text:
ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 21 လိူၼ်ဢွၵ်ႇတိူဝ်ႇပိူဝ်ႇ 2560/2017 ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း သေႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇလူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇ သၢင်ႇၵၢၼ်း ထိုင်ၸဝ်ႈသင်ႇၶ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႈ တီႈ ဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး၊ သႃထုပရႃတဵတ်ႇ၊ ၸေႈတွၼ်ႈယႃးၼဝႃး၊ ၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႉ။ ၵၢၼ်လူႇၵထိၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်း ထိုင် ၸဝ်ႈသင်ႇၶၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းယၢမ်ႈဢွၼ်တၵႃႇသတ်ႉထႃးၵႂႃႇလူႇၸွႆႈတၢၼ်းလၢႆလၢႆမိူင်း မိူၼ် ၼင်ႇ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈယၢမ်ႈၵႂႃႇတၢၼ်းမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆးတႄႉ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၶပ်ႉမၢႆပၢင်တၢၼ်း ၵထိၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႂ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈၸႅၵ်ႇဝႆႉပွတ်းတွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ် လႄႈ ပွတ်းတွၼ်ႈဝၢႆးဝၼ်း။ ပွတ်းတွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼႆႉ သင်ႇၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႉ လႆႈၽိတ်ႈပၢင်း ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းပၼ်ၶေႃႈႁူႉတၢင်းႁၼ်၊ လၢႆးပိုၼ်ၽေႈ လၢႆးထိင်ႈသိမ်း ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း ထိုင်သင်ႇၶၸဝ်ႈသေယဝ်ႉ ထိုင်မႃးပွတ်းတွၼ်ႈၵၢင်ဝၼ်းၸမ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်လူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇ သၢင်ႇၵၢၼ်းသေလႆႈၽိတ်ႈပၢင်းဢဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶိုၼ်ႈသေႁႂ်ႈတေသၼႃႇ ႁေႃးထမ်းတြႃးပၼ်တၵႃႇ သတ်ႉထႃး ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လူႇတၢၼ်းသင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လႆႈၽိတ်ႈပၢင်း ၸဝ်ႈၶူး တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ၼႃႇရိၼ်ႇတ သပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼေၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်သေၶ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ယဝ်ႉသေ ၽိတ်ႈပၢင်းၸဝ်ႈၶူး ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းႁူမ်ၸူမ်းထိုင် ဢၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ထူဝ်းၼႃႈသေလႆႈဢွၼ်တၵႃႇသတ်ႉထႃး လၢႆတီႈလၢႆတၢင်း မႃးထွတ်ႈၽႃႈလိူင် သၢင်ႇၵၢၼ်း ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ပွၵ်ႈၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်သင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈသွင်ပၢၵ်ႇပၢႆလႄႈ တၵႃႇသတ်ႉထႃးလၢႆတီႈလၢႆတၢင်း ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပဵၼ်ဢၼုမေႃး တၼႃႇၸွမ်းတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ႁူဝ်ပဵၼ်ငဝ်ႈ သတ်ႉထႃးယႂ်ႇသေ ပေႃႈဢွၵ်ႇၸၢႆးမွၵ်ႇထုၼ်း+ မႄႈဢွၵ်ႇၼၢင်းမျႃႉၸိင်ႇၶဝ်ႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ (ဢွၼ်ႁေႃၶွမ်ႇပၼီႇ) ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ လႄႈ တၵႃႇသတ်ႉထႃး၊ တူင်ႇဝဵင်းမူႇၸေႈ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ တၢင်ႉယၢၼ်း၊ မိူင်းၵွင်း၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ႁူဝ်ႇပၢင်ႇ၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ၶူဝ်လမ်၊ တူၼ်ႈတီး၊ ဝဵင်းတႃႇဢူဝ်ႇ၊ တႃႇၵုင်ႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ပၢင်လူႇတၢၼ်းၵထိၼ်ႇ သၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပၢင်လူႇၵထိၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပၢၼ်ပုတ်ႉၸဝ်ႈ ယင်း မီးၼၼ်ႉယူႇ။ ထိုင်မႃးပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်တေႉ ႁဝ်းတေလႆႈႁၼ်ပၢင်လူႇတၢၼ်းၵထိၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်း ၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ထေႇရႃႉဝႃႇတ ႁႃႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး၊ ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း၊ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ ၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ လႄႈ မူႇၸုမ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇထေႇရႃႉဝႃႇတ တၢင်ႇမိူင်းထႅင်ႈယူႇ။


c: text/html

text:
တူဝ်တႅၼ်းဝႃႉ UWSA တင်း တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈမိူင်းၶႄႇ တႃႇတေပဵၼ်မႃးပၢင်ႁူပ်ႉ ထူပ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶပ်းၶိုင်ပၼ် ၾၢႆႇၼိုင်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသမ်ႉ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင် ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 03/02/2018 ၼၼ်ႉ တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းဝႃႉ UWSA တင်း တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ- ၵႂႃႇ ႁူပ်ႉၵၼ် တီႈဝဵင်းၵဵင်းႁုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢွၼ် ႁူဝ်ၵႂႃႇႁူပ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်ဢူးတဵင်းသေႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ လႆႈလတ်းၽၢၼ်ႇၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းလႃးသေ ၵႂႃႇႁူပ်ႉတူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းဝႃႉ UWSA တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ (သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး) မိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ “ လီၸႂ်ၸွမ်း ဢၼ်ဝႃႉတင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၶိုပ်ႈၼႃႈ လႆႈဝႃႈၶိုၼ်ႈသင်ႉလႄႈလီၸႂ်ၸွမ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ မီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၶိုပ်ႈၼႃႈၶိုၼ်ႈသင်ႉၼႆသေတႃႉ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵုမ်းၵမ် ႁိမ်းလႅၼ်လိၼ်ဝႃႉ ၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉၵႂႃႇမႃး ပေႃးမၢႆၾၢင်ပဵၼ်ဝႃႉ ယင်းၺႃး ထဵတ်ႈထၢမ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မီးငဝ်းလၢႆးၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ်လႄႈၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်ၵူဝ်ပဵၼ်လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
“ ၵႃးဝႃႉ ဢၼ်မီးပၢႆႉ SW1/ SW2 ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ၵူၼ်းယိပ်းမၢႆၾၢင်တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ထွႆၶိုၼ်းမူတ်း တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ်၊ ၾၢႆႇဝႃႉ ၵေႃႈထဵတ်ႈထၢမ်ၵူတ်ႇထတ်းၶိုၼ်း လႆႈဝႃႈ တင်းသွင်ၾၢႆႇၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ်ဝႆႉယူႇ” ၼႆ ၸၢႆးဢၢႆႇၺီႇလၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ။
သဵၼ်ႈတၢင်းႁူးၽၵ်းတူဢၼ်ၶဝ်ႈၸူး ၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ UWSA ၵုမ်းၵမ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆႉမီးပႃး သၢႆသဵၼ်ႈတၢင်း တၢင်ႉယၢၼ်း – ပၢင်သၢင်း၊ မိူင်းယၢင်း- မိူင်းပွၵ်ႉ၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ-ၼမ်ႉတိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပွတ်းတွၼ်ႈၶီႇႁိူဝ်းၵႂႃႇမႃးတႄႉ မီးယူႇလၢႆလၢႆတီႈ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wp/shn/မိူင်းမႂ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမႂ်ႇ (IPA: [mɤ́ŋ màɯ]; မၢၼ်ႊ: မိုင်းမောမြို့နယ်) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း တိူင်းဝႃႉၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမိူင်းမႂ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ ႒႐႑႑ ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇသေ ဢၼ်သႂ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်း တိူင်းဝႃႉ မႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.


text:
Wp/shn/ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ
Contents
ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်[edit]
- ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ - ၸၢႆးပၢၼ်းၸိင်ႇ။
- ၸိုဝ်ႈဢူႈႉ - ၽြႃးတၵ်ႉၵႃႇယွတ်ႈၶမ်း။
ၶၢဝ်းတၢင်းႁဵၼ်းသွၼ်[edit]
မိူဝ်ႈဢယုလႆႈ (14) ၶိုၼ်ႈယူႇ(ဝတ်ႉ)ၵျွင်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶၢင်၊ ႁဵတ်းၵပ်ႉပီႇလႆႈသွင်ဝႃႇ သေၸင်ႇၼုင်ႈသၢင်ႇ ၵ၊ၼ်း ၸိုဝ်ႈယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း)လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ-ၸဝ်ႈပိင်ႇၺႃႇၽေႃးၵ၊ ယူႇၸွမ်းဢုပၸ်ႉသေႇ သြႃႇၸဝ်ႈဝႃႇၼိုင်ႈ၊ မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(17)ၶၢႆႉမိူဝ်းယူႇၵျွင်းဝၢၼ်ႈယူၵ်ႇ ဝဵင်းၵေႇသီႇ(ဝၢၼ်ႈၸၢမ်)တမ်တီႈသြႃႇၸဝ်ႈ လူင်ဢူးဝူၼ်ႇၼ၊ ႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃ လိၵ်ႈလၢႆး လင်ႇၵႃႇ ၽသႃႇတၢင်းမေႃတႆး ၵူႊသမ်ႇသႅၼ်ပိူင် ယူႇႁိုဝ်ထိုင်ထူၼ်ႈ(3) ဝႃႇဢယုတဵမ်(20) ၼႂ်းပီႊတႆး-2006ၼီႈ (ပီႊၶရဵတ်ႈ-1912) လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (7) ၶမ်ႈ၊ ၽြႃးတၵ်ႉၵႃႇပူႇလွႆမၢၼ်ႇသႅင်+ၼၢႆးလွႆမၢၼ်ႇသႅင်၊ ၼၢင်းသူၺ်ႇၶဝ် ယွၼ်းၶၢမ်ႇပဵၼ်ရႁၢၼ်းတၵ်ႉ ၵႃႇလႄႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၼမ်ႉပႃတႅပ်းႁဵတ်းသြႃႇဢုပၸ်သေႇသြႃႇသေ လႆႈယုၵ်ႉပဵၼ်ရႁၢၼ်းၼႂ်းသိမ်ႇ ဝၢၼ်ႈယူၵ်ႇ၊ ဝဵင်းၵေႇသီႇ လႆႈၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈပိင်ႇၺႃႇၽေႃးၵၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်းတၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်း[edit]
ပေႃးယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢင်းႁဝ်း သမ်ႉၶၢႆႉမိူဝ်းႁဵၼ်းသတ်ႇတႃႇ သၢင်းၵျူဝ်ႇ တီႈဝတ်ႉ(ၵျွင်း)သူၺ်ႇ ၵျိၼ်ႇတေႃးယႃႉ ဝၢၼ်ႈၶႃႇၵျွၵ်ႉမႄး ၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶၢႆႇလူင်းမိူဝ်းႁဵၼ်းထမ်းပိ တၵတ်ႈ ၽႃႇသႃႇပလိ မႃႇၵထၼႂ်းမူိူင်းမၢၼ်ႈ တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ(မၢၼ်းတလေး)၊ တႃႈၵုင်ႈ(ယၢၼ်ႇၵုင်ႇ)၊၊ ၵႅၼ်ႈၸဝ်ႈႁၵ်ႉလူၺ်ႈလွင်ႈၸၢင်ႈတၢင်းမေႃ မဝ်ႇဢိမ်ႇမဝ်ႇတိူၵ်ႈ၊ မီးၸႂ်ႁဵၼ်းႁူႉၸူႉတွမ်ႁွမ်ၼမ်ဢမ်ႇ သုတ်းဢမ်ႇဝၢႆးၸဝ်ႈသိုပ်ႇၽၢႆးႁိူဝ်းလတ်းႁႃတၢင်းမေႃ ဢမ်ႇယင်ႉ.ဢမ်ႇလိုဝ်ႈ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈတၢင်းၶတ်း ၸႂ်လႄႈလွင်ႈၶႂ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃၼႆသေ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈသမ်ႉဢွၵ်ႇၽၢတ်ႇသေမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ၊ၶဝ်ႈမိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတိယ၊ သိုပ်ႇတၢမ်လၢမ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းၵုၼ်သီႇရိလင်းၵႃႇ သေသွၼ်ႁဵၼ်းထမ်းပိတၵတ်ႈ ပိင်ႇၺႃႇလိၵ်ႈလၢႆးတၢင်းမေႃမိူင်းပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇလိုဝ်ႈဢမ်ႇသဝ်း ယူႇႁိုဝ်ၼိုင်ႈပီႊသေ ၸင်ႇပွၵ်ႈဝၢႆႇၶိုၼ်း တဝ်ႈ ၶဝ်ႈမႃးမိူင်းတႆး သေႁွတ်ႈထိုင်ဝၢၼ်ႈၶႃႇ ၵျွၵ်ႉမႄးယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းသူႈလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇ သေ ၸင်ႇၵႂႃႇၽိတ်ႈပၢင်းမႃးၼင်ႈဝတ်ႉ(ၵျွင်း) တီႈဢၼ်ၼမ်ႉပၢင် ၼမ်ႉယုမ်းပွင်ႇၵၼ်၊ ႁွင်ႉဝႃႈ-“ၵျွင်း ယုမ်းပွင်ႇ’’သေယုၵ်ႉယွင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးသြႃႇတေႃႇငမ်းပၢႆးလူင်သေယဝ်ႉ။ သိုပ်ႇၼၼ်ႉၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ပိုတ်ႇပဵၼ်ဝတ်ႉ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈထမ်း ႁွင်ႉ “ၵျွင်းပရိယၢတ်ႈ’’ၼႆသေ သွၼ်ပၼ်တၢင်းႁူႉ တၢင်းမေႃပရိ ယၢတ်ႈ၊ပတိပၢတ်ႈ၊ ပိတၵတ်ႈထမ်းၸဝ်ႈလၢႆႊပိူင်၊ ၶူပ်ႇပီႊၸဝ်ႈသၢင်ႇ မုၼ်ၸၢင်းတင်းၼမ်မီး ထိုင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ-သွင်ပၢၵ်ႇလူးၵွၼ်ႇႁဵတ်းၼၼ်သေၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ႁူင်တူဝ်ႈၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇၸွတ်ႇၵူႊ ငွၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်း[edit]
ထိုင်မႃးပီႊတႆး-2052 ၼီႈ(ပီႊၶရေတ်ႈ-1958) မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ-ရႁၢၼ်း သင်ႇၶႃႇ၊တၵ်ႉၵႃႇ ၵူၼ်းႁိူၼ်းလႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႈႁူၺ်ႇ ၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈ (သူၺ်ႇတႅၵ်ႈ)ၽွမ်ႉၵၼ်သေၽိတ်ႈပၢင်းဢဝ် ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ(ၼင်ႈၵျွင်း)ပိတၵတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ လႄႈယုၵ်ႉၸဝ်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၼႃႇယၵလူင်ထူဝ်းႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈရႁၢၼ်းၽူႈမီးပိင်ႇၺႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈ ထွၼ်ဢဝ်ၽႃႇသႃႇ ပႃႇလိပိတၵတ်ႈ ပိၼ်ႇပေၼ်ၽႃႇသႃႇၽၢႆႇတႆးယဝ်ႉတူဝ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီႊတႆး-2066 ၼီႈ(ပီႊၶရဵတ်ႈ-1971) လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ(14)ၶမ်ႈ ဝၼ်းၸၼ်၊ ဢယုၸဝ်ႈထိုင်ထူၼ်ႈ(79) လပ်.လွႆငိုၼ်း လွႆၶမ်း လွၼ်ၵႂႃႇတီႈၼိူင်ႁူင်းယႃမြရတၼႃႇ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽႃႇသႃႇတၢင်းမေႃၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ[edit]
- ၽႃႇသႃႇတႆးႁဝ်းၵူႊလွင်ႈ ၵူႊလၢႆး လၢႆႊသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်။
- ၽႃႇသႃႇၽၢႆႇမၢၼ်ႈ လေႃးၵီႇ လေႃးၵုတ်ႉ ၵူႊပိူင်ꧦ။
- ၽႃႇသႃႇပႃႇလိပိတၵတ်ႈ ထမ်းၸဝ်ႈ။
- ၽႃႇသႃႇတၢင်းမေႃမႃႇၵထ။
- ၽႃႇသႃႇသၵ်ႉၵတ။
- ၽႃႇသႃႇၼႃႇၵရီႇႁိၼ်ႇတီႇ။
- ၽႃႇသႃႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ။
လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇဝႆႉ[edit]
- ၵမ်ႇပေႃးၸႁိတ ရႃႇသီႇၵျၢမ်း။
- ထမ်ႇမၸၵျႃႇ ထၢမ် တွပ်ႇ။
- သႃႇထုဝိလႃႇသိၼီႇတြႃးတႆး။
- ၸဝ်ႈသၢင်ႇတိုဝ်းၵမ် ပႃႇလိၽႄႇတႆး။
- ၸဝ်ႈသၢင်ႇတိုဝ်းၵမ် ထၢမ် တွပ်ႇ။
- ပႃႇတိမွၵ်ႈၽႄႇတႆး။
- ၶုတ်ႉတ သိၵ်ႉၶႃႇ။
- မႃႇတိၵႃႇ ထႃႇတု ၵထႃၵျၢမ်း။
- ၵထိၼ်ႇ ထၢမ် တွပ်ႇ။
- သတ်ႉတႃႇသုတ်ႈၸိတ်ႈၽႄႇတႆး။
- မူႇလသိၵ်ႉၶႃႇ။
- ပႃႇလိပၵုၼ။
- မင်ႇၵလႃႇသုတ်ႈ ပႃႇလိၽႄႇတႆး။
- မင်ႇၵလႃႇသုတ်ႈ ထၢမ် တွပ်ႇ။
- ၵၸ်ႉၸႄးသတ်ႉတႃႇ ၽႄႇတႆး။
- သၢင်းၵျူဝ်ႇ ၽႄႇတႆး။
- ၵမ်ႇမႃႇဝႃႇၸႃႇ ၽႄတႆး။
- သွင်ၽႃႇသႃႇ ၵႅမ်မိုဝ်း မၢၼ်ႈ+တႆး။
- ဢွၼ်ႁူဝ်သင်ႇၶႃႇ ၸိုင်ႈတႆးပိၼ်ႇဝႆႉ ပိတၵတ်ႈသၢမ်ၵွင် ပႃႇလိ ၽႄႇတႆး။
လိူဝ်သေၼႆႉ ပပ်ႉယွႆႈလေႃးၵီႇ လေႃးၵုတ်ႉတြႃႇပုၼ်ႈတႃႇလီႁူႉ မီးတင်းၼမ်ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်လွင်ႈဢွၼ် ႁူဝ်ႁဵတ်းပၼ်ဝႆႉႁႂ်ႈတႆးႁဝ်းလႆႈမီးထမ်းသၢမ်ၵွင် ပိတၵတ်ႈထမ်းၸဝ်ႈပႅတ်ႇမိုၼ်ႇသီႇႁဵင်ၵျၢမ်း တဵမ် ထူၼ်ႈ ၵိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးတင်းလၢႆႊ သေတေသိုပ်ႇၵိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇၵႂႃႇသုတ်းၸူဝ်ႈယဝ်ႉ။တူဝ် ရုၵ်ႈၶၢပ်ႈၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈတီႈတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်တၢင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်မႃးလူင်းတီႈၼမ်ႉၸၢင်သေ ၵႂႃႇႁပ်ႉပၢင်း မႃးဝႆႉၼႂ်းၵျွင်းၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ႁိမ်းဝတ်ႉ(ၵျွင်း)မူၺ်ႇတေႃႇဝႃႇၼိုင်ႈသေ ၸင်ႇသၢင်းၵူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းဝႆႉ ထႃတုၽၼ်ႇတႃႇၵႃႇရိၵၵွင်းၸေႇတီႇမၼ်းၸဝ်ႈ (ၵွင်းမူးမႃႇႁႃႇၼႃႇယၵ)မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ၵျွင်းပိတၵတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ပပ်ႉၸဝ်ႈၶူးမေႃတႆး (လုင်းၶုၼ်မႃႇႁႃႇ-တႅမ်ႈ)


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း မိူင်းတူၼ်- ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၺႃးယိုဝ်းတၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ် ၽႂ်လႂ် ယိုဝ်းသႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 07/02/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းႁၢၼ် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 225 တီႈမိူင်းတူၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈဢၼ် ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း မိူင်းတူၼ်- ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆၵူၼ်းသိုၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းၼမ်ႉႁွင်ႈ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇၸီႇလီႇ။ တီႈတူဝ်တၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးႁွႆးမၢၵ်ႇၵွင်ႈ ၺႃးမၢၵ်ႇယိုဝ်းသႂ်ႇတီႈပုမ်မၼ်းၸၢႆး ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းတူၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၶႃႈထၢင်ႇတႄႉ ၶဝ်တေႃႇၶဝ် ၵိၼ်လဝ်ႈမဝ်းသေ ၶိုၼ်းယိုဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်း ၵူၺ်း ၶႃႈယူဝ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ မိုဝ်းမႅၼ်ႈသၼၢႆႇပိူဝ်ႇ ယိုဝ်းသႂ်ႇၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးလႅပ်ႈပဵၼ်လႆႈ။ ၵမ်ႈၼမ် ၵွင်ႈသၼၢႆႇပိူဝ်ႇၼႆႉ ပေႃးပိူၼ်ႈယိုဝ်းၼႆ ပိူၼ်ႈယိုဝ်းတီႈၵွၵ်းႁူဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၽူႈမီးၸၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇ DVB ဝႃႈ “ ၶႃႈထၢင်ႇတႄႉ ယူႇတီႈၼိူဝ်လွႆသေ ဢဝ်ၵွင်ႈသၼၢႆႇပိူဝ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသဵင်ယိုဝ်းသႂ်ႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇၵူတ်ႇ ထတ်းတူၺ်းတီႈႁိမ်းႁွမ်း မၼ်းၸၢႆးလူႉတၢႆဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၶွၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈသင်သေလုၵ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
ႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇၸီႇလီႇၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်းၼႃႈ လိၼ် ဝႆႉယူႇတႃႇသေႇ။


text:
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 28/05/2018 ပၢင်ၵုမ်သၽႃးမိူင်းတႆး ၵမ်းတီႈ 2 ပွၵ်ႈထူၼ်ႈ 10 တေၸတ်းႁဵတ်း တီႈလုမ်း သၽႃးမိူင်းတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းမျႃႉထူၺ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ(2) ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ပၢင်ၵုမ်သၽႃးမိူင်းတႆး တေတႄႇၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 28 လိူၼ်ၼႆႉ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း။ ယူႇတီႈၾၢႆႇလုမ်းသၽႃးမိူင်း တႆး လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇ၊ သူင်ႇလိၵ်ႈမႃးပၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ တႃႇတေၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵမ်းၼႆႉ။ လွင်ႈတေဢုပ်ႇဢူဝ်းပွၵ်ႈၼႆႉ တေဢုပ်ႇ သင်လၢႆလၢႆဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇႁူႉ။ ၶပ်ႉမၢႆ ဢၼ်တေဢုပ်ႇၵၼ်တႄႉ တေဢွၵ်ႇၸွမ်းဝၼ်းလႂ် ဝၼ်းၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းသၽႃးမိူင်းတႆးမီး ၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် 29 ၵေႃႉ(ပႃးမၢၼ်ႈၸေႊၵေႃႉၼိုင်ႈ)၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ တဢၢင်း(ပလွင်ႈ) 7 ၵေႃႉ၊ ပႃႇတီႇပဢူဝ်း 6 ၵေႃႉ၊ ပႃႇတီႇဝႃႉ 2 ၵေႃႉ၊ ပႃႇတီႇလႃးႁူႇ 1 ၵေႃႉ၊ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း 21 ၵေႃႉ၊ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ 32 ၵေႃႉလႄႈ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း 7 ၵေႃႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 34 ၵေႃႉ။
ပၢင်ၵုမ်သၽႃးမိူင်းတႆး ၵမ်းတီႈ 2 ပွၵ်ႈထူၼ်ႈ 9 ၼၼ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ဝၼ်းတီႈ 26 တႃႇၶၢဝ်း တၢင်း 3 ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။


text:
ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်
မိူင်းၵုတ်ႈ
ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ တေႇတင်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ1,000ပီပၢႆပၢႆၼၼ်ယဝ်ႉ၊ တင်ႈယူႇဝႆႉၼိူဝ်သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဢိူင်ႇမိူင်းမိတ်ႈ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ်ၼၼ်ႉသေ၊ တၢင်းသုင်မၼ်း ယၢၼ်ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ (4,000)ထတ်း လိူဝ်ꧦ၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး (3)လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း ယဝ်ႉ။ ။ “မိူင်းၵုတ်ႈ”ၼႆႉႁူဝ်ပိုင်း ႁွင်ႉဝႃႈ “မိူင်းၵတ်း”၊ ဢမ်ႇၼၼ်“မိူင်းၵူတ်ႉ” ၼႆ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ“မိူင်းၵုတ်ႈ” ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီး ၼမ်ႉႁွင်ႈလႆၽႃႇၵၢင်မိူင်းသေ မီးဢုမ်ႇ မႆႉယႂ်ႇမႆႉလူင် ႁူမ်ႈမၼ်း ပေႃးၵတ်းငၢၼ်းငၢၼ်း၊ ၵၢင်ဝၼ်းလူင်တႅင်ႈတႅင်ႈ ယင်းပၢႆလႆႈၼုင်ႈ သိူဝ်ၼႃလႂ်လူးၵွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ၸင်ႇ ႁွင်ႉ “မိူင်းၵတ်း”ၼႆယဝ်ႉ၊ ထိုင်မိူဝ်ႈမီး မေႃႇသႅင်ပေႃႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် သၢင်ႈဝၢၼ်ႈပူၵ်းႁိူၼ်း ယူႇ ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈ ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ၽႂ်မၼ်းသေ မီးႁိူၼ်းၶပ်ႉယႆၵၼ်ငွၵ်းၸွမ်း ၵႄးၼမ်ႉ ၵူတ်ႉၵႂႃႇၵူတ်ႉမႃးလႄႈႁွင်ႉဝႃႈ“မိူင်းၵူတ်ႉ” ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ၊ ယူႇႁိုင်ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သႅင်သေ မၢၼ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်တႆးဢမ်ႇပီႇလႄႈ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “မိုးကုတ်”ၼႆ၊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ သမ်ႉႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်မၢၼ်ႈသေ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “Mogok”ၼႆယဝ်ႉ ၊ တႆးႁဝ်းသမ်ႉ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ႁွင်ႉ ဝႃႈ “မိူင်းၵတ်း”ဢမ်ႇၼၼ် “မိူင်းၵူတ်ႉ’’ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁွင်ႉယဝ်ႉသေ ၸူးႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်ပိူၼ်ၵႂႃႇလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆ မႃးတေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ၊ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈတႆး ၵဝ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢႆတူဝ်လႄႈ တႅမ်ႈၼိုင်ႈတူဝ်ဢွၵ်ႇလႆႈပဵၼ်ႁႃႈသဵင် လႂ်၊ မိူဝ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထွင်ၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႃႈ (မိုင်ၵုတ်) ၼႆသေတႃႉ မၢင်ၵေႃႉၸူးဢဝ်တီႈပွင်ႇငၢႆႈမၼ်းသေႁွင်ႉဝႃႈ “မိူင်းၵုတ်ႈ” ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ သီႇၼႃႈပႅတ်ႇၽၢႆႇ မီးလွႆယႂ်ႇလွႆလူင် လွမ်ႉႁွပ်ႈယူႇဝႆႉ၊ ၸိုဝ်ႈလွႆဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ် ၵမ်ႈၽွင်ႈၸမ်ႉမီး-(1) ၽၢႆႇဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်း-
(ၵ) လွႆတွင်းလႅင်၊ လွႆတွင်းလႅင်ၼႆႉ တၢင်းသုင်မီး (6,733)ထတ်းယဝ်ႉ၊
(ၶ) လွႆမွၵ်ႇသလၢပ်ႈၽိူၵ်ႇ၊
(င) လွႆမွၵ်ႇသလၢပ်ႈလႅင် ၊ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
(2) ၽၢႆႇတၢင်းႁွင်ႇသမ်ႉ-
(ၵ) လွႆပႅၵ်ႇ၊ တၢင်းသုင်မီး (5,606)ထတ်း
(ၶ) လွႆထၢတ်ႈတေႃႇ၊ လွႆထၢတ်ႈတေႃႇၼႆႉ သႅင်လႅင်၊ သႅင်သွမ်ႇ ဢွၵ်ႇၼမ်၊ ၼမ်ႉလီၼိူဝ်ႉလီ လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။
(3) ၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းသမ်ႉ-
(ၵ) လွႆလမ်၊ တၢင်းသုင်မီး (7,544) ထတ်းလိူဝ်ꧦ။
(4) ၽၢႆႇဝၼ်းတူၵ်းသမ်ႉ-
(ၵ) မီးလွႆၵူင်ႇၵၢဝ်၊ တၢင်းသုင်မီး (5,345)ထတ်းယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈတူၼ်းသၼ်လွႆလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉလႄႈသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း တႃႇၵပ်းသိုပ်ႇတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇဝဵင်းၵေႃႈ ပဵၼ်တၢင်းၵႃး လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ ၽၢႆႇၸၢၼ်း-မီးဝဵင်းလိူဝ်ႇ(မၢၼ်းတလေး) လႄႈယၢၼ်ၵႆၵၼ် (128)လၵ်း၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ-မီးမိူင်းလူင်၊ ယၢၼ်ၵႆၵၼ်(21)လၵ်း၊ ၽၢႆႇဝၼ်းတူၵ်း မီးမိူင်းသပိတ်ႈၵျိၼ်း (ၽိတ်ႉၶျၢင်း) ၵႆယၢၼ်ၵၼ် (60)လၵ်း၊ၽၢႆႇႁွင်ႇသမ်ႉ မီး ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ၊ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် (28)လၵ်းယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ငဝ်ႈၵဝ်ႉၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းၸဵမ်ၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းယဝ်ႉ။ ဢိင်လူၺ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃးသေ ယူႇယူႇ သမ်ႉမီး ၵလႃး၊ လိသေႃး၊ မၢၼ်ႈ၊ ၶႄႇ လႄႈၶၢင် ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၽိုတ်ႉႁိမ်ယူႇ ဢွင်ႈတီႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႃၵိၼ်ၵႂႃႇၽႂ်မၼ်းယူႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵူၼ်းမႃးယူႇသဝ်းၼမ်လႄႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈ ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈၶိုၵ်ႉၶၢႆးမႃး သေ၊ ၶဵတ်ႇၶွပ်ႇ မူႇဝၢၼ်ႈတင်းမူတ်းမီးၵႂႃႇ(33)ဝၢၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းဝဵင်း မီးယူႇ(23)ပွၵ်ႉလႄႈပဵၼ်-
မူႇဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းၼိူဝ်သၼ်လွႆသမ်ႉမီး(11)ဝၢၼ်ႈ လႄႈပဵၼ်-
မၢႆတွင်း= ၸိုဝ်ႈပွၵ်ႉလႄႈဝၢၼ်ႈ မၢင်ဢၼ်ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိုဝ်ႈတႆးၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၼႂ်းလၢႆသိပ်းပီၼႆႉၵူၺ်း။ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ တင်ႈယူႇသဝ်းၼိူဝ်သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဝႃႈၼႆသေတႃႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ပီၶရဵတ်ႈ-1889 ၼီႈ ၼၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်မႃးၽုၺ်ႇၶွပ်ႇပိူဝ်ႇၼီႇ”ပႃးမႃးရူးပီးမၢႆး(င်)BURAM RUBY MINE COMPANY MOKOOK ၶွမ်ႇပၼီႇ ႁဵတ်းထၢင်သႅင်” သေ မၵ်းမၼ်ႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ လႄႈ ႁူဝ်ပၢင်ႇ(မေႇမဵဝ်ႉ) ဢဝ်ၽႄၶဝ်ႈ ၼႂ်းလိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
မိူင်းၵုတ်ႈ လႄႈမေႃႇသႅင်
မေႃႇသႅင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈတေႇမၼ်း ထူပ်းႁၼ်တီႈဝၼ်ႈ “ၵပၢင်ႇ”(ၵပၢင်ႇ-ယၢမ်းလဵဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ “ၵျၢပ်ႉပိၼ်ႇ”-တီႈပွင်ႇမၼ်း= ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ဝၢၼ်ဢၼ်မီးတီႈပၢင်ႇ တီႈပဵင်း ဢမ်ႇမီးဢုမ်ႇမႆႉယႂ်ႇမႆႉလူင်သင်သေ ပၢင်ႇပဵင်းလူင်ဝႆႉလႄႈ ၸင်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၵပၢင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ ) ၼႆႉဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ဝၢၼ်ႈလုၵ်ႈၼႆႉၸမ်ႉ မီးလင်ႁိူၼ်း-24-25 လင်သေ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းတႆး ႁဵတ်းၵိၼ်ႁႆႈ သႆႉၵိၼ်ၵၢၼ်၊ ပေႃးတႆးမိူင်းမိတ်ႈ၊ မိူင်းလူင်ၶဝ် လူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းတူၵ်းၵဵဝ်ၸိုင်၊ ပဵၼ်တီႈပၢင်လိုဝ်ႈသဝ်းတႃႇၵူၼ်းၵႃႉၶဝ်ယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပီ ၶရဵတ်ႈ 1414 ၼီႈ၊
ယၢမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၽႃႉလူင်မိူင်းမိတ်ႈ (ၸဝ်ႈသိူဝ်ၵိၼ်ႈၾႃႉ) သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ၼွင်ႉၸၢႆး မၼ်းၸဝ်ႈ(ၸဝ်ႈသိူဝ်ငမ်းၾႃႉ) သိုပ်ႇပုတ်ႈတိုဝ်းၸွမ်၊ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵူၼ်းတင်းလၢႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၼႆႉၸမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူင်ႈ ၾိင်ႈၶုၼ်မိူင်းလႂ်၊ၶိူင်ႈၾိင်ႈၼႃႈ ၵၢၼ် ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႂ်၊ မုင်ႈၽဵင်ႇ တူၺ်းႁၼ်ထိုင်လႆႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။
မီးမႃးဝၼ်းၼိုင်ႈ ၵူၼ်းယူႇဝၢၼ်ႈ (ၵပၢင်ႇ) သွင်ပူႇဢွၵ်ႇၽူဝ်မေး ၵႂႃႇလူႁႆႈၸႆးသူၼ်လႄႈ လႆႈမႃးသႅင်လီ သွင်လုၵ်ႈ၊ ဢတႃႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈမီးတၢၼ်ႇလုၵ်ႈမၢၵ်ႇၼႃႉ၊ လုၵ်ႈၼိုင်ႈမီးတၢၼ်ႇလုၵ်ႈၶႆႇၵႆႇမႄႈၶိူင်ႇယဝ်ႉ။ ၸင်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းမိတ်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ၵႂႃႇၵႃႉတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇ(မၢၼ်းတလေး)ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃး၊ မႃးၼွၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်လႄႈ သွင်ၶႃၸင်ႇ ၶႆႈၼေဝႃႈ “ႁႃးၵဵပ်းလႆႈ မၢၵ်ႇႁိၼ်သွင်လုၵ်ႈ ပဵၼ်မဵဝ်းသင်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ ႁႃးဢဝ်မႃးဝၢင်းဝႆႉယူႇတီႈတုပ်ႈၼွၵ်ႈၼၼ်ႉၼႄႈ”ၼႆယဝ်ႉ။
ၸင်ႇၼၼ်ႉၽူႈၵႃႉၶဝ်ၵႂႃႇလွမ်တူၺ်း လႆႈႁူႉဝႃႈပဵၼ်သႅင်လီယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈတီႈသွင်ၶႃ- “ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်သႅင်ဢိူဝ်ႈ…. မႅင်ႇႁဝ်းယွၼ်းမိူဝ်းသၢၵ်ႈထိုင် ၸဝ်ႈၾႃႉသေ၊ ပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇၵေႃႈ သွင်ၶိူဝ်ပူႇဢွၵ်ႇ တၵ်းလႆႈၵတ်းယဵၼ်ၸွမ်းမၼ်းယူႇ”ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၵႃႉၶဝ်ၵေႃႈ ပေႃးထိုင်ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈယဝ်ႉ၊ ၸင်ႇဢဝ်ၶိုၼ်ႈမိူဝ်းသၢၵ်ႈထိုင်ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်(သိူဝ်ငမ်းၾႃႉ) လဝ်ႈၼႄ လွင်ႈတၢင်းတီႈဢၼ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉသေ၊ ယၢမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်းႁၢၼ်ႉၸႂ်တႄႉတႄႉ၊ၸင်ႇဢၢပ်ႈပၼ် ၶူဝ်းတွၼ်ႈ တီႈၵူၼ်းၵႃႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ပၢႆတွၼ်ႈပၼ်ပႃး ၶူဝ်းလဵင်း ငိုၼ်းတွင်း တီႈသွင်ၵေႃႉပူႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ လိူဝ် ၼၼ်ႉ ပၢႆလူတ်ႈပၼ်ၼႃႈႁိူၼ်ၶႃသွင်ၵေႃႉပူႇဢွၵ်ႇ၊ ဢမ်ႇတၢပ်ႈထၢမ်းၶွၼ်ႇ သင်သေပိူင်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၽွင်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၽွင်းငမ်းမိူင်းလႆႈသွင်ပီ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းလိူၼ်သီႇမႂ်ႇ ပႅတ်ႇၶမ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ႁႅၼ်းဢဝ်ၸၢင်ႉမႃႉ ၶႃႈၵူၼ်း ၶိုၼ်ႈမိူဝ်းၽုၺ်ႇမေႃႇသႅင် တီႈဝၢၼ်ႈၵပၢင်ႇယဝ်ႉ။ တင်ႈဢဝ်ယၢမ်းၼၼ်ႉမႃး ၸင်ႇႁႂ်ႈၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလိုဝ်းလင် ၸွတ်ႇၵူႈငွၼ်ႈ ၽႅဝ်ၸဵမ် မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ႁူၺ်းသၢၼ်ၵၼ်ႁွတ်ႈမႃးၵႃႉၶၢႆႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၸဝ်ႈလူင် သိူဝ်ငမ်းၾႃႉ ၼႆႉဢမ်ႇ မီးၽႂ်ႁွင်ႉ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈ “သိူဝ်ငမ်းၾႃႉ”ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈဝႃႈ (ၸဝ်ႈၾႃႉမေႃႇသႅင်)ၼႆတင်းမိူင်းယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးၶႅၼ်ႈၵၼ် ႁိုင်သင်၊တီႈမိူင်းၵူတ်ႉၵေႃႈသမ်ႉပေႃႇထႅင်ႈၶုမ်သႅင်၊ ၸဵမ်ပႅတ်ႇၼႃႈၾႃႉ သီႇၼႃႈမိူင်း ၽႂ်ၵေႃႈၶွႆမုၼ်ဢၢမ်းငဝ်းၶဝ်ႈမႃးပဵၼ်ၶႃႈပဵၼ်ႁၢႆး ဝႆႉႁႂ်ႈမိူင်းၵိုၼ်း ငိုၼ်းလိူင်ႇ ဢိူင်ႇမူၼ်ႈ ၵူၼ်းမၢၵ်ႈလူင်လၢင်တႄႉတႄႉယဝ်ႉ။
တင်ႈဢဝ် ပၢၼ်ၸဝ်ႈလူင် သိူဝ်ငမ်းၾႃႉ(ၸဝ်ႈၾႃႉမေႃႇသႅင်)ၽွင်းငမ်းမိူင်း လႆႈသွင်ပီ၊ လႆႈထူပ်းႁၼ် မေႃႇသႅင်တီႈ ၵပၢင်ႇ (ၵျၢပ်ႉပိၼ်ႇ) မိူင်းၵူတ်ႉ(မိူင်းၵုတ်ႈ) ပၢၼ်ၶုၼ်မိူင်းမိတ်ႈ တႅၼ်းၵၼ် ပုတ်ႈၸၢမ်ႇမေႃႇသႅင် ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်တၢမ်းၵၼ်မႃးၸမ်ႉ-
1.ၸဝ်ႈသိူဝ်ငမ်းၾႃႉ(ၸဝ်ႈၾႃႉမေႃႇသႅင်)၊
2.ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ၊
3.ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶႅၼ်ႇၾႃႉ၊
4.ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶုၼ်ႇၾႃႉ၊
5.ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢႆးၾႃႉ၊
6.ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁိူဝ်ႈၾႃႉ၊
မႅၼ်ႈၵႂႃႇႁူၵ်းၸဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီၶရဵတ်ႈ 1559 ၼီႈ၊
ယၢမ်းၼႆႉ-ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ(မင်းတြႃးၸဝ်ႈၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ) မိူင်းႁၢင်းသႃႇဝတီႇ၊ ၶီႇဢဝ်သိုၵ်း တပ်ႉၼမ်ႉ တပ်ႉလိၼ်၊ ၶိုၼ်ႈမႃးတိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈယဝ်ႉ။ ၸင်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈလူင် သိူဝ်ႁိူဝ်ႈၾႃႉ ၵေႃႈႁႅၼ်းဢဝ်ၶူဝ်းသိုၵ်း ႁပ်ႉတိုၵ်း ၵႃႈတီႈဝဵင်း ၸဵၼ်ႈၵူႇ(ၸၼ်းၵူးမဵဝ်ႉ)ၼၼ်ႉ၊ ဢမ်ႇၵမ်ႉလႆႈလႄႈ သုတ်ႉၶိုၼ်ႈမႃးယူႇ တီႈဝဵင်း ၸမ်ပၢင်ႇၼႃးၵိူဝ် (ၸမ်ပႃႇၼႃးၵိူၼ်မဵဝ်ႉ) ၼၼ်ႉသေႁပ်ႉတိုၵ်းထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၵႃႈတီႈၼႆႈၵေႃႈသိုၵ်းၸဝ်ႈၵၢၼ်ႉသေ သုတ်ႉၶိုၼ်ႈမႃးယူႇ တီႈဝၢၼ်ႈတူၼ်ႈၵႅင်း(တုၼ်ၵျႅင်းမဵဝ်ႉ)ၼၼ်ႉ၊ တင်းၸဝ်ႈဝဵင်း ၸဵၼ်ႈၵူႇ၊ ပီႈဢၢႆႈၸဝ်ႈသိူဝ်သွင်ႇၾႃႉ၊ ဢိၵ်ႈတင်း ၸဝ်ႈၼွင်ႉလႄႈ လုၵ်ႈၸဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈၶိူၺ်ၸဝ်ႈ၊ တင်းသဵင်ႈႁွမ်းၵၼ် မီးမႃးႁႅင်းသိုၵ်း-တပ်ႉၸၢင်ႉ ႁႃႈသိပ်း၊ တပ်ႉမႃႉ သွင်ႁဵင်၊ တပ်ႉၵူၼ်း သွင်မိုၼ်ႇ ႁပ်ႉတိုၵ်းထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉတပ်ႉသိုၵ်းၸဝ်ႈဢွင်ႇပႄႉ သေ၊ တပ်ႉပယိၼ်ႉၼွင်ႇၶဝ်လႆႈၵၢၼ်ႉသုတ်ႈႁူၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ တပ်ႉမိူင်းမိတ်ႈလိုပ်ႈလမ်းၸွမ်း ၽႅဝ်မိူဝ်းႁိမ်းဝၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ သေ ၵမ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းတင်းလၢႆ ႁွတ်ႈမိူဝ်းတီႈဢၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းၶၢတ်ႇယၢၼ် ၵႆယၢဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ-
- တပ်ႉသူင်ႇတၢင်းၵိၼ် ဢမ်ႇသူင်ႇၸွမ်းၶိုတ်းလႆႈၼၼ်ႉလႂ်။
- ႁႅင်းသိုၵ်း ၸၢင်ႉ၊ မႃႉ၊ ၶႃႈၵူၼ်း ႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈၼႃႇလႂ်။
- ၽၢႆႇတၢင်းပိူၼ်ႈသမ်ႉလႆႈႁႅင်းသိုၵ်းမႃးထႅင်ႈ။
ဢိင်လူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝႆႉႁႂ်ႈတပ်ႉၸဝ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ လုသုမ်းဢွၵ်ႇပၢႆႈတေႃႇပေႃးၽႅဝ်မႃးမိူင်းမိတ်ႈ၊ မႄးႁွမ် ႁႅင်း သိုၵ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇၸႂ်ၶေႃး၊ သိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇ လမ်းၸွမ်းမႃး မီးပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၵႃႈတီႈၵၢင်ပၢင်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈသၢတ်ႇ ၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်လူႉယႂ်ႇတၢႆၼမ် ထၢၼ်ႈပေႃးတူဝ်ႈမိူဝ်တဵမ်ပၢင်ႇ၊ ၵႃလမ်လၢင်းတႃႉ(ၼၢင်းတႃႉ) ၵိၼ်ပေႃးဢမ်ႇသဵင်ႈလႆႈလႄႈ ႁဵင်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ-ပၢင်ႇမၢၼ်ႈတၢႆ (ပန်မန်တိုင်) ဝႃႈၼႆတေႃႇႁၢၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပၢၼ်ၸဝ်ႈလူင် “သိူဝ်ၸေႃၾႃႉ” ၽွင်းငမ်းမိူင်းယဝ်ႉ၊ ဝၢႆးသေၸဝ်ႈလူင် “သိူဝ်ၸေႃၾႃႉ” သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ် ၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ၊ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ -“ၸဝ်ႈသိူဝ်ယွၼ်ႈၾႃႉ” ၶိုၼ်းၶိုၼ်ႈပုတ်ႈဝၢၼ်ႈငမ်းမိူင်းပဵၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၵႂႃႇထႅင်ႈ၊ ဝၢႆးသေၸဝ်ႈလူင် “သိူဝ်ယွၼ်ႈၾႃႉ”သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈႉ၊ တေႇၼၼ်ႉမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ယဝ်ႉတေႃႇပေႃးထိုင်မႃး ပၢၼ်ၸဝ်ႈလူင်”သိူဝ်သႆႈၾႃႉ”သေသိုပ်ႇမႃးတေႃႇထိုင်-
တင်ႈဢဝ်ပၢၼ်ၸဝ်ႈ”သိူဝ်ယွၼ်ႈၾႃႉ”ဢုပ်ႇပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမိူင်းမႃး တေႃႇႁူၵ်းသိုပ်ႇပၢၼ်၊ ႁၢၼ်ႇတေႃႇၸဝ်ႈ “ၶုၼ်ၵျေႃႇ” ၶဝ်ႈၽွင်းငမ်းမိူင်းထႅင်၊ ၼႂ်းပၢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵျေႃႇ ၽွင်းငမ်းမိူင်းမႃးၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း ၵတ်းယဵၼ်ယူႇငၢႆႈၸႂ်လူမ်ၶေႃး ယူႇယဝ်ႉ။
တင်ႈဢဝ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵျေႃႇသိုပ်ႇတၢမ်လူင်းမႃးတေႃႇပၢၼ်ၶုၼ်ထိုင် မိူင်းသဝ်းၶေႃ ၽွင်းငမ်းမေႃႇသႅင် ၵပၢင်ႇ(ၵျၢပ်ႉပိၼ်ႇ) မိူင်းၵူတ်ႉ(မိူင်းၵုတ်ႈ)၊ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလႆႈသၢင်းၶွၼ်ႇ တီႈၽႂ် ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းတႆး သေႁဵတ်းသၢင်ႈၶိုင်ပွင်၊ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမေႃႇသႅင်ႁဝ်း ၵႂႃႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
တေႃႇပေႃးထိုင်မႃးပီၶရဵတ်ႈ 1886 ၼီႈ၊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၶဝ်မႃးသိမ်းဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ၊ ၶိုၼ်းလၢမ်းတၢမ်းမႃးသိမ်းပႃး မိူင်းတႆး ပတ်းပိုတ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ၸင်ႇၼၼ်ႉၶုၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၸင်ႇၸႂ်ႉၵူၼ်းၵႃႉ ၸုမ်းၼိုင်ႈ မႃးတင်ႈၸၢၵ်ႈၶုတ်းသႅင်၊ ပိူင်ဢၼ် ၶိုတ်း ၵၢပ်ႈၶိုတ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၸဵမ်တီႈလၢႆးၶုတ်း လၢႆးႁႃ လၢႆးထွင်သႅင်ၸိူဝ်းၼႆႉ-ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းၵႃႉၸုမ်းၼႆႉ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ [BURMA RUBY MINE COMPANY MOGOK] ၼႆယဝ်ႉ။ထိုင်မႃးပီႈၶရဵတ်ႈ 1941 ၼီႈ၊ ပဵၼ်သိုၵ်းၵမ်ႇၾႃႇပွၵ်ႈ သွင်၊ ၽွင်းၼၼ်ႉမႅၼ်ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶဵဝ်၊ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈလိုၼ်းသုတ်း၊ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပီၶရဵတ်ႈ 1947 ၼီႈ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတေးႁူတ်ႈသၼ်လွႆသေ ဢၢၼ်းယွၼ်းဢဝ် မိူင်းတႆး ပဵၼ်မိူင်းႁင်းၶေႃ ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉလွတ်ႈတႂ်ႈမိုဝ်းၵုမ်းၵမ် ၶွင်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၼႆလႄႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်း ဢွင်ႇသၢၼ်း လႆႈယိၼ်းၶၢဝ်ႇ သေ ၸင်ႇမႃးယွၼ်း ႁူမ်ႈဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၸွမ်းၵူၼ်းတႄးႁူတ်ႈသၼ်လွႆယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်တီႈတူၵ်းလူင်း လႆႈၸႂ်ၵၼ်သေႁဵတ်းလိၵ်ႈႁူမ်မၢႆၵၼ်တီႈပၢင်လူင်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇၵွပ်ႈႁဝ်းထုၵ်ႇမၢၼ်ႈၶဝ်ပႅတ်ႉ လႅၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇလႄႈ တႆးႁဝ်းသမ်ႉပေႃးလႆႈသုမ်းမိူင်းၵုတ်ႈ တင်း ႁူဝ်ပၢင်ႇ ပၼ်မၢၼ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး၊ ပၢႆၺႃးမၢၼ်ႈမႃးဢုပ်ႇ ပိူင်ႇၼင်ႈမိူင်း၊ ႁဵတ်းၶုၼ်တႆးႁဝ်းၵႂႃႇ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵူႈၸႄႈဝဵင်း ႁၢၼ်ႉၼႆႉယူႇယဝ်ႉ၊ လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈလႄႈတင်းမေႃႇသႅင်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇ ၶဝ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉတင်းပိုၵ်းယဝ်ႉ၊ လိၼ်မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးၵႃႈၶၼ်၊ မီးၼမ်ႉတွၼ်း မီးပိုၼ်းမႃးၸဵမ်ၵွၼ်ႇဢွၼ်ၼပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ႁဵင်ပီ မိူင်းယူႇယဝ်ႉ၊ သႅင်ဢၼ်ႁၢင်ႈလီလိူဝ် ပိူၼ်ႈလႄႈ မီးၵႃႈၶၼ်ၵႃႈတီႈသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပဵၼ်သႅင်မိူင်းၵုတ်ႈ (Mogok)ႁဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈသႅင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉလိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉမီးၼင်ႇၼႆ–
- သႅင်လႅင် (ပတ်ႉတမျႃး)။
- သႅင်သွမ်ႇ(ၼီႇလႃႇ။
- သႅင်ၶၢဝ်။
- သႅင်လိူင်/ၶၢဝ်(ဢုသ်ၻၾျႃး)။
- သႅင်ၵမ်ႇမၢၵ်ႇၶိူဝ် (ဢိၼ်ႇတၼီႇလႃႇ)။
- သႅင်လႅင်/ၶဵဝ်/မူၼ်ႇ(ဢၺမ်ႉ)
- သႅင်လုၵ်ႈလဵဝ်မီးသီလႅင်ၵမ်ႇၶဵဝ်(ၻုင်းပၢၼ်လႃႉ
- သႅင်လိူင်ၶဵဝ်လႅင် (ၵေႃႇမိတ်ႈ)။
- သႅင်သီၶဵဝ်(မျႃႉမိူင်းၵုတ်ႈ)။
- သႅင်ၶၢဝ်/မူၼ်ႇ (ပလႄးပႂႃး)။
- သႅင်လိူင်ၶၢဝ် (သူၺ်ႇတႂၼ်)။
- သႅင်သီယွတ်ႈတွင်ၵူၺ်ႈၼုမ်ႇ(ပျွင်းၶွင်းၸိင်း)။
- သႅင်တႃမႅဝ်းၶဵဝ် ၶၢဝ်၊ လိူင်၊ လမ်။
- သႅင်ၶဵဝ်ၶွင်ႇၵမ်ႇ (ၸလိၼ်းၶၢဝ်)။
- သႅင်သီမွၵ်ႇၽၵ်းတူပ်း(ၸလိၼ်းၸွႆး)။
- သႅင်သီလမ် (မႁူႇရႃႇ-မတ်းမီႈ)။
- သႅင်သီလႅင်ၵမ်ႇ (ယႁႄး)။
- သႅင်သီလႅင်ၼုမ်ႇ(ၼိူဝ်ႉဢူၼ်ႈမီးၸိူၵ်ႈ6 ထိုင်-12သဵၼ်ႈ-ၻူႇယွင်ႇ)။
- သႅင်လုၵ်ႈလဵဝ်မီးသီသွမ်ႇၶဵဝ် (ၼၵႃးတွႆႉ)။
- သႅင်လုၵ်ႈလဵဝ်မီးသီလႅင်လိူင်(ပယိၼ်း)။
- သႅင်လိူင်ၶၢဝ် (ပႁၢၼ်း)။
- သႅင်လုၵ်ႈလဵဝ်မီးသီသွမ်ႇၶဵဝ် (ၽယႄးဢူႇ)။
- သႅင်ထၢတ်ႈတယႃႇၶၢဝ်။
လိူဝ်ၼႆႉမီးထႅင်တင်းၼမ် လႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈမီးပဵၼ်ဢမ်ႇႁူႉလၢႆပိူင်ၼႆယူႇ၊ သႅင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၼမ်ႉ လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ မီးၼိူဝ်ႉၶႅင်၊ ၼိူဝ်ႉဢူၼ်ႈၼႆၸႅၵ်ႈၽႄဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈၼိူဝ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်သႅင် ဢၼ်ၼိူဝ်ႉၶႅင်သမ်ႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉမီးသီႇသႅၼ်း-
1.ၼိူဝ်ႉၶီႈၽိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၼိူဝ်ႉတဵၼ်းၶႆ။
2.ၼိူဝ်ႉၵႅဝ်ႈ (ၼိူဝ်ႉမၢၼ်ႇ)။
3.ၼိူဝ်ႉၶီႈၽိုင်ႈ+ၵႅဝ်ႈ၊ ႁွင်ႉ ၼိူဝ်ႉၶီႈၽိုင်ႈလႄႈၼိူဝ်ႉၵႅဝ်ႈ။
4.ၼိူဝ်ႉၾလၢၼ်ႇ(ၼိူဝ်ႉဢမ်ႇၼႅၼ်ႈလီၵျၢမ်းသုတ်းႁုတ်းဝႆႉ)။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ သႅင်မိူင်းၵုတ်ႈႁၢင်ႈလီတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ၊ လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈၵတ်းယဵၼ်လီၼႃႇ တၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ တႃႇပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း တႄႉၵူၺ်းလႆႈတၢင်းသေလၢႆလႄႈ ၶေႃးၶူမ်ၸွမ်းၵၢမ်ႇၵျၢမ်ႇမႃႇ မိူင်းတႆးလူင်ႁဝ်းယူႇယဝ်ႉ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်ၶူၼ်ႉၶိုၼ်း ႁူႉပိုၼ်းမိူင်းတႆး၊ ၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၼမ်ၼမ် ၵူႈၵေႃႉၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်-
1.ပိုၼ်ႉႁူႉပတေႇသႃႇ၊ ဢၼ်ၼၢင်းလၢဝ်ၵႂၼ်း(မိူင်းၵုတ်ႈ)တႅမ်ႈ-ၼႃႈလိၵ်ႈ :152-153-155-156-157-159။
2.ပိုၼ်ႉႁူႉပတေႇသႃႇ၊ ဢၼ်ထၢဝ်ႈလၢဝ်းမိူင်းတႅမ်ႈ-ၼႃႈလိၵ်ႈ : 54-55-57-59-61-62-64။
လိူၼ်တႆး
16/April/2015


text:
ၸိုဝ်ႈ –ꩡၢႆးၺုၼ်ႉမွင်ႇ ။ ၸိုဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း – ꩡၢႆးသၢႆမၢဝ်း။ (ၵွပ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းထုင်ႉမၢဝ်း၊ ၵွပ်ႈလႆႈၵိၼ်/ဢၢပ်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း၊ ၵွပ်ႈပဵၼ်တီႈၽင်ႁူၵ်ႈၽင်ႁႄႇၸႃႇတိ၊ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ထုင်ႉမၢဝ်းၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ။) ဢူႈ+မႄႈ . –လုင်းပၶႅင်ႇ…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
ပိုၼ်း
WordPress is a favorite blogging tool of mine and I share tips and tricks for using WordPress here.
ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ တေႇတင်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ1,000ပီပၢႆပၢႆၼၼ်ယဝ်ႉ၊ တင်ႈယူႇဝႆႉၼိူဝ်သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဢိူင်ႇမိူင်းမိတ်ႈ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ်ၼၼ်ႉသေ၊ တၢင်းသုင်မၼ်း ယၢၼ်ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ (4,000)ထတ်း လိူဝ်ꧦ၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး (3)လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း ယဝ်ႉ။ ။ “မိူင်းၵုတ်ႈ”ၼႆႉႁူဝ်ပိုင်း ႁွင်ႉဝႃႈ “မိူင်းၵတ်း”၊ ဢမ်ႇၼၼ်“မိူင်းၵူတ်ႉ” ၼႆ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ“မိူင်းၵုတ်ႈ” ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီး ၼမ်ႉႁွင်ႈလႆၽႃႇၵၢင်မိူင်းသေ မီးဢုမ်ႇ မႆႉယႂ်ႇမႆႉလူင် ႁူမ်ႈမၼ်း ပေႃးၵတ်းငၢၼ်းငၢၼ်း၊ ၵၢင်ဝၼ်းလူင်တႅင်ႈတႅင်ႈ ယင်းပၢႆလႆႈၼုင်ႈ သိူဝ်ၼႃလႂ်လူးၵွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ၸင်ႇ ႁွင်ႉ “မိူင်းၵတ်း”ၼႆယဝ်ႉ၊ ထိုင်မိူဝ်ႈမီး မေႃႇသႅင်ပေႃႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် သၢင်ႈဝၢၼ်ႈပူၵ်းႁိူၼ်း ယူႇ ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈ ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ၽႂ်မၼ်းသေ မီးႁိူၼ်းၶပ်ႉယႆၵၼ်ငွၵ်းၸွမ်း ၵႄးၼမ်ႉ ၵူတ်ႉၵႂႃႇၵူတ်ႉမႃးလႄႈႁွင်ႉဝႃႈ“မိူင်းၵူတ်ႉ” ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ၊ ယူႇႁိုင်ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သႅင်သေ မၢၼ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်တႆးဢမ်ႇပီႇလႄႈ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “မိုးကုတ်”ၼႆ၊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ သမ်ႉႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်မၢၼ်ႈသေ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “Mogok”ၼႆယဝ်ႉ ၊ တႆးႁဝ်းသမ်ႉ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ႁွင်ႉ ဝႃႈ “မိူင်းၵတ်း”ဢမ်ႇၼၼ် “မိူင်းၵူတ်ႉ’’ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁွင်ႉယဝ်ႉသေ ၸူးႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်ပိူၼ်ၵႂႃႇလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆ မႃးတေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ၊ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈတႆး ၵဝ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢႆတူဝ်လႄႈ တႅမ်ႈၼိုင်ႈတူဝ်ဢွၵ်ႇလႆႈပဵၼ်ႁႃႈသဵင် လႂ်၊ မိူဝ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထွင်ၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႃႈ (မိုင်ၵုတ်) ၼႆသေတႃႉ မၢင်ၵေႃႉၸူးဢဝ်တီႈပွင်ႇငၢႆႈမၼ်းသေႁွင်ႉဝႃႈ “မိူင်းၵုတ်ႈ” ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(8)ၶူပ်ႇယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း)ပဵၼ်ၵပ်ႉပီႇ၊ ဢယု(9)ၶူပ်ႇၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ ၸိုဝ်ႈယူႇၵျွင်းႁွင်ႉၸဝ်ႈထမ်ႇမတိင်ႇၼႃႉ မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(20)ၶၢမ်ႇပဵၼ်ၸၢင်း၊ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈထမ်ႇမတိင်ႇၼၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၸၢင်းၼႆႉယွၼ်ႉၺၢၼ်ႇၽၢႆ လႅတ်းဝႆးၸဵမ်လဵၵ်ႉ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇသႅၼ်ပိူင်၊ မိူၼ်ၼင်ႇၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်-ဝတ်ႉ(ၵျွင်း)ဝၢၼ်ႈၶၢင်ၸႄႈႁၵ်ႉ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ြသႃႇဢုပၸ်ႉသေႇတူၼ်ငဝ်ႈၸဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
မိူဝ်ႈဢယုလႆႈ (14) ၶိုၼ်ႈယူႇ(ဝတ်ႉ)ၵျွင်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶၢင်၊ ႁဵတ်းၵပ်ႉပီႇလႆႈသွင်ဝႃႇ သေၸင်ႇၼုင်ႈသၢင်ႇ ၵ၊ၼ်း ၸိုဝ်ႈယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း)လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ-ၸဝ်ႈပိင်ႇၺႃႇၽေႃးၵ၊ ယူႇၸွမ်းဢုပၸ်ႉသေႇ သြႃႇၸဝ်ႈဝႃႇၼိုင်ႈ၊ မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(17)ၶၢႆႉမိူဝ်းယူႇၵျွင်းဝၢၼ်ႈယူၵ်ႇ ဝဵင်းၵေႇသီႇ(ဝၢၼ်ႈၸၢမ်)တမ်တီႈသြႃႇၸဝ်ႈ လူင်ဢူးဝူၼ်ႇၼ၊ ႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃ လိၵ်ႈလၢႆး လင်ႇၵႃႇၽသႃႇတၢင်းမေႃတႆး ၵူႊသမ်ႇသႅၼ်ပိူင် ယူႇႁိုဝ်ထိုင်ထူၼ်ႈ(3) ဝႃႇဢယုတဵမ်(20) ၼႂ်းပီႊတႆး-2006ၼီႈ (ပီႊၶရဵတ်ႈ-1912)လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (7) ၶမ်ႈ၊ ၽြႃးတၵ်ႉၵႃႇပူႇလွႆမၢၼ်ႇသႅင်+ၼၢႆးလွႆမၢၼ်ႇသႅင်၊ ၼၢင်းသူၺ်ႇၶဝ် ယွၼ်းၶၢမ်ႇပဵၼ်ရႁၢၼ်းတၵ်ႉ ၵႃႇလႄႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၼမ်ႉပႃတႅပ်းႁဵတ်းသြႃႇဢုပၸ်သေႇသြႃႇသေ လႆႈယုၵ်ႉပဵၼ်ရႁၢၼ်းၼႂ်းသိမ်ႇ ဝၢၼ်ႈယူၵ်ႇ၊ ဝဵင်းၵေႇသီႇလႆႈၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈပိင်ႇၺႃႇၽေႃးၵၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
တႄႇၸႃႉယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း) မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ (8)ၶူပ်ႇ၊ ၼုင်ႈသၢင်ႇၼႂ်း(9) ၶူပ်ႇ လႆႈၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈသုမၼယဝ်ႉ၊ ၶၢမ်ႇၸၢင်းမိူဝ်ႈဢယုထူၼ်ႈ(20) ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈသုမၼ ၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
ဢယုလႆႈ (7) ၶူပ်ႇ၊ မိူဝ်းယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း) သူၺ်ႇပုတ်ႉထေႃး ဝၢၼ်ႈၸိင်း၊ မိူင်းၼွင်၊ ပဵၼ်ၵပ်ႉပီႇ ဝႃႇၼိုင်ႈ၊ ၶၢမ်ႇပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ လႆႈၸိုဝ်ႈ သေႃးၽိင်ႉၼ ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉၶၢႆႉမိူဝ်းယူႇ ဝတ်ႉ(ၵျွင်း) ႁူဝ်ဢုင်၊ ဢိူင်ႇႁႃႈဝၢၼ်ႈ၊ တူင်ႇဝဵင်းၵေႇသီႇ(ဝၢၼ်ႈၸၢမ်)၊ မိူဝ်ႈဢယုသိပ်းဢဵတ်းၶူပ်ႇ၊ ယူႇတီႈ ၼႆႈပီႊၼိုင်ႈသေ ၶၢႆႉမိူဝ်းယူႇထႅင်ႈတီႈဝတ်ႉ(ၵျွင်း)မိူင်းၼိမ် လႆႈႁူၵ်းပီႊ ၸင်ႇထႂၢၵ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်း ႁိူၼ်းမိူဝ်ႈဢယုလႆႈ (18)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ (8)ၶူပ်ႇ၊ ၶိုၼ်ႈယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း)ဝၢၼ်ႈၸွၵ်ႉ ၼွင်ၶဝ်ႈလၢမ်၊ ပဵၼ်ၵပ်ႉပီႇဝႃႇၼိုင်ႈ ၼုင်ႈသၢင်ႇသေ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵေႃးလိယ ၼႆယဝ်ႉ၊ မူိဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈထူၼ်ႈတဵမ်သၢဝ်းယဝ်ႉ ၶဝ်ႈသိမ်ႇ ပဵၼ်ၸၢင်း၊ ႁဵၼ်ဢဝ်တၢင်းမေႃတီႈၸဝ်ႈၶူးလူင်သေ ပေႃးယဝ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈထႅင်ႈတီႈ ၸဝ်ႈတူၼ် ၶူးလူင်ဝတ်ႉၼႃးဢိင်ႇ။ ၵႃႈပဵၼ်ထမ်းတႆး၊ ထမ်းယူၼ်းၼၼ်ႉၸဝ်ႈလႆႈမူတ်းယဝ်ႉ၊ တႃႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ သတ်ႉတႃႇ သၢင်းၵျူဝ်ႇ ထမ်းပိတၵတ်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇဝတ်ႉၽွင်ႇတေႃႇဢူး ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ပေႃး သုတ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၸင်ႇၶၢႆႉလူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူဝ်းယူႇဝတ်ႉ (မိၼ်းဝၼ်ႇတိူၵ်ႈ) တီႈတူိင်းတႃႈလိူဝ်ႇ(မၢၼ်း တလေး) လႆႈဝႃႇၼိုင်ႈ၊ ဢွၵ်ႇႁႅင်ႈမႃး ၽွင်းလိူၼ်သၢမ် ပိူၼ်ႈႁဵတ်းပွႆး ထၢမ်-တွပ်ႇ လိၵ်ႈလႄႈၸဝ်ႈ တွပ်ႇလႆႈထိၼိုင်ႈ၊ ၶႅမ်ႉလီတွၼ်းပိူၼ်ႈတင်းသဵင်ႈ၊ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းတုင်း ပေႃးတွၼ်ႈသူး သေယွၼ်း ႁဵတ်းပေႃႈဢွၵ်ႇၸဝ်ႈလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(7) ၶူပ်ႇ မိူဝ်းယူႇဝတ်ႉသူၺ်ႇၵူႇ၊ တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၵွၼ်းတၺ်ၺ၊ ပဵၼ်ၵပ်ႉပီႇဝႃႇၼိုင်ႈ ၸင်ႇၶၢမ်ႇပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ၊ လႆႈၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈဝႃႇရိင်ႇတၼႆယဝ်ႉ။ ၺၢၼ်ႇၸဝ်ႈၵေႃႈ ၽၢႆႁၢႆႉႁၢႆႉလူၼ်းꧦလႄႈၵမ်ႈၽွင်ႈႁွင်ႉၸဝ်ႈဝႃႈ သၢင်ႇလူၼ်းၼႆၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ ယူႇႁိုင်ထိုင်မႃးဢယုၸဝ်ႈ ၵေႃႈယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ပေႃးႁဵၼ်းသတ်ႇတႃႇ သၢင်းၵျူဝ်ႇသုတ်းယဝ်ႉ၊ သိုပ်ႇႁဵၼ်ထႅင်ႈလင်ႇၵႃႇ တႃႇပဵၼ်ၶူး မေႃ…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ (7) ၶူပ်ႇ၊ မိူဝ်းယူႇဝတ်ႉမိူင်းၼိမ်၊ ပဵၼ်ၵပ်ႉပီႇဝႃႇၼိုင်ႈ သေယဝ်ႉၸင်ႇၼုင်ႈသၢင်ႇ ၵၢၼ်း၊လႆႈၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတီးယ။ သိုပ်ႇႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉသုင်၊ ထိုင်ဢယုၸဝ်ႈ ယႂ်ႇမႃး တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၵေႃႈယႂ်ႇတိူဝ်းမႃးႁဵၼ်းဢဝ်သတ်ႉတႃႇ သၢင်းၵျူဝ်ႇ လႄႈလွင်ႈလၢႆးလင်ႇ ၵႃႇလၢႆးၸၢပ်ႈၼမ်ႉၵႂၢမ်း လိၵ်ႈယွႆႈ လိၵ်ႈလူင် ၽိုၵ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉၸဝ်ႈသေႃး ၽိင်ႇၼ မိူင်းၼွင်ၵေႃႈၶၢႆႉမႃးယူႇႁူမ်ႈလႄႈ ၶုိၼ်ႈလိၵ်ႈၶိုၼ်ႈၶဵင်ႇ သူႇရသတီႇၸွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ


text:
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၽိတ်းမေႃးပေႃႉႁႅမ်တႅင်းၵၼ်၊ ၸၢဝ်းတႆး ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶၢႆမွၵ်ႇ တီႈၵၢတ်ႇလူင် ၵဵင်းမႆႇ ထုၵ်ႇတႅင်းတီႈတွင်ႉလၢႆႁွႆး၊ ႁူဝ်ၵေႃႈတႅၵ်ႇ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ သူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃ သူၼ်ၻွၵ်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး။
ၶမ်ႈၶိုၼ်းဝၼ်းၸၼ် တီႈ 15/01/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 23:10 မူင်း၊ တီႈၼႃႈၵၢတ်ႇၶၢႆမွၵ်ႇ ၵၢတ်ႇတူၼ်ႈ လမ်းယႆး (ၵၢတ်ႇလူင်)၊ ႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉပိင်း ႁိုဝ် ႁိမ်းၶူဝ်လူင်ၸၼ်သူမ်ၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇမီးလွင်ႈၽိတ်းမေႃး လိုပ်ႈလမ်းပေႃႉႁႅမ်ႁဵတ်းႁၢႆႉၵၼ်။ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၸၢဝ်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃယုမွၵ်ႈ 27-28 ၺႃးတႅင်းၸွမ်းတွင်ႉ 5 ႁွႆး၊ တီႈႁူဝ်ၵေႃႈမီးႁွႆးတႅၵ်ႇႁွႆးၸဵပ်းဝႆႉ- ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေး လႆႈၼမ်းဢဝ်တူဝ်သူင်ႇယူတ်းယႃ တီႈႁူင်းယႃလူင်မႁႃရၢတ်ႉ သူၼ်ၻွၵ်ႇ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်း ၽူႈၸွႆႈထႅမ်ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ-“မေႃၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း မိူဝ်ႈၼႆႉလွင်ႈပၢႆးယူႇလီမၼ်းလွတ်ႈၽေးယဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇလႆႈမႆႈၸႂ်ယဝ်ႉ၊ ဝၢႆးဝၼ်းၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းလႆႈမႃး ဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ၽိတ်းၵၼ်ယွၼ်ႉသင်၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းႁၢႆႉမၼ်းပဵၼ်ၸုမ်းလႂ်ၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇလႆႈႁူႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈၶဝ် တိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၸွပ်ႇၶႆႈဢဝ်လိူင်ႈ လွင်ႈၼႆႉယူႇ- လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၶဝ်ၽိတ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၾၢႆႇၸၢႆးလူင် လၢတ်ႈဝႃႈ- “ၸၢႆးလူင်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်း ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်၊ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇမေႃႁႃလိူင်ႈ ဢမ်ႇယၢမ်ႈၽိတ်းပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉမႃး။ ဢၼ်ၶဝ်မႃးၽိတ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ လႅပ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းတႆးၼင်ႇၵၼ် ပႆၽၢၼ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈႁၢၼ်ႉ ဢၼ်မၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉသေ ယၵ်ႉတူၺ်းမႅၼ်ႈၼႃႈၵၼ်၊ ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ်ၵၼ်လႄႈ ထိုင်တီႈၽိတ်းမေႃးပေႃႉထုပ်ႉႁဵတ်းႁၢႆႉတီႈၵၼ်”- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးလူင်ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈတၢင်းမိူင်းတႆး ႁွင်ႉၸၢႆးၺႃႇ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ပွၵ်ႉဢူႈမိူင်း။ ပေႃႈၸိုဝ်ႈလုင်းသၢမ် ၼမ်ႉမေႃႇလူင်၊ မႄႈၸိုဝ်ႈပႃႈၸၢမ်။ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ 3 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈ 2 (ၸၢႆး 1 ယိင်း 2)။ ၸိုဝ်ႈမေးၼၢင်း ႁွင်ႉဝႃႈၼၢင်းၼွင်ႉ မီးလုၵ်ႈယိင်းႁူမ်ႈၵၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႉ ဢႃယု 7 ၶူပ်ႇ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တင်းမေးၼၢင်း ၼႃႈႁိူၼ်းလူႉ ၽၢတ်ႇယၢၼ်ၵၼ်ဝႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢတ်ႇလူင် (တလၢတ်ႇဝရူဝ်းရူတ်ႉ)ၼႆႉ တင်ႈယူႇတီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဝိတ်ႉၶျၢယႃးၼူၼ်း ဢိူင်ႇၸၢင်ႉမွႆႈ မိူင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးတွၼ်ႈၼိူဝ်။ ဢွင်ႈတီႈၵိူတ်ႇပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်းမႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်သူင်ၵၼ်မႃးဢႅဝ်ႇလၢဝ်း မႃးလဵၼ်ႈ မႃးသုမ်ႁူဝ်ၵၼ်သေ ၵႆႉၵႆႉမီးလွင်ႈၽိတ်းမေႃပေႃႉႁႅမ်ၵၼ်ၼႆ ၼႂ်းၶၢဝ်ႇထႆးၵေႃႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။


text:
ႁၵ်ႉၵၼ်သိုပ်ႇပဵၼ်တႆး
ၼႂ်းဢႄႇလ်ပမ်ႇၼႆႉ မီး ၽဵင်း 13 ႁူဝ် ၸၢႆးၸၢမ်ႇဝုၼ်းလႄႈ ၼၢင်းလႃႉဝုၼ်း ႁွင်ႉဝႆႉ ထွမ်ႇၸၢမ်းတူၺ်းၶႃႈ ၶႅမ်ႉယူႇ More »
(75)ပီ ၸၢႆးလၢဝ်သႂ်
မီးၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸိူင်းလႅဝ်းလႄႈ ၸၢႆးႁၢၼ်လႅင်း၊ ၸၢႆးထႅၼ်ႈလႅဝ်း၊ ၼၢင်းလၢဝ်လၢဝ်၊ ယိင်းသႅင်လူႇ၊ ၸၢႆးဢူး၊ ၼၢင်းသီၼုမ်ႇၶဝ်ႁွင်ႉဝႆႉၶႃႈ More »
ယွင်ႈယေႃးထိုင်ႁိူဝ်းတၢင်ႇၼၵ်း
ၼႂ်းဢႄႇပမ်ႇၼႆႉ မီးၸၢႆးဢူး၊ ၸၢႆးလွမ်ႉဝုၼ်းလႄႈ ၼၢင်းၼွင်ႉၼူၼ်း ႁွင်ႉဝႆႉၶႃႈ More »
ပုၼ်ႈၽွၼ်းပိုၼ်းပၼ် – ၸၢႆးၸၢမ်ႇဝုၼ်း & ၼၢင်းလႃႉဝုၼ်း
“ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းယွၼ်းပိူၼ်ႈယူႇ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်းႁဝ်းၸဵမ်ၵွၼ်ႇ ဢွၼ်သူႈၶိုၼ်းၽူႈၶဵၼ်မိူၵ်ႈ” ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၵျိူၵ်ႈၸႂ်တႄႉတႄႉၶႃႈ ပဵၼ်ၽဵင်းပုၵ်ႈထီႉ 5 ၼၢင်းလႃႉဝုၼ်း ႁွင်ႉဝႆႉ။ ၼႂ်းမူၼ်ႉၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ မီးၽဵင်း 13 ပုၵ်ႈ ဢၼ်လီထွမ်ႇထႅင်ႈပုၵ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ (တိူၵ်ႈႁႅင်းၸွမ်းၸႂ် – ၸၢႆးၸၢမ်ႇဝုၼ်း) ၶိုၵ်ႉတႄႉတႄႉ ၸၢမ်းထွမ်ႇတူၺ်းၶႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈပၼ်ႁႅင်းၵေႃႈ ၵပ်းသၢၼ်ၵႂႃႇတီႈ မၢႆၽူင်း ၼႃႈ ဢႄႇပမ်ႇတၢင်းတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈ။
(75)ပီ ၸၢႆးလၢဝ်သႂ်
ၸၢမ်းထွမ်ႇတူၺ်း ၽဵင်းၵဝ်ႇၵဝ်ႇ မေးႁွင်ႉၶိုၼ်းၶွင် ၸၢႆးလၢဝ်သႂ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ(75)ပီ ဢၼ်ၸုမ်းၸိူင်းလႅဝ်းၸတ်းၶိုၼ်ႈ ၸိမ်းတူၺ်းၶႃႈ။
ၸိူင်းလႅဝ်း – ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ
ပေႃးၶႂ်ႈပၼ်ႁႅင်း ၽႅၼ်ႇတေႉ မၼ်းၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးတီႈ (ၸၢႆးမၢဝ်း) မၢႆၽူင်း 089-265-2894 (ၽူင်းထႆး)
ဢီးမေး harn.new.15@gmail.com လႆႈယူႇၶႃႈ။ ဢႄႇပမ်ႇဢၼ်ၼႆႉ တေမီးၶႅပ်း CD တင်း DVD (2) ၽႅၼ်ႇ
ၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈ ၵႃႈၶၼ်တႄႉ (100) ဝၢတ်ႇၵူၺ်းၶႃႈ ပႆႇပႃးၵႃႈသူင်ႇ။


text:
တႆးၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵဵင်းမႆႇ ၽိတ်းမေႃးၾၼ်းတႅင်းၵၼ် တီႈၵၢတ်ႇတူၼ်ႈလမ်းယႆး
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၽိတ်းမေႃးပေႃႉႁႅမ်တႅင်းၵၼ်၊ ၸၢဝ်းတႆး ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶၢႆမွၵ်ႇ တီႈၵၢတ်ႇလူင် ၵဵင်းမႆႇ ထုၵ်ႇတႅင်းတီႈတွင်ႉလၢႆႁွႆး၊ ႁူဝ်ၵေႃႈတႅၵ်ႇ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ သူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃ သူၼ်ၻွၵ်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး။ ၶမ်ႈၶိုၼ်းဝၼ်းၸၼ်...
ထၢမ်တွပ်ႇ
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းတွၼ်ႈထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၽွင်းတိုဝ်ႉတၢင်းပီမႂ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ 2018
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းၵူႈတီႈတီႈ ႁႂ်ႈမေႃလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁႂ်ႈမီးတၢင်းႁူႉ၊ ပၢႆးဝူၼ်ႉတႆးႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶိုတ်းတၼ်း ငဝ်းလၢႆး၊ ယႃႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵဝ်ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၢၼ်ႈႁႆးလႄႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ ႁဝ်းၽွမ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈ...
လိၵ်ႈတႅမ်ႈၸူး
ထိုင် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
သိုပ်ႇမွၵ်ႇပၼ် ႁႂ်ႈ RCSS/SSA ၵပ်းသၢၼ် KIA သေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တၢင်းယၢပ်ႇၵူၼ်း မိူင်းသေၵမ်းၶႃႈ။ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ႁူဝ်လိူၼ် November 2017 ၼႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူႇသဝ်း...
ပွင်ႈၵႂၢမ်း
မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢဝ်ၸႂ်ၵူဝ်ႁႄသွင်ပိူင်သေ ၵေႃႇတင်ႈမႃး ပေႃးႁဵတ်းၸွမ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၸင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းတေငမ်းယဵၼ်
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်း ဢၼ်တေထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊၼႆႉ။ တႃႇဝၼ်းၵွၼ်းၶေႃလႄႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းၼႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈတၢင်းႁၼ်ႁဝ်းမီးၼင်ႇၼႆ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၸႂ်သွင်ပိူင်သေ တႄႇတင်ႈပူၵ်းပွင်မႃး။ 1.ၸႂ်ၵူဝ်သေတႄႇတင်ႈပူၵ်းပွင်မႃး။ 2.ၸႂ်လူမဝ်ထၢင်ႇလဵၵ်ႉၼိူဝ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ...


text:
သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၵႂႃႇဝႆး ဢၼ်မီးဝႆႉ တႃႈၵုင်ႈ တေႃႇထိုင် ဝဵင်းလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇသိူဝ်ႇၵႂႃႇ တေႃႇထိုင် ဝဵင်းၸေႊၼႃး (မျိတ်ႉၵျီးၼႃး) ၼႆ ဢူးၵျေႃႇ လိၼ်း ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ (5)ဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇ-ၸေႊၼႃးၼႆႉ ၸၢင်ႊၽႄၵႂႃႇထႅင်ႈလႆႈ တေႃႇထိုင် ၶွပ်ႇလႅၼ်ႊမိူင်း ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး လႄႈ မိူင်းထႆး ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း၊ ပေႃးၶႂ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇၼႆ လုၵ်ႉတီႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၼႆႉသေ ၸၢင်ႊၽႄ ၵႂႃႇလႆႈတၢင်း ၵမ်ႇပၢႆႇတီႇ၊ ၵႂႃႇလႆႈတၢင်း လွႆၸေႊ။ ပေႃးၶႂ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼႆ ၸၢင်ႊၽႄ ၵႂႃႇလႆႈတၢင်း ပၢင်သွင်ႇ၊ ၵႂႃႇလႆႈတၢင်း တူပ်ႉမိုဝ်း (တမူး)။ ပေႃးၶႂ်ႈၵႂႃႇတၢင်း မိူင်းထႆးၼႆ ၸၢင်ႊၽႄ ၵႂႃႇလႆႈတၢင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၵႂႃႇလႆႈတၢင်းမျႃႉဝတီႇ။ တေပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်သုၼ်ၵၢင်သေ ၸၢင်ႊၽႄၵႂႃႇလႆႈ လၢႆတီႈလၢႆတၢင်း” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၼႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ဢၼ်သိူဝ်ႇဝႆႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ ယင်းဢမ်ႇပႆႇတမ်းၸႂ်တမ်းၶေႃး ၵႂႃႇလႆႈပႆလႆႈလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႊ လႆႈၵူႈဢဝ်ငိုၼ်း တီႈယေးငိုၼ်းၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်းဢေးသျႃး (ADB) တႃႇၸၢမ်းမူၼ်ႉမႄး သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း (40)လၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းတၢင်း(40) လၵ်းၼၼ်ႉၵွႆးၵေႃႈ တေဢၢၼ်းမႄးႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် (2020)ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ တေသိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်း ၸေႊၼႃးၼၼ်ႉ တေတႄႇသိူဝ်ႇမိူဝ်ႈလႂ်ၼႆတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး။
မိူဝ်ႈလဵဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ-ၸေႊၼႃးၼႆႉ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းလႅင်ၾႆး ၵမ်ႈပႃႈၼမ်သေ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးၼႆႉ ပႆႇပေႃးၶႅမ်ႉၵႃႊႁိုဝ်။
ၶေႃႈမုၼ်း / သႅၼ်ပၢႆး


text:
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇသေၵႄႈပၼ်ႁႃ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၼႆ လူဝ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇမႃးဢုပ်ႇၵၼ်။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လႆႈတွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈတွင်ႈထၢမ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉသေ ဢၼ်ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈတီႈၾၢႆႇသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်တႅၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵူႈၵေႃႉ။ ႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈလီ တပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈလီ၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs ၵေႃႈလီ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သုၼ်ႇတူဝ်လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း လွင်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇပိုတ်ႇတၢင်းမၼ်းပၼ်ၵၼ်၊ ႁဝ်းယႃႇပေယိပ်းမူႇဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢမ်ႇဢွင်ႇ၊ ပေႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢမ်ႇဢွင်ႇၼႆၵေႃႈ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉတင်းမူတ်း။
ႁဝ်းတိုၵ်းၵၼ်မႃး 60 ပီ၊ ၼႂ်း 60 ပီၼႆႉ တပ်ႉမတေႃႇတေၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမူတ်းမူတ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇယႃႇႁႂ်ႈမီး ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တေႃႈၶဝ်ၵႂႃႇတိုၵ်းပလွင်ႈၵူၺ်း ၶဝ်ဢဝ်တပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ)ၵႂႃႇလၢႆတပ်ႉ ယင်းဢမ်ႇလႆႈ၊ ပလွင်ႈၼႆႉၶဝ်ယင်းပႆႇမီးငဝ်ႈၸိုင်ႈၵွၼ်ႇ၊ မီးသၼ်လွႆၼမ်ႉသၼ်ႇ သွင်သၢမ်သၼ်ၵူၺ်း ၶဝ်ယင်းဢမ်ႇၵႂႃႇတိုၵ်းလႆႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇသေၵႄႈပၼ်ႁႃၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၼႆ လူဝ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇမႃးဢုပ်ႇၵၼ်။
တပ်ႉၼႆႉဢမ်ႇလူဝ်ႇမီးႁႃႉ လူဝ်ႇမီးဢိူဝ်ႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မီးတပ်ႉၼႆႉပဵၼ်တႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်းဝႆႉၵွၼ်ႇ၊ ႁဝ်းလူဝ်ႇဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းမႃးဢွၵ်ႇၼႃႈ။ ပေႃးဝႃႈတပ်ႉမတေႃႇသမ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇယဝ်ႉလူင် ႁဝ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဢိူဝ်ႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈလွင်ႈၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉတီႈလိၼ်၊ လွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေၵႂႃႇတဝ်ယူႇၵူႈတီႈပေႃးၼႆ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်လူတ်းလူင်းတိၵ်းတိၵ်း၊ မၼ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်။
ပေႃးႁဝ်းသမ်ႉမီးမႃႇၼသိုၵ်း ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈမိူင်းတႆး၊ ဢၼ်သူဝႃႈႁဝ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်လူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈသူလူး၊ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းၶၢင် မိူင်းယၢင်းပုၼ်ႉလူး၊ ႁဝ်းယူႇမိူင်းတႆး မိူင်းတႆးၼႆႉႁဝ်းမီးသုၼ်ႇလႆႈယူႇ။ ပေႃးႁဝ်းဝႃႈၼႆ မၼ်းတေဢုပ်ႇၵၼ်လႆႈႁိုဝ်၊ မၼ်းဢမ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်လႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇၵိုတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသေ မႃးဢုပ်ႇၵၼ်ၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢုပ်ႇၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ်၊ ထဵင်ၵၼ်ၵေႃႈထဵင်ၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ်၊ ၽိတ်းၵၼ်ၵေႃႈၽိတ်းၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ်၊ ပွႆႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈယူႇလီၵိၼ်လီၽွင်ႈ။
မိူၼ်ၼင်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တပ်ႉမတေႃႇၸွမ်းၸွပ်ႇဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်း RCSS မီးတီႈလႂ်၊ ႁူင်းယႃ RCSS မီးတီႈလႂ် ၵႂႃႇၸွမ်းယႃႉလႄႈ၊ ၵႂႃႇႁႂ်ႈၶိင်းၵၢင်ႉၶဝ်လူင်းပၼ်လႄႈ RCSS မီးဢမ်ႇမီး၊ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈ ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် မၼ်းဢမ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ပေႃးႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးတီႈလႂ် ႁဝ်းၵႂႃႇႁႄႉႁၢမ်ႈပႅတ်ႈမူတ်း ၶဝ်ယိုင်ႈၶႅၼ်းၼႃႇဢိူဝ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇပၼ်သွၼ်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈသူဢမ်ႇလႆႈသွၼ်ၼႆ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈသွၼ် ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈၽႅၼ်။ ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈႁဝ်းၵႂႃႇႁၢမ်ႈလႆႈဢိူဝ်ႈ မိူင်းတႆးလူး၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈမီးသေတီႈ ႁဝ်းႁၢမ်ႈလႆႈဢိူဝ်ႈ၊ ၶဝ်ၵႂႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၶူးသွၼ်တႃႇသေႇဢမ်ႇၸႂ်ႈလူး။
(ၶႅၼ်းတေႃႇပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းတွၼ်ႈ ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းပီမႂ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ)။


text:
လၢႆးႁဵတ်း ႁၢင်ႈတႂ်ႈၼမ်ႉ ၼႂ်း PhotoShop CS xx
လၢႆးႁဵတ်း ႁၢင်ႈတႂ်ႈၼမ်ႉ ၼႂ်း PhotoShop CS +
တွၼ်ႈ-A1
- ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼ်ႂး PhotoShop သေ ဢဝ်ၸေႈမ်ႂႇ [ Ctrl + N ဢမ်ႇၼၼ် File (menu) > New ]
- တၢင်းၵႂၢင်ႈ Width = 8.46 Inches
- တၢင်းသုင် Height = 11.4 Inches
- တၢင်းၼႅၼ်ႈၼႃသီ Resolution = 300 Pixels/inch
(တၢင်းၵႂၢင်ႈလႄႈ တၢင်းသုင်ၸေႈၼႆႉ ဢဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵျဵၵ်ႈဝႃႈ။ ဢမ်ႇဝႆႉမိူၼ် ဢၼ်ဝႃႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၵေႃႈလႆႈ။)
_______________________________________________________________
တွၼ်ႈ-A2
ၵမ်းၼႆႉ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းထႅင်ႈတႄႉ လူဝ်ႇလႆႈတင်ႈၶၼ်သီႈတၢင်းၼႃႈ (Foreground Color) လႄႈ သီတၢင်းလင် (Background Color) ႁႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇ သီဢၼ်ႁဝ်းၶႆႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းမႃးတင်ႈသီတၢင်းၼႃႈ/တၢင်းလင်ၵွၼ်ႇ
● သီတꨤင္းꨓꨣꨳ Foreground Color R:53, G:103, B:166 (# 3567a6)
● သီတၢင်းလင် Background Color R:10, G:27, B:48 (# 0a1b30)
တွၼ်ႈ-A2.1
သင်ၸိူဝ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇပႆႇယၢမ်ႈႁူႉလၢႆးလၢႆႈ သီတၢင်းၼႃႈ/တၢင်းလင်ၸိုင် သိုပ်ႇလူ တွၼ်ႈ-A2.1 ၼႆႉၶႃႈလႄႈ။
- ၸွမ်းၼင်ႇ ၼ်ႂးႁၢင်ႈဢၼ်ၼႄဝႆႉ ၽၢႆႇၶႂႃႇမိုဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၼူၸဝ်ၵဝ်ႇ ၵႂႃႇၼဵၵ်းသ်ႂႇၼိူဝ် လွၵ်းသီတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉသေ တင်ႈၶၼ်မၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၼႄဝႆႉပႃႈၼိူဝ်ႈ။
- သီတၢင်းလင်ၵေႃႈ တင်ႈၶၼ်မၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၼႄဝႆႉပႃႈၼိူဝ်။
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းတင်ႈလႆႈၶၼ် သီတၢင်းၼႃႈလႄႈ တၢင်းလင် ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ။
_______________________________________________________________
တွၼ်ႈ-A3
- ဢဝ် Gradient Tool (G) ၼ်ႂး Tools box
- ၼဵၵ်းဝႆႉ Shift သေ ဢဝ်ၼူ ၼဵၵ်းလူင်းၼိူဝ်ၸေႈ ႁူဝ်တေႃႇႁၢင်
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းဢဝ်သီဢၼ်ႁဝ်းတင်ႈဝႆႉမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ သ်ႂႇလႆႈၼိူဝ်ၸေႈ လီငၢမ်းယဝ်ႉ။
_______________________________________________________________
တွၼ်ႈ-A4
- ဢဝ် Layer မ်ႂႇဢၼ်ၼိုင်ႈ [ Layer (menu)> Layer > New ႁိုဝ် Ctrl+Shift+N ]
- ဢဝ် Rectangular Marquee Tool (M) ၼ်ႂး Tools box
- လိူၵ်ႈၼ်ႂးၵၢင်ၸေႈ (ႁႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇႁၢင်ႈၸေႈလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ ၽိုၼ်ၼိုင်ႈ ၼ်ႂးၵၢင်ၸေႈ)
- ၼဵၵ်း D ယဝ်ႉၵေႃႈ X ၼိူဝ် Keyboard သေ တင်ႈၶၼ်သီတၢင်းၼႃႈ/တၢင်းလင် ႁႂ်ႈပဵၼ်သီၶၢဝ် လႄႈသီလမ်
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Filter (menu)> Render > Clouds
- ၼဵၵ်း Ctrl + D သေ ဢဝ်ပႅတ်ႈႁွႆးလိူၵ်ႈ
တွၼ်ႈ-A4.1
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Edit (menu) > Free Transform (Ctrl + T) သေ ဢဝ် Layer ႁၢင်ႈမွၵ်ႇၵုမ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈယ်ႂႇပဵင်း ၸေႈတၢင်းလင်
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Filter (menu) > Artistic > Plastic Wrap... သေ တင်ႈၶၼ်မၼ်း Highlight Strength: 14, Detail: 3, Smoothness: 11 > OK
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Edit (menu) > Free Transform (Ctrl + T) သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ Layer ႁၢင်ႈမွၵ်ႇၵုမ်ႈ ၵႂႃႇမီးၼိူဝ်ပၢႆၸေႈ
တွၼ်ႈ-A4.2
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Layer Blending Mode သေ လိူၵ်ႈ Linear Dodge ယဝ်ႉၵေႃႈ တင်ႈၶၼ် Fill: 60%
- လိူၵ်ႈ Eraser Tool (E) တီႈ Tools box
- ၼဵၵ်းၼူတုမ်ႇၶႂႃႇ Right-click ၼိူဝ်ၸေႈ သေ တင်ႈၶၼ် Hardness: 0%
- မွတ်ႇပၼ်ၸွမ်းတိၼ်ႁၢင်ႈမွၵ်ၵုမ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ
တွၼ်ႈ-A4.3
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Filter (menu) > Render > Lighting Effects...
- လိူၵ်ႈ Omni တီႈ Light type သေ တင်ႈၶၼ်မၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ၼ်ႂးႁၢင်ႈဢၼ်ၼႄဝႆႉတီႈၼႆႈ
- OK
_______________________________________________________________
တွၼ်ႈ-A5
- ဢဝ် Layer မ်ႂႇဢၼ်ၼိုင်ႈ [ Layer (menu)> Layer > New ႁိုဝ် Ctrl+Shift+N ]
Marquee Tool (M) ၼ်ႂး Tools box သေ လိူၵ်ႈဢဝ်ၸေႈပွတ်းၼိူဝ် ၶိုင်ႈၼိုင်ႈ
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Filter (menu) > Render > Clouds
- ပေႃးယဝ်ႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Image > Adjustments > Threshold... သေ တင်ႈၶၼ်မၼ်း 125
- OK
- ၼဵၵ်း Ctrl + D သေ ဢဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ႁွႆးလိူၵ်ႈ
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Filter (menu) > Blur > Radial Blur... သေ တင်ႈၶၼ် Amount: 100
- လိူၵ်ႈ Zoom
- ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၼူသေ ၸၼ်တီႈ Blur Center ႁႂ်ႈၵႂႃႇမီးတီႈပၢႆၸေႈ မိူၼ်ၼင်ႇၼ်ႂးႁၢင်ႈ ဢၼ်ၼႄဝႆႉ
- ဝႆႉ Quality: Best (ဢၼ်ၼႆႉ တေလႆႈပ်ႂႉၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ)
- ပေႃးယဝ်ႉ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Filter (menu) > Blur > Radial Blur... သေ ႁဵတ်းသမ်ႉ Radial Blur... ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ
_______________________________________________________________
တွၼ်ႈ-A6
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Layer Blending Mode သေ လိူၵ်ႈ Linear Dodge ယဝ်ႉၵေႃႈ တင်ႈၶၼ် Fill: 25% (တူၺ်းတီႈ တွၼ်ႈ-A4.2)
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Edig (menu)> Free Transform (Ctrl + T ) သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ Layer ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢင်ႈငဝ်းလႅတ်ႇ ယၢဝ်းလူင်းႁႂ်ႈထိုင်ၵူၼ်ႈၸေႈ
- ယဝ်ႉၵေႃႉ ဢဝ် Eraser Tool (E) တီႈ Tools box သေ မွတ်ႇပႅတ်ႈသီငဝ်းလႅတ်ႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇ
_______________________________________________________________
တွၼ်ႈ-A7
ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းမႃးႁဵတ်း ပိုၼ်ႉၼမ်ႉ။ တႃႇတေႁဵတ်းပိုၼ်ႉၼမ်ႉၼၼ်ႉ ငၢႆႈငၢႆႈဢွၼ်ႇၵူၺ်း -
- လိူၵ်ႈ Layer ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢင်ႈမွၵ်ႇၵုမ်ႈမိူဝ်ႈၵႆႈ (Layer မၢႆ 2)
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Layer (menu) > New > Layer via copy (Ctrl + J) (ၵမ်းၼႆႉ Layer ႁၢင်ႈမွၵ်ႇၵုမ်ႈမိူဝ်ႈၵႆႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇ သွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ)
- ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Edit (menu) > Transform > Flip vertical
- ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ် Layer ဢၼ်ၸင်ႇႁႃ ၵွပ်ႉဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ လူင်းမႃးဝႆႉတီႈတ်ႂႈတ်ႂႈသုတ်း သေ တင်ႈၶၼ် Fill: 70% (လၢႆးတင်ႈၶၼ် Fill တူၺ်းၶိုၼ်းတီႈ တွၼ်ႈ-A4.2)
- ပေႃးယဝ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၶႆႈမေးလတ်းၶိုၼ်း သီႁိူဝ်ႈမၼ်းဢိတ်းဢီႈၸိုင် ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Image (menu) > Adjustments > Brightness/Contrast... သေ မေးလတ်းပၼ်သီငဝ်းႁိူဝ်ႈမၼ်း ဢိတ်းဢီႈၵေႃႈလႆႈ။
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ႁၢင်ႈတ်ႂႈၼမ်ႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ။
-- ပီႈၸၢႆးလူင်--
10 / Feb / 2012


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ12/2017
ဝၼ်းထိ 21/12/2017
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းတူင်ႉၼိုင်၊တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းလႄႈႁၢင်ႈမၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ
ၽွင်းၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ 2017 ၼႆႉပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးလွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉၼႆသေတႃႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်ႁႃတၢင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇယူႇ။လွင်ႈၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/12/2017 သေဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 519 လႄႈၶလရ 278 တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ဝၢၼ်ႈတေႃႉၶွင်လႄႈသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/12/2017 ၼၼ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈမႆႈၸႂ်ၵူဝ်ႁႄသေႁႃတၢင်းတေႃႉၶူဝ်းပၢႆႈၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 ၶိုၼ်းၸိသင်ႇႁႂ်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်း၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်ဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇသူၼ်ႁႆႈၼႃး။
ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်မီးၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸဵတ်းၵေႃႉသၢမ်ဝၢၼ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈၶမရ 519 လႄႈၶလရ 278 မွၵ်ႈ 100 တဵၵ်းၸႂ်ႉတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 29/11/2017 ဝၢႆးမီးပၢင်ၵုမ်ၸွမ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉပိူဝ်ႈတႃႇလိူၵ်ႈႁႃၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၼႂ်းမိူင်းပဵင်းယဝ်ႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းႁွင်ႉၵူၼ်းၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတီႈတပ်ႉၶလရ 43 (ယူႇပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းပၵ်းငဝ်ႈတပ်ႉဝႆႉတီႈၵဵင်းတုင်) ၶဝ်။ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈတပ်ႉၼၼ်ႉလၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းၶဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉဝႃႈၽႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ (ဢုၵ်ႉၵထ) ၵေႃႈယဝ်ႉတေလႆႈသူင်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလွင်ႈသိုၵ်းတႆးတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈပၼ်ၶဝ်ၶိုတ်းတၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/12/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 2:30 ၶိုင်ႈသိုၵ်းတႆးလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 519 မိူင်းတူၼ်မွၵ်ႈ 50 လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တီႈၾၢႆႇႁွင်ႇႁူၺ်ႈၼွတ်ႈယၢၼ်ႁူၺ်ႈၼွတ်ႈမွၵ်ႈၶိုင်ႈလၵ်းၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းပူးဢွၼ်ႇၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉႁိုင်မွၵ်ႈ 30 ၼႃးထီး။
ဝၢႆးၼၼ်ႉဝၼ်းထိ 05/12/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၶၢၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼွတ်ႈႁႃႈၵေႃႉသူင်ႇတၢင်းလႄႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်ပၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးယၢင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇယၢင်းၶမ်းမီးၼႂ်းၵႄႈမိူင်းပဵင်းလႄႈမိူင်းပူးဢွၼ်ႇ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁႃႈၵေႃႉၼၼ်ႉ- လုင်းၼၢမ်းသႅင်ဢႃယု 48၊လုင်းၶမ်းႁိူင်းဢႃယု 55၊လုင်းၽူမ်းမဢႃယု 45၊လုင်းၵျွင်းငိုၼ်းဢႃယု 47 လႄႈလုင်းဢၢႆႈၵမ်ႇဢႃယု 45။လုင်းဢၢႆႈၵမ်ႇလႄႈလုင်းၵျွင်းငိုၼ်းလႆႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼွတ်ႈၼႆႉပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပလွင်ႈမီးႁူဝ်ႁိူၼ်းမွၵ်ႈ 30 လင်သေမီးႁူဝ်ၵူၼ်းပၢၵ်ႇပၢႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းထိ 05/12/2017 ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 မိူင်းသၢတ်ႇၸိသင်ႇႁႂ်ႈလုင်းၼၼ်ႇတႃႇဢႃယု 40 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵွၵ်ႇ (ၼႃးၵွၵ်ႇယူႇၾၢႆႇၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်း) တေႃႉၶူဝ်းသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ထိုင်တူင်ႈ လႅင်ႉဢိူင်ႇတႃႈၶႅၵ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လၵ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။လုင်းၼၼ်ႇတႃႇလႆႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၵ်း 10 ၸွႆႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇလုင်းၼၼ်ႇတႃႇတီႈတူင်ႉလႅင်ႉ။
ဝၼ်းထိ 06/12/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇတဵၵ်းႁွင်ႉလုင်းၼေႃႇဢႃယု 40 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၵႂႃႇတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်လုၵ်ႉဢဝ်တီႈဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶႅၵ်ႇဢိူင်ႇပၢင်ဝၢႆၶၢဝ်းတၢင်း 10 လၵ်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈယၢဝ်။မၼ်းလႆႈၼွၼ်းတၢင်းၸွမ်းၶဝ်ၶိုၼ်းၼိုင်ႈသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇ ပွၵ်ႈ ႁိူၼ်းၶိုၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 လွၵ်ႇငိုတ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈဢမ်ႇပၼ်ပၢႆႈသေၾင်မၢၵ်ႇဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/12/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 လုၵ်ႉတၢင်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵွၵ်ႇသေၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈယၢဝ်။ၽွင်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမွၵ်ႈ 4 မူင်းၶိုင်ႈထိုင် 5 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ႁႃသိုၵ်းတႆးၵူႈႁိူၼ်း။ၶဝ်ႁၼ်ၺႃးၵွင်ႈသတ်ႉယၢမ်းၵဝ်ႇတီႈႁိူၼ်းလုင်းငိုၼ်းၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်သေၼေးဝႃႈၵွင်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၵွင်ႈသိုၵ်းတႆး။ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈၵွင်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၵွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ဢၢပ်ႈပၼ်ဝႆႉတႃႇပျီႇတုၸိတ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႆသေၸင်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇ။
ထိုင်ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းလႅင်းမႃးမွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 8 မူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃးပၢင်ၵုမ်ၼိုင်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉတီႈႁိူၼ်းလုင်းငိုၼ်း။
တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ “ၸွင်ႇႁၼ်သိုၵ်းတႆး? ၶဝ်ယူႇတီႈလႂ်? ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတွပ်ႇဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉဝႃႈၶဝ်ယူႇၵႃႈလႂ်ၼႆသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈၵဝ်ႇဢၼ်မီးသိုၵ်းတႆးၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးၼေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉဢၼ်ၼၼ်ႉမၼ်းလႅပ်ႈၵႆႁဝ်းၼႃႇၼႆယဝ်ႉ။ၵမ်းၼၼ်ႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၶိုၼ်းလၢတ်ႈတီႈလုင်းငိုၼ်းဝႃႈပေႃးလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈမႂ်းတေလႆႈၺႃးမတ်ႉ။
ယွၼ်ႉလႆႈငိၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႇလုင်းငိုၼ်းၼၼ်ႉလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်သေၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 1 မူင်းၶိုင်ႈဝၢႆးဝၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်တေႃႉၶူဝ်းလဵင်းၽႂ်မၼ်းသေပၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်းၵႃးသီႇလမ်းထိုင်ဝၢၼ်ႈၽိတ်ႉဢၼ်ၵႆမွၵ်ႈ 7 လၵ်းၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းလႄႈတီႈဝၢၼ်ႈလွၼ်သႆးဢၼ်ၵႆထႅင်ႈမွၵ်ႈ 3 လၵ်းလုၵ်ႉဢဝ်ဝၢၼ်ႈၽိတ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၼႆႉယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႈၶႅၵ်းမီးလင်ႁိူၼ်း 17 မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 50 ပၢႆ။
ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 4 မူင်းဝၢႆးဝၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၵၼ်ပၢႆႈလႄႈၸင်ႇႁွင်ႉၸၢႆးဝႃႇလိင်ႇတင်းၸၢႆးသုၼၼ်ႇတႃႇသေထၢမ်ဝႃႈ “ၽႂ်ၸႂ်ႉသူပၢႆႈ? သိုၵ်းတႆးႁႃႉဢမ်ႇၼၼ်ႁဝ်းႁႃႉ?” ၼႆ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁဝ်းပၢႆႈႁင်းၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းၸိသင်ႇႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈပေႃးႁဝ်းႁၼ်ၵႃးသူတေႃႉၶွင်ပၢႆႈထႅင်ႈႁဝ်းတေၺွပ်းတေမတ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ဝၢႆးၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်ႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်ဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၾင်မၢၵ်ႇဝႆႉတၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ 1 လုၵ်ႈယၢၼ်ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်းလႄႈၾင်ဝႆႉတၢင်းဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃး ၵွၵ်ႇ 12 လုၵ်ႈ။ယွၼ်ႉၵူဝ်မၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇႁႆႈၵႂႃႇသူၼ်၊ၶဝ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈႁႂ်ႈမႃးဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ၼၼ်ႉဢွၵ်ႇပၼ်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းပဵင်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းထုင်ႉၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းၼႆႉမီးသိပ်းတပ်ႉၵွင်- မီးတပ်ႉၶလရ 43 (ပၵ်းဝႆႉမိူင်းပဵင်း)၊ၶလရ 246 (ၵုၼ်ႁဵင်)၊ၶလရ 247 (ၼမ်ႉၸၢင်)၊ၶလရ 277 (မိူင်းတူၼ်)၊ၶလရ 278 (လွႆသွင်း/မိူင်းသၢတ်ႇ)၊ၶမရ 333 (မိူင်းသၢတ်ႇ) ၶမရ 360 (မိူင်းပဵင်း)၊ၶမရ 519 (မိူင်းတူၼ်)၊ၶမရ 527 (မိူင်းသၢတ်ႇ) လႄႈၶမရ 528 (မိူင်းပဵင်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2017 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 277 လႄႈ 527 ဢိၵ်ႇတင်းပျီႇတုၸိတ်ႉတိၺွပ်း၊ၵုမ်းၶင်၊ပေႃႉထုပ်ႉလႄႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးၵိုတ်းယိုဝ်းၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းလႄႈၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေပဵၼ်ပႃးၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/10/2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေႇယူင်းပူင်းယႃႉႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသေပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈယႃႉလုၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: (0) 62- 941-9600 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းလွၼ်ႉလႅင်း +66: (0) 63-838-9029 (မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
လုမ်း +66: (0) 93-297-7754
PDF files:>>> Shan| Burmese| English


text:
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၵႃးလူင် 22 လေႃႉ တင်း ၵႃးဢွၼ်ႇ Probox လေႃႈတမ်ၽႃႇၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵူၼ်းမႃးၸွမ်းၼႂ်းၵႃး Probox တၢႆထင်တီႈ 5 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 06/11/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၼႂ်းၵႄႈ 6 ထိုင် 7 မူင်းၼၼ်ႉ ၵႃးဢွၼ်ႇ Probox လုၵ်ႉတၢင်းမူႇၸေႊမႃး ၵႃး လူင် 22 လေႃႉသမ်ႉ လုၵ်ႉတၢင်း ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ သွင်ၾၢႆႇလေႃႇတမ်ၽႃႇၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈမၢၼ်ႈလွႆ ၼႂ်း ၵႄႈၵူတ်ႉၶၢႆတင်း ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ ႁိမ်းၶူဝ်ၼမ်ႉၶၢႆ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၸၢႆးလႃႉၽေႇ (ႁွင်ႉ) လုင်းၸၢႆးသိူဝ်ယွမ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈ တွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၼႂ်းၵႃးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸဵမ်ၵူၼ်းႁေႃႈၵူၼ်းမႃးၸွမ်း ၼႂ်းၵႃးၼၼ်ႉ လူႉတၢႆထင်တီႈ 5 ၵေႃႉၵမ်းလဵဝ်။ ၵႃး ဢွၼ်ႇၼႆႉ လုၵ်ႉတၢင်းမူႇၸေႊသေၵႂႃႇ ၵႃးလူင်သမ်ႉ လုၵ်ႉတၢင်း ၵူတ်ႉၶၢႆသေမႃး တင်းသွင်တေလဵပ်ႈႁေႃႈဝႆးၼင်ႇ ၵၼ် ၵႃးဢွၼ်ႇတႄႉ ထုၵ်ႇၵႃးလူင်ႁိပ်ႇသႂ်ႇၵမ်းလဵဝ်။” ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ 5 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၽူႈၸၢႆး 4 ၵေႃႉ ၽူႈယိင်း 1 ၵေႃႉ တေႃႈလဵဝ် တူဝ်တၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇဝႆႉ တီႈႁူင်းယႃ လႃႈသဵဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးလူင် 22 လေႃႉ ဢမ်ႇလႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းပဵၼ်သင် ဝႃႈၼႆ။
ၶေႃႈမုၼ်း / ပၢင်လူင်


text:
ယွၼ်ႉၾူၼ်လူင်လူမ်းလႅင်ႉ တူၵ်းဝၼ်းတူၵ်းၶိုၼ်း ၽတ်ႉပဝ်ႇႁႅင်းဢမ်ႇထၢတ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ 2-ဝတ်ႉ(ၵျွင်း) ၼႂ်းဢိူင်ႇၼွင်တဝ်း ဝဵင်းသူၺ်ႇလီ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ဢဝ်ႁွႆး မိုဝ်းၵဝ်ႇၵႄႇတႆး ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈၵူၼ်ႇပင်းလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ႁၢင်ႈ - ၵျွင်းဝၢၼ်ႈလွႆဝဵင်း ဢိူင်ႇၼွင်တဝ်း
ဝၼ်းဢၼ်ၾူၼ်လူင်လူမ်းလႅင်ႉ ၽတ်ႉပဝ်ႇႁႅင်းသုတ်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 23 November 2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 15:10-မူင်းသေ လႆႈၽတ်ႉပဝ်ႇယႃႉ ၵျွင်း(ဝတ်ႉ)ဝၢၼ်ႈၼွင်မူဝ်လွႆ ဢိူင်ႇၼွင်တဝ်း ၵူၼ်ႇပင်းလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇတင်းၼမ်။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉထုၵ်ႇၾူၼ်လူင်လူမ်းပဝ်ႇသေ ၵျွင်းတၢၼ်း ဝၢၼ်ႈလွႆဝဵင်း ဢိူင်ႇၼွင်တဝ်းၵေႃႈ လႆႈၵူၼ်ႇပင်း လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ မိူၼ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢိူင်ႇၼွင်တဝ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈဝႃႈ- ၵျွင်းဝၢၼ်ႈၼွင်မူဝ်လွႆတႄႉ လႆႈထုၵ်ႇလူမ်းၽတ်ႉ ၸွမ်ၵျွင်း၊ ယႃႉယူဝ်း၊ ထီးၵျွင်း တွၼ်ႈတၢင်းၼိူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃးပုတ်းလႅဝ်ၵႂႃႇသဵင်ႈ၊ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈလွႆဝဵင်းၵေႃႈ ထုၵ်ႇလူမ်းပဝ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ၵျွင်းတၢၼ်း(ႁူဝ်ၼႃႈၵျွင်း) တႄႉလႆႈပင်းလူမ်ႉၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ၊ လင်ၵျွင်းတႄႉ ဢမ်ႇပဵၼ်သင် ၼင်ႇၵဝ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ႁၢင်ႈ - ၵျွင်းဝၢၼ်ႈၼွင်မူဝ်လွႆ ဢိူင်ႇၼွင်တဝ်း
ၶေႃႈမုၼ်း / တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလၢဝ်းတေ ၶၢႆၾႆးၾႃႉပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ လၢဝ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈ တေသိုဝ်ႉၶၢႆၾႆးၾႃႉတေႃႇၵၼ်၊ ၾၢႆႇလူင်ပွင် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတူၵ်းလူင်းတေႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 16/01/2018 ၼႆႉႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ Xinhua ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလၢဝ်း လႄႈလူင် ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ...
ထၢမ်တွပ်ႇ
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းတွၼ်ႈထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၽွင်းတိုဝ်ႉတၢင်းပီမႂ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ 2018
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းၵူႈတီႈတီႈ ႁႂ်ႈမေႃလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁႂ်ႈမီးတၢင်းႁူႉ၊ ပၢႆးဝူၼ်ႉတႆးႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶိုတ်းတၼ်း ငဝ်းလၢႆး၊ ယႃႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵဝ်ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၢၼ်ႈႁႆးလႄႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ ႁဝ်းၽွမ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈ...
လိၵ်ႈတႅမ်ႈၸူး
ထိုင် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
သိုပ်ႇမွၵ်ႇပၼ် ႁႂ်ႈ RCSS/SSA ၵပ်းသၢၼ် KIA သေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တၢင်းယၢပ်ႇၵူၼ်း မိူင်းသေၵမ်းၶႃႈ။ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ႁူဝ်လိူၼ် November 2017 ၼႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူႇသဝ်း...
ပွင်ႈၵႂၢမ်း
မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢဝ်ၸႂ်ၵူဝ်ႁႄသွင်ပိူင်သေ ၵေႃႇတင်ႈမႃး ပေႃးႁဵတ်းၸွမ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၸင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းတေငမ်းယဵၼ်
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်း ဢၼ်တေထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊၼႆႉ။ တႃႇဝၼ်းၵွၼ်းၶေႃလႄႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းၼႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈတၢင်းႁၼ်ႁဝ်းမီးၼင်ႇၼႆ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၸႂ်သွင်ပိူင်သေ တႄႇတင်ႈပူၵ်းပွင်မႃး။ 1.ၸႂ်ၵူဝ်သေတႄႇတင်ႈပူၵ်းပွင်မႃး။ 2.ၸႂ်လူမဝ်ထၢင်ႇလဵၵ်ႉၼိူဝ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ...


text:
ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ၵၢၼ်ႇတေႃႇၵျီးပျႄးလိတ်ႉသ် ၸၼ်ႉႁႃႈလၢဝ် တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ဢူးတေႇၸ ပိူင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၾၢႆးႁုပ်ႇမႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း တင်းလင်
သေယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်း လႆႈတၢႆၵႂႃႇၼႂ်းၾႆး 2-ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 2-ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၵူၼ်း မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။
ၾႆးတႄႇမႆႈ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ၵၢၼ်ႇတေႃႇၵျီးပျႄးလိတ်ႉသ် တီႈၸၼ်ႉ-5 မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 03:00-မူင်း ဝၼ်းထီႉ 19 October 2017 ၊ တၢင်းႁိုင်ၾႆးမႆႈ 3-ၸူဝ်ႈမူင်းပၢႆ၊ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီးႁွင်ႈလိုဝ်ႈယူႇ 189-ႁွင်ႈ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်း 141-ၵေႃႉ ၶၢတ်ႈယူႇဝႆႉတႃႇ 96-ႁွင်ႈ၊ တႃႇၵူၼ်း 120-ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း။
ယွၼ်ႉၾႆးမႆႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸၢႆး ၸၢဝ်းၵျပၢၼ်ႇ ဢႃႇယု 50-ပၢႆ ဢၼ်ၶၢတ်ႈယူႇဝႆႉ တီႈႁွင်ႈ-B ၸၼ်ႉ-4 ၼိုင်ႈၵေႃႉ လႄႈ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ (ဢမ်ႇႁူႉလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးႁိုဝ်ယိင်း) ဢၼ်ၶၢတ်ႈယူႇဝႆႉ တီႈႁွင်ႈ-A ႁူမ်ႈၵူၼ်း 2-ၵေႃႉ လႆႈတၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းၾႆး၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ တူၵ်းၸႂ်သေ လႆႈလုၵ်ႉတီႈႁွင်ႈလိုဝ်ႈ ၸၼ်ႉ-4 ၵျွၵ်းတူၵ်းလူင်းတၢင်းတႂ်ႈသေ မီးလွင်ႈၸဵပ်းမၢတ်ႇတီႈၶႃ လႄႈလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ၊ ၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶႄၾႆး၊ သွင်ၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းသင်သေ လူင်းႁူင်းယႃၵႂႃႇယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းဢၼ်လႆႈတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၽၢႆႇၶွမ်ႇပၼီႇထူး လႆႈမီးလွင်ႈပွင်ႇလႅင်းထိုင် လုမ်းၽွင်းတၢင် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသေယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၼႃႈႁိူၼ်းပီႈၼွင်ႉၶဝ် ပေႃးတေႁၢၼ်ႉၸႂ်ပဵင်းပေႃးၼၼ်ႉ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၶဝ်သေ တေၶိုင်သၢင်ႈၵႂႃႇပၼ် ဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ၵၢၼ်ႇတေႃႇၵျီးပျႄးလိတ်ႉသ် ၼႆႉလႆႈၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇ ပီႊ-1943 သေယဝ်ႉ ထိုင်မႃးပီႊ-1948 ႁဵတ်းပဵၼ်ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၵဵဝ်ႇပၢႆးၸီႇဝၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢႆးမႃးၼႂ်းပီႊ-1979 မႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉပဵၼ် ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း၊ ပီႊ-2010 ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ဢၼ်ယိပ်းၵမ် ၸုမ်းၶွမ်ႇပၼီႇထူး ဢူးတေႇၸ လႆႈၶိုၼ်းၶၢတ်ႈဢဝ် တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လူၺ်ႈပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်သေ ပိူင်ႇဝႆႉ၊ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 7-ပီႊ ထုၵ်ႇၺႃးၾႆးမႆႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆသေ တီႈဢၼ်ၾႆးမႆႈၵႂႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ဢၼ်ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းမႂ်ႇဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း / တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ထိုင်- ၽူႈထတ်းထွင်လိၵ်ႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ။
လွင်ႈတၢင်း-
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸလၢႆးလွႆ ဢိူင်ႇၸလၢႆးၶုမ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ 2 ၵေႃႉ ။ ၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈၸၢႆးသူၺ်ႇၶမ်း ဢႃယု 42 ။ ၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈၸၢႆးပိင်ႇၺႃႇ (ပၺ်ၺႃ) ဢႃယု 28 ။ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/12/2015 ၼၼ်ႉ ၶႃသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ၵႂႃႇဝဵင်းၵေးသီးသေ ၵႂႃႇသိုဝ်ႉရူတ်ႉၶိူင်ႈ 125cc သေပွၵ်ႈၶိုၼ်း ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 4 မူင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇထိုင်ႁိူၼ်းၶိုၼ်းသေ ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၵေးသီး ဢၼ်လႆႈႁူႉၸွမ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၶႃသွင်ၵေႃႉၼႆႉ လုၵ်ႉၵေးသီးသေ ဢွၵ်ႇမိူဝ်းတၢင်းမိူင်းၼၢင်း-မိူင်းၼွင်၊ မိူဝ်းၵႂႃႇတၢင်းလွႆၼေႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇၽႅဝ်မိူဝ်း တၢင်းႁိူၼ်းၶိုၼ်းသေ ႁၢႆလၢႆပႅတ်ႈၵၢင်တႃႈၵၢင်တၢင်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼွင် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်း၊ မႅၼ်ႈၽွင်းမိူဝ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼွင် မိူင်းသူႈ။ ဝၢႆးသေၶဝ်သွင်ၵေႃႉႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းယေးၶဝ် ၵႂႃႇႁႃၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇငၢဝ်းသင်- ဝႃႈၼႆ ။
ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ မီးၸဝ်ႈၵႃး/ ၵူၼ်းႁေႃႈရူတ်ႉၵႃး (ရူတ်ႉသၢႆ) ၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးလၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈဢၼ်မၼ်း မႃးလိုဝ်ႈတီႈ ၸလၢႆးၶုမ်ႇၼၼ်ႉ မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းတီႈမိူင်းၼွင်ၼၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးလၢတ်ႈမၼ်းဝႃႈ- တီႈမိူင်းၼွင်ၼၼ်ႉ တီႉၺွပ်းဝႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸလၢႆး 2 ၵေႃႉ၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸလၢႆးၶဝ် ၶွၼ်ႈႁႅင်းၵၼ်သေ ၵႂႃႇယွၼ်းႁူပ်ႉသေ ယွၼ်းဢဝ်မႃးၶိုၼ်းဝႆးဝႆးလႄႈ- ဝႃႈၼႆ ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈၵႃးၵေႃႉဢၼ်မႃးလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသမ်ႉ ဢမ်ႇတၼ်းတွင်းဝႃႈ- မၼ်းပဵၼ်ၽႂ်၊ ၵႃးမၼ်းပဵၼ်လမ်းလႂ် ပၢႆႉသင်။ ဝၢႆးမႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸလၢႆးၶဝ် ၵႂႃႇႁႃၸွပ်ႇတီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ တီႈၼိုင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇထူပ်းဢမ်ႇႁၼ်၊ ဢမ်ႇလႆႈၶၢဝ်ႇသင် ။
ပူၼ်ႉၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ်ပၢႆႁိမ်း 5 လိူၼ်၊ ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/05/2016 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸလၢႆးၶုမ်ႇၶဝ် ၵႂႃႇလူႇၵႂႃႇတၢၼ်း တီႈဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈဝဵင်း ၵျွင်းဝဵင်းၵဝ်ႇ (မိူင်းၼွင်) ။ သမ်ႉၵႂႃႇၵိုတ်းလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉ ဝႄႉဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈဢွၵ်ႇပၢင်ႇ တီႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉသေ ၵႂႃႇႁၼ်ၶူဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ လုပ်ႇၵူၼ်း၊ လုပ်ႇၵွၵ်းႁူဝ်ၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တီႈၼႂ်းယုမ်းတီႈၼၼ်ႈ။ ၽိူဝ်ႇၵႂႃႇႁၼ်ယဝ်ႉ ၶဝ်ၵႂႃႇထတ်းတူၺ်းသိူဝ်ႈၶူဝ်း၊ သွၵ်းတိၼ်၊ သိူဝ်ႈၽႃႈယၢင် (မူဝ်းၵႃႇ)ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁူႉတႅတ်ႈတေႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ဢၼ်ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႆႈႁၼ်သိူဝ်ႈ 2 ၽိုၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တႃႇၽိုၼ်ၼိုင်ႈ တိုၼ်းပဵၼ်သိူဝ်ႈၸၢႆးသူၺ်ႇၶမ်း၊ ထႅင်ႈတႃႇ ၽိုၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႈ တိုၼ်းပဵၼ်သိူဝ်ႈၸၢႆးပိင်ႇၺႃႇ ။
“ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်သေ လႆႈႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်တီႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈႁဵတ်း၊ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈသုမ်ႇငမ်း။ ပေႃးဝႃႈတူၺ်းၼႆ ၶႃသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ၺႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ၶႃသွင်ၵေႃႉလႆႈၺႃးႁႅမ်တၢႆၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်သင်၊ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ်ယဝ်ႉႁႃႉ။ လွင်ႈဢၼ်လႆႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်း လူင်းႁႆႈလူင်းၼႃး ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈယဝ်ႉႁႃႉ၊ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလီမွင်ၸႂ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉ ။
ၵွပ်ႈၼၼ် ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်သေ လွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႄႈလိတ်ႈ၊ တႃႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ပေႃးတေသုမ်ႇငမ်း တူဝ်ႈထိုင်ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႄႈလိတ်ႈ။ ၽႂ်မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတႄႉတႄႉ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉၼႆႉ သမ်ႉမႃးတၢႆတီႈႁိမ်းတပ်ႉ ၶလယ 9 (တပ်ႉမတေႃႇ) မွၵ်ႈ 100 မဵတ်ႉၵူၺ်း။ လွင်ႈၼႆႉၶႅၼ်းတေႃႈ လၢတ်ႈပၼ်ၵႂၢမ်းတွပ်ႇမၼ်းဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈ ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေးသီး


text:
သိုၵ်း TNLA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ မူႇၸေႊ – လႃႈသဵဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လူတ်ႉၵႃး/ ၵူၼ်းမိူင်း ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇတႃႇၵႂႃႇမႃး ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။
ဝၼ်းတီႈ 14/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း သိုၵ်း TNLA တပ်ႉၵွင် 777 တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈ တပ်ႉမ 11 ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်း 105 လၵ်း – ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉဢုမ် ၸႄႈဝဵင်းမူႇ ၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ သွင်ၾၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၶၢဝ်းႁိုင် 40 မိၼိတ်ႊ။
ၵူၼ်းမိူင်းမူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ်ယိုဝ်းၵၼ်၊ လူတ်းၵႃး ၵႂႃႇမႃးၼိူဝ်သဵၼ်ႈ တၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉပႅတ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလတ်းၽၢၼ်ႇၵႂႃႇမႃး။ မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၵႃးဢွၼ်ႇ မၢင်လမ်း ဝၢႆႇႁူဝ်သေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းတၢင်းလင်ၵေႃႈမီး။ ၽိူဝ်ႇသဵင်ၵွင်ႈယဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ လူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇမႃးၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ သေ တႃႉ တိုၵ်ႉၵူဝ်ႁႄၵၼ်ယူႇ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/05/2018 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်း TNLA ၶဝ်ႈယိုဝ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢႆတီႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၾၢႆႇပလိၵ်ႈ/ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ လႆႈလူႉတၢႆ 20 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း ႁိမ်း 30 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၵူၼ်းတိူဝ်ႉမၢတ်ႇယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းတီႈမူႇၸေႈၼၼ်ႉ လုတၢႆတီႈႁူင်းယႃလူင် မိူင်းၶွၼ်ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ
ၵူၼ်းမၢတ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈတီႈပၢင်တိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်းၶဝ်ႈယိုဝ်းႁူင်းCasino တေႃႇလွင်း တီႈမူႇၸေႈၼၼ်ႉ တၢႆတီႈႁူင်းယႃမိူင်းၶွၼ်ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်မီးၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ 21 ယဝ်ႉ။ ၵေႃႉဢၼ်လုတၢႆတီႈႁူင်းယႃမိူင်းၶွၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 16 ၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးယီႈလႅင်ႇ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း။ ဝၼ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ...
သိုၵ်း TNLA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ
ၼႂ်းလိူၼ်မေႊၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်း TNLA တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး မီး 11 ပွၵ်ႈ ယူႇတီႈသိုၵ်း တဢၢင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉ။ ဝၼ်းတီႈ 16/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်...
ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇတင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်လၢႆပွၵ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်
တပ်ႉသိုၵ်း TNLA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလၢႆတီႈ လၢႆပွၵ်ႈ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉႁႅင်းတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ထႅင်ႈ။ ဝၼ်းတီႈ 15/05/2018 တပ်ႉသိုၵ်း TNLA...
ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇ တင်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ
သိုၵ်း TNLA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ မူႇၸေႊ - လႃႈသဵဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လူတ်ႉၵႃး/ ၵူၼ်းမိူင်း ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇတႃႇၵႂႃႇမႃး ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။ ဝၼ်းတီႈ...
ဝဵင်းမူႇၸေႊ သၢႆမၢႆၵူၼ်းၺႃးယိုဝ်းလူႉတၢႆ မီးၵႂႃႇထိုင် 20 ၵေႃႉ
မိူဝ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇၶဝ်ႈယိုဝ်းပၢင်လွင်း ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ တင်းမူတ်း မီး 20 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁိမ်း 30 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 12/05/2018 တပ်ႉသိုၵ်း...
တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း ၶဝ်ႈလူမ်ႇယိုဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢႆတီႈ
သိုၵ်း TNLA ၶဝ်ႈလူမ်ႇယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ(ယႄး) လႄႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ ႁိမ်း 20 လႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁိမ်း...
သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတပ်ႉ SSPP/SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ
သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁႅင်းသိုၵ်းမွၵ်ႈ 100 ၶိုၼ်ႈယိုဝ်းတပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၸေႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း။ ဝၼ်းတီႈ 11/5/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ၶမယ...
သိုၵ်းၶၢင် တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ
သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈႁွၼ်ႈထဝ်ႇတူင်ႉၼိုင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁူပ်ႉၸုၼ်ၽႃႇၺႃးသိုၵ်း KIA သွင်ၾၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ဝၼ်းတီႈ 09/05/2018 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်း ထိုင် 7 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၶၢင်...
ပၢင်ၵုမ်လူင် JMC ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၸတ်းႁဵတ်းတီႈတႃႈၵုင်ႈ
ၶွမ်ႊမတီႊပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် Joint Monitoring Committee ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း 2 တီႈ တႃႈၵုင်ႈ မီးလုၵ်ႈၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁိမ်း 100 ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 08-09/05/2018...
SSPP တင်း TNLA တိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ်လႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉတူႈ 500 ပၢႆလႆႈပၢႆႈ
ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ တၢင်းဢိူင်ႇမိူင်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ဝၢႆးသိုၵ်း TNLA ႁႅၼ်း သိုၵ်းၶိုၼ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၶွင် SSPP ယဝ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်း 3-4 ဝၼ်းၼႆႉ...


text:
ၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ။ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ငိၼ်းထွမ်ႇ 200 ပၢႆ။
ပၢင်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းတီႈ 10/5/2018 တီႈႁူင်းႁေႃးလူင် ၵၢင်ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇလႄႈၵပ်းသိုပ်ႇၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈ ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပွၵ်းပွင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၾၢႆႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ၊ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း၊ ၶူးမေႃယႃလူင်ၶဝ် ဢိၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 200 ပၢႆ။
ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸေႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- တႃႇတေတိုၵ်းတေႃး တီႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတၵ်းလႆႈပၼ်တၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၼမ်ၼမ်။ တေလႆႈၵႅတ်ႇၵင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် တင်ႈဢဝ်ၼႂ်းၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇ။ မၢႆမီႈပၵ်းပိူင်မႂ်ႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်ႈ ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇတိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ၶွၵ်ႈပိူင်လဵဝ်။ ပဵၼ်တႃႇတိုတ်းယိၼ်ႉယႃႈပၼ်ၽူႈတိတ်းယႃႈ ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ဢၼ်တိၺွပ်း ၵူၼ်းတိတ်းယႃႈၶဝ်ႈၶွၵ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ် တတ်းလႆႈသေဢမ်ႇၵႃး ဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃးၵေႃႈၶိုၼ်းတိတ်းၶိုၼ်း – ဝႃႈၼႆ။
တီႈပၢင်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉမုၵ်ႉပလိၵ်ႈ ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် တပ်ႉမၢႆ 24 ပလိၵ်ႈ ယီႇထုၼ်းတၢၼ်း ၵေႃႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼေလွင်ႈ တူတ်ႈတၢမ်ႇမႂ်ႇဢၼ်ၵူၼ်းတိတ်းယႃႈ ၶဝ်တေလႆႈႁပ်ႉ။
ပေႃးၵူတ်ႇထတ်းတိလႆႈၵူၼ်းတိတ်းယႃႈၸိုင် တေယူတ်းယႃပၼ်၊ တေတတ်းပၼ်ယိၼ်ႉယႃႈမၼ်း။ တေပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ႁႂ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်တႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ၊ ၵေႃႇၶူဝ်၊ မေးတၢင်း တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ်ထိုင် 1 ပီ တေႃႇပေႃးယိၼ်ႉယႃႈမၼ်းၶၢတ်ႇ ၸင်ႇတေပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းယႃႈ ဢၼ်တိလႆႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ။ ဢၼ်ဢႃယု 15-16 ပီယင်းမီး။ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈယူႇၸွမ်းပေႃႈမႄႈ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇလမ်းၶိုတ်းလႆႈလိၵ်ႈတီႈႁူင်းႁဵၼ်း၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ် ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၸဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပိူင်လူင် ဢၼ်ပဵၼ်မူႇ ပဵၼ်ၾုင်သေ ၵႆႉယူၸွမ်းၵိဝ်ႇၸွမ်းငွၼ်ႈ။ ယိူင်ႈၵၼ်ၵိၼ်တူၺ်း၊ သူႇသမ်းတူၺ်းသေလႄႈတိတ်းမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ – ဝႃႈၼႆ။
တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁႂ်ႈႁၢႆၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ -တႃႇတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈမီး မၢႆမီႈသုမ်ႇငမ်းပၼ်လႆႈ။ ပေႃးမၢႆမီႈသုမ်ႇငမ်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းတေၵတ်းယဵၼ်။ ပေႃးဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ် ဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၸိုင် ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ တေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈလႆႈ-ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း လၢတ်ႈၼေဝႃႈ – ပိူင်လူင် ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆလၢႆဢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇသဝ်းဝႆႉလႄႈ ပၢင်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၽႃႇသႃႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းၼႆႉတေၼၢၼ်းထိုင်တီႈလႆႈ – ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးသေ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပၢင်သဝ်းမူၼ်ႉမေးတူဝ်ၸႂ်ပၼ်ၸဵတ်းတီႈ- တီႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်၊ ႁူဝ်ပူင်း၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ လႃႈသဵဝ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇဢွၼ်ၼမ်းၸတ်းႁဵတ်းၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈ ဝႃႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ။


text:
ၸၢႆးလိူၼ်တႆး
-
ပိုၼ်းၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း
ၸိုဝ်ႈ –ꩡၢႆးၺုၼ်ႉမွင်ႇ ။ ၸိုဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း – ꩡၢႆးသၢႆမၢဝ်း။ (ၵွပ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းထုင်ႉမၢဝ်း၊ ၵွပ်ႈလႆႈၵိၼ်/ဢၢပ်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း၊ ၵွပ်ႈပဵၼ်တီႈၽင်ႁူၵ်ႈၽင်ႁႄႇၸႃႇတိ၊ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ထုင်ႉမၢဝ်းၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ။) ဢူႈ+မႄႈ . –လုင်းပၶႅင်ႇ…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
-
-
Keyshot for Win 8 – 8.1 – 10
Windows + Ql = ၽုၺ်ႇၼႃႈသွၵ်ႈႁႃ Everywhere Windows + W= ၽုၺ်ႇၼႃႈသွၵ်ႈႁႃ Settings Windows + E= ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇၼႃႈၶွမ်းၶိုၼ်ႈမႃး Windows + R= ၽုၺ်ႇၼႃႈသွၵ်ႈႁႃတီႈ Run…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
-
လွင်ႈပဵၼ်မႃးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး
တႄႇဢဝ်ပီ1947 ၼၼ်ႉမႃး ၵူႈပီမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မႃး “ဝၼ်းတႆး”ၼႆသေ ဝၢႆးမႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး “ဝၼ်းမိူင်းတႆး”၊ “ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး”ၼႆယူႇယဝ်ႉ။“ဝၼ်းတႆး”၊ “ဝၼ်းမိူင်းတႆး”ၼႆၼၼ်ႉလႅပ်ႈဝႃႈၶိူဝ်းတႆးလႄႈ မိူင်းတႆးၸင်ႇတႄႇမီးမႃးမိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈမီးမီး။ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈယင်းၶႂ်ႈလူင်လိုမ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်းဢိတ်းဢွတ်းဢွၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းသွၼ်ႈတႂ်ႈမၢၼ်ႈ၊ ဝၼ်းတႄႇႁဵတ်းၶႃႈမၢၼ်ႈ ၼႆသေ ၸင်ႇၸင်ႈၸႂ်လိုမ်း ၸိုမ်းႁၢႆၵႂႃႇလႄႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇႁူႉပိုၼ်းလီလီသေ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ် ယုမ်ႇယမ်မၵ်းမၼ်ႈၸွမ်းငၢႆႈလူင်လိုမ်းၵႂႃႇၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
-
မိူင်းၵုတ်ႈ
ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ တေႇတင်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ1,000ပီပၢႆပၢႆၼၼ်ယဝ်ႉ၊ တင်ႈယူႇဝႆႉၼိူဝ်သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဢိူင်ႇမိူင်းမိတ်ႈ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ်ၼၼ်ႉသေ၊ တၢင်းသုင်မၼ်း ယၢၼ်ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ (4,000)ထတ်း လိူဝ်ꧦ၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး (3)လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း ယဝ်ႉ။ ။ “မိူင်းၵုတ်ႈ”ၼႆႉႁူဝ်ပိုင်း ႁွင်ႉဝႃႈ “မိူင်းၵတ်း”၊ ဢမ်ႇၼၼ်“မိူင်းၵူတ်ႉ” ၼႆ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ“မိူင်းၵုတ်ႈ” ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီး ၼမ်ႉႁွင်ႈလႆၽႃႇၵၢင်မိူင်းသေ မီးဢုမ်ႇ မႆႉယႂ်ႇမႆႉလူင် ႁူမ်ႈမၼ်း ပေႃးၵတ်းငၢၼ်းငၢၼ်း၊ ၵၢင်ဝၼ်းလူင်တႅင်ႈတႅင်ႈ ယင်းပၢႆလႆႈၼုင်ႈ သိူဝ်ၼႃလႂ်လူးၵွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ၸင်ႇ ႁွင်ႉ “မိူင်းၵတ်း”ၼႆယဝ်ႉ၊ ထိုင်မိူဝ်ႈမီး မေႃႇသႅင်ပေႃႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် သၢင်ႈဝၢၼ်ႈပူၵ်းႁိူၼ်း ယူႇ ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈ ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ၽႂ်မၼ်းသေ မီးႁိူၼ်းၶပ်ႉယႆၵၼ်ငွၵ်းၸွမ်း ၵႄးၼမ်ႉ ၵူတ်ႉၵႂႃႇၵူတ်ႉမႃးလႄႈႁွင်ႉဝႃႈ“မိူင်းၵူတ်ႉ” ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ၊ ယူႇႁိုင်ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သႅင်သေ မၢၼ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်တႆးဢမ်ႇပီႇလႄႈ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “မိုးကုတ်”ၼႆ၊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ သမ်ႉႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်မၢၼ်ႈသေ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “Mogok”ၼႆယဝ်ႉ ၊ တႆးႁဝ်းသမ်ႉ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ႁွင်ႉ ဝႃႈ “မိူင်းၵတ်း”ဢမ်ႇၼၼ် “မိူင်းၵူတ်ႉ’’ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁွင်ႉယဝ်ႉသေ ၸူးႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်ပိူၼ်ၵႂႃႇလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆ မႃးတေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ၊ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈတႆး ၵဝ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢႆတူဝ်လႄႈ တႅမ်ႈၼိုင်ႈတူဝ်ဢွၵ်ႇလႆႈပဵၼ်ႁႃႈသဵင် လႂ်၊ မိူဝ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထွင်ၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႃႈ (မိုင်ၵုတ်) ၼႆသေတႃႉ မၢင်ၵေႃႉၸူးဢဝ်တီႈပွင်ႇငၢႆႈမၼ်းသေႁွင်ႉဝႃႈ “မိူင်းၵုတ်ႈ” ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
-
ၸွမ်ပိဝ်တႆး
ၸွမ်ပိဝ်တႆး ၸွမ်ပိဝ် ဢမ်ႇၼၼ်(တုင်းၸၢတ်ႈတႆး)ၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 07/02/1947 ၼၼ်ႉၸဝ်ႈၾႃႉ ၶဝ်တင်းသဵင်ႈ လႆႈၸႂ်ၵၼ်သေၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ ပေႃး ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 11 /02/1947 မႃး ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ် တႃႇမီးမႃး ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး(ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး)…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
-
ၸိုင်ႈတႆး
ၸိုင်ႈတႆး Shan state မိူင်းတႆး (SHAN STATE) ၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 62,500 လၵ်းပၢႆ ပၼ်ႇမူၼ်း။ (တၢင်းၵႂၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉပႆႇၼပ်ႉသွၼ်ႇပႃး ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးတင်းသဵင်ႈ။ ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးၼႂ်းၵႄႈ သဵၼ်ႈလတ်းတီႇတုတ်ႉ ပွတ်းႁွင်ႇမၢႆ 19 ၻီႊၷရီႊ 20…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
-
ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ
သဵၼ်ႈမၢႆၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းပီ 2017 ၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈလႄႈယွမ်းႁပ်ႉၸွမ်းပိူင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉမီးယူႇ 195 ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ပေႃးၼပ်ႉပႃးမိူင်းဢၼ်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇပေႃးယွမ်းႁပ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် တေမီးယူႇ200+ၸိုင်ႈမိူင်းပၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼႆႉႁဝ်းတေၼပ်ႉတေႇဢဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵႂၢင်ႈယႂ်ႇသုတ်း ၵႂႃႇၸူးၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်လဵၵ်ႉသုတ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ လႄႈ တေဢဝ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈတၢင်းၵႂၢင်ႈတီႈလိၼ်တၢင်းမူတ်းၼႄဝႆႉပႃးၼႂ်းလွၵ်းပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
-
ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ
ႁဝ်းတေၵႆႉလႆႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇတႃႇသေႇ မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပွႆးပဵၼ်လၢမ်း ပွႆးလူႇတၢၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူလ်ႇ” ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ၸၵ်ႇၵျႃႇဝရႃႇ”သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
-
ႁူႉၸၵ်းၾွၼ်ႉတႆး
ပေႃးလၢတ်ႈထိုင်လွင်ႈၾွၼ်ႉတႆးၼႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈၵူႈၵေႃႉတေႁူႉၸၵ်းယၢမ်ႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ လိူၼ်တႆး လႆႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ႁူဝ်ယွႆႈလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၾွၼ်ႉတႆး လႄႈလွင်ႈပဵၼ်မႃးၾွၼ်ႉတႆးႁဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႆႈၼၼ်ႉသေ ၊ တေမႃးသပ်းလႅင်းၼႄတီႈပိူင်ႈၵၼ်၊ လႄႈတီႈပဵၼ်မႃး၊ ဢိၵ်ႇတင်းတီႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ


text:
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး တႃႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁႆႈ ၸဝ်ႈၼႃး မီးဝႂ်တီႈလိၼ်လႄႈ မေႃႁႃလွၵ်းၵၢတ်ႇၶၢႆ ၶူဝ်ႁႆႈ၊ ၶူဝ်းသူၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းၼႃး။
ဝၼ်းတီႈ 10/02/2018 ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင် ႁူပ်ႉၸဝ်ႈ ႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ၶူမ်း ဢိူင်ႇတမ်ႇၽၢၵ်ႇ မီးၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈ ၼႃးမႃးႁူမ်ႈ 49ၵေႃႉ ၊ ဝၼ်းတီႈ 12/02/2018 တီႈဝၢၼ်ႈလိၼ်လႅင် ဢိူင်ႇၵုင်းသုတ်းမီး 46 ၵေႃႉ ။
တီႈပၢင်ၼၼ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လၢႆလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇလၢႆးႁဵတ်းဝႂ်တီႈလိၼ် ပိူင် 7 (ပုံစံ) ၇ ၊ တႃႇၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈၸုမ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး၊ လွင်ႈၾိုၵ်းပၼ်ႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးမေႃႁႃ လွၵ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႉ/ၶၢႆႁင်းၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸၢႆးပိုၼ်းႁၢၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ -“ ယွၼ်ႉၵူႈဝၼ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်မႃး တီႈလိၼ်သမ်ႉပဵင်းၵဝ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူဝ်ႇလႆႈႁၼ်ၵႃႈၶၼ်လိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ထိင်းသိမ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းဝႂ် တီႈလိၼ် ပိူင် 7 ဝႂ်ႁႂ်ႈမီးဝႆႉၼႂ်းမိုဝ်း ၵူႈၵေႃႉသေ ႁႂ်ႈမေႃလိူၵ်ႈ ၽုၵ်ႇမွၵ်ႇ၊ မၢၵ်ႇ၊ ႁၢၵ်ႈႁူဝ်ႁႂ်ႈၶၢႆလႆႈၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇ ၼၼ်ႉသေၵမ်း ဝႃႈၼႆ ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16 – 18 /01/2018 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ႁူမ်ႈတင်းၸုမ်း Winrock International ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ၵၢင်း ဢိူင်ႇ တမ်ႇၽၢၵ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈလိၼ်လႅင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼိုင်ႈတီႈလႂ်မီး 30 ပၢႆ။


text:
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ၵဵင်းမႆႇ တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ ဢွၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်/ လုၵ်ႈလဵင်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႂႃႇတေႃႇဝတ်းဝႂ် ႁႂ်ႈယဝ်ႉၵွၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်းမၵ်းမၼ်ႈ 31 မၢတ်ႊၶျ် ။
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၾၢၵ်ႇထိုင်ပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉလႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းယိပ်းဝႂ်သီၶွင်ႇ ဢၼ်ၵႂႃႇထတ်းထွင်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း ႁဵတ်းမႃးပပ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်း Passport သီလႅင်၊ သီၶဵဝ် ဢၼ်ဢႃယုတေမူတ်းသဵင်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 31/03/2018 ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၶပ်းၶိုင်ၵၢၼ် ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်းမၵ်းမၼ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈ (ဢဵၵ်ႇၵသၢၼ်) ဢၼ်တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵႂႃႇတႄႉ တွၼ်ႈတႃႇပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ 1.ၽိုၼ်မိူၼ် ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်၊ ဝႂ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း( ဢဵင်ႇထွင်ႇၸု) ပေႃးပေႃႈလဵင်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းမီး ႁူင်းၸၢၵ်ႈ၊ ႁူင်းငၢၼ်း၊ ႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ ၊ ႁူင်းသဝ်း၊ႁူင်းႁႅမ်းၸိုင် တေလႆႈဢဝ်ၽိုၼ်မိူၼ် ဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း (ၸူတ်ႇထ ပဵၼ်းၽႃးၼိတ်း) ၵႂႃႇၸွမ်း၊ တွၼ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ်သမ်ႉ ၽိုၼ်မိူၼ် (ဢဵၵ်ႇၵသၢၼ်) Passport သီလႅင်၊ သီၶဵဝ်လႄႈဢၼ်တႄႉမၼ်း၊ ၽိုၼ်မိူၼ်ဝႂ်သီၶွင်ႇ၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ 1 ၼိဝ်ႉ 2 ၶႅပ်း၊ ပေႃးမီးဝႂ်ႁူင်းယႃၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၸွမ်း ၊ ၼိုင်ႈမဵဝ်းလႂ် 3 ဝႂ် (3ၸုမ်ႇ) ။
(မၢႆတွင်း ၸိုဝ်ႈ ၊ ဝၼ်းလိူၼ်ပီၵိူတ်ႇ ၼႂ်းဝတ်းသီၶွင်ႇတင်း ၽၢတ်ႉသပွတ်ႇဢၼ်မႂ်ႇ ဢမ်ႇမိူၼ် ၵၼ်ၵေႃႈလႆႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၵႂႃႇတီႈလုမ်းတၢင်မၢၼ်ႈ )။
ၼၢင်းၽွၼ်းပဝိၼ်း ဝိၶျိတ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်းၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃႈ လဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉလႄႈ လုၵ်ႈလဵင်ႉတေမီးလွင်ႈငၢႆႈလူမ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်ႁဝ်းပိုတ်ႇဝႆႉ One stop Service : OSS (ႁဵတ်းတီႈလဵဝ်ယဝ်ႉ) ဢမ်ႇဝႃႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇတေႃးမေႃး၊ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ ၾၢႆႇႁႅင်း ၵၢၼ်လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းမီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ မႃးႁဵတ်းပၼ် CI ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ မီးတီႈၼႆႈတီႈလဵဝ် ႁဵတ်းပၼ်ၵူႈဝၼ်း ဝၼ်းသဝ်ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇလိုဝ်ႈ ႁဵတ်းပၼ်ၵၢင်ၼႂ် 08:30 မူင်း တေႃႇပေႃးယဝ်ႉ ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဝတ်းဝႂ်ၽႂ်တေမူတ်း 31 /03/2018 ၼႆႉဢွၼ်ၵၼ် ၼႅတ်ႈမႃးႁဵတ်းသေၵမ်း ပေႃးပူၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းယဝ်ႉတေယၢပ်ႇ ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27 /12/2017 ၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈ ယွၼ်းတၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ပလိၵ်ႈ၊ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈယွၼ်ႇယၢၼ်း လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်း၊တီႉၺွပ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၵူၼ်းမိူင်း မၢၼ်ႈ၊ လၢဝ်း ၊ ၵမ်ႊပူႊၶျႃႊ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းထႆး ထိုင် 30/06/2018 ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ ။
Photo : CM News


text:
ယိင်းသၢဝ်တႆး ဢႃယု 19 ပီ တိုၵ်ႉၼင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈသွႆး တီႈႁၢတ်ႇယႂ်ႇ ၺႃးၵႃးၶဝ်ႈၽႃႇတၢႆ
ယိင်းသၢဝ်တႆး ဢႃယု 19 ပီ ၽွင်းတိုၵ်ႉၼင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈသွႆး တီႈၵၢင်မိူင်းႁၢတ်ႇယႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၺႃးၵႃး လေႃႈပုင်ႈတမ်ၽႃႇသႂ်ႇသေ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 26/04/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း...
ပလိၵ်ႈထႆး တီႉလႆႈၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈ 16 ၵေႃႉ တီႈၵဵင်းသႅၼ်
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း 16 ၵေႃႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေ တေဢၢင်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် မိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ၺႃးပလိၵ်ႈထႆး ၵူတ်ႇထတ်းတီႉလႆႈတီႈၵဵင်းသႅၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး။ ဝၼ်းတီႈ 23/04/2018 ပလိၵ်ႈထႆး ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း လူတ်ႉၵႃးဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းလႅၼ်လိၼ် တႆး-လၢဝ်း...
တႆးႁွတ်ႈၵဵင်းမႆႇ ႁူတ်းၼမ်ႉၵျေႃႇမူၼ်ႈ ၶၢင်ႈၶူးမိူင်းသေ ပေႃႉႁႅမ်ၵၼ်
ၼုမ်ႇၸၢႆးႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၽိတ်းမေႃးၵၼ် ၽွင်းၶၢဝ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉလိူၼ်ႁႃႈ လႆႈထုပ်ႉ ပေႃႉႁႅမ်ၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ထိုင်တီႈႁူဝ်တႅၵ်ႇ လိူတ်ႈတူၵ်းယၢင်ဢွၵ်ႇ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 15/04/2018 ၼုမ်ႇၸၢႆး ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၽိတ်းမေႃးမင်ႁူဝ်ၵၼ် ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈဢဝ်မိတ်ႈလမ်းၾၼ်းၵၼ်...
ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး လၵ်ႉလူတ်ႉၶိူင်ႈပိူၼ်ႈၶၢႆ ၺႃးတီႉၺွပ်းၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸၢဝ်းတႆး ယိုမ်လူတ်ႉၶိူင်ႈပိူၼ်ႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၶၢႆၵိၼ်ယဝ်ႉပၢႆႈပႅတ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၶွင်လူတ်ႉၶိူင်ႈ မႃးႁၼ်တူၵ်ႇယွၼ်းၶိုၼ်း၊ ဝႅၼ်တူၵ်းၼမ်ႉပိင်းပၢႆႈၼီႈ ထုၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး တီႉၺွပ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းမီး။ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵဵင်းမႆႇၼိဝ်ႊသ် ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ- မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 08/04/2018...
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽွင်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ဢမ်ႇလူဝ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်းၵႃႈဝႂ်ဢွၵ်ႇမိူင်း
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုတ်ႇႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽွင်းၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ သၢင်းၵျၢၼ်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်း ယွၼ်းဝႂ်ဢွၵ်ႇတၢင်း ၊ ဢွၵ်ႇမိူင်း ။ တႄႇဝၼ်းတီႈ 05 – 30/04/2018 ၶၢဝ်းတၢင်း...
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး တႄႇလူင်းၵူတ်ႇထတ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈယူႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၶွပ်ႇပိူင်
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆးလၢႆၾၢႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တႄႇလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်း ႁႅင်းၵၢၼ်တူဝ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈယူႇၸွမ်းၶွပ်ႇပိူင်မိူင်းထႆး။ ဝၼ်းတီႈ 06/04/2018 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်း တီႈၸၢင်ႉၵၢၼ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ။ ၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်လွင်ႈဝတ်းဝႂ် ပေႃးမီးဝတ်းဝႂ်တဵမ်ထူၼ်ႈၵေႃႈ...
ပလိၵ်ႈထႆးမႄႈသၢႆ တီႉလႆႈတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ လၵ်ႉတေႃႉယႃႈ ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ လၵ်ႉတေႃႉယႃႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆး တီႈၶူဝ်မိုတ်ႈၵိုဝ်းမၢႆၼိုင်ႈ မႄႈသၢႆ - တႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ဝၼ်းတီႈ 03/04/2018 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈလႄႈ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း ၵူတ်းထတ်းတီႉၺွပ်းလႆႈ ၸၢႆးယီႈၵႅဝ်ႈ ဢႃယု 41...
ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းဢႃယုဝႂ်တေမူတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ တႄႇၶိုင်ၵၢၼ်တေႃႇလႆႈယဝ်ႉ
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇတူင်ႉၼိုင်မၢႆမီႈႁႅင်းၵၢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းယိပ်း Passport သီၵမ်ႇလႄႈ ဝႂ် ႁဵတ်းၵၢၼ်သီသွမ်ႇဢၼ်ဢႃယု တေမူတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉၼၼ်ႉ တႄႇၵႂႃႇၶိုင်ၵၢၼ် တေႃႇဝတ်းဝႂ်လႆႈယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ တႄႇၼႂ်းလိူၼ် ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2018 ၼႆႉ...
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ၵဵင်းမႆႇ ၸွႆႈထႅမ် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် ၽွင်းၵႂႃႇတေႃႇႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ၵၼ်
ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတူၺ်းထိုင်လူလွမ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈတီႈသုၼ် ႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် (One Stop Service – OSS) ၵဵင်းမႆႇ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 31/03/2018...
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၶိုၼ်ႈပၼ်ၵႃႈၸၢင်ႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း 308 ထိုင် 330 ၿၢတ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႃႈၸၢင်ႈၸၼ်ႉတႅမ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ႁႅင်းၵၢၼ်ႁပ်ႉၸၢင်ႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း 308ၿၢတ်ႇ ထိုင် 330 ၿၢတ်ႇ။ ဝၼ်းတီႈ 01/04/2018 ၼႆႉၵႂႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး တေတႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်းပၵ်းပိူင်ၵႃႈၸၢင်ႈ...


text:
ၸၢႆးယီႊမူၼ်ႇ
ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ်
ပီႊ 2015 ၼႆႉ တႃႇၶွမ်ႇပၼ်ႇၼီႇသုၼ်ႇႁူမ်ႈ ၵရဵတ်ႉႁေႃၶမ်း ႁဝ်းၼႆႉၸိုင် လႆႈဝႃႈပဵၼ်ပီႊ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တင်းၼမ်သေ မီးလွင်ႈႁႅင်းတူဝ်ၸႂ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ တဵမ်ဝႆႉပီႊၼိူင်ႈၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယူႇ။ ၼႂ်းပီႊ2015 ၼႆႉယူႇတီႈဢွင်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်း ၽူႈၵမ်ၵၢၼ်သေ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႄ ၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈႁဝ်းတင်းလူင် ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉလွင်ႈၸိူဝ်းလႆႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယဝ်ႉ ဢွင်ႇမၢင်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး၊ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ တင်းဢၼ်လႆႈလူဝ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယူႇ။
တီႈၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႆႉၼၵ်းသေလၢတ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၼႂ်းၵႃႊၶမ်ႇပၼီႇ 6 ဢၼ် ၸိူဝ်းၶိုတ်းၸၼ်ႉလၵ်းၸဵင် တႃႇၶဝ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇႁုၼ်ႈတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ လွင်ႈဝႃႈၶမ်ႇပၼီႇၵရဵတ်ႉႁေႃၶမ်းႁဝ်းၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈယူႇၼႆလႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈႁဝ်းၶဝ် မီးႁႅင်းၸႂ်ယူႇတေႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၶဝ်ႈပႃးလႆႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယွၼ်ႉၽူႈၼၢမ်းၵမ်ၵၢၼ် တင်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် ပႃးတင်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တင်းၸိူဝ်း မီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းၶတ်းၸႂ်၊ မီးလွင်ႈပိုတ်ႇပၢင်ႇတီႈႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်၊ မီးလွင်ႈပႂ်ႉပႃးၽွၼ်းပၢင်ႈမ်ႇပၼ်ႇၼီႇ တင်းၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၶဝ်ႈလႆႈ ၵၢတ်ႇႁုၼ်ႈတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉတႄႉလႄႈသင်၊ တႃႇၶွမ်ႇပၼ်ႇၼီႇ တေႁုၼ်ႈမုၼ်းၵႂႃႇသိုပ်ႇသိုပ်ႇသၢႆသၢႆၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉတိုၵ်ႉမီးဝႆႉတင်းၼမ်။ မိူဝ်ႈလိူၼ် ဢေႃးၵတ်ႉ 12 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽူႈၵမ်ၵၢၼ်တင်းသဵင်ႈ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်သေ လႆႈတႅပ်းတတ်းမႄးၽွတ်ႈတင်ႈ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ။ လူၺ်ႈလွင်ႈ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႊၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၶွမ်ႇပၼ်ႇၼီႇ တေႁုၼ်ႈမုၼ်း သိုပ်ႇသိုပ်ႇသၢႆသၢႆလႄႈသင်၊ ပၢႆးၵႂၢၼ်းၵၢၼ်လႄႈ ပၢႆးၸတ်းပွင်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈတိူဝ်းတွၼ်းသေဢမ်ႇၵႃး ႁႂ်ႈမီးၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇ ၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႊမိူင်းမိူင်းသေလႄႈသင်၊ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ႁဝ်းၶဝ် ပေႃးတေမီးၸႂ်ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ်လူၺ်ႈတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်၊ ႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းလႆႈၸွမ်းမၢႆမီႈၼၼ်ႉလႄႈသင် မီးတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၼင်ႇၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႊမႃးယဝ်ႉ။ ၼင်ႇဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႊ မႄးၶိုၼ်းၼၼ်ႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းလႆႈ ၶွမ်ႇမတီႇ ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးၸၢင်ႊလႄႈ ၾၢႆႇၵူတ်းမၢႆ၊ ၶွမ်ႇမတီႇထတ်းသဵၼ်ႈ၊ ၶွမ်ႇမတီႇလွင်ႈပၼ်တႃႊၶုၼ်လႄႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆသုၼ်ႇပုတ်ႈပူၺ်ႈ၊ၶွမ်ႇမတီႇလွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၵႂၢၼ်းၵၢၼ်လႄႈ လွင်ႈၸတ်းပွင်သဵင်ႇ၊ ၶွမ်ႇမတီႇႁူမ်ႈႁွမ်းဢဝ်ပုၼ်ၽွၼ်း တေႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတင်း သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၾိင်ႈတိုၼ်း တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းပဵၼ် ၶွမ်ႇမတီႇ ၸိူဝ်းဢၼ်တေလူဝ်ႇ တႃႇပၢႆးၽွင်းငမ်း၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ပၢႆးၵၼ်ႊၵူၼ်း ၶွင်ၶမ်ႇပၼီႇၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လၵ်းၼမ်းလႄႈမၢႆမီႈ ၶမ်ႇပၼီႇၼႆႉ ၸိူဝ်း ဢမ်ႇပႆႇမီးၼၼ်ႉ တေႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၵႂႃႇသေ၊ ၸိူဝ်းဢၼ် တမ်းဝၢင်းဝႆႉယဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တႃႇတေၶႅမ်ႉတိူဝ်းလိူဝ်မႃးၼၼ်ႉ တေမူၼ်ႉမႄးၸွမ်းၵႂႃႇယူႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လၵ်းၼမ်းၶမ်ႇပၼီႇ ၸိူဝ်းဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉယဝ်ႉၼႆႉ (1) လၵ်းၼမ်းတိုၵ်းတေႃးလွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ၊ (2) လၵ်းၼမ်းဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတေႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ (3) လၵ်းၼမ်းသုၼ်ႇပုတ်ႈပူၺ်ႈ ၶွင်ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် လွင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈႁဝ်းၶဝ် လႆႈမီးတၢင်းယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ် ၶွမ်ႇပၼ်ႇၼီႇသုၼ်ႇႁူမ်ႈ ၵရဵတ်ႉႁေႃၶမ်းသေဢမ်ႇၵႃး ပႃးတင်းပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉ တၢင်တူဝ်ၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ်တင်းသဵင်ႈသေ ၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင်ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်တေႉၶႃႈ။ ၵႂႃႇၼႃႈၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေသိုပ်ႇပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼ်ႇၼီႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ယိုၼ်းယၢဝ်း၊ ဢၼ်သၢင်ႈၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ တႃႇၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈတင်းသဵင်ႈ၊ ဢၼ်ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၽိင်ႈပိူင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ဢၼ်ၸွမ်းလွၵ်းပိူင်လၵ်းၼမ်းတင်းမၢႆမီႈ၊ ဢၼ်လဵင်ႉဢွၵ်ႇလႆႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် သိုဝ်ႈယူဝ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ၊ ဢၼ်မီးလွင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတေႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတင်း သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ တေၶတ်းၸႂ်ပွင်သၢင်ႈတိူဝ်းလိူဝ်ၵႂႃႇယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈၶွင်ႁုၼ်ႈတင်းသဵင်ႈယူႇၶႃႈ။


text:
Wp/shn/ၵျွၵ်းမႄး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး (IPA: [ʨɔ́k mɛ́]; မၢၼ်ႊ: ကျောက်မဲခရိုင်) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ တၢင်းသုင်တႄႇၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆသေ မီးယူႇ ႒႕႔႓ ထတ်း (႗႗႕ မီႇတႃႇ) ဢေႃႈ။ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်လုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈပၵ်းသဝ်းဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းၼမ်မၼ်း မီးၵႂႃႇ ႗႖႗,႕႘႒ ၵေႃႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[edit]
ဢၼ်ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းလႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။[2]
- ၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်းမႄး
- ၸႄႈဝဵင်း ၼွင်ၶဵဝ်
- ၸႄႈဝဵင်း သီႇပေႃႉ
- ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတူႈ
- ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းမိတ်ႈ
- ၸႄႈဝဵင်း မၢၼ်ႈပဵင်း
- ၸႄႈဝဵင်း မၢၼ်ႈတူင်ႈ (ၼႃႈလိၼ် ပလွင်ႈ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
- ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉသၼ်ႇ (ၼႃႈလိၼ် ပလွင်ႈ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ မြန်မာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန


text:
ႁိမ်းၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆလူင်မိူင်းတူၼ်(တႃႈသၢင်း) ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးယိုဝ်းလူႉတၢႆၼိုင်ႈၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉ ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ASSR တုၵ်းယွၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈ ၾၢႆၼမ်ႉၶူင်း။
ဝၼ်းတီႈ 11/05/2018 ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး လွင်ႈၵူၼ်း မိူင်းၺႃးယိုဝ်းၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶူင်း တီႈၾင်ႇၶူင်းတၢင်းတူၵ်းတွၼ်ႈတၢင်းၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈသႃလႃး ယၢၼ်ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 6 လၵ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ၼႂ်းႁိူဝ်းၼၼ်ႉ ၽူႈၸၢႆးဢႃယု 42 ပီၺႃးယိုဝ်းသေ လႆႈလူႉတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆး ဢႃယု 9 ပီ တိူဝ်ႉၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ် ယိုဝ်းသႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပႆႇႁူႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆးလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ၵၢၼ်ယိုဝ်းၵူၼ်းၶီႇႁိူဝ်းၼႂ်း မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ႁိမ်းႁွမ်းဢွင်ႈတေသၢင်ႈၾၢႆမိူင်းတူၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၵ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇႁူႉ ဝႃႈပဵၼ်ၽႂ် ၸုမ်းလႂ်ယိုဝ်း ၼႆသေတႃႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းလွင်ႈၶိုင်သၢင်ႈၾၢႆ ၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးဢမ်ႇလႆႈၸႂ် ဢမ်ႇႁၼ်လီ ၸွမ်း ယွၼ်ႉတေမီးၽေးၶဵၼ်ၼမ် ၵူၼ်းမိူင်းတေ လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈ၊ ၶူဝ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ပႃးၸဵမ်ဝတ်ႉဝႃး ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃႇဝႁၢင်ႈ လီၸိူဝ်းၼႆႉ တေလူႉလႅဝ် တူၵ်းၸူမ်တႂ်ႈၼမ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
တီႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးယိုဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈႁိမ်းႁွမ်း ဢွင်ႈတီႈၸုမ်းၾၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈၶႄႇၶဝ် တိုၵ်ႉလူင်းၵူတ်ႇ ထတ်းပိုၼ်ႉတီႈတႃႇသၢင်ႈ ၾၢႆလူင်မိူင်းတူၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းတႄႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 09/04/2018 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသႃလႃး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၵဝ်ႈၵေႃႉ ဢွၼ် ၵၼ်ၶီႇႁိူဝ်းၸၢၵ်ႈသေ ၵႂႃႇႁႃဢွင်ႈတီႈတႃႇတႅပ်းမႆႉ ဢၼ်မီးတွၼ်ႈၼိူဝ် ၸွမ်းၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉသေ ယင်ႉလိုဝ်ႈၼွၼ်းၶိုၼ်းၼိုင်ႈ။ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 10/04/2018 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 9 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၺႃး ၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇယိုဝ်းသႂ်ႇ တိူဝ်ႉၺႃးၸၢႆးပေႇတိ ဢႃယု 42 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးယိုဝ်းတီႈႁူဝ်ၼဝ်ႇ ပွင်ႇၵႂႃႇ တၢင်းလင်၊ ဢွၼ်ႇၸၢႆး ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးႁူဝ်လူင် ဢႃယု 9 ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ၸၢႆးထုၼ်းငူၺ်ႇ ၵူၼ်းႁေႃႈ ႁိူဝ်း ၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈ တိူဝ်ႉသႂ်ႇတီႈမၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈၾၢႆႇၶႂႃ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ လွင်ႈမီးလိၵ်ႈလပ်ႉလုၵ်ႉတီႈလုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ သူင်ႇလူင်းၸူးတၢင်း တႂ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁူမ်ႈမိုဝ်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၵူၼ်းၶႄႇ မႃးႁႃၶိုင်သၢင်ႈၾၢႆၼႆႉ မၼ်း ပွင်ႇဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇ သိုဝ်ႈယူဝ်းလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း/ပူင်ႇသႂ် (Transparency) တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း။ လိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉမၼ်း ပဵၼ်လိၵ်ႈ လပ်ႉ ဢၼ်သူင်ႇလူင်းတၢင်းတႂ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉမၼ်း သၢၼ်ၶတ်းၵၼ်တင်းဢၼ်လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ ၵႆႉတူၵ်ႇ ၵႆႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၶတ်းၸႂ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈလွင်ႈ ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ လွင်ႈဢမ်ႇတြႃးၼႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထုၵ်ႇလႆႈသင်ႇၵိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၾၢႆလႄႈလၢႆးႁဵတ်းဢၼ်ဢမ်ႇသိုဝ်ႈသႂ် ၼႆႉယူႇၽွင်းလၢႆ ၾၢႆႇၶိုင်ႁႃ လၢႆးဢုပ်ႇ ဢူဝ်းသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းယူႇၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/01/2018 ၼၼ်ႉ ဢူးၼၢႆႇသူၺ်ႇဢူး ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး သူင်ႇလိၵ်ႈ (လိၵ်ႈ လပ်ႉ) ၽိုၼ်ၼိုင်ႈ ထိုင်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉ သေလၢတ်ႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းၸွႆႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ် ၵူၼ်းၶႄႇ 10 ၵေႃႉၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇဢၼ်လုၵ်ႉ တီႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ သၢမ်ၾႃ (China Three Gorges Corporation) မႃးသေတေဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ တႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈ ၾၢႆမိူင်းတူၼ်။ ၽိုၼ်မိူၼ်မၼ်း သူင်ႇၸူးလုမ်းသိုၵ်း သုင်သုတ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ႁွင်ႈ ၵၢၼ် ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ် ၶဝ်ယွၼ်းတၢင်း ႁူမ်ႈ မိုဝ်းတႃႇ ဢဝ် ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ် ၸုမ်းၵူၼ်းၶႄႇ ၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶႄႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေ လုၵ်ႉ တီႈတႃႈၵုင်ႈသေ ၵႂႃႇတီႈ တႃႈၶီႈ လဵၵ်း ယဝ်ႉတေသိုပ်ႇ ၽၢၼ်ႇတၢင်းမိူင်းတူၼ် ယဝ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇ တီႈဝၢၼ်ႈသႃလႃး ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 2018 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ သႃလႃး ႁၼ်ၵူၼ်းၶႄႇ ၶဝ်မႃးၵႃး လၢႆလၢႆ လမ်း ဢၼ်ႁေႃႈ လတ်း ၽၢၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၶဝ်သေပူၼ်ႉၵႂႃႇတီႈ မႄႈပႃႉ တၢင်းႁွင်ႇ ဝၢၼ်ႈသႃလႃး ဢၼ်ၵႆ မွၵ်ႈ 12 လၵ်း။ ၶဝ်မႃးၸွမ်းၵႃး SUV လုၵ်ႉတၢင်းတႃႈ ၶီႈလဵၵ်း မႃး။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၵႃးၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ မၢင်လမ်း ပဵၼ်ၵႃး ၶွမ်ႊ ပၼီႊ IGE (International Group of Entrepreneurs Company) ဢၼ်လူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ် ၵေႃႇ သၢင်ႈ ၾၢႆမိူင်းတူၼ်။ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ လၢတ်ႈ ၼႄဝႃႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈတႃႇၵူၼ်း ၶႄႇၶဝ်ၵေႃႈ ၼႅၼ်ႈၼႃၼႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶႄႇၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၶဝ် ၼၼ်ႉ ၵူၺ်း ၶဝ် ဢမ်ႇလူင်းမႃးၸူးဝၢၼ်ႈသႃလႃး။ သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၶမရ 580 (ပႃႈတႂ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 14 မိူင်း သၢတ်ႇ) လႄႈပျီႇတုၸိတ်ႉ (ပျီႇတု ၸိတ်ႉမိူင်းၵၢင်တင်းတပ်ႉပႂ်ႉ လႅၼ်လိၼ် 1007) ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပၼ်ၶဝ်။ ပေႃးတေၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ၵေႃႈမီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်းဢဝ်ႁူမ်ႇ လူမ်ႈပၼ်ၶဝ် ၼိုင်ႈ ၵေႃႉတေႃႇသိုၵ်း မၢၼ်ႈ သွင်ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသႃလႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉ ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်း လီမၼ်းၸွမ်း ၶဝ်သင်။ ၶဝ်ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈၵႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ၶဝ် ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈ။ တေႃႈၼင်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်း ၵိၼ် ၽၵ်းယိူဝ်ႈ ၼၢင်းၶဵဝ် ၵေႃႈ ယင်းသိုဝ်ႉဢဝ် တီႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်းမႃး၊ ၶဝ်တိုၼ်းဢမ်ႇသိုဝ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈသႃလႃး။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈတႄႉမီးၾုၼ်ႇမုၵ်ႉၵူၺ်း”။ (ၵွပ်ႈဝႃႈပေႃးၵႃးၶဝ် ၶဝ်ႈ ၽၢၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၾုၼ်ႇမုၵ်ႉပေႃးၵုမ်ႈလူင်ၵႂႃႇ သဵင်ႈ) ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယင်းလွမ်ၵူဝ်တႃႇလၢတ်ႈလွင်ႈၵူၼ်းၶႄႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးၾၢႆႇတပ်ႉပလိၵ်ႈ ယႄးၶဝ်ႁူႉဝႃႈ ၽႂ်ႁူႉ ၽႂ်လၢတ်ႈလွင်ႈၶႄႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၶဝ်ႁွင်ႉၸႅတ်ႈထၢမ်တိၵ်းတိၵ်း ဝႃႈၼႆ။


text:
Wp/shn/ၵဵင်းတုင်၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ((IPA: [ʦɛ᷆ wéŋ kéŋ tǔŋ] ; မၢၼ်ႊ: ကျိုင်းတုံမြို့နယ် ; ထႆး: เมืองเชียงตุง) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင်၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းတႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်ၼႆႉ မၼ်းမီးဝႆႉ ပွတ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉၶူင်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းမီး ႑႒,႐႐႐ လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း (႓႑,႐႐႐ ပၼ်ႇမူၼ်း ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ၵဵင်းတုင်[edit]
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၅.


text:
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးၽူဝ်းဢွင်ႇ [ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP)] ဢၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း၊ ႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ CSSU တႃႇမိူဝ်းမွပ်ႈပၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ။ ပၢင်ၵုမ် CSSU ၼႆႉ ၸတ်းဢွၼ်ၼႃႈပၢင်ပွႆး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈထူၼ်ႈ 71 ပီ။
ထၢမ်-လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းသင်ၵၼ်လၢႆလၢႆၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၼႂ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼိုင်ႈပီပူၼ်ႉမႃး၊ ၼႂ်းပီ 2017 ႁဝ်းလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လႆႈႁဵတ်းသင်မႃးလၢႆလၢႆ။ လႆႈၶိုၼ်းထတ်းသၢင်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းမၼ်းမီးသင်၊ မိူဝ်းၼႃႈသမ်ႉထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ။ တႃႇတေပွင်ၵၢၼ်ၵႂႃႇၶၢဝ်းၼႃႈၼႆႉ ႁဝ်းၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ် ၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈ၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ဢၼ်တေၵမ်ႉထႅမ်ႁဝ်း/ၸွႆႈႁဝ်း၊ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမိူဝ်းၼႃႈၼိုင်ႈပီၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေတမ်းဝၢင်းပွင်ၵၢၼ်သင်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။
ထၢမ်-လွင်ႈမွပ်ႈပၼ်တၼ်းႁဵင်းၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ CSSU တီႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ CSSU ၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇမိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈတႄႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး 2013 ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဝႃႈ ၸုမ်းယႂ်ႇဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းၼႆႉၼႆလႄႈ ပီတေၵႂႃႇၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃးႁပ်ႉဢဝ်။
ထၢမ်-ယူႇတီႈလုင်းၸၢႆးၽူဝ်းဢွင်ႇ လႆႈပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်းသေမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်၊ လႆႈမႃးႁပ်ႉဢဝ် တၼ်းႁဵင်းၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၼႃႈၵၢၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၼႆႉ သမ်ႉတေသိုပ်ႇမိူဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ- ဝႃႈတႄႉမၼ်း ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ CSSU ၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းယႂ်ႇ 3 ၸုမ်းဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႃးၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ႁဝ်း လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ်၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလႆႈလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်းသေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်။ ပေႃးမိူဝ်းၵႂႃႇၼႆၵေႃႈ တေၶိုၼ်းမႄးမွပ်ႈဢၢပ်ႈပၼ်ထိုင်တီႈ လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းႁဝ်းသိုပ်ႇပွင်ၵၢၼ်ၵႂႃႇ။
ထၢမ်-ယူႇတီႈလုင်းၸၢႆးၽူဝ်းဢွင်ႇ ႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ် CSSU ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4-5 ပီၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ၊ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈပဵင်းပေႃးႁၢၼ်ႉဢူၵ်းႁၢၼ်ႉၸႂ်ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁဝ်းၶႃႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ CSSU သေ ပွင်ၵၢၼ်မႃးၼႆႉတႄႉ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူင်လူင်မၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇပွင်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းလႄႈ ပွင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းမိူင်းတႆးႁဝ်း။ သွင်ဢၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈႁူမ်ႈႁွမ်း ၸွမ်းၵၼ်သေပွင်ၵၢၼ်ၵႂႃႇ၊ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလႆႈထုၵ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈ ၼႆႉပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်း။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး ႁဵတ်းတႄႉႁဵတ်းဝႃႈမႃးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢင်ၸိူဝ်ႉမၢင်လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈလုတ်ႈႁၢမ်း/ယူပ်ႈယွမ်း။ လွင်ႈၸိူဝ်းဢၼ် တီႈၼႃႈၵၢၼ်မိူင်းလႄႈသင်၊ တီႈၼႃႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈသင် ဢၼ်မီးတီႈယူပ်ႈယွမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၶိုၼ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၵုမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ တေၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇ။
တီႈၼႆႈ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းပႆႇမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ။ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁႂ်ႈမၼ်း မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇတီႈၼႆႈသေ ႁဝ်းၶႃႈမီးႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ၼိုင်ႈသေ လႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼႆႉ တေႁူမ်ႈၵၼ်သေပွင်သၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ။
ထၢမ်-ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်လွင်ႈၸုမ်း CSSU ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ လုင်းၸၢႆးၽူဝ်းဢွင်ႇ ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-လွင်ႈ CSSU ႁဝ်းၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းႁူႉပွင်ႇ ႁၼ်ထိုင်၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႆးႁဝ်းတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၶဝ်ႈပႃးပွင်ၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵႂႃႇ။ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ႁဝ်းၶႃႈ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢၼ် CSSU ႁဝ်းဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းၼၼ်ႉၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းပွင်ႇၸႂ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ႈပႃးႁူမ်ႈႁွမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း။
ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈယူႇၵူၺ်းႁင်းၶေႃ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈသင်၊ ၼႂ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ဢၼ်မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၼႆႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းပွင်ၵၢၼ်ၶိုတ်းလႆႈၸွမ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈ ထုၵ်ႇလႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၵႂႃႇယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလႆႈသုၼ်ႇလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ ၼင်ႇၵႃႈႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်းယူႇ ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။


text:
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်း 30 ၵေႃႉ ႁွၼ်ႈထဝ်ႇတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ တီႉမတ်ႉၵူၼ်းမိူင်း 3 ၵေႃႉ ထဵတ်ႈထၢမ် ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းသူင်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ပၼ်သိုၵ်းတႆး ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 09/05/2018 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 1 မူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶမယ 430 ၸၼ်ႉၶုၼ်သိုၵ်း လူင် ဢွၼ်ႁူဝ် သိုၵ်း 30 ၵေႃႉ လုၵ်ႉတၢင်းဢိူင်ႇၼႃးႁီးသေ လတ်းထိူၼ်ႇၵႂႃႇ တၢင်းဝၢၼ်ႈပုင်ႇၸူၵ်း ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင်(ၵၢၼ်ႇတူးလူင်) ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ထူပ်းၺႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 3 ၵေႃႉ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵတ်းႁႆႈ ယူႇၼႂ်းသူၼ်၊ လႆႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ တီႉမတ်ႉၵႂႃႇ ထဵတ်ႈထၢမ် ၵၢဝ်ႇႁႃဝႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းသူင်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ပၼ်သိုၵ်းတႆး ၼႆသေ တီႉမတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 3 ၵေႃႉၼႆႉ ၺႃးၶဝ်ၸႅတ်ႈ ထၢမ်လႄႈ ပေႃႉထုပ်ႉၶဝ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ဝၢႆးပွႆႇၶဝ် 3 ၵေႃႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢႆးလႃႉၸဵင်ႇ တင်း ၸၢႆးၼႅင်ႇ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ တႄႉ ဢမ်ႇႁတ်းၼွၼ်းတီႈႁိူၼ်း။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸၢႆးလွႆတႄႉ လႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉၼၼ်ႉ 1) ၸၢႆးလႃႉၸဵင်ႇ ဢႃယု 35 ပီ ပေႃႈလုင်းတဵင်းလႅင်ႇ မႄႈ ပႃႈသႃႇ ယူႇဝၢၼ်ႈၵုင်းလူမ်း ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင်။ ၸၢႆးလွႆ ဢႃယု 37 ပီ ၸိုဝ်ႈပေႃႈ လုင်းငႃႉ မႄႈဢိင်း ယူႇ ဝၢၼ်ႈမႆႉသႃး ၸေး ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင် လႄႈ ၸၢႆးၼႅင်ႇ ဢႃယု 35 ပီ ၸိုဝ်ႈပေႃႈ လုင်းတွႆႈ ယူႇဝၢၼ်ႈပုင်ႇၸူၵ်း ဢိူင်ႇၵိူၼ်ႇတူလူင် ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ တီႉမတ်ႉၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၵႂႃႇၶၢင်ဝႆႉတီႈတပ်ႉၶဝ် တီႈၵိူၼ်ႇတူလူင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 09/05/2018 ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 11/05/2018 ၸင်ႇပွႆႇတူဝ်ၶဝ် 3 ၵေႃႉၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃး ဝႃႈၼႆ။


text:
ၵႃး 10 လေႃႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်း ၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉ ပိၼ်ႈၶႂမ်ႈ ယွၼ်ႉၵူၼ်းႁေႃႈၵႃး ႁေႃႈဝႆး သေ ဢမ်ႇၵုမ်းလႆႈႁႅင်းလူတ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 12/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 6 မူင်း ၵႃး 10 လေႃႉ ဢၼ်တၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇ လုၵ်ႉတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းသေ ၶိုၼ်ႈမႃး တၢင်းၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉ မႃးပိၼ်ႈၶႂမ်ႈ တီႈလွႆပၢင်ၵႂၢႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ဢၼ်မႃး ၸွမ်းၼႂ်းၵႃး ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းႁေႃႈၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ယွၼ်ႉႁေႃႈဝႆးသေ ဢမ်ႇၵုမ်းလႆႈႁႅင်းလူတ်ႉလႄႈ ၸင်ႇပိၼ်ႈၶႂမ်ႈ ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႃႈၶီႈလဵၵ်းဝႃႈ “ ၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇၼႆႉ လုၵ်ႉတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းသေမႃး မိူဝ်ႈၽွင်းလူင်းလွႆပၢင်ၵႂၢႆးယူႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၵုမ်းလႆႈႁႅင်းလူတ်ႉသေ ပိၼ်ႈၵႂႃႇ။ ၼႂ်းၵႃးၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းႁေႃႈၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ တင်း ၵႃးတႄႉ လႆႈလူႉလႅဝ် တင်းၼမ်” ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈပိုတ်ႇဢမူႉၶၻီႊ ဢဝ်လိူင်ႈလၢဝ်းတီႈၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးၼၼ်ႉ ဝႆႉတီႈႁူင်း ပလိၵ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ဓါတ်ပုံ – နှလုံးလှပိုင်ရှင်များ(အခမဲ့) လူမှူကူညီရေးအသင်း(ကျိုင်းတုံ)


text:
Wp/shn/လွႆလႅမ်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် (IPA: [lɔ̌i lɛ̌m]; မၢၼ်ႊ: လွိုင်လင်ခရိုင်); (ဢင်းၵိတ်ႉ: Loilem ) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ တၢင်းသုင်တႄႇၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆသေ မီးယူႇ ႔႔႓႖ ထတ်း (႑႓႕႒ မီႇတႃႇ) ဢေႃႈ။ ဝဵင်းလွႆလႅမ် ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်လုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈပၵ်းသဝ်းဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ လွႆလႅမ်ၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းၼမ်မၼ်း မီးၵႂႃႇ ႕႖႕,႑႔႑ ၵေႃႉ [2]ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[edit]
ဢၼ်ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းလႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်ၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။[3]
- ၸႄႈဝဵင်း လွႆလႅမ်
- ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉၸၢင်
- ၸႄႈဝဵင်း လၢႆးၶႃႈ
- ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၵိုင်
- ၸႄႈဝဵင်း ၵေးသီး
- ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းသူႈ
- ၸႄႈဝဵင်း ၵုၼ်ႁဵင်
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ Template:Citation
- ↑ မြန်မာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန


text:
Wednesday, January 18, 2012
တူင်ႉၼိုင်ပွၼ်ႈသွၼ် ဢွၼ်ႁၼ်လႅင်းပိူင်း
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ၶတႆး ႁဝ်းၶႃႈ ထုင်ႉမိူင်းထႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢမ်ႇဢၢၼ်းမွၵ်ႇၼေၽႂ် ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸႂ်မုတိတႃႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၸူမ်းၸွမ်း ၸႂ်ဢၼ်ၶႂ်ႈယွင်ႈဢၢမ်းဢွၼ်ႇ ၽုတ်းဢွၵ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇယူႇလႆႈ ဢမ်ႇၶႆႈၼေၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁူႉၵၼ် ယွၼ်ႉၼၼ် မိူဝ်ႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ ယွၼ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈထိုင် လွင်ႈတၢင်းတူင်ႉၼိုင် ဢွၼ်ႇႁူဝ်ၼိုင်ႈၶႃႈ။ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် မုၵ်ႉၸုမ်း သင်ၶတႆးႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၵၢတ်ႈဢမ်ႇၵိူင်းသေ ပိူင်းပၼ်သၢႆလႅင်း ႁၢင်ႈလီၵႂုႇၼၼ်ႉ လွင်ႈသွၼ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း ၸဝ်ႈၶူးထမ်ႇမိၵ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၶူးထမ်ႇမိၵ ၼႆႉ မီးတင်းၸႂ်လီ- ယဵၼ်ႉ - ယၢဝ်း ၊ မွင်းထိုင်ပုၼ်ႈၶၢဝ်းၼႃႈသေ ၶတ်းၸႂ်သွၼ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ယူႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ သႃႇထုပရႃႇတိတ်ႇ မီးမႃးၶၢဝ်းယၢမ်းၵႂုႇ သွင်ပီၸမ်ၸမ် တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈတင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇသွၼ်ပၼ် ယူႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈ ယၢမ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင် ၼႆသေတႃႉ တွၼ်ႈတႃႇ ပၢၼ်ၽဝလုၵ်ႈႁဵၼ်း တူၵ်းမိူင်းၵႆၼိုင်ႈၵေႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈဝႃႈဢမ်ႇငၢႆႈၶႃႈ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ် လႆႈသွၼ်ပၼ် သမ်ႉပဵၼ်ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ဝၼ်းလိုဝ်ႈ၊ ဝၼ်းၵႂုႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ သမ်ႉလႆႈၶိုၼ်ႈတင်း သီႇဝၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းတၼ်း ၵေႃႈမီးၵူၺ်းသၢမ်ဝၼ်း ဢမ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ၼႆၵေႃႈ တႃႇတေသိူဝ်းတႄႉ ၵမ်ႉဢေႇၶႃႈယဝ်ႉဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸဝ်ႈၶူးထမ်ႇမိၵ ႁဝ်းၶႃႈၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇယေႃႈဢမ်ႇႁူၼ်သေ သိုပ်ႇသွၼ်ပွၼ်ႈတွၼ်ႈပၼ်ၵႂုႇယူႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ သႃႇထုပရႃႇတိတ်ႇ ယူႇၼႆယဝ်ႉဢေႃႈ။
Posted by T.S.A
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Wp/shn/ၸဝ်ႈဝေႃးရၶႄႉ ယွင်ႈႁူၺ်ႇ
Contents
ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်[edit]
- ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ - ၸၢႆးလႃႉၶိၼ်ႇ။
- ၸိုဝ်ႈဢူႈ - လုင်းၽိတ်ႈ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ[edit]
မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(7) ၶူပ်ႇ မိူဝ်းယူႇဝတ်ႉသူၺ်ႇၵူႇ၊ တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင် ၵွၼ်းတၺ်ၺ၊ ပဵၼ်ၵပ်ႉပီႇဝႃႇၼိုင်ႈ ၸင်ႇၶၢမ်ႇပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ၊ လႆႈၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈဝႃႇရိင်ႇတၼႆယဝ်ႉ။ ၺၢၼ်ႇၸဝ်ႈၵေႃႈ ၽၢႆႁၢႆႉႁၢႆႉလူၼ်းꧦလႄႈၵမ်ႈၽွင်ႈႁွင်ႉၸဝ်ႈဝႃႈ သၢင်ႇလူၼ်းၼႆၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ ယူႇႁိုင်ထိုင်မႃးဢယုၸဝ်ႈ ၵေႃႈယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ပေႃးႁဵၼ်းသတ်ႇတႃႇ သၢင်းၵျူဝ်ႇသုတ်းယဝ်ႉ၊ သိုပ်ႇႁဵၼ်ထႅင်ႈလင်ႇၵႃႇ တႃႇပဵၼ်ၶူး မေႃ ၽိုၵ်းႁဵၼ်ႈဢဝ်တမ်ႈတီႈ လုင်းဢတႂၢင်းဝူၼ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉ(ၸဝ်ႈတႂၢင်းဝူၼ်ႇၶမ်းႁိုင်း)ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ[edit]
ၼႂ်းဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တင်းယၢမ်းလဵဝ် ပိူင်ႈၵၼ်ပူၼ်ႉတီႈၼႃႇ၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉပဵၼ်တႆးလွၼ်ႉꧦ၊ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး၊ ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး၊ ၾိင်ႈငႄႈတႆးတင်း လူင်တဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈလႅတ်းသႅဝ်း လၵ်းလႅမ်တႄႉꧦ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ၸိုင်ပေႃးၵႂႃႇပွႆးၽြႃးၽွင်ႇတေႃႇဢူးလိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလႂ်၊ ၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ (ဢၢင်းလေး) လႂ်၊ ပေႃးဢမ်ႇမေႃၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၵႂၢမ်းၼွင်ၶဝ်ၸိုင် ႁႃသိုဝ်ႉၵိၼ်သင်ၵေႃႈယၢပ်ႇၸႂ်၊ ၼႂ်းၼႂ်း ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ ၵူႊပွၵ်ႉၵိူႇယွမ်ႇ တႆးယဵၼ်းဝိင်းဝိင်း၊ ၾိင်ႈငႄႈတႆးတင်းလၢႆႊၸမ်ႁိူတ်ႇႁႅင်ႈမူတ်းယဝ်ႉ၊ တႆးၼႂ်းဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ ဢၼ်ပႆႇယဵၼ်းတႄႉ မီးတႆးဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူး ၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢၼ်ပႂ်ႉၽြႃးၽွင်ႇ တေႃႇဢူးၼၼ်ႉၵွႆး၊၊ ပေႃးတႃႇတေႃႈလဵဝ် လွင်ႈဝႃႈမီးမေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼႆႉ ၽႂ်တေဢမ်ႇယုမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမိူဝ်ႈယႂ်ႇလႄႈလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်[edit]
ၸဝ်ႈဝႃႇရိင်ႇတၵေႃႈ ပိင်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇထႂၢၵ်ႈလူင်းဝတ်ႉ(ၵျွင်း) မုၼ်ၸဝ်ႈသေၶိုၼ်းမႄးသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၵူၼ်းႁိူၼ်းတီႈတူၼ်ႈတီး(တွင်ႇၵျီး)ထႅင်ႈ ၵမ်းၼိုင်ႈ ယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပွႆးမင်းၸုင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် တင်းၶုၼ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၶူပ်ႇပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ၶႂ်ႈလႆႈၸရေးဢၼ်မေႃလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ လိၵ်ႈတႆး၊ ပႃႇလိၸိူဝ်းၼႆႉၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃႈၸွမ်းမိူဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၸရေးလုမ်း တီႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီႊလဵဝ်ၵၼ် ပေႃႈ မႄႈၸဝ်ႈႁၼ် ထိုင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈမီးၵၢၼ်ႁဵတ်းယဝ်ႉၼႆလေႈ ၸင်ႇၶိုင်ပွင်တႃႇပဵၼ်ၼႃႈႁိူၼ်းၵိုၵ်းၵၼ်တၢင်း ၼၢၢင်းၶမ်း ၺုၼ်ႉ၊ ယိင်းသၢဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းပွၵ်ႉၼိုင်ႈ ဝဵင်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ဢၢပ်ႈပၼ်ၵၼ်သေတေႇပဵၼ် ၼႃႈႁိူၼ်းတႃယေးၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် လူဝ်ႇၵူၼ်းၸွႆႈၼႂ်း လုမ်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၵေႃႈယွၼ်းဢွၵ်ႇၵၢၼ်တီႈလွၵ်ႉၸွၵ်ႇသေ လႆႈဢွၼ်ဢဝ်မေး ၼၢင်းၸဝ်ႈသေ ၵႂႃႇႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းယူႇတီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇသေၼၼ်ႉလုၵ်ႉတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေ သမ်ႇၶၢႆႉမိူဝ်းႁဵတ်းၸရေးယူႇထႅင်ႈတီႈမႄႈႁဵၵ်ႇၽႃ သွင်းမိူင်းယၢင်းလႅင်၊ ပိူဝ်ႈဝႃႈၸိုဝ်ႈသဵင်တၢင်းႁဵတ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလီတွၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၵၼ်ႇတႃႇ ရဝတီႇဝဵင်းလွႆၵေႃႇ ၸင်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၸေႈဝဵင်း မိူင်းမိူင်းဝေႃးရၶႄႉလႄႈၽႃသွင်း၊ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းသွင်ဢိူင်ႇၼႆ ယဝ်ႉ။ၽွင်းၼၼ်ႉပုၼ်ႈတႃႇၼႃႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈႁဵတ်းယူႇၽၢႆႇၼိုင်ႈ၊ ၼႃႈၵၢၼ် သႃႇသၼႃႇလိၵ်ႈ လၢႆးၵေႃႈၶိုင်ယူႇတၢင်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈၸဝ်ႈၸရေးၸေႈဝဵင်းၸေႈ ဝဵင်းၼႆၵေႃႈမီးယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈၸဝ်ႈတႅမ်ႈထုတ်ႇဢွၵ်ႇမႃး လိၵ်ႈၵျၢမ်းၼေတၢင်းၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶႅပ်ႉလႅပ်ႈလီၼႃႇ၊ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈ သေင်လိုဝ်းႁူင်ၵႂႃႇၸွတ်ႇတူဝ်ႈမိူင်းတႆးယူႇယဝ်ႉ၊ ဢိင်လူၺ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၸေႈဝဵင်းမိူင်းဝေႃးရၶႄႉသေသိုပ်ႇၼၼ်ႉမႃး ၸပ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈဝေႃးရၶႄႉၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးႁိုင်ထိုင်မႃးၼႃႈၵၢၼ်လေႃးၵုတ်ႉတြႃႇၽဝၼႃႇ ၵမ်ႇမထၢၼ်းၸဝ်ႈ ႁႅင်းယႂ်ႇမႃးတိၵ်းꧦ လႄႈၸဝ်ႈၸင်ႇယွၼ်းဢွၵ်ႇ ၵၢၼ်ၸေႈဝဵင်းသေယဝ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးယူႇၶိုၼ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၼႂ်းပွၵ်ႉႁေႃ ၵုင်းၼၼ်ႉ၊ ယၢမ်းၼၼ်ႉပိူၼ်ႈႁွင်ႉၸဝ်ႈဝႃႈ “လုင်းယူဝ်းၶိၼ်ႇ’’ပႃႈၼၢင်းၺုၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးၵၢင်ဝၼ်းမႃးပႃႈၼၢင်းၺုၼ်ႉၵႂႃႇၼင်ႈၶၢႆၶူဝ်းယွႆႈၶူဝ်းယႅမ်းလႄႈဢီႈယႃ ဢၼ်လုင်းၽူဝ်း ၶိၼ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ၊ ယႃလိူတ်ႈ၊ ယႃငၢၼ်း၊ ယႃႈလူမ်းပႅတ်ႇသိပ်း၊ ယႃတွင်ႇလုင်းၵျေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်[edit]
ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈပီႊတႆး-2042ၼီႈ(ပီႊၶရဵတ်ႈ1948) မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(53)ပီႊ သေင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်း မုၼ်ၵႂႃႇတီႈႁိူၼ်းၸဝ်ႈ ၼႂ်းပွၵ်ႉႁေႃၵုင်း၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ႁူမ်ႈပႃႇႁဵဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်း ၼၼ်ႉ၊ ၶုမ်ၸဝ်ႈ ၵေႃႇဢုတ်ႇလီငၢမ်းလႄႈတႅမ်ႈဝႆႉၸိုဝ်ႈသေင်၊ ဢယု၊ ပီႊ၊ လိူၼ်၊ ဝၼ်း၊ဝၼ်းၶွႆႈၸဝ်ႈ တဵမ်ထူၼ်ႈ မီးဝႆႉလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ[edit]
- ၸႃႇတိတုၵ်ႉၶ သင်ႇဝူၺ်ႇၵၶၢၼ်း။
- မင်ႇၵႃႇလႃႇသုတ်ႈလူင်။
- လိၵ်ႈၸဝ်ႈမၢၼ်ႇထၢတ်ႈ။
- ၵျၢမ်းၼေတၢင်းၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇၶူၼ်ႉႁၼ်ၵေႃႈတေမီႈထႅင်ႈယူႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ပပ်ႉၸဝ်ႈၶူးမေႃတႆး(လုင်းၶုၼ်မႃႇႁႃႇ-တႅမ်ႈ)