text:
(င)
- Details
- Category: င
- Published on Monday, 01 August 2016 13:46
- Written by Shanyoma
- Hits: 338
တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈဢၼ်ထူၼ်ႈထိုင်သၢမ်
ငႃ(v) ၽၢၺ်ႇၼိူင်ႈလႄႈၽၢၺ်ႇၼိူင်ႈ - ဢၼ်ၼိူင်ႈလႄႈဢၼ်ၼိူင်ႈ။ ဢၢၼ်းထိုင်ၵၼ် တေထိုင်ဢၼ်ၵွၺ်းသမ်ႉပၺ်ႇထိုင်။ တေပဵၼ်ၵၼ်ဢၢၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၼ်ၵွၺ်းဢမ်ႇပၺ်ႇပဵၼ်။ ငႃငီ၊ ငႃငမ်ႉ၊ ငႃတူၺ်း၊ ငႃတေ၊ ငႃၵၼ်…
ငႃ(adj) တၢင်းဢၼ်လၢတ်ႈပိူၼ်ႈ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဝ်း ဢၼ်ပၼ်ၵႃႇႁႅင်း ဢၼ်လၢတ်ႈၵၼ်ၵႃႊႁႅင်းသေ ႁွင်ႉမႃးဢဝ်မႃး ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ "လုၵ်ႈၸၢင်ႈလုၵ်ႈငႃ" "ၵိၼ်ၸၢင်ႈၵိၼ်ငႃ" "ၶၢတ်ႇငႃ" …
-တၢင်းဢၼ် ယိူင်းငိူတ်ႈၵၼ်ဝႆႉ၊ တေႃတေႃႇၵၼ်ဝႆႉ၊ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢၢၼ်းလႆႈၽႂ်ယူႇ၊ တၢင်းဢၼ် မီးလွင်ႈဢဵၼ်းယိူင်း တေႃႇၵၼ်ဝႆႉ ယူႇ။ (ငႃ၊ ငႃၵၼ်၊ ငႃႁူဝ်ၵၼ်၊ ၶွၼ်ႉငႃ လႅဝ်းငႃ၊ သၢမ်ၶႃငႃၵၼ် တိၼ်ယယၼ်မိူၼ်ၵဵင်း)
-ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်သုတ်ႉၸမ်ၵႂႃႇၼႃႇၼႃႇ ဢၼ်ၸမ်တေပဵၼ်လႆႈ ၼင်ႇတေႉၼၼ်ႉ(ငႃတေပဵၼ်၊ ငႃတေလႆႈ၊ ငႃတေႁဵတ်း၊ ငႃတေ ၵိၼ်၊ ငႃတေဝၢမ်ႉ...)
ငႃႇ(adj) တၢင်းဢၼ်ဢမ်ႇလၵ်းဢမ်ႇလႅမ်၊ ၶေႃႈၸွၺ်ႈငိူဝ်ႈ၊ "ငိူဝ်ႈငႃႇ"။
-တၢင်းဢၼ် ပဵၼ်ၸဵမ်ငဝ်ႈၸဵမ်ပိုင်း၊ တႄႇတင်ႈဢွၼ်ပဵၼ်မႃး။ (ငဝ်ႈငႃႇ၊ ငဝ်ႈငႃႇမူႇလႃႉ၊ ငဝ်ႈငႃႇပိူင်ပဵၼ်)
-ၼူသူပ်းလႅမ် မီးဢၢႆသႅဝ်မဵၼ် မဵဝ်းၼိူင်ႈ၊ တႃသုမ်ႈ မေႃႁွင်ႉသဵင် ၸိတ်းၸိတ်းသေ ၵႂႃႇတၢင်း၊ တူဝ်ဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ ပေႃးမႅဝ်းၵိၼ် မႅဝ်းမိူဝ်ႇ။ (ၼူၸၢင်ႉငႃႇ)
-ဢၼ်ဢမ်ႇမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇမႃး(ငႃႇ၊ ငႃႇဝႆႉ၊ ငႃႇငိူဝ်ႈ၊ ငႃႇဝႆႉႁိုဝ်)
ငႃႇငႃႈ(adv) သဵင်ႁၺ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ။
တၢင်းဢၼ် မေႃႁႄႉၵၢင် တႃႇတီႉဢဝ်သေလွင်ႈလွင်ႈ မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (ငႃႈ၊ တမ်ႇငႃႈမေႃပႃ၊ တမ်ႇငႃႈ လႃႊၼမ်ႉ) - ၵူၼ်းႁႃပႃ လဵင်ႉ ၸႂ်။
-ၶေႃႈၸႂ်ႉ တႃႇသဵင်ႁႆႈ ဢွၵ်ႇသဵင်ၶိူဝ်းၶိူဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉ မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (သဵင်ႁွင်ႉႁႆႈ ငႃႈငႃႈ)
ၶဵဝ်ႈဢၼ်လႅမ်ၽၢႆ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၽၢႆႇၼႃႈ၊ ထႅဝ်ၼႃႈသေ ၸၢင်ႊၸူၵ်ႉ ၸၢင်ႊတႅင်း၊ ၸၢင်ႊတတ်းၵႅတ်းႁႂ်ႈပွင်ႇ ႁႂ်ႈၶၢတ်ႇ ႁႂ်ႈယႃႉ သိၵ်ႇယွၵ်းယွႆႈလႆႈ။ (ငႃး၊ ငႃးလႅမ်၊ ငႃးၽၢႆ၊ ငႃးသိူဝ်၊ ငႃးၸၢင်ႉ၊ ငႃးမူ၊ ငႃးမႃ၊ ၵူၼ်းမီးၶဵဝ်ႈငႃး)
-ၶိူင်ႈလႅမ် ဢၼ်ပႃးၼႂ်းၶူဝ်းလႃႊႁႅၼ်း တႃႇပဵၼ်လွင်ႈၸူၵ်ႉတႅင်း ႁႄႉၵင်ႈ။ မူႇသၢႆသိုၵ်း တႃႇတိုၵ်းတေႃးၶဵၼ် တေႃႇသူႈၶဵၼ်။ (ငႃးတုမ်ႇ၊ ငႃးသႆး၊ ငႃးသိုၵ်း၊ သိုၵ်းၼိူင်ႈငႃး၊ ငႃးသၢႆႉငႃးၶႂႃ၊ ငႃးၵိမ်း)
-ၶူဝ်းဢွၵ်ႇတီႈသူၼ် ႁႆႊၼႃး ဢၼ်ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် မၼ်းၵိၼ်မႃးလႆႈ။ ၶူဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈႁဵတ်းမၼ်း။ (ငႃး၊ ငႃးလူင်၊ ငႃးလေႃႇ၊ ငႃးၽႅပ်ႉ၊ ငႃးလွမ်ႈ၊ ငႃးမွၵ်ႇ။ ၼမ်ႉမၼ်းငႃး၊ ၶီႈငႃး)
-တူၼ်ႈ/ၵၢၼ်ႈမူဝ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉ ၼႂ်းၼွင်၊ ဢၼ်ၶၢဝ်သုတ်ႇလုတ်ႇ။ (ငႃးမူဝ်)
ငႃႉ
တၢင်းဢၼ်ငိူဝ်ႈ၊ ၼမ်ႉငိူဝ်ႈ၊ လွင်ႈၼေ ၼမ်ႉတၢင်းငိူဝ်ႈ။ (ငိူဝ်ႈငႃႉ၊ ငႃႉဝႆႉ၊ ငႃႉၼႃႇ)
-ၸိုဝ်ႈၼမ်ႉၵႄး၊ ၸိုဝ်ႈမိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး တွၼ်ႊမိူင်းဝႃႉပၢင်သၢင်း။ (ၼမ်ႉငႃႉ၊ မိူင်းငႃႉပၢင်သၢင်း)
ငီ
သဵင်ဢၼ် ၶင်းဢွၵ်ႇလွႆးလွႆး သမ်ႉၶိူဝ်းၶိူဝ်းဝႆႉ မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (ငီငီ၊ ႁႆႈငီငီ)
ငီႇ
တၢင်းဢၼ်ပႅၼ်ၼေ၊ မီႇဢႃႈၼေ။ တၢင်းဢၼ် ထုၵ်ႇဝႆႉလူမ်ႈလူမ်ႈ ၽဵင်ႈၽဵင်ႈ၊ ႁဵတ်းလီလီ ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ၊ ႁႂ်ႈသိပ်ႉထီႇၸွၼ်း ၶွၼ်း တူၺ်းတႅတ်ႈ။ (ငီႇ၊ ငီႇၶဵဝ်ႈငီႇၾၼ်း။ ႁူမ်ႇဝႆႉငီႇငီႇ၊ ႁဵတ်းသင် ႁဵတ်းငီႇငီႇ၊ မႄးၵၼ် ႁႂ်ႈငီႇငီႇ)
ငီႈ
ၸၢႆးဢၢႆႈသွင်။ (ငီႈ၊ ၸၢႆးငီႈ)
ငီး
တူဝ်ထိူၼ်ႇ တူဝ်သီႇတိၼ် မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (ငီး၊ ငီးၽၢၼ်း)
ငီႉ
ၶေႃႈႁွင်ႉ ဢွင်ႈတီႈၼႃႈ တီႈၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးဝူင်ႈၵၢင်ၶူၼ်တႃ၊ ပႃႈၼိူဝ်ၶူႈၼင်။ (ငီႉ၊ ငီႉတႃ၊ ၼႃႈငီႉ-ၼႃႈၸႅၵ်း၊ ငီႉသႂ်ႇ၊ သိုဝ်ႈငီႉ)
တၢင်းဢၼ် တိူင်ႇပၢင်ႇႁႂ်ႈၶဝ်ႈမေႃၵၼ်၊ တၢင်းဢၼ်တူၺ်း တေထုၵ်ႇဢမ်ႇထုၵ်ႇ၊ တၢင်းဢၼ် ၶိုၼ်းႁႂ်ႈလီႁႂ်ႈၽဵင်ႈ။ (ငီႉ၊ ငူပ်ႉငီႉ၊ ငီႉၵၼ်၊ မႄးငီႉၵၼ်)
ငႄႇ
တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် ဢၼ်ၸႂ်ၸင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ မီးဢေႇ။ တၢင်းဢၼ်ႁႆႈငၢႆႈ-ႁႆႈလႆႈၼႃႇ၊ ပဵၼ်သင်ၼိူင်ႈဢိတ်းၵေႃႈ ႁႆႈ။ (ငႄႇ၊ ႁႆႈငႄႇ၊ ငႄႇၼႃႇ)
ငႄႈ
တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇႁႄၵူၼ်း၊ ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ၸမ်လႆႈ ၵိုဝ်းမိုတ်ႈသူႇသူႇလႆႈငၢႆႈ။ (ငႄႈ၊ ငႄႈလီၼႃႇ၊ ဝူဝ်းၵႂၢႆးငႄႈ၊ ငႄႈလွမ်ႈ လွမ်ႈ)၊၊ ("လွမ်ႈလွမ်ႈ"ၼႆႉ ပဵၼ်သၢင်ႈ၊ မွၵ်ႇဝႃႈ-မီးတၢင်းလီႁၵ်ႉ။ "ႁႄၽိုဝ်ႉၽိုဝ်ႉ" မွၵ်ႇဝႃႈ-လီၸင်း)
ငႄး
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁွႆ မဵဝ်းၼိူင်ႈဢၼ်မီးၵၢပ်ႇတူဝ်ၽႅပ်ႉ၊ ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉ၊ ပိူၵ်ႇၵၢပ်ႇမၼ်း ၶဝ်ႈပဵၼ်ဢီႈယႃ။ (ငႄး၊ ႁွႆငႄး၊ ၵၢပ်ႇငႄး၊ ၵၢပ်ႇ ဢႅင်ႈငႄး)
တၢင်းဢၼ် လဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ၊ ယွမ်သေး ၽႅပ်ႉတႅပ်းဢႅပ်း (ငႄး၊ ဢီႇငႄး၊ ဢႄးငႄး၊ ဢႅင်ႈငႄး၊ ငႄးငႄး)
တၢင်းဢၼ် ယူႇတၢၵ်ႇႁၢႆ ၼိူဝ်ၼမ်ႉ (တၢၵ်ႇႁၢႆဢႅင်ႈငႄး)
ငႄ့
ဢမ်ႇပွင်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ့်၊ ယွမ်းၵၢၼ့်ယဝ့်၊ ပၼ်သုမ်းယဝ့်၊ ဢူတ့်ယဝ့်။ (ငႄ့၊ ငႄ့ယဝ့်)
ပႃမဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးတူဝ်ၵူမ်ယၢဝ်းယၢဝ်း သီလမ် ဢမ်ႇမီးၵဵတ်း။ (ပႃငႄ့)
မႆ့မဵဝ်းၼိူင်ႈ သႅၼ်းတူၼ်ႈယႂ်ႇ ၼိူဝ့်ၼဵဝ် ဢဵၼ်သၢၼ်ၵိုမ်းလီၵႅၼ်ႇၶႅင်။ (မႆ့ငႄ့)
သဵင်ၵႂၢႆးဢွၼ်ႇႁွင့်၊ တၢင်းဢၼ် ၸွမ်းသဵင်သေ ႁွင့်တေႃႇၵႂၢႆးလဵၵ့်ဢွၼ်ႇ။ (တူဝ်ငႄ့၊ သဵင်ငႄ့)
ငႄႊ
တၢင်းဢၼ် သွၼ်ႁႂ်ႈဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ငႄႈလီလီ။ တၢင်းဢၼ် မီးတၢင်းၵူဝ်ႁႄ လၢႆးၼိူင်ႈ။
ငမ်
တၢင်းဢၼ် ယိပ်းၵမ်ဝႆ့ၼႂ်းမိုဝ်း ဝိုၼ်းဝိုၼ်း၊ ဢမ်ႇၽႃႈဢမ်ႇပွႆႇ။ (ငမ်၊ ငမ်တေႃ၊ ငမ်ဝႆ့)
ငမ်ႇ
တၢင်းဢၼ် ၵိုင်ႇတေႃႇ ထုၵ်ႇလႅပ်ႈၵၼ်၊ မႅၼ်ႈၵၼ်လီ။ (ငမ်ႇ၊ ငမ်ႇၵၼ်)
ငမ်ႈ
တၢင်းဢၼ် ဝၵ့်ၵႅမ်းဝႆ့ႁႅင်းႁႅင်း။ တၢင်းဢၼ် ပၼ်တိူဝ့်ၵၼ်ဝႆ့ႁီႇႁီႇ။ (ငမ်ႈၶေႃး၊ ဝၵ့်ငမ်ႈ။ ငမ်ႈသူပ်း၊ ငမ်ႈပၢၵ်ႇ။ ငမ်ႈဝႆ့ ႁႅင်းႁႅင်း။ ငမ်ႈဢမ်ႇၽႃႈ)
ငမ်း
တၢင်းဢၼ် ဢုပ့်သုမ်ႇမုင်းဝႆ့၊ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇၼိူဝ်သေ ႁူမ်ႇဝႆ့၊ ၸႃႇဝႆ့။ (ငမ်း၊ ငမ်းမိူင်း၊ ငမ်းၶႆႇ၊ ဢုပ့်ငမ်း၊ ႁူမ်ႇငမ်း၊ ၸႃႇငမ်း)
ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႊတႅပ်းတတ်းလႆႈၶၢတ်ႇ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းပွင်ႇပိုင်ႈလီ။ (ငမ်းငဝ်း)
လႅၼ်ႊၸိုဝ်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးတႂ်ႈ ပၢႆးဢုပ်ႉပွင်။ (ၼႂ်းငမ်း)
ငမ့်
တၢင်းဢၼ် ႁႅင်းၽဵင်ႇၵၼ်၊ ဢမ်ႇပၢႆႊပိူင်ႈၵၼ်၊ ငၢႆးမိူၼ်ၵၼ်ဝႆ့။ (ငမ့်၊ ငမ့်ၵၼ် ယၵ့်ၵၼ်၊ တဝ့်ၵၼ်)
ငမ်ႊ
တၢင်းတုၵ်းယွၼ်း မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ ၵႃႊဢမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၸူး တုၵ်းယွၼ်း ယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ လၢတ်ႈလွင်ႈမၼ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ (ငမ်ႊ၊ ငမ်ႊယွၼ်း၊ ငမ်ႊယူႇ၊ ငမ်ႊလႆႈ)
ငုမ်း
တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇၸႅင်ႈဢမ်ႇလႅင်းသေ လႆႈလၢမ်းလိမ်းႁဵတ်းႁႃတူင်ႉၼိုင်ပွင်သၢင်ႈ။ (ငုမ်း၊ ငုမ်းငမ်း၊ ငုမ်းငိမ်း၊ ငုမ်းႁႃ၊...)
ငူမ်း
တၢင်းဢၼ် ၵႂႃႇယိပ်းၵမ်ၵႅမ်းမႅၼ်ႈတေႃႇ၊ ယိပ်းၺႃး၊ ၺႃးမႅၼ်ႈသႂ်ႇ။ (ငူမ်း၊ ငူမ်းၺႃး၊ ငူမ်းမႅၼ်ႈ၊ ငူမ်းသႂ်ႇ၊ ငူမ်းဝၵ့်၊၊ ငူမ်းပႃ၊...)
ငၢႆး
တၢင်းဢၼ် လႅပ်ႈႁၢင်ႊမိူၼ်ၵၼ်သေတႃႉ ပေႃးတူၺ်းလီလီၸိုင် ပိူင်ႈၵၼ်ဝႆ့ဢိတ်းဢိတ်း။ (ငၢႆး၊ ငၢႆးမိူၼ်၊၊ ငၢႆးၼင်ႇ)
ၶေႃႈၸႂ်ႉတႃႇၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ၵိုၵ်းမိူဝ်ႈဝၼ်း ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းၽဵင်ႈယူႇတႃႇသေႇ။ (ဝၼ်းငၢႆး-ၵူႊမိူဝ်ႈၵူႊဝၼ်း)
ငဝ်ႈ
တၢင်းဢၼ် တႄႇတင်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်ဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ၊ တီႈတႄ့ၵေႃႇႁႅၵ်ႈၵေႃႇပိုင်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ ပဵၼ်ဢွၼ်တၢင်း ပဵၼ်ပိူင်လူင်။ (ငဝ်ႈ၊ ငဝ်ႈပိုၼ့်၊ ငဝ်ႈပိုၼ်း၊ ငဝ်ႈတိုၼ်း၊ ငဝ်ႈ...)
ငုၼ်း
တီႈယိပ်းၵၼ်းယိပ်းၵိၵ့်၊ တႃႇပွင်ပဵၼ်ၸတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈတၢင်း၊ တီႈဢၼ်သၢင်ႈၽၢၼ်ႇပွင်၊ တႄႇၽုတ်းဢွၵ်ႇပေႃႇပဵၼ်။
ငဝ်း
လမ့်ၵတ့် ဢၼ်ၵိုမ့်ဢွၵ်ႇ ႁႂ်ႈႁူ့ၸႅင်ႈတေႃႇ ႁၢင်ႊၾၢင်ၼၼ့်လီလီ။
တၢင်းဢၼ် ပဵၼ်သၢႆသိုပ်ႇ ပဵၼ်တေႃႇ ယွၼ့်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈသေဢၼ်သေလွင်ႈ။
တၢင်းဢၼ် ပဵၼ်ဝႆ့မိူဝ်ႈလဵဝ်၊ ၵူၺ်းသမ့် မိူၼ်ၼင်ႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼေဢၼ်တေပဵၼ်မႃးၶၢဝ်းၼႃႈၼၼ့် ဝႆ့ၽွင်ႈ။ (ငဝ်းၼၢမ်း)
တၢင်းဢၼ် ပိုတ်ႇၼေဝႆ့ လွင်ႈတေပဵၼ်မႃးၼၼ့် ၸင်ႇၼႆ့ၽွင်ႈသေ ပၼ်ႁႂ်ႈၸူၺ့််ႁူ့ဢဝ်၊ ဢၼ်တေပဵၼ် မိူဝ်းၼႃႈ။ (ငဝ်းလၢမ်း၊ ငဝ်းလၢႆး၊ ငဝ်းတၢင်း)
ငိၼ်း
တၢင်းဢၼ် ၸႂ်ႁူ ႁူ့ပဵၼ်သဵင်။
တေသိုပ်ႇထႅင်ႈ...


c: text/html

text:
Wp/shn/မူႇၸေႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႈ (IPA: [mù ʦē]; မၢၼ်ႊ: မူဆယ်ခရိုင်)ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸေႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ်ၵၢႆႇၵၼ် တင်းမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ဢဝ် မႄႈၼမ်ႉမၢဝ်း ၶႅၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမူႇၸေႈၼႆႉ မီးၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် သၢႆၼၢင်ႁွင်ႇ 23 တီႇၵရီႇ 45 မိၼိတ်ႉလႄႈ 24 တီႇၵရီႇ 18 မိၼိတ်ႉ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ သၢႆၶႂၢင်ဢွၵ်ႇ 87 တီႇၵရီႇ 45 မိၼိတ်ႉ လႄႈ 98 တီႇၵရီႇ 37 မိၼိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီးဝႆႉမိူင်းၶႄႇလႅင်၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီးဝႆႉၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းသမ်ႉ မီးဝႆႉၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈဝဵင်း မီး 1308 လၵ်းပၼ်ႇႁွပ်ႈ (471074) ဢေႇၵ။ ဝဵင်းမူႇၸေႈၼႆႉ သုင်သေ ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 2700 ပေႇ (822.96) မီႇတိူဝ်ႇယဝ်ႉ။[2] တၢင်းသုင်တႄႇၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆသေ မီးယူႇ ႒႕႙႕ ထတ်း (႗႙႑ မီႇတႃႇ) ဢေႃႈ။ ဝဵင်းမူႇၸေႈ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်လုမ်းၸေႈတွၼ်ႈပၵ်းသဝ်းဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈ ၸေႈတွၼ်ႈ မူႇၸေႈၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းၼမ်မၼ်း မီးၵႂႃႇ ႔႕႒,႒႐႖ ၵေႃႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၸေႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[edit]
ဢၼ်ပဵၼ် ၸေႈဝဵင်းလႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးတီႈၼႂ်း ၸေႈတွၼ်ႈမူႇၸေႈၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။[3]
- ၸႄႈဝဵင်း မူႇၸေႈ
- ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်း
- ၸႄႈဝဵင်း ၵူတ်ႉၶၢႆ
ၵတ်းမႆႈ[edit]
ရႃႇသီႇၵတ်းမႆႈ လႆႈဝႃႈၽဵင်ႇၵၼ်ယူႇ။ ႁႅင်းႁၢဝ်ႉမႆႈ ဢၼ်သုင်သုတ်း ၸၢင်ႈမီး 85 တေႃႇထိုင် 90 တီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ ၶူပ်ႇပီႊ ႁႅင်းၽူၼ်တူၵ်း မီးမွၵ်ႈ 60 သိၵ်ႈသေ လႆႈဢိင်ပိုင်ႈ ထုင်ႉမၢဝ်းသေ ႁဵတ်းၵိၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယူႇ။ ၼမ်ႉမၢဝ်း ဢၼ်လႆယူႇ ၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းမူႇၸေႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းႁၢင်ႈလီလူင် ဢိူင်ႇထုင်ႉမၢဝ်းသေဢမ်ႇၵႃး လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လႅၼ်ၼမ်ႉ ဢၼ်ၶႅၼ်ႈမိူင်းၶႄႇလႄႈ မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈယူႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ Sukham (Sao), History of Muse and Mao Velly, page 231
- ↑ မြန်မာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ဝူင်ႈထူၼ်ႈ 2 ၼႆႉမီးၶၢဝ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်၊ ဢၼ်ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတေမႃးတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄၵၼ်သေ ဢိၵ်ႇပႃးလၢတ်ႈၼႄၵၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီလိူၵ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈၸွႆႈၵၼ်ဝူၼ်ႉၶႆႈလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈတေဢုပ်ႇၵႂႃႇယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်းလုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ သမ္မတရုံးဝန်ကြီးဌာန ၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသုင်သုတ်းၶဝ်ၼိုင်ႈၵေႃႉ ၵပ်းသိုပ်ႇတၢင်းၾူၼ်ႊ/မိုဝ်းထိုဝ်မႃး ၸူးတီႈၼႂ်းပႃႇတီႇ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ – ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဒုတိယဝန်ကြီး ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တေမွပ်ႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းထႅင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႉ ဝႃႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ်။ တႃႇတေၼင်ႈတၼ်းႁဵင်း ဢၼ်ၼၼ်ႉ ယူႇၼႂ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ငဝ်ႈငုၼ်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ႁွင်ႉဝႃႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸွင်ႇတေသူၼ်ၸႂ် ၸွင်ႇတေမီးၵူၼ်းၶႂ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၼႄႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၶၢဝ်ႇဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။
ၵမ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်သမ်ႉ တုမ်ႉတွပ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းပႃႇတီႇၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလၢႆးၵၢၼ်ဢၼ်ၵေႃႉလဵဝ် တႅပ်းတတ်း၊ တေလႆႈၼင်ႈပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတေၵွႆႈတႅပ်းတတ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မီးထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ တၼ်းႁဵင်းဢၼ်သူၸဝ်ႈလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉၼႆႉ ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး ယႃႇဝႃႈၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင်၊ တေႃႈတီႈၼင်ႈၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈ ယူႇတီႈပႃႇတီႇႁဝ်းၼႆႉ ယင်းဢမ်ႇႁပ်ႉမႃး။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃး တႃႇၵမ်းၼႆႉတႄႉၵေႃႈ တႃႇၵူၼ်းလူင်တေႁပ်ႉၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇမီးၶႃႈယူဝ်ႉၼႆ ၵေႃႉမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶိုၼ်း တွပ်ႇၶၢၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ် ၼႆၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်း။
တီႈၼႆႈႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း ယူႇတီႈပႃႇတီႇ NLD ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ်တႄႇၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မႃးႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈယိုၼ်ႈယွၼ်းထိုင်တီႈၸုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼႆႉမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ တၼ်းႁဵင်းၶုၼ်ၽွင်းၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇလၢႆလၢႆတီႈ။ ၵမ်ႈၼမ်သမ်ႉဝူၼ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇပၼ်တၼ်းႁဵင်းၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ဢမ်ႇႁပ်ႉမႃး၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇပၼ်တၼ်ႁဵင်းၸွမ်ၽွင်း တီႈၸႄႈမိူင်းမိူင်းတႆး လႄႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁပ်ႉမႃးၼႆ ၸိူဝ်းထၢင်ႇထိူမ်ၵေႃႈမီးမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉႁၼ်ၸွမ်းလႄႈ လႆႈထတ်းႁၼ်ၸွမ်းတႄႉၵေႃႈ ပိူင်ယႂ်ႇသုတ်း ဢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၵႃႈတီႈၶုၼ်ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႃႈၵၢၼ်မၼ်းဢေႃႈ။
ပေႃးပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ် တိုင်းရင်းသားရေးရာဝန်ကြီး ၼၼ်ႉ မၼ်းတေလႆႈႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလႄႈသင်၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလႄႈသင်၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင်၊ ႁႂ်ႈလႆႈမႃးႁုပ်ႈၸူႉငူပ်ႉငီႉၵၼ်သေ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လူၺ်ႈတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်းတပ်ႉမတေႃႇၼႆတႄႉၵေႃႈ ယူႇတီႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ဢၢၼ်းႁပ်ႉယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈငိၼ်းၸိူင်ႉၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇၵေႃႉဢၼ်ၶဝ်လိူၵ်ႈမႃး တေပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉ ထၢမ်ထိုင်တီႈတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ သမ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇတင်းတၼ်းႁဵင်းၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ၊ ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵူၺ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် လိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်းၾိင်ႈထုင်း ၶွင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်။ သုင်သုတ်း လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး တေၵႂႃႇၶုတ်းၽွႆႈၶုတ်းႁႄႈ၊ တေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉမၢၵ်ႈမီးယႂ်ႇလူင် ၼႂ်းၼႃႈတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈလႆႈယူႇတီႈၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၵေႃႉၵပ်းသၢၼ်ပၼ်ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မၼ်းၼႆ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းၵူၺ်းမီးမွၵ်ႈၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈယူႇတီႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ဢမ်ႇႁပ်ႉမႃး။
မိူဝ်ႈလဵဝ် သမ်ႉဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼႃႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်ယူႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢႃယုယႂ်ႇၵေႃႈႁင်းမၼ်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇပေႉၵၢၼ်ၵေႃႈႁင်းမၼ်းသေယဝ်ႉ မီးငဝ်းလၢႆးပိူဝ်ႈတႃႇတေတၢင်ႇထႅင်ႈၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်း၊ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢင်း တေၸၢင်ႈပူတ်းထွၼ်ပႅတ်ႈ ၵေႃႉပဵၼ်ၶုၼ်ၽွင်းၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ဢဝ်ၵေႃႉပဵၼ်ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၽွင်းၵႂႃႇ လႅပ်ႈလၢႆးၵၢၼ်ၶဝ်တေမီးၸိူင်ႉၼႆ။
ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ပေႃးမႃးတူၺ်းၼႂ်းယူင်ႉၵၢၼ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်းၼႆႉၼႆၸိုင် ဢၼ်ၶဝ်ပၼ်တီႈၼင်ႈတၼ်းႁဵင်းတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းယၢင်းၼႆၵေႃႈ လႆႈဝႆႉတီႈၼိုင်ႈ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းရၶႅင်ႇ မႄးတၢင်ႇလႆႈဝႆႉၼိုင်ႈတီႈၼင်ႈ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶၢင်ၼႆၵေႃႈလႆႈဝႆႉတီႈၼိုင်ႈ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမွၼ်းၵေႃႈ ဢဝ်ဝႆႉၼိုင်ႈတီႈၼင်ႈ ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈတႆးၼႆႉ ပႆႇမီးတၼ်းႁဵင်းတီႈၼင်ႈ ဢၼ်သုင်ႁႂ်ႈပေႃးပဵင်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ တမ်ႈတီႈၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်တေပၼ်ၵႂႃႇ ထႅင်ႈမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉၵေႃႈ လႅပ်ႈတေပၼ်တီႈတႆးၵူၺ်း၊ ပေႃးဝႃႈၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸိုင် ယူဝ်ၶေးၸၢင်ႈသိုပ်ႇတၢမ်လၢမ်းႁႃထႅင်ႈ ၼႂ်းၵူၼ်းတႆးႁဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈသင်၊ ၾၢႆႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသင် ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၼမ်ၼမ်သုတ်းတႄႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉ ၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇၾိင်ႈငႄႈလႄႈလိၵ်ႈလၢႆး၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵၢၼ်မိူင်း တေၸၢင်ႈယိုၼ်ႈယွၼ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၵူၼ်းတႆးႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ သမ်ႉတေဝူၼ်ႉၵႂင်ၵၼ်၊ ၼိုင်ႈ-တၼ်းႁဵင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဢဝ်ဢမ်ႇပဵၼ်၊ မိူဝ်ႈလႂ်မီးတၼ်းႁဵင်းပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸင်ႇတေၸၢင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁၢင်ႈပွင်လႆႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵူၼ်းဝူၼ်ႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈတေမီး။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ သွင်- တေမီးၵူၼ်းဢၼ်ဝူၼ်ႉဝႃႈ တီႈၼင်ႈတၼ်းႁဵင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၸတ်းသၢင်ႈ ႁၢင်ႈပွင်တဵမ်တီႈၼႆၸိုင် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢဝ်၊ ပေႃးတေမႃးပဵၼ်ယူင်ႉၶိုမ်းလူင် ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ႁဝ်းလူႉ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႂ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် ထၢင်ႇထိူမ်ၵၼ် ႁၼ်ၽိတ်းၵၼ်ၵူၺ်း ၼႆၵေႃႈတေမီးၵူၼ်းဝူၼ်ႉယူႇ။
ပဵၼ်ႁိုဝ်မီးႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ လိုၼ်းသုတ်းတႄႉႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၼႂ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး၊ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ယဵၼ်ႇငႄႈလႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၶွင်ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်၊ ပေႃးဝႃႈတေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း သမ်ႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈမၼ်းမီးၽေး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇၼႂ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးသေတႃႉၵေႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉမီးမႃးတၼ်းႁဵင်းၵၢၼ်မိူင်း၊ မိူၼ်ၸိူင်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်သုင်သုတ်းတေႃႇထိုင်ၵၢၼ်ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းဢွၼ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ သမ်ႉၸူမ်းသေႁပ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉပဵၼ်ၾိင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ယၢမ်ႈမီးမႃးႁၢၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီႁပ်ႉသေႁဵတ်းႁိုဝ်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီႁၼ်ၸႅင်ႈသေယဝ်ႉ တေႃႇသူႈပိူဝ်ႈတႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တီႈ၊ မိူဝ်ႈလႂ်မီးသုၼ်ႇၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်တဵမ်တီႈမႃး ၸင်ႇႁဝ်းၶႃႈတေဢွၼ်ၵၼ်ယွမ်းႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းဢၼ်ၼႆႉၼႄႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်းၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈ ၾိင်ႈငႄႈလႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၼၼ်ႉ တင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ လီတုမ်ႁူဝ်ၵၼ်ၶႆႈၸႂ်သိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်းမၼ်းယူႇ၊ လီလႆႈပဵၼ်ၶေႃႈလဵဝ်သဵင်လဵဝ်၊ ႁၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းလႄႈတႃႈမုင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလီငၢမ်း၊ ႁၼ်လွၵ်းၵၢၼ်လႄႈလၢႆးၵၢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလီငၢမ်းသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတေမီးၽွၼ်းလီတီႈတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈယွၼ်းထတ်းႁၼ်ၼင်ႇၼႆသေ ၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆႈၶႃႈ။ မႂ်ႇသုင်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉၶႃႈ။
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
26/01/2018


text:
ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ တေႇတင်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ1,000ပီပၢႆပၢႆၼၼ်ယဝ်ႉ၊ တင်ႈယူႇဝႆႉၼိူဝ်သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဢိူင်ႇမိူင်းမိတ်ႈ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ်ၼၼ်ႉသေ၊ တၢင်းသုင်မၼ်း ယၢၼ်ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ (4,000)ထတ်း လိူဝ်ꧦ၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး (3)လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း ယဝ်ႉ။ ။ “မိူင်းၵုတ်ႈ”ၼႆႉႁူဝ်ပိုင်း ႁွင်ႉဝႃႈ “မိူင်းၵတ်း”၊ ဢမ်ႇၼၼ်“မိူင်းၵူတ်ႉ” ၼႆ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ“မိူင်းၵုတ်ႈ” ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီး ၼမ်ႉႁွင်ႈလႆၽႃႇၵၢင်မိူင်းသေ မီးဢုမ်ႇ မႆႉယႂ်ႇမႆႉလူင် ႁူမ်ႈမၼ်း ပေႃးၵတ်းငၢၼ်းငၢၼ်း၊ ၵၢင်ဝၼ်းလူင်တႅင်ႈတႅင်ႈ ယင်းပၢႆလႆႈၼုင်ႈ သိူဝ်ၼႃလႂ်လူးၵွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ၸင်ႇ ႁွင်ႉ “မိူင်းၵတ်း”ၼႆယဝ်ႉ၊ ထိုင်မိူဝ်ႈမီး မေႃႇသႅင်ပေႃႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် သၢင်ႈဝၢၼ်ႈပူၵ်းႁိူၼ်း ယူႇ ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈ ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ၽႂ်မၼ်းသေ မီးႁိူၼ်းၶပ်ႉယႆၵၼ်ငွၵ်းၸွမ်း ၵႄးၼမ်ႉ ၵူတ်ႉၵႂႃႇၵူတ်ႉမႃးလႄႈႁွင်ႉဝႃႈ“မိူင်းၵူတ်ႉ” ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ၊ ယူႇႁိုင်ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သႅင်သေ မၢၼ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်တႆးဢမ်ႇပီႇလႄႈ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “မိုးကုတ်”ၼႆ၊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ သမ်ႉႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်မၢၼ်ႈသေ ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ “Mogok”ၼႆယဝ်ႉ ၊ တႆးႁဝ်းသမ်ႉ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ႁွင်ႉ ဝႃႈ “မိူင်းၵတ်း”ဢမ်ႇၼၼ် “မိူင်းၵူတ်ႉ’’ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁွင်ႉယဝ်ႉသေ ၸူးႁွင်ႉၸွမ်းသဵင်ပိူၼ်ၵႂႃႇလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆ မႃးတေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ၊ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈတႆး ၵဝ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢႆတူဝ်လႄႈ တႅမ်ႈၼိုင်ႈတူဝ်ဢွၵ်ႇလႆႈပဵၼ်ႁႃႈသဵင် လႂ်၊ မိူဝ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထွင်ၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႃႈ (မိုင်ၵုတ်) ၼႆသေတႃႉ မၢင်ၵေႃႉၸူးဢဝ်တီႈပွင်ႇငၢႆႈမၼ်းသေႁွင်ႉဝႃႈ “မိူင်းၵုတ်ႈ” ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်
WordPress is a favorite blogging tool of mine and I share tips and tricks for using WordPress here.


text:
ၼမေႃးတတ်သ ၽၵဝတေႃး ဢရႁတေႃး သမ်ႇမႃႇပုတ်ႉထတ်ႉသ
တိသရၼင် ဢႁမ်ဝၼ်တႃႇမိ သပ်ႉပတႃႇ
------------------------------------------------
1) ၸင်ႇၼႆႉၶႃႈတၵ်းယွၼ်းဝႆႈြၽႃး တြႃး သင်ႇၶႃႇ ၸဵမ်ဢၼ် ပိတႃႇမႃႇတ ဢၸႃႇရိယႁႃႈၸဝ်ႈ တူဝ်ၶႃႈ ဝႆႈလဝ်ႈ ၵုင်ႇၸဝ်ႈငဝ်းၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈၶဝ်ႈသြႃႇတူၼ်လူင်ဝတ်ႉမႂ်ႇ လင်ယႂ်ႇထႆးၸိုင်ႈ တူဝ်ၶႃႈႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈမႃးပိုင်ဢဝ်ၵုင်ႇတ၊င်ႇ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ တ၊င်းရႁ၊ၼ်းသင်ႇၶႃႇ မထေႇ ၶႃႈတၵ်းဝၼ်ႇေတႇၵႃႇရဝ ဢူးတိၵ်ႉၶျႃႉ မူပ်ႈဝႆႈ ယွၼ်းလႆႈ သိူဝ်းသႃႇ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ တၵ်ႃႇ ၵတ်းၸိုၼ်ႈေဢးယဵၼ် ၵ၊င်းလွတ်ႈေၽးၶဵၼ်ႄလ---၊
2) တင်ႈေတႇဢဝ် ပီႇၸၼႃႇ ဝိၼႃးထီးၼႆႉၵႂႃႇ သမ်ႇသရႃႇယ၊ဝ်းယိုၼ်း ဝၼ်းလိုၼ်းမိူဝ်းႁိုင် ေတႃႇထိုင် ၽဝၵူႈၸ၊တ်ႈၵူႈပ၊ၼ် ႁႂ်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈယူႇလီ ၵိၼ်ဝ၊ၼ် မီးၵ၊ၼ် မီးင၊ၼ်း ဝၼ်း"ၶိုၼ်း" မီးငိုၼ်း မီးၶမ်း မီးသႅင် ၵွင်ၵႅင် ၼႂ်းႁွင်ႈ ၼႂ်းႁိူၼ်း ၼႂ်းေယး ပိၸ်းေၸးၼမ်လူင် ႁႂ်ႈလႆႈဢဝ်တ၊ပ်ႈတ၊ၼ်းပူင်ေယႃးတ၊ၼ်း ၽႂ်" မၼ်း" ၵျူဝ်း"တ၊ၼ်း" ေၸႇတၼႃႇယႂ်ႇမႂ်ႇဝႆး ၵူႈယိင်းၵူႈၸၢႆးေၵႃႈ ႁႂ်ႈေပႃးဢွင်ႇၵတ်းယဵၼ်ႄလ---- ၵႃႈပဵၼ်လဵၵ်ႉယႂ်ႇမႂ်ႇၵဝ်ႇ မ၊ဝ်ႇသ၊ဝ်ႁ၊တ်ႈႁၢႆး ၵူႈယိင်းၵူႈၸၢႆး ၵူႈၶိင်းၵူႈၼၢႆးယႃႇေပႁႂ်ႈမၼ်းၵ၊တ်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၼင်ႇ ၵႂ၊မ်းမင်ႇၵလႃႇ သူႉတွင်းၶႃႈႁဝ်းတိူင်ႇၶ၊ၼ်လ၊တ်ႈၼႆႉတႃႉ၊
3) ၼွၵ်ႈလ၊င်ႇပျ၊င်ႇေသ ဢၼ်ၶႃႈဝႆႈလဝ်ႈ ၵုင်ႇၸဝ်ႈတင်းႁႃႈ တူဝ်ၶႃႈဝႆႈယဝ်ႉေသၶျႃႇ သင်ႇၶႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ ၵူႈပႃးတီႈၶႃႈဢိူဝ်း--၊ ၵမ်ႉၼႆႉ သမ်ႉေတတၵ်းလ၊တ်ႈေၼ ပုတ်ႈတွၼ်း ပုတ်ႈပႅင်း ၸႅင်ႈလႅင်းလင်ႇၵႃႇ ၶႃႈႁဝ်းတိမႃႇၸရေးေႁႃးေပးေၼပၼ် ႁႂ်ႈဢၼ်မွင်းငိၼ်းလိၼ်းသႅင်ၵႂ၊မ်းၶမ်း ပီလႂ် ပီလႂ် ၶတ်းၸႂ်မႃးေႁႃး သဵင်ဢၼ်ၵႂ၊မ်းဝ၊ၼ် ၽေႃးေၽႃး ေႁႃးပၼ်သၵ်းၵမ်း- သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈဢၼ်မႃးႁဵၼ်းဢဝ်ၵႂ၊မ်းထမ်း ႁႂ်ႈႁူႉပွင်ႇၸႂ်လီ"င၊မ်း" ၵပ်း"တ၊မ်း" ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈပႃးႁႂ်ႈေပႃးလႆႈၵတ်းယဵၼ် လွတ်ႈေၽးၶဵၼ် ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢွင်ႇၵႂႃႇ--- သူၵဝ်ႁဝ်းႁႃး တင်းၸိူဝ်း ၶိူဝ်းတႆးၵူႈတီႈၵူႈတ၊င်း ၵႃႈတ၊င်းလၢႆ ၽွမ်ႉၶတ်းၸႂ် မႃးႁူမ်ႈလူႇပူႇေၸႃႇ ရတၼႃႇ--။
4) မိူဝ်ႈၼႆႉမႅၼ်ႈေၵႃႈမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈသၵရဵတ်ႈဢၼ်ၶပ်ႉၼပ်ႉၵႂႃႇ သႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ 2560 ၼီႈ ပီၽ၊ၼ်ႇ သ၊င်ႇၵျ၊ၼ်ႇယဝ်ႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ထုိင်ထႅင်ႈ ၼႂ်းဝႃႇ သင်ႇၶႃႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ၵူႈၵွျင်းၵူႈၵ၊ၼ်ႇ ၵျ၊ၵ်ႈဢ၊ၼ်ႇၼႂ်းလိၵ်ႈ ၼိမိၵ်ႈတမ်းတ၊င်ႇ ၼႂ်းၶႂ၊င်ႇထႆးၸိုင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းၼႆႉၼင်ႇႁိုဝ်ေတပဵၼ်တီႈပုိင်ႈဝ၊င်းလူႇ ၽိၵ်ႉၶုသင်ႇၶႃႇ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်ႃႇေတလႆႈပူႇၸႃႇၵႃႇရဝလူႇဝႆႈ ႁဝ်းၶႃႈႁႂ်ႈၶျ၊မ်းသႃႇ -- ၵူႈေၵႃႉၵူႈတၵ်ႃႇၼႆေၵႃႈေတမီးႁိၵႈဢူၽုင်း ထုင်းရႃႇၸဝ၊င်ႇတႆးေၵႃႈေတလႆႈၵိုၵ်းပိုၼ်း၊ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈမႂ်ႇ"ၵဝ်ႇ"ေပႃးဝႃႈဢွင်ႇယဝ်ႉ ၸူပ်းယဝ်ႉ B.A, M,A, PhD ယဝ်ႉၼႆေၵႃႈ ၶႅၼ်းေတႃႈသင်ႇသွၼ်ပၼ်ထႅင်ႈၸိူဝ်းသ၊င်ႈသဝ်းဝ၊ၼ်ႈမိူင်းၵဝ်ႇဢၼ်ပႃႈလင်လိုၼ်းၼၼ်ႉတႃႉ။
5) ဢၼ်တတႃႇၼိဢိတမ်သမယမ် ယ၊မ်းလဵဝ်တူဝ်ၶႃႈတပေးေတႃႇ ဢၼ်လႆႈမႃးေႁႃးေၽႃႇလင်ႇၵႃႇ ဝႃႇၸႃႇ ၵႂ၊မ်းၸိုဝ်ႈ တီႈသိုဝ်ႈလ၊ၼ်းမ၊ၼ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇယူိင်းယ၊ၼ်ႇတွၵ်ႉတိူဝ်ႉ၊ ပီႇေဢႇ၊ ဢႅမ်ႇေဢႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈဢၼ်ဢွင်ႇငၢႆႈႁဵတ်းငၢႆႈၵူႈၸဝ်ႈတီႈၶႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းဝႃႇ ဢွၵ်ႇဝႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်တၵ်ႃႇေၵႃႉဢၼ် ၵႆႉလူႇၵႆႉထ၊ပ်ႈ ၵူၼ်းၸ၊ပ်ႈၵပျႃႇ ပတ်ႉထၼႃႇ ယွၼ်းသူး တိၵ်ႉထ၊ၼ်ႇၼႆႉယႃႇၵ၊တ်ႈ - သင်ႇၶႃႇမျ၊တ်ႈမီးႁိၵ်ႈၽုင်းၵုင်ႇေတႇၸႃႇ ၵုင်ႇယႂ်ႇၼႃႇ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်ႃႇယွၼ်းသူႉတွင်းပၼ်။
6) ပီၼႆႉငဝ်ႈငႃႇသင်ႇၶႃႇ သင်ႇၶ - မုၼ်ၸ၊င်းၸဝ်ႈပိၼ်ႇေတႃးလ၊ ၸဝ်ႈၶူးေတႇၸၺႃႇၼ၊ ၸဝ်ႈၶူး တွၵ်ႉတိူဝ်ႉ ၼႃႇရိၼ်ႇတ၊ ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်တိသႃႇရ၊ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃႇေၽႃး ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆေၵႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူႈၽဝ်ႇၽဝ်ႇ ၶဝ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ေၵႃႉႁတ်းႁ၊ၼ်ယဝ်ႉ-- ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႄၼသဵၼ်ႈတ၊င်းၵႂႃႇ လွၵ်းလၢႆးသႃႇသၼႃႇေၵႃႈ လႆႈလႅင်းႁၼ်ယဝ်---၊ ၸင်ႇဝႃႈႁဝ်းၶႃႈတၵ်ႃႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ တွင်းမၢႆၶိုတ်ႉၶူၼ်ႉဝူၼ်ႉမႃး ၸဵၼ်းၸႃးလီလီ ႄလ--- သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈမင်ပႃးေၵႃႈဢွင်ႇမႃးပီၵၢႆ မင်ပႃးေၵႃႈဢ၊င်ႈေတသိုပ်ႇသၢႆႁဵၼ်းႁႂ်ႈေပႃးသုတ်းဝႆးဝႃႈၼႆ - မင်ပႃးေၵႃႈေသးလၢႆသုတ်းေၵး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁ၊မ်းမီးငိုၼ်းေပးၼႂ်းထွင်း မင်ၵွျင်းသဝ်းၵႆ ပီႈၼွင်ႉတင်းလၢႆတင်းလၢႆ ဢမ်ႇႁၼ်ၽႂ်မႃးလွင်းမႃးတ၊ၼ်း မင်ပႃးေၵႃႈၶိုင်ႁႃဢ၊ၼ်းမိူဝ်းသဝ်းၶိုၼ်းမိူင်းလင် ဝူၼ်ႉၵႂ၊င်ၼုင်းမဝ်း မင်ပွၵ်ႈမင်ၵမ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ေသတႆးႁဝ်းဢမ်ႇၸွမ်းႁၼ်ႄလႈ--- ၼႆႉေၵႃႈလီလႆႈဢီလူၸႂ်လဵၵ်ႉၼႅၼ်ႇၼႃႇ - တႃႇသူႄလႈ ႁဝ်းၶႃႈ လီလႆႈႁူႉပွင်ႇၵၼ်ဝႆႉပီၼႃႈ ယႃႇေပႁႂ်ႈပဵၼ်ၼင်ႇၸိူဝ်းၼႆၶႃႈ ၵူဝ်ပိူၼ်ႈထ၊င်ႇထိူမ်ဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇေမႃၸွႆႈၵၼ်ၶႃႈၼႆယဝ်ႉ---။
7) ၸင်ႇဝႃႈလီလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တုင်းၽ၊င်းယဝ်ႉ ၶုၼ်ၼ၊င်းၸၢႆးယိင်း ၶိင်းၼၢႆး ေလႃးဢႃဢိူဝ်ႉ ၵႆယ၊ၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈမႃးႁႃတႃၼမ် မႃးပၼ်မႃးတ၊ၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မႅၼ်ႈေၵႃႈမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈပီလူင်ဝၼ်းႁ၊င်း ၸဝ်ႈၸ၊င်းႁဝ်းၶဝ် မႃးႁပ်ႉတႃၼမ်တ၊င်းတ၊ၼ်း သွမ်းၼႂ် သွမ်းဝၼ်း ႁဝ်းၶႃႈယိူင်းဢ၊ၼ်းသူးလီ မိူင်းၽီႁိုဝ်လွႆး- ၸဝ်ႈေဝယႃႇဝိၸ်ၸႃႉ ၸဝ်ႈတႃႇၼ ႁဝ်းၶဝ်မႃးၶိုၼ်ပ၊င်ပွႆး ၸဵမ်ၶဝ်ႈၸဵမ်ၽၵ်းတၵ်းသေလွႆးလွႆး ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈ ၸူမ်းေသပ၊င်ပွႆး လႆႈမႃးၶျႃႉသူး လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸဝ်ႈတႆးၵူႈတူၼ်ၵူႈပႃးၵၼ် လႆႈမႃးၽွမ်ႉၺႃးႁၼ် ၽႂ်ေၵႃႈသိူဝ်းသႃႇ-- တူၺ်းလူ သွမ်းၼႂ် မီးေသၼ၊င်းပီး ၼ၊င်းလွတ်ႈၼႆႉေၵႃႈမီးေၸႇတၼႃႇ--၊
8) လူိဝ်ၼႆႉပႆႇၵႃးမီးမႃးထႅင်ႈ ယိင်းဢွၼ်ႇ ၸၢႆးဢွၼ်ႇၵူႈတီႈ ၽႂ်ေၵႃႈလႆႈမႃးပိုတ်ႇၵီႈေၸႇတၼႃႇ လႆႈမႃးႁူပ်ႉႁၼ်သင်ႇၶႃႇတႆးၸဝ်ႈ ၽႂ်ေၵႃႈၸႂ်ဢမ်ႇသဝ်ႈ ဝဝ်းလ၊င်ႇ ဝႆႉေသၸႂ်သႂ၊င်ႇၸႂ်ၸိုၼ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တႆးတၵ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဝႆႉသႂ်ႇၸႂ်မူၼ်ႈ ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈဢွၼ်ၵၼ်မူၼ်ႈလူၺ်ႈ တႃႇၼ သီႇလ ၸႃႇၵ ၽႃႇဝၼႃႇ ယွၼ်းၵႂႃႇတီႈထွတ်ႈ မူိၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းၼႆႉ ၽႂ်ေၵႃႈပွင်ႇႁွတ်ႈ ၵွျင်းထွတ်ႇဝတ်ႉမႂ်ႇ မီးသႂ်ႇထႆးၸိုင်ႈ ပဵၼ်တီႈပိုင်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၵူႈတီႈၽွမ်ႉမႃးသူႇ တီႈယူႇတ၊ၼ်းထ၊ပ်ႈ ယုၵ်ႉဢ၊ပ်ႈၶူဝ်းလူႇ မျုဝ်းၵူႈၸိူဝ်ႉလၢႆလိူင်ႈ ၵူႈဢႃးတိတ်ႉဢမ်ႇပိူင်ႈ ပဵၼ်တီႈတႆး လႆႈသိူဝ်းသႃႇ လႆႈမႃးႁူပ်ႉသင်ႇၶႃႇတႆး ၵူႈလၢႆဝ၊ၼ်ႈ လၢႆမိူင်း ႁူိင်းၶႅပ်ႉလိူဝ်တွၼ်း ၽွၼ်းပုၼ်ႈတႆးေၵႃႈလီႁႅင်း ၽႂ်ၽူႈလႂ်ႄလႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ေၵႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈသပ်းလႅင်းပၼ်ယဝ်ႈ--။
9) သင်ႇၶႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၵူႈၸဝ်ႈတီႈၶႃႈ ၸဝ်ႈဢၼ်လႆႈသွၼ်ဢဝ် ပႃႇလိ ၽႃႇသႃႇ မျ၊ၼ်ႇမႃႇ မိူင်းမ၊ၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉေသၵေႃႈ မင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ လီၸ၊ၼ်ႈၼႃႇၼႃႇ မင်ပႃးေၵႃႈၼပ်ႉဢ၊ၼ်ႇ ပီၵႂႃႇ ႁိုင်ၼႃႇေတႃႇေတႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ေပႃးဢွင်ႇ ႁွတ်ႈပွင်ႇထိုင်တီႈ မင်ပႃႈမင်ၸဝ်ႈႁဵၼ်း ဢဝ် 3 ပီ 4 ပီ ႁိုင်ၼႃႇေတႃႇေတႃႇ ႁိုင်ၼႃႇေတႉေတႉ ၽႂ်ေၵႃႈဢမ်ႇတၼိူင်ႇေပႉ ဢမ်ႇတၼိူင်ႇတွပ်ႇ မင်ပႃးေၵႃႈ ႁွပ်ႇဢဝ်ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢ၊ပ်ႈၶိုၼ်းၸႃႇၶျႃႉ လူႇတ၊ၼ်းတႃႇၼ ပၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်မႃးမႂ်ႇ ၼမ်ယႂ်ႇေတႃႇေတႃႇ ေတႃႈၵႃႈဢမ်ႇလိူဝ်ေသ ၸဝ်ႈၶူးေၼႃႇလႅင်းေတႇၸ ေမႃေသထမ်ႇတြႃးေတႇသၼႃႇ ၸင်ႇဝႃႈမၼ်းယ၊ပ်ႇၼႃႇ တွၵ်ႉတိူဝ်ႉ၊ ပီႇေဢႇ ဢႅမ်ႇေဢႇ ထမ်ႇမၸႃႇရိယ ေပႃးၶႅၼ်ႇၵျႃႉဢွ င်ႇလႆႈ တီႈၼႆႈ ၸႂ်ထ၊ၼ်ႈေပႃးဢမ်ႇသႃႇ ၵူႈၽႃႇသႃႇ မိူဝ်ႈယ၊မ်းတွပ်ႇ ၽႂ်ၸဝ်ႈလႂ်ေၵႃႈ ၵူဝ်ဢမ်ႇပႃးၸိုဝ်ႈပႃးသဵင်ယဝ်ႉ--။
10) ၸင်ႇဝႃႈၶႃႈေတဢမ်ႇလ၊တ်ႈဢဝ်ပုၵ်ႈမၼ်းယ၊ဝ်း ၶ၊ဝ်းမၼ်းတၵ်းႁိုင် ၶႃႈေတၶုိင်ႁႃၶျႃးဝင်း သ၊င်းလ၊င်းသပ်းေၽ ေပႃးႄၼမႃးေၸး ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇၵႆ ၵူဝ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႁႃလူတ်ႉေမး တ၊င်းမိူဝ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵူဝ်ဢၼ် ၶႂ်ႈမိူဝ်းၽႂ်းၶ၊ၼ် ေပႃးဢၼ်ေႁႃးယ၊ဝ်း ၵူဝ်မဝ်းတႃႇၼွၼ်း ၶႃႈေတယွၼ်းပူတ်းဝ၊င်းသဵင် ေၶႃႈၼဵင်ယ၊ဝ်းေၶႃး သဵင်လင်ၽေႃးေၽႃး မင်ၵေႃႉၼွၼ်းႁိုဝ်ၸ၊မ်းေၼႃး တီႈၼႆႈၶႆႈလိုဝ်ႈလင်ႇၵႃႇ ဝႃႇၸႃႇၵႂ၊မ်းသဵင်ႄလႈ--- ယွၼ်းလႆႈဝႆႈလူႇပူႇေၸႃႇၶုပ်ႉၶဝ်ႇ တဝ်ႉသွၵ်ႇ မွၵ်ႇၵၼ် တိုၼ်ႇၵၼ်ႄလႈတႆး ၵူႈယိင်းၵူႈၸၢႆး ၵူႈၶိင်းၵူႈၼၢႆး ႁႂ်ႈမီးမင်ႇၵလႃႇ သျ၊မ်းသႃႇလီယဝ်ႉ လီထႅင်ႈ ၵႃႈပဵၼ်ငိုၼ်းရတၼႃႇ ၶမ်းရတၼႃႇ သႅင်ရတၼႃႇ ၵ၊ၼ်င၊ၼ်း ရတၼႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယႃႇေပႁႂ်ႈမၼ်းႁဵဝ်ႁၢႆႁႅင်ႈ မႃးထႅင်ႈမႃးထႅင်ႈ သီႇၸဵင်ႇပႅတ်ႈၽႃႇ သီႇၼႃႇပႅတ်ႇၽၢႆႇ ဝၢႆႇၵႂႃႇ ၽႂ်လႂ်ႂ် ၶႂ်ႈပၼ် ၶႂ်ႈပူဝ်ႉၶႂ်ႈေပး - ေပႃးမီးပိတ်ႉေၸး ယႂ်ႇၼမ်ယဝ်ႉ ဢွၼ်ၽွမ်ႉၵၼ်လူႇတ၊ၼ်းၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈလူၺ်ႈတႃႉ။
တွၼ်ႈၶွတ်ႇယွတ်ႈ
11) ၽွၼ်းလီ ဢၼိသမ်ႇသ ၽရၼႃးမုၼ် ဢၼ်သူၵဝ်ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈလူႇလႆႈတ၊ၼ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၽဝၸ၊တ်ႈလႂ် ပ၊ၼ်လႂ် သေၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈယူႇလီၵိၼ်ဝ၊ၼ်၊ ႁႂ်ႈလႆႈမူၼ်ႈမူၼ်ႈေၵျႃႇေၵျႃႇ လူၺ်ႈ မႅတ်ႉတႃႇ ၵရုၼႃႇ မုတိတႃႇ ဢုပႅၵ်ႉၶႃႇ ပျ၊ၼ်ႇမႃႇၸူႇြတႃးသီႇပႃး၊ တြႃးၽူႈၵူၼ်းလီၸႅတ်းပႃး၊ ပုင်ႇၺၵိရိယႃႇသိပ်းပႃး၊ ပႃႇရမီႇသိပ်းပႃး၊ ေပႃးထိပၵ်ႉၶိယ သ၊မ်သိပ်းၸဵတ်းပႃး၊ မင်ႇၵလႃႇတြႃး သ၊မ်သိပ်းပႅတ်ႇ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈယွတ်ႇယႅတ်ႇေသဢၼ် မုၼ်မၼ်ၵျူဝ်းေပး တ၊င်းလၢႆမူတ်းေၸး ၸႅင်ႈလႅင်း ႁႂ်ႈပႃးၸိုဝ်ႈပႃးသဵင်- ၽူႈလႂ်ေၵႃႈသမ်ႉ ႁိုဝ်တၵ်းမႃးတဵင် ၸွမ်းၽဝငူၺ်ႇ ငိူၼ်ႈသူၺ်ႇၺႃႇ ဝၼ်းဝၼ်းၶိုၼ်းၶိုၼ်း မၼ်းတုိၼ်း မူၼ်ႈလူၼ်းၸႂ် ၸ၊တ်ႈၶမ်းလႂ် ေပႃးမူၼ်ႈေပျႃႇသႃႇ၊
ဢမ်ႇမီးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈယႃႇေပႁႂ်ႈႁူႉ ဢမ်ႇႁူႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ယႃႇေပႁႂ်ႈလႆႈမီး တႆႇမႅၼ်ႈၶယီးတီႈသႃႇ ယူႇၵႂႃႇၼႂ်းဢၼ် သမ်ႉပတိၸ၊ၵ်ႈသီႇယိူင်ႈ 10 ၶိူင်ႈ ဢၵျူဝ်းၵျီႇေၵႇ ေပႃးေတႃႇ ဢရိမိတ်ႉေတႇယပွႆးၸဝ်ႈပႂ၊င်ႉသူႇၼႃႈ သူၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈေပႃးႁွတ်ႈသူႇၵႂႃႇ ယႃႇေပပိူင်ႈမႅၼ်ႇယႃႇ ငဝ်းဢွၵ်ႉတိၼ်လ၊င်း ၸၢႆးေၵႃႈတူၵ်းလႆႈပဵၼ်ရႁ၊ၼ်းတႃႇသႂ်ၸိုၼ်ႈသ၊င်းလ၊င်း၊ ယိင်းေၵႃႈတူၵ်းလႆႈပဵၼ် ရႁ၊ၼ်းၸႅတ်ႈသႅင်ၼ၊င်း ၽႅဝ်ႁွတ်ႈႁဵင်းတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉသႅင်ဢ၊င်းပုၼ်ႉတႃႉ မုၼ်ယႂ်ႇမုၼ်ေၼႃး။
သႃထု သႃထု သႃထု
ေၵႃႉတႅမ်ႈလူႇပူႇေၸႃ ႇေႁႃးဢ၊ၼ်ႇ
ၸဝ်ႈၸရေးတိမႃႇ (လွႆၶႂ၊င်) ဝ၊ၼ်ႈလူင်ၼွင်လႅင်
ဝဵင်းပ၊င်လူင်
ဝၼ်းထိ 23ႇ8ႇ2017


text:
တၢင်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈဢၢႆႈလႄႈ တင်းၵုင်းမူင်ႈၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉလွႆ TNLA တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မီးႁဵင်ပၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈ ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈႁူမ်ႈသဝ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈငိၼ်းၼင်ႇၼႆ။
ၵမ်းၼႆႉပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးၶႃႈလႃႈ ပေႃးႁဝ်းမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းၸွမ်းၼႆ တီႈပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၵႆၵၼ်တၢင်းတီႈဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4-5 ။ ဢၼ်ပီႈ ၼွင်ႉလွႆ TNLA မႃးလေႃႇတိုၵ်း ပီႈၼွင်ႉသိုၵ်း SSPP ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉလွႆ TNLA ဢိၵ်ႇပႃးပီႈ ၼွင်ႉၵူဝ်းၵၢင်ႉ ပီႈၼွင်ႉ AA ရၶႅင်ႇၶဝ် လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇလေႃႇတိုၵ်း သိုၵ်းၶၢင် KIA တႄႇဢဝ်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 26 ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉလႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်းဢူၺ်း လီၵၼ်ယဝ်ႉ ၶဝ်တေဢမ်ႇၸၢင်ႈၵွတ်ႇၵႆႇသေတူၺ်း ၵႃႈတၵ်းတေလႆႈၶဝ်ႈတိုၵ်း တေႃးၸွမ်းဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေလႆႈၸုၵ်းမၼ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းယဝ်ႉ လႆႈႁၼ်ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃး ဝႆႉၶႃႈၼေႃႈ။
ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းၸွမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉ AA ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉၵူဝ်းၵၢင်ႉ ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉလွႆ သၢမ်ၸုမ်းႁူမ်ႈၵၼ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသေတႃႉၵေႃႈ ႁဵတ်းသင်လႄႈ သမ်ႉပေႃးလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်း မၢၼ်ႈ လႃႇၼႆၸိုင်၊ AA ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းဢမ်ႇမီးၼႃႈတီႈပၵ်းသဝ်း ၼိမ်မၼ်ႈႁၢင်းမၼ်း ၵူၺ်းတူင်ႉၼိုင် ၵႂႃႇၸွမ်းဢဝ် ၸွမ်းၶိင်ႇၸွမ်းယၢမ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်ၸိူဝ်းၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႃႈတီႈပၵ်းသဝ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မီးယူႇ ၼိမ်ၼႅၼ်ႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ သမ်ႉပဵၼ်ၼိူဝ်လႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇလႄႈ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်း ၶဵၼ်ၸွမ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈၼေႃႈ။
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ယူႇတီႈ TNLA ပီႈၼွင်ႉလွႆၼႆႉ ႁဵတ်းသင်လႄႈ တင်း ပီႈၼွင်ႉ RCSS ၵေႃႈ မၼ်းတိုၵ်းတေႃးမႃး ဢိင်ၼိူဝ် ၶေႃႈၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ သိုၵ်း RCSS/SSA လွႆတႆးလႅင်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်း NCA သေ ပဵၼ်မႃးယူႇၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3-4 ပီယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 4-5 သမ်ႉ လေႃႉတိုၵ်းတၢင်း ပီႈၼွင်ႉ သိုၵ်းတႆး SSPP ၼႆႉသမ်ႉယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 1-2 ပူၼ်ႉမႃး ယူႇတီႈၸုမ်း PC ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဢုပ်ႇၸွမ်း ပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈႁႆးလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉမႃး။ ၸၢင်ႈဝႃႈလႆႈ ပေႃးၸိူင်ႉၼႆမႃး ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉလွႆၼႆႉ တီႈတၢင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ မၼ်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း တီႈတင်း RCSS ၵေႃႈမၼ်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း တီႈတၢင်းၸုမ်း ဢူၺ်းလီမၼ်း မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ SSPP ၵေႃႈ မၼ်းပိုတ်ႇၼႃႈ သိုၵ်း တေႃႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈလႃႇ၊ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈသင်ၶႃႈလႃႇ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ မၼ်းထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း။
TNLA ၸႃႉႁႃၵိူတ်ႇမီးမႃးထႅင်ႈ ၼႂ်းပီ 2009 -2010 ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈတႄႇ တေဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈ NCA ၼႆႉ ယူႇတီႈတပ်ႉလွႆၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းၸိူဝ်းတေဢုပ်ႇၸွမ်းၼႂ်းၵၢၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇမႃး ႁဵတ်းသမ်ႉ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇသမ်ႉၶိုၼ်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ AA ဢိၵ်ႇပႃးတၢင်း TNLA လႄႈ သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၸႃႉႁႃၵိူတ်ႇမႃးမီးဝၢႆးလင်ၼႆႉၵူၺ်း ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႆလႄႈ မိူၼ်တင်းဝႃႈ လႆႈပၢႆႇပၢၵ်ႈပႅတ်ႈၶဝ်။ ၼႆၼႆႉ ၶဝ်ၸင်ႇလုၵ်ႉတီႈ UNFC ယဝ်ႉ ၵႂႃႇမီးၸွမ်း FPNCC ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။
ယူႇတီႈ TNLA လႆႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇလၢႆၾၢႆႇလၢႆတၢင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးတေမႃးထတ်းသၢင်ငၢႆႈငၢႆႈတႄႉ မၼ်း ၵူၺ်းတႄႇမၼ်းႁဵတ်းပိူဝ်ႈတႃႇ မၼ်းပဵၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ႁႂ်ႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယွၼ်းႁပ်ႉဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း ၶႂ်ႈဝႃႈၼၼ် ၵူၺ်း။
ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းႁဵတ်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတၢင်းလူဝ်ႇၵၢင်ၸႂ်မၼ်း ဢၼ်လဵဝ်ႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ ပေႃႈလဵင်ႉမၼ်းႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တၢင်းလင် တေမီးမိုဝ်းထႅင်ႈၶွၼ်ၼိုင်ႈႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃး ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇမႃးဝူၼ်ႉလိုၵ်ႉတူၺ်းၼႆတႄႉ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆးတင်းသွင်ၾၢႆႇ တေၸၢင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈၵၼ် ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ႁဵတ်းသင်ႁဝ်းသမ်ႉဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ႉၶႃႈလႃႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်မႃးၵမ်းလႂ်သေတႃႉၵေႃႈ ဢၼ်မႃးတိူဝ်ႉသင်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်း။ ယူႇတီႈ TNLA လႄႈ RCSS တိုၵ်းၵၼ်ၵေႃႈ ၵူၺ်းပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်တႆး၊ ယူႇတီႈ TNLA မၼ်းတိုၵ်းတေႃးတေႃႇ SSPP ၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်တႆး။ သမ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇပီႈၼွင်ႉ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵၼ်လႄႈသင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တင်း TNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ်ၵၼ်လႄႈသင်။ ၵူၺ်းပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈမိူင်းတႆးယူႇတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်း ထဵင်ဢမ်ႇလႆႈ။ ၸိူဝ်းၼႆၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တိူဝ်ႉသင်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၶွတ်ႇလိူတ်ႈၵူၼ်း မိူင်းတႆးၵေႃႈလူႉပၢင်းၵႂႃႇ ၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈယၢမ်း။ ၼႆႉမၼ်းပဵၼ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်သုင်သုတ်း ၶွင်ၸုမ်းလႂ်ၽႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်းလႆႈ ဝူၼ်ႉၼပ်ႉသွၼ်ႇထိုင် ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃယူႇ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ၼႂ်းၵႄႈၼင်ႇၼႆ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆး သွင်ဢၼ်ၵေႃႈ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး လၢႆလွင်ႈလၢႆတၢင်း၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီး ၵၢၼ်ထၢင်ႇထိူမ်ၵၼ်သေယဝ်ႉ ပေႃးလႆႈၶဵင်ႈငႃၵၼ်ဝႆႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉႁၼ်ၸွမ်း။
ယွၼ်ႉၼၼ် ထိုတီႈ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC ပေႃးလႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ ယိုၼ်ႈယွၼ်းထိုင်တင်းသွင်တပ်ႉ သွင်ၾၢႆႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6 ပူၼ်ႉ မႃးၼၼ်ႉ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP တင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS လႆႈၶဵင်ႈၵၼ်ယူႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢိၵ်ႇလူၺ်းပႃးတင်း ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈလူတ်းယွၼ်ႇတေႃႇၵၼ်သေယဝ်ႉ ႁႃလၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈၶႆၵၼ်၊ ႁႂ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ပေႃးယဝ်ႉယႃႇၵၼ်သေၵမ်း။
ဢၼ်လႆႈၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ်မႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတႄႇမႃးပၼ်ႁႃ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ လိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ၼႂ်းပီ 2017 ပူၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 5-6 လိူၼ်။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈႁိၼ် ဢိူင်ႇမိူင်းၶုၼ် ၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ပၼ်ႁႃၼႆႉတႄႇတီႈၼၼ်ႈမႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်းယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ႁိုဝ် မီးႁိုဝ် ၵေႃႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ NCA ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဢၼ် လဵဝ်သေယဝ်ႉလႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ် ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ မီးပဵၼ် 20 ၸုမ်းပၢႆၼၼ်ႉ လႆႈတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ် ပဵၼ်ၵႂႃႇလၢႆၾၢႆႇလၢႆပႃႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ သိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ပေႃးလႆႈတႅၵ်ႈငၢၵ်ႈ ၵၼ်ၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမုင်ႈႁၼ် ငဝ်ႈငိူၼ်ႈမၼ်းတႄႉယဝ်ႉၸိုင် ယူႇတီႈၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်တင်းမူတ်း တင်းသဵင်ႈ ၵေႃႈ ၸၢင်ႈတေဝူၼ်ႉႁႃလႆႈ လၢႆးတၢင်းမၼ်းယူႇႁိုဝ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ယွၼ်းမုင်ႈမွင်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇ ယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈၵွၼ်ႇ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
ၶူးႁိုၼ်းၵႃယၢင်း (12/05/2018)


text:
Written by Sai Mawn Kham
Posted on 2016-09-02 08:17:11
လွင်ႈတႅၵ်ႇလႅဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇတီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈၾလေႃႇရီႇၻႃႇ Cape Canaveral ဢွင်ႈတီႈ ပွႆႇလၢဝ်ထဵမ်းၼူၾႆးၼၼ်ႉ လၢဝ်ထဵမ်း ၶွမ်ႇပၼီႇၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် ဢၼ်တေႁဵတ်းပၼ် ဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ ဢႃႇၾရိၵ ၽႂ်းၽၢႆၵေႃႈ လႆႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇလႄႈ Mark Zuckerberg လၢတ်ႈဝႃႈ လီၸႂ်လူႉတႄႉတႄႉၼႆယူႇ။
လၢဝ်ထဵမ်းၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ Amos-Six ဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉ တမ်ႈတီႈ ၼူၾႆး Folcon Nine ၼႆႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၸၢမ်းသေ ပႆႇလႆႈပွႆႇၶိုၼ်ႈၵၢင်ႁၢဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈတႅၵ်ႇလႅဝ်ၵႂႃႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈ တိုၵ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉမၼ်း ၼူၾႆးၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈတႅၵ်ႇလႅဝ်ၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလိုၵ်ႉသေၵေႃႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။
Source : BBC News
Photo : trbimg.com


text:
ဝၼ်းဝႃႊလႅၼ်ႊထၢႆႊၼ် ပဵၼ်ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈ(ၶရိသ်ႉထဵၼ်ႊ)ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၽူႈၸိုဝ်ႈ- ဝႃႊလႅၼ်ႊ ထိၼသ်ႊ(Priest Valentinous) ဝႆႉၼိူဝ်ၵူၼ်းႁၵ်ႉၵၼ်(မၢဝ်ႇသၢဝ်ၵူႈႁၵ်ႉၵၼ်) မိူဝ်ႈပူၼ်ႉ မႃးမွၵ်ႈပီၶရိသ်ႊတ် 270 ၼီႈၼၼ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၵရိၵ်ႊၸဝ်ႈၶလေႃးတိဢုသ်ႊ(Cluadius) တူၼ် ထူၼ်ႈ (2) မိူင်းၵရိၸ်ႊႁၢမ်ႈမုၼ် ၸဝ်ႈၶရိသ်ႉတ်ၶဝ် ႁဵတ်းပၢင်ၵိၼ်ၶႅၵ်ႇၵူပ်ႉၵူႈပၼ်ၵူႈမၢဝ်ႇ သၢဝ် ၵွပ်ႈပဵၼ်ၽွင်းမီးသိုၵ်းသိူဝ်၊ ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်း သိုၵ်း။ မုၼ်ၸဝ်ႈဝႃႊလႅၼ်ႊထိၼသ်ႊ သမ်ႉ လၵ်ႉႁဵတ်းပၼ်ပၢင်ၵိၼ်ၶႅၵ်ႇၵူႈမၢဝ်ႇသၢဝ်လႄႈၺႃးတူသ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယူႇၼႂ်းၶွၵ်ႈၶင်ၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈ ႁၵ်ႉမႅၼ်ႈလုၵ်ႈယိင်းလဝ်းၽူႈ ၵုမ်းၶွၵ်ႈၶင်ၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈ ၼၢင်းၵျူႊ လိဢႄႊ(Julie)သေ မိူဝ်ႈဝၼ်း ၶုၼ်ၵရိၸ်ႊၶဝ်ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆတီႈမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 14 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈသင်ႇတၢႆတီႈၵေႃႉႁၵ်ႉမၼ်းၼၢင်းၵျူႊလိဢႄႊယဝ်ႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဝႃႈ- ၵေႃႉႁၵ်ႉမႂ်း ဝႃႊလႅၼ်ႊထၢႆးၼ်(Valentine, your lover) ၼႆ။ ဝၢႆးမၼ်းတၢႆယဝ်ႉလၢႆသိပ်းပီ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢေးလူမၼ်း၊ ၼပ်ႉယမ်တၢင်း ႁၵ်ႉမၼ်း ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်မၵ်းမၼ်ႈဢဝ်ဝၼ်းဢၼ်မၼ်း တၢႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ(loving day or affectionate day)ၼႆသေ ဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်တၢင်း ႁၵ်ႉမၼ်းမႃး။ ယူႇမႃးဢၢၼ်ႇႁူဝ်သွင်ပၢၵ်ႇ ပီလိူဝ် မႃးၼႂ်း 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵင်ပီၼႆႉ ၸင်ႇဢဝ်ယဵၼ်းမႃး ပဵၼ်ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ ၶွင်ၼုမ်ႇသၢဝ်တင်း လုမ်ႈၾႃႉၸိူင်ႉၼႆ။
ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉၼုမ်ႇသၢဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇသၢမ်ၶမ်ႈ။ ဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်း ဢၼ်ၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၵဵင်းတွင်း ပူတ်းပႅတ်ႈသၢႆၸႂ်တၢႆၸွမ်းၵေႃႉႁၵ်ႉမၼ်းၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇမိူင်းၵိုင်ၼႆ ၼၼ်ႉၵေႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇသၢဝ်တႆးႁဝ်း ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် လီႁူႉၸွမ်းယူႇ။ ၽူႈႁူႉၶဝ်ႁၼ်ဝႃႈ- လိူင်ႈၶုၼ်သၢမ် လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇၼႆႉပဵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉ ဢၼ် ၼႄလွင်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတင်းယိင်း လႄႈၸၢႆးၼႂ်းၾိင်ႈၵူၼ်း(ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း) မိူဝ်ႈလိူၵ်ႈႁႃၵူႈႁူမ်ႈထူၺ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉယူႇ-ၼႆ။
ဢႃးၸၢၼ်ၼၢင်းပၶွင်ႊ ၼိမ်ႈမႁေမိၼ်ႊ (ၸဝ်ႈပိုၼ်းထႆး) လၢတ်ႈဝႃႈ- ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇသၢမ် ၶမ်ႈၼႆႉလီဢဝ်ပဵၼ် ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉၶွင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇသၢဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈတၢင်းႁၵ်ႉ ၶုၼ်သၢမ်လေႃး+ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ သွင်မၢဝ်ႇသၢဝ်ၶဝ်ၵႂႃႇယူႇ။ ႁႂ်ႈတွင်းငၢႆႈၼႆႉယင်းလီႁွင်ႉဝႃႈ- ဝၼ်း ဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ+ သၢမ်လေႃး (U Piam+Sarmlaw Day)ၼႆပွတ်းပွတ်းၵၼ်-ၼႆ။
ဝၼ်းဝႃႊလႅၼ်ႊထၢႆးၼ်(ၾရင်ႊ)တင်းဝၼ်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇသၢမ်လေႃး(တႆး) ပီပွင်းမၼ်းဢမ်ႇပၢႆႈပိူင်ႈၵၼ်။ သွင်ပၢၵ်ႇပီ ၼင်ႇၵၼ်လႄႈ ၼပ်ႉဝႃႈပဵၼ်ပၢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၼႆၵေႃႈယင်းတေလႆႈ။ ၵွႆးၵႃႈတၢႆယွၼ်ႉတၢင်း ႁၵ်ႉသေတႃႉ လွင်ႈတၢင်း ၶဝ်တၢႆဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ဝႃႊလႅၼ်ႊထိယသ်ႊ- ထုၵ်ႇတူသ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈတၢႆယွၼ်ႉတၢင်း ႁၵ်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈ(မၢဝ်ႇၵွႆး တၢႆ သၢဝ်ဢမ်ႇတၢႆ)။ ၵွႆးယွၼ်ႉမၼ်းႁဵတ်းပၼ်တၢင်းႁၵ်ႉၵူႈ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၶဝ်သေလၢႆႈထုၵ်ႇတူသ်ႈတၢမ်ႇတၢႆလႄႈ လူၺ်ႈ တၢင်းဢွမ်ႈယဝ်ႉလႆႈဝႃႈတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းႁၵ်ႉ ၼႆယူႇ(ဢမ်ႇၸႂ်ႈယွၼ်ႉတၢင်းႁၵ်ႉတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ-ပဵၼ်တၢင်း ႁၵ်ႉပိူၼ်ႈ တၢင်ႇၵေႃႉ)။
ဢူဝ်ႈပဵမ်ႈ-သၢမ်လေႃး- တၢႆယွၼ်ႉတၢင်းႁၵ်ႉ လူၺ်ႈလၵ်းၵၢၼ်ၾိင်ႈၵူၼ်းမိပ်ႇငႅၼ်း။ တၢႆယွၼ်ႉတၢင်း ႁၵ်ႉဢၼ်ၸိုၼ်ႈ သႂ်တင်းၼုမ်ႇလႄႈသၢဝ် ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉသုၼ်ႇတူဝ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းႁၵ်ႉပိူၼ်ႈ တၢင်ႇၵေႃႉ။ ၼႆႉၼႄဝႃႈပဵၼ် တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်တေႃႇသူႈ(သၢၼ်ၶတ်း)ၾိင်ႈၵူၼ်းမၢင်ယၢင်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇ မႅၼ်ႈၸွမ်းလၵ်းထမ်း(non-justice) ၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈဝႃႈပဵၼ်မႄႈပိူင်(တူဝ်ယၢင်ႇ)တေႃႇသူႈ၊ ၵၢၼ်တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼႂ်းၾိင်ႈၵူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉယိင်းတင်းၸၢႆးၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ ၼႆႉ မၼ်းၼႄဝႃႈဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉတႆး ၼၵ်းလိုၵ်ႉလိူဝ်သေဝၼ်း တင်း တၢင်းႁၵ်ႉလုမ်ႈၾႃႉတႄႉတႄႉ။
ၸွင်ႇပဵၼ်မႄႈပိူင်(တူဝ်ယၢင်ႇ)ၵၢၼ်သၢၼ်ၶတ်း(တေႃႇသူႈ) ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈႁိုဝ် ? ၸွင်ႇ(ပဵၼ် တူဝ်ယၢင်ႇ)လီယိူင်ႈႁိုဝ် ? ၵဵဝ်ႇတင်းလွင်ႈၼႆႉၶေႃႈဢၼ်လီဝူၼ်ႉတႄႉ တၢင်းဢၢၼ်းပၢႆးတိုၵ်းလီ၊ ၵွႆး တၢင်းႁဵတ်းလၢႆးတိုၵ်းၽိတ်းဝႆႉ။ ပၢႆးတိုၵ်း- ဢၢၼ်းတေႃႇသူႈၾိင်ႈၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၵ်းထမ်း။ ၾိင်ႈၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ ဢမ်ႇတြႃးတေႃႇ ယိင်းၸၢႆးၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈၵူႈႁူမ်ႈၼႃႈႁိူၼ်း တႃယေး ပဵၵ်ႉဝႃႈယူႇၼႂ်းတႃၶၢႆႇမဵတ်ႉတႃႇယူႇၵေႃႈယႃႇ။ ၵွႆးၵေႃႈ လၢႆးတိုၵ်း သမ်ႉႁႅမ်တူဝ်တၢႆသၢၼ်ၶတ်း လူၺ်ႈႁၢမ်းသတိ ႁၢမ်းပၺ်ႇၺႃႇ၊ တၢင်ႇလၢႆးမီးတင်းၼမ်သမ်ႉဢမ်ႇႁႃႁႂ်ႈႁၼ်။ လၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆး မီးပၼ်ႁႃလႄႈဢမ်ႇႁႃလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈသေႁႅမ်တူဝ်တၢႆလူၺ်ႈၼီပၼ်ႁႃ(ႁႅမ်တူဝ်တၢႆပၢႆႈပၼ်ႁႃ)၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တူဝ်ယၢင်ႇ(မႄႈပိူင်)ဢၼ်လီယိူင်ႈတႃႇၾိင်ႈၵူၼ်း။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ(ဝၼ်းဝႃႊလႅၼ်ႊထၢႆးၼ်-ဝၼ်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇသၢမ်လေႃး)ၵူႈပီ ၶေႃႈ ဢၼ်ၸၢႆးၼုမ်ႇ-ယိင်းသၢဝ်ၶဝ်လီဝႄႈၵႆၵႆၼႆႉ- ပႆႇတၼ်းယင်ႇႁူႉၼမ်ႉၸႂ်ၵၼ်လႄႈ မွပ်ႈတူဝ်မွပ်ႈၸႂ် ႁႂ်ႈၵၼ်တင်းပိုၵ်း၊ ယွၼ်ႉတၢင်း ႁၵ်ႉလူႉပင်း(ဢူၵ်းႁၵ်း)ၵွႆးလႄႈ ႁႅမ်တူဝ်တၢႆၼႄၵၼ်(ၼႄလွင်ႈ ငိူဝ်ႈငႃႉ-လွင်ႈဢမ်ႇတဵမ်ပျႃးတူဝ်ၵဝ်ႇ)၊ ၵႂႃႇၸွမ်းႁႅမ် တၢႆၵေႃႉႁၵ်ႉၵဝ်ႇႁဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် မၢဝ်ႇသၢဝ် ၸူႉႁၵ်ႉၵဝ်ႇႁဝ်း ဢဝ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇသၢဝ်ၶဝ်လီမီးဝႆႉ ၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်းၸႂ်၊ လီဢဝ် ၸွမ်းတိုဝ်းၸွမ်းယူႇတႃႇသေႇၼႆႉသမ်ႉ- မီးသတိ(ဢမ်ႇလူင်တူဝ်လိုမ်းၶိင်း)၊ မီးဝိရိယ (ဢမ်ႇ ယူႇ မဝ်ၵိၼ်မၢင်)၊ မီးသမႃႇထိ(ထူပ်းပၼ်ႁႃသင်ၵေႃႈ ဝႆႉၸႂ်ယဵၼ်-ဝႆႉၸႂ်ၼိမ်-တင်ႈၸႂ်မၼ်ႈသေႁႃလၢႆး ၵႄႈလိတ်ႈ)၊ မီးပၺ်ႇၺႃႇ(ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇႁႂ်ႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈမိူဝ်ႈထူပ်းပၼ်ႁႃသေလွင်ႈလွင်ႈ)။ ဢဝ်သီႇၶေႃႈၸိူဝ်းဝႃႈမႃးၼႆႉ မႃးႁူမ်ႈပဵၼ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၸႂ်သတ်ႉထႃႇ(တၢင်းယုမ်ႇယမ်၊ တၢင်းဢၢၼ်းႁဵတ်း၊ တၢင်းတေႁဵတ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ) သေ ဝူၼ်ႉလၢတ်ႈႁဵတ်း ဢဝ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႆႉပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်လီႁဵတ်းလႄႈဢၼ်ဢမ်ႇလီႁဵတ်း ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇသၢဝ် ၶဝ်ၼႂ်းဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉပီ 2018 ၼႆႉႁူမ်ႈတင်းမိူဝ်းၼႃႈၶၢဝ်းၵႆၸိူင်ႉၼႆ။
မွၵ်ႇၼၢင်းသီ(မွၵ်ႇၵုလၢပ်ႇ) ပဵၼ်မွၵ်ႇလိုဝ်းၸိုဝ်ႈ(popular) ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇ-ၵူၼ်းသၢဝ်ၶဝ် မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတၢင်း ႁၵ်ႉၼႆႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်းၶိူဝ်းၵရိၵ်ႊၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ- မွၵ်ႇၼၢင်းသီ(မွၵ်ႈၵုလၢပ်ႇ)ၼႆႉၼၢင်း ၼူၵ်ႉၵိၼ်ႇၼရီႇမႃးတၢႆ ၵိူတ်ႇၼႆသေ ဢဝ်ပဵၼ်မဵတ်ႇမၢႆတၢင်းႁၵ်ႉ(တူဝ်တႅၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ) ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမီးၸႂ်တၢင်းႁၵ်ႉၸိုၼ်ႈသႂ်ၶဝ်ဝႃႈၼႆ။ ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းၸၢဝ်းသုမေႊရိၼ်ႊ မိူင်းၵရိၸ်ႊၶဝ် ၸင်ႇဢဝ်ပဵၼ်မွၵ်ႇ ႁဵတ်းႁၢင်ႈဝႆႉတႅၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ တၢင်းပႅင်းၶဝ် ၼႆယူႇ။ ၼၢင်းၼူၵ်ႉၵိၼ်ႇၼရီႇၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇၼၢင်းၽီၶရေႃႊဢရိသ်ႉဢဝ်တၢႆ မိူဝ်ႈမၼ်းၸမ်တေတၢႆၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈယွၼ်းၽွလ်း (ႁၢင်ႈလီ)တီႈၶုၼ်ၽီဢၽူဝ်ႊရူဝ်ႊတၢႆႉသေ ၵွပ်ႈတေတၢႆၵိူတ်ႇ ပဵၼ်မွၵ်ႇၼၢင်းသီ (မွၵ်ႇၵုလၢပ်ႇ) လႄႈ ယွၼ်းတၢင်ႇၸိုဝ်ႈမွၵ်ႇဝႃႈ- မွၵ်ႇရူဝ်ႊသႃႊ(Rosa- Rose)ၸိူင်ႉၼႆ။ ထိုင်မႃးပီၶရိသ်ႉတ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵင်ပီ 19 ၼႂ်းပၢၼ်ၶုၼ်ၼပူဝ်ႊရိဢင်ႊ တူၼ်တီႈ (1) ဢၼ်ပဵၼ်ၶုၼ်မိူင်းၾရိဢွင်ႉ(ၾရင်ႊသဵသ်ႊ)ၼၼ်ႉ ၼင်းမိူင်းလူင်ၼၢင်း ၸူဝ်ႊသၾိၼ်ႊၼႆႉ လႆႈၸူဝ်းပိူၼ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၸိူဝ်ႉၽၼ်းမွၵ်ႇၼၢင်းသီ(မွၵ်ႇၵု လၢပ်ႇ)လႄႈလႆႈထူပ်းႁၼ် ၽၼ်းမွၵ်ႇ ၼၢင်းသီ(မွၵ်ႇၵုလၢပ်ႇ)မီးၼမ်ထိုင် 1,500 သႅၼ်း(မျဵဝ်း)ၼႆယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပေႃးထိုင်ဝၼ်း တၢင်းႁၵ်ႉ (ဝၼ်း ဝႃႊရႅၼ်ႊထၢႆႊၼ် ဢၼ်လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 14 ဝၼ်း)ၵူႈပီၼႂ်းပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸင်ႇဢဝ်မွၵ်ႇၼၢင်းသီ(မွၵ်ႇၵုလၢပ်ႇ) ၾၢၵ်ႇၵၼ်တွၼ်ႈၵၼ်ၼႄဝႃႈပဵၼ် မွၵ်ႇမဵတ်ႇမၢႆတၢင်းႁၵ်ႉၸိူင်ႉၼႆ။
ၶွင်ၾၢၵ်ႇဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ(ပီ 2018)
ႁၵ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လီႁၵ်ႉၸွမ်းလၵ်းၵၢၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ- ယုမ်ႇယမ်ၼမ်ႉၸႂ်ၵၼ်(သတ်ႉထႃႇ)၊ ႁူႉဝႃႈဢၼ်လႂ်ၽိတ်း ဢၼ်လႂ်ထုၵ်ႇ(ပၺ်ႇၺႃႇ)၊ မီးၸႂ် ပိၼ်ႇပႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်(မဵတ်ႉတႃႇ)လႄႈမီးၸႂ်ဢူတ်းယိူၼ်ႉတေႃႇၵၼ်(ၶၼ်ႇတီႇ)။ ၼႆႉၸင်ႇပဵၼ်တၢင်း ႁၵ်ႉတႄႉ၊ (လပ်းႁူလပ်းတႃမွပ်ႈတူဝ်မွပ်ႈၸႂ်ႁႂ်ႈၵၼ်၊ ႁပ်ႉတၢႆတၢင်ၵၼ်၊ ႁပ်ႉတၢႆယၢမ်ႇၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းႁၵ်ႉတႄႉ၊ ပဵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉၵူၼ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၾိင်ႈၵူၼ်း၊ ၵူၼ်းယွင်ႇ- ပုထုၸ်ႉၸၼူဝ်း ဢုမ်မတၵူဝ်- ၶဝ်ၵွႆး) = ဢိင်ၼႂ်းထမ်မပတ ။
မႁႃမုင်ႉ (မိူင်းၸႄႈ)


text:
သင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတၢင်းတႃႈၵုင်ႈ တေၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းထူပ်းၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ ႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်း သဵၼ်ႈတၢင်း ၼမ်ႉသၼ်ႇ – ၵျွၵ်ႉမႄး မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇသႂ်ႇ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 10/02/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ၼိုင်ႈ ဢႃယု 32 ပီ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈ တႅၵ်ႈသႂ်ႇတူဝ် မၼ်းၸဝ်ႈတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၼ်း သဵၼ်ႈတၢင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ- ၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈ ႁႅင်းသေ တေႃႈလဵဝ် လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ဝႃႈၼႆ။
ဢူးတိၼ်ႇမွင်ႇတဵင်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းထူပ်းၽေး (ဇီဝိတဒါနလူမှူကူညီရေးအသင်း) လၢတ်ႈဝႃႈ “ သင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈဢုတ်ႉတမ မၼ်းၸဝ်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးယူႇသဝ်းဝႆႉ တီႈဝတ်ႉသၢၼ်းၶျွင်း တႃႈၵုင်ႈ သေ တေပွၵ်ႈမႃးၸွႆႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေး တီႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈသမ်ႉႁေႃႈ လူတ်ႉၶိူင်ႈ မႃးႁင်း ၵူၺ်းတႃႇမႃးၸွႆႈၵူၼ်းထူပ်းၽေးတီႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇ။ သမ်ႉမႃး ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ ၼိူဝ်တၢင်း ၼမ်ႉသၼ်ႇ- ၵျွၵ်ႉမႄး။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ RCSS/SSA လႆႈယူတ်းယႃပၼ်သေ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 11 ၸင်ႇတေလႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃ ၵျွၵ်ႉမႄး” ဝႃႈၼႆ။
တၢင်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ 2017 ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းတ ဢၢင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းၼမ်လၢႆ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ။လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 8 လိူၼ်ၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်းတင်း တပ်ႉသိုၵ်း RCSS/SSA ၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တၢင်းပွတ်းတွၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၶေႃႈမုလ်း – 7 Day Daily


text:
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၵႃးလမ်းၼိုင်ႈပိၼ်ႈ တီႈလွႆၵုင်းၸၵ်းတႅၼ် လႄႈၵူၼ်းလူႉတၢႆထင်တီႈ 1 ၵေႃႉ မၢတ်ႇ 1 ၵေႃႉ။
ဝၼ်းတီႈ 10/05/2018 ၵႃးလမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၼွင်သေ မႃးတၢင်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼၼ်ႉ လႆႈမႃး ပဵၼ်ၽေးဢုၿၢတ်ႈ တီႈလွႆၵုင်းၸၵ်းတႅၼ် ႁိမ်းဝၢၼ်ႈထီႇ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၼႂ်းၵႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃး လုင်းၸၢႆးယႃႇၸိင်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶူဝ်ၸူမ် လႆႈလူႉတၢႆထင်တီႈ လုင်း ၸၢႆးၵျႃႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၸၢမ် ဢၼ်မႃးၸွမ်းၼႂ်းၵႃးၼၼ်ႉ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇလၢႆးၶႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၵႃးပိၼ်ႈ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၶဝ်မႃးၸွမ်းၵၼ်သွင်ၵေႃႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈလူႉတၢႆထင်တီႈ ထႅင်ႈၵေႃႉ ၼိုင်ႈသမ်ႉ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း မိုဝ်းႁၵ်း။ ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းတႄႉ မႃးမီးဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃလၢႆးၶႃႈၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၵႃးဢၼ်ပိၼ်ႈလွႆၵုင်းၸၵ်းတႅၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵႃးသႅၼ်း VIGO CHAMP 2 ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈ ထူဝ်ႊတင်း ၵႃးဝႄႈၵၼ်သေ ၵႃးလႆႈတူၵ်းတၢင်းပိၼ်ႈၶႂမ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
တီႈလွႆၵုင်းၸၵ်းတႅၼ်းၼၼ်ႉ ၵႆႉပဵၼ်ၵႃးပိၼ်ႈ ယွၼ်ႉတီႈၼၼ်ႈ မၼ်းပဵၼ်တၢင်းလူင်းလွႆၸၼ်းလႄႈ တၢင်းၵူတ်ႉ။ လွႆၵုင်းၸၵ်းတႅၼ်တင်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃးၼၼ်ႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် မွၵ်ႈ 7 လၵ်း ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်းပၢႆ တီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၶီႈလဵၵ်း – တႃႈလိူဝ်ႇၵေႃႈ လူတ်ႉ ၶိူင်ႈတင်း ၵႃးၽႃႇၵၼ် ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၶိူင်ႈ လႆႈလူႉတၢႆထင်တီႈ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶိုၼ်ႈလၵ်းၾႆးၶိုင်ၶႃႈတူဝ်တၢႆ ယၢတ်ႇတူၵ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း
ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃယု မွၵ်ႈ 30 ပီ ၶိုၼ်ႈသဝ်ၾႆးၾႃႉ 2 ဝၼ်း ထပ်းၵၼ် တီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း မူႇၸေႊ - ၼမ်ႉၶမ်း ထိုင်မႃး...
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းဢႃယု 6 ၶူပ်ႇ ၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း ဢႃႇယု 6 ၶူပ်ႇယူႇပွၵ်ႉၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၺႃးၵူၼ်းႁိမ်းၶၢင်ႈ ႁိူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 26 ၶူပ်ႇ ၼၼ်ႉၵၼ်ႉၸၼ်၊ လႆႈၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် 5 ဝၼ်းတီႈႁူင်းယႃလူင် တူၼ်ႈတီး...
ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၾႆးမႆႈၵႃးလမ်းၼိုင်ႈ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးလႅၼ်ႈပၢႆႈ
ၵႃးလမ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတၢင်းဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇယၢင်းသေ လူင်းမႃးတင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉႁေႃႈမႃးဝႆးသေ တူၵ်းတၢင်း ၵႂႃႇ ထုၵ်ႇၾႆးႁုပ်ႇမႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးလႅၼ်ႈပၢႆႈဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 23/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မွၵ်ႈ 4...
ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၸၢင် ၺႃးၽေးၾႃႉၽႃႇ တၢႆ 2 ၵေႃႉ
ၵူၼ်းႁဵတ်းသူၼ် 2 ၵေႃႉ ၺႃးၽေးၾႃႉၽႃႇသႂ်ႇ လႆႈလူႉတၢႆထင်တီႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 23/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12 မူင်းပၢႆ ၸၢႆးၵမ်ႇ...
ဢမ်ႇႁိုင် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တေတႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢႆမၢႆၽူႈမီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ
ဢွင်ႈတီႈၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ဢၼ်လုတ်ႈႁၢမ်းပဝ်ႇဝႆႉ 13 တီႈၼင်ႈၼၼ်ႉ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ တႃႇလိူၵ်ႈၽူႈတႅၼ်းၵႂႃႇလႄႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတေတႄႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢႆမၢႆၵႂႃႇ 2 ၵမ်း ဝႃႈၼႆ။ ဢၼ်တေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၽူႈမီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သမ်ႉ တေပဵၼ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊသဵင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ႉ ၵၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ...
RCSS ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်ၾိုၵ်းလပ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉၶူးသွၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်
RCSS/SSA ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ်ၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီးၶူးသွၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁိမ်း 50 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။ ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶူးသွၼ်ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းမၢႆ 3 ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်...
လူတ်ႉ 3 လေႃႉ ပိၼ်ႈတူၵ်းတၢင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း လူႉတၢႆ
လူတ်ႉၶိူင်ႈ 3 လေႃႉ လမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်း ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ ၵႂႃႇတင်းဢိူင်ႇမိူင်းႁႆးၼၼ်ႉ ပိၼ်ႈၶႂမ်ႈ တူၵ်း တၢင်း ၵူၼ်းမႃးၸွမ်းလူတ်ႉ 3 လေႃႉၼၼ်ႉ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း...
ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ
ဝၼ်းတီႈ 24/05/2018 ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ငိုၼ်းထႆး 1 ဝၢတ်ႇ = 42.15 ပျႃး၊ ငိုၼ်းတေႃႊ လိူဝ်ႊ(US) 1 တေႃႊလိူဝ်ႊ...
ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေပိုတ်ႇႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်မေႊၼႆႉ
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ၺႃလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ၽွင်းၶၢဝ်းပိုတ်ႇႁပ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ယႃႇပေပၼ်ငိုၼ်းလႄႈၶူဝ်းတွၼ်ႈ တီႈမေႃသွၼ်/ ၶူးသွၼ်။ ယူႇတီႈမေႃသွၼ်ၶဝ်ၵေႃႈ တေ ဢမ်ႇလႆႈၵဵပ်းငိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈ ဢဝ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈသင် တီႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ...
သင်ၶလႄႈ သတ်ႉထႃး မိူင်းၼွင် ၸတ်းပွႆးလူင်းပၢင်သွၼ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ ၵမ်းႁႅၵ်ႈ
သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးလူင်းပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ ၶၢဝ်းမႆႈ ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ တီႈမိူင်း ၼွင် ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢၵ်ႇပၢႆ။ ဝၼ်းတီႈ 22/05/2018 သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ...


text:
Windows + Ql = ၽုၺ်ႇၼႃႈသွၵ်ႈႁႃ Everywhere Windows + W= ၽုၺ်ႇၼႃႈသွၵ်ႈႁႃ Settings Windows + E= ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇၼႃႈၶွမ်းၶိုၼ်ႈမႃး Windows + R= ၽုၺ်ႇၼႃႈသွၵ်ႈႁႃတီႈ Run…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
ပိုၼ်ႉႁူႉ
WordPress is a favorite blogging tool of mine and I share tips and tricks for using WordPress here.
တႄႇဢဝ်ပီ1947 ၼၼ်ႉမႃး ၵူႈပီမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မႃး “ဝၼ်းတႆး”ၼႆသေ ဝၢႆးမႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး “ဝၼ်းမိူင်းတႆး”၊ “ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး”ၼႆယူႇယဝ်ႉ။“ဝၼ်းတႆး”၊ “ဝၼ်းမိူင်းတႆး”ၼႆၼၼ်ႉလႅပ်ႈဝႃႈၶိူဝ်းတႆးလႄႈ မိူင်းတႆးၸင်ႇတႄႇမီးမႃးမိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈမီးမီး။ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈယင်းၶႂ်ႈလူင်လိုမ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်းဢိတ်းဢွတ်းဢွၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းသွၼ်ႈတႂ်ႈမၢၼ်ႈ၊ ဝၼ်းတႄႇႁဵတ်းၶႃႈမၢၼ်ႈ ၼႆသေ ၸင်ႇၸင်ႈၸႂ်လိုမ်း ၸိုမ်းႁၢႆၵႂႃႇလႄႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇႁူႉပိုၼ်းလီလီသေ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ် ယုမ်ႇယမ်မၵ်းမၼ်ႈၸွမ်းငၢႆႈလူင်လိုမ်းၵႂႃႇၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
ၸွမ်ပိဝ်တႆး ၸွမ်ပိဝ် ဢမ်ႇၼၼ်(တုင်းၸၢတ်ႈတႆး)ၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 07/02/1947 ၼၼ်ႉၸဝ်ႈၾႃႉ ၶဝ်တင်းသဵင်ႈ လႆႈၸႂ်ၵၼ်သေၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ ပေႃး ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 11 /02/1947 မႃး ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ် တႃႇမီးမႃး ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး(ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး)…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
ၸိုင်ႈတႆး Shan state မိူင်းတႆး (SHAN STATE) ၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 62,500 လၵ်းပၢႆ ပၼ်ႇမူၼ်း။ (တၢင်းၵႂၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉပႆႇၼပ်ႉသွၼ်ႇပႃး ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးတင်းသဵင်ႈ။ ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးၼႂ်းၵႄႈ သဵၼ်ႈလတ်းတီႇတုတ်ႉ ပွတ်းႁွင်ႇမၢႆ 19 ၻီႊၷရီႊ 20…သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
သဵၼ်ႈမၢႆၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းပီ 2017 ၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈလႄႈယွမ်းႁပ်ႉၸွမ်းပိူင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉမီးယူႇ 195 ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ပေႃးၼပ်ႉပႃးမိူင်းဢၼ်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇပေႃးယွမ်းႁပ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် တေမီးယူႇ200+ၸိုင်ႈမိူင်းပၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼႆႉႁဝ်းတေၼပ်ႉတေႇဢဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵႂၢင်ႈယႂ်ႇသုတ်း ၵႂႃႇၸူးၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်လဵၵ်ႉသုတ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ လႄႈ တေဢဝ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈတၢင်းၵႂၢင်ႈတီႈလိၼ်တၢင်းမူတ်းၼႄဝႆႉပႃးၼႂ်းလွၵ်းပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
ႁဝ်းတေၵႆႉလႆႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇတႃႇသေႇ မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပွႆးပဵၼ်လၢမ်း ပွႆးလူႇတၢၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူလ်ႇ” ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ၸၵ်ႇၵျႃႇဝရႃႇ”သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ
ပေႃးလၢတ်ႈထိုင်လွင်ႈၾွၼ်ႉတႆးၼႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈၵူႈၵေႃႉတေႁူႉၸၵ်းယၢမ်ႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ လိူၼ်တႆး လႆႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ႁူဝ်ယွႆႈလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၾွၼ်ႉတႆး လႄႈလွင်ႈပဵၼ်မႃးၾွၼ်ႉတႆးႁဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႆႈၼၼ်ႉသေ ၊ တေမႃးသပ်းလႅင်းၼႄတီႈပိူင်ႈၵၼ်၊ လႄႈတီႈပဵၼ်မႃး၊ ဢိၵ်ႇတင်းတီႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။သိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈ


text:
မိူဝ်ႈၵျုၼ်ႇ 9 ဝၼ်း ၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်း ထိုင် 11 မူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဝဵင်းၶူဝ်လမ် မွၵ်ႈ 80 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တူၼ်ႈမႆႉ 200 တူၼ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းလိူၼ်ၸဵတ်းမူၼ်း။
ၼႂ်းသဵၼ်ႈမိူင်းၵွတ်းၽၢၼ် ဢေးသျႃး ပီႊ 2015 ၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႊ ပဵၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ် တီႈသွင် ၼႆ ၸုမ်းဢေးသျႅၼ်းရႅၼ်ႉၵိင်း (Aisan Ranking) ဢၼ်ထတ်းသၢင်ႁၢႆးငၢၼ်း ၵၼ်ႊၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ၶွင် မိူင်းဢေးသျႃးၶဝ် ပိုတ်ႇၼႄဝႆႉ။
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ထုင်ႉမိူင်းၶိူဝ်း ၸေႊဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၽွတ်ႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး "ယွတ်ႈၸဵင်တႆး" ၼႆသေ တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းၶိူဝ်း ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး သွင်ဝူင်ႈ ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသင်ႇၶ လႄႈၸုမ်း ႁူဝ်မိူင်းသႂ် ဢိၵ်ႇ ပရႁိတ ၵုင်းထဵပ်ႈ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် မိူဝ်းၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႊၽေး
ဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ ဝဵင်းၵေးသီး ။


text:
ၽိုၼ်လိၵ်ႈ
လၵ်းပိူင်ၽႃႇသႃႇ
မိူဝ်းဝၼ်းထိ 16 လိူၼ် 12 ပီ 2012 ၼႆႉ လႆႈၶဝ်ႈႁႃဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတ် www.shanyoma.org လႄႈ လႆႈႁၼ်မီးပပ်ႉလိၵ်ႈသၢႆပႅၼ်းလၢႆလၢႆပပ်ႉယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၢႆ 25 မီးဝႆႉပႃႈၼိူဝ်ပိူၼ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၽုၺ်ႇဢၢၼ်ႇပပ်ႉၼႆႉဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်လိၵ်ႈ ၺၢၼ်ႇၸွမ်လႅင်း (ၼမ်ႉၶမ်း) တႅမ်ႈထိုင်သၢႆပႅၼ်း လၢတ်ႈလွင်ႈမူႇလိၵ်ႈ “တူၼ်းသဵင်တႆး မီးလၢႆသႅင်” ၼႂ်းပပ်ႉသၢႆပႅၼ်း မၢႆ 24 ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႉႁူႉဝႃႈ မူႇလိၵ်ႈ တူဝ်ၵဝ်ႇ လႆႈလူင်းၼႂ်းပပ်ႉ သၢႆပႅၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈတႄႉ မူႇလိၵ်ႈၼႆႉ
-- သိုပ်ႇလူ --
တူၼ်းသဵင်တႆး မီးလၢႆသဵင်
ၼမ်း
ပေႃးဝၢႆႇလင်တူၺ်းၶိုၼ်းပိုၼ်းလိၵ်ႈတႆး မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 50-60 ပီ တင်ႈတေႇတႆးမေးလိၵ်ႈတႆးၵဝ်ႇပဵၼ်လိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးယဝ်ႉ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးလွင်ႈလိၵ်ႈတႆးၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း၊ လိၵ်ႈတႆးသီႇပေႃႉ လႄႈလိၵ်ႈတႆးၵွင်ႇသီႇထႅင်ႈ တႃႇတေပဵၼ်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈလၢတ်ႈ လႆႈထဵင်ၵၼ်မႃးတင်းႁိုင်ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁဝ်းသူင်ၸႂ်ႉလိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇၵၼ် သမ်ႉပေႃးၶႂ်ႈလိုမ်းလိၵ်ႈတႆးၵဝ်ႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ယၢမ်ႈမီးလိၵ်ႈတႆးသီႇပေႃႉ လိၵ်ႈတႆးၵွင်ႇသီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉမႃးယူႇ။
-- သိုပ်ႇလူ --
ပိုၼ်းတႆးၼႆႉ တေတႅမ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်/(တႆးလုၵ်ႉလႂ်မႃး?)
ၵႂၢမ်းငဝ်ႈ
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 50-60 ပီမႃးၼႆႉ ပပ်ႉပိုၼ်းတႆးႁဝ်း ပိၵ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇၼမ်မိူၼ်ပိူၼ်ႈသေတႃႉ လႆႈႁၼ်ဢွၵ်ႇမႃးယွတ်းယွတ်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီယုၵ်ႉယွင်ႈ ၼမ်ႉၸႂ် ၽူႈတႅမ်ႈပိုၼ်းၶဝ် ၸိူဝ်းၶတ်းၸႂ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႇလွင်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တူၺ်း တင်းၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းတႆး တင်းၼွၵ်ႈမိူင်းတႄႉ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ၊ တၢင်းႁၼ်ထိုင်လွင်ႈပိုၼ်းလႄႈၽိုၼ်ဢိင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶွင်ႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ် ပဵၼ်ၼႅဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ၵမ်ႈၼမ်၊ ဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆမိူၼ်ပိူၼ်ႈ။ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႄႈတၢင်းႁၼ်ပိူၼ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆ ပိူင်ႈၵၼ်ၼမ် …
-- သိုပ်ႇလူ --


text:
ထၢမ်တွပ်ႇ
ၵွၼ်ႇပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ၵမ်း 3 ၼေႇပျီႇတေႃႇ RCSS/SSA ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသင်?
(ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 RCSS/SSA) ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 လိူၼ် ၵွၼ်ႇၼႃႈပႆႇၸတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပွၵ်ႈၵမ်း 4) ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်...
လိၵ်ႈတႅမ်ႈၸူး
ထိုင် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
သိုပ်ႇမွၵ်ႇပၼ် ႁႂ်ႈ RCSS/SSA ၵပ်းသၢၼ် KIA သေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တၢင်းယၢပ်ႇၵူၼ်း မိူင်းသေၵမ်းၶႃႈ။ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ႁူဝ်လိူၼ် November 2017 ၼႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယူႇသဝ်း...
ပွင်ႈၵႂၢမ်း
ထိုင် ဢူၺ်းၵေႃႉမေႃသွၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
ဢူၺ်းၵေႃႉမေႃသွၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢူၺ်း မိူဝ်ႈဢူၺ်းၵေႃႉမေႃသွၼ်ႁဝ်း တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေဢၢၼ်းဢဝ် တၢင်းႁူႉ မေႃပၺ်ၺႃ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈႁဵၼ်းႁူႉမႃးၼၼ်ႉ သိုပ်ႇပိုၼ်ၽႄႈပၼ် လုၵ်ႈလၢၼ်တႆးႁဝ်းလႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢူၺ်း ၵေႃႉမေႃသွၼ်ႁဝ်း ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ...


text:
ၼမ်ႉထူမ်ႈဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်းၼမ် ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ
ၾူၼ်ယႂ်ႇလူမ်းလူင် တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ထပ်းၵၼ် လၢႆဝၼ်းသေ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ၼႂ်းၵိင်ႇၸႄႈ ဝဵင်း တႃႈလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 04/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မွၵ်ႈ 1...
တူၼ်ႈမႆႉႁုင်းလူင် ၵူၼ်ႇတဵင် ဝိႁၢရ်ၽြႃးၵိင်း ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး
ၾူၼ်ယႂ်ႇလူမ်းလူင် ၽတ်ႉပဝ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇ/မႆႉလူင် ႁၵ်းတဵင်ဝိႁၢရ် ၽြႃးၵိင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ဝိႁၢရ်လႄႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃး လူႉၵွႆၼမ်။ ဝၼ်းတီႈ 01/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ ၾူၼ်ယႂ်ႇလူမ်းလူင်...
လူမ်းလႅင်ႉ ၶဝ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တူၼ်ႈမႆႉၵူၼ်ႇတဵင်တၢင်း လင်ၶႃးႁိူၼ်းပိဝ်လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း
လူမ်းလႅင်ႉၽတ်ႉပဝ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး တူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈ သၢႆတၢင်း ႁၵ်းလူမ်ႉ လင်ၶႃးႁိူၼ်းပိဝ် လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်း မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ ဢမ်ႇမီး ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 25/04/2018 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း...
ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မိူင်းပၼ်ႇ လင်ၼိုင်ႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်း တင်းၼမ်လၢႆ
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 26/04/2018 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်း ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလင်ၼိုင်ႈ တီႈပွၵ်ႉတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းပၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၺႃးၾႆးႁုပ်ႇမႆႈမူတ်း...
ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ႁူမ်ႈၵၼ်လၢင်းၼွင်ၼမ်ႉႁူးလွႆၸၢၵ်ႈ တူၺ်းလူသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ
ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ၽွမ်ႉၵၼ်လၢင်းၼွင်ၼမ်ႉႁူး တႃႇႁၵ်ႉသႃ ၼမ်ႉႁူး ၼမ်ႉႁွင်ႈပႃႇမႆႉဢၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈလွင်ႈၵိၼ်လွင်ႈၸႂ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းထိ 26 / 4 / 2018 ၸၢႆးမွင်ႇၵျီး (ၽွင်းတႅၼ်းၵဝ်ႇ...
ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်းတရႃႉ ႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼမ်ႉၵိၼ်/ ၼမ်ႉၸႂ်ႉ
ဝၢၼ်ႈၵူၼ်း 3 ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်းတရႃႉ တင်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၼၼ်ႉ ႁူပ်ႉထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၼမ်ႉၵိၼ် ၼမ်ႉၸႂ် တႃႇလင်ႁိူၼ်း မွၵ်ႈ...
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးသီႇသႅင်ႇ ၸတ်းပၢင်သွၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလၢႆးမႂ်ႇ
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးသီႇသႅင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လၢႆးမႂ်ႇ။ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၸုမ်း Winrock International ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်သွၼ် ၾၢႆႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ...
ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၽဝ်ႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃယု 39 ပီ ၽဝ်ႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်းသေ ဢွၵ်ႇပၢႆႈပႅတ်ႈ တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 27/03/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မွၵ်ႈ 1 မူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ...
ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း လင်ၼိုင်ႈ တီႈဝဵင်းၵႃလိ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းႁိူၼ်းတင်းၼမ်
ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း လင်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းပွၵ်ႉ 1 ဝဵင်းၵႃလိ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶူဝ်းၶွင် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၺႃးၾႆးႁုပ်ႇမႆႈတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။ ဝၼ်းတီႈ 23/03/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ...
ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် လင်ၼိုင်ႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၶူဝ်းၶွင်တင်းၼမ်လၢႆ
ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်ႈဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် လင်ၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈၽွင်းၸဝ်ႈႁိူၼ်းဢမ်ႇယူႇလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ။ ဝၼ်းတီႈ 20/03/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ၸၢႆးသူၺ်ႇဢွင်ႇ ပွၵ်ႉ 5 ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း...


text:
ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵမ်းၵမ်းထၢမ်ၼၼ်ႉ တွပ်ႇပၼ်တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈထၢမ် ၼႂ်းလွၵ်းမိုဝ်ႈ K Keyboard
1။ ထၢမ် ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇတႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃး (ွ) တူဝ်ႁွႆႈမၼ်း?
တွပ်ႇ - ပေႃးဝႃႈၼႂ်းၽူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸႂ်ႉဝႆႉၽွၼ်ႉ ဢၼ်ႁၼ် Unicode 100 % Zawgyi 85 % ၼၼ်ႉၼႆ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ြ တူဝ်ယႁွပ်ႇၵူၺ်း ၊ ပေႃးဝႃႈၼႂ်ပေႃးးၽူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သႂ်ႇဝႆႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇၵူၺ်းၼႆတႄႉ တေႁၼ်ဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ၊ ႁဝ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ ယႁွပ်ႇသေ တႃႉ ပေႃးယူႇတီႈၽူၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉ ၸႃႉၸႂ်ႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇလၢႆလၢႆၵူၺ်းတႄႉ မၼ်းဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ၊ ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်ႁႃ တီႈလွၵ်းမိုဝ်း ပေႃႈၶႂ်ႈႁၼ်လွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇတဵမ်တဵမ်ၼႆ ၸႂ်ႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇတႃႉ။
2။ ထၢမ် - လွၵ်းမိုဝ်းထႆး တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ် ဢမ်ႇႁၼ်ပႃး၊ တူဝ်လိၵ်ႈဢမ်ႇၸေးၶႃႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သင်မၼ်းပိူင်ႈ ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ဢၼ်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉမႃး?
တွပ်ႇ- သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေမၢႆပၼ်လွၵ်းမိုဝ်းတႃႇၸႂ်ႉၼႆ တေလႆႈႁၼ်လွၵ်းမိုဝ်းထႆးၼၼ်ႉ မီး Thai 10 key လႄႈ Thai 12 key ၼႆယူႇ၊ ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢဝ် 10 key ၼၼ်ႉၼႆတႄႉ တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ်တေဢမ်ႇႁၼ် တႃႇႁႂ်ႈမိူၼ်ပိူင်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈဢဝ် 12 key ၼၼ်ႉတႃႉ။
3။ ထၢမ် - ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ပေႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တူဝ်မၼ်းယၢၼ်ၵၼ် ပိူင်တႅၵ်ႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈတေၼႆ ေတ လႆႈႁၼ် ယၢၼ်ၵၼ်ၼင်ႇၼႆ ၵွပ်ႈသင်ၶႃႈ?
တွပ်ႇ - ပိူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈတူဝ်မႄႈမၼ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇသႂ်ႇတူဝ် သရ မၼ်းၼႆယဝ်ႉ၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈဝႃႈ (တေ) ၼႆ လူဝ်ႇတႅမ်ႈ တ ယဝ်ႉ ၸင်ႇ တႅမ်ႈ ေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် တေ. ၼႆယဝ်ႉ၊
ဢၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေဢမ်ႇႁူႉလႄႈ ပေႃးႁဝ်းဝႃႈ တႅမ်ႈေ ယဝ်ႉ ၸင်ႇတႅမ်ႈတူဝ်မႄႈ တႄႉ တူဝ်မၼ်းၵႃႈလႆႈယၢၼ်ယူႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးတႅမ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉ၊ ၽူၼ်းမၢင်လုၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈပိူင်ထတ်းလိၵ်ႈ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼၼ်ႉ တႄႉ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈဢၼ်လႂ်ဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးယူႇတီႈၽူၼ်း ဢၼ်လႆႈပိူင်ထတ်းယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼၼ်ႉသေတူၺ်းတႄႉ တေလႆႈႁၼ်တူဝ်လိၵ်ႈ ႁၢင်ႇၵၼ် ပိူင်တႅၵ်ႈ ( ေတ ႄဢ ) တႄႇၵႂႃႇလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
4။ ထၢမ် - ႁေဝႃႈဢပ်ႉတဵၵ်ႉဢွၵ်ႇမႂ်ႇၼႆႉ သႂ်ႇတူဝ်ၼပ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆး ၼႆၼၼ်ႉ တမ်ႉဢမ်ႇႁၼ်ၶႃႈလႃႇ?
တွပ်ႇ - ပေႃးဢမ်ႇတူၺ်းလီလီ ဢမ်ႇႁၼ် ယွၼ်ႉဝႃႈသႂ်ႇတီႈၼိူဝ် Pop မၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ပေႃးတူၺ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉတႆး ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်တူဝ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ မီးၸဵင်ႇတင်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉယူႇ၊ တႃႇတေၸႂ်ႉမၼ်းတႄႉ ၼဵၵ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉ တႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁိုင်ဢိတ်းဢိတ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ယဝ်ႉ။


text:
ၸိူဝ်ႉဝူင်ႈၵေႃႈဝူင်ႈပႅင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈမႅင်းႁၵ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇမႃးပဵၼ်တႆးၵူႈၵေႃႉၵေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈတၵ်းမီးၸႂ် ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈမိူင်းတႆး ထုၵ်ႇၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းပူၼ်ႉပႅၼ်ဢူမ်ဢိုၼ် ယိုတ်းဢဝ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈလႄႈၸင်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈတူၵ်ႇထိုင်လွင်ႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး။ မိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇတူၵ်းပဵၼ်ၶီႈၶႃႈပိူၼ်ႈတႄႉ ၵၢၼ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈၵၼ် ယုၵ်ႉမုၼ်းလႄႈပူၵ်းပွင်ၸၼ်ႉၵူၼ်း ပၢႆးပၺ်ၺႃ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ်ၽဵင်ႇပဵင်းတၢင်း သိလ်ထမ်းလႄႈလၵ်းပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း (ၵူတ်းမၢႆ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉပဵၼ်လၵ်း။
တွၼ်ႈတႃႇတႆးႁဝ်းသမ်ႉ ၵွပ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈပူၵ်းပွင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပွင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၵူတ်းမၢႆႁင်းၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈပူၵ်းပွင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလွင်ႈ တမ်းဝၢင်း ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢမ်ႇမီးပိူင်ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇပူၵ်းပွင်ပၼ်တၢင်းႁူႉၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းသင်သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်။ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ၶဝ်ႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵွပ်ႇၵူႈပူတ်းပွႆႇဢဝ်ဝၢၼ်ႈ မိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ လိူဝ်သေဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇတႄႉတႄႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၸင်ႇဝႃႈၵႂၢမ်းမၢႆတီႈပွင်ႇဢၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶွင်တႆး တင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉၽွင်ႈယူႇ။
ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈၵၢၼ်ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းႁဵတ်းလႄႈဢမ်ႇႁဵတ်း၊ ႁဵတ်းသေ ဢမ်ႇလၢတ်ႈ၊ လၢတ်ႈသေဢမ်ႇႁဵတ်း၊ တင်းႁဵတ်းတင်းလၢတ်ႈ၊ လၢတ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇလၢတ်ႈႁဵတ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁဵတ်း လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ပႃးၸဵမ်ၸိူဝ်းဢဝ်ၽူဝ်ဢဝ်မေးၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈၵူႈၵေႃႉ တၵ်းမီးၸႂ် ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႉၵဝ်ႇယူႇ ဢမ်ႇၼမ်ၵေႃႈဢေႇ။
ႁူမ်ႈဝႃႈမီးၸႂ်ႁၵ်ႉပႅင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တႃႇလုၵ်ႉၶိုၼ်ႈမႃးႁၢပ်ႇႁၢမ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈငၢႆႈငၢႆႈ။ ၵၢၼ်သင်သေဢမ်ႇဝႃႈ တၵ်းတေလႆႈမီးတၢင်းႁူႉၾၢႆႇၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႆႉ တူဝ်ယၢင်ႇၸိူင်ႉၼင်ႇ ပိူၼ်ႈသၢင်ႈတိုၵ်း(တိူၵ်ႈဢုတ်ႇလူင်)ၼိုင်ႈလင် ပေႃးဢမ်ႇမီးႁူဝ်ၼႃႈဢၼ်ႁူႉလွင်ႈ ဢမ်ႇမီးဝႅပ်ႇမီးပိူင် ဢမ်ႇမေႃၼပ်ႉသွၼ်ႇ ပုၼ် လဵၵ်း ၼမ်ဢေႇ သူၼ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတၢင်းတိုဝ်း ၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်း ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၼႆ တိုၵ်းလင်ၼၼ်ႉ တၵ်းဢမ်ႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ ႁူမ်ႈဝႃႈသၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးလႆႈၵေႃႈ တၵ်းတေဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်း ဢမ်ႇယူႇလႆႈႁိုင် ၸဵဝ်းလႄႈၼၢၼ်းတၵ်းလူမ်ႉၵူၼ်ႇပိၼ်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း။
ယွၼ်ႉၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇမီးၽႃသႃၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်သေ လႆႈမႃးတၢင်းႁူႉၼမ်ႉၵတ်ႉ တၢင်းမေႃတီႈႁူင်းႁဵၼ်း တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉ ႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၸုမ်ႈၶူး ၾၢႆႇလႂ် ၾၢႆႇသင်ယဝ်ႉသေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇမႃးၾိုၵ်းၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်း (ပဵၼ်ၸၢင်ႈ) ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ မိူဝ်ႈလႅၼ်ႇယဝ်ႉၵေႃႈၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ။ ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ၾၢႆႇပူၵ်းပွင် ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵေႃႈၵမ်ႈၼမ်တေမႃးပဵၼ်ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးႁဝ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် မၢင်ၸိူဝ်းတေလႆႈႁဵၼ်းမႃးၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈတေမီးယူႇ ၵမ်ႈၼမ်မီးၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသေ လုၵ်ႉၶိုၼ်ႈမႃးႁဵတ်းလူၺ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း ၸင်ႇဝႃႈတၢင်းႁဵတ်း တၢင်းသၢင်ႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉတၢင်းၶႆႈၸႂ် ၵၢၼ်ၼပ်ႉသွၼ်ႇႁဝ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈၵၼ် ဢမ်ႇၵႂႃႇတၢင်းလဵဝ် ၵၼ် ၸင်ႇဝႃႈၵူႈၵေႃႉတုၵ်းယွၼ်းမုင်ႈမွင်းႁႃလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တေလႆႈၵႂႃႇတၢင်းလဵဝ်လၢႆးလဵဝ်ၵၼ် ထၢင်ႇၵၼ် ၼင်ႇၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈမႃးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇယိူၼ်ႉၵၼ်ႈတေႃႇၵၼ် ဢမ်ႇယွမ်းၵၼ် ဢမ်ႇပူတ်းၽႃႈ ပၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈၵၼ် ဢမ်ႇဝႆႉၼႃႈဝႆႉတႃၵၼ် ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ် သႄႉၵၼ် ၼႄးၵၼ် ၶႃႉၸိုဝ်ႈ ၶၢႆသဵင်ၵၼ် ဢမ်ႇႁူႉပိူၼ်ႈႁူႉႁဝ်း (ပိူၼ်ႈႁူႉပိူၼ်ႈမေႃပိူၼ်ႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇသင်ၵေႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ ႁဝ်းႁူႉႁဝ်းမေႃႁဝ်း ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇသင်ၵေႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ) ဢမ်ႇႁူႉငဝ်းလၢႆး ဢမ်ႇယွမ်းမႃႇၼ ထၢင်ႇယႂ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ဢမ်ႇပဵၼ် ၸွမ်းလင်ဢမ်ႇလႆႈ လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းၽူႈၼမ်းတင်းလၢႆၼၼ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းႁူမ်ႈဝႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းမႃးတၢင်းၾၢႆႇၼႆႉၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈ မီးတၢင်း ၶတ်းၸႂ်ႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဢဝ်ၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈ ႁဵၼ်းႁူႉတေႃႇသိုပ်ႇၽူႈၼမ်းလၢႆသိုပ်ႇလႄႈပဵၼ်ၵေႃႉၸွမ်းလင်လီမႃး ထွမ်ႇၾင်းၵူႈလိူင်ႈသေ မေႃထတ်းသၢင်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးသေႁႃဢဝ်ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉ ႁဵၼ်းႁူႉတၢင်းၵၢၼ်ထူပ်း မိုဝ်း ႁဵၼ်းႁူႉပိုၼ်း မေႃၼပ်ႉသွၼ်ႇပၢႆးတိုၵ်း လၢႆးတိုၵ်း ႁူႉၶဝ်ႁူႉႁဝ်း မေႃဝၢင်းၽႅၼ် မေႃဢွၼ်ႁူဝ် မီးၸႂ်တဵင်ႈထမ်းၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။
ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းတႆးမၢင်ၸိူဝ်း ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးလၵ်းမီးပိူင် ဝူၼ်ႉဢဝ်သွၼ်ႇဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ႁိၼ်ႉႁိူတ်ႈ ၵိူဝ်ၼဝ်ႈၶဝ်ႈသႃးၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵၢၼ်ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇႁူႉငဝ်းလၢႆးပိူၼ်ႈႁဝ်း ထၢင်ႇလၢမ်း တၵ်ႉၼၢႆဢဝ်ၵူၺ်းသေ မႄႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ မႄႇၶၢဝ်ႇ မႄႇပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ ထႅမ်သႂ်ႇမီႇသႂ်ႇၵီး လၢတ်ႈၵၢဝ်ႇ ပၢဝ်ႇပိုၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်ႇၾၢႆႇ တၢင်ႇၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၵႂႃႇၽူႈယႃႉၵဝ်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈ လူႉလႅဝ်ၵူၺ်း။ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ် ၽွင်းတႆးၶတ်းၸႂ်ႁႃလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ။ လိၼ်ႉၸႃးငႃးၽၢႆ ယႃႇပၼ်ပႅတ်ႈလၢႆ ႁႂ်ႈၵၢႆယဵၼ်းပဵၼ်ၽွၼ်းလီလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တႃႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆတႄႉလီယွင်ႈယေႃးတႄႉတႄႉ။
ၽႂ်ၵေႃႈႁူႉ ပေႃးတႆးဢမ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈ ယႃႇဝႃႈတေၵႂ်ႈ ယေႈၶႅၼ်းၵႆ တႃႇတေလႆႈမိူင်းၵွၼ်းၶေႃ တေႃႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်မုင်ႈမွင်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈတၵ်းဢမ်ႇငၢႆႈ။


text:
ၸဝ်ႈလုင်းသုရၽူလ်း 6 ၵျူႊလၢႆႊ 2016
ၸဝ်ႈလုင်းသုရၽူလ်း မိူဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈ ၵူႈၽၢၵ်ႈထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ် ၶႄႇၽိူၵ်ႇမႅၼ်လီၸၢၼ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅင်ႈတၢင်းတဵၵ်း ၶီႇၼဵၵ်းၵၼ်မႄႇၵႂၢင်ႈ ၸင်ႇယၢင်ႈသူၼ်ႈႁွႆးတၢမ် ႁၢပ်ႇႁၢမ်ၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇမိူင်းၵွၼ်းၶေႃမႃး တိတ်းၸွမ်းၸဝ်ႈငႃးၶမ်း ပႃးၼမ်းၶဝ်ႈမိူင်းလၢဝ်း ႁႃတၢဝ်းတီႈၸွႆႈထႅမ် ၵႅမ်တူဝ်ႁွႆႈတိတ်းၸဝ်ႈ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈပိုင်ႈမိူင်းထႆး လိူၵ်ႈတီႈသိုၵ်းတႆးထင် သၢင်ႈပၵ်းၾင်ငဝ်ႈငုၼ်း ႁုၼ်ႈမုၼ်းႁူၺ်ႈၼမ်ႉၶုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ် တၢင်းထႆးၵၢၼ်ဢုပ်ႇၶဝ်ႈ ဝၢႆးသဵင်ႈၸဝ်ႈငႃးၶမ်း ၶိုၼ်းမိူဝ်းတမ်းတူဝ်ၸွမ်း ႁွမ်းၶုၼ်မိၼ်ႉမိူင်းလႃး ပဵၼ်ပႃးၾၢႆႇဢုပ်ႇႁူၺ်း ဢူၺ်းၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉလႅင် လၵ်းၼမ်းၶႅင်လိမ်ႇၽၢႆႉ ၶိုၼ်းယၢႆႉၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်း ဢုပ်ႇလၢတ်ႈပိူင်းၼႄတၢင်း ၸၢႆးၼၢင်းတႆးထဝ်ႈၼုမ်ႇ...
ၸဝ်ႈၸၢမ်မႂ်ႇ 30 ၵျူႊလၢႆႊ 2004
ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇမႂ်ႇ ၽူႈငၢၼ်ၵတ်ႉပၢႆးတိုၵ်း ဢွၼ်သိုၵ်းၶဝ်ႈႁႅင်းႁူမ်ႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉၵူမ်ႈၼွမ်းၶဵၼ် ၶွၼ်ႈတုမ်လွမ်ပဵၼ်ၼိုင်ႈ (TRA) သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ (TRC) သၽႃးပိုၼ်ႉပူသိူဝ်ႇ ႁႅၼ်းၽႅၼ်ၽိူဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း သၢင်ႈတႅဝ်းႁူမ်ႈၸူးလၢႆႇ ၵၢႆႇၵွင်ႉၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း သၢင်ႈမိူင်းၸိုင်ႈၵွၼ်းၶေႃ ၵုၺ်ႉၶုတ်းတေႃႁၢၵ်ႈၶဵၼ် ပိူဝ်ႈမိူင်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်း ႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၽွၼ်းၵၢၼ်ၸိုင်ႈ ယိုင်ႈၶုၼ်သႃႇၶဝ်ႈပႃး ငႃးသိုၵ်းတဵမ်တူဝ်ႈမိူင်း ၸိုဝ်ႈႁိူင်းႁူင်ၸွတ်ႇပၼ်း ဝၼ်းႁွင်ႇၸၢၼ်းဢွၵ်ႇၽႄႈ ၵူႈၸႄႈဝဵင်းၽွမ်ႉတိုၵ်း ႁႅၼ်းသိုၵ်းၽွမ်ႉၵူႈမိူဝ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈၸဝ်ႈၸၢမ်ႇမႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈ –...
ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ (လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈ-ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႉႁႅၵ်ႈ) 26 ၵျူႊလၢႆႊ 2004
ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ ၵိုင်ႇတၢင်းဝႃႈယုၵ်ႉယွင်ႈ ၵိူတ်ႇယႂ်ႇတႂ်ႈၸွင်ႈၶမ်း ဝၢင်းတမ်းတူဝ်တႅမ်ႈယေႃႈ ၶေႃႈၽႅၼ်ဝူၼ်ႉသုင်ယႂ်ႇ သႂ်ႇၸႂ်ၵၢၼ်ပုၼ်ႈၸၢတ်ႈ လၢတ်ႈဢေႇလိူဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ် တင်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၸၢတ်ႈၵူၼ်း ယူႇၶူၼ်းၶဝ်ႈၵူႈၾၢႆႇ ထၢႆႇထွတ်ႇပၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ လပ်ႉၶူမ်းပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃၵုမ်ႇၵွၼ်ႈ ၶွၼ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ၸၢတ်ႈၶိူဝ်း ယူႇႁူမ်ႈၵိူဝ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ ဢမ်ႇဢိူၼ်ႇၸႂ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၼုၵ်းဢိူၵ်ႇၶဝ်ႈငဝ်းလၢႆး လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ထီႈၼိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပဵၼ်တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၾၢႆႇ ၵူႈလၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼမ် ၸုမ်းယိပ်းၵမ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇ မၢင်ႇတင်ႈ 8 ၸႄႈမိူင်း...
ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း – တပ်ႉသိုၵ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ(ၸိုင်ႈတႆး) 11 ၵျူႊလၢႆႊ 1991
ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶၢၼ်ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈႁဵၵ်ႈႁၢၼ် လၵ်းၼမ်းၵၢၼ်ၼႅၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ပၢဝ်ႇသႅၼ်ႇၵၢၼ်ႁူမ်ႈႁွမ်း ႁွမ်တွမ်းၶွတ်ႇမၼ်ႈၵိုၵ်း ၵၢၼ်တိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း တၵ်းဢမ်ႇၵိူင်းၶႂႆႇပိူင်ႈ ႁုမ်ယိူင်ႈၶွႆၵႂၢမ်းၶူမ်း ၸူမ်းသူင်မိုတ်ႈဝၢၼ်ႁူ တမ်းပိူင်သိူဝ်ႇပူပိုၼ်ႉ ၾိုၼ်ႉသၢႆႇသၢင်ထတ်းထီႇ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၵူၼ်းမိူင်း ဢဝ်ၶိူဝ်းၵိူင်းလူမ်ႉပိၼ်ႈ မိူင်းၶိၼ်ႈၶွင်တႆးႁၢႆ ယဵၼ်းၵၢႆပဵၼ်ၶွင်လူင် ယူႇတႂ်ႈပူင်ၵႂၢမ်းသင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇၶိူဝ်းပုတ်းႁၢၵ်ႈ ပဵၼ်သၢၵ်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၽႂ်သမ်ႉၶီႇၸိၵ်းၸွမ် ႁူမ်ႈတုမ်ၵႅၵ်းပွမ်ႁၢင်ႉ ဢမ်ႇငၢင်ႉဢွၵ်ႇၵၼ်လႆႈ ႁိုၼ်ႇတုၵ်းမႆႈသဵင်ၶႅဝ်း ၵၢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ သၢင်ႈၸၢတ်ႈတၵ်းႁူမ်ႈႁႅင်း ၸင်ႇပႅင်းၵႅတ်ႇလႆႈၶိူဝ်း ပေႃးၵုမ်ႇၸိူဝ်းၵဝ်မႂ်း ယိုတ်ႈယႂ်းယိင်ႈၸဵဝ်းၵွႆ...
ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်တႆး ၶွပ်ႈႁွပ်ႈ 70 ပီ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း (ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းပွၼ်)
ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး ၵျူႊလၢႆႊလိူၼ်ၽူႈႁတ်းငၢၼ် ပိူဝ်ႈပူတ်းဢႅၵ်ႇၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃ ၸဝ်ႈၽွင်းႁေႃဝဵင်းမိူင်းပွၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်တႆးဢွၵ်ႇၼမ်းၼႃႈ ထုၵ်ႇၶႃႈယိုဝ်းတင်းဢွင်ႇသၢၼ်း ၽွင်းဝၢင်းၽႅၼ်ဢုပ်ႇဢၢၼ်းသၢင်ႈ ပုၼ်ႈပၢင်ႈတႃႇမိူင်းၵွၼ်းၶေႃ လႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇႁေႃဝၢင်းၽႃႈ ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေလၢႆ ဢွင်ႇသၢၼ်းတၢႆ 19 ဝၼ်း ၸဝ်ႈယင်းတၼ်းထိုင်ႁူင်းယႃ 20 ဝၼ်းၸီႉဝိတ်းႁႃတဵင်ႈ ၸဝ်ႈၸင်ႇသဵင်ႈမုၼ်ၼွၼ်းၽႄး တႃႇပွင်မႄးဝၢၼ်ႈမိူင်းမႂ်ႇ ၾင်ၸႂ်သႂ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူင်ႉၵၢတ်ႈၽိတ်းၽၢတ်ႈယိူင်းမၢႆ ပိုၼ်ႉသၢႆၸႂ်တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵွပ်ႈပိူၼ်ႈလဵၼ်ႈၸိူင်းတေႃႇႁဝ်း ယုၵ်ႉယွင်ႈငဝ်းမုၼ်ၸူဝ်ႈပၢၼ် ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး...
ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၸိူဝ်းသဵင်ႈသုတ်းပၢၼ်ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ
ၼႂ်းၽွင်းလုၵ်ႈလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်ႈလမ်ႇလွင်ႈၸိုင်ႈတႆး လႆႈလူႉသဵင်ႈမုၼ် လပ်ႉလွႆငိုၼ်း လွႆၶမ်းၵႂႃႇလၢႆၸဝ်ႈလႄႈပဵၼ်လိူၼ်ဢၼ်လီငိၼ်းၶေႃးၶူမ် မွင်ၸႂ်လဵၵ်ႉတႄႉတႄႉ သင်ဝႃႈၶဝ်ၸဝ်ႈတိုၵ်ႉမီးယူႇၸိုင် တေပဵၼ်ႁိုဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/07/1947 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းပွၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၼမ်းၼႃႈၵၢၼ်မိူင်းၸိုင်ႈတႆး...
ပိုၼ်းတူဝ်ၵႅပ်ႈ – ၼၢင်းယွတ်ႈလၢဝ်ၶမ်း – [ၼၢင်းမူၺ်ငိုၼ်း သဵင်တႆးၼေႃႊဝူၺ်ႊ]
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ၼၢင်းၶိၼ်ႇၶိၼ်ႇလ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈ 17/04/1962 တီႈ မိူင်းႁၢင် ဢိူင်ႇၼႃႈၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ပေႃႈၸိုဝ်ႈ လုင်းမႁႃဝၼ်း မႄႈၸိုဝ်ႈ ပႃႈၼၢင်းယူင်ႇ (မိူဝ်ႈလဵဝ်မႄႈ ဢႃယု 86 ယင်းမီးယူႇ) ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉလဵဝ်ၵၼ် ၼၢင်းပူး ပီႈၼၢင်းလူင်သုတ်း ၼၢင်းၼူၼ်း...
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢမ်မႂ်ႇ
ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇမႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈ – ၸၢမ်မႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးၸၢမ်ႇၺုၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇဢၼ် – ၸၢႆးၶိူဝ်းတႆး၊ သိူဝ်ယဵပ်ႇမိူင်း ဢႃႇယု ...
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း
ၸိုဝ်ႈ – သႅင်သိုၵ်း ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၶုၼ်ၵျႃႇၼု ပေႃႈမႄႈ – လုင်းၶုၼ်ၵျႃႇပု၊ ၼၢင်းၶိၼ်ႇမၵျီး (လုင်းၶုၼ်ၵျႃႇပု ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း...


text:
ပႃႇတီႈႁူဝ်သိူဝ် SNLD ႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ပူၵ်းပၢႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈလၢႆတီႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး)။
ဝၼ်းတီႈ 7 – 8 /5/2018 ၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼၢင်းၶမ်းဢေး၊ ၸၢႆးဢူင်းၵျေႃႇ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်မိူင်းမိတ်ႈ၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ဢိၵ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇသေ ၸတ်းပၢင်ပူၵ်းတင်ႈပၢႆႉၵႂႃႇ။
ဢၼ်လႆႈပူၵ်းပၢႆႉပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၸွမ်းသၢပ်ႇဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ မီး ဝၢၼ်ႈၵုင်းမၢၵ်ႇသႅင်၊ ဝၢၼ်ႈလူင်သၢင်၊ ဝၢၼ်ႈၼႃး၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းၸၢမ်၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵႅင်း၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးယၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉ မီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်သိုပ်ႇမိုတ်ႈပၼ် တႅၼ်းၽွင်း၊ တၵ်ႉယမ်တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ တုင်းပႃႇတီႇ ၊ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းတုင်း၊ ၵႂၢမ်းပႃႇတီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
Dr. ၸၢႆးၼေႃႇၶိူဝ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းလိူဝ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ယိူင်းဢၢၼ်ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈ ၸမ်ၸႂ်တင်းၵူၼ်းမိူင်း တႃႇဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ႁႂ်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်တႆး ပေႃးတေလႆႈ တဵမ်ထူၼ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၼႆႉဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8/11/2015 ၼၼ်ႉလႆႈတီႈၼင်ႈ 40 တီႈ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 3 ၵေႃႉ၊ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 12 ၵေႃႉ။ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၸႄႈမိူင်း 25ၵေႃႉ၊မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ 1/4/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းသၽႃး ၵူၼ်းမိူင်း 2 ၵေႃႉၸႄႈမိူင်း 4 ၵေႃႉဝႃႈၼႆ။


text:
လၢႆးငၢၼ်း ဢၢၼ်းငိုၼ်း (Refund Policy)
ၶေႃႈမၼ်ႈၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်
ၼႂ်းၵႃႈၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၶၢႆတီႈၼႂ်း ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉၼႆႉ ၶူဝ်းမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးဝႆႉ လွင်ႈမၼ်ႈၸႂ် တီႈၼႂ်းၵႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶၢႆၶူဝ်း (ဢမ်ႇၼၼ်) ၵူၼ်းၶၢႆၶူဝ်း လႄႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈသႂ်ႇပႃး မိၵ်ႈမၢႆ “ၶေႃႈမၼ်ႈၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်” ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပႃး မိၵ်ႈမၢႆၼၼ်ႉၸိုင် ၸၢင်ႈတမ်းၸႂ်တမ်းၶေႃးသေ သိုဝ်ႉဢဝ်လႆႈယူႇ။ သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်း လွင်ႈမၼ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉ တေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ၵႂႃႇယူႇဢေႃႈ။
တေဢၢၼ်းငိုၼ်းပၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢဝ်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ သင်ႇၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပႃး မိၵ်ႈမၢႆမၼ်ႈၸႂ်တီႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉသေလႄႈ ၽွင်းယၢမ်း လႆႈႁပ်ႉႁၼ် ၶူဝ်းၶွင်သေ သင်ဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉ လွင်ႈၼမ်ႉၸႂ်ႉၶႅမ်ႉမၼ်း ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ သင်၊ သီမၼ်း ၽိတ်းပိူင်ႈၵၼ်လႄႈသင်၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ် ၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉလႄႈသင်ၼႆ ၶိုၼ်းဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉ (ႁႂ်းမိူၼ်တင်း ပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇသေ) သူင်ႇၶိုၼ်းပၼ် (ဢမ်ႇလူဝ်ႇပၼ်ၵႃႈသူင်ႇ) ၸူးတီႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉ လႆႈယူႇၶႃႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉ ၶိုၼ်းႁပ်ႉဢဝ်လႆႈ ၶူဝ်းဢၼ်သူင်ႇမႃးယဝ်ႉၼႆတႄႉ ၸွမ်းၼင်ႇ လႆႈၸၢႆႇငိုၼ်းတႃႇၶူဝ်းၶွင် မိူဝ်ႈၽွင်းသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉ လႆႈၸၢႆႇမႃးၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တေၶိုၼ်းဢၢၼ်းပၼ်ငိုၼ်းၶိုၼ်း တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈယူႇၶႃႈ။
ၶိုၼ်းထုၵ်ႈဢဝ် ငိုၼ်းဢၢၼ်း
ပေႃးပဵၼ် ၵေႃႉလိူၵ်ႈသေၸႂ်ႉဝႆႉ လွၵ်းလၢႆးၸၢႆႇငိုၼ်း ဢၼ်ႁူမ်ႈပွင်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉၼၼ်ႉၼႆတႄႉ တေလႆႈငိုၼ်းဢၢၼ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵူၺ်း ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်းထုၵ်ႈဢဝ်ငိုၼ်းတီႈ လွၵ်းလၢႆးၸၢႆႇငိုၼ်း ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉၼႆတႄႉ မႃးထုၵ်ႈဢဝ်တီႈ ဢွင်ႈလုမ်း ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈ ႁူင်းၵၢၼ် Za Information Technology ၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈယူႇ။ မႃးထုၵ်ႈဢဝ် ဝၼ်းပိုတ်ႇလုမ်းလႄႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၶိုၼ်ႈၵၢၼ်ၶႃႈ။


text:
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈသိုၵ်း TNLA ၶဝ်ႈယိုဝ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢႆတီႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း လႄႈ လူႉတၢႆ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁွတ်ႈမိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 13/05/2018 မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၸိုင်ႈထႆး တင်း တႆးႁွတ်ႈမိူင်းထႆး (ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း) ႁူမ်ႈ ၵၼ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈသိုၵ်း TNLA ၶဝ်ႈလူမ်ႇတိုၵ်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လၢႆတီႈသေ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်း လူႉတၢႆလႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်း။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ႁၼ် ဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်မွင်ၸႂ် ၸွမ်းယႂ်ႇလူင်သေ ၸင်ႇလႆႈ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢၼ်ၶတ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းမႂ်ႇ ၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး တင်း ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ယွၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉတၢႆ ၸွမ်း 14 ၵေႃႉလႄႈ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း 29 ၵေႃႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းလႄႈ တုၵ်းယွၼ်း တင်းမူတ်း 4 ၶေႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ သၢၼ်ၶတ်းပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ယိူဝ်ႇ တၢႆတၢင်လႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းတင်း ၼမ်ၼၼ်ႉ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈ ႁႅင်းႁႅင်းယူႇ။ ႁႂ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တင်းၸုမ်း TNLA (ပလွင်ႈ) ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈႁႂ်ႈၵိုတ်း တိုၵ်းၵၼ်ဝႆးဝႆး ၵမ်းလဵဝ်။ ႁႂ်ႈတင်းသွင်ၾၢႆႇ ဝၢႆႇၼႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ဝႆးဝႆး။ ႁႂ်ႈတင်းသွင်ၾၢႆႇဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ယူတ်းယႃပၼ် ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလႄႈ ၸွႆႈထႅမ် သၢႆႈတႅၼ်းငိုၼ်းတွင်းပၼ်ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသုမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၵူၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 13/05/2018 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈလုမ်းၽွင်းတၢင် မိူင်းၶႄႇၵေႃႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ် ၽၢဝ်ႇ ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈပၢင်တိုၵ်းၵမ်းလဵဝ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈ မႆႈၸႂ်ၸွမ်းပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉမိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 5 မူင်းၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်း TNLA ၶဝ်ႈလူမ်ႇတိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇ ၸေႊ လၢႆလၢႆတီႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလူႉတၢႆ လႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း တင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉတင်း ၸဝ်ႈသုၶမ်း ႁူမ်ႈၵၼ် တႄႇၵွင်းမူး/ထၢတ်ႈ တီႈလွႆလူင်ဢၼ်သုင်သုတ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 08/05/2018 ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် သုၶမ်း တင်း ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ တၵ်ႉၵႃႇ သတ်ႉထႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႇသၢင်ႈတႄႇၸေႇတီႇၵွင်းမူး/ ထၢတ်ႈ တီႈလွႆလဵင်း လွႆဢၼ်သုင်သုတ်း ၼႂ်း မိူင်းတႆး။
ၸၢႆးပႃႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႉၼိုင် ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တၢင်ႉယၢၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်း ၸုမ်ႉသမ်ႉ လုၵ်ႉတၢင်းမေႃႇၾႃႉမိူင်းလိူၼ်းသေ ၶၢမ်ႈၶူင်းမႃး ယူႇတီႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၵႂႃႇပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈသေ ယဝ်ႉၵေႃႈ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈလွႆလဵင်း။ လႆႈႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း တင်း ၸဝ်ႈၶူးသုၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ် တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉ ထႃးၵႂႃႇတႄႇၵွင်းမူး တီႈၼိူဝ်လွႆလဵင်းၼၼ်ႉ သူႇၼိုင်ႈ တၢင်းသုင် တေမီး 9 သွၵ်ႇ။ ပလၢင်ႇသမ်ႉ တေမီး 8 ပေႇ။ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်တေတႄႇထၢတ်ႈၼၼ်ႉ တေၵေႃႇၵွင်းမူးလူင်ၼႂ်းၵၢင်သူႇၼိုင်ႈ တၢင်းၶၢင်ႈသမ်ႉ တေ ႁဵတ်းၵွင်း မူးဢွၼ်ႇသီႇသူႇ။ တင်းမူတ်း 5 သူႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းၶိုၼ်ႈလွႆလဵင်းၼၼ်ႉ မီးတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းၼမ်လၢႆ။ မီးတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွႆႈထႅမ် ႁူမ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵူႉသူလ်ႇတဵင်ႇ မၢၵ်ႇဢုတ်ႇ၊ ပုၼ်၊ သၢႆးလႄႈ ၼမ်ႉ ၶွင်ၵိၼ်ၶွင်ယႅမ်ႉတၢင်းၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ၶူဝ်းသွႆ တႃႇႁဵတ်းထၢတ်ႈၵွင်းမူး ဝႃႈၼႆ။
လွႆလဵင်းၼႆႉ တၢင်းသုင် မီး 8,777 ထတ်း ယူႇၼႂ်းၵႄႈလႅၼ်ၶႅၼ်ႈ မိူင်းယႆ၊ တၢင်ႉယၢၼ်း။ ပဵၼ်လွႆဢၼ်သုင်သုတ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
Photo FB by Sao Su Kham


text:
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းဝႃႈ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇသေၵႄႈပၼ်ႁႃ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၼႆ လူဝ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇမႃးဢုပ်ႇၵၼ်။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လႆႈတွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈတွင်ႈထၢမ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ထၢမ်-ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉသေ ဢၼ်ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈတီႈၾၢႆႇသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ...
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းဝႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း လူဝ်ႇႁတ်းႁၢၼ်
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လူဝ်ႇႁတ်းႁၢၼ်၊ ပေႃးၶီႈယၢၼ်ႈယႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇတေလႆႈမႃးဢႃႇၼႃႇ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈတွင်ႈထၢမ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ထၢမ်- ဢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းပဵၼ်...
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းဝႃႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵျိူၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၵွပ်ႈလူဝ်ႇဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်
ဢၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်းၼႆႉ ႁဝ်းၵျိူၵ်ႈမၢၼ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်လႄႈ ႁဝ်းၸင်ႇမႃးဢုပ်ႇၵၼ် တႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶႅၼ်းၶႂ်ႈလႆႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ထၢမ်-သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်မႃးႁၢမ်ႈတီႈပၢင်လူင်ၼႆႉ...
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၶွၼ်ႈတုမ် 7-8-9 တီႈတူၼ်ႈတီး တေဢမ်ႇပဵၼ် ND ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈ UPC
ပၢင်ၶွၼ်ႈတုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈ တီႈတူၼ်ႈတီး ဝၼ်းတီႈ 7-8-9 ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇယင်းမႃးႁႃလိူင်ႈႁႃလၢဝ်း ႁႄႉႁၢမ်ႈပေႃးၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး၊ ပေႃးဢမ်ႇပဵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်။...
ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ၸွင်ႇတေပဵၼ်ၵၢၼ်
ဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇႁႄႉႁၢမ်ႈပၢင်လူင်ႈၼႃႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ႁၢင်ႈၾၢင်မၼ်းဢွၵ်ႇမႃးဢမ်ႇလီ တႃႇတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်။ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ ၶဝ်ႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ႁၢင်ႈၾၢင်မၼ်းဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈတပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တႄႉတႄႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈ တီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ထၢမ်-ၵူၼ်းမိူင်းမၢင်ၵေႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ...
ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း တူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လၢႆးႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်းလႄႈသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ ၵႂႃႇၵေႃႉတၢင်းတၢင်း
ပၢင်လူင်ၼႃႈႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသင်၊ ပၢင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းငူပ်ႉငီႉ တီႈတူၼ်ႈတီး တႃႇပဵၼ်မႃးပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး တီႈလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူႉပွင်ႇ တိုၼ်းတေပၼ်ၸတ်းႁဵတ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈ တီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ထၢမ်-ပေႃးႁဝ်းၶႃႈတူၺ်း...
ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ထတ်းသၢင်လွင်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈပၢင်လူင်ႈၼႃႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း
ဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း မႃးလွမ်ႉႁႄႉႁၢမ်ႈ လွၵ်ႇငိုတ်ႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း လူင်ႈၼႃႈ တႃႇတေပဵၼ်မႃး ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼၼ်ႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းဢွၵ်ႇမႃးႁၢင်ႈၸႃႉပႅတ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈ...
ဝၢႆးပၢင်ဝိူၵ်ႊသျွပ်ႊယဝ်ႉ CSSU တေလူင်းထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း 16 တီႈ ၵဵပ်းၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ
ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) တေလူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ဝၢႆးပၢင်ဝိူၵ်ႊသျွပ်ႊ (Workshop) ဢၼ်ၸတ်းတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၵဵပ်းၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး၊ တေၼမ်းဢဝ်ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်တႆး တၢင်ႇထိုင်တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် 21...
ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၸတ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်း 5 ႁူဝ်ၶေႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး
ပိူဝ်ႈတႃႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်ဝႃႈ တေၸတ်းတီႈ လၢင်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ (Workshop) တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ပိူင်လူင် 5...
လွင်ႈတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇႁိုဝ် ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ မီးတီႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး
ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ၵမ်း 4) ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉ တႆးၶႂ်ႈလႆႈသင်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၵွၼ်ႇ။ လွင်ႈတႆးတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ...
12Page 1 of 2


text:
လွင်ႈတႆး
ၸိုင်ႈတႆး
ၸိုင်ႈတႆး Shan state
မိူင်းတႆး (SHAN STATE) ၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 62,500 လၵ်းပၢႆ ပၼ်ႇမူၼ်း။ (တၢင်းၵႂၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉပႆႇၼပ်ႉသွၼ်ႇပႃး ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးတင်းသဵင်ႈ။ ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးၼႂ်းၵႄႈ သဵၼ်ႈလတ်းတီႇတုတ်ႉ ပွတ်းႁွင်ႇမၢႆ 19 ၻီႊၷရီႊ 20 မီႊလီႊမီႊတိူဝ်ႊ၊ လႄႈ 24 ၻီႊၷရီႊ 9 မီႊလီႊမီႊတိူဝ်ႊ။ မီးၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈ လွင်ႊ ၵျီႊတုတ်ႉ ပွတ်းဢွၵ်ႇမၢႆ 96 ၻီႊၷရီႊ 13 မဵတ်ႉလႄႈ 101 ၻီႊၷရီႊ 9 မီႊလီႊမီႊတိူဝ်ႊ။ တၢင်းႁွင်ႇ မီးမိူင်းၶၢင်၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီးမိူင်းၶႄႇ (ထုင်ႉမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ်)၊ တၢင်းဢွၵ်ႇ မီးမိူင်းလၢဝ်း၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီးမိူင်းထႆး၊ တၢင်းၸၢၼ်းမီး မိူင်းယၢင်းလႅင် (မိူင်းၵယႃး) တၢင်းတူၵ်း မီးတိူင်းမၼ်းတလေး လႄႈတိူင်းၸၵႅင်း (ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ


text:
ပလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လင်ၼိုင်ႈ တီႉၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ်တင်း ၼမ်လၢႆ ၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်းတူၵ်းမႅၼ်ႈ 7 မိုၼ်ႇလၢၼ်ႉပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 17/01/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8:30 မူင်း ၾၢႆႇတပ်ႉပလိၵ်ႈလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ႁိူၼ်းလုင်းလၢဝ်ႇယၢဝ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းၶႃး ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထူပ်းႁၼ်ယႃႈမႃႉ ၼႂ်းႁိူၼ်းမၼ်း တင်းမူတ်း 300 သႅၼ်မဵတ်ႉပၢႆ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵႃး ထူပ်းႁၼ်ပႃးထႅင်ႈ ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ 20 ထူင် 1360 တႅင်ႈ၊ ၼႂ်းၵွၵ်းသပ်ႉပျႃႇ 3,300 ၵွၵ်း ယႃႈၵႃႊၽႄႊဢိၼ်ႊ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼၢင်းလႅင် ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈၽွင်းပလိၵ်ႈၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း တီႈၼႂ်း ႁိူၼ်း ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းဢမ်ႇမီး။ ၵႃႈၶၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် တေမီးမွၵ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 7 မိုၼ်ႇလၢၼ်ႉပၢႆ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၼႆႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်လိူင်ႇၼမ် ၵူၼ်းၶၢႆ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉ/သူႇသမ်းၵိၼ်ၵေႃႈၼမ် ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပီ 2018 ၼႆႉမႃး ယႃႈမဝ်းၵမ်ဢၼ်တီႉလႆႈၼမ်တီႈသုတ်း ပဵၼ်တီႈၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ဝၢၼ်ႈၵွင်းၶႃးၼႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 16/01/2018 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇတပ်ႉပလိၵ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းလႆႈ ၼႂ်းလူတ်ႉၵႃး ဢၼ် လၵ်ႉတၢင်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်မႃးၼၼ်ႉ တီႈၵဵတ်ႉၼမ်ႉဢုၼ်ႇသႅၼ်ဝီ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၶေႃႈၼမ်း
ၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼမ်ႉပူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ သုၼ်ႇႁူမ်ႈၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈၶႂၢင်ႇလမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းၸင်ႇၼႆႉယဝ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇလႆႈဝႆႉပိူင်လူင်သေ လူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉၼႆႉ -
၁။ တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈၼႃႈၵၢၼ် တႃငၢၼ်း
၂။ တႃႇႁႂ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ
၃။ တႃႇၵမ်ႉၵႅမ် လွင်ႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈႁႅင်းၾႆးၾႃႉၸိုင်ႈမိူင်း
ထႅင်ႈလၢႆႈၼိုင်ႈတႄႉ ၵွပ်ႈဝႃႈပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉလွင်ႈတၢင်းလူဝ်ႇ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉၼမ်ဝႆႉလႄႈသင်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ် ၶူင်းသၢင်ႈ ပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် ပုၼ်ႈတႃႇပၢႆးႁုၼ်ႈမုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈသင် ၸင်ႇလႆႈတူၺ်းလိူဝ်လိူၵ်ႈဢဝ် ၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ ႁႅင်းၼမ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ၽူႈယိပ်းႁုၼ်ႈႁဝ်းၶဝ် ပေႃးတေႁူႉလွင်ႈပိုတ်ႇၼမ်ႉပိုတ်ႇတူဝ် ၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၵူႊၶၵ်ႉၶၵ်ႉၼၼ်ႉ တေႁုပ်ႈသေပိုတ်ႇပၢႆးၼႄၵႂႃႇ ၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉယူႇ။
လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈ တၢင်းၽၢႆႇပဵၼ်လႆႈ (Pre FS)
လႆႈႁပ်ႉဢဝ် ၸုမ်း Kunming Engineering Co., Ltd. (KHIDI) ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈ တၢင်းၽၢႆႇပဵၼ်လႆႈ တႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼမ်ႉပူဝ်ႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ 2013 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပိူဝ်ႇ 10 ဝၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈႁပ်ႉၸွမ်းလူၺ်ႈ ၼင်ႇပိူင်မီး
ဝၢႆးသေလွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈ တၢင်းၽၢႆႇပဵၼ်လႆႈ ယဝ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇသုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် 2013 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပိူဝ်ႇ 12 ဝၼ်း လႆႈတၢင်ႇ ထိုင်ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၸေႊတွၼ်ႊသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈသိုပ်ႇ တၢင်ႇထိုင် လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမိူင်းတႆးသေယဝ်ႉ ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈ 2013 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပိူဝ်ႇ 6 ဝၼ်း လႆႈၶေႃႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇ တီႈလူင်ပွင်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ဢၼ်ႁပ်ႉၸွမ်းလူၺ်ႈ ၼင်ႇပိူင်မီး။
လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလွင်ႈပွင်ႇၸႂ် (M.O.U)
ဝၢႆးသေ လႆႈသိုပ်ႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈၶေႃႈၸႅင်ႈၶူင်းၵၢၼ် ဢိၵ်ႇၵူတ်ႇထတ်းသၢႆပိုၼ်းၼႃႈလိၼ်ၵူႊၸၼ်ႉၸၼ်ႉသေယဝ်ႉ တင်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမိူင်းတႆး လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ် မိူဝ်ႈ 2014 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပိူဝ်ႇ 7 ဝၼ်း။
လွင်ႈသၢႆႈတႅၼ်းတႃႇလိၼ်ႁႆႊၼႃးလႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်းတမ်းမႅင်ႇ ဢွင်ႈတီႈ
ဝၢႆးသေ လႆႈလူင်ႈလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ၸုမ်းထတ်းထွင်လွင်ႈသၢႆႈတႅၼ်းလိၼ်ႁႆႊၼႃး ၸၼ်ႉၸေႊ တွၼ်ႊလႄႈ ၸုမ်းထတ်းထွင်လွင်ႈတႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ်ႁႆႊၼႃးၸၼ်ႉၸေႊဝဵင်းၶဝ် ငူပ်ႉငီႉပၼ်ၼႂ်းၵႄႈၶမ်ႇပၼီႇ တင်းၸဝ်ႈႁႆႊ ၸဝ်ႈၼႃးသေလႄႈ လႆႈသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ငိုၼ်းသီႇႁဵင်သႅၼ်ပျႃးပၢႆပၢႆ ပုၼ်ႈတႃႇလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢၼ်တူၵ်းမႅၼ်ႈၼႂ်းတူင်ႇသၢင်ႈၾၢႆၼၼ်ႉၵႂႃႇလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ် 179 ဢေႇၵႃႉ ဢၼ်တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈတၢင်ႇထိုင်တီႈၶွမ်ႇမတီႇငဝ်ႈငုၼ်း ၾၢႆႇၸတ်းပွင်လိၼ်ပဝ်ႇ လိၼ်ႁၢမ်းလႄႈ လိၼ်ႁူၵ်ႉသေယဝ်ႉ လႆႈၶေႃႈဝၢင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၼ်လူၺ်ႈတၢင်ႇလၢႆးမႃးမိူဝ်ႈ 2016 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢႅပ်ႇပရိူဝ်ႇ 4 ဝၼ်းယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈတႃႇတေၶိုၼ်းတမ်းမႅင်ႇဢွင်ႈတီႈ ၶူဝ်ၼမ်ႉပူဝ်ႈ (တႃႈလူင်)၊ ဝတ်ႉဝူၺ်ႇလူႉဝၼ်ႇၼမ်ႉပူဝ်ႈလႄႈ ထဵင်ပႂ်ႉယၢမ်း တမ်ႇရူတ်ႇ ဢၼ်တူၵ်းမႅၼ်ႈ ၼႂ်းတူင်ႇတီႈၼမ်ႉလုပ်ႇ ဢၼ်မီး တၢင်းၼိူဝ်ၾၢႆၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉတႅမ်ႈၶဵၼ်ႇဝႆႉလၢႆးၸတ်းၽႅၼ်လႄႈ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇမၼ်းဝႆႉယူႇ။ ပေႃးဝႃႈ လွင်ႈလၢႆးၸတ်းၽႅၼ်လႄႈ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႆ တေတၢင်ႇထိုင်တီႈထၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် ၸတ်းၽႅၼ်ႁႅင်းၾႆးၾႃႉသေ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈၶိုၼ်းတမ်းမႅင်ႇဢွင်ႈတီႈၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ၽိင်ႈမိူင်းၾၢႆႇၾႆးၾႃႉ
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ တင်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမိူင်းတႆးလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢွၵ်ႇမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၸိူင်ႉႁိုင်။ ၼၼ်ႉတႄႉ - ဝၢႆးသေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ ႁိုင် 20 ဝၼ်း၊ မႅၼ်ႈဝၼ်းထီႈ 2014 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပိူဝ်ႇ 27 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽိင်ႈမိူင်းၾၢႆႇၾႆးၾႃႉဢွၵ်ႇမႃး လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၾႆးၾႃႉၸႂ်ႉႁႅင်းၼမ်ႉၼႆႉ ပေႃးႁဵတ်းဢွၵ်ႇထိုင် 10 MW ပဵၼ်ၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉပၢၼ်လဵၵ်ႉ၊ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ 10 MW ပႃႈၼိူဝ် တေႃႇ 30 MW ၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉပၢၼ်ၵၢင်၊ ပေႃးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ 30 MW ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆ ပဵၼ်ၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ ပၢၼ်ယႂ်ႇၼႆ မႅင်ႇဝႆႉ 3 ပိူင်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တီႈတွၼ်ႈ 4 ပွင်ႈမၢႆ 9 ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ ၾႆႉၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ ပၢၼ်လဵၵ်ႉလႄႈ ပၢၼ်ၵၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈတေၵွင်ႉသိုပ်ႇသဵၼ်ႈသၢႆၾႆးၾႃႉလူင်ၼႆ တေလႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၵၢင်)ၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈ ၼၼ်လႄႈ ၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇႁူမ်ႈ ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉႁႃ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈပွင်ႇၸႂ်မႃးၸွမ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမိူင်းတႆးၼႆႉ လႆႈသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ် တႃႇၵွင်ႉသၢၼ်လႆႈလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၵၢင် မႃးယူႇယဝ်ႉ။ လွင်းတၢင်းဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၶိုင်ပွင် ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇၶူင်းၵၢၼ် ၸိူင်ႉႁိုင်ၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 9 လိူၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း တၢင်းၽၢႆႇပဵၼ်လႆႈ (FS)
လွင်ႈတႃႇႁူင်းၸၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ ႁႅင်းၼမ်ႉ ပေႃးတေပဵၼ်ၼမ်ႉပဵၼ်တူဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈငၢႆႈငၢႆႈ။ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ထတ်းတူၺ်းလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၸွမ်း ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်း၊ ပၢႆးႁိၼ်၊ ပၢႆးၼမ်ႉ၊ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ လီလီ ငၢမ်းငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလဵပ်ႈႁဵၼ်းထတ်းၵူတ်ႇ လွင်ႈၼမ်ႉလိၼ် ႁိၼ်ၽႃ လၢႆသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ယဝ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈၼပ်ႉသွၼ်ႇ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇၾၢႆဢၼ်တေတူၵ်းထုၵ်ႇလႄႈ လွင်ႈမူတ်းသဵင်ႈၵူႊယၢင်ႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉသေ ၼႃႈၵၢၼ်ပၢႆးၸၢင်ႊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ပႆႇမီး၊ ပႆႇႁဵတ်းလႆႈၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်း။ ၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ် လႆႈႁပ်ႉႁွင်ႉၶၢတ်ႈယိမ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးၸၢင်ႊၼွၵ်ႈမိူင်းလႄႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈပၢႆးၸၢင်ႊၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။
ပုၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် တႅမ်ႈၸၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ၊ လူလွမ်ပႂ်ႉပႃးဝႅပ်ႇယၢင်ႇ၊ လဵပ်ႈႁဵၼ်း တၢင်းၽၢႆႇပဵၼ်လႆႈ တႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼမ်ႉပူဝ်ႈၼႆႉ ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်း လႆႈမွပ်ႈၼႃႈ ၵၢၼ်ပၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉႁူၼၢၼ် (HHPDI) ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇသေ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းႁဵတ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမႃး တင်းသွင်ပႃႈၽၢႆႇ မိူဝ်ႈ 2014 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပိူဝ်ႇ 2 ဝၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (EIA & SIA)
လဵပ်ႈႁဵၼ်း တၢင်းၽၢႆႇပဵၼ်လႆႈသေ ၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ မီးသၢႆငၢႆတႃႇပွင်ပဵၼ်လႆႈထိုင်တီႈသေတႃႉၵေႃႈ လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ တီႈၼိူဝ်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမီးၽွၼ်းႁၢႆႉၵႂႃႇတုမ်ႉယွၼ်ႈဝႆႉ၊ ပေႃးမီးလွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈမႃး တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႈလိတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈသိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းသပ်းသႆႇထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းလႆႈၶၢတ်ႈယိမ် ၶမ်ႇပၼီႇ MSDES သေ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ႁဵတ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမႃး မိူဝ်ႈ 2015 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢႄႇပရိူဝ်ႇ 25 ဝၼ်းယဝ်ႉ။
လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းထတ်းၸႅၵ်ႇလွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၾၢႆ (Dam Breaking Analysis)
တႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼမ်ႉပူဝ်ႈ ဢၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ သုၼ်ႇႁူမ်ႈၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းလူင်းတိုၼ်းဝႆႉ ပေႃးတေၶိုတ်းၸၼ်ႉ ၵူႊမိူင်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ပေႃးၼၼ်ၸင်ႇ လမ်ႉသၢၼ်မၼ်း တေယုမ်ႇယမ်တမ်းၸႂ်လႆႈသေ တေပဵၼ် ၽွၼ်းလီပုၼ်ႈတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေမီးလမ်ႉသၢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၶိုတ်းၸၼ်ႉ ၵူႊမိူင်းမိူင်း ၼင်ႇၼၼ်သေလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမွပ်ႈယိုၼ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ပၼ် ၶမ်ႇပၼီႇ SYDRO Consult မိူင်းၵျိူဝ်ႇမၼီႇ ဢၼ်လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉလႄႈ ၾၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆၶဝ်ၼႆႉ မႃးႁဵတ်း သၢင်ႈပၼ် လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸၵ်းၽႄ လဵပ်ႈႁဵၼ်းသပ်းသႆႇ လွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇၾၢႆ ဢၼ်တေၵေႃႇသၢင်ႈတႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼမ်ႉပူဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ပုၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆတင်းၶမ်ႇပၼီႇ SYDRO Consult မိူဝ်ႈဝၼ်း 2015 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပိူဝ်ႇ 18 ဝၼ်းယဝ်ႉ။
လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းသပ်းသႆႇလွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၾၢႆၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈၼႃႇသေတႃႉ ၾၢႆဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ တီႈမိူင်းမႅၼ်ႇမႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၵူင်ၵူင်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸွႆႈသၢင်ႈၼၼ်ႉသေ ပုၼ်ႈတႃႇတေလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းၸၵ်းၽႄလွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၾၢႆလႄႈ လွင်ႈမေႃပဵၼ်လႆႈ ၽေး ၼမ်ႉလုပ်ႇၼႆႉ တၢမ်တူဝ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၶမ်ႇပၼီႇ SYDRO Consult မိူင်းၵျိူဝ်ႇမၼီႇ လႆႈလူင်းၵႂႃႇထိုင် ဝၢၼ်ႈသူၼ် ဢၼ်မီးပွတ်းတႂ်ႈၾၢႆၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁွမ်တွမ်ႊလဵပ်ႈႁႅၼ်းၶေႃႈမုၼ်း တၢင်ႇၽိုၼ်မႃးယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်လွင်ႈလူႉသုမ်း ပေႃးတေလဵၵ်ႉၵေႇဢေႇမၢင်ႊ ၽွင်းႁူပ်ႉၽေးၼမ်ႉလုပ်ႇၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလၢႆးၸတ်းၽႅၼ် လွင်ႈလႃႊႁႅၼ်းတႃႇသၢႆငၢႆၶိုၵ်းၶၢၵ်း သေလႄႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းလုမ်းထၢၼ်၊ ၼႂ်း ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈသူၼ် ဢၼ်မီးပွတ်းတႂ်ႈၾၢႆၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉၵၼ်ၵႂႃႇတီႈလုမ်းၶူင်းၵၢၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ (ႁူင်းသိၼ်းသူၺ်ႇလီႇ) မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 2016 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ 1-2 ဝၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလွင်ႈလႆႈၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် (M.O.A)
ၶမ်ႇပၼီႇၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်း လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းမႃး တႃႇၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼမ်ႉပူဝ်ႈတင်းၼမ်သေ မိူဝ်ႈ 2016 ၼီႈ၊ လိူၼ်မၢတ်ႉ 16 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တင်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉလႄႈႁႅင်းတိုၼ်း၊ ထၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းၽႅၼ်ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလွင်ႈလႆႈၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၸွမ်းၼင်ႇပိူင် B.O.T (ၵေႃႇသၢင်ႈ - ၶပ်းသၢင်ႈ - ပုတ်ႈယိုၼ်ႈ)ယူႇယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလွင်ႈလႆႈၸႂ်သိုဝ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉ (P.P.A)
ယၢမ်းလဵဝ်ၸင်ႇၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇတေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလွင်ႈလႆႈၸႂ်သိုဝ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉ (P.P.A) တင်းထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉလႄႈႁႅင်းတိုၼ်းၼႆႉ ၶမ်ႇပၼီႇလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၽိုၼ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇသေလႄႈ လၢမ်းဝႆႉဝႃႈ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း တေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယူႇၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈမူတ်းသဵင်ႈၶူင်းၵၢၼ်လႄႈ ၶၢဝ်းလႆႈၶိုၼ်းတိုၼ်းလၢင်း (Project Cost & IRR)
လွင်ႈမူတ်းသဵင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼမ်ႉပူဝ်ႈတင်းဢၼ်ၼႆႉ လႆႈၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႆႉ တေမီးတေႃႇလိူဝ်ႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 40.60 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ IRR တႃႇလွတ်ႈမူတ်းသဵင်ႈၼႆႉ တေမီး 9% ယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႊ မိူဝ်ႈ 2016 ၼီႈ၊ လိူၼ်မေႇ 14 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တင်း HHPDI လႆႈဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်း ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ (Design Optimization) တီႈဝဵင်းႁူၼၢၼ်၊ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇဝႆႉလႄႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေၸၢင်ႊလူတ်းယွၼ်ႇပၼ်လႆႈ လွင်ႈမူတ်းသဵင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် ပုၼ်ႈတႃႇၵုမ်းမႅတ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ (CSR & EMP)
ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈပဵၼ်ၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇႁူမ်ႈ လႄႈ ၶူင်းၵၢၼ်ၵူႊလၢႆဢၼ် ဢၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ တေပွင်သၢင်ႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈပိုတ်ႇပၢင်ႇသေ ဝႆႉၼၵ်းတေႃႇၽွၼ်းလီၵူၼ်းၼမ်လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉယူႇ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ ၼမ်ႉပူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ငိုၼ်းတွၼ်းဢၼ်တေလႆႈမႃးၼၼ်ႉ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ပုၼ်ႈ 1% ၼႆႉ ဝႆႉပဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်း ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸွမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (CSR) ႄလႈ ပုၼ်ႈ 2% ၼႆႉ ဝႆႉပဵၼ်တႃႇၵမ်ႉၵႅမ်ၼႂ်းၵုမ်းမႅတ်ႇသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ (EMP)ယူႇယဝ်ႉ။
ၼႃႈၵၢၼ်ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇလူင်ႈၼႃႈ တႃႇၶူင်းၵၢၼ် (Pre-engineering Work)
ၼႃႇၵၢၼ်ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇလူင်ႈၼႃႈ တႃႇၶူင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၶဝ်ႈၸူး ၶူင်းၵၢၼ်၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်၊ လုမ်းၶူင်းၵၢၼ်၊ ႁူင်းသဝ်းၽူႈမီႈၸၼ်ႉ၊ လင်ႁိူၼ်းၽူႈထမ်းၵၢၼ်၊ တႅဝ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇသဝ်း၊ ႁူင်းဝႆႉၶူဝ်း၊ ႁူင်းမႄးၸၢၵ်ႈ၊ ၸၢၵ်ႈပၢၼ်ႇၵွၼ်ႇၵရိတ်ႉ၊ ၶူဝ်လဵၵ်းၶၢမ်ႈၼမ်ႉ၊ ၵပ်းလၢင်ႊသၢႆၾႆးၾႃႉလူင် 66 KV တင်း 11 KV ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈတႄႇႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ 2016 ၼီႈ၊ လိူၼ်ဢႄႇပရိူဝ်ႇ 27 ဝၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၼ်းတေတႄႇၶူင်းၵၢၼ်
ၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ လၢမ်းဝႆႉဝႃႈ တေတႄႇၵႂႃႇလႆႈ မိူဝ်ႈ 2016 ၼီႈ၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပိူဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ -
ဝၼ်းဢၼ်တၢင်ႇလိုၼ်းသုတ်း - (mm/dd/yyyy)


text:
လွင်ႈတႆး
လွင်ႈပဵၼ်မႃးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး
လွင်ႈတႆး
တႄႇဢဝ်ပီ1947 ၼၼ်ႉမႃး ၵူႈပီမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မႃး “ဝၼ်းတႆး”ၼႆသေ ဝၢႆးမႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး “ဝၼ်းမိူင်းတႆး”၊ “ဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး”ၼႆယူႇယဝ်ႉ။“ဝၼ်းတႆး”၊ “ဝၼ်းမိူင်းတႆး”ၼႆၼၼ်ႉလႅပ်ႈဝႃႈၶိူဝ်းတႆးလႄႈ မိူင်းတႆးၸင်ႇတႄႇမီးမႃးမိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈမီးမီး။ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈယင်းၶႂ်ႈလူင်လိုမ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်းဢိတ်းဢွတ်းဢွၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းသွၼ်ႈတႂ်ႈမၢၼ်ႈ၊ ဝၼ်းတႄႇႁဵတ်းၶႃႈမၢၼ်ႈ ၼႆသေ ၸင်ႇၸင်ႈၸႂ်လိုမ်း ၸိုမ်းႁၢႆၵႂႃႇလႄႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇႁူႉပိုၼ်းလီလီသေ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ် ယုမ်ႇယမ်မၵ်းမၼ်ႈၸွမ်းငၢႆႈလူင်လိုမ်းၵႂႃႇၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တီႈတႄႉၵေႃႈ ဝၼ်းႁဵတ်းၶႃႈ မၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ၊ ဝၼ်းဢၼ်တႆးလႄႈ မိူင်းတႆးၸင်ႇတႄႇမီးမႃးၵေႃႈ ဢမ်ၸႂ်ႈ၊ ပဵၼ် ဝၼ်းဢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆး(ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈရႉပႉလ)ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် ယိူင်းဢၢၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း တႆးႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈ2 ယဝ်ႉသေ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ႁၼ်ထိုင် ၵၢၼ်မိူင်းတႆးမိူဝ်းၼႃႈလႄႈ ဝၢႆးသေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉ တီႈမိူင်းၵိုင်ထိုင်မႃး March1946 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁွင်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်တီႈပၢင်လူင် ပွၵ်ႈထိၼိုင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉမႃးဝႃႈ တႃႇတေၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႇသီႇမိူင်းသၼ်လွႆၽွမ်ႉၵၼ်ၼႆ ပေႃးထိုင်လိူၼ် February,1947 ၼႆၸိုင်တေႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ထႅင်ႈ တီႈပၢင်လူင်ၼႆမႃး ယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် 1947ၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၸူဝ်းႁဵတ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်ႉၸႂ်ႉႁဵတ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ တိုၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၶဝ်ယိူင်းဢၢၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈ“မိူင်းသၼ်လွႆႁူမ်ႈတုမ်”ၵၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၵေႃႉဢွၼ်ႁဵတ်းမႃးၵူၺ်း။
ဢႃႇၼႃႇမိူင်းတႆးဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း (ဢင်းၵိတ်ႉ) ယိပ်းဝႆႉမိူၼ်ၼင်ႇ ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးဢုပ်ႇပိူင်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၢၼ်းယွၼ်းဢဝ် ႁႂ်ႈမီးၼႂ်းမိုဝ်းၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးၼႆႉတေပဵၼ်ဝႆႉ ၶွင်ႇသီႇဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းတႆးၵႂႃႇ ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် မိူဝ်ႈ 7,February,1947 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈယဵပ်ႇၾႃႉ ပဵၼ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ၊ ဢူးၵျႃႇပူႉပဵၼ် ၽူႈၵႅဝ်ပၢင်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ တီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၶဝ်ၸင်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈပဵၼ်မႃး ၸုမ်း“ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး” (Shan State Council) ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း(7)ၵေႃႉ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉ(7)ၵေႃႉ တင်းသဵင်ႈႁူမ်ႈ(14)ၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးလေႃးၵၼ်ၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢဝ်ၶွင်ႇသီႇၼႆႉပဵၼ် ၶွင်ႇသီႇဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းတႆးႁင်းၶေႃၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
တီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈမႃး ၸွမ်ပိဝ်တႆး လိူင်၊ ၶဵဝ်၊ လႅင် သၢမ်သီၸပ်းၵၼ် ဢၼ်ၵၢင်မၼ်းမီးဝူင်းလိူၼ် သီၶၢဝ် လႄႈဢိၵ်ႇလူၺ်ႈၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸွမ်ပိဝ်တႆးမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်ပိဝ်ၼႆႉ ပၵ်းယၢဝ်းမီး 5 ‘၊ ပၵ်းပွတ်းမီး 3’၊ လိူၼ်ၼၼ်ႉ ၼႃႈမူၼ်းတႅၵ်ႈၵၢင်မီး 9”။ ၸွမ်ပိဝ်တႆးၼႆႉမၵ်းမၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 7,February,1947 လႄႈ လႆႈဝႃႈ ၸဝ်ႉထႃႈသေ ၸွမ်ပိဝ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်(5)ဝၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ 7,February,1947 ၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းမီးဝႆႉယူႇတီႈတႃႇၵုင်ႈ ယင်းပႆႇမႃးၽႅဝ်ပၢင်လူင်၊ တႆးလႄႈမၢၼ်ႈၵေႃႈ ယင်းပႆႇ လႆႈဢုပ်ႇသင်ၵၼ် သေဢိတ်း။
7,February,1947 ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မႃးဝၼ်းတႆးၼႆႉတႄႉ သွၼ်ႇဝႃႈပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁွမ်းပဵၼ်ၸႂ်လဵဝ် ၵၼ်ယဝ်ႉ ဢၢၼ်းသၢၼ်ၶတ်းဢင်းၵိတ်ႉသေ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵၢၼ်မိူင်းတႆးၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၼႆႉပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၼႄပိူင်ၽၢင် ဢၼ်ဢၢၼ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇဢၢပ်ႈပၼ် ၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇလွႆးလွႆးယဝ်ႉ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းပူၵ်းပွင်မိူင်းတႆးပဵၼ်မႃး မိူင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
7,February,1947 ၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈၸွမ်ပိဝ်တႆးဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ တႄႇဢဝ် 8,February,1947မႃး ဢဝ်ၸွမ်ပိဝ်တႆးပူၵ်းတင်ႈဝႆႉ ၵမ်းလဵဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸွမ်ပိဝ်တႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈမီးမႃး၊ မီးမႃးၸွမ်ပိဝ်မိူင်းလႂ်မိူင်းၼၼ်ႉၵူၺ်းသေ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ လႆႈမီးမႃး ၸွမ်ပိဝ်တႆးႁူမ်ႈၵၼ်လႄႈ ၽႂ်ၵေႃႈႁူႉၵႃႈၸူမ်းသိူဝ်း၊ ၸိူဝ်းပႆႇႁူႉၸၵ်းသမ်ႉလွမ်ယၵ်ႉဢၢမ်းတေႃႇ ၵၼ်ယူႇတႄႉတႄႉ။
9,February,1947 ၵၢင်ၼႂ် 9:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ပေႃႇတွမ်ႇလေႇ၊ ၽူႈၸိသင်ႇၽွင်းငမ်းမိူင်းသၼ်လွႆ ၵျွၼ်ႇလေတိၼ်ႇ၊ ဢူးတိၼ်ႇထုတ်ႉ၊ ပႃးၼၢတ်ႉလႅတ်ႉတဝိတ်ႉၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၽႅဝ်ပၢင်လူင်ယူႇယဝ်ႉ။ 9,February,1947 ၵၢင်ၼႂ် 11:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းတႄႇပၢင်သူၼ်းတုမ် ၵူၼ်းမိူင်းသၼ်လွႆ၊ မိူဝ်ႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈမႃးတီႈတေမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇ သၢၼ်းမႃးတၵ်ႉယမ်ၸွမ်ပိဝ်တႆး ဢၼ်ပူၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉၸင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်လူင်ႉလႅင်းၼႄ ထိုင်ၸူးၵူၼ်းမိူင်းတႆးယူႇယဝ်ႉ။
10,February,1947 ၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းသၼ်လွႆလႄႈ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းဢုပ်ႇၵုမ်ငူပ်ႉငိၵၼ် မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၽူႈတၢင်တူဝ်ဢင်းၵိတ်ႉ “ပေႃႇတွမ်ႇလေႇ”ၵေႃႈ ၶိုၼ်းႁွတ်ႈထွမ်ႇငိၼ်းပႃးယူႇယဝ်ႉ။
11,February,1947 ၵၢင်ၼႂ် 09:00 မႃး၊ ၸွမ်းလူၺ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းသၼ်လွႆၶဝ် တၢင်ႇတုၵ်းယွၼ်းမႃးၼၼ်ႉသေ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇ သၢၼ်း ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်တင်းၽူႈဢွၼ် ႁူဝ်တႆး၊ ၶၢင်၊ ၶျၢင်းသေ တူၵ်းလူင်းပၼ်ၸွမ်းမႃးၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ။
12,February,1947 ပဵၼ်ဝၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း “လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်”လႄႈ ဢၼ်ႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသမ်ႉမီး ၸဝ်ႈၾႃႉ(6)ၸဝ်ႈ၊ ရႉပႉလ(8)ၵေႃႉ၊ ၶၢင်(3)ၵေႃႉ၊ ၶျၢင်း(3)ၵေႃႉလႄႈ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈတႄႉ မီးၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်းသေဢွၼ်ၵၼ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇ။ မိူင်းတႆးၼႆႉ ၵူၼ်းလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ၊ ၵွပ်ႈသင်ၽၢႆႇ မၢၼ်ႈသမ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶေႃႈ ထုၵ်ႇဝူၼ်ႉၶူၼ်ႉႁႃယူႇတႄႉတႄႉ။ 12,February,1947 ၵၢင်ၼႂ် 11 မူင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၵႂႃႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈထိုင် 69 ပီယဝ်ႉ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢၼ်ၸိူဝ်းႁူႉၵေႃႈတေမီး ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇႁူႉၵေႃႈတေ ၵိုတ်းထႅင်ႈတင်းၼမ်။ လိုၼ်းသုတ်းၶႂ်ႈယွၼ်းသင်ႇထိုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 71 ပီၼႆႉဝႃႈ-“ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈဝၼ်းဢၼ်တႆးတိုၵ်ႉပေႃႇပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းမႃးၵူၺ်း(ၵူၼ်းတႆးမီးမႃးလၢႆႁဵင်ပီမိူင်းယဝ်ႉ)။ လႄႈဢမ်ႇၸႂ်ဝၼ်းဢၼ်တႆးသွၼ်ႈ တႂ်ႈမၢၼ်ႈ(ဝၼ်းလူင်းလၢႆး မိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ပဵၼ် 12,February,1947။ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးပဵၼ်- 7,February,1947)။ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈၸႂ်ၵၼ် ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ပႃးဝၼ်းဢၼ်တႆးႁဝ်းလႆႈႁူမ်ႈၸႂ်ႉၸွမ်ပိဝ် ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။”
ယွၼ်းသူးပၼ်ႁႂ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈၵေႃႉ ယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ် ႁတ်းႁၢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မႂ်ႇသုင်ႁႅင်းၵိုၼ်း မီးၶမ်းမီးငိုၼ်း မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ၵိုၵ်းပိုၼ်းၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ သေၵမ်း မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ။
ၼပ်ႉယမ်ယႂ်ႇၼမ်သေ
လိူၼ်တႆး
7,February,2018
ၽိုၼ်ဢိင်- 7-2 ဝၼ်းၼိုင်ႈ (ၶူးၶိူဝ်းသႅၼ် /တႅမ်ႈဝႆႉ)


text:
ၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတွင်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းပၢင်ၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇပိုၼ်းၸိူင်းႁၵ်ႉ ၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၶွပ်ႈတဵမ် 1003 ပီ တီႈဝၢၼ်ႈပႃႇသႃ ဝဵင်းၵဵင်းတွင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။
ဝၼ်းတီႈ 14 – 19 /01/2018 လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ထိုင်လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇသၢမ်ၶမ်ႈၼႆႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈ တႆးဢိၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတွင်းႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇၶုၼ်သၢမ်လေႃး တီႈဝၢၼ်ႈပႃႇသႃ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း ၵဵင်းတွင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉ မီးပၢင်တၢၼ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ထိုင်သင်ၶၸဝ်ႈ၊ ပၢင်မူၼ်ႈၸႂ်တၢင်းၵႃႈၾိင်ႈထုင်း၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းပၢၼ် ၵဝ်ႇပၢၼ်မႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉမီးၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ဢၼ်မႃးလူၺ်ႈ ၼမ်ႉၸႂ် ၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းသႅင် ၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတွင်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ ႁဝ်းၶႃႈၵမ်ႈၼမ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပေႃးၸတ်းပၢင်ပွႆး ၸိူင်ႉၼႆၸိုင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းတေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵတ်းယဵၼ်မႃး ၼႆ။ တင်ႈတႄႇၸတ်းႁဵတ်း မႃးၼႆႉဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈၵတ်းယဵၼ်မႃး ႁႃၵိၼ်ငၢႆႈမႃး ” ဝႃႈၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ၸတ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းတႃႇၼတၢင်းလီၼႃးမုၼ် ၸႅၵ်ႇဝၢၵ်ႈၵုသူလ် ၸူးထိုင်ဝိၺၢၼ်ႇ ၶႂၼ်ငဝ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃးလႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ။ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈၸမ်တီႈၵႆ လႆႈမႃး ႁူပ်ႉထူပ်းမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်၊ ႁႂ်ႈမၢဝ်ႇသၢဝ်တႆးမေႃႁၵ်ႉၵၼ် မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ ၊ ႁႂ်ႈႁၵ်ႉၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇၶုၼ်သၢမ်လေႃး လႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝဵင်းၵဵင်းတွင်းၼႆႉ ယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ယုၵ်ႉပဵၼ် ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း မိူဝ်ႈပီ 2010 ။
ပိုၼ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၼႆႉ ၶူး သ ၶ ႁ ႁိုဝ် ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ(သဵင်ႈၵမ်) ယၢမ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ – ၸွမ်းၼင်ႇၸဝ်ႈပၢႆးပိုၼ်း လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈ တႅမ်ႈဝႆႉ ၼၼ်ႉ လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ၊ ပဵၼ်ဝၼ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃး + ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၊ ဢဝ်ႁဵတ်း ဝၼ်းတၢင်း ႁၵ်ႉတႆး ၵေႃႈလႆႈ ။ ၶိူဝ်းတႆးဢမ်ႇတၢပ်ႈယိူင်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၾိင်ႈ ထုင်းဝၼ်း တၢင်း ႁၵ်ႉ ၶွင်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း (ဝၼ်းဝႃးလဵၼ်းထႆႊ) လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 14 ဝၼ်း ၵူႈပီၼၼ်ႉ – ၼႆယဝ်ႉ ။
ပိုၼ်းၸိူင်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလိုဝ်းလင် ၼႂ်းဢပုမ်ႇတႆးတင်းႁူဝ်ၼိုင်ႈ ။ ယႂ်းႁိုၼ် ၽိုၼ်ပပ်ႉၶုၼ် သၢမ်လေႃးၵဵင်းတွင်းၼႆႉ ယၢမ်ႈတွၼ်ႉငိၼ်းဝႃႈ ၶူးမေႃလိၵ်ႈ တႆး ၼၢင်းၶမ်းၵူႇ (လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ်) ပဵၼ်ၵေႃႉတႅမ်ႈဝႆႉ ။ ပဵၼ်ပိုၼ်းၸိူင်းတၢင်းႁၵ်ႉသဝ်ႈမွင်ၽူဝ်မၢဝ်ႇမေး သၢဝ်မိူင်းၼိူဝ်မိူင်းတႂ်ႈ တၢႆၽၢတ်ႇၵၼ် ၊ သမ်ႉလႆႈ ႁၼ်ပႃး လွင်ႈယူႇ သဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၊ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး တႆးမိူဝ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီပူၼ်ႉမႃး။


text:
ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပွၵ်ႈၵမ်း 4) ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းလိူၼ်မေႊ ၸွမ်းၼင်ႇပၢင်ၵုမ် JICM ပွၵ်ႈၵမ်း 7 တႅပ်းတတ်းဝႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူၼမ်းၼႂ်း 3 RCSS/SSA ၊ ဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း UPDJC လႄႈပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း UPDJC တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27/02/2018 ၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လႆႈႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် UPDJC (ၸုမ်းႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်) လႄႈတင်းပၢင်ၵုမ် JICM (ၼႃႈၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်း) ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းမီးပိူင်မၼ်း။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် UPDJC လႄႈတင်းပၢင်ၵုမ် JICM ၼႆႉ လွင်ႈတၢင်းမၼ်း ႁူဝ်ၶေႃႈယႂ်ႇယႂ်ႇမီးယူႇ 4 ႁူဝ်ၶေႃႈ။
1.မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼႆႉ မၼ်းမီး 8 ၸုမ်းၵူၺ်း။ ၵမ်းၼႆႉထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 13 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းမီးမႃးထႅင်ႈ 2 ၸုမ်း၊ ၸုမ်းပႃႇတီႇမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ NMSP ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈၸုမ်းပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇ LDU ။ ပေႃးဝႃႈၶဝ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမႃးထႅင်ႈ 2 ၸုမ်း ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၶိုၼ်း မူၼ်ႉမႄးပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမၼ်း။ ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်း NCA ၼၼ်ႉ ပေႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉ မၼ်းတေမီးၶွမ်ႊမတီႊ လၢႆၸၼ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈမႄးမႃးယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၶိုၼ်းတၢင်ႇထိုင်တီႈပၢင်ၵုမ် JICM ႁႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမူၼ်ႉမႄးမႃး မီးလုၵ်ႈၸုမ်းမႂ်ႇၶဝ်ႈမႃးထႅင်ႈ 2 ၸုမ်း။ ဢၼ်ၼႆႉယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ။
2.ယိူင်းဢၢၼ်းၶေႃႈ 2 ၼႆႉ ပၢင်ၵုမ် JICM ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးပိူင် ToR (ၼႃႈၵၢၼ်လူလွမ်ပႂ်ႉပႃး) မၼ်းဝႆႉဝႃႈ- 3 လိူၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၸတ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။ ပၢင်ၵုမ် JICM ႁဝ်းၵမ်းတီႈ 6 ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27/11/2017 ၊ ၵမ်းၼႆႉ ၵွပ်ႈမၼ်းတဵမ် 3 လိူၼ်ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်းႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ပၢင်ၵုမ် JICM ၼႆႉ ပေႃးဢဝ် NCA ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်သုင်သုတ်း၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းမီးပၼ်ႁႃဢီႈသင် ဢၼ်ၶွင်ႉၶမ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း NCA ဢၼ်တၢင်းတႂ်ႈဢမ်ႇၵႄႈလႆႈၼႆႉ တေလႆႈဢဝ်ၶိုၼ်ႈမႃးတီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်သုင်သုတ်း။ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ 8 ၸုမ်းၵေႃႈ တေပဵၼ်ၸၼ်ႉၽူႈၼမ်း ဢၼ်သုင်သုတ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၽူႈၼမ်းဢၼ်သုင်သုတ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈ တင်ႈတႄႇၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း သုင်သုတ်းၶဝ် မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ဢၼ်ၶွင်ႉၶမ်မႃးတၢင်းတႂ်ႈလၢႆလၢႆဢၼ်၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၵႄႈၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ တေမႃးၵႄႈလိတ်ႈတီႈၼႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် JICM ။
3.မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမႃးၶမ်ၵၼ် မီးပၼ်ႁႃယူႇၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ တပ်ႉသိုၵ်း တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO လွင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈပႆႇမိူၼ်ၵၼ်။ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်းၶႃႈပႆႇမိူၼ်ၵၼ်၊ တိုၵ်ႉမႃးၶမ်ၵၼ်၊ တိုၵ်ႉမီးပၼ်ႁႃၼႂ်းၵႄႈ သွင်ၾၢႆႇယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈဝႃႈ ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်ၶမ်ၵၼ်ယူႇၼႆႉ၊ ဢၼ်ၼႆႉၶေႃႈတီႈ 3 ။
4.ပေႃးဢဝ်ပိူင်ၵၢၼ်ဝႃႈၼႆၸိုင် ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၼႆႉ ၼိုင်ႈပီတေလႆႈႁဵတ်း 2 ပွၵ်ႈ၊ ဢၼ်တေႁဵတ်းထႅင်ႈၵမ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁဵတ်း ၼႂ်းလိူၼ်မေႊ (2017)။ မိူဝ်ႈလဵဝ် တေၶိုၼ်းထိုင်လိူၼ်မေႊထႅင်ႈ မၼ်းတေၸမ်ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်း။ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈၸတ်းထႅင်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈမီး 4 ႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉသေမႃးဢုပ်ႇၵၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇမႃးလႆႈၸႂ်ၵၼ်ၶိုၼ်းႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် UPDJC လႄႈၶိုၼ်းႁွင်ႉပႃးပၢင်ၵုမ် JICM တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။ ဝၼ်းတီႈ 27/02/2018 ပၢင်ၵုမ် UPDJC ၊ ဝၼ်းတီႈ 28 ပၢင်ၵုမ် JICM ။
ထၢမ်-ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ် JICM ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 7 သေတႅပ်းတတ်း တေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်မေႊ 2018 ၼႆႉ ၸွင်ႇမၼ်းၸႂ်ႈတႄႉ?၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၵႆႉလိူၼ်ႈၶၢႆႉမႃးတိၵ်းတိၵ်းလၢႆၵမ်းယဝ်ႉ။
တွပ်ႇ-မႅၼ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် JICM ဢၼ်ၸတ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/02/2018 ၼႆႉ မီးၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ပေႃးဢဝ်ပိူင်ဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းၼိုင်ႈပီ 2 ပွၵ်ႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇလႆႈႁဵတ်း၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းမႃးဢုပ်ႇၵၼ်ဝႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၸတ်းၼႂ်းလိူၼ်မေႊ ၸွင်ႇတေၸၢင်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇၶိုၼ်းမႃးၼပ်ႉသၢင်ႈဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈမၼ်းႁိုင် မၼ်းဢမ်ႇပေႃးလီတႃႇတင်းသွင်ၾၢႆႇ။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ယၢမ်းလၢတ်ႈဝႃႈၼႂ်းပီ 2019 ၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးမႃးပိုၼ်ႉထၢၼ်ပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၸၢင်ႈဢွၵ်ႇၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈလႆႈ၊ မီးယိူင်းဢၢၼ်းမႃး။
ၵွပ်ႈၼၼ် ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ဝူၼ်ႉဝႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ ၼႂ်းပီၼႆႉ မၼ်းတေယၢပ်ႇတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ သမ်ႉၶႂ်ႈႁဵတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၼႆႉ မၼ်းမႃးၶမ်ၵၼ် ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းပႆႇလႆႈႁဵတ်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇၸၢင်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း၊ ပေႃးဢဝ် NCA ဝႃႈမၼ်းတေလႆႈႁဵတ်းတိၵ်းတိၵ်း ၼိုင်ႈပီ 2 ပွၵ်ႈ။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းမႃးဢုပ်ႇၵၼ် ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ ဢၢၼ်းၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်မေႊၼႆႉ၊ တေပဵၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်တႄႉ ဝႆႉထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးတေပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇ တေၶတ်းၸႂ်၊ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈတေၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၸၢင်ႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း။ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈတေၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးပဵၼ်ၵၢၼ်၊ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၸၢင်ႈႁဵတ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ် မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းတေႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်မေႊ။
ထၢမ်-ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ထႅင်ႈ 2 ၸုမ်း၊ ပဵၼ်ၵႂႃႇ 10 ၸုမ်း၊ ၸွင်ႇမၼ်းမီး လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တင်းမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း၊ ငဝ်းလၢႆးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း 10 ၸုမ်းၼႆႉပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းမီး 8 ၸုမ်း၊ ၶဝ်ႈမႃးထႅင်ႈ 2 ၸုမ်း၊ ပေႃးဢဝ်တင်းၼမ်ဝႃႈမီး 10 ၸုမ်း၊ မီးၵေႃႈလီ၊ ႁႅင်းႁဝ်းၶႃႈၼမ်မႃး၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေမီးႁႅင်းသဵတ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈၸတ်း ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၶႂ်ႈႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးငူပ်ႉငီႉၵၼ်လီလီ ဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ်ၵၼ်ၼႆႉ ႁႅင်းသဵတ်ႈႁဝ်းၶႃႈတေတိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃး၊ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈလီ၊ ၵူၺ်းၵေႃႈ တေလႆႈၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈ။
ထၢမ်-လွင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း 10 ၸုမ်းၼႆႉ သမ်ႉမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-လွင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈ 10 ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၵေႃႈတေလႆႈၵႂႃႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း NCA တမ်းဝၢင်းဝႆႉ။ NCA ၼႆႉမၼ်းလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ႁဝ်းတေလုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းသေလႄႈ တေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း။ ပေႃးဝႃႈလႆႈမႃးၶေႃႈလႆႈၸႂ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈတေဢဝ်ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ တေမူၼ်ႉမႄးပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈတေၶတ်းၸႂ်ၵေႃႇသၢင်ႈႁႂ်ႈမၼ်းမႃးပဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း။ ဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈ တေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။ တေႃႈလဵဝ် ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ တင်ႈတႄႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတင်းပတ်းပိုၼ်ႉ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈဝႃႈ ၶႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၼႆ ယိူင်းဢၢၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်းၶႃႈ။
ထၢမ်-ၵဵဝ်ႇၵပ်းၸုမ်းၸိူဝ်း ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼၼ်ႉၶႃႈလူး ၸွင်ႇတေမီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ပေႃးဢဝ် NCA ဝႃႈ တႃႇတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉ မၼ်းတေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၸင်ႇတေၸၢင်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ပေႃးဢဝ်ပိူင် NCA ဝႃႈၵေႃႈလီ၊ ပေႃးဢဝ်ပိူင်ယူင်ႉၶၢပ်ႈၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈၵေႃႈလီ မၼ်းမီးဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းသမ်ႉမီးထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇ EAOs ႁဝ်းၶႃႈဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း 10 ၸုမ်းၵေႃႈလီ၊ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈလီ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈလီ၊ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေၽိတ်ႈမွၵ်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈ ၸုမ်းပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႆၵေႃႈ မီးတီႈႁဝ်းၶႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈ၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈတေၸၢင်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈမႃးဢမ်ႇမႃးတႄႉ ပဵၼ်ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ၊ ပေႃးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ် မၼ်းၵေႃႈမီးတၢင်းမၼ်းယူႇ။
ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ပေႃးဝႃႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႆ မၼ်းတေၸၢင်ႈမႃးပဵၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢဝ်ပိူင် မၼ်းဝႃႈ ပေႃးပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA မၼ်းပႆႇၸၢင်ႈမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း၊ ပႆႇၸၢင်ႈမႃးတၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်မုၵ်ႉၸုမ်းၽႂ်မၼ်း။ တႃႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်တႄႉ ၽၵ်းတူဢမ်ႇဢိုတ်းဝႆႉ၊ ပိုတ်ႇဝႆႉယူႇ။
တႃႇတေၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇပႃးတင်းသဵင်ႈ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းဝႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁဝ်းမီး 20 ၸုမ်း၊ 10 ၸုမ်းတႄႉၶဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ 10 ၸုမ်း၊ မိူဝ်ႈလႂ်ႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ မႃးၺႃးၵၼ် ၶဝ်ႈပႃးတင်းမူတ်းယဝ်ႉ မၼ်းၸင်ႇတေၸၢင်ႈၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ။ ဢၼ်ၼႆႉတၢင်းႁဝ်းၶႃႈသိပ်းၸုမ်း ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶတ်းၸႂ်ယူႇ၊ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈၵွင်ႉၵၼ်၊ ပႆႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈပေႃးမိူၼ်ၵၼ် ပေႃးၸၢင်ႈဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ်ၵၼ်။ သင်ၸိူဝ်ႉၶဝ် ၶဝ်ၸဝ်ႈပႆႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးၵေႃႈ ၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈပေႃးၸၢင်ႈလၢတ်ႈ၊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလၢတ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပႃးၶဝ်ၸဝ်ႈတင်းသဵင်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈႁႃလၢႆးမၼ်းၸိူင်ႉၼၼ်။
ထၢမ်-ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တေဢွၵ်ႇမႃးၾၢင်ႁၢင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းပႆႇလႆႈႁဵတ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႆႇလႆႈႁဵတ်းသေတႃႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမုင်ႈမွင်းဝႆႉၼၼ်ႉ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇၼၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၼႆႉ တင်းမူတ်းႁဝ်းႁဵတ်းမႃး 3 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈတႄႉမၼ်း ႁဝ်းယင်းပႆႇႁၼ်ဢွၵ်ႇၾၢင်ႁၢင်ႈသင်မႃးတႄႉတႄႉ။ ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉ တၢင်းႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs ၵေႃႈလီ၊ ၸုမ်းဢၼ်တေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵေႃႈလီ၊ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈလႆႈမႃးၽွၼ်းလီ ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းတေတင်ႈမိူင်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ ႁဝ်းတေလႆႈမီးပိူင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လၵ်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မုင်ႈမွင်းၶႂ်ႈလႆႈၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းမီး 5 ႁူဝ်ၶေႃႈ။ 1.ၵၢၼ်မိူင်း၊ ပေႃးၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၽႂ်ၵေႃႈဝႃႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ ပေႃးၼၼ် တႃႇတေလႆႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ တေလႆႈမီးသင်၊ မႄးႁဵတ်းဢီႈသင်။ ပိူင်ႁဝ်းၶႃႈ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလႆႈဢၼ်ၼႆႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်သိုၵ်း ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ မိူဝ်းၼႃႈမႃး ပေႃးဝႃႈႁဝ်း တေၶွတ်ႇၽွတ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း၊ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ဢၼ်ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈ ဢုပ်ႇၵၼ်၊ မၼ်းတေလႆႈဢွၵ်ႇမႃးၸွမ်းပိူင်မၼ်း။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး။ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶႂ်ႈပေႃးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈမိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း၊ တိူင်းၽႂ်တိူင်းမၼ်း တင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႆႉ မၼ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်တႄႉတႄႉ တင်ႈတႄႇၸဵမ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တေလႆႈဢွၵ်ႇမႃးပိူင်မၼ်း လၵ်းၵၢၼ်မၼ်း။
ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ၶေႃႈတီႈ 5 ၵၢၼ်တီႈလိၼ်လႄႈၶူဝ်းၶွင် သၽႃႇဝၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ်၊ ႁဝ်းတေႁဵတ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းတႆးႁဝ်း ၶူဝ်းၶွင်ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ်ၼႆႉ မၼ်းမီးၼမ်၊ ၸိူဝ်းၼႆႉမိူင်းတႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈသမ်ႉၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၸိူဝ်းၼႆႉတေလႆႈမီးပိူင်ဢွၵ်ႇမႃး။
မိူဝ်ႈလႂ်လႆႈပိူင်ဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ တေမႃးပဵၼ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ပေႃးလႆႈမႃး လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇဢဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ပိူင်မၼ်းသေ ၸင်ႇတေမႃးမႄး ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း၊ မႄးတွၼ်ႈလႂ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပေႃးမႄးယဝ်ႉၸင်ႇတေၸၢင်ႈဝႃႈ ဢၼ်ၼႆႉၸွင်ႇမၼ်းၸႂ်ႈၾႅတ်ႊၻရႄႊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၾႅတ်ႊၻရႄႊ၊ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေမႃးထႅင်ႈၶၵ်ႉၼိုင်ႈ။
ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈတင်းမူတ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဢမ်ႇမုင်ႈမွင်း၊ မၼ်းတေလႆႈၵႂႃႇၵမ်းၶၵ်ႉၶၵ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈမႃးပဵၼ် 4-5 ႁူဝ်ၶေႃႈၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် 10 ႁူဝ်ၶေႃႈ 20 ၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ၊ လွင်ႈၼႆႉမီးတီႈလၢႆၾၢႆႇ ႁဝ်းၶႃႈဢုပ်ႇၵၼ် တူၵ်းလူင်းၵၼ်။ ႁဝ်းၶႃႈတေဢုပ်ႇၵၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်၊ တေယွၼ်ႇယၢၼ်းပၼ်ၵၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်၊ လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေလူတ်းယွမ်းပၼ်ၵၼ်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ပုၼ်ႈပၢင်ႈၽွၼ်းလီတႃႇတင်းမိူင်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းမၼ်းမွၵ်ႈၵႃႁိုဝ်၊ မၼ်းတေဢိင်ၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်ၵိုင်ႇလီလႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၶႂ်ႈလႆႈယူႇ ငဝ်းလၢႆးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢ ၼ်ႇတွၼ်ႈ 2)