text:
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတမ်းဝၢင်းပၼ် ႁႂ်ႈႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး တီႈမိူင်းတေႃႉမိူင်းထႃး ဢမ်ႇၼၼ် တီႈမိူင်းပၼ်ႇ
လွင်ႈတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တတ်းမၵ်းတမ်းဝၢင်းပၼ် ႁႂ်ႈႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး တီႈမိူင်းတေႃႉမိူင်းထႃး ဢမ်ႇၼၼ် တီႈမိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ၊ ၵွပ်ႈယၢပ်ႇလွင်ႈၵႂႃႇမႃး တီႈယူႇသဝ်းၵိၼ်ယႅမ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးလႃႉ တွပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-လွင်ႈတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် တီႈမိူင်းတေႃႉ-မိူင်းထႃး ဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶပ်းၶိုင်တမ်းဝၢင်း ပၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈတၢင်း RCSS ဢမ်ႇၽွမ်ႉၼႆ၊ လွင်ႈၼႆႉလၢတ်ႈၼႄပၼ်ငဝ်းလၢႆးမၼ်းဢိတ်းၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/02/2017 ႁဝ်းၵႂႃႇထူပ်း UPDJC ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းတူၼ်ႈတီး။ ၶဝ်ဝႃႈႁႂ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈမိူင်းတေႃႉ-မိူင်းထႃး၊ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၼမ်ႉပၼ်ႇ တီႈမိူင်းပၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းဝႃႈလွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ် တေႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီး၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းယွၼ်းႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီးၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၶဝ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ၶဝ်တုမ်ႉတွပ်ႇဝႃႈ တပ်ႉမတေႃႇမၵ်းမၼ်ႈသေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း၊ လိူဝ်သေၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း။ ပေႃးဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းၶိုၼ်းႁဵတ်းလိၵ်ႈသေၶိုၼ်းတၢင်ႇတီႈ ၸွမ်သိုၵ်းၶိၼ်ႇၸေႃႇဢူး၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ် တပ်ႉမတေႃႇသေၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း UPDJC ဝၼ်းတီႈ 16 ၊ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉဢမ်ႇၸၢင်ႈဝူၼ်ႉပၼ်၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇဝႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၶဝ်ဝႃႈၼႆႁင်းႁဝ်းၶႃႈလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈမႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19 သေ ၶိုၼ်းတၢင်ႇထိုင်တီႈ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20 ၼႆႉ လိၵ်ႈထိုင်တီႈၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ၊ ၶဝ်ႁပ်ႉလႆႈသေၶိုၼ်းတွပ်ႇမႃးဝႃႈ ဢၼ်သူယွၼ်းႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီးလႂ်၊ ပၢင်လူင်လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႂ် မၼ်းတေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူင်ႉငီႉၵၼ်တင်း တပ်ႉမတေႃႇၵူၺ်း၊ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ၵမ်ႉထႅမ်သေ တတ်းမၵ်းဝႆႉတႃႇတီႈႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် NC ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းလႄႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၶဝ်။
ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းႁဵတ်းလိၵ်ႈသူင်ႇၵႂႃႇၸူး တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈႁူဝ်ပဝ်ႈ UPDJC ၵေႃႈပဵၼ် ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ။ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ပေႃးႁႂ်ႈႁဝ်းႁဵတ်းတီႈၼမ်ႉပၼ်ႇႁႃႉ မိူင်းပၼ်ႇႁႃႉ၊ မိူင်းတေႃႉ-မိူင်းထႃးႁႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႂ်းၶိူဝ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး) ႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေႁွင်ႉမွၵ်ႇၽူႈၶဝ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း မွၵ်ႈၵူၼ်း 400-500 ၵေႃႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈၵႂႃႇမႃးဢွၵ်ႇတၢင်းၵေႃႈယၢပ်ႇ၊ တီႈၵိၼ်တီႈယႅမ်ႉ တီႈယူႇတီႈသဝ်း ၵေႃႈယၢပ်ႇ၊ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း၊ ဢၼ်တေၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈတူၼ်ႈတီးတင်း တီႈပၢင်လူင်ၵူၺ်း၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝူၼ်ႉပၼ် 2 တီႈၼႆႉ။
ပေႃးဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း NC ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းသင်ၸွမ်း ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ဢၼ်တေၸတ်းတၢင်းၼႃႈၼႆႉ။ တႃႇႁဝ်းတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵေႃႈ မၼ်းတေယၢပ်ႇယဵၼ်း တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၶႃႈၼႆ လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင်မၼ်းၼၢင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 ၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶဝ်တွပ်ႇမႃးဝႃႈဢမ်ႇပၼ်ႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီး၊ ပၢင်လူင်ၼႆတိၵ်းတိၵ်း ၾၢႆႇ RCSS သမ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶပ်းၶိုင်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ၊ ၸွင်ႇတေပဵၼ်ႁဵတ်းၶႃႈ?။
NC ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ် RCSS ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းတင်းမူတ်း၊ ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ႁဝ်းဝႃႈ။ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉၵွပ်ႈဝႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈလႄႈ တေဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်း မိူင်းတႆးသေ သိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း။
ထၢမ်-လွင်ႈတေႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီး ႁိုဝ်တီႈပၢင်လူင်ၼႆႉ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ၸွင်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တူၵ်းလူင်းၵၼ်သင်ဝႆႉတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႃႈႁႃႉ?။
တွပ်ႇ-ဢမ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သင်ဝႆႉၶႃႈ?။
ထၢမ်-သင်ဝႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး) ဢၼ် RCSS မီးသုၼ်ႇဢွၼ်ႁဵတ်းယူႇၼႆႉ သင်ဝႃႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၸိုင် ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ် ၶႂ်ႈသၢင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းပိူင်လႂ်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းဢွၵ်ႇမႃးၾၢင်ႁၢင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ လွင်ႈတႅပ်းတတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ မိူင်းၾႅတ်ႊၻရႄႊၼၼ်ႉ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၵႂႃႇ တၢင်ႇတီႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း 2 လႄႈ တေသုမ်းသုၼ်ႇလႆႈႁဝ်းတႄႉတႄႉ။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈပွင် ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး)ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ပၼ်တၢင်းဝူၼ်ႉတၢင်းၶႆႈၸႂ်မႃး တီႈႁဝ်းၶႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ တေႁဵတ်းပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႄႈ တေႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵႂႃႇ၊ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၶဝ် ႁၢမ်ႈႁႄႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇ RCSS ၶႂ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ တပ်ႉမတေႃႇ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ပေႃးဝႃႈတႄႉမၼ်း လိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းမူတ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းမူတ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ပိူင်ႇ(ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်)ယူႇၸိုင် လွင်ႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၸတ်းတီႈလႂ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸတ်းလႆႈ မီးသုၼ်ႇၸတ်းလႆႈယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းလူင်ၶွင်ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈတူၼ်ႈတီးလႄႈ မိူင်းၵိုၵ်းပိုၼ်းႁဝ်းၶႃႈတီႈပၢင်လူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵိုင်ႇလီပၼ်သုၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈၸတ်းယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈတပ်ႉမတေႃႇၶဝ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ႁဝ်းၶႃႈၼင်ႇၼႆ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၶၢဝ်းတၢင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူၼ်လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသွင်ၸုမ်း ၾၢႆႇၼိုင်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႁႅင်း CSSU
ၶၢဝ်းတၢင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇ ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ လႄႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ မိူၼ်လႆႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသွင်ၸုမ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈယွၼ်းတိုၵ်းသူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပၼ်ႁႅင်း ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်၊ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်း တွပ်ႇလၢတ်ႈ ဢၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။
ထၢမ်-ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်လႆႈၵႂႃႇတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈထတ်းသၢင် ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ယူႇတီႈႁဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈထတ်းသၢင်သင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈၵူၼ်းလူင်ႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ယၢမ်ႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၶဝ်ၼႆႉတႄႉ မီးလွင်ႈထတ်းသၢင်ၵၼ်ဝႃႈ- 1.ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၼႆႉ သွင်ၾၢႆႇၼႆႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈၶဝ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်သမ်ႉၶတ်းၵၼ်ယူႇ၊ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ။ 2.ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းမႃးဢုပ်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းယိၼ်းပဵၼ်ၼႂ်းၸႂ်ဝႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်းႁဝ်းလႆႈမႃးဢုပ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသွင်ၸုမ်း။ တၢင်းၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ၊ တၢင်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼႆဝႆႉ၊ ၶဝ်ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။
ထၢမ်-လိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းထိုင်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ႁဵတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇယၢပ်ႇ၊ ပေႃးၵေႃႉၼိုင်ႈလုၵ်ႉၽိတ်းၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်သိုၵ်း ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းတေႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ၊ ၾၢႆႇလဵဝ်ႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ၊ မၼ်းလူဝ်ႇႁဵတ်းသွင်ၾၢႆႇသၢမ်ၾၢႆႇလၢႆၾၢႆႇမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ၶတ်းၸႂ်ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈၼႆႉသေ ပၼ်ႁႅင်းႁဝ်းၶႃႈ တီႈဢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ ပၼ်ႁႅင်းဢီးႁႂ်ႈၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇၼႆႉ ယႃႇပေႁႂ်ႈၶဝ်လႆႈမႃးၵမ်ၵွင်ႈၶိုၼ်းသေ မႃးတိုၵ်းၵၼ်ယိုဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈႁႂ်ႈၸွႆႈပၼ်ႁႄႉပၼ်၊ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ ပေႃးဝႃႈလိူၼ်ၼႃႈမႃး တေမီးပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ မီးတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၽူႈတၢင်တူဝ်တႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တေမိူဝ်းတၢင်ႇလၢတ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးၼႂ်းဝူင်ႈၼႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈတေလူင်းတွင်ႈထၢမ်ၵၢၼ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၶဝ်တေလူင်း 8 တီႈ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 3 တီႈ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 3 တီႈ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ 2 တီႈ၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၼွၵ်ႈမိူင်းတႆး 5 တီႈ ဝႃႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈမီးတၢင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈပိုတ်ႇဢူၵ်းပိုတ်ႇၸႂ်သေ လၢတ်ႈၼႄပၼ်ၶဝ်၊ တိုၵ်းသူၼ်းပၼ်ၶဝ်၊ ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃးႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ်သေ ၵႂႃႇတၢင်ႇလႆႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်သေၵမ်း၊ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ပေႃးပႃးၸႂ်ၶႂ်ႈၶဝ်ႈပႃး ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်း ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈ မီး 3 လၢႆး။ 1.ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၼႂ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်သေ တုၵ်းယွၼ်းလၢတ်ႈ။ 2.ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်သေ လၢတ်ႈ။ 3.သုၼ်ႇတူဝ်သေၶဝ်ႈပႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းပႃႇတီႇလႂ်၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႂ်၊ သုၼ်ႇတူဝ်လႂ် ႁႂ်ႈပေႃးၶဝ်ႈပႃးလႆႈၼႆႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး လႆႈတၢင်ႇဝႆႉယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၼ်ႁႅင်း ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်သေ တေလူင်းၵႂႃႇသူၼ်းတုမ်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉသေၵမ်း၊ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၵွပ်ႈမီးလွင်ႈဢမ်ႇပေႃးၸႂ်ၼိူဝ်ၵၼ် ၸင်ႇဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်
ထၢမ်- လွင်ႈဢၼ်လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ- ဢၼ်ၼႆႉလၢတ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၼႆႉတႄႉ တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ဢၼ်တိုၵ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ ၵေႃႈမီးယူႇ၊ မၼ်းပႆႇယဝ်ႉပႆႇတူဝ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶဝ်ပေႃးတေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမႃးၼႆႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ဢၼ်ၼႆႉႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ် ယင်းပႆႇလႆႈၸႂ်ၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၼႄႉၼွၼ်းတႄႉ ၸုမ်းဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၶဝ်သၢၼ်ၶတ်းၼိူဝ် NCA ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်ႈၸႂ်ၵၼ်ၵူႈၾၢႆႇသေ ပေႃးတမ်းၸႂ်ၵေႃႈ ၶဝ်တေလူင်း၊ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၶဝ်ပေႃးတေဢွၼ်ၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမႃးၼႆႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပၼ်ႁႃတၢင်းၾၢႆႇၶဝ်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပၼ်ႁႃၶဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းတေလႆႈၸွႆႈၵႄႈပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ မၼ်းပဵၼ်ၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇယဝ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၾၢႆႇလဵဝ်ၵူၺ်း တေလႆႈဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။
ထၢမ်-ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၼႆႉ ဢၼ်လီႁၢၼ်ႉၸႂ် မီးသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ဢၼ်လီႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပုၼ်ႈတႃႇသုၼ်ႇတူဝ်ၼႆႉ 1.ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၺႃး ဢမ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇသေပွၵ်ႈ၊ ၵမ်းၼႆႉပဵၼ်ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ၊ ထူပ်းၵေႃႈလႆႈထူပ်း၊ ဢုပ်ႇၵေႃႈလႆႈဢုပ်ႇ။ 2.ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵေႃႈ တင်းလႆႈထူပ်းသေတင်းလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆႉ ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၵေႃႈမုင်ႈမွင်းဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းထူပ်းၵၼ်ဢုပ်ႇၵၼ် ၵမ်းၼႆႉ မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးသေ မႃးၵမ်ႉၸွႆႈတီႈဢၼ်ႁဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵၢၼ်မိူင်း ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ။
ထၢမ်-ဢၼ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သမ်ႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းမီးလွင်ႈဢမ်ႇပေႃးၸႂ် ႁဝ်းၸင်ႇဢုပ်ႇၵၼ် ၸင်ႇသိုပ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်၊ ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇတၢပ်ႈလၢတ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈမီလွင်ႈပေႃးၸႂ်ၵၼ်ယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၸူႉႁၵ်ႉၵၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇဢဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇလူဝ်ႇထၢမ်သင်ထႅင်ႈယဝ်ႉ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈထတ်းသၢင်ႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇဝႃႈ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးဢၼ်မီးလွင်ႈပွင်ႇလႅင်းၸႅင်ႈၵၼ် ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး ႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇ
(တွၼ်ႈ 2 သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 1)
ထၢမ်-ဢၼ်ႁၼ်လီလူၺ်ႈၵၼ်သေ တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ မီးသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-မီးလွင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇၵေႃႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တေလႆႈယူႇၾၢႆႇတႂ်ႈၽွင်းငမ်းမၢႆမီႈ (Rule of Law) ၊ တၢင်းလုမ်းတြႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်မႃးၸိမ်ၸွမ်ႇၸွမ်းသေ တေလႆႈပၼ်ဝႆႉ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈတႅပ်းတတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိၵ်ႇၾၢႆႇၼိုင်ႈ ႁဝ်းသမ်ႉႁဵတ်းလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ် ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဵတ်းလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈလူဝ်ႇတူၺ်းပၼ်ပႃးၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၼၵ်းပေႃးပဵၼ်မဝ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸႃႉပေႃးတေလီၼႆႉ ႁဝ်းတေလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်းပၼ်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၽူႈၵွၼ်းၽူႈတၢင်ၼႃႈ (သႄႉၼႄႇၶျူၵ်ႉ) ဢူးထုၼ်းဢူးသေ သူၸဝ်ႈႁႃတၢင်းႁႂ်ႈပေႃးၼၵ်းပဵၼ်မဝ်၊ ၸႃႉပဵၼ်လီ၊ ၼၢၼ်းပဵၼ်ၸဵဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶပ်းၶိုင်ၵႂႃႇ။
တၢင်းၾၢႆႇၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၼႆႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- ၼင်ႇဢၼ်ႁဝ်းလႆႈၶပ်းၶိုင်ပွင်မႃးၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈၸႅင်ႈ/ပွင်ႇလႅင်းပၼ်ၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉမီးဝႆႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ဝႃႈလၢႆၾၢႆႇၶၢတ်ႇၵႂႃႇၽွင်ႈ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းၶႃႈလီလႆႈႁဵတ်းၶိုၼ်း၊ ပေႃးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းၵၼ်သေ လႆႈတီႉၺွပ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ၊ တေဢမ်ႇမီးၵွၼ်ႇ ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။
တၢင်းၾၢႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်း ၶဝ်ၵေႃႈသပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ- ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းလၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတႄႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တင်ႈတႄႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇမိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈမူႇၸုမ်းဢၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်တင်း ၵူၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇၵူႈပွၵ်ႈ RCSS လႆႈၵပ်းၵၼ်တင်း ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇၸူဝ်း၊ မီးသင်ၵေႃႈလၢတ်ႈတီႈဢူးၶိၼ်ႇမွင်းၸူဝ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇၸူဝ်းၵေႃႈ သိုပ်ႇတၢင်ႇပၼ်တီႈဢူးဢွင်ႇမိၼ်ႉ၊ လုၵ်ႉတီႈဢူးဢွင်ႇမိၼ်ႉၵေႃႈ ပွင်ႇပၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႈပေႃးဝႃႈမီးပၼ်ႁႃၼႆ မၼ်းတေသိုပ်ႇၾူၼ်ႊလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း သုင်သုတ်း၊ ၶဝ်မီးပၼ်ႁႃသင်ၵေႃႈ မၼ်းၵႂႃႇၸွမ်းမႅၼ်ႈသၢႆမၼ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းမီးပၼ်ႁႃသင် ႁဝ်းတေတၢင်ႇတီႈၽႂ်ၼႆ မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ တၢင်ႇယဝ်ႉၵေႃႈမၼ်း ဢမ်ႇမီးၵႂၢမ်းတွပ်ႇ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
တၢင်းၾၢႆႇၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈၼႆႉ ၸႂ်ႈတႄႉယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈတင်း ၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ မီးသင်ၵေႃႈယုၵ်ႉဢဝ်ၾူၼ်ႊသေ လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇသေ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်၊ သူၸဝ်ႈၵေႃႈၵႃႈတေလႆႈႁိူဝ်ႉယဝ်ႉ။ သူၸဝ်ႈမီးသင်ၵေႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈလူဝ်ႇလႆႈလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတႅၼ်းၶွင်ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇဢူးၵျေႃႇတိၼ်ႇသူၺ်ႇ၊ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊတိၼ်ႇမဵဝ်းဝိၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တၢင်းၾၢႆႇၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ မီးၽူႈတႅၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၸွမ်သိုၵ်းၵဝ်ႇ ၸိုဝ်ႈဝႃႈဢူးၶိၼ်ႇၸေႃႇဢူး၊ မီးသင်ၵေႃႈၵပ်းႁႃ- ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉမၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်လီပိူင်ၼိုင်ႈ။
ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈပူၵ်းပွင် ဢၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးဝႃႈ ယုၵ်ႉမုၼ်း (Development) ။ လွင်ႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် မိူဝ်ႈၽွင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇၼႆႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈၽွမ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁဵတ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းလူဝ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်သေႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵႂႃႇ၊ မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လီ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇတွၼ်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ လီႁၢၼ်ႉၸႂ် ဢမ်ႇလီႁၢၼ်ႉၸႂ်)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA 8 ၸုမ်း ႁူပ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ တင်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လၢႆလွင်ႈ
ထၢမ်-မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA သေ လႆႈၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 ၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇၸုမ်းဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉ 8 ၸုမ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈလိူၵ်ႈၽူႈတႅၼ်း 5 ၵေႃႉသေ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ၊ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ဝၢႆးဝၼ်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း (ၸွမ်သိုၵ်းလူင်) မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ။ ပေႃးဝႃႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လၢႆႁူဝ်ၶေႃႈ။ ႁူဝ်ၶေႃႈ 1 လွင်ႈၵူၼ်းလူင်ၸုမ်း ABSDF လႄႈၵူၼ်းလူင်ရၶႅင်ႇ ALP ၶဝ်ထုၵ်ႇတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တီႉၺွပ်းဝႆႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵူၼ်းလူင် သွင်ၸုမ်းထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းဝႆႉၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလႆႈလွတ်ႈၽေးလွတ်ႈၶဵၼ်သေ ၸဵဝ်းဢွၵ်ႇၶိုၼ်း တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်မိူဝ်းၼႃႈထႃႇပၢႆမႃး လိူင်ႈၸိူင်ႉၼႆပေႃးတေဢမ်ႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၼႆႉ တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ (2017) ပႆႇသဵင်ႈၼႆႉ တေဢၢၼ်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ မီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းဝႆႉဝႃႈ ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၽွၼ်းပၢင်ႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉသမ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈၼႆႉႁဝ်းလႆႈဢုပ်ႇထႅင်ႈ။ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ဢၼ်တိုၵ်းတေႃးၵၼ်ယူႇ တီႈတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ တၢင်းမိူင်းၶၢင်၊ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽေးယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈၵိုတ်းလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်။
ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၸဵဝ်းၵိုတ်းၵေႃႈ 1.ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတေလႆႈသိူဝ်းသႃႇ။ 2.တႃႇႁဝ်းတေသိုပ်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈ မၼ်းတေငၢႆႈ/ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၸူဝ်ႈႁဝ်းတိုၵ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢႆးယူႇလီ၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေၶိုင်ပွင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉယူႇၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉၶဝ်ၵေႃႈလူဝ်ႇလႆႈၵိၼ် လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း လူဝ်ႇလႆႈႁႃ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၶဝ် တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူင်ၵဝ်ႇၵဝ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းမႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈႁွင်ႉမွၵ်ႇၶဝ် မႃးၸွႆႈၵၢၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်း၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် လွင်ႈယၢပ်ႇၵေႃႈတေၸၢင်ႈငၢႆႈ၊ လွင်ႈငၢႆႈၵေႃႈတေၸၢင်ႈၸဵဝ်းယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၼၢၼ်းၵေႃႈတေၸၢင်ႈၸဵဝ်း ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။ လွင်ႈႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆႉ မီးယူႇလၢႆႁူဝ်ၶေႃႈ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆ ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းတႄႉဢမ်ႇပဵင်းပေႃး၊ ၵူၺ်းႁဝ်းလူဝ်ႇႁူႉဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵမ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼွၵ်ႈတၢင်းၵၢၼ်၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ (Informal) ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တီႈႁဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းႁၼ်လီလူၺ်ႈၵၼ်ၵေႃႈမီး၊ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈသေ တေသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈမီး၊ ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်ၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ (Workshop) ပဵၼ် 2 ပွၵ်ႈ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13-15/12/2016 ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 10-11/01/2017 ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈလႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးႁဝ်းတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ် ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တေတႄႇတင်ႈပူၵ်းပွင်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁႂ်ႈၸၢင်ႈလႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ လႆႈႁူႉဝႃႈၶဝ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ မီးယူႇ 12 ၶေႃႈ၊ ၼႂ်း 12 ၶေႃႈၼႆႉ ၶဝ်ဢၢၼ်းတၢင်ႇၼႄၼႂ်းပၢင်ၵုမ်၊ မၢင်ၽဝ်ႇတေမႃးဢွၼ်တၢင်းပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ ၼႂ်း 12 ၶေႃႈၼႆႉ 8 ၶေႃႈ လုၵ်ႉၼႂ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ၼၼ်ႉမႃးၵမ်းလဵဝ်။
ၼႂ်း NCA ၼၼ်ႉ ပေႃးတူၺ်းၵၼ် 1 ပႃးလွင်ႈလၵ်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် (ဢၶျေႇၶၢၼ်ႇမူႇ) ။ ပေႃးဝႃႈဢဝ်ၼႂ်း NCA ၼႆ မၼ်းတေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ၊ တၢင်းၾၢႆႇၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းၵေႃႈ ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈတူၺ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းဢၼ်ႁဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ၊ ဢၼ်ႁဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၼႆႉ မီးၼႂ်း NCA ၶဝ်၊ မီးၼႂ်းယူင်ႉၶၢပ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်။ လႆႈဝႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းမီးတၢင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် တူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃးၽွင်ႈ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈဢၼ်ႁၼ်လီလူၺ်ႈၵၼ်သေ တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ မီးသင်ၽွင်ႈ)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
လွင်ႈပဵၼ်မႃးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်း ပႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး
(တွၼ်ႈ 7 ၊ သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 6)
ထၢမ်-ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈ ၸမ်ထိုင်မႃးယဝ်ႉ၊ ယူႇတီႈဢႃးၸၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈသေ ၶႂ်ႈမီးၶေႃႈၵႂၢမ်း ၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈထိုင် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ပေႃးဝႃႈႁဝ်းလၢတ်ႈၶိူဝ်း ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆ ႁဝ်းတိုၼ်းလူဝ်ႇၶႆႈၶိုၼ်းပိုၼ်းမၼ်း။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းပိုၼ်းဢၼ်ပဵၼ်မႃးဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ၵဝ်လၢတ်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ မႂ်းလၢတ်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးတႄႉတႄႉၼႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 7 ၼႆႉ ပွတ်းၼႂ် ၽူႈတၢင်တူဝ်တႆး ၽူႈတၢင်တူဝ်ၶၢင်၊ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၶျၢင်းၶဝ်ၼႆႉ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ်၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၶဝ်တီႈမၢၼ်ႈ၊ ၶဝ်မႃးတူၵ်းလူင်းၵၼ် ။
ပိူင်လူင်မၼ်း ပေႃးႁဝ်းႁုပ်ႈတူၺ်းၼႆ 1.မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းၶၢင် မိူင်းၶျၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉတေလႆႈမီးသုၼ်ႇလႆႈ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။ 2.ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႃႈၵၢၼ်မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်းၼႆႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း တေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူၺ်း။ ၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶဝ်တေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်းသေ ယဝ်ႉၵႂႃႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ပေႃးၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းသဵင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ၊ လွင်ႈတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း၊ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇငိုၼ်းတွင်း ဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈပိူင်ပိူင်ၼႆႉ ႁဝ်းတေလႆႈမီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸွမ်းလႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈယူႇတီႈၾၢႆႇမၢၼ်ႈၾၢႆႇလဵဝ်ႁဵတ်း၊ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်း။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉ ၽိူဝ်ႇထိုင်ၵၢင်ၶမ်ႈမႃး တၢင်းၾၢႆႇဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈမႃး၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းတႆးၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ဝႆႉထႃႈၸဵမ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉ 7 တူၼ် သမ်ႉၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉ။ ၸဝ်ႈၾႃႉၵေႃႈတၢင်တူဝ်ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ 33 မိူင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတင်း 33 မိူင်း၊ ၶဝ်ၵေႃႈတင်ႈဝႆႉ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး။ ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ယူႇတီႈမိူင်းတႆးသေလႆႈပွင်ႇၵႂႃႇ ပၼ်တီႈဢိင်းၵလဵတ်ႈယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႈႁဵတ်းဝႆႉ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးႁင်းမၼ်းၵူၺ်း။ တၢင်းၾၢႆႇတႆးဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇပႃးၸွမ်း၊ ႁဝ်းတေဢဝ်ၼႆႉဝႃႈၵူၺ်း။
ၵမ်းၼႆႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးသူၼႆႉ ႁႂ်ႈယႃႉ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇႁပ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်လႄႈၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ၵႂႃႇႁပ်ႉပႅတ်ႈၶေႃႈၸီႉသင်ႇၶွင်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်?၊ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ႁဝ်းတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၶိုၼ်းၶီႈၶႃႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဝ်းတေႁဵတ်းၶီႈၶႃႈဢိင်းၵလဵတ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ႁဝ်းပူၼ်ႉတႂ်ႈမိုဝ်းၶီႈၶႃႈဢိင်းၵလဵတ်ႈသေ ႁဝ်းတေၸုၵ်းႁင်းၵူၺ်း ႁဝ်းၸင်ႇၵွႆႈမႃးတင်ႈၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းႁင်းၵူၺ်း၊ ဢၼ်မီးၸဝ်ႈၾႃႉႁဝ်း 7 ၵေႃႉလႄႈ ၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း 7 ၵေႃႉ၊ ၶဝ်ၸင်ႇမႃးႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်မိူဝ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉသေတႅပ်းတတ်း၊ ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈလၢတ်ႈမႃး ႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇဢဝ်၊ ႁဝ်းဢဝ်ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း 14 ၵေႃႉၼႆႉဝႃႈၵူၺ်းယဝ်ႉ ၶဝ်တႅပ်းတတ်းၼင်ႇၼႆ။ ဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမိူင်းတႆး။
ၼႂ်းဢၼ်တႅပ်းတတ်းၵႂႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈမီးတႆးၵူၺ်း၊ တႆးၼႆႉၼမ်ယူႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၼႂ်း 33 မိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် 34 မိူင်းၼၼ်ႉ တႆးၼႆႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးမီးယူႇ 21 မိူင်း၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး မိူၼ်ၼင်ႇၸဝ်ႈၾႃႉ ပဢူဝ်းမီး 2 မိူင်း၊ မီးၵယၢၼ်း၊ ပလွင်ႈ (တဢၢင်း)၊ ဝႃႉ၊ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ၊ ထၼု၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းဢၼ်တင်ႈၸိုဝ်ႈၼႆႉ ပၢၼ်လႂ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းပိူင်ႈၵၼ်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆပႃးမူတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆး ဢမ်ႇပႃးယဝ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆဝႆႉလူဝ်လူဝ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈလွင်ႈပိုတ်ႇၶေႃႈတီႈပွင်ႇ မၼ်းပိူင်ႈၵၼ်။
တင်ႈၸိုဝ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ မၼ်းၵေႃႈပွင်ႇဝႃႈ မိူင်းတႆး၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇလိူၵ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇ မၼ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ဢိူဝ်ႈ မၼ်းၼႄၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ဢၼ်ႁဝ်းမီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ ပီ 1947 ၼၼ်ႉႁဝ်းၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈဝူၼ်ႉထိုင်ၶိုၼ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေမိူၼ်ၼၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ယူႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ႁၵ်းလင်တေႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်
(တွၼ်ႈ 6 ၊ သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 5)
ထၢမ်-ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇလီႁူႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ ?။
တွပ်ႇ-(1)မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇတွပ်ႇထဵင်လႆႈဝႃႈ ၽႂ်ယိုဝ်းၵၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵူၺ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈယိုဝ်းၵၼ်တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈလူင်းထိုင်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး)ၼႆ မၼ်းလီၶေႃးၶူမ် ႁဝ်းဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ဢဝ်ၸႂ်လိူတ်ႇမႆႈသေႁဵတ်း တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈလႃးလႃး။ မၼ်းတေလႆႈပဵၼ်ၸႂ်ဢၼ်ငမ်းယဵၼ်၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ယဵၼ်သေႁဵတ်း ။
ႁဵတ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈပႅင်းၸင်းၵၼ်သေႁဵတ်း တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ၊ တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈပဵၼ်လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်၊ လွင်ႈႁၵ်ႉပႅင်းၵၼ်သေႁဵတ်း။ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်မၢႆမီႈၶွင်လေႃးၵ ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈလွင်ႈၸင်းၵၼ်ၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈၸင်းၵၼ်ၵႂႃႇယႃႉဢမ်ႇလႆႈ၊ လွင်ႈၸင်းၵၼ်ၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈႁၵ်ႉၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၵႂႃႇယႃႉတေလႆႈ။ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်မၢႆမီႈၶွင်လေႃးၵ ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈၾၢႆႇလႂ်၊ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈ ၾၢႆႇတႆး ၾၢႆႇၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁူႉတေလႆႈမီးလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်သေႁဵတ်း။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းယူႇၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈၵႂႃႇၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းသင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼႆႉ မၼ်းတေႁၵ်းလင်ႁဝ်းႁႃႉ၊ မၼ်းတေၵွင်လင်ပႅတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းႁႃႉ၊ ဢမ်ႇတၢပ်ႈမႆႈၸႂ် ။
(2)ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ပဵၼ်ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇၵူၺ်း၊ ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းတေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် 3 ပိူင်- 1.တေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်။ 2.တေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်။ 3.တေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလေႃးၵလူင်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်။ လေႃးၵလူင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်။ ႁဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼႆလႄႈ ၵႂႃႇတဵၵ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပိူၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပိူၼ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼႆလႄႈ မႃးတဵၵ်းၶိုၼ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း။ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ်ၶွင်ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ပေႃးဝႃႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တၢင်ႇတီႈတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၶဝ်လႄႈ ပႆႇၸၢင်ႈဝႃႈ။ ၼႂ်းၵူၼ်းလူင်တႆးႁဝ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်သေလႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇၼႆႉ တိုၼ်းဝႃႈတေဢမ်ႇမီးၸႂ်ဝႃႈ ႁဝ်းတေၵႂႃႇဝၢင်းၶိူင်ႈပၼ်ပိူၼ်ႈ၊ ႁဝ်းတေၵႂႃႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၽူႈၶဵၼ်သေ မႃးၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း၊ ႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇမီး၊ ႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉ ပႆႇၼႄလႆႈလၵ်းထၢၼ်ၵေႃႈ မိူဝ်းၼႃႈမႃးတႄႉ တေႁၼ်မႃးၵူၺ်း ။
(3)ပေႃးဝႃႈႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းယူႇတီႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်း မၼ်းၸင်ႇၸဵဝ်းဢွင်ႇၼႆၵေႃႈ သူၸဝ်ႈၵေႃႈတေလႆႈၵႆႉႁၼ် လွင်ႈၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၸိူဝ်ႉၼႆႉႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ်တင်းၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ်တင်း ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၵူၺ်း၊ တင်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ်။ ပေႃးဝႃႈလီၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈယူႇ တင်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်သမ်ႉဢမ်ႇလီၵၼ် ပႆႇပွင်ႇၵၼ်ၼႆၵေႃႈ မၼ်းပႆႇၸႂ်ႈပိူင်မၼ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ တင်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်၊ တင်းၾၢႆႇမၢၼ်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်၊ တင်းၾၢႆႇတႆးႁဝ်းၼႆၵေႃႈ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် ပွင်ႇၸႂ် လူင်ႉလႅင်းၵၼ်၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်တႄႉ ၼႃႈၵၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉတေဢွင်ႇမၢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ယူႇ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်း ၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇထိုင်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 70 ပီတွၼ်ႈၼႃႈ)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၼႃႈၵၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၶႂ်ႈႁဵတ်း ပေႃးတပ်ႉသိုၵ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈ
(တွၼ်ႈ 5 ၊ သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 4)
ထၢမ်-ၼႂ်းပီၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈယင်းတိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၶတ်းၸႂ်ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ်ထူပ်းတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈသင်၊ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလႄႈသင်၊ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈၶဝ်ႁဵတ်းသင်ဝႆႉယူႇ၊ ၸွင်ႇၶဝ်ႁႃလၢႆးတၢင်းမႃးၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈသင်၊ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလႄႈသင် ၶဝ်ယူႇၼႂ်း ၵႄႈၵၢင်လၢႆၾၢႆႇ။ 1.ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ တီႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၼ်ၵတိဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းတေဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ႁဝ်းတေၵေႃႇတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈလူဝ်ႇႁဵတ်း။ 2.ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ယူႇတီႈလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈပႂ်ႉတူၺ်း၊ ၶဝ်ၵေႃႈတိုၼ်းဝႃႈတေလႆႈႁဵတ်း ယႃႇပေႁႂ်ႈၼႃႈလဵၵ်ႉတႃတႅမ်ႇ။ 3.တူဝ်မၼ်းၼၢင်းသမ်ႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းၶွင်ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ဢွင်ႇသၢၼ်း၊ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ဢွင်ႇသၢၼ်း လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵတိဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ် မၼ်းၼၢင်းသမ်ႉလူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း။ 4.ဢၼ်မၼ်းၼၢင်းလူဝ်ႇႁဵတ်းယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးတပ်ႉသိုၵ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉ မၼ်းသမ်ႉႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၵႂႃႇယူႇတီႈမၼ်းၼၢင်းသေ ႁဝ်းမႃးတႅၵ်ႈတူၺ်းတူဝ်ႁဝ်း တေၺႃးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႄႉတႄႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းမုင်ႈမွင်းဝႃႈ ဢၼ်မၼ်းၼၢင်းၺႃးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယူႇၼႆႉ ၵူၼ်းၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်မၼ်းၵေႃႈ မီးၼမ်ယူႇ ။
ယူႇတီႈမၼ်းၼၢင်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈဢႃႈပၢၵ်ႇဝႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၸွႆႈၶႃႈလူး၊ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်သေ ယူႇတီႈမၼ်းၼၢင်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်းသေ ဢူၵ်းႁၵ်းၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယူႇၼႆတႄႉ မၼ်းၵေႃႈတေဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇတွၼ်ႈ 6 ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁူႉ)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA 8 ၸုမ်း ႁူပ်ႉၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းသွင်လွင်ႈ
(တွၼ်ႈ 4 ၊ သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 3)
ထၢမ်-ဝၼ်းတီႈ 23 ဢၼ်တေထိုင်မႃးၼႆႉ ၸုမ်း RCSS လႄႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA 8 ၸုမ်း၊ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ။ တေၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈသင် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ ?။
တွပ်ႇ-တေမီး 2 လွင်ႈ။ လွင်ႈၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ (2016)ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈၸုမ်းၶွင်ပႃႇတီႇပူတ်းပွႆႇရၶႅင်ႇ ALP တင်းလုၵ်ႈၸုမ်းၶွင် ABSDF မူႇၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၶဝ် လႆႈထုၵ်ႇတင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တီႉၺွပ်း။ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း 8 ၸုမ်းၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပေႃးဝႃႈသိုပ်ႇတီႉသေဢဝ်လိူင်ႈၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း မၼ်းၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တင်းပိူၼ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တင်းၼႂ်းႁဝ်းၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ယူႇတီႈၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလႄႈသင်၊ ယူႇတီႈၾၢႆႇၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းလႄႈသင်၊ လူဝ်ႇလႆႈမႃးၶႆႈၸႂ်ဝူၼ်ႉတူၺ်းသေ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးတႅပ်းတတ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်၊ ႁႂ်ႈပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇတႃႇတင်းသွင်ၾၢႆႇ၊ တႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵေႃႈႁႂ်ႈပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇ ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆႉ တေဢၢၼ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ ပေႃးဝႃႈတေႁဵတ်းၼႆ တေၸၢင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၸွင်ႇလီႁဵတ်းဢမ်ႇလီႁဵတ်း၊ ၸွင်ႇတေမီးၽွၼ်းလီႁႃႉ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီႁႃႉ၊ မၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈတေလႆႈၶၢႆႉမိုဝ်ႉဝၼ်း မၼ်းႁႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးၶၢႆႉမိုဝ်းဝၼ်းမၼ်းသမ်ႉ တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈတေဢုပ်ႇဢူဝ်းပႃး ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ဢၼ်လႆႈတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ် ဝူင်ႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ယွၼ်ႉပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ် NCA ပိူင်ႈၵၼ်
(တွၼ်ႈ 3 ၊ သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 2)
ထၢမ်-ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ပေႃးဝႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း မႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA (ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်ႈတူဝ်ႈမိူင်း) မူတ်းယဝ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ဝႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉ 8 ၸုမ်း၊ ဢၼ်ပႃး RCSS ၼၼ်ႉ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်းၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ယူႇ၊ လွင်ႈၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ဝႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈမၼ်းဢမ်ႇပွင်ႇဝႃႈ တိုၼ်းတေၵိုတ်းၵၢၼ်တိုၵ်းယိုဝ်း ၵႂႃႇပႅတ်ႈမူတ်းမူတ်း၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈ NCA ၼႆႉ တၢင်းၼိူဝ်ပွင်ႇၸႂ်လႄႈ တၢင်းတႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်ၼႆႉ မၼ်းယင်းပိူင်ႈၵၼ်ယူႇ၊ ဢမ်ႇဝႃႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇဝႃႈၾၢႆႇၸုမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ။ ၼိူဝ် NCA ၼႆႉ ႁဝ်းမႃးတီၵႂၢမ်းဢွၵ်ႇၶေႃႈတီႈပွင်ႇပိူင်ၼိုင်ႈ၊ တၢင်းၾၢႆႇၶဝ်ဢွၵ်ႇတီႈပွင်ႇပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်ယူႇၸိူင်ႉၼၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းဢၼ်ႁဝ်းလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈတိုၼ်းႁဵတ်းၶုၼ်မႃးတႃႇသေႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ မီးလွင်ႈတိုၵ်းတေႃးၵၼ်၊ ၼႆႉပိူင်ၼိုင်ႈ ။
ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ RCSS ယူႇတီႈၼႆႈဢိူဝ်ႈ၊ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇတီႈၼႆႈဢိူဝ်ႈ၊ ဢၼ်တတ်းၶႅၼ်ႈဝႆႉ လႅၼ်မၼ်းပႆႇမီး။ ပေႃးပႆႇမီးၵေႃႈ ႁူႉၵႃႈလႆႈယိုဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်လီမၼ်းၵေႃႈမီး၊ ပေႃးဝႃႈယိုဝ်းၵၼ်တင်း တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းတႄႉ ႁဵတ်းသင်သူၸဝ်ႈဢုပ်ႇႁဝ်းၶႃႈသေ မႃးယိုဝ်းႁဝ်းၼႆၵေႃႈ လႆႈတၢင်းပွင်ႉၵူၺ်း၊ မၼ်းဢမ်ႇမီးလၢႆးၸၢင်ႈၵႄႈၶႆသင် ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉၼႆတႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇ RCSS ယိုဝ်းၵၼ်တီႈမိူင်းၵိုင်၊ ပေႃးယိုဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၶွမ်ႊမတီႊႁူမ်ႈၵၼ် လူလွမ်ပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းၼႆႉ တေလႆႈမႃးၼင်ႈပၢင်ၵုမ်သေ ၽႂ်ၽိတ်းၽႂ်ထုၵ်ႇ တေလႆႈလူင်းၵႂႃႇထတ်း။ ပေႃးလူင်းၵႂႃႇထတ်းယဝ်ႉ ဢၼ်ၽိတ်းဢၼ်ထုၵ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်မိူဝ်းၼႃႈထႃႇပၢႆမႃးတေဢမ်ႇပဵၼ်ထႅင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ၊ မၼ်းမီးမႃးလၢႆးမၼ်း။ လၢႆးၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ မီးတီႈၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵူၺ်း၊ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA မၼ်းတေဢမ်ႇမီး၊ မၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တိုၵ်ႉၵႂႃႇၵႂႃႇၶိုၼ်းၶိုၼ်း ၽွင်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း
ထၢမ်-ငဝ်းလၢႆးၶၵ်ႉတွၼ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ထိုင်တီႈလႂ်ယဝ်ႉၶႃႈ ?။
တွပ်ႇ-မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၽႅၼ်တၢင်းၵၢၼ်မိူင်း (Roadmap) 7 ၶၼ်ႈတွၼ်ႈၶွင် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ဝႃႈၸိုင် မၼ်းယူႇၼႂ်းၶၼ်ႈတီႈ 4 ။ ၶၼ်ႈတီႈ 4 ၼႆႉ ပဵၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ သမ်ႉတေမီးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ မၼ်းတေၵႂႃႇၽႅဝ်တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႉၼႆႉတႄႉ ယူႇတီႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ တႄႉဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၼ်ႈတီႈ 5 ။ ၶၼ်ႈတီႈ 4 လႄႈၶၼ်ႈတီႈ 5 ၼႆႉမၼ်းပိၼ်ႇပႆႇၵၼ်၊ ပေႃးၶၼ်ႈတီႈ 4 ယဝ်ႉမႃးတီႈၶၼ်ႈတီႈ 5 ၊ ပေႃးၶၼ်ႈတီႈ 5 ယဝ်ႉၵႂႃႇၶိုၼ်းၶၼ်ႈတီႈ 4 ၊ မၼ်းတေၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်း တေႃႇပေႃးထိုင်ပီ 2020 ဝႃႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ။
မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ၶၼ်ႈတီႈ 5 ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ၼႆႉ 6 လိူၼ်တေႁဵတ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။ ၸူဝ်ႈပႆႇထိုင် 6 လိူၼ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉသမ်ႉ မၼ်းတေႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ။ ပေႃးႁဵတ်းယဝ်ႉၵေႃႈ တေမႃးႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်၊ ပေႃးႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉလုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇလူင်းၵႂႃႇၸူးတီႈၵူၼ်းမိူင်း။ ဢၼ်လူင်းၵႂႃႇၸူးတီႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ တေပဵၼ် 3 ထၢၼ်ႈ၊ 1.ထၢၼ်ႈတူင်ႇတၢင်ႇ။ 2.ထၢၼ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း။ 3.ထၢၼ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၵၢၼ်မိူင်း ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ ၶၼ်ႈတီႈ 5 ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ၵမ်းတီႈ 3 ၼႆႉ တေႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၼႃႈ ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ဝႃႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးဢမ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းဢမ်ႇဝႃႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်သုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶွၼ်ႈတုမ်ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်ယူႇ ။
ထၢမ်- ၼႂ်းပီ 2017 ၼႆႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇဝႃႈ ပဵၼ်ပီငမ်းယဵၼ်။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ထတ်းသၢင်ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ?။
တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၼၢင်းတေၶႂ်ႈပဵၼ်လႄႈလၢတ်ႈၵႂႃႇ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ၼႂ်းပီၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႆတႄႉ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈတေဢမ်ႇဝႃႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလႆႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ပီၼႆႉႁႂ်ႈမီးတီႈမၢႆတီႈတွင်းလီလီငၢမ်းငၢမ်း၊ ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈပူင်ၸႂ်ဝႃႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈႁဝ်း ယၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈတၢင်းၼႃႈယဝ်ႉ၊ မၼ်းၼၢင်းဢၢၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။ မၼ်းမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ပေႃးႁဝ်းတူၺ်းၶိုၼ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပေႃးတေႁွင်ႉၸွမ်း NCA ပိူၼ်ႈဢမ်ႇဝႃႈပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်၊ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉႁဵတ်းမႃး 2 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ၊ ပွၵ်ႈၵမ်း 1 မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ 8 ၸုမ်းၶဝ်ႈပႃး၊ တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈတၢင်ႇၼႄတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၽႂ်မၼ်း၊ ပေႃးယဝ်ႉမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ်၊ မီးလွင်ႈထဵင်ၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးၵမ်းတီႈ 2 ႁဵတ်းမိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်-သႅမ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ်၊ ပေႃးမႃးတူၺ်း သမ်ႉတိူဝ်းတွၼ်းမႃးထႅင်ႈၶၵ်ႉၼိုင်ႈ။ ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 1 မီး 8 ၸုမ်းၵူၺ်း၊ ၽိူဝ်ႇပွၵ်ႈၵမ်း 2 သမ်ႉမီး 18 ၸုမ်း၊ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ဢၼ်တိူဝ်းတွၼ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တႄႉ ဢမ်ႇပေႃးပၢႆႈပိူင်ႈၵၼ်တင်းဢၼ်ၵဝ်ႇ။ မၼ်းပဵၼ်ၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်း မႃးတၢင်ႇၼႄတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၽႂ်မၼ်း၊ ပိုတ်ႇဢူၵ်းပိုတ်ႇၸႂ်လၢတ်ႈၼႄၵၼ် ။
ၵူၺ်းၵႃႈၵမ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတွပ်ႇထဵင်ၵၼ်သင်။ ပေႃးထိုင်ၵမ်းတီႈ 3 သမ်ႉတေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တေလုၵ်ႉတီႈ 18 ၸုမ်းသေပဵၼ်မႃး 21 ၸုမ်းႁႃႉ၊ ဢၼ်ၶဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ၸၢင်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်သေသမ်ႇသေပိူင်ႁႃႉ။ ပေႃးဝႃႈၸုမ်းၼမ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး ဢၼ်လီတႄႉတႄႉ၊ ပေႃးၶဝ်ၸၢင်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်သေသမ်ႇသေပိူင်ၵေႃႈ မၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇတွၼ်ႈ 2 လွင်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇ)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈလွင်ႈတမ်းဝၢင်းတီႈယူႇသဝ်း ပႆႇတႅတ်ႈတေႃးလႄႈ ပႆႇလႆႈယုမ်ႇၸႂ်လွင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း
ပဵၵ်ႉသမ်ႉလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈလွင်ႈတတ်းမၵ်းတမ်းဝၢင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႃႈလိၼ် တီႈယူႇသဝ်းပႆႇၼႄႉၼွၼ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပႆႇၸၢင်ႈယုမ်ႇၸႂ်ၵၼ်လႆႈတင်းပိုၵ်း လွင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈတင်းၾၢႆႇတႆး ယင်းတိုၵ်ႉၼႄးၵၼ်ဝႃႈ ၵဝ်ပူၼ်ႉပႅၼ် မႂ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ယူႇ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/12/2016 ၼၼ်ႉ တပ်ႉ RCSS/SSA တင်းတပ်ႉသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈၽႃႇၺႃးတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းဢိူင်ႇလၢႆႈသၢၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး။ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းသေတွင်ႈထၢမ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးလႃႉ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။
ထၢမ်-လွင်ႈၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈတၢင်းၾၢႆႇ RCSS/SSA ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇၸွမ်း NCA သေပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႃႈလိၼ်၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇယိုဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ငဝ်းလၢႆးသိုပ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈ၊ ယူႇတီႈ RCSS ၶႂ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေႁဝ်းၶႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းၵေႃႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးယူႇ တႃႇသေႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၵဝ်ႉငဝ်ႈတႄႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းလႆႈၶေႃႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႆႉ တေယူႇသဝ်းဝႆႉတၢင်းၼွၵ်ႈ တီႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈႁွတ်ႈထိုင်ယူႇသဝ်းတူင်ႉၼိုင်ဝႆႉ။ ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈ မီးတီႈလႂ်ၵေႃႈယူႇတီႈၼၼ်ႈ၊ ႁဝ်းၵေႃႈမီးတီႈလႂ်ၵေႃႈယူႇတီႈၼၼ်ႈ။ ၸွမ်းၼႂ်းဝဵင်း ၸွမ်းတၢင်းၵႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေဢမ်ႇၵႂႃႇသုၵ်ႉသၵ်ႉ ယုင်ႈယၢင်ႈ။ သင်ဝႃႈၾၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ လူဝ်ႇၵႂႃႇမႃးၸိုင် ပေႃးဝႃႈပႃးၵွင်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈပွင်ႇလႅင်းၵၼ်သေ ၸင်ႇၵွႆႈၵႂႃႇမႃး။ ၶၵ်ႉငဝ်ႈတႄႇမၼ်း မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆယူႇ ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇမႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇပႃးဝႆႉၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽႂ်တေလႆႈယူႇသဝ်းတီႈလႂ်၊ တေလႆႈတမ်းဝၢင်းတီႈယူႇတီႈလႂ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလႆႈမႄးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်း၊ ၼႂ်းၾၢႆႇၶေႃႈပိူင်တိုဝ်းၵမ်သိုၵ်းႁႃႉ၊ ၼႂ်းၾၢႆႇၶွမ်ႊမတီႊႁူမ်ႈၵၼ်လူလွမ်ၵုမ်းတူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉလူဝ်ႇလႆႈ ၶိုၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ တမ်းဝၢင်းတီႈယူႇသဝ်း ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇလႆႈတႅပ်းတတ်းၼႃႈတီႈ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးတႅၵ်ႇလႅင်းတႄႉတႄႉဝႃႈ ၽႂ်တေလႆႈယူႇသဝ်းတီႈလႂ်၊ ၼႃႈတီႈဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၼႃႈတီႈဢၼ်လႂ်ပဵၼ်တီႈၵိုတ်းတိုၵ်း၊ ၼႃႈတီႈဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ၼႃႈတီႈႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်တူင်ႉၼိုင်၊ ၼႃႈတီႈဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ၼႃႈတီႈတၢင်ႇတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈမၼ်းဢမ်ႇမီးဝႆႉတႅတ်ႈတေႃးလႄႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈတူင်ႉၼိုင်မႃးၵေႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈမီးပၼ်ႁႃ။ ပေႃးဝႃႈၾၢႆႇ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်တူင်ႉၼိုင်မႃး ၶဝ်ဢမ်ႇပွင်ႇလႅင်းႁဝ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈမီးပၼ်ႁႃ၊ ၸၢင်ႈမႃးၽႃႇၺႃးၵၼ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၼႂ်းၶိူဝ်းသေ ၸၢင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင် မိူဝ်ႈလဵဝ်ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်ပႆႇလႆႈဝၢင်းၸႂ်ၼိူဝ်ၵၼ်၊ ၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈတေႃႇၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈၼႆႉ ပေႃးႁၼ်ၵၼ်ၵေႃႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈဢမ်ႇယိုဝ်းၵေႃႈၸုမ်းၼိုင်ႈယိုဝ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းမႃးသေ ထုၵ်ႇၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးမႃးလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ပေႃးဝႃႈႁိုၵ်ႉၽႃႇၺႃးၵၼ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉဝႃႈပဵၼ်ၽႂ်ယိုဝ်းၽႂ်ဢွၼ်တၢင်း၊ ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃ၊ ပေႃးပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵေႃႈ ၵုမ်ႇၸီႉၼႄးၵၼ် ။
ၼႂ်း JMC-S ဢၼ်ပဵၼ်ၶွမ်ႊမတီႊႁူမ်ႈၵၼ်လူလွမ်ၵုမ်းတူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းၵေႃႈ လႆႈၶဵင်ႇၵၢဝ်ႇႁႃၸီႉၼႄးၵၼ်ဝႃႈ ၵဝ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႃႈတီႈမႂ်း မႂ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႃႈတီႈၵဝ် ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်၊ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ပႆႇၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလႆႈတႄႉတႄႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈပႆႇမီးၼႃႈလိၼ် ဢၼ်တႅပ်းတတ်းဝႆႉတႅတ်ႈတေႃးဝႃႈ ၽႂ်တေယူႇသဝ်းတီႈလႂ်၊ တမ်းဝၢင်းပၼ်တီႈယူႇတီႈလႂ်၊ ၼႃႈတီႈဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၵိုတ်းတိုၵ်း၊ ၼႃႈတီႈဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ၼႃႈတီႈတူင်ႉၼိုင်ႁူမ်ႈၵၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇၵွႆႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ။
ထၢမ်-ငဝ်းလၢႆးတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးတူင်ႉၼိုင်တၢင်းၼွၵ်ႈတိၵ်းတိၵ်းၼႆ ၸွင်ႇတေၸၢင်ႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈၶႃႈႁႃႉ လွင်ႈပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ? ။
တွပ်ႇ-လွင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈလၢတ်ႈၵၼ်ဝႆႉတႅၵ်ႇလႅင်းယူႇဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ႁႂ်ႈပွင်ႇလႅင်းၵၼ်။ ပေႃးဢမ်ႇပွင်ႇလႅင်းၵၼ် ပေႃးဝႃႈၽႃႇၺႃးၵၼ်ၵေႃႈ ႁူႉၵႃႈလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ ။
ထၢမ်-တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ဢၼ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈထိုင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း မီးသင်ထႅင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူႉဝႆႉဝႃႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းၵိုတ်းတိုၵ်း၊ ၵိုတ်းတိုၵ်းပိူဝ်ႈတႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်ၵူၺ်း။ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းၵေႃႈ ယင်းပႆႇတႅတ်ႈတေႃး၊ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ပႆႇလႆႈဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်သင်တႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၽဝႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ မၼ်းတိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢမ်ႇသုၵ်းဢမ်ႇလိပ်း၊ တေၸၢင်ႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၺႃးၽေးသိုၵ်းသိူဝ်၊ ထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈထူပ်းၺႃးယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈယူႇသဝ်းၵႂႃႇမႃးမီးလွင်ႈသတိၾၢင်ႉၵႅမ်းယႂ်ႇၼမ်၊ ယႃႇပေလူင်တူဝ်လိုမ်းၶိင်းၵၼ်သေၵမ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁူႉတူဝ်သေ မေႃငိူင်ႉဝႄႈၽေးၵွၼ်ႇမိူဝ်ႈၽေးပႆႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းပလွင်ႈ/ၶၢင်/တႆး ပၼ်ႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၽသႃးၸႄႈမိူင်းတႆး တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်းပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ
လွင်ႈၽသႃးၸႄႈမိူင်းတႆး တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်းပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းပလွင်ႈ/ ၶၢင်/ တႆး တွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ်တၢင်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပေႃးမၵ်းမၼ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၵေႃႈ ၵိုင်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ။
(ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လူၺ်းၶျႄႇရီႇ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းပလွင်ႈ ၵေႃႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၾၢႆႇဢွၼ်ႁူဝ် လွင်ႈပေႃႇလသီႇ ၼႂ်းၸုမ်းၼၢင်းယိင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ (WLB) တွပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။)
ထၢမ်- ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းတွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉ တီႈၸုမ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉၼိူဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢၼ်ဝႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ပဝ်ႈမၢႆသေႁဵတ်းႁၢႆႉယူႇ၊ ပိုတ်းယိုဝ်းယူႇမိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်း isis ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ တေလႆႈၵႂႃႇၸႂ်ႉၼိူဝ်ၸုမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ။
ထၢမ်-ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၵိုင်ႇထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၸုမ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ၸုမ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းႁဵတ်းႁၢႆႉ ႁဵတ်းမိူၵ်ႈလိူင်းၼႆယူႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ တပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇဢႃႇၼႃႇမၼ်းတေမၼ်ႈၵိုမ်းၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈမၼ်းတိုၼ်းတေႁဵတ်း၊ မၼ်းပဵၼ်ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄဢႃႇၼႃႇတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်း။ ပေႃးမႃးတူၺ်းတင်ႈတႄႇပီ 1962 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈလေႃႇတိုၵ်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ တီႉၺွပ်းၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸီႉၼႄးဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ၸူၼ်ၼႆသေ ၶႃႈႁႅမ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ၊ ပေႃးပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ၊ ႁိမ်ၸူၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်၊ ဢဝ်ၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈ၊ ဢဝ်ၶိူင်ႈဝိၼ်တိုၵ်းသိုၵ်းယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းယူႇသဝ်း။ ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းပဵၼ်တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၶဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 1988 ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇတၢင်းတပ်ႉမတေႃႇ ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း။ မိူဝ်ႈပီ 2007 သင်ၶၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၶဝ်ၼပ်ႉထိုဝ်ၵိူဝ်းလီ ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယင်းတီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇတဵၵ်းတဵင်ပေႃႉထုပ်ႉ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်း တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၸုမ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ။
ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈဝႆႉၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ပဝ်ႈမၢႆသေ ႁဵတ်းႁၢႆႉပိုတ်းယိုဝ်း သႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈၸၢင်ႈဝႃႈႁင်းၶဝ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉလႆႈယူႇ။ ပဵၼ်ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးႁဵတ်းမိူၵ်ႈမႂ်ႈလိူင်းၸိူင်းၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ႁဝ်းတိုၼ်းဝႃႈပဵၼ်ၸုမ်း ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉတိၵ်းတိၵ်း ။
ထၢမ်- ၵၢၼ်တီႈၼႄးသေၸုမ်းၸုမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇႁႃႉ။ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်လီသုတ်း တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈတင်ႈၸိုဝ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇဝႃႈပဵၼ် ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ လၢႆးတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉလႆႈ။ ဢၼ်ယႃႉႁႂ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ လူႉၵွႆယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။ လွင်ႈၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်ဝႆးဝႆး၊ မူႇၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်းၼႆၸိုင် မိူင်းမၢၼ်ႈတၵ်းတေလႆႈငမ်းယဵၼ် ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆး ဢမ်ႇႁၢင်ႉဢမ်ႇၵၢတ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ ။
မုၼ်းၼေႇရီႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းၶၢင် မိူင်းထႆး၊ ၵေႃႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၾၢႆႇပေႃႇလသီႇ ၼႂ်းၸုမ်းၼၢင်းယိင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ (WLB) တွပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။
ထၢမ်- ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇတူၺ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ၊ ဢဝ်ၵူႈလွၵ်းၵူႈလၢႆးသေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႆႉ ၸုမ်းၶဝ်ၼႆႉႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ။
ထၢမ်-ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၵိုင်ႇထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၸုမ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ တေႁွင်ႉၽႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈႁၼ်တႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ၶဝ်ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၼၢင်းယိင်းတီႈၼၼ်ႈၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်၊ ၵူၼ်းမိူင်း တီႈၼၼ်ႈၺႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆ၊ ၶဝ်ႁွတ်ႈဝၢၼ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၺႃးယိုဝ်း၊ လွင်ႈဝႃႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁႃႉ ၵူၼ်းထဝ်ႈႁႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်။ တေႃႇၼင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢၼ်ၼုင်ႈၶူဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသေ ၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ ယင်းဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ယိုဝ်းယဝ်ႉဢမ်ႇပၼ်ဢဝ်သူင်ႇႁူင်းယႃၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မႃးတင်းၼမ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႆႈလူႉတၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈမီးမႃး ။
လွင်ႈၽဝ်ပႅတ်ႈ ႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈသူၼ် ၽဝ်ဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ ၽဝ်ၵျွင်းၽြႃးၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းႁူဝ်ႉႁႄႉၵင်ႈၽေးတႃႇၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်တီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ပႃးၸဵမ်ၼၢင်းယိင်း ၵႂႃႇႁၢပ်ႇၶျေႃးၶဝ်၊ ၵၼ်ႉၸၼ်ၶိုၼ်းၼၢင်းယိင်း ဢၼ်ၵႂႃႇႁၢပ်ႇၶျေႃးၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ႁဵတ်းၼိူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းမူတ်း။ ဢၼ်ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းၶဝ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆ၊ ဢဝ်ၾႆးၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း၊ ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေးၵႂႃႇမူတ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းယူႇ လႄႈသင်၊ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈပိူင်တိုဝ်းၵမ်သိုၵ်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ဝႆႉပဝ်ႈမၢႆတီႈၵူၼ်းမိူင်းသေ လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းႁၢႆႉၵဝ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉၶယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈလႂ်ဢမ်ႇလႆႈ၊ ပေႃးတၢင်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈ လွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႃႈတေၶႃႈႁႅမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ။
ထၢမ်- ၵၢၼ်တီႈၼႄးသေၸုမ်းၸုမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇႁႃႉ။ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်လီသုတ်း တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်? ။
တွပ်ႇ-တွၼ်ႈတႃႇတေလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ တၵ်းလႆႈသိုဝ်ႈသႂ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊ တၵ်းတေလႆႈထွမ်ႇသဵင်ၵူၼ်းမိူင်း သဵင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ တၵ်းတေလႆႈ ၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းပၼ် လွင်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ။ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်တေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ၊ တၵ်းတေလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇႁႂ်ႈၶိုတ်းတၼ်း။ ထုၵ်ႇလႆႈၼပ်ႉယမ်ၵၼ်၊ ၼပ်ႉယမ်သုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ တႃႇတေပဵၼ်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း၊ တေလႆႈဝႆႉၵႃႈၶၼ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်သေ လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ။
(ယိင်းႁၢၼ်ၾႃႉ၊ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (SWAN) ၵေႃႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၾၢႆႇပေႃႇလသီႇ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တွပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။)
ထၢမ်- ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ- ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇဝႆႉလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ပိူင်လူင်၊ ဢဝ်ၵူႈလၢႆးလၢႆးသေ မႃးပေႉၵိၼ်တဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇသင်၊ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းပူၼ်ႉပႅၼ်လိူဝ်ႁႅင်း ။
ထၢမ်-ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၵိုင်ႇထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၸုမ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ပႃးၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းၶၢင် တဢၢင်း ၵူဝ်းၵၢင်ႉ ရၶႅင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်သၽႃး ၵူၼ်းမိူင်း သၽႃးႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ပေႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ လွင်ႈတေမၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ႁႃႉ။ ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၸႄႈမိူင်းသမ်ႉ မႃးတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈထႅင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈသၢၼ်ၶတ်း၊ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ။
ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းမႃး။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်း ပိုၼ်းၼႆၵေႃႈ မၼ်းမီးလၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ)မၼ်းယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈထုၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႉၵိၼ် တဵၵ်းတဵင် ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၸႂ်ႉႁၢပ်ႇၶျေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းမႃး၊ လႆႈႁဵတ်းၶႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပီမၼ်း 60 ပၢႆယဝ်ႉ၊ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉၵူၺ်းယဝ်ႉ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁဝ်းၶႃႈသေမႃးယႃႉၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်းလႄႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း။ ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁႃႉ ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈယူႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်းၼႆတႄႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်း၊ လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပေႉၵိၼ်ၶိုၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးမႃးသေပွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁဝ်း ဝႃႈပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆၸိုင် ဢၼ်ပဵၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပေႉၵိၼ်တဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁႃႉ? ။
ထၢမ်- ၵၢၼ်တီႈၼႄးသေၸုမ်းၸုမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇႁႃႉ။ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်လီသုတ်း တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်? ။
တွပ်ႇ-ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း (လၵ်းမိူင်း) 2008 သေ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢၼ်ၶဝ်ႈၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ မႃးပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်မႃးႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် လွင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇမၵ်းမၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ။ ဢၼ်ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ တေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်၊ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႆ ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ဝႄႈ ဢၼ်တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။ ဢၼ်တေႁဵတ်းသၢင်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်၊ လွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ လွင်ႈသၢင်ႈလွင်ႈၶိုၼ်းလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ တႃႇတေႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ႁဵတ်းလွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်း၊ တႃႇၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈဢဝ်လွၵ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈလူၺ်ႈလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၸင်ႇၸၢင်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၾိင်ႈထုင်း ပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃသႃ ၸိုင်ႈမိူင်းလႂ်ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်
တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ဝၢႆးၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾိင်ႈထုင်း ၵထိၼ် ထေရဝႃတ ၵူႈမိူင်းမိူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5-6/11/2016 ယဝ်ႉ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 7 လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ထႅင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်တူၼ်ၶူးၸဝ်ႈမႁေႃႇ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။ (တွၼ်ႈ 2 သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 1)
ထၢမ်-ပွႆးၵထိၼ်လႄႈ ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်လႄႈႁဵတ်းၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇ မႃးႁဵတ်းလွင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်။ ၵထိၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃသႃ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈမိူင်း။ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၼႆႉ မၼ်းယူႇတီႈၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ်ပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမႃး မိူၼ်ၵၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼိုင်ႈလႄႈမိူင်းၼိုင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈလႄႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းသေ လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵေႃႈတေမီး ။
ယွၼ်ႉမၼ်းမီးၸိူင်ႉၼႆလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၵေႃႈ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵေႃႈ မီးမႃး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ်သမ်ႉပေႃးတေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်၊ မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းထႆးၼႆႉ ႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၵထိၼ် မိူၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၸွင်ႇပႃးလွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းမိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းႁဝ်းႁႃႉ၊ ၸွင်ႇလဵပ်ႈတူၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းႁဝ်းႁႃႉ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ မိူင်းၵမ်ႊၿေႃႊၻီႊယိူဝ်ႊ၊ မိူင်းမလေႊသျိူဝ်ႊ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ တီႈမိူင်းၼီႊၿေႃႊလ်ၶဝ်၊ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁူႉၵၼ် ။
တႃႇတေႁူႉလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ပေႃးႁဵတ်းၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊၵေႃႈ လႆႈႁူႉၵႂႃႇႁင်းၵူၺ်းမၼ်း။ ႁဝ်းဢမ်ႇတၢပ်ႈၵႂႃႇ ႁဵတ်းတီႈဝၢၼ်ႈၶဝ်မိူင်းၶဝ်၊ ႁဝ်းႁွင်ႉၶဝ်မႃးပၼ်တၢင်းႁူႉႁဝ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵထိၼ်မိူင်းၶဝ်ၼႆ ပွင်ႇဝႃႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၵထိၼ်ထေရဝႃတ ပုတ်ႉထၽႃသႃၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်၊ ႁႂ်ႈမၼ်းသမ်ႉပေႃးႁူႉလွင်ႈတၢင်းမၼ်း တီႈလႂ်ပဵၼ်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈမိူၼ်ၵၼ်သမ်ႉပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းပႃး ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊလွင်ႈၵထိၼ်ပႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၾၢႆႇၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႆႉယဝ်ႉ ။
ထၢမ်-ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊၵထိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၶႃႈၼေႃႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၸႂ်ႉယဝ်ႉ၊ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။ ဢမ်ႇပႆႇဝႃႈၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆးၵွၼ်ႇ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း တီႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉၵေႃႈ ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊၵထိၼ်ၼႆႉ ပႆႇယၢမ်ႈမီးမႃးသေပွၵ်ႈ၊ ၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ။
ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵထိၼ်ၼႆႉ မၼ်းမီးၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇႁႅင်းဝႆႉ။ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်တႄႉတႄႉ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႂ်ၶိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးႁူႉ လွင်ႈၵၼ်။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵထိၼ်သေ သမ်ႉပေႃးပဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်ပုတ်ႉထ သႃသၼႃ ဢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈထႅင်ႈၵေႃႈလီ၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵထိၼ်သေ ယႃႇပေႁႂ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ ၼႂ်းပၢင်ၵိၼ်ပၢင်လူႇ ပၢင်တၢၼ်းၵူၺ်း၊ တၢင်းႁူႉၵေႃႈႁႂ်ႈပေႃးမီးမႃးထႅင်ႈၼမ်ၼမ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊပွၵ်ႈၵမ်း 1 ၼႆႉ ။
ထၢမ်-ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊၼႆႉ လႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆၽႃသႃၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊပွၵ်ႈၵမ်း 1 ၼႆႉ ဢၼ်တၢင်ႇလိၵ်ႈမီး 2 ၽႃသႃ၊ ၸႂ်ႉၽႃသႃပႃလိလႄႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ ဢၼ်မႃးတၢင်ႇလိၵ်ႈၼႆႉ ၼွၵ်ႈမိူင်းမီး 7 တူၼ်၊ ၼႂ်းမိူင်းမီး 6 တူၼ်၊ တင်းမူတ်း 13 တူၼ် ။
ၵွပ်ႈသင်လႄႈႁဵတ်းပႃလိ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈၶဝ်ႈၸႂ် ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်ၵေႃႈမီး၊ ၽိူဝ်ႇတႃႉႁဵတ်းတၢင်ႇၽႃသႃ တေၶဝ်ႈၸႂ်ငၢႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵႂၢမ်းပႃလိ ဢၼ်ႁဝ်းဢဝ်မႃးႁဵတ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းငဝ်ႈ မၵထ ၵႂၢမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ၊ ၵႂၢမ်းထမ်းတြႃးမႃးလႄႈ ႁဝ်းၶိုၼ်းမႃးယုၵ်ႉယွင်ႈ ႁႂ်ႈၵႂၢမ်းငဝ်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပႃလိၼႆႉၽႄႈတိူၼ်း၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းႁူႉၼမ်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၽႃသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁူႉၵၼ်- ၼႆႉ လွင်ႈၼိုင်ႈ ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းမႃး၊ ဢၼ်ဝႃႈသမ်ႉဢဝ်ၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉႁဵတ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈႁဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း International ၊ တႃႇတေပဵၼ် International ၼႆႉ ၽႃသႃမၼ်းသမ်ႉပဵၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢင်းၵိတ်ႉ။ ၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း တီႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈလီ၊ ၸိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလီ၊ မၼ်းမီးမႃးလၢႆၽႃသႃ လၢႆဝၢၼ်ႈလၢႆမိူင်းလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶဝ် ပေႃးတေပွင်ႇၸႂ်ၶဝ်ႈၸႂ်ငၢႆႈၵေႃႈ ၸဝ်ႈၶဝ်မီးပႃးဢၼ်ပိၼ်ႇၽႃသႃၸွမ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈၾၢႆႇပႃလိ ၵႂႃႇၾၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ၊ တႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေမီးၽွၼ်းလီ ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ယူႇ ။
ထၢမ်-ဢၼ်ပဵၼ် 7 တူၼ် 7 ပႃးၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းလႂ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ပဵၼ်မိူင်းသီရိလင်းၵႃ၊ မိူင်းၶႅမ်ႊၿေႃႊၻီႊယိူဝ်ႊ၊ မိူင်းၶျၢတ်ႉသ်၊ မိူင်းထႆး၊ မလေးသျိူဝ်ႊ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ သင်ၶတင်းမူတ်း 6 မိူင်း။ သင်ၶဢၼ်လႆႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇဝႆႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ၶၵူႈတီႈ တီႈၼွၵ်ႈမိူင်းဢိၵ်ႇၼႂ်းမိူင်း တင်းသဵင်ႈမီး 219 ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉပႆႇပႃးၽူႈမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ။ သင်ၶၸိူဝ်းမႃးၸွႆႈၵၢၼ်ငၢၼ်း တီႈၸမ်တီႈၵႆမီး 60 တူၼ်ပၢႆ ။
ထၢမ်-ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉ မီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသင်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးမၼ်းမီး မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈၵထိၼ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းမိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း၊ လွင်ႈၽႂ်လွင်ႈမၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူင်းၽႂ်ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ယွၼ်ႉသင်လႄႈႁဵတ်း၊ တီႈလႂ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတွင်ႈထၢမ်ၵၼ်သေပွၵ်ႈ။ ၽိူဝ်ႇမႃးႁဵတ်းၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းမီးပႃးလွင်ႈထၢမ်တွပ်ႇ ၵၼ်လႄႈ လွင်ႈဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၵေႃႈ လႆႈထၢမ်တွပ်ႇၵၼ်သေႁူႉမႃး။ ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးမၼ်း ။
ထၢမ်-လွင်ႈလူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼႆႉ မိူင်းပိူၼ်ႈၸွင်ႇမီးၶႃႈ။ လူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ လူႇတၢၼ်းဝၼ်းလႂ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ- မီး၊ တၢင်ႇမိူင်းၵေႃႈမီး ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းထေရဝႃတ ပုတ်ႉထၽႃသႃၼႆ မီးမူတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႁႃၺႃၼ ပုတ်ႉထၽႃသႃၶဝ်တႄႉ ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်ႁဵတ်း။ လူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းလူႇမၼ်း မီးၶၢဝ်းတၢင်း 1 လိူၼ်၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ် 11 လွင်ႈၼိုင်ႈၶမ်ႈ တေႃႇထိုင်လိူၼ် 12 မူၼ်း။ ပေႃးဝႃႈပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ လူႇတၢၼ်းတႄႉလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေသိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈ၊ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼုၺၢတ်ႈပၼ် တႃႇၼိုင်ႈလိူၼ်ၵူၺ်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ ဝၼ်းလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သင် လူႇတၢၼ်းလႆႈယူႇ ။
ပေႃးဝႃႈလူႇတၢၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼွၵ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ်လွင်ႈၶေႃႈၸီႉသင်ႇၽြႃး ပဵၼ်ၸဝ်ႈဝႃႈ တေလႆႈလိူၵ်ႈၸဝ်ႈဢၼ်သိူဝ်ႇမၼ်း၊ တေလႆႈပၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်းဢၼ်သိူဝ်ႇ၊ တႃႇတေပၼ်ၼႆႉ ပၼ်လၢႆလၢႆဢမ်ႇလႆႈ၊ တေလႆႈႁႂ်ႈသင်ၶၶဝ်ၸဝ်ႈႁူႉၸွမ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈသင်ၶၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွင်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်၊ လွင်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႆႉ ၸွင်ႇႁူမ်ၸူမ်းဢမ်ႇႁူမ်ၸူမ်း၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၸိူင်ႉၼႆသေ သိူဝ်ႇၵႂႃႇ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းယဝ်ႉၼႂ်းဝၼ်းလူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉ ၵမ်းလဵဝ် ။
ထၢမ်- ဝၼ်းလူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလႂ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ဝၼ်းလူႇတၢၼ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ် ဝၼ်းလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သင်၊ ဢဝ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉဝႃႈ၊ ဢဝ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်သင်ၶ ဝတ်ႉၵျွင်းလႂ်ဝတ်ႉၵျွင်းၼၼ်ႉဝႃႈ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇတီႈၸၼ်ႉၸွမ် ႁဝ်းၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 7 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလူႇတၢၼ်းမၼ်း၊ ပွင်ႇဝႃႈဢၼ်တေသိူဝ်ႇၵထိၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 7 ၼႆႉယဝ်ႉ ။
ထၢမ်-ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼႆႉ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇၼင်ႇတီႈမိူင်းသီရိလင်းၵႃလႄႈ တီႈမိူင်းထႆးၶဝ်ၼႆႉ သင်ၶၶဝ်ၶဝ်ႈသိမ်ႇၵေႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈသိမ်ႇၵေႃႈဝႃႈ ဢၼ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းၾၢႆႇၼႃႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး မိူဝ်ႈပၢင်လူႇတၢၼ်းၵမ်းလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉသမ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်၊ ဢၼ်လူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼႆႉ လူႇတၢၼ်းၶေႃၶေႃ၊ ဢၼ်ၸဝ်ႈသင်ၶရႁၼ်းၶဝ် ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈၼႂ်းသိမ်ႇသေ သိူဝ်ႇၼၼ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၶေႃၶေႃ၊ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်ပိူင်ႈၵၼ် ။
သင်ပဵၼ်လႆႈတႄႉ ႁဝ်းတေလႆႈပဵၼ်လွင်ႈပိုတ်ႇၽိူၺ်တေႃႇၵၼ် ႁႂ်ႈမၼ်းၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႅပ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႆႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႆ ႁႂ်ႈၶဝ်သမ်ႉပေႃးႁူႉၵႂႃႇၼၼ်ႉတႄႉ ၸဝ်ႈႁဝ်းၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်လႆႈၸိုင် ယိူင်ႈမိူင်းသီရိလင်းၵႃလႄႈ မိူင်းထႆး။ သိူဝ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ် တီႈပၢၵ်ႇၼႃႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးၶဝ်ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ် ယိင်ႈၶႅၼ်းတေၶႅမ်ႉ ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊလွင်ႈၵထိၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈမိူဝ်းၼႃႈထႃႇပၢႆမႃး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်လူႇၵၢၼ်တၢၼ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပုတ်ႉထၽႃသႃၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးလွင်ႈၶႆႈမွၵ်ႇ လၢတ်ႈၼႄၵၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်၊ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ပၢင်သႅမ်ႊမီႊၼိူဝ်ႊၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁႃတီႈဝႃႈဢမ်ႇမီး- ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈမီးၸိူင်ႉၼႆ ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈလွင်ႈပဵၼ်မႃး ၾိင်ႈထုင်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃသႃ
ဢိင်ၼိူဝ်ပဵၼ် ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾိင်ႈထုင်းၵထိၼ် ထေရဝႃတ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5-6/11/2016 ၼႆႉသေ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်တူၼ်ၶူးၸဝ်ႈမႁေႃႇ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။
ထၢမ်-သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼႆႉ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈမၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ- သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ၼႆႉ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈမၼ်း မီးၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်မွၵ်ႈ 2,603 ပီၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈရႁၼ်းၶဝ် 30 တူၼ်၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈလုၵ်ႉမိူင်းသႃၵေၸသေ တႃႇတေမႃး ဝႆႈသႃၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တီႈမိူင်းသႃဝတ်ႉထိ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်၊ ၵၢပ်ႈပၢၼ်လူတ်ႉၵႃးလူတ်ႉၶိူင်ႈ ဢမ်ႇမီး။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸဝ်ႈၶဝ်လႆႈပႆၶၢဝ်းတၢင်းမႃး၊ ၽွင်းပႆၶၢဝ်းတၢင်းမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈလႆႈပႆမႃးၶၢဝ်းယၢဝ်းၼႃႇလႄႈ သမ်ႉမႃးၺႃးမိူဝ်ႈတႃႇတေဢဝ်ဝႃႇသႃ ။
သင်ၶၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ် 8 မူၼ်းယဝ်ႉ၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ် 8 လွင်ႈၼိုင်ႈၶမ်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ်ဝႃႇသႃၵူႈတူၼ်ၵူႈပႃး။ ၸဝ်ႈဢၼ်ယူႇၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်ၵေႃႈလီ၊ ယူႇၼိူဝ်လိၼ်ၵေႃႈလီ၊ ယူႇတီႈၼႂ်း လုမ်ႈၾႃႉမိူင်းလႂ်ဝၢၼ်ႈလႂ်ၵေႃႈလီ တေလႆႈဢဝ်ဝႃႇသႃ။ ဢဝ်ဝႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈယူႇၶၢဝ်းတၢင်း ၼႂ်းၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၶၢဝ်းၾူၼ် 3 လိူၼ်၊ ဢမ်ႇၵႂႃႇတၢင်းလႂ်သေႁဵတ်းၵၢၼ်သႃသၼႃ၊ ၼၼ်ႉႁွင်ႉဝႃႈဢဝ်ဝႃႇသႃ။ ႁဵတ်းၼႆသေလႆႈဢဝ်ဝႃႇသႃ ။
ၽိူဝ်ႇဢဝ်ဝႃႇသႃ ဢွၵ်ႇဝႃႇသႃယဝ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈသိုပ်ႇလုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ဢၼ်ဢဝ်ဝႃႇသႃၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း မႃးၸူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈမႃးၸွမ်းတၢင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢႆးဢွၵ်ႇဝႃႇ လိူၼ် 11 လွင်ႈၵူၺ်းလႄႈၾူၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇဝၢႆး။ ယွၼ်ႉၾူၼ်ပႆႇဝၢႆးလႄႈၾူၼ်ၵေႃႈတူၵ်းၼမ်၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈလႆႈပႆၶၢဝ်းတၢင်း ပဵၼ်ဢုင်ပဵၼ်ၵူမ်ႇ ယမ်းတင်းၾူၼ်သေမႃး ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈပႆႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼိုင်ႈတူၼ်ၼႆႉ ဢဝ် 1 ၸုမ်ႇၵေႃႈလႆႈ 2 ၸုမ်ႇၵေႃႈလႆႈ။ ပႆႇမီးဝႃႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈရႁၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်းဢၼ်လိူဝ်၊ တေႃႉတႄႉဝႃႈၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်ၸပ်းတူဝ်ၸပ်းၶိင်းပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း ။
ႁဵတ်းၼႆသေ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးတမ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇတွင်ႈထၢမ်ၶဝ်ၸဝ်ႈ- “ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် ယူႇလီသုင်းဝၢၼ်ယူႇႁႃႉ၊ မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်”။ ၶဝ်ၸဝ်ႈတွပ်ႇဝႃႈ ဢေႃႈယူႇလီယူႇၶႃႈ၊ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇပုတ်ႉထမုၼ်သုင်ၶမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်း ႁၼ်ယူႇၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႃႈပႄးၶဝ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းဝႃႈ တေလႆႈမီးသၢင်ႇၵၢၼ်းၽိုၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းၼႆလႄႈ ၶႃႈပႄးၶဝ်ၵေႃႈမီးၽိုၼ်လဵဝ်ၼႆႉသေ ၵူမ်ႇၵေႃႈလႆႈၼုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ၊ ယမ်းၵေႃႈလႆႈၼုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ၊ ႁိူဝ်ႇလႆၶႆးယွႆႉၵေႃႈ ယဝ်ႉဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ။ လၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ပွင်ႇဝႃႈမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလွင်ႈၼုင်ႈဝႆ ။
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးၸိူင်ႉၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ်သင်ၶရႁၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈပေႃးတေသၢၵ်ႈသႃႇ လူမ်ၸႂ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ လီငၢမ်းၼၼ်ႉ တႃႇၼုင်ႈတႃႇဝႆလႄႈသင်၊ တႃႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ တႃႇယူသဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်သႃသၼႃ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ႁဝ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼုၺၢတ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈသင်ၶ ၶဝ်ၸဝ်ႈ၊ ရႁၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈဢွၼ်ၵၼ် သိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႃႈ။ တႄႇမႃးၸိူင်ႉၼၼ်သေ မီးလွင်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်မႃး ။
ၵမ်းၼႆႉ လွင်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်သိူဝ်ႇ၊ ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်းသိူဝ်ႇႁႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တၵ်ႉၵႃႇၶဝ်ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်းသေ မိူဝ်းလူႇတၢၼ်းတီႈဝတ်ႉၵျွင်းၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ယဝ်ႉႁႃႉ ၼႆၵေႃႈမီးၵႂၢမ်းထၢမ်။ ႁဝ်းတေလႆႈပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ လွင်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႆႉ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈဢဝ်ၽွၼ်းလီၵထိၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းသိူဝ်ႇၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈလႆႈ ။
ၽွၼ်းလီၵထိၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းသိူဝ်ႇပၼ်သင်ၶၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်သတ်ႉထႃးမၼ်းယဝ်ႉဢမ်ႇၵႃး ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈဢၼ်ႁပ်ႉလႆႈၽွၼ်းလီၵထိၼ်ၼႆ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 5 လိူၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၼႆ ဢၼ်ပဵၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢုၵူၵ်ႈ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃးၵႂႃႇၵေႃႈလႆႈ။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ ပိူၼ်ႈပၢင်းၵၢပ်ႈသွမ်း ဢမ်ႇမႅၼ်ႈလွၵ်းလၢႆးမၼ်းၼႆၵေႃႈ သုင်းလႆႈယူႇ၊ မၢင်ပွၵ်ႈပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉ ၽွၼ်းလီၵထိၼ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႆႉ မၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်း တႃႇၸဝ်ႈသင်ၶရႁၼ်းၶဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ၊ မီးလွင်ႈပိုၼ်းမၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ။
ၽွၼ်းလီမၼ်းတႄႉ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈဢၼ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႆႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈပိင်းၺၢတ်ႈဝႆႉ တႃႇၸဝ်ႈရႁၼ်းၶဝ် တေလႆႈၵျၢင်ႉတိုဝ်းၵမ် သိၵ်ႈၶႃႇပုၵ်ႈ 227 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈလႆႈၽွၼ်းလီၵထိၼ်၊ လႆႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ၼႆႉ တႃႇ 5 ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈတိုဝ်းၵမ်ၵေႃႈလႆႈ။ ပွင်ႇဝႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပၼ်ၻီႇမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊၸဝ်ႈသင်ၶရႁၼ်းၶဝ် 5 ဢၼ်ယဝ်ႉ ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႊၾရႅၼ်ႊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾိင်ႈထုင်းၵထိၼ် ထေရဝႃတ ၵူႈမိူင်းမိူင်း တွၼ်ႈၼႃႈ 2)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်ဝႃႈ တႆးႁဝ်းၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ထုၵ်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ် ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ဝၢင်းၽႅၼ် တႃႇပၢင်ၵုမ်လူင် 21 တၢင်းၼႃႈ
(တွၼ်ႈ 7 သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 6)
ထၢမ်-တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်သမ်ႉမီးဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ႁဝ်းတေဢမ်ႇဝႃႈတၢင်းၼႃႈတိၵ်းတိၵ်း၊ ႁဝ်းတေဝႃႈၼႂ်း 6 လိူၼ်ၼႆႉၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ပႃးတင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ။ ပေႃးထိုင်မႃးလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ (2017) တေမီးၵၢၼ်ၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇထိုင်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မၼ်း တေမီးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ၊ ၸၼ်ႉဝၢၼ်ႈ ၸၼ်ႉဢိူင်ႇ ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ။
တင်ႈတႄႇဢဝ်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ (2016)ၵႂႃႇၼႆႉ တေတႄႇၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဝ်းၼႆႉ မီးလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ၊ ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ၊ ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ မီးယူႇ 3 လိူၼ်ၵူၺ်း၊ ၼႂ်းသၢမ်လိူၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း၊ မူႇၸုမ်းတႆးႁဝ်း၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈတႆးႁဝ်း ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ႁဝ်းတေလႆႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်ယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းတေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်၊ ႁဝ်းတေႁဵတ်းဢီႈသင် ။
မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းတႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်လႆႈငိၼ်းဝႃႈ- ပေႃးဝၼ်းတီႈ 29 မႃး (29/10/2016) ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ဢၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼႆႉ တေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈတႃႈၵုင်ႈ ဝႃႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ် ႁဝ်းတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တေႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ မူႇၸုမ်းတႆး၊ မူႇၸုမ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆးၵေႃႈ ပေႃးပဵၼ်မူႇၸုမ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ တေၶဝ်ႈပႃးလႆႈယူႇ၊ လႆႈငိၼ်းဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ ။
ထၢမ်-ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇထၢမ်မႅၼ်ႈသေ၊ ဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇသင်ႇလၢတ်ႈထိုင် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ပေႃးလႆႈႁူႉႁၼ်ၸွမ်းၼၼ်ႉ မီးသင်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၵၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတူၺ်းမႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းတေဢမ်ႇႁူႉၸွမ်း၊ ဢၼ်ႁူႉၸွမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်း။ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းတူၺ်းတီႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇပေႃးၼႆၸိုင် တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၶၢင်းတုၵ်ႉၶၢင်းယၢၵ်ႈၶၢင်းၽၢၼ်။ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ မိူဝ်ႈႁဝ်းတိုၵ်ႉယိုဝ်းၵၼ် ယူႇၼႆႉ ႁဝ်းယင်းမီးၶၢဝ်းလိုဝ်ႈ ၶၢဝ်းမူၼ်ႈၶၢဝ်းၵျေႃႇယူႇၽွင်ႈ၊ ၽိူဝ်ႇႁဝ်းမႃးႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ ၶၢဝ်းလိုဝ်ႈ ၶၢဝ်းမူၼ်ႈၶၢဝ်းၵျေႃႇၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးသေဢိတ်းယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်၊ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၶိုၼ်ႈဝိူၵ်ႊသျွပ်ႊ (Workshop) ၊ မိူဝ်ႈႁိုဝ်းသမ်ႉတေလႆႈၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း၊ မိူဝ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတီႈမိူင်းၼၼ်ႉ မိူင်းၼႆႉ၊ ပေႃးပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉယူႇၸိူင်ႉၼႆ ။
(တွၼ်ႈတွင်ႈထၢမ်ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ယဝ်ႉယဝ်ႉ)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်လၢတ်ႈဝႃႈ လိုမ်းပႅတ်ႈလိူင်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇလႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်ႉပၼ်ၵၼ်လႆႈ
ႁႂ်ႈလိုမ်းပႅတ်ႈလိူင်ႈၵဝ်ႇ၊ ႁႂ်ႈၶႅင်ႇၵၼ်ပူၵ်းပွင်ႈလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလၢတ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်၊ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ- မၼ်းလိုမ်းဢမ်ႇလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းပၼ်ၵၼ်လႆႈ။ ပေႃးလိုမ်းၵေႃႈ တေၶိုၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းထႅင်ႈ ၵမ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။
(တွၼ်ႈ 6 ၊ သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 5)
ထၢမ်-ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈ တူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈလိုမ်းပႅတ်ႈလိူင်ႈၵဝ်ႇ၊ ႁဝ်းတေလႆႈၶႅင်ႇၵၼ်ဝႃႈ ၽႂ်တေပူၵ်းပွင်ၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလီလိူဝ်ၽႂ်။ ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်ၼႆႉ တၢင်းၼႃႈၼႆႉ ၸွင်ႇတေလႅပ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်လႆႈငၢႆႈယူႇၶႃႈႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ၶေႃႈၵႂၢမ်းမၼ်းၼၢင်းဝႃႈ ႁႂ်ႈလိုမ်းပႅတ်ႈလိူင်ႈၵဝ်ႇၼႆတႄႉ ဝႃႈဢမ်ႇဝႃႈႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇတွင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈႁႂ်ႈလိုမ်းပႅတ်ႈၼႆ ဢၼ်လိုမ်းၼႆႉမၼ်းႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်ႉပၼ်ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းလႆႈ။ လိုမ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလီလူင်လိုမ်း၊ ပေႃးဝႃႈမေႃလူမ်လိုမ်းၼႆ ဝၢႆးၼႆႉမႃးတေႁဵတ်း ၶိုၼ်းထႅင်ႈၵူၺ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပိူင်လူင်မၼ်း လူဝ်ႇမေႃပွႆႇဝၢင်းပၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း။ ပေႃႈဝႃႈဢမ်ႇမီးတၢင်းလူင်လိုမ်း သမ်ႉမေႃပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်ႉပၼ်ၵၼ်ၼႆ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵေႃႈတေလႆႈယူႇ။ ပေႃးဝႃႈလူင်လိုမ်းယူႇၼႆတႄႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းၽိတ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် တေသုၵ်ႉထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇၸဝ်ႈပုတ်ႉထၼႆႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၼႆႉ မေႃပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းၽႃႈပၼ် ၵေႃႉဢၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇမၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမေႃပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းၽႃႈပၼ် ၵေႃႉဢၼ်မၼ်းႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇ။ ပေႃးႁဝ်းတူၺ်းၼႂ်းမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ။
ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႆႉ မၢၼ်ႈမႃးပေႉၵိၼ်ၼႆၵေႃႈ ၶဝ်ၸၢင်ႈမေႃပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းၽႃႈပၼ်ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မႃးပေႉၵိၼ်ႁဝ်းယူႇၼႆႉတႄႉ ၶဝ်တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇမေႃပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းၽႃႈပၼ်ႁဝ်းသေဢိတ်း၊ လႅပ်ႈပဵၼ်ယူႇၸိူင်ႉၼႆ ။
မိူၼ်ၼင်ႇၽူႈမီးပၺ်ၺႃၶဝ်ဝႃႈဝႆႉ- လွင်ႈဝႃႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းတၢႆၼႆႉ မၼ်းၽိတ်းသိလ်ၽိတ်းထမ်း၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ လွင်ႈၽိတ်းသိလ်ၽိတ်းထမ်း ပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း။ ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈလႆႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းတၢႆပွၵ်ႈ ၼိုင်ႈယဝ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းတေလႆႈၶႃႈႁႅမ်ၵႂႃႇထႅင်ႈတိၵ်းတိၵ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးၶႃႈႁႅမ်ၵေႃႉၼႆႉယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵေႃႉၼႆႉတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးၸႂ်ယဝ်ႉ၊ လူဝ်ႇလႆႈၶႃႈႁႅမ်မၼ်းထႅင်ႈ၊ မၼ်းပဵၼ်ယူႇၸိူင်ႉၼႆတိၵ်းတိၵ်း ။
ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းပေႃးတေၵိုတ်းလႆႈၼႆႉ မၼ်းမီးတီႈႁဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ႁဵတ်းလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ ပေႃးႁဝ်းႁဵတ်းလႆႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေၵိုတ်းၵႂႃႇ၊ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ႁဝ်းၵေႃႈတေသိုပ်ႇၶႃႈႁႅမ်ၵၼ် ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းတေႃႇၵမ်ႇၽႃႇ (လုမ်ႈၾႃႉ) ပေႃးသုတ်းသဵင်ႈယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ တွၼ်ႈ 7)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း NCA မီးၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉၸိူင်ႉႁိုဝ်
ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် လႆႈၵႂႃႇထိုင်တီႈဝဵင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ၶွပ်ႈတဵမ်ပီသေ မီးၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းထတ်းသၢင်ၶိုၼ်းလွင်ႈ NCA ၊ လွင်ႈဝၢင်းၽႅၼ်တႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶၢဝ်းတၢင်းၵိုတ်းတိုၵ်းမႃးၼႆႉ ၽွၼ်းလီမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၽွၼ်းၸႃႉ ဢၼ်တုမ်ႉယွၼ်ႈသမ်ႉမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ ။
ထၢမ်-မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းတင်ႈတႄႇမွၵ်ႈဝၼ်းတီႈ 10-18/10/2016 ၼႆႉ ၸဝ်ႈႁဝ်းဢွၵ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ တၢင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႆႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶႅၼ်းတေႃႈႁုပ်ႈယေႃႈလၢတ်ႈပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ယိူင်းဢၢၼ်းလူင် ဢၼ်ၵႂႃႇၵမ်းၼႆႉ မီး 2 လွင်ႈ။ လွင်ႈၼိုင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 15 ၼႆႉ ၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉ NCA ၶွပ်ႈၶူပ်ႇတဵမ်၊ တေမီးၵၢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၼွၵ်ႈသေၵႂႃႇၶဝ်ႈပွႆးဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ NCA ၼႆႉ ႁဝ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း ၼိူဝ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းႁဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းမႃးမိူဝ်ႈပီၵၢႆၼၼ်ႉ၊ ႁဝ်းလႆႈႁဵတ်းမႃးမီးဢီႈသင်လၢႆလၢႆ၊ ႁဝ်းဢွင်ႇမႃးမီး ဢီႈသင်လၢႆလၢႆ၊ ဢွင်ႇမႃးယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်၊ ဢမ်ႇဢွင်ႇမႃးယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်၊ ႁဝ်းသမ်ႉတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈလႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈၸွမ်း ။
ထၢမ်-ပေႃးတူၺ်းဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢင်ၵုမ် NCA ၶွပ်ႈၶူပ်ႇတဵမ်ပီၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်လၢႆၾၢႆႇ၊ ၸဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈလႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ ပႃးၸဵမ်တူဝ်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ႁၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၶၢဝ်ႇၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယူႇတီႈၸဝ်ႈႁဝ်းသေ ၾၢႆႇၽူႈၼမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈလီ၊ ၽူႈၼမ်းၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈလီ ထတ်းသၢင်လႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ပေႃးတူၺ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14 ၊ ဢွၼ်တၢင်းဝၼ်းတေၸတ်း ပၢင်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ တူဝ်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလႄႈ တင်းၾၢႆႇၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၶဝ်ၵေႃႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်။ ဢိင်ၼိူဝ်ဢၼ်ၶဝ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ။
လုၵ်ႉတီႈၶဝ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်သေ မၼ်းဢွၵ်ႇမႃးၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၶဝ်လူဝ်ႇလၢတ်ႈၸႃၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 15 ၼၼ်ႉ။ ဝၼ်းတီႈ 15 ၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၵေႃႈမၼ်းမီးလွင်ႈ ၸဵပ်းၸႂ်ၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈပူၼ်ႉလွင်ႈၸဵပ်းၸႂ်၊ မိူဝ်းၼႃႈမႃး ၼင်ႇႁိုဝ်ႁဝ်းတေဢမ်ႇပဵၼ် ထႅင်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉၶိုင်သေ ဝၢင်းၽႅၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။ ပေႃးဢဝ်လၢႆၾၢႆႇဝႃႈ မၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇလၢတ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၶွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ဢမ်ႇလိူၵ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်၊ မူႇၸုမ်းသေလၢတ်ႈ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းထွမ်ႇတူၺ်းတီႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းလၢတ်ႈၸိုင် ၶေႃႈၵႂၢမ်းမၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈတႄႉ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ- မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈယင်း ၸုၵ်းမၼ်ႈၼိူဝ် လၵ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းလူင်တၢၼ်းသူၺ်ႇ။ ၵွပ်ႈသင်ဝႃႈလႆႈၸိူင်ႉၼႆ ပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ တိုၼ်းတေလႆႈၸုၵ်းၼိူဝ် 2008 ၵူၺ်းယဝ်ႉ၊ မၼ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးႁဝ်းတူၺ်းႁူဝ်ၵူၼ်း ၸႄႈမိူင်းလႂ်ၸႄႈမိူင်းၼၼ်ႉ၊ မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းတႆး ၼႆၵေႃႈ တႆးဢမ်ႇတဵမ် 50% ၊ မီး 39% ။ မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းၶၢင်ၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵျိင်းၽေႃးၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 17% ၵူၺ်း၊ မၢၼ်ႈမီး 29% ၊ တႆးမီး 23% ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တေလႆႈဝႃႈမၼ်းပၼ်သတိ၊ ၸိူဝ်းသူပဵၼ်တႆးၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းဢၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး။ မိူင်းၶၢင် ၶႅၼ်းၼႃးလူႇၵွၼ်ႇ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶၢင် မီးဢေႇလိူဝ်တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလူးၵွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်သူၸဝ်ႈတေၶိုၼ်ႈၶၼ်မၼ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈမၼ်း။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေယွမ်းတေႃႇသူၼႆ တေဢမ်ႇပေႃးမီး၊ လႅပ်ႈပွင်ႇၸိူင်ႉၼၼ် ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ပေႃးႁဝ်းထွမ်ႇတူၺ်း ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂႃႇတင်း 2 ၾၢႆႇၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်း လႄႈသင်၊ ယူႇတီႈၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလႄႈသင်၊ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈတေဢမ်ႇၶႂ်ႈဝႆႉႁိုင်ၵႃႈႁိုဝ်၊ ၶဝ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းၵႂႃႇဝႆးဝႆး။ မိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ 3 ပီတေႃႇ 5 ပီ၊ ၶဝ်ၶႂ်ႈလႅပ်ႈႁဵတ်း ၵႂႃႇၸွမ်းၸိူင်ႉၼၼ် ။
ငဝ်းလၢႆးတႃႇတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇၵေႃႈ မီးဝႆႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ 1.ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉသဵင် ၵမ်ႉထႅမ် တီႈၵူၼ်းမိူင်းဝႆႉတင်းမိူင်း၊ မၼ်းတေဢဝ်ႁႅင်းၼႆႉ။ 2. မၼ်းသမ်ႉလႆႈႁပ်ႉသဵင်ၵမ်ႉထႅမ်တီႈလုမ်ႈၾႃႉ၊ မၼ်းၵေႃႈတေဢဝ်ႁႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေႁဵတ်းၵႂႃႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းလူဝ်ႇလႆႈမႃးထတ်းသၢင်ဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းပေႉပုၼ်ႈၼိူဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးသင်၊ ဢၼ်ႁဝ်းၵၢၼ်ႉပုၼ်ႈၼိူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉမီးသင်၊ ဢၼ်ႁဝ်းၸၢင်ႈသဵတ်ႈၵႃႈသဵတ်ႈႁူဝ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးသင်၊ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈၶႆႈၸႂ် ။
မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈတၢင်းမုင်ႈမွင်းမူတ်းသဵင်ႈပႅတ်ႈတႄႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ တိုဝ်ႉတၢင်းမၼ်းၵေႃႈ မီးဝႆႉၽွင်ႈယူႇ။ ၵွပ်ႈသင်လႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇလွၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊလ်၊ ဢၼ်လၢတ်ႈယူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၾၢႆႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်ၵူၺ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတင်းၼမ်ယင်းပႆႇပွင်ႇၸႂ်။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢၼ်ၶဝ်ဝႆႉ သုင်သုတ်းၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ပေႃးဝႃႈၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇဝႃႈၼႆတႄႉ တင်းၼမ်ၵေႃႈတႃႇတေထဵင်ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး ။
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၼၢင်းၵေႃႈသမ်ႉပၼ်ၵတိဝႆႉ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ႁဝ်းတေတင်ႈမိူင်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ ၾႅတ်ႊၻရႄႊလ်။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႉထႅမ်သေ တေဢမ်ႇသၢၼ်ၶတ်းၼႆႉ မီးလိူဝ်ပၢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ယင်းပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းလီၸႂ်ႉ။ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီသမ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းၼၢင်းလႆႈႁပ်ႉသဵင်တီႈၵူၼ်းမိူင်း ၾၢႆႇၼိုင်ႈ၊ သဵင်ၵမ်ႉထႅမ်တီႈလုမ်ႈၾႃႉၾၢႆႇၼိုင်ႈ။ ပေႃးမၼ်းၼၢင်းဝႃႈ သူၸဝ်ႈယွၼ်းမႃးၼိုင်ႈပၢၵ်ႇ (100)ၼႆႉ ၵဝ်ၶႃႈႁဝ်းတေပၼ်လႆႈႁႃႈသိပ်း (50) ၵူၺ်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ တႃႇတေထဵင်ၼႆႉ မၼ်းၶႂ်ႈယၢပ်ႇ ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇထႅင်ႈတွၼ်ႈ 2)
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA လၢတ်ႈလွင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းတူင်ႇလၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်
လွင်ႈလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဝူင်ႈၵၢင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တင်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ ပွတ်းတူင်ႇလၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်၊ ထိုင်တီႈယၢမ်းလဵဝ် မီးၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းႁိမ်းႁဵင်ၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးလႃႉ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။
ထၢမ်-လွင်ႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းတူင်ႇလၢဝ်း ၼမ်ႉလၼ်ႈ မိူင်းၵိုင်ၼႆႉ လွင်ႈတၢင်းမၼ်း ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈငိၼ်းဝႃႈမီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁိမ်းႁဵင်ယဝ်ႉၼႆ ၸွင်ႇၸႂ်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ လွင်ႈၼႆႉၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတႄႉယူႇၶႃႈ ။
ထၢမ်-ငဝ်းလၢႆးလွင်ႈလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-တီႈတၢင်းတူင်ႇလၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သေ ႁဝ်းပိုတ်ႇဝႆႉႁူင်းတိုတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် တႃႇၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်မူၼ်ႉမႄးၵူၼ်း ၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ယူတ်းယႃပၼ်ၶဝ်၊ ပိုတ်ႇဝႆႉႁိုင်ယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈ ၵူၼ်းမႃးမူၼ်ႉမႄးတူဝ်ၸႂ်တေမီးမွၵ်ႈ 50 ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 2 ဝၼ်းၼႆႉ ၾၢႆႇတၢင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်သမ်ႉ ၶိုၼ်ႈမႃးတီႈပၢင်သဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ ႁူင်းမူၼ်ႉမႄးတၢင်းယၢမ်ႈၸရိတ်ႉတ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈသေယဝ်ႉ မႃးၶဝ်ႈယဵပ်ႇယမ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်လႄႈ မႃးယိုဝ်းႁဝ်းၶႃႈ သွင်ၾၢႆႇၸင်ႇလႆႈတႄႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးၶႃႈ ။
ထၢမ်-ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ တင်းၸုမ်းပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် မီးၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ်ၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ- ဝၢႆးသေႁဝ်းၶႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ JMC-S ပိူဝ်ႈတႃႇတေတူၺ်းလူ လွင်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်။ ၼႂ်း NCA ၼႆႉ ဢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းလမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈ၊ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် လႆႈၵေႃႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ မၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ တေၶွင်ႉၶမ်ၵၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈမႃးၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ JMC ၾၢႆႇလူလွမ်တူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ လွင်ႈၵိုတ်းတိုၵ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးပိူင်တိုဝ်းၵမ်သိုၵ်း Code of conduct တင်းသွင်ၾၢႆႇ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လႆႈမႃးၶွတ်ႇၽွတ်ႈထႅင်ႈ ၾၢႆႇလူလွမ်တူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ။
ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၼိုင်ႈလိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ၊ တီႈဢေႇသုတ်း 2 လိူၼ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ 3 လိူၼ်ဢမ်ႇထိုင်ၵေႃႈ မီးၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တႃႇသေႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပိူင်မၼ်းမီးဝႆႉသေတႃႉၵေႃႈ ၵၢၼ်မၢင်လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉဢွၵ်ႇတူဝ်လႆႈ၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတိုၵ်ႉမီးပၼ်ႁႃယူႇ ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉ Director လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် NCA ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶေႃႈၵႂၢမ်းမၢင်ၶေႃႈၼႆႉ ယင်းပႆႇၸၢင်ႈဢဝ်တီႈပွင်ႇမၼ်းတႅၵ်ႇလႅင်းလႆႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ၼႃႈလိၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်။ ၼႃႈလိၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈလႂ်၊ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈ လၢတ်ႈလႆႈ။ လွင်ႈတႅပ်းတတ်းၼႃႈလိၼ်ၵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇတႅတ်ႈတေႃး။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တေႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ၵႅတ်ႇၶႄၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉတႄႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵူၺ်း ။
ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း မၢင်ၸိူဝ်ႉမၢင်တွၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ မၼ်းၶတ်းၵၼ်ၶိုၼ်းတင်း ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈတိၵ်းတိၵ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လူၺ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁႃၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေၵႄႈလိတ်ႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႉလၢႆးၼႆႉ။ ၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းသေမႃးၵႄႈလိတ်ႈတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းၸင်ႇလႆႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ။
ထၢမ်-မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်သမ်ႉ ပွင်ႇလၢတ်ႈမႃးဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ ဢၼ်ၶဝ်လႆႈႁႅၼ်းသိုၵ်း လေႃႇတိုၵ်းၼႆႉ ?။
တွပ်ႇ-တီႈငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၸီႉသင်ႇတီႈလုမ်းၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်သေယဝ်ႉ ၵႂႃႇၵပ်းသၢၼ်တူၺ်း တၢင်းၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်၊ တီႈတိူင်းသိုၵ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈလွင်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈပႂ်ႉပႃး(ထိင်းသိမ်း)သေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ၊ ႁဝ်းၶိုၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေႁဵတ်းလႆႈယူႇ။ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းသေၵႂႃႇလွမ်ႉႁဝ်းၶႃႈ၊ ၶဝ်ႈၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉႁဝ်း ၶဝ်ႈတိုၵ်းႁဝ်းၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၵႂၢမ်းၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ဢဝ်လၢႆးလီ လၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်၊ ယႃႇပေႁဵတ်းပဵၼ်လိူင်ႈယႂ်ႇ ။
ပေႃးထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းသမ်ႉ ၸီႉသင်ႇတပ်ႉသိုၵ်း ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း၊ ဢဝ်သၢႆသိုၵ်းသေၶဝ်ႈတိုၵ်း ႁဝ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၸမ်ပဵၼ် တၵ်းလႆႈၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃးၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ယူႇႁၢင်ႇႁီႈႁၢင်ႇႁၢႆးယူႇ ။
ထၢမ်-ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈလႂ်ၶႃႈ ?။
တွပ်ႇ-ပဵၼ်ၼႂ်းတွၼ်ႈလႅၼ်ၶႅၼ်ႈၼမ်ႉလၼ်ႈလႄႈမိူင်းၵိုင်၊ ၸွမ်းၸိူဝ်းပၢင်ဝႃႈ ပၢင်သၵ်း ၼႃးပွႆး ၼမ်ႉၵႃႈ၊ တၢင်းတွၼ်ႈတူင်ႇလၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈမီးႁိမ်းၸမ်ႁဵင်ယဝ်ႉ ။
ထၢမ်-ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈ RCSS သေ ၶႂ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ ?။
တွပ်ႇ-တီႈတႄႉမၼ်းႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်လွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈ ထိုင်တီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးလႆႈပၢႆႈလႆႈၼီ၊ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးၵေႃႈ တေလႆႈၺႃးၽေးၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၽေးသိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၢင်ပွၵ်မႃး မိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းဝႃႈ “ၵႂၢႆးထိုၵ်းတေႃးၵၼ် မႃးသၢင်ႈတေးၼႃး” ။ ပွင်ႇဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးၵေႃႈ မၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈၶတ်းၸႂ်ငိူင်ႉဝႄႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈမႃး ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေမိပ်ႇငႅၼ်းႁဝ်း၊ ၶဝ်ႈတိုၵ်းႁဝ်းလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈလႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈတူဝ်ႁဝ်းၵူၺ်းၼႆ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်း ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ထွမ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼမ်ၼမ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈငဝ်းလၢႆးၼႂ်းၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်ယူႇမီးယူႇ၊ ၸမ်ဢွင်ႈတီႈလႂ်ၵေႃႈ ထွမ်ႇတူၺ်းဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉ၊ ၸၢင်ႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ပၢင်တိုၵ်းတီႈလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းသေယဝ်ႉ ငိူင်ႉဝႄႈလႆႈၶိုတ်းတၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်း။ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် ၵူဝ်မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇပွတ်းႁွင်ႇ တၢင်းၵျွၵ်ႉမႄး တေႃႉသၢင်ႇ၊ တၢင်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇ လႆႈဢဝ်ၾႆးၽဝ်ႁိူၼ်းၵၼ် ပေႃးသဵင်ႈၵႂႃႇပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူဝ်လႆႈၺႃးၽေးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈဝႆႉသတိသေ ဢွၼ်ၵၼ်ထွမ်ႇတူၺ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်း၊ ၵိုင်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်တင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈလႆႈယူႇ၊ တီႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈမီးယူႇ၊ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တွပ်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈတီႉၺွပ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းထုင်ႉဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ
မိူဝ်ႈၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇပေႃႇလသီႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) မီးဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၾၢႆႇ RCSS/SSA လႆႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းသူႇ သမ်း ၸႂ်ႉ ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈထုင်ႉဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းသိုဝ်ႇ (Media) လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈႁၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ- ႁႂ်ႈ RCSS/SSA ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းသူႇသမ်း ၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တီႉၺွပ်းၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉဝႆးဝႆး။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈၼႆႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၶွမ်ႊမတီႊၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် RCSS/SSA ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။
ထၢမ်-ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပိူင်ပဵၼ် RCSS/SSA လႆႈလူင်းတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းသူႇ သမ်း ၵိၼ် ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ တင်းမူတ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ မီးလၢႆၵေႃႉၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉ ပေႃႇလသီႇမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ မီးဝႆႉဝႃႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်။ ဢိင်ၼိူဝ်ၼၼ်ႉသေ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ မႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၽဝ်ႇ။ တီႈၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈၶိုၼ်းဝၼ်းတီႈ 17/09/2016 ယၢမ်း 2 မူင်း၊ ပဵၼ်ၵၢင်ၼႂ်ဝၼ်းတီႈ 18 ။ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းသူႇသမ်း ၵိၼ် ပႃးၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ။ တီႈၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ တေမီးယူႇ 11 ပွၵ်ႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၶၢဝ်ႇသေ ၵႂႃႇၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးတၢင်းၽိတ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈပွၵ်ႉယူင်ႇၸၢၵ်ႈ၊ ပွၵ်ႉၵုင်းလၢင်း၊ ပွၵ်ႉပၢင်သိုဝ်ႇ၊ ပွၵ်ႉၵုင်းၺွင်ႇ၊ ပွၵ်ႉၶႄႇ၊ ပွၵ်ႉပၢင်ႁႆး၊ ပွၵ်ႉမၢၵ်ႇမူင်ႈႁဵဝ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ လႆႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းသူႇသမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် တင်းမူတ်း 57 ၵေႃႉ။ ဢၼ်လႆႈပႃးၶူဝ်းၶွင် ပဵၼ်လၵ်းထၢၼ် မၼ်းမီး မိူၼ်ၼင်ႇယႃႈမႃႉၸိူဝ်းၼႆႉမွၵ်ႈ 673 မဵတ်ႉ၊ ယႃႈၶၢဝ် 32 လွတ်ႇ၊ ၵွင်ႈယၢမ်း 2 လဝ်း၊ ၵွင်ႈပွတ်း 1 လဝ်း၊ ၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉၼႂ်းသိုၵ်း 3 လုၵ်ႈ ။
ထၢမ်-ဢၼ်တီႉၺွပ်း ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပေႃႇလသီႇ RCSS/SSA ၶႃႈႁႃႉ၊ ၸွင်ႇလႆႈႁူမ်ႈပႃးတင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႃႈႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ပေႃႇလသီႇမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းမိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 2 ပွၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းပႃးဝႃႈႁဝ်းတင်း သွင်ၾၢႆႇတေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉတႅၵ်ႇလႅင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ပေႃးဝႃႈလူင်းၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်းတႄႉ လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၶဝ်ယူပ်ႈယွမ်း၊ ၾၢႆႇၶဝ်ပႆႇတူဝ်ႈတၼ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဝ်းၶႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈတႄႉၸွမ်းၼင်ႇ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၼမ်ႉလၼ်ႈတုၵ်းယွၼ်းမႃး၊ ပၼ်ၶၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ တီႈႁဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈၵႃႉၶၢႆယႃႈၵေႃႈၼမ်၊ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵုမ်းၵမ်၊ ၶဝ်ဢမ်ႇယိုၼ်ႈမိုဝ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈၸတ်းတပ်ႉႁဝ်းၶႃႈ တပ်ႉၵွင် 2 ၵွင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တင်းတပ်ႉၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ဢိၵ်ႇ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တင်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ လႆႈဝၢင်းၽႅၼ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႉၺွပ်းၵူၼ်းသူႇသမ်း ၵိၼ်ယႃႈ ၵႃႉၶၢႆယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်း 57 ၵေႃႉ ။
ထၢမ်-ဝၢႆးလင်တီႉၺွပ်းယဝ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/09/2016 ၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၾၢႆႇသိုဝ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ RCSS/SSA ၵႂႃႇတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇ၊ ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းဝႆးဝႆး။ ၼွၵ်ႈသေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸွင်ႇလၢတ်ႈမႃးတီႈ RCSS/SSA ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇဝႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၶဝ်ဝႃႈႁဝ်းၵႂႃႇတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းမိူင်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇၶဝ်ဝႃႈႁင်းႁဝ်းၾၢႆႇလဵဝ်ဝႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇၵဵပ်းသိုၵ်း။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ တိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်၊ ၾၢႆႇၶွမ်ႊမတီႊပႂ်ႉတူၵ်းၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း (JMC) လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃးတီႈႁဝ်းၶႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်း ၵႂႃႇၶေႉၶဵင်ႇၶဝ်၊ ၵႂႃႇပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၶဝ်လူဝ်လူဝ်။ ဢၼ်တႄႉမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇတဵၵ်းၶိၼ်တီႉၺွပ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းသိုၵ်း။ ၸွမ်းၼင်ႇပေႃႇလသီႇမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၵေႃႈလီ၊ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈလႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႃႈ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉသေ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၸွမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵူၺ်း၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵွပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်းယွၼ်းမႃး ။
ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၸိမ် ၵႂႃႇႁိမ် ၵႂႃႇၶေႉၶဵင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေႁဵတ်း။ ၾၢႆႇ RCSS/SSA ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ တီႉၺွပ်းၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ဢမ်ႇယိုၼ်ႈမိုဝ်းထိုင်လႆႈၼၼ်ႉ၊ ႁဝ်းၵႂႃႇၸွႆႈၶဝ်ၼိုင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဝ်းပွင်ပဵၼ်လႆႈၵူၺ်း ။
ထၢမ်-ဢၼ်ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် လႆႈသူင်ႇယိုၼ်ႈလိၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉ တၢင်း RCSS/SSA လႆႈတွပ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉၶႃႈႁႃႉ၊ တွပ်ႇၶိုၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတွပ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ဢၼ်သူၸဝ်ႈၼႄးဝႃႈႁဝ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးလၵ်းထၢၼ်/သၢၵ်ႈသေႇမၼ်းၵူႈပိူင်၊ ႁဝ်းလႆႈထၢႆႇဝႆႉၶႅပ်းႁၢင်ႈ ႁၢင်ႉတူင်ႉ (Video) ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈၵူတ်ႇၸွပ်ႇထတ်းတူၺ်း ပိူင်ပဵၼ်တီႈၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ ၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၽွမ်ႉ တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇသေႇ။ ႁဝ်းၶႃႈႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ ဢၼ်ပႃးၵူၼ်းမိူင်း ၽွင်းတႅၼ်း ၾၢႆႇမူႇၸုမ်း CBO ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈတွပ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ ။
ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ဝႃႈႁင်းႁဝ်းတႃႇသေႇဝႃႈ သူၼႆႉပူၼ်ႉပႅၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) သူဢမ်ႇယူႇၼႂ်းၶွပ်ႇတူင်ႇမၼ်း။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈတွပ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇတွၼ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ် NCA ႁဝ်းၶႃႈယူႇၼႂ်းၶွပ်ႇမၼ်းၵူၺ်း၊ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႆႉ မီးတပ်ႉသိုၵ်း(တပ်ႉမတေႃႇ)ၵူၺ်းၼႆၵေႃႈ လႆႈတႅမ်ႈတွပ်ႇၵႂႃႇပႃး ။
ထၢမ်-ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်တီႉၺွပ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပွႆႇပၼ်မူတ်းယဝ်ႉၶႃႈႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်မၼ်းမီးဝႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈပၼ်ၾၢင်ႉၶဝ်၊ လၢတ်ႈၼႄၶဝ်လွင်ႈၽေးယႃႈမဝ်းၵမ် မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်သူႇသမ်းၵိၼ်ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈႁႂ်ႈၶဝ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပၼ်ၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႃႈ တေဢမ်ႇႁဵတ်းထႅင်ႈယဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ပိူင်ႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းတူတ်ႈတၢမ်ႇၼၵ်းၼႃၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁႂ်ႈၶဝ်ႁပ်ႉၵႂႃႇ၊ ၸိူဝ်းတၢမ်ႇမဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ။
ထၢမ်-ဢၼ် RCSS လႆႈလူင်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇပေႃႇလသီႇမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ထိုင်ၸၼ်ႉလႂ်ယဝ်ႉၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတူင်ႉၼိုင်ယူႇတင်းမူတ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈယိုၼ်ႈမိုဝ်းထိုင်လႆႈ ဢမ်ႇဝႃႈပွတ်းဢွၵ်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းႁွင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းတပ်ႉၵွင်ၽႂ်မၼ်း ၼႃႈတီႈၽႂ်မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵႃႈၼင်ႇ ပွင်ပဵၼ်လႆႈ ။
ထၢမ်-ပေႃးတေလူင်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆ ၸွင်ႇလႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၸွင်ႇမီးပၢင်သွၼ်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ တီႈၵူၼ်းမိူင်းၽွင်ႈၶႃႈႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-မီးယူႇၶႃႈ။ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၽႂ်မၼ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇၵူႈပီ၊ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁွင်ႉမႃးၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်းလူင်သေပၼ်ပၢင်သွၼ်။ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵိၼ်ၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈတိုတ်းပၼ်၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵေႃႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ပေႃႇလသီႇ ႁဝ်းၶႃႈမီးၼၼ်ႉ ။
ထၢမ်-ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ လႆႈတီႉၺွပ်းသေပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ပၢႆးပၺ်ၺႃသေပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းၼႆ ဝၢႆးလင်ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ လႆႈႁၼ်မီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ၽွၼ်းၸႃႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-မီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီတႄႉတႄႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈပႆႇလႆႈၵေႃႈ ႁွင်ႉမႃးထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ သွင်ပွၵ်ႈပႆႇလႆႈ ႁွင်ႉမႃးထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ သၢမ်ပွၵ်ႈသေၶိုၼ်းလီၵႂႃႇၵေႃႈ မီးမႃးတင်းၼမ်ၶႃႈ ။
ထၢမ်-လွင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတႅၼ်းတၢင်တူၼ်ႈယႃႈၾိၼ်ႇၼႆႉ ၾၢႆႇတၢင်း RCSS ၸွင်ႇပႃႈလႆႈလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် သေတီႈတီႈၶႃႈႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-တင်ႈတႄႇပီ 2012-13 မႃးၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးၶေႃႈလႆႈၸႂ် တူၵ်းလူင်းၵၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁူမ်ႈႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတႅၼ်းတၢင်တူၼ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။ တူၵ်းလူင်းၵၼ်သေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈလွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ တင်းတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇမီး၊ ဢမ်ႇပဵၼ်ၼမ်ႉပဵၼ်တူဝ်မႃး၊ ႁဝ်းဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉၶႂ်ႈႁဵတ်းၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈ တီႈတၢင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ မိူင်းၼၢႆး ဝႃႈၼႆသေတႃႉဢမ်ႇပဵၼ်မႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ ႁဵတ်းပၼ်ယူႇ မိူၼ်ၼင်ႇၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ/ၶဝ်ႈၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ပွတ်းလၢႆးၶႃႈ ပွတ်းမိူင်းၼၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈယူႇ ။
ထၢမ်-ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ RCSS လႆႈလူင်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႂ်ႉပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းၼႆႉ မီးပွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်းၶႃႈႁႃႉ၊ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၸွင်ႇယၢမ်ႈမီးမႃးၶႃႈႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-မီးယူႇ၊ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၶဝ်ၵေႃႈတူင်ႉတၵ်ႉမႃးယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပေႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းတၢၼ်ႇပွၵ်ႈၼႆႉ။ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်းၵေႃႈၼမ်ႁိုဝ် ၶဝ်ၵေႃႈတၵ်ႉတိူၼ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ။
ထၢမ်-လိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၸွမ်းၼင်ႇပေႃႇလသီႇ RCSS မီးၼၼ်ႉ မိူဝ်းၼႃႈတေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶႅၼ်းတေႃႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ် ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ- ပေႃႇလသီႇမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပိူင်လူင်မီး 3 ၶေႃႈ- 1.ယႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၶဝ် ၵိၼ်သူႇသမ်းယႃႈမဝ်းၵမ်သေ တၢင်းယၢမ်ႈလူႉ။ 2.ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းတေမီး ၸိုဝ်ႈသဵင်လီ၊ ဢမ်ႇမီးၸိုဝ်ႈသဵင်လူႉယွၼ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမၢၵ်ႈမီး၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ ၸိုင်ႈမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ၊ ႁႂ်ႈယၢၼ်ၵႆယႃႈမဝ်းၵမ်။ 3.ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵူႈၾၢႆႇၵူႈၸုမ်းသေ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ႁႂ်ႈမွတ်ႇႁၢႆ ။
ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် မီးပေႃႇလသီႇထႅင်ႈ 6 ၶေႃႈ- 1.တိုတ်းယႃႈပၼ် မူၼ်ႉမႄးပၼ် ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်။ 2.ပၼ်တၢင်းႁူႉၵဵဝ်ႇၵပ်းၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈတပ်ႉၵွင်ၽႂ်မၼ်း ႁဵတ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ 3.ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈတႅၼ်းတၢင်ယႃႈမဝ်းၵမ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ယူႇ။ 4.ဢဝ်ၶၢဝ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းယႃႈမဝ်းၵမ်။ ဢဝ်ၶၢဝ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းသူႇၵိၼ်သမ်းယႃႈ ၵႃႉၶၢႆယႃႈ။ 5.ၵဵပ်းပိုၼ်းၶေႃႈမုလ်းယႃႈမဝ်းၵမ်။ 6. ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶေႃႈမုလ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းယႃႈမဝ်းၵမ်။ ၼႆႉပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းမူႇၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈလႄႈ ပိူင်ၵၢၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ။
ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ် ပေႃႇလသီႇႁဝ်းၶႃႈလႄႈ ႁဵတ်းၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 3 ပွၵ်ႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးဝႃႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တႃႇပုၼ်ႈပၢင်ႈၽွၼ်းလီၵူၼ်းမိူင်း ႁဝ်း ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းပေႃးတေယၢၼ်ၵႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇ ။
ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈလၢင်းလၢၼ်ႁဝ်း ပေႃးတေၵႆယၢၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈမေႃသင်ႇသွၼ်၊ မေႃလၢတ်ႈၼႄပိုၼ်ႉႁူႉလွင်ႈၽေးယႃႈမဝ်းၵမ် ႁႂ်ႈယၢၼ်ၵႆယႃႈမဝ်းၵမ်။ ၾၢႆႇပေႃႈမႄႈၵေႃႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇမူႇၸုမ်းႁဝ်းၵေႃႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လၢႆၾၢႆႇထုၵ်ႇလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်း ပေႃးတေၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ၊ ယၢၼ်ၵႆၽေး ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၼႆ ၶႂ်ႈယွၼ်းၾၢၵ်ႇထိုင် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ မီးၼင်ႇၼႆ ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၼႆႉ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2011 ပူၼ်ႉမႃး။ ဝၢႆးလင်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်မႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပၢင်လူင် ဢၼ်ၸတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၽွင်းႁူဝ်လိူၼ် သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊၼႆႉ။ ဝၢႆးလင်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းမႃးၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇပေႃႇလသီႇ RCSS မီးဝႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉသေ လႆႈႁၼ်ပူၵ်းပွင်ပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ၊ ၶိုၼ်းမႄးပူၵ်းတင်ႈပၼ်ႁူင်းသဝ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းမႃးလၢႆလၢႆတီႈ ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


c: text/html

text:
တၢင်းဝူၼ့်ဢၼ်လူၼ့်ဢွၵ်ႇႁွင်ႈႁဵၼ်း
တၢင်းဝူၼ့်ဢၼ်လူၼ့်ဢွၵ်ႇႁွင်ႈႁဵၼ်း
မိူဝ်ႈၼႆ့ တႃႇတေဢွင်ႇမၢင်ႇထိုင်ႈတီႈ၊ တႃႇတေဢမ်ႇလႆႈၼႅင်ၸႂ်ဝၢႆးလိုၼ်းၼၼ့် ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ဢုပ်ႇၵုမ်လူၺ်ႈလွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ "ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ လူဝ်ႇႁဵတ်း" ၼႆၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ပေႃးမႃးဝူၼ့်တူၺ်းလီလီၸိုင် ၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆ့ လၢတ်ႈငၢႆႈသေတႃႉႁဵတ်းၸွမ်းယၢပ်ႇတႄ့တႄ့ၼေႃႈ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ တႃႇၵူၼ်းၵၢင်လၢႆၼိုင်ႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉထိုင်လႆႈ ႁႂ်ႈပေႃးၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ဢၼ်လႂ်ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ဢၼ်လႂ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ၼႆၼၼ့်ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁၼ်ယၢပ်ႇဝႆ့။ လိူဝ်သၼေၼ့် ႁူႉယဝ့် ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈယဝ့်သေတႃႉတႃႇတေႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈၼၼ့်ၵေႃႈ ႁၼ်ယၢပ်ႇဝႆ့ထႅင်ႈယဝ့်ၼေႃႈ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆ့သေ တၢင်းဝူၼ့်ၵဝ်ၶႃႈထိုင်ၵႂႃႇ တီႈၼိူဝ်လွင်ႈပဵၼ်ပူၼ့်မႃး မိူဝ်ႈသွင်ႁဵင်ႁႃႈပၢၵ်ႇပီပၢႆ တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ့်လွင်ႈၼိုင်ႈ ႉႉႉ
ဝၢႆးသဝေႃႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းလူင်ဝေႇတေႇႁီႇ ၸပ်းတွင့်ပႃးတူဝ်ယဝ့်ၸိုင် မၼ်းၼၢင်းမီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈၵိၼ် လိူတ်ႈႁူဝ်ၶႅၼ်ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလူင်ပိမ်ႇပိသႃႇရၵမ်းလဵဝ် ၼႆဝႃႇ။ မိူဝ်ႈထၢမ်လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတီႈပုၼ်ႇၼႃးပုရေႃးႁိတ်ႈလူင်ၶဝ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈတၢင်းဢီႈသင်လႄႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းဝေႇတေႇႁီႇ ၶႂ်ႈၵိၼ်လိူတ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸိူင့်ၼႆ ၼႆၼၼ့် ၶဝ်တွပ်ႇဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်မႃးမီးယူႇၼႂ်းတူဝ် ၸၢဝ်းၼၢင်းဝေႇတေႇႁီႇၼၼ့် ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းၼိုင်ႈၸဝ့်ၸဝ့် မၼ်းတေၶႃႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတၢႆသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ် ဢုပ့်ဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်းယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းဝေႇတေႇႁီႇၸင်ႇမီးၵၢင်ၸႂ်တွင့်မႆႈလိူတ်ႈၸိူင့်ၼႆယဝ့် ၼႆယဝ်ႈ။
ၸဝ်ႈၼၢင်းဝေႇတေႇႁီႇၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလႆႈငိၼ်းမႅၼ်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်တေၵိူတ်ႇမႃးၼၼ့် တေပဵၼ်ၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်တေၶႃႈပေႃႈမၼ်းၶိုၼ်းၼႆလႄႈ ဢဝ်တင်းလွၵ်းလၢႆး လၢႆၸိူဝ့်လၢႆပိူင်သေ ၶတ်းၸႂ်ယႃႉ ႁႂ်ႈသၼ်ႇထေႇတူၵ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇယႃႉတူၵ်းလႆႈ။ ႁဵတ်းၼႆသေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃး ဝႃႈၼႆႁေလႃႈ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႉၼႆ့ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၶဵၼ်ပေႃႈမၼ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇပႃႈၵိူတ်ႇလႄႈ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢၸႃႇတသတ်ႈ (=ၽူႈၶဵၼ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇၵိူတ်ႇ) ၼႆယဝ့်။
လွင်ႈဝႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းၼိုင်ႈၸဝ့်ၸဝ့် ဢၸႃႇတသတ်ႈ တေၶႃႈႁႅမ်ပေႃႈမၼ်းတၢႆသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့် ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးတမ လႅပ်ႈႁူႉထိုင်လီငၢမ်းယူႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ် ပၢႆးဝူၼ့်တွၼ်ႈတႃႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပိမ်ႇပိသႃႇရၼၼ့် မၼ်းၸဝ်ႈႁေႃးၼႄ ၸိူင်းလွင်ႈပဵၼ်ပူၼ့်မႃးႁူဝ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈ ထုသၸႃတၵ ၼၼ့်ယဝ့်။ မိူဝ်ႈပုတ့်ထၸဝ်ႈ ႁေႃးၼႄၸိူင်းႁူဝ်ၼႆ့ၼၼ့် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢဝ်တင်းလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တၢင်ႇတၵ်းသေ ထွမ်ႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵုမ်ႇႁၵ့်ၵုမ်ႇႁွမ်လုၵ်ႈၸၢႆးယူႇၵူၺ်းလႄႈ ပုတ့်ထၸဝ်ႈႁေႃးဢီႈသင် လၢတ်ႈဢီႈသင်ၵႂႃႇၼႆၼၼ့် မၼ်းဢမ်ႇလႅပ်ႈတၼ်းထွမ်ႇတၼ်းတွင်း။ ပုတ့်ထၸဝ်ႈ ပေႃးလႆႈပၼ်ၽၢင့်မၼ်း ၼႆယဝ့်။
ထုသꩡႃတၵဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပဵၼ်ၸိူင်းဢၼ်လၢတ်ႈလူၺ်ႈလွင်ႈ လွၵ်းလၢႆးၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပႃးၼိုင်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း လႆႈၶႃႈႁႅမ်မၼ်းတၢႆၼၼ့်ယဝ့်။ တီႈၼႆႈ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ ထုသၸႃႇတၵၼႆ့ ဢိတ်းဢီႈ -
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈၼၼ့် တီးမိူင်းတၵ့်ၵသူဝ်ႇ မီးတူၼ်ၶူးၵတ့်ၶႅၼ်ႇလူင်ပႃးၼိုင်ႈယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် လုၵ်ႈၸၢႆးၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပႃးၼိုင်ႈ တီႈမိူင်းပႃႇရႃႇၼသီႇၵေႃႈ မႃးႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃတမ်ႈတီႈမၼ်းၸဝ်ႈယဝ့်။ မိူဝ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃ တဵမ်ထူၼ်ႈလီငၢမ်းယဝ့်ၼၼ့် လုၵ်ၸၢႆးၶုၼ်မိူင်းပႃႇရႃႇၼသီႇ ၸင်ႇၵႂႃႇဝႆႈလဝ်ႈ ၵၼ်ႇတေႃးတူၼ်ၶူးလူင်မၼ်းသေ တူင့်တၵ့်သူင်ႇသင်ႇ ယွၼ်းဝၢႆႇယွၼ်းပွၵ်ႈယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် တူၼ်ၶူးလူင်ၵေႃႈ ဢဝ်တင်းၺၢၼ်ႇဢၼ်မေႃတူၺ်းဢင်ႇၵႃႇလၵ့်ၶၼႃႇၵူၼ်းၼၼ့်တူၺ်းသေ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ တပေးမၼ်းၵေႃႉၼႆ့ ဝၼ်းၼိုင်ႈ တေပဵၼ်ၶုၼ်မႃး၊ မိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၶုၼ်ယူႇၼၼ့် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းတေၶႃႈႁႅမ်မၼ်းတၢႆသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ယဝ့် ၼႆယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလွတ်ႈၵၢင်း ၽေးၶဵၼ်လူင်ဢၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တေၶႃႈႁႅမ်မၼ်းတၢႆၼၼ့် တူၼ်ၶူးလူင် ၸင်ႇၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် ၵႃႇထႃႇသီႇႁူဝ်သေ သင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ "လုၵ်ႈၼွင့်ဢိူၺ်း ပေႃးဢသၢၵ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမႂ်း တဵမ်သိပ်းႁူၵ်းၶူပ်ႇမႃးၸိုင် မိူဝ်ႈတၼေင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၼၼ့် ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိၼိုင်ႈတႃႉၼႃႈ၊ မိူဝ်ႈဢၼ်ၼင်ႈယူႇတၢင်းၼႃႈ ဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်း သိုၵ်းႁၢၼ်ၼၢင်းၸိူင့်ၶဝ် တင်းၼမ်တင်းလၢႆၼၼ့်သမ့် ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသွင်တႃႉၼႃႈ၊ မိူဝ်ႈဢၼ်တေၶိုၼ်ႈႁေႃပရသၢတ်ႈၼၼ့် ၸုၵ်းတီႈႁူဝ်ၶူဝ်လႆသေ ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသၢမ်တႃႉၼႃႈ၊ မိူဝ်ႈဢၼ်တေၶဝ်ႈၼႂ်းလုၵ်းၼွၼ်းၼၼ့် ၸုၵ်းတီႈပၢၵ်ႇၽၵ်းတူသေ ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသီႇတႃႉၼႃႈ" ၼႆယဝ့်။
လုၵ်ႈၸၢႆးၶုၼ်ပႃးၼႆ့ၵေႃႈ ၶုပ့်မူပ်ႇဝႆႈသႃတူၼ်ၶူးလူင်သေ ပွၵ်ႈမိူဝ်းၵႂႃႇယဝ့်။ ဝၢႆးသေ ပေႃႈမၼ်း သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ့် ဢမ်ႇႁိုင်သင် မၼ်းလႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ယဝ့်။ ဝၢႆးၼၼ့် ဢမ်ႇႁိုင် ၼၢင်းႁေႃၶမ်းမၼ်း ၸပ်းတွင့်ပႃးတူဝ်သေ ၵိူတ်ႇလုၵ်ႈမႃးယဝ့်။ မိူဝ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ဢသၢၵ်ႈလႆႈ သိပ်းႁူၵ်းၶူပ်ႇမႃးၼၼ့် လႆႈႁၼ်ၸေးၸိမ်ႇပေႃႈမၼ်းသေယဝ်ႉ ၶွႆမႅၼ်ႈသေ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်မႃးယဝ့်။ ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်မၼ်းၵေႃႈ တမ်တမ်သေႇသေႇ ပၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈမၼ်းၶႃႈပေႃႈမၼ်းသေ ႁဵတ်းၶုၼ်ယဝ့်။ မၼ်းၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇပိူၼ်ႈပၼ်ႁႅင်းၼၼ့် ဝူၼ့်ႁႃလွၵ်းလၢႆး တႃႇၶႃႈပေႃႈမၼ်းတၢႆယူႇဝၼ်းဝၼ်းၶိုၼ်းၶိုၼ်းယဝ့်။ မၼ်းဝႃႈ ၵဝ်တေဢဝ်ယႃမိူဝ်ႇ သႂ်ႇၼႂ်းၶဝ်ႈသေ ၶႃႈပေႃႈႁဝ်း ၼႆယဝ့်။
မီးဝၼ်းၼိုင်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လႆႈႁၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း မႃးၸူးတီႈၽိူၼ်ၶဝ်ႈယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် ၵွပ်ႈဝႃႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ဢသၢၵ်ႈတဵမ်သိပ်းႁူၵ်းယဝ့်လႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵႃႇထႃႇဢၼ်တူၼ်ၶူးလူင်မၼ်း ၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈဝႆ့ပၼ်ၼၼ့်ယဝ့်။ မၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇတူၺ်းလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းသေ ႁေႃးၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိၼိုင်ႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။ တီႈပွင်ႇမၼ်းဝႃႈ
ၼူဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ယူႇၼႂ်းလပ်းသိင်ႇသေတႃႉၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ၶဝ်ႈသၢၼ်လႄႈပိူၵ်ႇမၼ်းယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၶဝ်ဝႄႈပႅတ်ႈပိူၵ်ႇမၼ်းသေ ၵိၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ၵူၺ်းယဝ့်။
ၵမ်းၼၼ့် လုၵ်ၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈဝူၼ့်ဝႃႈ "ပေႃႈႁဝ်း ႁူႉထိုင်လွင်ႈၵဝ်တေႁဵတ်းယဝ့်" ၼႆသေ ဢမ်ႇႁတ်းဢဝ် ယႃမိူဝ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းၶဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းလႆႈၶုပ့်ဝႆႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းသေ ဢွၵ်ႇယၢၼ်ၵႂႃႇယဝ့်။
ဢတႃႇပွၵ်ႈၼိုင်ႈသမ့် မိူဝ်ႈဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်း လႄႈ သိုၵ်းႁၢၼ် ၼၢင်းၸိူင့်ၶဝ် တင်းၼမ်တင်းလၢႆ တိုၵ့်မႃးၼပ့်ယမ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းယူႇၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇၼၼ့် လုၵ်ၸၢႆးမၼ်း ဢၢင်ႈမႃးၶႃႈမၼ်းတၢႆယဝ့်။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ့် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသွင်သေ ႁေႃးလွတ်ႈႁင်းမၼ်းယူႇယဝ့်။ တီႈပွင်ႇမၼ်းဝႃႈ -
ၼႂ်းသူၼ်မွၵ်ႇဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ ၶႂ်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵဝ်တၢႆ။ တၢင်းဝူၼ့်ၶဝ်ၼႆ့ ၵဝ်ႁူႉထိုင်မူတ်းယဝ့်။
လႆႈငိၼ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ႁေႃးလၢတ်ႈႁင်းၵူၺ်းမၼ်းၼင်ႇၼႆသေ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈ ဝူၼ့်ဝႃႈ "ပေႃႈၵဝ် ႁူႉထိုင်တၢင်းႁဵတ်းၵဝ်ယဝ့်လူးၼႆ့" ၼႆသေ ဢမ်ႇပဵၼ်ၶႃႈပေႃႈမၼ်း။
ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈသမ့် မိူဝ်ႈတေၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်ႁေႃပရသၢတ်ႈၼၼ့် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလႆႈႁၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၼင်ႈယူႇပႂ်ႉယူႇတီႈႁူဝ်ၶူဝ်လႆယဝ်ႉ။ တီႈတႄ့ၸိုင် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းဢဝ်မိတ်ႈသိူင်ႇဝႆ့ၼႂ်းသိူဝ်ႈမၼ်းသေ ၵျၢမ်ႇဢၢင်ႈငွႆးႁႅမ်ပႅတ်ႈပေႃႈမၼ်းယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵႃႇထႃႇမၼ်း ႁူဝ်ထိသၢမ်ၼၼ့်သေယဝ်ႉ ၸုၵ်းတီႈတၢင်းၶိုၼ်ႈၶူဝ်လႆသေ ႁေႃးလွတ်ႈယူႇႁင်းမၼ်း ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ
ပေႃႈလိင်းၼႆ့ ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈမၼ်းတေဢမ်ႇမႃးႁိမ်လႆႈ ၸေးၸိမ်ႇၵႃႇမမၼ်းၼၼ့် ဢဝ်ၶဵဝ်ႈသေ ၶူပ်းပႅတ်ႈၶိူင်ႈဢင်ႇၵႃႇ လုၵ်ႈမၼ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈယင်းတိုၵ့်တူဝ်လဵၵ့်ယဝ့်။
ဝၢႆးသေ လႆႈငိၼ်းၵႃႇထႃႇႁူဝ်ၼႆ့ၼၼ့် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈဝူၼ့်ဝႃႈ "ပေႃႈၵဝ် ႁူႉတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၵဝ်ၵႂႃႇထႅင်ႈယဝ့်လူးၼႆ့" ၼႆသေ ဢွၵ်ႇယၢၼ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ့်။
လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းယင်းပႆႇပႃႈႁၢၼ့်ၸႂ်လူးၵွၼ်ႇ။ ၶိုင်ဢၢင်ႈတေၶႃႈပေႃႈမၼ်းထႅင်ႈ ၵမ်းထိသီႇယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့သမ့် ဢဝ်တင်းမိတ်ႈသေ ၵႂႃႇလၵ့်တဵတ်ႇဝႆ့တႂ်ႈၵူႇၼွၼ်းပေႃႈမၼ်းယဝ့်။ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ တေၶႃႈႁႅမ်ပႅတ်ႈပေႃႈမၼ်း မိူဝ်ႈတိုၵ့်ၼွၼ်းလပ်းၼႆယဝ့်။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းၼွၼ်းလႄႈ ဢၢင်ႈၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းလုၵ်းၼွၼ်းယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့်သမ့် ၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵႃႇထႃႇႁူဝ်ထိသီႇယဝ့်။ မၼ်းၵေႃႈ ၸုၵ်းတီႈပၢၵ်ႇၽၵ်းတူသေ ႁေႃးလွတ်ႈယူႇ ႁင်းမၼ်းယဝ့်။ တီႈပွင်ႇမၼ်းဝႃႈ -
မႂ်းၼႆ့ မိူၼ်ၼင်ႇပႄ့တႃႇမွတ်ႇတူဝ်ၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းသူၼ်ၽၵ်းၵၢတ်ႇၼၼ့်ယဝ့်၊ တင်းၵူဝ်တင်းႁေသေ သၼ်ႇသၼ်ႇသၢႆသၢႆယူႇ။ မႂ်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈဢဝ်ၵဝ်တၢႆသေ လၵ့်တဵတ်ႇဝႆ့ယူႇတႂ်ႈၵူႇၼႆၼၼ့် ၵဝ်ႁူႉဢိူဝ်ႈ။
ၽိူဝ်ႇလႆႈငိၼ်းၵႃႇထႃႇႁူဝ်ၼႆ့ယဝ့် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈ သၼ်ႇသၼ်ႇသၢႆသၢႆသေ မူၼ့်ဢွၵ်ႇတႂ်ႈၵူႇမႃးယဝ့်။ ဢဝ်မိတ်ႈမၼ်းမႃး ၶျႃႉဝၢင်းပၢၵ်ႇၼႃႈပေႃႈမၼ်းသေ ယွၼ်းဝႆႈလဝ်ႈတွင်းပၢၼ်ႇပေႃႈမၼ်းၶိုၼ်းယူႇယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့ ပေႃႈမၼ်းၵေႃႈ ႁွင့်ဢဝ် ဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်းၶဝ်မႃးသေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈၺွပ်းဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ၵႂႃႇၶင်ၶွၵ်ႈဝႆ့ယဝ့်။
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ဢဝ်မိုဝ်းတၢင်ႇသီမွမ်ႈၸွမ်ႁူဝ်သေ ဝႆႈသႃထိုင်တူၼ်ၶူးလူင်မၼ်း ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ဢသၢၵ်ႈမၼ်း ၼၼ့်ယဝ့်။ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းတႄ့ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈယူႇဝႆ့ၼႂ်းၶွၵ်ႈသေ ပေႃးတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈသဵင်ႇၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ် ၸင်ႇၵွႆႈႁႂ်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃး ယုၵ့်ယွင်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼႆယဝ့်။ ဝၢႆးၼၼ့် မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ တင်းၸႂ်ၵတ်းၸႂ်ယဵၼ်သေ ဢုပ့်ဝၢၼ်ႈၵိၼ်မိူင်း ၸွမ်းတြႃးမၢၼ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမႅၼ်ႈယူႇယဝ့်။
တြႃးႁူဝ်ၼႆ့တႄ့ ၵဝ်ၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်တြႃးဢၼ်ပုတ့်ထၸဝ်ႈ ႁေႃးပၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလူင် ပိမ်ႇပိသႃႇရ ႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ့်မၼ်းၸဝ်ႈ ၼိူဝ်လွင်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၼၼ့်ၼႆယဝ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵုမ်ႇႁၵ့်ၵုမ်ႇႁွမ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းယူႇၵူၺ်းလႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း တေဢမ်ႇလႅပ်ႈတၼ်းၽၢင့်မႅၼ်ႈဝူၼ့်မႅၼ်ႈ လွင်ႈဝႃႈတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၵုမ်းထိင်းလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈတေဝူၼ့်ဝႃႈ ပေႃးလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ယႂ်ႇမႃႈၵႃႈသုင်မႃးၼႆ ပေႃးဢဝ်ႁၢင်ႈႁေႃဢၢပ်ႈပၼ်တင်းမူတ်းၸိုင် လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တေဢမ်ႇဢၢပ်ႈႁဵတ်းသင်တီႈမၼ်း ၼႆႁိုဝ်။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁၼ်ႁၢင်ႈၼႃႈတႃလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ မိူဝ်ႈတိုၵ့်ၵေႃႉလဵၵ့်ၵေႃႉလႅင် ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇလီႁၵ့်ၼႃႇလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းတၵ့် ပုၼ်ႇၼႃးပုရေႃးႁိတ်ႈၶဝ်ၼႆႁိုဝ်။ ပဵၼ်ၸိူင့်ႁိုဝ်မႃးၵေႃႈယဝ့် ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈယုမ်ႇယမ်တႄ့ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁၵ့်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈၼႃႇလႄႈ ပႅင်ႈၼင်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁဵတ်းၼၼ့် မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းမႃးၼႆယဝ်ႈ။ သင်ၸိူဝ့်ဝႃႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း သႂ်ႇၶွၵ်ႈဝႆ့မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းထုသꩡႃတၵၼၼ့်တႄ့ လႅပ်ႈတေပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇတင်းသွင်ၽၢၵ်ႇယဝ့်။ တွၼ်ႈတႃႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈထုၵ်ႇလုၵ်ႈၸၢႆးၶႃႈတၢႆ။ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၽိတ်းမႅၼ်ႈၵၢၼ်ႁၢႆ့မိူၵ်ႈလူင်သေ ထိုင်မိူင်းငရၢႆး။ တွၼ်ႈတႃႇၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈ ပဵၼ်ၼမ့်ႁူၼမ့်တႃ ႁွင့်ႁႆႈမႆႈလိူတ်ႇ။ လွင်ႈလႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆ့ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈထုၵ်ႇလီႁဵတ်းလႄႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းမႃးၼၼ့်ယဝ်ႈ။
ၼႂ်းတႃၵူၼ်းတင်းၼမ်တႄ့ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢၸႃႇတသတ်ႈၼႆ့ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးဢၼ်ၶႃႈပေႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇတၢႆၼႆယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူင့်ၼင်ႇၼႆၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၵွမ့်ၵႃႈဢၸႃႇတသတ်ႈၵူၺ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပိမ်ႇပိသႃႇရ ၵေႃႈပႃးတင်းၼမ်ယဝ့်။
ပီႈၸၢႆးလူင်

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ဝၼ်းထီႉ07/10/2016 သိုၵ်ႈမၢၼ်ႈၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈၸူးတပ်ႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးသေ ယိုဝ်းၵွင်ႈသႂ်ႇ တၢင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး
ပၵ်းသဝ်း တီႈတပ်ႉၼွႆႉ ဢၼ်မီးႁိမ်းတပ်ႉလွႆၼၢႆး ၼႂ်း ၵႄႈၵၢင် မိူင်းၵၢဝ်လႄႈမိူင်းသူႈ ၸိုင်ႈတႆး ၵွၼ်ႈၵၢင်။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 07/10/2016 ၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း 11: မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းသဝ်း ပွတ်းတွၼ်ႈ ႁိမ်းႁွမ်းလွႆၼၢႆးၼၼ်ႉ ၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈၸူး တပ်ႉသိုၵ်ႈၸိုင်ႈတႆးသေလႄႈ ယိုဝ်းၵွင်ႈဢွၼ်ႇ ၵႂႃႇၸူးတၢင်းတပ်ႉသိုၵ်းတႆးသေ ၶိုၼ်းထွႆလူင်းၵႂႃႇၶိုၼ်း ၵူၺ်းၵႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တႄႉဢမ်ႇလႆႈယိုဝ်းတွပ်ႇသင်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၼိူဝ်လွင်ႈဢၼ်ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ“ ယွၼ်ႉဝႃႈမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇႁိုင်သင်ၼႆႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၸႂ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးထွႆဢွၵ်ႇတပ်ႉ ဢၼ်ပၵ်းသဝ်း တီႈႁိမ်းလွႆၼၢႆး ၼၼ်ႉသေ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇထွၼ်ဢွၵ်ႇပၼ်လႄႈ ၸင်ႇဝႃႈၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၵၢၼ်းၶုိၼ်ႈယိုဝ်း တေလႆႈဝႃႈ ပၼ်ၾၢင်ႉထိုင်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၼႆ” ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉတီႈလွႆၼၢႆးၼႆႉ ပဵၼ် ၸၵၶ (9) ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းတီႈမိူင်းပၼ်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် တိူင်းသိုၵ်းၶူဝ်လမ် ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်း တၢၼ်းလၢႆႇ ၵုမ်းၵမ်လႄႈ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး သမ်ႉ ပဵၼ်တပ်ႉၸုမ်း 702 ဢၼ် ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးလိုၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႉၼိုင်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ ။
“တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ မိူဝ်းၵႃႈပူၼ်ႉမႃးၵေႃႈၸႂ်ႉႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ထွႆဢွၵ်ႇတပ်ႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ တပ်ႉၼိုင်ႈ ပေႃးဢမ်ႇထွႆပၼ်သမ်ႉ ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းမႃးလေႃႇ ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆႉယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးႁဝ်းထွႆယဝ်ႉ ၶဝ်သမ်ႉမႃးပၵ်းသေ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းၶၢႆႉပၼ်ထႅင်ႈ တိုၼ်းႁဵတ်းၼႆႉယူႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ” ၼႆ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ ။
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ပႅၵ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်း ပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCAသေတႃႉၵေႃႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ မိူဝ်ႈႁူဝ်ပီ 2012။
ၸၢႆးၵွၼ်းလႅင်း