text:
Sunday, September 11, 2016
Saturday, September 10, 2016
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ Academic Writing လႄႈ လွၵ်းလၢႆးတမ်းဝၢင်းပိူင် ပပ်ႉလိၵ်ႈသႅင်သယမ်
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ Acade mic Writing လႄႈ လွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်းပိူင် ပပ်ႉသႅင်သယမ်ၵႂႃႇ တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး၊ သႃထုပရတိတ်ႇ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ
ၸိုင်ႈထႆး
ၸိုင်ႈထႆး
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ လုမ်ႈၾႃႉ Academic Writing လႄႈ လွၵ်းလၢႆးတမ်းဝၢင်းပိူင်ပပ်ႉလိၵ်ႈ သႅင်သယၢမ်
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ Academic Writing လႄႈ လွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်းပိူင် ပပ်ႉသႅင်သယၢမ်ၵႂႃႇ တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး၊ သႃထုပရတိတ်ႇ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး
Posted by TSUSA 1 comment:
Subscribe to: Posts (Atom)


c: text/html

text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 495"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 495:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 499 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 498 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 497 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 496 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 494 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 493 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 492 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 491 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 490 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 432"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 432:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 439 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 438 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 437 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 436 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 435 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 434 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 433 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 431 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 430 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
Wb/shn/Wikijunior:သီ/တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ
လွင်ႈႁႃတူၺ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈEdit
ပပ်ႉဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ် ပပ်ႉၶႅပ်းႁၢင်ႈ ။ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉတီႈၼႆႈၼႆႉ တီႈ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၶွၼ်ႇမွၼ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၶႅပ်းႁၢင်ႈတင်းၼမ်။ မိူဝ်ႈပႆႇ လူတ်ႇၶိုၼ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်မႂ်ႇၸူး ဝီႇၶီႇပပႉ် ၼႆႉ ၶႅၼ်းတေႃႈ တူၺ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ တီႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်တေပဵၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇၼၼ်ႉ။
လွင်ႈသႂ်ႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈEdit
ၸွင်ႇတေပဵၼ်လႆႈ၊ ပေႃးသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈမႂ်ႇၼႆ ၶတ်းၸႂ်ၸွမ်းပၼ် ပိူင် ၶွင် ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ။ Wb/shn/Wikijunior:သီ/သွမ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈတၢမ်းႁူဝ် ဢၼ်တေၸၢင်ႈ ထုတ်ႇဢဝ် တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈတမ်းပိူင်။ တမ်းပိူင် တူဝ်လိၵ်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းယႂ်ႇ သေ သီမၼ်းၵေႃႈ ဢၼ်ငမ်ႇမႅၼ်ႈလီ။ တီႈၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ၽိူၵ်ႇ ၼႆႉ ယႃႇပေၸႂ်ႉ တူဝ်လိၵ်ႈၽိူၵ်ႇ၊ မၼ်းတေလူယၢပ်ႇ။


text:
မႂ်ႇသုင်ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်းၶႃႈ— မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈဝၼ်းသဝ် လိူၼ်မေႊ 21ဝၼ်းၼႆႉ ၶွပ်ႈႁွပ်ႈထိုင်ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တဵမ်ထူၼ်ႈ 64 ပီယဝ်ႉ။
မိူဝ်ပီ 1958 လိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သေႃးယၼ်ႇတ ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈၼွႆႉ ဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 31 ၵေႃႉ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇယၼ်ႇၸႂ် ၵိၼ်ၼမ်ႉသတ်ႉၸႃႇ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈပူၵ်းပွင် ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိုင်ႈတႆးမႃးတီႈႁူၺ်ႈပူႉ ႁိမ်းသူပ်းၼမ်ႉၵျွတ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းႁၢင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ႁိမ်းလႅၼ်လိၼ်ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉမႃး ။ ပိူဝ်ႈတႃႇတိုၵ်းဢဝ်ႇၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ႁႂ်ႈလႆႈပူတ်းပွႆႇၵွၼ်းၶေႃၼႆသေ ဢွၼ်ပူၵ်းတင်ႈမႃး တပ်ႉသိုၵ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃၸိုင်ႈတႆး။
ပေႃးမႃးတူၺ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ တေၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇလႆႈယူႇ 4-5 တွၼ်ႈ ။ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ – တႄႇတီႈ 1956 တေႃႇထိုင် 1958 ပဵၼ်ၽွင်းယူႇၼႂ်းၶွပ်ႇမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈသေ ၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆး တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း။ ၼႂ်းပီ 1957 ၵူၼ်းမိူင်းတႆး သီႇပေႃႉ၊ မိူင်းယႆ မိုၼ်ႇၵေႃႉပၢႆ တုမ်ၵၼ်ၼေၵၢင်ၸႂ် တီႈလႃႈသဵဝ်ႈ။ တုၵ်းယွၼ်းယႃႇႁႂ်ႈ ၸိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉၸိုင်ႈတႆး ပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ ဢႃႇၼႃႇ ၶဝ် ။ ယဝ်ႉၵေႃႈယူႇၸွမ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပေႃးတဵမ် 10 ပီယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၸိုင်ႈတႆးလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ တီးမိူင်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆမႃး ။
ၼႂ်းပီ1957 လိူၼ်မေႊၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးၵူႈတီႈတီႈ ဢဝ်ၸဵမ်ပူႇႁဵင်ပူႇမိူင်း ၶုၼ်ၽွင်း ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းလႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢုပ်ႇၵုမ် တူၵ်းလူင်းၵၼ်တီႈမိူင်းယႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတိုၵ်းသူၼ်းပႃးဝႃႈ-
- တႃႇပူၵ်းတင်ႈလႆႈၸိုင်ႈတႆးႁင်းၶေႃၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ တေဢမ်ႇလႆႈၸုၼ်ႉပွႆႇဢႃႇၼႃႇ
- ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်မီးသေ ယူႇၸွမ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ ပေႃးတဵမ်မႃး 10 ပီၸိုင် ႁႂ်ႈၸိုင်ႈတႆးလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈလုမ်းလုမ်း ဝႃႈၼႆမႃး ။
တေလႆႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ၼႂ်းပီ 1956 တေႃႇထိုင်ပီ 1958 ၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးမီးလွင်ႈတူင်ႉတိုၼ်ႇ ႁိုၼ်ႇႁၢဝ်ႈ ၾၢႆႇပၢႆးမိူင်းသေ သူၼ်းဢီးႁႂ်ႈၵိူတ်ႇမီးမႃးလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယူႇၾၢႆႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽသပလ (ဖဆပလ) ၼဵၵ်းလွၵ်းၵၢၼ်မိူင်းသေ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ၶိူဝ်း မႃး ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇလႄႈ မိူၼ်တၢင်း ဢီးသူင်ႇႁႂ်ႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလွင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶိုၼ်းတေႃႇၶဝ် ၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။
တွၼ်ႈသွင် ၼႂ်းၵႄႈပီ 1958 တေႃႇထိုင်ပီ 1971 ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၽွင်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး ယင်ႇႁၢၵ်ႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၼႆၵေႃႈၸၢင်ႈဝႃႈလႆႈ။ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉလႆႈဝႃႈ ထိုင်တီႈလီငၢမ်းသေယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်ဢုၼ်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈၸွမ်းမႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။
ပေႃးမႃးတူၺ်းတွၼ်ႈသၢမ် ၼႂ်းၵႄႈပီ 1971 တေႃႇထိုင်ပီ 1989 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽွင်းယၢမ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP ဢွၼ်ႁူဝ်ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃးသေယဝ်ႉ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉၸင်ႇ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးၵၢၼ်တိုၵ်းသေ ပႆၸွမ်းလၢႆးဢဝ်ငမ်းယဵၼ် ၵိုတ်းတိုၵ်းၵႂႃႇ။
ယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းတႄႉ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁိူင်းထႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။ Mong Tai Army MTA ဢၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း လႄႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇၶဝ် ႁူမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈၸႂ်ယႂ်ႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႃႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းမႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ ။
ပေႃးမႃးတူၺ်းတွၼ်ႈသီႇ – ပီ1996 ၽိူဝ်ႇဝႃႈ MTA တႅၵ်ႇယဝ်ႉၼႆ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ဝွတ်ႈၵႂႃႇ ဝွတ်ႈၵႂႃႇသေတႃႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA တေႉတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးလႆႈ တေႃႇထိုင်မီးလႆႈ တပ်ႉၸုမ်း 1 ၸပ်ႉၸုမ်း 3 တပ်ႉၸုမ်း 7 ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တၢင်း SSNA ဢၼ်ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၵၢၼ်းယွတ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈတင်ႈလႆႈမႃး SSPC ၵေႃငမ်းယဵၼ်ၸိုင်ႈတႆး ၼႆၵွၼ်ႇၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆႉပေႃးမႃးတူၺ်းတွၼ်ႈႁႃႈ – ပီ 2004 ဝၢႆးလင်ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇႁိုင် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းလႄႈ ၸဝ်ႈၸၢႆးယီႈႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးယိုင်ႈယႂ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈပိုင်ႈတႃႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ႁူမ်ႈၶတ်းၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်မႃး တပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ယူႇၼႆသေတႃႉ ၼႂ်းပီ 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ထိုင်တီႈလႆႈပိုတ်းယိုဝ်းတိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈတုၵ်ႉယၢၵ်ႈၸွမ်း။ ၵႂင်ၵႃးသဵင်ႈၸႂ်ၸွမ်းမႃး တင်းလူင်တင်းလၢင် ၵမ်ႇၽႃႇပေႃးလႆႈဢၢမ်းဢေႃးၼေႃးၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။
RCSS လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၊ ၾၢႆႇ SSPP ဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း NCA ဝႃႈၼႆသေတႃႉ လွင်ႈၵပ်းသၢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇတေႃႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ မီးယူႇမိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း ။
ယူႇတီႈၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC ၵေႃႈလီ ၊ ယူႇတီႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU သေၵေႃႈလီ မီးလွင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႄလွၵ်းၸုၵ်းဝႃႈ တေတိုၵ်းမူၺ်ႉပႅတ်ႈလွၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ၊ တေၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊတရႄႊ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်ႁပ်ႉပၢၵ်ႇလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ လွင်ႈဝႆႉထၢၼ်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်လႄႈ လွင်ႈမီးသုၼ်ႇတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃၸိူဝ်းၼႆႉဢိူဝ်ႈ – ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ယူႇတီႈၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇမႃး တႃႇဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ် ပေႃးဝႃႈၼႆတေႉ SSPP လႄႈ RCSS တၢင်းသွင်ၸုမ်းၼႆႉ ၽႂ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈထဵင်။ ၵႃႈလႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၸွမ်းယူႇ။ ၼႆႉဢိင်ၼိူဝ်လွၵ်းၸုၵ်းၵၢၼ်ၸုမ်းၶဝ်ႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ငဝ်းလၢႆးပၢႆးမိူင်းၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ်ဢီးသူင်ႇလႄႈႁႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေလႆႈပႂ်ႉတူၺ်းၵူၺ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉၶႃႈ။
ပေႃးမႃးၼပ်ႉသၢင်ႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆႈဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၸိုင် ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၸိုင်ႈမိူင်းလႂ် ႁတ်းၵမ်ႉယၼ်ၶဝ်တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း ။ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ယႃႇဝႃႈလူၺ်ႈတၢင်း လၢႆးၵတ်းယဵၼ် ၊ တေႃႈၼင်ႇၸႂ်ႉလၢႆးတဵၵ်းတဵင်သေၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်လႆႈၼႆ ၼပ်ႉတွင်းဝႆႉယဝ်ႉၶႃႈ။
တေႃႈၼင်ႇၼႆၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တၢင်းသွင်ၸုမ်းယင်းလႆႈၶဝ်ႈၸူးႁူမ်ႈ ဢုပ်ႇယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉတီႈလီသူၼ်ၸႂ်တေႉယူႇၶႃႈ ။ သိုၵ်းတႆးသွင်ၸုမ်း တေလမ်ၼမ်ႉယၵ်းမိုဝ်းၵၼ်သေ ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်လႆႈ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၵႃႈလႆႈပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈဝႆႉၼၵ်းတေႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ လွင်ႈဝႆႉၼၵ်းတေႃႇ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ – ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွပ်ႈတဵမ် 64 ပီ သေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ႁိုၼ်းၵႃယၢင်း
20/5/2022


text:
ပူးတီးတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပူးတီးတွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Buthidaung Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမွင်ႇတေႃး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပူးတီးတွင်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 7/6/2022 ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထႅမ်ႁႅင်းၶဝ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ။
ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃ ၸွမ်းၽၵ်းတူ တၢင်းၶဝ်ႈ/ ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵူႈတီႈ။ ဢၼ် ပႂ်ႉဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇပိၵ်ႉ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈၵႂႃႇမႃးမိူၼ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 6/6/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁၢမ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်း တူၼ်းႁၢဝ်းသၼ်လွႆ လူင်းတူင်ႈ/ လူင်းဝဵင်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၶမ်း တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ ထိုင်တီႈဢွၼ်ၵၼ်ပိၵ်ႉၽၵ်းတူၵၢတ်ႇလူင် ။ ထိုင်မႃးတွၼ်ႈ ဝၢႆးဝၼ်း ၸဵမ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႅတ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ။ မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ သိုပ်ႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈထႅင်ႈဝႃႈၼႆ။
“မိူဝ်ႈၼႆႉ တီႈၵၢတ်ႇလူင် ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမႃးသိုဝ်ႉၸၢႆႇတႄႉ ဢေႇလူင်းႁႅင်း ဢမ်ႇၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ။ သၢမ်ပုၼ်ႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈၵူၺ်းၶႃႈ ဢၼ်မႃးၸၢႆႇသိုဝ်ႉၵၼ် မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဢမ်ႇၵိုၼ်းၶႃႈ”- ၵူၼ်းၶၢႆၵၢတ်ႇ ၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA သိုၵ်းၶၢင် KIA လႄႈ သိုၵ်းဝၢၼ်ႈႁႆး SSPP ဢိၵ်ႇပႃး ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇ မႃး ၸွမ်းတူၼ်းႁၢဝ်းသၼ်လွႆလႄႈ ၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼမ်ႉၶမ်းလၢတ်ႈ။
ႁူဝ်ပီ ပီၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း ၵဵပ်းၶွၼ်ႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ၵဵပ်းၵူၼ်းၶၢႆၶူဝ်းၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၵူႈႁွင်ႈလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းၵၢတ်ႇပိၵ်ႉၵၢတ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇ။
ထိုင်မႃးလိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ ႁူဝ်ပီၼႆႉ သိုၵ်း TNLA ၶဝ်ႈဝဵင်း လွမ်ႉၵၢတ်ႇသေၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႂ်းၵၢတ်ႇလူၺ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းတဢၢင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်၊ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူႉၵွႆ၊ ၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းတင်းၼမ်။


text:
ၵူၼ်းသီႇပေႃႉ ၽူႈၸၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇလိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႇသေ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် လူႉတၢႆ ထင်တီႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 20/6/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 4 မူင်း ၸၢႆးဢွင်ႇဢေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထမ်ႈၸၢင်ႉ ၵႂႃႇလိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႈသေ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင် လိၼ် လူႉတၢႆထင်တီႈ ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းသီႇပေႃႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇလိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႈ။ ၶဝ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၵၼ် 14 ၵေႃႉ။ ၸုမ်းၶဝ်သမ်ႉ ယႅၵ်ႈၵၼ် လိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႇ မၼ်းၸၢႆးသမ်ႉ ၵႂႃႇယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်သေ တၢႆထင်တီႈ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဢွင်ႇဢေး ၵေႃႉယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် လူႉတၢႆထင်တီႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵူၼ်းႁႃ လဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း။ တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆး ၵိုတ်းဝႆႉ ပီႈၼၢင်း 2 ၵေႃႉ၊ မေးၼၢင်း မၼ်းလႄႈ လုၵ်ႈယိင်း/ ၸၢႆး ထႅင်ႈ 5 ၵေႃႉ ။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ယူႇတီႈၸုမ်းဢူၺ်းၵေႃႉ ဢၼ်ၵႂႃႇလိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႇၸွမ်းၵၼ် ဢိၵ်ႇပႃး တင်းၵူၼ်းႁိူၼ်း မၼ်းၸၢႆးလႄႈ ပူႇၵေႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ် မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးဢွင်ႇဢေးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထမ်ႈၸၢင်ႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ။ မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁႃလဵင်ႉ ၼႃႈႁိူၼ်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ပႃး ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပွၵ်ႉ ။
ပဵၼ်မၢၵ်ႇၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉတႄႉဢမ်ႇႁူႉ၊ ထုင်ႈဝၢၼ်ႈထမ်ႈၸၢင်ႉၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃး ပီ သွင်ပီ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ၽႂ်ႁၢင်ႈၵၢင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇပူတ်းထွၼ်ပၼ်ၶိုၼ်းမၢၵ်ႇမႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေၵမ်း။ ဢၼ်ႁၢင်ႈၵၢင်တေႃႇၵၼ်ဝႆႉၼႆႉ ၵူၼ်းသိုၵ်းၼင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇယဵပ်ႇၺႃးၶိုၼ်းသေ ပဵၼ်ၵူၼ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၵူၺ်းယဵပ်ႇၺႃး လူႉတၢႆ၊ သၢႆၸႂ်ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ်ယွၼ်ႉၼမ်ႉမိုဝ်းၸုမ်းသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်လႆႈပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈ(တၢၼ်ႈၶႆႈ) မၢႆတွင်း ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 64 ပီ ၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆး (Online) ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းထွမ်ႇငိၼ်း 40 ပၢႆ။
ဝၼ်းတီႈ 21/5/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8 မူင်း ထိုင် 10 မူင်းၵၢင်ၶိုၼ်း ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ၸတ်း ႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈ မၢႆတွင်း ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇ ၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 64 ပီ လွင်ႈလူၺ်ႈလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၽူႈဢုပ်ႇၶႆႈ ပဵၼ်ၶူးပိုၼ်ၶမ်း ၽယၵ်ႉဝူင်း ဝဵင်းၵဵင်းတုင် မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းတႆး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈမိူင်းထႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈထွမ်ႇငိၼ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ။
ၼၢင်းထူၺ်းဢိင်ႇ လွႆဢုင်း (ႁွင်ႉ) ၼၢင်းမႂ်ႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ လၢတ်ႈ တီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈၼႆႉ ႁဝ်း ၶႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းတႃႇဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၽူႈႁတ်းငၢၼ် ၸိူဝ်းလႆႈလူႇၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်တူင်ႉၼိုင်တိုၵ်းတေႃးႁႄႉၵင်ႈ ဢဝ်ၶိုၼ်း သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇ ပဵၼ်ၶွင် မိူင်းတႆးႁဝ်း ၼႆႉပဵၼ်ပိူင်လူင်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆးႁဝ်း ယႃႇပေလိုမ်းၶေႃႈယိူင်းမၢႆလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁုၼ်ႈႁႅၵ်ႈၶဝ် တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
မၢႆတွင်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶွပ်ႈတဵမ် 64 ပီၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇလႄႈပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈၸမ် တီႈၵႆဢိၵ်ႇ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ၵၢပ်ႇသွမ်း သင်ၶၸဝ်ႈ တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃႇထုပရႃႇ တိတ်ႇ သွႆး44/1 ၵုင်းထဵပ်ႈ ၸိုင်ႈထႆး။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ မီးဝႆႉၼၼ်ႉ 2 ပီ 1 ပွၵ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈ လႄႈ ၽူႈပွင် ၵၢၼ်ၸုမ်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ် ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸၢႆးၼၼ်ႇတေႃး၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၼၢင်းထူၺ်းဢိင်ႇ (ႁွင်ႉ) ၼၢင်း မႂ်ႇလႄႈ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၼၢင်းမႂ်ႇၶမ်းႁၢၼ် ၊ တေႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ်မူႇၸုမ်းၵႂႃႇ ပီ 2022 တေႃႇထိုင် 2024 ။
မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၼႆႉပိုတ်ႇလုမ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး 3 တီႈ တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ(ၵုင်းထဵပ်ႈ)၊ ၵဵင်းမႆႇလႄႈ ရယွင်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵိင်ႇၽႄ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ထႅင်ႈ 2 တီႈသမ်ႉ ၵိင်ႇၽႄ လမ်းပုၼ်း။ ၵိင်ႇၽႄ ၿထုမ်းထႃးၼီး ၊ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးယၢၼ်မိူင်း ၊ ႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ မိူင်းလဵၼ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၵႃးပိၼ်ႈၶႂမ်ႈသေ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ တီႈႁူင်းယႃ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ။
ဝၼ်းတီႈ 20/6/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးၼွႆႉ ဢႃယု 48 ပီ ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ မိူင်းလဵၼ်း ၵႂႃႇ ၵူတ်ႇထတ်း ၼိူဝ်လွႆႁိၼ်ႇမဝုၼ်ႇတႃႇ၊ ဢၼ်သိူဝ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းမႂ်ႇလုၵ်ႉဢဝ်တီႈဝတ်ႉ/ ထၢတ်ႈၼမ်ႉႁူး ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း ဝဵင်း တႃႈလိူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၊ မိူဝ်ႈၽွင်းမၼ်းၸၢႆး ၶိုၼ်းလူင်းလွႆမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၵႃးပိၼ်ႈၶႂမ်ႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ လႆႈလူႉသဵင်ႈ တီႈႁူင်းယႃလူင်တႃႈၶီႈလဵၵ်း ။
ၸၢႆးလူင် ၵေႃႉပဵၼ် ပီႈဢၢႆႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးၼွႆႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သဵၼ်းတၢင်းၼႆႉ သိူဝ်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ၽႅဝ်တီႈလွႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉၽွၵ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉသေ ၵႃးထႆလိၼ်သမ်ႉၵွႆဝႆႉ ပႅတ်ႈဝႆႉၼိူဝ်လွႆ။ ၼွင်ႉၶႃႈသမ်ႉ ဢဝ်ရူတ်ႉထႆၼၼ်ႉလူင်းမႃးၶိုၼ်း။ တီႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ တေႁွင်ႉၵူၼ်းၵႂႃႇ သိုပ်ႇၶုတ်းတၢင်း ႁႂ်ႈထိုင်တီႈထမ်ႈၼၼ်ႉၼႆၵႂႃႈ။ မိူဝ်ႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၾူၼ်လူမ်းမႃးႁႅင်း လွႆသမ်ႉၸၼ်းလႄႈ ၶႃႈသမ်ႉ လူင်းမႃးဢွၼ်တၢင်း။ ဝၢႆးၶႃႈလူင်းမႃးၵမ်ႉၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼွင်ႉၶႃႈ လူင်းမႃးၸွမ်းတၢင်းလင်။ ၸင်ႇမႃးပဵၼ်ၵႃးပိၼ်ႈၶႂမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းရူတ်ႉၵႃး ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးၼွႆႉ ဢၼ်မႃးပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ပိၼ်ႈၶႂမ်ႈၼၼ်ႉ ပႃးလုၵ်ႈၼွင်ႉၸွမ်းဝႆႉ သွင်ၵေႃႉ ၊ လုၵ်ႈၼွင်ႉသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း ၸွမ်းဢိတ်းဢွတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢင်းတွင်း ၵေႃႉပဵၼ် ပီႈၼၢင်း ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးၼွႆႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၼွင်ႉၶႃႈ ႁေႃႈၵႃးလူင်းလွႆမႃး ပႃး လုၵ်ႈၼွင်ႉၸွမ်း 2 ၵေႃႉသေ မႃးဢဝ်ၵႃးပိၼ်ႈၶႂမ်ႈ ၼွင်ႉၶႃႈ တိူဝ်ႉၺႃးမၢတ်ႇၸဵပ်း တီႈၵွၵ်းႁူဝ်(ဢွၵ်းဢေႃ/ သမွင်) လႅပ်ႈလိူတ်ႈတေ ၵၢမ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢၢၼ်းဢဝ်မၼ်းၸၢႆး သူင်ႇႁူင်းယႃဝဵင်းလိူဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႅပ်ႈပဵၼ်ႁႅင်းလႄႈ ဢဝ်ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃတႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 21 ၼွင်ႉၸၢႆးၶႃႈ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ တီႈႁူင်းယႃ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးၼွႆႉၼႆႉ လႆႈဢဝ်မႃးဝႆႉတီႈ တပ်ႉပၢင်သဝ်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ မိူင်းလဵၼ်းဝႆႉ။ ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်း တီႈ 24 မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼႆႉ တေပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ် မၼ်းၸၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးၼွႆႉ ဢႃယု 48 ပီၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းဢႃးၽႃႇလႄႈ ပႃႈလႅင်း မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈ တွင်ႉၵၼ် 7 ၵေႃႉ ။ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ် ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်း။ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ မိူင်းလဵၼ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ။ မၼ်းၸၢႆး တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်းၼၢင်းတိပ်ႉ မီးလုၵ်ႈၸၢႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ။
မၼ်းၸၢႆး တႄႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ မိူင်းလဵၼ်းၼႆႉ တင်ႈတႄႇ ဢႃယု 24-25 ပီ ၼၼ်ႉမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ထိုင် လူႉသဵင်ႈ ။


text:
ၵၢတ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉ(ဢမ်ႇၼၼ်) ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ် ၸတ်းႁဵတ်း မႃးၵူႈပီ ၼၼ်ႉ ပီၼႆႉၵေႃႈ တေတႄႇႁဵတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 2 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်။
ဝၼ်းတီႈ 02/03/2018 ၼႆႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းၵၢတ်ႇလီ ၸွမ်းၼင်ႇထုင်းၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင်ႁဵတ်းမႃး၊ ပဵၼ်ဝၼ်း ၵၢတ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉ(ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ) ၵဵင်းတုင်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၵဵင်းတုင်ဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈၵၢတ်ႇ ၶၢႆၶူဝ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး ၸဝ်ႈၾႃႉၸဝ်ႈၵွၼ်ႈၵႅဝ်ႈ ဢိၼ်းထလႅင် ဢွၼ်ႁဵတ်းမႃး ဝၼ်းၵၢတ်ႇ/ ၵၢတ်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉ တီႈပွၵ်ႉႁူဝ်ၵၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
လုင်းၸၢႆးႁွင်ၶမ်း ပေႃႈဝၢၼ်ႈမႄႈမိူင်း ဝဵင်းၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈဝႃႈ “ ဝၼ်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၵၢတ်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၼိုင်ႈပီလႂ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃး ၵူႈပီပီ တူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းၵၢတ်ႇလီ ပဵၼ်ဝၼ်းၵၢတ်ႇ ၵဝ်ႇ ။ ၸဝ်ႈၾႃႉႁဝ်းၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉပၼ် လႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸင်ႇလႆႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃးၵူႈပီ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းၼၼ်ႉမႃး ၵၢတ်ႇၼႂ်း ၵဵင်းတုင် ဢမ်ႇဝႃႈ ၵၢတ်ႇလဵၵ်ႉၵၢတ်ႇယႂ်ႇ တိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ် ဢိုတ်းၵူႈတီႈသေ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵၢတ်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉၼႆႉတီႈလဵဝ်” ဝႃႈၼႆ။
လုင်းၸၢႆးႁွင်ၶမ်းလၢတ်ႈဝႃႈ -ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈဢၼ်ၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် မႃးဢုပ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇတေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူးၸဝ်ႈၾႃႉ၊ ဢၼ်ဢုပ်ႇၵၼ်တီႈၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ ဢုပ်ႇၵၼ်တင်းလွင်ႈလီ လွင်ႈၸႃႉ။ သင်ဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈၸႃႉၵေႃႈ ဢုပ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈတီႈၵၢတ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇသိုပ်ႇၶဝ်ႈၸူးၸဝ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈပဵၼ် လွင်ႈလီ ၸင်ႇၶဝ်ႈၸူးၸဝ်ႈၾႃႉ – ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ သင်လႆႈၶဝ်ႈၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ ယဝ်ႉၼႆၸိုင် ပဵၼ်ဢၼ်လီမီးမင်ႇၵလႃႇ မၢၵ်ႇမီးလီပဵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသႆႇဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းယုမ်ႇယမ်တႄႉ သင်ဝႃႈလႆႈမႃး ၶဝ်ႈၵၢတ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ တေယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ တေၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတိူဝ်းတွၼ်း၊ တေၵတ်းယဵၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႃႈၼင်ႇပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇတီႈ၊ ၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းပွၵ်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဝၼ်းၵၢတ်ႇ ၼႆႉယူႇ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီ 1930 ၸဝ်ႈၵွၼ်ႈၵႅဝ်ႈ ဢိၼ်းထလႅင် ပူင်ဝႃႈ ၵၢတ်ႇၵဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းၵႅပ်ႈ ၼႆသေ ၸင်ႇၶၢႆႉၵႂႃႇႁဵတ်း ၵၢတ်ႇထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၵၢတ်ႇလူင်ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ယၢမ်းလဵဝ်။ တႄႇၶၢႆၵၢတ်ႇတီႈၵဵင်းတုင် မိူဝ်ႈပီ 1936 ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ထုင်းတေဢမ်ႇႁၢႆၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးၶၢႆတီႈၵၢတ်ႇၵဝ်ႇၶိုၼ်း ၼိုင်ႈပီ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ယိုဝ်းၵၼ်တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၺႃးဝႅတ်ႉ ၶမ်ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း မၢတ်ႇၸဵပ်း 5 ၵေႃႉ။
ဝၼ်းတီႈ 17-19/6/2022 ၼႆႉမႃး ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းၶၢင် KIO, သိုၵ်းၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ/ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA လႄႈ ၸုမ်း PDF ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းထပ်းၵၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမ်ၼႂ်း ပၢင်တိုၵ်း ။
ၵူၼ်း ၵူတ်ႇၶၢႆ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်းမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၶၢင်၊ ၵူဝ်းၵၢင်ႉလႄႈ PDF ႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈတၢင်းၽႄလွႆသၢမ်သိပ်း တၢင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇ ဝၢၼ်ႈၵႃလႅင်။ မိူဝ်ႈဝႃး မိူဝ်ႈသိုၼ်းၼႆႉသမ်ႉ ၶဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ႁိမ်းၼမ်ႉၵူတ်ႉထႅင်ႈ။ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမ်ၼႂ်းၵႄႈပၢင်တိုၵ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃး မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ မွၵ်ႈ 7 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း မွၵ်ႈ 5 ၵေႃႉၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈတပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ႁႂ်ႈမွၵ်ႇပၼ် တီႈတပ်ႉသိုၵ်းၶၢင်၊ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉလႄႈ PDF ဢၼ်ဝႅတ်ႉလွမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈထွႆထွၼ်ပၼ် ယွၼ်ႉလူဝ်ႇတေႃႉၵူၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းတၢႆ ၶဝ်ဢွၵ်ႇမႃး ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈတႄႉမၼ်းၶႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထုၵ်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉဝႆႉ ၶဝ်လူဝ်ႇဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်းၶဝ်ဢွၵ်ႇမႃးလႄႈ ၶဝ်ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅင်ႈ တီႈသိုၵ်းလွႆ။ ႁႂ်ႈသိုၵ်းလွႆ ၵႂႃႇလၢတ်ႈ သိုၵ်းၶၢင်၊ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉလႄႈ PDF ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈ ထွႆပၼ် ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်သၢမ်ၸုမ်းတႄႉ ဢမ်ႇယွမ်းထွႆ ယွၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၸႂ်သွၵ်ႈယိုဝ်းၶဝ်ဢွၼ်တၢင်း”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 19/6/2022 မၢၵ်ႇလူင်တႅၵ်ႇထႅင်ႈ ႁိမ်းၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ 7 လုၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 20 တႄႉ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇတႄႉ ယဵၼ်လူင်းဝႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တၢင်းသိုၵ်းၶၢင်၊ ၶႄႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉလႄႈ PDF တႄႉ ပဵၼ်တပ်ႉမ 77 ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 17/6/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း မွၵ်ႈ 11 မူင်းၶိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉပိဝ်ႇႁႃႇ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ တီႈၵူတ်ႉၶၢႆၼႆႉ ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင် ယိုဝ်းၵႂႃႇတၢင်း ဝၢၼ်ႈၵႃလႅင် တူၵ်းတႅၵ်ႇ တီႈၶႅမ်ႉပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လူႉတၢႆ 3 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း 1 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
မၢၵ်ႇဝၢဝ်း
မၢၵ်ႇဝၢဝ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ Quince ၼႆသေ ပေႃးဢဝ် ၸိုဝ်ႈတူၼ်ႈၶိူဝ်းဝႃႈ Cydonia oblonga ၼႆယဝ်ႉ။ ၸႃႇတိဢွင်ႈတီႈ မၢၵ်ႇဝၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၵုၼ်ယူးရူပ်ႉ ဢၼ်မီး ၸဵင်ႇတူၵ်းပွတ်းၸၢၼ်း ၵုၼ်ဢေးသျႃး ဢၼ်မီးၾိင်ႈၾႃႉဢုၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈမၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈဢွၼ်ႇသေ ဢိင်လူၺ်ႈ ယႃႇသီႇၾိင်ႈၾႃႉသေ မႂ်မၼ်းမေႃႁူင်ႈယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တူၼ်ႈမၼ်းၼႆႉ တၢင်းသုင်မၼ်း ၵႆႉမီးမွၵ်ႈ 5 မီႇတႃႇ တေႃႇ 8 မီႇတႃႇၼႆႉသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်း ၵႆႉမီးမွၵ်ႈ 4 မီႇတႃႇတေႃႇ 6 မီႇတႃႇယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇမၼ်းတႄႉ မိူၼ်မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ လႄႈ မၢၵ်ႇၵေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ မၢၵ်ႇမၼ်းသုၵ်းဢိူဝ်ႉမႃးယဝ်ႉၼႆ ပဵၼ်မႃး သီလိူင်ႁိူဝ်ႈႁိူဝ်ႈယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇမၼ်းၼႆႉ တေႃႇထိုင် မၼ်းသုၵ်းဢိူဝ်ႉမႃးၼႆႉ ၵႆႉယၢဝ်းမွၵ်ႈ 7 သိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ တေႃႇ 12 သိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းၵႆႉမီး မွၵ်ႈ 6 သိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ တေႃႇ 9 သိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈမၢၵ်ႇမၼ်းပႆႇသုၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်သီၶဵဝ်ဝႆႉသေ မီးၶူၼ်သီၵွၼ်းၾႆးဢၼ်လၢမ်းၽၢႆႇၽိူၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈဝၢႆးၶၢဝ်းၵတ်းယဝ်ႉၼႆ မၢၵ်ႇမၼ်းတေၵႄႇမႃးသေ ၶူၼ်မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ၊ သီမၢၵ်ႇမၼ်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်သီလိူင်မႃးသေ ၵႅၼ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ မီးၼိူဝ်ႉဢၼ်လႆႈသႅဝ်ႁွမ်။ မႂ်မၼ်းတႄႉ ပဵၼ်သီၶဵဝ်သေ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း မီး 6 သိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ တေႃႇ 11 သိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇယဝ်ႉ။ တီႈမႂ်မၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၶူၼ်ၼုမ်ဢွၼ်ႇသေၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ပေႃးထိုင်ႁူဝ်ၶၢဝ်းမႆႈမႃး မႂ်ၼုမ်မၼ်းဢွၵ်ႇမႃးသေ မွၵ်ႇသီၽိူၵ်ႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) မွၵ်ႇသီၶွင်ႇဢွၼ်ႇ ၵီႈမႃးယဝ်ႉ။ လူင်ႇမွၵ်ႇမၼ်းၼႆႉ ပႃးၵိပ်ႇမၼ်း 5 ဢၼ်သေ တၢင်ႈၵႂၢင်ႈမၼ်းမီး 5 သိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇယဝ်ႉ။
မၼ်းပဵၼ်တူၼ်ႈၵိၼ်မၢၵ်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႉၽေ ၸိုဝ်ႉၽၼ်း မၢၵ်ႇဝၢၼ်း Cydonia ဢၼ်ၸႃႇတိမၼ်းပဵၼ်တီႈ မိူင်းၶႄႇ Chinese Quince (Pseudocydonia sinensis) လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႃႇတိပွတ်းဢွၵ်ႇၵုၼ်ဢေးသျႃးၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈ ဢၼ်မွၵ်ႇ သၢမ်တူၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မိူင်းတိူဝ်ႇၵီႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇဝၢဝ်း 4 ပုၼ်ႈ 1 ပုၼ်ႈယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ မၢၵ်ႇဝၢဝ်း ၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇဝၢဝ်းၼႆႉ ယင်းမၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉၶၢမ်ႇလႆႈ တီႈ ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ၼမ်ႉၶႅင်သေ မွၵ်ႇမၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၵီႈလႆႈတီႈဢၼ် တၢင်ႉၵတ်း မီးၽၢႆႇတႂ်ႈ 7 တီႇၵရီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈမၼ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈ ႁူၺ်ႇမၼ်းသေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၽႄႈလႆႈထႅင်ႈယူႇ။ ၸၢင်ႈဢဝ်ၵိင်ႇမၼ်းၸပ်းၵၼ်သေၵေႃႈ သိုပ်ႇၽႄႈလႆႈယူႇ။ ပေႃးဝႃႈ မၢၵ်ႇမၼ်းသုၵ်းဢိူဝ်ႉမႃးယဝ်ႉၼႆ ၼိူဝ်ႉမၼ်းၼႆႉ ဢူၼ်ႈမႃးလႄႈ မၢၵ်ႇမၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီပိတ်းၵိၼ် မိူဝ်ႈၼမ်ႉၼၢႆးပႆႇတူၵ်း မိူဝ်ႈၾိင်ႈၾႃႉယႃႇသီႇတိုၵ်ႉဢုၼ်ႇယူႇၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၼိူဝ်ႉမၢၵ်ႇဝၢဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ မၼ်းၶႅင်ဝႆႉသေ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းၵိၼ် မၢၵ်ႇမႆႉယႅမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇဝၢဝ်းၼႆႉ ႁုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်ဢိတ်းၼိုင်ႈၼႆ သီမၼ်းယဵၼ်းပဵၼ် သီလႅင်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ (မိူင်းမၢၼ်ႊ) ၼႆႉတႄႉ ၵႆႉဢွၵ်ႇတီႈ မိူင်းလွႆ ဢၼ်မီးၾိင်ႈၾႃႉၵတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တီႈမိူင်းတႆးႁဝ်းဝႃႈတႄႉ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၼႆႉ မၢၵ်ႇဝၢဝ်းဢွၵ်ႇၼမ်တႄႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇဝၢဝ်းၼႆႉ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵႆႉတမ်လေႃးၶိင်မၢၵ်ႇၽဵတ်းသေၵေႃႈ ၵိၼ်၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ၵႆႉဢဝ်လေႃးၽွင်မၢၵ်ႇၽဵတ်း၊ ၼမ်ႉပႃၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းသူမ်ႈ၊ ႁဵတ်းယႅၼ်ႈသေၵိၼ်ယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းတႄႉၵေႃႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇဝၢဝ်းၼႆႉ တၢၵ်ႇႁႅင်ႈႁႅင်ႈသေ ပႆႉၶိုၼ်းဢဝ်ၸႄႈလေႃး မၢၵ်ႇၽိတ်ႉၶဵဝ်၊ သေ ႁဵတ်းၼမ်ႉၽၵ်းသူမ်ႈၽဵတ်းၵိၼ်ယဝ်ႉ။


text:
ဢွၼ်ႇယိင်း ဢႃယု 10 ၶူပ်ႇ ထုၵ်ႇၽူႈၸၢႆး ဢႃယု 40 ပၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵၼ်ႉၸၼ်လူႉလၢႆ တီႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 15/6/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်းပၢႆ ဢူးၼေႇမိၼ်းဢူး ဢႃယု 42 ပီ ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ဢွၼ်ႇယိင်း ဢႃယု 10 ၶူပ်ႇ တီႈ ပွၵ်ႉမႄႈသွၼ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ထိုင်တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ။
ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်မႄႈဝၢၼ်ႈ ႁႃလဵင်ႉလုၵ်ႈမၼ်း။ မီးၶဝ်သွင်ၵေႃႉမႄႈလုၵ်ႈၵူၺ်း။ ၽူႈ ၸၢႆးဢၼ်မႃးၵၼ်ႉၸၼ်ဢွၼ်ႇယိင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်မိုတ်ႈၵၼ်တင်း မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ။ ၶဝ်ယူႇပွၵ်ႉလဵဝ်ၵၼ်။ဝၢႆးမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်း ၵၢၼ် ၵေႃႈ ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၵၼ်ႉၸၼ် ဢွၼ်ႇယိင်းၼၼ်ႉၵမ်ႈလဵဝ်”- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ႁၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းႁႆႈဝႆႉလႄႈ လႆႈထၢမ်လွင်ႈပိူင်ပဵၼ်မၼ်း ၸင်ႇ ႁူႉဝႃႈ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်သေ ၼႅတ်ႈဢဝ်လုၵ်ႈၵႂႃႇ တိူင်ႇလၢတ်ႈတီႈလုမ်းပလိၵ်ႈၵမ်းလဵဝ်။
“ပိူင်ပဵၼ်တႄႉ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်းပၢႆ မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပွၵ်ႈၵၢၼ်မႃး ထိုင်မႃးယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်း ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ ဢဝ်လုၵ်ႈ ၵႂႃႇ တိူင်ႇလၢတ်ႈတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ။ ယူႇတီႈပလိၵ်ႈ လႆႈၸွမ်းႁႃတီႉၺွပ်းၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းထႆႇႁၢင်ႈ တီႈ ပိူင် ပဵၼ်ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။ ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃဝႆႉတီႈႁူင်းယႃယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၼေႇမိၼ်းဢူး ဢၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးႁပ်ႉပၢၵ်ႇဝႃႈ လႆႈၵၼ်ႉၸၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႄႉၼႆလႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတီႉမၼ်းသႂ်ႇၶွၵ်ႈဝႆႉ ဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃးလူၺ်ႈမၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 376 ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸဵမ်ၼၢင်းယိင်းလႄႈ မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ၵူဝ် ယွၼ်ႉမၢႆမီႈပၵ်းပိူင် ဢမ်ႇသုမ်ႇ ငမ်းသင် ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇၼႆႉၵူၺ်း ၽူႈၸၢႆး သွင်ၵေႃႉ ႁူၺ်းလႅၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၢၼ်းၵႂႃႇၶၢႆမိူင်းၶႄႇ ၊ ၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈလႄႈပလိၵ်ႈလမ်းတီႉလႆႈသေ ဢဝ်ၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃး ၺႃးတူတ်ႈၶွၵ်ႈ 20 ပီ။
ၽွင်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းသၽႃးယၢမ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လွင်ႈမၢႆႈမီႈၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယုပႃႈတႂ်ႈ 18 ။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၼၵ်းၼႃ ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ထိုင်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ပဵၼ်မၢႆမီႈမႃး။
ယၢမ်းလဵဝ်ၽွင်းပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈဢဝ်လိူင်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ် ႁဵတ်းၽိတ်းသေပွၵ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးတီႈၸႂ်ယႂ်ႇ၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။


text:
မူင်ႇယႂႃႇ (မၢၼ်ႈ-မုံရွာ၊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ-Monywa) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵႂႃႇၸူး[မူၼ်ႉမႄး]
လူတ်ႉပၢတ်ႉသ် ဢၼ်ဢမ်ႇပႃး ၸၢၵ်ႈလူမ်းၵတ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၶီႇလႆႈၵႃႈတီႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (သဵၼ်ႈတၢင်း 26, ၸမ်ၵၼ်တင်း သဵၼ်ႈတၢင်း 90)။ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႆႉ ႁိုင် မွၵ်ႈ 3 ၸူဝ်ႈမူင်း ၶဝ်ႈပႃး ၶၢဝ်းယၢမ်းလိုဝ်ႈ (20-30 တႃ)ၼႆႉ ၵႃႈၶီႇမၼ်း လႆႈပၼ် 2,000 ၵျၢပ်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇ လႆႈတမ်းၸႂ် တႃႇလႆႈတီႈၼင်ႈၼႆႉ ၵႂႃႇတီႈ တႃႈလူတ်ႉပၢတ်ႉသ်သေ မၢႆတီႈၼင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူတ်ႉပၢတ်ႉသ်ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵမ်းၵမ်း ၵႆႉဢွၵ်ႇယူႇ။
လူတ်ႉပိုတ်ႉတီႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃး ၸၢၵ်ႈလူမ်းၵတ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ပူးၵမ်ႇ သေ မႃးၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇ 07:30 သေ ၵေႃႈ ႁိုင် မွၵ်ႈ 3-4 ၸူဝ်ႈမူင်း ၶဝ်းပႃး တီႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈ လၢႆႈတီ။ ၸၢင်ႈမၢႆတီႈၼင်ႈ ဝႆႉ ၵႃႈတီႈ တႃႈလူတ်ႉသေ ပေႃးၵႂႃႇမၢႆတီႈၼၼ်ႈ တေလႆႈပၼ်ၼင်ႇၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ 3,000 ၵျၢပ်ႈသေ ပေႃးတီႈ ႁူင်းႁႅမ်းမၢႆပၼ်တႄႉ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈ 5,000 ၵျၢပ်ႈ။ လူတ်ႉပၢတ်ႉသ်ၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈႁပ်ႉတၢင်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်။
ဢႅဝ်ႇလႄႇ[မူၼ်ႉမႄး]
ၸၢင်ႈၶီႇလႆႈ တုၵ်ႉတုၵ်ႉ။ တုၵ်ႉတုၵ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ တႃႈလူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇတီႈ ၵၢင်ဝဵင်းၼႆႉ တေဢမ်ႇထုၵ်ႇလႆႈပၼ်လိူဝ် 1,000 ၵျၢပ်ႈ။
တူၺ်း[မူၼ်ႉမႄး]
- 1 ၽေႃးထိတထွင်ႇ (ယၢၼ်ၵၼ်တင်း ၵွင်းမူးသမ်ႇပူၵ်ႉတေႇ 4 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ). ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးလူင်သွင်သူ လႄႈ ၵွင်းမူးၶမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈမုင်ႈယဵမ်ႈ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီ လီဢၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးတႃႇသူႇၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽြႃးၸုၵ်း ၽြႃးမုင်ႈမိူင်းသေ တႃႇသူႇၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ် ၽြႃးၵိင်း မီးတီႈႁိမ်းၶၢင်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးၸုၵ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လၢႆၸၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁၢင်ႈဢၼ်ၸၼ်ဝႆႉတီႈၽႃၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ်လွင်ႈ လႆႈၶၢမ်ႇတုၵ်ႉၶ တီႈငရၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ၵွင်းမူးသမ်ႇပူၵ်ႉတေႇ (မီးတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မူင်ႇယႂႃႇ မွၵ်ႈ 20 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးၶီႇတုၵ်ႉတုၵ်ႉၵႂႃႇ တေႁိုင်မွၵ်ႈ 30-45). ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ၼႂ်းၵႄႈ 1939-1952၊ ဢၼ်ပဵၼ် ႁွႆးမိုဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ် ႁူၼ်ႁူင်ႈဢွၼ်ႇပုတ်ႉထ (လၢတ်ႈဝႃႈ မီးၼမ်လိူဝ် 500,000)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈတေႃႇၼႃႈ ၵွင်းမူးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၶဵင်ႇဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈၼိူဝ်မၼ်းလႆႈ။ USD3။
ႁဵတ်း[မူၼ်ႉမႄး]
သိုဝ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး]
- ယႃႈသိတ်းယုင်း, တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ မီးယုင်းတင်းၼမ်လႄႈ လူဝ်ႇလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈသိုဝ်ႉလႆႈ ယႃႈသိတ်းယုင်း ၵႃႈတီႈ လၢၼ်ႉၸွမ်းတၢင်း ၵူႈတီႈတီႈ။ ယႃႈသိတ်းယုင်း Odomos ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉတင်း ဢိၼ်းတီးယႃးမႃးသေ ပေႃးပဵၼ်တဝ်ႈ ဢၼ်မီး 100 ml ၼၼ်ႉ လႆႈပၼ် 700 ၵျၢပ်ႈယဝ်ႉ။
ၵိၼ်[မူၼ်ႉမႄး]
ဢိုၵ်ႉဢွၵ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး]
ၼွၼ်း[မူၼ်ႉမႄး]
- .
- 2 ႁူင်းႁႅမ်း သူၺ်ႇတွင်ႇတၢၼ်း ၽင်ႇၼွင် (Shwe Taung Tan Lake View Hotel), ဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ၊ ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ MM 11181, သဵၼ်ႈတၢင်း မူင်ႇယႂႃႇ, ☏ +959425068833. ယွၼ်ႉမီးဝႆႉ တီႈႁိမ်းၽင်ႇၼွင်သေ ၽၢင်မုင်ႈယဵမ်ႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၊ ယဵၼ်ၸႂ်။ ၶဝ်ႈပႃး ၼွင်လုၺ်းၼမ်ႉ၊ တီႈၵိုတ်းလူတ်ႉၵႃး၊ လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ တီႈလဵၼ်ႈႁႅင်း လႄႈ တၢင်းၵိၼ်ၵၢင်ၼႂ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။ =ၶွင်ႉၼွၼ်းသွင်ၵေႃႉ ၶဝ်ႈပႃးၶွင်ႉၼမ်ႉသုၼ်ႇတူဝ် ဢိၵ်ႇတင်းၸၢၵ်ႈလူမ်းၵတ်း ၼႆႉ ၶၼ်မၼ်းမီး USD50 (မေႇ 2021)။
- 3 ႁူင်းႁႅမ်းမူင်ႇယႂႃႇ (Monywa Hotel), သဵၼ်ႈတၢင်း ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်း၊ မူင်ႇယႂႃႇ, ☏ +95712021581. ဢွင်ႈၶၢၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးမႂ်ႇသႂ်၊ ႁူမ်ႈဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၶိူင်ႈၶူဝ်း လႄႈ ၸၢၵ်ႈလူမ်းၵတ်းတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်မႂ်ႇ။ ၶွင်ႉၼမ်ႉၵေႃႈ မူတ်းသႂ်လီ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈၼၼ်ႈ မေႃမိုတ်ႈၵိုတ်း လႄႈ မေႃၸွႆႈထႅမ်။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈလူတ်ႉၵႃးသေ ၶီႇတုၵ်ႉတုၵ်ႉ ၵႂႃႇၸူး ႁူင်းႁႅမ်းၼႆႉ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈ 2,000 ၵျၢပ်ႈ။ USD35 ၶဝ်ႈပႃးတၢင်းၵိၼ် ၵၢင်ၼႂ် (ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2013)။
- ႁူင်းႁႅမ်းမႂ်ႇ တီႈၼႂ်းၵႄႈ ၶဵင်ႇယၢမ်းမူင်း လႄႈ ႁူၼ်ႁၢင်ႈပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉ. ဢၼ်မႂ်ႇ (မေႇ 2013)၊ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈၼၼ်ႈ မေႃမိုတ်ႈၵိုဝ်း ၸွႆႈထႅမ်။ ၶၼ်ၶွင်ႉၼွၼ်း သွင်ၵေႃႉ USD20။
သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး]
- Has custom banner
- Banner missing from Wikidata
- ဢၼ်မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈမၢႆ see
- ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈမၢႆ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်
- See listing with no coordinates
- ဢၼ်မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈမၢႆ sleep
- Sleep listing with no coordinates
- Has Geo parameter
- မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပွတ်းႁွင်ႇ
- ပွင်ႈလိၵ်ႈ ပၢႆတၢင်း တင်းသဵင်ႈ
- Outline ဝဵင်းလူင်
- Outline articles
- City articles
- ၼွၼ်း
- Pages with maps


text:
Wednesday, November 18, 2020
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇတေဢဝ်တင်းၶိူင်ႈၸၼ်ႁၢင်ႈႁိူၼ်း မႃးၽၢၵ်ႇပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ၊ တႃႇတေၸၼ်ႁၢင်ႈ...
Tuesday, November 17, 2020
Adobe Photoshop Lightroom Classic CC 2021 တႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶွမ်းမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ macOS
November 17, 2020
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ဢဝ်တင်းၶိူင်ႈမႄးၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် Adobe Photoshop Lightroom Classic CC For M...
Monday, November 16, 2020
Adobe Photoshop Lightroom Classic 2021 For Windows (64bit) တႃႇၽူႈမႄးၶႅပ်းႁၢင်ႈ
November 16, 2020
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်တင်းၶိူင်ႈၸႂ်ႉ တႃႇၽူႈမႄးၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် Adobe Photoshop Lightroom Class...
Adobe Photoshop CC 2021 တွၼ်ႈတႃႇၶွမ်း Mac
November 16, 2020
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ လႆႈဢဝ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ Adobe Photoshop CC 2021 တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်...
Adobe Photoshop CC 2021 မႃးယဝ်ႉ
November 16, 2020
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ လႆႈဢဝ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ Adobe Photoshop CC 2021 မႃးၽၢၵ်ႇပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ၊ လွင်ႈ...
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 882"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 882:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 889 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 888 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 887 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 886 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 885 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 884 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 883 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 881 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 880 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ၵလဵင်ႇဢွင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵလဵင်ႇဢွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ကလိန်အောင်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kaleinaung Subtownship) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းၽႄ ဝဵင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယေႇၽျူႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ ပွတ်းတႂ်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵလဵင်ႇဢွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ႁိမ်းၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ႁင်း ၼမ်ႉထဝႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းၸမ်ၵလဵင်ႇဢွင်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇဢွင်ႇသႃႇဝတီႇ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ၵွင်းလွႆလꧦင် ဢၼ်မီးၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၽြႃးႁႃႈသူႇယဝ်ႉ။ တီႈၵလဵင်ႇဢွင်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶုတ်းလႆႈ ၶႅပ်းႁိၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢၼ်ပႃးဝႆႉၶႂၢင်ႇၼၢတ်ႈၶၢတ်ႈ လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းၵဝ်ႇၵႄႇၶဝ်တႄႉ ပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီ တွၼ်ႈတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 54.
- ↑ တင်နိုင်တိုး (တီႇသႅမ်ႇပႃႇ၊ 2013). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, 374.


text:
ၶျီႇၽုၺ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၶျီႇၽုၺ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ချီဖွေမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Chipwi) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းမီးၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်သေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇမႄႈၼမ်ႉမေႇၶ ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတင်း ဝဵင်းၸႄႈၼႃး ၈၈ လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းပၢင်ႇဝႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ၶႄႇ-မၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ယၢၼ်ၵႆ ၄၀ လၵ်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ လေႃးၶွင်၊ ထေႃႇၵေႃႉ၊ ဝဵင်းလေႃႉသေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢဝ်တင်းရူတ်ႉၵႃးသေ ၵွင်ႉသိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်တၢင်းရူတ်ႉၵႃးသေ သိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉတင်း ဝဵင်းၸႄႈၼႃးယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းၶျီႇၽုၺ်ႇ ယၢၼ်မွၵ်ႈ ၆ လၵ်းၼ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼၢၼ်းဢူးၼၼ်ႉ မီးႁူင်းၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ (ႁႅင်းၸၢၵ်ႈ - ၉၉ မႅၵ်ႇၵႃႇဝတ်ႉ) ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶႄႇၸီႇၽီဢၢႆႇ ပိူင်ႇသေ တီးၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉမေႇၶ ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ၶျီႇၽုၺ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ (၃၄၀၀ မႅၵ်ႇၵႃႇဝတ်ႉ) ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၄၉.


text:
မျွင်းမျႃႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉ (မၢၼ်ႈ: မြောင်းမြမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myaungmya) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျွင်းမျႃႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမျွင်းမျႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉ ဢၼ်ၼႄဝႆ့ တီႈၼႂ်း ဢယေးတေႃႇပူင်ႇ ၶုၼ်မွၼ်းရႃႇၸႃႇတရိတ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပတဵင်ႇ 32 ဝဵင်း ဢၼ်ပႃးၼႂ်း မွၼ်း 3 တီႈၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းၵျႅၵ်ႉၸလႄးထေႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်သဵၵ်ႉၵျီး ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉ ဝဵင်းမႂ်ႇ မီးယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၵျႅၵ်ႉဢမၢၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၵဝ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ မီးတဵင်ႇ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉယၢမ်းလဵဝ် ယၢၼ် 7 လၵ်း တီႈ တိၼ်လွႆသူၺ်ႇၽုင်ႇသႃႇ တီး ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းၶဝ်ယူႇသဝ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၵဝ်ႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) ယႂႃႇတၢၼ်းသျေႇၵျီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ၸၢႆးလွၵ်ႉၽျႃး ၵေႃႉပဵၼ် ၼွင်ႉၸၢႆး ပၺႃးဢူး ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇၼၼ်ႉ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃးသေ ဢၼ်ပဵၼ်ၶုၼ်ၵိၼ်ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉ လွၵ်ႉၽျႃးၼႆႉ လႆႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶုၼ်မွၼ်း ရႃႇၸႃႇတရိတ်ႉ ဢၼ်သိုပ်ႇပုတ်ႈ ႁၢင်ႈႁေႃ တီႈ ပၺႃးဢူးၼၼ်ႉလႄႈ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈၵိုၵ်းပိုၼ်းရႃႇၸဝၢင်ႇမႃးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီး ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ ၸရွပ်ႈသႃလႃး ဢၼ်ဢဝ် မႆႉသေ ၶႅၵ်းႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ် ဢၼ်ႁၢင်ႈလီဝႆႉၼႆ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈမီးၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီၶရိတ်ႉ 1861 မႃး ၾႆးမႆႈဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ သမ်ႉပေႃးပဵၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းႁၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းတင်ႈ ဝဵင်းမႂ်ႇ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉ တီႈ သဵၵ်ႉၵျီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလႆႈတႄႇတင်ႈၸိူင်ႉၼၼ်သေ ၸိူဝ်းပဵၼ် လုမ်း၊ ႁူင်းပလိၵ်ႈ၊ ၵၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တႄႇသၢင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈမျွင်းမျႃႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1893 ၼၼ်ႉလႄႈ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ လႆႈပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈမႃးသေ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃ ၼမ်ႉမျွင်းမျႃႉ (ၼမ်ႉသဵၵ်ႉၵျီး) ဢၼ်ပဵၼ် ၵိင်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လႆလူင်းၵႂႃႇ ႁိမ်းလႅၼ်လိၼ် ပွတ်းတူၵ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ပွတ်းၼႃႈလိၼ်တႅမ်ႇသေတႃႉ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပွၵ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၵွင်းသုင်ယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 1.203 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈသွင်ယဝ်ႉ ၶိုၼ်းမႄးၶႂၢၵ်ႈ လင်ႁိူၼ်း လႄႈ ပွၵ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်းသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုၼ်းဝႆႉတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ ၸႅၵ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ပွတ်းၸၢၼ်း (တွၼ်ႈၵွင်းတႆး)၊ ပွတ်းၵၢင်၊ ပွတ်းႁွင်ႇၼႆသေ ယၢမ်းလဵဝ် ႁွင်ႉဝႃး ၸၢၼ်ႇပျႃႉၵႂႅတ်ႉတိတ်ႉ၊ ဢွင်ႇသၢၼ်းၵႂႅတ်ႉတိတ်ႉ၊ ၽယႃးၶျွင်းၵႂႅတ်ႉတိတ်ႉ၊ မႁႃႇၸီႇၵႂႅတ်ႉတိတ်ႉ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵႂႅတ်ႉတိတ်ႉ ပွၵ်ႉမႂ်ႇ ၶႂၢၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1963 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႆႉ မီး 290237 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 1886 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ မီးသူၼ်တူဝ်ယၢင်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ် ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၶဝ်ႈသၢၼ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ တီႈလႅၼ်လိၼ်ဝဵင်း လႄႈ ႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၶူၵ်ႉၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ မီးတင်းယူင်ႉသၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ၵိုၼ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လုမ်းၽွင်းၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လုမ်းတတ်းသိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လုမ်းၽူႈတတ်းသိၼ်၊ ယေးငိုၼ်း၊ လုမ်ႈပလိၵ်ႈၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်သဵၼ်ႈမၢႆလိၼ် လႄႈ ၸၸိူဝ်းပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ယူင်ႉသၢင်ႈတပ်ႉ၊ လုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ၊ ၶွၵ်ႈလူင်၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈ၊ ႁိူၼ်းယွမ်ႇပလိၵ်ႈ၊ ႁိူၼ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ ပွၵ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ မိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈပၢႆးပႆႇၺႃႇၵေႃႈ တိူဝ်းတွၼ်းၼမ်မႃးတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆ့ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မီးမႃးထိုင် 11 ႁူင်းသေ ႁူင်းႁဵၼ်း ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸၼ်ႉသုင်၊ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။
ၵွင်းမူးၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်တီႈ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ ပဵၼ် ၵွင်းမူးဢၼ်မီးတီႈႁူဝ်ဝဵင်း ၵွင်းမူးၸၵ်ႉၵျႃႇၼၼ်ႇတ၊ ၽြႃးတႃႇဝတဵင်ႇသႃႇ၊ ၽြႃးသူၺ်ႇတႃႇလျွင်း၊ ၽြႃးမႁီႇယၵ်ႉၵၼ လႄႈ ၽြႃးၽေႃးထိဢွင်ႇမျေႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၵွင်းမူးၸၵ်ႉၵျႃႇၼၼ်ႇတၼႆႉ မိူဝ်ႈပီမိူင်း 625 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း သမုၵ်ႉတၵေႃသ လႄႈ ဢုင်ႇမႃႇတၢၼ်ႇတီႇ ဢၼ်မႃးၼႂ်းပိုၼ်းပတဵင်ႇၼၼ်ႉ ၵေႃႇတႄႇတင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးၵျႅၵ်ႉၶမီႇၼႆယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ပွႆးၽြႃးၸၵ်ႉၵျႃႇၼၼ်ႇတၼၼ်ႉ ၵူႈပီၵူႈပီ ႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်သီႇသေ မီးပႃးၸၢတ်ႈသႅင်းသေ ပဵၼ်ပွႆး ဢၼ်ၵိုၼ်းတႄႉတႄႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၵဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵွင်းမူး ဢၼ်ၶုၼ်လွၵ်ႉၽျႃးတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇၵုမ်းတႄႇတင်ႈၶိုၼ်းဝႆႉ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၽုင်ႇသႃႇ၊ ၵွင်းမူးဢူၵ်ႉၵထ လႄႈ ၵွင်းမူးမျႃႉၸဵင်းယွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆ့ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တီႈၼိူဝ်ဝဵင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵျွင်းမိၼ်းၵျွင်းၵျီး၊ ၵျွင်းတႃႇဝတဵင်ႇသႃႇ၊ ၵျွင်းဢလႄႇတေႃးယ၊ ၵျွင်းၶႃႇတေႃႇမီႇ၊ ၵျွင်းဝေႇလုဝုၼ်ႇ၊ ၵျွင်ႈသုၸိတႃႇရူင်ႇ ဢိၵ်ႇတင်း တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ပိတ်ႉၸေႃးတႃႇရူင်ႇ၊ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ၸေႇယႃမေႇတၼီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵျွင်းဝေႇလုဝတီႇ ၸၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းယဝ်ႉ။ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၽိင်ႈထုင်း ၸၢဝ်းပုတ်ႉထယူႇယဝ်ႉ။ ၽိသဵတ်ႇမၼ်းတႄႉ ပေႃးပီမႂ်ႇမၢၼ်ႈ 1 ဝၼ်းမႃး တင်းဝဵင်းဢွၼ်ၵၼ်လွင်းၶဝ်ႈသၢၼ် သင်ႇၶတႃႇၼၼႆ မိူဝ်ႈပီသၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ 1326 ၼၼ်ႉ ထူၼ်ႈထိုင် ပွၵ်ႈၵမ်း 30 ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆ့ တင်းဝဵင်း ဝႃးၶႄႇမ၊ ဢဵင်ႇမႄး ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉလႄႈသင် ၸိူဝ်းပဵၼ် ပတဵင်ႇ၊ မဢူႇပိၼ်ႇ၊ တႃႈၵုင်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝဵင်းမီးၽၢႆႇၼွၵ်ႈၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈသင် မီးသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း တၢင်းၼမ်ႉ၊ တၢင်းလိၼ်ယဝ်ႉ။ တႃႇၵႂႃႇမႃးၸူး ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ မီး သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး/တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်ၵႂႃႇဝၼ်းမႃးဝၼ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈသိုဝ်ႉလွင်ႈၶၢႆ ၶႅမ်ႉဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ။ ဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမျွင်းမျႃႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းမျွင်းမျႃႉၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မီး 596 လွၵ်းလၵ်းသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 375,528 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (9)


text:
လၢႆးၶႃႈ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ (IPA: [lɑ́i kʰɑ᷆]), (မၢၼ်ႈ: လဲချား), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Laihka), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Laaikhaa]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢေႃႈ။[2]
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ မီးပိုၼ်းယိုၼ်းယၢဝ်း မိူၼ်ပူးၵမ်ႇ (ပၵၢၼ်ႇ 11-12th AD)၊ လၢႆးၶႃႈတင်ႈပဵၼ်ဝဵင်းမႃး မိူဝ်ႈပီတႆး 1135 (1050 AD)၊ လိူဝ်သေ မိူင်းမိတ်ႈ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ သီႇပေႃႉ၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၸႄႈလၢၼ်ႉၼၼ်ႉ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ ပိုၼ်းမၼ်း တေၸဝ်ႉလိူဝ်သေ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တၢင်ႇဝဵင်းယူႇ။ ၸိူဝ်ႉသၢႆၸဝ်ႈၾႃႉလၢႆးၶႃႈၼႆႉ လူင်းမႃးၵႃႈတီႈ ၸိူဝ်ႉသၢႆ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပႆႇမီး ၸဝ်ႈၾႃႉပွင်မိူင်းၼၼ်ႉ လၢႆးၶႃႈၼႆႉ မီးယူႇဝႆႉၼႂ်းၵႄႈၵၢင် မိူင်းၸဝ်ႇၾႃႉသီႇမိူင်း (Princedom) မိူင်းမိတ်ႈ၊ သီႇပေႃႉ၊ ယွင်ႈႁူၺ်ႇလႄႈ ၵဵင်းတုင်ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ လႅၼ်လိၼ်မိူင်း တႅတ်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈ မႃးၵဵပ်းၽႃးသီ (ၶွၼ်ႇ)ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလၢႆးၶႃႈၶဝ်ဝႃႈ "ႁဝ်းသႂ်ႇတၢင်းပုၼ်ႉယဝ်ႉ" ၼႆသေ ဝႄႈၶွၼ်ႇမႃး တင်းႁိုင်။ ၸႂ်ႉလၢႆးလိင်ႉၼင်ႇၼႆသေ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် မိူင်းလၢႆးၶႃႈ ဢွၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၽၢမ်းပဵၼ်ၶႃႈ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉမိူင်းၼိုင်ႈ တႃႇတႃလႂ်တႃၼၼ်ႉမႃးသေတႃႉ တီႈတႄႉမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ယူႇတႂ်ႈမိူင်းလႂ်။ ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်သဝ်းၶေႃ ယူႇသဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈမႃး ၼင်ႇၼၼ် တင်းႁိုင်။ ယွၼ်ႉမိူၼ်ၶႃႈ ၵၢင်လၢႆဝႆႉႄႃႈ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉမိူင်းၼိုင်ႈ တႃႇတႃလႂ်တႃၼၼ်ႉမႃးသေတႃႉ တီႈတႄႉမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ယူႇတႂ်ႈမိူင်းလႂ်။ ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်သဝ်းၶေႃ ယူႇသဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈမႃး ၼင်ႇၼၼ် တင်းႁိုင်။ ယွၼ်ႉမိူၼ်ၶႃႈ ၵၢင်လၢႆဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇၸပ်းၸိုဝ်ႈမႃးဝႃႈ လၢႆၶႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ပိူဝ်ႈယူႇၽိတ်ႇၵႆမိူင်း ယူႇတီႈလၢႆႇမိူင်းသီႇမိူင်းလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ လၢႆႇၶႃႈၼႆၵေႃႈဝႃႈ။ ႁဵတ်းၼၼ် ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်မႃးသေ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ လၢႆးၶႃႈ (LAIKHA)။
လိုမ်လိၼ် ဢၼ်ဝႄႈၽႃးသီၶွၼ်ႇသေ လႆႈၸိုဝ်ႈ လၢႆးၶႃႈမႃးၼၼ်ႉ လႅပ်ႈႁူမ်ႈၵိုၵ်း တူင်ႇမိူင်းၵိုင်လႄႈ မိူင်းတၢင်ႇမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၸပ်းတိတ်းၵၼ် တင်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ လိုၼ်းသုတ်းမၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁူႉဝႃႈ ပႆႇမီးၽႂ် ၽွင်းငမ်းၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းမိတ်ႈ ၸင်ႇသူင်ႇလုၵ်ႈလၢၼ်မၼ်းမႃး တင်ႈႁၢင်ႈႁေႃယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵိုင် ၵေႃႉထူၼ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈ ၸဝ်ႈၾႃႉလၢႆးၶႃႈ ၵေႃႉမၢႆၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း လၢႆးၶႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉသၢႆ မိူင်းမိတ်ႈၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ မီးၸဝ်ႈၾႃႉငမ်းမိူင်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ႁၵ်ႉ ၼပ်ႉထိုဝ် ၸဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်မႃး တႃႇသေႇသေတႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇႁၢႆလၢႆ ဢၼ်ၽႂ်ဢမ်ႇယႃႉလႆႈ တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၸႂ်သူင် လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ ၸႂ်ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ လွင်ႈဢမ်ႇပဵၼ်ထမ်း၊ ၸႂ်ႁၵ်ႉ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ဢၼ်မီးမႃး ၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ် ပီႈၼွင်ႉမိူင်းလၢႆးၶႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူင်းလၢႆးၶႃႈ ယၢမ်းမီးမႃး ၸဝ်ႈၾႃႉ 24 ၸဝ်ႈ၊ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ၼၢင်းၾႃႉၵိၼ်မိူင်း ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ။ လွင်ႈယၢမ်ႈမီး ၼၢင်းၾႃႉပွင်မိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈ ၼၢင်းယိင်း မိူင်းလၢႆးၶႃႈၶဝ် လႆႈၽုမ်းၸႂ် (Be proud of) လႆႈဢဝ် ၵုၼ်းမုၼ်မႃးသေႇသေႇ။ ၸဝ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်း တင်း 24 ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇတင်ႈလိူၵ်ႈၸိုဝ်ႈမိူင်းဝႃႈ လၢႆးၶႃႈၼႆသေပွၵ်ႈ။ ၶဝ်ၵူၺ်းသႂ်ႇဝႃႈ ဝဵင်းပၼ်း (မိူဝ်းတင်ႈမိူင်းတီႈ "ဝၢၼ်ႈပၼ်း" ၵႆဝဵင်းယၢမ်းလဵဝ် 7 လၵ်း)၊ မိူဝ်းတင်ႈႁေႃ တီႈဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း (ယၢမ်းလဵဝ် ၵႆဝဵင်းမွၵ်ႈ 4 လၵ်း) လႄႈ တင်ႈ ဝဵင်းၼွင်ၶမ်း (ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၼွင်သေ တင်ႈပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈယၢမ်းလဵဝ်)ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်ႈယွတ်ႈယဵမ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸပ်းသေ သမ်ႉၸပ်းဝႃႈ လၢႆးၶႃႈၼႆၵူၺ်း။
တီႈပၵ်းသဝ်းလႄႈ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ ပူၵ်းတင်ႈဝႆႉ တီႈၼႂ်းၵၢင်ၸိုင်ႈတႆး၊ ၵႆယၢၼ်ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းပၢင်လူင် 26 လၵ်း၊ ဝဵင်းလွႆလႅမ် 32 လၵ်း၊ ၵႆယၢၼ် ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 86 လၵ်း။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈသေ မီးတၢင်းၽႄၵႂႃႇၸူး မိူင်းၼွင်၊ ဝဵင်းမိူင်းသူႈ တေႃႇပေႃးႁွတ်ႈထိုင်လႆႈ မိူင်းယႆ လႃႈသဵဝ်ႈ။ လုၵ်ႉတီႈလၢႆးၶႃႈ မိူဝ်းၵႂႃႇ မိူင်းၵိုင်၊ ၼမ်ႉလၼ်ႈ တေႃႇပေႃး ႁွတ်ႈထိုင်လႆႈ သီႇပေႃႉသဵၼ်ႈၼိုင်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လုၵ်ႉလၢႆးၶႃႈ ၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈယိူင်း၊ မိူင်းပဵင်း၊ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ သဵၼ်ႈၼိုင်ႈ။
တီႈၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၸိုင် တေလႆႈႁၼ်ၺႃး ၽြႃးလူင်မႁႃႇမုၼိ ဢၼ်ပဵၼ်ဢူမိူင်းလၢႆးၶႃႈယူႇ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းတေလႆႈႁၼ်ပႃးထႅင်ႈ ၵွင်းမူးပေႃးရႃႇၼ ဢၼ်မီးမႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်လႄႈ ၼွင်ႁၢင်ႈလီ လူင်လုၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ပေႃးၽႅဝ်လၢႆးၶႃႈၼႆ တၵ်းတေလႆႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈထိုင် တီႈႁေႃၸဝ်ႈၾႃႉလၢႆးၶႃႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ၵိုၵ်းပိုၼ်း။(ယၢမ်းလဵဝ် ဢဝ်လူႇတၢၼ်းပၼ် ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇသေ ပဵၼ်ဝႆႉ ၵျွင်းႁေႃၶမ်း)၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵျွင်းပၢင်ႇ၊ ၵျွင်းဢုတ်ႇ၊ ၵျွင်းႁူၺ်ႈယဵၼ်ႇ၊ ၵျွင်းဝၢင်ႈမိူင်း၊ ၵျွင်းတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ သၢႆၸႂ်သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉတဵင်းၵေႃႈ လုၵ်ႉမိူင်းၵိုင်သေ လႆလတ်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၶိူဝ်းၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တမ်တီႈ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉတႄႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်မၼ်း ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မီးထႅင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဢူဝ်း၊ ပလွင်ႈ၊ မၢၼ်ႈ၊ ၶႄႇ၊ ၵလႃးၶဝ်ၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႃးမီးတီႈလႂ် တႆးမီးတီႈၼၼ်ႈၼႆလႄႈ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၵေႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် ႁဵတ်းၼႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၶဝ်ႈလၢႆးၶႃႈၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၼႃႇလႄႈ ထုင်းၵႂၢမ်းပေႃးမီးဝႆႉဝႃႈ ၶႂ်ႈၵိၼ်ဝၢၼ် ယူႇလၢႆးၶႃႈ၊ ၶႂ်ႈလုၵ်ႉလႃႈ ယူႇမိူင်းပွၼ် ၼႆၵွၼ်ႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵုၼ်ၶူဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉပဵၼ် ၽၵ်းမီႇၽိူၵ်ႇ (ၽၵ်းႁေႃ)၊ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းလေႃႉၼၼ်ႉ လေႃႉလၢႆးၶႃႈၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၼႃႇလႄႈ ပိူၼ်ႈပေႃႈဝႃႈ လေႃႉလီ လေႃႉလၢႆးၶႃႈၼႆလူးၵွၼ်ႇ။ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇတႄႉ ၶဝ်မေႃႁဵတ်း ၽိူၼ်၊ ဢုပ်းသၢၼ်သေ ၶၢႆယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-06-25။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။
- ၶိူဝ်းၸၢႆး (လၢႆးၶႃႈ)၊ ၶုၵ်းထူပ်းတီႈၽင်ႁူၵ်ႉၽင်ႁႄႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ 1947-1997 Golden Jubilee Shan State Magazine. PP 225-230, ပီ 1997၊ တႃႈၵုင်ႈ။


text:
တီႉၺွပ်းလႆႈ ယႃႈမႃႉ 350,000 မဵတ်ႉ ၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 1,750 သႅၼ်ပျႃး တီႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆ ၽၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်မၢၼ်ႈ CCDAC Myanmar ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 21 June 2022 (လိူၼ်ၸဵတ်းလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2116 ၼီႈ) ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉၶၢဝ်ႇသေ ၸုမ်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈၵႂႃႇပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း တီႈသဵၼ်ႈတၢင်း ယႂႃႇငၢၼ်ႇ-ႁၢၼ်ႇမိၼ်ႉမူဝ် ၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇလႄႈ တီႉၺွပ်းလႆႈ ယႃႈမႃႉ 350,000 မဵတ်ႉ ၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 1,750 သႅၼ်ပျႃး၊ လူတ်ႉၵႃး (HYUNDAI STAREX) 1 လမ်း၊ ၾူၼ်း 1 လုၵ်ႈ၊ တီႉၺွပ်းလႆႈပႃး ၵူၼ်းတေႃႉတၢင်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၵျေႃႇလိၼ်းထုၼ်း ဢႃႇယု 46 ပီႊ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတေႃႉတၢင်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း မီးၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်းဝႆႉတီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇသေ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇၸွပ်ႇထႅင်ႈ ၽူႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်တေႃႉတၢင်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ်ပွၵ်ႈ ၼႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ လွင်ႈမၢႆမီႈႁူမ်ႇငမ်း ယူပ်ႈယွမ်းမႃး သေ ယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ် လိူင်ႇၼမ်မႃး ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း သေဢမ်ႇၵႃး ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးတေဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ တႃႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ပေႃးတေဢွင်ႇမၢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၼ်ၶႂၢင်ႉၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တေႃႇပၢင်လွင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽူႈၸၢႆး ၵူၼ်းၵဵင်းတုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လူင်းၵဵပ်းမွၵ်ႇမူဝ် ၼႂ်းၼမ်ႉၼွင်ၶမ်း သေ ၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆ ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/6/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 3 မူင်း ၸၢႆးယီႈၵႅဝ်ႈ ဢႃယု 37 ပီ လူင်းၵဵပ်းမွၵ်ႇမူဝ် တီႈၼမ်ႉၼွင်ၶမ်း (နောင်ခမ်းကန်) ပွၵ်ႉ 3 ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းသေ လႆႈၸူမ်ၼမ်ႉၼွင်တၢႆ ။
ၵူၼ်းၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ယွၼ်ႉသင်လႄႈၸူမ်တႄႉဢမ်ႇပႆႇႁူႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးယီႈၵႅဝ်ႈ ၵေႃႉၸူမ်ၼမ်ႉၼွင်ၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်းမႂ်ႇ ပွၵ်ႉ 4 ။
ၵူၼ်းၵဵင်းတုင်လၢတ်ႈဝႃႈ တီႈ မၼ်းၸၢႆးၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆၼၼ်ႉ တၢင်းလိုၵ်ႉတေမီးမွၵ်ႈ 8 ထတ်း/ ပေႇ။ ၽိူဝ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇႁႃႁၼ် တူဝ်တၢႆမၼ်းပေႃးၽူးယဝ်ႉ။ ၸွမ်းတူဝ်ၶိင်း မၼ်းၸၢႆးတႄႉ ဢမ်ႇမီးႁွႆး မၢတ်ႇၸဵပ်းဝႃႈၼႆ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 264"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 264:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 269 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 268 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 267 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 266 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 265 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 263 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 262 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 261 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 260 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆးလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ပွႆႇတူဝ်ပၼ် ၸၢႆးၵျၢၼ်ႇဢွင်ႇ( ၸၢႆးသိူဝ်လႅင်း ) ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႅင် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 21/6/2022 ယူႇတီႈ ၸုမ်းၵူၼ်းတူင်ႉၼိုင် တူင်ႇဝူင်းတႆးလႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၼႂ်းမိူင်း/ ၼွၵ်ႈမိူင်း တင်းမူတ်း 14 ၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸုမ်း PDF တီႉၺွပ်းဢဝ် ၸၢႆးၵျၢၼ်ႇဢွင်ႇ( ၸၢႆးသိူဝ်လႅင်း ) ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႅင် ယွၼ်ႉမၼ်းၸၢႆး ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၽၵ်းၵႃ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသင် တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်တူဝ်ၶိုၼ်းဝႆးဝႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးလွႆ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉဝႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်း PDF တီႉၵႂႃႇ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်း သင် ၶဝ်မႃးၺွပ်းဢဝ်မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇ၊ မၼ်းၸၢႆးမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ပေႃး PDF ၶဝ် ဢမ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈတၢင်းသင်တႄႉ မၢႆထိုင်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ် လွင်ႈပေႉၵိၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း။ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၽၵ်းၵႃ (ၵူၼ်းမိူင်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ) ၵူၺ်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၶဝ်ပွႆႇပၼ် ၶိုၼ်းဝႆးဝႆးၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးၵျၢၼ်ႇဢွင်ႇ( ၸၢႆးသိူဝ်လႅင်း ) ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး/ ၾိင်ႈငႄႈတႆး လႅင် ၼႂ်းတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႇၼႆႉ မၼ်းၸၢႆးထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းဢဝ်မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/6/2022 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ တီႈၼႂ်းဝတ်ႉ/ ၵျွင်းမၢၼ်ႈၵၢတ်ႇ ။ ၽွင်းမႃးဢဝ်ၼၼ်ႉယင်းပၢႆႈယိုဝ်းၵွင်ႈသေလၢတ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇၸႅတ်ႈထၢမ် ၼႆလူးၵွၼ်ႇဝႃႈၼႆ။
“ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈမၼ်းၸၢႆး လွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ယႃႇႁႂ်ႈမီးၽေးသင်။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉ ပေႃးၶဝ်ဢမ်ႇ ၵပ်း သိုပ်ႇသင်မႃးၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈ တေၵပ်းၸူး NUG လွင်ႈၼႆႉ။ တေႃးလဵဝ်တႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ ပႆႇၵပ်းၸူး ပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးၵွၼ်ႇၶႃႈ”- ၸၢႆးလွႆ သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႅင်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ၊ ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ။ ၽွင်းၵၢၼ်မိူင်းယုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ဢမ်ႇမီးတီႈပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၼႆသေ ႁဵတ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉၼႆတႄႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်၊ ယူႇတီႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၼွၵ်ႈ မိူင်း/ ၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၸၢႆးသိူဝ်လႅင်းၼႆႉ ၺႃး ၺွပ်းၵႂႃႇဝႆႉတီႈလႂ်၊ မီးတီႈလႂ်၊ ၸွင်ႇမီးသၢႆၸႂ် ဢမ်ႇမီး ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ မုင်ႉႁေႃ ႁိူၼ်းမၼ်း ၸၢႆးလႄႈ ဢူၺ်းၵေႃႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းတေႃႇႁႃၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ၸၢႆးလွႆ လၢတ်ႈ။


text:
Sunday, December 6, 2015
Tai Chanting ထမ်းဝႆႈၽြႃး(ပိူင်ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ) တွၼ်ႈတႃႇ Android တွၼ်ႈတႃႇ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းၸၼ်ဢဝ်ၼႂ်း Playstore ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ
Font Tai Converter Pro.apk ( ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ လၢႆႈၸူး ၸေႃႇၵျီႇ - ၸေႃႇၵျီႇ လၢႆႈၸူး ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ)
December 06, 2015
တွၼ်ႈတႃႇ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈ Playstore ၼၼ်ႉ Font Tai Converter Pro.apk တႃႇဢဝ်ၽွၼ်ႉ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ လၢႆႈၸူး ၸေႃႇၵျီႇ၊
Saturday, December 5, 2015
လွၵ်းမိုဝ်း Our Keyboard.apk
December 05, 2015
လွၵ်းမိုဝ်း Our Keyboard.apk တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းယိပ်းတုိဝ်းၽူင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉ Playstore ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၶႂ်ႈၸၼ်ဢဝ် လွၵ်းမို...
Zapya.apk Version- 3.4
December 05, 2015
Zapya.apk Version- 3.4 တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းယိပ်းတုိဝ်းၽူင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉ Playstore ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၶႂ်ႈၸၼ်ဢဝ် Zapya.apk ပေႃးၼႆ...
Viber.apk Version- 5.6.5
December 05, 2015
တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းၽူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်း Playstore ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၶႂ်ႈၸၼ်ဢဝ် Viber.apk ၼႆၸိုင် ၸၼ်ဢဝ်လႆႈတီႈလိင်ႉတ...
Facebook.apk Version-56
December 05, 2015
တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၽူင်းဢၼ်ၸၼ်ဢဝ် ၸႂ်ႉ Playstore ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈၸၼ်ဢဝ် Facebook.apk ပေႃးၼႆၸိုင် ၸၼ်ဢဝ်လႆႈတီႈလိင်ႉတႂ်...
WeChat.apk Version. 6.3.7
December 05, 2015
တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် တီႈၼႂ်းၽူင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉ Playsotre ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၶႂ်ႈလႆႈ WeChat.apk Version- 6.3.7 ပေႃးၼႆၸိုင် ...
Facebook Messenger.apk Version- 51
December 05, 2015
တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် တီႈၼႂ်းၽူင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉ Playsotre ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၶႂ်ႈလႆႈ Facebook Messenger.apk Version- 51 ပေႃးၼႆၸိုင် ...
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလႆၢးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းဝၼ်းၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉၼိူဝ်ၼၢင်းယိင်း
ဝၼ်းထိ 25/11/2015
ပဵၵ်ႉသမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးမီးၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလႆၢ ၼၢင်းယိင်းယူႇ
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၸုၶေႃႈမုၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉ ပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်း ပႅတ်ႇလိူင်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈပွတ်းဢွၵ်ႇ တင်ႈတႄႇလိူၼ် ဢေႊ ပရိူဝ်ႊ 2015 မႃး၊ တင်းမူတ်းပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်လႆႈၵိုတ်းယိုဝ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉပိုတ်ႇၼႄ ႁၢင်ႈ ၾၢင်လွင်ႈႁုၵ်ႉႁႆၢႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈဢၼ်လွတ်ႈႁၢမ်းတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း (ဢမ်ႇမီးၽႂ်ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ပၼ်တၢမ်ႇၶဝ်)လႄႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်းသေ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးၵၢၼ်တူၵ်းလူင်းၵိုတ်း ယိုဝ်းၵေႃႈယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၼၢင်းယိင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။
လွင်ႈဢၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇတႄႉၸင်ႇႁႃၵိူတ်ႇ/ပဵၼ်ၶိုၼ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထိ 05/11/2015 ႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵႄႇသီႇ/ၵေးသီး။ မီးၼၢင်းယိင်းဢႃယု 32 ပီၵေႃႉၼိုင်ႈလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 10 ၵေႃႉ ၵၼ်ႉၸၼ် ပဵၼ်ၽုင် ၽွင်းၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းလႆႈထုၵ်ႇမတ်ႉဝႆႉတႂ်ႈထဵင်ၼႃး (သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵၼ်ႉၸၼ်မၼ်းၼၢင်း ၼိူဝ်ထဵင် ၼႃး)။ လွင်ႈၼႆႉၵိူတ်ႇ/ပဵၼ်ၶိုၼ်ႈၽွင်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁၢင်ႈသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA)။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၼႂ်းၵႄႈသွင်ၾၢႆႇ(တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တင်း တပ်ႉသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ)ယဝ်ႉသေတႃႉ တင်ႈတႄႇလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်း 20 တပ်ႉၵွင်၊ ပႃးတင်းၶိူင်ႈ ၵွင်ႈလူင်လႄႈၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁုပ်ႈယိုတ်းၵုမ်းၵမ်ၼႃႈတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးသေ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ဢိၵ်ႇတင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း 10,000 ပၢႆလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ ႁိူၼ်းယႄး သေပၢႆႈၽေးသိုၵ်း သိူဝ်။
ၼႂ်းလိူင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၸဵတ်းလိူင်ႈတၢမ်ၼင်ႇဢၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၶေႃႈမုၼ်းမႃး ပဵၼ်ၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈၼွၵ်ႈဝဵင်း (ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆဝဵင်း) ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈပွတ်းဢွၵ်ႇ ပဵၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉ သေၽိုတ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ဝႆႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်လႆႈ ၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉတင်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တင်ႈတႄႇလိူၼ်ၻီႊသိမ်ႊ ပိူဝ်ႊ 2011 ယဝ်ႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈလၢႆး။
ၼႂ်းလိူင်ႈဢၼ်လႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်မႃးၼႆႉ ယင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸီႉၼႄလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းၶဝ် မၼ်ႈ ၸႂ် လွင်ႈၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ႁဵတ်း ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်ဝႃႈသင်ၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မၢင်လိူင်ႈပဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ် ၵၼ်ႉၸၼ် ပဵၼ်ၽုင်လႄႈ မၢင်လိူင်ႈပဵၼ်လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃ(ဢၼ်မီးၽူႈႁူႉႁၼ်ၸွမ်း)သေ တႃႇလိူင်ႈၼိုင်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ယဝ်ႉၶႃႈတၢႆ ပဵၼ်ၼႂ်းႁိမ်းႁွမ်းတပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်ယူႇႁိမ်းၸမ်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိူင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးသွင်လိူင်ႈၵူၺ်း ဢၼ်လႆႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်း ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ၊ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်း လူင်ဝၢၼ်ႈ ၶဝ်သႂ်ႇၸႂ်ၶဝ်ႈၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈတူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)တၢင်းၽိတ်း ၶဝ်တႄႉဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉ ႁူႉၸွမ်းဝႃႈပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၵွပ်ႈဝႃႈ လုမ်းတြႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း။ ၼႂ်းမၢင်လိူင်ႈၵေႃႈသိုၵ်းၶဝ် ဢဝ်ငိုၼ်းယဵတ်ႈမွၼ်ႁႂ်ႈလိူင်ႈလၢဝ်းမၼ်းတဵတ်ႇယဵၼ်ႁၢႆလၢႆ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁပ်ႉလိူင်ႈလၢဝ်း ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းသိုၵ်းသိူဝ်။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ မႆႈၸႂ်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးလွင်ႈဢၼ်ၽူႈႁဵတ်းၽိတ်း လွတ်ႈႁၢမ်းတၢင်းၽိတ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၶႃႈတၢႆပႅတ်ႈမေႃသွၼ်ၶၢင်သွင်ၵေႃႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းၶႃးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႂ်းလိူၼ် ၵျၼ်ႊၼႃႊဝႃႊရီႊ 2015 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢိုတ်းႁပ်းပႅတ်ႈလိူင်ႈလၢဝ်းသေ သိုပ်ႇႁူမ်ႇ ငမ်းၵႅတ်ႇၶႄဝႆႉပၼ် ၽူႈႁဵတ်းၽိတ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၶႃႈတၢႆ ၼၼ်ႉယူႇ။ ၼႂ်းလိူင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵွႆး သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈလွင်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ(ယႄး) ၶဝ်တေလူင်းၵူတ်ႇထတ်း(ၸႅတ်ႈထၢမ်)ၵူၺ်း ၶဝ်ယင်းပၢႆ လွၵ်ႇငိုတ်ႈ ၸိူဝ်းတေဢဝ်လိူင်ႈလၢဝ်းၶဝ်သေ တၢင်ႇထိုင်လုမ်းတြႃးပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။
ပိူဝ်ႈတႃႇတေႁႂ်ႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၸိူဝ်းၼႆႉသုတ်းဝႆၢးၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတၵ်းလႆႈတႄႇၵႄႈၶႆ တီႈၶူင်းသၢင်ႈဢၼ်တႄႇႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵိူတ်ႇ/ပဵၼ်ၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇ၊ ၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်လွင်ႈလၵ်းၼမ်း (ပေႃႊ လသီႊ) ၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတီႈၼႄႇပျီႇတေႃႇ တင်း လွင်ႈသေႇယူင်းပူင်းၸႃႉ လွင်ႈပႅင်းၸင်းတေႃႇ ၸၢဝ်း ၶိူဝ်း ဢိၵ်ႇတင်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇယိပ်းၵမ်ဢမ်းၼၢတ်ႈ(ဢႃႇၼႃႇ)ဝႆႉၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း (လၵ်းမိူင်း)သေ ဢမ်ႇပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢုပ်ႇပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2014 ၼၼ်ႉၵေႃႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈလႆႈလူင်းလႆၢးမိုဝ်းၼႂ်းၽိုၼ် ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈလွင်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလႆၢၼၢင်းယိင်းသုတ်းဝႆၢးၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း/လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢင်းၵိတ်း ပဵၼ်ၽူႈၵမ်ႉထႅမ်(ပဵၼ်ပိူင်လူင် ယူႇတၢင်းလင်) ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉပေႃးၸၢင်ႈဢဝ်လိူင်ႈ လၢဝ်းဢုပ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလႆႈငၢႆႈငႅမ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈလွင်ႈၼႆႉၵေႃႈတူင်ႇဝူင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉယင်း တိုၵ်ႉယဵၼ်သီႇသီႇယူႇ ပႃးတင်းမိူင်းဢင်းၵိတ်းယဝ်ႉ၊ လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇၶဝ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်သၢႆငၢႆပိူဝ်ႈတႃႇသိုပ်ႇမီးလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်လူလႆၢထႅင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼၼ် ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင်တူင်ႇဝူင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁႂ်ႈ “ႁဵတ်းၸွမ်း တၢင်းလၢတ်ႈ” ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၼၢင်းယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းယုင်ႈ ယၢင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူင်ႇဝူင်းလုမ်ႈၾႃႉတၵ်းလႆႈတႄႇသႄႉသွမ်းလွင်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႄႇပျီႇတေႃႇ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းသေ တၵ်းလႆႈႁႃလၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်းၼေႇပျီႇတေႃႇထႅင်ႈၼႂ်းငိူၼ်ႈၶႆပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵိုတ်း ယိုတ်း လွင်ႈၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်းလႄႈလွင်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇ (လိူၼ်ဢႄႊပရိူဝ်ႊ ထိုင် လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2015)
*မၢႆတွင်း – သင်ၶႂ်ႈႁူႉလွင်ႈႁူဝ်ယွႆႈယႅမ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်လႄႈၶႃႈတႆၢတီႈႁူဝ်ပူင်းၸိုင် ၶဝ်ႈတူၺ်းတီႈ ဝႅပ်ႊသၢႆႊ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း တၢမ်တီႈၼႆႈၶႃႈ http://shanhumanrights.org/shan/index.php/news-updates/185-2015-07-20-11-12-30
ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ဝၼ်းထိ 26/08/2015
လိူင်ႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇ/ပဵၼ်ၶိုၼ်ႈတီႈၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈသၢမ်ပူး ဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းမၢၵ်ႈ 25 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ ၼႃႈတၢင်း ဢွၵ်ႇ ဢၼ်ယူႇႁိမ်းၸမ် ႄမႈၼမ်ႉၶွင်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/11/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 5:00 ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၼၢင်းဝၼ်း (ၸိုဝ်ႈပွမ်) ဢႃယု 32 ၸၢဝ်းၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ပူး ၵႂႃႇၸႂ်းၼႃးၵေႃႉလဵဝ် ၽွင်းၽူဝ်မၼ်း ၼၢင်းဢဝ် ၸၢၵ်ႈၶိူင်ႈ တတ်းယႃႈၵႂႃႇသူင်ႇၸဝ်ႈၶွင်မၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဝိၼ်းၼႆၢႇ ယူႇတီႈတပ်ႉၶဝ်တီႈ သၢမ်ပူး ဢွၵ်ႇႁႃၽိုၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ လႄႈထူပ်းႁၼ်မၼ်းၼၢင်းၵေႃႉလဵဝ်သေ ဢဝ်မိတ်ႈငႃမၼ်းၼၢင်းယဝ်ႉ ၵၼ်ႉၸၼ်မၼ်းၼၢင်း။
ဝႆၢးၼၼ်ႉ ၼၢင်းဝၼ်းၵေႃႈတင်းလႅၼ်ႈတင်းႁႆႈသေ မိူဝ်းၸူးဝၢၼ်ႈမၼ်းၼၢင်းလႄႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၽူဝ်မၼ်းၼၢင်း ၵေႃႉဢၼ်တိုၵ်ႉၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈသေဢၢင်ႈၵႂႃႇႁပ်ႉမၼ်းၼၢင်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၽွင်းမၼ်းၼၢင်းၶႆႈလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈတၢင်း မၼ်းၸူးၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶႃသွင်ၵေႃႉပူႇဢွၵ်ႇၵေႃႈၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇၸူးပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵမ်းလဵဝ်သေ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈတၢင်းပိူင်ပဵၼ်မၼ်းယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈၵေႃႈသိုပ်ႇၾူၼ်းၸူးႁူဝ်ၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ် ပၵ်းတီႈတပ်ႉသၢမ်ပူးၼၼ်ႉသေ ၽူဝ်ၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈႁွင်ႉမၼ်းၼၢင်းႁႂ်ႈမႃးၸူးတီႈတပ်ႉၶဝ်သေ ၸီႉၼႄ ဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉ ဢၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်မၼ်းၼၢင်းၼၼ်ႉပဵၼ်ၵေႃႉလႂ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢင်းဝၼ်းၵေႃႈၵႂႃႇၸွမ်းၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ၸီႉၼႄၵေႃႉၵၼ်ႉၸၼ်မၼ်းၼၢင်း ၼၼ်ႉပဵၼ်ဝိၼ်းၼႆၢႇၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်မိုဝ်းပၢပ်းပၼ်ၵႅမ်ႈဝိၼ်း ၼႆၢႇသေ ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉမၼ်းပႃႈၼႃႈမၼ်းၼၢင်းလႄႈ လၢတ်ႈဝႃႈဝိၼ်းၼႆၢႇၼႆႉ တေလႆႈၺႃးတၢမ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝႆၢး ဝၼ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈၼႂ်ၼိုင်ႈ ဝိၼ်းၼႆၢႇလႆႈထုၵ်ႇသူင်ႇၵႂႃႇၸူးတီႈတပ်ႉၵဝ်ႇၶဝ် ငဝ်ႈငုၼ်း ၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 18 တီႈမိူင်းၽျၢၵ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။
ၼၢင်းဝၼ်းလႄႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းတိုၼ်းဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၸွမ်း လွင်ႈတၢမ်ႇဝိၼ်းၼၢႆႇ ၼႆႉသေ ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 27/08/2015 ၼၼ်ႉ ၶႃသွင်ၵေႃႉပူႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇတီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းသေ ၵႂႃႇတိူင်ႇပၢင်ႇယွၼ်းတၢင်းႁၼ်ထိုင်/ တၢင်း ၸွႆႈထႅမ်တီႈၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ် မိူင်းၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၸုမ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈၵေႃႈပၼ်ငိုၼ်းၶဝ် 3,000 ဝၢတ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၸွႆႈၶဝ်ၶဝ်ႈထိုင်လွင်ႈတြႃးၽဵင်ႇပဵင်း။
ဝႆၢးၼၼ်ႉၼႂ်းဝူင်ႈထိသွင် လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၸုမ်းၽၢႆႇၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း ၸွမ်ႁၢၼ် ဢွင်ႇၸေႃႇ ဢေး ၵေႃႈတၢမ်တူဝ်မၼ်းမႃးၸူးတီႈဝၢၼ်ႈသၢမ်ပူးပႃးတင်းလုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်းမႃးၸွမ်းမွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉ မႃးၸွမ်း သၢမ်လေႃႉ။ မၼ်းၶၢၼ်းႁွင်ႉဢဝ်ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈလႄႈၼၢင်းဝၼ်းမႃးပႃႈၼႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉ။ မၼ်းၵေႃႈ ထၢမ်ၼၢင်းဝၼ်းလႄႈၵူၼ်းဝႃႈ ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈဢီသင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈၼၢင်းဝၼ်းလွမ်ၵူဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇႁတ်းလၢတ်ႈလွင်ႈလိူင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်။ ၸွမ်ႁၢၼ် ဢွင်ႇၸေႃႇဢေး ၵေႃႈ ဢဝ်ငိုၼ်းယိုၼ်ႈပၼ်ၼၢင်းဝၼ်း 5,000 ဝၢတ်ႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇမီးလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉၶိုၼ်ႈမႃး ၼၢင်းယိင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ပူးဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇသူၼ်ႁႆႈၼႃးႁင်းၵူၺ်းၵေႃႉ လဵဝ်။ ၸိူဝ်းၶဝ်လွမ်ၵူဝ်ဝႃႈ သင်ဝႃႈၽႂ်လႂ်လႆႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်ထႅင်ႈမိူဝ်းၼႃႈၸိုင် ၸၢင်ႈၺႃးၶႃႈတၢႆ ၼင်ႇႁိုဝ်တေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸီႉဢွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႃႈၽႂ်လႂ်ၵေႃႉၵၼ်ႉၸၼ်ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းသဝ်းတီႈတပ်ႉၶဝ်ဝၢၼ်ႈသၢမ်ပူးၼၼ်ႉ မီးမွၵ်ႈ 40 ၵေႃႉ တပ်ႉၼႆႉယူႇပႃႈတႂ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်း ၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 18 မိူင်းၽျၢၵ်ႈသေ မႃးပၵ်းသဝ်းယူႇဝႆႉတီႈၼႆႈမွၵ်ႈ 9 ပီယဝ်ႉ။ တီႈတပ်ႉၶဝ်ပၵ်းသဝ်းၼႆႉ မီးႁိမ်းႁွမ်းဝတ်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၵႆၢးတႃၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးသိုၵ်းမႃးပၵ်းသဝ်း ၸွမ်းႁိမ်း ႁွမ်း တီႈပိုင်ႈဢိင်ၵိူဝ်းယမ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်မႃးပၵ်းသဝ်းၵႃႈၼႆႈ ၵႆႉဢဝ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် သေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇ သိုဝ်ႉၼမ်ႉရူတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉမႃးပၼ်ၶဝ်ယူႇ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸႆၢးႁေႃသႅင် +66 (0) 62- 941-9600 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း +66 (0)81-603-6655 (ထႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးၶိုၼ်းမႂ်ႇ +66 (0) 94-638-6759 (မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
Download PDF:


text:
တိင်ႇၵၢၼ်းၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဢွင်ႈတီႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းတိင်ႇၵၢၼ်းၵျုၼ်း (မၢၼ်ႈ: သင်္ဃန်းကျွန်းမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Tingangyun Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Tingkaankyaun]) ၼႆႉ မီးဝႆႉပွတ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းလၢၼ်းမတေႃႇၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းယၢၼ်ႇၵိၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတႃႇမူၺ်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၵေႇတႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လၢႆးႁွင်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးဢဝ်ၽႃႇသႃႇမွၼ်းဝႃႈ မီးတီႈပွင်ႇ (သံဃာကျွန်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[2] တိင်ႇၵၢၼ်းၵျုၼ်းၼႆႉ ဢဝ်ပွၵ်ႉ (႓႘) ပွၵ်ႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ မီး (႔႐) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢၼ် (႔) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး (႕) ႁူင်းယဝ်ႉ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 116"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 116:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 119 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 118 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 117 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 115 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 114 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 113 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 112 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 111 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 110 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 654"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 654:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 659 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 658 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 657 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 656 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 655 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 653 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 652 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 651 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 650 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်
ဝၼ်းထိ 11/9/2018
ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဝႆႉမဝ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ဢၼ်ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင်
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉလႄႈၵျွၵ်းမႄးတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉလႄႈႁႅင်းထၢတ်ႈၵိုတ်း ယိုတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းတၢင်းမႆႈဢူၵ်းၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢဝ်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၽၢႆ ယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် – ပိူင်လူင်မၼ်းယွၼ်ႉမီးသၢႆငၢႆပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈၽၢႆဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶိူင်ႇၶမ်ႉၵိုမ်းၵႅၼ်ႇလႄႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 3/9/2018 ၼၼ်ႉၸၢႆးၸိုၼ်ႈသႂ် (ၸၢႆးတၢၼ်ႉၸိၼ်ႇ) တႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်သီႇပေႃႉလႆႈဢဝ်တၢင်းမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းပိုတ်ႇလၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃး၊တိုၵ်းသူၼ်းတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၵွပ်ႈဝႃႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝပႃးၸဵမ်လွင်ႈၽၢႆၸၢင်ႈတႅၵ်ႇ။
ၸၢႆးၸိုၼ်ႈသႂ်လႆႈသပ်းၸႅင်ႈၼႄပႃးလၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ) ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ။မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉၼွင်းလႄႈပိုၼ်ႉထၢၼ်ၵၢၼ်သိူဝ်ႇပူ (Foundation) တႃႇသၢင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉၺႃးၼမ်ႉလုပ်ႇလႆၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ၼႂ်းပီၼႆႉၵေႃႈတႅၼ်ႈၾႃၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်သေတႅၵ်ႇယၢႆႈယူတ်ႇတူၵ်းထႅင်ႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉၻွၵ်ႉၻိူဝ်ႇဢူးထုၼ်းၼၢႆႇဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းလွင်ႈမႆႈဢူၵ်းၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈတွပ်ႇ ပၼ်ၸၢႆးၸိုၼ်ႈသႂ်ၼႂ်းသၽႃးၶိုၼ်းဝၼ်းထိ 6/9/2018။မၼ်းယင်းပၢႆဝႃႈတေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆၵႂႃႇၼႆသေလၢတ်ႈဝႃႈၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉတေၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ်ၽေးသၽႃဝၼမ်ႉၼွင်းဢၼ်တေထူမ်ႈႁိမ်းႁွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် (ဢေႇ ရႃႇဝတီႇ) တွၼ်ႈတၢင်းတႂ်ႈၸိူဝ်း ၼၼ်ႉပႃးၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 11/9/2018 ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႂ်းသၽႃး ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် သဵင် တႃႇၽိူမ်ႉထႅမ် ငိုၼ်းတွင်း ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆထႅင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသင်ဝႃႈၽၢႆတႅၵ်ႇမႃးၸိုင်မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉဢမ်ႇဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းယႂ်ႇလူင်သင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၽၢႆၼမ်ႉသႂႃႇ(သႂႃႇၶျွင်း) သေၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁဵတ်း ႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁၢမ်းႁိူၼ်းယေး 60,000 ပၢႆပဵၼ်ၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈယႂ်ႇလူင်ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁူပ်ႉၺႃးမႃး သေပွၵ်ႈ ၼႂ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ။
ၵႅမ်ၽွင်းလူင်တၵ်းလႆႈၾၢင်ႉမႅၼ်ႈထိုင်ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၶွင်မိူင်းၵျူဝ်ႇမၼ်ႇၼီႇ (German engineering firm, Lahmeyer International) ၼႆႉမီးလွင်ႈႁူမ်ႈပုၼ်ႈၸွမ်းတီႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်သေပဵၼ်ၵိင်ႇၽႄ ၶွမ်ႇပၼီႇပႅဝ်းၵျီႇယၼ်ႇ (Belgian company Tractebel ENGIE) ဢၼ်ပၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆသေႊပဵၼ်ႊ သေႊၼမ်ႉၼွႆႉ ၽၢႆဢၼ်တႅၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်လၢတ်ႈဝႃႈ “သၢႆငၢႆဢၼ်ပၼ်ၾၢင်ႉမႃးၼၼ်ႉမၼ်းပေႃးတႅၵ်ႇလႅင်းလီၼႃႇယဝ်ႉ။ပေႃး သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉမိူၼ်တင်းသၢင်ႈပၼ်ၽေးၶဵၼ်ယဝ်ႉၵွပ်ႈၼၼ်တၵ်းလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်” ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇသၢင်ႈဝႆႉယူႇၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ ဢၢင်ႇ ၵဵပ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ၽႅၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉတၢင်းယၢဝ်း တေယိုင်ႈထိုင် 60 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇပၢႆ လႄႈတေ လုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈ ဝၢၼ်ႈ တႃႈလူင် ဢၼ်မီးဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 653 ၵေႃႉ၊ တီႈလိၼ် ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၸွၵ်း မၢၵ်ႇဝၢၼ် 637 ဢေႇၵႃႉ၊ တီႈလိၼ်ၼႃး 140 ဢေႇၵႃႉ၊ သူၼ်ႁႆႈတင်းၼမ် တင်းလၢႆပႃးၸဵမ်ဝတ်ႉ/ ၵျွင်း၊ ၵွင်းမူး၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း။
တွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းတေၺႃးၽေးတုမ်ႉတိူဝ်ႉ
ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်း +95 (0)92 653 409 83
ၸၢႆးမျိၼ်ႉ +95 (0) 99 718 799 82
PDF files: >>>


text:
ယွၼ်ႉၵူၼ်းသိုၵ်း ပျီႇတုၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းလႄႈ ၼၢင်းၶမ်းဢွမ် ဢႃႇယု 23 ပီႊ တီႈယူႇပွၵ်ႉသီႇရိ ဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ PNO ယင်းပၢႆဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်းၼၢင်း ဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ် မိူဝ်းၸုတ်ႇၽဝ် တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Hsan Loi Voice ဝႃႈ “လွင်ႈဢၼ်ၼၢင်းၶမ်းဢွမ် လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇၼႆႉ ၽၢႆႇ PNO ၶဝ် တေဢဝ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၵူၼ်းသိုၵ်း PNO ၵေႃႉဢၼ်ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း ၼၢင်းၶမ်းဢွမ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉပၢႆႈလွတ်ႈဝႆႉယူႇ ၶဝ်ဢမ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းသင်၊ ဢမ်ႇပႆႇၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်သင်သေလွင်ႈ၊ ဢၼ်ႁၢင်ႈႁၢႆႉသေ ပိူၼ်ႈတႄႉ ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၼၢင်းၶမ်းဢွမ် ၼၼ်ႉ ပျီႇတုၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ၶဝ် ဢမ်ႇပၼ်ဢဝ်မိူဝ်း ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ် တီႈဝၢၼ်ႈလႄႈ တႃႇၵူၼ်းၵေႃႉလူႉသဵင်ႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇထမ်းတြႃးလွင်ႈၽဵင်ပဵင်းယူႇ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 June 2022 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 18:00 မူင်း တီႈပွႆးၼူၾႆး ဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၽိတ်းမေႃးၵၼ်သေ ၵူၼ်းသိုၵ်း ပျီႇတုၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ထၢၵ်ႈၵေႃးဝိတ သမ်ႉ ဢမ်ႇတူၺ်းသီႇ တူၺ်းႁႃႈသေ ဢဝ်ၵွင်ႈလၼ်ႇသႂ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉၸပ်းသႂ်ႇၺႃးတီႈ ၵၢၼ်ႈၶေႃး ၼၢင်းၶမ်းဢွမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်တူဝ် ၼၢင်းၶမ်းဢွမ် ၵႂႃႇယူတ်းယႃတီႈႁူင်းယႃ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉမၢၵ်ႇၵွင်ႈ တိူဝ်ႉၺႃးတီႈလမ်ႇလွင်ႈလႄႈ မၼ်းၼၢင်း လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 21 June 2022 ၼႆယဝ်ႉ။
ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၼၢင်းၶမ်းဢွမ် ၼႆႉ ယူႇတီႈပေႃႈမႄႈ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်းၼၢင်း ၶႂ်ႈဢဝ်မိူဝ်း ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ် တီႈဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် သေတႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ PNO ဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉ ဢဝ်မိူဝ်းလႄႈ လႆႈပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ၵႂႃႇ တီႈပႃႇႁဵဝ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 June 2022 ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း – Hsan Loi Voice
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 861"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 861:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 869 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 868 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 867 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 866 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 865 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 864 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 863 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 862 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 860 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၶူးဝႃးၸဝ်ႈဝုၼ်းၸုမ်ႉ ၸိူဝ်းယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶူးဝႃးၸဝ်ႈ တႅမ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တႃႇမႃးႁပ်ႉၶူးဝႃးဢွၵ်ႇထမ်ႈၼၼ်ႉ ၊ လုၵ်ႈၼွင်ႉတပႄးၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ တေၸွႆႈၶိုင်ပွင်ပၼ်တႃႇၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးလႆႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ ၶဝ်ႈထမ်ႈ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ တိုဝ်းၵမ် သိလ်ထမ်း တီႈမိူင်းၵႅတ်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်း ၵႅတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၶွပ်ႈတဵမ် 3 ပီ 3 လိူၼ်ပၢႆ 3 ဝၼ်းတေတဵမ်ယဝ်ႉလႄႈ ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 31/7/2022 ၶူးဝႃး တေဢွၵ်ႇထမ်ႈ ။
ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၺႃႇၼသီႇရိ (ၸဝ်ႈမၢၼ်ႇတႃဢွၼ်ႇ) ႁူဝ်ပဝ်ႈၵိင်ႇၽႄငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇ ႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶူးဝႃးပေႃႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတၵ်ႉမွၵ်ႇၸိုဝ်ႈသဵင်မႃး လုၵ်ႈသိတ်ႇ ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၸမ်ၸႂ် တၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းၶႄႇ၊ ထႆႇဝၼ်ႇ၊ သိင်ႇၵပူဝ်ႇ၊ မလေးသျႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ၸဝ်ႈၶဝ် တေၶတ်းၸႂ် ပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင် တီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်သေ တေၶတ်းၸႂ် ၶပ်ႉ ၶိုင်ၸွႆႈႁဵတ်းပၼ်ၵႂႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းပၼ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတေႃႇမိူင်း တိတ်းတေႃႇႁႃၵၼ် ပေႃး ဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ပၼ်ၶႂၢင်ႉလႆႈၼႆ တၢင်းၼႆႉတႄႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉၼႆ မၼ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈ ၶဝ်ႈမႃး ၼႆႉတႄႉ ယူႇတီႈ ၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၺႃႇၼသီႇရိလၢတ်ႈ။
ၵိုတ်းထႅင်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 40 ဝၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ တေဢွၵ်ႇထမ်ႈ မိူင်းၵႅတ်ႇမႃး ၸွမ်းၼင်ႇ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၸဝ်ႈ သိလ်ထမ်း မႅတ်ႉတႃႇဢွၵ်ႇမႃးတႄႉ ပေႃးဢွၵ်ႇထမ်ႈမႃးယဝ်ႉ တေယူႇတီႈမိူင်းၵႅတ်ႇ မွၵ်ႈ 5 ဝၼ်းသေ တေသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ပွၵ်ႈတီႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ ၶဝ်ႈတိုဝ်းၵမ်သိလ် တီႈထမ်ႈလူင် မိူင်းၵႅတ်ႇ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇဝႆႉ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ 3 လိူၼ်ပၢႆ 3 ဝၼ်း ၸဝ်ႈ တႄႇၶဝ်ႈထမ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/4/2019 ၼၼ်ႉမႃး ၼႆယဝ်ႉ။


text:
သုမ်ႇပရႃႇပုမ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းသုမ်ႇပရႃႇပုမ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဆွမ်ပရာဘွမ်မြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Sumprabum) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄး ပၢႆႇ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း လႄႈ မႄႈၼမ်ႉမလိၶ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းၸႄႈၼႃး ယၢၼ် မွၵ်ႈ ၈၀ လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶၢင် ၸိူဝ်းယူႇၼိူဝ်သၼ်လွႆ ဢၼ်လႆႈၸႂ် လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၼၼ်ႉ ၵမ်းၵမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢူၼ်မေႃလႄႈ လႆႈဝႆႉတပ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၽႄ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ လႆႈဢဝ်ၶုၼ်ၽွင်းလႅၼ်လိၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈဢုပ်ႉပိူင်မႃးသေ ပဵၼ်ဝဵင်းသိုၵ်းဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵတ်းႁႅင်းသေ မီးပႃႇထိူၼ်ႇလူင်လႄႈ တၢင်းပဵၼ်တၢင်းၼၢဝ်ၼမ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေတပ်ႉသိုၵ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶၢင်ၶဝ်ၵူၺ်း ယူႇသဝ်းတီႈဝဵင်းၼၼ်ႉ။[2]
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သုမ်ႇပရႃႇပုမ်ႇ ၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ၽႃႇသႃႇၶၢင်ဝႃႈ သုမ်ႇပရႃႇ = ၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယၢဝ်း၊ ပုမ်ႇ = လွႆ ၼႆလႄႈ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ လွႆဢၼ်မီး တူၼ်ႈယိူဝ်ႈယၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။[3] မိူဝ်ႈပႆႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် သုမ်ႇပရႃႇပုမ်ႇၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶၢင် မရူႇ (လေႃႇဝေႃႇ)၊ ရဝၢၼ်ႇ လႄႈ တႆးၶမ်းတီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇသဝ်းမႃးသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် တူဝႃသလၢၼ်ဝႃ ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ဢဝ်ပိူင်ၶုၼ်ၽွင်းၼႃႈလိၼ်ၽႂ်မၼ်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ပီ 1905 ဝၢႆးသေ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးသေ 1913 လႆႈမႃးပၵ်းထင်ယူႇသဝ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ဝၢၼ်ႈလၸ လႄႈ ဝၢၼ်ႈဝႃၸတ်ႉၶူးၼႆႉ တင်ႈဝၢၼ်ႈယူႇမႃးတီႈၼိူဝ် ၸိၵ်းလွႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈတၢမ်ႇလူမ်းလႄႈ ပီ 1962 ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉလူင်းမႃး တီႈတႅမ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈယၢမ်းလဵဝ်သေ ပၵ်းထင်ယူႇသဝ်းမႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၀.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ(၄)
- ↑ ဒေါ်ခင်သိန်း(မြန်မာစာပါမောက္ခ) မြစ်ကြီးနားတက္ကသိုလ်. ကချင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်အမည်များ လေ့လာချက်.


text:
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ႁဝ်းသူင်ၵၼ်ၵိၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်းလႄႈ ႁုင်ၽၵ်းၼိုင်ႈတႃႇၼႆႉ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈလွတ်ႈလႆႈ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈတေႁူႉၵၼ်လီယူႇဝႃႈ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ပၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇ တူဝ်ၶိင်းႁဝ်းတၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆၼႆယူႇ။
ၽွၼ်းလီမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ
- လုမ်းလႃးပၼ်ႁူဝ်ၸႂ်
ၸွမ်းၼင်ႇလွင်ႈဢၼ်ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ဝၢႆး၊ တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ၊ လူတ်းတိုဝ်ႉတၢင်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈၶႅင်၊ လူတ်းယွမ်း ၶေႃႇလႅတ်ႇသ်တိူဝ်ႇ ရေႃႇလ်(cholesterol)၊ ၸွႆႈၵုမ်းထိင်းပၼ် တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင် ၸွမ်းလူၺ်ႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ Lycopene ၼမ်လႄႈ ႁႄႉၵင်ႈလႆႈ Free radicals (ထၢတ်ႈဢၼ်ယႃႉလူႉသႄးလ်)။
- ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇ
ထၢတ်ႈ Lycopene ၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇလႆႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵႅၼ်ႇသႃႇၼူမ်း၊ ၵႅၼ်ႇသႃႇပွတ်ႇ၊ ၵႅၼ်ႇသႃႇႁူင်းၶဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၼိုင်ႈဝူင်ႈ 2 ပွၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်လိူဝ်ၼႆႉ ၼႆၸိုင် ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇ တွမ်ႇလုၵ်ႈမၢၵ်ႇလႆႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢဝ်းသၢမ် (23%) ၼႆယူႇ။
- လုမ်းလႃးပၼ်ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မီးထၢတ်ႈဝီႇတမိၼ်ႇ ၸီႇ(Vitamin C)၊ ထၢတ်ႈ Potassium လႄႈ ထၢတ်ႈ Lycopene မီးသုၼ်ႇၸွႆႈယူတ်းယႃပၼ် ၼိူဝ်ႉၼင်ႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၸိုၼ်ႈသႂ် လူတ်းယွမ်းလွင်ႈလူႉသုမ်းတေႃႇ ၽိဝ်ၼင်ၶႅမ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈ ႁႅင်းလႅတ်ႇ UV ၼႆယူႇ။
- မီးၽွၼ်းလီတေႃႇလုပ်ႇ
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လႆႈႁပ်ႉထၢတ်ႈ Lycopene ၼၼ်ႉ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းမီးဢေႇ တႃႇလုပ်ႇတေႁၵ်း၊ လုပ်ႇတေလူႉၵွႆငၢႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇထၢတ်ႈ Lycopene ၼႆႉ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းပဵၼ်လုပ်ႇၶွပ်ႈလႆႈလီ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ယင်းမီးထႅင်ႈထၢတ်ႈ ဝီႇတမိၼ်ႇ ၶေႇ (Vitamin K) လႄႈ Calcium ဢၼ်ၸွႆႈႁႂ်ႈလုပ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႄႈ လွင်ႈသဵၼ်ႈယႂ်းလူႉၵွႆ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်လႆႈ။ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈသုၵ်း ထပ်းၵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ လူတ်းယွမ်းတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
- ၸွႆႈၶိုတ်ႈပၼ်ဢႃႇႁႃႇရလႆႈလီ
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈႁူၺ်ႇလႅင်လႅင်ၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ Fiber ၼမ်လႄႈ ၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၶူင်ႉၶိုတ်ႈယိူဝ်ႇ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီတိူဝ်းမႃးသေ လူတ်းယွမ်းတွင်ႉပိၵ်ႉလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။
- ၵမ်ႉပၼ်ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ႁႂ်ႈလီမႃး
ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီတၢင်းၼမ် တၢင်းလၢႆလႄႈ ၸွႆႈသၢင်ႈပၼ် ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ႁႂ်ႈလီမႃးသေဢမ်ႇၵႃး ယင်းၸွတ်ႈလူတ်းယွမ်း လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၶမ်ၸႂ်လႆႈထႅင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်ယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။
- ယႃႉလူႉၶႆမၼ်း
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ ၸွႆႈတုမ်ႉပၼ်လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယႃႉလူႉၶႆမၼ်း ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ဢမ်ႇယွမ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢမ်သိပ်း (30%) သေ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းၼမ်ႉၼၵ်းဝႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။
- လုမ်းလႃးပၼ်သၢႆတႃ
ထၢတ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈဢၼ်ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် Free radicals လႄႈ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် သၢႆတႃတီႈသၢႆလႅင်းလႅတ်ႇ၊ သၢႆတႃလူႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။
- ႁႄႉၵင်ႈပၼ်သၢၼ်ၵွင်ႉတီႈလႅၼ်းယႃႈ
ထၢတ်ႈၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးပႃးထၢတ်ႈဢၼ် ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၵႂၼ်းလႅၼ်းယႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
သမ်ႉဝႃႈ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီတၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆၼႆသေတႃႉ သင်ဢမ်ႇမေႃၵိၼ်ၸိုင် ၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၸွမ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈ ၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ
- ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ တေမီးၵႅတ်ႉသ်ဝႆႉလႄႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵႅတ်ႉသ်ၼႂ်းႁူင်းၶဝ်ႈၼမ်ပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ဝၢႆးလႆႈယူႇယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ် ပူၼ်ႉတီႈ။
- တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်ႇတုမ်ႇၸွမ်းၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်မႃးသေ ၸွမ်းသူပ်း ၵႅမ်ႈ လိၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵႂ်ႈမႃး၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႆႉၶီႈၸၢမ်လႄႈ ၶေႃးၸဵပ်းမႃးလႆႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ။
- ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ Calcium လႄႈ Oxalate သေ သင်ဝႃႈထၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈယႃႉလူႉလႆႈငၢႆႈ၊ ဢဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းလႆႈယၢပ်ႇ သင်ဝႃႈ ထၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယူႇႁိုင်မႃးၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လီႉၼႂ်းတႂ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။
- ၸဵပ်းၸွမ်းၶေႃႈတေႃႇ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႆ ၸွမ်းၶေႃႈတေႃႇႁဝ်းၼၼ်ႉ တေၵႂ်ႈမႃးသေ ၸဵပ်းမႃးလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။
- ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးပႅတ်ႉထီးရီးယႃး Salmonella ၸပ်းၸွမ်းလႄႈ ပဵၼ်တူဝ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉၵႂႃႇလႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ထူပ်းလႆႈတီႈ ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵူၺ်း။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈဢၼ်ႁဝ်းၵိၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်ႁဝ်းၽုၵ်ႇၵိၼ်ႁင်းၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ဢၼ်ႁဝ်းသိုဝ်ႉမႃးၵိၼ်ၼႆၸိုင် တေၸၢင်ႈမီး သၢၼ်ၶေးမီး၊ ယႃႈၶႃႈမူင်ႈမႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈလႄႈ ဢွၼ်တၢင်းတေၵိၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈသုၵ်ႈလၢင်ႉပၼ်လီလီသေၵမ်း။
ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ https://www.gourmetandcuisine.com


text:
ပီၼႆႉ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်တူပ်ႉၼႅပ်ႇ ၸဝ်ႈၼႃး မိူင်းပၼ်ႇ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈၵိုတ်းယင်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈထၢမ်ၾၢၵ်ႇပၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလၢႆလၢႆၵေႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉၵေႃႈယင်းမီး ဝႃႈၼႆ။
ပီၼႆႉ ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်း ၸၢၵ်ႈ၊ ၵႃႈၾုၼ်ႇ(မေႇဢေႃးၸႃႇ)၊ ၵႃႈႁႅင်းၵူၼ်း ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်းပဵၼ် 2-3 ပုၼ်ႈ ၸဝ်ႈၼႃး မိူင်းပၼ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ပီၼႆႉတႄႉ ယၢပ်ႇႁႅင်းလိူဝ်ၸႂ်ဢေႃႈ။ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၼႆႉ ၶိုၼ်ႈၵူႈမဵဝ်း။ ၸဵမ်ၵႃႈႁႅင်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် 1 ၵေႃႉၼႆႉ မိုၼ်ႇပၢႆဢေႃႈ တေႃႇဝၼ်း ၼႆႉၶႃႈၼႃး။ ၵႃႈၾုၼ်ႇထိုင် သႅၼ်ပၢႆဢေႃႈ 1 ထူင်။ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ 1 လိတ်ႊ 2,700 – 2,800 ပျႃး။ ထၢမ်ပၼ်ပိူၼ်ႈမႃးႁဵတ်းၼႃးလၢႆလၢႆ ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁပ်ႉ ၶႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ပီသွင်ပီမႃးၼႆႉ ၶၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ၶိုၼ်ႈ ၵွၼ်ႇၼႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈတၢင်လႂ် 17,000 – 18,000 ပျႃး၊ ပီၵၢႆၼိုင်ႈတၢင်လႂ် 3-4 မိုၼ်ႇပျႃး၊ ယၢမ်းလဵဝ်ၶိုၼ်ႈထိုင် 6 -7 မိုၼ်ႇပျႃး။
“ပၼ်လၢႆ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁပ်ႉႁဵတ်းၶႃႈ ၼႃးၼႆႉ ႁူႉယူႇယဝ်ႉ ပေႃးႁဵတ်းၼႆ မၼ်းတေသုမ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၵႃႈလႆႈႁဵတ်း ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လူဝ်ႇၽုၵ်ႇၽၵ်းမီႇႁေႃ၊ လူဝ်ႇၽိူင်း ။ သုမ်းၵေႃႈႁဵတ်း ဢမ်ႇသုမ်းၵေႃႈႁဵတ်း ၶၢင်းယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်။ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ႁႅင်းတႄႉၶႃႈ ပီၼႆႉ။ ၵူႈပွၵ်ႈၵႃႈၾုၼ်ႇထၢတ်ႈ 1 ထူင်ၼႆႉ 38,000 ၼႆ ႁဝ်းဝႃႈၵႃႈၼႃႇယဝ်ႉ တေႃႇလဵဝ် ပဵၼ်ၵႂႃႇသႅၼ်ပၢႆၶႃႈ ဢေႃႈ”- ၸဝ်ႈၼႃး သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တိုဝ်သေၽုၵ်ႇၶဝ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉပွႆႇပႅတ်ႈတင်းပိုၵ်း ၵေႃႈမီး။
ပီၼႆႉ ၶၼ်ၽၵ်းမီႇႁေႃ သုင်ယူႇသေတႃႉ ၾူၼ်ၾိင်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇလီလႄႈ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈၽၵ်းမီႇၼမ် မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပီ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသူၼ် ၽၵ်းမီႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ပီၼႆႉ ၶၼ်ၽၵ်းမီႇႁေႃသုင်ယူႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇဢုတုဢမ်ႇလီ ၾူၼ်တူၵ်းၼမ် ၼမ်ႉထူမ်ႈႁေလႄႈ ဢဝ်ၽၵ်းမီႇႁေႃဢမ်ႇဢွၵ်ႇၼမ် ဢေႃႈ။ ဢွၼ်ၵၼ်သုမ်း ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၶၼ်ၽၵ်းမီႇ ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ 1 ၸွႆႉလႂ် 550 ပျႃး။ ပေႃးပၢၵ်ႇၸွႆႉၸိုင်လႆႈ 5 သႅၼ်ပၢႆ။ ၵူႈပွၵ်ႈ ပၢၵ်ႇၸွႆႉလႂ် မွၵ်ႈ 3 သႅၼ်ပျႃးၵူၺ်း ၸဝ်ႈသူၼ်ၽၵ်းမီႇလၢတ်ႈ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/6/2022 ၼၼ်ႉ ပမ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ထုၵ်ႇၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း သင်ႇပိၵ်ႉ ဢိုတ်းဝၼ်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးဝႂ်ၶွၼ်ႇ(လၢႆႊသိၼ်ႊ) ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၽိူဝ်ႇဝႃႈလႆႈႁူႉ ပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းတေပိၵ်ႉဢိုတ်းၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸဝ်ႈသူၼ်/ ၼႃးၼႆႉၵႂႃႇႁိမ်ၵၼ် သိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်းဝႆႉ တင်းၼမ်ၶႃႈ။ ပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ပိၵ်ႉၵႂႃႇဝၼ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း။ ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႈၶိုၼ်းပိုတ်ႇၶိုၼ်း။ ဢႃႉ ၵဝ်းဝႃႈၵဝ်း”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး ပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် ပိုတ်ႇၶၢႆဝႆႉ 10 ဢွင်ႈတီႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၶိုၼ်းပိုတ်ႇ မူတ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႇလၢတ်ႈ။


text:
သၽႃးၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇရီႇ
လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ (မၢၼ်ႈ: တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Taninthayi Region Hluttaw), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Lumtenphaung Zetaoeng Danindaayi]) ၼႆႉ ပဵၼ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းသၢင်ႈၾိင်ႈမိူင်း တႃႇ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း မဵဝ်းမီးလုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၼိုင်ႈဢၼ်သေ ႁူမ်ၼမ် တႅၼ်းၽွဝ်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၼႆႉ မီး ယူႇ 29 ၵေႃႉ (တႅၼ်းၽွင်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇ 21 ၵေႃႉလႄႈ တႅၼ်းၽွင်းတပ်ႉမတေႃႇ 7 ၵေႃႉ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
တီႈ [[ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ၊ ၂၀၁၅]ၼၼ်ႉ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ ၼႆႉ ဢွင်ႇပႄႉၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းတင်းသဵင်ႈယူႇယဝ်ႉ။[2][3]
ၽွၼ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ (၂၀၁၅ ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Nixon, Hamish (September 2013). State and Region Governments in Myanmar, Myanmar Development Resource Institute, 92.
- ↑ Myanmar Times - Election Winners
- ↑ Myanmar Times - State/Region Hluttaw Results: Graphics


text:
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းဝဵင်းလူင်ဢေႊတိၼ်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၵရိၵ်ႉ။ မီးဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ မၼ်းၸၢႆးမီးပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး ပိူင်ႈပိူၼ်ႈဝႆႉ။ မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်မီးႁုတၢင်းႁၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လႅၼ်ႇၽၢႆ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမီးပိင်ႇၺႃႇၼမ်ၼမ် ၼႆသေ တႃႇ တေမေႃပိင်ႇၺႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၶတ်းသွၵ်ႈႁႃႁဵၼ်းဢဝ်တေႉꧦ ၼႆဝႃႈ ။
ၼႂ်းဝဵင်းလူင်ဢေႊတိၼ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸင်ႇမီးၽူႈ လူင်ႇလႅၼ်ႇၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၽၢႆႇပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ(Philosopher)ၸိုဝ်ႈ သဵင်လိုဝ်းလင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းတင်းသဵင်ႈၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၼပ်ႉယမ်မၼ်း ထွမ်ႇဢဝ်ၶေႃႈသင်ႇၵႂၢမ်းသွၼ်မၼ်း တင်းဝဵင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈလုင်းထဝ်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉႁွင်ႉဝႃႈ သူဝ်ႇၶရေးထိၵ်ႊ(Socrates)ၼႆယဝ်ႉ ။
ဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇၶတ်းၸႂ်းမိူဝ်းၸူးတီႈဢၼ် လုင်းထဝ်ႈ(ၽူႈမီးတၢင်းႁု)ၵေႃႉၼၼ်ႉမီးၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင်တီႈလုင်းထဝ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ " လုင်းထဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၵဝ်ၶႃႈယၢမ်ႈငိၼ်းပိူၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ လုင်းႁဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၽူႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇဢၼ်လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇသင်ႇၽၢႆႇသွၼ်ပိူၼ်ႈ ပိင်ႇၺႃႇတၢင်းႁုၵေႃႈယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈသုတ်းတီႈၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ၼႆႉတီႈၶႃႈဢေႃႈ " " ယွၼ်ႉၼၼ် ၵဝ်ၶႃႈၸင်ႇမႃးၸူးတီႈလုင်းႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ ၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈလႆႈပိင်ႇၺႃႇတၢင်းႁုၼမ်ꧦ ၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမီး ပိင်ႇၺႃႇယႂ်ႇလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႅၼ်းတေႃႈလုင်းႁဝ်းသွၼ်ပၼ်ပိင်ႇၺႃႇတၢင်းႁု ၵဝ်ၶႃႈသေၵမ်းၶႃႈ " ၼႆယဝ်ႉ။ လုင်းထဝ်ႈၼႆႉသမ်ႉ ပႅၵ်ႉဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ၽူႈမီးပိင်ႇၺႃႇလူင်ႉလႅၼ်ႇၼႆသေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းဢၼ်လၢတ်ႈ ၼမ် ယဝ်ႉၵေႃႈပေႃးမၼ်းတေသင်ႇသွၼ်ပၼ်ပိူၼ်ႈသေၵေႃႉ ၵေႃႉၼႆၸိုင် မၼ်းတိုၼ်းဢဝ်လၢႆးတူဝ်ထူပ်း(ထူပ်းတူဝ်) ၵမ်းသိုဝ်ႈသေ သွၼ်ပၼ်လၢႆလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။မၼ်းၸင်ႇယၵ်ႉတူၺ်းၼႃႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉလီꧦသေ " ပေႃးမႂ်းၶႂ်ႈလႆႈတၢင်းႁုပိင်ႇၺႃႇတေႉတေႉၵေႃႈမႃးၸွမ်းလင်ၵဝ်လႄႈ " ၼႆသေ မၼ်းၸင်ႇဝၵ်ႉၸၼ်ဢဝ်မိုဝ်း ဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပႃႇထိူၼ်ႇလူင်ယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁွတ်ႈထိုင်ၼႂ်းထိူၼ်ႇသေ ၽႅဝ်ၵႂႃႇႁိမ်းၽင်ႇတႃႈမေႈၼမ်ႉၶေးလူင်ဢၼ်လိုၵ်ႉꧦတီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈ ထွတ်ႇသိူဝ်ႈထွတ်ႇၶူဝ်းသင် မၼ်းၸုင်ဢဝ်ဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇ ၼၼ်ႉလူင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းၼွင်ၼမ်ႉၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။ ၼိုင်ႈလူင်းၵႂႃႇၵႆ ၼိုင်ႈလိုၵ်ႉမႃးတိၵ်းꧦ။ ပေႃးထိုင်တီႈ ဢၼ်ၼမ်ႉပဵင်းၵၢၼ်ႈၶေႃးဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ မၼ်းၸင်ႇဢဝ်ဢဵၼ်ဢဝ်ႁႅင်းသေ တဵၵ်းႁူဝ်ဢၢႆႈၸၢႆး ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸူမ်လူင်းၼႂ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။ ဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်းတဵၼ်ႈ ၸိုၼ်ႈဢဵၼ်ၸိုၼ်ႇ ႁႅင်းတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပေႉႁႅင်းလုင်းၼၼ်ႉလႆႈ။ ၽိူဝ်ႇထိုင်မွၵ်ႈဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ လႅပ်ႈၶၢၼ်ႉၸႂ်ၼႃႇယဝ်ႉ ပေႃးမၼ်းဢမ်ႇပွႆႇပၼ်ၵေႃႈ ဢၢႆႈၸၢႆးၼၼ်ႉတေတၢႆယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းၸင်ႇၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်ႁူဝ်ဢၢႆႈၸၢႆး ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၽုတ်းၶိုၼ်ႈမႃးသေ တူဝ်မၼ်းတႄႉ လႅၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇပႂ်ႉဝႆႉၼိူဝ်ၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၵေႃႈ ၼႅတ်ႈၽုတ်းႁူဝ်မၼ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉသေ ၵွပ်ႈႁိူဝ်ႉၶၢၼ်ႉၸႂ်ဢူၼ်ႈၼႃႇယဝ်ႉလႄႈ ထူၺ်ႈၸႂ်မၼ်းဢိမ်ႇꧦ ယဝ်ႉသေ ၸင်ႇလွမ်ႁႃတူၺ်းလုင်းထဝ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ပေႃးႁၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႅၼ်ႈလႅၼ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၽႂ်းꧦသေ ၼႅတ်ႈႁိုတ်းထပၼ်လုင်းထဝ်ႈၼၼ်ႉ " လုင်းႁဝ်းယွင်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉႁ ! ၵဝ်ၶႃႈမႃးယွၼ်ႇပိင်ႇၺႃႇတီႈလုင်းႁဝ်းဢေႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မႃးၸႂ်ႉလုင်းႁဝ်းႁႅမ်ၶႃႈတၢႆ လုင်းႁဝ်းတဵၵ်းႁူဝ်ၶႃႈၸူမ်ၼမ်ႉတင်းႁိုင်ၼၼ်ႉ လုင်းႁဝ်း
ဢၢၼ်းႁႅမ်ၶႃႈတၢႆတီႈၼႆႈဢမ်ႇၸႂ်ႈႁ ႁိုဝ်! " လုင်းထဝ်ႈၵေႃႈတူၺ်းၼႃႈမၼ်းသေ " မႂ်းႁိူဝ်ႉႁၢႆယဝ်ႉႁ? '' " ႁၢႆယဝ်ႉ "
'' ပေႃးၼၼ် ပ်ုႉထွမ်ႇၵဝ်လၢတ်လႄႈ " မိူဝ်ႈၽွင်းမႂ်းတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႂ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဢၼ်မႂ်းလူဝ်ႇ မီး(ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်) ဢၼ်မႂ်းၶႂ်ႈလႆႈသေပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉပဵၼ်သင်?" ဝူၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈသေ " ပဵၼ်လူမ်းၶႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈထူၺ်ႈၸႂ်ပေႃးဢမ်ႇမီးလူမ်းၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈထူၺ်ႈၸႂ်ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈထူၺ်ႈၸႂ်ၵေႃႈ ၵဝ်ၶႃႈလူဝ်ႇတၢႆၵူၺ်းယဝ်ႉၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈလူဝ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၽဝၶႃႈမိူဝ်ႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လူမ်းဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းတီႈၶႃႈ "
လုင်းထဝ်ႈၵေႃႈ ဝႆႉၼႃႈယုမ်ႉꧦသေ" ဢိူဝ်ႈ တေႇဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇမႂ်းတွင်းဝႆႉလီꧦလႃႈဢၢႆႈဢွၼ်ႇ ဢိူၺ်း ။ ပိင်ႇၺႃႇတၢင်းႁုဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇမီးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိင်ႇၺႃႇ တၢင်းႁု ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်တီႈၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ႁဝ်း ဢၼ်တေၸၢင်ႈၸၢင်ႈတိုဝ်းႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီတႃႇၸူဝ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း ၵူႈဢွင်ႇတီႈ လႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ် ပႃးၽွၼ်းလီတႃႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းႁႂ်ႈၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းလီပႃးၸွမ်းတေႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ ဢၢႆႈၸၢႆးဢွၼ်ႇဢိူၺ်း !" " ဢေႃႈၶႃႈ လုင်းသြႃႇႁဝ်း ၶႃႈတေတွင်းဝႆႉလွင်ႈဢၼ် လုင်းႁဝ်းသွၼ်ၶႃႈၼႆႉလီꧦတီႈၶႃႈ " ၼႆသေဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶႃသွင်ၵေႃႉၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ဝၢႆႇပွၵ်ႈမႃးၸူးဝဵင်း လူင် ဢေႊတိၼ်ႇၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ ။


text:
ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဢွၵ်ႇၶေႃႈသင်ႇ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်း ၽွင်းၵၢင်ၶမ်ႈ/ ၶိုၼ်း ၊ တေ ဢမ်ႇလႆႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် 5 ၵေႃႉ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်။
ဝၼ်းတီႈ 8/6/2022 ၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မႃႇသျႄႇလေႃး ႁၢမ်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၸႂ် ၵူဝ်မီးလွင်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူဝ်ႇဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၽွင်းၶၢဝ်းသင်ႇႁၢမ်ႈ ၊ၵူဝ်ပဵၼ်ၽေးတေႃႇတူဝ်ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းသီႇပေႃႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ ၸီႉသင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၵ်ႇၼွၵ်းႁိူၼ်းၵၼ် ၽွင်းၵၢင်ၶမ်ႈ/ ၶိုၼ်း။ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁႅင်းတႄႉတႄႉတႄႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းၶၢႆၵၢတ်ႇ/ ၵူၼ်းၵႃႉၽၵ်း ၶဝ် ယၢမ်ႈလုၵ်ႉၸဝ်ႉ 2-3 မူင်းသေ ၵႂႃႇတေႃႉၽၵ်းသေ ၵႂႃႇၶၢႆ ၸွမ်းၵၢတ်ႇ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ သင်ဝႃႈ မီးလိၵ်ႈႁၢမ်ႈၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ ၵူၼ်းၵႃႉၽၵ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇၵႃႉၶၢႆၽၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။”- ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ တႃႇၵူၼ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၽွင်းၵၢင်ၶမ်ႈ/ ၶိုၼ်း၊ ၵူၼ်း ပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉၶၢႆ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ ၵႃႈလႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းႁၢၼ်ႉ ၸဵမ်ၸဝ်ႉ၊ ပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶၵူၼ်းမိူင်း။
ပိူင်လူင် ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်ၵူဝ်ၵိုင်ႉၵၢင်ႉယူႇဢမ်ႇလီၵိၼ်ဢမ်ႇဝၢၼ်ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်းသေ လူဝ်ႇၵႂႃႇႁူင်းယႃ ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈၸုမ်းပရႁိတ ၵေႃႈတေဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ တႃႇ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တေမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၼိမ်ယဵၼ်၊ ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈသုမ်ႇငမ်းၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈၸွမ်းမၢႆမီႈ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇႁိူၼ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း တေဢမ်ႇလႆႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ် တေဢမ်ႇလႆႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်၊ တေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉရူတ်ႉၵႃးသဵင်လင်၊ တေဢမ်ႇလႆႈႁွင်ႉ သဵင်လင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပႃး။
ပူၼ်ႉမႃးဝူင်ႈပၢႆၼႆႉ ၸုမ်းပရႁိတ တီႈၼမ်ႉလၼ်ႈ ၵႂႃႇသူင်ႇၵူၼ်းပဵၼ်တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇသေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ မႃးၺႃးၵူၼ်း 3 ၵေႃႉ တီႈၶူဝ် တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်း၊ ၵူၼ်း 3 ၵေႃႉၼၼ်ႉၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈလမ်းၸွမ်းရူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵူၼ်းပဵၼ်ၼၼ်ႉသေမႃးၵိုတ်းၶႂၢင်တၢင်း ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉဢဝ်ၵွင်ႈမႃးၸမ်ႈၸဝ်ႈၵႃးလႄႈၵူၼ်းၸွႆႈထႅမ်ဢၼ်ပႃးမႃးၼႂ်းၵႃး။ ပေႃႉထုပ်ႉပႃးထႅင်ႈသေ ၸႂ်ႉႁေႃႈရူတ်ႉၵႂႃႇၼႂ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉလၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ တိုၼ်းပဵၼ်ပလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်သိုၵ်း ၼုင်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေပႂ်ႉႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸဝ်ႈႁၢၼ် တၢၼ်းဢွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလႄႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA လူႉသဵင်ႈ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22/6/2022 ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
ၽူႈမီးၸၼ်ႉ SSPP ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈသဵင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လူႉသဵင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇႁူႉႁူဝ်ယွႆႈ မၼ်းၶႃႈ။ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ တေပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ် မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၸဝ်ႈႁၢၼ် တၢၼ်းဢွင်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP/SSA ၼႆႉ လုမ်းလႃးဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈႁႆးသေ တေပူၼ်ႉ ၶၢပ်ႈတူဝ် မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 24/6/2022 ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ၽူႈတွႆႈႁွၵ်ႈ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ၵပ်းၸူးတၢင်းၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP ဝႆႉယူႇ ပႆႇႁပ်ႉသၢႆ ။


text:
ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ႁိုဝ် ဝၼ်းမိူင်းတႆး ႁိုဝ် ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး ၶွပ်ႈတဵမ် 71 ပီ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း ပႃးၸဵမ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၶိုၵ်ႉယႂ်ႇလူင်။
ဝၼ်းတီႈ 07/02/2018 ပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (Shan State National Day) ၶွပ်ႈတဵမ် 71 ပီ ၵူၼ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၶိုၵ်ႉယႂ်ႇလူင် တီႈ ပၢင်ႇၵျွင်းၵွင်းမူးၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ဢူးလၢႆႇၸူဝ်းတၢၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ လူဢၢၼ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးထိၼ်ႇ ၵျေႃႇသူင်ႇ မႃးၼၼ်ႉ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃး 70 ပီယဝ်ႉ သေတႃႉ ဢမ်ႇလႆႈၸၢမ်ႇ ပူၺ်ႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ။ ၼႂ်းမိူင်းတိုၵ်ႉမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ယွၼ်ႉၼၼ် ၸင်ႇလႆႈ ၵေႃႇ သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ယဝ်ႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းသေ တေၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ဢူးတူႇရဵၼ်ႇ ဢၢၼ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်းတႆး တွၵ်ႊတိူဝ်ႊလိၼ်း ထုတ်ႉ သူင်မႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈလူဢၢၼ်ႇပိုၼ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၽႃႇသႃႇတႆးလႄႈ ၽႃႇသႃႇမၢၼ်ႈ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတႆးသေ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈတီႈ ဝၢင်းသဝ်ႁိၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း၊ လွႆၵေႃႇဝၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸတ်း ႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၶိုၵ်ႉယႂ်ႇလူင်။ တီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ၶိုၵ်ႉယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်း လၢႆ လၢႆၸႄႈဝဵင်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 7/2/1947 ၽူႈတႅၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉ 7 ၸဝ်ႈ၊ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ်သေၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွင်ႇ သီႇၸိုင်ႈတႆး။ ပီ 1947 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 7 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼမ်ႉသၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး SSS ၼၼ်ႉ၊ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း မၵ်းမၼ်ႈပၼ် 3 ပိူင် – ဝၼ်းတီႈ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႊ ၿိဝ်ႊရီႊ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းတႆး/ဝၼ်းမိူင်းတႆး၊ တုင်းဢၼ်မီးသီလိူင်ၶဵဝ် လႅင်ၼႂ်းၵၢင်ဝူင်းၶၢဝ် ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တုင်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး(ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ)၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းရႃႇၸႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽဵင်းတၢင်ႇတုင်း ႁိုဝ် ၽဵင်းၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ – ၸုမ်းထုင်ႉႁူၺ်ႈလီ


text:
ပွင်ႈၵႂၢမ်း – မွၼ်းၶိူဝ်း
ၶိူဝ်းၵူၼ်းၼိုင်ႈၶိူဝ်း တၵ်းမီးၾိင်ႈတိုဝ်းၵမ် ဢမ်ႇဝႃႈၵၢၼ်ယူႇၵိၼ် မီးၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆၶွင်ၸၢတ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ မီးၾိင်ႈ ငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၽႃသႃ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ မီးလွင်ႈၵိူဝ်းလီၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇ မီးၽႅၼ်ႇလိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈႁင်းၶေႃ ႁူမ်ႈတင်း ၵၢၼ် တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႂ်းၸီးဝိတ်ႉသၢႆၸႂ်ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း ဢိၵ်ႇတင်းလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်သႃသၼႃ ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢၼ်ဝူင်ႇဝွၵ်ႇ ၼႄထိုင်ၶိူဝ်းၵူၼ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢၼ်ပေႉတူဝ်ၶိူဝ်းၼိုင်ႈယူႇ။
လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈၶိူဝ်းၵူၼ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၸုမ်းယႂ်ႇ မီးဢွင်ႈတီႈယူႇထိၼ်ႇ ထၢၼ် ပဵၼ်ၵုမ်ႇပဵၼ်ၵွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈပဵၼ်ၶိူဝ်း ၵူၼ်းဢၼ်မီးမႃးယၢဝ်းယိုၼ်းၼၢၼ်းႁိုင် ၼပ်ႉပၢၵ်ႇၼပ်ႉႁဵင်ပီ ယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇတေယူႇလႆႈယိုၼ်းယၢဝ်းမႃးလႆႈ လၢႆပၢၵ်ႇႁဵင်ပီၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႄထိုင်လွင်ႈၵၢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ လွင်ႈမႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃးႁၵ်ႉသႃ ၶိူဝ်းၵူၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢၼ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၵုမ်ႇယႂ်ႇ မီးပိုၼ်ႉတီႈယူႇထိၼ်ႇထၢၼ်ပဵၼ်ၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇၸိုင် ဢမ်ႇမီးၽႂ် တေလႃႈလီႈ မႃးႁတ်းႁဵတ်းႁၢႆႉ မႃးႁတ်းၽိတ်း ၵွပ်ႈမီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ် ႁႅင်းယႂ်ႇ။ ၵူၼ်းၵုမ်ႇလဵၵ်ႉၵုမ်ႇၼွႆႉ ဢၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းမီးဢေႇ ယူႇႁင်းၵွႆးဢမ်ႇလႆႈ တၵ်းထုၵ်ႇၸုမ်းၵူၼ်းၵုမ်ႇယႂ်ႇမႃးပေႉၵိၼ် မႃးႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ် တိုၵ်းဢဝ် ဢမ်ႇၼၼ် မၢပ်ႇမႂ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ႁိမ်ဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၶူဝ်းႁိူၵ်ႈၶူဝ်းသူၼ် ႁူမ်ႈတင်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁေႃႁိူၼ်း သူၼ်ႁႆႈၼႃး ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း။
ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵုမ်ႇလဵၵ်ႉၵုမ်ႇၼွႆႉ ၸင်ႇလႆႈႁႃတီႈပိုင်ႈၵႂႃႇသုၵ်ႉႁူဝ်ယူႇၸွမ်းၵူၼ်းၵုမ်ႇယႂ်ႇ ႁိုဝ် ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်မီး ႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်လႄႈမီးၸႂ်ၵႂၢင်ႈၸႂ်လီ ပၼ်လွင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ် ပူၼ်ႉလွတ်ႈလွင်ႈထုၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉ တႂ်ႈၼမ်ႉမိုဝ်းၾုင်ၵူၼ်း ၵုမ်ႇယႂ်ႇဢၼ်မီးၸႂ်ႁုၵ်းႁၢႆႉ ၵႆႉဢႅဝ်ႇပေႉၵိၼ်လူလၢႆ မၢပ်ႇမႂ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈ။
ႁူမ်ႈဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၵူၼ်းၵုမ်ႇယႂ်ႇဢၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ် ဢၼ်မီးၸႂ်လီၸႂ်ႈၵႂၢင်ႈ ပၼ်ၵူၼ်းၵုမ်ႇလဵၵ်ႉဢၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်း ဢေႇၼၼ်ႉ မႃးယူႇၸွမ်းၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇပေႉပုၼ်ႈ ႁိုဝ် ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇႁႄႉႁၢမ်ႈ လွင်ႈၾိင်ႈၵၢၼ်ၵိၼ်ယူႇသဝ်း ႁိုဝ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႃၵိၼ် ႁိုဝ် လွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵိူဝ်းလီ ၵၢၼ်ယုမ်ႇယမ်ၶွင်ၵူၼ်းၸိူဝ်း မႃးပိုင်ႈဢိင်သင် လိူဝ်သေပၼ်ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းႁင်းၶဝ်ယဝ်ႉ ယင်းဝႆႉၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၵၼ် မီးသင်ၵေႃႈယိုၼ်ႈဝႅင်ႇပၼ် ပိၼ်ႇပႆႇပိုင်ႈဢိင်ၸွႆႈလိူဝ်ၵၼ်မႃး။ ၸိူဝ်းၼႆႉ (လႆႈႁၼ်မႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇ)။
ဝၢႆးၼႆႉ ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢၼ်လဵၵ်ႉၵေႇဢေႇမၢင်ၵေႃႈ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမီးမႃးၽူႈၼမ်း ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ မီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၼမ် လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵုမ်ႇၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းဢေႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၵၢၼ်ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇၽႄႈမၢၵ်ႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်မႃး မေႃယူၵ်ႉမုၼ်းၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ မေႃႁဵတ်းမေႃသၢင်ႈ မေႃဝူၼ်ႉမေႃပွင် ၸင်ႇမႃးၶဵၼ်ႇသၢင်ႈၶူင်ဢွၵ်ႇ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတိုၵ်ႉၶၢတ်ႇၸုတ်ႈႁၢမ်းဢမ်ႇမီးမိူၼ်မိူၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယႂ်ႇ ၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈလၢႆးပဵၼ်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ် ၾိင်ႈငႄႈလွင်ႈယူႇၵိၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶိူင်ႈမၢႆၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (တုင်းၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈ) ၶွင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉယၢမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၵွႆး ႁဵၼ်းႁူႉလႆႈၵူႈမိူဝ်ႈ ႁဵၼ်းႁူႉလႆႈၵူႈတီႈ ဢမ်ႇဝႃႈ လွင်ႈသင်ၵေႃႈလီ ပေႃးၶတ်းၸႂ်လႄႈမုင်ႈမၼ်ႈသႂ်ႇၸႂ် ဢမ်ႇယၢပ်ႇ ၸဵမ်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်မေႃတိၼ်မေႃမိုဝ်း ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိၵ်ႇတင်းၵၢၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်းပူၵ်းပွင် ၶိူဝ်းၵူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃသင်။ ၵွႆးၵႃႈ မိူဝ်ႈမီးၸႂ်ၶႂ်ႈဢဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်တီႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇပိုင်ႈဢိင်ယူႇမႃး ဢိၵ်ႇတင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၼၼ်ႉ ယႅၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်ၶွင်ၶိူဝ်းၵူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸိုင် မၼ်းၵေႃႈၸၢင်ႈမီးပၼ်ႁႃၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႆႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ တေပဵၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ် ဢၼ်မီးၸဝ်ႈၶွင် သွင်ၸဝ်ႈထပ်ႉသွၼ်ႉၵၼ်လႄႈၸၢင်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃယႂ်ႇလူင် ဢၼ်တေ ၸၢင်ႈၽိတ်းမေႃးၵၼ် ထိုင်ပေႃးၸၢင်ႈႁၢင်ႈသိုၵ်းႁၢင်ႈသိူဝ်တိုၵ်းတေႃးၵၼ်ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈၼင်ႇႁၼ်မႃး တူဝ်ယၢင်ႇ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တေဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းမီးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈမီးၽႅၼ်ႇလိၼ်ၶွင်ၶိူဝ်းၵူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႃႇလုၵ်ႈလၢၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢၼ်သိုပ်ႇမႃးႁုၼ်ႈသႅၼ်းပႃႈလင် တေလႆႈမီးတီႈယူႇတီႈၵိၼ် မီးၽႅၼ်ႇလိၼ်ပဵၼ်ၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇ ဝူၼ်ႉၼင်ႇၼႆသေ တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈဢဝ် ၽႅၼ်ႇလိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈႁင်းၵွႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ယူႇသဝ်းပၵ်းလၵ်း ပၵ်းထၢၼ်မႃးႁိုင်ယၢဝ်းၼၢၼ်း။
လွင်ႈဝႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႈႁူဝ်တီးလၢႆသိုပ်ႇလၢႆပၢၼ်မႃးၼၼ်ႉပူႇမွၼ်ႇယႃႈၼၢႆးႁဝ်းမႃးယွၼ်းပိုင်ႈႁူမ်ႈပိုင်ႈငဝ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉၼႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁုၼ်ႈသႅၼ်းပၢႆဢၼ်မႃးလိုၼ်းလင် ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇလႆႈသူၼ်ၸႂ် မိူဝ်ႈၸိူဝ်းၵုမ်ႇႁူဝ်ၵူၼ်း ၶိူဝ်းႁဝ်းမၢၵ်ႈၽႄႈၼမ်မႃး တေၵႂႃႇၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈ တီႈၼႆႉပဵၼ်တီႈၵိူတ်ႇတီႈပဵၼ် ပူႇမွၼ်ႇယႃႈၼၢႆးႁဝ်းယူႇမႃး ပီယၢဝ်း ၶၢဝ်းႁိုင်လၢႆၸူဝ်ႈသိုပ်ႇပၢၼ်ၵူၼ်းၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်း ၵေႃႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈဢဝ် တီႈဢၼ်မီးၵူၼ်း ၶိူဝ်းႁဝ်းယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၶွင်ႁဝ်း။
တီႈလိၼ်ၽိုၼ်လဵဝ် ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်လၢႆၶိူဝ်းၵူၼ်းဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ ပေႃးမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၼင်ႇၵၼ် ၵွႆးၵႃႈ ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇဝႅင်ႇၵၼ် မၼ်းၵေႃႈယၢပ်ႇ မၼ်းၵေႃႈၸၢင်ႈၵိူတ်ႇပၼ်ႁႃ တၢင်ႇၾၢႆႇတၢင်ႇဝႃႈ ၶွင်ၵဝ်ၶွင်မႂ်း ၼႆသေ ႁိမ်ၵၼ် တၵ်းဢမ်ႇလွတ်ႈလႆႈလွင်ႈထဵင်မေႃးၽိတ်းၵၼ် တေႃႇပေႃးထိုင်လႆႈတိုၵ်းတေႃးၵၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵၼ် လူႉတၢႆ တင်းသွင်ၾၢႆႇ။ ဢမ်ႇဝႃႈၾၢႆႇလႂ်ပေႉၵၢၼ်ႉ မၼ်းၵေႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈပေႉၵေႃႈ ၵေႃႉပေႉၼၼ်ႉ တၵ်းဢမ်ႇလႆႈယူႇၵတ်းယူႇယဵၼ် တၵ်းလႆႈၾၢင်ႉတူဝ်ၾၢင်ႉၸႂ်ယူႇၵူႈမိူဝ်ႈဢမ်ႇႁူႉဝၼ်းလႂ် တေထုၵ်ႇ ၶိုၼ်းမႃးႁဵတ်း ႁၢႆႉ။ ၵေႃႉၵၢၼ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇယဝ်ႉလၢႆ တၵ်းတေႁွမ်ႁႅင်းႁႃတိုဝ်ႉတၢင်းၶိုၼ်းမႃးၾိုၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ တၵ်းတေ ဢမ်ႇၵိူတ်ႇလွင်ႈလီတေႃႇတၢင်းလႂ်။
ပေႃးၽူႈၼမ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃပွင်သၢင်ႈ မီးၸႂ်ၵႂၢင်ႈၶိုတ်းလင်ႁၼ်ၼႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလႆႈမႃးႁိမ်ၵၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလႆႈ မႃးတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇဝႃႈၶိူဝ်းလႂ်လႆႈလိူတ်ႇတူၵ်းယၢင်ဢွၵ်ႇလူႉတၢႆ မိူဝ်ႈႁဝ်းယူႇၸွမ်းၵၼ်မႃးလႆႈ ၵေႃႈ တၵ်းယူႇၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈ တၵ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၵၼ် မၢပ်ႇမႂ်ၵၼ် လူလၢႆၵၼ်လႄႈ ႁဝ်းယူႇႁူမ်ႈၵၼ်မိူၼ်ၼင်ႇၵႃႈပူၼ်ႉမႃး မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ပိၼ်ႇပႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵၼ် ၼပ်ႉၼႃႈ ထိုဝ်တႃၵၼ် ယူၵ်ႉယွင်ႈၼပ်ႉယမ်ဢူငဝ်းၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းယၢမ်းယူႇၸွမ်းၵၼ်မႃးၼပ်ႉၸူဝ်ႈၵူၼ်း ပေႃးလၢႆသိုပ်ႇ လၢႆပၢၼ်ၼၼ်ႉၸိုင် ဢမ်ႇမီးသင်တေမႃးယႃႉႁႂ်ႈႁဝ်းတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၵၼ်လႆႈ။


text:
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇယူႇၵေႃႉတီႈၵေႃႉတၢင်း ယွၼ်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၶိုင်ဢၢင်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 17/6/2022 သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ၶိုင်ႇဢၢင်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတူၵ်းၸႂ်သေ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ၽွင်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၸိူင်ႉၼႆ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်း၊ ၶဝ်ဝႃႈတေမႃးၵဵပ်း ၵူၼ်းသိုၵ်းမႂ်ႇၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃး ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ႁႃတီႈယူႇႁင်းၽႂ်မၼ်းသေၵေႃႈ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်ၵေႃႈႁင်းၽႂ်မၼ်းၵူၺ်းၶႃႈ။ ”
ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ငၢၼ်း၊ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈလႄႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။
“ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉတႄႉၶႃႈ။ ပဵၼ်တီႈယူႇမႂ်ႇလႄႈ လႆႈတႄႇၶိုၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇမူတ်းၶႃႈယဝ်ႈ။ တီႈၼႆႉဢမ်ႇမီးၵၢၼ်သင် ငိုၼ်းၶဝ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ ယၢပ်ႇတႃႇၵိၼ်ၶႃႈဢိူဝ်ႈ ” ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းၼၼ်ႉသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၸူး ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ TNLA ၸဝ်ႈႁၢၼ်မၢႆးဢၢႆႈၵျေႃႇ တႃႇတွင်ႈထၢမ် ၵူၺ်းၵႃႈၵပ်းသိုပ်ႇဢမ်ႇလႆႈ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ပၢႆႈမႃးတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်း TNLA ၼႄး သိုၵ်း RCSS ၶဝ်ႈယူႇ ၸွမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႇသေ ဢၢၼ်းပိၵ်ႉဝၢၼ်ႈ သွၵ်ႈတဝ်တီႉၺွပ်း လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸင်ႇလႆႈပၢႆႈဝႃႈၼႆ။


text:
ပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈ ၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး မီးပီႈၼွင်ႉတႆး တီႈၸမ်/ ၵႆၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈတင်း ၼမ် ၼႂ်းဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ မီးၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 17/02/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ပွင်ပဵၼ်ပၢင်ပွႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပိုတ်ႇပၢင်ပွႆး ယုၵ်ႉ ယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း 42 တီႈဝတ်ႉဝိႁၢရ်လူင် ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ဢိူင်ႇတႃႈတွၼ်း ၸႄႈဝဵင်း မႄႈဢၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
ၸၢႆးသႅင်ယ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ပွင်ပဵၼ်ပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး/ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးၼႂ်းပီၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇသူၼ်ၸႂ်/ ၶဝ်ႈၸႂ် မႃးၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈတင်းၼမ် မိူၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းတုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မႃးၾၢၵ်ႇၾင် ပၼ်ဝႆႉ လၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး(ၼၢႆးဢမ်းၽိူဝ်း) ၵေႃႈ ၶိုၼ်းမႃးလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ၼႆႉ မၼ်းလိုၵ်ႉလမ်ႇတွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ သမ်ႉမႃးႁဵတ်းပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈ ၶူးမေႃၼႆႉ မၼ်း မီးၽွၼ်းလီ တႃႇတႆးႁဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁဵတ်းသင်သမ်ႉ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွႆႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ မွၵ်ႇၸၢမ်လႃႇ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွင်သုၼ်ႇတူဝ်ၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း မၼ်းပဵၼ်ၶွင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ၊ ပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ မွၵ်ႇ ၸၢမ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသေ ပဵၼ်တီႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းသေလႄႈ ၶဝ်ၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ် ဝၼ်းယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး မႃးပဵၼ်သုၼ်ႇၵၢင် ပဵၼ်လၵ်း ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းသေ ၸင်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းမႃး ၵူႈပီပီ” ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း 42 တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ၸိုင်ႈထႆး ပီၼႆႉ ယူႇတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃပွင် ပဵၼ်ပၢင်ပွႆး ပေႃႈလူင်ယဵၼ်း ၵၢဝ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈ ဝဵင်းမႄႈဢၢႆး သိတ်ႊထိသၵ်ႊ ဢႃႊၽိၵုၼ်ႊၶျႆႊသုၵ်ႊ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်ပွႆး ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသႅင်ယ လၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးၵႂႃႇဝႃႈ “ ပိူင်လူင်မၼ်းၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်းၶူၼ်ႉၶႆႈလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈဢၼ်မုၼ်ယႂ်ႇၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ တႆးယႂ်ႇတႆးၼွႆႉ ႁဝ်းပဵၼ်ပီႈ ၼွင်ႉၵၼ် ႁဝ်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသၢႆလဵဝ် လိူတ်ႈလဵဝ်ၵၼ် ၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၶွင်တႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈမႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃး ယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ မုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃႈ လႆႈလၢတ်ႈမႃး တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် တီႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ၊ ပေႃႈထဝ်ႈထူဝ်ႉ၊ ပေႃႈထဝ်ႈသႅင်ၸၢႆး၊ ၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း ၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈငိၼ်းတၢမ်ႁူလႄႈ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆးၵေႃႈ ၸင်ႇၶႆႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ၾိင်ႈငႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးၶွင်တႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈမႅတ်ႇပႅင်းႁၵ်ႉသႃပႂ်ႉပႃးၵႂႃႇ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵေႃႈ ၶႆႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄႁဝ်းၶိုၼ်းသေ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶုၵ်းဝူၼ်ႉ ဢွၵ်ႇ ၶွပ်ႈထိုင်ၶိုၼ်းထႅင်ႈ၊ ဢၼ်မုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လၢတ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆသေလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းထႆးၵေႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉမၵ်းမၼ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း 42 တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်ၼႆႉ တႄႇၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16-19/02/2018 ။ တီႈၼႂ်းပၢင်ပွႆးသမ်ႉ တွၼ်ႈၵၢင်ဝၼ်း ႁေႃးလိၵ်ႈ ၶွင်ၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး တႅမ်ႈဢွၵ်ႇဝႆႉၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ။ တွၼ်ႈၵၢင်ၶမ်ႈသမ်ႉ မီးပၢင်ၼႄ တၢင်းၵႃႈၼူၵ်ႉ/ တူဝ်း၊ တၢင်းၵႃႈယိူင်း/ ၸိူင်း ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးလႄႈ ၵႂၢမ်း ပၢၼ်ၵဝ်ႇပၢၼ်မႂ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 17 တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 3 မူင်းဝၢႆးဝၼ်းသမ်ႉ မီးပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈလွင်ႈ လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆ ပေႇတႆး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်လႄႈ မိူဝ်းၼႃႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 18 တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 12 မူင်းသမ်ႉ မီးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆး မိူင်းထႆးတင်း မိူင်းတႆး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းတုင်၊ ၸုမ်းမွၵ်ႇ ၵွၼ်ၼုမ်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵုင်းထဵပ်ႈ(မိူင်းၵွၵ်ႇ)၊ မႄႈသွတ်ႇ၊ မႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ မိူင်းၾၢင်၊ မႄႈဢၢႆး၊ ၶျႆးပရႃႇၵၢၼ်းလႄႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆတီႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸွႆႈထႅမ် တင်းၼမ်လၢႆ ဝႃႈၼႆ။