text:
ၼင်ႇႁိုဝ် ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် လႄႈ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ်ၼႆသေ ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ဢဝ်ၶူဝ်းလၢႆး လႄႈ ၽၵ်းၵၢတ်ႇၶဵဝ် ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ဢဝ်ၶူဝ်းလၢႆး 150 ၸုမ်ႇ လႄႈ ၽၵ်းၵၢတ်ႇၶဵဝ် ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃးတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တႃႇ 5 ထူင် ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 03 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵဵင်းမႆႇ လႄႈ သင်ႇၶၸဝ်ႈ မႄႈႁွင်ႈသွၼ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်း၊ ၵိူဝ်၊ ၽွင်ဝၢၼ်၊ ထူဝ်ႇလိူင်၊ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ၊ ၽၵ်းမီႇႁေႃ၊ ၶဝ်ႈသွႆးမမ လႄႈ တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉထႅင်ႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဢၼ်တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းထႆး 150,000 ဝၢတ်ႇၼၼ်ႉသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း မိူၼ်ၵၼ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
ၽၢႆႇပႃႇမႆႉ မိူင်းတႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ထူပ်းႁၼ်တူၼ်ႈၼဵင်ႈ (2) တူၼ်ႈ ဢၼ်တူၼ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 04 January 2021 (လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇပႃႇမႆႉ မိူင်းတႆး လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇသေ လႆႈသွၵ်ႈႁႃထူပ်းႁၼ် တူၼ်ႈၼဵင်ႈတူၼ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိမ်းၵွင်းမူးလွႆသႅင် ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
တူၼ်ႈၼဵင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မီးတၢင်းယႂ်ႇလမ်းတူၼ်ႈ 5.8 ထတ်းသေယဝ်ႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈသင်ႇၶၶဝ် ထိင်းသိမ်းလုမ်းလႃးမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ဢႃႇယုတူၼ်ႈၼဵင်ႈမီးလၢႆပီႊ၊ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ ၸဝ်ႈသင်ႇၶၶဝ် မွၵ်ႇၼႄၼၼ်ႉ ပေႃးပိတ်းၼဵင်ႈ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈယွတ်ႈၼဵင်ႈမွၵ်ႈ (15) ၸွႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽၢႆႇပႃႇမႆႉမိူင်းတႆး လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈပွင်ႇလႅင်းတီႈ လုင်းထုၼ်းမျိၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တပ်ႉမိၼ်းတႃး (တပ်မင်းသား) ဢိူင်ႇတွင်ႇမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇသေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇ ၵႂႃႇတူၺ်းတီႈဝၢၼ်ႈတပ်ႉမိၼ်းတႃးလႄႈ ထူပ်းႁၼ်ထႅင်ႈတူၼ်ႈၼဵင်ႈ ဢၼ်တူၼ်ႈယႂ်ႇလူင်ထႅင်ႈ တူၼ်ႈၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်းသူၼ်ၼဵင်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတပ်ႉမိၼ်းတႃး ၼႆယဝ်ႉ။
တူၼ်ႈၼဵင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မီးတၢင်းယႂ်ႇလမ်းတူၼ်ႈ 4.11 ထတ်းသေ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇပႆႇလၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ဢႃႇယုတူၼ်ႈၼဵင်ႈမီးလၢႆပီႊ ၊ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် လၢတ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးပိတ်းၼဵင်ႈ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈယွတ်ႈၼဵင်ႈ မွၵ်ႈ (10) ၸွႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၽၢႆႇပႃႇမႆႉ မိူင်းတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ မၵ်းမၼ်ႈတူၼ်ႈၼဵင်ႈ (2) တူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈၼဵင်ႈဢၼ်တူၼ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယဝ်ႉ သိုပ်ႇလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ၵႂႃႇ သင်ဝႃႈထူပ်းႁၼ်ထႅင်ႈ တူၼ်ႈၼဵင်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်သေၼႆႉ ပေႃးၼႆၸိုင် တေၶိုၼ်းမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶဝ်ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ မီးတူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇလူင် တူၼ်ႈမႆႉၵိုၵ်းပိုၼ်း ပေႃးၼႆၸိုင် ပွင်ႇလႅင်းပၼ်တီႈ ၽၢႆႇပႃႇမႆႉမိူင်းတႆး ႁႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ဝႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၵိုၵ်းပိုၼ်း ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းမီးၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 4 April 2021 (လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ မိူင်းၵူဝ်း ၵႂႃႇယႃႉၽၵ်းတူ ႁူင်းယႃဢွၼ်ႇ Clinic ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသေ ဢၢပ်ႈပၼ်ၽူႈယိင်း ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၵဵပ်း ၵျႃႇလေႃး ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇၽုၺ်ႇႁူင်းယႃၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈယိင်း ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၵဵပ်း ၵျႃႇလေႃး ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ မိူင်းၵူဝ်း ဢၼ်ၶဝ်ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶိုၼ်းပိုတ်ႇၽုၺ်ႇႁူင်းယႃဢွၼ်ႇ တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဢီႉဢီႉတဵင်း၊ မၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်သြႃႇမ (မေႃယႃ) ၽၢႆႇၵိူတ်ႇလုၵ်ႈၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁႂ်ႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် တီႈႁူင်းယႃဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ မၼ်းၼၢင်း ၵူၺ်းတၢင်ႇလိၵ်ႈယွၼ်းၶႂၢင်ႉတီႈ ပျူႇႁႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းသေ ၶၢႆႉမႃးယူႇၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း CDM သေ သၢၼ်ၶတ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈလႄႈ ၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ တီႈႁူင်းယႃဢွၼ်ႇ Clinic တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း CDM သေ သၢၼ်ၶတ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ လႄႈ ပိၵ်ႉဢိုတ်းႁူင်းယႃဝႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။ ယူႇတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လႄႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ မိူင်းၵူဝ်းသမ်ႉ မီးလွင်ႈလွၵ်ႇငိူတ်ႈ ပၼ်ႁႅင်းဢီး ႁႂ်ႈၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇႁူင်းယႃၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼႆႉ ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ယူႇဝႆႉတီႈ ဝဵင်းသူၺ်ႇလီ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇလၢတ်ႈဝႃႈ တီႈသူၺ်ႇလီႇ ၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 (2) ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ် လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လၵ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ပဵၼ်ၽူႈယိင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃႇယုလႆႈ (32) ပီႊ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉယၢမ်ႈယူႇတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၶၢမ်ႈၼမ်ႉမၢဝ်းသေ လၵ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇတင်းမိူင်းၶႄႇၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇ လႆႈပွင်ႇလႅင်းပၼ်တီႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်းမူႇၸေႊဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈ ႁႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းတီႈဝဵင်းမူႇၸေႊပႃးဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၶဝ် ပိၵ်ႉဢိုတ်း Lockdown ဝႆႉပွၵ်ႉၼွင်ငိုၼ်း ဝဵင်းသူၺ်ႇလီ ဢၼ်ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼၼ်ႉယၢမ်ႈယူႇသဝ်းဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Global Times ၵေႃႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ထိုင်မႃးဝၼ်းထီႉ 13 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၶိုၼ်းၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ်ထႅင်ႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽူႈယိင်း ဢႃႇယု 16 ပီႊၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈတႄႉ − ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ (6) ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်း လဵဝ်ၵၼ် ဢၼ်ယူႇတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) လၵ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇတင်းမိူင်းၶႄႇ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႃႇ (2) ၵေႃႉ တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ် ပိၵ်ႉဢိုတ်းပွၵ်ႉဝႆႉမူတ်းယဝ်ႉ သေဢမ်ႇၵႃး ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ မၢင်ပွၵ်ႈ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းထိုင်တီႈ ႁွင်ႈၼွၼ်းၵေႃႈမီးၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 12 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ပလိၵ်ႈၶႄႇယင်းတီႉၺွပ်းလႆႈပႃး ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ထႅင်ႈ (2) ၵေႃႉ ဢၼ်လၵ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇ တင်းမိူင်းၶႄႇလႄႈ ဢဝ်တူဝ်ယၢင်ႇၼမ်ႉမုၵ်ႈသႂ်ၸိူဝ်းၶဝ် ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (2) ၵေႃႉၼႆႉၵေႃႈ မီးလူမ်းၼၢဝ်၊ ဢႆ၊ ဢမ်ႇယိၼ်းသႅဝ်ဢၢႆသင်လႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆသေ ပႂ်ႉတူၺ်းၶေႃႈတွပ်ႇဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ၶႄႇၶဝ်လႆႈႁူႉဝႃႈ မီးၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လၵ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇၼႆၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇ တိူဝ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတီႈလႅၼ်လိၼ်ဝႆႉတင်းၼမ်၊ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶႄႇၶဝ် တေၸၢင်ႈမီးလွင်ႈ ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ယူႇဝႆႉတီႈ ဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇတိူဝ်းလိူဝ်သေၵဝ်ႇဝႃႈၼႆ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ လိူၼ်ထူၼ်ႈႁႃႈ May ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇ ဢမ်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီးၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆလိူၼ်ယဝ်ႉသေ ၶိုၼ်းထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ထႅင်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၵၼ်ႁဵၼ်း/လွင်ႈတမ်းပိူင်
လွင်ႈတမ်းပိူင် ပွင်ႈလိၵ်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၼိုင်ႈႁူဝ် ဢၼ်ဝႃးၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း ဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃးတႃႇသေၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းဝီႇၶီႇ ဢၼ်မဝ်ႁွင် wikitext (ဢမ်ႇၼၼ် wiki-markup) သေၵေႃႈ ႁဵတ်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈယူႇ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူတ်ႉ wikitext ၼႆႉ ၼႄဝႆႉတီႈ cheatsheet တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈယူႇ။
တူဝ်လိၵ်ႈၼႃလႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း
ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉၼမ်သေပိူၼ်ႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ လႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ လႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်တူဝ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉႁၢင်ႈမၢႆ ' ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ လွင်ႈတၢင်း ပွင်ႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ် ဢၼ်တေသႂ်ႇၼႄၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈၼႂ်းပွင်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ၸႂ်ႉ တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပွင်ႈလိၵ်ႈ တူၼ်ႈတီး ၼၼ်ႉ :
ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (IPA: [to᷆n tí]), (မၢၼ်ႈ: တောင်ကြီးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Taunggyi), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Tonti]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈမိူင်းတႆး ၶႃႈဢေႃႈ။...
ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း ၼၼ်ႉတႄႉ ၵႆႉလႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈပပ်ႉ၊ ငဝ်းတူင့်၊ ဢႄႇလ်ပမ်ႇ၊ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ လႄႈ ဝီႇတီႇယူဝ်ႇၶဵမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ် ၸိုဝ်ႈ ပပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸိူင်းငဝ်းတူင်ႉသေ ပေႃးတေတႅမ်ႈၼႄပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆ ၸႂ်ႉ တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်းၼႃ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၶေႃႈလႄႈ ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ
ႁူဝ်ၶေႃႈလႄႈ ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်တေႁူမ်ႈၸုပွင်ႈလိၵ်ႈ ၼိုင်ႈပွင်ႈယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တီႈပွင်ႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈတၢင်းလၢႆဢၼ်သေၼႆႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈသႂ်ႇ ႁူဝ်ၶေႃႈ (ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ) ထႅင်ႈသေၵေႃႈ တႅမ်ႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။ တီႈၼႂ်း တွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈသိုပ်ႇသႂ်ႇလႆႈထႅင်ႈ တွၼ်ႈၽႄ (ၵိင်ႁူဝ်ၶေႃႈ) ၵႂႃႇလႆႈယူႇ :
ၼႆႉပဵၼ် ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈယဝ်ႉ
ဢဝ် '=' ၼႆႉ သႂ်ႇပၼ်တီး တူဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်း ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉသေၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႈသၢင်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။ ၼိုင်ႈၸႂ်ႉႁၢင်ႈမၢႆ '=' ၼႆႉၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တေၸႅၵ်ႇပဵၼ် ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈၵႂႃႇၵႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ :
Subscript and superscript
တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉ subscript format ၼႆႉ တီႈႁူဝ်ၼႃႈမၼ်းၼႆႉ ပေႃႉသႂ်ႇပၼ် ၶူတ်ႉ
သေ တီႈၽၢႆႇလင်မၼ်းၸမ်ႉ ၶိုၼ်းပေႃႉသႂ်ႇပၼ်
လႄႈ။ ထႅၵ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ superscript တႄႉ ပဵၼ်
လႄႈ
ၼၼ်ႉ်ယဝ်ႉ။
တူဝ်ယၢင်ႇ :
ၶူတ်ႉမၼ်းတႄႉ
H 2 SO 4  → 2 H +  + SO 4  2−
တေလႆႈႁၼ် : H2SO4 → 2 H+ + SO42−
ပႅၵ်ႈၶိူင်ႈမိုဝ်း မႄးထတ်း
- ↑ Insert footnote text here


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 10 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ထႆႇဝၼ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်မိူင်းၶႄႇ ၽိုၵ်းသိုၵ်း တၢင်းတပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် လႄႈ တပ်ႉလိၼ် တီႈၼိူဝ်ၵုၼ် ပွတ်းၸဵင်ႈၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းမိူၼ်းထႆႇဝၼ်ႇၼၼ်ႉ မိူၼ်ၶႄႇတင်ႈၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ ထႆႇဝၼ်ႇ လႄႈ တင်ႈၸႂ်လွၵ်ႈငိူတ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းတပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းယူႇဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ယူႇတီႈထႆႇဝၼ်ႇသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶႄႇၵုမ်းထိင်းတပ်ႉၶႄႇၶဝ် ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇၶႄႇတႄႉ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃးတႃႇသေႇဝႃႈ ၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇ ဢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႈလူၺ်ႈလၢႆး တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ယူႇတႂ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းၶႄႇၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄႇမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ Yeh Kuo-hui လၢတ်ႈတီႈၼႂ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶႄႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈ လႄႈ ၽၢႆႇတၢင်းထႆႇဝၼ်ႇၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းၵူႈလွင်ႈ တႃႇငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးထွမ်ႇတူၺ်းၸွမ်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸၼ်ႉသုင် ၽၢႆႇၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း ထႆႇဝၼ်ႇ လၢတ်ႈၼၼ်ႉၼႆ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၶႄႇတူင်ႉၼိုင်မႃးႁႅင်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈသွင်ဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၶႄႇမႃးၽိုၵ်းသိုၵ်းတပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်ယူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၵႄႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ လႄႈ ၵုၼ်ပရႃႇတတ်ႉသ် (Pratas island) ဢၼ်ထႆႇဝၼ်ႇပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၼၼ်ႉယူႇသေ ၶိူင်ႈမိၼ်ဢၼ်ၶႄႇ ၸႂ်ႉၽိုၵ်းယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်မဵဝ်း Su-30 လႄႈ J-10 ဝႃႈၼႆ။
ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄႇမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ Chang Che-ping ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶႄႇ ၼႆႉ မၼ်းယႃႉလွင်ႈမၼ်းၵိုၼ်း ၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇ လႄႈ ပဵၼ်ၽေးတေႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်းသၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၵၢင်ႁၢဝ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းယူႇသေ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “တႃႇတပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်းတေၵႅတ်ႇၶႄ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ယႃႇထၢင်ႇလဵၵ်ႉႁဝ်းၶႃႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ်ႇၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းလႄႈ တိုၼ်းတေၵႅတ်ႇၶႄဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၶႄႇလွၵ်ႈငိူတ်ႈတူင်ႉၼိုင်ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယူႇတီႈ ၽၢႆႇတၢင်းထႆႇဝၼ်ႇသေ လႆႈပၼ်ႁႂ်ႈမိူင်းဢၼ်ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်တင်းထႆႇဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းယူႇဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNA ယင်းလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ မိူင်းဢူၺ်းလီထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉၵေႃႈ တေၶႂ်ႈမၢႆထိုင် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇယူႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈထႆႇဝၼ်ႇသေ လႆႈႁပ်ႉသိုဝ်ႉၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၽၢႆႇသိုၵ်း တီႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၶႄႇ လႆႈၵႂႃႇၽိုၵ်းသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတင်းၼမ် တီႈၼိူဝ်ၵုၼ်ၼၼ်ႉ တႄႇမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးလၢႆဝၼ်းပုၼ်ႉသေ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၽၢႆႇတၢင်းၶႄႇတႄႉ ပႆႇႁၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇလၢတ်ႈသင်ၶိုၼ်းဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇတၢင်းထႆႇဝၼ်ႇတႄႉၵေႃႈ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်းလႄႈ ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် လူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽၢႆႇတၢင်းၼႃႈၸဵင်ႇၸၼ်းလႄႈ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယူႇသေ တူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ Tsai Ing-wen ၵေႃႈ ပၼ်ၾၢင်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ငဝ်းလၢႆးမဵဝ်းဢၼ်တေၸၢင်ႈမီး လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈပေႃႇပဵၼ်မႃးလႆႈလႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်ၵေႃႈ လူဝ်ႇဝႆႉပဵၼ် လွင်ႈယႂ်ႇ ၵူဝ်ဝူၼ်ႉသွၼ်ငဝ်းလၢႆးၽိတ်းပိူင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − CNA


text:
ယွၼ်ႉလူမ်းလႅင်ႉလူင် Linfa လႄႈ Nangka ၽတ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉထူမ်ႈသုင် ႁိူၼ်းလူမ်ႉၵူၼ်ႇပင်း မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 70 ၵေႃႉ။
တႄႇၸဵမ်ႈမိူဝ်ႈၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃး တေႃႇပေႃးထိုင်ၵၢင်လိူၼ်ၼႆႉ လႆႈမီးလူမ်းလႅင်ႉလူင် Linfa လႄႈ လူမ်းလႅင်ႉလူင် Nangka တင်းသွင်လုၵ်ႈ ၽတ်ႉၶဝ်ႈတီႈၼႂ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းၽွမ်ႉၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼမ်ႉထူမ်ႈသုင် လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း ၼႂ်းလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 18 October 2020 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 02:00 မူင်း ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း လိၼ်ဢမ်ႇမၼ်ႈသေ လွႆလုၵ်ႈၼိုင်ႈ လႆႈၵူၼ်ႇပင်းတဵင်သႂ်ႇ တပ်ႉပၢင်သဝ်း ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵႂၢင်ၸိ (Quang Tri) ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းသိုၵ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ဢၼ်ႁႃထူပ်းႁၼ်ယဝ်ႉ 11 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ တိုၵ်ႉထႅမ်ႁႅင်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပဵၼ်ၽေးၼၼ်ႉတင်းၼမ်သေ ပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်သိုပ်ႇၵူတ်ႇသွၵ်ႈႁႃ ၵူၼ်းသိုၵ်းၸိူဝ်းဢၼ် ထုၵ်ႇလိၼ်ၵူၼ်ႇပင်းတဵင်သေႁၢႆဝႆႉ ႁႃပႆႇထူပ်းထႅင်ႈ 8 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၼႂ်းဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃး တေႃႇပေႃးထိုင်ၵၢင်လိူၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉၽေးၾူၼ်တူၵ်း ၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈ လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းမိူင်း ဢမ်ႇယွမ်း 70 ၵေႃႉ လႄႈ တႃႇ 13 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၢႆးလင် ဝၼ်းထီႉ 18 September 2021 မႃးၼႆႉ ဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈယႃႉတဝ် လၵ်ႉဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ဝၢႆးသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ဢမ်ႇမီးတီႈဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈယႃႉ သွၵ်ႈတဝ် လၵ်ႉဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင် ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်လႄႈ ပေႃႉထုပ်ႉၵွႆၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်းမိူင်း လိူဝ်ၼၼ်ႉ လူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈႁိူၼ်းလႂ် လမ်းလႂ် ၼင်ႇၶဝ်ႁၼ် ၼင်ႇၶဝ်ဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉဢဝ်ၶီႇသေ ပေႃးၼမ်ႉမၼ်းမူတ်း ၶိူင်ႈမၼ်းၵွႆၵေႃႈ ပႅတ်ႈဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 September 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ်ပႅတ်ႈ ႁူင်းယႃဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၶၢႆး ၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ပူၵ်းပွင်ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ မိူၼ်ၵၼ်။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈလႄႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသေ တီႉၺွပ်း ၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းယူႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လီႁႃလွၵ်းလၢႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈပေႃးလွတ်ႈၽေးယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP သမ်ႉ ဢွၼ်ဢဝ်ဢူၺ်းလီ ဢၼ်ပဵၼ်သိုၵ်း TNLA သေ တိုၵ်းယိုဝ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း တူၵ်းၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ် ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်း SSPP လႄႈ TNLA ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းသေ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင် ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်း လႄႈ တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ဢဝ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (8) လိူၼ် ဝၢႆးသေတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် လႄႈ ထူပ်းပႃးၽေး ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ လွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢိၵ်ႇလွင်ႈယူႇၵိၼ်ၵႂႃႇမႃးပႆ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ငိၼ်းမႆႈၸႂ်ၸွမ်းတေႉတေႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း သေ တေဢမ်ႇတိုၵ်းတေႃးလႆႈႁင်းၵူၺ်းလႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇယႃႈယႃ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉၼွၵ်ႈမိူင်း 27 ၸုမ်း ၸင်ႇလႆႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) လႄႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ႁႂ်ႈလႆႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၶဝ်ႈၵႄႈလိတ်ႈၸွႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇယႃႈယႃ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉၼွၵ်ႈမိူင်း (MEDAID International Foundation) 27 ၸုမ်း လႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတုၵ်းယွၼ်းၵႂႃႇသေ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်း Delta ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉသေ ဢမ်ႇမီးလွၵ်ႈလၢႆး ဢမ်ႇမီးတဝ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ လႄႈ ယႃႈယႃတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈယူတ်းယႃသေဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်းတွၼ်ႈဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယူတ်းယႃၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းႁႅင်းၼႃႇသေ ၽွင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းယူႇပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈမီးလွင်ႈလူႉတၢႆ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇယူႇၵူႈဝၼ်းသေ တူဝ်ၼပ်ႉၼႆႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈတိူဝ်းလိူဝ်မႃးထႅင်ႈပဵၼ်လၢႆပုၼ်ႈယူႇ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၵေႃႈ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇမူတ်းယူႇ၊ Tom Andrews ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉယူႇဝႃႈ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်ၵူႈလွင်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ယၢမ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ၶဝ်ႈၸွႆႈၽေးတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလလူင်ၼႆႉယူႇ၊ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈယူႇ သၢင်ႈၵိၼ်သဝ်းၵူၼ်းမိူင်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၼ်းဢမ်ႇဝၢႆႇတူၺ်းသေ ယႃႈယႃတႃႇယူတ်းယႃၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈၵဵပ်းသိမ်းဝႆႉ တႃႇၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်း တႃႇၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ် ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၶဝ်ၵူၺ်းသေ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃငဝ်းလၢႆး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းလႄႈ ၵႄႈလိတ်ႈလူၺ်ႈ လၢႆးၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းမီးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ လွင်ႈလုတ်ႈႁၢမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇသေ ဢွၼ်ၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေယိုတ်း ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်း IMF သေ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း 350 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းတွၼ်ႈတိုၵ်းတေႃးၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်သေ ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇႁဵတ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၼႄလႆႈယူႇ။ ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ NUG သေ ဢမ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵုမ်းထိင်းလႆႈ။ ငဝ်းလၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မၼ်းပူၼ်ႉလိူဝ်လွင်ႈဝႃႈ ပၼ်ႁႃၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လူတ်းယွမ်းလူင်းဝႆႉယူႇ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈမႃးၼႆႉသေ တႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းထိုင် တူဝ်တႅၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ၊ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၸုမ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ႁူမ်ႈပႃး မိူင်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇလႄႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၶဝ်ႈၸွႆႈ ပၼ်ႁႃမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉၵမ်းလဵဝ် ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇယႃႈယႃ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉၼွၵ်ႈမိူင်း 27 ၸုမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ တႃႇႁႂ်ႈၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ပေႃးတေယူတ်းယႃပၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႆႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၶူင် သၢင်ႈပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်လွတ်ႈၽေး Safe Healthcare Zones တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈယူတ်းယႃ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယုမ်ႇၸႂ်လႆႈယူႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပေႃးတေဢမ်ႇလႆႈ သုမ်းသၢႆၸႂ် ၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉမၼ်း ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇယႃႈယႃ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းၽႅဝ်ဝႆႉၼွၵ်ႈမိူင်း လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်သေ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ် တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းပိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယူႇသေ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉၵေႃႈ လႆႈသူင်ႇထိုင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၸုမ်းၵူႈမိူင်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉပႃးယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:Bots
ပွတ်ႉ (တူဝ်လိၵ်ႈဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ "robot" ၼၼ်ႉလူင်းပဵၼ်မႃး) ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းၶူင်သၢင်ႈဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး လွင်ႈၵုမ်းထိင်းႁင်းၵူၺ်း ၵႃႈတီႈ 23,360 ၼႃႈလိၵ်ႈတင်းၼမ် ၵႃႈတီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇႁင်းမၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်မႄးထတ်းလႆႈ ၽႂ်းၽႂ်းသေတႃႉ ပေႃးဝႃႈ ဢဝ်ၸႂ်ႉၽိတ်းၵႂႃႇၼႆ ၸၢင်ႈပၼ်လွင်ႈယႃႉၵဝ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈၸင်ႇလႆႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပွတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼႆႉ ဢၶွင်ႉ ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈပဵၼ် "ပွတ်ႉ" ၼႆႉ မီးဝႆႉ 1 ဢၼ်ယဝ်ႉ။
ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပွတ်ႉမႄးထတ်း
ပွတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈယႃႉၵဝ်းလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း၊ တွၼ်ႈတႃႇ မီးလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵိုၵ်းတင်း ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပွတ်ႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းမႄးထတ်း
- Meta


text:
ဢိၼ်ႇၸၢင်းယၢင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်ႇၸၢင်းယၢင်ႇ (မၢၼ်ႈ: အင်ဂျန်းယန်မြို့နယ်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Injangyang Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းဢိၼ်ႇၸၢင်းယၢင်ႇ ၶႃႈဢေႃႈ။
ၶွပ်ႇလႅၼ်လိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်ႇၸၢင်းယၢင်ႇၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[2]
- ၽၢႆႇတူၵ်း လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသုမ်ႇပရႃႇပုမ်ႇ၊
- ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသေႃႉလေႃႇ၊
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၶျီႇၽုၺ်ႇ၊
- ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းမႂ်ႇ၊
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းၸႄႈၼႃး
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၄၉.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "Njangyang Google Satellite Map" Maplandia


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 13 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၸႄႈဝဵင်းလွႆၵေႃႇ မိူင်းယၢင်းလႅင်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 3 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ မၢၵ်ႇဢၼ်တႅၵ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ လႅပ်ႈပဵၼ်မၢၵ်ႇ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉ မိူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇသေ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 3 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆး၊ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၸပ်းၺႃး ၸွမ်းတိၼ် ၸွမ်းမိုဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉလႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်းပရႁိတ ဝဵင်းလွႆၵေႃႇၶဝ် လႆႈဢဝ်လူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇတေႃႉတၢင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းလွႆၵေႃႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် September 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈယၢင်းလႅင် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်သေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ၶဝ်ႈပၵ်းတပ်ႉ တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ လႄႈ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ် ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁၢင်ႈၵၢင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – ၸုမ်းပရႁိတ ဝဵင်းလွႆၵေႃႇ


text:
ၶွမ်ႇပၼီႇႁူင်ပင်း (ဟုန်ပန်းကုမ္ပဏီ) ဢထမ်ႇမ လွမ်ႉႁူဝ်ႉဢဝ် တီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ၶိုၼ်းၸွႆးတြႃး ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၸဝ်ႈသြႃႇပၢၼ်းသူၺ်ႇ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 9 April 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇႁူင်ပင်း (ဟုန်ပန်းကုမ္ပဏီ) ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၵႂႃႇဢထမ်ႇမ လွမ်ႉႁူဝ်ႉဢဝ်တီႈလိၼ် ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ ႁွင်ႈလိုၵ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ ယူႇတီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၶိုၼ်းၵႂႃႇယႃႉပႅတ်ႈႁူဝ်ႉ ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇႁူင်ပင်း တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇလွမ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၽွင်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇယႃႉပႅတ်ႈႁူဝ်ႉ ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇႁူင်ပင်း တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လွမ်ႉဢဝ်တီႈလိၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇ ပၢၼ်းသူၺ်ႇ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ်ဝႃႈၼႆသေ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇႁူင်ပင်း ၸင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆးတြႃး ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၸဝ်ႈသြႃႇ ပၢၼ်းသူၺ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 28 May 2021 တေႁွင်ႉၸဝ်ႈသြႃႇ ပၢၼ်းသူၺ်ႇ ၵႂႃႇဢုပ်ႇၵၼ်တီႈ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼၵႃးသွင်တူဝ် ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁွင်ႈလိုၵ်ႉၵေႃႈ ၵႂႃႇၸွမ်းၸဝ်ႈသြႃႇ ပၢၼ်းသူၺ်ႇ တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼၵႃးသွင်တူဝ်ၼၼ်ႉ တင်းဝၢၼ်ႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တီႈလိၼ် ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈလိၼ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသႆႉၵိၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇသေ မိူဝ်ႈပီႊ 1998-1999 ပၢၼ်တၢၼ်းသူၺ်ႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢထမ်ႇမသိမ်းဢဝ် တီႈလိၼ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တင်းၼမ်သေ ၶိုၼ်းလွႆးဢၢပ်ႈပၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇႁူင်ပင်း တႃႇ 100 ဢေႇၵ ဝႃႈၼႆ။
တီႈလိၼ် 100 ဢေႇၵ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လွႆးဢၢပ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၶွမ်ႇပၼီႇႁူင်ပင်း လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းၵၢၼ်ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႇ တႃႇ 20 ဢေႇၵၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီႊ 2018 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ တီႈလိၼ်ဢၼ်လႆႈသိမ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆ ႁႂ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းၼႆလႄႈ တီႈလိၼ်ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ် 80 ဢေႇၵၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၶိုၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ သႆႉၵိၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မျၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: မြန်အောင်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myanaung) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ပွတ်းတူၵ်း ၼမ်ႉၵဵဝ်၊ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း ယၢၼ်ပႅတ်ႇလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ဢၼ်ၵႂႃႇမႃး ပွတ်းတႂ်ႈပွတ်းၼိူဝ် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉ ၵိုတ်းဝႄႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈလူတ်ႉလဵၼ်း ဢၼ်မီးႁိမ်းၽင်ႇတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ႁိၼ်းတတႃႉ-ၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵိုၼ်းသေပိူၼ်ႈထူၼ်ႈသွင် တီႈၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူင်းယႃ၊ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ တပ်ႉၸုမ်းပလိၵ်ႈ၊ လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။ တႄႇမိူဝ်ႈပီ 1886 သေ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇသေၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း တႃႇဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမွၼ်းၶဝ် လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1250 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵူႇထုတ်ႉၼႆသေ ထိုင်ပၢၼ်ဢလွင်းၽယႃး (ပီၶရိတ်ႉ 1754) မႃး ၸင်ႇမႄးပၼ်ၸိုဝ်ႈမႂ်ႇဝႃႈ မျၢၼ်ႇဢွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ ၵူႇထုတ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်မႃးၼႂ်းပိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်း မၢၼ်ႈ လႄႈမွၼ်း ပဵၼ်သိုၵ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းၵူႇထုတ်ႉၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်ႉၸွမ်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းတပ်ႉၵင်ႈ တႃႇမွၼ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းထုင်ႉမျၢၼ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸႄႈဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းဢိင်ႇၵပူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇပိူင်လူင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1964 ၼၼ်ႉ လႆႈၶုတ်းႁၼ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇသေ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1963 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတီႈဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇၼႆႉ မီး 12126 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (10)


text:
လူမ်းလႅင်ႉလူင်တၢႆႉၾုၼ်ႇ မၢႆးတူႇလ် (Typhoon Mindulle) ထူဝ်းၽတ်ႉၶဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾူၼ်လူင်လူမ်းလူင် တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ် လၢႆလၢႆပိုၼ်ႉတီႈ ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 01 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႊ) လူမ်းလႅင်ႉလူင်တၢႆႉၾုၼ်ႇ မၢႆးတူႇလ် (Typhoon Mindulle) ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ လူမ်းထူဝ်းၽတ်ႉႁႅင်း ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလူင်တူဝ်ႇၵျူဝ်ႇ ဢိၵ်ႇတင်း ထႅင်ႈလၢႆလၢႆပိုၼ်ႉတီႈ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉထူမ်ႈတီႈၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇပွၵ်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ဢမ်ႇယွမ်း 16 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းၶၢႆႉပၢႆႈ ဢမ်ႇယွမ်း 110,000 ၵေႃႉ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ဝႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း 360 Flights ၊ တႃႈလူတ်ႉၾႆးၵေႃႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉပႃးယူႇယဝ်ႉ။ မၢင်ပိုၼ်ႉတီႈ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း၊ ႁႅင်းၼမ်ႉၶိုၼ်ႈသုင် သေလႄႈ ႁိူၼ်းယေးလၢႆလၢႆလင် လႆႈလူႉသုမ်း၊ ၾႆးၾႃႉၵေႃႈလႆႈမွတ်ႇပႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ (JMA) ဝႃႈ လူမ်းလႅင်ႉလူင်တၢႆႉၾုၼ်ႇ မၢႆးတူႇလ် (Typhoon Mindulle) ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လႄႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်မႃး ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၸပ်းၵၼ်တင်း ပၢင်ႇလၢႆႇ Pacific တေႃႇထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 02 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႊ) သေ ႁႅင်းတူင်ႉၼိုင်မၼ်း ၸၢင်ႈတေလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ ၵမ်းလွႆးလွႆး ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ TNN World


text:
မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ တေၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်သေ မီးၵူၼ်းတၢႆၼမ်ထိုင် 25 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးပလိၵ်ႈ လူႉတၢႆ 1 ၵေႃႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 7 May 2021 (လိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ဝၢႆးသေမီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ၸုမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် မီးလွင်ႈႁူၺ်းသူၼ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မႃးၽိုၵ်ႉၽွၼ်ႉၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တႃႇၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ Jacarezinho ဝဵင်းရီႇဢူဝ်ႇ တီႇ ၵျုႇၼႄႇရူဝ်ႇ (Rio de Janeiro) ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ မိူင်းပရႃႇသီးလ် လႆႈၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ထိုင်တီႈမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 25 ၵေႃႉ လႆႈႁၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။
Ronaldo Oliveira ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းပလိၵ်ႈ ဝဵင်းရီႇဢူဝ်ႇ တီႇ ၵျုႇၼႄႇရူဝ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼမ်သုတ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႃး ၼႂ်းဝဵင်းလူင်ၼႆႉလႄႈ ဢၼ်လႆႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် တင်းၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်းပႃး ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၶီႇလူတ်ႉၾႆးတႂ်ႈလိၼ်ၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းထႅင်ႈ 2 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ပဵၼ်ၸုမ်းၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ် လႄႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၵႆႉလၵ်ႉၵူၼ်း ဢဝ်ႁၢႆလၢႆပႅတ်ႈလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ ယင်းပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ်ၽၢႆႇလႂ်လၢႆလၢႆ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႃႈႁိုဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ဝဵင်းရီႇဢူဝ်ႇ တီႇ ၵျုႇၼႄႇရူဝ်ႇ (Rio de Janeiro) ၼႆႉ တူၵ်းယူႇၼႂ်းၸႄႈမိူင်း ဢၼ်မီးလွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉဝဵင်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႈပႃႈၼမ် မီးၸုမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်း လႄႈ ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ် ယူႇသဝ်းဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၼ်းထီႉ 26 September 2021 ၸိုင်ႈမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ တေမီးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉသေ တေလိူၵ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႉမႂ်ႇမႃးတႅၼ်းတီႈ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ဢၼ်လႆႈ ၵိုတ်းယင်ႉၼႃႈၵၢၼ်တၼ်းႁဵင်းၵႂႃႇ ဝၢႆးသေႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 16 ပီႊ ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ပဵၼ်ၽူႈယိင်းဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် လၢတ်ႈၵၼ်ဝႃႈ ၽူႈယိင်းၵႅၼ်ႇၶႅင်မိူၼ်လဵၵ်း ၼႂ်း 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊၼႆႉ ၼႆသေ ပဵၼ်တင်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸိုင်ႈမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ လႄႈ ယူးရူပ်ႇသေ ဢွၼ်ဢဝ်လတ်းၶၢမ်ႈလွင်ႈတုၵ်ႉလွင်ႈယၢၵ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်းပၼ်ႁႃ လၢႆလၢႆလွင်ႈ မႃးလႆႈၼႆယဝ်ႉ။
ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) လႆႈၶဝ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ၼႂ်းပီႊ 2005 သေ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးပဵၼ်မႃး ၽူႈသၢင်ႈလွင်ႈမၼ်ႈၼိမ်သဝ်းၼႂ်းယူးရူပ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးသေဢႃႇယုထူၼ်ႈထိုင် 67 ပီႊၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းၸင်ႇလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵိုတ်းလိုဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ် တၼ်းႁဵင်းတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ သင်ဝႃႈ ၽွၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃး မၼ်းၵေႃႈတေၸႅင်ႈလႅင်း မႃးယူႇၼႆယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ The Guardian ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ဢွၼ်ဢဝ် ၸိုင်ႈမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ လတ်းၶၢမ်ႈလွင်ႈတုၵ်ႉလွင်ႈယၢၵ်ႈမိူဝ်ႈထူပ်းပၼ်ႁႃမႃး ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်လွင်ႈႁၵ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ လွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄၵၼ်တင်းၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢၼ်ယိုင်ႈယႂ်ႇလႄႈ မီးဢူမုၼ်ၽုင်း ဢၼ်ယိုင်ႈယႂ်ႇ လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႂ်းယူးရူပ်ႇ တီႈၼႂ်း 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊၼႆႉသေ ပဵၼ်ၽူႈသၢင်ႈၸၼ်ႉလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ၼပ်ႉယမ်ပၵ်းပိူင် လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁၼ်လီလႆႈၸႂ်ၵၼ်မႃး။ မိူဝ်ႈပီႊ 2018 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ “တေဢမ်ႇလူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်းသုတ်းသဵင်ႈ” ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွၼ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢမ်ႇလႆႈမိူၼ်ၼင်ႇယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉလႄႈ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်းတၢင်း 16 ပီႊ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ 5 ၵေႃႉ၊ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၾရင်ႇသဵတ်ႇ 4 ၵေႃႉ၊ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ဢီႇတလီႇ 7 ၵေႃႉ လႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 4 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ် ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၶၢဝ်းယၢဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈ တီႈၵူၼ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ဝႃႈ “ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်မီးၸႂ်ၼိမ်လႄႈ ၸႂ်ၵတ်းယဵၼ်” ၼႆယူႇ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းလႆႈလီ ၸဵမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ပီႊ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုင်ႈမိူင်းၵျႃႇမၼီႇၵေႃႈၶႅမ်ႉမႃးတေႉတေႉလႄႈ မိူဝ်ႈမီးပၼ်ႁႃ တင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈႁၢင်ႈႁၢႆႉသင်ၸွမ်းမႃး” ဝႃႈၼႆ။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ၵေႃႈ လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းသေႉၼႄးယူႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၼ်ႁႃ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလႄႈ လွင်ႈဢၼ်မီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်းၶႄႇ ၼမ်ၼႃႇၼႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးသေ မီးၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းမႃး ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇမၼီႇၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီလိူဝ်သေ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) တေၵိုတ်းလိုဝ်ႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ ၸွမ်းသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ပဵၼ်ပိူင်လူင် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၵူၼ်းတင်းၼမ်တူၺ်းႁၼ် ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ပဵၼ်လွင်ႈလီတေႉတေႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶဝ်မီးလွင်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈမၼ်ႈၼိမ်သဝ်း လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ပဵၼ်တီႈဢၼ် ၵူၼ်းတင်းၼမ်တူၺ်းႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ တီႈၼႂ်းယူးရူပ်ႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ၵျႃႇမၼီႇ တေထူပ်းလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉၸွမ်းၼွၵ်ႈမိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၶဝ်ႈမႃးႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ယွၼ်ႉၼၼ် ၸွင်ႇတေမီးၽႂ်မႃးတႅၼ်းတီႈ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးလွင်ႈၸၼ်ၸႂ်လႄႈ ၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ၼႆႉလႆႈ မိူင်းဢူၺ်းလီလႄႈ တၢင်ႇၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ တေမီးလွင်ႈဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်ၸႂ်ယူႇ ၽွင်းယၢမ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵျႃႇမၼီႇၶဝ် ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးၼႆႉယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ၼႆႉပဵၼ် လွင်ႈဢၼ်တင်ႈၸႂ် ထိင်းသိမ်းၵၢၼ်ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်တီႈၼႂ်းယူးရူပ်ႇလႄႈ ၶတ်းၸႂ်ႁူၺ်းၶဝ်ႈႁႃၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼႂ်းယူးရူပ်ႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လႆႈလၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၾရင်ႇသဵတ်ႇ Emmanuel Macro တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းၼင်ႇလွင်ႈဢၼ် ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးလႄႈ တေၸၢင်ႈမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈယူးရူပ်ႇ ၵႂႃႇတတၢင်းၾရင်ႇသဵတ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႉမႂ်ႇ တေလႆႈထိင်းသိမ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ၶႄႇ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) မီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်းသွင်မိူင်း ဝႆႉလႄႈ ႁူမ်ႈပႃး မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ ဢၼ်ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ယူးရူပ်ႇ (European Union) ၼႆႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇၼႂ်းႁူမ်ႈတုမ်ယူးရူပ်ႇယူႇ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈလၢတ်ႈတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNN ဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းၵျႃႇမၼီႇလႄႈ ပေႃႇလသီႇ ဢၼ်မီးယိူင်းဢၢၼ်းလမ်ႇ လွင်ႈယူႇ၊ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵျႃႇမၼီႇတေလႆႈတႅပ်းတတ်းဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းၵျႃႇမၼီႇပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ဝၢႆးသေ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) ၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵႂႃႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆႉ မီးသွင်ပႃႇတီႇ ပႃႇတီႇၽၢႆႇၶႂႃ CDU ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႇတီႇ ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) လႄႈ ပႃႇတီႇၽၢႆႇသၢႆႉ SPD တင်းသွင်ပႃႇတီႇ တင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်မႃး ႁိုင်ၼၢၼ်းၵႂႃႇပႅတ်ႇပီႊယဝ်ႉသေ ၸင်ႇမီးမႃးထႅင်ႈ ပႃႇတီႇ Green ဢၼ်တေၸၢင်ႈမီးႁႅင်းၶဵင်ႇတႃႉ သွင်ပႃႇတီႈၼႆႉလႆႈၼႆယဝ်ႉ။
ပႃႇတီႇ CDU လိူၵ်ႈဢဝ် Armin Laschet ဢၼ်မီး ဢႃႇယု 60 ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်တင်း ဢႅင်ႇၵေႇလ မႄႇလ်ၵႄႇလ် (Angela Merkel) မႃးၶၢဝ်းႁိုင်လႄႈ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်ပၼ်မၼ်း ၼႂ်းပီႊ 2012 သေ ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ Laschet ယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ပေႉၸႂ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵျႃႇမၼီႇလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပႃႇတီႇ SPD လိူၵ်ႈဢဝ် Olaf Scholz ပဵၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ဢၼ်ၵူၼ်းၶဝ်လၢတ်ႈထိုင်ၼမ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးလႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵၢၼ်မိူင်းမႃးၶၢဝ်းႁိုင်သေ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၽၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း လႄႈ ယၢမ်ႈလႆႈပဵၼ်ၵႅမ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် Angela Merkel မႃးယူႇပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
Annalena Baerbook ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ ပႃႇတီႇ Green ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးသဵင်ၵၢင်ၸႂ်လၢတ်ႈ ထိုင်ၼမ်ယူႇမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢႆၵေႃႉလၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းတေၸၢင်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးၼႂ်းပႃႇတီႇ Green ၼႆႉတေႉယူႇႁိုဝ် ၼႆယူႇ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းမီးထႅင်ႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵျႃႇမၼီႇၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇပႆႇတႅပ်းတတ်းလႆႈဝႃႈ တေလိူၵ်ႈၽႂ် ၼႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတႅတ်ႈတေႃးလႆႈလႄႈ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း လိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ်လၢႆဝၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် လၢႆဝူင်ႈ တေႃႇပေႃးႁူႉလႆႈဝႃႈ ၽႂ်တေပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႉမႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၶိူဝ်းၵူၼ်းၵျႃႇမၼီႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ TNN World


text:
ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းသင်ၶလႃႉပူႇရီးသေ လၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆး လူၺ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ်လႄႈ ထုၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းထႆး ဢၼ်ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တီႉၺွပ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉတီးသီ ၽူႈယိင်းဢႃႇယု 36 ပီႊ ၶၢမ်ႈႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼၢမ် တီႈလႅၼ်လိၼ်သေ လၵ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းထႆးလႄႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းထႆးတီႉၺွပ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းထႆးၵူတ်ႇထတ်းႁူႉဝႃႈ မၼ်းၼၢင်းယူႇတီႈ ၵွၵ်းမူးသၢမ်သူႇ လႅၼ်လိၼ် မိူင်းယၢင်း-မိူင်းထႆးလႄႈ မၼ်းၼၢင်းတေၵႂႃႇလႄႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမၼ်းၼၢင်း 2 ၵေႃႉ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းဝႆႉ တီႈမိူင်းထႆး ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းထႆး လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢဝ်တူဝ်မၼ်းၼၢင်း လွႆးဢၢပ်ႈပၼ် ပလိၵ်ႈထႆး တီႈဝဵင်းသင်ၶလႃႉပူႇရီးယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပႆႇဢဝ်တူဝ်မၼ်းၼၢင်း လွႆးဢၢပ်ႈပၼ် ပလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၸွင်ႇမၼ်းၼၢင်း မီးလွင်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢမ်ႇမီး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိတ်းၸပ်းၽႄႈလၢမ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ သမုတ်ႇသႃၶွၼ်းယဝ်ႉ ၸွမ်းၸိူဝ်းတူင်ႇတၢင်ႇ လၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတီႈ ၵွၵ်းမူးသၢမ်သူႇ လႅၼ်လိၼ် မိူင်းယၢင်း-မိူင်းထႆး ၼၼ်ႉၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်း၊ ပလိၵ်ႈ၊ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် လႄႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇထႆးၶဝ်ၵေႃႈ မီးလွင်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း သႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း၊ ၵႆႉသုၵ်ႈလၢင်ႉသီမိုဝ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ် လႄႈ ၵူတ်ႇထတ်းၼႅၼ်ႈၼႃယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တီႈဝဵင်းသင်ၶလႃႉပူႇရီး ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်းၵျၼပူႇရီး ၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢမ်ႇပႆႇမီး လွင်ႈတိတ်းၸပ်းၽႄႈလၢမ်း သေတႃႉ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိတ်းၸပ်း ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၵၢၼ်ႁပ်ႉသူင်ႇၵူၼ်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ တႄႉတႄႉ၊ တွၼ်ႈတႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ ၽွင်းၶၢဝ်းပီႊမႂ်ႇၼႆသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶၢတ်ႈႁွင်ႈလိုဝ်ႈသဝ်းဝႆႉလူင်ႈၼႃႈ တီႈႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈယုၵ်ႉလိူၵ်ႈပႅတ်ႈ တင်းမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်းလႄႈ မိူင်းႁိမ်း ႁွမ်း ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းထႆးၵေႃႈ မီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်ဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉ တေၸၢင်ႈ တိတ်းၸပ်းမႃးၸွမ်းလႆႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၼႆလႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းယၢင်း-မိူင်းထႆး သဵၼ်ႈတၢင်းလႅၼ်လိၼ် ၵွၵ်းမူးသၢမ်သူႇ ၸႄႈဝဵင်းသင်ၶလႃႉပူႇရီးၼႆႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇတင်းမိူင်းထႆးၶဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်း ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 4 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ယွၼ်ႉထၢတ်ႈ သၢၼ်ၶေးမီး ဢၼ်မီးၼႂ်းၵူဝ်ႇတွင်ႇတီႈၵဵပ်းၶွင် ႁူင်းၵၢၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်းဝဵင်းလူင်ဢႃႇမတ်တႃပတ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၵုၵျႃႇလတ် ၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၼၼ်ႉ လႆႈတႅၵ်ႇပဵၼ်ၾႆးမႆႈသေ ၵူၼ်ႇပင်းဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11:00 မူင်းၼႆႉ ထၢတ်ႈသၢၼ်ၶေးမီး ဢၼ်မီးၼႂ်းၵူဝ်ႇတွင်ႇတီႈၵဵပ်းၶွင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈတႅၵ်ႇသေ လုၵ်ႉပဵၼ်ၾႆးလႄႈ ၾႆးလႆႈမႆႈလၢမ်းထိုင်ႁူင်းၵၢၼ်ႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈ ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 30 မိၼိတ်ႉၼႆႉၵူၺ်း ၸုမ်းၽၢႆႇၶႄၾႆး လႄႈ ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၶဝ်ႈ ၵုမ်းထိင်းၾႆးလႆႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾႆးမွတ်ႇၵႂႃႇယူႇ ယွၼ်ႉၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူင်ၼႆႉသေ မီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈႁူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇ တႃႇ 12 ၵေႃႉ လႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်း 9 ၵေႃႉ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈလူႉၵွႆၵႂႃႇပႃး ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 9 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃသေ ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ဢဝ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်ၶမ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵႂႃႇ ဝႃႇၼႆ။
ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း ပေႃႈမႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း ယွၼ်ႉထၢတ်ႈသၢၼ်ၶႄးမီးတႅၵ်ႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉတႄႉတႄႉ လႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေၵမ်း ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ New Delhi လၢတ်ႈဝႃႈ တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် ဢၼ်ဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီပဵင်းပေႃးသေ ႁဵတ်းႁိူၼ်းတိူၵ်ႈ၊ ႁဵတ်းၵူဝ်ႇတွင်ႇတီႈၵဵပ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵႆႉၵႆႉမီး ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈၵူၼ်ႇပင်း၊ ၾႆးမႆႈ ၸိူင်ႉၼႆမႃးယူႇတႃႇသေႇဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်းသွင် 2019 (December 2019) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၾႆးၾႃႉၶျွတ်ႉသေ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းတိူၵ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၸွမ်း 43 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 28 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ဢဝ်ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း RDT Test ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်းၵူၼ်း 503 ၵေႃႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ 2 ၵေႃႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ 1 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းၼႆႉ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၵျွင်းမိူင်းၵုတ်ႈ (မိုးကုတ်ဝိပဿနာရိပ်သာကျောင်း) ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃထႅင်ႈ 2 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၽူႈယိင်း 1 ၵေႃႉ လႄႈ ၽူႈၸၢႆး 1 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း မီး 106 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 103 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃ ၵိုတ်းယူႇ 3 ၵေႃႉၵူၺ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 28 December 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 648 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 17 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး 122,534 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 2,618 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 104,351 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:Db-g1
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်သေ၊ ပိူင်လူင် ၸႂ်ႉတႃႇ tag ၼႃႈလိၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ CSD G1 ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တူၺ်းတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၼၼ်ႉလႄႈ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေဢဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ သႂ်ႇၶဝ်ႈပၼ်တီႈၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် လႄႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသေ ဢၼ်တေလႆႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉတီႈၼိူဝ်သုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေမွတ်ႇၼၼ်ႉ။
ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
{{db-g1}}
- This is the most basic form of the template.
{{db-g1|bot=ExampleBot}}
ပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူး ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ (Author)[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢဝ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉတေ တၢင်ႇလၢတ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸိုင် ၸႂ်ႉ ၶူတ်ႉၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉသေ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈၵႂႃႇတႅမ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇႁႂ်ႈႁူႉ တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။ တီႈ PageName ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ႁူဝ်ၶေႃးၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
{{subst:nonsensepage|PageName|header=1}}
ပေႃးႁဵတ်းၼင်ႇၼႆ တေၼႄပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ပၼ်ၽၢင်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ သင်ဝႃႈပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢင်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆၸိုင် လူပၼ် ၵူႈမိုဝ်း လၢႆးတႅမ်ႈ ပွင်ၵႂၢမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ။
ၼႃႈလိၵ်ႈ [[:{{{1}}}]] ၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇတၢင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၵႃႈတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး။ ဢၼ်ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းဝႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် တွၼ်ႈ G1 ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၼႆ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇ လႄႈ တူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈ ၼိူဝ်ႉၵႂၢမ်းၵေႃႈယုင်ႈယၢင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢင်ႈမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸၢမ်းသၢင်ႈၵူၺ်းၼႆၸိုင်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် လွင်ႈၸၢမ်းသၢင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈ sandbox လႄႈ။{{safesubst:#if:|{{{secondparagraph}}}|သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမွတ်ႈပႅတ်ႈ ယွၼ်ႉၶေႃႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ၼႆၸိုင် ၊ [[:{{{1}}}|ၵႂႃႇတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ]] သေ ၵႂႃႇၼဵၵ်းတီႈ "တႃႇသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်" ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ လႆႈယူႇ။ ပေႃးၼၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေမီးသုၼ်ႇ သပ်းလႅင်းၼႄယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉၼႆၸိုင် ၽၢင်ႉပၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေၸၢင်ႈထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶေႃႈပၼ်ၽၢင်ႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယႃႇပေႈဢဝ်ပႅတ်ႈ။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉမွင်ႇၼၢႆႇ ၸၼ်ႉ 2 မႆ ၵႂႃႇတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယေး ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၸၢႆးထုၼ်းဢွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵလႃး ႁႂ်ႈၵဵပ်းပၼ်ၶွၼ်ႇ လၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈယႅမ်း လႄႈ လၢၼ်ႉၶၢႆလဝ်ႈပီႇယႃႇ ၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႇဢူႈ ဢိၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈယေး ဢိူင်ႇၼႃးၶၢၼ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉမွင်ႇၼၢႆႇ တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႂ်ႈၸၢႆးထုၼ်းဢွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယေး ၵဵပ်းပၼ်ၶွၼ်ႇ လၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈယႅမ်း လႄႈ လၢၼ်ႉၶၢႆလဝ်ႈပီႇယႃႇ ၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႇဢူႈ ဢိၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈယေး ဢိူင်ႇၼႃးၶၢၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈၵဵပ်းပၼ်ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉလႂ် သၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 5,000 ပျႃးသေ ႁႂ်ႈသႂ်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ် တႃႇ 5 လိူၼ်ၼႆလႄႈ ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉလႂ် တေတူၵ်းမႅၼ်ႈယူႇ သၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 25,000 ပျႃး။ တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႇဢူႈ လၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈယႅမ်း ႁူမ်ႈပႃးတင်း လၢၼ်ႉၶၢႆလဝ်ႈပီႇယႃႇ မီး 7 တီႈ၊ တီႈဝၢၼ်ႈယေးသမ်ႉ လၢၼ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈယႅမ်း ႁူမ်ႈပႃးတင်း လၢၼ်ႉၶၢႆလဝ်ႈပီႇယႃႇ မီး 8 တီႈ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း 2 ဝၢၼ်ႈပေႃးၼႆၸိုင် လၢၼ်ႉၶၢႆ မီး 15 တီႈ ႁူမ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ တေတူၵ်းမႅတ်ႈယူႇ 375,000 ပျႃး၊ မွင်ႇၼၢႆႇလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးၵဵပ်း 2 ဝၢၼ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ တေၶိုၼ်းၶဝ်ႈၵဵပ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၶၢၼ်ထႅင်ႈဝႃႈၼႆဢေႃႈ ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ်တႄႉ ၶဝ်တေၵဵပ်းပႆႇလႆႈသဵင်ႈၶႃႈ လႆႈယိၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်မၢင်ၵေႃႉလၢတ်ႈတႄႉ ၽိူဝ်ႇတႃႉတေသႂ်ႇၶွၼ်ႇပၼ် ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တႃႉသႂ်ႇၶွၼ်ႇပၼ်သိုၵ်းတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇလီႁိုဝ် သိုၵ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ မီးယူႇလူး ဝႃႈၼႆ။
ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်လီလီလႄႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းယူႇ သေဢမ်ႇၵႃး မိူဝ်ႈလဵဝ် ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးသမ်ႉ တဵၵ်းတဵင်ယွၼ်းၶွၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 July 2020 (တု−လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပွၵ်ႉ (ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ) ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆလူင် ဢိူင်ႇႁူဝ်ၽၢႆႇလူင် ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်းလႄႈ ၵႂႃႇသိမ်းဢဝ်လၢႆပႅတ်ႈ လဝ်ႈ ၊ ပီႇယႃႇ တီႈလၢၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၢပ်ႇမႂ်ပႃးငိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈ လုၵ်းသၢႆး ဢိူင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇၸေးမိုဝ်းသေ ၵႂႃႇတီႉၺွပ်းဢဝ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၽွင်းတိုၵ်ႉမီးၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ၸွမ်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝတ်ႉၵျွင်း မုၼ်ၸဝ်ႈ တီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးပွႆး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ပိူင်ပဵၼ်မၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19 December 2019 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11:15 မူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ-332 ႁႅင်းသိုၵ်း 7 ၵေႃႉ ပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇၸေးမိုဝ်း လႄႈ ဢမ်ႇၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႂ်းဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇထွတ်ႇ ၶႅပ်းတိၼ်သင်သေ ၵႂႃႇဝႅတ်ႉတီႉၺွပ်းဢဝ် သိုၵ်းႁၢၼ် ၸၢႆးၵေႃႉဝီႉ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸၢႆးၸႃႇလိၵ်ႉတႃႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ (1) ၽေးယႃႈမဝ်းၵမ် ၊ (2) လွင်ႈတေမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဝၢင်းၵျွင်း ၊ (3) လွင်ႈယူႇသၢင်ၵိၼ်သဝ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ ၊ ၸၢႆးၸႃႇလိၵ်ႉတႃႉ တႄႉ ၵွပ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်း လူင်ဝၢၼ်ႈ တင်း ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉမၼ်းၸၢႆး ၵႂႃႇထွၵ်ႈၶၢမ်ႇ လႄႈ ၸင်ႇလႆႈပူၼ်ႉလွတ်ႈ တီႈၼႂ်းမိုဝ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈယၢမ်း 16:30 မူင်း ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13:10 မူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇတီႈလၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း ဢိူင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ၸႄႈဝဵင်းၶူဝ်လမ် သေ ၵႂႃႇႁၼ်ၺႃး ၶႅပ်းႁၢင်ႈတီႈၼႂ်းၾူင်း ၸၢႆးတိလေႃးၵ ဢၼ်ထႆႇၵိုၵ်း ၶူဝ်းသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႄႈ လႆႈတီႉၺွပ်းပႃးမၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈဢဝ် ၶႃသွင်ၵေႃႉ ၵႂႃႇၵုမ်းၶင် တီႈၼႂ်းတိူင်ႉသိုၵ်းၶူဝ်လမ်သေ ဝၢႆးမႃး လႆႈႁူႉဝႃႈ ၸၢႆးၵေႃႉဝီႉ တႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈ ၼမ်ႉႁူး ဢိူင်ႇၼႃးပွႆး ဢၼ်မီး တပ်ႉပျီႇတူႉၸိတ်ႉ 758 ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် သိုၵ်းႁၢၼ် ၸၢႆးၵေႃႉဝီႉ လႄႈ သိုၵ်းႁၢၼ် ၸၢႆးတိလေႃးၵ ပေႃးတေပူၼ်ႉလွတ်ႈဢွၵ်ႇ တီႈၼႂ်းမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်တိတ်းတေႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပႆႇပွႆႇၶိုၼ်း။
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 01 January 2020 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 15:00 မူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅင်းသိုၵ်း 15 ၵေႃႉ ၶီႇၵႃး ပလူဝ်ႇပွၵ်ႉ 1 လမ်း ၊ ၵႃးၽူဝ်းဝီး 1 လမ်း ၵႂႃႇသွၵ်ႈတဝ်ႁႃ / ထၢမ်ႁႃ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးပွႆး လႄႈ ၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ် ၶိုၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ပႃးႁိူၼ်း သြႃႇမၼု ဢိၵ်ႇတင်း ႁိူၼ်း ၼၢင်းၼုၶမ်း ၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈ ဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်း ဢိူင်ႇၼႃးပွႆး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် လႄႈ ဢမ်ႇထူပ်းႁၼ်သင်ၼႆယဝ်ႉ ၊ ဝၼ်းထီႉ 04 January ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11:00 မူင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅင်းသိုၵ်း 30 ၵေႃႉ လုၵ်ႉတီႈ ၼမ်ႉႁူး သေ ပႆတၢင်းၵႂႃႇထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ သင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢၼ်ပၼ်ၶႂၢင်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19 December 2019 သေ ပူၼ်ႉၵႂႃႇတၢင်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသိမ်ႇ လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုမ်းၼႆႉ သင်ႁၼ်ၵူၼ်းၸၢႆး ႁွင်ႉၸႅတ်ႈထၢမ်ၵူႈၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တင်းၽၢႆႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိုၼ်ႇႁႅင်းၶတ်းၸႂ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ယူႇသေတႃႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ လမ်းၸွပ်ႇသွၵ်ႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပႃးၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်လီလီ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ-332 ငဝ်ႈတပ်ႉပၵ်းဝႆႉတီႈ မိူင်းပၼ်ႇ ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၢၼ်ႇသိုၵ်း-ၸၵၶ မၢႆ-17 ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင်-ယလၶ ဝဵင်းၶူဝ်လမ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်လႆႈ လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၼၢင်းႁၢၼ်/ သိုၵ်းႁၢၼ် ၼႆသေ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ လႄႈ ငိုၼ်းတွင်းၸွႆႈထႅမ်တင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 31 January 2021 (လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸွမ်းၼင်ႇ တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတၼႃႇလီ ၸၢႆးတိၼ်ႇၸေႃႇမိၼ်ႉ + ၼၢင်းတၢၼ်းတၢၼ်းထေး တီႈယူႇဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မီးၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉတင်းၼမ် လႄႈ ဢိၵ်ႇတူဝ်ငိုၼ်း ၸွႆႈထႅမ်တီႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်တီႈၼိုင်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢၼ်လႆႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်မႃး တေမီးမိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ 4 ထူင်၊ ၽၵ်းမီႇလႅင် 5 ထူင်၊ ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ် 3 ပုင်း၊ ထူဝ်ႇလိူင် 1 ထူင်၊ ၽွင်ဝၢၼ် 1 ၽႃႇ၊ ၵိူဝ် 3 ထူင်၊ ၶိင် 10 ၸွႆႉ၊ ၽွင်သၵ်ႉ ပုင်းယႂ်ႇ 10 ပုင်း လႄႈ ၵွၼ်ႈသီလိူင်/လႅင် 2 ၽႃႇ ဢိၵ်ႇတင်းထႅင်ႈ တူဝ်ငိုၼ်း 2,000,000 (သွင်လၢၼ်ႉပျႃး) ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 (လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉသေ ယူႇတီႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ထုင်ႉမၢဝ်း လႆႈဢဝ်ထူဝ်ႇၼဝ်ႈၶႅပ်း၊ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈၼမ်ႉၽိတ်ႉ တင်းၼမ် 50 ၸွႆႉ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၽၵ်းၵပ်းၶဝ်ႈ ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ယူႇၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း လိုပ်ႈတိုၵ်းၽူႈၶဵၼ်ယူႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ လႄႈ ငိုၼ်းတွင်း ဢၼ်ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇလီႁဝ်းၶႃႈ ၸွႆႈထႅမ်မႃး တင်းမူတ်းၼႆႉၵေႃႈ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁပ်ႉယဝ်ႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်း ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈ လႄႈ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႈ လႆႈယိုၼ်ႈမွပ်ႈ ၽိုၼ်ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးၼမ်ႉၸႂ်သေ ယွၼ်းသူးပၼ်ႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၸေႇတၼႃႇလီႁဝ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႉ ယူႇလီၵတ်းယဵၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ် ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25 January 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇလီ ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈယူႇဝဵင်းလူင် တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ် ပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆသေ ဢဝ်ငိုၼ်းတွင်း တင်းၼမ် 50,000,000 ပျုး (ႁႃႈသိပ်းလၢၼ်ႉပျုး) ၸွႆႈထႅမ်မွပ်ႈဢၢပ်ႈဝႆႉပၼ်တီႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၼၢင်းၸၢမ်ၽွင်း ၽူႈၼင်ႈလုမ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈပွတ်းၸၢၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးသုင်သုတ်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း တႅပ်းတတ်းပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ လီၵျေးယွင်း (Lee Jae−Yong) ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ Samsung ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 18 January 2021 (လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AFP ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ လုမ်းတႅပ်းတြႃးသုင်သုတ်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လႆႈတႅပ်းတတ်းတြႃး ပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ လီၵျေးယွင်း (Lee Jae−Yong) ဢႃႇယု 52 ပီႊ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ Samsung တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း သွင်ပီႊပၢႆၶိုင်ႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးသုင်သုတ်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းတႅပ်းတတ်းဝႃႈ လီၵျေးယွင်း ယၢမ်ႈပၼ်ငိုၼ်းသူးလၢပ်ႈတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၽၢၵ်ႉၵျွၼ်းႁေး (Park Geun-hye) တႃႇငိုၼ်း 8.6 လၢၼ်ႉဝွၼ်း (တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်း 7.8 လၢၼ်ႉဢမေရိၵၢၼ်ႇတေႃႇလႃႇ) ႁႂ်ႈၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇၸွမ်ၸိုင်ႈသေ ၸွႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ၼင်ႇႁိုဝ်တူဝ်ၵဝ်ႇ ပေႃးတေၶိုၼ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇလႆႈၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃးသုင်သုတ်းတႅပ်းတတ်းဝႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ Samsung ယၢမ်ႈမီးလွင်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၽွင်းယၢမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉတႄႉ လီၵျေးယွင်းသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်းသေ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းၸၢႆး ဢမ်ႇတွပ်ႇၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ် ႁွင်ႉပၢဝ်ႇတွင်ႈထၢမ်ၼၼ်ႉသေၶေႃႈ၊ ၽၢႆႇပလိၵ်ႈၵေႃႈ တီႉၺွပ်းမၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။
မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉမိူင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ယူႇဝႆႉ ၸၼ်ႉ (12) ၶွင်လုမ်ႈၾႃႉသေ ၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းတင်းမိူင်းၼၼ်ႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈဢၼ်လႆႈမႃး တႃႇႁႃႈပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ Samsung ဢၼ်ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇယႂ်ႇလူင် လႄႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶိူင်ႈ ဢီႇလႅတ်ႉတရေႃးၼိၵ်ႉလၢႆလၢႆမဵဝ်းဝႃႈၼႆ။
လီၵျေးယွင်းၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ Samsung ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2014 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၺႃးတၢမ်ႇၶွၵ်ႈလႄႈ ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ၼၼ်ႉ တေလုတ်ႈႁၢမ်းၵေႃႉဢၼ် တႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ် ၼႂ်းၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လႄႈ လွင်ႈလူႉသုမ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈတေၸွမ်းပႃးတၢင်းလင်ၽွင်ႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
{ ၵဵပ်းသိမ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ-မၢႆတွင်း }, โรงภาพยนต์วิสต้า กาดสวนแก้ว, เสาร์, 26. กันยายน 2026
မႂ်ႇသုင်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၶႃႈၼႃဢူၺ်းၵေႃႉ ဝၼ်းၵိုတ်ႇၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်းလႄႈႁႂ်ႈမီးမင်ႇၵလႃႇ
ႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်သွင်ပႃးၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်းလႄႈတၢင်းမုင်ႈမွင်းၼၼ်ႉၸဵဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈသေၵမ်းၶႃႈ #ၵွၼ်လႅင်း ယူႇတီႈၼႆႈသေယွၼ်းသူးပၼ်ယူႇဢေႃႈ။
ႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်သွင်ပႃးၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်းလႄႈတၢင်းမုင်ႈမွင်းၼၼ်ႉၸဵဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈသေၵမ်းၶႃႈ #ၵွၼ်လႅင်း ယူႇတီႈၼႆႈသေယွၼ်းသူးပၼ်ယူႇဢေႃႈ။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 10 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 11 ၶမ်ႈပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၶူင်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ (World Food Program) ပၼ်ၾၢင်ႉလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းလၢႆလၢႆလွင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈတိူဝ်းၼမ်မႃးသေ ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈယူႈၵိၼ်ၶဝ် ၼၼ်ႉ လွင်ႈယႂ်ႇလိူဝ် တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ ပၢင်ပၼ်သူးၼူဝ်ႇပႄႇလ် တႃႇၼႂ်းပီႊ2021ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်း တီႈမိူင်းၼေႃႇဝူၺ်း မိူၼ်ၵူႈပီႊ လႄႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတၢင်းဢွၼ်ႇလၢႆးသေ ၸုမ်းလႆႈႁပ်ႉသူးၼူဝ်ႇပႄႇလ် တႃႇပီႊၼႆႉ ပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ (WFP) လႄႈ တေးဝိတ်ႇ ပိတ်ႇသ်လီႇ (David Beasely) ပဵၼ်ၵေႃႉႁပ်ႉသူးတႅၼ်းတၢင်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
တီႈၼႂ်းပၢင်ပၼ်သူးၼူဝ်ႇပႄႇလ်ၼၼ်ႉ တေးဝိတ်ႇ ပိတ်ႇသ်လီႇ (David Beasely) လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းသေ လႆႈဢုပ်ႇတိုၵ်းသူၼ်းလၢတ်ႈၼႄ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈတၢင်းသဵင်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉၽေးပၢင်တိုၵ်း၊ ယွၼ်ႉၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁူမ်ႈပႃး လွင်ႈလုမ်ႈၾႃႉလႆႈႁူပ်ႉၺႃး ၽေးတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလလူင် COVID-19 ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈလႆႈတိူဝ်း ၼမ်မႃး လႄႈ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈၵူႈမိူင်းၸွႆႈထႅမ် ၵၼ်ၵႂႃႇယူႇဝႃႈၼႆ။
တေးဝိတ်ႇ ပိတ်ႇသ်လီႇ (David Beasely) သိုပ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ သင်ဝႃႈ ဢဝ်လွင်ႈပၢင်တိုၵ်း၊ လွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ လႄႈ လွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းသေ သိုပ်ႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်သိုၵ်းယူႇၼႆၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢိုပ်းယၢၵ်ႈယူႇ မွၵ်ႈ 270 လၢၼ်ႉၼႆႉ တိုၼ်းတေၶဝ်ႈၸူးလွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႇလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈယူႇဝႃႈၼႆ။
တႃႇႁႂ်ႈတိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈလွင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈတူၵ်းၽၢၼ် လႄႈ ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်းႁႂ်ႈလႆႈႁၼ်ထိုင်ၵၼ်သေ ၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵၼ်ၼႆသေ မိူဝ်ႈပီႊ 1961 ၼႆႉ လႆႈမီးမႃး ၶူင်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်း ၵိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ (WFP) သေ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၵူၼ်းၼပ်ႉလၢၼ်ႉ တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆႉသေ ၼႂ်းပီႊ 2019 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈယူႇ မွၵ်ႇ 97 လၢၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇႁိုင်သင်ၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉပတ်ႉၵျႅတ်ႉငိုၼ်းတွင်း ၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်း ၵိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ (WFP) ၶၢတ်ႇၵႂႃႇသေ တေႃႇထိုင်မႃးၼႂ်းပီႊ 2021 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်မီးယူႇၼႂ်း 20 မိူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ တေထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ဢမ်ႇၵုမ်ႈထူၼ်ႈ လႄႈတေၸၢင်ႈဢိုပ်းယၢၵ်ႈၼႆသေ ယူႇတီႈ တေးဝိတ်ႇ ပိတ်ႇသ်လီႇ (David Beasely) သေ လႆႈတိုၵ်းသူၼ်း ပၼ်ၾၢင်ႉထိုင် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လုမ်ႈၾႃႉ ၶဝ်ၵႂႃႇယူႇဝႃႈၼႆ။
သူးၼူဝ်ႇပႄႇလ် ဢၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ (WFP) လႆႈပီႊၼႆႉ ပေႃးၼပ်ႉ ပဵၼ်တူဝ်ငိုၼ်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ မီးယူႇ 1.18 လၢၼ်ႉ တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မဢလ လၢတ်ႈတီႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႇမသျိၼ်ႊလွင်ႈၽၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 22/9/2021 ဝႃႈ – ယူတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းလႄႈတိူင်း တၵ်းတေလႆႈဢဝ်ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ဢၼ်တမ်းဝၢင်းပၼ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵွၺ်း။ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵၼ်မိူင်းသေတႃႉ တမ်းဝၢင်းၸႂ်မႃႇၼ လႄႈ ပၵႃႇသၼ သေ တေႁဵတ်းပုၼ်ႈလီတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇယၢမ်းလဵဝ်တင်းမူတ်း ဢမ်ႇၸႂ်တႃႇပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်မၢၵ်ႈမီး၊ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၸိုင်ႈမိူင်းမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။
“ယၢမ်းလဵဝ် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုင်ႈမိူင်းတူၵ်းတႅမ်ႇ၊ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇတူၵ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းတွင်းၼႂ်းပီ 2020-2021 ၼႆႉ တၵ်းလႆႈဢွၼ်ၵၼ် လူတ်းယွၼ်ႇသေ ၽိမ်းၵိၼ်ၽိမ်းၸၢႆႇၵႂႃႇ ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ သိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈသိုဝ်ႉဢၼ်လႆႈဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈသေၸႂ်ႉၸၢႆႇဢဝ်၊ လူတ်းယွၼ်ႇဢၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇသေၸႂ်ႉၸၢႆႇ ။ တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းၵၢၼ်ႁႄႉၵင်ႈလႄႈယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တမ်းဝႆႉၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇငိုၼ်း ၼိုင်ႈသႅၼ်လၢၼ်ႉပျႃး” – ဢုပ်ႇဢုမ်လၢတ်ႈၵႂႃႇလွင်ႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈတွၼ်ႈတႃႇငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းတႄႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇလွင်ႈသင်သေၶေႃႈ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ယင်းလၢတ်ႈတီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၶူင်းၵၢင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၼ်ႉဝႃႈ– “သင်ဝႃႈ တင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းမႂ်ႇသုင်ၸိုင် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီၼႆႉ တေပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၸၼ်ႉၵၢင် ၼႂ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ၊ ပေႃးသိုပ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈမွၵ်ႈ 10 ပီၸိုင် မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မိူင်းၶိုၼ်ယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မီးၸၼ်ႉသုတ်း ၼႂ်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ၊ ပေႃးဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉ ဢွၵ်ႇၸႂ်ႉၸွမ်းၸိုင် တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးတၢင်း ” – ဝႃႈၼႆပႃးထႅင်ႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 7 လိူၼ်ပၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊ လႄႈ ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်း လၢႆလၢႆမိူင်း ဢၼ်မႃးလူင်းတိုၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထွၼ်တူဝ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းမူတ်း ၊ ၵိုတ်းယူႇၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁႃၸမ်ၸႂ် လႄႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။


text:
မိူင်းပၼ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ (IPA: [mɤ́ŋ màn]), (မၢၼ်ႈ: မိုင်းပန်မြို့), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Moengpan]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။[2]
ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ မီးယူႇတီႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း (မိူဝ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ပႆႇပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈ လွႆလႅမ် ) သေ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးဝႃႈတႄႉ လုၵ်ႉတူၼ်ႈတီး လတ်းမႃး ႁူဝ်ပူင်း၊ မိူင်းပွၼ်၊ လွႆလႅမ်၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ မိူင်းၼၢႆး၊ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း သေ ၸင်ႇမႃးထိုင် မိူင်းပၼ်ႇလႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၵႃး မီးယူႇ 157 လၵ်း။ ၼႃးမီးလႂ် တႆးမီးၼၼ်ႈ ၼၺ်လႄႈ ထုင်ႉမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉၵေႃႈ မီးၼႂ်းထုင်ႉၼႃးသေ လွႆသုင် လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇ။ လုၵ်ႉမိူင်းပၼ်ႇ ၵႂႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ၶၢမ်ႈၶူင်းၵႂႃႇသေ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ၵႂႃႇထိုင်လႆႈ မိူင်းတူၼ်၊ ၼႃးၵွင်းမူး၊ ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် တေႃႇထိုင် လႅၼ်လိၼ်မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ သုင်သေ ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 2222 ပေႇ၊ တီႈယူႇမၼ်းတႄႉ မီးတမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် 19 ၻီႇၵရီႇ 45 မိၼိတ်ႉလႄႈ 20 ၻီႇၵရီႇ 25 မိၼိတ်ႉ N ဢိၵ်ႇ 98 ၻီႇၵရီႇ 99 ၻီႇၵရီႇ E သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈဝဵင်း မီးယူႇ 2299/925 လၵ်း (5950 km) ပၼ်ႇႁွပ်ႈယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝဵင်း မီး 5 ပွၵ်ႉသေ ဢိူင်ႇမီး 11 ဢိူင်ႇ။ လႅၼ်လိၼ် ႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ မီးမႄႈၼမ်ႉၶူင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်၊ ၼႃႈတၢင်းတူၵ်း မီးၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇ မီးၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်းသေ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းၸမ်ႉ မီးမိူင်းတေႃႉ မိူင်းထႃး ႁူဝ်မိူင်း တေႃႇထိုင် လိၼ်ထႆး ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းႁၢင်ႈလီဢွၼ်ႇဝႆႉ ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ မီးသၼ်လွႆ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီယဵမ်ႈလီတူၺ်းတႄႉတႄႉ။ ပေႃးၵႂႃႇယူႇၼိူဝ် လွႆဝေႃႇမႃႉ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်ႈၼၼ်ႉသေ မုင်ႈယဵမ်တူၺ်း လူင်းမႃး ၼႂ်းဝဵင်းၸိုင် တေလႆႈႁၼ် ႁၢင်ႈၽၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁၢင်ႈသိူဝ်ၼွၼ်းမူပ်ႇဝႆႉၵေႃႈမီးမီး။ ထုင်ႉမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းထုင်ႉပဵင်း မိူင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်မီး ၼိူဝ်သၼ်လွႆလႄႈ မီးထုင်ႉၼႃး လွမ်ႉႁွပ်ႈဝဵင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တႄႇတင်ႈဝဵင်း မီးႁိမ်း ၼမ်ႉပၼ်ႇလႄႈ ၸင်ႇႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မိူင်းပၼ်ႇ။
ၼိူဝ်သၼ်လွႆ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ မီးမႆႉသၵ်း၊ မႆႉတိုင်း၊ မႆႉပဝ်း လႄႈ ၶူဝ်းဢွၵ်ႇၼိူဝ်လိၼ် တင်းၼမ်။ ၼီႈပႅင်ႈၾ ဢုတုသၢမ်ၶၢဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် လီတႄႉတႄႉ။ ၶၢဝ်းၵတ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵတ်းမီး 45 တီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ၊ ႁႅင်းမႆႈမီး 75 ၻီႇၵရီႇ ၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ။ ၶၢဝ်းမႆႈၸမ်ႉ ႁႅင်းၵတ်းမီး 80 ၻီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ ႁႅင်းမႆႈမီးထိုင် 95 ၻီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယူႇ။ ႁႅင်းၽူၼ် ၽတ်ႉၽဵင်ႇတႄႉ မီးယူႇ 70% လႄႈ လွင်ႈၽုၵ်ႇ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီတႄႉတႄႉ။
ပိုၼ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပိုၼ်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ တေလႆႈၸႅၵ်ႇပဵၼ် 3 တွၼ်ႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇ တီႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇ။
- ပၢၼ်ထိၼိုင်ႈ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ
- ပၢၼ်ထိသွင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင်ၵေႃးလီႇ
- ပၢၼ်ထိသၢမ် ပၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈ ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်
ပၢၼ်ထိၼိုင်ႈ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူင်းပၼ်ႇ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ (ယေႈသႅင်ၵေႃႇ) ၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉပီတႄႇတင်ႈမၼ်းသေတႃႉ ပီလူႉလႅဝ်မၼ်းတႄႉ လႆႈႁၼ်ဝႆႉယူႇ။ ပီလူႉမၼ်းပဵၼ် ပီ A.D 1771 သေ လူႉယွၼ်ႉ ၸဝ်ႈမိၼ်းဝုၼ်ႇ မႃးတိုၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ [3] ပီတႄႇတင်ႈ မိူင်းပၼ်ႇတႄႉ ၵႂၢမ်းသိုပ်ႇၵႂၢမ်းသေ လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ပဵၼ်ပၢၼ်လဵဝ်ၵၼ် မိူဝ်ႈတင်ႈ ၵဵင်းသႅၼ် ဢၼ်တင်ႈၸဝ်ႉသေ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ မီးၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵူၺ်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်လီၼႃႇ ၵူၼ်းၵႃႉ ၵူၼ်ႈၶၢႆ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်းၵေႃႈ မႃးသူႇ ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်။ ဢွင်ႈတီႈ မိူင်းပၼ်ႇ ပွၵ်ႉထိၼိုင်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်သေ ၽၵ်းတူၶူးဝဵင်း မီးဝႆႉယူႇ သွင်ဝွင်ႇ။ ဝွင်ႇၼိုင်ႈ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း (ယၢမ်းလဵဝ် မီးယူႇၼႂ်းဝၢင်းႁေႃ ၸဝ်ႈမိူင်းလူင်)၊ ဝွင်ႇသွင်ၸမ်ႉ မီးၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်း (ယၢမ်းလဵဝ် မီးယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶမ်း)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉမိူင်းပၼ်ႇသေ တီႈႁိမ်းမႆႉၺွင်ႇၶမ်း (ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ ဢၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢွၵ်ႇသဵင်ၵွင်မွင်း)ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တၢင်းၽသႄၢမ်သဵၼ်ႈ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ ၵႂႃႇတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်းယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ႉဝၢင်းၶူးဝဵင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵိုတ်းဝႆႉယူႇ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ။ ပဵၼ်တီႈ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် ၵိုင်ႇလီမႃးၶူၼ်ႉၶႂႃႉတူၺ်းယူႇ။ ႁူဝ်ႉၶူးမိူင်း ၵွင်ႇတပ်ႉ မေႃႈ ဝၢၼ်ႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတၢင်းတိုဝ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵေႃႈ ၵႆႉၵႆႉၶုတ်းႁၼ်ၺႃးယူႇ သေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈသင်မႃး။ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းပၼ်ႇ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းႁင်းၶေႃၼၼ်ႉ ၵႂၢင်ႈထိုင်လႂ် ၼႆၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇႁူႉထိုင်။ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းတေႃႇၵၼ်တႄႉ တေပဵၼ် မိူင်းထႆးၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးသၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ် ၶၢတ်ႇၵႂႃႇၸိုင် ဢၼ်လႆႈၵႂႃႇ ဢဝ်တၢင်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးမႃးၵေႃႈမီးၼႆယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ထိသွင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင်ၵေႃးလီႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူင်းပၼ်ႇ ပၢၼ်ထိသွင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင်ၵေႃးလီႇၼႆႉ လႆႈႁၢမ်းၶုၼ်မိူင်းၵႂႃႇ 20 ပီသေ ၸင်ႇလႆႈတႄႇတင်ႈၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ သမ်ႉတေႃႇသဵၼ်ႈတၢင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လတ်းၶၢမ်ႈသေ ၵႂႃႇတိုၵ်းမိူင်းထႆးလႄႈ ပဵၼ်သိုၵ်းပဵၼ်သိူဝ်သေ ဝၢၼ်ႈလူႉမိူင်းႁၢမ်း ၸင်ႇလႆႈၶၢတ်ႇၶုၼ်ၵႂႃႇ တင်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်တင်ႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ပွၵ်ႈထိသွင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယင်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ႁွင်ႉၸပ်းသူပ်းၸပ်းပၢၵ်ႇဝႃႈ "ဝဵင်းႁၢမ်း" ၼႆယူႇ။ ၼႃႈလိၼ် မိူင်းပၼ်ႇ ထိသွင်ၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ တိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ် မိူင်းၼၢႆး၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉ တိတ်းၸပ်း ၵဵင်းတုင် (မိူင်းသၢတ်ႇ) [4] ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉ တိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ်ထႆး ၶႅၼ်ႈၵၼ် တီႈမိူင်းၽၢင်လႄႈ ၵဵင်းလၢဝ်ယဝ်ႉ။ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း တိတ်းၸပ်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇယဝ်ႉ။ ပၢၼ်မိူင်းပၼ်ႇ ထိသွင်ႇၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းဢူၺ်းလီၵၼ် တင်းမိူင်းၼၢႆႈသေ ၵႂႃတိုၵ်းမိူင်းထႆး (ဝဵင်းမိူင်းငၢႆး)၊ မၢင်ပွၵ်ႈ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ် တင်းၸဝ်ႈလူင်ၵဵင်းမႂ်ႇသေ ၵႂႃႇတိုၵ်း ၵဵင်းတွင်းလႄႈ မွၵ်ႇမႆႇယဝ်ႉ။ မိူင်းပၼ်ႇထိသွင်ၼႆႉ လႆႈလူႉလႅဝ်ၵွပ်ႈ ၸဝ်ႈၾမွၵ်ႇမႆႇလႄႈ ထၢၵ်ႈလူႇ မႃးတိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵႂၢမ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ယင်းၵိုတ်းဝႆႉဝႃႈ "မိူင်းလူႉယွၼ်ႉထၢၵ်ႈလူႇ၊ မေႃႈၶဝ်ႈယူႇၼိူဝ်ၵဵင်း ဢမ်ႇတၼ်းပူင်" ၼႆယူႇ။
ပၢၼ်ထိသၢမ် ပၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈ ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူင်းပၼ်ႇ ပၢၼ်ထိသၢမ်ၼႆႉ လႆႈၶိုၼ်းၵေႃႇတင်ႈမိူဝ်ႈ ဝၢႆးသေ လႆႈတိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိုဝ်း ထၢၵ်ႈလူႇလႄႈ ၸဝ်ႈၾမွၵ်ႇမႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉဝဵင်း မႃးတင်ႈတမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၼႃး ဢၼ်မႃးပဵၼ် ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾမိူင်းပၼ်ႇ လႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁႃႈမိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်
- မိူင်းပၼ်ႇ
- မိူင်းတူၼ်
- မိူင်းႁၢင်
- မိူင်းၵျွတ်ႈ
- မိူင်းထႃး ယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈသဵင်ႈ ၸဝ်ႈၾဢၼ်ဢုပ်ႉ မိူင်းပၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၸွမ် ဢၼ်ပူၵ်းပွင်ဢုပ်ႉမိူင်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉဝႆႉ
- ၸဝ်ႈထၢၵ်ႈလ Tawk La
- ၸဝ်ႈထၢၵ်ႈၶမ်း Tawk Hkam
- ၸဝ်ႈထၢၵ်ႈဢွင်ႇ (ထၢၵ်ႈဢွၼ်ႇ) Tawk Awn
- ၸဝ်ႈပေႃႈထိ (ပေႃႈတုၺ်ႈ) Paw Twe
- ၸဝ်ႈဢူးလ Op La
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ၸုမ်ႇ Khun Som
- ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတုင်း Swe Tong
- ၸဝ်ႈၸၢႆးဢူး Sai U
- ၸဝ်ႈၼေႃႇၶမ်း Naw Hkam 1808
- ၸဝ်ႈၸွမ် ပၢၼ်ထိသွင် မိူင်းပၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈမႁႃႇၼေႇမဵဝ်း AD 1819 - 1823
- ၸဝ်ႈသူၺ်ႇၶမ်း AD 1823- 1858
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး AD 1858 - 1886
- ၸဝ်ႈၶုၼ်လႅင်း AD 1886 - 1895
- ၸဝ်ႈၸွမ် ပၢၼ်ထိသၢမ် မိူင်းပၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ၽူင်း
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ၼုမ်ႇ AD 1895 - 1918
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢုင်ႇ AD 1918 - 1948
- ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇ AD 1946 - 1962 [5]
ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၼွႆႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းၵႃႈ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ် ဢၼ်ၵွၼ်းဢုပ်ႉ မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင် ဢမ်ႇပေႃးယႂ်ႇသေတႃႉ ၵၢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်လီဝႆႉ ၼမ်ႉၼၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉယူႇ လွင်ႈၼိုင်ႈ။ လွင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈၼွႆႉ (ႁွင်ႉ) ၸေႃးယၼ်ႇတ မႃးထူပ်း ၸဝ်ႈသူၺ်ႇၵျီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၼွႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ် ၵေႃႇတင်ႈ ၸုမ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်း (ယၢမ်းလဵဝ် ပႃးဝႆႉၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်လႄႈ မိူင်းၶႄႇၸၢင်ႈႁွင်ႈ)သေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တႃႇမိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃလႄႈ ၸင်ႇႁွတ်ႈထိုင်မႃး တၢင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေလႆႈ လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ တႄႇတင်ႈ ၸုမ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢၢင်ႈၵႂႃႇယွၼ်း တၢင်းၸွႆႈထႅမ် တမ်ႈတီႈ သိုၵ်းၶႄႇၽိူၵ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းမၼ်း ထိုင်မႃး တမ်ႈတီႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းၵႃႉ မိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉ တိၼ်မၼ်းၵႂ်ႈၸဵပ်းၼႃႇသေ ဢမ်ႇသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းလႆႈလႄႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉ တီႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ တိၼ်မၼ်းလီမႃး ၵူၼ်းၵႃႉၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉ ၵၢင်ၸႂ်ယိူင်းဢၢၼ်းမၼ်းလႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်း ၵႂႃႇၸူးၶႄႇသေ ၸင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ "ပေႃးၸဝ်ႈႁဝ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ မႃးႁဝ်းၵႂႃႇၸူးတီႈ ၸဝ်ႈၾ၊ ၶႃႈထၢင်ႇတႄႉ ၸဝ်ႈၾၵေႃႈ တေၸွႆႈထႅမ်ၸဝ်ႈယူူႇ" ၼႆသေ ၶဝ်ပႃးၵၼ် ၵႂႃႇၸူး ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၶဝ်ထူပ်းၵၼ်တႄႉ ပဵၼ် 1958 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝိမ်ႇပိူဝ်ႇ 12 ဝၼ်းသေ ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇ လႆႈၸွႆႈထႅမ် ၸဝ်ႈၼွႆႉၵႂႃႇ ၵူၼ်းသိုၵ်း 31 ၵေႃႉ၊ ငိုၼ်း လႄႈ ၶိူင်ႈယိပ်း လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၵႂႃႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။ [6]
ဢွင်ႈတီႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၵွင်းမူး ၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ
- ဝတ်ႉၽြႃးလူင် မူၺ်ႇတေႃႇ မိူင်းပၼ်ႇ
- လွႆဝေႃႇမႃႉ (လွႆမေႃႇမႃႉ)
- ၶုမ်ပႃႇႁဵဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ မိူင်းပၼ်ႇ
- ၵွင်းမူးလွႆၼွႆႉ
- ၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း ၽြႃးသၢင်းပႅတ်ႇသူႇ
- ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵူင်ႇ
- ၵျွင်းရႃႇၸႃႇ
- ၵျွင်းၼမ်ႉႁူး တီႈမီး ၸဝ်ႈမျၢတ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ယၢဝ်း မိူင်းပၼ်ႇ
- ၼွင်ၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ
ၽူႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ
- ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ မိူင်းပၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈၸရေးမြဝတီႇ
- ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၵုၼပီႇယ (လွႆၵေႃႇ)
- ၸဝ်ႈမျၢတ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ယၢဝ်း မိူင်းပၼ်ႇ
- မေႃသွၼ်ႁူၺ်ႈၸွႆး ၸၢႆးမူး (ၽူႈတႅမ်ႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း)
- ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-06-25။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။
- ↑ ၸဝ်ႈဢမၢတ်ႈၶျုၵ်ႈ မိူင်းပၼ်ႇ၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈသမႅင်းၸႅၼ်ႇ မိူင်းပၼ်ႇ
- ↑ မိူင်းသၢတ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ယူႇတႂ်ႈ ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸဝ်ႈၾ မိူင်းပၼ်ႇသေ ထိုင်မႃး ပီ A.D 1887 ပဵၼ်ၵႂႃႇ တႂ်ႈၵဵင်းတုင်
- ↑ ၸဝ်ႈၶူးၸၼ်ႇတိမႃႇ ၸွမ်ႁၢၼ်၊ ပပ်ႉမၢႆတွင်း ပီၵွၼ်းၶမ်း ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ မိူင်းပၼ်ႇ၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 54-71, 2015
- ↑ တွင်ႈထၢမ် ပေႃႈထဝ်ႈမိူင်းပၼ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ 13.4.2014


text:
မႃ
မႃၼႆႉ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၸႅတ်ႈၸၢင်ႇၵူၼ်းႁဝ်းသေ ၵူၼ်းႁဝ်း လဵင်ႉလူမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း မၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႃၼႆႉ ဢမ်ႇယႃႉသတ်ႉၸႃႇသေ ဢမ်ႇတွၼ်ႉၸုၼ်ႉပၢႆႈၸဝ်ႈမၼ်း။ ပုၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းယင်းၸုၼ်ႉသၢႆၸႂ်လူးၵွၼ်ႇ။ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မႃမီးလၢႆမဵဝ်းလၢႆသႅၼ်းသေတႃႉ ၶဝ်ႈတၢင်း တိုဝ်း သိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်းမၼ်း တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈယူႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ သတ်းတိရိတ်ႉသၢၼ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းလဵင်ႉလူဝႆႉၼၼ်ႉ မႃၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢူၺ်းလီ ဢၼ်လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ၊ ပဵၼ်ၶႃႈၸႂ်ႉ ဢၼ်မီးသတ်ႉၸႃႇ လိူဝ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈၼႂ်းထမ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ် ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၶုတ်းႁၼ်ၺႃး လုပ်ႇၵူၼ်းတင်း လုပ်ႇမႃ မီးၸွမ်းၵၼ်လႄႈ ပေႃးလူတူၺ်းၼင်ႇၼၼ်ၸိုင် ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပႆႇတင်ႈ ပႆႇမီးပိုၼ်းသင်ၼၼ်ႉ မႃၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်သတ်းယဵၼ်ႇငႄႈ မိုတ်ႈၵူၼ်းၼႆ ဝႃႈလႆႈယူႇ။ မႃႁိူၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ မႃၼႆးလႄႈ မႃလိၼ်သေ ပဵၼ်မႃးဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆႊၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ မႃၼႆး ယဵၼ်းပဵၼ်မႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ တႃႇတေ လိုပ်ႈလမ်း တူဝ်ထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢဝ်မႃႁႅဝ် ဢၼ်မီးတမ်ႈတီႈ ႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ လဵင်ႉသေ ၸႂ်ႉၵၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈၵူၼ်းႁဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး လွႆးလွႆးသေ လွင်ႈလဵင်ႉမႃၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တႃႇတေလိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႇ ပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်းသေ ဢဝ်မႃ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႃႈၵၢၼ် ၵူႈပိူင်ပိူင် ႁဵတ်းၼၼ်သေ မႃႁိူၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး လၢႆလၢႆၸိူဝ်ႉ လၢႆလၢႆမဵဝ်းၼႆယဝ်ႉ။
မႃႁိူၼ်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ယူႇလူၺ်ႈၵူၼ်းသေ ငႄႈမႃးယဝ်ႉသေတႃႉ ၸႃႇတိတၢင်းယၢမ်ႈ ၶိူဝ်းမႃၶဝ် ဢၼ်မႃးၸွမ်း ၸူဝ်ႈပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇႁၢႆ။ မႃဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇၵိူတ်ႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉတူဝ်လဵၵ်ႉယူႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ပေႃးမီးဝႃႇသၼႃႇ လိုပ်ႈလမ်း တူဝ်ထိူၼ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ပေႃးဝႃႈ လႆႈႁၼ် တႄႇဢဝ် ၼူၵ်ႉ ၼူ မႅဝ်း တေႃႇထိုင် ပၢင်တၢႆး၊ ပႄႉ၊ မူ၊ တိုင်၊ ၵႂၢင်၊ ၺီး၊ ၽၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ၶဝ်ပေႃးမေႃၵႂႃႇႁႃလူၺ်း ႁႃလမ်းယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်း ၸမ်တေၼွၼ်းၼၼ်ႉ မႃၼႆႉ ဢဝ်တူဝ်ၶဝ် ပၼ်ႇလဵပ်ႈသွင်သၢမ်ႁွပ်ႈသေ ၸင်ႇတေၼွၼ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းယၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇလၢတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းၼႄပၼ် ငိူၼ်ႈၶိူဝ်း ၸႃႇတိၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶဝ် ပႆႇငႄႈၼၼ်ႉ မႃလိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ၶဝ်တေၼွၼ်းၼႂ်းယုမ်းၼႂ်းၶိူဝ်း တီႈဢၼ်လွတ်ႈၽေးၶဵၼ်ၼၼ်ႉၸိုင် ၶဝ်ပၼ်ႇတူဝ်ၶဝ်သၢမ်သီႇႁွပ်ႈ ဢဝ်တိၼ်ၶဝ် ယဵပ်ႇယိူဝ်ႈယႃႈ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈၵႂႃႇသေ ၸင်ႇတေၶိုင်ၼွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း ဢၼ်မႃၵႆႉလေႇႁွၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈ တၢင်းယၢမ်ႈ မႃၼႆး ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်ႈငိူၼ်ႈၶိူဝ်းၶဝ်သေ ၸပ်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽုင်မႃၼႆးၼႆႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈၶဝ်တေ ၵႂႃႇႁႃလမ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵႆႉလေႇႁွၼ်သေ ႁွင်ႉႁႃၵၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႃႁိူၼ်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၶဵၼ်သင်သေတႃႉၵေႃႉ ၶဝ်ၵႆႉလေႇဢဝ် လုပ်ႇတၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၶဝ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ လၵ်ႉသိူင်ႇဝႆႉယူႇ။ တၢင်းယၢမ်ႈ ဢၼ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ မႃလိူင်းသေမႃးၵူၺ်း၊ မႃလိူင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူဝ်ပိူၼ်ႈ မႃးႁိမ်ဢဝ် တၢင်းၵိၼ်ၶဝ်လႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇဢဝ်လၵ်ႉသိူၵ်ႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လွင်ႈသွပ်ႇဢၢႆၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၶူႈၼင်လႅတ်းလႂ်၊ လွင်ႈတႃလႅတ်း၊ လွင်ႈႁူလႅတ်း၊ လွင်ႈမီးၶဵဝ်ႈလႅမ်ၽၢႆ၊ လွင်ႈမီးတိၼ်ၶႅင်လႅၼ်ႈၽၢႆ၊ လွင်ႈမီးၶူၼ်ၸႃး ဢွၵ်ႇတီႈတူဝ်၊ လွင်ႈမီး တူဝ်ၶိင်းလဵၵ်ႉၼွႆႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လူၺ်ႈသၽႃႇဝသၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇၶဝ် တေလႆႈလိုပ်ႈလမ်း တူဝ်ထိူၼ်ႇ ၸွမ်းမူးသိူဝ်းၶဝ်သေ ၸိူဝ်းၼႆႉ ငိူၼ်ႈမၼ်းမႃးၸွမ်း မႃလိူင်း ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်ႈၶိူဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မႃလိူင်း မႃမူးသိူဝ်း တမ်ႈတီႈ ၵုၼ်ဢေးသျႃးလႄႈ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵလႄႈ မႃႁိူၼ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၶဝ် မီးဝႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ၼၼ်ႉတႄႉ မႃႁိူၼ်းၼႆႉ မေႃႁဝ်ႇ၊ မႃလိူင်းၼႆႉသမ်ႉ ၵူၺ်းမေႃႁွၼ်ၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႃဢမေႇရိၵ ဢၼ်မိူၼ်မႃၼႆးၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁၼ်ၶဝ်ႁဝ်ႇ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ၵူၺ်း။ မႃ'ႁၢတ်ႉသၵီႇ' ဢၼ်ဢႅတ်ႉသ်ၵီးမူဝ်းၶဝ် လဵင်ႉဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမေႃႁဝ်ႇ။
ၼႂ်းသတ်းတိရတ်ႉသၢၼ်ႇ တင်းသဵင်ႈၼႆႉ ၵူၺ်းမီးမႃမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ယူႇၸွမ်းၵူၼ်းလႆႈ တင်းၵမ်ႇၽႃႇ၊ ပိၵ်ႉသမ်ႉ ရႃႇသီႇဢုတု ၵတ်းမႆႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တၢၼ်ႇလႂ်ၵေႃႈလၢႆး မႃၼႆႉယူႇလႆႈၸွမ်းၵူၼ်း ၵူႈတီႈသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵူၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ မႃမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁတ်းႁၢၼ်တႄႉတႄႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ယဵၼ်ႇငႄႈႁူႉၶေႃႈ၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ လၵ်းလႅမ်၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ၼိုၵ်းၼႃ၊ မၢင်ၸိူဝ်းတႄႉ ႁၢႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းသတ်းတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ မႃၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်မေႃႁူႉႁၼ် မေႃၸွမ်းပၼ် ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်း လိူဝ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
တေလႆႈ ယုမ်ႇဝႃႈ မႃႁိူၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ မႃၼႆးမႃးၼႆယူႇ။ ဢႅတ်ႉသ်ၵီးမူဝ်းၶဝ် ဢၼ်ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ၵုၼ်ဢမေႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ မႃၶဝ် ငၢႆးမိူၼ် မႃၼႆး တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ မိူၼ်မႃၼႆးၼႃႇလႄႈ ၵူၼ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၶဝ် ၵႆႉထၢင်ႇၽိတ်းဝႃႈ မႃၼႆးပဵၼ်မႃႁိူၼ်းယူႇ။ တမ်ႈတီႈ ၸႄႈမိူင်းဝဵင်းၾလေႃႇရီႇတႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မႃမၢင်ၸိူဝ်း မိူၼ်မႃၼႆးလီလီယဝ်ႉ။ မႃႁိူၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီး တမ်ႈတီႈ ၵုၼ်ဢေးသျႃး၊ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵ လႄႈ ၵုၼ်းယူးရူပ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်သၢႆသိုပ်ႇငိူၼ်ႈၶိူဝ်းမႃၼႆယူႇ။ မႃဢႅတ်ႉသ်ၵီးမူဝ်း တမ်ႈတီႈ ၵုၼ်ဢမေႇရိၵလႄႈ ၵုၼ်ယူးရူပ်ႉၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉလၢၵ်ႈလေႃႉလိူၼ်ႈ တမ်ႈတီႈ ၼိူဝ်မူၺ်ယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ပႅၼ်ပႄႈလုမ်ႈၾႃႉ (ၸိၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ)ၼၼ်ႉ တႃႇသေ ၸွပ်ႇႁႃသင်သိင်ၸိုင် ၶဝ်လႆႈဢဝ် တၢင်းၸွႆႈထႅမ် တမ်ႈတီႈ မႃၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တၢမ်ႇၵတ်းလူင်ၵေႃႈ ၶဝ်ၸင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈသေဢမ်ႇၵႃး ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢိတ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ ၶဝ်ယူႇသဝ်းၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼိူဝ်မူၺ်ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလီ ပေႃးၼႆၸိုင် မႃၼိုင်ႈၽုင် (ဢၼ်လၢၵ်ႈၸၼ်လေႃႉ)ၼၼ်ႉ ၶဝ်လၢၵ်ႈၸၼ်လႆႈ ၼမ်ႉၼၵ်း 360 ပွၼ်းသေ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵႂႃႇလႆႈ 40 လၵ်းလူးၵွၼ်ႇ။
တမ်ႈတီႈ မိူင်းပႄႇလၵျီႇယမ်ႇလႄႈ မိူင်းႁေႃႇလႅၼ်ႇတႄႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉမႃၸိူဝ်းႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉသေ တိုတ်ႉလၢၵ်ႈလေႃႉ၊ လေႃႉတၢင်ႇၽၵ်းလႄႈ လေႃႉတၢင်ႇၼမ်ႉၼူမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
တမ်ႈတီႈ မိူင်းၸၵွတ်ႉတလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်မီးဝႆႉမႃလဵင်ႉၸဵၼ် ဢၼ်လႆႈတမ်းၸႂ်ယဝ်ႉ။ မႃၶဝ်ၼၼ်ႉ သူပ်းလႅမ်၊ ၶူၼ်တီႈတူဝ်ၼႃ၊ ၶူၼ်တီႈၶေႃးလႄႈ တီႈႁၢင် သမ်ႉပူင်းပူင်းဝႆႉသေ ႁၢင်ႈလီတႄႉတႄႉ။ ၸဵၼ်ဢၼ်ၽၢတ်ႇၽုင်သေ ၵႂၢင်တၢင်းၼၼ်ႉ မႃၸၵွတ်ႉတလၢၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ မေႃၵႅတ်ႇမႃးၸူးၶိုၼ်း တမ်ႈတီႈ ၽုင်ၸဵၼ်လႂ်၊ ပေႃးၶၢဝ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ မေႃလိုပ်ႈၸဵၼ် မႃးၶဝ်ႈၶွၵ်ႈလႂ် မေႃပႂ်ႉပႃးၸဵၼ် (မေႃလဵင်ႉၸဵၼ်) ပေႃးတၢၼ်ႇၵူၼ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶဝ်သွပ်ႇဢၢႆသႅဝ် ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၼႃႇလႄႈ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းမူၺ်ႁႃ တူၵ်းၼၵ်းတၵ်းၼႃယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်တေႃႈ မေႃႁႃႁႂ်ႈႁၼ် ၸဵၼ်ဢၼ်ႁၢႆၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ။
မႃမူးသိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ မေႃသွပ်ႇဢၢႆသႅဝ်သေ လိုပ်ႈလမ်း တူဝ်သတ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်မေႃသွပ်ႇ ဢၢႆသႅဝ်လိူတ်ႈ တမ်ႈတီႈ တူဝ်ထိူၼ်ႇဢၼ်တိူဝ်ႉမၢတ်ႇသေ ႁႃႁႂ်ႈပေႃးႁၼ်ယဝ်ႉ။ မႃဢၼ်မေႃသွပ်ႇ ႁွႆးတိၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ မေႃလမ်းသွပ်ႇႁႃႁၼ် ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းသေ ပၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼိူဝ်သၼ်လွႆမူၺ်သုင်လူင် ဢႄးလပ ၵုၼ်ယူးရူပ်ႉတွၼ်ႈၵၢင်ၼၼ်ႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၵူၼ်းၵႂႃႇတႃႈ ၵႂႃႇတၢင်းၶဝ် ၵႂင်တၢင်းသေ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇလႄႈသင်၊ ၺႃးမိူဝ်ႈ မူၺ်ႁႃတူၵ်းၼၵ်းတူၵ်းၼႃလႄႈသင်၊ ႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈႁႅင်းၶၢတ်ႇလႄႈသင် ၸၢင်ႈထူပ်းတၢင်းတုၵ်ႉၶၵိၼ်းၸႂ်ယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇတေၸၢင်ႈၸွႆႈထႅမ် တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵူၼ်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၶဝ် ၸိူဝ်းယူႇတီႈတိၼ်လွႆ လဵင်ႉမႃ 'ၸဵင်ႉဝႃးၼၢတ်ႉ'သေ ၽိုၵ်းပၼ် ႁႂ်ႈၶဝ်မေႃ ၸွႆႈပိူၼ်ႈယူႇ။ ဝၼ်းဢၼ် ရႃႇသီႇဢုတု ႁုၵ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢဝ်ႁိင်ႇ ႁွႆႈပၼ်တီႈ ၶေႃးမႃသေ ၸႂ်ႉၵႂႃႇသွၵ်ႈႁႃ ၵူၼ်းထူပ်းတၢင်းတုၵ်ႉၶယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ၵႆႉပွႆႇၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် သွင်တူဝ်။ ပေႃးဝႃႈ ၵႂႃႇႁၼ် ၵူၼ်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈယဝ်ႉၼႆၸိုင် တူဝ်ၼိုင်ႈ ၶိုၼ်းလႅၼ်ႈမႃး မွၵ်ႇလၢတ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈ၊ တူဝ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ယၢႆးပႅတ်ႈပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ မူၺ်ၼႃ ဢၼ်သုမ်ႇၵူမ်ဝႆႉ ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းထူပ်းၽေး တေဢုၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢဝ်လိၼ်ႉၶဝ် လေးပၼ်ၸွမ်းၼႃႈ ၸွမ်းတိၼ်သေ ပႂ်ႉဝႆႉပၼ်ယူႇ။
ၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈၽွင်း သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း လႆႈၸႂ်ႉမႃ သဵင်ႉဝႃးၼၢတ်ႉလႄႈ မႃတၢင်ႇၸိူဝ်း မွၵ်ႈ(10000) တူဝ်လိူဝ်လိူဝ်ယဝ်ႉ။ မႃဢွၼ်ႇ ထႄႇရီႇယႃႇတႄႉ ၸႂ်ႉတႃႇတေ ၽဵဝ်ႈၺွပ်းၼူ ၼႂ်းလုၵ်းထႅင်ႉ။ မႃတူဝ်လူင် ၸိူဝ်းႁႅင်းယႂ်ႇၸမ်ႉ ဢဝ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်လိူတ်ႇလိူတ်ႇမႆႈမႆႈ သူင်ႇပၼ် တမ်ႈတီႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး ဢွင်ႈတီႈ ၽေးၶဵၼ်ၼမ် တီႈဢၼ် ၵူၼ်းဢမ်ႇၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈမႃလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇသူင်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းယဝ်ႉ။ မႃဢၼ်ၸွမ်း မေႃယႃၶဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ၸွႆႈႁႃ ၸွႆႈၼႄတၢင်းပၼ် မေႃယႃၶဝ် ႁႂ်ႈၵႂႃႇႁႃႁၼ် ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸွမ်းၼင်ႇ ဝႃႈမႃး တီႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ၽိုၵ်းပၼ် မႃတင်းၼမ်သေ ဢဝ်မႃၸႂ်ႉပႂ်ႉယၢမ်း၊ ၸႂ်ႉပႂ်ႉၶူဝ်းသိုၵ်းၼႂ်းတပ်ႉ၊ ၸႂ်ႉႁႃမၢၵ်ႇမႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ လူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပိူင်လၢၵ်ႇမၼ်း မႃဢၼ်ပႂ်ႉယၢမ်းၼၼ်ႉ သွပ်ႇၼူမ်ႁူႉႁၼ်လႆႈ ဢၢႆသႅဝ်ၽူႈၶဵၼ် ၽႂ်းၽၢႆလိူဝ်သေ ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်ပႂ်ႉယၢမ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၸိူင်ႉၼင်ႇ မႃဢႅတ်ႉသၵီးမူဝ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ႁၢတ်ႉသၵီးၼၼ်ႉ မႃ'ၵရဵၵ်ႉတဵင်း' ဢၼ်ပဵၼ် 'မႃၽီလူး'လူင်ၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ မိူဝ်ႈပႂ်ႉႁိူၼ်းၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မႃၽီလူးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸၢဝ်း မႃမႅတ်ႉၸတိၵ်ႉသေ ပိၵ်ႉသမ်ႉႁၢင်ႈၸႃႉသေတႃႉ မီးမၢႆမီႈ မီးၵတိသတ်ႉၸႃႇတႄႉယဝ်ႉ။ သမ်ႉၵွႆႁတ်းၵၢၼ်သေ ပေႃးၶူပ်းပိူၼ်ႈၵေႃႈ တိုၼ်းၵၢပ်ႈတိုတ်ႉဝႆႉ ဢမ်ႇပွႆႇၽႃႈလႃးလႃး၊ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလူၺ်ႈ ဢဝ်လမ်းမူထိူၼ်ႇလႂ်၊ တမ်ႈတီႈ ပွႆးမႃလႄႈဝူဝ်း ဝတ်ႉၵၼ်လႂ်ယဝ်ႉ။
မႃဢၼ် သွပ်ႇလႆႈဢၢႆသႅဝ် လီသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်မႃမူးသိူဝ်းယဝ်ႉ။ မႃမူးသိူဝ်းၼႆႉ လႅၼ်ႈၵေႃႈ လႅၼ်ႈၽၢႆတႄႉတႄႉ။ ဢၼ်လႅၼ်ႈၽၢႆသေပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်မႃဢႅဝ်ယၢဝ်း ဢၼ်ဢဝ်ၸႂ်ႉလိုပ်ႈလမ်း ၵႂၢင်ၽၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႃသႅၼ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇလိုပ်ႈလမ်း မႃၼႆးၵေႃႈ ႁၢင်ႈလီတႄႉတႄႉသေ တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၶဝ်တႄႉ လဵင်ႉဝႆႉပဵၼ်ၽုင်သေ ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မႃဢၼ်ငႄႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉယူႇ 225 မဵဝ်းသေ မွၵ်ႈ 25 မဵဝ်းတႄႉ ပဵၼ်မႃသႅၼ်းတူဝ်ယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမႃ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းၸႅၵ်ႇဝႆႉ 6 မဵဝ်းယူႇ။
- ၸုမ်းမၢႆၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ်ငၢႆးမိူၼ် မႃၼႆးလႄႈ ႁိၵ်ႈဝႃႈ ၸၢဝ်းမႃၼႆးသေ ပဵၼ်ၸိူဝ်းမႃ ဢႅတ်ႉသၵီးမူဝ်းၶဝ်၊ မႃၼႆး ၵုၼ်ဢမေႇရိၵၶဝ်၊ မႃလဵင်ႉၸဵၼ်ၶဝ်၊ မႃၶႄႇ'ၶျၢဝ်ၶျၢဝ်'ၶဝ် လႄႈ မႃမိူင်းဝႄႇလၵျီႇယမ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ 'သၶိၵ်ႉပႃႇၵီႇ' ဢၼ်မေႃပႂ်ႉထိင်းႁိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ၸုမ်းမၢႆသွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမႃဢႅဝ်ယၢဝ်းသေ ပဵၼ်ၸိူဝ်းမႃဢႅဝ်ယၢဝ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်၊ မႃၼႆးဢႅဝ်ယၢဝ်းမိူင်းရသျႃး၊ ၵုၼ်ဢမေႇရိၵ ပွတ်းၸၢၼ်း၊ မိူင်းမႅၵ်ႉသီႇၵူဝ်ႇၶဝ်လႄႈ မႃဢႅဝ်ယၢဝ်း ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၶူၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ၸုမ်းမၢႆသၢမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမႃသၢင်းၽေႃးၶူၼ်ယၢဝ်း ဢၼ်ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸပၢၼ်ႇၼီႇယႄႇသေ မႃၸုမ်းၼႆႉ ၶူၼ်ယၢဝ်း၊ ၵွၵ်းႁူဝ်ယႂ်ႇ၊ မႂ်ႁူယႂ်ႇဝႆႉလႄႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တင်းမႃတၢင်ႇၸိူဝ်းယူႇ။ 'မႃၼိဝ်းၽွင်းလၢၼ်း'၊ မႃပီႇၵိၼ်းၵိ မိူင်းၶႄႇလႄႈ မႃဢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်း ၵူၼ်းယိုဝ်းၼူၵ်ႉ မႃလိုပ်ႈထိူၼ်ႇ ၵူႈသႅၼ်းꧦ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၸုမ်းမၢႆသီႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း မႃမူးသိူဝ်းယဝ်ႉ။ မႃဢၼ်လိုပ်ႈလမ်းမႃၼႆး၊ မႃလိုပ်ႈလမ်းမူၼ်ႈ၊ မႃလိုပ်ႈလမ်းၵႂၢင်လႄႈ မႃဢၼ်မေႃလမ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇတင်းသဵင်ႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၸုမ်းမၢႆႁႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမႃပႂ်ႉႁိူၼ်း ဢၼ်ႁိၵ်ႈဝႃႈ မႅတ်ႉၸတိၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႃၵရဵၵ်ႉတဵင်း၊ မႃၸဵင်ႉဝႃးၼၢတ်ႉလႄႈ မႃၽီလူး ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်မႃဢၼ်မီးၵတိသတ်ႉၸႃႇ ပဵၼ်မႃဢၼ်ႁတ်းႁၢၼ် ပဵၼ်မႃ ဢၼ်လႆႈတမ်းၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ထႄႇရီႇယႃႇ မႃၶုတ်းႁူးလိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶဝ်မေႃၶုတ်းႁႃဢဝ် ၼူလႄႈ တူဝ်ယူႇၼႂ်းလိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႃမဵဝ်းၼႆႉ ၺၢၼ်ႇလီ၊ ဝႃႈငၢႆႈလၵ်းလႅမ်၊ ႁၢင်ႈၵေႃႈႁၢင်ႈလီသေ ၵူၼ်းတင်းၼမ် သူင်ႁၵ်ႉလဵင်ႉလူ ဢဝ်ပဵၼ်တၢင်းႁၢင်ႈလီယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၸုမ်းၼႆႉ 'မႃၸၵေႃႉထႄႇရီႇယႃႇ'၊ 'မႃဢၢႆးရိတ်ႉထႄႇရီႇယႃႇ'၊ 'မႃဢႄးယႃးထႄႇရီႇယႃႇ'၊ မႃယေႃႉရၢႆႇယႃႇထႄႇရီႇယႃႇ'၊ 'မႃၸၵၢႆးထႄႇရီႇယႃႇ' တႄႇၵႂႃႇ ၵႃႈပဵၼ်မႃထႄႇရီႇယႃႇတင်းသဵင်ႈ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ 'မႃပူႇတႄး' ဢၼ်လၵ်းလႅမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေ မႃဢၼ်လၢတ်ႈမႃးတီႈၼိူဝ်ၼႆႉ မႃဢၼ်ဢဝ်ၸၢဝ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ၸၢပ်ႈဢဝ်ၵေႃႈ ယင်းမီးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မႃပၢၼ်ႇၸၢပ်ႈ (ႁွင်ႉ) မႃပၼ်ႇထၢတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵႃႈၶၼ်ဢမ်ႇယႂ်ႇတၢၼ်ႇ မႃဢၼ်ဢမ်ႇၸၢပ်ႈၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မႃပၢၼ်ႇၸၢပ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ဝႃႈငၢႆႈလၵ်းလႅမ်သေ ဢမ်ႇၵႃး ၺၢၼ်ႇၵေႃႈလီလႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ၵေႃႉပဵၼ်သႄႈယူႇတႄႉယဝ်ႉ။
မႃဝၢင်ႇၸႃး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵမ်းလိုၼ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်မႃဝၢင်ႇၸႃး ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈဢမ်ႇဝႆႉၵႃႈၶၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် မႃဝၢင်ႇၸႃးၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် လႆႈႁၼ် မီးဝႆႉတမ်ႈတီႈ ၵုၼ်ယူးရူပ်ႉၽၢႆႇဢွၵ်ႇ၊ ၵုၼ်ဢေးသျႃးလႄႈ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇၸွမ်းၵၢတ်ႇၸွမ်းသႃး ၸွမ်ႈၵႄႈႁိူၼ်းၵႄႈယေးသေ ႁႃၵိၼ်ၸွတ်ႇၵိၼ်ၸေးယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မႃဝၢင်ႇၸႃးၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸၢင်ႈဢဝ် တၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇ ၽႄႈၸွတ်ႇလႄႈ မိူင်းလူင်မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တမ်းဝၢင်းမၢႆမီးဝႆႉ ပေႃးၶႂ်ႈလဵင်ႉမႃ တေလႆႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်သေ လဵင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႈၽႄႈၸွမ်းမႃသေ လီၵူဝ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် မႃမႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မႃဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းတႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တမ်ႈတီႈမိူင်းတႆးမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉတႄႉ မႃဢၼ်လႆႈႁၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃဝၢင်ႇၸႃးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ မႃဝၢင်ႇၸႃးၼၼ်ႉ မႃၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈ လႆႁၼ်ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ လဵင်ႉဝႆႉယူႇ။ မႃၼွၵ်ႈမိူင်းလႄႈ မႃၼႂ်းမိူင်း ၸၢပ်ႈၵၼ်သေပဵၼ်မႃး မႃပၢၼ်ႇၸၢပ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႃႈလႆႈႁၼ်ယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မႃဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းတႆးလဵင်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်မႃသၢင်းၽေႃး၊ အင်းခွေး၊ မႃၵမႃႇပီႇ၊ မႃဢႅဝ်ယၢဝ်း၊ မႃၽီလူးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မႃတႅင်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်တူဝ်လဵၵ်ႉၼွႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ပဵၼ် တၢင်းႁၢင်ႈလီသေ လဵင်ႉလူၵၼ်ယူႇ။
တႆးႁွင်ႉၸိုဝ်ႈမႃ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မႃၼႂ်းမိူင်းတႆးတႄႉ ပဵၼ်တူဝ်ႁၢတ်ႈသေ မီးလၢႆလၢႆသႅၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် တူၺ်းသီၶူၼ်မၼ်းသေ ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈမႃ ၸႅၵ်ႇသႅၼ်းမႃယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈပဵၼ်မႃလမ်ၸိုင် ႁွင်ႉဝႃႈ မႃမီ၊ သင်ဝႃႈ ပဵၼ်မႃ မီးၶူၼ်သီလမ်လႄႈ သီၽိူၵ်ႇလေႃးၵၼ်ၸိုင် ႁွင်ႉဝႃႈ မႃလၢင်ႇ၊ သင်ဝႃႈ ပဵၼ်မႃ ႁၢင်ပိတ်းၸိုင် ႁွင်ႉဝႃႈ မႃပိတ်း၊ ဢၢႆႈပိတ်း၊ သင်ဝႃႈ ပဵၼ်မႃ လၢႆးလဵၼ်း မိူၼ်လၢႆးသိူဝ်ၸိုင် ႁွင်ႉဝႃႈ မႃလဵၼ်း၊ သင်ဝႃႈ ၶူၼ်မၼ်း ယုၺ်းၸိုင် ႁွင်ႉဝႃႈ မႃယုၺ်း၊ မႃဢၼ်တူဝ် ဢမ်ႇပေႃးယႂ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉ မႃသႅဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်း လၢတ်ႈတေႃႇမႃ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ပေႃးႁွင်ႉမႃၸိုင်ဝႃႈ ဢူဝ်ႈဢူဝ်ႈ၊ ၵလုၺ်းၵလုၺ်း၊ မႃးမႃး၊ ၶတ်းတၢၵ်ႇလွႆးလွႆးသေ ၵေႃႈႁွင်ႉ၊ ၸုပ်ႇပၢၵ်ႇၸုပ်ႇလိၼ်ႉ ၸျုတ်ႉၸျုတ်ႉ ၵေႃႈႁွင်ႉ။ ၽိဝ်လူမ်း 'ဝုၺ်းဝုၺ်း
- ပေႃးလိုပ်ႈမႃၸိုင်ဝႃႈ သျုတ်ႉ၊ ၶူၺ်ႉ၊ ႁိူၺ်ႉ၊ သျိတ်ႉ ၶတ်းတၢၵ်ႇႁႅင်းႁႅင်းသေၵေႃႈ လိုပ်ႈ။
- ပေႃးၸႂ်ႉမႃလမ်းလိုပ်ႈသင်သိင်ၸိုင် သူႈသူႈ၊ ၸူႈၸူႈ၊ တူပ်းမိုဝ်းၽႂ်းၽႂ်းပၼ်။
- ပေႃႈၸႂ်ႉမႃ ၶဝ်ႈၶွၵ်ႈၸိုင်ဝႃႈ ၸွၵ်ႉ
မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇ၊ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇလႄႈ မိူင်းယူးရူပ်ႉ ဢိၵ်ႇ မိူင်းမၢင်မိူင်းၼႆႉ လူႁၼ်လုမ်းလႃး လဵင်ႉလူမႃ ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွတ်ႈပဵၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းသေ ပၼ်ႁႅင်း ဢဝ်မႃၶႄႉၶဵင်ႉၵၼ် ၵူႈပိူင်ပိူင်ၵွၼ်ႇ။ မၢင်မိူင်းမၢင်မိူင်း လွင်ႈဢဝ်မႃဢႅဝ်ယၢဝ်း လႅၼ်ႈၶႄႉၵၼ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ဝႆႉၶိုၵ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပွႆးဢဝ်မႃႉ လႅၼ်ႈၶႄႉၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မႃၼႆႉ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇယူႇတႄႉယဝ်ႉ။ လၵ်းလႅမ်ႁူႉၶေႃႈၼႃႇ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပေႃးလဵင်ႉၶဝ်ႈ ဢွႆႇၶဝ်ႈ လၢႆလၢႆလႄႈ ဢမ်ႇလၵ်းလႅမ်လႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ၵေႃႉဢၼ်ၶႂ်ႈလဵင်ႉမႃၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေလႆႈလိူၵ်ႈႁႃ မႃၶိူဝ်းၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉသေ တေလႆႈဢဝ်လဵင်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ တိုၵ်ႉလႆႈႁူဝ်လိူၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႆႉၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ယၢဝ်းသေ သွၼ်ပၼ် ၽိုၵ်းပၼ် ႁႂ်ႈၶဝ် မေႃထွမ်ႇၵႂၢမ်း၊ ၸႂ်ႉသင် ႁႂ်ႈမေႃႁဵတ်း၊ ႁႂ်ႈမေႃၸွမ်း မၢႆမီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [1]
မႃၼႆႉမီးလၢႆမဵဝ်း‘မႃႁိူၼ်း’၊ မႃထိူၼ်ႇ၊ မႃလိၼ်၊ မႃဝွတ်းဝေႃႉ၊ မႃႁႅဝ်၊ မႃၼႆး’ၼႆ မီးလၢႆသႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ မႃသႅၼ်းလႂ်ၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ဢၼ်ယူႇၸွမ်းမူႇ၊ ၸွမ်း ၽုင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၺႃးၶဵၼ်ၵေႃႈ ၸွႆႈၵၼ်လိုပ်ႈလူၺ်းၶူပ်း ယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူဝ်ႈၵိၼ်တႄႉ ဢမ်ႇသူႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵိၼ်၊ ၵႆႉၶင်းတေႃႇၵၼ်၊ ၽႂ်ႁႅင်းယႂ်ႇၽႂ်လႅတ်းၵေႃႈ မၼ်းလႆႈ ၵိၼ်ဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတၢင်းၵိၼ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈၽုၵ်ႉႁိတ်ႉ၊ မၵ်ႉၶႅဝ်း မၵ်ႉၼိူဝ်ႉ၊ မၵ်ႉဢၼ်တူႇ ဢၼ်ၼဝ်ႈၵမ်ႈၼမ်၊ ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းဝႃႈ“လီႁင်ႈလီမိူဝ်ႇ”ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်လီတၢင်းၵိၼ်ဝၢၼ်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ တူၺ်းဢဝ်မႃထိူၼ်ႇၶဝ် ပေႃးတႃႇႁႃၵိၼ် တၢင်းၵိၼ် လိုပ်ႈတူဝ်သတ်းတႄႉ လိုပ်ႈၸွမ်းၵၼ် ပဵၼ်ၽုင်ယူႇယဝ်ႉ။ မႃႁိူၼ်းၼႆႉ ၽႂ်လဵင်ႉၶဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၸႂ်မၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၸဝ်ႈမၼ်းႁၵ်ႉမၼ်းၵေႃႈ မၼ်းမေႃ ႁၵ်ႉ ၶိုၼ်းၸဝ်ႈမၼ်းသေ မီးသတ်ႉၸႃႇၼိူဝ်ၸဝ်ႈ မၼ်း တႄႉ ꧦ။ မၢင်မိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ- မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်လဵင်ႉမႃ၊ သွၼ်ပၼ်မႃသေ ႁႂ်ႈလုမ်းလႃးၵူၼ်း ၶိုၼ်း၊ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈလၢင်းၶဝ်၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် ၸိူဝ်း ဢၼ်လုၵ်ႈလၢင်းပွႆႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်မႃလၵ်းလႅမ် မႃး ႁဵတ်းၵေႃႉၶဝ်ယဝ်ႉ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၶူပ်ႇပီ မႃဢၼ်လႆႈလိုဝ်ႈ ၵၢၼ်(ပိၼ်ႇၸိၼ်ႇ)ၼၼ်ႉ မီးယူႇသီႇမိုၼ်ႇတူဝ်ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
မႃၼႆႉ ပဵၼ်သတ်းဢၼ်လီႁၵ်ႉၵေႃႈၸႂ်ႈ၊ ဢၼ်လီ ၸင်းၵေႃႈပဵၼ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၶဝ်မေႃၶူပ်းၵူၼ်းလႄႈ လီၸင်း၊ ယွၼ်ႉၶဝ်မေႃၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈၽေးၶဵၼ်လႄႈ လီႁၵ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်သတ်းလႄႈ ၼႂ်းၵၢၼ် မူၼ်ႈလူၺ်ႈ ၵႃႇမၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဝႆႉပေႃႈဝႆႉမႄႈ၊ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈပဵၼ်ပီႈပဵၼ် ၼွင်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းႁဝ်း ပေႃးၺႃးၵူၼ်းယွၵ်း ၵေႃႉ ဢၵျၢင်ႉဢမ်ႇလီၼၼ်ႉ ၵႆႉလႄႇပွင်ႉထႃႉလႃႇၵၼ်ဝႃႈ “ဢၢႆႈမႃ၊ ဢေးမႃ” ၼႆလူင်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ် ၸွမ်းၵႃႇမၼႆႉ မီးၶၢဝ်းမၼ်း၊ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈလိူၼ်မၼ်း ၶဝ်ဢမ်ႇၸွမ်း။ ၼႆႉတေလႆႈဝႃႈ ပိူင်မႃ၊ ၵူတ်းမၢႆမႃၶဝ် ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈဝႃႈႁို0်ဝႃႈ ‘မႃ’ၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅၵ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉၶဝ်မိူၼ်ၵူၼ်း၊ ဢၼ် လီယွင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၶုၼ်မႃႁၵ်ႉၶိူဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မႃၼႆႉ ပဵၼ်သတ်းဢၼ်မေႃႁၵ်ႉၶိူဝ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈ၊ ပေႃး တူၺ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်းၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ ယၢမ်ႈပဵၼ် မႃသေ ၸွႆႈထႅမ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်းၸဝ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၼေႃႇ ၶမ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢၵုသူဝ်ႇၵၢမ်ႇလႄႈ လႆႈတႄႇ သၼ်ႇထႄႇ ၼႂ်းတွင်ႉမႃယဝ်ႉ။ ပၢၼ်ၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ‘ပရမ်ႇမတတ်ႈ’ ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၽွင်းငမ်း မိူင်း ပႃႇရၼသီႇယဝ်ႉ။ မီးဝၼ်းၼိုင်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၶီႇလေႃႉမ ႁၢင်ႈၶိူင်ႈသေ ဢွၵ်ႇဢႅဝ်ႇလႄႇ သူၼ်သိူဝ်းယဝ်ႉ။ ယၢမ်း မိူဝ်ႈပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းသေ ဢဝ်ၶိူင်ႈလေႃႉမ ဝႆႉၼႂ်းဝၢင်းႁေႃ ယဝ်ႉ။ ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၽူၼ်လူင် သမ်ႉတူၵ်းမႃးလႄႈ ယမ်း ပႃးၸိူၵ်ႈၼင်မတ်ႉၶၢတ်ႈၶိူင်ႈလေႃႉမယဝ်ႉ။ ယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ မႃၼႂ်းႁေႃၶဝ် လႆႈဢၢႆတူႇ ၼႆႈၼင်ၶၢတ်ႈလေႃႉမၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ် လူင်းမႃးၶူပ်းၵဵဝ်ႉၵိၼ်ပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူင်းလႅင်းမႃး ၵူၼ်း ၼႂ်းႁေႃၶဝ် လူင်းမႃးႁၼ်လေႃႉမၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၼၼ်ႉ မႃၶဝ်ၶူပ်းၵိၼ်ဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇမိူဝ်းလဝ်ႈဝႃႈ
- “ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတီႈၶႃႈ၊ ၸိူၵ်ႈၼင် ၶၢတ်ႈလေႃႉမၸဝ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉ မႃႁၢႆႉၶဝ် ၶူပ်းၵိၼ်ပႅတ်ႈ မူတ်းယဝ်ႉၶႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၸႂ်လမ်သေ ပူင်ဝႃႈ
- “ႁၼ်မႃတီႈလႂ် ႁႅမ်တၢႆတီႈၼၼ်ႈတႃႉ” ၼႆယဝ်ႉ။ တေႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး ၽုင်မႃၶဝ် လႆႈလုယႂ်ႇတၢႆၼမ်တႄႉ တႄႉယဝ်ႉ။ မႃၸိူဝ်း ဢၼ်ပၢႆႈတၢႆၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵႂႃႇၸူး ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၶုၼ်မႃ တီႈႁိမ်းပႃႇႁဵဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၺႃးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႆ လွင်ႈလႅၼ်ႈႁႃ တီႈပိုင်ႈဢိင် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၾိင်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵုမ်မႃ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မႃၶဝ်ၵေႃႈ ပၢႆႈၽေးသေဢွၼ်ၵၼ်မႃးတုမ်ၵၼ် တီႈပႃႇႁဵဝ်ႈ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈတၢင်းမၼ်းတီႈၸဝ်ႈၶုၼ်မႃဝႃႈ
- “ယၢမ်းလဵဝ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မိူင်းပႃရႃႇၼသီ ၸႂ်လမ် ယွၼ်ႉမႃၶဝ် ၶူပ်းၵိၼ်ပႅတ်ႈၸိူၵ်ႈၼင်ၶၢတ်ႈလေႃႉမ မၼ်းလႄႈ ၸႂ်ႉၶႃႈႁႅမ်မႃတၢႆပႅတ်ႈမူတ်း” ၼႆဢေႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ်မႃႁဝ်းၼႆႉ လုယႂ်ႇတၢႆၼမ်၊ ပဵၼ်ၶဵၼ်လူင် တႄႉတႄႉဝႃႈဢေႃႈ”ၼႆယဝ်ႉ။ ၼေႃႇၸဝ်ႈၶုၼ်မႃ ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ
- “ၼႂ်းႁၢင်ႈႁေႃဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းပႂ်ႉမၼ်း မီးၵူႈၶၢဝ်း ယၢမ်း တႃႇမႃတၢင်းၼွၵ်ႈ တေၶဝ်ႈမိူဝ်း ၼႂ်းဝၢင်းႁေႃၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ဝႃႈဢမ်ႇဝႃႈၵေႃႈ တိုၼ်းပဵၼ် မႃ ၼႂ်းႁေႃၶဝ် ၵိၼ်ၶိုၼ်းၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မႃၸၢင်ႈလၵ်ႉ သမ်ႉဢမ်ႇထူပ်းၽေး၊ မႃးမၢပ်ႇၼေးမႃလီ လႄႈ ဢၼ် ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈတၢႆ၊ ဢၼ်မီးတၢင်းၽိတ်း သမ်ႉလႆႈယူႇလီၵိၼ်ၵျေႃႇယဝ်ႉ၊ သင်ဝႃႈ ၵဝ်တိ ၺွပ်းၽူႈလၵ်ႉသေ ၼႄလႆႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လူႇပၼ်သၢႆ ၸႂ်ၽုင်မႃႁဝ်းတင်းၼမ်ၸိုင် တေလီတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၼေႃး” ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၶဝ်ဝႃႈ
- “သူယႃႇပေၵူဝ်သင်၊ ၵဝ်တေၶိုင် ယႃႇႁႂ်ႈထူပ်းၽေး ၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸူဝ်ႈၵဝ် ပႆႇထူပ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၼႆႉ ပႂ်ႉဝႆႉတီႈ ၼႆႈၵွၼ်ႇ” ၼႆသေ ဝူၼ်ႉၶိုၼ်းပႃႇရမီႇ ဢၼ်လႆႈသၢင်ႈ မႃး၊ ဢဝ်မဵတ်ႉတႃႇတြႃးၼၢမ်းၼႃႈ၊ တိတ်ႉထၢၼ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းၸႂ်
“ယႃႇႁႂ်ႈၽႂ်ဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ၶွၼ်ႉပေႃႉၼၢၵ်ႈၵဝ်လႆႈ သေၵမ်း” ၼႆသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းဝဵင်းတူဝ်လဵဝ်ႁင်းၵူၺ်း ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းဢၼ်ႁၼ်မၼ်းသေ ၸႂ်လမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး သေၵေႃႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၼင်ႈၼိူဝ်တင်ႇၽူႈထတ်း သိၼ်သေ ပူင်ၶေႃႈၸိသင်ႇ ႁႂ်ႈၶႃႈႁႅမ်မႃယူႇယဝ်ႉ။ ၶုၼ်မႃ ၵေႃႈ လၵ်ႉလွတ်ႉသွတ်ႉသႅတ်ႉလႅၼ်ႈ ၶဝ်ႈတႂ်ႈပလၢင်ႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၼၼ်ၵူၼ်းၶဝ် ၶတ်းၸႂ် ဢၢင်ႈတိၺွပ်းမၼ်းလႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၸင်ႇႁၢမ်ႉတၢပ်ႈ ၶဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၶုၼ်မႃႁတ်းႁၢၼ် ပၼ်ႁႃၵႄႈလိတ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼေႃႇၸဝ်ႈၶုၼ်မႃၵေႃႈ လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉသေ ၽုတ်းဢွၵ်ႇမႃး တႂ်ႈပလၢင်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းသေ ဝႆႈသႃၼပ်ႉ ယမ်ထၢမ်ဝႃႈ
- “ၸဝ်ႈႁဝ်းတီႈၶႃႈ၊ ၸဝ်ႈႁဝ်းၸႂ်ႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မႃတင်းမူတ်းမူတ်းၼႆၶႃႈႁႃႉ”ၼႆယဝ်ႉ။
- “ၸႂ်ႈဢိူဝ်ႈ၊ ၵဝ်ၸႂ်ႉဢဝ်တၢႆသဵင်ႈသဵင်ႈဢိူဝ်ႈ”
- “ယွၼ်ႉတၢင်းၽိတ်းသင်လႄႈ ၸႂ်ႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆၶႃႈ လႃႇ?”
- “ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ် ၶူပ်းၵိၼ်ၼင်ၶၢတ်ႈ လေႃႉမၸိူၵ်ႈ မႃႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ”
- “ပဵၼ်မႃတူဝ်လႂ်ၶူပ်းၼႆ ၸွင်ႇၸဝ်ႈႁဝ်းႁူႉ တူဝ် မၼ်းၶႃႈႁႃႉ?”
- “ၵဝ်ဢမ်ႇႁူႉၼင်ႇၵဝ်ႇ”
- “ပေႃးဢမ်ႇႁူႉဝႃႈပဵၼ်တူဝ်လႂ်ၼႆတႄႉ ꧦ ၵႃႈပဵၼ်မႃ သမ်ႉၸႂ်ႉဢဝ်တၢႆမူတ်း ꧦၼၼ်ႉဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇၶႃႈယူဝ်ႉ”
- “ၼင်ၸိူၵ်ႈလေႃႉမၵဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်မႃၶူပ်း လႄႈ ၵႃႈပဵၼ်မႃၼႆႉ တေလႆႈ ၸႂ်ႉဢဝ်တၢႆမူတ်းယဝ်ႉ။
- “ပေႃးၼၼ် ၵႃႈပဵၼ်မႃႁိူၼ်းတင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်တၢႆမူတ်း ꧦၶႃႈႁႃႉ? ဢမ်ႇၼၼ် ၸိူဝ်း ဢၼ်လွတ်ႈတၢင်းၶႃႈတၢႆၵေႃႈမီးယူႇၶႃႈႁႃႉ?”
- “မီးဢိူဝ်ႈ၊ မႃၼႂ်းႁေႃ၊ ၼႂ်းႁိူၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇဢဝ်တၢႆ ၼင်ႇၵဝ်ႇ”
- “ပေႃးၼၼ် ၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းလိူၵ်ႈၼႃႈ၊ တူၺ်းၼႃႈလဵၵ်ႉၼႃႈယႂ်ႇ ၸွမ်းဢၵတိသေ တႅပ်းတတ်း ၶႃႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၶႃႈပွင်ႇၸႂ်တႄႉ ပေႃးၸွမ်း ဢၵတိလိူၵ်ႈ ၼႃႈသေႁဵတ်းၼႆႉ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶုၼ် ၸွမ်းတြႃး၊ မဵဝ်းၸဝ်ႈၶုၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တေလႆႈႁႃ လွင်ႈ တၢင်းဢၼ်ၽိတ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇမၼ်းတႄႉ ꧦသေ တႅပ်း တတ်းသိုဝ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇယႃႇၸူႇ ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးၵေႃႉဢၼ်ႁဝ်းႁၵ်ႉ သမ်ႉဝႆႉ၊ ၵေႃႉ ဢၼ်ႁဝ်းၸင်း သမ်ႉႁႅမ်၊ ပဵၼ်လၢႆးလၵ်းလိင်းၵူတ်ႉ ငေႃးၵူၺ်း။ မႃႁိူၼ်းသမ်ႉဢမ်ႇဢဝ်တၢႆ၊ မႃၶေႃႉ မႃၵၢင် လၢႆ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတီႈပိုင်ႈဢိင်ၵူၺ်းလႆႈတၢႆလၢႆ ꧦပေႃးၼႆ တႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၸႂ်ႉၶႃႈႁႅမ်မႃတင်းမူတ်း၊ လႆႈဝႃႈ လိူၵ်ႈ ႁႅမ်မႃၵၢင်လၢႆၵူၺ်း” ႁွင်ႉပၢဝ်ႇၼင်ႇၼႆသေ လဝ်ႈဝႃႈ
- “ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတီႈၶႃႈ၊ ၵၢၼ်ဢၼ် ၸဝ်ႈႁဝ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸွမ်းတြႃးသေ ဢိတ်း”ၼႆသေ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းဝႃႈ
- “မႃႁေႃမႃႁိူၼ်းၼႆႉ လဵင်ႉဝႆႉလီငၢမ်း၊ ၽၢင်ငၢမ်း ႁႅင်း ၶိူင်ႇ၊ ၽူႈဢုပ်ႇပိူင်ႇၶဝ် ဢမ်ႇဢဝ်တၢႆလႃးလႃး။ ၸိူဝ်းႁႃး ဢမ်ႇမီးၵေႃႉလူ၊ ၼွၼ်းထူၸွမ်းတၢင်း၊ ဢဵၼ်ႁႅင်းဢမ်ႇ တဵမ် ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉမႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆ”ၼႆယဝ်ႉ။
- “မဵဝ်းၶုၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လူဝ်ႇတဵၵ်းတဵင်ၽူႈလၵ်ႉ ၵူၼ်းႁၢႆႉၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇတဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းလီ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႆႉ ၽူႈလၵ်ႉလႆႈၵိၼ်လီ၊ ၽူႈလီလႆႈၺႃးတၢႆ၊ ဢေႃး... လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇလီပဵၼ်သေဢိတ်း၊ ၼႂ်းလေႃးၼႆႉ ဢ ထမ်ႇမ ဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းတြႃးၼၼ်ႉ ပေႃႇမႃးယဝ်ႉ ၼေႃး” ၼႆယဝ်ႉ။
ၶုၼ်မႃႁေႃးတြႃးၼင်ႇၼႆလႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လႆႈ ငိၼ်းသေ ၸင်ႇထၢမ်ဝႃႈ-
- “ၸဝ်ႈၶုၼ်မႃ၊ ပဵၼ်ၽႂ်လၵ်ႉၶူပ်းၼင်လေႃႉမ(ရ ထႃး)ၼႆ ၸွင်ႇၸဝ်ႈႁူႉႁိုဝ်?
- “ႁူႉဢေႃႈ”
- “ပဵၼ်ၽႂ်လႃႇ၊ ပဵၼ်မႃတူဝ်လႂ်?”
- “ပဵၼ်မႃ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းႁေႃၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ၵူၺ်း ဢေႃႈ”
- “ၸဝ်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူႉဝႃႈပဵၼ်မႃၼႂ်းႁေႃ?”
- “ပေႃးၸဝ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇယုမ်ႇ၊ ဢဝ်ၼမ်ႉ ၼူမ်းသူမ်ႈ လႄႈ ယိူဝ်ႈယႃႈၼွၵ်းလေႃးၵၼ်သေ တိုၵ်းၶဝ် ၵိၼ် တူၺ်းၶႃႈလႄႈ”
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉၵူၼ်းမၼ်း ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶုၼ်မႃ သင်ႇၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ယႃႈယႃတွင်ႉလူဝ်ႈ တိုၵ်း ပၼ်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်မႃၼႂ်းႁေႃ ၸိူဝ်းလၵ်ႉၶူပ်းၼင် လေႃႉမၼၼ်ႉ ႁၢၵ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်ၼင်မူတ်းယဝ်ႉ။
ၶုၼ်မႃႁေႃးတြႃးပၼ် ၶုၼ်ၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လႆႈငိၼ်း ၶေႃႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃသုၵ်ႉ ယုင်ႈ လွင်ႈမႃၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ် ၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ်ၶုၼ်မႃတႄႉတႄႉသေ ၸႂ်ႉၵူၼ်းမၼ်း ဢဝ် ၸွင်ႈၽိူၵ်ႇ မႃးၵင်ႈမုင်းပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶုၼ်မႃၵေႃႈ သိုပ်ႇ သင်ႇသွၼ်ပၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဝႃႈ “ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢိူၺ်ႉ! ၵျၢင်ႉၸွမ်း ထမ်းတြႃးသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈတႃႉ။ ႁၵ်ႉသႃပေႃႈမႄႈၵူၼ်း မိူင်းၸဵမ် ၵူၼ်းၼႂ်းႁေႃ၊ သိုၵ်းႁၢၼ်ၶဝ်တႃႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႅၼ်ႈ ၸွမ်း ထမ်းတြႃးၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇသိပ်းပိူင်သေ ယႃႇယူႇမဝ် ၵိၼ် မၢင် ႁႂ်ႈမီးသတိတြႃးၵိုၵ်းတူဝ်၊ ႁႂ်ႈမီးသိၼ်မီးထမ်းတႃႉ” ႁေႃးတြႃးၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ထွမ်ႇၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ်ၶုၼ်မႃသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူဝ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၵႃႈပဵၼ်မႃတင်းသဵင်ႈၵေႃႈ လွတ်ႈၽေးၶဵၼ်သေဢမ်ႇၵႃး ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၶၢမ်ႇ လဵင်ႉလူၶဝ်မူတ်း တေႃႇသုတ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၶေႃႈ သင်ႇသွၼ် ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၶုၼ်မႃၼႆႉမၼ်ႈၵိုမ်း တႃႇ မိုၼ်ႇသွင်ႁဵင်ပီၼႆယဝ်ႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်း ပဵၼ်ပုတ်ႉထမႃးသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ လူႇၼိူဝ်ႉ လိူတ်ႈ တၢႆတၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ(ၺႃတတ်ထၸရိယႃ) ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉသၢင်ႈ ပႃႇရမီႇၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း လူင်ႁဝ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈဢိူဝ်ႈ” ၼႆ ယဝ်ႉ။
ၶိုၼ်းမႃးႁူမ်ႈၸၢတ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မိူင်းပႃႇရၼသီႇၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇယဝ်ႉ၊ ပရိသၢတ်ႈၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ်ပရိ သၢတ်ႈၽြႃးယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ၊ ၶုၼ်မႃ မီႈပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉ ၸမ်ႉ မႃးပဵၼ် ၵဝ်ၽြႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸိူင်း ဢၼ်ၼႆႉ မႃးၼႂ်း“ၵုၵ်ၵုရၸႃတၵ”ၸၢတ်ႈၸဝ်ႈမၢႆ (22) ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းပိုၼ်းၼႆႉ တွၼ်ႈလီယိူင်ႈမၼ်းၸိုင် ၶုၼ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ -
- တေလႆႈႁူႉလွင်ႈၽိတ်းလွင်ႈထုၵ်ႇ၊
- တေဢမ်ႇလႆႈတူၺ်း ၼႃႈလဵၵ်ႉၼႃႈယႂ်ႇၸွမ်း ဢၵတိ၊
- တၢင်းၽိတ်းၼႆႉ ပေႃးႁူႉဝႃႈၽိတ်းယဝ်ႉၼႆသေ ၶိုၼ်းပိၼ်ႇပႅင် လႅၵ်ႈလႆႈပဵၼ်ဢၼ်လီမႃးလႆႈယူႇ၊
- ယႃႇဝႃႈၵူၼ်း တေႃႈမႃပဵၼ်သတ်းယင်းမီးတြႃး၊
- သမ်ႉဝႃႈပဵၼ်မႃသေတ မီးၼမ်ႉၸႂ်မေႃႁၵ်ႉၶိူဝ်း၊
- မႃၼႆႉတၢင်းႁူႉဢမ်ႇပဵင်းၵူၼ်းၵေႃႈ မေႃၽွမ်ႉ ၵၼ်၊
- တေႃႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မိူင်းပႃႇရႃႇၼသီႇ ယင်း ထွမ်ႇၵႂၢမ်း ၶုၼ်မႃသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈလီလႆႈ၊ ၸိူဝ်းႁဝ်း ပဵၼ်ၵူၼ်း ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၽူႈမီးပၺ်ႇ ၺႃႇ၊ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် သင်ႇသွၼ်လွင်ႈလီၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈ သင်လႄႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၸွမ်းလႆႈ-ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈ သွၼ်မၼ်းယဝ်ႉ။
ဢၼ်လီယိူင်ႈ တီႈမႃ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- မႃမေႃႁၵ်ႉၸဝ်ႈ၊ မႃတွင်းၸဝ်ႈ၊ မေႃၸွႆႈၸဝ်ႈ မၼ်းၶိုၼ်း၊
- ၸဝ်ႈမၼ်းသွၼ်ပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် မေႃႁဵတ်းၸိူင်ႉ ၼၼ်၊
- မႃၼႆႉ မီးသတ်ႉၸႃႇ ၼိူဝ်ၸဝ်ႈမၼ်း၊ ၵူၼ်းႁၵ်း လင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပဵင်းမႃ၊ ၺၢမ်ႉ ၶုၺ်ႈလိူဝ်မႃၼႆယဝ်ႉ။
မႃဢၼ်ၵႃႈယႂ်ႇလိူဝ်ၶမ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးမႃတူဝ်ၼိုင်ႈ တီႈဝဵင်းမတရပ်ႉ၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ၸွႆႈထႅမ်ၵႅတ်ႇၶႄ သၢႆၸႂ်ၵူၼ်း မွၵ်ႈသၢဝ်းၵေႃႉပၢႆ၊ ၶၢဝ်း တၢင်းသိပ်း သွင်ပီ၊ ထိုင်တီႈမၼ်းတၢႆၵႂႃႇ ၶုၼ်ႁၢၼ် ပလိၵ်ႈၶဝ် ပေႃးလႆႈတၵ်ႉယမ်။ တီႈမိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ မီးယႃႈၼၢႆးထဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ တၢႆၵႂႃႇ လႆႈသၢမ်သီႇဝၼ်း မႃမၼ်းၵႂႃႇမွၵ်ႇပိူၼ်ႈမႃးဢဝ်၊ လႆႈဝႃႈ မီးသတ်ႉၸႃႇ တေႉ ꧦ။ တီႈမိူင်းၵျပၢၼ်ႇ မႃတူဝ်ၼိုင်ႈ ပေႃးဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းတၢမ်းၶမ်ႈ ၸဝ်ႈမၼ်းတေပွၵ်ႈမႃး မိူဝ်းႁိူၼ်းၼႆ မၼ်းၵႆႉမႃးပႂ်ႉႁပ်ႉတီႈ တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းတႃႇသေႇ၊ ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈမၼ်းၽႅဝ်မႃးၼႆ မၼ်းၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်း ႁပ်ႉ ၸဝ်ႈမၼ်း ၸွမ်းၸဝ်ႈမၼ်း မိူဝ်းၵႂႃႇတေႃႇပေႃးထိုင်ႁိူၼ်း ႁဵတ်းၼၼ်ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ ထိုင်ၼင်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈ မႃတူဝ် ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇပႂ်ႉၸဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈ ၸဝ်ႈမၼ်းဢမ်ႇၽႅဝ်မႃး၊ မၼ်းၵေႃႈ သိုပ်ႇပႂ်ႉၵႂႃႇတေႃႇမိူင်းလႅင်း၊ သိုပ်ႇပႂ်ႉထႅင်ႈဝၼ်း ၼိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇၵႂႃႇတၢင်းလႂ်သေ သိုပ်ႇပႂ်ႉၸဝ်ႈမၼ်းယူႇ တိၵ်း ꧦ။ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢဝ်ၶဝ်ႈမုၼ်းတၢင်းၵိၼ် ဢွႆႇ မၼ်းၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၵိၼ်၊ သိုပ်ႇပႂ်ႉၸဝ်ႈမၼ်းယူႇ။ ၸဝ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ တၢႆၵႂႃႇသေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈမႃးၸိူင်ႉ ၼင်ႇၵူႈပွၵ်ႈလႄႈ မႃတူဝ်ၼၼ်ႉ သိုပ်ႇပႂ်ႉၸဝ်ႈမၼ်းႁဵတ်း ၼၼ်တေႃႇပေႃးတၢႆၵႂႃႇ တီႈတႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းၼၼ်ႉလႄႈ တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸပ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ “တႃႈရူတ်ႉ ရဵၼ်းမႃ” တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယူႇ။ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်း ၼႄပၼ် မႃၼႆႉ မီးၵတိသတ်ႉၸႃႇ တီႈၼိူဝ်ၸဝ်ႈမၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈလူၶၢဝ်ႇ ႁွပၺေၢမေ ငြၢၼႄ မၢႆ(2)၊ တွၼ်ႈ (433) ၼၼ်ႉတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ၼၢႆးၶႄႇသထေး လူင်ၵေႃႉ ၼိုင်ႈ သိုဝ်ႉဢဝ်မႃတိပႅတ်ႉတူဝ်ၼိုင်ႈ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း ၵိုင်ႇငိုၼ်းတေႃႇလႃႇႁူၵ်းသႅၼ်၊ မႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႈႁူၵ်း သိပ်းလၢၼ်ႉပၢႆယဝ်ႉ၊ ၵႃးမႃးႁပ်ႉမႃ တီးဝၢင်းႁိူဝ်း မိၼ်ၼႆႉ မီးသၢမ်သိပ်းလမ်းပၢႆၼႆယဝ်ႉ။ ၼၢႆးၶႄႇသထေး ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ“ၶမ်းၼႆႉ မီးၵႃႈၶၼ်ဢိူဝ်ႈ၊ မႃၼႆႉဢမ်ႇ မီးၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸင်ႇသိုဝ်ႉၵႃႈယႂ်ႇ ꧦ”ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ မႃၼႆႉ မၢင်တူဝ်မီးၽုင်းၵၢမ်ႇလိူဝ်သေ ၵူၼ်းထမ်ႇမတႃႇ၊ ၵူၼ်းယွၼ်းၼႆႉ ပေႃးၶဝ်ယွၼ်းၵိၼ် ၸင်ႇလႆႈ၊ မႃသထေးဢမ်ႇလႆႈယွၼ်းၵိၼ်၊ မီးတီႈၼွၼ်း ၶႅမ်ႉ ꧦ၊ မေႃပႂ်ႉႁိူၼ်း၊ ၵႅတ်ႇၶႄၽူႈလၵ်ႉလႆႈလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မႃၼႆႉ ပေႃးလိုပ်ႈၶဝ် ၶဝ်လႅၼ်ႈပၢႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းပေႃးတၢင်း တိူၵ်ႈမႃး ပေႉဢမ်ႇပေႉၵေႃႈ မေႃၶူပ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈ တႄႉမၼ်း ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉလိူဝ်မႃ၊ ၽုင်းယႂ်ႇ လိူဝ်သတ်း၊ ႁဝ်းၶႅၼ်းလီႁတ်းႁၢၼ်ၽွမ်ႉၵၼ်၊ မီးသတ်ႉ ၸႃႇ ၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလိူင်ႈမႃၼႆႉ ယင်းမီး ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇဝႃႈ-
- မႃတႃမွတ်ႇ ဢမ်ႇဢိုပ်းၶီႈ၊
- ၸဝ်ႈၼီႈဢမ်ႇဢိုပ်းၶဝ်ႈ။
- မႃဢမ်ႇႁဝ်ႇၸၢင်ႈၶူပ်း ၊ ၵူၼ်းဢမ်ႇသူပ်းၸၢင်ႈႁၢႆႉ။
- ယိုင်ႈႁူႉလွင်ႈၵူၼ်း ၊ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလီႁၵ်ႉမႃ။
- မႃၵိၼ်ၶီႈၸိုင်ဢမ်ႇမၵ်ႉလဝ်ႈ ၊ ၵူၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈသမ်ႉ မၵ်ႉလဝ်ႈ ၸိုင်တႃႉဢမ်ႇဢၢႆမႃ-ၼႆၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၶုၻ်ၻၵၼိၵႃႇယ ဢတ်ႉထၵထႃႇ၊ ၵုၵ်ၵုရၸႃတၵ
- ၸဵင်ၶမ်းလႅင်း မၢႆ (17)
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)


text:
ၾဝိူပ်ႉသ်ထူႇပီႇ - Verb to be ပဵၼ်ဢီႈသင် ၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈလႂ် မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်းၵၼ်ၶႃႈ
မႃးႁူႉၸၵ်း Verb to Be / ဝိူပ်ႉရ် ထူႇ ပီႇ /
ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၶဝ်လၢႆလၢႆၵေႃႉ ၵေႃႈတေပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ၊ သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇပႆႇပေႃးပွင်ႇၸႂ်လီၸိုင် သိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းဢၼ်လႆႈသွၼ်ဝႆႉပၼ်ပႃႈတႂ်ႈသေ ၽိုၵ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းတူၺ်း ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝိူပ်ႉရ် ထူႇ ပီႇ ၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ။
ဢၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်လႆႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၾဝိူပ်ႉသ်ထူႇပီႇ - Verb to be ဢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလမ်ႇလွင်ႈပုၼ်ႈတႃႇၽူႈတိုၵ်ႉတေႇၸႃႉႁဵၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇၶဝ်ၵူႈၵေႃႉယူႇၶႃႈ။


text:
သႃးလိၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး (မၢၼ်ႈ: ဆားလင်းကြီးမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Salingyi Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [zɛ᷆ wéŋ sɑ́ lín kʨ́i]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 54.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 02 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115) ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 08:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ပႃႈၼၢင်းငႄး ဢမ်ႇၼၼ် ၼၢင်းထေးထေးဝိၼ်း ဢႃႇယုမွၵ်ႈ 40 ပၢႆ လႆႈယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉ တီႈၼႃႈႁိူၼ်း ပႃႈမျႃႉဢေး တီႈဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၸႄႈဝဵင်းတီႇမေႃႉသူဝ်ႇ မိူင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတိၼ်ၽၢႆႇၶႂႃ ပွတ်းၼိူဝ်တႃတိၼ် လႆႈပုတ်းၶၢတ်ႇၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်းဝႃႈ “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ပႃႈၼၢင်းငႄး ဢမ်ႇၼၼ် ၼၢင်းထေးထေးဝိၼ်း ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼႆလႄႈ လႆႈတၢင်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေဢမ်ႇၵႃး တိၼ်ၽၢႆႇၶႂႃ ပွတ်းၽၢႆႇၼိူဝ်တႃတိၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပုတ်းၶၢတ်ႇၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၼႂ်းႁိူၼ်းယေး လႄႈ ပီႈၼွင်ႉ ႁိမ်းႁွမ်း ၸင်ႇလႆႈဢဝ်တူဝ် ပႃးၼၢင်းငႄး သူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း လွႆၼၢင်းၾႃႉၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ” လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ၽွင်းယၢမ်း ပႃႈၼၢင်းငႄး မႃးသိုဝ်ႉၵူၺ်ႈ တီႈႁိူၼ်းပႃႈမျႃႉဢေးသေ ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇပွၵ်ႈမိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉယိပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉတီႈၽၢႆႇၼႃႈႁိူၼ်း ပႃႈမျႃႉဢေးၼၼ်ႉဢေႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းထီႉ 30 September 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းႁၢၼ် ဢၼ်ပဵၼ် တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် KNDF ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉမေႈၶုၼ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵႂႃႇပူတ်းမၢၵ်ႇမႅင်းသေ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇသေ မၢၵ်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈတႅၵ်ႇၵႂႃႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇမိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 September 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း 3 ၵေႃႉ ၽွင်းၶိုၼ်းမိူဝ်းတေႃႉဢဝ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် တီႈဝၢၼ်ႈတေးသူလႄး ၸႄႈဝဵင်တီႇမေႃးသူဝ်ႇ မိူင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉလႄႈ လႆႈတၢင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းမိူၼ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸိုင်ႈမိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ ပေႃးမၼ်းၵုၼ်ႇပင်း တူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇ ၽွၼ်းသိုပ်ႇမၼ်း ၸပ်းတိူဝ်ႉယွၼ်ႈ ထိုင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းယဝ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်း ၶႃႈ ႁူႉထိုင်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၵုၼ်ႇပင်းတူၵ်းသုမ်းၵေႃႈ မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊလႄႈ မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းလႆႈၺႃး ၸၢၵ်ႇမၼ်းယူႇႁႃႉၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈႁူႉထိုင် ဢဝ်ၸဵမ်ၵၢၼ်လူမ်ႇႁူမ်ႈ၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီႈတေႃႇထိုင်ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၸိူင်ႉၼႆႉ တၵ်းမီးလွင်ႈၵိတ်ႇၶွင်ႈတိူဝ်ႉသၢင်ႈ ၶဝ်ယဝ်ႉၼႆ ၶဝ်တိုၼ်းၼပ်ႉႁူႉ။
ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တေၵုၼ်ႇပင်းတူၵ်းသုမ်းယဝ်ႉၼႆ မိူင်းလူင်ၸိူဝ်းၶႅပ်ႇၶၢင်ႈလႄႈ မိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႅတ်ႈႁႃလၢႆး ၵွပ်ႇၵူႈၸွႆႈပူၵ်း။ ဢၼ်ၶဝ်ၵွပ်ႇၵူႈၸွႆႈပူၵ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၼႆသေတႃႉ ပိူင်ယႂ်ႇ ပဵၼ်တႃႇႁႄႉၵင်ႈၽေးၶဵၼ် ဢၼ် ၸၢင်ႈပေႃႉယွၼ်ႈထိုင်မိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၼပ်ႉသၢင်ႈလႆႈယူႇ။
ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸွမ်းၼင်ႇ မိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊတင်း မိူင်းၶႄႇ ပၼ်ၾႆးၶဵဝ်လႄႈ ဢႃႊသီႊယၼ်ႊၼႆႉ ၶိုၼ်ႈၵႄႈသူၼ်းဢီးႁႂ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယွမ်းႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ပၢင်ၵုမ်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ဢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးမႃးၼၼ်ႉ။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈတူဝ်တႅၼ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၶွင်ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ႁႂ်ႈလႆႈမီးသုၼ်ႇ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တင်း ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵူႈၵေႃႉၵေႃႉၼႆလႄႈ မၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇတုၵ်းယွၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ။
ပေႃးဢဝ် ပိူင်ၵၢၼ်ဝႃႈတႄႉ တေယွမ်းႁပ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆမႃးသေတႃႉ ၽိူဝ်ႇတူဝ်တႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ တေမႃးထူပ်းတႄႉသမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ် ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇႁူႉဝႃႈ ဢမ်ႇယွမ်း ႁပ်ႉၸိူင်ႉၼၼ် ၾၢႆႇဢႃႊသီႊယၼ်ႊၵေႃႈ ၶိုၼ်းၶဵင်ႈၶိုၼ်ႈဝႃႈ ပၢင်ၵုမ် တေမႃးလႅပ်ႈ တေဢမ်ႇ မွၵ်ႇႁွင်ႉ ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈတႄႉမႃး ဢမ်ႇၵႃး ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ပႃးၸဵမ်မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ႁႂ်ႈဢဝ်ဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ တေႃႇၶိုၼ်းၸူး သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၼၼ်ႉ။
လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ လၢမ်းႁူႉယူႇ ၵွပ်ႈၼႆ ၶဝ်ၸင်ႇပွႆႇႁႂ်ႈဝုၼ်ႇၼ မွင်ႇလုၼ်ႇ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇ မိူင်းၼွၵ်ႈ မိူဝ်းဢွၼ်ႈဝွၼ်းၶိုၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈလိုၵ်ႉၼႂ်းၶဝ်တႄႉ တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၼိူဝ်ၶဵင်ႇၵၢၼ်မိူင်း ဢဵၼ်းဢၢၼ်းယၢင်ႈၶႃႇၼဵပ်းၸွၵ်ႉပႅတ်ႈ သုတ်းတိူၵ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တႄႉ လႆႈႁၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်။
ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ ၵၢၼ်မိူင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးမႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးၶဝ်ႁဵတ်းၼၼ် ၵူႈမိူင်း မိူင်းတေမိပ်ႇဢီးမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ၼႆႉၼႄႉၼွၼ်း တေႃႇၼင်ႇမိူင်းၶႄႇ ပေႃးပိုတ်ႇၽၵ်းတူတေႃႇ NUG, CRPH ၶဝ်ယဝ်ႉလႄႈ ၸွင်ႇၸုမ်းသိုၵ်း မၢၼ်ႈ တေသိုပ်ႇႁူဝ်တိုဝ်ၵႂႃႇလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ မီးမႃးၶေႃႈထၢမ်။
ႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်တႄႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းတေဢမ်ႇယွၼ်ႇယွမ်းလႆႈငၢႆႈငႅမ်ႈ မၼ်းတိုၼ်းတေသိုပ်ႇ ႁူဝ်တိုဝ် ယိပ်းၵမ်ၵႂႃႇယူႇၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ လၢမ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။
တႃႇတေမိပ်ႇငႅၼ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽႅဝ်ထိုင်မႃးလႆႈ ၼိူဝ်ၽိူၼ်ၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တေယၢပ်ႇယဵၼ်းတႄႉတႄႉ ၾၢႆႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ တေလႆႈမီး လွင်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸွမ်းပိူင်တိူင်းသိုၵ်းမႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈမီးပိူင်ၵၢၼ်တိူင်းသိုၵ်း မႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ လၢမ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။
ပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ သေဝၼ်းဝၼ်းမႃး တၵ်းလႆႈၵႂႃႇၸွမ်းလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းႁႃလီၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၵူၺ်းၵႃႈ လၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်း Dialogue ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆတႄႉၵေႃႉ သမ်ႉတေလႆႈမီးမႃး တီႈလိူၵ်ႈမၼ်းၵွၼ်ႇ။
ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ မုင်ႈမွင်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉတႄႉ လၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်း Dialogue ၼၼ်ႉ 1 – တေလႆႈမီးတႃႈမုင်ႈ ဢၼ်တေၵေႃႇသၢင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ ၾႅတ်ႊ ၻရႄႊၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ 2 – တေလႆႈမီး ၶၵ်ႉၵၢၼ် ဢၼ်တၵ်းလႆႈပၢႆႈႁႃၵၼ်ၶိုၼ်း လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတဵင်ႈထမ်း၊ 3 – တေလႆႈမီးၶပ်ႉ မၢႆ ဢၼ်မူၼ်ႉမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ တပ်ႉသိုၵ်းသေ ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၵူၼ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးလႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တိူၵ်ႈတီႈမီးမႃး Dialogue လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းႁႃလီဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ ၼႆၵေႃႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၶိုင်ႁဵတ်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ။ ၵွပ်ႈ သင်လႃႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁူဝ်တိုဝ်ယူႇ ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႇပႆႇမိပ်ႇငႅၼ်း ဢီးယဝ်ႈလႆႈ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃးလႆႈယွမ်းႁပ်ႉၼၼ်ႉ Dialogue ၼႆႉ တေလႆႈပဵၼ်ၵၢင် ပေႃးၼႆ ဢဝ်ဢၼ်လႂ် မိပ်ႇငႅၼ်းဢီးယဝ်ႈ ၸွင်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သမ်ႉတေယွမ်း။ 1 – တႄႉ ႁႅင်းမိပ်ႇဢီးၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ 2 – လွင်ႈၶွၼ်ႈႁႅင်းၶွင်ၸုမ်းၸၢဝ်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၾႅတ်ႊၻရႄႊၶဝ်၊ 3 – ႁႅင်းမိပ်ႇၾၢႆႇ သိုၵ်း၊ 4 – လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈလႆႈ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈငဝ်းလၢႆးၸုမ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈၵွၼ်းၵုမ်းလႆႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးမႃးၽွမ်ႉၽွမ်ႉၵၼ် ၸင်ႇ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယွၼ်းဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ လၢမ်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။
ပေႃးၼႆ တႃႇႁူမ်ႈသၢင်ႈလႆႈ ႁႂ်ႈပေႃးထိုင်တီႈငဝ်းလၢႆး ၼင်ႇဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ၽွမ်ႉၽွမ်ႉ ၸွင်ႇတေလႆႈပႃးၶၼ်ႉတွၼ်ႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇယူႇႁိုဝ် ။ ၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ သင်မႃႇႁႅင်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယႂ်ႇသုင်ယိုင်ႈၶိုၼ်ႈၸိူင် ၵၢၼ်မိူင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇၼႆႉ တေဢမ်ႇမီးယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၸမ်းႁႂ်ႈဝႃႈ မၢၵ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယူပ်ႈလူင်းၼႆတႄႉ ၶၼ်ႉတွၼ်ႈဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်မိူင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈတေၶိုၼ်းပႃးမီးမႃးယူႇ ႁဝ်းၶႃႈ ယွၼ်းပၢႆးၼႄၵၼ် မွၵ်ႈၼႆႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်း ဝႆႉတီႈၼႆႈၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
11/10/2021


text:
ပျီႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပျီႇ (မၢၼ်ႈ: ပြည်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pyay) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ် သေ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်တူၵ်း ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းသုတ်း တီႈ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးဝႃႈ ၵႆယၢၼ် (179)လၵ်း၊ ဢဝ်တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းသေ ၵႆယၢၼ် (161) လၵ်းသေ ပဵၼ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးသုတ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပျီႇယဝ်ႉ လတ်းၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈ ၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ပူးၵမ်ႇလႄႈသင်၊ ၸၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈၸူး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇလႄႈသင်၊ လတ်းၶၢမ်ႈၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပၢၼ်းတွင်းသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈပႃး ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၶႅမ်ႉလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် ၶၢဝ်းတၢင်းၼမ်ႉဝႃႈ တင်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ၵႆယၢၼ် 263 လၵ်းယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း သႃႇလီလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ တူၵ်းတီႈလီယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃးၵုင်ႈ-ပျီႇၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 1877၊ လိူၼ်မေႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းယၢဝ်းမီး 161 လၵ်းသေ ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇမၼ်း မႅၼ်ႈၵႂႃႇ 1,175,3000 ၼႆ လႆႈႁၼ်ၼႂ်းၽိုၼ်းမၢႆတွင်းဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ (သိုပ်ႇႁဵတ်း တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ၊ ပျီႇ၊ တႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈၼႃး၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ပတဵင်ႇ၊ မူၵ်ႉတမ၊ မေႃႇလမႅင်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇၶပ်ႉၸႅၼ်ႇဝႆႉၼႆႉယဝ်ႉ။)ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီပႄႇ ဝဵင်းပျီႇၼႆႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် လႆႈတင်ႈတႄႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 1874 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းပျီႇၼႆႉ မီးႁူၼ်ႈႁၢင်ႈႁိၼ် မၢႆတွင်း ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းသေ ၵႆႉႁၼ်ၽိတ်းၵၼ်တင်း ႁူၼ်ႁၢင်ႈတွင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် ပၢႆးပႆႇၺႃႇဝႃႈ လႆႈပိုတ်ႇဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင် (5) ႁူင်းသေ ႁူင်းႁဵၼ်းပဵၼ်မေႃသွၼ်လႄႈ မီးဝႆႉႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးၸၢၵ်ႈပၢႆးမိုဝ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢၵ်ႈ ထူၼ်ႈသၢမ်ႈ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢင်ႈပျီႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပျီႇ (ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶေႃးလဵၵ်ႉပျီႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ (ပျီႇ) (ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶေႃးလဵၵ်ႉၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပူင်သွၼ်ပၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၵဝ်ႇ သရေႇၶိတ်ႉတရႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ပျူႇ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢၼ်လိုဝ်းလင်မႃးၼႂ်း ပိုၼ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉတီႈ ထုင်ႉမေႃႇၸႃႇ တီႈဝဵင်းပျီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် ႁွႆးမိုဝ်းၾိင်ႈငႄႈပျူႇယူႇ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။