text:
ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ် ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ ပီ 2018 ၼႆ့ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈ – ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 71 ပီ တီႈဝဵင်းမႂ်ႇဝၢၼ်ႈႁႆး ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ပၢင်ပွႆး ဝၼ်းၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈဝၢၼ်ႈႁႆး ၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းတပ့်သိုၵ်း လႄႈၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 2,000 ပၢႆ ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ယၢင်းလမ်၊ ယၢင်းလၢႆး၊ လီႉသူး(လီႉသေႃး)၊ တဢၢင်း(လွႆ)၊ ဝႃ့ လႄႈ ၵေႃႉသိုၵ်း၊ ၵေႃႉႁၢၼ်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆ့ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ်တၢၼ်းဢွင်ႇ လူဢၢၼ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 71 ပီတဵမ် ၊ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း လုင်းၸရေးၶမ်းလႃ့ တင်း ၼၢင်းၸၢမ် ၼေႃႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းသႅင်ႁၢၼ် လူဢၢၼ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD လႄႈယိင်းၽိူဝ်ၼုမ်ႇလူဢၢၼ်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ယၢင်းလႅင်ၶဝ် ယိုၼ်ႈထိုင်မႃး လႄႈၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵႅဝ်ႈႁူမ်ႈပၢဝ်ႇ သဵင်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ယုၵ်ႉမိုဝ်းၵမ်ႉထႅမ် ၽႅၼ်တၢင်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး – ၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆ့။ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် တႄ့ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸဝ်သိုၵ်းၵျေႃႇလႃ့၊ ၸဝ်ႈသိူဝ် ပိူင်ႇၾႃ့၊ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆ့ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈထွမ်ႇငိၼ်း။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ့်သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ်တၢၼ်းဢွင်ႇဢၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈလွင်ႈ တၢင်းဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ၵၼ် ၼၼ့်လူဝ်ႇႁႃလၢႆးတၢင်းသေ ၶဝ်ႈႁႃ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် လၢႆးတၢင်းလီ တႃႇၵူႈၵေႃ့ၵူႈၸုမ်းဝႃႈၼႆ ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၽူင်းႁၢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ – ဢိင်ၼိူဝ်ပိုၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈ 1947 ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈ ၸတ်းမႃး ပွႆးဝၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆ့။ တေႃႈလဵဝ် ငဝ်းလၢႆးမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမၼ်ႈဢမ်ႇၼိမ် လႄႈပွႆး ယႂ်ႇ လၢမ်းလူင်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝၼ်းဢၼ်ၼႆ့ လႄႈၸင်ႇ ဝႃႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းပွႆးယႂ်ႇလၢမ်းလူင် ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆ့ မၼ်း မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ မိူဝ်းၼႃႈ မႃး ၼင်ႇႁိုဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းပေႃးတေၽွမ့်ႁူမ်ႈၵၼ်လိူဝ်ၼႆ့ တေသိုပ်ႇ ၶတ်းၸႂ်တိုၵ်းသူၼ်း ၵႂႃႇယူႇ – ဝႃႈၼႆ။
လုင်းၸရေးၶမ်းလႃ့လၢတ်ႈဝႃႈ – ယွၼ်ႉၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ ၊ ပၢႆးမိူင်း ၊ ပၢႆးသိုၵ်း ၊ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းပႆႇၶိုတ်း ပိူၼ်ႈ လႄႈ ၸင်ႇထုၵ်ႇပိူၼ်ႈယႃ့တဝ် ၵဝ်းဢဝ်ႁဝ်းၽၢတ်ႇၵၼ်။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူင်းတႆးႁဝ်းမီးၼမ်သေတႃ့ၵေႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆ့တိုၵ့်ဢေႇ။ ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း တိုၵ်ႉယူႇၵေႃ့တီႈၵေႃ့တၢင်း ၵေႃ့ဝၢၼ်ႈၵေႃ့မိူင်း သေ ပႆႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈႁႃၵၼ်ၼႆ့ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီ ၶေႃးၶူမ်ၸွမ်းတႄ့တႄ့။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၶႃႈပေႃးတေဢမ်ႇ ၵႂႃႇႁဵတ်းၶီႈၶႃႈ မိူင်းပိူၼ်ႈ တိၵ်းတိၵ်းၼၼ့်ၵေႃႈ မုင်ႈမွင်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶဝ် ႁႃပၼ် လၢႆးတၢင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတႃႇလဵင်ႉတွင်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈသေၵမ်း- ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းၸၢမ်ၼေႃႇ လၢတ်ႈဝႃႈ – ဝၼ်းၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၼႆ့ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇတႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ ထိုင်မႃးပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ့ ယွၼ်ႉပိူၼ်ႈမႃးယႃ့ၵဝ်းႁဝ်းလႄႈ ပၼ်ႁႃလွင်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ၵႂၢင်ႈယႂ်ႇမႃး။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႂ်ႈယွၼ်းသင်ႇႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၶွတ်ႇလိူတ်ႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်သေ သိုပ်ႇယူႇယိုၼ်း ယၢဝ်းၵႂႃႇသေၵမ်း၊ လီပိူၼ်ႈဢမ်ႇတၢၼ်ႇၸႃ့ႁဝ်းဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ယႃႇပေလိုမ်းၵၼ်သေၵမ်း-ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸၢဝ်းယၢင်းလမ်ၵေႃ့ၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ့ ဢၼ်လႆႈႁၼ် လၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႆ့ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်းတႄ့တႄ့။ ယွၼ်ႉမၼ်းၼႄဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းတိုၵ်ႉ ၽွမ်ႉၵၼ် တိုၵ်ႉႁၵ်ႉၵၼ်မိူၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ် ယူႇ။ ၸိူဝ်းပႆႇလႆႈမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပီၼႆ့ၵေႃႈ ပီၼႃႈမႃးၼင်ႇႁိုဝ် တေမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်သေ ၵမ်း ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁဝ်းၵူႈၵေႃ့ – ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးဝႆ့ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ – ဝၼ်းၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆ့ ပဵၼ်ဝၼ်းလွင်ႈယႂ်ႇတႃႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတႄ့တႄ့။ သင်ဢမ်ႇမီးဝၼ်းၼႆ့ၵေႃႈ ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်မၢၼ်ႈၼၼ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈမီးမႃး ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ႁဝ်းႁႃးတေမီး လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈဢၼ် ၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်လႆႈၼိူဝ် ၵၢမ်ႇၵျၢမ်ႇမႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈထုၵ်ႇလီၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁဝ်းႁႃးထုၵ်ႇလီယုၵ်ႉ ယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် သေ ၶွတ်ႇလိူတ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵၼ်ၵႂႃႇသေ ၵမ်း-ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈ 1947/2/6 ၽူႈၼမ်းတႆး၊ ၶျၢင်း တင်း ၶၢင် ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် – ဢုပ်ႇလၢတ်ႈ တႃႇဢဝ်လွင်ႈလွတ်ႈ လႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ ။ တႃႇလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း။ ဝၼ်းတီႈ 7/2/1947 ၽူႈတႅၼ်း ၸဝ်ႈၾႃ့ 7 ၸဝ်ႈ၊ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃ့ – ႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွင်ႊသီႊၸိုင်ႈတႆး ။ ဝၼ်းတီႈ 8/2/1947 ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးဝဵင်း ပၢင်လူင်။ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 11/2/1947 ၸင်ႇမႃး တႅပ်းတတ်းသၢမ်ယၢင်ႇ သၢမ်ပိူင် မၵ်းမၢႆဝၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃ့ တင်း ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈၸ်ႂ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႊသီႊၸိုင်ႈတႆး ဝၼ်းတီႈ 7/2/1947 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး၊ မၵ်းမၼ်ႈပႃး တုင်း(ၸွမ်ပိဝ်) ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းတၢင်ႇတုင်း(ၸွမ်ပိဝ်) ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး။ ပၢင်ၵုမ် ၸိူဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်မႃးၶပ်ႉၶပ်ႉတၢမ်းတၢမ်းၵၼ်သေ ဝၼ်းတီႈ 12/2/1947 ၸင်ႇတႅပ်းတတ်းလႆႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် သေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ – ၸုမ်းႁူင်းပွႆႇသဵင်တႆးႁုၼ်ႈမႂ်ႇ/ SSPP info


c: text/html

text:
ၵူၼ်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၽူႈၸၢႆး ဢႃယု 30 ပၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇၵဵပ်းႁွႆၼႂ်းၼမ်ႉပၢင်သေ ၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆ ။
ဝၼ်းတီႈ 19/6/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်း ၸၢႆးသၢင်ႇမွင်ႇ ဢႃယု 32 ပီ ၵႂႃႇၵဵပ်းႁွႆ တီႈၼႂ်းႁွင်ႈၼမ်ႉပၢင် ဝၢၼ်ႈႁူဝ်သေႃႈ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႈ ဢၼ်မီးတၢင်းၾၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႈ ယၢၼ်ၵႆဝၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 13 လၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ လႆႈၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတၢင်ႉယၢၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ ၶဝ်ၵႂႃႇၵဵပ်းႁွႆ တီႈႁွင်ႈၼမ်ႉပၢင် တင်းမူတ်း ၶဝ် ၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် 4 ၵေႃႉ၊ ၸၢႆး 2 ၵေႃႉ (ပႃးၸၢႆးသၢင်ႇမွင်ႇ) ၼႆႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယိင်း 2 ၵေႃႉ။ ဢၼ်ၵႂႃႇၵဵပ်းႁွႆသေ ၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆ တႄႉ ပဵၼ်ၸၢႆးသၢင်ႇမွင်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ တီႈမၼ်းၸူမ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉသမ်ႉလိုၵ်ႉ/ ၸႅဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉၶႃႈၼေႈ။ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ မၼ်းၸၢႆး ၸူမ်ၼမ်ႉၵႂႃႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၽူးၶိုၼ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈသေ ၶိုၼ်းၸူမ်ၵႂႃႇ ႁႃဢမ်ႇႁၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသၢင်ႇမွင်ႇ ဢႃယု 32 ပီၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းပၢၼ်း ယူႇဝၢၼ်ႈပၢင်ဝူဝ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉမူၸႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/6/2022 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢႆးယီႈၵႅဝ်ႈ ဢႃယု 37 ပီ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လူင်းၵဵပ်းမွၵ်ႇ မူဝ် တီႈၼမ်ႉၼွင်ၶမ်း (နောင်ခမ်းကန်) သေ ၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း
တီႈပွင်ႇ ဝီႇၶီႇတႆး ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵုမ်းၵမ် လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈသင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႈမႄးထတ်းလႆႈသေ လွင်ႈမႄးထတ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိမ်းသႂ်ႇပၼ်တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၵႂႃႇလႆႈ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းယဝ်ႉ လွင်ႈမႄးထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ် ၽူႈမႄးထတ်းတီႈဝီႇၶီႇတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇမိုတ်ႈထတ်း
ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတီးၼႂ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆ့ ပဵၼ်ဢၼ်မႄးထတ်းလႆႈ ငၢႆႈငႅမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းလူဝ်ႇၼဵၵ်းပၼ်တီႈ ထႅပ်ႉ "မူၼ်ႉမႄး"ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးၼဵၵ်းပၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈၼႂ်း text box ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈမႄးထတ်းလႆႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈဢဝ် ၶေႃႈမုၼ်းသႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉၼႆ တေလႆႈသႂ်ႇပၼ် ဢိင်ဢၢင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၼႆ တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈဢိင်ဢၢင်ႈၼႆ တိုၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈမူၼ်ႉမႄးယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ Text box ၼၼ်ႉ မီးလွၵ်း text box ဢၼ်လဵၵ်ႉဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ထုၵ်ႇလီတႅမ်ႈပၼ် ၶေႃႈမၢႆတွင်းယူႇယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၼႄပၼ် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ တူဝ်ယေႃႈ ဢၼ်ၼႄဝႆႉတီႈ Wikipedia:ၶေႃႈသပ်းလႅင်းၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ပေႃးၼဵၵ်းပၼ်တီႈ ၼဵၼ် "ၼႄလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ"ၼၼ်ႉၼႆတႄႉ တေလႆႈႁၼ် လွင်ႈပႅၵ်ႈပိူင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ မိူဝ်ႈပႆႇမူၼ်ႉမႄးလႄႈ ဝၢႆးသေမူၼ်ႉမႄးယဝ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ် လွင်ႈမႄးထတ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ၼဵၵ်းႁတ်းႁတ်း ၵႃႈတီႈၼဵၼ် "ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ" ၼၼ်ႉလႄႈ။ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝီႇၶီႇၶဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ၸွမ်းၵႂႃႇ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ၵေႃႈၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈတူၺ်း လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉၼႆ ၼဵၵ်းတီႈထႅပ်ႉ "တႃႇဢုပ်ႇ'" ၼၼ်ႉလႄႈ။ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉသေ တေလႆႈႁၼ် တၢင်းၶႆႈၸႂ် ဢၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝီႇၶီႇတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼဵၵ်းတီႈ "ထႅမ်သႂ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ" ၼၼ်ႉၼႆ တေၸၢင်ႈတႄႇ တွၼ်ႈၵၼ်ဢၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် တေၸၢင်ႈမႄးထတ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼႃႈတႃႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးပဵၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈပရေႃးၵျႅတ်ႉ ဢၼ်မီးလွင်ႈတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ယႃႇပေလိုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ထႅဝ်ၵူတ်ႉဢွၼ်ႇ သီႇဢၼ် (~~~~) ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉတႄႉ ထုၵ်ႇလီဝႄႈ လွင်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈမၢႆတွင်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ MediaWiki သွပ်ႉၾ်ဝႄးတေမၢႆတွင်းၵႂႃႇႁင်းမၼ်းဝႃႈ လွင်ႈဝႃႈ ၽႂ်မႄးထတ်းထတ်းၵႂႃႇ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဢိတ်းဢီႈထတ်း
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပၼ်မၢႆမႅၼ်ႈ ၵႃႈတီႈတိူၵ်ႈဢွၼ်ႇဢိတ်း ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈမႄးထတ်းဢိတ်းဢီႈၼႆတႄႉ မၼ်းမၢႆထိုင်ဝႃႈ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ မိူဝ်ႈပႆႇမႄးထတ်းလႄႈ ဝၢႆးမႄးထတ်းယဝ်ႉၼႆႉ မၼ်းမီး ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိုၼ်းမႄးလွင်ႈဢၼ်တႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈၽိတ်း၊ ၶိုၼ်းမႄးတီႈဝႆႉတီႈဝၢင်း၊ ၶိုၼ်းမႄး လၢႆးပိူင် ဢၼ်တႅမ်ႈၼႄ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိုၼ်းမႄးပွင်ႈလိၵ်ႈ ၽၢႆႇၼႃႈၽၢႆႇလင် ဢၼ်ဢမ်ႇမွတ်ႇတူဝ်လိၵ်ႈသင်ၼၼ်ႉ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈမႄးထတ်းဢိတ်းဢီႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၽူႈမႄးထတ်းသေ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်လႆႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇၶိုၼ်းထတ်းသၢင်ႈ လႄႈ ဢွမ်ႇတၢင်ႇလူဝ်ႇမီးလွင်ႈထဵင်မေႃးၵၼ် ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးဢိတ်းဢီႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် သုၼ်ႇလႆႈ ၼႂ်းၵႃႈ သုၼ်ႇလႆႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝီႇၶီႇ ဢၼ်တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၶဝ် ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ယႂ်ႇလူင်ထတ်း
ၽူႈမႄးထတ်း/ၽူႈမူၼ်ႉမႄးႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁဵတ်းလွင်ႈမႄးထတ်း၊ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးၼႆ ႁႂ်ႈဢွၼ်ႁဵတ်း ၶၢတ်ႇၶၢတ်ႇၼႆ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းပၼ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယူႇတီႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်သေ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးယႂ်ႇလူင် ၼၼ်ႉပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်းၼႆ မီးဝႆႉၵမ်ႈၽွင်း ၸိူဝ်းဢၼ်တေႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးယႂ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈမူၼ်ႉမႄးသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လွင်ႈမႄးထတ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတင်းႁိုဝ်သေ ႁဵတ်းၼႆ ဢဝ်မၢႆ {{Inuse}} ဢၼ်ၼႆႉသႂ်ႇပၼ်သေၼႆၵေႃႈ တေယၢင်ႈယွမ်းပၼ်လႆႈ လွင်ႈလႆႈထဵင်မေႃးၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး၊ လွင်ႈမႄးထတ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ သႂ်ႇပၼ် edit summary ၼႆႉသေၵေႃႈ တေၸၢင်ႈပၼ် လွင်ႈတၢင်းၵမ်ႉထႅမ် တႃႇၵဵပ်းသိမ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸွမ်းၸၼ်ႉၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် တူင်ႇဝူင်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ တေယွမ်းႁပ်ႉလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး၊ လွင်ႈမႄးထတ်း ယႂ်ႇလူင်ၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလီၶိုၼ်းဝူၼ်ႉသွၼ်ႇတူၺ်း ၸွင်ႇမီး လွင်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင် ပႅၵ်ႇပိူင်ႇၵၼ်တင်း ၽူႈမႄးထတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးသင်ၵေႃႈလီ ပေႃးဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼိုင်ႈၶေႃႈ ဢၼ်တေ ႁႂ်ႈတီႈပွင်ႇပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၼႆၸိုင် မၼ်းမၢႆထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးယႂ်ႇလူင် ၼႆယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇ တေႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးယႂ်ႇလူင်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်သေဢၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈႁဵတ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ သင်ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၸၼ်ႉၵၢၼ် ၸိူဝ်းလၢတ်ႈမႃး ၽၢႆၼိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်တၢင်းယၢမ်ႈလီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ မူၼ်ႉမႄးၵႂႃႇၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉၵေႃႈ တေမီးတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁႂ်ႈၽၢင်ႉဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉပၼ်သေၵမ်း။
ဝီႇၶီႇ markupထတ်း
ဝီႇၶီႇ markup ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် လၢႆးသၢင်ႈလိၵ်ႈ (syntax) ဢၼ်တေလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈ ၽၢင်ႁၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဝီႇၶီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶႂ်ႈႁူႉ တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်းၼႆႉ တူၺ်းလႆႈတီႈ Help:Editing ၼၼ်ႉလႄႈ။ ဢမ်ႇၼၼ် တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းလႆ တူဝ်လိၵ်ႈဝီႇၶီႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတူၺ်းလႆႈ တီႈလိၵ်ႈယၢဝ်း Help:Wikitext examples ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။
ႁဵင်းလိၵ်ႈလႄႈ URLsထတ်း
ၶႅပ်းႁၢင်ႈထတ်း
တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈဝႆႉတီႈၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉၵူၺ်းၶႃႈ။ တွၼ်ႈတႃႇ တၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆ ၸႂ်ႉပၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ လူတ်ႇၶိုၼ်ႈၾၢႆႇၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႂႃႇတူၺ်းလႆႈ ၵႃႈတီႈ သဵၼ်ႈမၢႆၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
လူၺ်တူၺ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၶွင်ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉတီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၼင်ႇၵူႈမိုဝ်းၶႃႈလႄႈ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈသေ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ထႅင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း တူၺ်းတီႈ Extended image syntax ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
ႁူဝ်ၶေႃႈထတ်း
တွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၶေႃးဢၼ်မႂ်ႇ သႂ်ႇပၼ် '==' တီႈၽၢႆႇၶၢင်ႈ တူဝ်လိၵ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ တင်းၽၢႆႇသၢႆႉၽၢႆႇၶႂႃၶႃႈလႄႈ။ တူဝ်ယၢင်ႇ -
== သိုပ်ႇမိုတ်ႈ ==
တွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၶေႃႈၽႄ ၼႆ ၸႂ်ႉပၼ် '===', '====', ၸၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈလႄႈ။
Character formattingထတ်း
Character formattingထတ်း
(see also: Chess symbols in Unicode)
No or limited formatting—showing exactly what is being typedထတ်း
No or limited formatting—showing exactly what is being typedထတ်း
A few different kinds of formatting will tell the Wiki to display things as you typed them—what you see, is what you get!
ထႅဝ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ (လိၵ်ႈမၢႆတွင်း)ထတ်း
{main|Wikipedia:Manual of Style#Invisible comments}} It's uncommon, but on occasion acceptable, to add a hidden comment within the text of an article. The format is this:

ၼမ်းၼႂ်းထတ်း
At the current status of the wiki markup language, having at least four headers on a page triggers the table of contents (TOC) to appear in front of the first header (or after introductory sections). Putting __TOC__ anywhere forces the TOC to appear at that point (instead of just before the first header). Putting __NOTOC__ anywhere forces the TOC to disappear. See also compact TOC for alphabet and year headings.
လွၵ်းသဵၼ်ႈထတ်း
There are two ways to build tables:
- in special Wiki-markup (see Help:Table)
- with the usual HTML elements:  ,  ,   or  .
For the latter, and a discussion on when tables are appropriate, see Wikipedia:When to use tables.
Variablesထတ်း
(See also Help:Variable)
NUMBEROFARTICLES is the number of pages in the main namespace which contain a link and are not a redirect, in other words number of articles, stubs containing a link, and disambiguation pages.
CURRENTMONTHNAMEGEN is the genitive (possessive) grammatical form of the month name, as used in some languages; CURRENTMONTHNAME is the nominative (subject) form, as usually seen in English.
In languages where it makes a difference, you can use constructs like {{grammar:case|word}} to convert a word from the nominative case to some other case. For example, {{grammar:genitive|{{CURRENTMONTHNAME}}}} means the same as {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}.
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉထတ်း
The MediaWiki software used by Wikipedia has support for templates. This means standardized text chunks (such as boilerplate text) can be inserted into articles. For example, typing {{stub}} will appear as "This article is a stub. You can help Wikipedia by expanding it." when the page is saved. See Wikipedia:Template messages for the complete list. Other commonly used templates are: {{disambig}} for disambiguation pages and {{sectstub}} like an article stub but for a section. There are many subject-specific stubs for example: {{Geo-stub}}, {{Hist-stub}}, and {{Linux-stub}}. For a complete list of stubs see Wikipedia:WikiProject Stub sorting/Stub types.
ၶေႃႈမုၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမႄးထတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈဝီႇၶီႇထတ်း
ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႅပ်ႈတေၶႂ်ႈႁူႉယူႇ -
လွင်ႈတႄႇတင်ႈထတ်း
ၶေႃႈဢၼ်တေၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းထတ်း
- Informal tips on contributing to Wikipedia
- Editing tasks in general at the Wikipedia:Editing FAQ
- Wikipedia:Cheatsheet
- Help on editing very large articles
လွင်ႈပၼ်ၸိုဝ်ႈထတ်း
- Rename pages boldly, at Wikipedia:How to rename (move) a page
- Wikipedia:Naming conventions for how to name articles themselves
- Wikipedia:Namespace
Style and layoutထတ်း
- Preferred layout of your article, at Guide to layout
- Style conventions in the Wikipedia:Manual of Style
- An article with annotations pointing out common Wikipedia style and layout issues, at Wikipedia:Annotated article
ၶိူင်ႈၵႅမ်မိုဝ်းထတ်း
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းထတ်း
- ပိူင်ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ - Wikipedia:ပိူင်ၵၢၼ်လႄႈ ၵူႈမိုဝ်း
- If you are making an article about something that belongs to a group of objects (a city, an astronomical object, a Chinese character...) check if there is a WikiProject on the group and try to follow its directions explicitly.


text:
ၵူၼ်း 4 ၵေႃႉ ယိပ်းၵွင်ႈၸေးမိုဝ်း ၶဝ်ႈၸူၼ်ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်းလင်ၼိုင်ႈ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လႆႈၵႂႃႇၾူၼ်းလႄႈ ငိုၼ်း တင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 15/5/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 9 မူင်း ၵူၼ်း 4 ၵေႃႉ ၶီႇၵႃးမႃးၸွမ်းၵၼ် လမ်းၼိုင်ႈ ယိပ်းၵွင်ႈၸေးမိုဝ်း ၶဝ်ႈၸူၼ် ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လင်ၼိုင်ႈ တီႈမၢၼ်ႈဝဵင်း – ပၢင်ႇလူင်မႂ်ႇ ပွၵ်ႉၸွၼ်ႊၸူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈၵႂႃႇၾူၼ်း 2 လုၵ်ႈ လႄႈ ငိုၼ်း 5 သႅၼ်ပျႃး။
ၵူၼ်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆး 4 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ယိပ်းၵွင်ႈၸေးမိုဝ်းသေ ၶဝ်ႈၸူၼ် လႆႈၵႂႃႇ တိူၵ်ႈၵဵပ်းငိုၼ်း (မီးခံသေတ္တာ)။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၾူၼ်း 2 လုၵ်ႈ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၶဝ်ႈသွၵ်းၼႂ်းႁွင်ႈၼွၼ်းသေ လႆႈၵႂႃႇ ငိုၼ်း တႂ်ႈမွၼ်ႁူဝ် 5 သႅၼ်ပျႃး” – ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းၸူၼ် 4 ၵေႃႉ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်းသေႁေႃႈၵႃးပၢႆႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၽႃႇတမ်ၺႃးၵႃးပႃႊၵျရူဝ်ႊ လမ်းၼိုင်ႈၵိုတ်းဝႆႉႁိမ်းတၢင်း ဢၼ်မီးႁိမ်းႁူင်းႁဵၼ်းလႅၼ်းယႃႈ Win ။ ရူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းၸူၼ် ၵွႆၵႂႃႇ။ ၵူၼ်းၸူၼ် 4 ၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေသိုပ်ႇလႅၼ်ႈပၢႆႈ ပူၼ်ႉဝႆႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
“ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ်ႁေႃႈၵႃးၵႂႃႇတၢင်းၼၼ်ႉသေ တမ်ၽႃႇသႂ်ႇ ၵႃးဢၼ်ၵိုတ်းတၢင်းၼႃႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ၵႃးၵူၼ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉ လႆႈလူႉၵွႆပႅတ်ႈ။ ၵူၼ်းႁၢႆႉ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပၢႆႈ ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ လႆႈၵႂႃႇငိုၼ်း 5 သႅၼ်ပျႃးလႄႈ ၾူၼ်း။ ၵႃးၶဝ်လႄႈ တိူၵ်ႈၵဵပ်းငိုၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈ။ ၵႃးၼၼ်ႉ တႄႉ ပလိၵ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇဝႆႉ ႁူင်းပလိၵ်ႈယဝ်ႉ။ တိူၵ်ႈငိုၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းလႆႈၶိုၼ်းယဝ်ႉၶႃႈ”- ၵူၼ်းမူႇၸေႊလၢတ်ႈ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 15 ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်း မွၵ်ႈ 1 မူင်း (တဵင်ႈၶိုၼ်းၸၢႆႉ) ၵူၼ်းၸၢႆး ဢႃယု မွၵ်ႈ 60 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လုၵ်ႉၸေႊ လၢၼ်ႉ တေၵႂႃႇၸၢႆႇၵၢတ်ႇ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉသေ ၺႃးၸူၼ်ၸွမ်းတၢင်း တီႈႁိမ်းလွႆသူးတွင်း လႆႈသုမ်းငိုၼ်းၽွင်ႈ လႄႈ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ လမ်းၼိုင်ႈ။
ၵေႃႉပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆး ၽူႈလႆႈလူႉသုမ်းရူတ်ႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပေႃႈႁဝ်းၶႃႈ တေၵႂႃႇၸၢႆႇၵၢတ်ႇ တီႈမူႇၸေႊၼႆသေ ၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇ။ ၺႃးၵူၼ်းႁၢႆႉ 2 ၵေႃႉ ပူၵ်ႉၼႃႈသေ ဢဝ်မိတ်ႈငႃသႂ်ႇ ယွၼ်ႉပေႃႈၶႃႈၶဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈသေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် လႆႈသုမ်းပၼ် ငိုၼ်း 1 သႅၼ်လႄႈ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ KenBo 125 လမ်းၼိုင်ႈၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဝဵင်းမူႇၸေႊတင်း ၸေႊလၢၼ်ႉၼႆႉ တေယၢၼ်ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 6 လၵ်း တီႈႁိမ်းလွႆသူးတွင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးၵႆႉမီးၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးၼမ်လႄႈ ဢွင်ႈတီႈ ၼၼ်ႈ ၵႆႉမီးလွင်ႈၸူၼ်ၵၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။
ႁိမ်းႁွမ်း ဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ မီးဝႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလႄႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃးတႃႇသေႇ ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ်ၵေႃႈ ၼမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ မႆႈၸႂ်ယူႇၵူႈဝၼ်း/ၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ပၢင်ၶေႉၶႅင်ႇၼၢင်းသၢဝ်တႆး တီႈပွႆးသၢင်ႇလွင်း ဢိူင်ႇသီၽုမ်း ဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 16 ၊ ယိင်းၼူၼ်းမူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းသူႈ လႆႈႁပ်ႉလိူၵ်ႈပဵၼ်ၼၢင်းသၢဝ်တႆး၊ လႆႈရၢင်းဝလ်း (သူး)တီႈၼိုင်ႈ။ မၼ်းၼၢင်း ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ် ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉၽူႈပၼ်ႁႅင်းၵူႈၵေႃႉ။
တီႈပၢင်ပွႆးသၢင်ႇလွင်း ဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 23-25/03/2018 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဝၼ်းတီႈ 23-24 မီးပၢင်ၶေႉၶႅင်ႇ ၼၢင်းသၢဝ်တႆး။ ယိင်းၼူၼ်းမူဝ် ဢႃယု 22 ပီ ၵူၼ်းၸႃတိမိူင်းသူႈ လႆႈႁပ်ႉလိူၵ်ႈပဵၼ်ၼၢင်းသၢဝ်တႆး လႄႈလႆႈရၢင်းဝလ်း တီႈၼိုင်ႈ။ ၼၢင်းသၢဝ်တႆး ၵႅမ်ၵေႃႉတီႈ 1 ပဵၼ်ယိင်းၶဵဝ်ယုမ်ႉဢႃယု 24 ။ ၵႅမ်ၵေႃႉတီႈ 2 ပဵၼ်ၼၢင်းၶမ်းမၢတ်ႈ ဢႃယု 26 ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼၢင်းသၢဝ်တႆး လွင်ႈၼုင်ႈၶူဝ်းတႆးႁၢင်ႈလီ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ယဵၼ်ႇငႄႈ ၵေႃႉလႆႈႁပ်ႉလိူၵ်ႈပဵၼ် ယိင်းမူၺ်ႁွမ် ဢႃယု 25 ပီ။ ၼၢင်းလဝ်းၶႂၼ်ၸႂ်ၽူႈထၢႆႇႁၢင်ႈပဵၼ် ယိင်းၶဵဝ်ယုမ်ႉ ဢႃယု 24 ပီ။ ၵေႃႉလႆႈႁပ်ႉလိူၵ်ႈပဵၼ် ၶႂၼ်ၸႂ်ၽူႈၶဝ်ႈပွႆး ပဵၼ်ယိင်းသူၺ်ႇယဵၼ်ႇ ဢႃယု 22 ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။
ယိင်းၶဵဝ်ယုမ်ႉ ဢႃယု 24 ၸုမ်းတႆးမွၵ်ႇသဵဝ်ႈ လႆႈရၢင်းဝလ်း 2 ဢၼ်။ ဢၼ်ပဵၼ် ၼၢင်းသၢဝ်တႆး ၵေႃႉတီႈ 2 (ၵႅမ်ၵေႃႉတီႈ 1) လႄႈလႆႈႁပ်ႉရၢင်းဝလ်း ၶႂၼ်ၸႂ်ၽူႈထၢႆႇႁၢင်ႈ။
ယိင်းၼူၼ်းမူဝ် ၽူႈလႆႈႁပ်ႉလိူၵ်ႈပဵၼ် ၼၢင်းသၢဝ်တႆး လၢတ်ႈဝႃႈ-“ယိၼ်းလီယိၼ်းၸူမ်းယႂ်ႇၼမ် ဢၼ်ၶႃႈၼၢင်းလႆႈႁပ်ႉရၢင်းဝလ်း (သူး)တီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶႅင်ႇၼၢင်းသၢဝ်တႆး တီႈပွႆးသၢင်ႇလွင်း ဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ။ ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ၼိူဝ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈၼၢင်းသၢဝ်တႆးလႄႈ ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈပၢင်ပွႆးသၢင်ႇလွင်း လႄႈပီႈၼွင်ႉ ၽူႈပၼ်ႁႅင်းၶႃႈၼၢင်းၵူႈၵေႃႉၵေႃႉ။ ၶႃႈၼၢင်းတႄႉပဵၼ်ၵူၼ်းသူင်ၾၢႆႇပၢႆးမွၼ်းလႄႈ တႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တႆးႁဝ်းပေႃးတေဢမ်ႇႁၢႆဝၢႆးဝွတ်ႈ ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းၸွႆႈလႆႈၾၢႆႇပၢႆးမွၼ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇၶႃႈၼၢင်း ယူႇၼႂ်းၸုမ်း ၼုမ်ႇတႆးမွၵ်ႇသဵဝ်ႈၵေႃႈ ပေႃးထိုင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးမႃးလႄႈသင်၊ ပွႆးတၢင်ႇဢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ၼႆၵေႃႈလႆႈၵႂႃႇၵႃႈၸွမ်းၵၼ်၊ ၵွၼ်ႇထိုင်ပၢင်ပွႆးၵေႃႈ လႆႈၾိုၵ်းၵႃႈၸွမ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၼၢင်းတိုၵ်းသူၼ်းပႃးဝႃႈ- “ၶႂ်ႈယွၼ်းသင်ႇထိုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ပေႃးတေဢမ်ႇႁၢႆ၊ ဢမ်ႇယဵၼ်းပဵၼ်ၶိူဝ်းပိူၼ်ႈ၊ ႁႂ်ႈၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်မၼ်ႈၵိုမ်းယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးပဵၼ်တႆးၼႆ ဢမ်ႇဝႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈႁဝ်းၸိူဝ်းမႃးၾၢႆႇလင်ၸိူဝ်းၵူႈၵေႃႉၵေႃႉ ၶႅၼ်းတေႃႈႁႂ်ႈႁၵ်ႉသႃပႂ်ႉပႃး ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းႁဝ်း၊ ၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁဝ်း၊ ၼုင်ႈၶူဝ်းတႆးႁဝ်း သေၵမ်း”-လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
တႃႈလႆႈႁပ်ႉလိူၵ်ႈပဵၼ်မႃး ၼၢင်းသၢဝ်တႆး ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းႁၢင်ႈလီလၢႆလၢႆပိူင်လဵဝ်၊ ပႃးၸဵမ်လွင်ႈ ယဵၼ်ႇငႄႈ၊ ပိုၼ်ႉႁူႉၼမ်ႉၵတ်ႉ၊ တၢင်းႁူႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈၵိုၵ်းၸွမ်း။ ယိင်းၼူၼ်းမူဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵႂၢမ်းထၢမ်ၼၼ်ႉမီးဝႃႈ ၼႂ်းၶဝ်ႈၽၵ်းတႆးၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းတႆး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉပဵၼ်သင်။ ၶေႃႈတွပ်ႇတႄႉ ပဵၼ်ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ၊ ၼမ်ႉၽိတ်ႉ၊ ၼမ်ႉၽိတ်းၽူး၊ ထိုင်တီႈတႆးႁွင်ႉဝႃႈ ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းထူဝ်ႇၼဝ်ႈ လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ယိင်းၼူၼ်းမူဝ် (ၽွႆး) ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃတိ မိူင်းသူႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ပေႃႈၸိုဝ်ႈလုင်းၸၢႆးသၢင်ႇဢေႃး၊ မႄႈၸိုဝ်ႈပႃႈၼၢင်းၸၢမ်ၶမ်း၊ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ2 ၵေႃႉ၊ မီးၼွင်ႉၸၢႆးၸိုဝ်ႈ ၸၢႆးၶိူဝ်းလႅင်း။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆး မိူဝ်ႈလဵဝ်ယဝ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်၊ တေသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်။ ၽွင်းၶဝ်ႈလိူၵ်ႈၼၢင်းသၢဝ်တႆးပွၵ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတူဝ်ၶိင်း တၢင်းသုင် 170 ၊ ဢူၵ်း 34 ၊ ဢႅဝ် 26 ၊ ၵုမ်ႇ 37 ၊ ၼမ်ႉၼၵ်း 52 ၊ ယူႇတီႈၸုမ်းၼုမ်ႇတႆးမွၵ်ႇသဵဝ်ႈ သူင်ႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈ။
ပၢင်ၶႅင်ႇၼၢင်းသၢဝ်တႆးပွၵ်ႈၼႆႉ ႁပ်ႉလဝ်ႈယိုၼ်ႈၶေႉၶႅင်ႇၼၢင်းသၢဝ် တင်းမူတ်း 25 ၵေႃႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မီးၽူႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈၶဝ်ႈၶႅင်ႇတင်းမူတ်း 16 ၵေႃႉ၊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉပဵၼ် 1.ယိင်းၼူၼ်းမူဝ် (ၽွႆး) ဢႃယု 22 ၸုမ်းၼုမ်ႇတႆးမွၵ်ႇသဵဝ်ႈ။ 2.ယိင်းသူၺ်ႇယဵၼ်ႇ ဢႃယု 22 ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။ 3.ယိင်းၶမ်းမၢတ်ႈ ဢႃယု 26 ၸုမ်းတႆးၶူဝ်လမ် (ၶူဝ်ၶမ်း)။ 4.ၼၢင်းၵွၼ်ၶမ်း ဢႃယု 25 ပီ ၸုမ်းတႆးလၢင်းၶိူဝ်း။ 5.ယိင်းသႅင်လူႇ ဢႃယု 25 ပီ ၸုမ်းတႆးလႃႈသဵဝ်ႈ။ 6.ယိင်းၶဵဝ်ယုမ်ႉ ဢႃယု 24 ၸုမ်းတႆးမွၵ်ႇသဵဝ်ႈ။ 7.ၼၢင်းၶမ်းလၢဝ် ဢႃယု 24 မိူင်းပၼ်ႇ။ 8.ၼၢင်းမွၼ်းလီ ဢႃယု 25 မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵဵင်းမႆႇ။ 9.ယိင်းငိုၼ်းသႂ် ဢႃယု 26 ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ (ၵဵင်းမႆႇ)။ 10.ယိင်းၸၢမ်မႂ်ႇ ဢႃယု 23 ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်းမႂ်ႇ ၵဵင်းမႆႇ။ 11.ယိင်းသွႆႈသႅင်ႁွမ် ဢႃယု 18 ၼမ်ႉလၼ်ႈ။ 12.ယိင်းၶမ်းယူင်ႇ ဢႃယု 23 ၸုမ်းတႆးလၢႆးၶႃႈ။ 13.ယိင်းၶမ်းလႅင်း ဢႃယု 19 ၸုမ်းပီႈၼွင်းၵေးသီး။ 14.ယိင်းမူၺ်လႅင်း ဢႃယု 34 ၸုမ်းသၢင်ႇလွင်းမၢႆ 59 ။ 15.ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်း ဢႃယု 26 သၢင်ႇလွင်းမၢႆ 11 ။ 16.ယိင်းမူၺ်ႁွမ် ဢႃယု 25 ၸုမ်းတႆးၵေးသီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 21/6/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 6 မူင်းၶိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုတ်ႇၽဝ် ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်း ႁိမ်းၵၢတ်ႇလွႆပဝ်း 2 လင် ၼႂ်းဢိူင်ႇလွႆပဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၊ၶၢဝ်းတၢင်း လိူၼ်ပၢႆမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽဝ်ႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် မီးၵႂႃႇ 50 လင်ပၢႆယဝ်ႉ ။
ၵူၼ်းၾၢႆၶုၼ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽဝ်ႁိူၼ်း 2 လင်ၶႃႈ။ တီႈၼၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယူႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးႁိုင်ယဝ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယူႇသဝ်းဝႆႉသေ ယႃႉသွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယူႇၵူႈဝၼ်း”- ဝႃႈၼႆ။
တီႈဢိူင်ႇလွႆပဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 6 ဝၢၼ်ႈ တေမီးႁူဝ်ၵူၼ်း 3 ႁဵင်ပၢႆ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄ ၵူၼ်းမိူင်း PDF ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/5/2022 ၼၼ်ႉ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵၼ် တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးၶၢဝ်းတၢင်း လိူၼ် ပၢႆယဝ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ။
“ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းတႆး ႁႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆးပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈမိူဝ်းယူႇႁိူၼ်းၶိုၼ်း ႁဵတ်း ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ မိူၼ်ၵဝ်ႇ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ”- ၵူၼ်းၾၢႆၶုၼ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 13/5/2022 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇလွႆပဝ်းၼႆႉမႃး ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်ႉႁၢႆႉသေ ၸုတ်ႇၽဝ်ႁိူၼ်း ယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း 50 လင်ပၢႆယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
ထၼုၽျူႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းထၼုၽျူႇ (မၢၼ်ႈ: ဓနုဖြူမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Danubyu) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းထၼုၽျူႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽုၼ်ႇလိၼ်ၶႅမ်ႉလီသေ ယွၼ်ႉမီး လိၼ်ၼႃးလႄႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈ လႄႈ ထူဝ်ႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢွၵ်ႇပႃး ယႃႈလႅၼ်းယႃႈလႄႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းလႅၼ်းယႃႈၵေႃႈ ႁဵတ်းၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ငၢၼ်းလေႃႉ၊ ၵၢၼ်ၵငၢၼ်းသၢတ်ႇၽိဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင် တီႈ ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းထၼုၽျူႇၼႆႉ မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢင်းၵိတ်ႉပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ပၢင်သိုၵ်း ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းၼႂ်းၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးလမ်ႇလွင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢင်သိုၵ်း 1825 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် မႁႃႇပၼ်ႇထုလ လႆႈတိူဝ်ႉၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇသေ တူၵ်းသုမ်းတီႈ ဝဵင်းထၼုၽျူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႃႇႁဵဝ်ႈႁူဝ်သိုၵ်းလူင်ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉႁၼ်လႆႈယူႇ တီႈ ဝဵင်းထၼုၽျူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ လႆလူင်းၸွမ်းသၢပ်ႇၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ပွတ်းၼႃႈလိၼ်တႅမ်ႇလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆသေ လႆႈႁဵတ်းပၼ် ၽၢႆႁႄႉၼမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 30 လၵ်းၼၼ်ႉ ဢဝ် ဝဵင်းထၼုၽျူႇ သိုပ်ႇၵၢႆႇပၼ်ဝႆႉတင်း ဝဵင်းၵျူင်ႇပျေႃႇယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (5)


text:
ဢိၼ်ႇၸၢင်းယၢင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်ႇၸၢင်းယၢင်ႇ (မၢၼ်ႈ: အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Injangyang Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းဢိၼ်ႇၸၢင်းယၢင်ႇ ၶႃႈဢေႃႈ။
ၶွပ်ႇလႅၼ်လိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်ႇၸၢင်းယၢင်ႇၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[2]
- ၽၢႆႇတူၵ်း လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသုမ်ႇပရႃႇပုမ်ႇ၊
- ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသေႃႉလေႃႇ၊
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၶျီႇၽုၺ်ႇ၊
- ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းမႂ်ႇ၊
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းၸႄႈၼႃး
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၄၉.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "Njangyang Google Satellite Map" Maplandia


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 May 2022 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2116 ၼီႈ) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း သဝိတ်ႇတဵၼ်ႇ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ တႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸုမ်း NATO ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း သဝိတ်ႇတဵၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် ၵၢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်းၸုမ်း NATO ၼႆႉ ႁပ်ႉႁူႉလႆႈထိုင် လွင်ႈယိုင်ႈယႂ်ႇတေႉတေႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵိုၵ်းပိုၼ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဝႆႉ ဝၢႆးသေသဝိတ်ႇတဵၼ်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပဵၼ်ၵၢင်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း Napoleon ၼႂ်းပီႊ 1803-1815 တေႃႇထိုင်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းယဵၼ်၊ သဝိတ်ႇတဵၼ်ႇၼၼ်ႉ တေတၢင်ႇထိုင် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၸုမ်း NATO ၸွမ်းၵၼ်တင်းၾိၼ်ႇလႅၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇတၢင်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းရၢတ်ႉသျႃးၼၼ်ႉ လႆႈလိုပ်ႈ ၽွင်းတၢင်ၾိၼ်ႇလႅၼ်ႇ 2 ၵေႃႉ ဢွၵ်ႇလုမ်းၽွင်းတၢင်ၾိၼ်ႇလႅၼ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းလူင် Moscow တႃႇတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း လွင်ႈဢၼ်ၾိၼ်ႇလႅၼ်ႇလိုပ်ႈ ၽွင်းတၢင်ရၢတ်ႉသျႃးဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ႁိၼ်ႇၼရီႇဝႅၼ်ႇထိဝ်း
ႁိၼ်ႇၼရီႇဝႅၼ်ႇထိဝ်း (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Henry Van Thio; ၵိူတ်ႇ 1958 ဢေႃးၵၢတ်ႉ 9) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ ပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၂) မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ ၂၀၁၅ ၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇ တီႈ ၶဵၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ (၃) တီႈ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း ၼၼ်ႉသေ လႆႈ ဢွင်ႇပႄႉမႃးလႄႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼင်ႇ တႅၼ်းၽွင်း တီႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1][2][3] ပီ 2016 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 30 ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢမ်ႇၵိၼ်ႇၵႂၢမ်းသႅတ်ႉၸႃႇ ပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။
ၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ လႆႈႁပ်ႉၶူးတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ဝဵၵ်ႉၸႃႇတဵၵ်ႉပၢၼ်ႇတႃႈၵုင်ႈ မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၸဝ်ႈႁၢၼ် တီႈ တပ်ႉမတေႃႇမႃးယဝ်ႉ။[4]
ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပီ 2016 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ လႆႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ဢူးႁိၼ်ႇၼရီႇဝႅၼ်ႇထိဝ်း ပဵၼ် ၼေႃႇၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မႃးယဝ်ႉ။[5][6] ပီ 2016 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တီႈလုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႆႈသဵင် ၁၄၈ သေ ထုၵ်ႇလဝ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၼေႃႇၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ပီ 2016 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 15 ဝၼ်း တီႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႃႈ ၶႅပ်းသဵင် ၃၅၂ သဵင်ၼၼ်ႉ လႆႈ ၇၉ သဵင်သေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (၂) တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢတ်ႈပၢၼ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢူးႁိၼ်ႇၼရီႇဝႅၼ်ႇထိဝ်း ၼႆႉ လႆႈတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းတင်း တေႃႇသူၺ်ႇလႂၢၼ်းသေ မီးလုၵ်ႈလၢင်းသၢမ်ၵေႃႉယဝ်ႉ။ လႆႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၢဝ်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Myanmar begins presidential selection as Aung San Suu Kyi ruled out. BBC News.
- ↑ Ei Ei Toe Lwin. NLD names U Htin Kyaw for president.
- ↑ National Parliament - Beta. Archived from the original on 2016-03-11။ Retrieved on 2019-01-19။
- ↑ NLD in Pu Henry Van Thio vice president ah thun. VCTH. Archived from the original on 2016-03-10။ Retrieved on 2019-01-19။
- ↑ Aung San Suu Kyi aide nominated as Myanmar president.
- ↑ Aung San Suu Kyi will not be president of Myanmar, parliament confirms. the Guardian.


text:
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၵႂႃႇၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် ဢၼ်ၶဝ်ၶိုၼ်း ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း လူႉတၢႆ ထင်တီႈ 2 ၵေႃႉ ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNA ႁူမ်ႈၵၼ် တူင်ႉၼိုင်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၵူမ် ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။ ဝၼ်းတီႈ 24/5/2022 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉ လူင်းၵႂႃႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉတီႈတႃႈ ၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်ၶဝ်ၶိုၼ်းႁင်းၵူၺ်းသေ လူႉတၢႆထင်တီႈ 2 ၵေႃႉ ။
ၵူၼ်းပၢင်လွင်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ဢဵၼ် ႁႅင်းသိုၵ်း မီး 10 ပၢႆ ႁူမ်ႈတင်း PNA သေ ပႂ်ႉယၢမ်းဝႆႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သွင်ၵေႃႉ လူင်းၵႂႃႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉၼႆသေ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း ဢၼ်ၶဝ် ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉ လႆႈလူႉတၢႆထင်တီႈၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၵူမ် ၼႆႉ မီး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNA ၵူၺ်း ယူႇသဝ်းတူၵ်ႉၼိုင်ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး။
“ၸွမ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ မီးၶဝ်ၵူၺ်း ယူႇသဝ်းတူင်ႉၼိုင်။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လူဝ်ႇလႆႈဝႆႉသတိတႄႉတႄႉၶႃႈ။ ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ မၢၵ်ႇၵႆႉတႅၵ်ႇလၢႆလၢႆၵမ်းယဝ်ႉၶႃႈ”- ၵူၼ်းပၢင်လွင်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈမၢၵ်ႇမႅင်းၼႆႉသေ ယူႇတီႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် တႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈမၢၵ်ႇမႅင်းတႅၵ်ႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း နိုင်ငံတကာမြေမြှုပ်မိုင်းများတားဆီးရေးလှုပ်ရှားမှု (ICBL) တုၵ်းယွၼ်းၸူး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတင်းမူတ်းပႃးၸဵမ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢၼ်ယဵပ်ႇၺႃးတႅၵ်ႇသႂ်ႇမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၼမ် ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ် ပီ 2000 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင် ပီ 2020 ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်တင်းမိူင်းတႆး မီးၵူၼ်းယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇလူႉတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်းၼမ်တီႈသုတ်း ယူႇတီႈ Landmine Monitor ၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


text:
Sunday, July 23, 2017
တႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶွမ်းၶဝ် Photoshop ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်တၢင်းၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ယူႇတေႉတေႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ လႆႈသွၵ်ႈႁႃႁၼ်မႃး Adobe Photoshop ...
Wednesday, July 12, 2017
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း Windows 10 သေ ၽႄပၼ်လႅင်းၼႅတ်ႉ Wifi (wifi hotspot)
July 12, 2017
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇတေမႃးသပ်းလႅင်ၼႄ လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း Windows 10 သေ ၽႄပၼ်လႅင်းၼႅတ်ႉ Wifi (wifi hotspot) ၼႆယဝ်ႉ...
Saturday, July 8, 2017
PowerDirector-Full-4.4.1 တႃႇတတ်းတေႃႇငဝ်းတူင်ႉ ၼႂ်းၽူၼ်း Android
July 08, 2017
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတၼ်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉသေ လႆႈဢဝ် ၶိူင်ႈတတ်းတေႃႇငဝ်းတူင်ႉ PowerDirector .apk မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ၊ ၸိူဝ်းယၢမ...
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ၶူၼ်ႉၶႆႈၶိုၼ်း ဝၼ်းပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း 8-16/06/1961
ဢိင်လူၺ်ႈပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးဝႆႉမိူဝ်ႈ 1947 ၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈမီးပႃးဝႆႉ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ယၢင်း ယၢင်းလႅင် တႆး လႄႈ (ဢၼ်ပႆႇၸႂ်ႈၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းတဵမ်တူဝ်) ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶျၢင်း ၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းဢိတ်းဢွတ်း ဢိၵ်ႇတင်းမီးၽူႈတႅၼ်း (တႅၼ်းၽွင်း) သၽႃး ႁူမ်ႈတင်း ဢၼ်မီးသူၼ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ တႃႇမိူင်းတႆးလႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈဢၢင်ႈ ဝႃႈပဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆသေတႃႉ တီႈတႄႉမၼ်းၵေႃႈပဵၼ်မိူင်းလုၵ်ႈလဵဝ်ၵွႆး။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇပိုတ်ႇလၢတ်ႈၼႄၵၢၼ်မီးၽူႈတႅၼ်း မီးၸႄႈမိူင်း မိူၼ်တၢင်ႇၶိူဝ်း လႄႈ ပေႃးတူၺ်းၽိဝ်ၽိူၼ်မၼ်းၸိုင် မိူၼ်ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်ၸုတ်ႈယွမ်းဝႆႉယူႇ။ ၵွႆႈၵႃႈ ပေႃးထတ်းတူၺ်းလီလီၸိုင် ၵူႈလွင်ႈၵူႈၾၢႆႇ ပဵၼ်ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႉၶပ်းၶိုင် ၸုင်ၼမ်းတၢင်းၵွႆးၵွႆး။ ပဵၼ်လွၵ်းပိူင်ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ႁၢမ်းႁႅၵ်း သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်တင်းၶဝ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ႁိူၼ်းလင်ၼႆႉသေ ယိပ်းၵမ်ၵုမ်းငမ်း မီးဢၢမ်းၼၢၸ်ႈ ၸတ်းၵၢၼ် ပၼ်တီႈယူႇတီႈၵိၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်း တင်းမူတ်း။
ယွၼ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ လၢႆၾၢႆႇႁၼ်ဝႃႈ ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း 1947 ၼႆႉ မီးတီႈယူပ်ႈယွမ်းဝႆႉၼမ် ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၶုၼ်ၽွင်းငမ်း သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵၢၼ်ၵုမ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်လႄႈ ၸင်ႇတုၵ်းယွၼ်းႁဵၵ်ႈႁွင်ႉၶႂ်ႈၶိုၼ်းမႄးၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမႂ်ႇ။ တၢင်းၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈၶႂ်ႈမႄးယူႇလႄႈ ၼႂ်းပီ 1960 ၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်း(တႅၼ်းၽွင်း) သၽႃးၶဝ် ၸင်ႇလႆႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၵႄႈမႄးၶိုၼ်းပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ ၶဝ်ႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃးသေ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽွတ်ႈႁႅၼ်းၶွမ်ႊမတီႊၶိုၼ်းမႄးၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း။
ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶိုၼ်းမႄႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ်လူင်ႈၼႃႈဝႆႉ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ1960 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶဵဝ် လႆႈဝွၵ်ႇၸႅင်ႈထိုင်ၵူႈပႃႇတီႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁူမ်ႈတင်း သူၼ်ႇၵူၼ်းပူၵ်ႉၵလၶဝ် ၸိူဝ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်တီႈတူၼ်ႈတီးသေ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶွမ်းမတီႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ပိူင်ပိုင်း ၸိုင်ႈမိူင်း (ၸိုင်ႈတႆး) ။
ၼႂ်းၶွမ်းမတီႈၼၼ်ႉ ပႃးတင်းတူဝ်တႅၼ်း (ရတစညဖ) 3 ၵေႃႉ၊ ၽူႈတႅၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းၸဝ်ႈၾႃႉၸိုင်ႈတႆး 3 ၵေႃႉ၊ ပႃႇတီႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး(ရပညပ) 3 ၵေႃႉ၊ (ရပလဖ) 3 ၵေႃႉ၊ မုၵ်ႉၸုမ်းဢင်းသႃးၽွမ်းႁူမ်ႈ (အပညဖ) 3 ၵေႃႉ၊ မုၵ်းၸုမ်းပဢူဝ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပအမဖ) 3 ၵေႃႉ၊ သူၼ်ႇပူၵ်ႉၵလ 5 ၵေႃႉ လႄႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၼၢႆး ၸဝ်ႈပျေႉ၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸဝ်ႈၵျႃႇၸုင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တီႈပၢင်ၵုမ်ၶွမ်ႊမတီႈၸိုင်ႈတႆးတႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေဢိင်ၼိူဝ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်လုင်းထုၼ်းမျိၼ်ႉ(တူၼ်ႈတီး) တႅမ်ႈ လူင်းၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇပူဝ်ႇတထွင်ႇ“လွၵ်းပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ” ၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ်ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း(ၸိုင်ႈတႆး) ၼႂ်းလၵ်းပိူင်ၽႅတ်ႊတရိူဝ်ႊ။
ႁူဝ်ႁုပ်ႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇ
1. တၵ်းလႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ
2. တေလႆႈဝႆႉၽူႈတႅၼ်း 2 ၸၼ်ႉ သၽႃးၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၽူႈတႅၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း မီးဢမ်းၼၢၸ်ႈၽဵင်ႇၵၼ်
3. ၵူႈၸႄႈမိူင်းတၵ်းလႆႈမီးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၽူႈတႅၼ်းသၽႃးလႄႈတၢင်းၼမ်ၽူႈတႅၼ်း တီႈသၽႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼၼ်ႉ
ႁႂ်ႈမီးၽူႈတႅၼ်းၽဵင်ႇၵၼ်
4. ၼွၵ်ႈသေႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇတႂ်ႈ ႁႂ်ႈမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈလႄႈသူၼ်ႇလႆႈတင်းသဵင်ႈတၵ်းလႆႈဝႆႉပၼ်တီႈၸႄႈဝဵင်း
ၵ. ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း
ၶ. ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
င. ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
ၸ. ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇငိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
သ. ၵၢၼ်ႁူင်းလိၵ်ႈလႄႈသၢႆလူမ်း
ၺ. ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ တၢင်းရူတ်ႉၾႆး၊ တၢင်းၵၢင်ႁၢဝ်၊ တၢင်းၼမ်ႉ
တ. ၵၢၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၵူတ်းမၢႆ(လုမ်းတြႃး) တတ်းသိၼ်၊ ၵၢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပွင်ၵူတ်းမၢႆ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
ထ. ၵၢၼ်ၶွၼ်ႇတႃႈႁိူဝ်းပၢင်ႇလၢႆႇ
5. တေလႆႈၸႅၵ်ႇဝႅင်ႇငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၽဵင်ႇပဵင်းၸွမ်းသူၼ်ႇဢၼ်ၵိုင်ႇထုၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ
ၶွမ်ႊမတီႊၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၶိုၼ်းမႄးပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇပဵၼ်ယူၵ်းယၢင်ႇယဝ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် တႃႇၶိုၼ်းမႄး ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8 – 16 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 1961 ။ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး မိူင်းၶၢင် မိူင်းယၢင်း မိူင်းယၢင်းလႅင် မိူင်းၶျၢင်း လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းမွၼ်းတင်းရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်းလႆႈၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႆႉတႃႇတေလႆႈၸႄႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းမူတ်းမီး 226 ၵေႃႉ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း 104 ၵေႃႉ။ တင်းမူတ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် ၸွမ်းယူင်ႉသၢင်ႈပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မိူင်းတႆးၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသေယိုၼ်ယၼ်ၵမ်ႉထႅမ် မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မႃး ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း 1961။ ၼႂ်းပၢင် ၵုမ်လူင်ၵူႈၸႄႈမိူင်းၼၼ်ႉ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းၵူႈၸႄႈမိူင်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးလုၵ်ႈၸုမ်း 23 ၵေႃႉ။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 14/6/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 2 မူင်းၶိုင်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပွၵ်ႉမဵဝ်ႉၵူင်းလႄႈ ၺွင်ႇပိင်ႇ တႃႇ ၼႂ်းဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တင်းမူတ်း 7 ၵေႃႉ ။
ၵူၼ်းဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၵႂႃႇ တိုၵ်ႉတီႉၵႂႃႇမိူဝ်ႈၵႆႈၼႆႉၵူၺ်းၶႃႈ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ 7 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းပွၵ်ႉမဵဝ်းၵူင်းလႄႈ ၺွင်ႇပိၼ်ႇတႃႇ ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႈယိုၼ်ယၼ်၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၽၵ်းၵႃႇၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ PDF ၵူၼ်းဝဵင်းၾၢႆ ၶုၼ်လၢတ်ႈ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းတႃႈႁိူဝ်း တီႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လမ်းလိမ်းယိုဝ်းၵွင်ႈလူင် ၵႂႃႇၵူႈ ႁူးၵူႈတၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းၸႂ်၊ တေယူႇၵေႃႈၵူဝ် တေပၢႆႈၵေႃႈၵူဝ်။
ပေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလတ်းဝၢၼ်ႈလတ်းဝဵင်း ႁၼ်မႅၼ်ႈၵူၼ်းၸၢႆးၼုမ်ႇ/ၶၢဝ်ႉ တိုၼ်းႁႄႉထတ်းထၢမ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ပေႃးၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ် ၵေႃႈတီႉၺွပ်းၵႂႃႇပႃး ႁဵတ်းမႃးၸိူင်ႉၼႆတႃႇသေႇ ၵူၼ်းမိူင်းၾၢႆၶုၼ်လၢတ်ႈ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉၸုမ်းသိုၵ်း PDF ႁႂ်ႈဝၢင်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ တႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ လွင်ႈၼႆႉၸုမ်းသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇဝၢင်းၶိူင်ႈ ၊ တေတေႃႇသူႈတိုၵ်းတေႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇတေႃႇပေႃးမူၺ်ႉလႆႈတင်းႁၢၵ်ႈတင်းတေႃ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေၼၼ်ႉမႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိင်ႈၶႅၼ်းထႅမ်ႁႅင်းတီႉၺွၵ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ထိုင်ၼႂ်းဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။
တႄႇဢဝ် လိူၼ်မေႊ 2022 ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တင်းၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵၼ် ၼပ်ႉႁဵင် ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၵူၼ်းမိူင်း တင်း ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 71 ပီ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 200 ပၢႆ။
ဝၼ်းတီႈ 07/02/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 1 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 71 ပီ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ႁိမ်းထၢတ်ႈႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်း တုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢုပ်ႇၶႆႈၼႄပႃးလွင်ႈပိုၼ်းပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး။
ၼၢင်းသီလႃးဝၼ်း ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်း(ႁူင်းႁဵၼ်းပၵ) လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ မီးပီႈ ၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႈ 200 ပၢႆ၊ တီႈၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈတႄႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေဢွၼ်ၵၼ် တၵ်ႉယမ်တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ လၢတ်ႈလွင်ႈပိုၼ်းပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် မွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢွၼ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်း ဢွၼ်ၵၼ်လဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ် ၵႃႈယိူင်း/ ၸိူင်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၸွမ်းၵၼ်သေ ၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်ၵႅဝ်ႈၵႂႃႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 71 ပီ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး တီႈၵဵင်း တုင်ၼႆႉ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်လၢႆ။ ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူဝ်သိူဝ်၊ ၵွင်ၸႆး၊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ၼူၵ်ႉယုင်း၊ သၢင်ႇသီႈ၊ ၸုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ တႆးၼိူဝ်လႄႈ တႆးလိုဝ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 14/6/2022 ႁၢၼ်ႉၶၢႆ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈ ၸႅၵ်ႇၶၢႆ ပၼ် ၵေႃႉဢိတ်းဢိတ်း ။
ၸဝ်ႈၵႃးၼိုင်ႈၵေႃႉ သိုဝ်ႉလႆႈၼမ်ႉမၼ်း ထၢတ်ႈသီႇ 3 မိုၼ်ႇပျႃး ပေႃးပဵၼ်ၼမ်ႉမၼ်းတီႇၸေႇသမ်ႉ ထိုင် 5 မိုၼ်ႇပျႃးၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢင်ၼႂ် ၶႃႈၵႂႃႇသႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်းၵႃး ၶဝ်ပၼ်သႂ်ႇ ထိုင် 3 မိုၼ်ႇပျႃး။ ပေႃးပဵၼ်ၼမ်ႉမၼ်းတီႇၸေႇသမ်ႉ 5 မိုၼ်ႇပျႃးၵူၺ်းၶႃႈ ။ ၶႆႈလႆႈထႅင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉၶႃႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼမ်ႉမၼ်းမူတ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၶဝ်ဝႃႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 13/6/2022 ႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ တီႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းပႅတ်ႈတင်းၼမ် ယွၼ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈမူတ်း ဝႃႈၼႆ။
“မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 13 ႁၢၼ်ႉၶၢႆ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈတီႈၵူတ်ႉၶၢႆၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈပိၵ်ႉဢိုတ်းၵၼ်တင်းမူတ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢင်ၼႂ် ၶႃႈၵႂႃႇသႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်းၵႃး ႁၢၼ်ႉၶၢႆ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ပႆႇပိုတ်ႇမူတ်း တိုၵ်ႉပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ 2 သႅင်ႇယူႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပိုတ်ႇၵၼ်ၶိုၼ်းယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၶိုၼ်ႈသုင် သိုဝ်ႉယၢပ်ႇသေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉလူဝ်ႇၵႂႃႇမႃးလႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႃႈလႆႈႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉၸႂ်ႉ။
ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉတႄႉ လၢႆလၢႆဝဵင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး သိုၵ်းမၢၼ်ႈသင်ႇပိၵ်ႉႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝႂ်ၶႂၢင်ႉၶၢႆ လၢႆႊသိၼ်ႊ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထၢင်ႇပိူင်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၵႃႈသုင် ၼႆသေဢွၼ်ၵၼ်ႁႃသိုဝ်ႉၵဵပ်းဝႆႉၵေႃႈမီး။


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 27/05/2015
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းရူတ်ႉၵူၼ်းမိူင်းသွင်တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ၵေႃႉၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်းၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆ
1 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇရူတ်ႉ/ၵႃးလႄႈရူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၵႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းသႅၼ်ဝီ– လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵူၼ်းၸၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်းပႃးတင်းလုၵ်ႈယိင်းၶဝ်ဢႃယု 16 ၵေႃႉၼိုင်ႈ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/04/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်း 08:00 မူင်းၵၢင်ၼႂ်မီးသွင်ပူႇဢွၵ်ႇၽူဝ်မေးပႃးတင်းလုၵ်ႈလၢင်း ၶဝ်ၶီႇရူတ်ႉ/ၵႃးႁွၼ်ႊ တႃႊဢွၼ်ႇလမ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေတေၵႂႃႇတၢင်းသႅၼ်ဝီမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈၶဝ်ဢူးမိၼ်ႉၼၢႆႇ ၵေႃႉႁေႃႈရူတ်ႉသေမေးမၼ်းပႃႈၼၢင်းႁၢၼ်ႇၼင်ႈတၢင်းၶၢင်ႈ သၢႆႉမၼ်းလႄႈၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၶၢဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼၢင်းၶွၼ်ႇ ၼၼ်ႇ ဢႃယု 16၊ၸၢႆးၽျဵဝ်းဝူၺ်ႇလိၼ်းဢႃယု 10 လႄႈၼၢင်းသႂ်သႂ်သႅၼ် ဢႃယု 9 လိူၼ်ပၢႆၼင်ႈတၢင်းလင်။
မိူဝ်ႈၽွင်းရူတ်ႉၶဝ်ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈမိူင်းလီၼၼ်ႉလုၵ်ႈယိင်းၶဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉမဝ်းရူတ်ႉ/ၵႃးလႄႈ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈၶဝ်ၸင်ႇ ႁိပ်ႈႁေႃႈရူတ်ႉၽႂ်းဢိတ်းၼိုင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁွတ်ႈထိုင်တီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ပႃႈၼႃႈၶဝ်သမ်ႉမီးသၢႆရူတ်ႉ/ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 20 လမ်းမုင်ႈၼႃႈၸူးသႅၼ်ဝီ သဵၼ်ႈတၢင်းလဵဝ်ၵၼ်။ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈၶဝ် ၵေႃႈၶတ်းၸႂ်ႁေႃႈရူတ်ႉပူၼ်ႉသၢႆရူတ်ႉ/ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵမ်းလမ်း လမ်းယူႇ။
ၽွင်းရူတ်ႉၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈတေပူၼ်ႉရူတ်ႉ/ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း 20 လမ်းသေၵိုတ်းထႅင်ႈလမ်းလိုၼ်းသုတ်းၵူၺ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးရူတ်ႉၶိူင်ႈလမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းသႅၼ်ဝီးမႃးတၢင်းၼႃႈၶဝ်လႄႈၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈၶဝ် ၵူၼ်းႁေႃႈရူတ်ႉ/ၵႃး ၵေႃႈၵွပ်ႈ တိုၵ်ႉႁၼ်ရူတ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မၼ်းႁေႃႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတိုၵ်ႉၵိုတ်းၵႆၶဝ်ဝႆႉယူႇသေမၼ်းၵေႃႈၵိုတ်းဝႄႈပၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း။
ဝၢႆးရူတ်ႉမၼ်းၵိုတ်းၵမ်းၼိုင်ႈဢမ်ႇတၼ်းႁိုင်လႆႈငိၼ်းသဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇလႄႈသဵင်ၵွင်ႈ။ဢူးမိၼ်ႉၼၢႆႇၵေႃႉႁေႃႈရူတ်ႉ/ၵႃးတႄႉမၢတ်ႇၸဵပ်းတီႈၶႅၼ်၊ၶႃလူင်လႄႈမၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈမၼ်း။ၽွင်းၼၼ်ႉၵေႃႉပဵၼ်မေးမၼ်း တူၺ်းတၢင်းလင်သေလႆႈ ႁၼ်မၢၼ်ႇ ၽၵ်းတူရူတ်ႉ ၶဝ်ၵွႆမူတ်း လုၵ်ႈယိင်းၶဝ်ၵေႃႉဢၼ်ဢႃယုလႆႈ 16 ၼၼ်ႉၵေႃႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇတီႈၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်းတင်းၼမ်ၼႂ်းရူတ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈပဵၼ် လိူတ်ႈပဵၼ်ယၢင်ၵႂႃႇသဵင်ႈ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉဢမ်ႇႁိုင်မီးမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇထႅင်ႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉလႄႈမၢၵ်ႇၼၼ်ႉတိူဝ်ႉၺႃးသွင်ပူႇဢွၵ်ႇဢၼ်တိုၵ်ႉၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ သေ ၸင်ႇႁႃ ပူၼ်ႉၵႃးဢိတ်းၼိုင်ႈ။ လုင်းသုဢႃယု 40 ၵေႃႉဢၼ်ႁေႃႈရူတ်ႉၶိူင်ႈတိူဝ်ႉၺႃး ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတီႈႁူဝ်လႄႈဢူၵ်း။ လိူတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်း သူပ်း မၼ်းတိၵ်းတိၵ်းသေတၢႆထင်တီႈတီႈၼၼ်ႈၵမ်းလဵဝ်။ၵေႃႉပဵၼ်မေးမၼ်းၸၢႆးၼၢင်းသႅင်ဢၼ်ၼင်ႈ သွၼ်ႉရူတ်ႉၶိူင်ႈတၢင်း လင် ၼၼ်ႉတႄႉမၢတ်ႇၸဵပ်းတီႈႁူဝ်မႃႇလႄႈတီႈမၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈမၼ်းၼၢင်းယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉၵူၼ်းဢွၵ်ႇတၢင်းဢၼ်ၶီႇရူတ်ႉ/ၵႃး (ၼၢင်းႁၢၼ်ႇမေးၸဝ်ႈရူတ်ႉ) လႆႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉယိပ်း တင်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေဢွၵ်ႇမႃးတီႈၼႂ်းယုမ်းၸဝ်ႈမိူင်းမိူင်းလီၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၽၢတ်ႇဢၼ်ယူႇႁိမ်းၸမ်ၵေႃႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇႁူင်းယႃသႅၼ်ဝီ။လုင်းသုၵေႃႉႁေႃႈ ရူတ်ႉၶိူင်ႈၼၼ်ႉတႄႉဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၽင်တီႈပႃႇႁဵဝ်ႈၶႅၵ်ႇသႅၼ်ဝီ။ၼၢင်းသႅင်ၵေႃႉပဵၼ်မေးတႄႉလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃသႅၼ်သေမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉလူင်းႁူင်းယႃယဝ်ႉၵူၺ်းၵႃႈပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်သင်လႆႈလူင်လၢင်။
ၼၢင်းၶွၼ်ႇၼၼ်ႇၵေႃႉဢၼ်ဢႃယု 16 ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းၵူၼ်းႁေႃႈရူတ်ႉ/ၵႃးၼၼ်ႉတႄႉလႆႈၽႃႇတတ်း တီႈႁူင်း ယႃလႃႈသဵဝ်ႈ တီႈႁူဝ်ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဢွၵ်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈသေလႆႈသိုပ်ႇသူင်ႇၵႂႃႇႁူင်းယႃဝဵင်းလိူဝ်ႇလႄႈလႆႈ သိုပ်ႇၽႃႇ တတ်းတီႈၵွၵ်းႁူဝ် ထႅင်ႈ သွင်ပွၵ်ႈ။ ဝၢႆးၽႃႇတတ်းဢဝ်ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉမၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းလႆႈမႃးၽွင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၺႃးၵွၵ်းႁူဝ် ၽၢႆႇၶႂႃလႄႈတူဝ်ၶိင်းမၼ်းၼၢင်းၽၢႆႇသၢႆႉၼႆႉဢမ်ႇၸၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်လႆႈယဝ်ႉ။
ပေႃႈမၼ်းၼၢင်းၵေႃႉပဵၼ်ဢူးမိၼ်ႉၼၢႆႇၵေႃႈလႆႈယူတ်းယႃ ႁွႆးမၢတ်ႇၸဵပ်းတီႈၶႃလႄႈတီႈႁူဝ်မႃႇမၼ်း။ၵႃႈယူတ်းယႃၶဝ် တႄႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်လႆႈသဵင်ႈဝႆႉ 40 သႅၼ်။ယွၼ်ႉယိမ်ရူတ်ႉ/ၵႃးပိူၼ်ႈသေႁေႃႈၵႂႃႇၵူၺ်းလႄႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၺႃးသေႁူဝ်ရူတ်ႉ လႄႈ ၶၢင်ႈရူတ်ႉ ၵွႆယွၵ်းယွႆမူတ်း၊တေလႆႈသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၸဝ်ႈၶွင် ရူတ်ႉတႃႇ 70 သႅၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ/ယႄးသႅၼ်ဝီၵေႃႈမႃးဢဝ်ရူတ်ႉၵႂႃႇဝႆႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈသႅၼ်ဝီဝူင်ႈၼိုင်ႈသေၸင်ႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈရူတ်ႉမႃးဢဝ် ရူတ်ႉၵႂႃႇ ၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။လိူင်ႈလၢဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇႁပ်ႉဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူလွမ်ၸွႆႈတူၺ်းသၢႆႈတႅၼ်းၵႃႈ လုသုမ်းသင်။
2 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းၵူၼ်းၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်းတီႈမူႇၸႄႈ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/05/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်း 08:10 မူင်းတၢမ်းၶမ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၵွင်ၶလယ 83 ဢဵၼ် ႁႅင်းသိပ်းပၢႆ ယိုဝ်း ၵူၼ်း မိူင်းၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈဢၼ်ၽၢတ်ႈၶူဝ်ၼမ်ႉၸၢင်ႉၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းၵႄႈမူႇၸႄႈ လႄႈၼမ်ႉၶမ်း။
ၵေႃႉၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇဢႃယု 16 မၼ်းၸၢႆးၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈသေပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈ ၼွင်လွင်းဝၢႆး မၼ်း ၸၢႆးလႄႇသၢဝ်တီႈဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းလႄႈမၼ်းၸၢႆး ၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈ 5 ႁွႆး။ၺႃးတီႈၵွၵ်းႁူဝ် 1 လုၵ်ႈ၊ ပွင်ႈႁူဝ်ၶႅၼ်ၽၢႆႇသၢႆႉ 1 လုၵ်ႈ 1၊ပွင်ႈႁူဝ်ၶႅၼ်ၶႂႃလုၵ်ႈ 1၊ၽၢႆႇတႂ်ႈႁူဝ်ၶဝ်ႇလုၵ်ႈ 1၊ၽၢႆႇၼိူဝ်ႁူဝ်ၶဝ်ႇလုၵ်ႈ 1။ၵူၺ်းၵႃႈယွၼ်ႉၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇတိုၼ်ႇၵူဝ်ၼႃႇ ဢႃးလႃးလႄႈဢမ်ႇတၼ်းႁူႉဝႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈသေႁေႃႈရူတ်ႉၶိူင်ႈမၼ်းမုင်ႈၼႃႈ ၸူး ႁိူၼ်းလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း။
ၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇလႆႈၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃမူႇၸႄႈသေၽႃႇတတ်းဢဝ်မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢွၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉယင်းပႆႇၸၢင်ႈပႆ။ ၶမ်ႈဢၼ်ဢဝ်တူဝ်မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူင်းယႃယူတ်းယႃတူဝ်ၼၼ်ႉမီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်မႃးဢဝ်ၶေႃႈ မုၼ်းမႃးတူၺ်းယူႇၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလွင်ႈယိုဝ်းၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇၼၼ်ႉသင်။
ပူၼ်ႉမႃးဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉတၢင်းၽၢႆႇပေႃႈမႄႈၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇလႆႈယိုၼ်ႈလိူင်ႈထိုင်မေႃသွၼ်ၼၢင်းငူၺ်ႇလုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇ တီႇသိူဝ် ၽိူၵ်ႇ ၼႂ်းမူႇၸႄႈယူႇပိူဝ်ႈတႃႇၸွႆႈဢဝ်လိူင်ႈလၢဝ်းပၼ်။ၵူၺ်းၵႃႈထိုင် မိူဝ်ႈလဵဝ် တၢင်းၽၢႆႇပေႃႈမႄႈ ၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇ ယင်းပႆႇလႆႈ ႁပ်ႉႁူႉၶေႃႈတွပ်ႇသင်ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၵွင်ၶလယ 83 ၼႆႉယူႇပႃႈတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်ၶွင်တပ်ႉၸုမ်းလူင် 88 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၵူဝ်ႇတွင်ႇၽၢႆႇၵၢတ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ။လုၵ်ႈသိုၵ်းမၼ်းတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆးလႄႈမိူင်းၶၢင်တင်ႈတႄႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇ ၼႃႈသိုၵ်းၸူးသိုၵ်းၶၢင် KIA ၽွင်းၵၢင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2014 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် 66: (0) 93-264-9487 (Shan, English)
ၸၢႆးၶိုၼ်းမႂ်ႇ 66: (0) 94-638-6759 (Burmese, English)
လုမ်း 66: (0) 9-329-77754


text:
မိူဝ်ႈလႆႈႁၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းရသ်းသျိူဝ်ႊလႄႈယူႊၶရဵၼ်ႊ တင်းလူၵ်ႈ တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈတူၵ်းၸႂ် လွမ်လွမ်ၵူဝ်ႁႄ ၸၢင်ႈယဵၼ်းပဵၼ်သိုၵ်းလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ဢွၼ်ၵၼ်ထတ်းသၢင်ၼင်ႇၼႆ။ ဢွၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းလႄႈ ယိုဝ်ႈယိုတ်းငႃၵၼ်ယူႇၵွႆးၵေႃႈ လွင်ႈလႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း ၵွပ်ႈဝႃႈၵၢၼ်တုမ်ႉယွၼ်ႈတေၸၢင်ႈၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ တူဝ်ႈတင်း လူၵ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူမ်ႈဝႃႈ ဝလႃႊၻီႊမီႊရ် ပူႊတိၼ်ႊ ၸွမ်ၸိုင်ႈရသ်ႊသျိူဝ်ႊဝႃႈ ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 48 ၸူဝ်ႈမူင်းၵေႃႈယိုတ်းဢဝ်ၸိုင်ႈ မိူင်းယူႊၶရဵၼ်ႊလႆႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၽွၼ်းၵၢၼ်မၼ်းဢမ်ႇဢွၵ်ႇမႃးမိူၼ်ၼၼ် တေႃႇထိုင်ဝၼ်းၼႆႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း ပူၼ်ႉမႃး 3 လိူၼ်ၶွပ်ႈဝၼ်းတီႈ 24 မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ႁူမ်ႈဝႃႈ ရသ်ႊသျိူဝ်ႊပိုၼ်ပၢဝ်ႇယိုတ်းလႆႈမိူင်းမႃးရီႊဢူႊပူဝ်ႊလ်ႊ (Mariupol) ယဝ်ႉသေဢဝ်ၶိုၼ်ႈပဵၼ်မိူင်းၵွၼ်းၶေႃ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈရသ်ႉသျိူဝ်ႊၼႆသေတႃႉ လၢႆၸိုင်ႈမိူင်းတင်းလူၵ်ႈ ယင်းပႆႇမီးၸိုင်ႈမိူင်းလႂ်ယွမ်းႁပ်ႉမၵ်းမၼ်ႈ။
သိုၵ်းလူင်ပၢင်ၼႆႉ ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈမၼ်း ဢၼ်လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလူမ်ႉတၢႆယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၵမ်းၼႆႉၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ ႁေႃႁိူၼ်းၸိူၼ်းတၢင်ႇ တိုၵ်းယႂ်ႇတိုၵ်းလူင် တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းလူႉလႅဝ်ထုၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတိူဝ်ႉ ၵူၼ်ႇပင်း ၾႆး လုၵ်ႉ မႆႈ ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းမိူင်းႁၢမ်း ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၼီၽေး ၼပ်ႉသိပ်းသၢဝ်းလၢၼ်ႉ ဢိုပ်းယၢၵ်ႈၵိၼ်းၸႂ် လိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းတင်း သွင်ၾၢႆႇၵေႃႈ တၢႆၼပ်ႉမိုၼ်ႇ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇ ၼပ်ႉပဵၼ်ၶၼ်ငိုၼ်း ပဵၼ်လၢႆလၢၼ်ႉလၢၼ်ႉတေႃႊလိူဝ်ႊ ပၢႆယင်းမီးၶၢဝ်ႇပွႆႇလၢတ်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈၵၼ် တေဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ဢၼ်တိတ်းႁူဝ်ၼိဝ်ႊၶလေႊရ် Nuclear ယိုဝ်းသႂ်ႇ မိူင်းၼၼ်ႉမိူင်းၼႆႉၼႆယူႇ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် လူၵ်ႈတင်းလူၵ်ႈၵေႃႈ တေၸၢင်ႈလူႉလႅဝ်လုၵ်ႉပဵၼ်ၾႆး ပဵၼ်ၽဝ်ႇတဝ်ႈၽွင်ယွႆႈၵႂႃႇယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၵမ်းၼႆႉယူႇ။
ၵွပ်ႈဝႃႈလႆႈႁၼ်သိုၵ်းလူင်ပွၵ်ႈၵမ်း 2 မႃးယဝ်ႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းသေလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉတၢႆ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႆႈလူႉလႅဝ် ၶဝ်ႈၵႃႈမၢၵ်ႇပႅင်း ၵူၼ်းဢိုပ်းၵူၼ်းၵၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတုၶ်ႉယၢၵ်ႈၵွတ်းၽၢၼ် ထူင်ႇယိုတ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းမႃးလၢႆပီ တေႃႇသိုၵ်းပေႃၢးၵိုတ်းယဵၼ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈဢဝ်သိုၵ်းယဵၼ်သေတိုၵ်းၵၼ်။ သၢင်ႈၼဵပ်ႉသၢင်ႈၵွင်ႉႁႅၼ်ႇ ၵေႃႇႁၢင်ႈ သၢင်ႈႁႅင်း သၢင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး သၢင်ႈဢူငဝ်း သၢင်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈ ပဵၼ်ယႂ်ႇ။ ထိုင်မႃးၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမိုတ်ႈသူင်သိုၵ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးပၢင်တိုၵ်း လိူဝ်သေၸဝ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈ မၢၵ်ႈလူဝ်းၽ တေႃးသယႂ်ႇ ၶႂ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈလူၵ်ႈ သူပ်းဝႃႈမိုဝ်းၸီႉလႆႈၵမ်ႈၸႂ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵွႆး။
ယွၼ်ႉလူၺ်ႈပၢင်သိုၵ်းလူင်ၼႆႉသေ ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈမၼ်းမီးတေႃႇၵူၼ်းတင်းလူၵ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၵေႃႈ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းပုင်ႈသုင်ၶိုၼ်ႈ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၵႃႈယႂ်ႇၶိုၼ်ႈ ၵူၼ်းႁၢမ်းၵၢၼ်ႁၢမ်းငၢၼ်းၼမ်မႃး ႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇ ၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈၼမ်တိူဝ်းမႃး ၵူၼ်းတုၶ်ႉၵူၼ်းၽၢၼ်ၼမ်ၶိုၼ်ႈ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ပဵၼ်သိုၵ်းပဵၼ်သိူဝ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 60 ပီလိူဝ်လိူဝ် ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းပွင်သၢင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးလႆႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းငၢၼ်းလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၵုမ်ႇပၢႆႈၵုမ်ႇၼီ ႁဵတ်းႁိူၼ်းယဝ်ႉပႆႇတၼ်းသင် ထုၵ်ႇၽဝ်ႈပႅတ်ႈ ဝၢႆးသိုၵ်းၵိုတ်းယဵၼ် ၶိုၼ်းမႃးမႄး မႃးႁဵတ်းႁိူၼ်းမႂ်ႇ ထႅင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇႁိုင်သင် ယူႇဢမ်ႇလၢႆပီပေႃးထုၵ်ႇၽဝ်ထႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ပဵၼ်သိုၵ်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၸႂ်ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမီးမႃး ပုၼ်ႈတႃႇဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း ၼုမ်ႇသိုၵ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃ ပဵၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၾိုၼ်ႉတိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းမၢးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် တေႃႇပေႃးထိုင်ပၢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ငဝ်းလၢႆးႁဵၵ်ႈၶၢၼ် ဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃယူႇၵေႃႈ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉမႃးမိူၼ်လႅပ်ႈၶေႃႈႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈမႅၼ်ႈ ၸွမ်းသၢႆငၢႆ လူၵ်ႈ ဢၼ်ပိၼ်ႇပႅင်လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းၵူႈမိုဝ်ႈၵူႈဝၼ်း။
ၶိုၼ်းဝူၼ်ႉၶုၵ်းၸႂ်လႆႈထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉဝႃႈ – ၵႃႈၸူဝ်ႈမိူင်းၶႄႇယင်းႁၼ် မိူင်းတႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ တေဢဝ်မိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ငၢႆႈ။ တၵ်းလႆႈမီးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မီးၸုမ်း ဢူၺ်းလီၼႅၼ်ႈၼႃယႂ်ႇၵႂၢင်ႈ၊ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ မီးတၢင်းႁူႉလၵ်းလႅမ်တႄႉတႄႉၸင်ႇဢဝ်လႆႈ။
မၼ်းၸဝ်ႈၼႄႉၼမ်းဝႃႈ လွင်ႈဢဝ်မိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃၼႆႉ ပႆႇၸိုဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လီ။ ႁဝ်းလၢတ်ႈမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႅၼ်းတေႁႅင်းယႂ်ႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇႁၼ်လီ ႁူမ်ႈဝႃႈၶဝ်ဝိူဝ်ႇၸၢၼ်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေတႃႉ ၶႅၼ်းဢမ်ႇလီၼိူဝ်တႆးဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃ။ ၶႄႇလႅင်ၵေႃႈတေယူႇၾၢႆႇမၢၼ်ႈ။ ပေႃးၶႄႇလႅင် ယူႇၾၢႆႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်တင်းႁဝ်းဢဝ်ၶႆႇၵႂႃႇလေႃႇမၢၵ်ႇႁိၼ် ၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆးတိုၵ်းဢၼ်လၵ်းလႅမ်။
လၢႆးတိုၵ်းဢၼ်လၵ်းလႅမ်ၼႆႉ တၵ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈၶဵၼ်လဵၵ်ႉၵေႇဢေႇဝၢင်လူင်း။ ပေႃးႁဝ်းဝႃႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ၼႆ ဢၼ်တေသၢၼ်ၶတ်းႁဝ်း တေၵိုတ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၾၢႆႇလဵဝ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈၶႄႇလႅင်ၵေႃႈတေႁၼ်လီႁဝ်း မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ၵေႃႈတေၵမ်ႉၸွႆႈ ၾၢႆႇၻီႊမွၵ်ႇၶရေႊသီႊမၢၼ်ႈၵေႃႈႁပ်ႉလႆႈ။ လၢႆးၼႆႉဢမ်ႇပဵၼ်လၢႆးႁိၼ်လေႃႇၶႆႇ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး ႁိၼ်တေႃႇႁိၼ်လေႃႇၵၼ်။ ၵႃႈၸူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးယင်းတိုၵ်ႉမိူၼ်ၼႆ တၵ်းထုၵ်ႇလႆႈတိုၵ်းတေႃးၵႂႃႇလၢႆးၼႆႉ ပေႃးငဝ်းလၢႆး လႅၵ်ႈလၢႆႈ (တူဝ်ယၢင်ႇ မိူင်းၶႄႇတႅၵ်ႇယၢႆႈ) တႄႉ “ဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃၵမ်းလဵဝ်ၵႂႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈလွင်ႈ ရသ်းသျိူဝ်ႊလႄႈယူႊၶရဵၼ်ႊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ UN ၶတ်းၸႂ်ႁႃတၢင်းႁႂ်ႈရသ်းသျိူဝ်ႊ တင်း ယူႊၶရဵၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ် တေပဵၼ်ၽွၼ်းလီလိူဝ် ၵၢၼ်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ၵွႆး ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းတင်းလူၵ်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ပေႃးတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈၼႆ ပဵၼ်ဢၼ်လီလိူဝ်ပိူၼ်ႈ သုတ်းယဝ်ႉ ပေႃးၾၢႆႇလႂ်ၾၢႆႇၼိုင်ႈဢမ်ႇယွမ်း ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇၵိုတ်းလႆႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တေဝၢတ်ႇၸဵပ်းလူမ်ႉတၢႆၸွမ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇႁၼ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈပေႃးႁဝ်းမႃးတူၺ်း ၸိုင်ႈမိူင်းသၵွတ်းလႅၼ်ႊၻ် (Scotland) ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1603 မႃးထိုင် ပီ 2014 လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ယင်ႇၵၢင်ၸႂ် တေဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵၼ်းၶေႃၼႄႇ တေသိုပ်ႇယူႇၸွမ်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵႂႃႇၼႆၼၼ်ႉ မိူင်းသၵွတ်းလႅၼ်ႊၻ် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 55 % ပုၼ်ႈ ဢွၵ်ႇသဵင်တေယူႇၸွမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၵႂႃႇ ၼႆလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီပႅၵ်ႇၸႂ်ယူႇ ၵွပ်ႈသင်ၵူၼ်းမိူင်းသၵွတ်းၶဝ်ဢမ်ႇဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၼႆၼၼ်ႉ ၼႆႉၵေႃႈ လီပဵၼ်ၵၢၼ်ၶႆႈၸႂ်ဝူၼ်ႉထတ်းၸွမ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉ တင်းဢၼ်တႆးႁဝ်းၵမ်ႈၼမ်ၶႂ်ႈလႆႈၵွၼ်းၶေႃၼၼ်ႉယူႇ။
လိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႊ လႆႈဝွၵ်ႇၸိူၼ်းၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်းလႄႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်လၢႆၸုမ်း ၵႂႃႇဢုပ်ႇ ၵုမ်ၵၼ် တီႈၼေႇပီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇၵူၼ်းမိူင်း တေဢမ်ႇမီးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း မႃးတူၵ်းသႂ်ႇႁေႃသႂ်ႇႁိူၼ်းလႄႈ လႆႈပၢႆႈလႆႈၼီႈ လႆႈဝၢတ်ႇၸဵပ်းလူမ်ႉတၢႆ မိူၼ်လႆႈႁၼ်ၼႂ်းမိူင်းယူႊၶရဵၼ်ႊ။ သူၼ်ႇၼိုင်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈပီႈဢၢႆႈလူင်ၶဝ် ရသ်းသျိူဝ်ႊမီးပၼ်ႁႃ တိုၵ်ႉပဵၼ်သိုၵ်းၸွမ်းယူႊၶရဵၼ်ႊၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတေၸႂ်ယႂ်ႇ မႃးႁူမ်ႇၵုမ်းပၼ် ၾၢႆႇၼိုင်ႈပီႈဢၢႆႈဢၼ်ယူႇၸမ်ၵေႃႈတိုၵ်ႉၵႂင်ၸႂ် ပဵၼ်ၽွင်းငႃငိုတ်းငႃငိုတ်းၵၼ် တင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဝူင်ႈၵၢင် ပၼ်ႁႃထႆႇဝၼ် လႄႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ယႂ်ႇ။ ပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းတေလႆႈၸႂ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉဢွၵ်းၺၢၼ်ႇ သဵတ်ႈၵႃႈ သဵတ်ႈႁူဝ် တေႃႇလွင်း လီတိူဝ်းလႆႈလႄႈဝၵ်ႉတၢဝ်းဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီၽွင်းၼမ်ႉၶုၼ်ႇၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။
တၢင်ႇၵေႃႉတၢင်ႇၾၢႆႇ တေၶႂ်ႈဝူၼ်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်တၢင်းႁၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇဢၼ်ယင်ႇလိုၵ်ႉထိုင် လႆႈ။ တၢင်းႁၼ်ပိူင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူင်ႈမၢႆၵၢၼ်တႅၵ်ႇယႅၵ်ႈ ယိင်ႈမေႃတႅၵ်ႈယင်ႇထတ်းထွင် ဢွၼ်ၼမ်းပွင်လႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း ၽႂ်မီးၼႅဝ်းတၢင်းဢၼ်လီလိူဝ်ၵေႃႈဢွၼ်ၼမ်း လီလိူဝ်ၵူၼ်းတႃဝွတ်ႇလုပ်ႈၵမ်းၸၢင်ႉ။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 23/5/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12 မူင်းပၢႆ ၽူႈလၵ်ႉၶဝ်ႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လင်ၼိုင်ႈ တီႈပွၵ်ႉ 5 ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သုမ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈလမ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၾူၼ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ပဵၼ်ႁိူၼ်း ၵလႃး လင်ၼိုင်ႈ တီႈႁိမ်းဝတ်ႉ ပွၵ်ႉ 5 ၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈၶဝ်ႈလၵ်ႉၵႂႃႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈလမ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၾူၼ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ငိုၼ်းၵႃႈႁိုဝ်တႄႉ ဢမ်ႇႁူႉ။ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12 မူင်းပၢႆ ၼႆႉၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2022 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလင်ၼိုင်ႈ တီႈပွၵ်ႉ 5 ၼႆႉၵူၺ်း ထုၵ်ႉၵူၼ်းၶဝ်ႈလၵ်ႉ လႆႈၵႂႃႇငိုၼ်းတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
“မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလင်ၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး ၺႃးၵူၼ်းၶဝ်ႈလၵ်ႉ လႆႈၵႂႃႇငိုၼ်းတင်းၼမ် ၵူၺ်းၵႃႈ ငိုၼ်းၼၼ်ႉ တင်း မူတ်းပႃးၵႂႃႇၵႃႈႁိုဝ်တႄႉ ပႆႇႁူႉ။ တီႈပွၵ်ႉ 5 ၼႆႉ သွင်လိူၼ်ထပ်းၵၼ်မႃးၼႆႉ ၺႃးလၵ်ႉသွင်ပွၵ်ႈပႃးၼႆႉယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းၵူတ်ႇၶၢႆ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/5/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လင်ၼိုင်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈလူင်ထၢင် ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ထုၵ်ႇၵူၼ်းႁၢႆႉ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈၸူၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး လႆႈၵႂႃႇ ငိုၼ်း 20 သႅၼ်ပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း ပီပၢႆၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉၶမ်း၊ မူႇၸေႊ၊ လႃႈသဵဝ်ႈလႄႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆၸႄႈဝဵင်း ထုၵ်ႇၵူၼ်းႁၢႆႉ ၶဝ်ႈၸူၼ်၊ ထုၵ်ႇလၵ်ႉ ၶူဝ်းႁိူၼ်းယေး မႃးၶိူဝ်းယႂ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢုၼ်ႇၸႂ် လႆႈ မႆႈၸႂ်ယူႇၵူႈၶၢဝ်း။


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 19/10/2020
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈ/ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ ၶႃၸႂ်၊ တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းယေး ၽွင်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ယႂ်ႇ တေႃႇ RCSS/SSA ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵျွၵ်းမႄးပွတ်းၸၢၼ်း
တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 30/9/2020 မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တၢင်းလိၼ် လႄႈ တၢင်းၵၢင်ႁၢဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵျွၵ်းမႄးပွတ်းၸၢၼ်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ပႃးၸဵမ် လွင်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ ၶႃၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉယႃႉလႅဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵင်ပၢႆလုၵ်ႉတီႈတပ်ႉ ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ 1) ၵျွၵ်းမႄး၊ တပ်ႉၸုမ်းလူင် 101၊ လႄႈ တပ်ႉၸုမ်းလူင် 99 ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်မႅင်းမီႈ ၶဝ်ႈၸွႆႈသွၵ်ႈတဝ်ၸွမ်းမူႇဝၢၼ်ႈ တၢင်းၸၢၼ်း ဝဵင်း ၵျွၵ်းမႄးသေ ဢဝ်ၵွင်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇယိုဝ်းသႂ်ႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4,500 ပၢႆလႆႈ ပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေး သေ ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း။
လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼၼ်ႉ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းပႃးၸဵမ် လွင်ႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆးသေ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 45 ပီ၊ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်း ယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉယႃႉလုၵွႆၶူဝ်းႁိူၼ်းယေးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆးတင်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်သွင်ၵေႃႉတင်းၶႃၸႂ်လႄႈဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၽိုင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 19 ႁၢႆလၢႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇဝႆႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသေၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ဝႆႉၸွမ်းဝတ်ႉ/ ၵျွင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉၵေႃႈထူပ်းၺႃးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈ လွမ်ၵူဝ်တၢင်းပဵတ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႊ-19 ၵၼ်။
ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ၵွပ်ႈဝႃႈ RCSS/SSA ၵေႃႈပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ဝႆႉယဝ်ႉသေ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇႁႃပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယိုတ်ႈၶၢဝ်း ယၢမ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၽၢႆႇလဵဝ်ပိူဝ်ႈႁႃတၢင်းၸွႆႈၵုမ်းၵမ်တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႊ19။ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ RCSS /SSA ၼႂ်းထုင်ႉၵျွၵ်းမႄးပွတ်းၸၢၼ်းထႅင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼႂ်းပီၼႆႉ။ ပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသေ ပိုတ်ႇ တေႃႇ RCSS/SSA ၼၼ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊပူၼ်ႉမႃး၊ ၼၼ်ႉၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈၶႃၸႂ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ သေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 15,000 လုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/7/2020။
လွင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄးဝႃႈ RCSS/SSA ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႃႈတီႈၼႂ်း လိၵ်ႈတူၵ်းလူင်း NCA ၼႆ ၵူၺ်းၵႃႈၽၢႆႇ RCSS /SSA တွပ်ႇၸႅင်ႈဝႃႈ ၼႂ်းတူၵ်းလူင်း NCA ၼၼ်ႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈတတ်းမၵ်းၼႃႈတီႈလႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉယင်းပႆႇ လႆႈတူၵ်း လူင်းသင်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/10/2020 ၼၼ်ႉထိမ်းၽၢႆႇၶေႃႈမုၼ်းမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လၢတ်ႈၵႅတ်ႇ လွင်ႈပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းၼႆႉသေ လၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် “ဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ” ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်တႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး)-လႃႈသဵဝ်ႈၵူၺ်းၼႆ။ လွင်ႈ ၼႆႉလႅပ်ႈပဵၼ်ပိူင်လူင်တႃႇပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း- ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႂ်ႇၼႂ်းၵျွၵ်းမႄး ပႃးၸဵမ်လွင်ႈ ၶႂၢၵ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႄႇ-မၢၼ်ႈလႄႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈသဵၼ်ႈသၢႆၾႆးၾႃႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈၽႅၼ် ၵၢၼ်သၢင်ႈ ၽၢႆ ၸွမ်းသၢႆမႄႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလူင်းထတ်းတႃႇသၢႆၾႆးၾႃႉႁႅင်း 230 ဝူတ်ႊၼၼ်ႉ တၢင်းယၢဝ်းမီး 75 ၵီႊလူဝ်ႊ မဵတ်ႊ တင်ႈတႄႇဢဝ်တီႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ထိုင်ၽၢႆၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းသီႇပေႃႉ။ လွင်ႈၼႆႉၸင်ႇႁႃမီးၵၢၼ်လူင်းၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်း လိူၼ် မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်ၼႂ်းပီၼႆႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉယင်းမီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ထႅင်ႈဝႃႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၸႂ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၶဝ်ၶႂ်ႈယႃႉၵဝ်းပၢင်လိူၵ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 8/11/2020 ၼႆႉ ယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်လိူၵ်ႈၼႂ်းၵျွၵ်းမႄး ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈပႃႇတီႇတႆး ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇ ၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး/ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ပႄႉတင်းသဵင်ႈၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ပူၼ်ႉမႃး (သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ သၽႃး ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသၽႃးၸႄႈမိူင်း)။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 16/10/2020 ၼႆႉၵေႃႊမသိၼ်ႊ လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်း 12 ဢိူင်ႇၼႂ်းၵျွၵ်းမႄး ပႃးၸဵမ်သီႇဢိူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးတၢင်းၸၢၼ်း-ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဢိူင်ႇၼွင်သိမ်ႇ၊ ဢိူင်ႇပၢင်လေႃႉ၊ ဢိူင်ႇႁၢႆးၵုၺ်လႄႈ ဢိူင်ႇၶိူဝ်းၼိမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင်ၼႆႉလႄႈ တုၵ်း ယွၼ်း ႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈထွၼ်သိုၵ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပေႃး ၸၢင်ႈပွၵ်ႈ ၶိုၼ်းႁိူၼ်း။ ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်တူင်ႇဝူင်းလုမ်ႈၾႃႉႁႂ်ႈမိပ်ႇဢီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵိုတ်းၵၢၼ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းလႄႈ လွင်ႈပူၼ်ႉ ပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းတင်းမူတ်း ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးၸၢင်ႈမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၸၢင်ႈယၢင်ႈၸူးပိူင်ပိုင်း လၵ်းမိူင်းမႂ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်လွၵ်းပိူင် ၾႅတ်ႊၻိူဝ်ႊရိူဝ်ႊသိူဝ်ႇပိုၼ်ႉၶိုင်သၢင်ႈတႃႇလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း။
ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်းထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇငိူင်ႉဝႄႈလွင်ႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၵူတ်ႉလႅၼ်လႄႈ လွင်ႈၶဝ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း တႃႇဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢွင်ႈတီႈသၢင်ႈၽၢႆၼႆႉ။
ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ သွၵ်ႈတဝ်ယႃႉလုၵွႆၶူဝ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၶၢင်ႈၶၢႆး
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 3/10/2020 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 50 ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆး တီႈဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ် ပၢႆႈၽေး ၵႂႃႇ ပိုင်ႈ ႁူမ်ႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵွပ်ႈဝႃႈမီးပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈ သေပၵ်း ပၢင်သဝ်းၶဝ်ဝႆႉၼႂ်းဝတ်ႉ/ၵျွင်း။
သြႃႇမ ၼၢင်းၶမ်းၼုမ်ႇလႄႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းတႄႉယူႇဝႆႉၼႂ်းႁိူၼ်း ပႃးၸွမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် လုင်းၵျႃႇဢေး ဢႃယု 45 (ပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းမွင်ႇႁိူင်းလႄႈပႃႈသိုဝ်ႉ) ၵွပ်ႈၶဝ်ၶႂ်ႈပႂ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်တီႈႁိူၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 4/10/2020 ၶၢဝ်းယၢမ်း 6 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇတီႈတၢပ်ႈလွႆတၢင်းၸၢၼ်းဝတ်ႉ/ၵျွင်းသေ ယိုဝ်း မၢၵ်ႇလူင်ၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵမ်းသိုဝ်ႈ။ မၢၵ်ႇလူင်သွင်လုၵ်ႈ တူၵ်း သႂ်ႇ ၺႃးႁိူၼ်းၼၢင်းၶမ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁိူၼ်းယေးလုၵွႆ လႄႈ လုင်း ၵျႃႇဢေးၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ တီႈႁူၽၢႆႇသၢႆႉ၊ တီႈဢႅင်ႈ၊ မိုဝ်း လႄႈၶႃ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ မၢၵ်ႇလူင်ထႅင်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈ တူၵ်း သႂ်ႇၼႂ်း ဝၢင်းႁိူၼ်းသေတိူဝ်ႉၺႃးရူတ်ႉ/ၵႃး။
ၼၢင်းၶမ်းၼုမ်ႇတႄႉပႆႇႁတ်းၽၢတ်ႇႁိူၼ်း။ မၼ်းၼၢင်းသိုပ်ႇၾူၼ်းႁႃၸဝ်ႈသြႃႇၼင်ႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၶၢင်ႈၶၢႆးသေ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇမႃးၸွႆႈတူၺ်း။ ၸဝ်ႈသြႃႇၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပၼ်ဢွၵ်ႇဝၢင်းၵျွင်း ၵူၺ်းတေထၢမ်ၶဝ်တူၺ်းၵွၼ်ႇ ၼႆ။ ယူႇၵမ်းၼိုင်ႈၵူၼ်းလူင်သၢမ်ၵေႃႉလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသီႇၵေႃႉၸင်ႇမႃးၸူးမၼ်းၼၢင်းသေ ၶဝ်ၶိုၼ်းၸူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇတူၺ်း လုင်း ၵျႃႇ ဢေးယဝ်ႉ ဢဝ်မၼ်းၵႂႃႇတီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းသေလၢင်ႉႁွႆးၸဵပ်းမၼ်း။ ယူႇၵမ်းၼိုင်ႈၶိုၼ်းဢဝ်မၼ်းၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃၵျွၵ်းမႄး မိူဝ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း 9 ၵၢင်ၶမ်ႈတႃႇယႃၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းဢဝ်ၵူၼ်ႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇသွင်လုၵ်ႈဢၼ်တူၵ်းတႅၵ်ႇသႂ်ႇႁိူၼ်းၼၼ်ႉသေလၢတ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ ၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ မၢၵ်ႇႁဝ်း ပဵၼ်မၢၵ်ႇၵူၼ်းသူ RCSS/SSA ၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်ႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဢၼ်တႅၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇသႅၼ်း 60 mm ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယၢမ်ႈၸႂ်ႉမႃးယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပၼ်ၼၢင်းၶမ်းၼုမ်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းၼၢင်းဝၢႆးဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းၺႃးသႂ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇ တီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၶဝ်ႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၵိၼ်ၶူဝ်းၶွင်တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၼၢင်းသေ ယႃႉလႅဝ်ပႅတ်ႈပႅၼ်ႈၽႃႁိူၼ်းၼၼ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယႃႉလုၶူဝ်းၶွင် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ပေႃးၵၢင်ၶမ်ႈမႃး သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈသေသွၵ်ႈတဝ် ႁႃၵိၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉ တၢင်းၵိၼ်။ ၶဝ်ႈ ၼမ်ႉမၼ်း(ၸိူဝ်းၵိုတ်းလိူဝ်) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈၶဝ်ဢဝ်ထွၵ်ႇပႅတ်ႈမူတ်း။ ၽႃႈသိူဝ်ႇၶူဝ်း ၼွၼ်း ၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈထူၵ်းဢွၵ်ႇ ဢဝ်မႃးပႅတ်ႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈ။ ၶဝ် သွၵ်ႈတဝ်ၵူႈႁိူၼ်းသေ ယႃႉလုၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၵူႈ ႁိူၼ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်လုင်းၵျႃႇဢေး ၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇမၢတ်ႇ ၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼၼ်ႉဢွၵ်ႇၼိူဝ် ဢွၼ်း လၢႆႊ မိူဝ်ၵႂႃႇမူတ်း ယဝ်ႉၽၢႆႇထိမ်း ၶေႃႈမုၼ်းမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 6/10/2020 သေၼႄးဝႃႈပဵၼ် သိုၵ်း တႆး RCSS /SSA ၵေႃႉယိုဝ်းၼႆ။
လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ “မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 4/10/2020 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆးၼၼ်ႉ သၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသေလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၸုမ်း RCSS/SSA ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႃႈတီႈၶဝ်သေ မႃး တူင်ႉၼိုင်။ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈတၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆးဢၼ်ႁၢင်ႇယၢၼ် 3,000 မေႊတိူဝ်ႊ၊ သိုၵ်း RCSS/ SSA ၶဝ် ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ဢၼ်တူၵ်းသေတႅၵ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆး ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃး ဢူးၵျႃႇဢေး ၵေႃႉဢၼ်တိုၵ်ႉယူႇၼႂ်း ႁိူၼ်း တေႃႇၶမ်းၼုမ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၺႃးတိမတ်ႉ–သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 4/10/2020 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵႂၢႆးတၢႆတူဝ်ၼိုင်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်။ ၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၶဝ်ၵေႃႈႁႃၵႅတ်ႇၵႂၢႆးၶဝ်မႃးမတ်ႉဝႆႉတီႈႁိူၼ်းၼင်ႇႁိုဝ်တေလွတ်ႈၽေး။ ၵူၼ်ဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ လုင်းၶႅၼ်လႄႈလုင်းယူင်ႇၵေႃႈ ႁႃ ၵႅတ်ႇၵႂၢႆးၶဝ်သေၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈငႃသႂ်ႇၶဝ်ယဝ်ႉ ႁွင်ႉၶဝ်ၵႂႃႇထႅင်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈတီႈဢဝ်ႁူဝ်ၼႃႈၶဝ်ယူႇဝႆႉႁိူၼ်းတၢင်း တူၵ်း ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးတိမတ်ႉၶိုၼ်းလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈလၢတ်ႈၼႄၶဝ်ဝႃႈႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႆႉလႄႈပဵၼ်ၵူၼ်း မိူင်းထမ်းမတႃး (ယူဝ်းယူဝ်း) ၵူၺ်း။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈယွၼ်းတွင်းပၢၼ်ႇၶဝ်ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်ဝႃႈယႃႇႁဵတ်းသင်တီႈႁဝ်းၶႃႈ ၸိူဝ်း ၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈၶဝ်မတ်ႉမိုဝ်းႁဝ်းၶႃႈပႄလင်သေမတ်ႉၵိုၵ်းသဝ်တႂ်ႈလၢင်ႈႁိူၼ်းဝႆႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢမ်ႇလီသေလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉၸၢင်ႈၵီႈၸိူၵ်ႈၶမ်ႈၼၼ်ႉသေလွတ်ႈဢွၵ်ႇပၢႆႈ ၼႂ်းၵႄႈလပ်းသိင်ႇလူင် တင်းၶိုၼ်း သေ ၵႂႃႇၸူးထႅင်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ “သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယိုဝ်းမူတၢႆသွင်တူဝ်လႄႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၵူႈႁိူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။ ႁိၼ်ငိုၼ်းၶမ်းၵေႃႈဢဝ်ငိုၼ်းမူတ်း။ ၶဝ်ႁၼ်ပပ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈသေသမ်ႉႁၼ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းလႄႈထၢမ်ႁဝ်းဝႃႈ“ၽႂ် မႃးသွၼ်ဢင်းၵိတ်းပၼ်သူ? ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈၸဝ်ႈသြႃႇၵျွင်းပုင်ႇဝူဝ်းသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၶဝ် ၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ“ ပေႃးၼၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇသူၵေႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းဢိူဝ်ႈၼေႃႈ?”ၼႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶုတ်းႁူးၸွမ်းႁိူၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁဝ်း။ ၶဝ်ယူႇၸွမ်းဝၢင်းႁိူၼ်းလႄႈတႂ်ႈလၢင်ႈႁိူၼ်းသေယိုဝ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းယိင်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်း ၶႃႈ မႆႈၸႂ်ၶူဝ်းႁိူၼ်းၶူဝ်းယေးႁဝ်းတေႉ။ ဝၢၼ်ႈႁဝ်းၼႆႉမိူၼ်ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၶဝ်ယိုဝ်းၼၼ်ႉၶဝ်ယူႇတီႈလႅၼ်ႁူဝ်ႉမႄႈၶႃႈ၊ ယူႇတီႈသိုင်ႇဝူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ သေယိုဝ်း။ ၵမ်ႉသမ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇတႂ်ႈႁိူၼ်းႁဝ်းသေယိုဝ်း။ ၶဝ်ယူႇႁိူၼ်း လႂ်ၵေႃႈ ယူႇ တီႈၼၼ်ႈသေယိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၵူဝ်သေၸင်ႇပၢႆႈ ဢမ်ႇ တၼ်း ႁွင်ႉၽႂ်လႂ်။ ၼႅတ်ႈလႅၼ်ႈပၢႆႈၸိူင်ႉၼၼ်ဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်မီးလင်ႁိူၼ်းမွၵ်ႈ 35 လင်။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉဢွၼ် ၵၼ်ပၢႆႈ မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 4/10/2020 ၵိုတ်းဝႆႉ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၸဵတ်းၵေႃႉ (ၽူႈၸၢႆးႁႃႈၵေႃႉလႄႈၽူႈ ယိင်း သွင်ၵေႃႉ) ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပၼ်ဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈသေႁႂ်ႈယူႇၸွမ်းၶဝ်။ သိုၵ်း မၢၼ်ႈတဵၵ်းႁႂ်ႈၵႂႃႇယူႇၸွမ်းၶဝ်ထႅင်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈတေႃႇထိုင်ဝၼ်းထိ 11/10/2020 ၽွင်းတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းလႄႈ လုင်းၸၢႆးၵူးတင်းၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၶဝ်ၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်သေ ၵႂႃႇ လၢတ်ႈ တုၵ်း ယွၼ်းတီႈႁူဝ်ၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၸုမ်းၶဝ်ၸူဝ်းဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸဵတ်းၵေႃႉၼၼ်ႉမႃးတီႈ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းလွႆ တေး (တွင်ႇထဵၵ်ႈ) တီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ် ယူႇ ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 11/10/2020 မႃးဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်ၼႆႉႁၢမ်း ၵူၼ်းယူႇ ပႅတ်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်း ၶွင်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈသေ ယႃႉလုၵွႆၶူဝ်း ႁိူၼ်း ၶူဝ်းယေးၵူႈႁိူၼ်း၊ ထူင်ၶဝ်ႈၵေႃႈဢဝ်မိတ်ႈထႅၵ်ႇထွၵ်ႇၶဝ်ႈမၼ်း ပႅတ်ႈ၊ ယႃႉ ၽၢၵ်ႈ ႁိူၼ်း၊ ဢဝ်ၽႃႈသိူဝ်ႇၶူဝ်းၼွၼ်း ထိမ်ႈပႅတ်ႈမၢၵ်ႇမိူဝ် ၼႂ်းၵၢင်ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁႃတၢင်းပွၵ်ႈၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇ ႁိၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/10/2020 ၼၼ်ႉယူႇၵူၺ်း ၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ။
သိုၵ်းဝၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈႁၢႆလၢႆဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃၸႂ် ယွၼ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈပဵၼ်သိုၵ်းတႆး
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 9/10/2020 ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 4:30 ၼၼ်ႉ ၸၢႆးမွင်ႇဢူး ဢႃယု 19 ပီ ဝၢၼ်ႈၼႃးၽိုင်ႈ လုၵ်ႉတီႈႁိူၼ်း တိုၵ်ႉ တေၵႂႃႇပႂ်ႉသူၼ်ႁႆႈ မၼ်းၵႂႃႇထူပ်းသႂ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႃးၽိုင်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႅတ်ႈထၢမ် မၼ်း သေ သွၵ်ႈတူၺ်းၸွမ်း ထူင်ၸွမ်းထွင်းမၼ်း။ ႁၼ်ၽူင်းမၼ်းသေဢဝ်ၸႅတ်ႈတူၺ်းၼႂ်းၽူင်းမၼ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၼ်သႂ်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈမၼ်း သႂ်ႇၶူဝ်း သိုၵ်းတႆးသေထၢႆႇႁၢင်ႈဝႆႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈၼႄးမၼ်းဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်သိုၵ်းတႆး။ မၼ်းၸၢႆးၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ ၶႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်း ၶႃႈၼုင်ႈၶူဝ်းမၼ်းသေပေႃႉပုင်ႇၵူၺ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇထွမ်ႇမၼ်း တိၼ်ပိၵ်ႉသႂ်ႇ ၸွမ်းၼႃႈ ၸွမ်းတူဝ်မၼ်း ၵမ်းလဵဝ်။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၶိုၼ်းဢဝ်တူဝ် ၸၢႆး မွင်ႇဢူးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးတီႈႁိူၼ်းမၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ၶူဝ်းၼႂ်းႁိူၼ်းမၼ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈမူတ်း။ ၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်း ႁိူၼ်း ၵေႃႈဢဝ်ၵိၼ်ဢဝ်မႃးၸွမ်းၶဝ်။ ၶဝ်ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမႃး ၼွင်သိမ်ႇၼွၼ်းတီႈၼွင်သိမ်ႇၶိုၼ်းၼိုင်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၵႂႃႇထူပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်သေ လၢတ်ႈဝႃႈၸၢႆးမွင်ႇဢူးၼႆႉမၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းမၼ်းၸၢႆးဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းသင်တီႈမၼ်း ႁဝ်းတေဢဝ်မၼ်းႁဵတ်းၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းႁဝ်းၵူၺ်း ၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/10/2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်းတပ်ႉၸုမ်းၼႆႉၶိုၼ်းဢဝ်တူဝ်မၼ်းၸၢႆးမႃးၶိုၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးၽိုင်ႈ မႃး သွၵ်ႈတဝ်တီႈ ႁိူၼ်းမၼ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃးၼွၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈသၢမ်ပူးထႅင်ႈၶိုၼ်းၼိုင်ႈ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶၢဝ်ႇမၼ်းၸၢႆးယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/10/2020 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးတီႈၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းၸၢႆးလွတ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ ၵူၺ်းၵႃႈထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ပႆႇမီးၽႂ်လႆႈၶၢဝ်ႇငၢဝ်းမၼ်းဝႃႈတၢႆႁိုဝ်လိပ်း။
ၸၢႆးမွင်ႇဢူး ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်း ပၼ်ႇၸိၵ်ႉတ လႄႈပႃႈလႃႉသေး ဝၢၼ်ႈၼႃးၽိုင်ႈ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႇသဵၼ်ႈသၢႆၾႆးၾႃႉ
သဵၼ်ႈသၢႆၾႆးၾႃႉ ဢၼ်တေႃႇၸွမ်းၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ထိုင်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽႆၢၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းသီႇပေႃႉ ၼၼ်ႉလတ်းၶၢမ်ႈ တၢင်းၸၢၼ်းဝဵၵ်းၵျွၵ်းမႄးသေ ပဵၼ်ၸိူဝ်းဢွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈတႃႇသၢႆႁႅင်းၾႆး 230 ၵီႊလူဝ်ႊဝူတ်ႊ ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊ Resource and Environment Myanmar Company Ltd (REM) ၶဝ်တႄႇႁဵတ်းပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်သင်ၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊ Natural Current Energy Hydropower Co.Ltd. (NCEH) ၶဝ်ၵေႃႉႁပ်ႉၼႃႈတီႈ ပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈပုၼ်ႈၶူင်းၵၢၼ် ၽၢႆၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼမ်ႉတူႈ ႁႅင်းၾႆး 210 မေႊၵႃႊဝတ်ႊ ၼႆႉၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶိုင်သၢင်ႈႁဵတ်းၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ယူႇႁၢင်ႇၵႆဝဵဝ်းသီႇပေႃႉ မွၵ်ႈ 25 ၵီႊလူဝ်ႊမေႊတိူဝ်ႊ။ လွင်ႈၵၢၼ်လူင်းထတ်းလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႃႇၽၢႆၼမ်ႉတူႈတႄႉတိုၵ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈတင်ႈတႄႇပီ 2017 မႃး ၸုမ်း NCEH ၶဝ်လႆႈတီႇၽဵဝ်ႈထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉၸိူဝ်းႁၢမ်ႈတၢပ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သၢင်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇၸူးဢွင်ႈတီႈသၢင်ႈၽၢႆလႄႈသၢင်ႈဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ တႅၼ်းၽွင်းၼမ်ႉတူႈ ၼၢင်း ၶမ်းဢေးလႆႈဢဝ်လွင်ႈၼႆႉဢုပ်ႇၼႂ်းသၽႃး တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇႁၼ်ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း NCEH ၶဝ်သင်။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းၽၢႆၼမ်ႉတူႈၼႆႉႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းယူႇ။ ဢၢင်ႇၵဵပ်းၼမ်ႉၽၢႆၼမ်ႉတူႈၼႆႉ တေ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈၼမ်ႈမၼ်းယိုင်ႈၶိုၼ်ႈထိုင် 15 ၵီးလူဝ်ႊမဵတ်ႊ တွၼ်ႈတၢင်းၼိူဝ်လႄႈတေထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႆး ဝၢၼ်ႈလီလု ဢၼ်မီး လင်ႁိူၼ်း 47 လင်လႄႈမီးႁူဝ်ၵူၼ်း 212 ၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်းလႂ်။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းသီႇ ပေႃႉၸိူဝ်းယူႇတွၼ်ႈတၢင်းတႂ်ႈၵေႃႈလွမ်ၵူဝ်မိူဝ်ႈၽွင်းၼမ်ႉၶိုၼ်ႈလူင်းသေ ၼမ်ႉတေၶိုၼ်ႈလူင်းႁႅင်းမိူဝ်ႈလႂ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈ လၢမ်း လႆႈလႄႈလိူဝ်ၼၼ်ႉတေဢိုတ်းတၼ်ပႅတ်ႈငႂ်ႈလိၼ်လီ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သင်ၶႂ်ႈႁူႉႁူဝ်ယွႆႈၶဝ်ႈတူၺ်းတီႈ ၼႆႈၵေႃႈလႆႈ https://shan.shanhumanrights.org/wp-content/uploads/0202/10/3-14-2020_Namtu_Dam-Shan.pdf
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ်ပိုင်ႈႁူမ်ႈသဝ်းတီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတၢမ်ၶေႃႈမုၼ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/10/2020
ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး RCSS/SSA ၼႂ်းထုင်ႉပွတ်းၸၢၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး (ဝၼ်းထိ 30/9/2020 – 10/10/2020)
ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66: 97-173-1530 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
PDF Files:


text:
ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်မ ဢိူင်ႇၼွင်ၸၢင်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး ပိူဝ်ႈသၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်၊ ယုၵ်ႉယွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဝၼ်းတီႈ 03/12/2017 မေႃသွၼ်လႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်မ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးႁူမ်ၸူမ်း ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2112 ၼီႈ ပွၵ်ႈၵမ်း 3 တီႈႁူင်းႁဵၼ်းထမ်မ ပွၵ်ႉၼွင်ၸၢင်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉယိုၼ်ႈပၼ်ၽိုၼ်ယွင်ႈယေႃးႁူမ်ၸူမ်းၸဝ်ႈတႃႇၼ ၊ ၽိုၼ်ယွင်ႈယေႃးမေႃသွၼ်လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း၊ ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇဢိၵ်ႇပၢင်ၼႄတၢင်းၵႃႈၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸၢႆးသၢမ်မူၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ပၢင်ပွႆးႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ႁဝ်းပီႈၼွင်ႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ဢဝ်ၵၼ်ဝႃႈပႃးၵၼ်ပဵၼ် ပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၼ် ၸုင်ၸၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈလႄႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ယုၵ်ႉ ယွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆး၊ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇသေၵမ်း ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 18-19/11/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးၼမ်ႉၶမ်း ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး တီႈဝတ်ႉၽြႃးလူင်ၵေႃႇမိူင်း ၵၢင်ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ မွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ်သူး ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၸၼ်ႉ ၸႄႈမိူင်း ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးၼုမ်ႇမိူင်း (ႁွင်ႉ) ၸၢႆးတႅတ်ႉပႅင်ႇထူး (ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်) (Myanmar Football Federation U – 18 ) လႄႈ ၼၢင်းမူၺ်ၶမ်း (Miss all Nations Myanmar 2017 )ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
မႂ်ႇသုင်တင်းသဵင်ႈၶႃႈ!!!
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼပ်ႉယမ်ထိုင် ၵလျႃႇၼမိတ်ႉတ ၽူႈၵူၼ်းလီႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈသေ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း သင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇ တင်းသဵင်ႈ ၵူဝ်လႆႈၽိတ်းမႅၼ်ႈၵႃႇယၵၢမ်ႇ ဝၸီႇၵၢမ်ႇ မၼေႃးၵၢမ်ႇ တီႈၼိူဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇ ႁဝ်းၶႃႈလႄႈသင် လႆႈႁဵတ်းၽိတ်းသေဢမ်ႇၽိတ်းသေ ၼင်ႇႁိုဝ်သမ်ႉပေႃးတေမီးၽွၼ်းလီမင်ႇၵလႃႇ ၵႂႃႇဝၼ်းတႃမိူဝ်း ၼႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်မႃးလိူၼ်ႁႃႈၵူႈပီပီၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆးတင်းသဵင်ႈ မီးပၢင်ပွႆးၵၼ်ႇတေႃး ၸဝ်ႈသြႃႇမႁႃႇ ၺႃႇၼိၼ်ႇတ ၸဝ်းၵွၼ်းဝတ်ႉ ဝတ်ႉမႂ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ သေၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တေမီးပႃး ပၢင်ၵုမ်လူင်ႈၼႃႈ တႃႇပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၼႂ်းပီ ႒႐႑႕ ၼႆႉၼႆတီႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈပႃး ၶႅၼ်းတေႃႈမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်း ယၢမ်းပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေၵမ်းၶႃႈ။


text:
ပၢင်သၢင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢင်သၢင်း (IPA: [pɑ̌ŋ sʰɑ́ŋ]), (မၢၼ်ႈ: ပန်ဆန်းမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Panghsang), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Paangsaang]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမၢၵ်ႇမင်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၵ်ႇမင်ႉ၊ တိူင်း ဝႃႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.


text:
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ႁူဝ်ၵူၼ်း ႁဵင်ပၢႆ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈ ထႅမ်ႁႅင်း။
PDF လႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၢႆး ၾၢႆၶုၼ် လႄႈ တႄႇဢဝ် ၵၢင်လိူၼ်မေႊ 2022 ၼႆႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းပၢႆ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃး သွၼ်ႈယူႇဝႆႉ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်းလႄႈ ၸွမ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇတၢမ်ၽၢၵ်ႇ ႁူဝ်ၵူၼ်းႁဵင်ပၢႆ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ။
ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိၶမ်း ၽူႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇတၢမ်ၽၢၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်း ၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်း တႄႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ်ၽၵ်း၊ ၼမ်ႉမၼ်း ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသမ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ 40 – 50 ပီ ၸိူဝ်းၼႆႉ ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆး – ၾၢႆၶုၼ် ဢၼ်ပၢႆႈၽေးမႃး ႁူဝ်ၵူၼ်း ႁဵင်ပၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈႁႄႈ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃယဵၼ်၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်သၵႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၸေႇမႄႈ၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ၵၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈဝဵင်းလူင်၊ ဝၢၼ်ႈၸွႆၸေႈ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶူမ်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၼွၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵၢင်လိူၼ်မေႊ 2022 ၼႆႉၵူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းၾၢႆၶုၼ် ႁူဝ်ၵူၼ်းႁဵင်ပၢႆ ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ႁွတ်ႈထိုင်ဝဵင်းလွႆၶေႃ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် ၼၼ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူၼ်ၵၼ်။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ တင်ႈတႄႇ ႁူဝ်ပီၼႆႉမႃးၵေႃႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈ ႁိူၼ်းၵၼ် တိုၵ်ႉမီးယူႇ ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ် တင်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵဝ်ႇလႄႈမႂ်ႇၸိုင် တေမီးဝႆႉ ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။
သင်ဝႃႈ ၽူႈလႂ်ၽႂ် ၶႂ်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇတၢမ်ၽၢၵ်ႇၼႆႉၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်လႆႈတီႈမၢႆၾူၼ်း ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိၶမ်း 09400540784 ၼႆႉ လႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈ။


text:
ပႁၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပႁၢၼ်း (မၢၼ်ႈ: ဗဟန်းမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Bahan Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Pahaan]) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၵၢင်ဝဵင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းတူၵ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ ပႁၢၼ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တီႈမီးလိၼ်လိူင် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ တီႈထုင်ႉပႁၢၼ်းၼႆႉ လဵပ်ႈပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈဢွၵ်ႈ ၵၢၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႈထုင်ႉပႁၢၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉပၢႆးၸဝ်ႉၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်တီႈ ပႃႇထိူၼ်ႇၵွင်းလွႆဝႆႉယူႇ။ [2]
လၢႆးၽွတ်ႈႁႅၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တင်းမူတ်း ဢဝ် ပွၵ်ႉ (႒႒) ပွၵ်ႉသေၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယၢၼ်ႇၵိၼ်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းၵမႃႇယုတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်း မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိင်ႇၵလႃႇတွင်ႇၺုၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉသုင် တင်းမူတ်း မီး (႒႑) ႁူင်းယဝ်ႉ။
ယူင်ႉသၢင်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယူင်ႉသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႄဝႆႉ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းပႁၢၼ်းယဝ်ႉ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 332"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 332:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 339 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 338 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 337 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 336 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 335 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 334 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 333 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 331 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 330 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼပ်ႉပၢၵ်ႇ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်း ၵိၼ်ႁႅင်း ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 17/6/2022 ၼႆႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇ သိုၵ်းၶၢင် KIA, ၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ႁူမ်ႈပႃး PDF ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႇၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈ မူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ၽွင်းပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵႃလႅင် တိူဝ်ႉသႂ်ႇၼၢင်းယိင်းလူႉတၢႆ 3 ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၵႂႃႇသွၼ်ႈဝႆႉၸွမ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ တီႈႁိမ်းလွႆသၢမ်သိပ်း ။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈလွႆသၢမ်သိပ်းၼႆႉ မီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဝႆႉ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်းၶႃႈ။ ယၢမ်း လဵဝ် ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉၶဝ် ပၢႆႈမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသင်။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုၵ်း မီးၵႃႈႁိုဝ်တႄႉ ဢမ်ႇပႆႇႁူႉတႅတ်ႈတေႃးလီ။ ၼမ်တႄႉ ၼမ်ဢေႃႈ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈလွႆသၢမ်သိပ်းၽွင်ႈ၊ တီႈၵျွင်းၶၢင်၊ တီႈၵျွင်း ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶၢတ်ႉတလိပ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼိုင်ႈတီႈၼိုင်ႈဢိတ်းၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉပိဝ်ႇႁႃႇ ၵူတ်ႉၶၢႆ ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵႃလႅင် မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း 3 ၵေႃႉ လူႉတၢႆ။
“ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶႃႈဢေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉပိဝ်ႇႁႃႇ ၶဝ်ပွႆႇမၢၵ်ႇမႃးလႄႈတိူဝ်ႉသႂ်ႇၶႃႈ။ မၢၵ်ႇၼၼ်ႉ မႃးတူၵ်းသႂ်ႇ မိူဝ်ႈၽွင်းၶဝ်တိုၵ်ႉပၢႆႈ တိူဝ်ႉ သႂ်ႇ ၼၢင်းယိင်း 3 ၵေႃႉ လႆႈလူႉတၢႆၶႃႈဢေႃႈ”- ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈၵူတ်ႉၶၢႆ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပီပၢႆၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈတိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃးၶိူဝ်းယႂ်း ပဵၼ်လၢႆတီႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆမႃးလႄႈ မူႇၸေႊမႃး။ တီႈၵူတ်ႉၶၢႆၼႆႉ တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းတီႈ 17 ၼႆႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈ သိုၵ်းၸူး သိုၵ်းၶၢင်၊ သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉလႄႈ PDF ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႃလႅင်၊ ဝၢၼ်ႈၶွၵ်ႈမူ၊ ၶွၵ်ႈၵႂၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼပ်ႉပၢၵ်ႇ လႆႈဢွၼ် ၵၼ်ပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ၼႆယဝ်ႉ။


text:
Saturday, December 21, 2013
Ringdroid Tai.apk တႃႇတတ်းသဵင်ၽူင်း ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇပိၼ်ႇၽၢႆႇတႆးဝႆႉ ၽူႈလႂ်သူၼ်ၸႂ် ၶႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတူၺ်းၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ်တီႈတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ
Thursday, December 19, 2013
GSM Bill Widget Apk (တူၺ်းငိုၼ်း/ထႅမ်ငိုၼ်း/သူင်ႇငိုၼ်း) တွၼ်ႈတႃႇၽူင်းGSM ၽၢႆႇတႆး မႃးယဝ်ႉ (တႃႇၽူင်းGSM မိူင်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း)
December 19, 2013
GSM Bill Widget ၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ လႆႈၶတ်းၸႂ်ပိၼ်ႇၽၢႆႇတႆးဝႆႉ တႃႇႁႂ်ႈပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းငၢႆႈၼႆယဝ်ႉ၊ ၵိုတ်းယူႇတီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းမၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁႃ...
Sunday, December 15, 2013
Appတႃႇတူၺ်းငိုၼ်းၽူင်း(ၽၢႆႇတႆး) မႃးယဝ်ႉ
December 15, 2013
မ္ꨮꨲသုင္ ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲꨡမ္ꨲလꨯꨳတꨤင္ꨲဝꨰပ္ꨵသꨯꨤꨵေꨀꨣꨳꨟိုင္ယဝ္ꨵ မိူဝ္ꨳꨓꨯꨵꨬတꨵ ေတမꨣးꨕꨤꨀ္ꨲတြꨓ္ꨳပꨓ္Appတꨣꨲတူꨉ္းငိုꨓ္းꨕူင္း ꨡꨓ္ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲပိꨓ္ꨲꨕꨯꨤꨲတꨯးဝꨯꨵ...
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈသင်ႇၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10/6/2022 တေထိုင်ၼႆႉ ဝႆႉပဵၼ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းသေ ႁႂ်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ထွၼ်တပ်ႉ 3 ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ ၾၢႆႇတူၵ်းတၢင်းလႄႈ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇတၢင်းၵႃး ၼႂ်းၵႄႈမိူင်းသူႈ – တၢင်ႉယၢၼ်း ၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးသူႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ်ၸႂ်ႉႁဝ်းၶႃႈထွၼ်တပ်ႉ 3 ဢွင်ႈတီႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10 ၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း။ တပ်ႉႁဝ်းၶႃႈ 3 တီႈၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉလွင်ႈယႂ်ႇလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈထွႆပၼ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တပ်ႉၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ပၵ်းမႃး ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီမၼ်းယဝ်ႉ။ တေႃႈလဵဝ် ႁဝ်းၶႃႈႁႅၼ်းသိုၵ်းပႂ်ႉ ဝႆႉယဝ်ႉ ပေႃးၶဝ်မႃးၵေႃႈ ႁူႉၵႃႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
SSPP ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်မီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇပဵၼ်ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း သေ ယူႇတီႈ SSPP တေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဝၼ်းလႂ်ၼႆပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႅတ်ႈတေႃး။ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉထွၼ်တပ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉသေ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၸၢင်ႈတေလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇ ၊ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၶိုင်ၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မိူၼ်တၢင်း ဢမ်ႇမီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇ ၸွမ်း SSPP ၵူၺ်း ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးသူႉ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ ၶဝ်သမ်ႉလႆႈမွၵ်ႇထိုင်ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈမႃး တႃႇႁူပ်ႉၶဝ်ယဝ်ႉလႄႈ ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈထူပ်းႁဝ်း ၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶဝ် ႁႃလွင်ႈသေ ၶဝ်ႁဵတ်းတေႃႇႁဝ်းၵူၺ်း။ ပွင်ႇဝႃႈ ၸႂ်ႉၶၢႆႉတပ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၶၢႆႉၵေႃႈ ႁူႉတေယိုဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးယိုဝ်းၵၼ်ၵေႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇ ၸၢင်ႈဢုပ်ႇၵၼ် ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်တႄႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ၶဝ်တိုၼ်းၶႂ်ႈသၢင်ႈပၼ်ႁႃသႂ်ႇႁဝ်းၵူၺ်း။ တီႈဢၼ်ၶဝ်ၸႂ်ႉထွႆၼၼ်ႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈထွႆ မၼ်းပဵၼ်တပ်ႉလမ်ႇလွင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိူၼ်မေႊတင်း လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ယိုၼ်းမိုဝ်းလႄႈ ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းမႃးယဝ်ႉ လၢႆၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ RCSS/SSA, KUN(KNLA), UWSA, NDAA,MNSP, PNLO ။ ဢၼ်ပၼ်ဝႆႉသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈသေ ပႆႇလႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းသမ်ႉ တေပဵၼ် SSPP/SSA, ALP, LDU လႄႈ ABSDF ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း 10 ၸုမ်း ဢၼ်ပၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈဝႆႉ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပႃး 6 ၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ RCSS, SSPP, PNLO, UWSA, NDAA လႄႈ LDU ၸိူဝ်း ၼႆႉ။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 May 2022 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2116 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 23:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၸၵၶ 7 ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် 120 mm ပိုတ်းယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈလွႆပၢၼ်းၸၢမ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း သေ လႆႈတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းပၢႆႈၽေး 2 ၵေႃႉ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်းယိုဝ်း မၢၵ်ႇလူင်ၼႆႉ တူၵ်းတိူဝ်ႉသႂ်ႇ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈလူႉၵွႆတင်းၼမ် ဢိၵ်ႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ဢၼ်မႃးသွၼ်ႈသဝ်းယူႇဝႆႉတီႈဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇ 2 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇ သေယဝ်ႉ တီႈဢၼ်ဢမ်ႇထူဝ်းသိုၵ်းထိုင်လႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈလွႆပၢၼ်းၸၢမ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ပိုတ်းယိုဝ်းၶဝ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမီးၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၸိူင်ႉၼႆ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 7/7/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 7 မူင်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း လၢမ်းလိမ်းယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်/ ဢွၼ်ႇ ၵူႈႁူး/ တၢင်း တီႈၼႂ်း ပွၵ်ႉၵုင်းၵၢတ်ႇ (စျေးကုန်းရပ်ကွက်) ဝဵင်းမိူင်းပၢႆး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း တိူဝ်ႉသႂ်ႇၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လူႉတၢႆ 1 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 2 ၵေႃႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်/ ဢွၼ်ႇ လူင်းတီႈပွၵ်ႉသေးၵူင်း တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ 1 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 2 ၵေႃႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢွင်ႈတီႈတႃႇလွတ်ႈၽေးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ၵွင်ႈၼႆႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းတိုၵ်ႉယိုဝ်းယူႇပႆႇၵိုတ်း”- ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ဢဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႆႉပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆသေ လၢမ်းလိမ်းယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်/ ဢွၼ်ႇသႂ်ႇၼႆႉ တင်ႈတႄႇ တီႈပွၵ်ႉၺွင်ႇဝၢႆး (ညောင်ဝိုင်းရပ်ကွက်) ၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇမႃး ၶိူဝ်းယႂ်း။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လမ်းလိမ်းယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်/ ဢွၼ်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇ ၸွမ်းၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉ ႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းၶူဝ်းၶွင်သႂ်ႇထူင်ၵၼ်ဝႆႉ တႃႇတေပၢႆႈ ဝႃႈၼႆ။
“မၢင်ၵေႃႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉၶႃႈ တႃႇပၢႆႈ။ တေႃႈလဵဝ်တႄႉ ပႆႇမီးၽႂ်ပၢႆႈၶႃႈ။ လွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ မီးၵူႈတီႈယဝ်ႉ။ ယူႇတီႈ PDF ၵေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၼ်ၾၢင်ႉသတိထိုင် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေႁူမ်ႇလူမ်ႈလွတ်ႈၽေးၵၼ်ၼၼ်ႉ ၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈယူႇလွတ်ႈၵၼ်”- ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆး သိုပ်ႇ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းပၢႆး ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း PDF လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ လွင်ႈပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တႄႉ မီးယူႇၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းတႄႉ ပႆႇၸၢင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်၊ လွႆၶေႃလႄႈ တီႇမေႃႇသူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း မႃးထႅင်ႈတင်းၼမ် ယူႇတီႈ တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄ သိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် KNDF ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


text:
မၢၼ်ႈၸေႈ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမၢၼ်ႈၸေႈ (မၢၼ်ႈ: မံစီမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mansi) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈၸေႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉတင်း သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၢႆ ၃၁ လႄႈ ၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉတင်း သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၢႆ ၃၆ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမၢၼ်ႈၸေႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပႃႇထိူၼ်ႇဢွၼ်ႇဝဵင်းၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၀.
- ↑ Myanmar (Burma). Illegal Logging Info. Retrieved on September 25, 2010။


text:
ပီၼႆႉ ၸဝ်ႈသူၼ်ႁႆႈၼႃး ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၶၢင်း ၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ၊ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း မၢင်ၵေႃႉ ဢမ်ႇမီး တိုၼ်းလၢင်း လႆႈပွႆႇတိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးႁၢမ်းပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ။
ပီၼႆႉ ၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ၊ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃး ၸိူဝ်ႉၽၼ်းထူဝ်ႇ/ ၶဝ်ႈ ၾုၼ်ႇလႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း 2 ပုၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၸဝ်ႈသူၼ်ႁႆႈၼႃး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉ မႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၊ ၵႃႈတိုၼ်းလၢင်း သဵင်ႈၼမ်လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃးၵမ်ႈၽွင်ႈ ထိုင်တီႈ ပေႃးလႆႈပွႆႇၼႃးႁၢမ်း ။
ၵူၼ်းဢိူင်ႇတႃႈတေႈ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ပီၼႆႉ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇသင်ၵေႃႈ ၵႃႈႁႅင်း ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ် တႃႇႁဝ်းၶႃႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ႁႆႈၼႃးတႄႉ။ မၢင်ၵေႃႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၵေးလၢင်း တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၼ်းၵႃႈႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ သေ ပွႆႇၼႃးႁၢမ်းပႅတ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈမီးဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႈတေႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉ ႁပ်ႉၸၢင်ႈၵိၼ်ၸွမ်းလၢႆးဝၼ်း ။ သင်ဝႃႈၵၢၼ်သူၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်တႄႉ ၵူၼ်းတႃႈတေႈ တေယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်တႄႉတႄႉဝႃႈၼႆ။
“ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႈတေႈ ဢၼ်တုၵ်ႉၶၼႅၼ်ႇတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းႁပ်ႉၵိၼ်ၸၢင်ႈၸွမ်းလၢႆးဝၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ဝၢၼ်ႈ ၵွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးၵၼ် ၵမ်ႈၼမ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈၸွမ်းဝၼ်းလႄႈ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ဢမ်ႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်တႃႇတေႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၶႃႈယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းဢိူင်ႇတႃႈတေႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ၊ ၾုၼ်ႇသႂ်ႇၼႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပီ 1 ထူင် 3 မိုၼ်ႇပျႃး ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉ 1 ထူင်ၸမ် 1 သႅၼ်ပျႃး၊ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈ ပုၼ်ႈ – သွင်ပုၼ်ႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၵေႃႈ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်းထႅင်ႈ 1 လိတ်ႊ 2,700-2,800 ပျႃး။ မၢင်တီႈ မွၵ်ႈ 3,000 ပျႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈမီး။
မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ တီႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၶိုၼ်ႈႁႅင်းသေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢၵ်ႈထႆၼႃး
ငိုၼ်းလႆႈလႄႈငိုၼ်းဢွၵ်ႇဢမ်ႇငၢမ်ႇၵၼ်သေဢိတ်း ထိုင်တီႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉၵၢၼ်ဝႆႉၵေႃႈမီး ၸဝ်ႈၼႃးၵဵင်းတွင်းလၢတ်ႈ။
ၵႃႈၸၢင်ႈၸၢၵ်ႈထႆၼႃး တီႈၵဵင်းတွင်းပီၼႆႉ 1 ၸူဝ်ႈမူင်းၶိုၼ်ႈထိုင် 5 မိုၼ်ႇပျႃး။ ၵူႈပီ ပူၼ်ႉမႃးတႄႉ 1 ၸူဝ်ႈမူင်း 2-3 မိုၼ်ႇပျႃးၵူၺ်း ။


text:
ၸေႇယဝတီႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၸေႇယဝတီႇ (မၢၼ်ႈ: ဝဵင်းၸေႇယဝတီႇ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Zeyawaddy) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၽျူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။[1]
ပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ၶုၼ်တွင်ႇငူႇ မိၼ်းၵျီးၺူဝ်ႇ ၵေႃႉတင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈဝဵင်းၵႅမ်တွင်ႇငူႇ 52 ဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ဝဵင်းၵႅမ်ၽၢႆႇၸၢၼ်း 9 ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵဝ်ႇ ၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈရူတ်ႉရဵꧣ်းၸေႇယဝတီႇသေၼႆ ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ 4 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းၸေႇယဝတီႇၼႆႉ ပၼ်တႃႈၶုၼ်ပူႇၵႄႇဝဵင်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးပၢၼ်ဢႃႇဝ ထိုင်ပၢၼ် မႁႃႇထမ်ႇမရႃႇၸႃႇတိပတိ ၼၼ်ႉ ပူႇၵႄႇဝဵင်း ၼၼ်ႇတသူႇရ ၵေႃႉ ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ တီႈ ၸေႇယဝတီႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၼွင်ႉမၼ်း တိင်ႇၵဢွင်ႇ၊ ၼွင်ႉၸၢႆး ယႄးလႃႉၵျေႃႇၶွင်ႇတိၼ်ႇၶဝ် သိုပ်ႇပုတ်ႈယဝ်ႉ။ ပၢၼ် ပူဝ်းတေႃႇၽယႃး ပီ 1784 လိူၼ်မေႇ 23 ၼၼ်ႉ ပူႇၵႄႇဝဵင်း ယႄးလႃႉၵျေႃႇၶွင်ႇ တၢင်ႇသၢၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ဝဵင်းၸေႇယဝတီႇယဝ်ႉ။[2]
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸေႇယဝတီႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ႈၸေႇယဝတီႇ (ၸေႇယဝတီႇ) လႄႈ ႁူင်းၷၢၼ်ၸၢၵ်ႈႁုင်လဝ်ႈ ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Google. Google Maps.
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၉၀.


text:
ပွႆးတၢင်ႇထီး ၵွင်းမူးမဵတ်ႉတႃႇမင်ႇၵလႃႇ ၸုမ်ႉမိူင်း တီႈမိူင်းၵိုင် ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း မီးပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇ သတ်းထႃး တီႈၸမ်/ ၵႆ ၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းသႅၼ် ၽူႈပွင်ပဵၼ်ပၢင်ပွႆးလၢတ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 14/5/2022 ၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ယူႇတီႈသင်ၶၸဝ်ႈ၊ ပေႃးပၵလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးတၢင်ႇထီးထၢတ်ႈ ၵွင်းမူးမဵတ်ႉတႃႇမင်ႇၵလႃး ၸုမ်ႉမိူင်း တီႈၵွင်းၼၢင်းဢူးပဵမ်ႇ(ဢူဝ်းပဵမ်ႇ) ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸတ်းႁဵတ်း ၵႂႃႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်း ဢမ်ႇမီးသင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈပွင်ပဵၼ်ပၢင်ပွႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပွႆးတၢင်ႇထီးႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉၶႃႈ လွင်ႈ ၽိတ်းမေႃးၵၼ်၊ လွင်ႈသဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ ဢူၼ်ဢၢၼ် မေႃးမႄးသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၶႃႈ ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်/ၵႆ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းသႅၼ်ၼႆႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ပွႆးတၢင်ႇထီးၵွင်းမူးၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းတီႈ 12-14/5/2022 ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း။ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးပွတ်းတၢင်း မူႇၸေႊ၊ ၼမ်ႉၶမ်း ၵေႃႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵဵင်းတုင် တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ထႆးၵေႃႈမႃးၼမ်။ ပီႈၼွင်ႉတၢင်း ပၢင်လွင်း၊ သီႇသႅင်ႇၵေႃႈမႃးလူႇမႃးတၢၼ်းၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵွင်းမူးမဵတ်ႉတႃႇ မင်ႇၵလႃႇၸုမ်ႉမိူင်း တီႈမိူင်းၵိုင်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်သိလ်ထမ်းပေႃႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ သင်ႇလၢတ်ႈႁႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇႁႂ်ႈမိူင်းတႆးလႆႈၵတ်းယဵၼ်ၼႆသေ သင်ႇႁႂ်ႈတၢင်ႇထီးထၢတ်ႈ 3 သူႇၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ၵွင်းမူး မင်ႇၵလႃႇၸုမ်ႉမိူင်း မိူင်းၵိုင် သူႇၼိုင်ႈ၊ ၵွင်းမူး တီႈ မိူင်းၼိမ် ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး သူႇၼိုင်ႈ၊ တီႈၶုမ်ၵုတ်း ၸဝ်ႈၼရေးသူၼ် ဢိူင်ႇမိူင်းႁၢင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း တူၼ် သူႇၼိုင်ႈ။


text:
တႆးႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် မီးၸႂ်ၶႂ်ႈပႄႉပုၼ်ႈၵၼ် ႁိမ်ၼႃႈတီႈၵၼ် တႃႇယူႇၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ၵဵပ်းၶဝ်ႈ၊ ၵဵပ်းငိုၼ်း၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇ ၵမ်းလိုၼ်းမႃးသမ်ႉတိုၵ်းတေႃးၵၼ်ၵႂႃႇမႃး ဢဝ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆၶဝ် လူႇၼိူဝ်ႉ လူႇလိူတ်ႈၵႂႃႇတင်းၼမ် ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈပၢႆႈၽေး ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းတႆး၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း လႆႈလုႁၢႆတၢႆၵႂႃႇ ၵႄႈပၢင်တိုၵ်းတႆးတေႃႇတႆး၊ ပၢင်တိုၵ်းတႆး တင်းမၢၼ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းတႆး တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ပၢင်တိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းၼမ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေး ၶၢႆႉဝၢၼ်ႈၶၢႆႉသူၼ် ၵႂႃႇယူႇၸွမ်းတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်ၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ပၢႆႈၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ သေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဝၢၼ်ႈႁၢမ်း မိူင်းႁၢမ်း ၵႂႃႇပႅတ်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တိူၵ်ႈတၼ်ဝႆႉ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇမႃး ၼႂ်းပီႊ 1962 လႄႈ ပီႊ 2021 မႃး ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၵၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ တႄႇၸဵမ် ဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတႂ်ႈ ဢင်းၵိတ်ႉ ၸွမ်းၵၼ်မႃး ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆလႄႈ လိုပ်ႈႁေႃႈပႅတ်ႈမိူၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး ၊ ဝၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉၸႃႉ လိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ ယွၼ်ႉလွင်ႈ မိူၵ်ႈမႆႈ ၸဝ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၸႂ်ထမ်းတြႃး ၊ ဝူၼ်ႉ/ႁဵတ်း တင်ႈၸႂ် တႃႇပေႉပုၼ်ႈ ၊ တင်ႈၸႂ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း၊ ႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး၊ ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆ လူလၢႆၵၼ်ႉၸၼ် ဢဝ်ဢမ်းၼၢတ်ႈၼႂ်းၵမ်မိုဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးၼၼ်ႉသေ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် လႄႈ ႁဵတ်းလွင်ႈမိူၵ်ႈမႆႈတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ 1962 မႃးႁၢၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းထီ 16 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ပီႊ 1997 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး 56 ၵေႃႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ ၶလယ 246 ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်း 29 ၵေႃႉ တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ၶမယ 513 ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 27 ၵေႃႉ တီႈတၢတ်ႇၾႃႉႁူဝ်ႈ၊ ၼမ်ႉပၢင် လႄႈ ႁေႃႈလိုပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇမိူင်း ၼင်ႇဝူဝ်းၼင်ႇၵႂၢႆး ႁႂ်ႈၶၢႆႉ ၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလႅၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပီႊ 1996 – 1998 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယူႇၶိူဝ်းယႂ်းလႄႈ ၊ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇဢဝ်ပေႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႆႈ လႄႈ ဢဝ်ၸႂ်တေႃးသ မႃႇၼ ၊ ဢမ်ႇပေႉမေႃႈၵေႃႈ ပေႃႉၵၢၵ်ႇသေ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းပဵၼ်ယိူဝ်ႇ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် မိူၼ်ပိူၼ်ႈဝႃႈလဵၼ်ႈယဝ်ႉ။ ယင်းဢမ်ႇၵႃး ၶဝ်ႈၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ထူၺ်ႈႁၢၵ်ႈ ထွၼ်ႁူဝ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸုတ်ႇၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈ ၽဝ်ႁိူၼ်း ၽဝ်ဝဵင်း ၽဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၽဝ်ပႅတ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းတႆး မူၺ်ႉႁၢႆ တူဝ်ႈၸွတ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႂ်း 15 ၸႄႈဝဵင်း ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼပ်ႉသႅၼ် လႆႈပၢႆႈဢိုပ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ႁၢမ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း တီႈႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လႄႈ ၵွတ်းၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ် ၼႆယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆၼၼ်ႉ တဵတ်ႇသီႇယဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉလၢႆ ဢမ်ႇမီးၸုမ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ပၼ်တၢမ်ႇသင်၊ တေႃႇထိုင်မႃးပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ လႄႈ ပၢၼ် NLD ၊ သူပ်းတႄႉဝႃႈ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၵူၺ်း ၽူႈမီးဢၼႃႇၶဝ် ဢမ်ႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈၶိူဝ်း တုၵ်းယွၼ်းယိုၼ်ႈဢဝ်လိူင်ႈ ပၼ်တၢမ်ႇ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ လႆႈၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ ၼၢင်းယိင်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇ ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ 600 ၵေႃႉပၢႆ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ၸူးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်းပီႊ 1996-1998 လႄႈတေႃႇထိုင်မႃးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယဝ်ႉလွၵ်ႇ ယဝ်ႉလၢႆ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈ 4 သႅၼ်ပၢႆ သေလူႉႁၢႆတၢႆ သုမ်းတိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး ၶူဝ်းသူၼ်လႄႈသၢႆၸႂ် လႆႈႁၢမ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း မူႇပီႈၸုမ်း ၼွင်ႉ တႅၵ်ႇယၢႆႈၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႉတီႈၵေႃႉတၢင်း။
ထိုင်မႃးငဝ်းလၢႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းသမ်ႉ ၺႃးပၢင်တိုၵ်းတႆးတေႃႇတႆး သေပဵၼ် ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃၵႄႈပၢင်တိုၵ်း ၊ ၸိူဝ်းမီးပီႈၼွင်ႉၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈပၢႆႈၶဝ်ႈဝဵင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပီႈၼွင်ႉ ဝႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ ပၢႆႈၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၵႂႃႇ ပၢႆႈႁႂ်ႈပူၼ်ႉ ပၢင်တိုၵ်း လႄႈတႂ်ႈမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၸွမ်းၶႃႈ ၸွမ်းႁႅမ် ၊ ၸိူဝ်းၶႅၼ်း ၸႂ် လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းၵေႃႈပၢႆႈမိူဝ်းႁွတ်ႈထိုင်မိူင်းထႆး မိူင်းၶႄႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၊ ၶဝ်ႈယူးရူပ်ႉ ၵေႃႈမီး၊ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးၶိုၼ်းမိူင်းတႆး ၵေႃႈမီး ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ယိုတ်းဢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ ပွတ်းတိူင်ႈၸေႈၵႅင်း၊ မိူင်းၶျၢင်း ၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် လႄႈမိူင်းတႆးမီးပၢင်တိုၵ်းၵူႈဝၼ်း ၊ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇၺႃး ဢဝ်တၢႆ လႄႈ ၾႆးၽဝ်ႁိူၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇလင်၊ ပၢႆႈႁူဝ်သႅၼ်ၵေႃႉ မိူၼ်ၵၼ် တင်းမိူင်းတႆး ပၢၼ် 1996 – 1998 ၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလုမ်ႈၾႃႉမိူင်းလႂ် ၸွႆႈထႅမ် လႆႈလူင်လၢင်၊ ဢမ်ႇပႆႇမီးၸုမ်းၼွၵ်ႈမိူင်းလႂ် ပၼ်တၢမ်ႇ တၢင်းၽိတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈ ၊ ထိုင် တီႈမီးၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈသွၼ်ၵၼ်မႃးဝႃႈ “ၽႂ်ႁဵတ်း ဢမ်ႇတြႃးၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းတေ တူၵ်းသုမ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ” ၼႆၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢမ်ႇတြႃး တေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းလၢႆ ၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၼႆသေတႃႉ ႁႂ်ႈမၼ်းတူၵ်းသုမ်း လုၵွႆပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မၼ်းၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇပႆႇ ပဵၼ်မႃးလႆႈ။
ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ၵပ်ႉၵိၼ်းၵူႈၽၢႆႇၵူႈတၢင်းၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၼႆႉ ႁဝ်းပၢႆႈၵေႃႈ ႁဝ်းတေၽၢၼ် ၊ ႁဝ်းယၢၼ် ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵေႃႈ ႁဝ်းတေသုမ်းထႅင်ႈၵူၺ်း ၊ ၶႂ်ႈယွၼ်း ဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆး ႁဝ်းၶဝ် သင်ႇသွၼ်ဝႃႈ “ယိူၼ်ႉလႆႈၵေႃႈ ယိူၼ်ႉ ဢမ်ႇယိူၼ်ႉလႆႈၵေႃႈ ယိူၼ်ႉ” ယူႇၵႂႃႇ သဝ်းၵႂႃႇ တႃႇပုၼ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလႄႈတိုၵ်းတေႃးဢဝ်ၶိုၼ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ႁဝ်းသေ ၵမ်းၼႆ ……………………..။
ပၢႆၵမ် – ၸၢႆးထုၼ်းလႃႉ
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ယွၼ်းၶဝ်ႈ ယွၼ်းၵူၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ တေသႂ်ႇသမ်ႉၵူဝ် သိုၵ်း PDF ၶဝ်ႈယိုဝ်းယွၼ်ႉၵမ်ႉထႅမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈပျီႇတူႉၸိတ်ႉ၊ တေဢမ်ႇသႂ်ႇသမ်ႉပၢႆႈဢမ်ႇလွတ်ႈ လႄႈပဵၼ်ဢၼ်ယူႇယၢပ်ႇ ၵိၼ်းၸႂ်ဝႆႉဝႃႈၼႆ။
PNO ယွၼ်းၶဝ်ႈ၊ ယွၼ်းၵူၼ်းသိုၵ်း ဝၼ်းတီႈ 27/6/2022 ၼႆႉ ဝႆႉပဵၼ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း သီႇသႅင်ႇ ၵႂႃႇသႂ်ႇပၼ်ငိုၼ်းတွင်း၊ ၶဝ်ႈသၢၼ်လႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်း ။
ၵူၼ်းသီႇသႅင်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇသႂ်ႇပၼ် PNO ၼႆၵေႃႈ မိူၼ်တင်းႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇပၼ်ႁႅင်းၸုမ်း ၽူႈၶဵၼ် သိုဝ်ႉၵွင်ႈၵၢင်ႇ လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈၵူၺ်း။ ပေႃးဢမ်ႇသႂ်ႇပၼ် ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ ယူႇၼႂ်းၼႃႈတီႈၶဝ်ၵုမ်းၵမ် ၵူဝ်ၶဝ်မႃးႁဵတ်းတီႈ ႁဝ်းၵူၼ်းမိူင်း။ သင်ဝႃႈ သႂ်ႇပၼ်သမ်ႉ ၵူဝ်ၸုမ်း PDF တၢင်းမိူင်းယၢင်းလႅင်ၶဝ်ဝႃႈ ပၼ်ႁႅင်း ၽူႈၶဵၼ်သိုဝ်ႉၵွင်ႈမႃးၸုတ်ႇ ၽဝ် ႁိူၼ်းယေး ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႆသေမႃးႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇထႅင်ႇ ။ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ သႂ်ႇပၼ်ၵေႃႈ လႆႈၵူဝ်၊ ဢမ်ႇသႂ်ႇၵေႃႈ လႆႈၵူဝ်ယူႇႁဵတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ၶၢၼ်းငိုၼ်းတီႈၵူၼ်းမိူင်း သီႇသႅင်ႇ ႁႂ်ႈသႂ်ႇပၼ်ငိုၼ်း ၼိုင်ႈႁိူၼ်းလႂ် 3 မိုၼ်ႇပျႃး၊ ၶဝ်ႈသၢၼ် 1 ပေႇလႄႈ ႁႂ်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇပၼ် ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈလႂ် 20 ၵေႃႉ တႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ သီႇသႅင်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သင်ပဵၼ်လႆႈတႄႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇသႂ်ႇပၼ်ၶဝ် လွင်ႈၵဵပ်းငိုၼ်းၵဵပ်းၶဝ်ႈၵဵပ်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆၼႆႉ။ တီႈ သီႇသႅင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးမႃးသေပွၵ်ႈ လွင်ႈၵဵပ်းငိုၼ်းၸိူင်ႉၼႆ တေလႆႈဝႃႈ ၸူဝ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇသႂ်ႇပၼ် ၵေႃႈ မိူၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇပၼ်ႁႅင်းၽူႈၶဵၼ်သိုဝ်ႉၵွင်ႈၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။
တႄဢဝ် ႁၢင်လိူၼ်မေႊ 2022 ၼႆႉမႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ၵုမ်းၵမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း၊ သီႇသႅင်ႇ လႄႈ ႁူဝ် ပူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵဵပ်းငိုၼ်း၊ သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းလႄႈ ၶဝ်ႈသၢၼ် ၵူႈလင်ၶႃးႁိူၼ်း ဢမ်ႇသႂ်ႇဢမ်ႇလႆႈ ႁႂ်ႈလႆႈသႂ်ႇၵူႈႁိူၼ်း တေႃႇထိုင်လိူၼ်ၼႆႉသဵင်ႈ။
ဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ၊ ႁူဝ်ပူင်းလႄႈ ပၢင်လွင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းဢမ်ႇထၢမ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးသေ တႅပ်းတတ်းႁင်းၵူၺ်း တႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်း 2008 ဝႃႈ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၸၢဝ်းပဢူဝ်းဝႃႈၼႆဝႆႉ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 204"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 204:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 209 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 208 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 207 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 206 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 205 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 203 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 202 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 201 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 200 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ 2 ၵေႃႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉလူင်းၸွမ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ လဵပ်ႈယၢမ်းတႃႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 20/6/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း မွၵ်ႈ 10 မူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ပလိၵ်ႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉ/ ၵိဝ်ႇ တီႈပွၵ်ႉ 12 ၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် လႃႈသဵဝ်ႈ – သႅၼ်ဝီ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ လၢႆၵမ်းထပ်းၵၼ် ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆ 2 ၵေႃႉ ။
ၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပေႃးယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ/ ၶိုၼ်း သိုၵ်း/ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ လူင်းၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၶဝ်မႃးႁွင်ႉႁိူၼ်းလင်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇယွမ်းပိုတ်ႇၽၵ်းတူပၼ်ၶဝ်။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၶဝ်ႁွင်ႉႁႅင်းသိုၵ်းမႃး၊ ၵႃးသိုၵ်းမႃးၵိုတ်းတီႈႁူဝ်တၢင်းၼႂ်းပွၵ်ႉသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းပွၵ်ႉဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယေး။ ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း လႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇလၢႆလၢႆၵမ်းသေ ယေးမၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉတၢႆၼႂ်းပွၵ်ႉၼၼ်ႉ”- ဝႃႈ ၼႆ။
လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈ ၶဝ်ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းၽႂ်တႄႉတႄႉ ပလိၵ်ႈယင်းပႆႇတီႉလႆႈ ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း ပီပၢႆၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး လၢႆၸႄႈဝဵင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈလူင်းတဝ်ၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်း ဢဝ်လွင်ႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ တွၼ်ႈၵၢင်ၶမ်ႈ/ ၶိုၼ်း မႃးၶိူဝ်းယႂ်း ။


text:
တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းလႄႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း ဢွၵ်ႇမၢႆမီႈမႃႇသျႄႇလေႃး ႁၢမ်ႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်း ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း ဝႆႉယူႇသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ်ၼမ်သေဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်ၵွင်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈမီး။
ဝၼ်းတီႈ 19/6/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်း 11 မူင်း သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇၾၢႆႇလဵဝ် တီႈပွၵ်ႉၸၢၼ်း ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵျွၵ်ႉမႄးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်း မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ် ၵေႃႉလႂ် ၾၢႆႇလႂ်ယိုဝ်းၵေႃႈ ပႆႇႁူႉ။
ၵူၼ်းသီႇပေႃႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ လႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇၾၢႆႇလဵဝ် တီႈပွၵ်ႉၸၢၼ်း ႁိမ်းႁဝ်းၶႃႈ ယူႇၼႆႉ။ မွၵ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း 11 မူင်းၼႆႉ။ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ်ယိုဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၵၢင်ၶိုၼ်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇတူၺ်း။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇလႆႈႁူႉၶေႃႈမုလ်း မၼ်းလီလီ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 18 ၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႈႁၢၼ်ႉၶၢႆယႃႈယႃ တီႈႁိမ်းၵၢတ်ႇၽၵ်းၶဵဝ် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၵူၼ်းၶဝ်ႈလၵ်ႉ လႆႈၵႂႃႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ လမ်း ၼိုင်ႈလႄႈ ငိုၼ်းၼႂ်းႁၢၼ်ႉထႅင်ႈ။
ၸဝ်ႈၶွင်ႁၢၼ်ႉၶၢႆယႃႈယႃ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းမွၵ်ႈ 11 မူင်းၼႆႉ ၵူၼ်းႁၢႆႉၶဝ်ႈလၵ်ႉသေ လႆႈၵႂႃႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈလမ်း ၼိုင်ႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ငိုၼ်းဢၼ်မီးၼႂ်းႁၢၼ်ႉထႅင်ႈ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇႁူႉၶႃႈ။ ၽိူဝ်ႇၶဝ်ၼူဝ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇတေႁူႉဝႃႈ ၺႃးလၵ်ႉ။ ပေႃး ဢမ်ႇၼၼ်တႄႉ တီႉလႆႈတူဝ်ၵူၼ်းလၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမၢႆမီႈႁၢမ်ႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်း ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ႁူမ်ႇ လူမ်ႈ ဢုၼ်ႇၸႂ် မႃးထႅင်ႈလိူဝ်ႇၵဝ်။
“ဝၢႆးသိုၵ်း ၶဝ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမႃႇသေႇလေႃးမႃးၸိူင်ႉၼႆ ယိုင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽူႈလၵ်ႉၼမ်မႃးထႅင်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လွင်ႈသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ဝၢႆးၶဝ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉမႃး”- ၵူၼ်းသီႇပေႃႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
မၢႆမီႈႁၢမ်ႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းမႃႇသျႄႇလေႃး ၼႆႉ ယူႇတီႈ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ တႄႇၸႂ်ႉဢွၵ်ႇမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8/6/2022 သေ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလႂ်ၼႆတႄႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး။


text:
တွင်းမၢႆဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းလိူတ်ႈလႆၸိုမ်းတၢတ်ႇၾႃႉႁူဝ်ႈ
ဝၼ်းႁုၵ်းႁၢႆႉလူင် ဢၼ်ၸုမ်းႁုၵ်းႁၢႆႉလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်။ ယွၼ်ႉတၢင်းႁုၵ်းႁၢႆႉၸဝ်ႈမႁႃႇဢမ်းၼၢၸ်ႈ ဢမ်ႇမီးၸႂ်သိလ်ၸႂ်ထမ်း၊ ဝူၼ်ႉ/ႁဵတ်းတႃႇပေႉပုၼ်ႈ ၊ တင်ႈၸႂ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၶိူဝ်းၵူၼ်း၊ ႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး၊ ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆ လူလၢႆၵၼ်ႉၸၼ် ဢဝ်ဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၼႂ်းၵမ်မိုဝ်းၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ထၢင်ႇႁၢင်ႈၵမ်ႈၸႂ် ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 1997 ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ် ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆး 56 ၵေႃႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ ၶလယ 246 ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်း 29 ၵေႃႉ တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ၶမယ 513 ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 27 ၵေႃႉ တီႈတၢတ်ႇၾႃႉႁူဝ်ႈ ။
ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ယၢမ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ –
“ဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ႁူၵ်း (16th June ) ဝၼ်းၼႆႉၵူႈပီ ထုၵ်ႇလီတွင်းမၢႆပဵၼ်ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး”
တင်ႈတႄႇပီ 1996 – 1998 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပေႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႆႈလႄႈ ဢဝ်ၸႂ်တေႃးသ မႃႇၼ တင်းၸႂ် လူၺ်ႈမီးၸႂ်ႁုၵ်းႁၢႆႉ ဢမ်ႇပေႉမေႃႈပေႃႉၵၢၵ်ႇ ပိၼ်ႇမႃးတွပ်ႇတႅၼ်း ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းပဵၼ်ယိူဝ်ႇသေ ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင်ၵမ်ႈၸႂ်ၶဝ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈမိူၼ်ဝႃႈလဵၼ်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းၶဝ်ႈၼႂ်းလွၵ်းၽႅၼ် ၵၢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း ထူၺ်ႈႁၢၵ်ႈထွၼ်ႁူဝ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸုတ်ႇၾႆးၽဝ်ႁေႃၽဝ်ႁိူၼ်း ၽဝ်ဝၢၼ်ႈ ၽဝ်ၶူင်ႇၵူၼ်းမိူင်းဝွတ်ႈဝၢႆးမူၺ်ႉႁၢႆတူဝ်ႈၸွတ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် 15 ၸႄႈဝဵင်း ။ ႁူမ်ႈတင်း ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼပ်ႉသႅၼ်လႆႈပၢႆႈလႆႈၼီ ႁၢမ်းႁႅၵ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း တီႈႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လႄႈ လႆႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈ ၵွတ်းၽၢၼ် တုၶ်ႉၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ်။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆးထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ တီႈတၢတ်ႇၾႃႉႁူဝ်ႈ ႁူမ်ႈတင်း တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်၊ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် တင်းမူတ်း 56 ၵေႃႉ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လွင်ႈတဵင်ႈထမ်း (တြႃး) ပိူဝ်ႈတႃႇၸိူဝ်းၶဝ်ၽူႈလႆႈထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆၼၼ်ႉ တဵတ်ႇသီႇယဵၼ်ဝွပ်း ယဝ်ႉလၢႆ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈပၼ်တူတ်ႈ (တၢမ်ႇ) ။
တေႃႇထိုင်ပၢၼ်ႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ဝႃႈၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပၢၼ်တဵင်းၸဵင်ႇ ၊ ပၢၼ် NLD ၵေႃႈ ၽူႈမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၶဝ် ဢမ်ႇမီးၽႂ်တူၵ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈၶိူဝ်း တုၵ်းယွၼ်းႁဵၵ်ႈႁွင်ႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈဢဝ်လိူင်ႈ ပၼ်တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ) ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး လူၺ်ႈၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် တီႈတၢတ်ႇၾႃႉႁူဝ်ႈ လႄႈ တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ် 56 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ၼၢင်းယိင်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႉၵၼ်ၸၼ်လူလၢႆ ႁူၵ်းပၢၵ်ႇၵေႃႉပၢႆ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း 1996-1998 ယဝ်ႉလွၵ်ႇ ယဝ်ႉလၢႆ။ ပၢႆပႃးၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၼီ 4 သႅၼ်ပၢႆ သေႁၢႆလူႉသုမ်း ႁေႃႁိူၼ်းၽိူၼ်ဝၢၼ်ႇ ၶဝ်ႈၶွင်ငိုၼ်းၶမ်း ၶူဝ်းႁိူၵ်ႈၶူဝ်းသူၼ်လႄႈသၢႆၸႂ် လႆႈႁၢမ်းႁႅၵ်းတီႈယူႇ မူႇပီႈၸုမ်းၼွင်ႉတႅၵ်ႇယၢႆႈၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်။
ယၢမ်းၼၼ်ႉၸိူဝ်းမီးပီႈၼွင်ႉၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈပၢႆႈၶဝ်ႈဝဵင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပီႈၼွင်ႉၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈပၢႆႈၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ တဵမ်ၵိူၼ်ႇ ၸွမ်းတႂ်ႈၵူင်ငိူပ်ႇႁိၼ်ၵၢၼ်ႉလွႆႁိုၵ်း ပၢႆႈႁႂ်ႈပူၼ်ႉတႂ်ႈမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸွမ်းၶႃႈၸွမ်းႁႅမ် ၸိူဝ်းမႃႇၶႅင်မီးႁႅင်းၵေႃႈ ပၢႆႈၵႂႃႇ မိူဝ်းႁွတ်ႈၶဝ်ႈထိုင်မိူင်းထႆး ပၢႆႈၾႆးႁွၼ်ႉၾႆးမႆႈ ပၢႆႈၸွမ်းၶႆႈႁႃလုၵ်ႈလၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးတဵမ်ၸွတ်ႇသဵင်ႈ တေႃႇယၢမ်းလဵဝ် မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်းပွၵ်ႈ ဢွၵ်ႇငွၵ်ႈဢွၵ်ႇလၢၼ်ယူႇသဝ်းထင်ပႅတ်ႈဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆး။
မဵတ်ႇမၢႆၵၢၼ်ထုၵ်ႇၼမ်ႉမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်လႄႈတၢတ်ႇ ၾႃႉႁူဝ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် 56 ၵေႃႉ ၶွပ်ႈဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 1997 ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ တဵမ် 25 ယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတိူဝ်ႉၸႂ်ၸူၵ်ႉၵႅၼ်း ၸပ်းပႅၼ်းၾင်ယူႇၼႂ်းၸႂ် ဢၼ်တိုၵ်ႉၸွမ်းပဵၼ်ၾၼ်ႁၢႆႉ လွၵ်ႇလွၼ်လီၽၢၼ်ႈၵူဝ်ႁႄ တေႃႇပီႈၼွင်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး။ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႆႉလႆႈၶဝ်ႈပဵၼ် မဵတ်ႇမၢႆ ဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉလူင်လႄႈ – ဝၼ်းတီႈ 16 လိူၼ်ႁူၵ်း (16th June ) ဝၼ်းၼႆႉၵူႈပီ လႆႈတွင်ႈမၢႆ ပဵၼ် “ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး” ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
(ၶေႃႈၸႂ်ႉလႄႈတၢင်းႁၼ်ထိုင် ပဵၼ်ၶွင်သုၼ်ႇတူဝ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွင် ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ)


text:
ႁူၺ်ႈၵူႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ (မၢၼ်ႈ: ရွှေကူမြို့နယ်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Shwegu Township ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး ဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ လႄႈ ဝဵင်းမျူဝ်ႉလႃႉ သေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵူၺ်ႈၵူႈ (ဝဵင်းသူၺ်ႇၵူႇ) ယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) လိၵ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, လိၵ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-၂. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, ၄၉.
- ↑ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၸႄႈဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ – Myanmar Information Management Unit. Archived from the original on 2017-06-25။ Retrieved on 2019-03-09။