text:
ၶၢဝ်ႇ
ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ
- Details
- Created on 26 June 2015
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈယူႇၸွမ်းလူၺ်ႈၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼႆ့ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဝူၼ်ႉ ၵၢၼ်လၢတ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႆ သၢမ်ပူိင်။ ၼႂ်းသၢမ်ပူိင်ၼႆ့ မူိဝ်ႈႁဝ်းလၢတ်ႈႄလႈသင် ႁဵတ်းသၢင်ႈေသပူိင်ပူိင်ႄလႈသင် ေတၽိတ်းႁုိဝ်ေတထုၵ်ႇၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢိင်ၼူိဝ်ၵၢၼ်ဝူၼ်ႉႁဝ်း။ ၵၢၼ်သင်ေသဢမ်ႇဝႃႈ ေတၶုိပ်ႈၼႃႈဢမ်ႇၶုိပ်ႈၼႃႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢိင်ၼူိဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉထႅင်ႈ။ ပၢႆးဝူၼ်ႉၼႆ့ ပဵၼ်ဢၼ်ၵုမ်းၵမ်ႄလႈ ဢွၼ်ၵၢၼ်လၢတ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁဝ်းၵူႈဝၼ်းဝၼ်းႄလႈ တႃႇေတမီးပၢႆးဝူၼ်ႈလီ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈ။ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်း ေၵႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉ ႁႂ်ႈမီးပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ။ သင်ဢမ်ႇမီးပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇၸုိင် ၼႂ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင် လွင်ႈၽိတ်းထုၵ်ႇ ႄလႈလွင်ႈၶုိပ်ႈၼႃႈ ယူပ်ႈယွမ်းႄတႇၵႂႃႇၸူိဝ်းၼႆ့ ၵူၼ်းႁဝ်း ေတၸၢင်ႈၵႂင်ၸွမ်းပၢႆး ဝူၼ်ႉပူိၼ်ႈ လွင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းပၢႆးဝူၼ်ႉပူိၼ်ႈေသ လုိၼ်းသုတ်းမႃး ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႉပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ တူင်ႇဝူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈေသ ၸွမ်းမႅၼ်ႈလွၵ်းၽႅၼ်ဝူၼ်ႉပူိၼ်ႈၵႂႃႇ ပဵၼ်ဝႆ့ၶီႈ ၶႃႈပၢႆးဝူၼ်ႉပူိၼ်ႈၵႂႃႇ။ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၼၼ် တီႈၼႆႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇေသ ဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ၼွၼ်းၾၼ်ၶႂ်ႈလႆႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢႆးဝူၼ်ႉမႃး ပၢႆးဝူၼ်ႉေတမီးလၢႆလၢႆပူိင် - ပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ ပၢႆးဝူၼ်ႉတူင်ႇဝူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ၵုိင်ႇ မႅၼ်ႈၵၼ်တႃႇၵၢၼ်ၶုိၼ်ႈယႂ်ႇၶုိပ်ႈၼႃႈတူင်ႇဝူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဝႃႇၻ မူိၼ်ၻီႇမူဝ်ႇၶေရႇသီႇ ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ သူဝ်ႇႄသျလိတ်ႉ ၽႅတ်ႇတရူိဝ်ႇ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႄတႇၵႂႃႇ ၸူိဝ်းဢၼ် ပူိၼ်ႈမီးမႃးဝႆ့ပၢၼ်သုိပ်ႇပၢၼ် ပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈတူင်ႇဝူင်း ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ ၶုိၼ်ႈယႂ်ႇမၢၵ်ႈမီး လီပဵၼ်။ ပၢႆးဝူၼ်ႉၼၼ်ႉ ေပႃးၸႂ်ႉမႅၼ်ႈတီႈ မႅၼ်ႈယၢမ်း မႅၼ်ႈငဝ်းလၢႆးမၼ်းေၵႃႈ ေတပဵၼ်ၵၢၼ် မီးၽွၼ်းလီၵႂႃႇေသ ေပႃးၸႂ်ႉဢမ်ႇထုၵ်ႇေၵႃႈ ၸၢင်ႈပၼ်ၽွၼ်းၸႃႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈတုၵ်ႉယုိၼ်းယၢဝ်း ႁုိင်ၼၢၼ်း ၵႂႃႇလႆႈ။ ေပႃးၼၼ် ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တႃႇၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶုိၼ်ႈယႂ်ႇသမ်ႉ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်ႁုိဝ်ၼႆ လီဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉတူၺ်းလုိၵ်ႉလုိၵ်ႉယူႇ။ ႁဝ်းေတဢဝ် ပၢႆးဝူၼ်ႉပူိၼ်ႈမႃးၸႂ်ႉေသ သုိပ်ႇလွင်ႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပူိၼ်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ဝႆ့ၼၼ်ႉႁုိဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ႁဝ်းေတဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈဝူၼ်ႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶူင်သၢင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈငဝ်းလၢႆး ႁႂ်ႈၵုိင်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်ႄတ့မီးႄတ့ ပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈ ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းႁုိဝ်ၼႆ ႁဝ်းလီလႆႈဝူၼ်ႉလူိၵ်ႈႁႂ်ႈတႅၵ်ႇလႅင်း။ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ဝႃႇၻ ၵူႈဢၼ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆ့ဢၼ်လီ ဢၼ်ၸႃႉတင်းသွင်။ ၸူိဝ်းဢၼ်လီၼၼ်ႉ ႁဝ်းဢဝ်မႃးၸႂ်ႉႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ ပုၼ်ႈတႃႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း လႆႈ။ မီးၵႂၢမ်းဝႆ့ဝႃႈ “မၼ်းေတပဵၼ် ဢၼ်မၼ်းဝူၼ်ႉ”၊ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆ့ ႁဝ်းဝူၼ်ႉသင်ေၵႃႈ ႁဝ်းေတပဵၼ် ၼၼ်ႉၼင်ႇဝႃႈယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တႃႇၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းေၵႃႈ ႁႂ်ႈဝူၼ်ႉ လၢတ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈ မႅၼ်ႈၸွမ်း ယူိင်းဢၢၼ်းႄတ့ႄတ့ ေၶႃႈၵႂၢမ်း “ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ”ၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈႄတ့ႄတ့။
“ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ”ၼႆ ေၶႃႈၵႂၢမ်းေၶႃႈၼႆ့ လႆႈငိၼ်း လႆႈႁၼ် ၸပ်းသူပ်းၸပ်းပၢၵ်ႇပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းမႃး ပၢၼ်သုိပ်ႇပၢၼ်။ ဢမ်ႇဝႃႈၸုမ်းသုိၵ်း ဢမ်ႇဝႃႈၸုမ်းၵၢၼ်မူိင်း ဢမ်ႇဝႃႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆးၸုမ်းလႂ် ၸဵမ်ဢဝ်ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းေၵႃႉေတႃႇေၵႃႉ ဢၼ်လႆႈဝူၼ်ႉ ႁူႉ ႁၼ် လွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈႄလႈၽွၼ်းၸႃႉ ၵၢၼ်မူိင်း ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းၽႂ်ႇႁဵတ်းမၼ်း မူိဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထုိင် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ေတပဵၼ်ၵၢၼ်ႄၵႈၶၢႆ ဢဝ်လႆႈယူိင်းမၢႆဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်။ ဝႃႈၼၼ်ေသတႃႉေၵႃႈ ဢၼ်ပႆႇပဵၼ် ၵၢၼ်ၼႆ့ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉတီႈပွင်ႇၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ပႅၵ်ႇပူိင်ႈ ဢမ်ႇမူိၼ်ၵၼ်မႃးႄလႈႁုိဝ်၊ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈ ေၶႃႈမၼ်း ပဵၼ်ဢၼ်ၸပ်းသူပ်းၸပ်းပၢၵ်ႇမႃးၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈၽင်ဝႆ့ ၼႂ်းဢူၵ်းၼႂ်းၸႂ်ႄတ့ႄတ့ႄလႈႁုိဝ် ဢမ်ႇၼၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းလွၵ်းလၢႆးမၼ်း ပႆႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈမႃးႄတ့ႄတ့ႄလႈဝႃႈႁုိဝ်ၼႆ လီဝူၼ်ႉၼၵ်းၼၵ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆ့ လၢတ်ႈငၢႆႈႁဵတ်းယၢပ်ႇ၊ ေၶႃႈၵႂၢမ်းၼႆ့ မႅၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်မႅၼ်ႈလွၵ်းလၢႆး ထုၵ်ႇပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၶုိၼ်ႈယႂ်ႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈႄတ့ႄတ့ၸုိင် မၼ်းေၵႃႈ တုိၼ်းေတငၢႆႈၵႂႃႇယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆ့ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈယၢပ်ႇေသ ႁႃလွၵ်းလၢႆးႁႂ်ႈမႅၼ်ႈ ႄလႈငၢႆႈ ထုိင်တီႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၶဝ်ပဵၼ် မႃးေသ ၸုၵ်းမၼ်ႈ ဢဝ်လႆႈသုၼ်ႇလႆႈႄလႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၶဝ်မႃးေၵႃႈ ႁဝ်းလႆႈငိၼ်း လႆႈႁူႉ လႆႈႁၼ် မႃး တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ႁဝ်းေၵႃႈ သင်မီးယူိင်းဢၢၼ်းတႅၵ်ႇလႅင်းေသ မုင်ႈႁၼ်လႆႈႁၢင်ႈၽၢင်ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈ လႆႈၼၼ်ႉၸႅင်ႈလႅင်းၼႆ တႃႇေတ ဢမ်ႇယၢင်ႈဢဝ်လႆႈၼၼ်ႉ တုိၼ်းဢမ်ႇမီး။
ယူိင်းဢၢၼ်းလူင် ႄလႈႁၢင်ႈၽၢင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ
တီႈၼႆႈ ၶႂ်ႈဢွၼ်ယၢင်ႈဝူၼ်ႉ ထတ်းသၢင် ယူိင်းဢၢၼ်းလူင် ႄလႈႁၢင်ႈၽၢင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ။ ၵၢၼ်တႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆ့ ၵဵဝ်ႇပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈေၵႃႉ၊ ၼင်ႇႁုိဝ်ေတၶုိၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉေၵႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈေၵႃႉ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး မႃးၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးသေၵေႃႉ ေသၸုမ်း ႁဵတ်းသင်ေၵႃႈယဝ်ႉ တုိၼ်းေတတုမ်ႉယွၼ်ႈပႃး ပီႈၼွင်ႉတႆး တၢင်ႇေၵႃႉ တၢင်ႇၸူိဝ်း တၢင်ႇၸုမ်း၊ မူိဝ်ႈႁဵတ်းၽႂ်ႇႁဵတ်းမၼ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇမီးႁႅင်း၊ ၵူၼ်းၼုိင်ႈေၵႃႉ ၼုိင်ႈၸုမ်း ဢမ်ႇတၢင်သဵင် တင်းသဵင်ႈလႆႈ၊ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ေၵႃႉလဵဝ်ႄလႈ ၸင်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီး “ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ”ၵၼ် ဝူၼ်ႉ လၢတ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈပဵၼ်ႁႅင်း၊ ၼႆ့ပဵၼ်ယူိင်းဢၢၼ်းလူင် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ။
တႃႇေတဢဝ်လႆႈယူိင်းဢၢၼ်းလူင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းေတလႆႈတူၺ်းႁၼ် ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်းႁႂ်ႈၸႅင်ႈလႅင်း။ တႃႇေတႁၼ် ႁႂ်ႈၸႅင်ႈလႅင်းၼၼ်ႉၸမ်း ၵၢၼ်မူိင်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈေတပဵၼ်လၵ်း။ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆ့ ႄတႇဢဝ်ႁူဝ်ၽီးၾႆး ေတႃႇထုိင်ၸွမ်ၸုိင်ႈလူင် ပွင်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မူိင်းၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်မူိင်း ၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ၊ တႃႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမူိင်းၶုိၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူႈေၵႃႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၼၼ် ႄလႈ ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း တူင်ႉတူင်ႉတုိၼ်ႇတုိၼ်ႇေသ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ် တႃႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမူိင်း ႄလႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမူိင်းၶုိၼ်ႈယႂ်ႇမႃးပၢၼ်သုိပ်ႇပၢၼ်။ ၵူၺ်း ဢမ်ႇပဵၼ်ၵွၼ်ႈပဵၼ်ေၵႃ၊ ႁဵတ်းၽႂ် ႁဵတ်းမၼ်း၊ ႁဵတ်းၸွမ်းပၢႆးဝူၼ်ႉၽႂ်ႇပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်း၊ လွင်ႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်ပူိၼ်ႈသၢင်ႈ ဢၼ်ပူိၼ်ႈၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်၊ သႅင်မူိင်းလႂ်ႁူိဝ်ႈမူိင်းၼၼ်ႉ၊ သႅင်ၸုမ်းလႂ်ႁူိဝ်ႈၸုမ်းၼၼ်ႉမႃး၊ ပဵၼ်ပိတ်းပဵၼ်ပွတ်း ထုၵ်ႇလွၵ်းႁႅဝ်ႉတူင်ႇ ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ပူိၼ်ႈမႃး။ ေပႃးၶုိၼ်းထတ်းၶုိၼ်းေၵႃႈ ၵၢၼ်မူိင်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမူိင်းတႆးႁဝ်းမႃးၼၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၶၢတ်ႇၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃ။
တႃႇေတႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃၼၼ်ႉ ေတလႆႈမုိၼ်းၵႂၢင်ႈ မုင်ႈႁၼ်ၵႆ ႁၼ်ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်း ဝႆ့လႆႈလီလီ ႄလႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ထုၵ်ႇပဵၼ်ႄတ့မီးႄတ့။ လုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈေသ ယူိင်းမၢႆၵၢၼ်မူိင်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆ့ မၼ်းၶုိၵ်ႉလုိၵ်ႉယႂ်ႇၵႂၢင်ႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တီႈၼႆႈ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၵၢၼ်မူိင်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ေတၸၢင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈႄၼ ႁၢင်ႈၽၢင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ႁႂ်ႈေပႃးၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃ။
ၵၢၼ်မူိင်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ
ႁၢင်ႈၼႆ့ မွၵ်ႇႄၼဝႃႈ ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶုိၼ်ႈယႂ်ႇ။ ၸုမ်းလႂ်ေၵႃႈ လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းမူိင်းမႃး၊ ၽႂ်ဢမ်ႇၵူိတ်ႇမႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မူိင်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်သုိၵ်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၼႆၵမ်းသုိဝ်ႈ။ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ သင်ႇၶႃႇေၵႃႈ ပဵၼ်ႁင်းၵူၼ်းမူိင်း၊ ပႃႇတီႇတႆးေၵႃႈ ပဵၼ်ႁင်းၵူၼ်းမူိင်း၊ တပ်ႉသုိၵ်းတႆးေၵႃႈ ပဵၼ်ႁင်းၵူၼ်းမူိင်း၊ ေၵႃလိၵ်ႈလၢႆး ၾိင်ႈႄငႈတႆးေၵႃႈ ပဵၼ်ႁင်းၵူၼ်းမူိင်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး ၸုမ်းလႂ်ေၵႃႈ ေပႃးဢိင်ၸုိဝ်ႈၵူၼ်းမူိင်းေသပူိင်ပူိင်ေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ဝႆ့ၸုိင် ပဵၼ်ႁင်းၵူၼ်းမူိင်းသဵင်ႈသဵင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းသုၼ်ႇတူဝ် ေၵႃႉလႂ်ေၵႃႉၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၼႆ ၸႅင်ႈလႅင်းလီ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၼႅင်ႈသၢၼ် ယႆးၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈဝႆ့ႄလႈ ၸုမ်းလႂ်ႁဵတ်းသင်ေၵႃႈ ၽိတ်းၽိတ်းထုၵ်ႇထုၵ်ႇ တုိၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၵၼ်။ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၼၼ်ႄလႈ ၸင်ႇလႆႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃၼႆ့ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ႁၢင်ႈၵၢၼ်မူိင်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆ့ မွၵ်ႇႄၼဝႆ့ဝႃႈ ႁဝ်းမီးဝႆ့ ႁၢင်ႈၽၢင် ဢမ်ႇၼၼ် ပူိင်ၽွတ်ႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ႁင်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်း ၸွင်ႇမၼ်း ပႃႈၵႅၼ်ႇၶႅင် ၼႅၼ်ႈၼႃ မီးပူိင် ၼင်ႇဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်? ဢမ်ႇလႅၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇ တူင်ႇဝူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇေသ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈထတ်းသၢင် ႁႂ်ႈႁူႉလႆႈ ဢၼ်ပဵၼ်ႄတ့မီးႄတ့မၼ်း။ ၵႅၼ်ႇၶႅင် ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းေတႁူႉလႆႈတီႈ တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမီးဝႆ့ ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် ႄလႈ ပူိင်တႅၵ်ႇလႅင်း? ယဝ်ႉ ၸွင်ႇမီးဝႆ့ေၵႃႉၸူိဝ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်တၢႆတူဝ် ႁႂ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ပၼ်ႇဝႆ့တႃႇေသႇေသ ဢဝ်လႆႈယူိင်းဢၢၼ်းလူင်တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈလီလီ? သင်ၵူႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွမ်းၼင်ႇ ယူိင်းမၢႆၸုိဝ်ႈမီးဝႆ့ၸုိင် ပဵၼ်ႁႅင်းလူင်ၵၢၼ်မူိင်း ၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႃႇတႆးႁဝ်းႄတ့ႄတ့။ တွၼ်ႈလႂ် ယူပ်ႈယွမ်းဝႆ့ေၵႃႈ ႁႅင်းႁဝ်းေတယွမ်း။
ႁႅင်းႁဝ်းမီးဝႆ့ ႁဝ်းလီေမႃၸႂ်ႉ
ၵူၼ်းမူိင်းၸုိင်ႈတႆးတင်းသဵင်ႈၼႆ့ ဢမ်ႇဝႃႈၸၢဝ်းၶူိဝ်းလႂ် ပဵၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းလူင် ၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈၸုိင်ႈတႆး။ ဢၼ်ေတႁဵတ်းႁႂ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းလူင်ၼႆ့ ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွၵ်းလၢႆး ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆ့ သင်ဝူၼ်ႉ လၢတ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၽိတ်းပူိင်ႈမႅၼ်ႈၸုိင် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းလူင် ႄတ့ႄတ့ၼၼ်ႉ ႁဝ်းေတ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်လႆႈ။ သင်တႆးႁဝ်း ဢမ်ႇမီးဝႆ့ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃ ၼႂ်းႁဝ်းဝႆ့ထႃႈ ၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးတီႈၵၢၼ်မူိင်း ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈၽၢႆႇၼူိဝ်ၼႆ့ၸုိင် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်တင်း တၢင်ႇၸၢဝ်းၶူိဝ်းၼႂ်းၸုိင်ႈတႆး ႁႂ်ႈဢဝ်လႆႈလွင်ႈၶုိၼ်ႈယႂ်ႇ တႃႇၸုိင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ေတပဵၼ်ၾၼ်ႁဝ်းဝႆ့လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၼၼ်ႄလႈ ၸင်ႇလႆႈၸီ့ႄၼဝႆ့ဝႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးႁဝ်းၼႆ့ လီၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃဝႆ့။
ႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးၼႆ့ ေတလႆႈႁၼ်မီးဝႆ့သွင်တွၼ်ႈ - ႁႅင်းပူိင်လူင် ႄလႈႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ။ ႁႅင်းပူိင်လူင်ၼႆ့ ပဵၼ် သင်ႇၶ၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မူိင်းတႆး၊ တပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆး၊ ေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆး၊ ၸုမ်းၵူၼ်း ၼုမ်ႇတႆး၊ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး - ၸူိဝ်းၼႆ့ လႆႈႁၼ်ထုိင်ဝႃႈ ပဵၼ်ႁႅင်းလူင်ၵၢၼ်မူိင်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈ ဝႃႈ ၼွၵ်ႈေသတပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸူိဝ်းၼႆ့ မီးလႆႈငဝ်ႈငုၼ်း ႄလႈၸူိဝ်းပဵၼ်ၼႅင်ႈသၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸၼ်ႉေၸႈဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈ ဝဵင်းၼွၵ်ႈမူိင်းတႆး ဢိၵ်ႇၼွၵ်ႈမူိင်းႄလႈ သင်ၵၢၼ်တွၼ်ႈ လႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉပၼ်ႇလႆႈလီလီေသ ဢဝ်လႆႈယူိင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်း တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉၸုိင် ႁႅင်း ၸူိဝ်းၼႆ့ တုိၼ်းသၢင်ႈပၼ်ငဝ်းလၢႆးလီ တႃႇၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈ ၸုမ်းၸူိဝ်းၼႆ့ လမ်ႇလွင်ႈ ၵႃႈႁုိဝ်ၼႆ ၶႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉတူၺ်း လုိၵ်ႉလုိၵ်ႉ။ တႃႇႁႂ်ႈၵၢၼ်ၸုမ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ပၼ်ႇလႆႈလီလီၼႆ့ မၼ်းေတဢိင်ၼူိဝ်ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် တႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း ၶၢဝ်းပွတ်း ႄလႈၽႅၼ်ၵၢၼ် ၼႃႈၵၢၼ် ၵူႈဝၼ်း ၵူႈလူိၼ် ၵူႈပီ ဢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ တမ်းဝၢင်းဝႆ့ ပုၼ်ႈတႃႇငဝ်ႈငုၼ်း ၸၼ်ႉဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈ ဝဵင်းၼွၵ်ႈမူိင်းတႆး ဢိၵ်ႇၼွၵ်ႈမူိင်း ႁႂ်ႈဢဝ်လႆႈယူိင်းမၢႆၽႂ်မၼ်း။ ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈၼႆ့ ၶႂ်ႈမၢႆထုိင် ၽူႈမီးပုိၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ႁႅင်းေၵႃႉလႂ်ေၵႃႉၼၼ်ႉ ႄလႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်းမူိင်း ၼွၵ်ႈမူိင်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်တူင်ႇဝူင်းတႆးေသ ပဵၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၵူႈပူိင်ပူိင်တီႈ သင်ႇၶ၊ ပႃႇတီႇ ၵၢၼ်မူိင်းတႆး၊ တပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆး၊ ေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆး၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး၊ ၸဝ်ႈႁႆႈ ၸဝ်ႈၼႃး ႁႂ်ႈႁႅင်းပူိင်လူင်ၸူိဝ်းၼႆ့ ေပႃးမီးလွင်ႈၶုိၼ်ႈယႂ်ႇ ၶုိပ်ႈၼႃႈ ၽႂ်းၽၢႆၵႂႃႇ။ မူိဝ်ႈႁႅင်းပူိင်လူင် ၸူိဝ်းၼႆ့ႄလႈ ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ၸူိဝ်းမီးဝႆ့ လႆႈလီလီၸုိင် မၼ်းေတပဵၼ်မႃး ႁႅင်းပွင်လူင်ႁဝ်း ႁႂ်ႈၸုၵ်းယၼ်မၼ်ႈ ၶဵင်ႇတႃႉလႆႈ ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈ ႁႅင်းဢီးလူင်ၵူႈပူိင် ဢၼ်ၸၢင်ႈထူပ်း မႅၼ်ႈၺႃးယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁုိဝ်ေတဢဝ်လႆႈႁႅင်းပွင်ဢၼ်ၼႆ့ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၸတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းပူိင် ထတ်းသၢင်တူၺ်း တွၼ်ႈႁႅင်းပူိင်လူင်ၼုိင်ႈတွၼ်ႈ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇ။
ထတ်းႁႅင်းပူိင်လူင်လူၺ်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းပူိင် (System Management Theory)
ၸူဝ်ႈပႆႇဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၼႆ့ ဢွၼ်ထတ်းသၢင်ႁႅင်းပူိင်လူင်ၼၼ်ႉ ေတသုိပ်ႇမုိတ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် မၼ်းဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ။ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းပူိင်ၼႆ့ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ၼုိင်ႈ ဢၼ်ပူိၼ်ႈဢဝ် ၸႂ်ႉၵၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ၸတ်းၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ၶူိမ်ႇပၼီႇ ႄလႈၼႃႈၵၢၼ်တၢင်ႇၸူိဝ်းမႃးပၢၼ်သုိပ်ႇပၢၼ်။ မူိဝ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ် ၼုိင်ႈဢၼ်ၼႆ့ ေတမီး ႁႅင်း - ၵၢၼ် - လႆႈ ၼႆသၢမ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၸဵမ်ႄတႇ ေတႃႇထုိင်ယဝ်ႉ ဢဝ်လႆႈမႃး ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ဢမ်ႇၼၼ် ၽွၼ်းၸႃႉ။ ႁႅင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပဵၼ်ၸူိဝ်း ဢၼ်ႁဝ်းေတဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ် - ႁႅင်းၵူၼ်း၊ ႁႅင်းၶူိင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ ၸဵမ်ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် ၵၢၼ်သွၼ် ၵၢၼ်ၽုိၵ်းၽွၼ်ႉႄတႇၵႂႃႇၸူိဝ်းၼႆ့။ ၵၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ႁဝ်းဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆ့ ၸႂ်ႉႁႅင်းၵူၼ်း ႁႅင်းၶူိင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆၸူိဝ်းၼၼ်ႉေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆ့။ လႆႈၼႆ့ ပဵၼ်ၼမ်ႉတွၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽွၼ်းၸႃႉ ဢၼ်ဢဝ်ႁႅင်းၵူႈပူိင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ေသ ဢဝ်လႆႈမႃး။ ၼႂ်းသၢမ်ၶၵ်ႉၼႆ့ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၶႂ်ႈဢဝ်လႆႈေသပူိင်ပူိင်ႄလႈ ၸင်ႇမီးမႃးၵၢၼ်၊ ေပႃးမီးၵၢၼ်ေၵႃႈ လူဝ်ႇမီးႁႅင်းၵူႈပူိင် ႁႂ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ပၼ်ႇေသ ဢဝ်လႆႈမႃးၸူိဝ်းၶႂ်ႈဢဝ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈ ၼင်ႇႁုိဝ်ၵၢၼ်ပဵၼ်ေသ ဢဝ်လႆႈ ၸူိဝ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵူႈပူိင်ၼႆ့ လမ်ႇလွင်ႈ၊ သင်ႁႅင်းၵူႈပူိင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃၸုိင် ၵၢၼ်ေတဢမ်ႇပဵၼ်ၼင်ႇဢၼ်ႁဝ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်၊ ေပႃးၵၢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ေၵႃႈ တႃႇေတဢဝ်လႆႈ ၼမ်ႉတွၼ်းၵၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းဝူၼ်ႉယၢပ်ႇ။ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၼၼ် တႃႇေတႁဵတ်းၵၢၼ်ၼုိင်ႈဢၼ်ၼႆ့ ေတလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းႁႅင်း - ႁႅင်းၶူိင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ တႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်၊ ႁႅင်းၵူၼ်း ႁႃၵူၼ်းၵတ်ႉလႅၼ်ႇၼႂ်းၵၢၼ် မႃးႁၢပ်ႇၵၢၼ် ေပႃးပႆႇေမႃ ပႆႇမီး ၼမ်ႉၵတ်ႉတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် သွၼ်ပၼ် ၽုိၵ်းပၼ် ႁႂ်ႈၵတ်ႉလႅၼ်ႇ လွင်ႈၵၢၼ်။ မူိဝ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ပဵၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆ ေပႃးထတ်း ေတလႆႈ ႁၼ်ၽူလ် တွပ်ႇ (feedback)မၼ်း၊ ေပႃးၵၢၼ်ပၼ်ႇလႆႈလီ ပွင်ႇဝႃႈ ႁႅင်းၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်း ႄလႈႁႅင်းၶူိင်ႈ ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ပဵင်းေပႃးလီ၊ သင်ဝႃႈၵၢၼ်ဢမ်ႇပၼ်ႇလီၸုိင် ႁႅင်းၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းေတၸၢင်ႈယူပ်ႈယွမ်းဝႆ့ေသ ေတလႆႈ ၶုိၼ်းၽူိမ်ႉထႅမ်ပၼ် ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ေတလႆႈၽိူမ်ႉႁႅင်းၶူိင်ႈ ႁႂ်ႈၵုိင်ႇတင်းယူိင်းဢၢၼ်းၵၢၼ်။ သင်ဢမ်ႇထတ်းမႅၼ်ႈလႆႈ မူိဝ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၸုိင် ၶုိၼ်းထတ်းလႆႈတီႈ ၼမ်ႉတွၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽူလ်လႆႈၵၢၼ် လီႁုိဝ်ဢမ်ႇလီေတလႆႈႁူႉ ၽူလ်တွပ်ႇ (feeback)မၼ်း၊ ေပႃးဝႃႈလီ ပွင်ႇဝႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ် ႄလႈၵၢၼ် ပဵၼ်ဢၼ်တူင်ႉၼုိင်မႃးလႆႈလီ၊ သင်ဝႃႈၽူလ်လႆႈဢမ်ႇလီ ပွင်ႇဝႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ် ႄလႈၵၢၼ် ဢမ်ႇတူင်ႉၼုိင်မႃးလႆႈလီၼႆ တုိၼ်းႁူႉလႆႈလီလီေသ ၶုိၼ်းသုိပ်ႇ ႄမး ၽႅၼ် ၸတ်း ႁႂ်ႈၵၢၼ်လီလူိဝ်မႃးလႆႈ။
လႆႈဢွၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉယဝ်ႉ ၵမ်းၼႆ့ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၼႆ့ ထတ်းသၢင်တူၺ်း ႁႅင်းပူိင်လူင်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁဝ်းၼုိင်ႈတွၼ်ႈ၊ တီႈၼႆႈေတဢဝ်ေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆးပဵၼ်လၵ်း။ ေၵႃႈလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆးၼႆ့ေၵႃႈ ေတမီး ႁႅင်း - ၵၢၼ် - လႆႈ ၼႆ မူိၼ်ၼႃႈ ၵၢၼ်ၵူႈပူိင်ပူိင်။
ႁႅင်းတီႈၼႆႈ ေတၸႅၵ်ႇဝႆ့ယုၵ်းယၢင်ႇ ပဵၼ်သၢမ်တွၼ်ႈ - ႁႅင်းၶူိင်ႈၸႂ်ႉၶူိဝ်းသွႆ တႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ် တွၼ်ႈလႂ် တွၼ်ႈၼၼ်ႉ၊ ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇၵူၼ်းေၵႃႉေတႃႇေၵႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸူိဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး ဢၼ် ၸၢင်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၸဵမ်ႁႅင်းၵူၼ်း ႁႅင်းတၢင်းႁူႉ ႁႅင်းၶူိင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ၊ ႁႅင်းၵူၼ်း ၸူိဝ်းဢဝ်ၸႂ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းၼႂ်းေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးတင်းသဵင်ႈ။ ၼႂ်းႁႅင်းသၢမ်တွၼ်ႈၼႆ့ ႁႅင်းၶူိင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ ႄလႈႁႅင်း ၵမ်ႉၸွႆႈၼၼ်ႉ ေတဢိင်ၼူိဝ်ၵၢၼ်ၸူိဝ်းမီးေသ သုိဝ်ႉသၢႆႈ ႄလႈၵပ်းသုိပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ႄလႈ ၼပ်ႉသွၼ်ႇမူိဝ်ႈဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉလႆႈ။ ၵမ်းၼႆ့ ႁႅင်းၵူၼ်းၼႆ့ လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်း ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈဝႃႈ ေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆးၼႆ့ တုိၼ်းေတမီးငဝ်ႈငုၼ်း ႄလႈၵိင်ႇႄၽ ဝဵင်းၵူႈဝဵင်းဝဵင်း ၼႂ်းမူိင်းတႆးပတ်းပုိၼ်။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ႁႅင်းပူိင်လူင်ပုၼ်ႈတႃႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈၼုိင်ႈတွၼ်ႈႄလႈ ႁႅင်းၵူၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းႄလႈႁႅင်းၵူၼ်း ၵူႈဝဵင်းဝဵင်းၼၼ်ႉ တုိၼ်းလႆႈၵွင်ႉသၢၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ဢိၵ်ႇဝဵင်းၵူႈဝဵင်းဝဵင်း၊ ႁႅင်းၵူၼ်း ဝဵင်းႄလႈႁႅင်းၵူၼ်းဢူိင်ႇ တုိၼ်းလႆႈၵွင်ႉသၢၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ဝဵင်း ဢိၵ်ႇၵူႈဢူိင်ႇ၊ ႁႅင်းၵူၼ်းဢူိင်ႇ ႄလႈႁႅင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တုိၼ်းလႆႈၵွင်ႉသၢၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ဢူိင်ႇ ဢိၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵူႈဝၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် ၵၢၼ်ၵႂႃႇလႆႈလီလီ။ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၼၼ်ႄလႈ ႁႅင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ေတမီးႁႅင်းၵူၼ်းငဝ်ႈငုၼ်း ႁႅင်းၵူၼ်းဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈ။ ႁႅင်းၵူၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းၼၼ်ႉ ေတပဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၵူႈဝဵင်းဝဵင်းသူင်ႇထုိင် ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် ႄတႇဢဝ်ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် ၸတ်းၵၢၼ် ၵုမ်းၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈတီႈငဝ်ႈငုၼ်းႄလႈဝဵင်းၵူႈဝဵင်းဝဵင်း။ ေပႃးၼၼ် ယွၼ်ႉမူိင်းတႆးမီးဝႆ့ 54 ဝဵင်းႄလႈ ေပႃးၼုိင်ႈဝဵင်းသွင်ေၵႃႉေၵႃႈ ၵူၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းေတမီး 54 x 2 = 108 ေၵႃႉ သင်ဢဝ်ဝဵင်းၼုိင်ႈေၵႃႉၸုိင် ေတမီး 54 ေၵႃႉယဝ်ႉ။ ႁႅင်းၵူၼ်းဝဵင်းၼၼ်ႉၸမ်ႉ မီးလၢႆပွၵ်ႉေၵႃႈ ေတမီးလၢႆေၵႃႉေသ ႁႂ်ႈလူိၵ်ႈပႃးၼုိင်ႈဢူိင်ႇ ၼုိင်ႈေၵႃႉ။ ႁႅင်းၵူၼ်းဢူိင်ႇၼၼ်ႉ မီးလၢႆဝၢၼ်ႈေၵႃႈ ေတမီး လၢႆေၵႃႉ။ ႁႅင်းၵူၼ်းၼႂ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸမ်ႉ ေတပဵၼ်ၸုမ်းယိင်း ၸုမ်းၸၢႆး ႄလႈၽူႈမီးပုိၼ်ႉႁူႉပၢႆး ႁၼ်ၶဝ်ၸူိဝ်းၼႆ့ယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁုိဝ်ႁႅင်းၵူၼ်း ဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈၶဝ် ေတႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်လႆႈလီၼၼ်ႉ မီးတီႈႁႅင်းၵူၼ်းငဝ်ႈငုၼ်း ႁူမ်ႈတမ်းဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ႄလႈသုိပ်ႇပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၸၼ်ႉဝၢၼ်ႈ ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝဵင်းသေၵေႃႈ ၸၢင်ႈဝူၼ်ႉဢွၵ်ႇၽႅၼ်ၵၢၼ် ယုိၼ်ႈထုိင်ငဝ်ႈငုၼ်း ထတ်းထွင် ဢဝ်ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ႄလႈၽႅၼ်ၵၢၼ် တႃႇလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆးတင်းသဵင်ႈလႆႈ။ ယဝ်ႉ တႃႇေတတမ်း ဝၢင်းၵူၼ်း တင်းၵၢၼ်ႁႂ်ႈၵုိင်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉေၵႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇၼႃႈၵၢၼ်ေတပၼ်ႇ လႆႈလီ မီးလႆႈၽူလ်လီ ဢဝ်လႆႈယူိင်းဢၢၼ်းဢၼ်မီးဝႆ့လႆႈလီလီယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်တီႈၼႆႈ ေတမီးၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ႄလႈၾိင်ႈႄငႈၼႆ သွင်ပူိင်။ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်။ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆေပႇတႆးၸူိဝ်းၵဝ်ႇႄၵႇ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆေပႇတႆးၸူိဝ်းၵဝ်ႇႄၵႇ ၵၢၼ် ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ တႅမ်ႈပုိၼ်ႄၽႈ လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈတႆးပၢၼ်သုိပ်ႇပၢၼ် ၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆ ေပႇၸူိဝ်းေတမီးၽွၼ်းလီ ပၼ်ၽွၼ်းလီ လုၵ်ႉဢဝ်ၽႃႇသႃႇပူိၼ်ႈ ပိၼ်ႇပဵၼ်ၽႃႇသႃႇတႆးႁဝ်း ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉ ၶႂႃႉသွၵ်ႈႁႃ ပုိၼ်ႄၽႈပုိၼ်းတႆးႁဝ်းပၢၼ်သုိပ်ႇပၢၼ် ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉသွၵ်ႈႁႃ ပုိၼ်ႄၽႈၾိင်ႈႄငႈၾိင်ႈထုင်း တႆးႁဝ်း ၵၢၼ်ဝူၼ်ႉတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ လိၵ်ႈလၢႆးၸူိဝ်းေတပၼ်တၢင်းႁူႉတီႈတႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈေပႃးမီးလွင်ႈၶုိၼ်ႈယႂ်ႇ ၶုိပ်ႈၼႃႈၵႂႃႇမူိဝ်းၼႃႈ ၸူိဝ်းၼႆ့ၸူိဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်ၵၢၼ်လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းယူႇ ပုၼ်ႈတႃႇတူင်ႇဝူင်း ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁဝ်းယဝ်ႉ။ မူိဝ်ႈၽူႈမီးပုိၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ၽူႈၵတ်ႉလႅၼ်ႇႁဝ်း ၵူႈဢူိင်ႇၵူႈပွၵ်ႉၶွၼ်ႈဝဵင်း ဝဵင်းမႃးၶွၼ်ႈႁူမ်ႈဝူၼ်ႉ လၢတ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈတီႈငဝ်ႈငုၼ်းေသ ႁူမ်ႈဝၢင်းၽႅၼ် ၸတ်းၵၢၼ် ထတ်းထွင်ၸွမ်းလူၺ်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ် ၸတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းပူိင်ပုၼ်ႈတႃႇမူိင်းတႆးပတ်းပုိၼ်ႉၼႆၸုိင် ၵၢၼ်ဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၸူိဝ်း ဝူၼ်ႉမွၵ်ႇႄၼဝႆ့ၽၢႆႇၼူိဝ်ၼႆ့ၵူၺ်း ေတၸၢင်ႈဝူၼ်ႉၶႂၢၵ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈဢဝ်လႆႈၽွၼ်းလီတင်းၼမ်ၼႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႆ့ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃ။ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းၾိင်ႈႄငႈ ႄလႈၵၢၼ်ၽူိၺ်ႄၽႈၾိင်ႈႄငႈ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈ ႁဝ်း ထုင်းႁဝ်းမီးဝႆ့ၼၼ်ႉေၵႃႈ လမ်ႇလွင်ႈႄတ့ႄတ့။
လႆႈၼႆ့ ပွင်ႇဝႃႈ ၽူလ်လႆႈ ဢၼ်ဢဝ်ႁႅင်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝဵင်း ငဝ်ႈငုၼ်းေသ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢဝ်လႆႈမႃး။ ၼႃႈၵၢၼ်ၸူိဝ်းငဝ်ႈငုၼ်း ဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၸတ်းၵၢၼ်ဝႆ့ၼၼ်ႉ ၶုိပ်ႈၼႃႈဢဝ်လႆႈမႃးသင်ဝႆ့ လၢႆလၢႆ မီးဝႆ့လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းသင်ဝႆ့လၢႆလၢႆၼႆ ႁဝ်းထတ်းသၢင် ႁပ်ႉႁူႉၾူလ်တွပ်ႇ (feedback) မၼ်းလႆႈ။ မူိဝ်ႈလႆႈႁဵၼ်းႁူႉၶုိၼ်းၽူလ်တွပ်ႇၼၼ်ႉ ေတလႆႈသုိပ်ႇၶုိၼ်းဝူၼ်ႉႄမး တီႈၵၢၼ်ၸူိင်ႉႁုိဝ် ေတထုၵ်ႇသုိပ်ႇ ၽိူမ်ႉထႅမ် ႁႅင်းၵူၼ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းထႅင်ႈၸူိင်ႉႁုိဝ်ၼႆ ေတႁူႉတႅတ်ႈေတႃးလႆႈလီလီ။ ယဝ်ႉေၵႃႈ ယၢမ်းၽူႈလူဢၢၼ်ႇ လႆႈႁပ်ႉလူပၢႆးဝူၼ်ႉၼႆ့ယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈဝူၼ်ႉေၵႃႈလီ လုၵ်ႉတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆး ၸုိင်ႈတႆးပတ်းပုိၼ်ႉဝူၼ်ႉေၵႃႈလီ ၸွင်ႇႁဝ်းပႃႈမီးပူိင်ၽွတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈငုၼ်း ဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈ ၵွင်ႉသၢၼ်ၵၢၼ်ပဵၼ်ၼႅင်ႈၼႅၼ်ႈၼႃဝႆ့၊ သင်ပႆႇမီး သမ်ႉသုိပ်ႇ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းႁုိဝ် ထုၵ်ႇလီမီးဢမ်ႇမီး၊ သင်မီးဝႆ့ယဝ်ႉ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် ၵပ်းသၢၼ်ၼႃႈၵၢၼ် ႄလႈႁႅင်း ၵူၼ်း ၼႂ်းႄၵႈငဝ်ႈငုၼ်း ႄလႈဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းပႃႈၼႅၼ်ႈၼႃ ပဵၼ်ဝႆ့ယူင်ႉၶၢပ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶုိပ်ႈၼႃႈၽႂ်းၽၢႆၵႂႃႇလႆႈႁုိဝ်ၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၶုိၼ်း ဝူၼ်ႉ ထတ်းသၢင်တူၺ်း။ လမ်ႇလွင်ႈထႅင်ႈပူိင်ၼုိင်ႈၸမ်ႉ ေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆး ပီႈၼွင်ႉတႆး ယၢၼ်မူိင်း ႄလႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈပဵၼ်ဝႆ့ႁႅင်းပူိင်လူင်တွၼ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ႄလႈ ထုၵ်ႇလီပဵၼ် ဢၼ်ၵုိၵ်းၵပ်းဝႆ့ တီႈငဝ်ႈငုၼ်း ပဵၼ်ယူင်ႉၶၢပ်ႈ ၼႅင်ႈၵပ်းသၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် မူိၼ်ၼင်ႇဝဵင်း ပွၵ်ႉ ဢူိင်ႇ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉပႃးယဝ်ႉ။ ေပႃးေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆးႁဝ်း မီးပူိင်ၽွတ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃဝႆ့ေသ မီးၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် ႁူမ်ႇငမ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈလီလီၸုိင် ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ေတၶုိပ်ႈၼႃႈၵႃႈႁုိဝ်ၼႆ ယင်းႁႃတီႈလၢတ်ႈဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။
ႁႅင်းပူိင်လူင်ၸူိဝ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈမႃးၽၢႆႇၼူိဝ်ၼႆ့ေၵႃႈ ၼွၵ်ႈေသတပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ပူိင်ၽွတ်ႈ ႁဵတ်း သၢင်ႈလႆႈ ၼင်ႇေၵႃလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈၾိင်ႈႄငႈတႆး၊ ၸုမ်းသင်ႇၶ ႄလႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး မီးလႆႈငဝ်ႈ ငုၼ်းႄလႈေၵႃ/ၸုမ်းႄၽ ၼွၵ်ႈမူိင်းၼႂ်းမူိင်းလႆႈေသ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မူိင်းတႆး ႄလႈၸုမ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ၶဝ်သမ်ႉ မီးငဝ်ႈငုၼ်းႄလႈေၵႃ/ၸုမ်းႄၽ ၼႂ်းမူိင်းလႆႈ။ ၸုမ်းၸူိဝ်းၼႆ့တင်းသဵင်ႈၼႆ့ ပဵၼ်ႁႅင်းပူိင်လူင် ပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈတူင်ႇဝူင်းတႆးႁဝ်းမီးႁႅင်းၵႅၼ်ႇၶႅင် ၶုိတ်းတၼ်းပူိၼ်ႈ ၶုိၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မူိၼ်ပူိၼ်ႈႄလႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇ ႁူမ်ႈႁဵတ်းႁူမ်ႈသၢင်ႈ ၸွႆႈထႅမ်ႄလႈေမႃႁၵ်ႉသႃႁႅင်းပူိင်လူင်ႁဝ်း။ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈ ၼၼ်ႄလႈ ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ ၸဵမ်ဢဝ်ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇၵူၼ်းေၵႃႉေတႃႇေၵႃႉ ေတႃႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး ၵူႈၸုမ်း ၸုမ်းေၵႃႈ လမ်ႇလွင်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇႁႅင်းပူိင်လူင်ႁဝ်းၸူိဝ်းၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈၼႆ ဢမ်ႇလီလုိမ်း။ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉ ႁူမ်ႈမီးပူိင်လီ ပဵၼ်ႁႅင်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃဝႆ့ၼႆ့ ႁဝ်းၶႂ်ႈယၢင်ႈဢဝ် ယုိၼ်းဢဝ် ဝၵ်ႉဢဝ် ဢၼ်လႂ်ေၵႃႈတုိၼ်းလႆႈၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မီးလွင်ႈမၼ်ႈၸႂ် တုိၼ်ႇတူဝ်တုိၼ်ႇၸႂ် ယၢင်ႈဢဝ် ယူိင်းမၢႆႁဝ်းႁႂ်ႈၸဵဝ်းလႆႈယူႇ။
ဝူၼ်ႉလူပ်းလင် ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵႂင်
ဢၼ်လႆႈဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈေသ တွၼ်ႈထုိင်မႃးၽူႈလူဢၢၼ်ႇႁဝ်းၶဝ်ယၢမ်းမူိဝ်ႈလဵဝ်ၼႆ့ မီးယူိင်း ဢၢၼ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မုင်ႈႁၼ်ႁၢင်ႈၽၢင်ႁုပ်ႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းထုၵ်ႇလီမီး။ ၵမ်းဢွၼ် တၢင်းသုတ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတႆးႁဝ်းႁၼ်ထုိင် ၸုမ်းတႆးၵူႈၸုမ်းၸုမ်းၼႆ့ ဢဝ်ၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ် ၵၼ် တုိၼ်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ် မီးယူိင်းဢၢၼ်းဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် ႁႂ်ႈၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ/ၸူိဝ်ႉၶူိဝ်း ၶုိၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၶုိတ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် မီးၼႃႈ မီးတႃၼႂ်းႄၵႈၵၢင်ပူိၼ်ႈၼႂ်းလူၵ်ႈႄလႈ တုိၼ်းလီလႆႈမီး ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆး ဢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃဝႆ့။ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ေပႃးတႆးႁဝ်းဢမ်ႇမီးဝႆ့ ပူိင်ႁဝ်းဢမ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ ဝႆ့ တႃႇေတႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢၼ်ၼႅၼ်ႈၼႃ ၸွမ်းၵၼ်တင်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶူိဝ်း ၼႂ်းၸုိင်ႈတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ် ဢဝ်လွင်ႈႄတ့မၼ်းဝႃႈ တုိၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ေတပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈ ၽၼ်ၼႂ်းလူမ်းၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈၼၼ်ႄလႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ဝူၼ်ႉ သၢင်ႈႁႅင်းႁဝ်း ႁႂ်ႈမီးၼမ်ႉၼုိင်ႈၸႂ်လဵဝ်ၵၼ် ႁႂ်ႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ပီႈ ဢွၵ်ႇၼွင်ႉပဵၼ်ၵၼ် ႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃဢွၼ်တၢင်း။ ေပႃးဢမ်ႇၼၼ် ႁႅင်းႁဝ်းမၢင်ပွတ်းမၢင် တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပူိၼ်ႈေတၸၢင်ႈ သူၼ်းဢဝ်ပဵၼ်ၶူိင်ႈမုိဝ်းပူိၼ်ႈ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီတႃႇပူိၼ်ႈ မူိၼ်မူိဝ်ႈ 1947 ပူၼ်ႉမႃးေသ ၶုိၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း လႆႈယၢပ်ႇယၢပ်ႇၽုိတ်ႇၽုိတ်ႇ တုိၵ်းေတႃးဢဝ် သုၼ်ႇလႆႈႁဝ်း ေတႃႇထုိင်ႁၢၼ်ႉၼႆ့ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွင်ႇႁဝ်းသမ်ႉေတၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၼင်ႇၼၼ်? ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပဵၼ်ၼင်ႇၼၼ်ႄလႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းလီမီးၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃ ပွင်ႇလႅင်း ၵၼ်ၵူႈၽၢႆႇ - ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼႆ့ ပဵၼ်တႆးႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်တွၼ်ႈထုိင်မႃးၼႆ့ ႁႅင်းႁဝ်းမီးသွင်ပူိင် - ႁႅင်းပူိင်လူင် ႄလႈႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈ ၼွင်ႉတႆးႁဝ်းေမႃၸႅၵ်ႇႁူႉဝႆ့ၸႅင်ႈလႅင်း မီးပူိင်လီ ႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်းပူိင်တႅတ်ႈေတႃး၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢဝ် ၶူၼ်းၶဝ်ႈေလႃးၵၼ်ေသ သူၼ်ႈသိၼ်းသၢၼ် ၵူၼ်းၸွမ်းလႆႈၵႂင်ပူၵႂင်ပႃ ဢမ်ႇထုိင်တီႈထုိင်တၢင်းလႆႈ။ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်း ႁႅင်းပူိင်လူင်ႁဝ်းၵူႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈ လီလႆႈမီးၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ၼႅၼ်ႈၼႃ ၸွမ်း လူၺ်ႈလွင်ႈမုင်ႈယူိင်းႁၼ်ၵႆတႃႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၸွမ်းလူၺ်ႈၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် ၶႂၢၵ်ႈႁႅင်းၵူၼ်း ၸွမ်းလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၸူိဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်းလူဝ်ႇသၢင်ႈၼၼ်ႉေသ ဢဝ်လႆႈယူိင်းမၢႆႁဝ်း ႁႅင်းတႅပ်းတတ်းႁင်း ႁဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်သုၼ်ႇတႅပ်းတတ်းႁင်းေၶႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၶႂၢၵ်ႈႁႅင်းႁဝ်းၼႆ့ ပွင်ႇဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း လီပၢၵ်ႈပႅတ်ႈၼမ်ႉၸႂ်ၵႅပ်ႈ လီမီးၼမ်ႉၸႂ်မုင်ႈႁၼ်ၵႂၢင်ႈ တႃႇၸုိင်ႈတႆးပတ်းပုိၼ်ႉ ႄလႈတူၺ်းႁၼ်ဝႆ့ ႁၢင်ႈၽၢင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ႁူဝ်ႁုပ်ႈႁႅင်းႁဝ်း ဢၼ်မီးဝႆ့ၸွတ်ႇတူဝ်ႈ ၸဵမ်ၼႂ်းမူိင်းၼွၵ်ႈမူိင်းယဝ်ႉ။ ႁႅင်းပူိင် လူင်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶွၼ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ဝႆ့လီလီ။ ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈႁဝ်းၸူိဝ်းၼၼ်ႉေၵႃႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈပွင်ႇၸႂ် ၵပ်းသုိပ်ႇ ဢဝ်ၸႂ်ပၵ်းဝႆ့ပဵၼ်ၼႅင်ႈသၢၼ်ၵၼ်ႁႂ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃ ၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းပူိင်လူင်ႁဝ်း ပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈၵႂႃႇလႆႈ လီလီၸုိင် တုိၼ်းေတဢဝ်လႆႈယူိင်းမၢႆႁူမ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ႁႅင်းပူိင်လူင် ၸူိဝ်းမွၵ်ႇႄၼဝႆ့ၽၢႆႇၼူိဝ်ၼႆ့ လႆႈဢဝ် ၸူိဝ်းဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁၼ်ၸႅင်ႈၵၼ်ၵူႈေၵႃႉေသ သႂ်ႇဝႆ့။ ပဵၼ်ၶွင်ႁဝ်းပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈေၵႃႉ၊ တႃႇေတ ပူၵ်းပွင် ႁႂ်ႈၶုိၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းေၵႃႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူႈေၵႃႉ။ ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈဢၼ်မွၵ်ႇႄၼဝႆ့ေၵႃႈ ၼွၵ်ႈေသ ၸုမ်း ၸူိဝ်းၶဝ်ႈဝႆ့ၼႂ်းသၢႆမၢႆ ႁႅင်းပူိင်လူင်ၸူိဝ်းၼၼ်ႉ ေတပဵၼ်ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ၸူိဝ်းမီးဝႆ့ ၼႂ်းမူိင်း ၼွၵ်ႈမူိင်းတင်းသဵင်ႈ။
ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢၼ်ဢွၼ်ဝူၼ်ႉထုိင်တီႈၼႆႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မီးဝႆ့ႁၢင်ႈၽၢင် ႁႅင်းပူိင်လူင် တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ႄလႈဢဝ်ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ ပဵၼ်ႁႅင်းဢီး ၽွမ်ႉၸွမ်းႁႅင်းပူိင်လူင် ပဵၼ်မႃးႁႅင်းၸူိဝ်ႉ ၸၢတ်ႈဢၼ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃ ပုၼ်ႈတႃႇမူိဝ်းၼႃႈၸုိင်ႈတႆး ႄလႈပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈတီႈတီႈ။ ႁႅင်းပူိင် လူင်တင်းသဵင်ႈၼႆ့ သင်မီးငဝ်ႈငုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် သုၼ်ၵၢင် တီႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁႅင်းၵူႈၽၢႆႇ တုမ်ေၵႃၵၼ် ႁူမ်ႈဝၢင်းၽႅၼ်ၼႆ ယုိင်ႈၶႅၼ်းလီ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈေသ လႆႈငိၼ်း လႆႈႁူႉ လႆႈႁၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးပၢၼ်သုိပ်ႇပၢၼ်၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸူိဝ်း ၼၼ်ႉမီးႁႅင်း ၸုၵ်းမၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်ၼႆ လီဢဝ်ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်ေသ သုိပ်ႇဢွၼ်ႁူမ်ႈဝူၼ်ႉ သူၼ်းတုမ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းလွၵ်းလၢႆး ဢၼ်မႅၼ်ႈတႃႇႁဝ်းတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထုိင်မႃးဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆ့ လုၵ်ႉတီႈႁႅင်းဢီး ၵူၼ်းမူိင်းၸုိင်ႈတႆးႁဝ်း သင်ႇၶတႆးႁဝ်းတင်းသဵင်ႈေသ ႁဝ်းလႆႈႁၼ်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆး ႁဝ်းလုၵ်ႉၶုိၼ်ႈမႃးထႅင်ႈၵမ်းၼုိင်ႈယဝ်ႉ။ ႁႅင်းဢီးၵူၼ်းမူိင်း ႄလႈသင်ႇၶ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ တပ်ႉသုိၵ်းတႆးႁဝ်း ပဵၼ်တပ်ႉသုိၵ်းဢၼ်လဵဝ် (ႁႅင်းပူိင်လူင်) ပႃႇတီႇတႆးသွင်ပႃႇတီႇ ပဵၼ်ပႃႇတီႇတႆးဢၼ်လဵဝ် (ႁႅင်းပူိင်လူင်)ၼၼ်ႉ ပႆႇလႆႈႁၼ်ေသတႃႉေၵႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁၼ် တပ်ႉသုိၵ်းသွင်တပ်ႉသုိၵ်း ပႃႇတီႇ သွင်ပႃႇတီႇ ဢိၵ်ႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆးႁဝ်း ႄလႈၽူႈမီးၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇတႆးႁဝ်းၶဝ် လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈဝၢင်း ၽႅၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈတႃႇၵၢၼ်မူိင်းတႆးမူိဝ်းၼႃႈ တီႈၼႂ်း “ေၵႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸုိင်ႈတႆး” (CSSU) ၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ငဝ်းလၢႆးလီပုၼ်ႈတႃႇတႆးႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပုိင်ႈဢိင်တူဝ်ၵဝ်ႇေသ ၸုၵ်းမၼ်ႈႁင်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁႅင်းဢၼ်မၼ်ႈၵုိမ်းႄလႈ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈေၵႃႈ ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ပုိင်ႈဢိင်တူဝ်ၵဝ်ႇဝႆ့။ သင်ႁႅင်းႁဝ်း ဢမ်ႇမၼ်ႈၵုိမ်းဝႆ့ေသ သမ်ႉလႆႈပုိင်ႈဢိင်ႁႅင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပုိင်ႈဢိင်တၢင်ႇတီႈဝႆ့ၵမ်ႈၼမ်ၼႆၸုိင် ထုိင်မူိဝ်ႈပူိၼ်ႈဝၵ်ႉဢဝ်ႁႅင်းပူိၼ်ႈၵႂႃႇၶုိၼ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းႁဝ်းေတဢမ်ႇလူိဝ်သင် ေတမူိၼ်ၵူၼ်းတိၼ်ပုတ်း မုိဝ်းႁၵ်း ၵူၼ်းၶတ်းၵူၼ်းၵႅင်ႉလူင်ဝႆ့ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မူိင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ႁူဝ်ႇၶျီႇမိၼ်းေၵႃႈ ယင်း တႅမ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈသူၼ်းတုမ်ၵူၼ်းမူိင်းမၼ်းၸဝ်ႈ ၽွင်းယၢမ်းသွၵ်ႈႁႃလွၵ်းလၢႆး တႃႇဢဝ်ၶုိၼ်းမူိင်းၶဝ် ၼၼ်ႉဝႆ့ဝႃႈ “တႃႇၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈတင်ႈတူဝ် ၸုၵ်းမၼ်ႈႁင်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵၢင်းယၢၼ်ၵၼ်လႆႈ တင်း ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ” (National independence is inseparable from national unification.)ၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈႁႅင်းႁဝ်းမီးဝႆ့ေသ တႆးႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈသုိပ်ႇယၢင်ႈၵႂႃႇ မူိဝ်းၼႃႈၸူိင်ႉႁုိဝ် ၼႆၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈဢဝ်ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ တႃႇသုိပ်ႇဝူၼ်ႉထႅင်ႈလုိၵ်ႉလုိၵ်ႉ ႄလႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ႁႂ်ႈဢဝ်ၽူလ်လႆႈ ၶုိၵ်ႉတွၼ်းၼႆႄလႈ ၸင်ႇလႆႈဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆ့ ၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈထုိင်မႃး တီႈၽူႈလူဢၢၼ်ႇႁဝ်း ၶဝ်ယၢမ်းၼႆ့ယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈ - သႅင်ဝၼ်းမုင်း B.A (Hons.), M.A


c: text/html

text:
ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး 5 တီႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းတင်းမူတ်း 681 ၵေႃႉ။
ပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 11/05/2017 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ဝူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈမႅင်းသေႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵၢၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈႁၢၼ်ႇလႅင်၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇၶိူဝ်၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈပိင်းၺွင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးမႃးသွၼ်ယူႇ တီႈဝတ်ႉဝိႁၢရ်ၶမ်းမုင်ႈသႃႇ (သူၺ်ႇမိၼ်ႇတႃႇ) ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ တေႃႈလဵဝ် သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဢၼ်ထိုင်မႃးထႅင်ႈ မီးလင်ႁိူၼ်း 32 လင်၊ ႁူဝ်ၵူၼ်း 147 ၵေႃႉ။ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်း တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA။
လုင်းၸၢႆးပၺၢၼ်ႇ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊမတီႊၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ပၢင်တိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသိုၵ်းတဢၢင်းတႄႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၵၼ်မႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း။ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းတီႈၸုမ်း RCSS/SSA ႁဝ်း ပေႃးဝႃႈတေဢမ်ႇ ဢၢၼ်းပၵ်းပၢင်သဝ်းသေ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင် တႃႉဢမ်ႇလူဝ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်းၼႆႉ။ ပေႃးဝႃႈၶိုၼ်ႈမႃးပၵ်း ပၢင်သဝ်းယူႇဝႆႉတႃႇသေႇ၊ ယႃႇပေထွႆၵႂႃႇၶိုၼ်း ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ တုၵ်းယွၼ်းၼင်ႇၼႆ။ ၶိုၼ်ႈမႃးတိုၵ်းသေ ဢမ်ႇပၵ်းယူႇဝႆႉလႆႈသေ ၶိုၼ်းထွၼ်ဢွၵ်ႇၶိုၼ်း ဝၢႆးမႃးၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇၾၢႆႇလင် ထူပ်းၺႃးတၢင်းယၢပ်ႇ ၶႃႈဢိူဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ သင်ပဵၼ်လႆႈ ပေႃးၶႂ်ႈဢဝ်ၼႃႈတီႈ တိုၵ်းႁႂ်ႈပေႉ ပေႃးပေႉယဝ်ႉ ၶိုၼ်းၵႅတ်ႇပၼ် ယႃႇႁူၼ်” ဝႃႈၼႆ။
တေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဢၼ်မႃးယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆႉ တင်းမူတ်း မီး 5 တီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ 1) တီႈဝၢၼ်ႈၵိဝ်ႇသေႃႉ လင်းႁိူၼ်းမီး 60 လင် ႁူဝ်ၵူၼ်း ၽူႈၸၢႆး 125 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 127 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 252 ၵေႃႉ။ 2) ၵျွင်းၶရိတ်ႉ လီႇသူး ပွၵ်ႉ 8 လင်ႁိူၼ်းမီး 23 လင်၊ ၸၢႆး 47 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 50 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 97 ၵေႃႉ။ 3) ၵျွင်းၶရိတ်ႉ (K.B.C 1 ) ၶၢင် လင်ႁိူၼ်း 36 လင်၊ ၸၢႆး 72 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 88 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 160 ၵေႃႉ။ 4) ၵျွင်းၶရိတ်ႉ(K.B.C 2) ၶၢင် လင်ႁိူၼ်းမီး 7 လင်၊ ၽူႈၸၢႆး 9 ၵေႃႉ၊ ၽူႈယိင်း 16 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 25 ၵေႃႉ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း 4 တီႈၼႆႉ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးမႃး မိူဝ်ႈပီ 2016 လိူၼ်ၵျႃၼ်ႊတင်း လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တီႈဝတ်ႉဝိႁၢရ် ၶမ်းမုင်ႈသႃႇသမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် တိုၵ်ႉပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးယူႇ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်မေႊပီ 2017 ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ လုင်းၸၢႆးပၺၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတင်းၵိၼ် တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတႄႉ တေႃႈလဵဝ် မီးပီႈၼွင်ႉ ၸုမ်းတူင်ႉ ၼိုင်တူင်ႇဝူင်း တီႈၸမ်/ ၵႆဢွၼ်ၵၼ် မႃးၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ယူႇ။ သင်ဝႃႈ တႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ လွင်ႈ လဵင်ႉလူ တေဢမ်ႇလႅပ်ႈၵုမ်ႇ တေယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယူႇ။ ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးမႃးတၢင်း ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁဝ်းၶဝ် လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၼ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ လႆႈၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ်ၵူၺ်း တႃႇၽၵ်းတႄႉ ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁဝ်း ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁႃၵိၼ်ၽႂ်ၵိၼ်မၼ်း ဝႃႈၼႆ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လိူၼ်ႈၶၢႆႉဝၼ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၽွင်း ႁၢင်လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ၵႂႃႇလိူၼ်ၼႃႈသေတႃႉ ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ် တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် CSOs Forum တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ဢၼ်ဝႃႈတေၸတ်းၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လိူၼ်ႈၶၢႆႉၵႂႃႇထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈ 2 ဝူင်ႈ ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 21/02/2017 ၼႆႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ် တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း CSOs Forum ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်း ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈမိူဝ်ႈဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်းၼၼ်ႉ တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် လႆႈသင်ႇၵိုတ်းဝႆႉၵမ်းၼိုင်ႈသေတႃႉၵေႃႈ ၽိူဝ်ႇထိုင်လိူၼ်ၼႆႉမႃးၵေႃႈ ၶိုၼ်းပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼႆႉ လႆႈလိူၼ်ၶၢႆႉဝၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၼႂ်းလိူၼ်တေမႃး- ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၶုၼ်ႇဢူၵ်ႉၵႃႇ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း UPDJC လၢတ်ႈတီႈ RFA ၶဝ်လႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။
ပၢင်ၵုမ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း တႃႇတေဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 21-23/02/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း CSOs Forum ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ဝၼ်းတီႈ 24-25/02/2017 တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢင်ၵုမ်ဢၼ်တေၸတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇထူး ၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်းၸုမ်း တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း CSOs Forum ဢၼ်တေဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းႁူဝ်ၶေႃႈလႂ်ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇႁဵတ်းတီႈၸႄႈမိူင်း၊ တေလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇ UPDJC ၶဝ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ဢၼ်ၶဝ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းမီးပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၼႃႈလိၼ်လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ပႃႈတႂ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ 3 ဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်း ။
ၵွပ်ႈတေလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈၶဝ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၵူၺ်းလႄႈ ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်တေမႃးၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇႁႂ်ႈလႆႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၼႂ်းၵႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸုမ်းၼိုင်ႈလႄႈၸုမ်းၼိုင်ႈ၊ ၸႄႈမိူင်းၼိုင်ႈလႄႈၸႄႈမိူင်းၼိုင်ႈ၊ တႃႇလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တၵ်းတေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈမၼ်းၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းလီလီ-ဝႃႈၼႆ ။
ဢူးမိၼ်းဢွင်ႇထူး လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႆႉ တူဝ်တႅၼ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း CSO ႁင်းၶေႃၶေႃ ဢမ်ႇမီး။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈၶေႃႈလႆႈၸႂ်၊ ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပႃးၵၢင်ၸႂ်ၸုမ်း CSOs ၶဝ် ဢၼ်ၶႂ်ႈပဵၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ ။
ယူႇတီႈၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း CSO သေ လႆႈယွၼ်းဝႆႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်တႃႇ CSO ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ယင်းပႆႇမီးပႆႇလႆႈ။ တေလႆႈၶဝ်ႈပႃး ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA တႂ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်မီးဝႆႉဝႃႈ ၽူႈထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈပႃးၼၼ်ႉၵူၺ်း ။
ယူႇတီႈပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းတႆးသေ ဢၼ်တေလႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပႃႈတႂ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ ၽူႈထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈပႃး။ တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း တေလႆႈၶဝ်ႈပႃး 49 ၵေႃႉ၊ တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းၼၢင်းယိင်း 24 ၵေႃႉ ။
ၵူဝ်ႇဝိၼ်းထေႇၵွင်းမျၢတ်ႉ ၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႊမတီႊ CSOs Forum ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- တီႈပၢင်ၵုမ် ဢၼ်တေမႃးၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈၶူဝ်းၶွင်ၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃႇဝၼႆႉ ဢၼ်ၸုမ်း CSO ၶဝ်လႆႈယိပ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပၼ်ဢဝ်ၶဝ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈၶဝ်ႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆႉ CSO ၼမ်၊ ဢမ်ႇပၼ်လွင်ႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်လၢတ်ႈၸႃ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ၸုမ်း CSO ၶဝ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ တေတၢင်ႇလၢတ်ႈထိုင် တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၵမ်းၼႆႉ ၶေႃႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၸုမ်း CSO တေၽႅဝ်ၵႂႃႇတၢင်းလႂ်၊ UPDJC သမ်ႉတေဢဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶေႃႈမုလ်းတႄႉတႄႉမၼ်း ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉ- ဝႃႈၼႆ ။
ၸုမ်း CSOs Forum ၼႆႉဢိင်ၼိူဝ်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ၼႄႉၼမ်းသေ ၵေႃႇတင်ႈမႃးၽွင်း ႁၢင်လိူၼ်မေႊ 2016 ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈမီးၸုမ်းတၢင်တူဝ် CSO သေ ၶဝ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းလႆႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွင်းဢူးၼၢႆႇငၢၼ်ႇလိၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈဢွၼ်ႁူဝ်။ ၸုမ်း CSO ၼႆႉ ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း မီးၸုမ်းဢွၼ်ႇၸုမ်းဢိတ်းတင်းမူတ်းမွၵ်ႈ 1,200 ပၢႆၸုမ်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မႃးၸႅၵ်ႇႁဵတ်းၸုမ်းၼႅင်ႈသၢၼ် 24 ၸုမ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်မႃး 20 ပွၵ်ႈပၢႆယဝ်ႉ ။


text:
ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ၊ ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ၼၢင်းၶမ်းဢေး ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ။ လၢတ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းၸွမ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း တုၵ်းယွၼ်း။
ဝၼ်းတီႈ 27/01/2015 ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်း ဝၼ်းဢၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈငဝ်ႈငုၼ်း ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၵႂႃႇပိုတ်ႇလုမ်းၵိင်ႇၽႄ SNLD တီႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉ ၼၢင်းၶမ်းဢေး ၵေႃႉပဵၼ်ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႉပႃႊတီႊ ႁိုဝ် ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) လႆႈမွပ်ႈဝႂ် ယိုၼ်ႈယွၼ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် တေႃႇၼႃႈၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢင်းၶမ်းဢေး လၢတ်ႈဝႃႈ- “ဢၼ်လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉပႃႊတီႊၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈၶႃႈၼၢင်းပဵၼ် ၽူႈႁပ်ႉၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်း၊ တၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၵူၺ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ႁဵင်ၵေႃႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းတိုၵ်းသူၼ်းမႃး ႁႂ်ႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇသေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ်။ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 26/01/2015 ၵၢင်ၼႂ်ၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉသူင်ႇလိၵ်ႈလၢႆးမႃးယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ လႆႈၸွမ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ ၸင်ႇလႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ- ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်းယွၼ်းၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်းမီး 3 ၶေႃႈ- 1.ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵုမ်းလႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမီးသုၼ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ႁႂ်ႈပဵၼ်သဵင်ၼိုင်ႈသဵင်လဵဝ်ၵၼ်။ 2. ႁႂ်ႈလႆႈႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ 3.ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတေၸၢင်ႈၵမ်ႉထႅမ်လႆႈ ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၶဝ် ပဵၼ်သဵင်ၼိုင်ႈသဵင်လဵဝ်- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢင်းၶမ်းဢေး လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လိူၵ်ႈမၼ်းၼၢင်း ပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်း/ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ လႆႈၼပ်ႉယမ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း- ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းၶမ်းဢေးၼႆႉ လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/01/2015 ။ လွင်ႈၼႆႉ လႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈၸူး ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇသေ ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတီႇ လႆႈႁပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်ယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈ ႁႂ်ႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ။
ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 27/01/2015 ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၶိုၼ်ႈမႃးတီႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ၊ မႃးပိုတ်ႇလုမ်းၵိင်ႇၽႄႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ မႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ- “ၶႃႈႁဝ်းတႄႉ ပၢႆးယူႇလီၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉ၊ ၶႃၵေႃႈၶတ်းၶိုၼ်ႈဝႆႉ၊ ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃးယၢပ်ႇ၊ ဢႃႇယုယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၼၢင်းၶမ်းဢေး တေမႃးၸွႆႈၵၢၼ်ၼႂ်းပႃႊတီႊႁဝ်းၼႆလႄႈ ဢမ်ႇယူႇလီၵေႃႈၶတ်းၸႂ်မႃး- ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသေ ၼၢင်းၶမ်းဢေး လႆႈမွပ်ႈဝႂ် ယိုၼ်ႈယွၼ်းၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် တီႈၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းလႆႈမွပ်ႈပၼ်ပႃး ဝႂ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းၶဝ်ႈပႃႊတီႊလုၵ်ႈၸုမ်းမႂ်ႇ တႃႇၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းယဵၼ် တႃႇ 1,000 ဝႂ်၊ ၵူၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ 100 ဝႂ်- ၼႆယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးၼႆႉ တႄႇဢဝ်ၼႂ်းႁၢင်ပီ 2014 မႃးတေႃႇထိုင်ႁူဝ်ပီ 2015 ၼႆႉ လႆႈပိုတ်ႇလုမ်းၵိင်ႇၽႄလၢႆလၢႆတီႈ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25/01/2015 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း တင်း လုၵ်ႈၸုမ်း တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉသေ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လၵ်းၵၢၼ်ပႃႊတီႊ။ မီးပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း မႃးႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈတင်းၼမ်။
ဢၼ်ပိုတ်ႇလုမ်းမႂ်ႇ တီႈၼမ်ႉတူႈ ဝၼ်းတီႈ 27/01/2015 ၼႆႉ ပဵၼ်လုမ်းတီႈ 44 တီႈ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းပိုတ်ႇတင်းမူတ်း 47 တီႈ။ ၼၢင်းၶမ်းဢေးၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းတႅၼ်းပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇသေ ၶၢႆႉၶဝ်ႈပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် ပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈတီႈ 14 – ၼႆယဝ်ႉ။


text:
လူတ်ႉၵႃး လမ်းၼိုင်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉႁူၼ်လင် ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၵုမ်းလႆႈႁႅင်းလူတ်ႉသေ ပုင်ႈတူၵ်း ၼႂ်းၼွင်တုင်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ။
ဝၼ်းတီႈ 04/04/2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 15:30 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ ၵႃးသီၶၢဝ် လမ်းၼိုင်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉထွႆလင်(ႁူၼ်လင်) ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈဢမ်ႇၵုမ်းလႆႈႁႅင်းလူတ်ႉသေ ပုင်ႈတူၵ်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉၼွင်တုင် တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ၶႄႉ ပွၵ်ႉ 5 ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
ၸၢႆးသၢမ် ၵူၼ်းယူႇႁိမ်းၼွင်တုင်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇတၼ်းပဵၼ် သင်၊ လူတ်ႉၵႃးတႄႉ တူၵ်းလူင်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉၼွင်တုင်။ လူတ်ႉၼႆႉလဵပ်ႈပဵၼ် လူတ်ႉဢၼ်ၸႂ်ႉၵေး ဢေႃႊတေႃႊ၊ မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉထွႆလင်(ႁူၼ်လင်)ၼၼ်ႉ သမ်ႉႁူၼ်ဝႆးသေ ဢမ်ႇတၼ်းၵုမ်းလႆႈ ႁႅင်းႁိုဝ် ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉမၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းမိုဝ်းမႂ်ႇ၊ ႁေႃႈမႂ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ၊ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉႁူႉတႄႉ ၵူၼ်းႁေႃႈမၼ်းပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း” ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ တေႃႈလဵဝ် လူတ်ႉၵႃး ဢၼ်တူၵ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸွႆႈၵၼ်ဢဝ်ဢွၵ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ လူတ်ႉၵႃးတႄႉ လႆႈလူႉၵွႆတင်းၼမ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ႁိမ်းၾၢင်ႇၼွင်တုင် တီႈလူတ်ႉၵႃးတူၵ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ သဝ်ဢုတ်ႇလႄႈ ႁူဝ်ႉလဵၵ်း ဢၼ်ႁႄႉ ၵၢင်ႈဝႆႉ ၼၼ်ႉ လႆႈလူႉလႅဝ်ဝႆႉၵမ်ႈၽွင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၼွင်တုင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼွင်ဢၼ်ၵိုၵ်းႁေႃလူင် ၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင်လႄႈ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ ဝၢႆးႁေႃၸဝ်ႈ ၾႃႉၺႃးယႃႉယဝ်ႉ- ၼွင်တုင်ၼႆႉ ထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၼ်ႁဵတ်းႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ/ႁၢၼ်ႉႁွင်ႉၵႂၢမ်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၼွင်တုင် ဢမ်ႇမီးႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆၼိူဝ်ၼမ်ႉ-သေဢမ်ႇၵႃး ၼွင်တုင်ၵေႃႈ မႄးလုမ်းလႃး ႁႂ်ႈႁၢင်ႈလီၶိုၼ်းဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႆႉ တေဢမ်ႇပႆသဵၼ်ႈတၢင်းၾၢႆႇလဵဝ်၊ တေဢမ်ႇပႅင်းၸင်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၵႂႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇပႅတ်ႈမၢင်ဝၢင်းႁဵဝ်ႇ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး- ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ SSPP/SSA လၢတ်ႈ။
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင်လႄႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ တေဢမ်ႇဢၢၼ်းပႆတၢင်းလဵဝ် ဢၼ်ၸမ်ပႅၼ်ပႄႈႁႅင်းၽႅဝ်၊ တေဢမ်ႇပႅင်းၸင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း၊ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဵတ်းၵေႃႉတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးႁဝ်းၵေႃႈ တိုၼ်းတေ ဢမ်ႇပႅတ်ႈမၢင်ဝၢင်းႁဵဝ်ႇ- ယူႇတီႈ SSPP/SSA သူင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸူးထိုင် တီႈပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး-တဢၢင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈလႃႈသဵဝ်ႈ မိူဝ်ႈၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉၼင်ႇၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး- တဢၢင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပၢင်ၵုမ်ၵႂႃႇပွၵ်ႈၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) တေယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈ ၼႂ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈတႆး ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်။ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30/04/2017 ။ ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းၼႆႉ ယူႇတီႈ SSPP/SSA ဢၼ်ပဵၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၵျေႃႇလႃႉ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ သူင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈယိုၼ်ႈၸူးထိုင်- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ- လွင်ႈဢၼ် TNLA တင်း SSPP/SSA ဢၼ်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းဝႆႉယူႇ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တေၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တေဢၢၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈ၊ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းၵၢၼ် ပေႃႇလသီႇ တွၼ်ႈတႃႇ SSPP/SSA ယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တင်းသွင်ၾၢႆႇ တေဢမ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်ယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး၊ ၼင်ႇႁိုဝ်လွင်ႈပႅင်းၸင်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်တင်း သွင်ၾၢႆႇ တေဢမ်ႇယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇယူႇ။
တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆၵေႃႈ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းသေ တေတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်း တင်းတပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႂ်း UNFC ။ တေဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ။ တေဢမ်ႇဢဝ်လၢႆးၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ထႅင်ႈယဝ်ႉလႄႈ တေဢဝ်လၢႆးၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇၵူၺ်း- ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈပႃးဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈယင်းပႃးထႅင်ႈဝႃႈ- တႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းတေယူႇၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵေႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵုမ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး-တဢၢင်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ် ၼၼ်ႉ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ တႆးလႄႈတဢၢင်း တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ယူႇႁူမ်ႈလူၺ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် ဝႃႈၼႆသေတႃႉ တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇတၢင်းၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတဢၢင်းၶဝ် ဢမ်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ-ၼႆယဝ်ႉ။


text:
တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃးလႄႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တေႁပ်ႉႁဵတ်းႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ။ လွင်ႈၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2020 ၵေႃႈ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇတေၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇ ၵွပ်ႈမီးၸႂ်ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး- လွင်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း
ထၢမ် – ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ၸွင်ႇပႃႈၵၢႆႇၵႂၢမ်းမႃးၶႃႈ ဝႃႈႁႂ်ႈႁဵတ်းႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU ?။
တွပ်ႇ – ဢမ်ႇပႆႇလၢတ်ႈမႃး၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ။ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆႉယူဝ်ႉၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇလၢတ်ႈမႃး။
ထၢမ် – ပေႃးၾၢႆႇ CSSU ၵၢႆႇၵႂၢမ်းမႃးဝႃႈႁႂ်းႁပ်ႉႁဵတ်းႁူဝ်ပဝ်ႈၼႆ ၸွင်ႇတေႁပ်ႉႁဵတ်းၶႃႈ?။
တွပ်ႇ – ႁပ်ႉႁဵတ်းဢိူဝ်ႈ၊ ၵမ်းၼႆႉတႄႉပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းၼႃႇ။
ထၢမ် – ပေႃးမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 မႃးၶႂ်းလၢတ်ႈသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ – ႁဝ်းတေၶတ်းၸႂ်၊ တေႃႇထိုင် 2020 မႃးတႄႉ ႁဝ်းတေၶတ်းၸႂ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈဢိူဝ်ႈၼႃ။ တေၶတ်းၸႂ်ပၼ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း၊ တေၸွႆႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇ၊ မီးၼႂ်းၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ ပုၼ်ႈတႃႇတေၸွႆႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၵိၼ်ၵေႃႈၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ၊ ၼွၼ်းၵေႃႈၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်ၼႆ မိူင်းတႆးၼႆႉဢေးလူပိူၼ်ႈၼႃႇ၊ မိူၼ်ႁဝ်းယူႇတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈမႆႈသင်၊ မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ လွင်ႈတုၵ်ႉယၢၵ်ႈမၼ်းၼမ်ၼႃႇ၊ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းလီလီ၊ ပၢႆႈၵႂႃႇမိူင်းထႆး ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး။ ပေႃးပဵၼ်ၼႆယူႇတိၵ်းတိၵ်းတႄႉတႆးႁဝ်းတေတုၵ်ႉၶ၊ ပေႃးတႆးႁဝ်းတုၵ်ႉၶၵေႃႈ တႆးႁဝ်းတေႁၢႆၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။
ပေႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၶတ်းၸႂ်ပၼ်တႄႉၶႂ်ႈယၢပ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးတႆးႁဝ်းဢမ်ႇပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉတႆးႁဝ်းတေယၢပ်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ၊ မိူင်းတႆးႁဝ်း တႆးႁဝ်းၵူၼ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ၊ တႆးသမ်ႉဢမ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်းၼႆႉ ႁဝ်းလီႁူႉတူဝ်ယဝ်ႉ။ တႆးလူဝ်ႇလိူၵ်ႈတႅၼ်းၽွင်းတႆးၵူၺ်း၊ ပေႃးတႅၼ်းၽွင်းတႆးပေႉၼမ်ၵေႃး မၼ်းလႆႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ၊ တႆးႁဝ်းၵႂႃႇသႂ်ႇပႃႇတီႇပိူၼ်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းတႄႉ ႁဝ်းႁိုဝ်ပဵၼ်လႆႈ၊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇတႄႉၶႂ်ႈၸွႆႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းဢိူဝ်ႈ၊ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇလိူၵ်ႈႁဝ်း ႁဝ်းတေၸၢင်ႈၸွႆႈသင်လႃႇ။
ထၢမ် – ဢၼ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ – ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ဢၼ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇမီး။ ပႃႇတီႇၶဝ်ပေႉၵေႃႈႁဝ်းဝႃႈပဵၼ်ပႃႇတီႇတႆးၵူၺ်း၊ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉမၼ်းၵေႃႈလီသေဢၼ်ပႃႇတီႇမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်မႃးပေႉႁဝ်းဢိူဝ်ႈ။ ပၢႆးမိူင်းၼႆႉ ၵႂႃႇႁၼ်ၸႃႉတႄႉဢမ်ႇလႆႈ၊ မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လူဝ်ႇၵႂၢင်ႈ၊ ပေႃးႁၼ်ၵႅပ်ႈတႄႉယႃႇပေႁဵတ်းပၢႆးမိူင်းယဝ်ႉ။ ပၢႆးမိူင်းၼႆႉ ႁဝ်းတေပေႉတႃႇသေႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ႁဝ်းတေသုမ်းတႃႇသေႇၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ ၵမ်ႉပေႉၵမ်ႉသုမ်းမၼ်းပဵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။


text:
လွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊပျေႉဢွင်ႇႁိူင်း တင်း ႁိူင်းမဵတ်ႉတႃႇ ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်၊ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆမႄႈၼမ်ႉတဵင်း ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆၵႄးမႄႈၼမ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ပိုင်ႈဢိင်ၼၼ်ႉ တေလူႉၵွႆဝူၺ်ႇႁင်ႈဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်။
ဝၼ်းတီႈ 25/05/2017 ယူႇတီႈ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) လႆႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး သၢၼ်ၶတ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈၾၢႆႇၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈလွႆသဵဝ်ႈ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈယၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ မႄႈၼမ်ႉတဵင်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်တီႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် ႁႂ်ႈၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်၊ ႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ႈၸႂ်ဢၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝၼႂ်းမိူင်းႁဝ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တေႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
သင်ဝႃႈၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၶုတ်းၵႂႃႇၸိုင် မႄႈၼမ်ႉတဵင်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ ပၢင်လူင်၊ လၢင်းၶိူဝ်းလႄႈၵဵင်းတွင်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉ ၼမ်ႉလဵင်ႉၼႃး ဝႃႈၼႆ။
ပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉ မီးယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇလွႆ ဢၼ်မီးႁွင်ႈမႄႈၼမ်ႉလၢႆလၢႆသၢႆ ၸိူင်ႉၼင်ႇၼမ်ႉႁူၺ်ႈသိမ်ႇ၊ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈမႃလႄႈၼမ်ႉၵုင်းလူမ်း ဢၼ်လႆလေႃႇလူင်းၶဝ်ႈၸူးၼမ်ႉၶီႈသၢင်သေ လႆၶဝ်ႈၸူးမႄႈၼမ်ႉတဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼမ်ႉၶီႈသၢင်လႄႈ တၢပ်ႈႁူၺ်ႈလွႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ႁဵတ်းသူၼ်တႅင်တဝ်ႈ၊ တႅင်ႁွမ်၊ မၢၵ်ႇၵဵင်၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ ထူဝ်ႇလိၼ်လႄႈၶဝ်ႈၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼိုင်ႈပီမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈဢမ်ႇယွမ်း 150 လၢၼ်ႉပျႃး။
ထိူၼ်ႇပႃႇပႅၵ်ႇတီႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉ ၵူႈပွၵ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢမ်ႈႁၢမ်ႈၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈပွမ်ႈ။ ပႃႇထိူၼ်ႇပႅၵ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပိုင်ႈဢိင်ယႂ်ႇၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇႁႃၵိၼ်ၽၵ်းၶဵဝ်၊ ႁႃၵဵပ်းႁဵပ်းလႄႈၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်တၢင်ႇၸိူဝ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းတိုၼ်းႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၽႂ်ပွမ်ႈၽႂ်တႅပ်းယႃႉပႃႇပႅၵ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးလူဝ်ႇၸႂ်ႉတႃႇၼႃႈႁိူၼ်းဢိတ်းဢွတ်းတႄႉလႆႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တင်ႈတႄႇလိူၼ် ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊပီၼႆႉမႃး ၶွမ်ႊပၼီႊမႃးပွမ်ႈမႃးတႅပ်းမႆႉတၢင်းၵႂၢင်ႈ 5 တိုင်ႇသေ မႆႉဢၼ်ၶဝ်တႅပ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ႁဵတ်းသုမ်ႉသေၶၢႆပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လူၺ်ႈၶၼ်ထုၵ်ႇထုၵ်ႇ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13/04/2017 မီးၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ဝူင်ႈၵၢင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ႁႅင်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 50 ၊ တီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵၢင် ပွၵ်ႉ 4 ဝဵင်းမိူင်းၵိုင်။ ၼၢင်းႁၢၼ်ႇ၊ လုင်းထုၼ်း ၾၢႆႇတူဝ်တႅၼ်းၶွမ်ႊပၼီႊပျေႉဢွင်ႇႁိူင်း တင်းႁိူင်းမဵတ်ႉတႃႇၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ တေထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႈတီႈ ဝႆႉပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း သိမ်းၶူဝ်းၶွင် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တႃႇၼိုင်ႈလိူၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈလိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ ၶွမ်ႊပၼီႊယင်းပႆႇထွၼ်ဢွၵ်ႇ သေဢမ်ႇၵႃး ယင်းပၢႆဢဝ်ၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈ မႃးဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းၼႃႈတီႈၶူင်းၵၢၼ်ၶဝ်ဝႆႉ ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ-ဝႃႈၼႆ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵူႈလွင်ႈ
ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် ၸုမ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုဝ်ႇတႆး ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း
- Details
- Created on 24 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် ၸုမ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုဝ်ႇတႆး ဢၼ်ၸုမ်း မုလ်ၼိထိ မႅပ်ႇ (MAP Foundation) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း Holiday Garden ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်သွင်ဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၵႂႃႇလီငၢမ်း လႄႈ မီးၽွၼ်းလီတႃႇ သိုဝ်ႇတႆး လၢႆလၢႆၸုမ်းဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် ၼႂ်းဝၼ်းထူၼ်ႈ (2) 23 June 2017 သိုဝ်ႇတႆး လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် တႃႇသိုဝ်ႇတႆး (လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း) တေႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉၼိုင်ႈၸႂ်လဵဝ် လႄႈ တေၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆး (Tai JA – Tai Journalist Association) သေႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းထူၼ်ႈ သွင် ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သိုဝ်ႇတႆး လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွမ်ႇမတီႇ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၊ ယူႇတီႈၶွမ်ႇမတီႇ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇတႅမ်ႈပၵ်းပိူင် (ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 လိူၼ် တႅမ်ႈပၵ်းပိူင်ယုၵ်ႉယၢင်ႇ လႄႈ သူင်ႇပၼ်ၵူႈၸုမ်း တႃႇထတ်းသၢင်) ၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢင်ၵုမ် သိုဝ်ႇတႆးလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ႁူပ်ႉထူပ်းတႃႇထတ်းသၢင် လႄႈ တႅပ်းတတ်းႁူမ်ႈၵၼ် ၼႂ်းလိူၼ် October 2017 ဢိၵ်ႇတင်း ႁႃငိုၼ်းတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပၢင်ၵုမ် ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 18:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုဝ်ႇတႆး လၢႆလၢႆၸုမ်း မီးပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ မိုတ်ႇၵိုဝ်း ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၵႂႃႇသေ ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် ၸုမ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်သိုဝ်ႇတႆး ဢၼ်ၸုမ်း မုလ်ၼိထိ မႅပ်ႇ (MAP Foundation) ၸတ်းႁဵတ်း ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် သွင်ဝၼ်း 22-23 June 2017 ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ လီငၢမ်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဢၼ်ပႃႇတီႇ NLD တၢင်ႇလိၵ်ႈႁႂ်ႈပူတ်းယႃႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 3 ဢိူင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ဢမ်ႇတႅပ်းတတ်းလႆႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ တေလႆႈၵႂႃႇတႅပ်းတတ်းတီႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UEC) ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ တႃႇသၢမ်ဢိူင်ႇ (ဝၢၼ်ႈလွႆ၊ မေႃႇမႄႈ၊ ၵုၼ်ၵျွင်း)ၼႆႉ ပႃႇတီႇငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႊၸီႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NLD) ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈပဵင်းပေႃး တႃႇႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႆသေတၢင်ႇလိၵ်ႈ တုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁႂ်ႈပူတ်းယႃႉ (ယုၵ်ႉလိူၵ်ႈ) ၵၢၼ်ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းလၢႆ ပႃးၸဵမ်ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇတႄႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇလီပူတ်းယႃႉ၊ ထုၵ်ႇလီၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇၽႅၼ်ၵၢၼ် ဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉမႃးၼၼ်ႉၵူၺ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းတီႈ 23/03/2017 (မိူဝ်ႈဝႃး) ပွတ်းၼႂ်ၼႆႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸၼ်ႉမိူင်းတႆး၊ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈ လႄႈတင်းၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း ႁွင်ႉဢဝ်တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢိၵ်ႇ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ် တီႈလုမ်းၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဝဵင်းမိူင်းသူႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ၼၢင်းၶမ်းယိၼ်ႇဢွင်ႇ လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေလူႉသုမ်းသုၼ်ႇလႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူႈတီႈၼႆႉ တိုၼ်းထုၵ်ႇလီလႆႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇၶတ်းသၢင်ႈတႃႇဢွင်ႇပေႉၵူၺ်း၊ မၼ်းပဵၼ်ပႃးပိူဝ်ႈတႃႇၸွမ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းတီႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈႁဵတ်းသေတီႈယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၵေႃႈ ဢၼ်တိူဝ်ႉႁႅင်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ- ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸၢႆးလိၼ်းမျၢတ်ႉၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈဢၼ်တေပူတ်းယႃႉပႅတ်ႈၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ တႃႇသၢမ်ဢိူင်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်လီ။ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ လၢတ်ႈဝႆႉတႅၵ်ႇလႅင်း တီႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ-ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဢမ်ႇၶဝ်ႈလႆႈမၢင်ဝၢၼ်ႈၵေႃႈ တေမီး၊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၶဝ်ႈလႆႈမၢင်ဝၢၼ်ႈၵေႃႈတေမီး၊ ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်တေၶဝ်ႈၶႅင်ႇၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈဢီႈသင်ၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉယူႇ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်တေဢမ်ႇႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ဝႃႈ ဢိူင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ၊ ဢိူင်ႇၼၼ်ႉသမ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းဢမ်ႇတူၵ်းထုၵ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တေဢမ်ႇႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ လွင်ႈဢၼ် NLD တၢင်ႇလိၵ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸၼ်ႉဝၢၼ်ႈၸၼ်ႉဢိူင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီထတ်းသၢင်ၶိုၼ်းယူႇ- ၼၢင်းၶမ်းယိၼ်ႇဢွင်ႇလၢတ်ႈ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းတူဝ်တႅၼ်းၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၺႃးၸၢၵ်ႇသိုၵ်းသိူဝ်မႃးၵေႃႈပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈမီးမႃး။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ထုၵ်ႇလီလုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ၼႃႈလိၼ်လမ်သေ ပဵၼ်မႃးၼႃႈလိၼ်ၶွၼ်ႇ၊ လုၵ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ၶွၼ်ႇသေပဵၼ်မႃးၼႃႈလိၼ်ၶၢဝ်၊ လီလႆႈမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းသေဢၼ်ဢၼ် မႃးဢၢင်ႈဢိင်ဝႃႈ – ဢိူင်ႇၼၼ်ႉဢိူင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇလီႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ထုၵ်ႇလီပူတ်းယႃႉ၊ ဢမ်ႇလီတင်ႈႁူင်းတွတ်ႈၶႅပ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇတူၵ်းထုၵ်ႇယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈတေပေႉဢမ်ႇပေႉၼၼ်ႉ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၵႂႃႇသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင် ၶဝ်ဢမ်ႇမႃးထွမ်ႇၼႆၵေႃႈ ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်ဝႃႈၵူၺ်း၊ ၶဝ်ႁုမ်သူင်ပႃႇတီႇဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶဝ်လႆႈလိူၵ်ႈလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈတူၺ်းပုၼ်ႈပၢင်ႈၽွၼ်းလီ တႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း။ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တႃႇယုၵ်ႉယွင်ႈပၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ ပၢႆးယူႇလီႁႂ်ႈပေႃးၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေလူင်းႁႃသဵင်ၼႆႉ မီးတေႃႇထိုင်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၼႆႉသဵင်ႈၵူၺ်း၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵေႃႈၵိုတ်းၼိုင်ႈဝူင်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။ တႃႇတေပူတ်းယႃႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းႁူင်ႈတွတ်ႈၶႅပ်းၼၼ်ႉ လႅပ်ႈတေပဵၼ်ယၢပ်ႇ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်းသေ လွင်ႈၼႆႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေလႆႈတႅပ်းတတ်းပၼ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ-ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸၢႆးၵျေႃႇ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉမိူဝ်ႈပီ 2015 ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်း၊ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ သမ်ႉမႃးဝႃႈတေဢမ်ႇႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇတူၵ်းထုၵ်ႇ၊ ဢၼ်ႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူင်ႉၼင်ႇပိူၼ်ႈတၢင်ႇတီႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝူင်ႈတီႈ 2 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း မႃးႁွတ်ႈထိုင်မိူင်းသူႈသေ မႃးႁူပ်ႉထူပ်းတူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇ၊ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ ပိုၼ်ႉတီႈမၢင်တီႈၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈပႃးပလိၵ်ႈ/သိုၵ်း၊ တေဢဝ်တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တူဝ်တႅၼ်းၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ တေဢဝ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၵႂႃႇတင်ႈႁူင်းတွတ်ႈၶႅပ်းသေ ၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။
လွင်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉသေတႃႉ ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇ NLD သွင်ၵေႃႉ သမ်ႉမႃး တၢင်ႇလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈလွႆ၊ မေႃႇမႄႈ၊ ၵုၼ်ၵျွင်းၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ ၼႃႈလိၼ် SSPP/SSA ၵုမ်းၵမ်၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈပဵင်းပေႃးတႃႇႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ႁႂ်ႈပူတ်းယႃႉပႅတ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆသေ ၸင်ႇမီးမႃးပၼ်ႁႃဢၼ်ၼႆႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတႄႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉတႅၵ်ႇလႅင်းၸဵမ်မိူဝ်ႈႁူဝ်ပီၼႆႉဝႃႈ ပႃႇတီႇဢၼ်လူင်းသဵၼ်ႈမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင်ဝႆႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႈၶႅင်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈလႆႈ လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ SSPP/SSA ၵုမ်းၵမ်။ ပေႃးလူင်းႁႃသဵင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇတီႈ SSPP/SSA ႁူႉႁၼ်ၸွမ်းၵူၺ်းၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ SSPP/SSA ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးပေႃႇလသီႇ တႃႇတေယႃႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃးသေပွၵ်ႈ၊ မိူဝ်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ SSPP/SSA ၵုမ်းၵမ်ၼႆႉ ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃးလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီ ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၵေးၼမ်ႉလူင် ဢၼ်လႆလူင်းႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶုၼ်ႇဢူၼ် ၸႂ်ႉဢမ်ႇလႆႈ။
ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးႁႆးလူင် ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း မိူဝ်ႈၼႂ်းႁူဝ်ပီ 2015
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ဢိူင်ႇၵွင်းမူး ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းၽျၢၵ်ႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼႆႉ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉတႄႉ။ ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းၶမ်းၼႆႉ မီးႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းၵူၺ်းလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးသူၼ်ႁိူၵ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။
“လွင်ႈၶုတ်းၶမ်းၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊဢူးဢႃးၶျၢင်ႇ ၶဝ်လုၵ်ႉတႃႈလိူဝ်ႇမႃးႁဵတ်း။ ဝၢၼ်ႈၵွင်းမူးၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇ (မူးသိူဝ်း)တင်းပီႈၼွင်ႉဢႃးၶႃႇ ယူႇသဝ်းလေႃးလႄးၵၼ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ၵေးၼမ်ႉလူင် ဢၼ်လႆလူင်းႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈၵေႃႈ ၶဝ်လၵ်ႉႁဵတ်းထႅင်ႈ၊ ၶဝ်ဢဝ်ႁိူဝ်းမႃးၸႂ်ႉၼမ်ၼႅၼ်ႇ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၵေႃႈၶုၼ်ႇ၊ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈထူပ်းတၢင်းတုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈၶုတ်းၶမ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁၼ်လီ”- ဝႃႈၼႆ။
မႄႈၼမ်ႉလူင်ၼႆႉ လႆႈလူင်းႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ ဝူင်ႈၵၢင်ဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ- ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ လႆႈလတ်းၽၢၼ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ပေႃးပဵၼ်တီႈဢၼ်ၸမ်တၢင်းလူင်ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၶုတ်းၵၢင်ၶိုၼ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈၶဝ်ပႆႇၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်မႃး တွၼ်ႈပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးၵွင်းမူး ၼိုင်ႈႁိူၼ်းငိုၼ်းႁူၵ်းမိုၼ်ႇ တင်းၼိူဝ်ႉမူၼိုင်ႈၸွႆႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်သေႁပ်ႉဢဝ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်ၶဝ်။ ဝၢၼ်ႈၵွင်းမူးၼႆႉ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမီးမွၵ်ႈ 60 လင်၊ မီးမွၵ်ႈ 2-3 ႁိူၼ်းၵူၺ်း ဢၼ်လႅပ်ႈဢမ်ႇႁပ်ႉ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်တၢင်းၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ပၼ်ၼၼ်ႉ။ လွင်ႈဝႃႈ ပေႃးၸမ်ဝၢၼ်ႈ ၶုတ်းၶမ်းဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇလႆႈႁူႉမႃး မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶဝ်တႄႇၶုတ်းမႃး လႆႈမွၵ်ႈ 4-5 လိူၼ်ယဝ်ႉ- ၸၢႆးၶမ်းၸၼ် လၢတ်ႈ။
လွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်သင်။ ၵွပ်ႈၼၼ် တေတၢင်ႇထိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ သင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ တေၵွင်ႉသၢၼ်တင်းၸုမ်းသိုဝ်ႇ Media သေႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ- ၸၢႆးၶမ်းၸၼ် လၢတ်ႈၼႄပႃးၼင်ႇၼႆ။
ဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းၶမ်းၼႆႉမီးၾၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ၊ ယၢၼ်ဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈမွၵ်ႈ 10 လၵ်း၊ ယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ မီးၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ဝဵင်းၵဵင်းတုင်-တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ယၢၼ်ၵႆဝဵင်းၵဵင်းတုင် မွၵ်ႈ 50 လၵ်း။


text:
ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃ ၸဝ်ႈမိူင်းၼွင် တီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ဝတ်ႉၸေႃးတိၵရူင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ။ တေသၢင်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၸဝ်ႈမိူင်းၼွင် ၸၢမ်းၶဵၼ်းႁူဝ်တင်ႈၶိုၼ်ႈသွင်ၾၢႆႇ ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24-25/01/2016 ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃ ၸဝ်ႈမိူင်းၼွင် တီႈဝတ်ႉၸေႃးတိၵရူင်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၵျွင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။ ပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းမႃးပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 41 – ၼႆယဝ်ႉ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24 ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵူႈတီႈတီႈ ၶွၼ်ႈႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈဝိႁၢရ် ၵၢမ်ႇပေႃးၸ ဢမ်ႇၼၼ် ဝိႁၢရ်ၵျွင်းၽႃႉပွတ်းသေ ၶဝ်ႈထႅဝ်ယဝ်ႉ ဢဝ်တင်းၶႅပ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃၼမ်းၼႃႈသေ ပႆၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၵျွင်း ၊ ဢၼ်မီးၸမ်ၶုမ်ၵုတ်း (ပႃႇႁဵဝ်ႈ) ၸဝ်ႈမိူင်းၼွင် ။
တီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းမူးၼႆႉ ၵူၼ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင် ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းတႆး မီးမွၵ်ႈ 2,000 ပၢႆ ။ သိုပ်ႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းမူးသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၵႃရဝလမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) တီႈၶုမ်ပႃႈႁဵဝ်ႈ ၸဝ်ႈၶူးမေႃ ၸဝ်ႈမိူင်းၼွင် ၊ ဢၼ်မီးတီႈၾၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇလွင်ႈပိုၼ်းၶဝ်မႃးၶႆႈၼႄ ပိုၼ်းၸဝ်ႈမိူင်းၼွင် လႄႈၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇလိၵ်ႈလၢႆးမေႃလိၵ်ႈလူင် (ၸရေး) ၶဝ် မႃးႁေႃးလိၵ်ႈထမ်းတီႈ ဝတ်ႉၸေႃးတိၵႃရူင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ။ ဝၼ်းတီႈ 24 ၼၼ်ႉ ႁေႃးလိၵ်ႈထမ်းတင်းဝၼ်း ။ ဝၼ်းတီႈ 25 ၵၢင်ၼႂ် မီးပၢင်ႁေႃးထမ်းမၸၵ်ႈၵျႃႇၾၢႆႇတႆး ။
ၶုမ်ၵုတ်း ပႃႇႁဵဝ်ႈၸဝ်ႈမိူင်းၼွင်ၼႆႉ မီးၾၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၵျွင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။
ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးမၼ်းသမ်ႉ ၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး မီးၶေႃႈတႅပ်းတတ်းဝႆႉဝႃႈ – တေႁဵတ်းသၢင်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈမိူင်းၼွင် ၊ ၶဵၼ်းႁူဝ်ၸဝ်ႈမိူင်းၼွင်ၼႆႉ တေႁဵတ်းၸၢမ်းမၼ်းတင်ႈၶိုၼ်ႈသွင်ၾၢႆႇ – ၼႆယဝ်ႉ ။


text:
ပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈ ဝၢၼ်ႈတႆးမဵင်းမလႃႉၵျူၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၽႃဢၢၼ်ႇ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 69 ပီ ။ မီးပီႈၼွင်ႉ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၼ်ႁႅင်း တင်းၼမ်လၢႆ ။
ဝၼ်းတီႈ 06/02/2016 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတႆး မဵင်းမလႃႉၵျူၼ်း ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးၶုၵ်း ထူပ်း ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈမဵင်းမလႃႉၵျူၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၽႃဢၢၼ်ႇ ၸႄႈမိူင်း ယၢင်းၽိူၵ်ႇ ။ ယိူင်းဢၢၼ်းၵူဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇလုၵ်ႈလၢၼ် လိုမ်းဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈ ၸတ်းႁဵတ်း ဝႃႈၼႆ ။
ၸဝ်ႈၶူး ဝိၸိင်ႇတ ၽူႈၶပ်ႉၶိုင်ပွင်ပဵၼ်ပၢင်ပွႆး လၢတ်ႈဝႃႈ “ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝၢၼ်ႈတႆး ဢၼ်ယူႇၼႂ်းၵႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းၶိူဝ်း ယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၊ ပဢူဝ်း ၊ မွၼ်းလႄႈ မၢၼ်ႈ ၵူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းတႆး ယဵၼ်းပဵၼ်ပိူၼ်ႈၵႂႃႇ ။ ၵူဝ်ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းတႆး ။ ၵူဝ်ၶဝ်လိုမ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး။ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ် ၸတ်းပွႆး ” ဝႃႈၼႆ ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 6 ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၸဝ်ႈၶူးဝိၸိင်ႇတ လႆႈဢုပ်ႇၶႆႈသပ်းလႅင်း လွင်ႈပိုၼ်းတႆး ။ တႆးလုၵ်ႉလႂ်မႃး ယၢမ်ႈႁဵတ်း သင်မႃး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ မေႃသွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသမ်ႉ သပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃး (ပိုၼ်းပဵၼ်မႃး) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး ဢေႇလူင်းတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉလႄႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တင်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ ။
ဝၼ်းတီႈ 7 ႁူဝ်ၶမ်ႈၵေႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ ၸၼ်ႉၵၢင် ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈဢဝ်တၢင်းၵႃႈ ၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆး မူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉမႃးပွႆး ။ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ပီႈၼွင်ႉမႃးပွႆးပၼ်ႁႅင်း တွၼ်ႈငိုၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်း 1,270,000 ပျႃး ၊ ၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပႃးၸဵမ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဢူဝ်း ၊ ယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၊ မွၼ်း ၊ မၢၼ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။
ပၢင်ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈဝၢၼ်ႈမဵင်းမလႃႉၵျူၼ်း ယၢမ်ႈၸတ်းမႃးၵူႈပီ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မီးၸၢတ်ႈသႅင်း မၢၼ်ႈ ၊ ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈမၢၼ်ႈၵူၺ်း ။ ပီၼႆႉ ၸင်ႇပဵၼ်ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ – ဢၼ်ပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတႆး ဝႃႈၼႆ ။


text:
ပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၊ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၽွင်းႁၢင်လိူၼ်မေႊ 2017 ၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်လၢႆလၢႆၶေႃႈသေတႃႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယၢပ်ႇ၊ လႆႈထဵင်ထွင်ၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ယင်းပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈလူင်မၼ်း တင်းမူတ်း 5 ၶေႃႈ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ လွင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် တီႈလိၼ်လႄႈၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢုပ်ႇၵၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းၸုမ်း၊ ဢုပ်ႇၸွမ်းႁူဝ်ၶေႃႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်း သၽႃး ႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းလဵဝ်သေဢုပ်ႇ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉမီးၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း၊ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၊ ၾၢႆႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶပ်းမၢႆပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 24/05/2017 ပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်။ ဝၼ်းတီႈ 25 ဢုပ်ႇၵၼ်ၸွမ်းႁူဝ်ၶေႃႈလႂ် ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ။ ဝၼ်းတီႈ 26 ပွတ်းၼႂ် သိုပ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်ဢုပ်ႇၵၼ်ၸွမ်းႁူဝ်ၶေႃႈလႂ်ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တွၼ်ႈဝၢႆးဝၼ်း ၸုမ်းၶွမ်ႊမတီႊႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPDJC) ၶဝ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ထတ်းသၢင်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဢၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်မႃးၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းပၢႆႁၢင်ႈ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်လၢႆလၢႆ။ ဝၼ်းတီႈ 28 ၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၶွတ်ႇယွတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၸွမ်းႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၾၢႆႇ UPDJC ၶဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉဢွၼ်တၢင်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7-12 လိူၼ်မေႊ။ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းႁုပ်ႈတုမ်ဝႆႉတၢင်းႁၼ်ထိုင် ၵၢင်ၸႂ်ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ။ ဢၼ်ႁုပ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း ၶေႃႈၼႆႉႁပ်ႉလႆႈ၊ ၶေႃႈၼႆႉဢမ်ႇႁပ်ႉလႆႈ၊ ၶေႃႈၼႆႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၶဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ မီးလွင်ႈထဵင်ထွင်ၵၼ် ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈလႆႈ၊ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 25-26- ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် တူၵ်ႇလၢတ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ။ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 27 ၸုမ်း UPDJC ၶဝ်ၵေႃႈမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းထတ်းသၢင် မီးပၼ်ႁႃၶွင်ႉၶမ်တီႈၼႆႈ။
ထိုင်တီႈ ၸုမ်းႁူမ်ႈသၢင်ႈၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) ဢၼ်ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (EAO) လႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ သမ်ႉပေႃးလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်း။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈၸွႆႈ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလႄႈ ဢူးၸေႃႇထေး လၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဝ်းၶႃႈမီးတၢင်းၶွင်ႉၶမ်လွင်ႈ (၈-ဂ) ၊ ဢုပ်ႇၵၼ်တင်း UPDJC ၵေႃႈဢမ်ႇယဝ်ႉ၊ ၾၢႆႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်း၊ ၾၢႆႇႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်၊ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းလူင်ၸိၵ်းၸွမ်တင်းသွင်ၾၢႆႇ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်- ၼႆယူႇ။
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ၵေႃႈထၢမ်ဝႃႈ- ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ သူၸဝ်ႈၸၢင်ႈလၢတ်ႈသင်။ တၢင်းၾၢႆႇ EAO ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႃႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇပၼ်ၶေႃႈပူင်ၼၵ်း ၵႂၢမ်းသင်ႇပုတ်းၶၢတ်ႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢမ်ႇလီလႆႈၸႂ်ႉ။ ပေႃးၸႂ်ႉၸိူင်ႉၼႆ ပေႃးဢဝ်တၢင်းထဵၵ်ႊၼိၵ်ႊ (Technical) ဝႃႈ “ႁဝ်းတေယူႇၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ တေႃႇၸူဝ်ႈတေႃႇပၢၼ်၊ တၵ်းဢမ်ႇလႆႈပႅတ်ႈၵၼ်”ၼႆ တီႈပွင်ႇမၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ တေလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၼမ်ႉၵႂၢမ်း။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈၼမ်ႉၵႂၢမ်းၼႆၵေႃႈ ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဝ်းၶႃႈဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈပေႃးၸၢင်ႈလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း၊ သပ်းလႅင်းၼႄၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ဢၼ်ပဵၼ်ဢူၺ်းလီႁဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃးပွင်ႇၸႂ်၊ ပေႃးယဝ်ႉၵွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇၵွႆႈမႃးတူၵ်းလူင်းၵၼ် ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်- ၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်တွပ်ႇဝႃႈ- ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼမ်ႉၵႂၢမ်းၼႆႉ၊ လွင်ႈဝႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇ လႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းတိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ တိုၼ်းယိုၼ်ယၼ်ၶေႃႈလဵဝ်ဝႃႈ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၼႆႉဢမ်ႇၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ ဢိင်ဢၢင်ႈဝႃႈ လွင်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသူၸဝ်ႈပေႃးတေလႆႈဝူၼ်ႉ ပေႃးတေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းပၼ်သူမႃးပေႃးႁိုင်ၼႅၼ်ႇယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ ပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇလႆႈဢုပ်ႇသင်။ မၼ်းၸဝ်ႈယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- “လိူဝ်သေလွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇလွင်ႈ ၶႂ်ႈဢုပ်ႇသင်ၵေႃႈဢုပ်ႇလႆႈ”- ၼႆၵူၺ်း။
ပေႃးဢဝ်ၸွမ်းလၢႆးတၢင်း (Technical) ဝႃႈ- “မႂ်းတၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇသေ ႁဝ်းတေယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ တေႃႇၸူဝ်ႈတေႃႇပၢၼ်” ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈမိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ မၼ်းမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၵႂၢမ်းသင်ႇပုတ်းၶၢတ်ႇ၊ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇတဵၵ်းတဵင်၊ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇ ႁပ်ႉၼႆၵေႃႈ ၽႂ်ၵႂႃႇႁပ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းတေလႆႈၺႃးၸၢၵ်ႇမၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ၊ ဢၼ်မၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းမႃး လၢႆသိပ်းပီမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းတေလွင်ႈၼမ်ႉမူတ်းယဝ်ႉ။ မၢင်ၽဝ်ႇ ပေႃးဢုပ်ႇထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ၊ ၸုမ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းၽိုၼ်ႉဝၢႆႇ၊ ၸုမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းၽိုၼ်ႉ ဝၢႆႇၼႆ တေႁဵတ်းႁိုဝ်- ၶဝ်ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်လၢတ်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇႁပ်ႉလႃးလႃး။ လွင်ႈဝႃႈ တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ပေႃးဢမ်ႇယွမ်းၵၼ်ၼႆၵေႃႈ ၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႄႉၼမ်းလၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းလႆႈလႃးလႃး။ လွင်ႈတၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇသမ်ႉ တၢင်းၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၶဝ်ၵေႃႈ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ၊ ပေႃးၼၼ်ႁဝ်းႁႃၶေႃႈၵႂၢမ်းမႂ်ႇ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၸွင်ႇတေလီႁႃႉ။
“ၵႃႈဢၼ်တိုၵ်ႉလႆႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊလႄႈ လွၵ်းပိူင် ၾႅတ်ႊၻရႄႊယူႇၼႆၸိုင် တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႃးလႃး” ႁဝ်းႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆဢမ်ႇလီႁႃႉ?။ ပွင်ႇဝႃႈ ပေႃးဝႃႈယင်းတိုၵ်ႉလႆႈ သုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဢမ်ႇလႆႈ၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈ တေလႆႈပၼ်သုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ၸူဝ်ႈၵႃႈတိုၵ်ႉလႆႈသုၼ်ႇလႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ ၽႂ်တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈလီၶႆႈၸႂ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈတၢင်ႇၼႄၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸိၵ်းၸွမ် ၼႂ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။ ၶဝ်ၵေႃႈၼမ်းဢဝ်ၵႂႃႇ တၢင်ႇၼႄၵၼ်။ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလိူၼ်ႈပၢင်ၵုမ်ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ။ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 28 ၸုမ်း UPDJC မႃးၵုမ်ၵၼ်ၶိုၼ်းထႅင်ႈ၊ ပေႃးမႃးဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- “ဢၼ်သူဢုပ်ႇဝႆႉမိူဝ်ႈၶမ်ႈဝႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇႁပ်ႉ”။
“လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ တိုၼ်းဝႃႈပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵႅၼ်ႇၵႅၵ်း။ ၶဝ်တိုၼ်းယိုၼ်ယၢၼ်ဝႃႈ- ႁဝ်းတိုၼ်းၸုၵ်းမၼ်ႈ ၸွမ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ် မီးဝႆႉၼႂ်းၶေႃႈတၢင်ႇယိုၼ်ႈ (၈-ဂ) တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼၼ်ႉၵူၺ်း”။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢုပ်ႇၵၼ်သေ ပဵၼ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ 12 ၶေႃႈ၊ ဢမ်ႇတူၵ်းလူင်းလႆႈမီး 9 ၶေႃႈ။ ၶဝ်ၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပွတ်းၼႂ်ဝၼ်းတီႈ 29 ။
ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/05/2017 ပွတ်းၼႂ် ယၢမ်း 11 မူင်း၊ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၶဝ် လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၶေႃႈလႆႈၸႂ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွတ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် တင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ 37 ၶေႃႈ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်မိူင်း 12 ၶေႃႈ၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး 11 ၶေႃႈ၊ ပၢႆးပိူင်ၵူၼ်း 4 ၶေႃႈ၊ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈလိၼ်လႄႈၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်း 10 ၶေႃႈ။ တွၼ်ႈၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢုပ်ႇထဵင်ၵၼ် ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈလႄႈ ပႆႇမီးၶေႃႈလႆႈၸႂ်။ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈ။
ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်းမူႇၸုမ်း ဢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ပတူဝ်ႇၸေႃးၵွႆႇထူးဝိၼ်း၊ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊတိၼ်ႇမဵဝ်းဝိၼ်း၊ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇပၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ဢူးတူႉဝူၺ်ႇ၊ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇသၽႃး ဢူးထုၼ်းထုၼ်းႁဵင်ႇ၊ တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းသမ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းတိၼ်ႇမွင်ႇဝိၼ်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉလူင်းလၢႆးမိုဝ်း။
လူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉၵႂႃႇသေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈမီးပၼ်ႁႃ လွင်ႈၶွင်ႉၶမ်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ 1-တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်း၊ တၢင်းၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်း။ 2-ဢၼ်ၶွင်ႉၶမ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၼ်းၼႄဝႃႈ တင်းသွင်ၾၢႆႇၼႆႉ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ်လႃးလႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇၼမ်ႉၵႂၢမ်းဢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ “ၵႃႈဢၼ်လႆႈ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊလႄႈ လွၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းပေႃးၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽူႈၼမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်သမ်ႉပၢၵ်ႈတူၵ်းပႅတ်ႈ။ ၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈ-“ပေႃးဢမ်ႇတူၵ်းလူင်းဝႃႈ ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႃးလႃးၼႆ တေဢမ်ႇပၼ် သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ”။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ တေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းထႅင်ႈ”- ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ၊ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် RCSS တင်း PPST ၵေႃႈပဵၼ် တူၵ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းလူင်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈဝႃႈ- သူၸဝ်ႈၸိူဝ်းၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ ဝႆႉသတိ၊ လိုၼ်းလၢႆးဝၢႆးၼႆႉမႃး သူၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉတေလႆႈပဵၼ်ယိူဝ်ႇသိူၵ်ႈပိုၼ်း(တြႃးၶၢမ်ႇသိူၵ်ႈပိုၼ်း) ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။
ဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၸတ်းပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်းဢဝ်မုၼ် ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 59 ပီ၊ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ပႆႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းလႄႈ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇမီးၶေႃႈတၢင်ႇလၢတ်ႈသင် လႄႈ တေဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၶေႃႈလႆႈၸႂ်သင်သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) သေ တေၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈယူႇ။ ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆသေ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း မီးၵၢၼ်ၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈ- ၶေႃႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းဝႆႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်း၊ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းၸိူင်ႉၼႆသေ ယူႇတီႈတူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵွႆႇထူးဝိၼ်း လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇ။
“တင်ႈတႄႇဢဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းမႂ်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ မၼ်းယင်းပႆႇလႆႈၶၢႆၶူဝ်း လႆႈႁူဝ်မၢၼ်မၼ်း။ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း 5 ၸုမ်း ဢၼ်ဝႃႈတေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ ၸုမ်းၸိူဝ်းယူႇပွတ်းႁွင်ႇၶဝ် မႃးဢုပ်ႇၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ်သမ်ႉပေႃးတေမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉသေသမ်ႇသေပိူင်ၼၼ်ႉ မီးဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၶဝ်ၸင်ႇမီးၼႃႈမီးတႃ”- ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်လၢတ်ႈ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈပၢႆးမေႃၶဝ်ထတ်းသၢင်ငဝ်းလၢႆးဝႃႈ- တၢင်းၼႃႈၼႆႉ ဢၼ်တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵႂႃႇၼႆႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈယၢပ်ႇလိူဝ်ၵဝ်ႇၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်း ဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်၊ ပဵၼ်သွင်ႁူဝ် သွင်ၶူဝ်ႈသွင်ၽၢၵ်ႇဝႆႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်း ၶဝ်ၽွမ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၶေးတေဢုပ်ႇဢူဝ်းယၢပ်ႇယဝ်ႉ- ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်ၶဵင်ႇၸီႉၼႄးၵၼ်၊ ၶဝ်ႁိမ်ဢႃႇၼႃႇၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ၊ လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃး ၶဝ်သမ်ႉပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်- ဝႃႈၼႆ။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၾၢႆႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေမီးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း၊ ၵၢၼ်ထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း လွင်ႈဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃးပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၊ လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းထတ်းသၢင်ပႃးလွင်ႈ ႁဝ်းတေသိုပ်ႇယၢင်ႈ ၶိုၼ်ႈၼႃႈၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ဢၼ်ပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈမီးလၢႆးတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ဢၼ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းသမ်ႉတေၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉဢွၵ်ႇလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။
လွင်ႈၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ပိူင် ၸိုင်ႈမိူင်းလဵဝ်-တပ်ႉသိုၵ်းလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶႂ်ႈပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ။ ဢၼ်ဝႃႈၸိုင်ႈမိူင်းလဵဝ် ႁႂ်ႈမီးတပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်လဵဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ တူၵ်းလူင်းၵၼ်ၸွမ်းပိူင်မၼ်းယူႇသေတႃႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်မႃး တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်လဵဝ်ၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တေၶိုင်လၢႆးလႂ်၊ ယင်းပႆႇမုင်ႈႁၼ်တႃႈယိူင်းမၢႆ ဢၼ်တေတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ။
ၸၢႆးၽွၼ်းလီ 01/06/2017


text:
ၽူႈၸၢႆးဢၼ်ၸူၼ်ၵူၼ်းၶၢႆၼိူဝ်ႉၵွၼ်ႈ(လုၵ်ႈၵျိၼ်ႉ)ၶူဝ်ႈ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး မိူဝ်ႈလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊ ၿိူဝ်ႊပူၼ်ႉမႃး ဢၼ်ပလိၵ်ႈထႆး တီႉၺွပ်းလႆႈၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်း ထႆးဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆး ။
ဝၼ်းတီႈ 30/11/2016 ပလိၵ်ႈထႆး တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ၸူၼ်ၵူၼ်းၶၢႆလုၵ်ႈၵျိၼ်ႉၶူဝ်ႈ (ၼိူဝ်ႉၵွၼ်ႈၶူဝ်ႈ) ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းႁၢင်ၻူင်း – သၼ်ပႃႇတွင်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တီႉၺွပ်းလႆႈယဝ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးၸၵ်ႊၽူင်ႊ သႅၼ်သၵုလ်ႊ ဢႃယု 24ပီ ပဵၼ်ၵူၼ်းထႆး ပလိၵ်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – တီႉၺွပ်းတူဝ်လႆႈတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ၶျူဝ်းတၼႃး ဢိူင်ႇမႄႈၼႃႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉယင်းတီႉၺွပ်းလႆႈပႃးၽူႈႁူမ်ႈ ၽၢၵ်ႈထႅင်ႈ1ၵေႃႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးထၵ်ႊသိၼ်ႊ ၸၼ်ႊတိပ်ႊ ဢႃယု 24 တီႉၺွပ်းလႆႈတီႈဢိူင်ႇ သၼ်ၵၢင် ၸႄႈဝဵင်းသၼ်ပႃႇတွင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ။
ၸၢႆးသႅင်မိူင်း မင်းၵွၼ်း ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းပွႆႇသဵင် ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း FM 99.00 MHz လၢတ်ႈဝႃႈ – “ဢၼ်ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈထိုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ႁဝ်းပဵၼ်ၶႅၵ်ႇ ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မႃးပိုင်ႈဢိင်ဝၢၼ်ႈပိူၼ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈယူႇ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းၽိတ်းသင် ပိူၼ်ႈပေႃးၶႂ်ႈဝႃႈႁင်းႁဝ်းယူႇယဝ်ႉ၊ ပေႃးႁဝ်းႁဵတ်းၽိတ်းၸိုင် ပိူၼ်ႈယိုင်ႈၶႅၼ်းၶႂ်ႈဝႃႈႁင်းႁဝ်းယဝ်ႉ ၵွပ်ႈၼၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇဢွၼ်ၵၼ် ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းတၢင်းလီ ၊ ႁႃတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၵၼ်ၼမ်ၼမ်သေၵမ်း” ။
“မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ် IT ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼႆႉမၼ်းၵႂႃႇဝႆးၼႃႇ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းဢမ်ႇပေႃး ထုၵ်ႇလီ ယုမ်ႇငၢႆႈလူင်ၵႂႃႇ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းသေ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း လီလီသေၵွၼ်ႇ။ ပေႃးမီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်” ဝႃႈၼႆ ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 06/11/2016 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသႃႊ မူႊရႆႊ တႆး ဢွၼ်ၵၼ်ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈသေ ႁွၼ်ႈထဝ်ႇ ႁဵတ်းႁၢႆႉၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ၸူၼ် ဢဝ်ငိုၼ်းတင်းၾူၼ်း(မိုဝ်းထိုဝ်) တီႈၵူၼ်း ၶၢႆလုၵ်ႈၵျိၼ်ႉ (ၼိူဝ်ႉၵွၼ်ႈၶူဝ်ႈ)တီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ႁၢင်ၻူင်း-သၼ်ပႃႇတွင်းၼၼ်ႉ ၼႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ၊ သိုၵ်းႁူမ်ႈၵၼ်လၢႆၾၢႆႇ လူင်းၵူတ်ႇထတ်း ပိုၼ်ႉတီႈပီႈၼွင်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၶိူဝ်းယႂ်း။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ် မိူင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇ ။


text:
ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်းႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸုမ်းမိူင်းလႃး ဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵေႃႇသၢင်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဢၼ်သူႇယႂ်ႇတီႈသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးတၢင်ႇဢၼေၵၸႃ လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/5/2017 ။
ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးလူင် ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈ မႁႃမျၢတ်ႈမုၼိမဵတ်ႉတႃႇၸုမ်ႈမိူင်း ၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း လႄႈ မႄးၼၢင်းပဵၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈသေ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီ 2013/5/12 ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီ၊ လႆႈၸႂ်ႉငိုၼ်းသဵင်ႈယူႇ 20,000,000 ယႂၼ် (တူၵ်းမႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 3,800,000,000 ၵျၢတ်ႉ) ၊ ပဵၼ်သႅၼ်းထၢတ်ႈၼင်ႈ၊ တၢင်းသုင်မီး28.5 မဵတ်ႉ (85.5ထတ်း)၊ တၢင်းယၢဝ်းပလင်ႇ မီး34မဵတ်ႉ။ ပဵၼ်ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇတီႈသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး။
ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ- “ၽြႃးၼႆႉ သူႇယႂ်ႇတီႈသုတ်းၶႃႈဢေႃႈ၊ ဢၼ်ယၢတ်ႇၼမ်ႉၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း၊ ၸဝ်ႈသၢၼ်းပိူဝ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၶုၼ်သၢင်ႇလူႇ ဢိၵ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးဝႃး ၊ တုပီႈတုၸဝ်ႈၵေႃႈ မႃးၼမ်ဢေႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။
ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 ၼႆႉ ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်သေ တႄႇပူၵ်းတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီ 1989 ။ တႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉသေ ၵိုတ်းသိုၵ်း ဢဝ်ငမ်းယဵၼ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
တင်ႈတႄႇၵိုတ်းသိုၵ်းဢဝ်ငမ်းယဵၼ် ၵေႃႇသၢင်ႈၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပဵၼ်ၶဵတ်ႇလႅၼ် ပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇမီးၾိၼ်ႇ၊ တူဝ်ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်သေပူၵ်းပွင်ပိုၼ်ႉတီႈ ၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်၊ မီးႁူင်းႁဵၼ်းၶႄႇ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မီး 13 ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၵမ်ႈၼမ် ၼပ်ႉထိုဝ်သႃသၼႃ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ။ တၢင်ႇသႃသၼႃ မိူၼ်ၼင်ႇၶရိတ်ႉယၼ်ႊ၊ မူႇသလိမ်ႊ၊ ၵိူဝ်းလီၽီပေႃႈၽီမႄႈ ပူႇယႃႈၶိင်းၼၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။


text:
ၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလၢႆတီႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ပိူဝ်ႈႁႂ်ႈၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃပႃႇမႆႉ ၸိုင်ႈတႆးၶဵဝ်ၸမ်ႉၼမ်ႉလိူင်ႇ။
Photo – Lao Htek Fa
ဝၼ်းတီႈ 10/05/2017 ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸဵင်ၼုမ်ႇလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈဢိူင်ႇၵုင်းသႃႇ ဢဵၼ်ႁႅင်းပၢၵ်ႇပၢႆ ႁူမ်ႈၵၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇ200 တူၼ်ႈ ဢိၵ်ႇ တူၼ်ႈမႆႉလၢႆလၢႆယၢင်ႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇမႆႉႁူၵႂၢင် ၵမ်ႈၽွင်ႈႁွင်ႉမႆႉမီပုၺ်ႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
Photo – Lao Htek Fa
ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်လႆႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈႁဵတ်းတၢင်းလီ ၼႂ်းဝၼ်း ပုတ်ႉထ လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈသၽႃႇဝ မိူင်းတႆး လိၼ်ၸမ်ႉၼမ်ႉလိူင်ႇ ။
Photo – Lao Htek Fa
ၸၢႆးသႅင်သွမ်ႇ ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉလၢတ်ႈဝႃႈ -“တူၼ်ႈမႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵူၼ်း ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈလႆႈ ပဵၼ်ၽူႈၵႅတ်ႇၵင်ႈပႂ်ႉပႃး ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းႁဝ်း၊ တူၼ်ႈမႆႉၼႆႉၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် တၢင်းမႆႈႁႅင်း၊ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းထုင်းႁဝ်းမီးဝႃႈ “မႆႉလီမီးၼိုင်ႈတူၼ်ႈ ၼူၵ်ႉ မူၼ်ႈမိုၼ်ႇသႅၼ်တူဝ် ” ၵွပ်ႈၼၼ်ယွၼ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူႈတီႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၵူႈတၢင်းဢွၼ် ၵၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ၵၼ်ၼမ်ၼမ်သေၵမ်း ” ဝႃႈၼႆ။
Photo – Mr-Moon On
ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈလႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်း ၶူဝ်လမ် (ၶူဝ် ၶမ်း) ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ၼႂ်းဝၼ်လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းတႃႇ 1,111တူၼ်ႈ တီႈၵွင်းမူး သၢၼ် လႄႈ ၵွင်းမူးၼွင်ၽႃ ဝဵင်းၶူဝ်လမ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းၸၢၼ်း။


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမိူင်းလႃးၵူတ်ႇထတ်းတွင်ႈထၢမ် ၵူၼ်းပႅၵ်ႇၼႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ5/4/2017တီႉမတ်ႉလႆႈ ၽူႈလၵ်ႉ 3 ၵေႃႉ၊ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈလၵ်ႉဢဝ်ငိုၼ်းတွင်း၊ ဝႂ်ယေးငိုၼ်း ATM လႄႈ သူင်ႇတူဝ်ၶဝ်ၵုမ်းၶင် ဝႆႉၼႂ်းၶွၵ်ႈလူင်မိူင်းလႃး။
ၽူႈလၵ်ႉ 3 ၵေႃႉ ၸၢႆးသိူၼ်မူင်ႇ၊ သိူၼ်မူင်ႇမူင်ႇ၊ တၢင်ႇမူင်ႇ ၼႆတင်ႈဢဝ်ႁူဝ်လိူၼ်မေႊမႃး ဢႅဝ်ႇႁႃလၵ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈ၊ ၼႂ်းႁၢၼ်ႉၵဵမ်းပၢင်လွင်းတူႈပႃ၊ လၵ်ႉဢဝ်ထူင်ငိုၼ်း၊ ဢႅပ်ႇငိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တူဝ်ငိုၼ်း ဢၼ်ၺႃးလၵ်ႉၵႂႃႇ ငိုၼ်းၶႄႇ 3600 ယႂၼ် (တူၵ်းမႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 7 သႅၼ်)။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸွမ်းတၢင်းၵေႃႈ လၢႆလၢႆၵေႃႉ ၺႃးၸုမ်းၽူႈလၵ်ႉၼႆႉ ၸၵ်ႉၶုတ်ႈထူင်ငိုၼ်း လႅၼ်ႈပၢႆႈ ၊ ဢၼ်ၶဝ် လၵ်ႉၵႂႃႇ ပႃးဝႂ်ႇယေးငိုၼ်း ATM – 10 ပၢႆ။ ငိုၼ်းၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈမီးတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇတႅပ်းတတ်းသိၼ် ၸုမ်းမိူင်းလႃးလၢတ်ႈဝႃႈ “ပေႃးၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဢႅဝ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈ ၸၢင်ႈမီးၽေး၊ ၵူၼ်းလၵ်ႉၸွမ်းတၢင်းလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈၾၢင်ႉသတိ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵႂႃႇတီႈဢမ်ႇမီးၵူၼ်း ၼမ်လႄႈ တီႈလပ်းသိင်ႇ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈပႃးထူင်ဢၼ် ႁွႆႈဝႃႇၾၢႆႇလဵဝ် ၊ ႁူပ်ႉႁၼ်ၺႃးၽႂ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၶတ်းၸႂ် တွင်းၼႃႈတွင်းတႃ ၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈၽူႈလၵ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်ယၢမ်ႈ လၵ်ႉၶူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉပေႃးႁူႉဝႃႈၶဝ်ၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ၼႆ ႁႂ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇၵမ်းလဵဝ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းလၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈၺႃးတၢမ်ႇႁႂ်ႈၶဝ်လႆႈမေႃမူၼ်ႉမေးတူဝ်ၵဝ်ႇၶိုၼ်းဝႃႈၼႆ။”
ဝၼ်းတီႈ 2/5/2017 ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၽူႈလၵ်ႉၵေႃႉ ၼိုင်ႈ ၸၵ်ႉၶုတ်ႈဢဝ် ထူင်ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႅၼ်ႈပၢႆႈ ပႃးၵႂႃႇဝႂ်ယေးငိုၼ်း ATM 5 ဢၼ်၊ ဝႂ်ၵပ်တူဝ် (မှတ်ပုံတင်)၊IphoneS6 ၼိုင်ႈၶိူင်ႈ၊ငိုၼ်းၶႄႇ မွၵ်ႈ 600 ယႂၼ် (တူၵ်းမႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 115200 ၵျၢတ်ႉ) မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/5/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၼၼ်ႉ ၽူႈလၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပႂ်ႉၸွမ်းတၢင်း ႁိမ်းၵၢတ်ႇလူင် မိူင်းလႃးသေၸၵ်ႉၶုတ်ႈဢဝ်ဢႅပ်ႇငိုၼ်း ၵူၼ်းၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇမႃး။ တူဝ်ၶဝ်ၵေႃႈ ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈ ပၼ်ႇၵႂႃႇပၼ်ႇမႃးသေၺႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမိူင်းလႃးတီႉမတ်ႉ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ယဵတ်ႈၶွၵ်ႈ။
တေၺႃးတူတ်ႈၶွၵ်ႈ ႁိုင်ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ လုမ်းၾၢႆႇတတ်းသိၼ်ထမ်းတြႃးမိူင်းလႃး တေၵူတ်ႇထတ်းတႅပ်းတတ်း ပၼ်တူတ်ႈ တၢမ်ႇထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၵူၼ်းဢၼ်ၺႃးတီႉၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မိူင်းလႃးဝႃႈ လႅပ်ႈမီးမူႇမီးၸုမ်း၊ ဢၼ်ပႆႇၺႃးတီႉၵေႃႈ ၶေးၸၢင်ႈမီးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းၸႃႇတိမိူင်းလႃးလုၵ်ႉတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်မႃးယူႇ။ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၶႄႇလူင်းမႃးၵေႃႈမီးဝႃႈၼႆ။


text:
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၼမ်ႉၶမ်း ၸတ်းပၢင်သွၼ်ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆး လၢႆးပဝ်ႇပီႇမၢၵ်ႇ ၼမ်ႉတဝ်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် 10 ဝၼ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ ၸတ်းပွႆးလူင်းပၢင် ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸမ်ပၢၵ်ႇ။
ဝၼ်းတီႈ 18/05/2017 ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸတ်းပွႆးလူင်းပၢင်သွၼ် ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆး တီႈႁူင်းႁေႃ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ၶူး၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸမ်ပၢၵ်ႇ။
ၸၢႆးသၢမ်မူၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- “ ယိူင်းဢၢၼ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းမီးဝႆႉႁူဝ် ၶေႃႈ ၵဵပ်းႁွမ်၊ သိမ်းပႅင်း၊ ယုၵ်ႉယွင်ႈ၊ လိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်း ပၢင်သွၼ် ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉပၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း မေႃႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈ ” ဝႃႈၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပေႃးတေမေႃ သိုပ်ႇသၢၼ် ႁၵ်ႉသႃ ၾိင်ႈပဝ်ႇပီႇ ႁႂ်ႈသဵင်ပဝ်ႇပီႇပေႃးတေလင်ၸွတ်ႇတူဝ်ႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်သွၼ်ပဝ်ႇပီႇမၢၵ်ႇၼမ်ႉတဝ်ႈၼႆႉ တႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 09 – 18/05/2017 ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် 10 ဝၼ်း ၶူး ပူင်သွၼ်ပဵၼ် ၼၢင်းဢေၾိၼ်ႉ ဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၾၢႆႇပၢႆးမွၼ်း တီႈဝဵင်းၶုၼ်ႊမိင် ဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ မွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးပူင်သွၼ်ပၼ်။ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၽူႈသူၼ်ၸႂ်ၼႂ်းဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈမႃး ႁဵၼ်းဢဝ်ႁိမ်းၸမ်ပၢၵ်ႇ ။
တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် လိၵ်ႈတႆး လႄႈ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈမႃးၵူႈပီ ၼိုင်ႈပီလႂ်မီးပၢင်သွၼ် 2 ပွၵ်ႈ ၶၢဝ်းမႆႈလႄႈၶၢဝ်းၾူၼ် ။ ပၢင်သွၼ် ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၵၢၼ်ပဝ်ႇပီႇမၢၵ်ႇၼမ်ႉတဝ်ႈ ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၵမ်းထူၼ်ႈ1 ၸတ်း ႁဵတ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈ 21-30 /03/2016 ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸမ်ထိုင်ဝၼ်းတီႈ01 လိူၼ်မေႊ ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ယွင်ႈၵုင်ႇဢဝ်မုၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်ၸွႆႈပူၵ်းပွင် ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မႂ်ႇသုင် မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ႁႅင်းၵၢၼ် ထႆး-တႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းၼမ်။
ဝၼ်းတီႈ 21-23 / 04 / 2017 ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် ၾၢႆႇပၢႆးပိူင်ၵူၼ်းလႄႈ ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် ႁူမ်ႈ19 ၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၶူၼ်ႉၶိုၼ်းပိုၼ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တင်ႈဝၢၼ်ႈ သၢင်ႈမိူင်း ” ။ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ သဵၼ်ႊထလ်ႊၽလႃႊသႃႊ ၵဵင်းမႆႇ ဢႄႊၽွတ်ႊ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉ မီးၶူးသွၼ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ လုၵ်ႉတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႆႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်မႄႈၸူဝ်ႉ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ထႆး၊ တူဝ်တႅၼ်းပေႃႈလဵင်ႉ၊မႄႈလဵင်ႉ (ၼၢႆးၸၢင်ႈ) ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢိၵ်ႇၽူႈသူၼ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 300 ပၢႆ။
ၸၢႆးသႅင်မိူင်း မင်းၵွၼ်း ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းပွႆႇသဵင် FM 99 Mhz လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးပွတ်းၼိူဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းႁဝ်းမႃး ႁၼ်ၵႃႈၶၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်းမႃး ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇလႆႈမေႃယူႇမေႃၵိၼ် ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ပိူၼ်ႈမီးဝႆႉၼၼ်ႉ သေၵမ်း ” ဝႃႈၼႆ။
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသဵၼ်ႈမၢႆ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း (ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၶၢမ်ႈမိူင်း) ဢၼ်မႃးႁႃ ႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆး ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီ 2016 ၼၼ်ႉဝႃႈ- ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ထတ်းထွင်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း ( ၽိသုတ်ႇသၼ်ႊၶျၢတ်ႊ) ယဝ်ႉၼၼ်ႉ မီး ႁိမ်း 9 သႅၼ်ၵေႃႉ၊ ဢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းလူၺ်ႈပိူင် MOU မီး ႁိမ်း4 သႅၼ်ၵေႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇမီး ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵေႃႈယင်းတေမီး ထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ ။


text:
ၽိုၼ်လိၵ်ႈ လႄႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တၢင်ႇမူႇၸုမ်း
သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
- Details
- Created on 01 May 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၶွမ်ႇမတီႇဢွၼ်ႁူဝ်ငဝ်ႈငုၼ်း ပွၵ်ႈထူၼ်ႈ-11 တီႈၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးသေ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တုၵ်းယွၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ႁႂ်ႈလႆႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး February ဝၼ်းထီႉ-07 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶပ်းၶိုင်ပွင်သၢင်ႈပၼ် တႃႇယွၼ်ႇယွမ်းလႆႈ လွင်ႈၵွတ်းၽၢၼ် လႄႈ လွင်ႈၵပ်ႉၵိၼ်း ၵဵဝ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ်၊ ႁႅင်းၵၢၼ်ၶဝ် လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၶဝ် လႆႈႁူပ်ႉၺႃးဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢိၵ်ႇတင်း ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းလႆႈငိုၼ်းလိူၼ်ဢေႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶဝ်ႈပိူၵ်ႇၶဝ်ႈသၢၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းတုင် လႄႈ ၸႄႈတွၼ်း တႃႈၶီႈလဵၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈမီးၶႂၢင်ႉ သုၼ်ႇလတ်းၶၢမ်ႈပူၼ်ႉၶၢႆ တီႈလႅၼ်လိၼ်၊ လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈသေယုပ်ႉယွမ်းဝႆႉလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေလႅတ်းၽၢႆဝႆးၶိုၼ်ႈမႃး လိူဝ်သေၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈပၼ် ၶွမ်ႇမတီႇၵမ်ႉၸွႆႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸႄႈဝဵင်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸွမ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၽၢႆႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် တေပၼ်ၶႂၢင်ႉၸတ်းႁဵတ်း ၵႂႃႇတီႈၼႂ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီႈယူႇၼႆ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တိုၵ်းသူၼ်းၵႂႃႇ 7-ၶေႃႈ ပႃးတင်းလွင်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 April 2017 ပူၼ်ႉမႃး။
ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၶွမ်ႇမတီႇဢွၼ်ႁူဝ်ငဝ်ႈငုၼ်း SNDP ပွၵ်ႈထူၼ်ႈ-11 ၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ၵေႃလီ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 28-29 April 2017 တင်းႁိုင်သွင်ဝၼ်း၊ မီးၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႇမတီႇ လႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းပႃႇတီႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 33-ၵေႃႉ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ-27 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ SNDP လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း သၢင်ႈၵၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းပၢႆးမိူင်း ၵႂႃႇတီႈၵျွၵ်းမႄးမိူၼ်ၵၼ်သေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈမီး32-ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး တေၸတ်းပၢင်ပွႆး လုမ်းလႃးၶၢပ်ႈတူဝ် (သၢင်းၵျဵဝ်ႇ) သင်ၶတႆးၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇသုၸႃတ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉသုၶိတႃႇရူင်ႇ ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။
ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 06/02/2015 (ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ)ၼႆႉ တၢင်းတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး လႄႈသင်ၶၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆတင်းသဵင်ႈ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ၸႃပၼ လုမ်းလႃးသၢင်းၵျဵဝ်ႇ/ ၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးသုၸႃတ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ သုၶိတႃႇရူင်ႇ (ၵၢၼ်ႇဢူး) ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်၊ တီႈဝတ်ႉသုၶိတႃႇရူင်ႇ ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်- ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် သုၸႃတၼႆႉ လႆႈလူႉလွၼ်ႇ သဵင်ႈၵမ်သုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ ယွၼ်ႉၽေးဢုပၢတ်ႈလူတ်ႉၵႃး ၽွင်းဢွၵ်ႇတၢင်းၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၸႃပၼ လုမ်းလႃးၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇတႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းထႆးသေပွၵ်ႈၶိုၼ်း၊ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈမႄႈယူပ်ႈယၢပ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈႁူဝ်မိူင်း လႄႈ ၾင်ႇၶူင်း ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/01/2015 ။ တၢင်းတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး လႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈ လႆႈၼမ်းဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈ ပွၵ်ႈမိူဝ်းဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းသုၶိတႃႇရူင်ႇ ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇလုမ်းလႃးသၢင်းၵျဵဝ်ႇ။
ၸဝ်ႈသြႃႇသုၸႃတၼႆႉ ဢႃႇယု 61 ပီ၊ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉသုၶိတႃရူင်ႇ ပွၵ်ႉ 3 ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈမၢႆသင်ၶ ၼႂ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်၊ ပဵၼ်ၽူႈမၢႆသင်ၶမႃးလႆႈ 2-3 ပၢၼ်၊ ပဵၼ်သင်ၶၸိုဝ်ႈယႂ်ႇၼႂ်းတႆး တူၼ်ၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇၽေးဢုပၢတ်ႈ လူတ်ႉၵႃးပိၼ်ႈတူၵ်းလွႆၼၼ်ႉ သင်ၶၸဝ်ႈဝၢတ်ႇၸဵပ်း 2 တူၼ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းထႆး။ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ဝၢတ်ႇၸဵပ်း 2 ၵေႃႉ၊ ဝၢႆးၵိူတ်ႇၽေးဢုပၢတ်ႈယဝ်ႉ ၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ။


text:
ၸဝ်ႈသင်ၶမိူင်းတႆး ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ယေႃးတူဝ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ပွႆးလုမ်းလႃးၶၢပ်ႈတူဝ် (သၢင်းၵျဵဝ်ႇ) ၸဝ်ႈသြႃႇတႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းလူတ်ႉၵႃးၵိူတ်ႇၽေးဢုပၢတ်ႈ ပွတ်းတၢင်း။ သင်ၶၸဝ်ႈၸိုဝ်ႈယႂ်ႇဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် လူႉလွၼ်ႇသဵင်ႈမုၼ် တူၼ်ၼိုင်ႈ၊ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းသွင်တူၼ်၊ ၵူၼ်းႁိူၼ်းဝၢတ်ႇၸဵပ်းသွင်ၵေႃႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/01/2015 ဝၢႆးဝၼ်းမွၵ်ႈ 2 မူင်း၊ လူတ်ႉၵႃးသင်ၶၸဝ်ႈ [ဢၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆး လုမ်းလႃး (သၢင်းၵျဵဝ်ႇ) ၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇတႃသႅင် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းတႆး] ဢၼ်ၵူၼ်းၶီႇၼိူဝ်လူတ်ႉၵႃး မီး 5 ပုၵ်ႉၵလ ၵိူတ်ႇၽေးဢုပၢတ်ႈ၊ လူတ်ႉၵႃးပိၼ်ႈတူၵ်းလွႆ ဝူင်ႈၵၢင်ႁူဝ်မိူင်းတင်းၾင်ႇၶူင်း၊ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈမႄႈယူပ်ႈယၢပ်ႈ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ၼိုင်ႈ လူႉလွၼ်ႇသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇ၊ 2 တူၼ်ဝၢတ်ႇၸဵပ်း၊ ၵူၼ်းႁိူၼ်းဝၢတ်ႇၸဵပ်း 2 ၵေႃႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
တူၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်လူႉလွၼ်ႇ သဵင်ႈမုၼ် ယွၼ်ႉၽေးဢုပၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး (ၸဝ်ႈသြႃႇ) သုၸႃတ ဢႃႇယု 61 ပီ၊ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉသုၶိတႃရူင်ႇ ပွၵ်ႉ 3 ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်။ ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးၵေႃႈ ပဵၼ်တူၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇသုၸႃတ ဢၼ်လူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈမၢႆသင်ၶ ၼႂ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်၊ ပဵၼ်ၽူႈမၢႆသင်ၶမႃးလႆႈ 2-3 ပၢၼ်ယဝ်ႉ၊ ၶၢပ်ႈတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်းၽႅဝ်ၶိုၼ်းတီႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ယၢမ်း 5 မူင်းၵၢင်ၼႂ် ၶွင်ဝၼ်းတီႈ 29/01/2015 ၼႆႉ။ ဝၼ်းလိူၼ် 3 မူၼ်း (ဝၼ်းတီႈ 03/02/2015)ၼႆႉ တၢင်းတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် တေၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈလုမ်းလႃး ၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး သုၸႃတ ၼႆႉ- သင်ၶၸဝ်ႈ တူၼ်ဢၼ်ၸမ်ၸႂ် ၸဝ်ႈသုၸႃတ ဢၼ်လူႉလွၼ်ႇၵႂႃႇ လၢတ်ႈ။
မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- သင်ၶၸဝ်ႈ တူၼ်ဢၼ်ဝၢတ်ႇၸဵပ်းတူၼ်ၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၼႃၵသေၼ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉသီရိမင်ႇၵလႃႇ ၼွင်ငိုၼ်း ဝဵင်းၵႃလိ၊ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ၶ တီႈဝဵင်းၵုင်ႁဵင်၊ ဢႃႇယု မွၵ်ႈ 60 ပီ။ ထႅင်ႈတူၼ်ၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈဝိၸ်ႉၸႃၼၼ်တ ၊ ၸဝ်ႈၽူႈၸွႆႈၵၢၼ်ၼႂ်း ဝတ်ႉဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇ ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်၊ ဢႃႇယု 42 ပီ။ တၵ်ႉၵႃႇယိင်း 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈပႃႈမျႃႉ၊ ဢႃႇယု 58 ပီ၊ ၵူၼ်းၸႃတိဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈပႃႈလၢႆႈ ၵူၼ်းၸႃတိၵဵင်းတွင်း မႃးယူႇတီႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်- ဝႃႈၼႆ။
သင်ၶၸဝ်ႈ 2 တူၼ် ဢၼ်ဝၢတ်ႇၸဵပ်းၼႆႉ တၢင်းတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်-ၵႃလိ ၶဝ်တိတ်းတေႃႇတၢင်းၾူၼ်ႊမႃးဝႃႈ ႁႂ်ႈဢဝ်လူင်းယူတ်းယႃ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သင်ၶၸဝ်ႈ တူၼ်ဢၼ်ၵႂႃႇယဵမ်ႈတီႈႁူင်းယႃၵေႃႈ ႁၼ်ဝႃႈတၢင်းႁူင်းယႃမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်းတၢင်းမေႃယႃ ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ထူၼ်ႈၼႆသေ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇဢဝ်လူင်းယူတ်းယႃ တီႈၵဵင်းမႆႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ (ဝၼ်းတီႈ 30/01/2015) ယင်းပႆႇလႆႈဢၼုၺၢတ်ႈ တီႈမေႃလူင်ၶဝ်- ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လူတ်ႉၵႃးပိၼ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပရဵၵ်ႊ (ႁၢမ်ႈလေႃႉ) မၼ်းၵွႆသေ လေႃႈလူင်းၸွမ်းတၢင်း တူၵ်းၾင်ႇႁိုၵ်း ၵိင်ႈလူင်းလွႆၵႂႃႇလၢႆငူပ်ႉလၢႆပိၼ်ႈ။ ဢွၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈတေ ၵိူတ်ႇၽေးဢုပၢတ်ႈၼႆႉ မီးလူတ်ႉၵႃးဢၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းၸွမ်းၵၼ် မီးလွင်ႈသင်ၵေႃႈၸွႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉ မႃးၸွမ်းတၢင်းလင်။ ၵူၼ်းၼႂ်းလူတ်ႉၵႃးလမ်းၼၼ်ႉ ပူၵ်းမိုဝ်းၼႄသေပူၼ်ႉၵႂႃႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပူၵ်းမိုဝ်းၼႄလွင်ႈသင်ဢမ်ႇႁူႉ၊ ပေႃးလူတ်ႉၵႃးသိုပ်ႇႁေႃႈၵႂႃႇထႅင်ႈ 2-3 ဝႃးၵေႃႈဢဝ်ပရဵၵ်ႊမၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။ ၸဝ်ႈသြႃႇဢၼ်ႁေႃႈၵႃးၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ဢဝ်ပရဵၵ်ႊမၼ်းဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ ၼႆသေၶတ်းၸႂ်ၵုမ်းၽူင်ႊမႃႊလႆႊ (ႁူဝ်လူတ်ႉ) လူင်းၵႂႃႇ။ လူတ်ႉၵႃးလမ်းတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ သမ်ႉၵႂႃႇထိူင်းလႄႈၵႂႃႇတမ်သႂ်ႇၵူၼ်ႈလူတ်ႉလမ်းၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၾႆးမၼ်းတႅၵ်ႇၵႂႃႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ်လူတ်ႉလမ်းၼႃႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလူႉၵွႆၼမ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႃႈငႅၵ်း/လဵဝ်ႉႁူဝ်လူတ်ႉငိူင်ႉဝႄႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉဝႄႈၵႂႃႇၺႃးတၢင်းၾင်ႇႁိုၵ်းသေ လူတ်ႉၵေႃႈပိၼ်ႈတူၵ်းလွႆၵႂႃႇလၢႆၵိင်ႈလၢႆငူပ်ႉ- ၸဝ်ႈသင်ၶ တူၼ်တိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်း လၢတ်ႈၼႄတီႈ သင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ဢၼ်ၵႂႃႇယဵမ်ႈၸႂ်း တီႈႁူင်းယႃမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈဢၼ်တၢင်းတၵ်ႉၵႃႇ တီႈမိူင်းထႆး ၼိမၼ်တၼမိူဝ်းၼၼ်ႉ တင်ႈတႄႇဢဝ် ၼႃးၵူင်းႁွတ်ႈထိုင်လႅၼ်လိၼ်ထႆး လႄႈၼႂ်းမိူင်းထႆး တေမီးတၢင်းတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးမႃးႁပ်ႉ၊ မီးၵူၼ်းၶပ်းလူတ်ႉႁပ်ႉသူင်ႇပၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇမႃးသမ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁပ်ႉသူင်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢမ်ႇလႅၼ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းၵေႃႈ တူၼ်ၸဝ်ႈၶဝ် ၵႃႈလႆႈႁေႃႈဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း- သင်ၶၸဝ်ႈ တူၼ်ဢၼ်ၸမ်ၸႂ် ၸဝ်ႈသုၸႃတ ဢၼ်သဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
လူတ်ႉၵႃးလမ်းဢၼ်ၵိူတ်ႇၽေးဢုပၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သႅၼ်း SHARP ။ တီႈလူတ်ႉၵႃးပိၼ်ႈၼႆႉ ၵူႈပွၵ်ႈမီးႁေႃၸဝ်ႈမိူင်းၵဝ်ႇ၊ တီႈၼႆႈ လူတ်ႉၵႃးၵႆႉၵႆႉပိၼ်ႈလၢႆလၢႆပွၵ်ႈ၊ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၵႆႉၵိူတ်ႇၽေးဢၼ်ႇတရႄႇတႃႇသေႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၵႃႉ ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇတၢင်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ႁူဝ်မိူင်း-ၼႃးၵူင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- သဵၼ်ႈတၢင်းလႅၼ်လိၼ် ႁူဝ်မိူင်း-ၾင်ႇၶူင်းၼႆႉ ယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ။ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းၸၼ်း တၢင်းၵူတ်ႉ ၶိုၼ်ႈလွႆလူင်းလွႆး၊ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇယၢမ်ႈၵႂႃႇမႃးလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇလႅၼ်ႇၵၢၼ်ႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁေႃႈလူတ်ႉၵႃး- တိုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼႆ။
လႆႈႁူႉထႅင်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈသြႃႇတူၼ်ဢၼ်လူႉလွၼ်ႇ သဵင်ႈၵႂႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီၵၢႆၵေႃႈ ၾႆးမႆႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းမၼ်းၸဝ်ႈ၊ မိူဝ်ႈမႃးမိူင်းထႆး ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းပၢင်ပွႆးလုမ်းလႃးၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇတႃသႅင်ပွၵ်ႈၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းဝတ်ႉဝႃးမႂ်ႇၼႆသေ မၼ်းၸဝ်ႈယင်းမႃးႁႃ ၸဝ်ႈၽူႈၵူၼ်းလီ ၸိူဝ်းတေႁပ်ႉႁဵတ်းၸဝ်ႈတႃႇၼ ၼၼ်ႉယူႇ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၾႃႉၸဝ်ႈယူႇႁူဝ် ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းမိူင်းထႆး ၼွၼ်းၽႄး ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်း ၵႂႃႇမိူဝ်ႈၼႆႉယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းထႆးယိၼ်းသေလၢႆ သဝ်ႈမွင်ၸႂ်ၸွမ်း ၼမ်ႉတႃတူၵ်း၊ ပဵၼ်လွင်ႈလူႉယႂ်ႇသုမ်းလူင် တႃႇၵူၼ်းမိူင်းထႆး ။
ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽူးမိၽူလ်း ဢၻုလ်းလယၻဵတ်ႇ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိၵ်းၸွမ်တၢင်ႇၼိူဝ်ႁူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆးတင်းလၢႆလႄႈ ၽူႈၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆးတင်းသဵင်ႈၼႆႉ ၼွၼ်းၽႄး သဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 13/10/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်း 15:52 မူင်း၊ တီႈႁူင်းယႃလူင်သီရိရၢတ်ႉ ဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ) ၸိုင်ႈထႆး။ သီရိဢႃယုၸဝ်ႈလႆႈ 89 ပီ၊ ဢႃယုၽိသိၵ်ႈၶိုၼ်ႈႁၢင်ႈၸၢမ်ႇႁေႃ ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း လႆႈ 70 ဝႃႇသႃ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၼႂ်းဝၢင်းႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽူးမိၽူလ်း ဢၻုလ်းလယၻဵတ်ႇၼႆႉ လႆႈၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပၢႆးယူႇလီ ယူပ်ႈယွမ်းႁႅင်းသေ လႆႈယေႃးတူဝ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃလူင်သီရိရၢတ်ႉ တင်ႈတႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းသုၵ်းတီႈ 03/10/2014 (ပီသႃသၼႃ 2557) ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ငိူၼ်ႈၶိူဝ်းၼႂ်းဝၢင်းႁေႃၶမ်း လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇပဵၼ်မိူဝ်ႈပဵၼ်ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မေႃယႃလူင်ၶဝ်ၶတ်းၸႂ်ယူတ်းယႃ လူလွမ်လုမ်းလႃးၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တၢင်းပဵၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းမႃး၊ ယိင်ႈလႃႈယိင်ႈႁႅင်းမႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 13/10/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်း 15:52 မူင်းၼႆႉ လႆႈၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇ တီႈႁူင်းယႃလူင်သီရိရၢတ်ႉ (သီရိရႃၸႃ) လူၺ်ႈလပ်းလိုဝ်ႈၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇ ၼင်ႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်၊ ၽွင်းဢႃယုၸဝ်ႈလႆႈ 89 ပီ၊ ၸၢမ်ႇႁၢင်ႈႁေႃလႆႈ 70 ပီ- ၼႆယဝ်ႉ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႆႉၵၢင်ၶမ်ႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းထႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပရႃႇယုတ်ႉ ၵျၼ်ႊဢူဝ်းၶျႃး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတၢင်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် (TV) မိူင်းထႆးဝႃႈ- ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းထႆးၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းထႆးတင်းသဵင်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼွၵ်ႈမိူင်းတူဝ်ႈလူၵ်ႈၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈတင်းသဵင်ႈ၊ ဝၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၸၢဝ်းထႆးဢမ်ႇမုင်ႈမွင်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈငိၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မႃးႁွတ်ႈထိုင်၊ မိူဝ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၼႂ်းဝၢင်းႁေႃ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းလႆႈၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ထိုဝ်ဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈလူႉသုမ်းယႂ်ႇလူင် ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆးတႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ ။
ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးသေ တုၵ်းယွၼ်းထိုင်တီႈမိူင်းထႆးတင်းသဵင်ႈဝႃႈ- ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းထႆး တီႈႁၵ်ႉတင်းသဵင်ႈ၊ ႁႂ်ႈတႅင်ႇတူဝ်ၼုင်ႈၶူဝ်းလဵင်း ၼႄလွင်ႈမွင်ၸႂ်ၸွမ်း တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီ၊ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 30 ဝၼ်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်လုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ် တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈလူတ်းတုင်း ၸၢတ်ႈလူင်းၶိုင်ႈသဝ်။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 30 ဝၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈပၼ် လွင်ႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း ပွႆးလၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ- ဝႃႈၼႆ ။


text:
ပီမႂ်ႇတႆး 2111 ၼီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးလၢႆၸႄႈဝဵင်း၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇမၼ်ႈၼိမ်သဝ်းသေ တေဢမ်ႇႁဵတ်းပွႆးယႂ်ႇလၢမ်းလူင်၊ ယူႇတီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈၸတ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇၽႂ်မၼ်းၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး တေၸတ်းႁူမ်ႈၵၼ် ။
ပီမႂ်ႇတႆး ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးတင်းလၢႆ ၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢိၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ႁဵတ်းပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇ- သူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ ႁွင်ႉဝႃႈပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ပီၼႆႉၶွပ်ႈၶူပ်ႇႁွတ်ႈထိုင်မႃး 2111 ၼီႈ မိူင်းႁဝ်ႉ (ပီၵႆႇ)။ ၵူၺ်းၵႃႈပီၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းသေ လၢႆတီႈလၢႆၸႄႈဝဵင်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸတ်းပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2111 ၼီႈ ပဵၼ်ပွႆးယႂ်ႇလၢမ်းလူင်။ ဝၼ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2111 ၼီႈၼႆႉ ပီၼႆႉတူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/11/2016 ၊ ၶမ်ႈၶိုၼ်းလိူၼ်သိပ်းသွင်လပ်း။ ဝၼ်းတီႈ 30 ပဵၼ်ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆး လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈ ။
တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဢိၵ်ႇတင်း ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းတီႈပၢင်ႇပွႆႇႁူင်းၾႆးမိၼ် ဢဝေႇယႃႇ၊ တေႁဵတ်းပႃးပၢင်ယုၵ်ႉယုင်ႈၵုၼ်းမုၼ် မေႃတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး ၸၢႆးလၢဝ်သႂ် ဢႃယုၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 75 ပီ (ပီၵွၼ်းသႅင်)၊ တေပဵၼ်ပၢင်ပွႆးၵိုၼ်းယႂ်ႇလူင် တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်း။ ဝူင်းၸိူင်းလႅဝ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၾၢႆႇတွႆႇတိုင်ႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇ၊ တေမီးမေႃႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း လၢႆၵေႃႉလၢႆၵူၼ်း လၢႆတီႈလၢႆတၢင်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်- ၼႆယဝ်ႉ ။
တီႈဝဵင်းမူႇၸေႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ တေမီးပႃးပၢင်ၶႄႉၶႅင်ႇၼၢင်းလဝ်း (ၼၢင်းငၢမ်း)၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်းငမ်းယဵၼ်သေ လႆႈႁူႉဝႃႈ တေၸတ်းၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ ၽႂ်မၼ်းၵူၺ်း။ လွင်ႈပၢင်ပွႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းၽတ်းတီႈ 24/11/2016 ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းမူႇၸေႈ မီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ်ထႅင်ႈ။ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉတေၸတ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၶိုၵ်ႉယႂ်ႇ၊ တေမီးပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇၼၢင်းလဝ်း (ၼၢင်းငၢမ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉပႃး ။
တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် ဝဵင်းၵိုၵ်းပိုၼ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ၵေႃၽႄပႃႈတႂ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းပၢင်လူင် တေၸတ်းတီႈၽႂ်တီႈမၼ်းလၢႆတီႈ။ တေဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းတီႈလဵဝ်။ ယိူင်းဢၢၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇမီးတူဝ်ထူပ်း မေႃၵၢၼ်ငၢၼ်း။ ဝၼ်းတီႈ 29 ၶမ်ႈၶိုၼ်းလိူၼ်သိပ်းသွင်လပ်း ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး၊ ဝၼ်းတီႈ 30 လိူၼ်ၸဵင်ႇမႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ သိုပ်ႇၸတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆး ႁူမ်ႈတင်းပၢင်ပွႆး ပိုတ်ႇလုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းလူင်သင်ၶၸိုင်ႈတႆး တီႈဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ ။
တီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတူင်ႇဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ တေႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းဝၼ်းတီႈ 28-29-30/11/2016 ။ ၶၢဝ်းတၢင်းပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2111 သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉ တေမီးပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈသုမ်လီ၊ ပၢင်ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်တႆး၊ ၵႃႈပၼ်ႇၵွင်ႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ပေႃႈမႄႈၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈလၢင်းၼမ် 7 ၵေႃႉၶိုၼ်ႈၼိူဝ်၊ ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇလဵၼ်ႈႁႅင်း။ ၸဝ်ႈၶူးသီရိထမ်မ ဝတ်ႉၾႃႉဝဵင်းဢိၼ်း ၵေႃႈတေယေႃးတူဝ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပွၼ်ႈထမ်းတြႃး တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ ။
တီႈမိူင်းၶိူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းသူး တေႃႇပေႃးထိုင်ၶမ်ႈၶိုၼ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇ။ တူၵ်းသူးၵႂႃႇပဵၼ်ပွၵ်ႉပဵၼ်ႁိူၼ်းတိၵ်းတိၵ်းသေ ၶမ်ႈၶိုၼ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇ လိူၼ်သိပ်းသွင်လပ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၺႃးပွၵ်ႉလႂ်ႁိူၼ်းၽႂ်ၵေႃႈ ႁပ်ႉပီမႂ်ႇတီႈပွၵ်ႉၼၼ်ႉႁိူၼ်းၼၼ်ႉ။ ငိုၼ်းတွင်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈမႃးတီႈၵၢၼ်တူၵ်းသူးၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉၶိုၼ်းၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း- ၼႆယဝ်ႉ ။
တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသမ်ႉ ပီၼႆႉမီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးလီၶိုၼ်ႈ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ် တႆးလိုဝ်ႉ တႆးၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းတီႈလဵဝ်ၵၼ်၊ တေပဵၼ်ပၢင်ပွႆးၵိုၼ်းၶွၼ်ႈယႂ်ႇ။ ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး ပီႈၼွင်ႉတႆးၶိုၼ် တႆးလိုဝ်ႉလႄႈတႆးၼႆႉ ပႆႇယၢမ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းမႃးသေပွၵ်ႈ၊ ပီၼႆႉပဵၼ်ပီႁႅၵ်ႈသုတ်း-ၼႆယဝ်ႉ ။
တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈႁွင်ႉဝႃႈမိူင်းၵိုၵ်းလႅၼ်လိၼ် (တႆး-ထႆး)ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းထႆးမွင်ၸႂ်ၸွမ်း ၸဝ်ႈၸွမ်မိူင်းထႆး ဢၼ်သဵင်ႈမုၼ် ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ။ ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းတႆးသမ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ပဵၼ်ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃပိူင်ၼိုင်ႈသေ လႆႈငိၼ်းဝႃႈပီၼႆႉ တေဢမ်ႇၸတ်းယဝ်ႉ-ဝႃႈၼႆ ။
တီႈဢိူင်ႇမိူင်းပူးဢွၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး မိူင်းပူးဢွၼ်ႇ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းသေ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝၢၼ်ႈပႅၵ်ႇ-ၼႆယဝ်ႉ ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပီၼႆႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်းၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး။ ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၸွမ်မိူင်းထႆး သဵင်ႈမုၼ်ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇသေ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႆႇသေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်း ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းပုတ်ႉထသႃသၼႃ၊ ႁဵတ်းတၢင်းလီ ပိုၼ်ၽႄၵုသူလ်ၼႃးမုၼ် တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း။ တေမီးၵၢၼ်ၵၢပ်ႈသွမ်းသင်ၶ တႆးတဵၼ်း ဝၢၼ်းပရိတ်ႈ ယိုၼ်ႈသူင်ႇမုၼ်တၢင်းလီ ထိုင်ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းထႆး (တူၼ်တီႈ 9) ၽူးမိၽူလ်း ဢၻုလ်းယၻဵတ်ႇ ဢၼ်ၼွၼ်းၽႄး ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇ ။
တီႈဝတ်ႉၻွၼ်းၸၼ်ႇ ဢိူင်ႇတႃႈသႃလႃးၵေႃႈ ၵၢင်ၶမ်ႈၶိုၼ်းဝၼ်းတီႈ 29/11/2016 (ဝၼ်းလိူၼ်သိပ်းသွင်လပ်း) ဢၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2111 ၼီႈၼၼ်ႉ တေမီးပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်း ဝၢၼ်းပရိတ်ႈၶၢမ်ႈပီ ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်မင်ႇၵလႃႇလီလူင်ႁူင်ႁၢင်း ပုၼ်ႈပၢင်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး၊ ထိုင်ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းလႅင်း လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇဝၼ်းၼိုင်ႈ ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆးၼၼ်ႉ မီးပၢင်လွင်းသုမ်း သင်ၶၸဝ်ႈတုင်းသွမ်း၊ ပၢင်လူႇတၢၼ်း ႁဵတ်းတၢင်းလီ ၸႅၵ်ႇဝၢၵ်ႈၵုသူလ်တၢင်းလီ- ၼႆယဝ်ႉ ။
တီႈပဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇၵေႃႈ ဝၼ်းတီႈ 29-30/11/2016 ပီမႂ်ႇတႆး 2111 ၼႆႉ တၢင်းသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး တေႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်း ႁဵတ်းတၢင်းလီ ၸႅၵ်ႇဝၢၵ်ႈၵုသူလ်ၼႃးမုၼ်မွပ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမိူင်းထႆး ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2111 ၼီႈလႄႈ ပၢင်ပွႆးႁႅၼ်းတၢၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝတ်ႉပဵင်းလူင်၊ တေမီးဝူင်းႁိူဝ်းမႂ်ႇ လဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်- လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ တီႈၽႃၵၢၼ်ႉ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ဢၼ်ပဵၼ်တီႈပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ယူႇသဝ်းၼမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပီမႂ်ႇတႆး 2111 ၼီႈၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈၽႃၵၢၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး။ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ- လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ ။
ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ မူႇၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး လႆႈၸတ်းမႃးလၢႆသိုပ်ႇလၢႆပၢၼ် ၵူႈပီပီ၊ ပဵၼ်ပၢင်ပွႆးၵိုၵ်းပိုၼ်းၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈၸမ်တီႈၵႆ ၵူႈတီႈတီႈၼႆသေ ၵူႈပီဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပႃး ပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉႁူႉ၊ ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းလႄႈ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး ။


text:
ၾၢႆႇၶွမ်ႊမတီႊၶိုင်ပွင် ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ၵႅၼ်ၵွင် ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 605 တီႈၵဵင်းတုင် ၊ ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်ၵႆၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းၼမ်လၢႆ ။
ဝၼ်းတီႈ 12/04/2016 ယၢမ်း 13:00-15:00 မူင်း ၊ ၾၢႆႇၶွမ်ႊမတီႊၶိုင်ပွင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပိုတ်ႇပၢင်ၵႅၼ်ၵွင် သင်ၵြၢၼ် တီႈႁူဝ်ၵၢတ်ႇ ပွၵ်ႉ 3 ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ။
လုင်းႁွင်ၶမ်း ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈၼႃးလႄႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊၵွင်ၸႆး ၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈဝႃႈ – “ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၵႅဝ်ႈမထု ဢုပ်ႇပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈၾူၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇတူၵ်း ၊ ၾႃႉလႅင်ႉ ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉၶ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၽုၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉသင် ၊ ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉပေႇတၢင်ႇႁူးရႃးမႃးၼပ်ႉသွၼ်ႇ (တႂၢၵ်ႈ) တူၺ်းသေ ၸင်ႇဢွၼ်ဢဝ် ပီႈၼွင်ႉၵဵင်းတုင် ႁဵတ်းႁၢင်ႈၵူပ်း ၵပ်းလိူၼ် ။ ပေႃးယဝ်ႉႁဵတ်းၵွင်သၢႆး (ၵေႃႇထၢတ်ႈသၢႆး) တိူင်ႇၵၢဝ်ႇ (သူးတွင်း) ယွၼ်းၼမ်ႉၾူၼ် ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆမႃး ။ ယူႇဢမ်ႇႁိုင်သင် ၾူၼ်ၵေႃႈတူၵ်းမႃးၸဵတ်းဝၼ်းၸဵတ်းၶိုၼ်း ။ ၵမ်းၼႆႉၵူၼ်းႁဵတ်းႁႆႈ / ႁဵတ်းၼႃး ၵေႃႈၸူမ်း ၊ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵႅၼ်ၵွင်ၼႆႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ”- ဝႃႈၼႆ ။
ပူႇၸိၵ်းတထဝ်ႈဝၢၼ်ႈ / ၼႃးဢႃယု 80 ပၢႆ ၵဵင်းတုင်လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ႁဵတ်းသင်ပီႈၼွင်ႉၵဵင်းတုင်ႁဝ်း သမ်ႉၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၵႅၼ်ၵွင် ၊ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၾူၼ်ဢမ်ႇတူၵ်း ၊ ၾႃႉလႅင်ႉ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႆႈ / သူၼ် ၊ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတၢင်းမိူင်း ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႇပေႇတၢင်ႇၵႃႇလႃးတႂၢၵ်ႈတူၺ်းသေ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၵႅၼ်ၵွင်ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၾူၼ်တေတူၵ်း ၊ ၾႃႉတေဢမ်ႇလႅင်ႉ ၊ ဢွၼ်တွႆႇၵွင်ၸႆးၼႆႉ မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ” – ဝႃႈၼႆ ။
ႁၢင်ႈၵူပ်းၵၢပ်ႈလိူၼ် (ၵိၼ်လိူၼ်) ဢဝ်လိၼ်ပၼ်ႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈၵဵင်းတၢင်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်ႁဵတ်း ၊ ၵူၼ်းတွႆႇၵွင်ၸႆးသမ်ႉ တေလႆႈပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉလွႆ မွၼ်ႈသိပ်းႁႃႈယၢင်းငိုၼ်း ဝဵင်းမိူင်းယၢင်း လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းသေ မႃးတွႆႇၵွင်ၸႆး ။
လုင်းဢိၼ်းသဝ် ႁူဝ်ၼႃႈၽူႈတွႆႇၵွင်ၸႆး (ဝၼ်းၵႅၼ်ၵွင်) လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ပီၼႆႉ ၸုမ်းတွႆႇၵွင်ၸႆးႁဝ်းၶႃႈတင်းမူတ်း မႃး 45 ၵေႃႉ ၊ ႁဝ်းၶႃႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃးတွႆႇၵူႈပီပီ ၊ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈမႃးတွႆႇၵွင်ၸႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆ တင်းမူတ်း ၊ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 12 ယၢမ်း 13:00 ထိုင်ဝၼ်းတီႈ 13 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13:00 မူင်းတႃႇ 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၊ ၵူၼ်းတွႆႇႁဝ်းၶႃႈပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်သေတွႆႇ ႁႂ်ႈၶွပ်ႈတဵမ် 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ”- ဝႃႈၼႆ ။
ပၢင်ပိုတ်ႇပွႆးၵႅၼ်ၵွင်ၼႆႉ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းမိူင်းၵဵင်းတုင်လၢႆလၢႆတီႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ပွႆး ၊ မီးႁူဝ်ႈပဝ်ႈသၽႃးမိူင်းတႆး လုင်းၸၢႆးလူင်းသႅင် ၊ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၊ ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇၵဵင်းတုင် လုင်းႁွင်ၶမ်း ပေႃးပၵထဝ်ႈဝၢၼ်ႈ / ၼႃးၵဵင်းတုင် ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ မီးပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် ၊ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၊ ပႃႊတီႊၵွင်ၸႆး ၊ ပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်းလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်လၢႆ ။
ဝၼ်းတီႈ 13 ယၢမ်း 13:00 မူင်း တႄႇႁႄႇၶုၼ်သင်ၵြၢၼ်ၵႂႃႇသူင်ႇ ၊ တေလႆႈယိပ်းတုင်းၶၢဝ်တုင်းလႅင် ႁႄႇဢွၵ်ႇတီႈၸဝ်ႈလူင်ၵၢတ်ႇၸဵင်းၸၼ်းလူင်းၵႂႃႇတၢင်းတႃႈယေႃႈ ၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈႁူင်းပလိၵ်ႈ (ယႄး) တင်းဝတ်ႉႁူဝ်ၶူင်ႇ (ၽြႃးၸဝ်ႈလူင်) ယဝ်ႉၵႂႃႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းမိူင်းယၢင်း ၵႂႃႇထိုင်တီႈတႃႈလွင်ႉၵူပ်း ဝၢၼ်ႈတၢၵ်ႇလႅတ်ႇ ဢိူင်ႇယၢင်းလေႃး ႁိမ်းၼမ်ႉၶိုၼ်သေတိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်းသူးပူႇၸေႃႇလူႇတၢၼ်း ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉလႆႈဢဝ်ႁၢင်ႈၶုၼ်သင်ၵြၢၼ်ဢိၵ်ႇတင်း ႁၢင်ႈၵူပ်းလူင်ၼၼ်ႉ လႆလွင်ႈၼမ်ႉၶိုၼ်ပႅတ်ႈသဵင်ႈသဵင်ႈ – ၼႆယဝ်ႉ ။
သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းလွႆၶဝ် ဢၼ်ႁႆႇၵွင်ၸႆးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းႁႆႇၵွင်ၸႆးပွၵ်ႈၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်း ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵဝ်ႇတေႃႇပေႃးထိုင်တီႈၵၢတ်ႇလူင် ၸဵင်းၸၼ်ၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ – ၼႆယဝ်ႉ ။
ပိုၼ်းပဵၼ်မႃးၵႅၼ်ၵွင် / ၵွင်ၸႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇသၵ်ႉၵရၢတ်ႈ765 တူဝ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၽယႃးၵႅဝ်ႈမထု ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းၸဵင်းတုင် ။ ထိုင်မႃးပီသၵ်ႉၵရၢတ်ႈ ပီမိူင်း772 ၼၼ်ႉ မီးၽေးၾႆးမႆႈထိူၼ်ႇတီႈႁူၺ်ႈပုၼ်ပဵၼ်လၢႆလၢႆဝၼ်း ၊ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈမွတ်ႇၶႄၾႆးလႆႈ ။ ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၾူၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇတူၵ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁႅင်ႈလႅင်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃး ၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၽုၵ်ႇ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈမဵတ်ႉၼမ်ႉ ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇလႆႈဢိုပ်းၶဝ်ႈဢိုပ်းၼမ်ႉ တုၵ်ႉၶၶၢၼ်ၸႂ်ၵၼ်တႄႉတႄႉ ။ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၽယႃးၵႅဝ်ႈမထု ၸင်ႇလႆႈၽိတ်ႈပၢင်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပေႇတၢင်ႇႁူးရႃး ၽူႈမီးၸိုဝ်ႈဝႃႈဢုတ်ႉတမ မႃးတႂၢၵ်ႈၼပ်ႉသွၼ်ႇတူၺ်းၸႃႇတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ။
ၸွမ်းၼင်ႇၼပ်ႉသွၼ်ႇတႂၢၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မိူင်းၸဵင်းတုင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမီးၸိုဝ်ႈဝႃႈၶေမရတ်ႉ ၊ ပဵၼ်ၼၢမ်ႇၸၼ် ၊ သင်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇၸိုင် ၸွမ်းၼင်ႇပူႇႁဵတ်းမႃးယႃႈႁဵတ်းဝႆႉ ႁိတ်ႈဝၢၼ်ႈၵွင်းမိူင်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမီးဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းႁၢင်ႈၵူပ်းလူင်ၵၢပ်ႈလုၵ်ႈလိူၼ်မူၼ်းမူၼ်းတူဝ်ၼိုင်ႈ ဝႆႉတီႈၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉၶိုၼ် ပၢႆးႁူၼ်ၼိူဝ်ယူႇယဝ်ႉ ၊ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းသင်ၵြၢၼ်တူၵ်းၸိုင် တေလႆႈၵေႃႇၵွင်သၢႆး (ၵေႃႇထၢတ်ႈသၢႆး) ၶတ်းႁူဝ်ႉသမၢတ်ႈလီငၢမ်း ဝႆႉတီႈၾင်ႇၼမ်ႉၶိုၼ်ပၢႆးႁူၼ်ၼိူဝ် (ၾႆႇႁွင်ႇ) ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းႁၢင်ႈၶုၼ်သင်ၵြၢၼ်လႄႈႁၢင်ႈသတ်း ဢၼ်ၶုၼ်သင်ၵြၢၼ်ၶီႇၼၼ်ႉ ။ ဢဝ်ၵႂႃႇသူင်ႇတီႈ ၾင်ႇၼမ်ႉၶိုၼ် ၾၢႆႇႁွင်ႇ တီႈဢၼ်ႁဵတ်းႁၢင်ႈၵူပ်းလူင်ဝႆႉယဝ်ႉ ။
မိူဝ်ႈၵႂႃႇသူင်ႇၵေႃႈ တေလႆႈႁႆႇၵွင်ၸႆးၵႂႃႇသူင်ႇမူၼ်ႈသိူဝ်း ၊ မိူဝ်ႈၵႂႃႇထိုင်ယဝ်ႉပူႇၸၢၼ် (ပၢၼ်းတၵႃႇ) ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ တေလႆႈတိူင်ႇၵၢဝ်ႇဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းယူႇယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ – ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ ။
ၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၵႂႃႇႁဵတ်းတၢမ်ၸွမ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းသြႃႇမေႃတႂၢၵ်ႈၶဝ်ၵူႈၶေႃႈလႄႈ ၾႃႉၾူၼ်ၵေႃႈလီမႃး ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းမိူင်းတင်းလၢႆၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃး ၊ လႆႈၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၶဝ်ႈမဵတ်ႉၼမ်ႉၵၼ် ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈပဵၼ်ဢၼ်ၸုမ်ႉယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇၵႂႃႇ – ၼႆယဝ်ႉ ။
ထိုင်မႃးပီၵေႃးၸႃႇ (1260) တူဝ် ၊ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵွၼ်ၵႅဝ်ႈ ဢိၼ်းထရႅင် ၼင်ႈႁေႃၶမ်းမိူင်းၸဵင်းတုင်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈမႃးတင်ႈတမ်းတၢဝ်ႉၽယႃး သေၼႃဢမ်းမၢတ်ႈၵူႈဢိူင်ႇၵူႈယွင်း ၊ ဢဝ်ၽယႃးၸႃႉဝၢၼ်ႈၸဵင်းၸၼ် ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈသေ ပေႃးထိုင်မႃးသၵ်ႉၵရၢတ်ႈပီမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ သင်ၶၢၼ်ပီမႂ်ႇၸိုင် ဢွၼ်တၢင်းဝၼ်း သင်ၵြၢၼ်တူၵ်း ဝၼ်းၼိုင်ႈ ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း 13 မူင်း ၵၢင်ဝၼ်း တေလႆႈဢဝ်ၵွင်ၸႆး ၼႂ်းဝတ်ႉၸဵင်းၸၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ႁွႆႈၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၵႅင်ႉဝႆႉယူႇယဝ်ႉ ။ သိုပ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈႁႆႇဢမ်ႇပၼ်သဵင်မၼ်းၶၢတ်ႇ တင်းဝၼ်းတင်းၶိုၼ်း ၊ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းသင်ၵြၢၼ်တူၵ်း ၊ ၽွင်းယၢမ်း 1 မူင်းၵၢင်ဝၼ်း ၊ တေလႆႈဢဝ်ၵွင်ၸႆး လူင်းႁၢင်ႈလူင်းၵႅင်ႉ ။ ႁႆႇၵွင်ၸႆးႁႄႇၶုၼ်သင်ၵြၢၼ် ၵႂႃႇသူင်ႇတီႈၾင်ႇၼမ်ႉၶိုၼ် ပၢႆးႁူၼ်ၼိူဝ် တႃႈလွင်ႉၵူပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ၵွင်ၸႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁႆႇဢမ်ႇလႆႈ ၊ တေလႆႈၵႂႃႇႁွင်ႉဢဝ်ၸၢဝ်းလွႆသိပ်းႁႃႈယၢင်းငိုၼ်း (ဢမ်ႇၼၼ်) ၵွၼ်ႁွင်းဢိူင်ႇမိူင်းယၢင်း မႃးၼုင်ႈသိူဝ်ႈလႅင် ၶဵၼ်းႁူဝ်လႅင်သေ ႁႆႇယူႇယဝ်ႉ ။


text:
ၶၢဝ်ႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း
သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ပွတ်းသၼ်လွႆၵျွၵ်ႉမႄး
- Details
- Created on 24 March 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၸွမ်း ပွတ်းသၼ်လွႆ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ထုၵ်ႇၺႃးၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ဢထမ်ႇမတိၺွပ်း ဢဝ်တူဝ်ၵႂႃႇၵုမ်ၶင်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၺႃးပေႃႉထုပ်ႉသေပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်းယွၼ်းငိုၼ်းၵႃႈတူဝ်သေ ၸင်ႇပွႆႇပၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 March 2017 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 20:00-မူင်း ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶူဝ်ဢုင် ဢိူင်ႇပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးသေ တိၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ 1)ၸၢႆးတူဝ်း ဢႃႇယု 30-ပီႊ လုၵ်ႈၸၢႆး ပႃႈသူၺ်ႇ (ပေႃႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇ)၊ 2)ၸၢႆးယူႉ ဢႃႇယု 35-ပီႊ လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းဝၼ်ႇၼ + ပႃႈသႃႇ၊ 3)ၸၢႆးၵူမ်း ဢႃႇယု 21-ပီႊ လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းတၢၼ်းမွင်ႇ + ပႃႈၵိုတ်း ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈၶူဝ်ဢုင်- ပူႇၵၢင်ႉ ၸၢႆးၼၼ်ႇတိယ ဢႃႇယု 27-ပီႊ လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၸၢႆးၵျႃႇ + ပႃႈလီ လႄႈ ၽူႈမၢႆ ၸၢႆးၼုမ်ႇ ဢႃႇယု 23-ပီႊ လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းသၢင်ႇလႃႉ + ပႃႈဢိင်ႇ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ တၢင်တူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ၵႂႃႇယွၼ်းၼွမ်း ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ သၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၼႆသေ ထုၵ်ႇၺႃးၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တိၺွပ်းၵုမ်ၶင် ၶဝ်သွင်ၵေႃႉဝႆႉထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ မိူဝ်ႈယၢမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA တိၺွပ်းဢဝ်တူဝ်ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉ တီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ၺႃးပေႃႉပေႃႉထုပ်ႉထုပ်ႉ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵေႃႉၸိုဝ်ႈၸၢႆးတူဝ်းၼၼ်ႉ TNLA လွၼ်ႈသိူဝ်ႈလွၼ်ႈၵူၼ်မၼ်း ပွႆႇႁႂ်ႈၼုင်ၵူၼ်ပွတ်း တၢင်းၼႂ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်းသေ ပေႃႉထုပ်ႉ၊ ယဝ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇတၢင်း ဝၢၼ်ႈပႃႇလႅင် ဢိူင်ႇပႃႇလႅင် ဢၼ်ပဵၼ်တီႈတင်ႈတပ်ႉ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ TNLA ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 5-ၵေႃႉ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉ တီႈပႃႇလႅင်ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 23 March 2017 ၼႆႉ ၺႃးပေႃႉထုပ်ႉသေ ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ တႃႇ 4-ၵေႃႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸၢႆးတူဝ်း ၼၼ်ႉတႄႉ ပေႃးဢမ်ႇဢဝ်ငိုၼ်း 15-သႅၼ်ပျႃး ၵႂႃႇလႅၵ်ႈ တေဢမ်ႇပွႆႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ- ဝၢၼ်ႈၶူဝ်ဢုင်ၼႆႉ မီးလင်ႁိူၼ်း 21-လင်၊ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီးမွၵ်ႈ 50-ပၢႆ၊ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇၵူၺ်း၊ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ၸၢင်ႈႁႃငိုၼ်း သိပ်းႁႃႈသႅၼ်ၵႂႃႇပၼ်ၶဝ်လႆႈၶႃႈၼႃႇ၊ ပေႉၵိၼ်ၵၼ်တႄႉ လူလၢႆၵၼ်တႄႉယဝ်ႉ၊ ၸိူင်ႉၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်း ပဵၼ်ဢၼ်ႁူဝ်ၶႆႈသေ ၶႂ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇတေႉတေႉၶႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးတူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA မႃးသေ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈတီႈႁိူၼ်း မီးမႄႈၵေႃႉလဵဝ်သေ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ မၼ်းၸၢႆးလႆႈဢဝ်ၶႂၢင်ႉ လိုဝ်ႈၵၢၼ်သေ ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁႃလဵင်ႉမႄႈ တီႈႁိူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈ လိူၼ်-March ၼႆႉ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA မီးလွင်ႈတဵၵ်းတဵင် ၶၢၼ်းၵဵပ်းသိုၵ်း တီႈၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇတေႃႉသၢင်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသၼ်လွႆ ၵျွၵ်ႉမႄး လၢႆလၢႆတီႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼၵ်းၸႂ် ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း ဢမ်ႇႁႂ်ႈယူႇႁိူၼ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝၢၼ်ႈၵွင်းဝွင်း၊ တွင်ပူဝ်ႉလူဝ်ႉ၊ တေႃႉသၢင်ႇ၊ ပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်း၊ ၸၢင်ႉႁိူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ TNLA ၶၢၼ်းၵူၼ်းတႃႇႁဵတ်းသိုၵ်း ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈလႂ် 3-ၵေႃႉ တေႃႇ 5-ၵေႃႉ ၼႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸၢႆး ဢမ်ႇႁတ်းယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈၼႂ်းဝဵင်း ၵျွၵ်ႉမႄး တင်းၼမ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း