႄးပၼ်ၶိုၼ်း ငိုၼ်းသၢႆႈတႅၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇပၼ် ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လိူၼ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 29 August 2020 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ လႆႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇယူႇထင်သဝ်းဝႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈတွင်ႇပလူဝ်ႉသေ၊ သိုၵ်း TNLA သမ်ႉမီးဝႆႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတေႃႉသၢင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်း ဢိၵ်ႇတင်း တီႈလွႆယဵၼ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ တေၸၢင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်း ပိုတ်းယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈသူၼ် ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် ၶူဝ်းၶွင်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတေလူႉလႅဝ်ပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 August 2020 ၶၢဝ်းယၢမ်း 09:00 မူင်း ၵၢင်ၼႂ်လႃႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 514 ဢၼ်ငဝ်ႈတပ်ႉပၵ်းတီႈ မိူင်းၵိုင် ႁႅင်းၵူၼ်း 80 ပၢႆ ဢၼ်ၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင် ၽၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵေႉ ဢိူင်ႇႁူဝ်ႁႃႉ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈ ဢဝ်ၵွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း 6 ၵမ်း ၸိုဝ်ႈလုင်းသုၵ်း လႄႈ လုင်းၸၼ်ႇတႃႇ မိူဝ်ႈၽွင်းၶဝ် 2 ၵေႃႉ တိုၵ်ႉၵႂႃႇလႄႇထိူၼ်ႇ ၵၢမ်ႇလီမၢၵ်ႇၵွင်ႈ ဢမ်ႇတိူဝ်ႉၸပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 28 August 2020 ၶၢဝ်းယၢမ်း 06:30 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၵုၼ်မူင်ႈ ပၢင်ႇၵျွင်း ပွၵ်ႉ (1) ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်း တိုၵ်ႉတေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈသူၼ် တႅပ်းငႃးၼၼ်ႉ သမ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈပွတ်းတၢင်းသေ ႁေႃႈလိုပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ဢမ်ႇပၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 29 August 2020 ယင်းသင်ႇႁၢမ်ႈဝႆႉယူႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်ဝႃႈ ငႃးဢၼ်ၽုၵ်ႇဝႆႉ ထိုင်ၶၢဝ်းတႅပ်းသေ ဢမ်ႇလႆႈတႅပ်းၼၼ်ႉ တေလူႉၵွႆမူတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 10 March 2020 သြႃႇၸဝ်ႈ လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸုမ်းသူင်ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃသွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၶၢဝ်းမႆႈ တီႈဝတ်ႉၵျွင်းၵၢင် ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃသွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 10 March 2020 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 14 March 2020 ၶၢဝ်းတၢင်း (5) ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ၊ မီးမေႃသွၼ် ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း (230) ၵေႃႉလႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇၺႃႇ ၼေႃးၽႃႇသ (မႁႃသတ်ထမ်မၸေႃတိၵထၸ) ဝတ်ႉၵျွင်းၵၢင် ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူးသွၼ် /မေႃသွၼ် ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး မီးပႃး မေႃသွၼ်လူင် ၼၢင်းဢေမီ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ပူင်သွၼ်ပၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းပၢင်သွၼ်ၼၼ်ႉ တေပူင်သွၼ်ၵႂႃ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ လၢႆးပူၵ်းပွင်တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း၊ လၢႆးပူင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈ၊ ပိုၼ်းႁူႉပၢႆးယူႇလီ ဢိၵ်ႇတင်း ပိုတ်းႁူႉပၢႆးႁၼ် ထႅင်ႈလၢႆလၢႆလွင်ႈ ဝႃႈၼႆ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၽိုၵ်ႉၽွၼ်ႉၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃသွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၶၢဝ်းမႆႈတႄႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် မေႃသွၼ် ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ပေႃးတေမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ပိုၼ်းႁူႉပၢႆးႁၼ်တဵမ်တူဝ်သေ တွၼ်ႈတႃႇၶိုၼ်းသိုပ်ႇပူင်သွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉမေႃလိၵ်ႈလၢႆးတႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႆး ဝႃႈၼႆ။
တွၼ်ႈတႃႇတေပဵၼ် ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃသွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ မီးၸဝ်ႈတႃႇၼ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၶဝ် ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ ၶိုင်သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ – Facebook – Sai Loa Pain Gnso
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ယႃဢၼ် ႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် ယႃႁႄႉၵင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ တင်းမဵဝ်းၼိုင်ႈ တေပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉလွင်ႈႁႄႉၵင်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေပိူင်ႈၵၼ်သေ ယႃႁႄႉၵင်ႈ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉသုင်သုတ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ယူႇၼႂ်းၵႄႈ ႁူဝ်ႇပၢၵ်ႇႁူၵ်းသိပ်းထိုင်ၵဝ်ႈသိပ်း (60% – 90%) မွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ယႃႁႄႉၵင်ႈၵူႈမဵဝ်း မၼ်းမီးၽွၼ်းလီ တႃႇတေၸွႆႈႁႄႉႁၢမ်ႈ ပၼ်လႆႈ မိူဝ်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းမႃး ၼင်ႇႁိုဝ် ဢမ်ႇႁၢႆႉႁႅင်းလႄႈ ထိုင်တၢႆလႆႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၢႆးသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလူတ်းယွမ်း ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈဢီႈယႃၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁၢင်ႈႁႅၼ်း ဝႆႉႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇၵႂႃႇသမ်းယႃထႃႈဢွၼ် တၢင်းယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်း ဢွၼ်တၢင်းတေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19
- ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈၵိၼ်ယႃၵူႈဝၼ်း ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ထၢမ်မေႃယႃ ဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇဝႃႈ ၸွင်ႇတေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈလႆႈယူႇႁိုဝ်ၼႆ။
- ဢွၼ်တၢင်းတေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ 2 ဝၼ်း ႁႂ်ႈၵိုတ်းယင်ႉ လွင်ႈလဵၼ်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်း ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉႁႅင်းၼမ် လႄႈ ႁႂ်ႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉဢိမ်ႇဢိမ်ႇ။
- သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ်၊ ဢမ်ႇယူႇလီၸိုင် ၶၢႆႉဝၼ်း တႃႇသမ်းယႃႁႄႉ ၵင်ႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ 1-2 ဝူင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တေႃႇပေႃးၶႅၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇသမ်း။
- ဢွၼ်တၢင်းတေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ ၵိၼ်ၼမ်ႉပၼ်ၼမ်ၼမ်သေ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼဵင်ႈ၊ ၵေႃႇၾီႇ၊ ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း လႄႈ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီး Alcohol ၸိူဝ်းၼႆႉ။
- ၵိၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ ၵိၼ်ယႃယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ် ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၵွၼ်ႇ ၸင်ႇၵွႆႈသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ။ ပိူဝ်ႈတႃႇသမ်းယႃႁႄႉ ၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ် ယဵဝ်ႈဝၢၼ်၊ လိူတ်ႈသုင်၊ တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်၊ ၵူၼ်းမီးလူမ်းတၢႆၽၢၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိုတ်းၵိၼ်ယႃ လိူဝ်သေ မေႃယႃသင်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈလိုဝ်ႈဝႆႉၸူဝ်ႈ ၶၢဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။
- လွင်ႈသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တေလႆႈသမ်းႁၢင်ႇ ၵၼ်တင်း ယႃႁႄႉၵင်ႈ တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းယႂ်ႇ တီႈဢေႇသုတ်း (1) လိူၼ်။
- ၵူၼ်းဢၼ်ၵႆႉပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈဢွၵ်ႇငၢႆႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလၢတ်ႈမေႃ ယႃဝႆႉဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ။ (ယွၼ်ႉတေၸၢင်ႈ လႆႈတဵၵ်းႁွႆးၸဵပ်း တီႈသမ်းၶဵမ်ၼၼ်ႉ ႁိုင်လိူဝ်တၢင်ႇၵေႃႉ)
- ၵူၼ်းဢႃႇယုယႂ်ႇ ၸိူဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ် ၽွင်းသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၢႆးသမ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ် ထႃႉဢွၵ်ႇ မႃးၼႆၸိုင် လူဝ်ႇၼႅတ်ႈလၢတ်ႈမေႃယႃၵမ်းလဵဝ်။ (ဢမ်ႇဝႃႈထႃႉပေႃႇမႃး ယွၼ်ႉၵၢၼ်သမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈႁိုဝ်ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉ)
ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ
သမ်ႉဝႃႈ ယႃႁႄႉၵင်ႈတေႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေတႃႉ မၼ်းဢမ်ႇႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉလႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ သမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈမီး မိူၼ်ၼင်ႇ-
- လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယု ပႆႇတဵမ် 18 ပီႊ။ (တေႃႈလဵဝ်တႄႉ ယႃႁႄႉၵင်ႈမၢင်ဢၼ် သမ်းပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယု 12 -18လႆႈယဝ်ႉ)။
- ၵူၼ်းဢၼ်ယၢမ်ႈသမ်းယႃဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ၵိၼ်ယႃဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸၼ်ႉႁၢႆႉႁႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီသမ်း။
- ၵူၼ်းဢၼ်မီးတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ်သေ ပႆႇၵုမ်းထိင်းတၢင်းပဵၼ်လႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းပဵၼ် ဢူၵ်းၸဵပ်း၊ ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ၊ ႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈ၊ ၸႂ်သၼ်ႇ။
- ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 90 ဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဢၼ် လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလိူတ်ႈ၊ လႆႈၵိၼ် တၢင်းၵိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ယႃႈယႃ ဢၼ်မီးလိူတ်ႈလေႃးဝႆႉ၊ လႆႈၸႂ်ႉ ယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းဝၢႆးရၢတ်ႉသ် လႄႈ ယႃယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ။
- ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ၵူတ်ႇႁၼ်ဝႃႈ တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းပူၼ်ႉမႃး။
- မီးတၢင်းပဵၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈ ဢွၵ်းဢေႃ ဢမ်ႇၼၼ် ၶူင်ႉသၢင်ႈဢႃႇယူင်ႇ ဢွၵ်းဢေႃ။
- မႄႈမၢၼ်း(မႄႈပႃးတွင်ႉ) ဢမ်ႇၼၼ် မႄႈလဵင်ႉၼူမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈတင်း ၵူၼ်းဢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်တႃႇဝႆႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ (ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပႃး တွင်ႉ)။
- ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးတၢင်းပဵၼ် ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူပ်ႈယွမ်း လႄႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃၵုမ်းထိင်းႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ဝႆႉယူႇ။
- ၵူၼ်းဢၼ်လိူတ်ႈဢွၵ်ႇငၢႆႈ၊ ႁၢမ်ႈလိူတ်ႈယၢပ်ႇ၊ မဵတ်ႉလိူတ်ႈဢေႇ၊ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွင် မဵတ်ႉလိူတ်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ လႄႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃ ၵုမ်းထိင်းမဵတ်ႉလိူတ်ႈဝႆႉ။
- ၵူၼ်းဢၼ်ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပဵၼ်ၶႆႈၸဵပ်းၼၢဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼွၼ်းယူတ်းယႃ တူဝ်တီႈႁူင်းယႃသေ လူင်းႁူင်းယႃ ဢမ်ႇပူၼ်ႉသွင်ဝူင်ႈၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇလႆႈသမ်း။
- ၵူၼ်းဢၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဝႆႉသေ ယႃပႆႇၶႅၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၼၢဝ်၊ ၼၢဝ်သၼ်ႇ၊ ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ၊ ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉဢမ်ႇမီးႁႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈသမ်း။
ၵူၼ်းဢၼ်ဢႃႇယု 60 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်မီးတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လီၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း မေႃယႃဢွၼ်တၢင်းသေ ၸင်ႇတေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ။ တၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ်မိူၼ်ၼင်ႇ-
- တၢင်းပဵၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း သဵၼ်ႈတၢင်းထူၺ်ႈၸႂ် ပွတ်ႇတၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်း၊ မွင်ၶေႃႈ။
- တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်လႄႈ တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈ။
- တၢင်းပဵၼ်တီႈတႂ်။
- တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ။
- တၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇ။
- တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်။
- တၢင်းပဵၼ်ပီး။
ဢၼ်ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ဝၢႆးသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉ
- ဝၢႆးသေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉ တေလႆႈယူႇပႂ်ႉတူၺ်း ၽၢင်ႁၢင်ႈၽွၼ်း တုမ်ႉယွၼ်ႈဢီႈယႃ တီႈဢၼ်သမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်း 30 မိၼိတ်ႉ။
- ဝၢႆးသေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉ သင်ဝႃႈမီးလူမ်းၼၢဝ်၊ ၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈႁႅင်း ၼႆၸိုင် ၵိၼ်ပၼ်ယႃ Paracetamol ႁႅင်း 500 mg ၼၼ်ႉ 1 မဵတ်ႉ သေ ၶႅၼ်ႈၵၼ် 6 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵိၼ်ပၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ငိူင်ႉဝႄႈ ၵိၼ်ယႃ Brufen, Arcoxia, Celebrex ၸိူဝ်းၼႆႉ။
- မိူဝ်ႈယူႇတီႈႁိူၼ်း သင်ဝႃႈမီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈဢီႈယႃ ပေႃႇမႃးၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇၸူးမေႃယႃလႄႈ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ႁဝ်း ၵႂႃႇသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈမႃး ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။
- ဝၢႆးသေသမ်းၶဵမ်ယဝ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်း တေဢမ်ႇလႆႈဢဝ်ၶႅၼ်ၽၢႆႇ ဢၼ်သမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈၼၼ်ႉ ယုၵ်ႉၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၼၵ်းလႃးလႃး။
- သမ်ႉဝႃႈသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉသေတႃႉ ယင်းတိုၵ်ႉလူဝ်ႇသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်း လၢႆးႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၵႂႃႇ။
ၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်
ဝၢႆးသေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၸွမ်းမႃး မိူၼ်ၼင်ႇ−
ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈဢေႇ ထူပ်းႁၼ်လႆႈငၢႆႈ
- ဝၢႆးသေသမ်းယႃယဝ်ႉၼၼ်ႉ တေၸဵပ်း၊ ၵႂ်ႈ၊ လႅင်၊ ၶူမ်း ဢမ်ႇၼၼ် မီးႁွႆးမၢၼ်ႉတီႈ သမ်းၶဵမ်။
- တေဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ယူႇဢမ်ႇသႃႇတူဝ်၊ ႁူဝ်ၶႆႈဢိတ်းဢွတ်း။
- မီးၽၢင်ႁၢင်ႈ ၼၢဝ်သၼ်ႇ၊ ၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈၸွမ်း ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉလႄႈ လုပ်ႇၵပ်းလုပ်ႇတေႃႇ။
- တွင်ႉၶူၼ်ႉ။
ၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇႁၢႆႉႁႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေႁၢႆလႆႈ ဝၢႆးသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉ 1-3 ဝၼ်း။
ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈႁၢႆႉႁႅင်း ထူပ်းႁၼ်လႆႈဢေႇ
- လူမ်းၼၢဝ်ၶိုၼ်ႈသုင် လႄႈၼၢဝ်သၼ်ႇ။
- ႁူဝ်ၶႆႈႁၢဝ်ႉႁႅင်း။
- ၶူမ်းၶူမ်းၵၢႆးၵၢႆး ဢွၵ်ႇတုမ်ႇတင်းတူဝ်။
- သူပ်း၊ လိၼ်ႉ၊ ၼႃႈ၊ ၶေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵႂ်ႈ။
- ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ ထူၺ်ႈၸႂ်ဢမ်ႇဢိမ်ႇ၊ ၸႂ်သၼ်ႇ၊ မဝ်းမိင်းလႄႈ ၶႅၼ်ၶႃဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇမီးႁႅင်း။
- ႁႅင်းလိူတ်ႈဢေႇ ႁူဝ်ၸႂ်တွတ်ႇဝႆးႁႅင်း။
- ၼႃႈမိတ်း သူပ်းမိတ်း။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးၽၢင်ႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉမႃးၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇၸူးမေႃယႃၵမ်းလဵဝ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈတင်း ယႃႁႄႉၵင်ႈၼႆၸိုင် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ သမ်းထႅင်ႈ ၶဵမ် 2 ။
သမ်ႉဝႃႈ လႆႈသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉသေတႃႉ ယႃႁႄႉၵင်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေႁႄႉၵင်ႈ ဢမ်ႇႁႂ်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႆႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေႁႄႉၵင်ႈ၊ ႁၢင်ႇၵႆ လွင်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉလႆႈလီၸိုင် ထုၵ်ႇလီသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း လွၵ်းလၢႆးႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼင်ႇပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ သႂ်ႇၽႃႈပူၵ်ႉသူပ်း၊ ၵႆႉသုၵ်ႈလၢင်ႉသီမိုဝ်း၊ ယူႇႁႂ်ႈႁၢင်ႇၵၼ်တင်း ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ တႄႇၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ
https://www.medparkhospital.com
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵႄႈၵၢင် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် တေၸၢင်ႈယႂ်ႇၶိုၼ်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် (KNDF) လၢတ်ႈႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇၵိၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ ယႃႈယႃ ႁင်းၽႂ်မၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလိူၵ်ႈၶိင်ႇၶၢဝ်းသေ တေၸၢင်ႈလႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် (KNDF) လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈၽၢၵ်ႇၾၢင်ႉထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၵူႈၶၢဝ်းလႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁပ်ႉထွမ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈမၼ်းသေ လွင်ႈယႂ်ႇၵေႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉပႃး ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ယႃႈယႃ ႁူမ်ႈပႃး ၽႃႈယၢင် ယွၼ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းၾူၼ် တႃႇတေလႆႈၸႂ်ႉ ၽွင်းပၢႆႈယူႇၼႂ်းထိူၼ်ႇ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း တေၶဵင်ႈၶႅင်ၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ ႁၢႆႉႁႅင်းထႅင်ႈယူႇဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် (KNDF) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းတပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း (PDF) ဢၼ်မီးၵူႈၸႄႈဝဵင်း ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းသဵင်ႈသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် KNDF ၼႆႉ ၶိုၼ်းလႆႈမီးလွင်ႈႁူမ်ႈပွင်းတင်း တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းလႅင် (KA) သေ တိုၵ်းတေႃးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၽရူႇသူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းပေႃႇလၶႄး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလွႆၵေႃႇ ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းလႅင်ၵေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝူင်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်း ယွၼ်ႉၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် KNDF ႁူမ်ႈပွင်း တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းလႅင် KA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းတင်းၼမ်သေ ငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်း တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်ဝႆႉ ယူႇဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းထီႉ 15 June 2021 ၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း တပ့်ၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းယၢင်းလႅင်သေ တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်။ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢဝ်သူပ်းၵႂၢမ်းသေ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းထိူၼ်ႇသေ ႁႃတိုၵ်းတေႃး ၸုမ်း PDF ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၼႃႇ ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈႁူၵ်း (June 2021) ၼႆႉ တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွႆၵေႃႇ လႄႈ တီႇမေႃးသူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈသူင်ႇတပ်ႉၵွင် ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈ တပ်ႉမ 66 ဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၼိုင်ႈႁဵင်ပၢႆ ၶဝ်ႈၼႂ်းၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ယဝ်ႉ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၸႅၵ်ႇၽႄပဵၼ်လၢႆလၢႆသၢႆသိုၵ်းသေ တူင်ႉၼိုင်ႈၵႂႃႇမႃးယူႇဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွႆၵေႃႇ လွႆလိၼ်လေး ပေႃႇလၶႄး လႄႈ ၽရူႇသူဝ်ႇ ယူႇဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃး ဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉၼႂ်းဝဵင်းၵူၺ်း ၼႂ်းထိူၼ်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင်ပႃးသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 July 2021 ၼႆႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇထိုင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တပ်ႉၸုမ်း 1 တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းလႅင် (KA) သေ ပၢင်တိုၵ်းလႆႈပဵၼ်ထႅင်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ထႅင်ႈတင်းၼမ် ယူႇဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇယၢင်းလႅင် ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆးၼႂ်းမိူင်းယၢင်းလႅင်ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႆႉ တိူဝ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးယူႇသေတႃႉလွင်ႈလႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးယဝ်ႉ ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ၼႂ်းၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇယၢင်းလႅင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသေဢိတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပၢင်တိုၵ်းသမ်ႉတေၸၢင်ႈႁၢႆႉႁႅင်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈလႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်း KNDF သေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇမႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽၢၵ်ႇထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁႂ်ႈလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၸွႆႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်း ၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၽွင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေသိုပ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ ၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထႅင်ႈတႃႇၶၢဝ်ႇတၢင်း 3 လိူၼ် ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိုၵ်ႉၽႄႈလၢမ်း ၽင်ႇမိူင်းၶႄႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇ သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸူဝ်ႈၶၢဝ်း လႄႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇပၼ်ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေးသေ ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID−19 ႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 4 May 2021 (လိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) မိူင်းၶႄႇၶိုၼ်းလူတ်းယွၼ်ႇပၼ် လွင်ႈၵုမ်းထိင်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီး ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈယူႇလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ သိုပ်ႇတႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးၵႂႃႇထႅင်ႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၽၵ်းတူၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တီႈၸေႊၵဝ်ႇ၊ သူၺ်ႇလီႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းတင်း ဝဵင်းမူႇၸေႊၼၼ်ႉၵေႃႈ တေသိုပ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ 3 လိူၼ်ၼႆ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်းသူၺ်ႇလီ သူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 May 2021 (လိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼင်ႇၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈ မိူင်းၶႄႇသိုပ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ်ထႅင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆလႅၼ်လိၼ် တေၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ တေၶိုၼ်းသိုပ်ႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇတီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၵေႃႉၼိုင်ႈ တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ VOA ဝႃႈ− ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ တေပႂ်ႉတူၺ်းထႅင်ႈ 3 လိူၼ် ဢၼ်ၼႆႉပေႃးတဵမ် 3 လိူၼ်ယဝ်ႉ တေၶိုၼ်းပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်ႁႃႉ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇႁူႉ ယူႇတီႈငဝ်းလၢႆးၽၢႆႇၶႄႇၵူၺ်းယဝ်ႉ တေပိၵ်ႉဢိုတ်းႁိုဝ် တေပိုတ်ႇၽုၺ်ႇၼၼ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉၶဝ်ပိၵ်ႉဢိုတ်း ၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်မီးၵႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ဢမ်ႇယွမ်း 600 လမ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႃႉၶၢႆယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
လၢၼ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းတႆး−မိူင်းၶႄႇ တီႈမူႇၸေႊၼႆႉ မီးလၢၼ်ႇၽၵ်းတူၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ၊ ၽၵ်းတူမၢၼ်ႈဝဵင်း၊ ၽၵ်းတူၼၢၼ်းတေႃႇ၊ ၽၵ်းတူၵျိၼ်ႊသၢၼ်ႊၵျေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ၽၵ်းတူပၢင်ႇသၢႆး−ဝၼ်းတဵင်ႈ လႄႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇ 19 ဝၢၼ်ႈ ၽၵ်းတူမၢၼ်ႈႁဵဝ်း ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ် April 2020 ၶႄႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ ၽၵ်းတူၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ၊ ၽၵ်းတူၼၢၼ်းတေႃႇ မီးၵႂႃႇပီႊပၢႆယဝ်ႉသေ လိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉပၼ်တႃႇၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ် April 2021 ၼႆႉမႃး ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ထႅင်ႈ ယွၼ်ႉၼႂ်းဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မူႇၸေႊၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈလႄႈ ၶၼ်ၵုၼ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇၶၢႆလီ၊ ၵႃႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈ လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းၼမ်ထႅင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇ ၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ၊ မီးၵုၼ်ႇမဵဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇဝႆႉလႆႈႁိုင် မဵဝ်းဢၼ်ၸၢင်ႈၼဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း သူင်ႇၵႂႃႇၶၢႆၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 06 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၽၢႆပၢႆးယူႇလီ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး တေဢဝ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 Sinovac ဢၼ်မိူင်းၶႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ သမ်းပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ဢၼ်မီးယႃႇယု 12 ပီႊ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်လႄႈ တေဢၢၼ်းတႄႇသမ်း ၼႂ်းလိူၼ် October 2021 ၼႆႉၼႆ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တေသမ်းပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် ၸၼ်ႉသုင် တႃႇ 141 ႁူင်းႁဵၼ်း၊ တေၽႄႁဵတ်းပဵၼ် 8 ၸုမ်းသေ သမ်းပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႃႇ 18,694 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Stay at home တီႈၼႂ်းဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 01 June 2021 ထိုင် 05 October 2021 ၼႆႉ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် 5,213 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃႁၢႆလီၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉမီး 4,663 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 239 ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း