text:
ယေႇၸၵျူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းယေႇၸၵျူဝ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ရေစကြိုမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yesagyo Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းယေႇၸၵျူဝ်ႇယဝ်ႉ။
လႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်ႉဝႆႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းယေႇၸၵျူဝ်ႇၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်တူၵ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇသုတ်းသုတ်း တီႈၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းယေႇၸၵျူဝ်ႇၼႆ့ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်တင်း ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႄဝႆႉ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[3]
- ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး (ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း)၊
- ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းဢူး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမျွင်ႇ (ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း)၊
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ တီႈ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ၊
- ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းမျႅင်ႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 57.
- ↑ National Telephone Area Codes. Myanmar's Net.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "Yesagyo Township - Magway Division"[permanent dead link] map ID: MIMU154v01, creation date: 5 June 2010, Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- "Yesagyo Google Satellite Map" Maplandia World Gazetteer
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Coordinates on Wikidata
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since August 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းတင်းသဵင်ႈ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ပထဝီႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ


c: text/html

text:
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 6 လိူၼ် ၸပ်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တီႈဝဵင်းပၢင်လူင်
ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 6 လိူၼ် တိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊ ဝိတ်ႉ 19 ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ...
COVID-19 ၽႄႈလႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵၢတ်ႇမိူင်းမႂ်ႇ/ၵဵင်းမႆႇ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈ၊ ၵၢတ်ႇမိူင်းမႂ်ႇ/ၵဵင်းမႆႇ ပိၵ်ႉထပ်းၵၼ်လၢႆဝၼ်းလႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ဢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ႁၢမ်းၵၢၼ် ၊ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ ။ တႄႇဝၼ်းတီႈ 8/10/2021...
ၵူၼ်းၸပ်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼႂ်းဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်းမီး 100 ပၢႆ ပႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ 10 ၵေႃႉ
ၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တင်းမူတ်း 168 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယု 10 ၶူပ်ႇ...
ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶိုင်သမ်း Sinovac ပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းတႆးသႅၼ်ပၢႆ
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေသမ်းၶဵမ်ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢႃယု 12 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် တႃႇ သႅၼ်ၵေႃႉပၢႆ ၊လႆႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ၾၢႆႇပၢႆယူႇလီၸႄႈမိူင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေတႄႇသမ်းပၼ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16/10/2021...
ၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ထပ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တၢင်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ယွမ်းလူင်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ တၢင်းဝဵင်းဢွၼ်ႇသမ်ႉတိုၵ်ႉမီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း လူႉတၢႆယူႇၵူႈဝၼ်း ။ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁွင်ႉသမ်းၶဵမ်ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ၊ ၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ဢမ်ႇပေႃးမီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ တၢင်းဝဵင်းဢွၼ်ႇတႄႉ တိုၵ်ႉမီးၼမ်။...
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဢမ်ႇမီးမၢႆၾၢင် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇသမ်းၶဵမ်ႁႄႉၵင်ႈၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဢၼ်မႃးမီးတီႈမိူင်းငေႃႉ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးမၢႆၾၢင် (မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ) ၼၼ်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇသမ်းၶဵမ်ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃး ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈဢဝ်မၢႆၾၢင် ၸႄႈဝႂ်သင်မႃးလူး။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢႃယုတဵမ် 18 ယဝ်ႉၵေႃႈ...
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵိုတ်းတိုၵ်းထႅင်ႈ 5 လိူၼ် ၸွင်ႇပၢင်တိုၵ်းသမ်ႉ တေယဵၼ်တႄႉယူႇႁႃႉ
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း 2021/10/6 ၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 27 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸၵၸ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းထႅင်ႈ 5 လိူၼ်ၼႆ ၵူႈၵေႃႉၵေႃႈ တေငိၼ်းၵၼ်ယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၸၵၸၶဝ်...
ၵူၼ်းၵဵင်းတုင် ပွတ်းသၢႆဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈၼမ်
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 မီးၵႂႃႇ 4,280 ပၢႆယဝ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ၵူတ်ႇ ထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ...
ၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉၶူဝ်ႊဝိတ်ႉတီႈၼမ်ႉတူႈမီး 18 ၵေႃႉ
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပုင်ႈၶိုၼ်ႈ 600 ပၢႆ လူႉတၢႆယဝ်ႉ 18 ၵေႃႉ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ...
တၢင်းပဵၼ်ၽႄႈႁႅင်း ၸဝ်ႈၼႃးၵဵင်းတုင် မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁပ်ႉၸၢင်ႈ
ၸဝ်ႈၼႃးၵဵင်းတုင် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁပ်ႉၸၢင်ႈ ႁဵတ်းၼႃး ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တိုၵ်ႉၽႄႈ လၢမ်းႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း...
SSPP တေ Lockdown ငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝူင်ႈ
တႃႇ ႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေဢမ်ႇၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉၼႆသေ ယူႇတီႈ SSPP တေ Lockdown ငဝ်ႈ ငုၼ်းဝႆႉဝၢၼ်ႈႁႆးဝႆႉ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝူင်ႈ...
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင်တီႈပၢင်ႇၵေႇတုၼၼ်ႉ လူႉတၢႆၵေႃႉ႞
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 5/10/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸၢႆးလူၺ် ဢႃယု 30 ပီ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်း ဢိူင်ႇပၢင်ႇၵေႇတု ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈ လွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း...
ၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶိုၼ်ႈႁႅင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈထိုင်တီႈလႆႈပိၵ်ႉႁၢၼ်ႉ
ၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈၸွမ်း ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵိၼ်းၸႂ် ။ ၽွင်းႁၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊလႄႈ ႁူဝ်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထိူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2021 ၼႆႉမႃး ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်းသေ မၢင်ႁၢၼ်ႉဢမ်ႇ...
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းၵိုင် သၢမ်ႁဵင်ပၢႆ ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်း
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းၵိုင် ႁူဝ်ၵူၼ်းသၢမ်ႁဵင်ပၢႆ ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ယူႇ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 4/10/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်...
ၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸပ်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼမ် တၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၵေႃႈမီး
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၾၢႆႇယူႇလီ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼမ်ၶိုၼ်ႈၵူႈဝၼ်းယၢမ်းလဵဝ်မီးၵႂႃႇ 400 ပၢႆ လူႉတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်မီး 5 ၵေႃႉ...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 May 2020 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈ (4) ၵေႃႉ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 May 2020 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သမ်ႉ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈ (2) ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်မႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၵေႃႉထီႉ (59)၊ (119)၊ (179)၊ (180)၊ (107) လႄႈ (154) ႁူမ်ႈ (6) ၵေႃႉ သေ ယူႇသဝ်းၼႂ်း တိူင်းပႃႇၵိူဝ် လႄႈ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဝၼ်းထီႉ 23 May 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 25 May 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 07 : 00 မူင်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 35 ၸူဝ်ႈမူင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇပႆႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး မီး (8) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး (5) ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၵေႃႉထီႉ (121)၊ (29) ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်တီႈ ႁူင်းယႃၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး၊ ၵေႃႉထီႉ (14) ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်တီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵေႃႉထီႉ (143) ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းမူႇၸေႊ လႄႈ ၵေႃႉထီႉ (96) ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်တီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 25 May 2020 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 07 : 00 မူင်း ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မီး (201) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ် လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး (6) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသမ်ႉ မီး (122) ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း (122) ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇ (109) ၵေႃႉတႄႉ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃယဝ်ႉသေ မေႃယႃၶဝ် ၶိုၼ်းႁႂ်ႈမိူဝ်းၵဵပ်းတူဝ်ယူႇ ဝႆႉတီႈႁိူၼ်းလႄႈ လူလွမ်ပႂ်ႉတူၺ်းပၢႆးယူႇလီၵႂႃႇထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Types of nouns – ႁူဝ်ၶေႃႈၶွင်ၼၢဝ်းသ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်
ႁူဝ်ၶေႃႈၶွင်ၼၢဝ်းသ် မီသင်ၽွင်ႈလၢႆလၢႆ?
ၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၼႆႉ ၼၢဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီးထႅင်ႈလၢႆမဵဝ်းဢၼ်ၸႅၵ်ႇၽေၵၼ်ဝႆႉ ၸွမ်းၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းၼႆၶႃႈ ၊ ပေႃးလၢတ်ႈထိုင်လွင်ႈ Nouns ၼၢဝ်းသ် ၵေႃႈ တေဝူၼ်ႉလႆႈဝႃႈ ၼၢဝ်းသ် ၼႆႉပဵၼ် ၵူၼ်း ၊ သတ်း ၊ ၶူဝ်းၶွင် ၊ ဢွင်ႈတီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ ။
ၵူၺ်းၵႃႈတီႈၼႆႉ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်တေႁဵၼ်းႁူႉ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈၶွင်ၼၢဝ်းသ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈ လႄႈၽူႈလဵပ်ႈၶဝ်တေပွင်ႇၸႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇယူႇၼႆၶႃႈ ။
ႁူဝ်ၶေႃႈၶွင်ၼၢဝ်းသ် ၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း
1. Common noun
Common nouns ၵေႃႈပဵၼ် ၼၢမ်ႊ ၊ ၸိုဝ်ႈ ဢၼ်တႅၼ်းတၢင်တီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်း ၊ တူၼ်ႈမႆႉ ၊ သတ်း ၊ မိူင်း ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းယူဝ်းယူဝ်းဢၼ်ႁဝ်းၸႂ်ႉၵၼ်တႃႇသေႇၼႆယဝ်ႉ ။
2. Proper noun
Proper nouns ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်း ၸိုဝ်ႈၶွင်ၵူၼ်း ၊ ၸိုဝ်ႈၶွင်ဢွင်ႈတီႈ ၊ ၸိုဝ်ႈၶွင် သိင်ႇၶွင် ၶူဝ်းၶွင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်း Sai Sai ၸၢႆးၸၢႆး ၸိုဝ်ႈဢွင်ႈတီႈ Lashio လႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈမိူင်း Thailand မိူင်းထႆး ၊ တႃႇတွင်းငၢႆႈ Proper Nouns ၼၼ်ႉတေ တေႇၸႃႉတူဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ယႂ်ႇဢွၼ်တၢင်းတႃႇသေႇၼႆၶႃႈယဝ်ႉ ။
3. Concrete noun
Concrete nouns ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ မဵဝ်းဢၼ်ႁဝ်းလႆႈယိပ်း ၊ လႆႈႁၼ် ၊ လႆႈငိၼ်း ၊ လႆႈဢၢႆသႅဝ် ၊ လႆႈဢရသႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃႈ ၊ မႅဝ်း ၊ ၵႃး ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၊ သဵင်လင် ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် Concrete Nouns ယဝ်ႉၶႃႈ ။
4. Abstract noun
Abstract nouns ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉမၢႆထိုင် ၼၢမ်ႊ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတူဝ်တူၼ် ဢၼ်တႄႉမၼ်း လႄႈပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၊ တၢင်းဝူၼ်ႉ ၊ လွင်ႈၸႂ်လမ် ၊ လွင်ႈၵျေႃႇ ၊ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈ ။
5. Collective noun
Collective nouns ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉပဵၼ် ၼၢမ်ႊ ဢၼ်မၢႆထိုင် ၵူၼ်းၵေႃႈလႆႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵေႃႈလႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈပဵၼ်ၼၢမ်ႊ ဢၼ်ပဵၼ်မူႇ ပဵၼ်ၸုမ်း ယူႇႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်ၼႆၶႃႈ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႃႈႁိူၼ်း ၊ မုၵ်ႉၸုမ်း ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၊ ၸုမ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် Collective nouns ယဝ်ႉၼႆၶႃႈ ။
ဢေႃႈၶႃႈတင်းႁႃႈၶေႃႈၼႆႉၵေႃႈပဵၼ် Type of nouns ဢၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်လႆႈႁဵၼ်းႁူႉၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈ Type of nouns မၼ်းပဵၼ်ဢီႈသင် လႄႈ တင်းႁႃႈၶေႃႈၼႆႉ မၼ်းၸႂ်ႉပိူင်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 2 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,411 ၵေႃႉ သေ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 26 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (Ministry of Health and Sports, Myanmar) ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ တႄႇဝၼ်းထီႉ 1 December 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 2 December 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် လႆႈၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း ၵူၼ်း 19,680 ၵေႃႉသေ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 1,411 ၵေႃႉလႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆထႅင်ႈ 26 ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇ 22 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇလွင်ႈပႃး ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈယူႇ 1,258 ၵေႃႉ မိူၼ်ၵၼ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 December 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,476 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ် 1,476 ၵေႃႉၼႆႉ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း 13 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ 2 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် 2 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း 1 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီး 21 ၵေႃႉ၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 886 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 299 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 92 ၵေႃႉ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ 57 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 32 ၵေႃႉ၊ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း 25 ၵေႃႉ၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ 23 ၵေႃႉ၊ မိူင်းၶၢင် 15 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၵူၺ်း 15 ၵေႃႉ၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ 6 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ 2 ၵေႃႉ၊ မိူင်းၶျၢင်း 1 ၵေႃႉ၊ မိူင်းယၢင်း 1 ၵေႃႉ လႄႈ မိူင်းယၢင်းလႅင် 1 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်းၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး (Public Health Laboratory – Taunggyi) မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း လႆႈၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း ၵူၼ်း 538 ၵေႃႉသေ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 9 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇၵဵပ်းတူဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 4 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် 1 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး 7 ၵေႃႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလွႆၵေႃႇ မိူင်းယၢင်းလႅင် 2 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဝၼ်းထီႉ 23 March 2020 တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 2 December 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး 93,600 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 1,998 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 72,601 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး (မၢၼ်ႈ: သံတောင်ကြီးမြို့နယ်; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thandaunggyi Township; ယၢင်း: သါတီကၠံၤကီၢ်ဆၣ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၽဢၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 18°38′0.3″ လႄႈ 19°30′10″ ၊ လွင်ႇၵျီႇၵျူႉဢွၵ်ႇ 96°22′12″ လႄႈ 97°12′41″ သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇတၢင်းတူၵ်း မီးမွၵ်ႈ 24.5 လၵ်း လႄႈ ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇတၢင်းၸၢၼ်း ယၢဝ်းမွၵ်ႈ 58 လၵ်းၼၼ်ႉသေ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝဵင်းသီႇဝဵင်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မီး 1412.89 လၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၽရူးသူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၽႃသွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယေႇတႃႇသျေႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်းၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၽႃႇပုၼ်ႇသေ၊ ၽၢႆႇတၢင်းႁွင်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[3]
ဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်ႈတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ
- ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး၊
- ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇ၊
- ဝဵင်းလဵၵ်ႉတူဝ်ႇ လႄႈ
- ဝဵင်းပေႃးၵလိ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ဢၼ်မီးၵွင်းလွႆ၊ သၼ်လွႆ ဢၼ်လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇၵၢႆႇၸူးၽၢႆႇၸၢၼ်းၼႆႉ ၼႂ်း ပၢင်သိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ဢၼ်ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီ 1885 ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဢင်းၵိတ်ႉၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ သိမ်းဢဝ်လႆႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ထိုင်တွင်ႇ တွင်ႇငူႇ မႃးၼႆသေတႃႉ ယူႇၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် ၸင်ႇၵွႆႈႁူၺ်းဢဝ်သိမ်းဢဝ်လႆႈပႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ထုင်ႉသၼ်လွႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇၼၼ်ႉ ထိုင် ပီ 1900 တဵမ်ၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇပၵ်းလုမ်း တီႈ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်းပိၼ်ႇ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝၢၼ်ႈထူင်းၽူဝ်ႇၵျီး ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢိင်လူၺ်ႈၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းသေ မိူဝ်ႈပီ 1910 ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆႉပၵ်းလုမ်းတီႈ လဵၵ်ႉတူဝ်ႇၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ထိုင်ပီ 1935 မႃး လႆႈၶၢႆႉပၵ်းလုမ်းတီႈ တၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ဢၼ်ပဵၼ် ဢွင်ႈလိုဝ်ႈသဝ်းၶၢဝ်းမႆႈ ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉ သူၼ်ၼဵင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1951 ဝၢႆးသေ မၵ်းမၼ်ႈၾိင်ႈမိူင်း ဢၼ်တေမႄးလၵ်းမိူင်း ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး၊ ၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းလႅင်းပွႆႉ၊ ဝဵင်းၽဢၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်းယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1959 မႃး လႆႈၶၢႆႉပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း တီႈ ဢွင်ႈ 13 လၵ်း တီႈတၢၼ်ႇတွင်ႇဝဵင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1973 ဢိင်လူၺ်ႈ လိၵ်ႈၶေႃႈပူင် ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းသေ တၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ ဢဝ်တင်း ဢိူင်ႇဢၼ်မီး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇသေ ၸင်ႇလႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းမၵ်းမၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ဢိင်လူၺ်ႈ လိၵ်ႈၶေႃႈပူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းသေ မိူဝ်ႈ 26.4.2000 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ် ဢိူင်ႇတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးသေ ဢဝ်တင်း ပွၵ်ႉ 5 ပွၵ်ႉ ၸူးၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးမႃးယဝ်ႉ။ ပီ 2002 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးသေ ၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၽႄသေ လႆႈပိုၼ်ႇ လုမ်းၸႄႈဝဵင်းၽႄမႃးယဝ်ႉ။ ပီ 2006 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းၽႄသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးၸႄႈဝဵင်းယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တႄႇဢဝ် ပီ 2007 မႃး လႆႈပိုၼ်ႇ လုမ်းၸႄႈဝဵင်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပီ 2008 မႃး လႆႈယႃႉပႅတ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႄလဵၵ်ႉတူဝ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႄပေႃးၵလိသေ လႆႈပဵၼ်မႃး ဝဵင်းလဵၵ်ႉတူဝ်ႇ လႄႈ ဝဵင်းပေႃးၵလိသေၵေႃႈ လႆႈတင်ႈလုမ်းတီႈ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇသေ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်လုမ်းမႃးယဝ်ႉ။
ၵေးၼမ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁွင်ႈမျိတ်ႉငၢၼ်း၊ ႁွင်ႈၵျီး၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်းၼီႇ၊ ႁွင်ႈပသိ ၸိူဝ်းၼႆႉလႆလူင်းဝႆႉသေ ႁွင်ႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းတႄႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈတွၵ်ႉယေႇၶတ်ႉယဝ်ႉ။ လွႆဢၼ်သုင်သုတ်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ်ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ 3000 ထတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွႆၼေႃပူပေႃးသေ တၢင်းသုင်မီး 4824 ထတ်းယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်းၼႆႉ မီး 240 ထတ်းယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးၾိင်ႈၾႃႉမႆႉႁွၼ်ႉမိုၵ်းယမ်းသေ တၢင်ႉမႆႈဢၼ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီး 29°C လႄႈ တၢင်ႉမႆႈ ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်းၼႆႉ မီး 14°C ယဝ်ႉ။
သိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉသၽႃႇဝ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႉၼမ် ၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉဢွင်ႈတီႈသေ ႁဵတ်းႁႆႈၵူႈပီ၊ မီးလွင်ႈၽၼ်းတူၼ်ႈမႆႉပႃႇမႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽႆးမႆႈပႃႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ထိူၼ်ႇၵေႃႈလႆႈဝၢႆးမႃးသေ ပႃႇထိူၼ်ႇဢၼ်မီးၼႂ်း ၶွပ်ႇၸိူၵ်ႈ မီး 6.025% သေ ပႃႇထိူၼ်ႇထုၵ်ႇႁႄႉၵၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼွၵ်ႈၶွပ်ႇၸိူၵ်ႈၼႆႉ မီး 28.639% လႄႈ ပႃႇထိူၼ်ႇဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼႆႉ မီး 93.12% ယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တေႃႇထိုင် 2017 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် သဵင်ႈၼၼ်ႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်း မီးပွၵ်ႉ 19 ပွၵ်ႉၼၼ်ႉ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မီး 3478၊ ႁူဝ်ႁိူၼ်း မီး 3478၊ ဢိူင်ႇမီး 59 ဢိူင်ႇ၊ တီႈဝၢၼ်ႈ 341 ၼၼ်ႉ လင်ႁိူၼ်း မီး 14912၊ ႁူဝ်ႁိူၼ်းမီး 14518 သေ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႆႉ တိူဝ်းၼမ်လိူဝ်ယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်း88738 ၼၼ်ႉ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ ၸၢႆး 9143 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 9334 ၵေႃႉ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ဝႆႉသေ၊ ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၼၼ်ႉ ၸၢႆး 34890 ၊ ယိင်း 35361 သေၵေႃႈ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 18477 ၵေႃႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ႁူမ်ႈမီး 70251 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ၼႆႉ မီးသၢႆတၢင်းလိၼ် တွင်ႇငူႇ-တၢၼ်ႇတွင်ႇ-တၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆသေ သၢႆတၢင်းသုတ်းတီႈ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ႇသိၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ၽႃႇလႃႇ၊ ၵႃႇၽီႇ၊ ၼဵင်ႈ၊ မၢၵ်ႇဢုၼ်၊ ယၢင်၊ မၢၵ်ႇလၢၼ်းလိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵုၼ်ႇသိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်ႇၵႃႉၶၢႆၸူး ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ႇ၊ တီႈဝဵင်းတွင်ႇငူႇ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ ၽၢႆဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁဵတ်း၊ ၽၢႆဢၼ်ၵေႃႇႁဵတ်းႁင်းၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇမီးဝႆႉ။ ၽၢႆတေး၊ ၽၵ်းတူထိင်းၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇမီး။ ၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁူမ်ႈမီးယူႇ 91959 ဢေႇၵယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်မၢၵ်ႇမဵတ်ႉ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ငႃး၊ မွၵ်ႇဝၢႆႇဝၼ်း၊ ထူဝ်ႇ၊ ၵုၺ်၊ ဢွႆႈ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မၢၵ်ႇမဵတ်ႉၶၢဝ်းႁိုင် ၼင်ႇ ၼဵင်ႈ၊ ၵႃႇၽီႇ၊ မဵတ်ႉယၢင်၊ မၢၵ်ႇဢုၼ်၊ မႆႉပူႉ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႃႇထိုင် ပီ 2017 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈၼိုင်ႈပီ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ 8241782 ၸွႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽႃႇလႃႇ၊ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉပွမ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈလွၵ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၶုၵ်းၶူဝ်းႁေသၽႃႇဝတိုၼ်းလၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆ၊ ၵၢၼ်ၶုတ်း ၵဵဝ်ႈသႅင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းာ, သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 51.
- ↑ Thandaunggyi Township Map, Myanmar Information Management Unit (MIMU). Archived from the original on 2016-03-04။ Retrieved on 2019-04-03။
- ↑ (2017၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်) ၶေႃႈမုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး. ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ, 3.


text:
ပလႅတ်ႉဝ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပလႅတ်ႉဝ (မၢၼ်ႈ: ပလက်ဝမြို့နယ်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Paletwa Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းတတ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်တူၵ်း ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသုတ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈသေ တင်း မိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ ၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် ႑႘ ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပလႅတ်ႉဝယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ၽွင်းငမ်း လႄႈ မိူဝ်ႈပၢၼ် ဢူးၼူႉ ၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းပလႅတ်ႉဝၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇသေတႃႉ ထိုင်ပၢၼ် ဢူးၼေဝိၼ်းမႃး ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းမႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-႒. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, ႕႒.


text:
မိူင်းၶႄႇဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆသေ သိုပ်ႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼၢမ် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ မၢင်တီႈလွမ်ႉႁူဝ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် October 2020 ၼၼ်ႉမႃး ၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇ တႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းတႆးၶတ်းၶႂၢင်ၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈလဵဝ် လွမ်ႉႁူဝ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႈပႃႈၼမ် ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶၢင်−မိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိူၼ် November 2020 လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မိူင်းၶႄႇဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈလွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေယဝ်ႉ တႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ ဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ၊ ဝဵင်းၵုင်းၵႅင်း လႄႈ ဝဵင်းၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃၵူဝ်းၵၢင်ႉ တႃႇ (3) ၸႄႈဝဵင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူင်းၶႄႇ လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆးလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသွင်ၽၢႆႇ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵႂႃႇယဝ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ မိူင်းၶႄႇ ၶိုၼ်းသုတ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ် December 2020 ၼႆႉ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ လႆႈၶိုၼ်းၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်မိူင်းၶႄႇၶဝ် လွမ်ႉႁူဝ်ႉၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈ သၢၼ်ၶတ်းထႅင်ႈသေ သွင်ၽၢႆႇတိုၵ်ႉငူပ်ႉငီႉၵၼ်ဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
လႅၼ်လိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ မိူင်းၶႄႇ မီးတၢင်းယၢဝ်း 1,360 လၵ်းပၢႆသေ ၽၢႆႇၶႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်မီးၵူၼ်းၵိုၼ်းယူႇၶွၼ်ႈၵၼ်ၼမ်ၼၼ်ႉ၊ လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ တႃႇ 400 လၵ်းပၢႆယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီႊ 1961 ၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ မိူင်းၶႄႇ မီးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်သွင်မိူင်းတင်းသွင်ၽၢႆႇ တႃႇတၢင်းၵႂၢင်ႈ 10 မီႇတိူဝ်ႇ (မွၵ်ႈ 33 ထတ်း) ၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇၼၼ် မိူင်းတႆးၵေႃႈယဝ်ႉ မိူင်းၶႄႇၵေႃႈလီ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁိူၼ်း၊ တေဢမ်ႇလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇမဵဝ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ (5) ပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ သွင်မိူင်း တေလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်းလႅၼ်လိၼ်ၸွမ်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈ မိူင်းၶႄႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ တႃႇ (8) တီႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းသွင်မိူင်းလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် သၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းယဝ်ႉ သိုပ်ႇတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင်တီႈ မိူင်းၶႄႇၵႂႃႇသေ လူဝ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႃႇ (8) တီႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းမူတ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ၊ ၼႂ်းၵႄႈလၵ်းသဝ်ႁိၼ် ၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် BP 121−122 လႅၼ်လိၼ်ဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ လႄႈ ၸွမ်းလၵ်းသဝ်ႁိၼ် BP-125 ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်း ၵၼ်တၢင်းမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉတႄႉ မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်သေတီႈၼႆယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈၸိုင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် (KIA) တီႈဝဵင်းလၢႆႇၸႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈပႃႇၵျွင်ႇ ဢၼ်မီးလႅၼ်လိၼ် တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽၢႆႇၶႄႇၶဝ် လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းဝႆႉမူတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးဝႃႈ လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ် ႁၢင်ႈၵၢင်ၵွင်ႈထႆႇ CCTV လႄႈ မီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ပႂ်ႉဝႆႉပဵၼ်တီႈပဵၼ်ယွမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆလၢႆဢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ဢၼ်ၶႄႇၶဝ် လွမ်ႉႁူဝ်ႉလဵၵ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃးတႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း တေမီးတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း တၢင်ႇလွင်ႈတၢင်ႇဢၼ်ပႃးယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ႉလဵၵ်းမိူင်းၶႄႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး−ၶႄႇ ၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈႁွင်ႉဝႃႈ Southern Great Wall ၼႆသေ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉယူႇ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇၶဝ် ပွႆႇဝႆႉပဵၼ်ၸွမ်း ပိုၼ်ႉတီႈသၽႃႇဝမႃးၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆသိပ်းပီႊ၊ ထိုင်မႃးၵမ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ မႃးလွမ်ႉႁူဝ်ႉၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မီးၶေႃႈထၢမ်ဝႆႉတင်းၼမ်ဝႃႈၼႆ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႃႈ (5) ပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ သွင်မိူင်း တေလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းၼႃႈလိၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီႊ 1960 ၼၼ်ႉ သွင်မိူင်းၵေႃႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၽွင်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 1995 ၼၼ်ႉမႃး တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 24 ပီႊတဵမ်တဵမ် သွင်မိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈသင် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၵေႃႈ ဝႆႉပၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽႂ်မၼ်းၵူၺ်း တူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးၵႂႃႇၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းထီႉ 9 October 2019 မိူင်းၶႄႇ ဢဝ်ၵႃးၶုတ်းလိၼ်သေ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၶုတ်းႁွင်ႈ ႁိမ်းၶၢင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်ဝဵင်းၼွင်တဝ်း မိူင်းၶႄႇ ၼႂ်းၵႄႈလႅၼ်လိၼ် BP-57 လႄႈ BP-58 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလၢႆလၢႆၸုမ်း ယၢမ်ႈသၢၼ်ၶတ်းမႃးယဝ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈမိူၼ်ၵၼ်။
ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး ၼႂ်းပီႊ 2019 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ၸင်ႇၶိုၼ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း တိုၼ်းသူင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾူၼ်း ယူႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်းသေ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾူၼ်းၼၼ်ႉ တီႈၼႃႈၾူၼ်း တေမီးသၢႆလႅင်းႁိူဝ်ႈဢွၵ်ႇမႃးသေ သၢႆလႅင်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇ (Blue Light) ၼႆယဝ်ႉ။
သမ်ႉဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်းၵူႈဝၼ်းသေတႃႉ တေငိူင်ႉဝႄႈဢမ်ႇႁႂ်ႈထူပ်းသၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇ ၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇၼႆႉ မီးယူႇသွင်ပိူင် ပဵၼ်သၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇ သၽႃႇဝ လႄႈ သၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇဢၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႅင်းသၢႆလႅင်းသီႇသွမ်ႇ သွင်ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈတေပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ-
- သၢႆလႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၸွမ်းသၽႃႇဝ တေလုၵ်ႉမႃးတီႈ လုၵ်ႈတႃဝၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် သၢႆလႅင်းလႅတ်ႇ တေမီး သၢႆလႅင်းၼၼ်ႉၼမ်ႁႅင်းယူႇယဝ်ႉ။
- သၢႆလႅင်း ဢၼ်ၵူၼ်းသၢင်ႈဢဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ လွတ်ႇၾႆး LEG ဢၼ်မီးၸွမ်းႁိူၼ်းလႄႈ ၾႆးၼႃႈလူတ်ႉ၊ ၼႃႈၶွမ်း၊ ၼႃႈၾူၼ်း၊ ၼႃႈထီႇဝီႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ထႅင်ႈလၢႆလၢႆ မဵဝ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေထူပ်းလႆႈ သၢႆလႅင်းသီႇသွမ်ႇၼၼ်ႉယူႇတႃႇသေႇ ဢမ်ႇဝႃႈ သၢႆလႅင်းဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈသၽႃႇဝလႄႈ ဢၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ တေပၼ်ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ဢၼ်လီလႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇလီ မႃးယူႇယဝ်ႉ။
- လႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်း
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈႁပ်ႉသၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် လဵၼ်ႈၾူၼ်း 2-3 ၸူဝ်ႈမူင်း ၼႃႈတေၼွၼ်းၼႆၸိုင် တေၵႂႃႇတုမ်ႉယွၼ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း ဢမ်ႇၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼွၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းလုၵ်ႉ၊ ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်း၊ ႁိူဝ်ႉဢူၼ်ႈငၢႆႈမႃးလႄႈ မိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၽွင်းၵၢင်ဝၼ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ယူႇယဝ်ႉ။
- တႃၵူၼ်ႉ
မိူဝ်ႈၽွင်းတူၺ်းသၢႆလႅင်း ဢၼ်ႁိူဝ်ႈဢွၵ်ႇမႃး တီႈၾူၼ်း လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၾူၼ်းၼၼ်ႉ တႃတေၵူၼ်ႉ တေမွႆႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူင်ႉသၢင်ႈသၢႆတႃ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢပ်ႇမႃးလႄႈ တေ Focut သေပိူင်ပိူင် ၼႂ်းၼႃႈၾူၼ်းဢမ်ႇလႆႈ၊ ဢမ်ႇႁၼ်ၸႅင်ႈ၊ တႃၵူၼ်ႉ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁူဝ်မႃႇၵေႃႈ ၵူၼ်ႉ၊ ႁူဝ်ၶိုၼ်ႈ၊ တႃၶူမ်း၊ တႃၸဵပ်း၊ တႃႁၼ်ႁၢင်ႈသွၼ်ႉ၊ သၢႆတႃဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈႁႅင်းလႅတ်ႇ၊ ဢိၵ်ႇတင်းၼမ်ႉတႃလႆ၊ တႃႁႅင်ႈသေယဝ်ႉ တူၺ်းႁၼ်ႁၢင်ႈဢမ်ႇၸႅင်ႈလီၸိူဝ်းၼႆႉမႃး ယူႇယဝ်ႉ။
- တႃလူႉ
ၸွမ်းလူၺ်ႈ သၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇ ဢၼ်ႁႅင်းသုင်ၼႃႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈတွင်ႈၶဝ်ႈထိုင် ၼႂ်းႁူၺ်ႇတႃ ႁဝ်းၼၼ်ႉလႆႈ ဢမ်ႇဝႃႈပဵၼ် ၵႅဝ်ႈတႃ တေႃႇထိုင် ၸၼ်ႉမၢၼ်ႇၽၢႆႇၼႂ်းတႃသေ ပဵၼ်ၽွၼ်းႁၢႆႉ တေႃႇသႄးလ်ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းတႃႁဝ်းၼၼ်ႉမႃးလႄႈ တေၵႂႃႇယႃႉလူႉ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းသၢႆတႃႁဝ်းပႃး တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူင်ႉသၢင်ႈၵႅဝ်ႈတႃလူႉလႅဝ်တိၵ်းတိၵ်းယူႇယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်ထိုင်ၸၼ်ႉတႃမွတ်ႇလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် တႃႁဝ်းပေႃးတေလီ လႄႈ လႆႈႁပ်ႉသၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇ ႁႂ်ႈၵိုင်ႇတၢၼ်ႇ ၼင်ႇဢၼ်ၽိဝ်ၼင် လႄႈ သၢႆတႃၵူၼ်းႁဝ်းလူဝ်ႇၵူၺ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇမေႃလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင် ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းလွၵ်းလၢႆးမၼ်း ယူႇယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈၽွင်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾူၼ်း၊ ၶွမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လိုဝ်ႈပၼ်သၢႆတႃ 20 မိၼိတ်ႉ 1 ပွၵ်ႈ တူၺ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇ တီႈၵႆတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ 20 ထတ်း ဢမ်ႇၼၼ် 20 ဝႃး တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 20 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ။ လၢႆးၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လၵ်းပိူင် လုမ်းလႃးသၢႆတႃ 20-20-20 (20 3 20) သေ တေလူတ်းယွမ်း လွင်ႈတႃႁဝ်းၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈလႆႈ။
- ယူႇႁၢင်ႇၵႆၵၼ်တင်း ၼႃႈၾူၼ်း၊ ၶွမ်း 25 ၼိဝ်ႉ။
- လူတ်းယွမ်း သၢႆလႅင်းၾႆးတီႈၼႃႈၾူၼ်း၊ ၶွမ်း ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်တင်း သၢႆတႃႁဝ်း။
- မႄးသၢႆလႅင်းတီႈဢၼ်ႁဝ်းယူႇလႄႈ ၼႃႈၾူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းၶဝ်ႈၵၼ် ၽဵင်ႇၵၼ် ၾႆးၾူၼ်း တေဢမ်ႇလႆႈလႅင်းလိူဝ် လႅင်းၾႆးၽၢႆႇၼွၵ်ႈ။
- ငိူင်ႉဝႄႈ ယႃႇပၼ်လူမ်းၽတ်ႉတႃ ယွၼ်ႉမၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈတႃႁႅင်ႈလႄႈ တႃၵူၼ်ႉလႆႈငၢႆႈ။
- သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ သၢႆတႃဢမ်ႇလီမႃးၼႆ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇၸူးမေႃယႃလႄႈ တႅၵ်ႈတူၺ်းသၢႆတႃ။
မၢၼ်ႇတႃႁႄႉသၢႆလႅင်းၼၼ်ႉ တေႁႄႉလႆႈသၢႆလႅင်းသီသွမ်ႇ ဢၼ်တေၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းတႃႁဝ်းၼၼ်ႉလႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၸမ်ပဵၼ် လူဝ်ႇဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႃႈႁိုဝ်၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွင်ႈယူႇသဝ်းႁိမ်းႁွမ်းလႄႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၵၢၼ်သၢႆတႃႁႅင်းၼႃႇၸိုင် မၼ်းတေၸွႆႈငိူင်ႉဝႄႈ ၽေးဢၼ်ၼႆႉ ယူႇ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တႃႇၵုမ်းထိင်းပၼ်သၢႆတႃႁဝ်း ႁႂ်ႈလီဝႆႉယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉသမ်ႉ လူဝ်ႇၵိၼ်ၼမ်ႉ ၼမ်ၼမ် တေၸွႆႈထႅမ်ႁႂ်ႈသၢႆတႃႁဝ်းၸိုၼ်ႈပၢင်ႇသႂ်မႃး ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈၵိၼ်ဢႁႃႇရၼႆႉၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇလုမ်းလႃးၵုမ်းထိင်းသၢႆတႃၼႃႇလႄႈ ႁႂ်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ပၼ်ႁႅင်းသၢႆတႃ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽၵ်းၼွၵ်ႇ၊ ၽၵ်းၶႅဝ်းတွင်း၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇၵႃႇ၊ မၢၵ်ႇပၵ်ႉ၊ မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။
ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ
https://www.bangkokhospital.com
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆသေ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ မိူင်းထႆး သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇဝႆႉ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈဝူင်ႈ ၽွင်းၶၢဝ်းပီႊမႂ်ႇ လုမ်ႈၾႃႉဝႃႈၼႆ။
ဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇ တႄႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝၼ်းထီႉ 28 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 3 January 2021 (လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း (7) ဝၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်းၽွင်းတၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လၢတ်ႈဝႃႈ − ယွၼ်ႉမီး ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ ၽၢႆႇထႆးၶဝ်ပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ၊ သင်ဝႃႈငဝ်းလၢႆးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး တေၶိုၼ်းပိုတ်ႇၽုၺ်ႇၶိုၼ်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇထႆးၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းပိၵ်ႉဢိုတ်းဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇ ယူႇၼႆႉ လူတ်ႉၵႃး တေဢမ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ၊ ပွႆးလၢမ်းၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း တေလႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈဝႆႉသေ တေဢမ်ႇလႆႈၸူႉတုမ်ၵၼ် ၼမ်လိူဝ် (20) ၵေႃႉ လႄႈ တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉ တေလႆႈသိုဝ်ႉ မိူဝ်းၵိၼ် တီႈႁိူၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇၼင်ႈၵိၼ်ၼႂ်းလၢၼ်ႉလႆႈ၊ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈႁႄႉႁၢမ်ႈ ၼႆၸိုင် တေလႆႈၺႃးတၢမ်ႇငိုၼ်းထႆး (40000) ဝၢတ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ (2) ပီႊ ဢမ်ႇၼၼ် တေၸၢင်ႈၺႃးတၢမ်ႇ တၢင်းသွင်မဵဝ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ယူႇတီႈလုမ်းၽွင်းတၢင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းထႆး တုၵ်းယွၼ်း တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းဝႆႉဝႃႈ ၸူဝ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းပီႊမႂ်ႇ လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း၊ ႁႂ်ႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈဝႆႉၵမ်းၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ မီးႁႅင်းၵၢၼ် (26) ၵေႃႉ ဢမ်ႇႁူႉၶၢဝ်ႇႁူႉငၢဝ်းသေ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 29 December 2020 (ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မူၼ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉပွတ်းတၢင်းသေ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈလုမ်းၽွင်းတၢင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝႆႉလႄႈ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တိုၵ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မေႃယႃ ထဝီးသိလ် ဝိသၼုယူဝ်းထိၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မိူင်းထႆး (CCSA) လၢတ်ႈတီႈၼႂ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ − သင်ဝႃႈ မိူင်းထႆး ဢမ်ႇၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ ၼႆၸိုင် ထိုင်ပီႊၼႃႈ ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းထႆး တေတိူဝ်းၶိုၼ်ႈထိုင် ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ႁူဝ်မိုၼ်ႇထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ ဢၼ်မီးဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈထီႉ (2) ဢၼ်မီးႁႅင်းၵၢၼ် ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယူႇသဝ်းဝႆႉတင်းၼမ် ၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ မီးႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မွၵ်ႈ (300,000) ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ပိုၼ်ႉတီႈထီႉ (1) ဢၼ်မီးႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၼမ်သေပိူၼ်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်တီႈၸႄႈတွၼ်ႈ သမုတ်ႇသႃၶွၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ ၶၢမ်ႇတၢမ်ႇသိုၵ်းသိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇၶိုင်ႈပၢႆ ဢၼ်ပႆႇလႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၸွမ်းၼင်ႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ်မီးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉဝႃႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ၼၼ်ႉသေ ၽွၼ်းႁၢႆႉလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈ ဢၼ်မႃးတၢင်းလင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈသေ လွင်ႈတၢင်းတႃႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ၵၼ် သုၼ်ႇလႆႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းယႂ်ႇတိူဝ်းလိူဝ်မႃးယူႇဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တုၵ်ႉယၢၵ်ႈၵိၼ်းၽၢၼ်ၼႆႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ 2 လၢၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၼၼ်ႉ မီးယူႇမွၵ်ႈ 3 လၢၼ်ႉၼႆႉသေ ၵူၺ်းၼႃႇ ငိုၼ်းတွင်းတႃႇတေၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈၵိၼ်းၽၢၼ်ၼႆႉ ယင်းပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈၼႆ Stephane Dujarric ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇသုၼ်ႇတူဝ် Antonio Guterres ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လၢတ်ႈၵႂႃႇ။
တႃႇၸွႆႈၵူၼ်း 3 လၢၼ်ႉ ၼႂ်းပီႊ 2021 ၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶူင်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ၵၼ်ၼၼ်ႉၼႆၸိုင်ႈ တေလူဝ်ႇယူႇ မွၵ်ႈ 276 လၢၼ်ႉ တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉဝႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇမွၵ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသီႇသိပ်းၸဵတ်း (47%) ၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။
ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၵေႃႈ တေပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇ ၼႂ်းဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ မၢၼ်းတလေး လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈ မိူၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပွတ်းတွၼ်ႈၸဵင်ၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ပွတ်းတူၵ်း ဝႃႈၼႆ။ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၵေႃႈ တေပဵၼ် မိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် လႄႈ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း ဢိၵ်ႇ တိူင်းမၵူၺ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လႆႈပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေး ပၢႆႈႁႃဢွင်ႈတီႈလွတ်ႈၽေးၼႆႉ မီးယူႇ 220,000 ပၢႆၼႆႉသေ ပွတ်းမိူင်းရၶႅင်ႇၵေႃႈ ပႅၵ်ႉသမ်ႉပၢင်တိုၵ်းယဵၼ်ၵႂႃႇ သေတႃႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ယင်းပႆႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈဝႃႈၼႆ။
သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ ၵူၼ်းလူႉတၢႆ တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းၼမ်လိူဝ်သေ ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵႂႃႉ (မၢၼ်ႈ: ဂွမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Gwa Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵႂႃႉၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝဵင်းၵႂႃႉ လႄႈ ဝဵင်းၵျိၼ်ႇတလီႇသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵႂႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.


text:
Greetings ၵၢၼ်တူင်ႉတၵ်ႉၵၼ် ႁဵၼ်းႁူႉ လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း တူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈ ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း
ႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ) ၵၢၼ်တူင်ႉတၵ်ႉ လႄႈၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ လႄႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူႈဝၼ်းၼႆၶႃႈ ။
မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၽိုၵ်းႁဵၼ်းလၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်း ၼၼ်ႉႁဝ်းလူဝ်ႇမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းတူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈ လႄႈႁူႉမေႃ ထွႆႈၵႂၢမ်း မၼ်းၼမ်ၼမ်ယဝ်ႉ တႃႇႁဵတ်းၶေႃႈတွပ်ႇၶိုၼ်းပေႃးၶဝ်ထၢမ်မႃးၼၼ်ႉ ၊ တီႈၼႆႉၵေႃႈလႆႈႁဵတ်းၼႄလၢႆးလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ် ႁဵတ်းၶေႃႈထၢမ် လႄႈၶေႃႈတွပ်ႇၵၼ်ဝႆႉယူႇၶႃႈ ။
သင်ဝႃႈၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ပွင်ႇၸႂ် ၶႂ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇဢူၺ်းၵေႃႉၶဝ်လဵၼ်ႈလဵၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈလႆႈယူႇၶႃႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇပေႃးၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်မီးသွင်ၵေႃႉသေၸၢမ်းဢဝ်လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ် ဢုပ်ႇၵၼ် ထၢမ်ၵၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉၵၼ်ၼႆၸိုင် မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸဵဝ်းမေႃဝႆးၶိုၼ်ႈတႄႉတႄႉၼႆၶႃႈ။
1. ၵၢၼ်တူင်ႉတၵ်ႉမိူဝ်ႈပႆႇယၢမ်ႈႁူႉၸၵ်းၵၼ် ။
ၸၢႆးလူင် : Hello! ( ႁေႊလူဝ်ႊ! ) မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ။
ၸၢႆးဢွၼ်ႇ : Hi! ( ႁႆႊ! ) မႂ်ႇသုင် ။
ၸၢႆးလူင် : How are you? ( ႁၢဝ်ႊဢႃႊရ်ယူႊ ) သူယူႇလီယူႇၶႃႈၼေႃႈ?
ၸၢႆးဢွၼ်ႇ : Yes, I am fine. / well. / good. ( ယႅတ်ႉသ် ၊ ဢၢႆဢႅမ်ၾၢႆးၼ် / ဝႅဝ်ႊလ် / ၵုတ်ႊၻ် ) ဢေႃႈၶႃႈ ၊ ၵဝ်ၶႃႈယူႇလီယူႇၶႃႈ ။
ၸၢႆးဢွၼ်ႇ : And you? ( ဢႅၼ်ႊၻ်ယူႊ ) ယဝ်ႉသူၶႃႈလႃႇ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၽွင်ႈ?
ၸၢႆးလူင် : Yes, I am fine too. ( ယႅတ်ႉသ် ၊ ဢၢႆဢႅမ်ၾၢႆးၼ်ထူႊ ) ဢေႃႈၶႃႈ ၊ ၵဝ်ၶႃႈၵေႃႈယူႇလီမိူၼ်ၵၼ်ယူႇၶႃႈ ။
ၸၢႆးလူင် : I am great to meet you. ( ဢၢႆဢႅမ် ၵရဵတ်ႉထ်ထူမိတ်ႊယူႊ ) ၵဝ်ၶႃႈငိၼ်းၸူမ်း ဢၼ်လႆႈထူပ်းႁၼ်သူၶႃႈ ။
ၸၢႆးဢွၼ်ႇ : Oh! Yes, I am great to meet you too ( ဢူဝ်ႊ! ယႅတ်ႉသ် ဢၢႆဢႅမ်ၵရဵတ်ႉထ်ထူမိတ်ႊယူႊထူႊ ) ဢူဝ်ႊ! ဢေႃႈၶႃႈ ၊ ၶႃႈၵေႃႈငိၼ်းၸူမ်းဢၼ်လႆႈထူပ်းႁၼ်သူမိူၼ်ၵၼ်ၶႃႈ ။
ၸၢႆးဢွၼ်ႇ : What is your name? please! ( ဝတ်ႊဢိတ်ႉသ်ယူႊရ်ၼဵမ်ႊ? ၽလိတ်ႊသ် ) ၸိုဝ်ႈသူႁွင်ႉဝႃႈႁိုဝ်ၶႃႈ ၊ လၢတ်ႈပၼ်ဢိတ်းၼိူင်ႈ ။
ၸၢႆးလူင် : My name is Sai Long. ( မၢႆႇၼဵမ်ႊဢိတ်ႉသ် ၸၢႆးလူင် ) ၸိုဝ်ႈၶႃႈႁွင်ႉဝႃႈၸၢႆးလူင်ၼႆၶႃႈ ။
ၸၢႆးလူင် : How about you? ( ႁၢဝ်ႊဢပၢဝ်ႊထ်ယူႊ ) ယဝ်ႉသူလႃႇ ၸိုဝ်ႈဝႃႈႁိုဝ်ၶႃႈ?
ၸၢႆးဢွၼ်ႇ : My name is Sai Aon. ( မၢႆႇၼဵမ်ႊဢိတ်ႉသ် ၸၢႆးဢွၼ်ႇ ) ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၼႆၶႃႈ ။
2. ၵၢၼ်တူင်ႉတၵ်ႉၶူးတင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်း : Good afternoon, teacher. ( ၵုတ်ႊဢပ်းၾထိူဝ်ႊၼုၼ်း ထိတ်ႊသျိူဝ်ႊ ) မႂ်ႇသုင်ဝၢႆးဝၼ်းၶႃႈ ၶူးသွၼ် ။
ၶူးသွၼ် : Okay, good afternoon, students. ( ၵုတ်ႊဢပ်ႊၾထိူဝ်ႊၼုၼ်း သၻူးၻဵၼ်ႇသ် ) ဢူဝ်ႊၶႄႊ ၊ မႂ်ႇသုင်ဝၢႆးဝၼ်း ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ။
ၶူးသွၼ် : How was it your lunch? ( ႁၢဝ်ႊဝွတ်ႉသ်ဢိတ်ႉသ်ယူႊရ်လၢၼ်ႉသျ် ) ၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်းယဝ်ႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ?
လုၵ်ႈႁဵၼ်း : It was delicious for us. ( ဢိတ်ႉထ် ဝွတ်ႉသ် ၻေလိသျဵတ်ႊသ် ၾေႃႇ ဢၢတ်ႉသ် ) ၶဝ်ႈၽၵ်းဝၢၼ်တႄႉတႄႉယဝ်ႉၶႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇႁဝ်း ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်း : How about you, teacher? ( ႁၢဝ်ႊဢပၢဝ်ႊထ်ယူႊထိတ်ႊသျိူဝ်ႊ ) ယဝ်ႉၶူးၶႃႈလႃႇ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်း?
ၶူးသွၼ် : Good, I like to eat tea salad. ( ၵုတ်ႊ! ဢၢႆလၢႆႉၶ် ထူဢဵတ်ႉထ် ထီးသႃႉလႅတ်ႉၻ် ) ၵေႃႈလီယူႇ ၊ ယွၼ်ႉၶူးၵျိူၵ်ႈၵိၼ်းၼဵင်ႈၵူဝ်ႈၼႃႇ ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်း : Good evening, teacher. ( ၵုတ်ႊဢေးဝဵၼ်းၼိင်း ထိတ်ႊသျိူဝ်ႊ ) မႂ်ႇသုင်ႁူဝ်ၶမ်ႈၶႃႈ ၶူးသွၼ် ။
ၶူးသွၼ် : Okay, good evening, students. ( ၵုတ်ႊဢေးဝဵၼ်းၼိင်း သၻူးၻဵၼ်ႇသ် ) ဢူဝ်ႊၶႄႊ ၊ မႂ်ႇသုင်ႁူဝ်ၶမ်ႈ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ။
ၶူးသွၼ် : What did you get from the class today? ( ဝတ်ႊၻိၻ်ႉယူႊၵႅတ်ႉၾရွမ်ႇၻိူဝ်ႊၶလၢတ်ႉသ်ထူၻေႊ ) လုၵ်ႈႁဵၼ်ၶဝ်လႆႈတၢင်းႁူႉသင်ၽွင်ႈ ဢၼ်ၶူးၶဝ်မႃးသွၼ်မိူဝ်ႈၼႆႉ?
လုၵ်ႈႁဵၼ်း : We did know about our history. ( ဝှီႇ ၻိၻ်ႉ ၼူဝ်ႊ ဢပၢဝ်ႊ ဢႃးရ် ႁိတ်ႉသ်တူရီႇ ) ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတၢင်းႁူႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပိုၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ။
ၶူးသွၼ် : Do you like to study your history? ( ၻူးယူႊလၢႆႉၶ် ထူ သတႃးၻီႊ ယူႊရ် ႁိတ်ႉသ်တူရီႇ ) လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၸင်ႇၵျိူၵ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈပိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁႃႉ?
လုၵ်ႈႁဵၼ်း : Yes, we like to study our history. ( ယႅတ်ႉသ်! ဝီႇလၢႆႉၶ် ထူ သတႃးၻီႊ ဢႃးရ် ႁိတ်ႉသ်တူရီႇ ) ဢေႃႈၶႃႈ ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵျိူၵ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈပိုၼ်းႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ ။
ဢေႃႈၶႃႈ ၊ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႉလႆႈလူဢၢၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ မိူၼ်ဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇယၢပ်ႇၸွင်ႇၸႂ်ႈၶႃႈ ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၊ ၵၢၼ်တူင်ႉတၵ်ႉ ၵၢၼ်လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း မၢင်တီႈၵေႃႈဢမ်ႇလူဝ်ႇၸွမ်းပိူင်ၶွင် Grammar (ၵရႅမ်ႇမႃႇရ်) ၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈ ယွၼ်ႉၼၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ယႃႇပေၵူဝ်ဝႃႈတႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းၼႆႉ လူဝ်ႇတွင်း ပိူင်တမ်းလိၵ်ႈ တူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယၢပ်ႇၼႃႇဢမ်ႇႁဵၼ်းယဝ်ႉၼႆ ယႃႇပေႁႂ်ႈမီးသေၵမ်းၶႃႈ ၊ တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈၶတ်းၸႂ် ၶတ်းႁႅင်းႁႂ်ႈပေႃးမေႃမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၶႃႈ ။


text:
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ မီးသီၶဵဝ်၊ သီလိူင်၊ သီလႅင်၊ သီၶွင်ႇသေလႄႈ မီးဢရသႃႇ ဢၼ်ဝၢၼ်ဝႆႉ။ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႈၼႆႉ တၢင်းယႂ်ႇမၼ်း မီး 3 cm ထိုင် 7 cm ပၼ်ႇႁွပ်ႈယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ မီးထၢတ်ႈဢႃးႁၢၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄပၼ် တၢင်းပဵၼ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်း ၼိူဝ်ႉၼင် ၼုမ်ႇၼုတ်းႁၢင်ႈလီ၊ ႁဵတ်းပၼ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း ယူႇလီ၊ ဢႃႇယုယၢဝ်းလႄႈ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယ်ႇ မီးၵႃႈၶၼ် မဵဝ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆ ၵူၼ်းၵုၼ်ဝၼ်းတူၵ်း၊ ယူးရူပ်ႇတွၼ်ႈဢွၵ်ႇလႄႈ ၵုၼ်ဢေးသျႃး ပွတ်းတူၵ်းၶဝ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းပပ်ႉမၢႆတွင်း ဝဵင်းပေႇပီႇလူၼ်ႇ မိူင်းဢီႇၵျိပ်ႉလႄႈ မိူင်းၶႄႇ ပၢၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် တႅမ်ႈဝႆႉ လွင်ႈလီ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ တင်းၼမ်ယူႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼေႃႇဝူၺ်းလႄႈ သုၺ်ႇတိၼ်ႇၶဝ် ယင်းႁွင်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇဝႃႈ ‘’’တၢင်းၵိၼ်ၽြႃးပၼ်’’’ (Food of God) ၼႆၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉ ဢၼ်ယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ်ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းသေ ဢမ်ႇၵႃး သမ်ႉၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တူဝ်ၸႂ်သွင်ပႃး ယူႇလီ ၵိၼ်ဝၢၼ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ တီႈမိူင်း ဢိၼ်ႇတိယတႄႉ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ဢွၵ်ႇတီႈလွႆ Kashmir kulu လႄႈ kumaon ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁၼ်ဝႃႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ မီး 7500 မဵဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ထၢတ်ႈၼႂ်းမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႇ ပၼ်လႆႈ ထၢတ်ႈဝီႇထိူဝ်ႇမိၼ်ႇ ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းလႄႈ ထၢတ်ႈဢႃးႁၢၼ် တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼၼ်ႉ ပႃးထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် 21%၊ ထၢတ်ႈၵလူးၵူတ်ႉၸ် ပႃး 25%၊ ထၢတ်ႈၼမ်ႉဢွႆႈ 15% လႄႈ ထၢတ်ႈၸဵမ်းသၽႃႇဝၼႆႉ ပႃးယူႇ 60% ၼႆယဝ်ႉ။
သင်တေၸႅတ်ႈတူၺ်း ထၢတ်ႈဢႃးႁၢၼ် ၼႂ်းမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆၸိုင် တေလႆးႁၼ် ထၢတ်ႈၼမ်ႉ 84.6%၊ ထၢတ်ႈၼိူဝ်ႉ (ပလူဝ်ႇတိၼ်း) 0.2%၊ ၼမ်ႉမၼ်း 0.5%၊ ထၢတ်ႈႁႄႈ 13.4%၊ ထၢတ်ႈၶႄႇၸီႇယမ်ႇ 10 mmg၊ ၽေႃးၸၾရပ်ႉ 14 mmg၊ ထၢတ်ႈလဵၵ်း၊ ထၢတ်ႈဝိတ်ႉထိူဝ်,မိၼ်ႇ A 40 Unit, ထၢတ်ႈဝိတ်ႉထိူဝ်ႇမိၼ်ႇ E.H လႄႈ B ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးသေ တၢင်းသဵင်ႈ ၶဝ်ႈပႃး 59 ၵႄႇလူဝ်ႇရီႇယူႇယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇလႄႈ ပၢႆးယူႇလီ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သင်ဝႃႈ ၼႄပၼ် တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီ ပၢႆးယူႇလီ တႃႇတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆၸိုင် တေလႆႈၼႄပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ ၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ဝၼ်းလုၵ်ႈလုၵ်ႈ မိူဝ်ႈၸမ်တေၼွၼ်းၼႆ တႃႇပၢႆးယူႇလီၼႆ့ ဢမ်ႇလူဝ်ႇလႆႈႁႃ မေႃယႃယဝ်ႉၼႆ ၼႂ်းပပ်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႆႉ ၼင်ႇၼႆယူႇ။ တီႈၼႂ်းမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၶဝ်ႈပႃး Pectin ဢၼ်ဢဝ် ဢွၵ်ႇပၼ်ၵွင်ႉ ၼႂ်းတူဝ်လႄႈ Galacturonic Acid ဢၼ်ယႃပၼ်လႆး တၢင်းပဵၼ် ႁူင်းၶဝ်ႈၸဵပ်း သႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းပၼ် ႁႂ်ႈယိူဝ်ႇယၢႆႈငၢႆႈ တၢင်းပဵၼ်ႁႅင်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ဢေႇလႄႈ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ဢွၵ်းဢေႃ ႁႂ်ႈၺၢၼ်ႇၽႂ်းၽၢႆယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ပိူၵ်ႇၶဵဝ်ယူႇၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈၵၸီႇသေ မိူဝ်ႈသုၵ်းမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈ ၵၸီႇဢၼ်ၸဵမ်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ ပႃးထႅင်ႈ Malic Acid ဢၼ်ပၼ်ၽွၼ်းလီ ၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း တင်းၼမ်ယူႇ။
ပေႃးပွၵ်ႇပိူၵ်ႇမၼ်းသေ ၵိၼ်ၼႆ တေသုမ်းထၢတ်ႈ Vitamin မၼ်းတင်းၼမ်ယူႇ။ တီႈပိူၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ ဝီႇထိူဝ်ႇမိၼ်ႇ ၼမ်လိူဝ် တီႈၼိူဝ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ မီးပႃးထၢတ်ႈ Vitamin A လႄႈ ၸင်ႇယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ် တင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။ တီႈမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ မီးပႃးထၢတ်ႈလဵၵ်း၊ ထၢတ်ႈဢႃႇသိၼ်းၼိတ်ႉ၊ ထၢတ်ႈၽေႃႉၸၽရၢတ်ႉလႄႈ ယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ် ႁႅင်းလိူတ်ႈဢေႇယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်း 1 kg၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈၵွၵ်း မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇၸိုင် တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းတူဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းယူႇၼႆယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းၵိၼ်မၼ်းတႄႉ ၼႃႈတေၵိၼ်ၶဝ်ႈ 1 မူင်းၶိုင်ႈလႄႈ ၼႃႈတေၼွၼ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈမၼ်းတိုၵ်ႉ ၸပ်းတူၼ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် မူင်ႈမႅင်း တေဢမ်ႇယႃႉၵဝ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈဢဝ်ၼမ်ႉယႃႈယႃ သိတ်းလႄး မိူဝ်ႈတေၵိၼ်ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇသုၵ်ႈၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉသေ ၸင်ႇၵွႆႈၵိၼ်ယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈယႃႉပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ်တွင်ႉပိၵ်ႉ တွင်ႉလူင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ဢၼ်ၶဵဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉပိၵ်ႉႁၢႆသေ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် လူဝ်ႇလႆႈၵိၼ် မွၵ်ႈသွင်လုၵ်ႈယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ တွင်ႉၵႂႃႇၼႆၸိုင် လူဝ်ႇလႆႈၸီႇၵိၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ႁုင်ၵိၼ်ၼႆၸိုင် တွင်ႉတေၶိုၼ်းလီမိူၼ်ၵဝ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ်ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇဢၼ်သုၵ်းၼၼ်း သင်ဢိတ်ႇသေ ၵိၼ်ပၼ် 1 ၸေႃႉထိုင် 4 ၸေႃႉၼႆ တၢင်းပဵၼ် တွင်ႉၶူပ်းတွင်ႉၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈတႃႇ တၢင်းပဵၼ် ႁူင်းၶဝ်ႈတႄႉ လူဝ်ႇလႆႈ ဢဝ်ဢွၵ်ႇ သႆႈမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ တၢင်းၼႂ်းၼၼ်ႉသေ ဢိၼ်ႇႁႂ်ႈမၼ်းလႅဝ်လီလီသေ ၵိၼ်ပၼ် မိူဝ်ႈယၢမ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈလႄႈ ၼႃႈတေၵိၼ်ၶဝ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ယိူဝ်ႇယၢႆႈလီ၊ တွင်ႉၵေႃႈ ၵတ်းလီယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ သင်ဢဝ်ၼမ်ႉၽိုင်ႈလႄႈ ပိူၵ်ႇမႆႉမဵၼ်ႁိူတ်ႈ သႂ်ႇလေႃးသေ ၵိၼ်ၵေၢႈ လႆႈယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်ၼမ်ႉၽိုင်ႈ ၼိုင်ႈၸေႃႉ မဵတ်ႉငႃးဢွႆၼိူဝ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းပဵၼ် သိၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၵိၼ်ပၼ်ၼႆ တၢင်းပဵၼ် ႁူင်းၶဝ်ႈလႄႈ တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်တီႈသႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇၵိၼ်ပၼ် ၼႃႈတေၵိၼ်ၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉၸင်ႇတေယႃႉလႅဝ်လႆႈ ယိူဝ်ႇ ဢၼ်ိၵၼ်လူင်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလူင်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူတ်ႈငၢႆႈငၢႆႈလူမ်ႇလူမ်လႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇယူႇလီၼႆႉ လူဝ်ႇပိုင်ႈၼိူဝ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇယူႇယဝ်ႉ။
သင်ႁူဝ်ၶႆႈၼႆ ပွၵ်ႇပိူၵ်ႇ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႈသေ ၸမ်ႈၵိၼ်ပၼ်တင်းၵိူဝ် ၶၢဝ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈၶႅၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၵိၼ်ထပ်းၵၼ် ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼႆ တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၶႆႈ၊ ႁူဝ်ၶႆႈၽၢႆႇလဵဝ်လႄႈ ႁူဝ်ၶႆႈၶၢဝ်းယၢဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ သမ်ႉထႅင်ႈ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ပၼ်ၽွၼ်းလီ ၽူႈၸိူဝ်းပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ၼၼ်ႉတႄႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ ပႃးထၢတ်ႈ Calcium ထၢတ်ႈၽေႃႉၸၽရပ်ႉလႄႈ ထၢတ်ႈ Sodium ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵွၼ်ႇ ၵူႈသိုပ်ႇသိုပ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတင်းၼမ် မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉၽိုင်ႈလႄႈ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ယႃႈယႃႁူဝ်ၸႂ်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၵေႃႉပဵၼ် Dr. Elizabeth Barret (California University) မွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ “မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၸႂ် ႁႂ်ႈၶႅၼ်းလႆႈယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းပပ်ႉၵျၢမ်းယႃႈယႃမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “သင်ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ဢေႇၼႆ ဢဝ်သႆႈမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ဢွၵ်ႇသေလႄႈ ဢဝ်ၶမ်းသိူင်းတဵၵ်း၊ ဢဝ်ၼမ်ႉၽိုင်ႈသႂ်ႇ ၼႂ်းၵၢင်မၼ်းသေၼိုင်ႈ၊ ပေႃးၼိုင်ႈယဝ်ႉ သမ်ႉၶူပ်းၵိၼ်တင်းလုၵ်ႈၼႆ ၸၢင်ႈၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၵိၼ်ၼႆ ယဵဝ်ႈလီမႃးသေ လိူတ်ႈၵေႃႈ တေယွမ်းလူင်းယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႂ်း မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ ပႃးထၢတ်ႈ Sodium Chloride လႄႈ ၼႂ်း Tissue ၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈသူဝ်ႇၻီႇယမ်ႇ တေဢေႇၵႂႃႇသေ ထၢတ်ႈ Postatsium ၼမ်မႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
သင်ၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇၼႆၸိုင် တၢင်းပဵၼ် ၽီလိၼ်၊ ဢဵၼ်ၵႂ်ႈလႄႈ လုပ်ႇၸဵပ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဢဝ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႈ ႁုင်ပဵၼ်ဢူၼ်ယဝ်ႉ ၶိုၼ်းတႃးပၼ် တီႈၸဵပ်းၼၼ်ႉၼႆၵေႃႈ ၸဵပ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ဢၼ်မီးဢရသႃႇၸဵမ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ် ဢႆႁၢႆယူႇယဝ်ႉႉ။ သင်ပဵၼ် ဢႆၶၢဝ်ႈယၢဝ်းၼႆ ၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၼၵ်း 250 gm ၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝူင်ႈ ၼႆ လူမ်းဢႆ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းပဵၼ် တၢင်းပဵၼ် ပၢၼ်ႁိၼ် တီႈမၢၵ်ႇၵႅဝ်းၼႆ လူဝ်ႇလႆႈၵိၼ်ပၼ် လဝ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇၵူၼ်းပဵၼ် တႃၸဵပ်းၶဝ်တႄႉ လူဝ်ႇလႆႈဢဝ် ၼမ်ႉပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ သႂ်ႇၼႂ်းတႃ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵိၼ်ပၼ်ၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းယဝ်ႉ။ လၢႆးႁဵတ်း ၼမ်ႉယႃႈယႃ တႃၼၼ်ႉတႄႉ လူဝ်ႇလႆႈပွၵ်ႇဢဝ် ပိူၵ်ႇမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ သႂ်ႇၼႂ်းမေႃႈၶၢင် ဢဝ်ၼမ်ႉသႂ်ႇသေ တင်ႈႁႂ်ႈမၼ်းလိူတ်ႇယဝ်ႉ ပူင်ဝႆႉ ႁႂ်ႈၵတ်းယဝ်ႉ သႂ်ႇပၼ်ၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်တၢင်ႇဝႆႉ ၼိူဝ်တႃသေလႄႈ ဢဝ်ၽႅၼ်ႇပူၵ်ႉဝႆႉ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမွင်းၼႆ ၸၢင်ႈၶႅၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
သင်ၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢၢႆသႅဝ်သူပ်းမဵၼ် ႁၢႆယူႇၼႆ Dr. T.T Hanks တႅမ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းပပ်ႉ Dental Survey ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၵိၼ်ၶဝ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ သင်ၵိၼ်ပၼ် ၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ဢဝ်မႆႉသီၶဵဝ်ႈ သီပၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶဵဝ်ႈၶၢဝ်လီ၊ မူတ်းသႂ်လီယူႇယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ယႃပၼ်လႆႈ မႅင်းဢၼ်မီးတီႈႁိူၵ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းပဵၼ် ၵႃႉယိုတ်ႈၵႃႉယွႆႉ ႁၢႆယူႇယဝ်ႉ။ သမ်ႉထႅမ်ႈ ၸၢင်ႈပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ မႅင်း Bacteria ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ႁႂ်ႈႁၢႆဝၢႆးသေဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ် ႁႂ်ႈၶဵဝ်ႈမၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႈၼႆႉ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ႁႂ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း တဵမ်ထူၼ်ႈႊ ယႃႉလႅဝ်ပၼ် ယိူဝ်ႇၼႂ်းတွင်ႉ မၼ်းယၢႆႈလီ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဝ်း ၵႅၼ်ၶႅင်ယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဢဝ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ လေႃးၼမ်ႉၼူမ်း ၵိၼ်ပၼ်မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈၵၢင်းယၢၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ်သေ တေယူႇလီ၊ ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင် ႁၢင်ႈလီ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁၼ်ၼုမ်ႇလီလိူဝ် ဢႃႇယုဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း မီးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်းတႄႉ သင်ၵိၼ်ပၼ် မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်ႉၵူၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလႆႈ။
ၽွၼ်းလီသိပ်းဢၼ် ယွၼ်ႉၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵႂၢမ်းၵူၼ်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ဝႃႈ ပေႃးၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆ ယင်းဢမ်ႇလူဝ်ႇ မေႃယႃၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၽွၼ်းလီဢၼ်လႆႈတီႈ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈ တႅတ်ႈတႅတ်ႈတေႃးတေႃး။ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းပႃႈတႂ်ႈၼႆႉတႄႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် ၶေႃႈမၼ်ႈ ဢၼ်ၵမ်ႉပၼ်ၼင်ႇ ၵႂၢမ်းၵူၼ်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်လၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယူႇ။
႑။ ၵႅတ်ႇၶေပၼ် လုပ်ႇ
ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းပျၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ်ဝႃႈဝႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ထၢတ်ႈ Flavanoid ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ လုပ်ႇ ၼၢင်းယိင်း ၸိူဝ်းဢၼ်လိူတ်ႈထမ်ႇမတႃႇသုတ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ် ၵႅၼ်ႇၶႅင်ႁႅင်းၼႆယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းၵူၺ်းပႃးဝႆႉတီႈ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၵူၺ်း။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ထၢတ်ႈ Boron ဢၼ်ပႃးဝႆႉတီႈ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ လုပ်ႇႁဝ်း ၵႅၼ်ႇၶႅင်လီၼႆယဝ်ႉ။
႒။ ၵႅတ်ႇၶေပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၸႂ်ၵပ်ႉ
လုၵ်ႉတီႈ ၽွၼ်းလႆႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း မိူဝ်ႈပႆႇပေႃးႁိုင်ၼၼ်ႉသေ လႆႈႁူႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ် ဢၼ်ၵိၼ်ပၼ် ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၵူႈဝၼ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပေႃးပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ၵပ်ႉထၢၼ်ႇ လုၵ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵိၼ် ၼိုင်ႈလိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈၼိူင်းတူၺ်းတီႈ မႄႈမၢၼ်း (ၼၢင်းယိင်းပႃးတွင်ႉ) ၵေႃႉဢၼ်ၵိၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ လႄႈ ၵေႃႉဢမ်ႇၵိၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆၸိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးတီႈ မႄႈ ဢၼ်ၵိၼ်မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁၼ် ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၸႂ်ၵပ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
႓။ ၵႅတ်ႇၶေပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ် ဢႄႇလ်ၸၢႆးမႃး
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆႊ တီႈၸၼ်ႉၸွမ် Cornell ဢၼ်မီးတီႈမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၼူသေ ၸၢမ်းတူၺ်းဝႃႈ ထၢတ်ႈ quercetin ဢၼ်မီးတီႈ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈ ၵႅတ်ႇၶေပၼ် Free radical ဢၼ်မီးတီႈ သႄးလ်ဢွၵ်းဢေႃႇၼၼ်ႉ ယႃႇပေႁႂ်ႈလူႉလႅဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢႄႇလ်ၸၢႆးမႃးၼႆႉ ယွမ်းတူၵ်းၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
႔။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈ ၵူဝ်ႇလႅတ်ႇသထေႃး တူၵ်းလူင်း
ပေႃးၵိၼ်မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းသွင်လုၵ်ႈၼႆ ထၢတ်ႈမၼ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉ မၢၼ်းၸၢင်ႈယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႑႖ (16%) ၼႆယဝ်ႉ။
႕။ ၵႅတ်ႇၶေပၼ် လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇပွတ်ႇ
ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၽွၼ်းလႆႈ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၵိၼ်မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ႑႐႐႐႐ ၵေႃႉၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈယွမ်းလူင်းပၼ် တၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇပွတ်ႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႕႐ (50%) ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
႖။ ၵႅတ်ႇၶေပၼ် လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇၼူမ်း
ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၽွၼ်းလႆႈ လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ် Cornell ဝႃႈဝႆႉတႄႉ ၼူ ဢၼ်ဢွႆႇပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်း ၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၵႅတ်ႇၶေပၼ်လႆႈ လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇၼူမ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႑႖ (16%) ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးလဵင်ႉၶဝ် ၼိုင်ႈဝၼ်း သၢမ်လုၵ်ႈၼႆၸမ်ႉ ၵႅတ်ႇၶေပၼ်လႆႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႓႙ (39%) သေ ပေႃးလဵင်ႉထိုင် ႁူၵ်းလုၵ်ႈၼႆတႄႉ မၼ်းၵႅတ်ႇၶေပၼ်လႆႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႔႔ (44%) ၼႆယဝ်ႉ။
႗။ ၵႅတ်ႇၶေပၼ် လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇသႆႈလူင်
ဢိင်ၼိူဝ် ၽွၼ်းလႆႈ လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်လူင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေလႄႈ ၼူ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢဝ် ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇလဵင်ႉၼၼ်ႉၼႆ ၶဝ်ၵႅတ်ႇၶေလႆႈ တၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႔႓ (43%) ၼႆယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈ Pectin ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ မၼ်းၵႂႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ပိူင်ဢိတ်ႇတၢင်းၵိၼ် ဢၼ်မီး ၼႂ်းသႆႈႁဝ်းၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး မၼ်းထိင်းပၼ်လႆႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇ သႆႈလူင်ႁဝ်းၵွၼ်ႇၼႆဢေႃႈ။
႘။ ၸၢင်ႈယွမ်းလူင်ပၼ် လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵႅၼ်ႇသႃႇတပ်း
ပေႃးၵိၼ်ပၼ် ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ဢၼ်ဢိတ်ႇတင်းၼိူဝ်ႉတင်းပိူၵ်ႇမၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉၼႆ ၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶေပၼ်လႆႈ ၵႅၼ်ႇသႃႇတပ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႕႗ (57%) ၼႆယဝ်ႉ။
႙။ မၼ်းထိင်းပၼ် လိူတ်ႈဝၢၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ထၢတ်ႈ Pectine ဢၼ်မီးၼႂ်း မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၵႂႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ပိူင် ၵလႃႇၵျူႇတူဝ်းၼိတ်ႉ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ မၼ်းပၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် တႃႇတေထိင်းပၼ် လိူတ်ႈဝၢၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ယူႇ။
႑႐။ ၵႅတ်ႇၶေပၼ် ယႃႇႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ် ၶိုၼ်ႈမႃး
ၽွင်းတိုၵ်ႉယွမ်း ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ယူႇၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်း ဢၼ်ၵိၼ်ပၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် မၢၵ်ႇၵေႃႈ တႃႇသၢမ်လုၵ်ႈၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၼၵ်းမၼ်း ၸဵဝ်းတူၵ်းလိူဝ်သေ ၼၢင်းယိင်း ဢၼ်ဢမ်ႇၵိၼ်ၼၼ်ႉၼႆ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ပရႃႇၸီးၶဝ် လဵပ်ႈႁဵတ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
လၢႆးၸႂ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးၸႂ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႈၼႆႉတႄႉ ၵိၼ်မၼ်းလၢႆလၢႆၵေႃႈလႆႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵိၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် တင်းမၢၵ်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်း ႁဵတ်းပဵၼ် ၼမ်ႉဝၢၼ်၊ ႁဵတ်းႁႅင်ႈ၊ ႁဵတ်းပဵၼ် Jelly၊ ႁုင်ၵိၼ်၊ ၸီႇၵိၼ်၊ သႂ်ႇၼႂ်းၶဝ်ႈမုၼ်းသေၵိၼ်၊ ႁဵတ်းၼမ်ႉဝၢႆႇသေၵိၼ်ၵေႃႈ လႆႈယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼိူဝ်ႉၼင်ၼုမ်ႇမူႈမႃးၼႆႉ ၵျႃႉတွၼ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ယင်းၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄပၼ်လႆႈ ၵွင်ႉၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ယႃႈယႃလီ ယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆသေတႃႉ မိူဝ်ႈၸမ်တေၵိၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈသုၵ်ႈမူတ်ႈမူတ်းသႂ်သႂ်သေ ၸင်ႇလီၵိၼ်ယဝ်ႉ။
တီႈၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလၢႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
Sampion (Shampion)
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ၸဵင်ၶမ်းလႅင်း မၢႆ (13) ၼမ်ႉၵတ်ႉမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ၊ ဢဵၼ်းသႅင် (မိူင်းၼၢႆး)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 125-128၊ ပီ 2006။


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
လိၵ်ႈတႆး (Shan)
သဝ်လၢင်းလူင်ၼႂ်းမိူင်းပႃႇပေႇလႃႉ
- ၶိင်ႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၼ်းၼိူဝ်လိၼ်မိူင်းတင်းသဵင်ႈတင်းလူင်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၽႃႇသႃႇဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမဵဝ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းဢေႃႈ။-
- ၼႂ်းမိူဝ်ႈဢၼ်ၶဝ်ယင်းတိုၵ်ႉပႆၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈဝၼ်းဢွၵ်ႇယူႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁွတ်ႈၵႂႃႇၵႃႈတီႈဢၼ်ပၢင်ႇလီပဵင်းလီၵႃႈၼႂ်းမိူင်းသိၼႃႇ၊လႄႈၶျႃးတီႈယူႇၵႃႈတီႈၼၼ်ႈဢေႃႈ။-
- ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ်လၢတ်ႈတီႈၵၼ်လႄႈဝႃႈ၊ “မႃး႟။ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းမၢၵ်ႇဢုတ်ႇလႄႈၽဝ်ၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇတႃႉႁဝ်း၊” ဝႃႈၼင်ႇၼႆဢေႃႈ။ ၶဝ်ၵေႃႈလႆႈမၢၵ်ႇဢုတ်ႇပုၼ်ႈတႃႇတႄႇတင်ႈ၊ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈၵႆးတဝ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၼွၵ်းဢၢင်းၵတေႇဢေႃႈ။-
- ၶဝ်လၢတ်ႈလႄႈဝႃႈ၊ “မႃး႟။ ၵူဝ်ႁဝ်းတၵ်းၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၵႂႃႇၵႃႈၼိူဝ်လိၼ်မိူင်းၼႆႉလႄႈႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်တႄႇတင်ႈဝဵင်းဢိၵ်ႇလူၺ်ႈသဝ်လၢင်းလူင်ဢၼ်သုင်ၶိုတ်းပဵင်းၽႃႉပဵင်းမွၵ်ႇလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ႁဝ်းႁူင်ႁၢင်းတႃႉႁဝ်း၊” ဝႃႈၼင်ႇၼႆဢေႃႈ။
- မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ၊ထႃႇဝရႃႉၽြႃး၊ၵျွလူင်းမႃးလူတူၺ်းဝဵင်းဢိၵ်ႇတင်းသဝ်လၢင်းလူင်ဢၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႇႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ။-
- မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈလႄႈဝႃႈ၊ “တူၺ်းလူးၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမဵဝ်းလဵဝ်ၵၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၽႃႇသႃႇဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်လႄႈၶဝ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၸိူဝ်ႉၼင်ႇၼႆဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ၊လိုၼ်းၼၼ်ႉၶဝ်ၵျၢမ်ႇဝႆႉႁႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၵေႃႈၶဝ်တေႁဵတ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။-
- ၼင်ႇႁိုဝ်ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ်တၵ်းဢမ်ႇႁုထွမ်ႇၵႂၢမ်းၵၼ်ၸိုင်၊မႃး႟။ ႁဝ်းလူင်းၵႂႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႂၢမ်းၶဝ်သုၵ်ႉသၢၵ်ႉသူၼ်သၢၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတႃႉႁဝ်း၊” ဝႃႈၼင်ႇၼႆဢေႃႈ။-
- ႁဵတ်းၼၼ်လႄႈ၊ထႃႇဝရႃႉၽြႃး၊ႁႂ်ႈၶဝ်ၽၢတ်ႇၽႄၸွတ်ႇၸႅတ်ႇၵႂႃႇၵႃႈၼိူဝ်လိၼ်မိူင်းလႄႈ၊ၶဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈတႄႇႁဵတ်းဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။-
- ဝဵင်းၼၼ်ႉလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ၊ဝဵင်းပႃႇပေႇလႃႉ၊ ဝႃႈၼႆၵွပ်ႈပိူဝ်ႈထႃႇဝရႃႉၽြႃး၊ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႂၢမ်းၵူၼ်းသုၵ်ႉသၢၵ်ႉသူၼ်သၢၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ၊တႄႇဢဝ်တီႈၼၼ်ႈၵႂႃႇမၼ်းၸဝ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၽၢတ်ႇၽႄၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇၵႃႈၼိူဝ်လိၼ်မိူင်းၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်ဢေႃႈ။
Source: သမ်ႇမႃႇၵျၢမ်းလိၵ်ႈ ထႃႇဝရႃႉၽြႃး Shan Bible. Thailand Bible Society.
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Shan |
Tower of Babel
Tower of Babel in Tai-Kadai languages
Kam,
Lao,
Shan,
Thai
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family
Why not share this page:
If you need to type in many different languages, the Q International Keyboard can help. It enables you to type almost any language that uses the Latin, Cyrillic or Greek alphabets, and is free.
If you like this site and find it useful, you can support it by making a donation via PayPal or Patreon, or by contributing in other ways. Omniglot is how I make my living.
Note: all links on this site to Amazon.com, Amazon.co.uk and Amazon.fr are affiliate links. This means I earn a commission if you click on any of them and buy something. So by clicking on these links you can help to support this site.


text:
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Spanish Republic
Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Spanish Republic is an internal data container not intended to be transcluded directly. It is used indirectly by templates such as
flag,
flagicon, and others.
Standard parameters
ၸွမ်ပိဝ် ၸိူဝ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸႂ်ႉ
ၸွမ်ပိဝ်တပ်ႉၼမ်ႉ မိူင်းၼႆႉ မၼ်းမိူၼ်ၵၼ်တင်း ၸွမ်ပိဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ Template:Navy ၼၼ်ႉ ၼႄဝႆႉပၼ်ၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ:
{{navy|Second Spanish Republic}}→ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Second Spanish Republic
ပိူင်ယၢင်ႇ လၢႆးၸႂ်ႉ
{{flag|Second Spanish Republic}}→ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Second Spanish Republic
{{flagicon|Second Spanish Republic}}→ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Second Spanish Republic
{{flagcountry|Second Spanish Republic}}→ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Second Spanish Republic
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်
တူၺ်းပႃး ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းၵွင်ႉၵၢႆႇ
country_data ဢၼ်မီးၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။:
ၶေႃႈမုၼ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ
သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Spanish Republic
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉသႂ်ႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ တေလႆႈၸၼ်ဢဝ်ၸႂ်ႉသႂ်ႇတီႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၸွမ်ပိဝ် ၼင်ႇ Template:Flag, Template:Flagicon ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
ရေႃႇၼႄႇတူဝ်ႇ (ၵူၼ်းပိတ်ႇမၢၵ်ႇၼင် ပရႃႇၸီး)
ရေႃႇၼႄႇတူဝ်ႇ လူးဝိတ်ႉ ၼၸႃးရီႇယူဝ်ႇ တေ လီမႃႇ ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ႉဝႃႈ ရေႃႇၼႄႇတူဝ်ႇ (ပေႃးတူႉၵၢဝ်ႇ: Ronaldo Luís Nazário de Lima) ၼႆႉ ၵိူတ်ႈမိူဝ်ႈ သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 1976 [2] သေ ပဵၼ် ၵူၼ်းၵဝ်ႇလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ႇ ၵူၼ်းပရႃႇၸီး (ၽူႈလဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ) ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်း၊ ၸဝ်ႈၶွင် ၸုမ်း Real Valladolid ၵလၢပ်ႉ လႃႇ လီၵႃႇ သပဵၼ်ႇၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈထႅင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ်တႄႉ ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇပေႃးတူႉၵၢဝ်ႇ O Fenômeno(ၽူႈလီဢၢမ်း - Phenomenon) ၼႆသေ[3] ၼႂ်းၵႃႈ ပိုၼ်းလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းလဵၼ်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈလဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ ရေႃႇၼႄႇတူဝ်ႇ ၼႆႉ မၼ်းဢဝ် ၸဵင်ႇမုင်ႈႁၼ်ဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈထၢၼ်ႈၽူႈလဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ ပေႃးႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈၼိုင်ႈတီႈသေ သမ်ႉပေႃးမီးလွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းၼိူဝ် ၽူႈလဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ ဢၼ်ပေႃႇပဵၼ်မႃး ဝၢႆးလင်မၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ သူးယွင်ႈၵုင်ႇ ဢၼ်မၼ်းလႆႈမႃးၼၼ်ႉ သူးၽူႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၶႅမ်ႉသေပိူၼ်ႈ တႃႇၼိုင်ႈပီ ႁင်း ၾီႇၾႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈမႃး သၢမ်ၵမ်း၊ သူးမၢၵ်ႇၼင်ၶမ်း လႆႈမႃး သွင်ၵမ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
- ↑ "Após início pobre em Bento Ribeiro, Ronaldo conquista o mundo" (in pt)၊ 14 February 2011။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 19 September 2015။။
- ↑ According to Ronaldo: The Journey of a Genius (2005) by James Mosley, Ronaldo was born on 18 September, but was registered on 22 September
- ↑ Ronaldo Nazário O Fenômeno


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AI Jazeera ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ထႆႇဝၼ်ႇလႆႈၽိူမ်ႉငိုၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 240,000 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇထႆႇဝၼ်ႇ (8.69 ႁဵင်လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ) တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းၶိူင်ႈယိပ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီႊမိူဝ်းၼႃႈမႃးၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေမီးၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶိုတ်းၵၢပ်ႈလႄႈ တႃႇႁပ်ႉၽေးသိုၵ်းၶႄႇၼႆၼၼ်ႉ လႆႈၽိူမ်ႉငိုၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမႃးထႅင်ႈ ႁူမ်ႈပႃးငိုၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း တင်းမူတ်း တေမီးယူႇ 471,000 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇထႆႇဝၼ်ႇ (17 ႁဵင်လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ) ပဵၼ်ငိုၼ်းဢၼ်တႄႇၸႂ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ် January ပီႊ 2022 ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
တႃႇတေလႆႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ဢၼ်တေၽိူမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႆႉ တေလႆႈႁပ်ႉသဵင်ၵၢင်ၸႂ်တီႈၼႂ်းသၽႃးသေၵွၼ်ႇ ၼႆယူႇ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၽၢႆႇပႃႇတီႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈ သၢႆဢိၼ်းဝၼ် (Tsai Ing-wen) ၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းၼမ်ယူႇလႄႈ လႆႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၼႂ်းသၽႃးမႃးငၢႆႈလူမ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းထႆႇဝၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ၶႄႇလူင်းတိုၼ်းတင်းၼမ်လႄႈ လူင်းတိုၼ်းယူႇတႃႇသေႇ တွၼ်ႈတႃႇၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ် လွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇၵေႃႈ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးဝႆးႁႅင်းၼႃႇ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ သူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းလႄႈ ႁိူဝ်းတိုၵ်း ၶဝ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် တီႈလႅၼ်ၶႅၼ်ႈၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ၼႃႈၾႃႉ မႃးယူႇတႃႇသေႇ ၵွပ်ႈၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်ၵၢၼ်ႁပ်ႉမိုဝ်းၸွမ်း ၽူႈၶဵၼ်ဢၼ်မႃးယႃႉၵဝ်းႁဝ်းၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းထႆႇဝၼ်ႇၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်လႄႈ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်း ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇဢိၵ်ႇတင်း ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼႂ်းသိုၵ်းလၢႆလၢႆမဵဝ်း ႁႂ်ႈၼမ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းပွတ်းပွတ်းၼႆႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးမႂ်ႇၼႆႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇတေၸၢင်ႈပဵၼ်ၽူႈၸတ်းႁႃၸွႆႈႁႃၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလႄႈ Technology ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈပၼ် ၼႆသေတႃႉ ၽၢႆႇတင်းထႆႇဝၼ်ႇ ၵေႃႉတေပဵၼ်ၽၢႆႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇႁင်းၵူၺ်းတင်းမူတ်း” ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလၢႆဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ထႆႇဝၼ်ႇလႆႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းၵႂႃႇ တူဝ်ႈတင်းၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇသေ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း တွၼ်ႈတႃႇႁပ်ႉမိုဝ်းၸွမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႃႈတီႈထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ TNN World, AI Jazeera


text:
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႉမတ်ႉ ၵေႃႉသိုၵ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) သေ ဢဝ်ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉၸႅတ်ႈထၢမ် ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း တီႈတပ်ႉပၢင်သဝ်း SSPP/SSA တီႈၼိုင်ႈ မီးၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ လႄႈ ဢမ်ႇပႆႇယွမ်းပွႆႇပၼ်တူဝ်ၶႃသွင်ၵေႃႉ ႁႂ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 January 2021 (လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00 မူင်း ၸၢႆးၼေႇမိင်ႇ လႄႈ ၸၢႆးပၼ်ႇမိူင်း ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သွင်ၵေႃႉၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵႂႃႇထုၵ်ႈငိုၼ်းလိူၼ်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉသေ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် လုင်းႁဵင် ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽွင်း COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၼႆ သေ ၶၢဝ်းယၢမ်း 11:00 မူင်း မိူဝ်ႈၽွင်းၵေႃႉသိုၵ်း RCSS/SSA မီးဝႆႉတီႈ ၵျွင်းလူင်ယူမ်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ဢိူင်ႇၵုင်းသႃႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇ ၸဝ်ႈၺႃႇၽူင်း ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းမၢႆ 25 SSPP/SSA ဢွၼ်ႁူဝ်ႁႅင်းၵူၼ်းသေ ၵႂႃႇတီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ်ၶႃသွင်ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သွင်ၵေႃႉၼႆႉ SSPP/SSA တီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ် ၵႂႃႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈၼိုင်ႈသေ ၸႅတ်ႈထၢမ်ပေႃႉထုပ်ႉမင် ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း လႄႈ ၵေႃႉပဵၼ် ၸၢႆးၼေႇမိင်ႇ ၼႃႈၵႂ်ႈ/သူပ်းၵႂ်ႈ ၵိၼ်ၶဝ်ႈပေႃးဢမ်ႇလႆႈၼႆယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်မီးၸပ်းတူဝ် ၵေႃႉသိုၵ်း RCSS/SSA သွင်ၵေႃႉ မီး ငိုၼ်းလိူၼ်၊ ၵႃႈၶဝ်ႈၽၵ်း ၵူၼ်းသိုၵ်း ႁူမ်ႈငိုၼ်း 3,277,000 ပျႃး လႄႈ ၵႃး (1) လမ်း ဢိၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင်သုၼ်ႇတူဝ်ၶႃသွင်ၵေႃႉ တေမီး ၾူၼ်း 2 လုၵ်ႈ၊ ဢွမ်မွင်း 2 လုၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သွင်ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းဝႆႉ ပေႃးတေလွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်း ဢွၼ်တိုၼ်း လႄႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးသူႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသွင်ၽၢႆႇ လႆႈၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်သေ ၽၢႆႇ SSPP/SSA ဝႃႈ တေဢၢပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းယူႇၼႆသေတႃႉ ထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 10 February 2021 ဢမ်ႇပႆႇႁၼ်ပွႆႇမႃး ၸဵမ်ၵူၼ်းၸဵမ်ၶူဝ်းၶွင် လႄႈ ၽၢႆႇ SSPP/SSA ဢဝ်ယဵၼ်ၵႂႃႇ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်တွပ်ႇမႃးသင်ထႅင်ႈ ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ယူႇတီႈ RCSS/SSA ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းလွင်ႈ ၵူၼ်းသိုၵ်း RCSS/SSA သွင်ၵေႃႉ ထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း ထိုင်တီႈၵိၼ်ၶဝ်ႈယႅမ်ႉၶဝ်ႈ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ တႄႉတႄႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၽွင်းသိုၵ်း TNLA တင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈၼႂ်းထုင်ႉလွႆဢၢၼ် ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ၸိုဝ်ႈ ၸၢႆးမိၼ်ႉ လႄႈ ၸၢႆးယွၼ်း တီႈၼႂ်းႁူၺ်ႈၼမ်ႉ ၵႄႈၵၢင် ဝၢၼ်ႈၸၢၵ်ႈ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၵွင်းၶႃး ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 02:00 မူင်း သေ ထိုင်ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 07:30 မူင်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇ RCSS/SSA တူၺ်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးၼင်ႈၵၼ်လႄႈ လႆႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ်သၢၵ်ႈသေႇ ႁူႉႁၼ်ၸွမ်းသေ ပွႆႇပၼ်တူဝ် ၵူၼ်းသိုၵ်း SSPP/SSA တင်းသွင်ၵေႃႉ ႁူမ်ႈပႃးၵွင်ႈ M22 (2) လဝ်း လႄႈ ႁႂ်ႈပွၵ်ႈၵႂႃႇႁႃ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၶဝ် ၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် သွင်ၽၢႆႇ ပေႃးတေဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၽိတ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈပၼ် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ SSPP/SSA သွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉယူႇ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉတႅမ်ႈပႃးဝႃႈ “ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈမႃးယိုဝ်း SSPP/SSA” ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇသင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇတင်း ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး တုၵ်းယွၼ်းမႃးၼၼ်ႉသေ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး 2 တပ်ႉသိုၵ်း လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵိုတ်းယိုဝ်းၸွမ်းၵၼ် မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 11 May 2019 ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 148"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 148:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 149 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 147 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 146 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 145 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 144 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 143 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 142 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 141 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 140 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
တႄႇဢဝ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ထူၼ်ႈႁူၵ်း (June 2021) ၼၼ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈ COVID-19 ၶိုၼ်းၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 4 July 2021 ၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ လဵၼ်ႈႁႅင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း COVID-19 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်းၵူၺ်း မီးယူႇ 2,318 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ် တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မီးၵႂႃႇတင်းမူတ်း 138,715 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းလူႉတၢႆ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵေႃႈမီး 35 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆတင်းမူတ်း မီးယူႇ 3,419 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ၵူၼ်းပဵၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်းတိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးယူႇ ၸူဝ်ႈၽွင်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းမႃးပႃးၸွမ်းၵၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၸူႉတုမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ လႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် မၢင်ၸႄႈဝဵင်းၵေႃႈ လႆႈသင်ႇႁႂ်ႈယူႇၼႂ်းႁိူၼ်း Stay at home သေ သင်ဢမ်ႇလွင်ႈယႂ်ႇ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယဝ်ႉ မၢင်ဝဵင်းၵေႃႈ လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် လၢၼ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမႃး ၼင်ႈၵိၼ်တီႈလၢၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈသိုဝ်ႉမိူဝ်းၵိၼ်တီႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ တႃႇ 17 ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ် တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 3 July 2021 ၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီးယူႇ 1,529 ၵေႃႉယဝ်ႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ် ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းသေ ႁႂ်ႈယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းၵူၺ်း (Stay at Home) ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၵႂႃႇယူႇ 3 ၸႄႈဝဵင်း ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 3 July 2021 ၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်ယူႇ တီႈႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မီး 324 ၵေႃႉ လႄႈ ဢွင်ႈတီႈယူတ်းယႃၵူၼ်းပဵၼ် COVID-19 မၢႆ (1) ၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉမီး 189 ၵေႃႉ၊ တီႈၸႄႈဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ မီး 347 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ႇ မီး 263 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မီး 86 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႊ 74 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း မီး 63 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ မီး 34 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ မီး 30 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ မီး 18 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း မီး 17 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်လူင် မီး 10 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပၢင် မီး 9 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ မီး 7 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ မီး 7 ၵေႃႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ မီး 4 ၵေႃႉ လႄႈ ၶျိင်းသူၺ်ႇႁေႃႇ မီး 1 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်ယူႇတီႈႁူင်းယႃ 1,500 ပၢႆၼၼ်ႉ ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေ လႆႈပွၵ်ႈမိူဝ်းယူႇႁိူၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမီး 230 ၵေႃႉ ၵူၺ်းလႄႈ ဢၼ်လူႉတၢႆ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ မီးၵႂႃႇယဝ်ႉ 10 ၵေႃႉဝႃႈၼႆ။
ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၵူၼ်းပဵၼ် တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်း ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢၼ်မီးၵူၼ်းပဵၼ် (552) ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ ဢၼ်မီးၵူၼ်းပဵၼ် (347) ၵေႃႉ လႄႈ ၼွင်ၶဵဝ် ဢၼ်မီးၵူၼ်းပဵၼ်ယူႇ (263) ၵေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေးသေ လူဝ်ႇယူႇဝႆႉၼႂ်းႁိူၼ်း (Stay at Home) ၵူၺ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ တႃႇၸႂ်ႉရူတ်ႉ ၸႂ်ႉၵႃး
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းသွင်ဝၼ်း ႁၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2021 ၼႆႉမႃး ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း ၸဝ်ႈပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းႁၢၼ်ႉပႅတ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇၸႂ်ႉရူတ်ႉ ၸႂ်ႉၵႃး။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ...
ၶၼ်ငိုၼ်းတေႃႊလႃႊပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင် ၶၼ်ၶမ်း ႞ ၵျၢပ်ႈထိုင် 19 သႅၼ်ပျႃး
ၶၢဝ်းတၢင်း7 လိူၼ်ပၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃး ၼႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 24/9/2021 ၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶၼ်ငိုၼ်းတေႃႊလႃႊလႄႈ ၶၼ်ၶမ်းၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်းသုတ်း ၼႂ်းပိုၼ်း။ ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းတေႃႊလႃႊၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ 1 တေႃႊလႃႊ ထိုင်...
ၵဵတ်ႉတႃႈပိင်း ပိုတ်ႇလႆႈမႃး 7 ဝၼ်းယဝ့် ပႆႇမီးၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ပိုတ်ႇၵဵတ်ႉတႃႈပိင်း ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းတုင် - မိူင်းလႃးၼၼ့် မီးၶၢဝ်း တၢင်း 7 ဝၼ်းယဝ့် ပႆႇမီးၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ဝႃႈၼႆ။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 16-22/9/2021...
ၵွင်ႉငူၼ်ႉၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလႄႈ သိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁူႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇၽုၵ်ႇပီၼႆႉ
ၸဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁူႈ ထူပ်းၽေးၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ထပ်းၵၼ် 2 ပီယဝ်ႉဢမ်ႇၵႃး ထူပ်းၽေးသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႃႉၶၢႆ သူင်ႇၸူးဝၢၼ်ႈတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ်လႄႈ ပီၼႆႉတႄႉ တႃႇတေၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶိုၼ်းမႂ်ႇၼႆႉယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊ ဝိတ့် 19...
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇမႃး 7 လိူၼ်ပၢႆၼႆႉ ၶၼ်ငိုၼ်းၶႄႇ ပုင်ႈၶိုင်ႈ 50%
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 7 လိူၼ်ပၢႆၼႆႉ ၶၼ်ငိုၼ်းၶႄႇ ဢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ထုင်ႉမၢဝ်း လုၵ်ႉတီႈ 200 ပျႃး တေႃႇ 1...
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ တုမ်ႉယွၼ်ႈၵူၼ်း လၢႆးၶႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉလီလီ
ၵၢတ်ႇလူင် ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ပိၵ်ႉဝႆႉတႃႇႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၊ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆၽၵ်းၶဵဝ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႃႈႁိူၼ်း။ ၵူၼ်းၶၢႆၽၵ်းၶဵဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3-4 လိူၼ်မႃးၼႆႉ...
ၸဝ်ႈမေႃႈလိၼ်ဝၢၼ်ႇလိၼ်မိူင်းၵိုင် ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယွၼ်ႉၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ
ၽွင်းၶၢဝ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈၼႆႉ တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်ပီႈၼွင်ႉတႆး မေႃမိုဝ်းပၼ်ႈလိၼ် ႁဵတ်း မေႃႈဝၢၼ်ႈ ပွတ်းမိူင်းၵိုင် ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵိၼ်းၸႂ်ၵၼ်။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 1/2/2021 ၼၼ်ႉမႃး...
ၶၼ်မၢၵ်ႇၵဵင် ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ဢမ်ႇလီ ၸဝ်ႈသူၼ်ပွတ်းႁွင်ႇယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ
ၸဝ်ႈသူၼ် မၢၵ်ႇၵဵင် ဢွၼ်ၵၼ်ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ/ သုမ်း ယွၼ်ႉၶၼ်မၢၵ်ႇၵဵင် ဢမ်ႇလီ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ လႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းသုၵ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ပီၼႆႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇလီ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၵေႃႈ...
ၶၼ်မၢၵ်ႇၵဵင်တူၵ်း ၶၢႆဢမ်ႇၶၢတ်ႇလႄႈ ၸဝ်ႈသူၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆဢမ်ႇပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 သမ်ႉၽႄႈ လႄႈ ၸဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇၵဵင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ ယွၼ်ႉၶၼ်မၢၵ်ႇၵဵင်တူၵ်း၊ ၶၢႆဢမ်ႇၶၢတ်ႇ လႄႈ သုမ်းၵေးလၢင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ။ ၸဝ်ႈသူၼ် မၢၵ်ႇၵဵင်...
ၸဝ်ႈၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းတၢင်ႇၵူၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢပ်ႇၼႂ်းၵႄႈၽေးသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းလႄႈၽေးၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၵ်ႈမႂ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉလီလီၼႆႉ တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 သမ်ႉၽႄႈလၢမ်းမႃးထႅင်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 3 လႄႈ ပႃးၸဵမ်ၸဝ်ႈရူတ်ႉၵႃးဢၼ်လဵၼ်ႈႁပ်ႉၸၢင်ႈ တၢင်ႇၵူၼ်း/ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ တၢင်းပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႈ...
လႃႈသဵဝ်ႈၶူဝ်ႊဝိတ်ႉတိတ်းၸပ်းမီး 100 ပၢႆ ၵူၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆ ပႃးၵၼ်ယၢပ်ႇ
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ်ပၢႆ ဝၢၼ်ႈမိူင်းပႆႇ ၼိမ်ယဵၼ် ၊ ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၵေႃႈ ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးႁွပ်ႈသၢမ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်တီႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီး...
မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ တီႈယေးငိုၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တီႈၼိုင်ႈ
မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈယေးငိုၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႉၸီးပႂႃးယေး ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လုၵ်ႈၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 14/6/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 7 မူင်းၶိုင်ႈပၢႆ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈ ယေးငိုၼ်း မျၢၼ်ႇမႃႉၸီးပႂႃးယေး/...
မိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇႁပ်ႉသိုဝ်ႉဢွႆႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ပွတ်းၼမ်ႉၶမ်း ဢွၼ်ၵၼ်သုမ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ
ၾင်ႇမိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇႁပ်ႉသိုဝ်ႉဢွႆႈ ၸဝ်ႈသူၼ်ဢွႆႈပွတ်းၼမ်ႉၶမ်း လႆႈ ထွၵ်ႇပႅတ်ႈ ႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ တၼ်ႊ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23/5/2021 ၸဝ်ႈသူၼ်ဢွႆႈ ပွတ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈဢဝ်ဢွႆႈ...
ၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈ ထုၵ်ႈ/ ထွၼ်ငိုၼ်း တီႈပၢၼ်ႇယၢပ်ႇ
ၵူၼ်းမိူင်း လႃႈသဵဝ်ႈ ႁူပ်ႉလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵိၼ်းၸႂ်လိူဝ်ႁႅင်း လွင်ႈထုၵ်ႈထွၼ်ငိုၼ်းတီႈပၢၼ်ႇ/ ယေးငိုၼ်း မၢင်ၵေႃႉ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈထႅဝ်ၼွၼ်းပႂ်ႉ ၼႃႈယေးငိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။ ပၢၼ်ႇ/ ယေးငိုၼ်း ဢၼ်ပိုတ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး...
သဵင်တႅၵ်ႇ 4 ၵမ်းထပ်းၵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ
ၼႂ်းၶၢဝ်းၶိဝ်းၼႆႉ သဵင်တႅၵ်ႇသဵင်လင်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ၊ မိူဝ်ႈဝႃးယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 မိၼိတ်ႉၵူၺ်းသဵင်တႅၵ်ႇမေႃးထပ်းၵၼ် 4 ၵမ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄ။ ဝၼ်းတီႈ 17/5/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်း မွၵ်ႈ 12...


text:
ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝဵင်း
ၼေႇပျီႇတေႃႇ (မၢၼ်ႈ: နေပြည်တော်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Naypyitaw) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈလူင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2005 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆႉဢဝ် ဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ၶွင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၶၢႆႉၵႂႃႇၸူး ပၢင်ႇသီၶဵဝ် ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတင်း ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ 2 လၵ်း (3.2 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸႄႈလူင်ၵဝ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၼႆႉ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 200 လၵ်း (320 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼႆႉယဝ်ႉ။[3] ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းၼႆႉ ပိုၼ်ႇၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႉတပ်ႉမတေႃႇ မိူဝ်ႈ ပီ 2006, လိူၼ်မၢၶျ်ႉ 27 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၽွင်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၸႄႈလူင်ယူႇ။ တေဢၢၼ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းပီ 2012 ဝႃႈၼႆမႃးယဝ်ႉ။[4] မိူဝ်ႈပီ 2009 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉ 925,000 သေ ပေႃး တႃႈၵုင်ႈလႄႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းထီႉသၢမ် ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ယူႇယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈငႃႇဝေႃးႁၢၼ်ထတ်း
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼေႇပျီႇတေႃႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးလႆႈပိၼ်ၽႃႇသႃႇတူၺ်း ၽၢႆႇမၢၼ်ႊၼႆ ဝႃႈပဵၼ် "ဝဵင်းပၵ်းႁၢင်ႈႁေႃ"၊ "ဝဵင်းၸၢဝ်းၶုၼ်"၊ "တီႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ" ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[5] ပေႃးဢဝ်ၾိင်ႈထုင်းဝႃႈ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵိုၵ်းတူဝ်ပႃႈလင် ဝဵင်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၺ်းတူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ႁွင်ႉမႃးဝႃႈ ယတၼႃႇပူင်ႇၼေႇပျီႇတေႃႇ (မၢၼ်ႈ: ရတနာပုံနေပြည်တော်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yadanabon Naypyidaw) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တီႈပွင်ႇၼင်ႇလိၵ်ႈဝႃႈတႄႉ ၽၢႆႇမၢၼ်ႊဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းႁေႃလႅတ်ႇ (မၢၼ်ႈ: နေ၏နန်းမြို့) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းထတ်း
ဝၢႆးသေပဵၼ်မႃး ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆယဝ်ႉသေ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပိုၼ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပွတ်းဢေႇဝႆႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တီႈဢၼ်တင်ႈဝႆႉဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉငဝ်ႈၸိုဝ်ႈ (BIA) ဗမာ့လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် ဢၼ်ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈပိုၼ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၼင်ႇလိၼ်ၼႆႉတႄႉ လႆႈဝႃႈမီးပိုၼ်းယၢဝ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်မိူင်းထႆးသေ ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်းမႃး မႃးတင်ႈၽုၺ်ႇငဝ်ႈၸိုဝ်ႈသိုၵ်းတီႈ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ-လႄႇဝေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်ငဝ်ႈတႄႇ တႃႇလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃးသေ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် လိၼ်ဢွင်ႇပႄႉ (အောင်မြေ)ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လႆႈတင်ႈတႄႇၼေႇပျီႇတေႃႇဝႆႉ တီႈ ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ၵႆယၢၼ် ႒ လၵ်း (႓.႒ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တင်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈဝႃႈ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇသေ ယၢၼ်ၵႆမွၵ်ႈ ႒႐႐ လၵ်း (႓႒႐ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းတႄႇ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း လႆႈၶၢတ်ႇႁူင်းၵၢၼ်ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈ မွၵ်ႈ ႒႕ ဢၼ်ဢိၵ်ႇပႃး ဢေးသျႃးဝေႃး လႄႈ ထူးလိမိတႅတ်ႉ သေၵေႃႈ တႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈတင်းမူတ်းသေတႃႉ ထိုင်ပီ ၂၀၀၅ ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ၆ ဝၼ်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈၸႅၵ်ႇၸုမ်းသေ ၶၢႆႉမႃးတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇယူႇယဝ်ႉ။
လုၵ်ႉၼၼ်ႈႁိုင်ထႅင်ႈႁႃႈဝဵင်း လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ႑႑ ဝၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း ပွတ်းၼႂ်း ႑႑ မူင်းၼၼ်ႉ ဢဝ်လူတ်ႉတၢင်ႇၵုၼ်တပ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ႑႑႐႐ လမ်းၼႆႉတၢင်ႇဢဝ် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႑႑ ဢၼ်သေ ဢွၵ်ႇမႃးတႅႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။ လႆႈမုင်ႈမွင်းမႃးဝႃႈ ပေႃးလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇသဵင်ႈ ၼႂ်းပီ 2006 ၼၼ်ႉ တေဢၢင်းတမ်းတီႈယူႇ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉလႆႈၶၢႆႉ ႁိပ်ႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈလႄႈ လွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းဢမ်ႇပႆႇမီးတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈသင် ယွၼ်ႉတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇလဵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈသင်လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၶဝ်မႃးယူႇ တႃႇၶၢဝ်းယၢမ်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼႆႉ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ႁၢမ်ႈႁႄႉလွင်ႈ ဢဝ်မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၶၢႆ့မႃးၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။။[6] ဢၼ်ပဵၼ်တီႈငဝ်ႈၸိုဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ တီႈထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉတီႈႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ထုၵ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈၶဝ်ႈၸူး ဢွင်ႈတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၶၢႆႇၶူဝ်းၶၢႆၵုၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းတူဝ်ယေႃႈ ၼပတ "နပတ" သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးယဝ်ႉ။
ထိုင်ပီ ၂၀၀၆ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ၂၇ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်း ၁၂,၀၀၀ ၼႆႉဢၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼႄဢဵၼ်ႁႅင်းပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႈၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ်ယုၵ်ႉယွင်ႈ ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ပီ ၁၉၄၅ ဢၼ်ဝၼ်းတႄႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လွင်ႈၵျပၢၼ်ႇၶဝ်ၶဝ်ႈသိမ်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၼႄႁၢင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝၢင်းၼႄႁၢင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉ ႁၢမ်ႈပေႃႉ ငဝ်းတူင်ႉ၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈမႃးသေ တီႈၼႂ်းဝၢင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၶုၼ်မၢၼ်ႊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ၊ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ လႄႈ ဢလွင်ႈၽယႃး ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်သၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းပိုၼ်းမၢၼ်ႊဝႃႈ ပဵၼ်ၶုၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်မၢႆထိုင်ဝႆႉဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်း တႄႇႁွင်ႉတီႈ ပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ [7]
လွင်ႈတၢင်းပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်လႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇၸူးၼေႇပျီႇတေႃႇထတ်း
ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းၵႅၼ်ၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်တီႈလီ တွၼ်ႈတႃႇဢုပ်ႉပိူင်ႇတင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ လႄႈ သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႅၼ်ၵၢင်မၼ်းသေ တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း မိူင်းတႆး၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် လႄႈ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉမီးႁိမ်းၸမ်လႄႈ ပိုၼ့်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇပေႃးတေၼိမ်သဝ်းမႃး တေၸၢင်ႈပၼ်တၢင်းၵမ်ႉတၢင်းၸွႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။[8] လွင်ႈတၢင်းလႆႈၶၢႆႉၸႄႈလူင်ၸူး ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပိူင်လူင်ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတႃႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇလႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၵေႃႈၼမ်လႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ပွၵ်ႉယွမ်ၸိူဝ်းၵူၼ်းယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လေႃးလႄးၵၼ်ဝႆႉလႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမီးဝႆႉယူႇ တီႈၼႂ်းဝဵင်းလႄႈဢမ်ႇၵႃး ၽွင်းတိုၵ်ႉတေပႆယၢင်ႈၸူး သဵၼ်ႈတၢင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၼၼ်ႉ ယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ်ဢၼ်လူဝ်ႇမီးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးတႅတ်ႈတေႃးလီ ၵႃႈတီႈတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉၸူး ၸႄႈလူင်မႂ်ႇသေ လႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင်မိူဝ်းၼႃႈမႃးၼႆ ပေႃးတီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးမႃး ပၢင်ဢုပ်ႉဢူဝ်း ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်းလႄႈသင်၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တေလႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်း တႃႇပၢင်ႇၶႄႉၶဵင်ပၢႆးလဵၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်ၼႆ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉၸူး ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းလူင်ပွင်ၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်းလႄႈသင်၊ မီးႁူင်းလႅမ်းဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉငဝ်ႈ ဢၼ်ၵိုင်ႇမီး ၸွမ်းၼင်ႇလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၸူး ၵူႈမိူင်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈသၽႃး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉသေ ယၢမ်းလဵဝ်ပေႃးႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃး မီးမႃး သွင်ၸုပ်ႈယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇထတ်း
ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ႇလႄႈ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈမၢႆၼႂ်းၶႂၢင်ႇမၼ်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈလူင်ၼႆႉ မီး ၇၀၅၄.၃၇ လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းဝႃႈၼႆသေ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမီး ၉၂၄,၆၀၈ ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆၶျွင်းမၵျီႈၼႆႉ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၼေႇပျီႇတေၢႆ ယၢၼ်မွၵ်ႈလၢႆၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉသေ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆငလၢႆႉၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်း ယၢၼ်ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇဢိတ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝင်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆယေႇသိၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ႁၢမ်ႉၵႆဝႆႉဢိတ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ ၁၉° ၁၈' လႄႈ ၂၀° ၂၅'၊ ၼႂ်းၵႄႈလွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ ၉၅° ၄၅' လႄႈ ၉၆° ၄၅' ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယၢၼ်ႇၵႆတင်းတႃႈၵုင်ႈ ၃၂၀ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (၁၉၈ လၵ်း)သေ ၵႆယၢၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၁၃၈ လၵ်းယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းယူႇသဝ်းထတ်း
လွၵ်းတီႈတွၼ်ႈတႃႇႁိူၼ်းၵူၼ်းယူႇၼႆႉ ၽွတ်းႁႅၼ်းဝႆႉလီငၢမ်းသေ၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶွင်ႉတီႈယူႇၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈလႄႈ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် မီးၼႃႈႁိူၼ်းဢမ်ႇမီးၼႃႈႁိူၼ်းသေၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇသေ ပၼ်တီႈယူႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တီးၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈသီႇၸၼ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ႑႒႐႐ လင်ယဝ်ႉ။[9] ၸိူဝ်းပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈဢုတ်ႇဢၼ်ယႂ်ႇဢၼ်လူင်ၼႆႉ ဢၼ်မုင်းမၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ သီလႅင်၊ သီၶဵဝ် ဢမ်ႇၼၼ် သီႇသွမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၵူၼ်းယူႇ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် ထၢၼ်ႈၽွင်းသေၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇသီမၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ယၢင်ႇမၼ်း ပေႃးဝႃႈပဵၼ် တီႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းပၢႆးယူႇလီၶဝ်ယူႇၼႆ ၸွမ်ႁိူၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ သီသွမ်ႇသေ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းႁိူၼ်းပဵၼ် သီၶဵဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင်ၶဝ်တႄႉ လႆႈယူႇႁိူၼ်းလင်လဵဝ် ႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉမတေႃႇထတ်း
ၸိူဝ်းပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈမီးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင်ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇသိုၵ်း ၸိူဝ်းလမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လႆႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ် တီႈၼႂ်းဝၢင်းလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆႇ ႑႑ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ တင်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်းသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႈၼႂ်းဝၢင်းလူင်ၼၼ်ႉ မီးလုၵ်းပၢႆႈမၢၵ်ႇ၊ မီးလွတ်ႇတၢင်းတႂ်းလိၼ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ထုၵ်ႇႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈတပ်ႉမတေႃႇၼႆ ႁင်းၶေႃသေ ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈပူင်ၶႂၢင်းပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၶဝ်လႆႈ။
ဢွင်ႈတီႈထၢၼ်ၽွင်းလူင်ထတ်း
ယူင်ႉသၢင်ႈပႃႇလီႇမၢၼ်ႇ လႄႈ ႁိူၼ်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈႁူင်းႁေႃၸႄႈလူင်ၼႆႉ မိူၼ်ယူင်ႉႁၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉသေ ႁၢင်ႈၽၢင်ၸွမ်မၼ်းတႄႉပဵၼ် လၢႆးမိုဝ်းမၢၼ်ႊယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇလင်ႁူင်းႁေႃၸႄႈလူင်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉပၢင်ႇလဵၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ မီးပႃးၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇပွမ်သေ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးပွႆးၼႄၾႆးၾႃႉႁိူဝ်ႈလႅင်း ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်း မိူၼ်ၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။[10]
ဢွင်ႈတီႈႁူင်းလႅမ်းထတ်း
တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ႁူင်းလႅမ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူင်းလႅမ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈလိုဝ်ႈသဝ်းၼင်ႇႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးဢေႇတႄႉတႄႉသေ၊ ၵူၺ်းမီးၸွမ်းၵုင်းဢွၼ်ႇ တီႈၼၼ်ႈတီႈၼႆႈႁၢင်ႇႁၢင်ႇၵူၺ်း။ ၼႃႈလိၼ်ၼႆႉ တေပဵၼ်မႃးၼႂ်းၵႅၼ်ၵၢင်ဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၼေႇပျီႇတေႃႇလႄႈ တီႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းလႅမ်း ႑႒ ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၼၼ်ႉ ပႅတ်ႇဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ႁူင်းလႅမ်းၼေႇပျီႇတေႃႇသေ တႃႇသွင်ဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ လႄႇဝေး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[11]
တီႈဢွၵ်ႇသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇထတ်း
ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵုၼ်ႇပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇ ၵၢတ်ႇလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢင်ၵႅၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တွၼ်ႈတႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈတၢင်ႇၸိူဝ်း တွၼ်ႈတႃႇဢွၵ်ႇႁႃသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်တႄႉ ပဵၼ်ၵၢတ်ႇသပျႄႇၵူင်း လႄႈ တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇ ပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တိူၵ်ႇၵုၼ်ႇပႁူဝ်ႇလၢၼ်းသူင်ႇၼႆႉ ၶွမ်ႇပၼီႇသူၺ်ႇတွင်ႇၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေး ၵေႃႉၵေႃႇသၢင်ႈမႃးပၼ်သေ ၼႂ်းၵႃႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵၢတ်ႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။ တိူၵ်ႈၵုၼ်ႇၼၼ်ႉပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ၂၀၀၉ လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၵၢတ်ႇမျူဝ်ႉမ ၼၼ်ႉ မီးလၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈ မီးတႅဝ်းၵၢတ်ႇတၢင်းၵိၼ် ၸွမ်းၽင်ႇတၢင်းသေ တီႈႁိမ်းၵၢတ်ႇသပေႇၵူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇထႅင်ႈမွၵ်ႈလၢႆလၵ်းၼႆ တေမီးလၢၼ်ႉၵိၼ်ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၵႃႈတီႈ လႄႇဝေးလႄႈ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းလီၶဝ်ႈၸႂ်ထတ်း
- သူၼ်မွၵ်ႇငလၢႆႉၵၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်သူၼ်မွၵ်ႇဢွၼ်ႇတီႈလဵၼ်ႈၼမ်ႉသေ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵျွႆးသျိၼ်း တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈၽၢႆငလၢႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (လႆႈလၢမ်းတူၺ်း တေၵႆယၢၼ်တင်း ၼေႇပျီႇတေၢႆ မွၵ်ႈၸဵတ်းလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ)။ လႆႈပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉသေ တီႈသူၼ်မွၵ်ႇငလၢႆႉၼၼ်ႉ မီးတီႈ ၶီႇၽိဝ်ၼမ်ႉ၊ တီႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉၼင်ႇသၽႃႇဝ၊ မီးဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈ လႄႈ မီးၽင်ႇၼမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ သူၼ်မွၵ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း ၶၢဝ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ပိုတ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။
- သူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼႆႉ လႆႈပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၈ ၼၼ်ႉသေ တူဝ်သတ်းမီး ၄၂၀ လႄႈ မီးႁိူၼ်းၼူၵ်ႉၽႅၼ်ႇၵႂိၼ်း ဢၼ်ထိင်းပၼ်ၾိင်ႈၾႃႉတႃႇၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။[12] သူၼ်သတ်းၼႆႉ ပဵၼ်သူၼ်သတ်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈတီႈၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆယဝ်ႉ။ သူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ၵႆယၢၼ်တင်း ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (႑႘) လၵ်းသေ၊ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ လႄႈ ဝဵင်းတၢတ်ႉၵူင်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး (၆၁၂) ဢေႇၵသေ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၇ လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ (၁၈) ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ထိုင် ပီ ၂၀၀၈ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ (၂၆) လႆႈပိုတ်ႇသူၼ်သတ်းၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တီႈသူၼ်သတ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ-
- တူဝ်သတ်းတိုၵ်းၼူမ်း (၃၂)မဵဝ်း - (၂၈၀) တူဝ်
- တူဝ်ၵၢၼ်းလိၼ် (၁၂) မဵဝ်း - (၆၂) တူဝ်
- ၸၢဝ်းၼူၵ်ႉ (၄၃) မဵဝ်း - (၂၇၄) တူဝ်
- သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆဢမ်ႇလိူင်ႇ လႄႈ
- ၽႅၼ်ႇၵႂိၼ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇယူႇသဝ်းႁႃၵိၼ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လဵင်ႉလူၼႄဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ ဝၼ်းၸၼ် ပိုတ်ႇၼႄဝႆႉပၼ် ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။
- ဢၼ်ပဵၼ်သူၼ်မွၵ်ႇတူၼ်ႈၽၼ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃၼႆႉ တႄႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 2008 ၼၼ်ႉသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး 200 ဢေႇၵ (0.81 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)ယဝ်ႉ။ ၼႄဝႆႉ တူၼ်ႈၽၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃ ဢၼ်မီးၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းသူၼ်တူၼ်ႈယႃႈယႃ ၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉတူၼ်ႈၽၼ်းယႃႈယႃ (500) ပၢႆယဝ်ႉ။
- တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ မီးပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ် သွင်ပၢင်ႇ (ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ်ၸႄႈလူင်ၼေႇပျီႇတေႃႇလႄႈ ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ်ယေႇပျႃႇ)
- မီးႁူင်းၼႄၵႅဝ်ႈသႅင် ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
- ႁူင်းၼႄၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)
- သူၼ်သႃႇၽႃႇရီႇ (ၼေႇပျီႇတေႃႇ)
- ၵွင်းမူး ဢုပႃတတၼ်တိ
ဢွင်ႈတီႈၵူႈမိူင်းမိူင်းထတ်း
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈပၼ်ဝႆႉ ၼင်လိၼ် တၢင်းၵႂၢင်ႈသွင်ႁႅတ်ႇတႃႇ တွၼ်ႈတႃႇ လုမ်းတၢင်တူဝ်ၸုမ်းၸၢတ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ လုမ်းၽွင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈငႄႈထတ်း
ၽၢႆႇလဝ်ႇမူၼ်ႈ
ပၢင်ပွႆးပၼ် သူးလူင်ႉလႅၼ်ႇ ငဝ်းတူင်ႉ မျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်ပၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၶတ်းၸႂ်ၶႅမ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၽၢႆႇငဝ်းတူင်ႉမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ တီႈတိူၵ်ႈၵုၼ် ပႁူဝ်ႇလၢၼ်းၸူင်ႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ မီးဢွင်ႈတီႈငဝ်းတူင်ႉတီႈၼိုင်ႈလႄႈ တီႈပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉတင်း တၢတ်ႉၵူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼႄငဝ်းတူင်ႉ ယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးထတ်း
လွင်ႈဢိင်ၼိူဝ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း
ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ
တီႈထုင်ႉၼႄႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မီး ဝဵင်း (ၵၢင်ဝဵင်း) လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း ပႅတ်ႇၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၵၼ်သေ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ပွၵ်ႉသီႇပွၵ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ၊ လႄႇဝေး လႄႈ တတ်ႉၵူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း မႃးယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းဢုတ်ႉတရသီႇရိ၊ ၸႄႈဝဵင်းတၵ်ႉၶိၼႃႇသီႇရိ၊ ၸႄႈဝဵင်းပုပ်ႉပသီႇရိ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸမ်ႇပူႇသီႇရိ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸေႇယႃႇသီႇရိ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။ ႒႐႐႙ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်တင်းသဵင်ႈ လႆႈၶၢႆႉၸူးဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုမ်းၽၢႆႇၸီႉသင် ၶွင် ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်ၶဝ်ၵူၺ်း တေၵိုတ်းဝႆႉ တႃႈၵုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇထတ်း
ၼေႇပျီႇတေႃႇ
- ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ ႑
ယေႇသိၼ်း
ၽၢႆႇၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇထတ်း
ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆႇတေႃႇသူင်ႇတႃႇ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ႁိမ်းႁွမ်းတႄႉ မီးလွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈၼေႇပျီႇတႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပႅတ်ႇသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း ႓႒႓.႓ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉ ၵပ်းသိုပ်ႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸူးတႃႈၵုင်ႈသေ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ - ၼေႇပျီႇတေႃႇ - တႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း ႕႖႓ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ယဵၵ်ႉတႃႇ ၼႆႉမီး ႒႐ သဵၼ်ႈသေ မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။
တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းထတ်း
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းတွၼ်ႈတႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉလႄႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းလႄႇဝေးၶဝ် ၵေႃႉၸတ်းၵၢၼ်ပၼ်ဝႆႉယူႇ။ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ - တႃႈလိူဝ်ႇ။ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းလႄႇဝေးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉလႄႈ ၵျွၵ်ႉပတွင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈၵုင်ႈၵႂႃႇပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ၸွမ်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆ တၢင်းႁိုင် ႁိုင် ႙ ၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ။ လူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵၢင်ဝၼ်း ႑႒ မူင်းသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ် ၵၢင်ၶမ်ႈ ႗:႓႐ မူင်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၽၢႆႇၵၢၼ်တေႃႉသူင် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႇဝဵင်းမႂ်ႇ ပေႃးတေတဵမ်ထူၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈတႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၽၢႆႇပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းသၢႆလူမ်းထတ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢၼ်ႁူႉဝႆႉဝႃႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ဢေႇလႃႇ ၼႆႉ မီးၵႆယၢၼ်ဝဵင်း ၁၀ လၵ်း (၁၆ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) မီးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ ဢေႇလႃႇ လႄႈ ဝဵင်းလႄႇဝေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်ၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်းပၵၢၼ်ႇ၊ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်မၢၼ်းတလေး၊ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်မျၢၼ်ႇမႃႇလႄႈ သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်တႃႈၵုင်ႈၸိူဝ်းၼႆ တႃႇၸၼ်လႅၼ်ႈပၼ် တႃႈၵုင်ႈတင်း ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်းမိူင်း ၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉၼႆ လႆႈၸႂ်ႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၉ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉသေ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉ ၼိုင်ႈပီၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ၃.၅ လၢၼ်ႉ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းလူတ်ႉၵႃးထတ်း
ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ ႁူဝ်ၶမ်ႈႁူဝ်ၼႂ်ၼႆ ၶဝ်ဢဝ်လူတ်ႉပၢတ်ႉၸ်သေ ၸၼ်လႅၼ်ႈပၼ်တွၼ်ႈတႃႇ လုမ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၼႆႉ မီးတႃႈလူတ်ႉၵႃးငဝ်ႈၸိုင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ မီးႁူင်းၵၢၼ်ၶၢတ်ႇလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ပိူင်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ၽၢႆတူၺ်းထိုင်ပၢႆးယူႇလီထတ်း
ႁူင်းယႃၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ ၂၀၀၆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း တီႈ လႄႇဝေး၊ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်းမၼႃး) လႄႈ တတ်ႉၵူင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉႁူင်းယႃ ဝဵင်းလင်လင်ယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇထတ်း
တႄႇပီ ၂၀၀၉ ၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ ၾူင်းၸီႇတီႇဢႅမ်ႇဢေႇႁၢမ်းသၢႆ တင်းဝဵင်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ ႁွင်ႈယူႇလူင်ပွင်ၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ သႂ်ႇသၢႆၾူင်းသုၼ်ႇတူဝ်။ လႆႈၸႂ်ႉၾူင်းဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၸႂ်ႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်လႆႈၾႆးၾႃႉ ၂၄ ၸူဝ်ႈမူင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ Department of Population, Myanmar.
- ↑ News Briefs. The Myanmar Times. Myanmar Consolidated Media (20 March 2006). Archived from the original on 26 December 2018။ Retrieved on 1 April 2006။
- ↑ Naypyidaw: Burma. Geographical Names. Retrieved on 2011-12-06။
- ↑ Marshall Cavendish Corporation (2007). World and Its Peoples: Eastern and Southern Asia. Marshall Cavendish. p. 650.
- ↑ "An Introduction to the Toponymy of Burma (October 2007) – Annex A"p. 8, The Permanent Committee on Geographic Names (PCGN), United Kingdom Archived 2008-10-31 at the Wayback Machine.
- ↑ Ntay, Hla Hla (23 February 2007). Myanmar's new capital offers little in the way of luxuries. Agence France-Presse.
- ↑ "Burma's new capital stages parade"၊ BBC News၊ BBC၊ 27 March 2006။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 6 April 2006။။
- ↑ McGeown, Kate (8 November 2005). Burma's confusing capital move. BBC News.
- ↑ Peck၊ Grant။ "Myanmar's Remote Capital Is Still a Work in Progress"၊ The New York Times၊ 5 October 2007။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 20 May 2010။။
- ↑ The Australian. "A monument to junta's fear". 16 October 2007
- ↑ Myanmar Yellow Pages: Nay Pyi Taw Listings. Archived from the original on 2012-03-02။ Retrieved on 2018-05-28။
- ↑ "Built to Order: Myanmar’s New Capital Isolates and Insulates Junta"၊ The New York Times၊ 24 June 2008။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 7 January 2020 ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လႆႈၸႂ်ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈတိုၵ်းယိုဝ်း ၸိုင်ႈမိူင်းပတ်ႉပိုၼ်ႉ (Nationwide Ceasefire Agreement-NCA) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၸုမ်းၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) တီႈႁူင်းသဝ်း (Horizon Lake View Hotel) ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ပဵၼ်ပႃးႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်ဝႃႈ ႁူဝ်ပီႊမႂ်ႇ 2020 ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၸတ်းႁဵတ်းလႆႈ ပၢင်ၵုမ်ၸိူင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈမီးမင်ႇၵလႃႇလီတႄႉတႄႉ ဝႃႈၼႆ ၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်း ၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပၢင်ၵုမ် (JICM) လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉလူင်ႈၼႃႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းထီႉ 22 December 2019 ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉသေ တမ်းဝၢင်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
တႃႇႁႂ်ႈပေႃးတေပဵၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင် (JICM) ပွၵ်ႈၵမ်း (8) ၼႆႉ ၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၢင်ၵုမ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ လီဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်တႄႉတႄႉ ဝႃႈၼႆ ၊ တႃႇပၢင်ၵုမ်လူင် (JICM) ပွၵ်ႈၵမ်း (8) ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီ ႁၢင်ႈႁႅင်းဝႆႉလူင်ႈၼႃႈ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၊ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ်လူင် (JICM) ပွၵ်ႈၵမ်း (8) သေ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈလီ ၊ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ပႂ်ႉမုင်ႈမွင်းငိၼ်းထွမ်ႇယူႇ ၊ ယွၼ်ႉၼႆလႄႈ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃး တေသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈတင်းၼႃႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ် (PPST) ၼႆႉသေ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလႆႈၽွင်းလီ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ်လူင် (JICM) ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ် လွင်ႈယႂ်ႇတႃႇၶိုၼ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉၵႂႃႇ ၶၢဝ်းၼႃႈလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေတမ်းဝၢင်းလႆႈ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်း သွင်ၽၢႆႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ ၊ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်တေတမ်းဝၢင်းၵႂႃႇတင်းၼႃႈၼႆႉ တေလႆႈငမ်ႇၵၼ်တင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ မီးယူႇယၢမ်းလဵဝ် ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈယိူင်းမၢႆလႆႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ (NCA) လႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈလႆႈၸႂ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ (NCA) မီးၼၼ်ႉ တေလႆႈၸုၵ်းမၼ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းသေဢမ်ႇၵႃး ထုၵ်ႇလီႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ ၶတ်းၸႂ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေငမ်ႇၵၼ်တင်း ယိူင်းမၢႆ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလႆႈ လွင်ႈတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၊ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၊ သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 12/10/2021
ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃး ဢွၼ်ၵၢၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ် ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢၼ်ဢၢၼ်းၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇ ႁိၼ် ၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉပၢင် ၼႂ်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ
ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး လႄႈ ၸဝ်ႈဢႃႇ ၼႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်တေၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉပၢင် ၼႂ်းဢိူင်ႇ ၼႃးႁုၵ်ႇ ၸႄႈ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ပိုၼ်ႉတီႈတေၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 850 ဢေႊၵႃႊ ၼိူဝ်တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃး တင်းသွင်ၾၢၵ်ႇ ၾင်ႇ မႄႈၼမ်ႉပၢင်၊ ယူႇၼႃႈတၢင်းတူၵ်း ႁၢင်ႇယၢၼ်ထၢင်ၶုတ်းထၢၼ်ႇၵဝ်ႇတီႈဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇ ၼၼ်ႉၼိုင်ႈ လၵ်း၊ ယွၼ်ႉၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်သေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇတင်းသဵင်ႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ၶၢႆႉဢွၵ်ႇပၢႆႈႁႃ တႄႇ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ယွၼ်ႉမီးၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇတႂ်ႈလိၼ်မိူင်း ဢၼ်တုမ်ႉယွၼ်ႈႁိူၼ်း ယႄးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈတေၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇထႅင်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵမ်ႉၵွႆး လွင်ႈတေ သုမ်းတီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၺ်း ၶဝ်ယင်းလွမ်ၵူဝ်လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉဢၼ်တေယႃႉလႅဝ်ၶူင်း သၢင်ႈမႄႈၼမ်ႉပၢင်၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၶုၼ်ႇဢူၼ်လႄႈ ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေၶုတ်း ထၢၼ်ႇႁိၼ်တႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉပၢင် ထႅင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 14 ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း 3,000 ပၢႆ လႆႈပိုင်ႈဢိင်မႄႈၼမ်ႉ ပၢင် သေႁဵတ်းႁႆႈ သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ထူဝ်ႇလိၼ်လႄႈ ၼႃး လၢႆႁဵင် ဢေႊၵႃႊ လဵင်ႉတူဝ်ၸႂ်မႃး။
မႄႈၼမ်ႉပၢင်ၼႆႉ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉယႂ်ႇလူင် မႄႈ ၼိုင်ႈ ဢၼ်လႆၶဝ်ႈၸူးမႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး သေ ပဵၼ် မႄႈၼမ်ႉဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ယွၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ လႆႈပိုင်ႈဢိင်မၼ်း။
ၽႅၼ်ၵၢၼ်မႂ်ႇၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၼၼ်ႉ ၽုတ်းဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 7/5/2021 မိူဝ်ႈၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၼႃးႁုၵ်ႉ ႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၼႃး 15 ၵေႃႉမႃးႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တီႈႁိူၼ်းမၼ်းသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၶဝ်လူင်းလၢႆး မိုဝ်းၵမ်ႉထႅမ်တႃႇသိုပ်ႇၶုတ်းႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼိူဝ်လိၼ်ႁႆႈၼႃးၶဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်၊ ဝၢၼ်ႈၵျွင်း၊ ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈပဵင်းမူင်ႈ ၶဝ်လႆႈႁပ်ႉႁူႉၶၢဝ်ႇႁႂ်ႈၵႂႃႇႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၶဝ် ၼၼ်ႉဝႆႉဢွၼ်တၢင်းၼိုင်ႈဝၼ်းသေ သင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ဢဝ်မၢႆၽၢင် (မတ်ႉပူင်ႇတိၼ်ႇ) ၶဝ် ၵႂႃႇႁူမ်ႈ ၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ လုင်းၸၢႆးၵူမ်းသႃႇ ႁွင်ႉ လုင်းၸၢႆးသၢင်ႇသေႃး လၢတ်ႈတီႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ဝႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ၶႂ်ႈမႃးယွၼ်းၶုတ်းထၢၼ်ႇ ၼႂ်းၼႃးၼႂ်းသူၼ် သူ ၸဝ်ႈ တႃႇ 2 ထတ်း (ပေႇ) ၼႆ သေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသီႇၵေႃႉ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၵိုတ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၵေႃႈ ၶိုၼ်းႁဵတ်းလၢႆးမိုဝ်းပွမ်တႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသိပ်းဢဵတ်းၵေႃႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇ ယွမ်း လူင်း ပၼ်ၼၼ်ႉသေ ဝၢႆးပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉ ဝၢႆးဝၼ်း ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢွင်ႇၵူဝ်ႇလတ်ႉ ဢၼ်ယူႇ တီႈ ထၢင်ထၢၼ်ႇဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးဢဝ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 8/5/2021 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃး လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် ၸုမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA၊ ၸုမ်းပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် SNLD လႄႈၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ မိူင်းႁႃႉ လွင်ႈဢၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶဝ်ၶႂ်ႈမႃးၶိုင်ယႃႉၶုတ်းထၢၼ်ႇ ၼႂ်းသူၼ် ၼႂ်းၼႃး ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉသင်ၸွမ်းထႅင်ႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထိ 18/9/ 2021 ဝၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်လႆႈႁွင်ႉၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်တီႈႁိူၼ်းၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၼၼ်ႉ ထႅင်ႈ။ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢွင်ႇၵူဝ်ႇလတ်ႉ ၵေႃႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။ ၽူႈ ၵွၼ်းဢိူင်ႇ လႄႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊ ပၼီႊ ၶဝ်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ၶဝ်လူင်းလၢႆး မိုဝ်းၽွမ်ႉၸွမ်းၶဝ် တႃႇသိုပ်ႇ ၶုတ်းၶူၼ်ႉႁႃထၢၼ်ႇ ၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းၼႃးၶဝ်ထႅင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈႁႆႈ ၼႃး ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇ လူင်း ၶႂ်ႈပၼ်ၵႃႈႁိုဝ် ၵေႃႈ ယဝ်ႉ ၼႆ။ ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ သူၼ်ႁႆႈၼႃး ႁဝ်းၵူၺ်း၊ ငိုၼ်းဢၼ်သူ တေပၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်ႁဵင် မၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇလဵင်ႉသၢႆၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈ တေႃႇၸူဝ်ႈ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈႁဝ်း ၶႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်လႆႈၶႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇပၢင်ၵုမ်ၼႆႉမႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းထုင်ႉၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ႁႆႈ ၶႅင်းၼႃး ပိူဝ်ႈ ပဵၼ်တႃႇ ဢွၼ်ၵၼ်တိုၵ်းသူၼ်းႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လုင်းၸၢႆးၵူမ်းသႃႇ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၼႃးႁုၵ်ႇ ၼႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ႁုပ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ) ၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၵေႃႉလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၵေႃႉၼႆႉ ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇယူႇၾၢႆႇၵူၼ်း မိူင်း။ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၵေႃႉၵဝ်ႇ ပဵၼ်ၸၢႆးပွမ်ႈ။ မၼ်းၸၢႆးႁူမ်ႈတင်း ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈသေ ဢွၼ်သၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ် ၶုတ်း ထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းပီ 2020 လႄႈၺႃးၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၶဝ် လွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႆႉၽွင်းၼၼ်ႉ။
ႁူဝ်ၵူၼ်းလႄႈ တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 14 ဝၢၼ်ႈႁိမ်းတီႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေၶုတ်းထၢၼ်ႇမႂ်ႇ
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (Shan, English)
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66: 97-173-1530 (Shan, Burmese)
PDF files:


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းဝၢၼ်ႈတဢၢင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ ၺႃးၶႃႈတၢႆ ပႃးတင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ၼႂ်းဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၢၼ်ႈ
18 January 2016
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/01/2016 ဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ဝၼ်းမိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ လႄႈတႃႈၵုင်ႈယူႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်း ဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း လႃႈ သဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၺႃးၶႃႈတၢႆ ပႃးတင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/01/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 5 မူင်းဝႆၢးဝၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 20 ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈတပ်ႉ ၶလယ 213 လႄႈ ၶလယ 217 မိူင်းၵႅတ်ႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ဝၢၼ်ႈပၢင်လူမ်း ဢိူင်ႇၼႃးၼၢင်း ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်မီးယူႇႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းလႄႈယူႇၼိူဝ်လွႆ။ ဝၢၼ်ႈပၢင်လူမ်းၼႆႉမီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 40 ပၢႆလႄႈမီး ႁူဝ် ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 200 ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းတဢၢင်း။
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေႇၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ယိုဝ်းၵွင်ႈၶိုၼ်ႈၾႃႉ လႄႈယိုဝ်းၶဝ်ႈၸူးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆပႃႈၼႃႈႁိူၼ်းၶဝ်။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးယိုဝ်းတႆၢၼၼ်ႉ
- ဢၢႆႈသၢမ် ဢႃယု 30 ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈတဵမ်၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈ
2. ဢႆၢႈလႃႉ ဢႃယု 38
ဢႆၢႈၸၢမ်ႇပီႈဢၢႆႈ ဢၢႆႈသၢမ် တႄႉမီးယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းၶဝ်သေ မၼ်းလႆႈႁၼ်ၼွင်ႉၸၢႆးမၼ်းၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈလၢႆလၢႆလုၵ်ႈ ၸွမ်း ဢူၵ်း လႄႈၸွမ်းလင်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်တိၺွပ်းဢွၼ်ႇၸၢႆးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸွမ်းတၢင်းထႅင်ႈ သွင်ၵေႃႉသေႁွင်ႉဢဝ် ၵႂႃႇတီႈ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈတီႈဢၼ်တိုၵ်ႉၶၢမ်ႇသၢင်ႇၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈလုင်းထူၺ်း ဢႃယု 70 တႄႉတိုၵ်ႉမီးတီႈဝတ်ႉၸွမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၽွင်းမၼ်းႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢဝ်ဢွၼ်ႇၸၢႆးသွင်ၵေႃႉၵႂႃႇၸူးၶဝ်တီႈဝတ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းလၢတ်ႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဝႃႈ ဢွၼ်ႇၸၢႆးသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်းလႄႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီတိၺွပ်းၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈပွႆႇဢွၼ်ႇၸၢႆးၶဝ်သေ ၶိုၼ်းတိၺွပ်းပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈ လႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတီႈဝတ်ႉၼၼ်ႉထႅင်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ သေဢဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇတိၺွပ်းၼၼ်ႉ
- လုင်းထူၺ်း ဢႃယု 70 ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈ
2. ဢၢႆႈသၢမ် ဢႃယု 40
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇတီႈဝတ်ႉသေယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်သီႇၵမ်းၵႂႃႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ၼၼ်ႉယူႇ။
ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ်ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇဝၢၼ်ႈသေတ ၵမ်ႈၽွင်ႈတိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ ႁၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးယိုဝ်းၼၼ်ႉၾင်ယူႇ။ ၶဝ်ၶုတ်းႁူးၼႃႈႁိူၼ်းဢၢႆႈသၢမ်သေ ၾင် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 06/01/2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းၶဝ်တႄႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 07/01/2016 ၼၼ်ႉမီးၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသီႇလမ်း လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၵႅတ်ႈမႃး ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၶလယ 291 ၼမ်ႉပွင်ႈ လႄႈပျီႇတုၸိတ်ႉဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ တင်းၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၸႆၢးမျႃႉထုၼ်း ဝၢၼ်ႈတေႃးၼေႇ သေၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈ ပၢင်လူမ်း။ ဝၼ်း ထိ 08/01/2016 ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၶုတ်းဢဝ်တူဝ်တၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉသေၵႂႃႇၾင်ၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇၶဝ်ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈသေ ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၶဝ်ၶိုၼ်းသင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်း ပၢႆႈမႅပ်းၸွမ်း ၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/01/2016 ၼၼ်ႉတႄႉတိုၵ်ႉႁၢႆလၢႆဝႆႉသေ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ် ႁပ်ႉႁူႉႁၼ်ၸွမ်းလွင်ႈတၢင်းၶဝ်။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ သႄႉၼႄး လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇတင်ႈၸႂ်ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ပဝ်ႉမၢႆ ၼႆႉပႃး ၸဵမ်လွင်ႈပဵၵ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၽွင်းႁႃတၢင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းသေတႃႉ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇ ပိုတ်ႇ ၼႃႈသိုၵ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇသဝ်း ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းၼၼ်ႉယူႇ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၽိူမ်ႉၵၢၼ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႈၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၶူင်းၵၢၼ် ၽၢႆႁႅင်းၼမ်ႉ ၽၢႆၼွင်ၾႃ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၾၢႆႇဢွၵ်ႇလႃႈသဵဝ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾႆၢၼႆႉတေ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇႁႅင်းၾႆး 1,200မီႊၵႃႊဝတ်ႊ ပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈပုၼ်ႈၸွမ်းၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ Hydrochina Corporation သေၼႂ်းႁႅင်း ၾႆး တင်းမူတ်း ၼႆႉတႃႇ 90% တေသူင်ႇဢွၵ်ႇပၼ်မိူင်းၶႄႇ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸႆၢးႁေႃသႅင် +66 (0) 62- 941-9600 (တႆး-ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးၶိုၼ်းမႂ်ႇ +95 (0)92-639-00807 (မၢၼ်ႈ-ဢင်းၵိတ်း)


text:
ပၢင်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၽွင်းသၢႆဝၼ်းၶိုၼ်ႈ “အရုဏ်ဉီးသပိတ်” ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ႇၸၢႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသိပ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသေ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 19/3/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်ႉႁၢႆႉ လမ်းတီႉၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်။ တီႉဢဝ် ဢွၼ်ႇၸၢႆး ဢႃယု ပႆႇတဵမ် 18 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇ တေႃႇထိုင်ၶမ်ႈၼႆႉ ပႆႇပွႆႇတူဝ်ၶိုၼ်း။
ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တင်း ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပွႆႇပၼ်တူဝ် ဢွၼ်ႇၸၢႆးၼၼ်ႉၶိုၼ်းၽႂ်းၽႂ်း ဝႃႈၼႆ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢွၼ်ႇၸၢႆး ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးဢွင်ႇတၢၼ်ႉထုတ်ႉ ဢႃယု ပႆႇတဵမ် 18 ပီ တိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်းဝႆႉ ၸၼ်ႉသိပ်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင်မၢႆ 4 ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။
ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ၺႃးၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။ ဢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅၼ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း(ဢွင်ႇပၢၼ်း) ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း တၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 9 ၵေႃႉ။ မၢတ်ႇၸဵပ်း 20 ၵေႃႉပၢႆ။


text:
ပၢင်ၵုမ် ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 တီႈၼေႇပီႇတေႃႇ
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 11.07.2018 မီးပၢင်ၵုမ် ပၢင်လူင်ပွၵ်ႈၵမ်း ( 3 ) တီႈဝဵင်းလူင်မိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ မႅၼ်ႇမႃႇ တီႈၼႄပီႇတေႃႇဝႆႉယူႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ( NCA - Nationalwide Ceasefire Agreenment ) ၵေႃႈၶိုၼ်ႈပႃး ၸုမ်းဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇလႆႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၵေႃႈလႆႈႁၼ်ၶဝ်ၶိုၼ်ႈမႃးဝႆႉၵူႈၸုမ်းယူႇ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတေလႆႈမီး ပၢင်ၵုမ်လူင်ပွၵ်ႈၵမ်း ( 3 ) ၼႆၵူၺ်းတေ ႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်း ပိူင်ၵၢၼ်ၵူၺ်းတေႉ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၶႃႈႁဝ်းတေႉ ၶႂ်ႈထတ်းသၢင်ႈႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပႆႇ ၸႂ်ႈလၢႆးမၼ်းယူဝ်ႉၼႆၶႃႈၼေႃႈ။
ၼႃႈ Facebook ၸဝ်ႈၶွင် Website Sai Seng Serk
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁဝ်းႁဵတ်းသင် ႁဝ်းတေႁဵတ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁဝ်းၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ် ႁဝ်းတေၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ် ၶဝ်ၸႂ်ႉႁဝ်းၵႃႈႁဝ်းတေ လႆႈၵႃႈၸွမ်း လွၵ်းလၢႆးၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ယႃႇပေလိုမ်းဝႃႈ တူဝ်ၶွင် ႁဝ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းၼႆႉပဵၼ်သင်တေႉတေႉ ႁဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈဢမ်ႇမီးဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးတီႈယူႇဢမ်ႇမီးမိူင်းလႄႈ ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉၵႃႈသင်ၵေႃႈတေလႆႈၵႃႈၸွမ်းလင်ပိူၼ်ႈၶႃႈ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ( RCSS/SSA )
မိူၼ်ၼင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁွင်ႉၶိုၼ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း ( 3 ) ၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်း တႆး ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းသေ ႁဝ်းတေၵႂႃႇတၢင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ႇၵၼ်လွင်ႈသင်တေႉတေႉ။ ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ႁဝ်းတေၶဝ်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်? ပေႃးဢမ်ႇမီးၼမ်ႉတွၼ်းသင်သေ တေၵႂႃႇ ၵႃႈၸွမ်း ႁဵတ်းၸွမ်း မိူၼ်ၼင်မၢၼ်ႈၶဝ်ၸႂ်ႉႁဵတ်းၵူၺ်းတေႉ ႁဝ်းၽိတ်းတေႉတေႉယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းတၢင်း ( 60 ) ပီႊပၢႆမႃးၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ႁဝ်းလႆႈၶၢမ်သူမ်းမႃးပၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈမီးမႃးၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉ တႃႇတေၵႂႃႇပၼ်ၶဝ်ထႅင်ႈ ၸွမ်းၵူၼ်ႈၶဝ်ထႅင်ႈၼၼ်ႉတေႉ ယူႇတီႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵဝ်ၶႃႈတေႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်း ၽူႈၼၢမ်းတႆး ႁဝ်းႁဵတ်းထႅင်ႈ။
ပၢင်ၵုမ် ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 တီႈၼေႇပီႇတေႃႇ
ပေႃးမႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆး ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၽၢႆႇၸုမ်းၵိုတ်းတိုၵ်း သိုၵ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ( RCSS/SSA ) သေ မႃးထတ်းတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးပၢင်ၵုမ်ႇ ႁူဝ်ပၢၵ် 21 ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် မၼ်းၶိုၼ်ႈၼႃႈသင်မႃး ၊ တွၼ်ႈတႃႇတေ ၶဝ်ႈႁႃပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ႁူပ်းထူပ်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းသေ တေဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်ႈမိူင်း ( ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ) သေတႃႇတေၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႂ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်ႁဵတ်းပဵၼ်မႃးလႆႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်းၵဝ်း ၸွမ်းယႃႉ မႃးၵူႈတီႈတီႈလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်ၶိုၼ်ႈ ၼႃႈမႃးလႆႈတေႉတေႉသင်။ မိူင်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႄႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ႇမၼ်းဢိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်း ႁဝ်းတိုၵ်ႉသိုၵ်း ႁဝ်းတေႃႇသူႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇတေ တိုၵ်းဢဝ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၶွင်ဢၼ်ႁဝ်း ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇပႃးမႃးၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ယူႇလၢႆလၢႆသေ တူၵ်းယွၼ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉမဵဝ်းၼိုင်ႈ ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်မိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း မီးပုၼ်ႈၽွၼ်မီးသုၼ်ႇတေလႆႈ ၵႅတ်ႇၶႄႇ ၼႃႈတီႈၽႂ်ၼႃႈတီႈမၼ်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်း ဝႆႉယူႇ။
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA)လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ၼႆႉၶႃႈႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ၵႃႈၸွမ်း လင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵူႊၸိူဝ်းၸိူဝ်းၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ။ မၼ်ႈၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇ တူၵ်းလွၵ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ၶဝ်ၵူၺ်း။ ၶၢဝ်းတၢင်း 60 ပီႊၼႆႉမၼ်းပဵၼ် တွၼ်ႈသွၼ်တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းယဝ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလူႉလွင်ႈတၢႆ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းလႆႈၶၢမ်မႃးလၢႆလၢႆ ပဵၼ်ၽၢႆႇႁဝ်းလႆႈ ၵူမ်ႈငွမ်း ပၼ်မႃး ၵူႈၶၢဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ သင်ႁဝ်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းၼႆႉၵႂႃႇယူႇၵူၺ်းတေႉ မၼ်းၵေႃႈၶႆႈမိူၼ်ၼင်ႇ မိူၼ်ပၢၼ် ၼၼ်ႉၶိုၼ်းၵူၺ်း။
ပၢင်ၵုမ် ပၢင်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 တီႈၼေႇပီႇတေႃႇ
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 05.07.2018 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း JMC ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် ယႃႇပေႉ လၢတ်ႈပႃႇၼႃႈ ၽူႈတၢင်တူဝ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ( RCSS/SSA ) ပႃႇၼႃႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်း ဢွင်ႇမျႃႉ ဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး သိုၵ်းလွႆတႆးလႅင်း ဢၼ်လႆႈပူၼ်ႉ ၼႃႈတီႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းထွႆႇၶိုၼ်းမိူဝ်း ပွတ်းၸၢၼ်းပႅတ်ႈမူတ်းမူတ်း သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်း ၶိုၼ်းၸွမ်းလူၺ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဝ်း မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတေလႆႈ ၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ဢၼ်ဝႃႈၸုမ်းလႆႈ ။ ဝၢႆးသေ လၢတ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင်သင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်းသိုၵ်း ၶူဝ်းလၢႆး တီႈ ႁၢမ်းငၢႆး ၵႂႃႇပႅတ်ႈယူႇ ။ ၼႆႉပဵတ်လွင်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၵၼ် မၼ်းၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ သင်ယူႇပေယုမ်ႇႁဝ်းယႃႇပေႁဵတ်းၸွမ်းႁဝ်း ႁဝ်းၵေႃႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇပၼ် သူယူႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ႈယဵၼ်ႈ သိုၵ်းၵွင်ႈ ၸူႉၵွင်ႈယဝ်ႉ တိုၼ်းတေယိုဝ်းသူၵဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းမီးဝႆႉၸိူင်ႉၼႆယူႇ။
ၽူႈထတ်းသၢင်ႈ ၸၢႆးသႅင်သိုၵ်း
- မိူင်းတႆးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆး ႁဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၵူႈၵေႃႉ
- မိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈယူႇမၢၼ်ႈ
- မိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်တီႈယူႇတီႈၵိၼ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း
- SAI SENG SERK
- MY OWN IDEA