text:
ၼႂ်းပီသွင်ပီမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈၵႃႇလ လႄႈလွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်း၊ ၼႂ်း မိူင်းတႆးၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ်၊ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်မႃးလၢႆလၢႆလွင်ႈ ပႃးၸဵမ်ပၢႆးပၺ်ၺႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးယင်းလႆႈႁူပ်ႉၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ၼႂ်းမိူင်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ တင်းပီ ႁိုဝ်ႉတေႃႇႁႅင်ႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး တေငၢႆႈၶိုၼ်ႈၼႂ်းၵႄႈႁွၼ်ၼမ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇၺႃးတဵၵ်းတဵင်ၼႂ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ပိုတ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
………………..000000000000000000………………………..
ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈတီႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆးၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈယူႇလင်ပၼ်ႁႅင်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်
ယူႇတီႈၶႃႈႁဝ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ဢမ်ႇပႃးၾၢႆႇလႂ် ပႃႈလႂ် ။ ပေႃးဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် မၢၵ်ႇတႃႁဝ်းၶႃႈ တူၺ်းၼႆ မၼ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လွင်ႈသိုၵ်းတႆး သွင်ၸုမ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ။
ငဝ်းလၢႆး မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်း ယၢမ်း ၵူၼ်းတင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး ဢွၼ်ၵၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇတေႃႇသူႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း ယူႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ မုင်ႈမွင်း တၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈသိုၵ်းတႆး၊ ႁႂ်ႈမႃးပဵၼ်သဵင် ပဵၼ်ပၢၵ်ႇပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း၊ ႁၼ်ထိုင် ၸွမ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ လွင်ႈဢမ်ႇၽွမ်ႉဢမ်ႇလႆႈၸႂ်သိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ။ လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း တေႃႇသူႈ ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းတႆးမႃးယူႇလင်ၵႅတ်ႇၶႄပၼ်။ မႃးဢဝ်ပၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇ လူမ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းပေႃးတေဢမ်ႇၺႃး တီႉၺွပ်း တဵၵ်းတဵင်လူလၢႆ ။ ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်တၢင်းမုင်ႈမွင်းလူင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ဢၼ်မီးတီႈသိုၵ်းတႆး။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 1 မႃးၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁဝ်း ပေႃးဢမ်ႇလီယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉ ၶိုၼ်းလႆႈမႃးႁၼ် သိုၵ်း တႆး ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် ၽိတ်းၵၼ် ယိုဝ်းၵၼ် ၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈ။ ထၢင်ႇဝႃႈငဝ်းလၢႆး တေယဵၼ်လူင်း သမ်ႉယိုင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်း ႁႂ်ႈႁၢႆႉ မႃးထႅင်ႈ။
ပေႃးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်မႃး မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်တီႈမုင်ႈမွင်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်း မိူၼ်ၸိူင်ႉဢဝ်ၼမ်ႉထွၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းသၢႆးပႅတ်ႈၵူၺ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ ပေႃးဢဝ်တီႈႁဝ်းၶႃႈဝႃႈတႄႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈ ၸၢၼ်ႈတႆးၵႂႃႇပႅတ်ႈၶႃႈဢေႃႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆးပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ၸုမ်းသွင်ၸုမ်းၼႆႉ ပေႃႇလသီႇၶဝ် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼႆႉ ဝႆႉသေၵွၼ်ႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၽွင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၽွင်းယၢမ်းတီႈလူဝ်ႇလႆႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် လူဝ်ႇလႆႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ၸုၵ်းၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း။
ထိုင်သူၸဝ်ႈသမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းပၼ်တႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပေႃးမႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆး မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် သမ်ႉမႃး တိုၵ်းၵၼ် ယိုဝ်းၵၼ်ယူႇၼႆႉ ၽႂ်လႃႇ ဢၼ်တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်းႁိုဝ်လႃႇ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉမၼ်း။ ပေႃး တူၺ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းဢၼ်တီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ၵေႃႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းမွင်ၸႂ်ၸွမ်းၶႃႈယဝ်ႉ။
လွင်ႈတီႈလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈ ၵမ်ႈၼမ်သမ်ႉ တေပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း ပႃးတင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ တင်းမုင်ႈမွင်းၶဝ်ၼႆႉ သူယႃႉပႅတ်ႈယဝ်ႉႁႃႉ ဢၼ်ၼႆႉ ၶႃႈၶဝ်ၶႂ်ႈထၢမ်ၶိုၼ်းၶႃႈဢေႃႈ။
ပေႃးပဵၼ်လႆႈၼႆႉ ဢၼ်တီႈႁဝ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ် ၶႂ်ႈတိုၵ်းၶႂ်ႈယိုဝ်းၵၼ် ၽိတ်းမေႃးၵၼ်ၼၼ်ႉ ဝႆႉသေၵွၼ်ႇ ပေႃးပဵၼ်လႆႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁႂ်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈ တၢင်းၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ တီႈသူၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်း တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ ၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ပၼ်တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းတႆး ၼင်ႇႁိုဝ် တေမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ၾႅတ်ႊၻရႄႊ တီႊမူဝ်ႇၶရေႊသီႊၼၼ်ႉ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသူၸဝ်ႈ ဝႆႉတင်းယိူင်းဢၢၼ်းပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ႁဵတ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတႃႉ။
လၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈယဝ်ႉ ၶႃႈၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈသိုၵ်း တီႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႃႉၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶႃႈၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈသိုၵ်း ဢၼ်တီႈၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း။ မိူၼ်ၼင်ႇငဝ်းလၢႆး မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း သိုၵ်းတႆးၼင်ႇၵၼ် ႁဵတ်းတီႈၵၼ် ယိုဝ်းၵၼ် ၼၼ်ႉ ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈၸႄႈဝဵင်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ် ယွၼ်ႉဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း ၸဝ်ႈသိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇ ၼႃႇယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၸုၵ်ႇမၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း မိူင်း၊ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇမႃးၽွမ်ႉၵၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းလႂ် ၸုမ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း မၼ်းပဵၼ်ၽွင်း တီႈလူဝ်ႇလႆႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်၊ လူဝ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်။ ၵဵပ်းသိုၵ်းမႃးယဝ်ႉ မႃးယိုဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်။
ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတူၺ်းယူႇၼႆႉ လၢႆးတီႈၶဝ် တင်းသွင်ၾၢႆႇႁဵတ်းယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢႆႈတၢင်းသူၼ် ၸႂ်ပႅတ်ႈသေ ၶဵၼ်ႁဝ်းယိုင်ႈၶႅၼ်းလႆႈၸႂ် လၢႆးဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးမၼ်း ပေႃးပဵၼ်လႆႈ ၸုၵ်းတႃႇၾၢႆႇ ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်သဵင်ပၢၵ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢွၵ်ႇသဵင်တႅၼ်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ဢၼ် ယိုၼ်းယၢဝ်းမႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ၶႃႈၶဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
သင်ႁဝ်းၶႃႈ တိုၵ်ႉတေယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ ၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း သိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇ ၼႃႇၵူၺ်း။
………………..000000000000000000………………………..
ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းႁၢၼ်တႆးၽွမ်ႉပၼ်သေပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်ယႂ်ႇ
ၵၢင်ၸႂ်ၶႃႈၶဝ်တႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼိုင်ႈၵေႃႉသေ လွင်ႈသိုၵ်းတႆး ယိုဝ်းၵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၶႃႈ။ တင်းၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ ပဵၼ်တႆးႁဝ်းၶႃႈ ၼင်ႇၵၼ်ၵူၺ်း လွင်ႈလႆႈပဵၼ်မႃး သိုၵ်းတႆးယိုဝ်းၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ၶႃႈၶဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၼႅင်ၸႂ်ၸွမ်းတႄႉ ၶႃႈဢေႃႈ။
ၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇၼႆႉ ၶဝ်ႈၸူးၵၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈပဵၼ်လွင်ႈလီမႃးၶႃႈ။
ပေႃးသိုၵ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် ၽွမ်ႉၵၼ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်မီးႁႅင်းၸႂ်ၶႃႈဢေႃႈ ဢၼ်တီႈၸႂ်ယႂ်ႇပိုင်ႈဢိင်ၵေႃႈ မီးတီႈသိုၵ်းႁၢၼ်တႆးႁဝ်းၶႃႈၵူၺ်း။
………………….00000000000000000………………………
ႁႂ်ႈသိုၵ်းတႆးႁဝ်းလႆႈဝႆႉပိုၼ်းႁၢင်ႈလီပၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်တႆးမိူဝ်းၼႃႈ
သိုၵ်းတႆးတင်း 2 ၸုမ်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်း ။ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ပဵၼ်တႃႇၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းတႆး။ ၵူၼ်းမိူင်းမုင်ႈမွင်းဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းတႆးၼႆႉ တေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵၢင်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်ၺႃးပိူၼ်ႈမႃးတဵၵ်းတဵင်၊ ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေလႆႈသုၼ်ႇၽဵင်ႇပဵင်း ၊ လႄႈလွင်ႈၵတ်းယဵၼ် ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႅမ်ႉလႄႈ လွင်ႈမုင်းလႅင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ။
ၵူၺ်းၵႃႈယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်လႆႈထူပ်းယူႇၼႆႉသမ်ႉ ပၼ်ႁႃႁိမ်ၼႃႈတီႈၵၼ်။ တၢင်းတီႈၼႃႈတီႈဢၼ်ၶဝ်ႁိမ်ၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႃႈတီႈၽႂ် ။ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၼႃႈလိၼ်ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃယွၼ်ႉႁိမ်ၼႃႈတီႈၵၼ်ၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တၢင်းမုင်ႈမွင်းၼႆႉလႆႈဝႃႈ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ။ လွင်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတၢင်းသွင်ၾၢႆႇ ငိူင်ႉဝႄႈပၼ်ၵၼ်။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼင်ႇၵၼ် ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ထိုင်တီႈၵူၼ်းသိုၵ်း ပေႃးလႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇ လီပဵၼ် ။ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ဢၼ်မွင်ၸႂ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉ။ ဢွင်ႈတီႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈ SSPP ၵုမ်းၵမ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်ၼႃႈတီႈ RCSS ၵုမ်းၵမ် မၼ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တင်းမူတ်း ဢုပ်ႇပိူင်ႇဝႆႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းတီႈလူဝ်ႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။ တိုၵ်း တွၼ်ႈတႃႇတေလႆႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၽဵင်ႇပဵင်း။
ၵွပ်ႈၼႆ ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈယိူင်းဢၢၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်သင်တႄႉတႄႉၼႆ ယႃႇပေလူင်ပေလိုမ်းသေ ၶႅၼ်းတေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈဝႆႉပိုၼ်းႁၢင်ႈလီလႄႈ ဢၼ်လီဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၼၼ်ႉ ဝႆႉပဵၼ်တႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းသေၵမ်း။
…………………0000000000000000000000……………………….
ၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၽူႈၼမ်းႁဝ်းသမ်ႉ ၽိတ်းၵၼ်ၼႄႁဝ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလုၵ်ႈလၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးသမ်ႉတေပိုင်ႈဢိင်ၽႂ်
ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼိုင်ႈၵေႃႉသေ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တႆးၼင်ႇၵၼ် ၽိတ်းၵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈတလဵဝ်ၼႆႉၵူၺ်း မိူဝ်ႈလႂ်သေၵေႃႈယဝ်ႉမၼ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ် သိုၵ်းတႆးႁဝ်း ပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ ယဝ်ႉ ပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈယဝ်ႉ မၼ်းပဵၼ်သိုၵ်းတႆး တွၼ်ႈတႃႇ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း။
ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈတေမီးတင်းႁူႉလိူဝ်ႁဝ်း ၶဝ်မီးတူဝ်ထူပ်းလိူဝ်ႁဝ်း လႄႈ ၶဝ်ၸင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း ၶဝ်ၸင်ႇယူႇၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၼႆ ၶႃႈႁဝ်းၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉၼႆ။
ၵူၼ်းလူင်ႁဝ်း ဢၼ်မီးတင်းႁူႉၼိူဝ်ႁဝ်း ဢၼ်မီးတူဝ်ထူပ်းလိူဝ်ႁဝ်းသမ်ႉ မႃးၽိတ်းၵၼ် ပႃႈၼႃႈႁဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ် ဢမ်ႇႁူႉဢီႈသင်ၼႆႉ။ ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၼိုင်ႈၵေႃႉ ႁဝ်းမုင်ႈမွင်း ၸႂ်ယႂ်ႇ ဢႃးၵူဝ်း ပိုင်ႈဢိင်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈသိုၵ်းတႆး ႁဝ်းၶႃႈ။ ၽိူဝ်ႇၶဝ် မႃးၽိတ်းၼႄႁဝ်းၶႃႈ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈၵႂႃႇပိုင်ႈဢိင်ၽႂ်ယဝ်ႉ။
မိူၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇပိုင်ႈပီႈၼွင်ႉတၢင်းသိုၵ်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ပီႈၼွင်ႉသိုၵ်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၶဝ် တေႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၶႃႈႁဝ်းၶဝ် ၵႂႃႇပိုင်ႈပီႈၼွင်ႉသိုၵ်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆလႄႈ ၵမ်း ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉသိုၵ်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တေႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ တေပိုင်ႈဢိင်ၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈ ပိုင်ႈဢိင်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵေႃႈပဵၼ်ၼႆမႃးၵမ်ႈၼမ်။
ပေႃးပဵၼ်ၼႆမႃး ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း တေပိုင်ႈၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ပေႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တေၵႂႃႇႁႃပိုင်ႈၽႂ်လႆႈ၊ ႁဝ်းတေၵႂႃႇႁႃပိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႃႉ မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈလူး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၵိူတ်ႇမႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်းႁဝ်း မၼ်းဢမ်ႇ ပူၵ်းပွင်ပၼ်ႁဝ်း၊ မၼ်းဢမ်ႇၵႅတ်ႇၶႄႁဝ်းၼႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇႁဝ်းမႃးၶႃးလူး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ သၢႆၸႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢၼ်တေၵႅတ်ႇၶႄႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ပီႈၼွင်ႉတပ်ႉသိုၵ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ။
ဢၼ်သိုၵ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၽိတ်းၵၼ် ယိုဝ်းၵၼ်ၼႆႉ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇႁႃ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပေႃႈႁဝ်း မႄႈႁဝ်းၽိတ်း ၵၼ် ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇႁႃပေႃႈ မႄႈႁဝ်းသမ်ႉ တေပွင်ႉဝႃႈ ဢိူဝ်ႈသူမေႃၵႂႃႇႁႃပေႃႈသူၵူၺ်း။ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇႁႃမႄႈသမ်ႉ ပေႃႈႁဝ်း သမ်ႉ တေပွင်ႉဝႃႈ ဢိူဝ်ႈသူမေႃၵႂႃႇႁႃမႄႈသူၵူၺ်း မၼ်းတေမိူၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ တေၵႂႃႇပိုင်ႈၽႂ် ပေႃးဝႃႈ လႆႈႁၼ် ပီႈၼွင်ႉသိုၵ်းႁဝ်း ပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်းၽိတ်းၵၼ် ၸိူင်ႉၼႆ တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းမုင်ႈမွင်း ဢႃးၵူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉမႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၸိုင် ယူႇ တီႈႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်တႆးၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ၸႂ်တူၵ်းတႄႉတႄႉၶႃႈ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပိူၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇႁဝ်းႁႃႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇ ၸႂ်ႈၶႃႈ မၼ်းၵဵဝ်ႇႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်မိူင်းတႆးယူႇႁင်းၶေႃ လွတ်ႈလႅဝ်းဝႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃးလူး ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်း ၶႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈယူႇပႃႈတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉ။
ႁဝ်းၶႃႈ မီးတပ်ႉသိုၵ်းႁင်းၶေႃ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇမီးဢႃႇၼႃႇ တႃႇတေပူၵ်းပွင် ႁင်းၵူၺ်းႁဝ်း ပေႃးၼႆ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇ ႁဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇဝႃႈလႆႈ မိူၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ၽွင်းယၢမ်းသုၵ်းသၵ်ႉ ၼင်ႇၼႆ ႁဝ်းႁႃးၼင်ႇၵၼ် လႆႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉၼႆ သၢၼ်ၶတ်းၶႃႈလႄႈ ၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းသေ မႃး ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းဢိတ်းဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်လီၶႃႈဢေႃႈ တူတ်းႁႂ်ႈမႃၸႂ်လီဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈလူး။
ငဝ်းလၢႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ် သုၵ်းသၵ်ႉယူႇၸိူင်ႉၼႆ သိုၵ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ မႃးၽိတ်းၵၼ် ယိုဝ်းၵၼ် ၸိူင်ႉၼႆ မိူဝ်ႈ လဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ပေႃးလူဝ်ႇလႅၼ်ႈ ၵႂႃႇႁႃသိုၵ်းႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ ၼင်ႇၵၼ် ၽိတ်းၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းႁဵတ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ပႆတၢင်းဢမ်ႇမီးၾႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉတီႈပွင်ႇမၼ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပိုင်ႈသူၶဝ်ၸဝ်ႈ သိုၵ်း တႆးႁဝ်း ဢၼ်မီးတင်းႁူႉၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈပၢႆးသိုၵ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသူၶဝ်ၸဝ်ႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇၼိူဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း၊ သူၶဝ်ၸဝ်ႈ မီး တူဝ်ထူပ်းမႃးၼမ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင်သူၸဝ်ႈဢေႃႈ။
မိူၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈႁၼ် ပီႈၼွင်ႉယၢင်းၶဝ် သိုၵ်းၶဝ် ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းၶဝ် ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ႁဝ်းၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃး ႁဵတ်းပၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။ မိူၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈပွတ်းၸၢၼ်း ထုၵ်ႇတီႉ ၺွပ်းႁွင်ႉတူဝ်ၵႂႃႇ 3 ၵေႃႉ ႁဵတ်းသင်သိုၵ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်း ၵႂႃႇၸွႆႈဢဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၶႃႈ။
မိူၼ်ၼင်ႇပီႈၼွင်ႉယၢင်း တၢင်းပွတ်းလွႆၵေႃႇၶဝ် ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ၼႂ်း VDO ၼႆ သိုၵ်းယၢင်း ပိူၼ်ႈဢမ်ႇဢဝ်လၢႆးၵျၢမ်း ၵႂႃႇၸွႆႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဢွၵ်ႇမႃး။ ပႃးၸဵမ် တူဝ်ၵူၼ်းလူင်ပိူၼ်ႈ ဢဝ်ၵႃးၵႂႃႇလၢႆလမ်းသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းႁူင်းပလိၵ်ႈ ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပွႆႇတူဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၶႃႈလူး ႁဵတ်းသင် သိုၵ်းတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈၶႃႈႁႃႉ ၸိူင်ႉၼၼ်။
မိူၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း 3 ၵေႃႉ ၵႂႃႇမီးၼႂ်းႁူင်းပလိၵ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းတႆးႁဝ်း ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတၵ်းသဵင်သင်ၶႃႈ ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ တေၵႂႃႇပိုင်ႈဢိင်ၽႂ် လၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၶႃႈယဝ်ႉ တူတ်းႁႂ်ႈမႃၸႂ်လီဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။
ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ သိုၵ်းတႆးႁဝ်းၶႃး ၼင်ႇၵၼ် ယႃႇပေၽိတ်းၵၼ်ၶႃႈ ၸူးၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽိတ်း ၵၼ် သေပွၵ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇငိူင်ႈဝႄႈလႆႈ တိုၼ်းလူဝ်ႇၽိတ်းၵၼ် ယိုဝ်းၵၼ်ဢိူဝ်ႈၼႆၼၼ်ႉ။ တိုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈငိူင်ႈ ဝႄႈပၼ် မိူဝ်ႈၽွင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်းသၵ်ႉၼႆႉ ဢိတ်းၼိုင်ႈဢမ်ႇလႆႈႁႃႉ ၼႆၶႃႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ သၢႆၵႂၢမ်း တင်းသွင်ၾၢႆႇလၢတ်ႈမႃးၼႆႉပဵၼ်တႃႇၸုၵ်းတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး လွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ပဵၼ် ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ တီႈတႄႉမၼ်း သိုၵ်းတႆးဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူၼ်ႁူဝ်ႉလႄႈၽၵ်းတူဝၢင်းႁိူၼ်းတႃႇမိူင်းတႆး။ ပေႃးၽၵ်းတူဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ။ မိူၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးၽႂ်ယူႇလင်ၸုၵ်းမၼ်ႈပၼ်ႁႂ်ႈလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ။ ၽဝၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ မိူၼ်ဢမ်ႇမီးၽၵ်းတူ မိူၼ်ဢမ်ႇမီး ႁူဝ်ႉဝႆႉယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။


c: text/html

text:
ၶူၼ်ႉၶႆႈၶိုၼ်း ပိုၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2009 ၼၼ်ႉ လႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၶူပ်းၶွပ်ႈ 20 ပီ ဝၼ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၶွင် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး (NDAA ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4) လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ႁႃႁၼ်လႆႈယၢပ်ႇ ၼႂ်းသၢႆတႃ ၵူၼ်းတင်းၼမ်။ ႁူမ်ႈဝႃႈၵႆႉလႆႈယိၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 (NDAA) ယူႇၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းၸၢင်ႈလႆႈႁၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ။
မိူင်းတႆးမီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼမ် ပႃးတင်းပီႇတုၸိတ်ႉ လႄႈ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် ႁူမ်ႈတင်း ၸုမ်းၵိုတ်း သိုၵ်း ဢမ်ႇၵိုတ်းသိုၵ်း ၸုမ်းဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ မၢင်ၸုမ်းၵေႃႈလူမ်ႉၸူမ်ဝၢႆးဝွတ်ႈၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ (SSNA ၸုမ်းၶၢႆးသိမ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်)၊ (ၸုမ်းပလွင်ႈ PSLA ၸုမ်းဢၢႆႈမုင်ႉဢွၼ်ႁူဝ်) မိူဝ်ႈ 2005 ၊ ၸုမ်း ပဢူဝ်း+တႆး SNPLO ယလလၽ ၸုမ်းတႃႇၶႄႇလိူဝ်ႇ) မိူဝ်ႈ 2008 ၊ ၵွႆးၵႃႈယိူင်းဢၢၼ်းမိူၼ်ၵၼ် ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈ မီးၼႃႈလိၼ်ပူတ်းပွႆႇ ၶႂ်ႈမီးၼႃႈလိၼ်ပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၼ်း။
ၼႂ်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းၸိူင်ႉၼင်ႇၸုမ်းမိူင်းလႃး (NDAA ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4) ဢၼ်ယူႇ ၾၢႆႇ ဝၼ်းတူၵ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် တိတ်းၸပ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇၾၢႆႇဢွၵ်ႇတိတ်းၸပ်းၼမ်ႉၶွင်ၶႅၼ်ႈမိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇဢဝ် ၸိုဝ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းပဵၼ်ယႂ်ႇ ၵွပ်ႈဝႃႈၼႂ်းမိူင်းလႃးၼႆႉ မီးၵူၼ်းယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် 13 ၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ တႆး 40% ဢႃးၶႃႇ 30% ဝႃႉ ၶႄႇ လႃးႁူႇ ဢိၵ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း 15% ၼႂ်းငဝ်ႈငုၼ်းဝဵင်းမိူင်းလႃး ၶႄႇမီး 65 % ႁူမ်ႈတင်းၵူၼ်းၵႃႉၸိူဝ်းမႃးၵႃႉၶၢႆ ယင်ႉလိုဝ်ႈယူႇသဝ်းလႄႈ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵူၼ်းၵႃႉၵူၼ်းၶၢႆ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၼမ်ၵိုၼ်းယူႇႁင်းမၼ်း ဝဵင်းၼိုင်ႈ။
ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းလႃးၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇသေတႃႉ မီးၵူၼ်းယူႇသဝ်းထိုင် 13 ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး လွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းသေ မီးလွင်ႈယူႇၵိၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်းၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ တူဝ်ယၢင်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ မၢၵ်ႈတွၼ်းလူၺ်ႈၾုၼ်ႇငႂ်ႈၼမ်ႉမၼ်းလိၼ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ပဵင်းပေႃးၵုမ်ႇထူၼ်ႈလဵင်ႉမိူင်းၶွင်မၼ်းၶိုၼ်းလႆႈလီ ငၢမ်းလႄႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ထၢင်ႇႁၢင်ႈၵႃႉၶၢႆလႆႈၼင်ႇၸႂ် လိူဝ်သေၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉ ၶူဝ်းၽိတ်း ၵူတ်းမၢႆတွင်ႈႁၢမ်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇငဝ်ႈငုၼ်းၸုမ်းၽွင်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ႁၢမ်ႈတပ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2009 ၶွပ်ႈထူၼ်ႈ 20 ပီဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်ပွႆးတီႈမၢႆတွင်း တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး (NDAA ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4) ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တင်းဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းဝဵင်းမိူင်းလႃး ပိုတ်ႇမိူင်းႁပ်ႉတွၼ်ႈၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈမဵတ်ႇမၢႆ ဝၼ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၶွပ်ႈ 20 ပီၵေႃႈၸႂ်ႈ ဝၼ်းပိုတ်ႇမိူင်းၵေႃႈၸိုဝ်ႈ။ ဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉ မိူင်းလႃးဢမ်ႇတွၼ်ႉပိုတ်ႇပၼ် ၵူၼ်းပႅၵ်ႇၼႃႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈယိၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လၢႆလၢႆၵွႆး ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈႁၼ်ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းလႃး။
ၵွပ်ႈၼၼ် ဝၼ်းတီႈ 30/06/2009 ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၸုမ်းမိူင်းလႃး (NDAA ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4) ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 20 ပီ ႁူမ်ႈတင်းပဵၼ်တင်းဝၼ်းပိုတ်ႇမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၶႅၵ်ႇတီႈၸမ်တီႈၵႆ မွၵ်ႈ 3-4 မိုၼ်ႇ လႆႈၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈပိုတ်ႇႁူပိုတ်ႇတႃ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းလႃႈၵိုၼ်းမၢၵ်ႈၼမ်တႄႉတႄႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းႁပ်ႉႁွင်းလဵင်ႉလူပၼ်တီႈယူႇ တီႈၵိၼ် တီႈလိုဝ်ႈၼွၼ်းလႆႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းလႄႈၸတ်းၵၢၼ်ၶွင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉတႄႉတႄႉ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ပိုတ်ႇမိူင်းတၢင်းဢွမ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇၵိုတ်းသိုၵ်းထူၼ်ႈ 20 ပီၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်း ၼႂ်းၶူင်ႇလဵၼ်ႈႁႅင်းၵၢင်ဝဵင်းမိူင်းလႃး။ ၵွမ်ႉၵႃႈၸႂ်ႈၸၢႆႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူၵ်းတႅင်ႇၼႂ်းၶူင်ႇလဵၼ်ႈႁႅင်းၵွႆး သဵင်ႈငိုၼ်း 1.6 လၢၼ်ႉယႂၼ်ႇ။ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတင်းမူတ်းၼႂ်းၵၢၼ်ၸတ်းပွႆးၶွပ်ႈဝၼ်းၵိုတ်းသိုၵ်း 20 ပီၵမ်းၼႆႉ သဵင်ႈ 10 လၢၼ်ႉယႂၼ်ပၢႆ။
ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈတဵမ် 20 ပီ တီႈမိူင်းလႃႈၵမ်းၼၼ်ႉ လိူဝ်သေၸုမ်းသိုၵ်းလူၺ်းလီလၢႆၸုမ်းယဝ်ႉ ယင်းမီး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇတီႈၶုၼ်းမိင် ၵဵင်းႁုင်ႈ မိူင်းႁၢႆး သိုဝ်းမဝ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်း။ ပႃးတင်းၽွင်းတၢင်ၶႄႇတီႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (Chinese Consul from Mandalay)။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ မီးၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ်၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် 2 ၵေႃႉ။
ပွတ်းၼႂ်မိူဝ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ၼၼ်ႉ ပွႆႇမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ 20 ၵမ်း ၵႅတ်းမႆၽႄးပွႆႇမၢၵ်ႇပွင်းလူမ်းၶိုၼ်ႈၾႃႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပွႆႇၼူၵ်ႉ ၵႃၵႄ 20 တူဝ် ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင် 20 ၵမ်း။ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း ၼုင်ႈၶူဝ်းတႆး ပူင်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး ဝႃႈ – “ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတေလႆႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်း လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ် ၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈမီးလွင်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတြႃးလႄႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း။” ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသႅင်လႃႈ လႆႈလူဢၢၼ်ႇၼႄ လွင်ႈ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 20 ပီ။
မိူင်းလႃႈ မီးၾင်မိူင်း City plan မီးလွၵ်းပိူင် system ႁၢင်ႈလီလိူဝ်ပၢင်သၢင်း။ ၽွင်းပွႆးၼၼ်ႉ ၵၢင်ဝၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းၼမ် မီး Luxury hotels, entertainment (sex zone) ၵၢတ်ႇလူင် ၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သိင်ႇၵေႃႇသၢင်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵတ်းထႅင်ႈၵေႃႈမီးတင်းၼမ်။ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပႅၵ်ႇႁူပႅၵ်ႇတႃ ဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ် ၵွပ်ႈလူလွမ်လႆႈတူဝ်ႈထိုင်။ လွင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ ပၵတိ ဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆး။ ၽွင်းၼၼ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဵင်ႈၶႅင်သင် ၶႄႇမႃးလူင်းတိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းလႃး ၵၢၼ်ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၾၢႆႇမိူင်ႁႄႈတင်းၼမ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် 3 ၾၢႆႇ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းလႃး (ၼမ်ႉပၢၼ်း သူပ်းလူၺ် ၾၢႆႇၸၢၼ်း၊ ၵဵင်းတုင်ၾၢႆႇတူၵ်း၊ ပၢင်သၢင်းၾၢႆႇႁွင်ႇ) လႄႈၶၢမ်ႈၼမ်ႉၶွင် ၶဝ်ႈမိူင်းလၢဝ်း လွင်ႈႁိူဝ်းၶဝ်ႈလူင်းထိုင်မိူင်းထႆး။
သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး – မိူင်းႁၢႆး မိူင်းႁုၼ် မိူင်းပၢၼ်း တႃႈလေႃး (လႅၼ်လိၼ်တေႃႇၼႃႈမိူင်းလႃး) တိုၵ်ႇမႄႇၶႂၢၵ်ႈသိူဝ်ႇယၢင်။ ၽႃးသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂၢမ်းၶႄႇၵမ်ႈၼမ် ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၵႂၢမ်းတႆးပဵၼ်ၽႃးသႃတီႈ 2 လိၵ်ႈလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းလုမ်းၼႂ်းၸႆး လႄႈပၢႆႉတူဝ်လိၵ်ႈၸွမ်းႁၢၼ်ႉ ၸွမ်းသိုင်ႇ ၸွမ်းတၢင်း လိၵ်ႈၶႄႇလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ 90% လိၵ်ႈတႆးလူင်တႆးၶိုၼ် 10%။
ၼႃႈလိၼ်ၸုမ်းမိူင်းလႃးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵၢၼ်လိုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ ၽွင်း 1960 – 1970 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် သိုၵ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး (SNA) ဢၼ်ၸဝ်ႈငႃးၶမ်း (ၸဝ်ႈၵုင်ႇတရ ၵဵင်းတုင်) ဢွၼ်ႁူဝ်ၵုမ်းၵမ်။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သႃသၼႃႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၸဵမ်မိူဝ်ႈ 50 ပီပၢႆပုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈမႃး ၸွႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈတႆး တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် မႃးယူႇလၢႆလၢႆပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈယင်းယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈမၢႆလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းသင်ၶၸိုင်ႈတႆး မႃးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
Monday, January 21, 2013
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၵေႃဝိၻ (တူၼ်ႈတီး) ႁပ်ႉမိူင်းၾႃႉယႃႇမိူင်းလုမ်ႈ
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၵေႃဝိၻ (ထမ်မႃၸရိယ) ဢႃႇယုၸဝ်ႈ 82၊ ဝႃႇၸဝ်ႈ 62 ဝႃႇ။ ဝတ်ႉၵမ်မထၢၼ်းတႆး ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ႁပ်ႉမိူင်းၾႃႉယႃႇမိူင်းလုမ်ႈ မိူဝ်ႈယၢမ်း 23:30 pm ဝၼ်းထိ 19. 01. 2013 တီႈဝတ်ႉၵမ်မထၢၼ်းတႆး ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး။
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ႁဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝဵင်းဢူၵ်ႉၵၢၼ်ႇ (မီးႁိမ်းဝဵင်းတွင်ႇငူႇ) တိူင်းပႃႇၵိူဝ်သေ
မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သႃသၼႃႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၸဵမ်မိူဝ်ႈ 50 ပီပၢႆပုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈမႃး ၸွႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈတႆး တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် မႃးယူႇလၢႆလၢႆပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈယင်းယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈမၢႆလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းသင်ၶၸိုင်ႈတႆး မႃးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သႃသၼႃႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၸဵမ်မိူဝ်ႈ 50 ပီပၢႆပုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈမႃး ၸွႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈတႆး တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် မႃးယူႇလၢႆလၢႆပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈယင်းယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈမၢႆလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းသင်ၶၸိုင်ႈတႆး မႃးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈယၢမ်ႈၶဝ်ႈမႃး ႁဵတ်းၵၢၼ်သႃသၼႃ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ယူႇလၢႆလၢႆပီၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ၊ တႃႇတေၵေႃႇတင်ႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး ၼႆႉၵေႃႈမၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၶဝ်ႈပႃးၽူႈႁႃငိုၼ်းတွင်းသေ လႆႈၸွႆႈၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃးဝတ်ႉမႂ်ႇတႆးႁဝ်းတီႈမိူင်းၵွၵ်ႇၼႆႉပႃးၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ သိုပ်ႇၼၼ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈလႆႈပွၵ်ႇမိူဝ်းတီႈ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးသေလႆႈၵေႃႇတင်ႈဝတ်ႉၵမ်ႇမထၢၼ်းမူႇလမိၼ်းၵုၼ်းတီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးမႃး ထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉတေလႆႈဝႃႈပဵၼ်ၽူႈႁၢၼ်သႃသၼႃႇတေႉတေႉဝႃႈ လႄႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇပီႈၼွင်ႉတႆးမႃးတင်းၼမ် တင်းလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈမႃရၼလွင်ႈလုတၢႆၼၼ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႈလွမ် ငိၼ်းဝႃႈမၼ်းပေႉၸဵမ်းၼႆယူႇ။
လွင်ႈပၢင်ပွႆးၽဝ်ရုပ်လၢပ်ႈၶၢပ်ႈတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉတေပဵၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ၼႆ ဢၢပ်ႈတေယူႇတီႈသင်ၶၸဝ်ႈၸိုင်ႈ တႆးသေၶပ်းၶိုင်ၵွႃႇယူႇ။
Posted by Sai Noom Khur (ၸၢႆးၼုမ်ႇၶိူဝ်း)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းလႄႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 23/9/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 9 မူင်း မႄႈၼမ်ႉသၢႆ လႆလူၼ်ႉၾင်ႇ လုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းၵၢတ်ႇတႃႈလေႃႉ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း လႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆးထႅင်ႈ။
ၵူၼ်းမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၼမ်ႉထူမ်ႈထႅင်ႈယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ၾူၼ် တူၵ်းႁႅင်းသေ ၼမ်ႉသၢႆ လႆထူမ်ႈ ၼႂ်းၵၢတ်ႇတႃႇလေႃႉထႅင်ႈၶႃႈ။ မိူဝ်ႈၽွင်း ပိူၼ်ႈတိုၵ်ႉတေ ၵႂႃႇပိုတ်ႇႁၢၼ်ႉ ၶၢႆၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၾူၼ်ဢမ်ႇ တူၵ်းယဝ်ႉ လႅတ်ႇမႆႈႁႅင်းၼႃႇၶႃႈ ၼမ်ႉတႄႉ လႅပ်ႈတေလူတ်းလူင်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼမ်ႉထူမ်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်း လူႉသုမ်း မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်တႄႉ ပႆႇႁူႉ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ တီႈၵၢတ်ႇတႃႈလေႃႉၼႆႉ ၼမ်ႉသၢႆၵႆႉလႆလူၼ်ႉ ၾင်ႇသေ ထူမ်ႈႁႅင်း ၼႃႇ ယွၼ်ႉဢွင်ႈတီႈၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ တႅမ်ႇလိူဝ်သေ ၼမ်ႉလႄႈ သင်ၾူၼ်တူၵ်းမႃး ဢိတ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼမ်ႉၼႆႉလႆထူမ်ႈ တိၵ်းတိၵ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ ပၼ်ႁႃမၼ်းတႄႉ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တင်းသွင်ၾၢႆႇ ၶဝ်ဢမ်ႇလၢင်းႁွင်ႈၼမ်ႉ။ ပွႆႇႁႂ်ႈႁွင်ႈၼမ်ႉၵႅပ်ႈ၊ တိုၼ်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပီ 2022 ၼႆႉ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈ တီႈၵၢတ်ႇတႃႈလေႃႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢမ်ႇယွမ်း 5 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ မႄႈၶွင် MeKong News ဢွၵ်ႇ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/9/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼမ်ႉလွႆ လႆထူမ်ႈ ၸွမ်းပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈၵွင်း၊ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်၊ ပွၵ်ႉတႃႈလေႃႉလႄႈ ၸိူဝ်းတီႈၶူင်ႈယၢၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း လၢႆပိုၼ်ႉတီႈယဝ်ႉ ၵမ်ႉၼိုင်ႈ။
ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်တင်း လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၶၢဝ်းတၢင်း 2 လိူၼ်မႃးၼႆႉ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁၢဝ်ႈ ႁႅင်း ဢမ်ႇယွမ်း 3 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း။ ၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေး/ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ၊ ရူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ လူႉၵွႆၼမ်။ ဝၢႆးၼမ်ႉထူမ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶီႈလိၼ်ၵူမ်ႇငႂ်ႈၵိုတ်းၶင်ႉတင်းၼမ် ပၼ်တင်းတုၵ်ႉၶ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈပတ်းၽဵဝ်ႈ။


text:
ဝၼ်းထိ 25/05/2017
ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းမိူင်းၵိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၺႃးၽေးဢိုတ်ႇတၼ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ
လွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်သွင်ဢၼ်တႅပ်းတတ်းတေသိုပ်ႇၶုတ်းၶူၼ်ႉႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢၼ်ၶတ်းၵေႃႈယဝ်ႉၼၼ်ႉတေႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆမႄႈၼမ်ႉတဵင်းဢၼ်ပဵၼ်သၢႆၵႄးမႄႈ ၼမ်ႉၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈလူင်မႄႈၼိုင်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ပိုင်ႈဢိင်ၼၼ်ႉၺႃး ၽေးဢိုတ်ႇတၼ်လႄႈဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်။
ၶွမ်ႊပၼီႊပျေႉဢွင်ႇႁိူင်း တင်းႁိူင်းမဵတ်ႉတႃႇသွင်ဢၼ်ၼႆႉလႆႈႁပ်ႉဝႂ်ၶႂၢင်ႉ(ဢၼုယၢတ်ႈ) တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼေႇ ပျီႇ တေႃႇပိူဝ်ႈတႃႇတႄႇၶုတ်းၶူၼ်ႉႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းပီ2014 ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ2 လၵ်း။ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉပဵၼ်တီႈလႅင်ႇ သၢႆၼမ်ႉဢၼ်ယူႇႁိမ်းႁွမ်းမႄႈၼမ်ႉတဵင်းဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၵိုင်သေ လႆ လူင်းသူႇ ၸူးၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ၊ၼမ်ႉၸၢင်၊ၵဵင်းတွင်းလႄႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ လႆၶဝ်ႈသူႇမႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈႁူႉထိုင်ၽေးႁၢႆႉၸႃႉဢၼ်တေမႃးယႃႉသၢႆၵႄးမႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉသေၵူၼ်းမိူင်းၵိုင်ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းတင်ႈတႄႇ လႆႈႁူႉငိၼ်းဝႃႈမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တေၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၸူးၶွမ်ႊပၼီႊ၊ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ တႆးRCSS/SSA၊ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပႃႇမႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး၊ပလိၵ်ႊႁၢၼ်/ယႄးလႄႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ သေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸွႆႈၵိုတ်းယိုတ်းၽႅၼ် ၵၢၼ်ၶုတ်း ထၢၼ်ႇႁိၼ်မႃးယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ2015 ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊသွင်ဢၼ် ၼႆႉ လႆႈၶႂၢင်ႉတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇထႅင်ႈတႃႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းလွၵ်းပိုၼ်ႉ တီႈတႃႇ200 ဢေႊၵႃႊဢၼ်လႆႈၶႂၢင်ႉ။ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ၵျၼ်ႊၼႃႊဝႃႊရီႊ2017 ၼႆႉၶဝ်တႄႇၶုတ်းယဝ်ႉ။
ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼမ်ႉၶီႈၸင်လႄႈတၢပ်ႈႁူၺ်ႈလွႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ႁဵတ်းသူၼ်တႅင်တဝ်ႈ၊တႅင်ႁွမ်၊မၢၵ်ႇၵဵင်၊မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ထူဝ်ႇလိၼ်လႄႈၶဝ်ႈၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉ။ၼိုင်ႈပီမီးလၢႆးလႆႈလၢၼ်ႉပွင်း 150 ငိုၼ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထိူၼ်ႇပႃႇပႅၵ်ႇတီႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢမ်ႈႁၢပ်ႈၵၼ်ဝႆႉဝႃႈတေဢမ်ႇလႆႈပွမ်ႈၼႆမႃးၸဵမ်လၢႆပီလၢႆပၢၼ်ယူႇ။ ပႃႇထိူၼ်ႇပႅၵ်ႇၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပိုင်ႈဢိင်ယႂ်ႇၼမ်မိူၼ်ၼင်ႇ ႁႃၵိၼ်ၽၵ်းၶဵဝ်၊ ႁႃၵဵပ်းႁဵပ်းလႄႈၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်တၢင်ႇၸိူဝ်း။ၵူၼ်းမိူင်းတိုၼ်းႁၢမ်ႈဢမ်ႇပၼ်ၽႂ်ပွမ်ႈၽႂ်တႅပ်းယႃႉပႃႇပႅၵ်ႇ၊ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးလူဝ်ႇၸႂ်ႉဢဝ်ႁဵတ်းပႅၵ်ႇဢိတ်းဢွတ်းတႄႉလႆႈယူႇၵူၺ်း
ဢမ်ႇပၼ်ယႃႉယႂ်ႇယႃႉလူင်။တင်ႈတႄႇလိူၼ်ၾႅပ်ႊပရူႊဢႃႊရီႊပီၼႆႉမႃးၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်မႃးပွမ်ႈမႃးတႅပ်းမႆႉတၢင်းၵႂၢင်ႈပေႃးမီး 5 တိုင်ႇသေမႆႉဢၼ်ၶဝ်တႅပ်းၼၼ်ႉၵေႃႈဢဝ်ႁဵတ်းသုမ်ႉသေၶၢႆပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၶႆႈလႆႈၼၼ်ႉၼႂ်းၶၼ်ထုၵ်ႇထုၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထၢၼ်ႇႁိၼ်ဢၼ်ၶုတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတၢၼ်ႊပွင်းမၼ်းတေမီးၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇသေဢဝ်ၵွင်ဝႆႉပေႃးပဵၼ်လွႆလူင်လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈထူမ်သိူဝ်ႇဢိုတ်းတၼ်ပႅတ်ႈႁွင်ႈမႄႈၼမ်ႉဢၼ်လႆလေႃႇလဵင်ႉၼႃး
ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼမ်ႉၶီႈၸင်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈသင်ၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉတေလုပ်ႇတွင်ႈၶီႈၶူၺ်လိၼ်ထၢၼ်ႇၼၼ်ႉလူင်း ထူမ်ၼႂ်းၼႃးၶဝ်လႄႈယႃႉလုၶဝ်ႈၼႃးပႃးၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃးပွၵ်.7မိူင်းၵိုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃ;ၼမ်ႉႁူၺ်ႈသိမ်ႇၼႆႉၶဝ်ၶုတ်းၶူၺ်လိၼ်ထူမ်ၽွင်ႈယဝ်ႉ။တၢင်းၶၢင်ႈမၼ်းၶူၺ်လိၼ်ၼမ်ၼႃႇတေယႃႉၼႃးႁဝ်းယဝ်ႉ။ၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉႁဵတ်းၵိၼ်မႃးသီႇႁႃႈပၢၼ်ယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃးၸိူဝ်းႁဵတ်းၼႃးၸမ်ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃးၸွမ်းဝၢၼ်ႈၽွင်းမိူင်းဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 50၊ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်းဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 40၊ဝၢၼ်ႈတီးဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 40၊ၵုင်းၸူင်ဢၼ် မီးလင်ႁိူၼ်း 20၊ဝဵင်းငိုၼ်းဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 70၊လွႆသဵဝ်ႈဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 40၊လွႆပူႇတဝ်ႉဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 80၊ၵုၼ်ပၼ်ႇဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 50 လႄႈဝၢၼ်ႈၵူၺ်ႈဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 30 ၸိူဝ်းၼႆႉၶၢႆႉမႃးယူႇ။ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉပၢႆႈၶဝ်ႈယူႇ ဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ပွၵ်ႉ 7 ၽွင်း 1996-1997 ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢမ်ႈတၢပ်ႈႁႄႉၵင်ႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁႂ်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်သိုၵ်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ပဵၵ်ႉသမ်ႉၸိူဝ်းၶဝ်လႆႈထုၵ်ႇလိုပ်ႈၶၢႆႉ ၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵိုင်သေတၶဝ်တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းႁႆႈၼႃးဢၼ်မီး ၸမ်ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်လႄႈယူႇၸမ်ပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႆႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယင်းဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်လွင်ႈၼမ်ႉတေဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်ယွၼ်ႉၶူၺ်လိၼ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽေးတေႃႇပႃၼႂ်းၼမ်ႉလႄႈသတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းဢၼ်ပိုင်ႈမႄႈၼမ်ႉတဵင်းလႄႈမႄႈၼမ်ႉ တၢင်ႇသၢႆၸိူဝ်းလႆသူႇၸူ;ၼမ်ႉတဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပိုင်ႈဢိင်မႄႈၼမ်ႉၼႆႉသေႁႃၵိၼ်ပူပႃၼႂ်းမၼ်းမႃးယူႇ။
ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈထၢၼ်ႇႁိၼ်ၸိူဝ်းၵွင်ဝႆႉၼၼ်ႉပႆႇတေႃႉဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈၵႂႃႇတၢင်းလႂ်သေတၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉဢွၼ်လွမ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈရူတ်ႉ/ၵႃး 10 လေႃႉၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇတေလတ်းၽၢၼ်ႇဝၢၼ်ႈၶဝ်သေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽုၼ်ႇမုၵ်ႉ-လူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်၊သဵၼ်ႈတၢင်းလုၵွႆၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉပႆႇႁူႉ ဝႃႈထၢၼ်ႇႁိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတေတေႃႉၵႂႃႇတၢင်းလႂ်၊ၵူၺ်းၵႃႈမီးၶၢဝ်ႇၵၢင်လၢႆဝႃႈတေတေႃႉၵႂႃႇတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈလႄႈၵျွၵ်းမႄးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွမ်ၵူဝ်ထိုင်လွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တေမီးၽေးတုမ်ႉတိူဝ်ႉတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈသၽႃႇဝၸိူဝ်းၼႆႉသေၽူႈၼမ်းတူင်ႇဝူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၸင်ႇတႅပ်းတတ်းပိူဝ်ႈတႃႇၶွၼ်ႈႁႅင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းယႂ်ႇလူင်
တေႃႇၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၶဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/04/2017 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဢွၼ်တၢင်းတေၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉဝၼ်းထိ 10/04/2017 ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်သေၸႅၵ်ႇဝႂ်ပိဝ်၊ဢဝ်ဢူတ်ႇသေႃႇၸွမ်းပွၵ်ႉ 7 ဝဵင်းမိူင်းၵိုင်လႄႈဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈယၢတ်ႇ၊ဢိူင်ႇၵၢတ်ႇၽုၺ်း၊ဢိူင်ႇဝဵင်းငိုၼ်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဝၼ်းထိ 11/04/2017 မႃးၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ4,000 ပႃးၸဵမ် သင်ၶႃႇ၊ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ လုင်း ၸၢႆးလူင်ၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး/ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း)၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ယိင်းၸၢႆးၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း။ၸိူဝ်းၶဝ်ၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇၼႂ်းဝဵင်း မိူင်းၵိုင်ဢွၼ်တၢင်းသေဢွၼ်ၵၼ်သိုပ်ႇၵႂႃႇတီႈႁေႃ ၸဝ်ႈ မိူင်းဢၼ်မီးတၢင်းႁွင်ႇလွႆသဵဝ်ႈဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈယၢတ်ႇဢၼ် ယူႇႁိမ်းဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်။တီႈႁေႃၸဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉၸိူဝ်းၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၵၢဝ်ႇၵိၼ်ႇသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ ၶုတ်းထၢၼ်ႇတိုဝ်ၶုတ်း၊ဢမ်ႇထွမ်ႇသဵင်ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇလႆႈ ၸႂ်ၸွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝႆၢးပၢင်ၵၢဝ်ႇၵိၼ်ႇယဝ်ႉၸိူဝ်းၶဝ်ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ပႆၵႂႃႇၸူးဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ပဵၵ်ႉ သမ်ႉၾၢႆႇၽူႈၼမ်းဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် ၶဝ်လၢတ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈတေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉလၢႆးၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႂ်းပၢင်ၼႄ ၵၢင်ၸႂ်ၼႆသေတၽွင်းမိူဝ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇႁွတ်ႈ ထိုင်တီႈဢွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉၵူၼ်းဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸႂ်ႁၢဝ်ႈသေလႆႈယႃႉလုၶူဝ်းၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶဝ်ၽွင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သွင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/04/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 5:30 ႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉတူဝ်တႅၼ်းၶွမ်ႊပၼီႊပျေႉဢွင်ႇႁိူင်း တင်းႁိူင်းမဵတ်ႉတႃႇ 2 ၵေႃႉၼၢင်းႁၢၼ်ႇလႄႈလုင်းထုၼ်းမႃးႁူပ်ႉထူပ်းသင်ၶႃႇလႄႈၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 50 ပႃးၸဵမ်တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းလုင်းၸၢႆးလူင်၊ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ3 ၊ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇလုင်းတေႇဝိင်ႇတီႈဝတ်ႉ/ ၵျွင်းၵၢင်ပွၵ်ႉ 4 ဝဵင်းမိူင်းၵိုင်။တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉၾၢႆႇၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈတေၵိုတ်းယိုတ်း ပႅတ်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တင်းမူတ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်ထိုင်ဝၼ်းထိ 13/05/2017 ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းမၼ်ႈဢၼ်ပၼ်ဝႆႉတေႃႇသင်ၶႃႇလႄႈၵူၼ်းမိူင်း။တႅၼ်းတီႈတေဢွၵ်ႇမိူဝ်းၵႂႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇၼၼ်ႉၶဝ်သမ်ႉလွမ်ႉႁူဝ်ႉၵင်ႈဝႆႉလႄႈ ႁဵတ်းၽၵ်းတူ/ၵဵၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇသေသိုပ်ႇၶုတ်း၊ယႃႉၵဝ်းၼမ်ႉၶီႈၸင်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းထၢၼ်ႇၶဝ်ဢမ်ႇၼပ်ႉဢမ်ႇ သၢင်းၵိၼ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းသိုပ်ႇသၢၼ် ၶတ်းမႃးဢမ်ႇ ထၢတ်ႇဢမ်ႇဝႆၢးတေႃႇၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်တေယႃႉၵဝ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ၾိင်ႈတိုၼ်း သၽႃဝၼၼ်ႉၵဝ်ႉငဝ်ႈ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ႁဝ်း တူၵ်းၸႂ်ဢၢမ်းဢေႃးၸွမ်းလူင်လၢင်တေႉ။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတုၵ်း ယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႆႉ။ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉသိုပ်ႇႁိၵ်ႈႁွင်ႉတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵိုတ်း ယင်ႉပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်ယႃႉၶူဝ်းတိုၼ်း သၽႃႇဝၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း/ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတေႃႇပေႃးမီး လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်းတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းလႄႈမီးလွၵ်းပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ၾႅတ်ႊၻိူဝ်ႊ ရိူဝ်ႊ) ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမီးသုၼ်ႇလႆႈႁႄႉၵင်ႈၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃႇဝၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတူဝ်ၵဝ်ႇပိုင်ႈဢိင် ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: (0) 62- 941-9600 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးၵွၼ်းလႅဝ်း +66: (0) 65-026-6104 (မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းလွၼ်ႉလႅင်း +66: (0)93-297-7754 (မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
PDF files:


text:
Tuesday, January 22, 2019
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ တေဢဝ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတႃႇၼႂ်းၽူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် Zapya
ၼၼ်ႉၼၼ်ႉ မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ၊ Zapya ၼႆႉ ၸႂ်ႉသူင်ႇၶေႃႈမုၼ်း
ငဝ်း၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ ၶေႃႈမုၼ်းၵူႈလွင်ႈတႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ ဢၼ်ၼႆႉ တေႁူႉၵၼ်ယူႇၵူႈၵေႃႉ
Update ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉ QR Code သေ ၵွင်ႉၵၼ်ၵေႃႈလႆႈ ၸႂ်ႉလၢႆးမႂ်ႇ ၶဝ်ႇၶွၼ်းၽူၼ်းသေ
ၵွင်ႉၵူးၵၼ်လႆႈယူႇ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇ ၸိူဝ်းၸႂ်ႉၽူၼ်း ဢမ်ႇမီး Play Store ၼၼ်ႉၼႆလႄႈ
ၸင်ႇလႆႈတၢင်ႇပၼ် တီႈၼႂ်းဝႅပ်ႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ၊ ၸိူဝ်းမီး Play Store ၼၼ်ႉတႄႉ Update တီႈၼႂ်း Play Store
လႆႈယူႇ။
ပေႃးသူၼ်ၸႂ် ၸၼ်ဢဝ်တီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉတႃႉ။
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၶုတ်းႁၼ်ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးၵဝ်ႇၵႄႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ပဵၼ်ၽြႃးၵေႃႇမိူင်း၊ ၽြႃးၼ ၵႃးမုင်း၊ ၽြႃးမႆႉၺွင်ႇၽေႃးထီႉလႄႈ ၼၢႆးၾၼ်ၶဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 31/8/2022 ၼၼ်ႉမႃးထိုင် ဝၼ်းတီႈ 8/9/2022 ၼႆႉ ယူႇတီႈ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈတၵ်ႉၵႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၶုတ်း ႁၼ်ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃး တီႈၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇ ဢၼ်မီးဝႆႉၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၶၢႆးႁဵဝ်း ယၢၼ်ၵႆဝၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 1 လၵ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သြႃႇၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်သေ ၵႂႃႇၽဵဝ်ႈယိူဝ်ႈယႃႈယုမ်း တီႈၵွင်းမူးၵဝ်ႇ ၵႄႇ တီႈႁူၺ်ႈလၼ်ႈ။ ၵူႈပွၵ်ႈ ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇဝတ်ႉၵဝ်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းယူႇယဝ်ႉ ပဵၼ်သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇမူတ်းယဝ်ႉ။ သြႃႇၸဝ်ႈၶဝ်တီႇတီႇၽဵဝ်ႈၽဵဝ်ႈသေ ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ် 10 ဝၼ်းၼႆႉ ၶုတ်းႁၼ်ၽြႃး ၵေႃႇမိူင်း 17 သူႇ၊ ၽြႃး ၼၵႃးမုင်း 1 သူႇ၊ ၽြႃးမႆႉၺွင်ႇၽေႃးထီႉ 1 သူႇ၊ ၼၢႆးၾၼ်ၶဝ်ႈ 1 ၸဝ်ႈလႄႈ ပႄႉတွင်း 2 တူဝ်”- ဝႃႈၼႆ။
ႁၢင်ႈၽြႃးၵဝ်ႇၵႄႇ ဢၼ်ၶုတ်းလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈသင်ၶၸဝ်ႈ တေပၢင်းဢဝ်မိူဝ်းဝႆႉ တီႈဝတ်ႉၶၢႆးႁဵဝ်း တႃႇတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉ ထႃး ပေႃးတေလႆႈလူႇတၢၼ်း ဝႆႈသႃ ဝႃႈၼႆ။
“ၽြႃးၼႆႉ တေပဵၼ်ၽြႃးၵဝ်ႇၵႄႇ ပေႃးတူၺ်းပီဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ တီႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇယွမ်း 150 ပီ။ ၽြႃးၵေႃႇမိူင်း ဢၼ်ၶုတ်းႁၼ်ၼႆႉ တေသုင်မွၵ်ႈ ၶိုပ်ႈပၢႆ၊ ၽြႃးၼၵႃးမုင်းသမ်ႉ တေသုင်မွၵ်ႈ 5 ပႅၵ်ႉ ၼႆႉၶႃႈ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ ၼင်ႇၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တေယူႇတီႈသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇ တေသိုပ်ႇၶုတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ ႁႂ်ႈထူပ်းႁၼ်တင်းမူတ်းသေ တေပၢင်းဢဝ်မႃး လုမ်းလႃးဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉၶၢႆးႁဵဝ်း။ တေႃႈလဵဝ် သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶုတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။


text:
ဝၼ်းတီႈ 16/11/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈတိၼ်ထၢတ်ႈ ဢိူင်ႇၵၢတ်ႇထၢႆႈ ယၢၼ်ႇၵႆဝၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 2 လၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆ မုၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၼမ်ႉႁွင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေး ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈဝႃႈ “ ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8 မူင်း လႆႈႁပ်ႉၾူၼ်း ၵူၼ်းထူဝ်းၶဝ်ႈမႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈမုၼ် တူၼ်ၼိုင်ႈလွၼ်ႇတၢႆဝႆႉၼႂ်းၼမ်ႉႁွင်ႈ။ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇဢဝ်တူဝ်တၢႆၼၼ်ႉ မႃးသူင်ႇတီႈႁူင်းယႃ။ ပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈ ဝတ်ႉလႂ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ။
လွင်ႈၵၢၼ်တၢႆၼႆႉ ၸူမ်ၼမ်ႉသေ တၢႆဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇ ပဵၼ် လႆႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈၶၢပ်ႈတူဝ်မုၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈတူဝ်ၶိင်းယင်း တိုၵ်ႉလီယူႇ။ ၼိူဝ်ႉ ဢမ်ႇၼဝ်ႈ လႅဝ်ၵႃႈႁိုဝ်” ဝႃႈၼႆ။
တေႃႈလဵဝ် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ မုၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၼႆႉ လႆႈသူင်ႇဝႆႉတီႈႁူင်းယႃ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်သေ တိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်း တူၺ်းယူႇ ဝႃႈလွင်ႈၵၢၼ်တၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ဝႃႈၼႆ။
ၶေႃႈမုလ်း http://www.tachileik.net/2017/11/bk.html
Photo: နှလုံးလှပိုင်ရှင်များ


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 13/9/2022
ၵူၼ်းလဵင်ႉဝူဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉပေႃႉထုပ်ႉ၊ဢဝ်မိတ်ႈပၢတ်ႇၶေႃး ၼႂ်းၵႄႇသီႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဢၼ်တိုၵ်ႉလဵင်ႉဝူဝ်း ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ပေႃႉထုပ်ႉယဝ်ႉ ဢဝ်မိတ်ႈပၢတ်ႇၶေႃးမၼ်းၸၢႆးႁိမ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၵႄႇသီႇ/ၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 31/8/2022 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈဝၢႆးဝၼ်း 1 မူင်းၼၼ်ႉ လုင်းသူၺ်ႇထုၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ယူမ်း ဢိူင်ႇမိူင်းၼိမ် ၸႄႈဝဵင်းၵႄႇသီႇ ဢဝ်ဝူဝ်းၵႂႃႇလဵင်ႉၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈ။ ၽွင်းမၼ်းၸၢႆးၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈ လႅၼ်ၶႅၼ်တပ်ႉ ၶလယ 131 မၢၼ်ႈလႄႈဝၢၼ်ႈၼွင်ယူမ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉတိုၵ်ႉဢၢင်ႈတေယိုဝ်း ဝူဝ်းမၼ်းလႄႈ လႆႈႁိပ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇႁႄႉႁႂ်ႈၶဝ်ၵိုတ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉဢွၵ်ႇတပ်ႉၶဝ်မႃးသေ ထၢမ်လုင်း သူၺ်ႇထုၼ်းဝႃႈ “ၼၼ်ႉပဵၼ်ဝူဝ်းသူႁႃႉ?” ၽွင်းလုင်းသူၺ်ႇ ထုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ “ၸႂ်ႈဢေႃႈ” ၼႆၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉ ၼၼ်ႉၸႂ်ႉလုင်းသူၺ်ႇ ထုၼ်းၶုပ်ႉၶဝ်ႇလူင်း။ လုင်းသူၺ်ႇထုၼ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၵႂၢမ်းၶဝ်သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉမႃးလွမ်ႉတူဝ်လုင်းသူၺ်ႇထုၼ်းယဝ်ႉ ဢဝ်တႃမိုဝ်းထုပ်ႉ သူၼ်ႈၵွင်ႈတွႆႇမၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈၼႂ်းပႅမ်း လုင်းသူၺ်ႇထုၼ်း ၼၼ်ႉမႃးပၢတ်ႇ/ထိူဝ်ၶေႃး လုင်းသူၺ်ႇထုၼ်း ထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈႁႃႈၵေႃႉ ႁိမ်းၼၼ်ႉႁၼ်သေ ဢၢင်ႈမႃးၸွႆႈလုင်းသူၺ်ႇထုၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၵေႃႈဢဝ်ၵွင်ႈ ယိုဝ်းၶိုၼ်ႈၾႃႉသေၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းတပ်ႉၶဝ်ၶိုၼ်း။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸင်ႇၸွႆႈဢဝ်တူဝ်လုင်းသူၺ်ႇထုၼ်းၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃၵႄႇသီႇ သေလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ ယူတ်းယႃ တူဝ်၊ လႆႈယဵပ်ႉႁွႆးၸဵပ်းသိပ်းႁွႆး တင်းမူတ်းမီး 30 ႁွႆး။
ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဝၢႆးဝၼ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 131 ၶဝ်လၢႆလၢႆၵေႃႉ ပႃးၸဵမ်ၸၼ်ႉၸဝ်ႈႁၢၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးၸူးလုင်းသူၺ်ႇထုၼ်းတီႈႁူင်းယႃၵႄႇသီႇ။ ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ လႆႈၵုမ်းၶင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းႁဵတ်းၽိတ်းၼၼ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ တေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈပၼ်တၢမ်ႇၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းတီႈလုၵ်ႈလၢၼ် ပီႈၼွင်ႉလုင်းသူၺ်ႇထုၼ်းဝႃႈ ယႃႇဢဝ်လွင်ႈၼႆႉတၢင်ႇၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၼႆ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ဢမ်ႇၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်သင်တီႈလုင်းသူၺ်ႇထုၼ်းသေဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈဝႃႈၶဝ်တေပၼ်တၢမ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းႁဵတ်းၽိတ်းၼၼ်ႉတႄႉဢမ်ႇတႄႉၼႆဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁူႉႁၼ်ၸွမ်း။
လုင်းသူၺ်ႇထုၼ်းၼႆႉ ဢႃယုလႆႈ 47 ပီ မီးလုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈလုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ပဵၼ်ပေႃႈမၢႆႈသေ ယူႇၸွမ်းလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လုင်းသူၺ်ႇထုၼ်းပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈႁိူၼ်း သေလွင်ႈလႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵၢၼ်ငိုၼ်းတႃႇလုမ်းလႃး ၵႃႈယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃတႄႉတႄႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽူႈႁဵတ်းမိူၵ်ႈသၢမ်ၵေႃႉ တီႈတပ်ႉၶလယ 131 ၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း ၸၵၶ 2 မိူင်းၼွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးသၼ်လွႆ +66: 88 680 4913 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
ယိင်းလႅင်းႁၢၼ် +66 62 569 5220 (မၢၼ်ႈ)
ၸၼ်ဢဝ်ၽၢႆႇ PDF တီႈတႂ်ႈၼႆႉ >>>


text:
ဢူဝ်းသႅၼ်းၼီးယႃး
ပၢႆးၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၼႆႉ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉ ၸႂ်ႉဝႃႈ ဢꧣ်ꧣဝႃႇၿေႇၻ ၼႆသေ ပဵၼ်ၵိင်ႇၽႄ Earth Science ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ပဵၼ်တၢင်းမေႃ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼမ်ႉသမ်ႇမုတ်ႉတရႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈတူဝ်သတ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း ၵိၼ်သၢင်ႈ ၼႂ်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇလႂ်၊ လွင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ပိူင်ၽၢင်ၶဝ်လႂ်၊ လွင်ႈသၢႆၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ လႆၼၼ်ႉလႂ်၊ လွင်ႈႁွၼ်ၼမ်ႉ ၶိုၼ်ႈလူင်းလႂ်၊ လွင်ႈပိုၼ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ တိုၼ်ႈလိုၵ်ႉလႂ်၊ လွင်ႈၶူဝ်းႁႄႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတႂ်ႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇလႂ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ တႃႇတေ လဵပ်ႈႁဵၼ်း လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇပၢႆးၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၼႆႉ မၼ်းတေလႆႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပႃး ပၢႆးၸီႇဝသၢႆၸႂ်၊ ပၢႆးထၢတ်ႈ၊ ပၢႆးလိၼ်၊ ပၢႆးႁၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၸွမ်းယူႇ။


text:
မိူင်းမႂ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမႂ်ႇ (IPA: [mɤ́ŋ màɯ]), (မၢၼ်ႈ: မိုင်းမောမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mongmao Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Moengmaue]) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း တိူင်းဝႃႉၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမိူင်းမႂ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ ႒႐႑႑ ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇသေ ဢၼ်သႂ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်း တိူင်းဝႃႉ မႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.


text:
Wednesday, January 18, 2012
တူင်ႉၼိုင်ပွၼ်ႈသွၼ် ဢွၼ်ႁၼ်လႅင်းပိူင်း
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ၶတႆး ႁဝ်းၶႃႈ ထုင်ႉမိူင်းထႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢမ်ႇဢၢၼ်းမွၵ်ႇၼေၽႂ် ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸႂ်မုတိတႃႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၸူမ်းၸွမ်း ၸႂ်ဢၼ်ၶႂ်ႈယွင်ႈဢၢမ်းဢွၼ်ႇ ၽုတ်းဢွၵ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇယူႇလႆႈ ဢမ်ႇၶႆႈၼေၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁူႉၵၼ် ယွၼ်ႉၼၼ် မိူဝ်ႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ ယွၼ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈထိုင် လွင်ႈတၢင်းတူင်ႉၼိုင် ဢွၼ်ႇႁူဝ်ၼိုင်ႈၶႃႈ။ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် မုၵ်ႉၸုမ်း သင်ၶတႆးႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၵၢတ်ႈဢမ်ႇၵိူင်းသေ ပိူင်းပၼ်သၢႆလႅင်း ႁၢင်ႈလီၵႂုႇၼၼ်ႉ လွင်ႈသွၼ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း ၸဝ်ႈၶူးထမ်ႇမိၵ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၶူးထမ်ႇမိၵ ၼႆႉ မီးတင်းၸႂ်လီ- ယဵၼ်ႉ - ယၢဝ်း ၊ မွင်းထိုင်ပုၼ်ႈၶၢဝ်းၼႃႈသေ ၶတ်းၸႂ်သွၼ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ယူႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ သႃႇထုပရႃႇတိတ်ႇ မီးမႃးၶၢဝ်းယၢမ်းၵႂုႇ သွင်ပီၸမ်ၸမ် တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈတင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇသွၼ်ပၼ် ယူႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈ ယၢမ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင် ၼႆသေတႃႉ တွၼ်ႈတႃႇ ပၢၼ်ၽဝလုၵ်ႈႁဵၼ်း တူၵ်းမိူင်းၵႆၼိုင်ႈၵေႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈဝႃႈဢမ်ႇငၢႆႈၶႃႈ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ် လႆႈသွၼ်ပၼ် သမ်ႉပဵၼ်ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ဝၼ်းလိုဝ်ႈ၊ ဝၼ်းၵႂုႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ သမ်ႉလႆႈၶိုၼ်ႈတင်း သီႇဝၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းတၼ်း ၵေႃႈမီးၵူၺ်းသၢမ်ဝၼ်း ဢမ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ၼႆၵေႃႈ တႃႇတေသိူဝ်းတႄႉ ၵမ်ႉဢေႇၶႃႈယဝ်ႉဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸဝ်ႈၶူးထမ်ႇမိၵ ႁဝ်းၶႃႈၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇယေႃႈဢမ်ႇႁူၼ်သေ သိုပ်ႇသွၼ်ပွၼ်ႈတွၼ်ႈပၼ်ၵႂုႇယူႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ သႃႇထုပရႃႇတိတ်ႇ ယူႇၼႆယဝ်ႉဢေႃႈ။
Posted by TSUSA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
တၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး (မၢၼ်ႈ: သံတွဲခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thandwe District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးယဝ်ႉ။
ပထဝီႇထတ်း
တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၼမ်ႉမဢီႇၼႆႉ ၶႅၼ်ႈပၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇ လႄႈသင်၊ ၼမ်ႉၵႂႃႉ ဢၼ်မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶႅၼ်ႈၵၼ်ပၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ ၼႆႉ ၶႅၼ်ႈဝႆႉသေ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇပင်းၵလႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇရၶႅင်ႇဢၼ် ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးဝႆႉ ၵုၼ်တင်းၼမ်လႄႈ ၵူတ်ႉငွၵ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လွႆၼမ်သေ လွႆပႅၼ်တီႈ သၼ်လွႆၼၼ်ႉ ငေႃးပႅၼ်ဢွၵ်ႇ ၽၢႆႇၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇယူႇယဝ်ႉ။ လွႆႈဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ တၢင်းသုင် မီးထိုင် 5000 ထတ်းယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းထတ်း
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလွႆ တွင်ႇၵူၵ်ႉ ဢၼ်လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈ သၼ်လွႆယူဝ်းမသေ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၶႅမ်ႉတင်း ဝဵင်းပျီႇ၊ ဝဵင်းသူၺ်ႇတွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလွႆတွင်ႇၵူၵ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းတွင်ႇၵူၵ်ႉ ပွင်ႇတေႃႇထိုင် ဝဵင်းပၢၼ်းတွင်း၊ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇသေ လေႃႉဝႃႇလူတ်ႉၵႃးဝႃႇ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၼမ်ႉ မဢီႇ၊ တၢၼ်းလွႆး၊ တွင်ႇၵူၵ်ႉ၊ တၢၼ်ႇတွႆး၊ ၵျဵင်ႇတလီ လႄႈ ၼမ်ႉၵႂႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပၢၵ်ႇၼမ်ႉၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလီ တွၼ်ႈတႃႇ ႁိူဝ်းသၢင်ႈၽေႃးဢွၼ်ႇ ၵိုတ်းလိုဝ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပႃႇထိူၼ်ႇပႃႇမႆႉၶဵဝ်ၶဝ် ႁူမ်ႇငမ်းဝႆႉလႄႈ ဢွင်ႈတီႈ တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်း ၵၢၼ်ႇႁႆႈၵၢၼ်ၼႃး ၵႅပ်ႈၼႃႇၽႅဝ်။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးထတ်း
ၾိင်ႈၾႃႉတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈရၶႅင်ႇၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ပၢႆးယူႇလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၼမ်ႉၶဝ်ႈတႅင် ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ဢွႆႈ၊ ၵုၺ်၊ မႆယႃႈ၊ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် လႄႈ တူၼ်ႈတၼိ သေ ဢၼ်ပဵၼ် ပေႃငိုၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်း ပႃႈႁႅင်ႈ ပႃၼဝ်ႈၵေႃႈ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ႈယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးယူႇ 4157 လွၵ်းလၵ်းသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းပီ 2014 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးယူႇ 357,840 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]ၵူၼ်းၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းရၶႅင်ႇ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ လႄႈၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၸႅၵ်ႇဝႆႉပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၽႄသေ ၸႅၵ်ႇဝႆႉပၼ်ၸႄႈဝဵင်းၽႄသၢမ်ဢၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇၵူၵ်ႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵႂႃႉ ၼႆႉသေၵေႃႈ ၽွင်းငမ်းမႃးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈထၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပၵ်းမႃးဝႆႉ တီႈ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူင်းယႃ၊ ၵၢတ်ႇ လႄႈ ႁူင်းသွၼ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။[2]
ဝဵင်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးထတ်း
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (13)


text:
ဢုပ်ႇၵုမ်:ၼႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ
တႃႇတၢင်ႇပွင်ႈလိၵ်ႈ လႄႈ တႃႇမႄးထတ်း ပွင်ႈလိၵ်ႈ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ၶ်ႂႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃပွင်ႈလိၵ်သေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ယဝ်ႉၵေႃႈၶ်ႂႈထတ်းပွင်ႈလိၵ်ႈဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉဢၼ်ၽိတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃ။ႈတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၶႃႈ
- ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႃႈလႄႈ။ ၶႃႈႁဝ်းသႂ်ႇပၼ်ဝႆႉ ႁဵင်းၵွင်ႉတႃႇလူ တႃႇႁဵတ်းၸွမ်းဝႆႉယူႇ။ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၵေႃႈ တေႁဵတ်းငဝ်းတူင်ႉသပ်းလႅင်းပၼ်ယူႇၶႃႈ။ ပေႃးမီး ၶေႃႈထၢမ်သင် ထၢမ်လႆႈ တီႈၼႆႈ ယူႇၶႃႈ။ တွၼ်ႈၵၼ် တႃႇဢုပ်ႇ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈ ၼႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႇၵူၺ်းၶႃႈ။Saimawnkham (talk) 02:15, 16 ၵျူႇလၢႆႇ 2020 (UTC)
လၢႆးတၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ၼိူဝ်ဝီႇၵီႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶႂ်ႈထၢမ်လၢႆးလူတ်ႇၶႅပ်းႁၢင်ၶိုၼ်ႈတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၶၼၼ်ႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉၶႅပ်းႁၢင်ႈ ပိုၼ်း ဝွၵ်း လိၵ်ႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢေႃႈ ၸၢႆးဝၼ်းႁိူင်း (talk) 10:45, 11 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 2018 (UTC)
- လူတူၺ်းတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႃႈလႄႈ။ ၶႃႈႁဝ်းသႂ်ႇပၼ်ဝႆႉ ႁဵင်းၵွင်ႉတႃႇလူ တႃႇႁဵတ်းၸွမ်းဝႆႉယူႇ။Saimawnkham (talk) 04:03, 8 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2019 (UTC)
ၶႂ်ႈႁူႉ လၢႆးဢဝ်လိၵ်ႈပွင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈၶႃႈ။ ၸၢႆးသၢႆဝၼ်းလႅင်း (talk) 02:51, 8 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2019 (UTC)
- လူတူၺ်းတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႃႈလႄႈ။ ၶႃႈႁဝ်းသႂ်ႇပၼ်ဝႆႉ ႁဵင်းၵွင်ႉတႃႇလူ တႃႇႁဵတ်းၸွမ်းဝႆႉယူႇ။Saimawnkham (talk) 04:03, 8 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2019 (UTC)


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6/8/2022 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်း ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ယေႃးမုၼ် ႁွတ်ႈ ထိုင် တီႈဝတ်ႉမူၺ်ႇတေႃႇ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ တၵ်ႉၼၢႆၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ ထမ်ႇမိၵ ၼၼ်ႉဝႃႈ တေပဵၼ်ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း တူၼ်မႂ်ႇ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၶူး ဢႃႇၸိင်ႇၼ (ၸဝ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ) ၸဝ်ႈၽူႈၼႄတြႃး တီႈဝတ်ႉၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်း ဝိပသ်ႉသႃႇၼႃႇ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လႆႈမိူဝ်းသူႇၸႂ်း၊ ဢဝ်ငိုၼ်းတၵ်ႉၵႃႇတီႈၸမ်တီႈၵႆ သူင်ႇယိုၼ်ႈလူႇတၢၼ်းမႃးၼၼ်ႉ မိူဝ်းသိုပ်ႇလူႇတၢၼ်းပၼ်တီႈၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ ထမ်ႇမိၵ တီႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ။
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈၶူးဢႃႇၸိင်ႇၼ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ် – ဝႆႈသႃၶႃႈၸဝ်ႈၶူး။ လႆႈႁၼ်ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်း မိူဝ်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၶူးဝႃးၸဝ်ႈတၵ်ႉၼၢႆ တီႈမိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ ။ ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈဝႃႈႁိုဝ် ဢႃယုတေမီးမွၵ်ႈလၢႆၶူပ်ႇၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ၸဝ်ႈသၢင်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸဝ်ႈသၢင်ႇထမ်ႇမိၵ ဢႃယုတေမီး 11 ၶူပ်ႇ။
ထၢမ် – ဢေႃႈၶႃႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၽႂ် ယူႇပွၵ်ႉလႂ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ၸၢႆးၵျေႃႇၵျေႃႇ (ပေႃႈတႄႉ လူႉသဵင်ႈယဝ်ႉ) မႄႈ ၼၢင်းၸိင်ႇ၊ ယူႇပွၵ်ႉ 1 (ပွၵ်ႉရႃႇၸႃႇ) ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ။ ပူႇတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လုင်းပုင်ႇၺလႄႈ ပႃႈၸိုၼ်ႈ။ ပဵၼ်လုၵ်ႈၵေႃႉလဵဝ်။
ထၢမ် – ဢေႃႈၶႃႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇၼႆႉ ၼုင်ႈသၢင်ႈၵၢၼ်းမႃးမိူဝ်ႈလႂ်ၶႃႈ။ ႁိုင်ယဝ်ႉၶႃႈႁႃႉ။
တွပ်ႇ – မၼ်းၸဝ်ႈ တိုၵ်ႉၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ပၢႆ၊ ၶၢမ်ႇမဵတ်ႉဢဝ်။ တၵ်ႉၵႃႇ တၢင်းမိူင်းတူၼ် မႃးယွၼ်း ပဵၼ်တၵ်ႉၵႃႇ ၶၢမ်ႇသၢင်ႇလွင်းပၼ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၽွမ်ႉ။
ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ဝႆႉတီႈဝတ်ႉလႂ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဝႆႉ တီႈတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ဝတ်ႉၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇ ၵၢင်ဝဵင်း မိူင်းပၼ်ႇ တီႈတိူၵ်ႈ သွၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ မီးသင်ၶၸဝ်ႈ 70 ပၢႆ။
ထၢမ် – လႆႈငိၼ်းဝႃႈ တၵ်ႉၵႃႇ တီႈမိူင်းပၼ်ႇ တေႁဵတ်းပၼ် ၵျွင်းမၼ်းၸဝ်ႈ တႃႇတိုဝ်းၵမ်ၽႃႇဝၼႃႇၼၼ်ႉၶႃႈလူး တေႁဵတ်းပၼ် တီႈလႂ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – တီႈမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ဢွင်ႈတီႈၵျၢင်ႉၵမ် တေမီးယူႇ 2 တီႈ။ ဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်း ႁၼ်တႄႉ တီႈၼိုင်ႈ လွႆမုင်ႈမိူင်း တေယၢၼ် ဝဵင်း 3 လၵ်းပၢႆ တၢင်းၵႂႃႇၵဵင်းတွင်း။ ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၵျွင်းၸဝ်ႈမျၢတ်ႈ ၸဝ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ယၢဝ်း တၢင်းၵႂႃႇမိူင်းတူၼ် တေယၢၼ်ဝဵင်း မွၵ်ႈ 2 လၵ်း။ သွင်တီႈၼႆႉ တေၶႅမ်ႉလီ သၽႃႇဝၵေႃႈၶႅမ်ႉ။
ပေႃးဢဝ် ၸဝ်ႈႁဝ်းဝႃႈတႄႉ တီႈၵျွင်းၸဝ်ႈမျၢတ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ယၢဝ်း တၢင်းၵႂႃႇမိူင်းတူၼ်ၼၼ်ႉ။ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵျွင်းပၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ယူႇ တီႈၼၼ်ႈ တေတူၵ်းထုၵ်ႇလီ။ ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ တေၵႂႃႇယူႇ ပႃးလဵဝ် ၵေႃႉလဵဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈ တေမီးမုၼ် ၸဝ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇ။ ပေႃးၵႂႃႇယူႇတီႈၼၼ်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈတေလွတ်ႈၽႄးလီ။
သင်ဝႃႈ တေၵႂႃႇႁဵတ်းၵျွင်းပၼ်တီႈလွႆမုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ လီယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈၼၼ်ႈ ပႆႇမီးၽႂ် တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉလႄႈ ပေႃးမီး ပႃးသွင်ပႃးၵေႃႈ လႆႈၵူဝ်ၵူၼ်းႁၢႆႉ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတေႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ၵျွင်းမၼ်းၸဝ်ႈ တိုဝ်းၵမ်ၼႆၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ ပႆႇလႆႈငိၼ်းတၵ်ႉၵႃႇ ၶဝ် လၢတ်ႈၼႄ တီႈႁဝ်းၸဝ်ႈ။
ထၢမ် – လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇၼႆႉၶႃႈလူး ထုၵ်ႇလီသိုပ်ႇႁဵၼ်းႁူႉ ၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈ။
တွပ်ႇ – ယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉလူဝ်ႇႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းလူဝ်ႇႁဵၼ်းႁူႉမေႃလႄႈ ပၼ်ႁႂ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ႁဵၼ်းသေၵွၼ်ႇ ပေႃးၶၢဝ်းဢိုတ်းႁဵၼ်းယဝ်ႉၼႆ ၸင်ႇပၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်းတီႈၼိုင်ႈသေ ၵျၢင်ႉၵမ်တႄႉ တေလီ။
ထၢမ် – ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇထူပ်းႁၼ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇၼႆႉသေ ၸဝ်ႈႁဝ်း လႆႈႁၼ် ဢၼ်တီႈလၢၵ်ႇလၢႆး ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ တေၵိၼ်သၢၵ်ႈလွတ်ႈ(ၸႆ) မႃးႁိုင်ယဝ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇၼုင်ႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်း။ ပူႇမၼ်းၸဝ်ႈသမ်ႉ ပဵၼ် လၢမ်ႈၼိူဝ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တေဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ်ၼိူဝ်ႉၵိၼ်သင် ပႅတ်ႈႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူႉ။ မႃးၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ တိုၵ်ႉၵိၼ် သၢၵ်ႈလွတ်ႈဝႆႉ။
ဢၼ်လီဢၢမ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇၼႆႉ ဝႂ်ႁူ မၼ်းၸဝ်ႈ ယႂ်ႇၼႃႇ တင်းသွင်ၾၢႆႇ။ ၶႂ်ႈမိူၼ်ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ မိူဝ်ႈ ၵေႃႉလဵၵ်ႉလီလီယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ၶႂ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး လိူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉၵွၼ်ႇ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမိူၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတၢင်ႇၵေႃႉ ယူႇၸႃႉလိူဝ်ႉ မိူဝ်ႉၵိူဝ်ႉ ႁၢႆႉႁၢႆႉတိုဝ်တိုဝ် ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ် ယူႇၼိမ်ၼိမ်ယဵၼ် ယဵၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်း လႆႈႁၼ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ။
ထၢမ် – လွင်ႈၼႃႈႁိူၼ်း ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇၼႆႉၶႃႈလူး ပဵၼ်ႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – မိူဝ်ႈပီၵၢႆၼၼ်ႉ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၶႃႈသွင်မႄႈလုၵ်ႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶူင်ႈၶၢင်း တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇႁဵတ်းလႆႈ။ ၶႃႈသွင်မႄႈလုၵ်ႈ ၶၢႆႉမႃးယူႇၸွမ်းပေႃႈမႄႈ ၾၢႆႇမႄႈၸဝ်ႈသၢင်ႇ လုင်းပုင်ႇၺလႄႈ ပႃႈၸိုၼ်ႈၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် လုင်းပုင်ႇၺၼႆႉသမ်ႉ တႃမွတ်ႇဝႆႉ တင်းသွင်ၶွၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (တႃမွတ်ႇလိူမ်ႈ) ဝႆႉ။
ဢေႃႈၶႃႈ ၸဝ်ႈၶူး။ တီႈၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ယၢဝ်းသေ တွပ်ႇပၼ်လႄႈ ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ။


text:
ယေႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းယေႇဢူး (မၢၼ်ႈ: ရေဦးမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yay-U ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Yae-U]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်ႉပလူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းယေႇဢူးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.
- ↑ "Sagaing Region District Map" Archived 2017-02-02 at the Wayback Machine. Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸီႉသင်ႇ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ တီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၼႂ်းလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈ ၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးတင်းမူတ်း ၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊ ပိူဝ်ႊၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
တီႈၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတိုၵ်ႉမီး ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး ယွၼ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တိုၵ်ႉ တူင်ႉၼိုင် ယူႇသဝ်းဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ။ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်းဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၵျွၵ်ႉမႄး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၶဝ်ဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈမီးပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႆဝႃႇ ။ ႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမူတ်းမူတ်းၼႆတႄႉၶဝ်ဢမ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈၶဝ်တေႁဵတ်းႁိုဝ် ၶပ်းၶိုင်ပၼ် ႁႂ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇႁူႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသမ်ႉ တိုၵ်ႉတူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉ ၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈ ၶိုၼ်းႁိူၼ်း။ ပေႃးဢမ်ႇၶိုင်ပၼ်တီႈယူႇတႄႉ တေလႆႈယူႇတီႈလႂ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၸႂ်လိူဝ်ႁႅင်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းလၢတ်ႈ။
“ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တီႈဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း သင်ၶဝ်ဝႃႈ ႁပ်ႉၶၢမ်ႇဢိူဝ်ႈ ပွၵ်ႈမႃးလႄႈၼႆၵေႃႈ တေပဵၼ်မဵဝ်းၼိုင်ႈ။ သင်ဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇၼႆ တေပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်း။ ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈမိူဝ်းၼႆၵေႃႈ တေလႆႈၶၢတ်ႇယူႇၸွမ်းႁိူၼ်းပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်း ၵႃႈလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်ၶဝ်ၸႂ်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ပွၵ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃတၢင်းမိူင်းရၶႅင်ႇ တီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉသေ မၼ်းမႃးတုမ်ႉယွၼ်ႉထိုင် တင်းမူတ်းၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ”- ၵူၼ်းၵျွၵ်ႉမႄး သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ မီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ 54 မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ႁူဝ် ၵူၼ်း 180 ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူးသူၼ်၊ ဝၢၼ်ႈတူၼ်ႈႁိူၵ်ႈလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼႅမ်းသႆး၊ ၸိူဝ်းၶဝ်ပၢႆႈမႃးၸမ် ထိုင်ပီယဝ်ႉပႆႇၸၢင်ႈ ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈယူႇဝႆႉ တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးမိူင်းငေႃႉလႄႈ ႁိူၼ်းယေး ပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေမီး ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 600။ ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ် တင်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး တင်းမူတ်းၸိုင် တေမီးမွၵ်ႈ 5 ႁဵင်ပၢႆ။ ယွၼ်ႉၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇ TNLA, SSPP တင်း RCSS ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈပီ 2021 ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ် ပၢႆႈ မီးၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ပၢႆႈ မႃးၸမ် ပီယဝ်ႉ။


text:
ၼၢင်းၶိၼ်ႇထူၺ်းမျိၼ်ႉ
တေႃႇၼၢင်းၶိၼ်ႇထူၺ်းမျိၼ်ႉ (ၵိူတ်ႇ 1954 မေႇ 10) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸိူဝ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈ ၸႄႈမိူင်း ၸႄႈတိူင်း ဢၼ်ပဵၼ် ၼႂ်း ၼၢင်းယိင်းသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပႃးမၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။[1][2][3]
ၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တေႃႇၼၢင်းၶိၼ်ႇထူၺ်းမျိၼ်ႉ ၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် တွၵ်ႇတႃႇၸေႃးလႃႉထုၼ်း လႄႈ တေႃႇဢမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈႁပ်ႉလႆႈၸုမ်ႈၶူး ပႃႇရၵူႇၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးယဝ်ႉ။[4]
ပၢႆးမိူင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယွၼ်ႉမၼ်းလႆႈၶဝ်ႈပႃးတီႈ ပၢင်ပွႆးၼႄၵၢင်ၸႂ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ လႄႈ တေႃႇၼၢင်းၶိၼ်ႇထူၺ်းမျိၼ်ႉၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မျၢၼ်ႉမႃႇသျူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉလၢၼ်းၸိၼ်ႇပႃႇတီႇ ၶဝ်ႈ တိၺွပ်းသႂ်ႇၶွၵ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1975 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်း တိုၵ်ႉပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းပီသွင်သေ တိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတႃႈၵုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 1978 လႆႈလွတ်ႈဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃးယဝ်ႉ။
ပီ 1988 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 190 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းမႃး တွၼ်ႈတႃႇ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၅၁ ပီ ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇတိၺွပ်းထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်း လႆႈထုၵ်ႇၺွပ်းၶင်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈ ဝဵင်းတထူင်ႇသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၸွပ်ႇ တပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ်ပၵ်းယူႇတီႈ ဝဵင်းၽဢၢၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈတိၺွပ်းမၼ်းၼၢင်းမႃးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၸွပ်ႇၶဝ်ၼႆႉ လႆႈၸွမ်းငွႆးလင်မၼ်းၼၢင်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ မၼ်းၼၢင်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်းမႃးၼၼ်ႉသေ တေႃႇပေႃးထိုင် တီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈတထူင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈသွၵ်ႈႁႃထူင်မၼ်းၼၢင်းသေ ႁူမ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းပၼ်သေတႃႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵမ်ၽွင်ႈၼႆႉ လႆႈႈႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လႆႈမီးလွင်ႈထဵင်ၵၼ်ၶိုၼ်းတင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသေ ယွၼ်ႉၸီးၸွႆးဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၵၢၼ်ဝတ်ႉတြႃးၼႆသေ ထိုင်ပေႃးလႆႈတဵၵ်းလူမ်ႉၼိူဝ်လိၼ်သေ တိၺွပ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး လုၵ်ႉတီႈ လုမ်းတတ်းသိၼ်တူင်ႇသေ ဢဝ်တင်း တွၼ်ႈယႃႇၸတၢတ်ႉ ၃၅၃ သေၵေႃႈ ပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ၂ ပီယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၶႂၢင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းၶၢတ်ႇ ၽူႈတၢင်ၼႃႈသေဢမ်ႇၵႃး တွၼ်ႈတႃႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇ သၢၵ်ႈသေႇၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁွင်ႉၽႂ်မႃး။[5][6]
တီႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 1990 ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ဢွင်ႈတီႈတႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈၶဝ်ႈၶႄႉတီႈ ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ ၃ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၽဢၢၼ်ႇ မႃးသေ လႆႈသဵင် ၁၈,၄၂၃ (၇၄%) သေ ဢွင်ႇပႄႉမႃးသေတႃႉ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း တႅၼ်းၽွင်းသၽႃး မႃး။ ဝၢႆးသေ လွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ 8888ယဝ်ႉ မၼ်းၸူးဢွၵ်ႇၵၢၼ်တီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶွၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လွင်ႈလၢတ်ႈ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉဝႃႈ မၼ်းၼၢင်းၼႆႉ ထုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅဝ်ႉတိၺွပ်ႉၼႆသေ ယွၼ်ႉလႆႈထဵင်လႆႈမေႃးၵၼ်တင်း ၸွမ်ႁၢၼ်မွင်ႇၵျီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၸွပ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃးၼႆယဝ်ႉ။ ပီ 1992 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ တီႈ ပၢင်ၵုမ်လူင် ဢၼ် ၼႅင်ႇငၢၼ်ႇတေႃႇ ငဵင်ႇဝတ်ႉပိပျႃးမူႉ တီႇသွၵ်ႉယေးဢၽွႆႉ (မၢၼ်ႈ: နိုင်ငံတော် ငြိမ်ဝပ်ပိပြားမှု တည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့) ၸတ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉ မၼ်း တၢင်တူဝ် ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉသေ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈမႃးယဝ်ႉ။
တေႃႇၼၢင်းၶိၼ်ႇထူၺ်းမျိၼ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ 2012 ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းဢွင်ႇပႄႉမႃးသေ ထိုင် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ 2015 မႃးၵေႃႈ မၼ်းဢွင်ႇပႄႉမႃးထႅင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 ၼၼ်ႉ မၼ်းတၢင်တူဝ် ၸႄႈဝဵင်းၽဢၢၼ်ႇသေ လႆႈဢွင်ႇပႄႉပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်းသေ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၸႄႈမိူင်းယၢင်းယူႇယဝ်ႉ။[7]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Karen State's new chief signals continuity and change (in en). Asian Review (16 May 2016). Retrieved on 24 September 2017။
- ↑ NLD အမတ် ၁၄ ဦးကို ပြည်နယ်နှင့်တိုင်းဝန်ကြီးချုပ် များအဖြစ် အဆိုပြု ခန့်အပ်ပြီ (in my). Myanmaronline News (28 March 2016). Archived from the original on 24 September 2017။ Retrieved on 24 September 2017။
- ↑ CAR ACCIDENT PUT KAREN STATE CHIEF MINISTER IN HOSPITAL (in en). Karen news. Archived from the original on 24 September 2017။ Retrieved on 24 September 2017။
- ↑ KIC။ "Nan Khin Htwe Myint Is New Karen State Chief Minister - Burma News International" (in en-gb)။
- ↑ Chief Ministers.
- ↑ Kayin Chief Minister: ‘We must cooperate and work together for the future of the country’ (in en). Frontier Myanmar. Archived from the original on 24 September 2017။ Retrieved on 24 September 2017။
- ↑ Interview with winning Karen NLD candidate (in en). Mizzima (27 November 2015). Retrieved on 24 September 2017။


text:
Friday, October 26, 2012
ပၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈ
ပၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇႁဵၼ်းဢဝ်ၵူၺ်းႁ ဢမ်ႇၼၼ်တႃႇသွၼ်ဢဝ်။ လွၵ်းလၢႆး ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢဝ်ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈပဵၼ်ငဝ်ႈသေႁဵတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶူးသွၼ် လႄႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႈ ဢဝ်ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈဝႆႉပဵၼ်ႁၢၵ်ႈငဝ်ႈ ပဝ်ႉမၢႆမိူၼ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်တီႈႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းႁူႉတႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်သေ ဢဝ်ပိၼ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇဢွင်ႈတီႈၽိုၵ်းတွပ်ႇ တႃႇပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈပႅတ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ် ႁဵၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီသွၼ်ပၼ်တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ဢၼ်တေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တၢင်းၸူဝ်ႇၸၢတ်းပၢၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်တၢင်းႁူႉ ဢၼ်ပၼ်တၢင်းဝူၼ်ႉ ၶူၼ်ႉႁႃၼမ်ႉၵတ်ႉၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမိူင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေၸီႇၼႆႉ
ၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပိူင်သွၼ်ႁဵၼ်း ႁဵၼ်းလူၺ်ႈလွင်ႈတိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ လႄႈ ၸႂ်ႉပၢႆးဝူၼ်ႉ
(Active Learning and Critical Thinking) ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇတဵင်းလုၼ်ႇ
(ပၢႆးပၺ်ၺႃ) လႆႈတႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈ တီႇလႅင်း ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်ႈပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈၵဵပ်းဢဝ်မႃးသေ တႅမ်လူင်းဝႆႉၵူၺ်း။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်ႈသေ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၼပ်ႉယမ် ၽႃႇသႃႇသီႇဢၼ်ၼၼ်ႉလႆႈလီလီ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉၸၢဝ်းပုတ်ႉႁဝ်း တေမီးမွၵ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ60 သေ
ႁူဝ်ၵူၼ်း ၸဝ်ႈသင်ႇၶ မႄႈၶၢဝ် လႄႈ ၵူၼ်ႈထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ တေမီးမွၵ်ႈ ၸဵတ်းသႅၼ်။ ၼႂ်းႁူဝ် ၵူၼ်းၸဵတ်းသႅၼ်ၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းပုတ်ႉၶဝ်လႆႈလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်လဵင်ႉလူဝႆႉလုမ်းလုမ်းယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ဢၼ်လႆႈ လဵင်ႉလူလူႇတၢၼ်း ၸဝ်ႈသင်ႇၶ မႄႈၶၢဝ် လႄႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈတေႁဵတ်းၶူဝ်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉ ၸႄႈၵႅင်း ပေႃးလႆႈၼိုင်ႈလင်ယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈသြႃႇတူၼ်ၶူးလူင် ဝတ်ႉမၸူဝ်းယိင်ႇ တိူၵ်ႈမႂ်ႇ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လႅပ်ႈတေၸႂ်ႈယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈသင်ၶလႄႈ မႄႈၶၢဝ်ၸိူဝ်းလႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ် လူႇတၢၼ်းတမ်ႈတီႈၸၢဝ်းပုတ်ႉၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ သမ်ႉၸွႆႈထႅမ်တၵ်ၵႃႇၶဝ်သင်လႆႈ
ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လီထတ်းသၢင်ႈတူၺ်းၶိုၼ်းလီလီယူႇ။ သင်ဝႃႈ တေပဵၼ်ၽၢႆႇတီႈ ပိူၼ်ႈလူႇဝႆႉၼပ်ႉယမ်လၢႆလၢႆၵူၺ်းၼႆတႄႉ ဢမ်ႇႁိုင် တေထိုင်ၵႂႃႇၼႂ်းႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃး ၼႂ်းပၢၼ်တီႇမူဝ်ၶရေႇၸီႇၼႆႉ ၸဝ်ႈသင်ႇၶၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈထၢတ်းသၢင်ႈၶိုၼ်း လွၵ်းလၢႆးပိူင်ယူႇပိူင်ၵိၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇႁိုဝ်ၼေႃး။ ပေႃးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ် ၸွင်ႇတေၸၢင်ႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈယၢင်ႈၶဝ်ႈၼႂ်း တူင်ႇဝိူင်းလူၵ်ႈ (လုမ်ႈၾႃႉ) ၸႅင်ႈၼႃႈၸႅင်ႈတႃလႆႈလီလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်သေ ၶႂ်ႈၶဝ်ႈၶၢဝ်းလႂ်ၶဝ်ႈ ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းလႂ်ဢွၵ်ႇသေ လႄႇႁႃ တုင်းသွမ်းယူႇၸွမ်းၵဵဝ်ႇ ၵၢင်ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လီဢၢႆပိူၼ်ႈၸိူဝ်းၸၢဝ်းလူၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉတႄႉ။
တီႈၼႆႈႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆ ဝူၼ်ႉတူၺ်းလူး တၵ်ႇၵႃႇသတ်ထႃးၶဝ်ၼႆႉ လႆႈသုၵ်ႉသၵ်ႉၸွမ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်း လုၵ်ႈလၢင်း လွင်ႈၵိၼ်လွင်ႈယူႇတႄႉတႄႉ ပၢႆလႆႈၸွႆႈထႅမ်ပႃး ၸဝ်ႈသင်ၶၶဝ်ထႅင်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ် ၼႃႇယဝ်ႉႁိုဝ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၵုမ်ႇပိၵ်ႉႁူဢိုတ်းတႃ ဢမ်ႇပၼ်ၵႂႃႇတၢင်းလႂ်သေ သွၼ်လိၵ်ႈယူႇဢၼ်လဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁူႉ ၸဝ်ႈဢွင်ႇ ၸဝ်ႈပွင်ႇၸႂ်လိၵ်ႈ ၸဝ်ႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ B.A M.A Ph.D မၼ်းၵေႃႈၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းသေတႃႉ တိုၵ်ႉလႆႈပိုင်ႈဢိင်တၵ်ၵႃႇၶဝ်ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း။ တီႈၼႆႈ ၶႃႈဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁႃလွၵ်းလၢႆးၸွႆႈတၵ်ၵႃႇသတ်ထႃးၶဝ်ၶိုၼ်းယူႇယူဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပၢႆးယူႇလီ လႄႈပၢႆးတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်ႈၸၼ်ႉသုင် မိူင်းမၢၼ်ႈႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉ တၢင်းလူၵ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉလီတႄႉတႄႉ ဝႃႈႁဝ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၵႃႈႁိုဝ် ၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းမီးၸၼ်ႉလႂ် ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉ တႄႉတႄႉယူႇ။ ယႃႇဝႃႈၸဝ်ႈဢၼ်ယဝ်ႉၸၼ်ႉၶူးထမ်မႃၸရိယလႃႈ တေႃႈၼင်ႇ ၸဝ်ႈဢူမ်ဢၢၼ်ႇပိတၵတ်သၢမ်ၵွင် ၶဝ်ယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈ ဢႃႈသူပ်းသေၵမ်း ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢၼ်လႆႈၸဵပ်းၸႂ်လွင်ႈၼႆႉသေ ၸဝ်ႈဢူမ်ဢၢၼ်ႇပိတၵတ်သၢမ်ၵွင် ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ လႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်းဢဝ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ တီႈဝဵင်းဢွၵ်ႉသပွတ်ႉ၊ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉၸ် ပုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸဝ်ႈဢၼ်ဢူမ်ဢၢၼ်ႇလႆႈ ပိတၵတ်သၢမ်ၵွင်သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇသင်ၶမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆႉ မီး ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မိၼ်းၵုၼ်းၼႆႉတူၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉလႆႈၵေႃႇတင်ႈၸၼ်ႉၸွမ်သႃသၼႃၸိုင်ႈမိူင်း မႃးသွင်ဢၼ်သေ လႆႈၵမ်ႉထႅမ်မႃးတႄႉတႄႉ။ ဢၼ်ၵမ်းလင်မၼ်းၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၼမ်ႉႁၼ်တူဝ်သင် သေၸဝ်ႈသေတူၼ်။
ၸၼ်ႉၸွမ်သႃသၼႃၼႆႉ မီးသွင်ဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈသင်ၶမိူင်းမၢၼ်ႈ မီးဢူဝ်းၵၢတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်းၶိုၼ်ႈလႆႈ။ ၼိုင်ႈပီၸမ်ႉ ႁပ်ႉလႆႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇထိုင်200 ၸဝ်ႈ ။ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ယဝ်ႉ ၸၼ်ႉလူင် လႄႈၸၼ်ႉၶူးၼႆႉၸမ်ႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 5ႇ250 ၸဝ်ႈ။ ဝူၼ်ႉတူၺ်းၶႃႈလူး ဢၼ်ယဝ်ႉၸၼ်ႉလိၵ်ႈလႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ဢၼ်ႁွင်းႁပ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငၢမ်ႇၵၼ်လႆႈသေဢိတ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တေႇတူင်ႉတိုၼ်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ
တေဢမ်ႇပႆႇတူၵ်းလိုၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈသင်ႇၶ မိူင်းမၢၼ်ႈႁဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈသႂ်ႇပၼ်ပႃး လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ လႄႈ ပၢႆးၼပ်ႉၼႆၸိုင် တေႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်းလႆႈယူႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် သင်ၶမႁႃၼႃယၵ လႄႈ ဢေႃးဝႃတႃၸရိယ ၶဝ်ၸဝ်ႈတင်းသွင် ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်ႁပ်ႉၸုမ်ႈB.A ၼႂ်းလေႃးၵီႇပႃးၼႆတီႈၶႃႈလႄႈ ထုၵ်ႇလီတူၺ်းၵႆ ၶၢဝ်းယၢဝ်းသေ တႃႇ ၸဝ်ႈသင်ၶၶဝ်ၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းလႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႈတီႈတၵ်ၵႃႇၼၼ်ႉ ပေႃးတေမီးတၢင်း တွပ်ႇတႅၼ်းၶိုၼ်းၵုင်ႇမုၼ်ၶဝ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႂ် ၵရုၼႃႇၼမ်းၼႃႈသေ တႅပ်းတတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇသေၵမ်းၶႃႈĳ။
ၸဝ်ႈၸွမ်ႁၢၼ်
ပိၼ်ႇဢဝ်မႃႈတီႈ
7 DAY NEWS JOURNAL ၵေႃႉတႅမ်ႈ ၸဝ်ႈသုၸၼိင်တ(သႃသၼထမ်မႃၸရိယ)
Posted by ꨅဝ္ꨳꨅြမ္ꨟꨤꨓ္
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ထီႇသျၢတ်ႈ
သိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ႁိုဝ် ထီႇသျၢတ်ႈ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: T-Shirt or Tee-shirt)ၼႆႉ ပဵၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇသိူဝ်ႈ ဢၼ်ၸၢႆးယိင်း ၼုင်ႈလႆႈၵူႊၵေႃႉ။ ၽႅၼ်ႇမၼ်ႈမၼ်းၵေႃႈ တေႃးဢဝ်တင်းမႆ။ တူဝ်သိူဝ်ႈလႄႈ ၶႅၼ်မၼ်းၼႆႉ မိူၼ်ႁၢင်ႊတူဝ်လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ တူဝ်ထီႇ(T) ဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ထီႇသျၢတ်ႈ။ တီႈႁူးၶေႃးမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၶေႃးတင်ႈ(ၵေႃႇလႃႇ) မိူၼ်သိူဝ်ႈတၢင်ႇမဵဝ်း။ ဢမ်ႇပႃးမၢၵ်ႇတုမ်ႇ။ မီးႁူးၶေႃးမူၼ်း (round neck crew neck) ဢၼ်ၸၢင်ႊဢဝ်ၵွၵ်းႁူဝ် သုပ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇလႆႈငၢႆႈငႅမ်ႈဝႆႉလႄႈ ပဵၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇသိူဝ်ႈဢၼ် ၵူၼ်းၼမ်သူင်ၼုင်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၼႆႉ မဝ်မၢင်၊ သၵ်ႉငၢႆႈလွႆးငၢႆႈ၊ ၵႃႊၶၼ်ၵေႃႈထုၵ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၼုင်ႈမၼ်းၵေႃႈ ၼမ်မႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။
သိူၵ်ႈပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ႁိုဝ် ထီႇသျၢတ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၶူဝ်းၼုင်ႈႁွင်းၼႂ်း (Undergarment) တႃႇၵူၼ်းၸၢႆး မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸူဝ်ႊပၢၵ်ႇပီႊ 19 [1]ၼၼ်ႉသေ လႅၵ်ႈလၢႆႊပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်သိူဝ်ႈၶႅၼ်ယၢဝ်း တင်းၵူၼ်ယၢဝ်း ၵပ်းၵၼ်ဝႆႉသေ ၸပ်းၼိူဝ်ႉၸပ်းၼင်ဝႆႉၵမ်းလဵဝ်။ တႄႇဢဝ်တီႈၶေႃး တေႃႇထိုင်ငၢမ်ႈၶႃၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉမၢၵ်ႇတုမ်ႇ။ ဝၢႆးမႃးၼၼ်ႉ ဢဝ်တၢင်းၼိူဝ်ႁဵတ်း သိူဝ်ႈၶႅၼ်ပွတ်းလၢႆလၢႆ၊ ႁႂ်ႈယၢဝ်းတေႃႇပေႃးယဵတ်ႈသႂ်ႇလႆႈတႂ်ႈၵူၼ်။ ႁဵတ်းဢၼ်ပႃးမၢၵ်ႇတုမ်ႇလႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးမၢၵ်ႇတုမ်ႇ။ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးမၢၵ်ႇတုမ်ႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး သိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ႁိုဝ် ထီႇသျၢတ်ႈ ၵမ်းဢဝ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၶႅၼ်ပွတ်း မိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇႁႅင်းငၢၼ်း ၸိူဝ်းလႆႈလူင်းၶုတ်း ၼႂ်းမေႃႇႁႄႈလႄႈ တေႃႉတၢင်ႇၶူဝ်းၼၵ်း တီႈတႃႈႁိူဝ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵိုင်ႇငမ်ႇၵၼ်တင်း ဢွင်ႈတီႈမႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးမၢၵ်ႇတုမ်ႇၼၼ်ႉ တပ်ႉၼမ်ႉဢမေႇရိၵၼ်ႇၶဝ် ဢွၵ်ႇပၼ်တႃႇၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ၼုင်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 1989 ၊ ပဵၼ်မိူဝ်ႈၽွင်း ဢမေႇရိၵၼ်ႇလႄႈ သပဵၼ်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်[2]။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်သိူဝ်ႈယိုတ်ႈသီၶၢဝ်၊ ၶႅၼ်ပွတ်း၊ ႁူးၶေႃးဢၼ်မူၼ်း၊ ဢမ်ႇပႃးမၢၵ်ႇတုမ်ႇ။ ပဵၼ်တႃႇၼုင်ႈႁွင်းၼႂ်း ၶူဝ်းသိုၵ်းယူႇၼီႇၾွမ်းၶဝ်။ တီႈၼႂ်းႁိူဝ်းလမ်ႊၼမ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၵႂႃႇတီႈ ပွတ်းတွၼ်ႊမႆႈႁၢဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်းၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၼုင်ႈ ၶူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်တဵမ်ထူၼ်ႈလႆႈ။ တေႃႉတႄႉၼုင်ႈဝႆႉ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈႁွင်းၼႂ်းၼႆႉၵွၺ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃးတႄႉ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မႃးသိူဝ်ႈႁွင်းၼႂ်း တႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈ၊ ၼႂ်းႁႆႊၼႂ်းၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သိူဝ်ႈၸႃႉမဵဝ်းသၵ်ႉလႆႈငၢႆႈ၊ ၼုင်ႈငၢႆႈသုပ်းငၢႆႈသေဢမ်ႇၵႃး ၵႃႊၶၼ်ၵေႃႈထုၵ်ႇလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၶဝ်ၵေႃႈ ၵႃႊလႆႈသိုဝ်ႉၼုင်ႈၶူဝ်းမဵဝ်းၼၼ်ႉ။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၶဝ်သမ်ႉ ႁဵတ်းၶၢႆပၼ် ဢၼ်ပႃးသီလႄႈ ႁၢင်ႊတီႇၸၢႆးလၢႆလၢႆမဵဝ်းဝႆႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းလူင်ၼုင်ႈတႄႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်တႃႇ ၶူဝ်းၼုင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လွၼ်ႉလွၼ်ႉၵွၺ်း။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ထီႇသျၢတ်ႈ (T-Shirt) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႄႇပႃးမႃးတီႈၼႂ်းပပ်ႉပိုတ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်း Merriam-Webster Dictionary[3]တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵႃႉ မိူဝ်ႈပီႊ 1920 ပၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈၵမ်းသွင် သုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်းၵဝ်ႇ ဢမေႇရိၵၼ်ႇ ၸိူဝ်းၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃးႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ၼုင်ႈၵူၼ်သိုၵ်းၶဝ်လႄႈတင်းသိူဝ်ႈယိုတ်ႈသေ ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃး ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1950 ၼၼ်ႉ ၸၢႆးၸိူင်းၸၢဝ်းဢမေႇရိၵၼ်ႇ "မႃႇလုၼ်ႇပရႅၼ်းတူဝ်ႇ" (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Marlon Brando) ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈၼႄ ၼႂ်းၸိူင်းငဝ်းတူင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် "A Streetear Named Desire" [4]ၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းသူင်ၼုင်ႈၸွမ်းမႃး တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉမႃးဝႃႈ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈၼႆႉ ၸွႆႈႁႂ်ႈႁၢင်ႊၾၢင်ၶဝ် တိူဝ်းလဝ်းမႃးဝႃႈၼႆ။ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇၵႃးၵူၼ်းၸၢႆး၊ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၵေႃႈ သူင်ၼုင်ႈၸွမ်းလႄႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈပဵၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇသိူဝ်ႈဢၼ် ၶဝ်ဢွၵ်ႇလႆႈၵူၼ်းၵူႊသႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
ဝႅပ်ႇယၢင်ႇသိူဝ်ႈယိုတ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ် ၼုင်ႈႁွင်းတၢင်းၼႂ်းၼႆသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်လႆႈပဵၼ်မႃး သိူဝ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းသူင်ၼုင်ႈၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ တႃႇပွတ်းတွၼ်ႊတူဝ်ၶိင်းၽႂ်မၼ်း။ လိူဝ်ၼႆႉသမ်ႉ မီးထႅင်ႈႁူးၶေႃး ဢၼ်လႅမ်လူင်းၽၢႆႇတႂ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝီႇၼႅၵ်ႉ(V-neck)[5]ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၼုင်ႈတၢင်းၼႂ်းသေ တေဢမ်ႇၸၢင်ႊႁၼ်လႆႈၶေႃးသိူဝ်ႈ မိူဝ်ႈၼုင်ႈသိူဝ်ႈသွၼ်ႉထပ်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈထႅင်ႈၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်မႃးဝႅပ်ႇယၢင်ႇ ဢၼ်သူင်ၵၼ်ၼုင်ႈတႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁဵတ်းၼုင်ႈ ႁႂ်ႈတေႃႉတႄႉယၢဝ်းႁူမ်ႇဢႅဝ် ဢိတ်း႞ၵွၺ်း။ ၵူၺ်းၼႃႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းႁိပ်ႉႁွပ်ႉၵမ်ႈၼမ်တႄႉ တင်ႈၸႂ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉယၢဝ်းထိုင်ႁူဝ်ၶဝ်ႇသေ ပဵၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇမႂ်ႇတႃႇၶဝ်ဝႆႉ။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈမဵဝ်းၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈထီႇသျၢတ်ႈယၢဝ်း (Tall T-Shirt) ၼႆယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းၶဝ် ယင်းသူင်ၵၼ်ၼုင်ႈ ပဵၼ်သိူဝ်ႈၼုင်ႈၼွၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 1990 ပၢႆသေ ပိူဝ်ႈတႃႇၼၢင်းယိင်းၼုင်ႈၶေႃၶေႃၼႆ သမ်ႉၵႅတ်းၽၢႆႇတႂ်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ႁႂ်ႈပွႆႇသၢႆလီဝႆႉၵေႃႈမီးမႃးယဝ်ႉ။ မဵဝ်းၼႆႉသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၶရူပ်ႉထီႇသျၢတ်ႈ (Cropped T-Shirt)ၼႆယဝ်ႉ။ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇသိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇပေႃးသူင်ၵၼ်ၼုင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ မီးလေးယႃးရိင်း ထီႇသျၢတ်ႈ (layering T-Shirt)။ ပဵၼ်သိူဝ်ႈမဵဝ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈၶႅၼ်ပွတ်းၼၼ်ႉ ယဵပ်ႉသႂ်ႇဝႆႉၶႅၼ်ယၢဝ်း ဢၼ်သီၶႅၼ်မၼ်းပႅၵ်ႇၵၼ်တင်း သီသိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၶႅၼ်ယၢဝ်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ လွင်းသလိၾ်ႉတ် ထီႇသျၢတ်ႈ (Long sleeved T-Shirt) ၼႆယဝ်ႉ။ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇသိူဝ်ႈယိုတ်ႈ မဵဝ်းႁတ်ႉၸပ်းတူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၾိတ်ႉထီႇသျၢတ်ႈ (Fitted T-Shirt)၊ ထေႇလိူဝ်ႇထီႇသျၢတ်ႈ (Tailored T-Shirt)လႄႈ ၿေႇၿီႇၻေႃးလ်ထီႇသျၢတ်ႈ (Baby Doll T-Shirt) ၼႆယဝ်ႉ။
သိူဝ်ႈယိုတ်ႈလႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈ၊ ႁၢင်ႊ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼိူဝ်သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် ပိူၼ်ႈတႅမ်ႈသႂ်ႇတူဝ်လိၵ်ႈလႄႈ ႁၢင်ႊသေ ၼုင်ႈမႃးတင်းၼမ်။ မၢင်ႊၸိူဝ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းၶၢႆမႅင်ႇၵၼ် တႃႇပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း မိူဝ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း၊ မိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႂ်၊ တီႈမၢႆတွင်း မိူဝ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈဢႅဝ်ႇလႄႇသေတီႈတီႈၼၼ်ႉလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ဢၼ်မီးပႃးတူဝ်လိၵ်ႈၼႆႉ မီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ 1940 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းၸိူင်းငဝ်းတူင်ႉ "The Wrizard of Oz" မိူဝ်ႈပီႊ 1939ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းလဵၼ်ႈၸိူင်း 3 ၵေႃႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈဢၼ်ပႃးတူဝ်လိၵ်ႈ Oz ဝႆႉၽၢႆႇၼႃႈလႄႈၽၢႆႇလင်[6]။ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢမ်ႇႁၼ်ၵိုတ်းလၵ်းထၢၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႊသင်။ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈဢၼ်ပႃးတူဝ်လိၵ်ႈသေ ၵိုတ်းဝႆႉၶႅပ်းႁၢင်ႊမၼ်း တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်သိူဝ်ႈၵူၼ်းသိုၵ်း ၸိူဝ်းၶဝ်ၽိုၵ်းၵၢၼ် ၾၢႆႇယိုဝ်းၵွင်ႈၸၢၵ်ႈ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် (Air Corps Gunnery School) မိူဝ်ႈပီႊ 1942 သေ ပႃးမႃးတီႈၼႃႈသိူဝ်ႈ ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵၸိၼ်းလႆႉၾ် (LIFE) ၵွၼ်ႇ[7]။ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈ 1960 ပၢႆၼၼ်ႉ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ၽူႈတွႆႇတိုင်ႈ ၽဵင်းၵႂၢမ်းရွၵ်ႉၶဝ် ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ၽၢႆႇၼႃႈဢူၵ်းမီးပႃးႁၢင်ႊလီၵူဝ်လၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆးသေ ၶိုၼ်ႈလဝ်ႇမူၼ်ႊၽဵင်းၵႂၢမ်း။ ၸိူဝ်းသူင်ၵေႃႈ သူင်ၼုင်ႈမႃးၸွမ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
သိူဝ်ႈယိုတ်ႈလႄႈ လွင်ႈပိုတ်ႈၵႂၢမ်းၼႂ်းၸႂ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႄႇဢဝ်ပီႊ 1980မႃးၼႆႉ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈလႆႈပဵၼ်တီႈၵူၼ်းၼမ် ၸႂ်ႉတႅမ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇဢူၵ်းပိုတ်ႇၸႂ်ၶဝ်။ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်ၵေႃႈ တႅမ်ႈၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၶဝ် ၼိူဝ်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈသေ ပႆတၢင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးမႃး။ ၶမ်ႇပၼီႇႁဵတ်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼင်ႇ ၵူဝ်ႇၵႃႇၵူဝ်ႇလႃႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းသိူဝ်ႈယိုတ်ႈသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵုၼ်ႇၶူဝ်း ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 1970 ပၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီႊ 1990 ပၢႆၼၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇၵူႊဢၼ်၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၵူႊဢၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းသိူဝ်ႈယိုတ်ႈသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵုၼ်ႇၶူဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃးၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းဢမ်ႇပဵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
သိူဝ်ႈယိုတ်ႈလႄႈ တူင်ႇဝိူင်းတႆး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် သူင်ၵၼ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ႁိုဝ် ထီႇသျၢတ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ဢိၵ်ႇပႃးပီႈၼွင်ႉတႆး ပႆႇပႃႇသူင်ၵၼ်ၼုင်ႈၵွၼ်ႇ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၺ်းသူင်ၵၼ်ၼုင်ႈ သိူဝ်ႈႁွင်းၼႂ်း ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးၶႅၼ် ဢၼ်ႁဝ်းႁွင်ႉဝႃႈ သိူဝ်ႈၵျုတ်ႈၵျႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႈၵျုတ်ႈၵျႄႇၼႆႉ ၽႅၼ်ႇမၼ်ႈမၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်မၼ်ႈဢူၼ်ႈ၊ မၼ်ႈမၢင်လႄႈ ၼုင်ႈယဝ်ႉၵတ်းယဵၼ်လီ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သိူဝ်ႈၵျုတ်ႈၵျႄႇ ဢၼ်ပႃးၶႅၼ်ပွတ်းၵေႃႈမီးမႃး။ ငၢႆးမိူၼ်ၼင်ႇသိူဝ်ႈထီႇသျၢတ်ႈသေတႃႉ ၶေႃးမၼ်းတႄႉၵႂၢင်ႈတိူဝ်း။ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ဢိၵ်ႇပႃးပီႈၼွင်ႉတႆး သူင်ၵၼ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈထီႇသျၢတ်ႈမႃးၼႆႉ တႄႇလႆႈႁၼ်ၼမ်မႃးမိူဝ်ႈဝၢႆးလင်ပီႊ 1990 ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵမ်ႈၼမ်သိုဝ်ႉၼုင်ႈ ဢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈႁဵတ်းမႃးၶၢႆ ၸိူင်ႉၼင်ႇမေႃၵႂၢမ်းရွၵ်ႇၵႃႇၶဝ်ၼုင်ႈ။ဢၼ်ၸႂ်ႉသိူဝ်ႈယိုတ်ႈသေ ၶၢႆပဵၼ်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈဝၢႆးလင် ပီႊ2005 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁၼ်မီးမႃးၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းတႆးတင်းၼမ် လႆႈၸႂ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႄႈ သိုဝ်ႉၼုင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်သိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ဢၼ်ပႃးတူဝ်လိၵ်ႈ "တႆး" တူဝ်လဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းပီႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ သိူဝ်ႈယိုတ်ႈ ပဵၼ်မႃးၶူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇတူင်ႇဝိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးမႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးၸမ်ပွႆးပီႊမႂ်ႇ၊ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်သိူဝ်ႈယိုတ်ႈၶၢႆလီသုတ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးမီးပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ၊ ပၢင်ယုၵ်ႉမုၼ်းလမ်ႉၵတ်ႉသေဢၼ်ဢၼ်ၼႆ ႁဵတ်းသိူဝ်ႈယိုတ်ႈပႃးတူဝ်လိၵ်ႈလႄႈ ႁၢင်ႊသေ ႁဵတ်းပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းမႅင်ႇပၼ်ၵၼ်။ ၸုမ်းပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းၶဝ်၊ ၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းၽႂ်မၼ်း သႂ်ႇၼိူဝ်သိူဝ်ႈယိုတ်ႈသေ မႅင်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။ ၵွပ်ႈသိူဝ်ႈယိုတ်ႈထီႇသျၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇသိူဝ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်တႆး၊ သိၼ်ႈတႆး လႆႈၵူႊသႅၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢိင်ႈဢၢင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ The Origin of the T-Shirt
- ↑ How the U.S. Military Made the T-Shirt
- ↑ https://www.merriam-webster.com/dictionary/T-shirt
- ↑ Marlon Brando’s t-shirt
- ↑ The History of the V-Neck Shirt by The Adair Group
- ↑ The subversive messages hidden in The Wizard of Oz - BBC
- ↑ U. S. Air Corps Gunnery School T Shirt - History Preservation. Archived from the original on 2021-02-28။ Retrieved on 2021-01-18။


text:
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း မိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တိုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေႁပ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး တႃႇ 4 သႅၼ်ပၢႆ လူၺ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 August 2021 သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး Bangkok Post ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး တိုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေႁပ်ႉၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ မိူင်းလၢဝ်းလႄႈ ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး သၢမ်မိူင်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
သူႇၶျၢတ်ႉၶျူမ်းၵလိၼ်ႇ Suchart Chomklin ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး လၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် May ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လႆႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵဵပ်းသၢႆမၢႆတူၺ်းသေ လႆႈႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆး လူဝ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈႁူင်းၵၢၼ် ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 424,703 ၵေႃႉ ၼႆလႄႈ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ၸင်ႇလႆႈ တႅပ်းတတ်းဝႃႈ ပေႃးငဝ်းလၢႆးၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လီၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉၼႆ တေသိုပ်ႇႁပ်ႉၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ တေႁပ်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 256,029 ၵေႃႉ၊ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး 130,138 ၵေႃႉ၊ မိူင်းလၢဝ်း 38,526 ၵေႃႉ တႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်လဵင်ႉလူတူဝ်သတ်း လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်ယဵပ်ႉၽႃႈ ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈဢၼ်လူဝ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ တေပဵၼ်တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသမုတ်ႇသႃၶွၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈရယွင်း လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸၼ်ထပူးရီး ဝႃႈၼႆ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းထႆး လီၶိုၼ်ႈယဝ်ႉပေႃးၼႆၸိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး တေႁပ်ႉႁႅင်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း မၢႆမီႈသွင်မိူင်း MOU ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉဝႃႈၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းၼႆႉတႄႉ ပုၼ်ႈတႃႇၵုမ်းထိင်းလွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆသေ မိူင်းထႆးတိုၵ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်း မၢႆမီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ပိၵ်ႉဢိုတ်းမိူင်းဝႆႉယူႇလႄႈ တေပႆႇၸၢင်ႈႁပ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းမိူင်းထႆး ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢႆမီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉဝႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းပီႊပၢႆၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸၢင်ႉ
မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၶဝ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ၽၢႆႇႁွင်ႇပုၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၸၢင်ႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸၢင်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၵိုတ်း သွင်မဵဝ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။
သတ်းတူဝ်ယူႇ ၼိူဝ်ၵွင်းၼႆႉၸၢင်ႉၼႆႉ တူဝ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ။ ႁႅင်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈ ၵူၼ်းတိၺွပ်းၶဝ်သေ ၸႂ်ႉၶဝ်ၸိုင် လီဢၢမ်း ၶဝ်မေႃၸႂ်ယၢဝ်းသေႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ၵူၼ်း။ ၸၢင်ႉၼႆႉ သွၼ်ငၢႆႈ။ ၸႂ်ႉသင်ၵေႃႈ ထွမ်ႇသေ မေႃႁဵတ်းၸွမ်း။
ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ တူဝ်ယႂ်ႇသေ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးယူႇ။ မၢင်တူဝ် သုင်ပဵၼ် 11 ထတ်းယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးၼႆႉတႄႉဢမ်ႇသုင်ပူၼ်ႉ 10 ထတ်း။ ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ ႁူဝ်မူၼ်းသေ မႂ်ႁူယႂ်ႇ။ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးတႄႉ ၸိၵ်းႁူဝ်လွၵ်းသေ မႂ်ႁူလဵၵ်ႉ။ ငူင်းၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ မီးႁွႆးၶွပ်ႇ ၽဵင်ႇၵၼ်သေ မီးသီႇသူပ်း သွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ငူင်းၸၢင်ႉဢေးသျႃးတႄႉ လိူမ်ႈသေ သဵမ်ႈလူင်းၵႂႃႇ။ ပၢႆငူင်းမၼ်းၵူၺ်းမီး သီႇသူပ်းဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း။ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးလႄႈၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တၢင်ႇမဵဝ်းထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်လႄႈၽူႈလူင်ႉၽၢႆႇသတ်းၶဝ်ၸင်ႇၸႅၵ်ႇဝႆႉ ၸိူဝ်ႉၽႄမၼ်းၶေႃၶေႃယူႇ။
ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ မိုတ်ႈယူႇသဝ်း ၼႂ်းထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉလူင် ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢင်ႉဢိၼ်ႇတိယ ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸၢဝ်းၸၢင်ႉဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉ ၵူၺ်းမီးဝႆႉတီႈ ဢိၼ်ႇတိယၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ တမ်ႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ မိူင်းမလေးသျႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵလႄႈ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးၼႆႉ တၢင်းယၢမ်ႈၶဝ် မိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉတင်းသဵင်ႈ မိုတ်ႈသူင် ယူႇၸွမ်းၵၼ် ပဵၼ်ၽုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸၢင်ႉဢၼ်ပိူတ်ႈမတ်ႉၶင်ဝႆႉၸိုင် သၽႃႇဝၸၢင်ႉၼႆႉ ပေႃးလႆႈယူႇလွတ်ႈလႅဝ်းၸိုင် ၶဝ်မေႃယူႇၸွမ်း ၽုင်ၸၢင်ႉၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼိုင်ႈၽုင်ၼႆႉ ၸၢင်ႈမီး 10 တူဝ်တေႃႉထိုင် 100 တူဝ်ယူႇ၊ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉမႄႈလူင်ယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵႆႉၸၢင်ႈႁၼ် ၸၢင်ႉၶဝ် မီးယူႇၸွမ်းႁိမ်း ၽင်ႇၼမ်ႉႁွင်ႈ ပဵၼ်ၽုင်ယူႇ၊ ၶၢဝ်းၽူၼ်တႄႉ ၵႆႉၸၢင်ႈႁၼ်ၶဝ် ယူႇသဝ်းၸွမ်း ၵၢင်ပၢင်ႇၵၢင်လႅင်ႉလႄႈသင် မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၼိူဝ်လွႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႆႉၸၢင်ႈႁၼ်ၶဝ် ယူႇသဝ်းယူႇ။ ၸၢင်ႉဢၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇၸႂ် ၶႂ်ႈၸွမ်းၽွၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢင်ႉမူင်ႇၼႆသေ ၵႆႉၸၢင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇ ၵူၼ်းယဝ်ႉ။
ၸၢင်ႉၼႆႉ ၶဝ်မေႃၶၢႆႉႁႃ တီႈယူႇတီႈၵိၼ်ၶဝ် ၸွမ်းၶၢဝ်းမႆႈၶၢဝ်းၽူၼ်ၶၢဝ်းၵတ်း တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸၢင်ႉၼႆႉ မေႃၸုၵ်းသေၼွၼ်း မေႃမူပ်ႇသေၼွၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇမႃႉယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းဢၼ်ၶဝ်ၼွၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ဝၼ်း ဢၼ်မႆႈႁႅင်းၼႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵူၼ်းတိၺွပ်းလႆႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းဢၢၼ်ႇဝူင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇလပ်းဢမ်ႇၼွၼ်း။ ၸၢင်ႉဢၼ်ဢမ်ႇၼွၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ႁႃႈပီၵေႃႈ မီးယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢင်ႉၼႆႉ လုၺ်းၼမ်ႉၵတ်ႉၶႅၼ်ႇတႄႉတႄႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၼမ်ႉ ဢၼ်လိုၵ်ႉ 30 ထတ်းၼၼ်ႉ လႆႈမၢႆတွင်း ႁူႉထိုင်မႃးဝႃႈ ၸၢင်ႉၼႆႉ ယူႇသဝ်းလႆႈၼႂ်းၼမ်ႉ 6 ၸူဝ်ႈမွင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးယုၵ်ႉလႆး တိၼ်ၶဝ် တင်းသီႇၶွၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယုၵ်ႉလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၶဝ်လႅၼ်ႈတႄႉ လႅၼ်ႈၽၢႆတႄႉတႄႉ။
တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတိယ လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၸၢင်ႉၼႆႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉတႃႇတေ လၢၵ်ႈၸၼ် ၵုၼ်ႇၶူဝ်း ဢၼ်ၼၵ်းၼႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၶဝ်ၵွၼ်းဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ် တဵမ်ထူၼ်ႈတႄႉတႄႉ။ ဢဝ်ၶဝ် လၢၵ်ႈတုမ်ၼႆႉလူင် ဢဝ်ၶဝ် တၢင်ႇၶူဝ်းၼၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ လိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉတၵ်း ၼိုင်ႈတၢၼ်ႇၶိုင်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶႃႇလႃႇသင်၊ တႃႇတေ လၢၵ်ႈၸၼ် တုမ်မႆႉၼၵ်းလူင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၸိူၵ်ႈၼင်ယိုတ်ႈလူင် ၶဵၼ်းပၢတ်ႈ တီႈ ၶေႃးၸၢင်ႉ၊ လႆႈၶိုၼ်းဢဝ် ၸိူၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ် မႃးၼွင်ႇၸွမ်းသေ ၸၼ်လၢၵ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ယဝ်ႉ။ မၢင်တီႈမၢင်ဢွင်ႈၼႆႉ ယင်းၵွႆၸႂ်ႉၸၢင်ႉ ထႆၼႃးလူးၵွၼ်ႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶမ်းတီႈၶဝ်ၼႆႉ ပႄႉႁႄႈၸၢင်ႉတႄႉတႄႉ၊ ၶဝ်ယင်းမေႃဢဝ်ၸၢင်ႉ ထႆၼႃးလူးၵွၼ်ႇ၊ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ဢဝ်လၢၵ်ႈတုမ် ဢဝ်လၢၵ်ႈသႅင်လူင် ဢဝ်လၢၵ်ႈတွႆးလူတ်ႉလဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ် တေႃႉမႆႉ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇပႃးၸၢင်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်။
တီႈၼိူဝ်လင်ၸၢင်ႉၼၼ်ႉ သႂ်ႇပွင်သေ ၸၢင်ႉၼႆႉ ဢဝ်ႁဵတ်းၶိူင်ႈၶီႇၵူၼ်းႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵုမ်းၸၢင်ႉတႄႉ ၶီႇတီႈၼိူဝ်ၶေႃးၸၢင်ႉသေ ႁေႃႈၸၢင်ႈ။ တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ၶုၼ်ၶဝ် ဢွၵ်ႇလိုပ်ႈယိုဝ်းသိူဝ်ၸိုင် ၶဝ်ၶီႇၼိူဝ်လင်ၸၢင်ႉသေ ၵႂႃႇလိုပ်ႈသိူဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးတိုၵ်းသိုၵ်းၵၼ်ၸိုင် ၸႂ်ႉၸၢင်ႉတင်းၼမ်။ ၼႂ်းပိုၼ်းတႆး ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ တိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉတိုၵ်းမၼ်း မီး 500 တူဝ်၊ ၸၢင်ႉၽၢႆႇမိူင်းမိတ်ႈ သမ်ႉမီး 800 တူဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ၊ မိူင်းထႆး မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸၢင်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းပွႆးၸဝ်ႈပွႆးၸွမ်ယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ၵူၺ်းပဵၼ်သီႇၵမ်ႇလမ်ၵူၺ်းသေတႃႉ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၵေႃႈ မီးယူႇ၊ တီႈမိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းသီႇရိလင်ႇၵႃႇၼၼ်ႉ ၵႆႉလႆႈႁၼ် ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၼမ်ယူႇ။ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇလႄႈ ၸၢင်ႉလမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႆႉပဵင်းၵၼ်သေ မၢတ်ႈယမ်ဝႃႈ ၸၢင်ႈၽိူၵ်ႇၼႆႉ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းလိူဝ်သေ ၸၢင်ႉလမ်ၼႆယူႇ။ မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းထႆးၼႆႉ ဝႆႉၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇပဵၼ်ႈ ၸၢင်ႉၵႅဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈၸႂ် ဢၼ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ် ၸဝ်ႈၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ၼႆၼၼ်ႉတႄႉတႄႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇလႄႈ ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းၵွႆႁဵတ်းသိုၵ်း တိုၵ်းမိူင်းထႆးလူးၵွၼ်ႇ။
ၸၢင်ႉၼႆႉ ပေႃးယူႇၸွမ်း သၽႃႇဝၶဝ်ၸိုင် ဢႃႇယုၶဝ် ယၢဝ်းထိုင်လႆႈ ပၢၵ်ႇပီယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉမႄႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇလုၵ်ႈ ႁၢင်ႇတႄႉတႄႉ၊ ဢႄႇတႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးဝႃႈ ပိူၼ်ႈၺွပ်းဢဝ်ၸၢင်ႉ ယိုဝ်းတၢႆၸၢင်ႉၸိုင် တႃႇတေတႅၼ်းတၢင် တူဝ်ဢၼ်တၢႆၼၼ်ႉ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း လႆႈပႂ်ႉသိပ်းပီ ဢမ်ႇၼၼ် 12 ပီသေ ၸင်ႇတေလႆႈၺွပ်းၸၢင်ႉထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေ တိၺွပ်းၸၢင်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းထိူၼ်လိုၵ်ႉသေ ၵႂႃႇလိုပ်ႈၸၢင်ႉ ၵႅတ်ႇၸၢင်ႉ ႁႂ်ႈႁွတ်ႈထိုင် တီႈၶဝ် တေၸတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း တႃႇတေၵႅတ်ႇၸၢင်ႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းတီႈဢၼ်လွမ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ႁွင်ႉသႅၼ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢင်ႉ တူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇသေ ႁႂ်ႈၸၢင်ႉၵႂႃႇၶွၼ်ႈၵၼ် တီႈလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉလိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းတီႈႁၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈၸင်ႇဢဝ် ၸိူၵ်ႈမတ်ႉသေ ပိုၵ်ႉသွၼ်ပၼ် ႁႂ်ႈမၼ်း ယဵၼ်ႇငႄႈမႃး ႁႂ်ႈပေႃး ၸႂ်ႉလႆႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇ တေလႆႈငႃးၸၢင်ႉလႄႈ ပိူၼ်ႈဢဝ်တၢႆ ၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ပႆႇပေႃးႁိုင်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပီ လႆႈၶၢမ်ႇပိူၼ်ႈဢဝ်တၢႆ 40000 တူဝ်ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ် တမ်းဝႆႉ မၢႆမီႈ တႃႇတေႁၢမ်ႈသီး လွင်ႈဢဝ်တၢႆ ၸၢင်ႉၼၼ်ႉယူႇ။
ၸၢင်ႉသိပ်းပိူင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးႁႅင်း တၢၼ်ႇၵူၼ်းသိပ်းၵေႃႉသေ သဵင်ႁွင်ႉမၼ်း မေႃးဝႃးႁိုဝ်းႁိုဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉ ၵႃႇꩮႃႇဝၵ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီး ၸွမ်းႁိမ်း ၽင်ႇၼမ်ႉၵၢင်းၵႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉၵင်ႇၵေႇယ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်သီလိူင်သဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉပၼ်ႇတရ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်သီမိူၼ်တွင်းလႅင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉတမ်ႇၿ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်သီမိုၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉပိင်ႇၵလ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးသႅဝ်ႁွမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉၵၼ်ႇꩪ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မေႃၵႂႃႇ ၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၶၢႆးၶၢႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉမင်ႇၵလ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးသီငိုၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉႁေႇမ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးသီၽိူၵ်ႇ၊ ငူင်းလႄႈ ႁၢင်ႁၢင်ႈလီသေ မေႃယူႇၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉဢုပေႃးသထ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးသိငိုၼ်း၊ ငႃးသမ်ႉမီးႁူၵ်းသီ၊ ႁၢင်ယၢဝ်း၊ ႁူဝ်သဵမ်ႈ၊ ဢင်ႇၵႃႇၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင် တဵမ်ထူၼ်ႈသေ သမ်ႉမေႃမိၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ။
ၼႂ်းၵႃႈ ၸၢင်ႉတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇၼႆႉ မျၢတ်ႈတွၼ်းသေပိူၼ်ႈ။ တီႈၼႂ်း ၸႃႇတၵ 550 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးဝႆႉ လွင်ႈၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇလႄႈ ၸိူင်းမၼ်းၼၼ်ႉ လီၶဝ်ႈၸႂ်တႄႉတႄႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇ တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမဝၼ်ႇတႃႇလူင် ႁိမ်းၼွင်သတ်ႉတၢၼ်ႇလူင် ဢၼ်ထိူၼ်ႇ 16 ၸၼ်ႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈ၊ ဢၼ်လွႆ 7 ထၢပ်ႈ လွမ်ႈႁွပ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတူၵ်းမၼ်း မီးဝႆႉ ထမ်ႈၶမ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈသေ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ်ၸၢင်ႉသတ်ႉထၢၼ်ႇ ၵွၼ်းဢုပ်ႉၸၢင်ႉပႅတ်ႇမိုၼ်ႇ ယူႇသဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉလူင်တူဝ်ၼၼ်ႉ တၢင်းသုင်မၼ်း မီး 18 သွၵ်ႇ၊ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း မီး 120 သွၵ်ႇ၊ ငူင်းမၼ်းယၢဝ်း 58 သွၵ်ႇ၊ ငႃးမၼ်းယၢဝ်း 30 သွၵ်ႇ၊ တၢင်းယႂ်ႇငႃးမၼ်း မီး 15 သွၵ်ႇ၊ ပၢႆတိၼ် ပၢႆမိုဝ်း ပၢႆသူပ်းမၼ်း လႅင်ၸွင်းႁွင်း မိူၼ်ၼင်ႇၼမ်ႉၶၢင်ႈ။ တူဝ်မၼ်း ၶၢဝ်မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႈလိူၼ်မူၼ်း။ ငႃးမၼ်းၼၼ်ႉ မီးသီႁူၵ်းသီယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်ၼႆ မၼ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းထမ်ႈၶမ်း၊ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈၼႆ မၼ်းယူႇသဝ်း တႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၶုၼ်သတ်ႉတၢၼ်ႇ မီးမေးသွင်ၵေႃႉ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ လႄႈ ၸူလသုၽတ်ႉတႃႇ။ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၼေႃႇၶမ်းၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ ယူႇသဝ်း တႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉပဝ်းယူႇၼၼ်ႉ မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ သမ်ႉယူႇၽၢႆႇၶႂႃ ႁၢင်လူမ်း၊ ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ သမ်ႉယူႇၽၢႆႇသၢႆႉ ႁူဝ်လူမ်းယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ ဢဝ်ၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်း တမ်ၶွၼ်း တူၼ်ႈမွၵ်ႇပဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မွၵ်ႇပဝ်း ႁူင်ႈတူၵ်းလူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၽူၼ်သွၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၵႃႈပဵၼ် ၵိင်ႁႅင်ႈလႄႈ မူတ်ႉသူမ်ႈ သမ်ႉတူၵ်းသႂ်ႇ ၼိူဝ်ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ၊ ၵႃႈပဵၼ် မွၵ်ႇပဝ်းသမ်ႉ လူမ်းထွင်းသေ ၵႂႃႇတူၵ်းသႂ်ႇ မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ သဵင်ႈသဵင်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈၼၼ်ႉသေ ၸူလသုၽတ်ႉတႃႇ ဝႆႉၸႂ်ၼႂ်းသေ ႁၼ်ၽိတ်းဝႃႈ မဵတ်ႉတႃႇဢမ်ႇၽဵင်ၼႆယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လူင်းၼႂ်းၼွင်သေ လဵၼ်ႈၼမ်ႉသေ ဢဝ်ဝႃမွၵ်ႇ ပိုၼ်သႂ်ႇ ၽုၵ်းသႂ်ႇၵၼ်လဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ သမ်ႉဢဝ် မွၵ်ႇမူဝ် ဢၼ်ၵိုတ်းတင်းၼမ်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇပၼ်ၺႃး မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇလႄႈ ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ ၸႂ်ၼႂ်းထႅင်ႈပွၵ်ႈသွင်ယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ ဢဝ်ငႃးမူဝ်ႁႃႈပၢၵ်ႇ လူႇတၢၼ်း ၸဝ်ႈပတ်ႉၸေႇၵပုတ်ႉထႃႇသေ ယွၼ်းသူးဝႃး "ပေႃးဝႃႈ ၵဝ်ၶႃႈတၢႆၵႂႃႇၸိုင် ၸၢတ်ႈၼႃႈမႃး ႁႂ်ႈလႆႈၵႂႃႇပဵၼ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ႁႂ်ႈလႆႈတွင်းၸၢတ်ႈသေၵမ်း၊ ႁႂ်ႈလႆႈ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ် လိူဝ်ႈဢဝ်လႆႈ ငႃးၸၢင်ႉလူင်သတ်ႉတၢၼ်ႇၼႆႉသေၵမ်း" ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၵိၼ်ဢမ်ႇဝၢၼ် ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်းသေ တၢႆၵႂႃႇ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်မၼ်းယွၼ်းသူးဝႆႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵႂႃႇၵိူတ်ႇပဵၼ် လုၵ်ႈယိင်း ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း မတ်ႉတရၢတ်ႉသေ ပေႃးပဵၼ်သၢဝ်မႃးၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ပႃႇရႃႇၼသီႇ ဢဝ်ၵႂႃႇႁဵတ်းပဵၼ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်း။ မၼ်းၼၢင်း တွင်းၸၢတ်ႈမၼ်းလႄႈ ၵၢင်ၸႂ်မၼ်း ၶႂ်ႈဢဝ်ငႃးၸၢင်ႉသတ်ႉ တၢၼ်ႇ မႃးႁဵတ်းဝီႁူဝ်ၼႆသေ ငဝ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႆႈႁၼ် လႆႈႁူႉသေ ၸင်ႇၸႂ်ႉ မူးသိူဝ်းသေႃးၼုတ်ႉတရ ၵႂႃႇဢဝ်မႃး ႁႂ်ႈလႆႈ ငႃးၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ၼႄပၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း မူးသိူဝ်းသေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈ ဢဝ်ပိုၼ်ၵွင်ႉ ယိုဝ်းတၢႆၸၢင်ႉ၊ ႁႂ်ႈဢဝ်မႃး ငႃးၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ မူးသိူဝ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ ၸဵတ်းပီ ၸဵတ်းလိူၼ် ပၢႆၸဵတ်းဝၼ်း ၸင်ႇတေႁွတ်ႈထိုင် တီႈၼွင်သတ်ႉတၢၼ်ႇ။ မၼ်းၸင်ႇ တွင်းမၢႆဝႆႉ တီႈၵႂႃႇတီႈပႆ တီႈယူႇတီႈသဝ်း ၸၢင်ႉလီလီ။ ၸင်ႇၶုတ်းႁူးလိၼ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူး တမ်ႈတီႈ ၸၢင်ႉၸုၵ်းၸဵၼ်းၼမ်ႉလႄႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈၸၢင်ႉ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉသေ မႃးၸုၵ်းယူႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ၵၢင်ႇ ယိုဝ်းသႂ်ႇ တီႈသၢႆလီၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၸၢင်ႉၺႃးပိုၼ်ၵေႃႈ မၼ်းၸင်ႇႁွင်ႉသႅၼ်ႇလႄႈ ၵႃႈပဵၼ်ၸၢင်ႉတင်းသဵင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇႁႃၽူႈၶဵၼ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၼေႃႇၶမ်းၸၢင်ႉၵေႃႈ ႁူႉထိုင် တီႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇမႃးလႄႈ ၸႂ်ႈႁႂ်ႈ ၼၢင်းမႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ ပၢႆႈသေ ၸင်ႇဢဝ်တိၼ်မၼ်း ထိပ်ႇတူၺ်း ၼင်လိၼ်မိူင်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁၼ် ပိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးလႆႈႁၼ် မူးသိူဝ်း မီးၼႂ်းမၼ်းၵေႃႈ ဢဝ်ငူင်းမၼ်းသေ ၸၼ်ဢွၵ်ႇမႃး သမ်ႉႁၼ်မူးသိူဝ်း ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ၶဵၼ်းတူဝ်မၼ်းဝႆႉလႄႈ ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇထၢမ် လွင်ႈတၢင်းမၼ်း လႆႈႁူႉဝႃႈ ၼၢင်းၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ ၸႂ်ႉမႃးဢဝ်ငႃးမၼ်းၸဝ်ႈၼႆလႄႈ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇႁၵ်းလိူဝ်ႈ ငႃးမၼ်း လူႇပၼ်သေ ယွၼ်းသူးတႃႇတေပဵၼ် ၽြႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃး မူးသိူဝ်း ဢဝ်ငႃးၸၢင်ႉ မိူဝ်းပၼ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်းသေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ် ၶေႃးၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ သင်ႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃး ၼၢင်းႁေႃၶမ်း မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် တႅၵ်ႇၵီႈသေ ၼွၼ်းၽေးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ [1]
ၸၢင်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းပိုၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတႄႉတႄႉ။ ၵႃႈၵွၼ်ႇတွၼ်းဢွၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈ တိုၵ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉ တပ်ႉၸၢင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉႁႅင်းယႂ်ႇလူင် တႃႇတေႃႇသူႈ ၽူႈၶဵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းတႆး လၢႆလၢႆသိုပ်ႇ လၢႆလၢႆပၢၼ်ၵေႃႈ ယၢမ်ႈၸႂ်ႉ ၸၢင်ႉသေ ၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းမႃးယူႇ။ တီႈၼႂ်းပိုၼ်း ရႃႇၸဝၢင်ႇ မိူင်းမိတ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၽ မီးၸၢင်ႉတိုၵ်း 500 တူဝ်၊ မိူင်းမိတ်ႈ သမ်ႉမီး ၸၢင်ႉ 800 တူဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ [2] လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ဝႆႉၵႃႈၶၼ်သေ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈဝႃး ၸဝ်ႈၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၼႆလူးၵွၼ်ႇ။
ၸၢင်ႉလႄႈ ၵၢၼ်မႆႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပုၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်တေႃႉမႆႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလူင်ယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈ ၸၢၵ်ႈဢမ်ႇထိုင်လႆႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၸၢင်ႉ လၢၵ်ႈတိုတ်ႉၸၼ်ဢဝ်ယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵၢၼ်တေႃႉမႆႉၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉၸႂ်ႉ ၸၢင်ႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၶမ်းတီႈၼႆႉ ၸႂ်ႉၸၢင်ႉ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇတႄႉတႄႉသေ မေႃဢဝ်ၸၢင်ႉ ထႆၼႃးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ဆင်အမျိုးအစားများ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
အစွယ်အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ဆင်ထီးများကို လေးမျိုးလေးစားခွဲခြားနိုင်သည်။ အစွယ်နှစ်ဖက်ပါရှိသော ဆင်ကို စွယ်စုံဆင်ဟု ခေါ်သည်။ အစွယ်တစ်ဖက်သာပါရှိသောဆင်ကို တေဆင်(တယ်လူး)ဟုခေါ်ပြီး အစွယ်လုံးဝ မပါရှိသောဆင်ကို ဟိုင်းဆင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အစွယ်အနည်းငယ်(တစ်မိုက်ခန့်)ရှိသော ဆင်ကို ဟန်ဆင်(ဟန်ကုပ်) ဟုခေါ်ပါသည်။ ဆင်မ များတွင် အစွယ်ရှိသော်လည်း စွယ်ဖုံးအပြင်သို့ မထွက်သောကြောင့် မမြင်ရချေ။


text:
Thursday, February 14, 2019
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်တၢင်းသွပ်ႉဝွႆး တွၼ်ႈတႃႇၶွမ်း
မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်၊ ၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ် ၶိူင်ႈၶႃႈမႅင်း Smadav 12.6.2 10, Feburary, 2019 ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ
ဢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းငၢႆႈ သႅၼ်းဢမ်ႇယႂ်ႇ ၊ ၸႅတ်ႈပၼ် မိူဝ်ႈသဵပ်ႇ USB ၊ သၢင်ႇထုၵ်ႇတႃႇၶွမ်းၵူႈသႅၼ်း
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈတၢင်ႇပၼ်ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႆႉပဵၼ် Update ဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်း 2019 ၼႆယဝ်ႉ
ယွၼ်ႉၼၼ် သင်ဝႃႈသူၼ်ၸႂ် ၶႂ်ႈၸႂ်ႉတူၺ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၸိူဝ်းမီးယဝ်ႉၼၼ်ႉ သင်ၶႂ်ႈၸႂ်ႉဢၼ်
ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်း 10, February Update ၼႂ်းပီ 2019 ၼႆႉၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ်လႆႈတီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉတႃႉ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈလူင် ႁင်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်း တီႈဢၼ်တူၵ်းၵႅၼ်ၵၢင် တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးယဝ်ႉ။ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸိတ်ႉတူၺ်ႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ ၂၀° ၈' လႄႈ ၼႂ်းၵႄႈလွင်ႇၵျီႇတုတ်ႇဢွၵ်ႇ ၉၂° ၅၄' ယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး (၈၉.၄၂) လွၵ်းလၵ်း၊ (၅၇၂၂၈) ဢေႇၵယဝ်ႉ။ မီႈဝႆႉ ပွၵ်ႉ (၃၂)ပွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇ (၈၉) ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉတေႃး လႄႈ မႄႈၼမ်ႉၵလတၢၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီးဝႆႉ ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇပိင်းၵလႃး၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မီးဝႆႉ ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇပိင်းၵလႃး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယတေႉတွင်ႉ၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး မႄႈၼမ်ႉၵျွီတႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းပူင်ႇၼႃးၵျုၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယတေႉတွင်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉ (၁၄၇,၈၉၉) ယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ ၽတ်ႉၽဵင်ႇ (၁၅) ထတ်းယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းရၶႅင်ႇ၊ ရၶႅင်ႇ၊ မရမၢလူင်၊ ၵမၢၼ်ႇ၊ ႁိၼ်ႇတူႇ၊ မၢၼ်ႈ လႄႈ ပင်ႇၵႃႇလီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇသဝ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။[2]
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းရၶႅင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ၵုၼ်ၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၵူၼ်းသိုၵ်း၊ ၽူႈၼၢမ်းသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၼမ်ႉၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶဝ် လိုဝ်ႈထင်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ်ၼႃႈလိၼ်ရၶႅင်ႇၶဝ် မိူဝ်ႈပီ (1826) ၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ ၵၢၼ်ၽွင်းၵမ်းလႆႈ ပၵ်းယၼ်တီႈ ဝဵင်းမျွၵ်ႉဢူးသေ ယွၼ်ႉၾိင်ႈၾႃႉဢမ်ႇၽဵင်ႇဢမ်ႇၶႅမ်ႉလီသေ ၸူးလႆႈၶၢႆႉၸူး သူပ်းၼမ်ႉၵလတၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၼမ်ႉလိၼ်လီ တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3] မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ လိုဝ်ႈထင်တပ်ႉသိုၵ်းမႃးသေ ဢွၼ်တေးမၼ်း လုၵ်ႉတီႈ ဝေႃးႁၢၼ် ၸိတ်ႉတႄး (သုမ်ႉသိုၵ်း) ၼႆသေ ၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ ယၢၼ်ႇမွၵ်ႈ (၂) လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးဢၼ်ဢဝ် ထၢတ်ႈတေႃႇၶဵဝ်ႈသႂ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်လူၺ် ၵွင်းမူးထၢတ်ႈတေႃႇၶဵဝ်ႈၼၼ်ႉသေ လုၵ်ႉတီႈ ဢၢၼ်ႇၵျဵၵ်း၊ ပဵၼ်မႃး ဢႃႇၵျႅပ်ႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢႃႇၵျႅတ်ႉ ၼႆသေ လႅၵ်ႈလၢႆးမႃးၼင်ႇၼႆဝႃႈၼႆ။ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ႁွင်ႉဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႈဝႃႈ (Akyab) ဢႃႇၵျႅပ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ရၶႅင်ႇၶဝ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ ၼႆၵူၺ်း။
ၽၢင်ႁၢင်ႈၼႃႈလိၼ်လႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵွင်းလွႆသေ မႄႈၼမ်ႉၵႄးၼမ်လိူင်ႇလႄႈ ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းလီယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ထုင်ႉသၢပ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇယဝ်ႉ။ မီးၾိင်ႈၾႃႉဢုၼ်ႇယမ်းသေ ၶိင်ႇၶၢဝ်းဢၼ်မႆႈလိူဝ်သုတ်းၼႆႉ ပဵၼ် လိူၼ်မေႇ လႄႈ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇသေ ၶၢဝ်းဢၼ်ၵတ်းလိူဝ်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ လႄႈ လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ၽတ်ႉၽဵင်ႇၼႆႉ မီး (၁၉၄.၉၂) ယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းရၶႅင်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၸႄႈလူင် ႁင်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် သၢႆတၢင်း ၼင်လိၼ်၊ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ၊ သၢႆတၢင်းလူမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇလႆႈၸူး တၢင်ႇတီႈလႆႈငၢႆႈငၢႆႈယဝ်ႉ။
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိူၼ်ပိူင်လူင် ႁင်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇသေ ၸၢင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇ ၵႂႃႇမႃးၸူး ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ဝဵင်းဢမ်း၊ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းလၢဝ်းလႄႇၵူႈမိူင်းမိူင်းၶဝ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ-တႃႈၵုင်ႈ ၼႆႉ ယၢဝ်း (၅၃၄.၃) လၵ်းသေ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈ ပူင်ႇၼႃးၵျုၼ်း၊ ၵျွၵ်ႉတေႃႇ၊ မျွၵ်ႉဢူး၊ မိၼ်းမျႃး လႄႈ ဝဵင်းဢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းယၢင်လႄႈ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈ ၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဢၢမ်း-မိၼ်းပူးသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ သၼ်လွႆ(ယူဝ်းမ) တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဢၢမ်းသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈၸူး ၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ရမ်းပျႄး၊ မဢီႇ၊ တၢၼ်ႇတွႆး၊ ၵျဵင်ႇတလီႇ၊ ၵႂႃႉ လႄႈ တွင်ႇၵူတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဢဝ်တၢင်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈၸူး ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ပူးတီးတွင်ႇ၊ ယတေႉတွင်ႇ၊ ပူင်ႇၼႃးၵျုၼ်း၊ ၵျွၵ်ႉတေႃႇ၊ မျွၵ်ႉဢူး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈသူပ်းၼမ်ႉၵလတၢၼ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တႃႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ တႃႈၼမ်ႉသူၺ်ႇမိၼ်းၵၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တႃႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် တႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်းလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁိူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ႁိူဝ်းတၢင်ႇၵူၼ်း ဢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်း သၢပ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈၵိုတ်းယဝ်ႉ။ တီႈ တႃႈၼမ်ႉသူၺ်ႇမိၼ်းၵၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈၼမ်ႉ ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်လႄႈ ပဵၼ်တႃႈၼမ်ႉ ဢၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းတၢင်ႇၶဝ်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်း သတ်ႉယူဝ်းၵျႃႉၶျွင်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁိူဝ်း တၢင်ႇၵုၼ်ႇတၢင်ႇၵူၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉ မႃးၵိုတ်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း သတ်ႉယူဝ်းၵျႃႉၶျွင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ လုၵ်းႁိူဝ်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ ၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီး ဢွင်ႈၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇသိၼ်သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်လႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵိုၼ်း လွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆၵုၼ်ႇသိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်း တီႈဢၼ်ၵုၼ်ႇသိၼ်ႇ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးသေ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၵုၼ်ႇသိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်းလႆလူင်းၵႂႃႇၵေႃႈၸႂ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ၊ ၵၢၼ်တိၺွပ်းပႃပၢင်ႇလၢႆ လႄႈ ၵၢၼ်လဵင်ႉၵုင်ႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈ၊ ဢွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆ ပႃ၊ ၵုင်ႈ၊ ႁူင်းငၢၼ်းၶွင်ႉၵတ်း၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၼမ်ႉၶႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပႃ ၵုင်ႈပႃ၊ လႄႈ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢွၵ်ႇၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ တႃႈၼမ်ႉသူၺ်ႇမိၼ်းၵၢၼ်ႇသေ သူင်ႇၸူးမိူင်းပင်းၵလႃးတိတ်ႉ ၸွမ်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းပဵၼ်ယေးငိုၼ်းတႄႉ မီးဝႆႉ ယေးငိုၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ ယေးငိုၼ်းၵမ်ႇပေႃးၸ၊ ယေးငိုၼ်းယူဝ်းမ၊ ယေးငိုၼ်းဢိၼ်းဝ၊ ယေးငိုၼ်းႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵၢၼ်လဵင်ႉသတ်း လႄႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈငိုၼ်းတွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇသေ တွၼ်ႈတႃႇပၢႆးပႆႇၺႃႇၸၼ်ႉသုင် ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၼ်ႉၸွမ်ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်သွၼ်ၵႆ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢင်ႈၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ(ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ႁူင်းႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ပၢႆးမေႃမိုဝ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၵၢၼ်သွင်မေႃလုမ်းလႃး လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်တေႃးၽႃႈၼႂ်းႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးဝႆႉယဝ်ႉ။[4]
ဢွင်ႈတိုဝ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ ပျူးပႂၢႆႉ၊ ႁူင်းလႅမ်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ ၵွင်းမူးလေႃးၵႃၼၼ်ႇတႃႇ (ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ)၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ တႃႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ ၵွင်းမူးလႅတ်ႉဝႄးတလူင်းတေႃႇ၊ ႁွင်ႈၼႄၽိင်ႈငႄႈ၊ ႁွင်ႈၼႄပုတ်ႉထ၊ ၵျွင်းၵွင်းမူးၶမ်ႈ၊ ပၢင်ႇဝႅင်ႇၵပႃႇ၊ ၽြႃးလူင်ပျီႇလူင်းၶျၢၼ်းတႃႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းပိူင်လူင်တီႈ ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်၊ သဵၼ်ႈတၢင်းမိၼ်းပႃႇၵျီး၊ လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်းၼႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၶၢဝ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 59.
- ↑ မောင်ကောက်စံ (၂၀၀၈). ရခိုင်ပြည်နယ်လူမှုစီးပွားပထဝီဝင်.
- ↑ စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၄)၊ အပိုင်း(က)
- ↑ ကြေးမုံသတင်းစာ
- ↑ Myanmar Climate Report 26-36. Norwegian Meteorological Institute. Archived from the original on 8 October 2018။ Retrieved on 10 October 2018။
- ↑ Klimatafel von Sittwe (Akyab) / Myanmar (Birma) (in German). Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world. Deutscher Wetterdienst. Retrieved on 6 November 2018။
- ↑ Station Sittwe (in French). Meteo Climat. Retrieved on 10 October 2018။


text:
လၢႆးၼင်ႈ ဢုၵ်ၵုတိၵ
မိူဝ်ႈၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ လွတ်ႈၵမ်ႇမဝႃႇၸႃႇၼၼ်ႉ တေလႆႈၼင်ႈ ဢုၵ်ႉၵုတိၵ ၼႆယဝ်ႉ။ လၢႆးၼင်ႈ ဢုၵ်ႉၵုတိၵၼႆႉ တေလႆးၼင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆ ၽိူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း မုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ။ ၼႂ်းသၢမ်ပမိူင်းၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈတႄႉ ၼင်ႇယၢမ်ႈႁၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၼင်ႈၵွၼ်ႇယွင်ႇယဝ်ႉ။ ထႆးသမ်ႉ လႆႈႁၼ် ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉ ဢဝ်ႁူဝ်ၶဝ်ႇ သွင်ၶွၼ် လူင်းတိူဝ်ႉပိုၼ်ႉတီႈၼင်ႈ၊ ပၢႆတိၼ်သွင်ၽၢႆႇ သမ်ႉတမ်းဝႆႉ ၼင်ႇၸုၵ်းယႅင်ႇယႄႈၼၼ်ႉသေ ၼင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးတေလႆႈသပ်းလႅင်းထႅင်ႈ လၢႆးၼိုင်ႈၸိုင် ၼင်ႈ ၼင်ႇၶုပ်ႉၶဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ပၢႆတိၼ် တမ်းမဵဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼင်ႈၶုပ်ႉၶဝ်ႇသေ ဢဝ်တဝ်ႉတိၼ်ၸိုင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼၢင်းယိင်းၶဝ် ၼင်ႈၶုပ်ႉၶဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မုၼ်ၸဝ်ႈသီႇႁူဝ်ႇၶဝ်တႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးမုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼင်ႈၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ ၺႃးၸဝ်ႈဢၼ်ပီးၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ၼင်ႈၵူင်ႇယူင်ႇ ဢဝ်ၵေႃးမီးယဝ်ႉ။ ၼင်ႈၵူင်ႇယူင်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေလႆးဝႃႈ ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ ၵွၼ်းၵိူင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၽႃႇတိၼ်ၶွၼ်ၼိုင်ႈ တမ်းမူတ်းမူတ်းသေ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈ သမ်ႉဢဝ်ပၢႆတိၼ်တဝ်ႉ ၼင်ႇၸုၵ်းယႅင်ႇယႄႈသေလႄႈ ပွႆႇႁူဝ်ၶဝ်ႇ ယွၼ်ႇလူင်း၊ ဢမ်ပၼ်ထိုင်ပိုၼ်ႉတီႈၼင်ႈ မဵဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးဢၼ်ၼင်ႈ ၼင်ႇၼႆၼႆႉ လႆႈဝႃႈၸမ်ၵၼ် ငၢႆးၵၼ် တင်းလၢႆးၼင်ႈ ၵွင်ႇယွင်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၶဝ်ၼင်ႈၼင်ႇၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူႈၸဝ်ႈၸဝ်ႈ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းပီးၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးဢမ်ႇပီးတႄႉ ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ ၼင်ႇမုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၵႂၢမ်းပႃႇလိၶေႃႈလဵဝ်လႄႈ ဢဝ်တီႈပွင်ႇ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼင်ႇၼႆၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လူဝ်ႇႁႃႇ ၶေႃႈမႅၼ်ႈမၼ်းယူႇ။ ပေႃးဝႃႈၼၼ် ၸိူဝ်းၶၢၼ်ႉယၢပ်ႇၼၼ်ႉ “ၼင်ႈလၢႆးလႂ်ၵွႆႈယဝ်ႉၵႂႃႇႈ၊ ၵွမ်ႉလၢႆးၼင်ႈၵူၺ်း ဢမ်ႇတူၵ်းငႃႈလၢႆး၊ ဢမ်ႇႁွတ်ႈမၢၵ်ႇၽူဝ်ႇ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵွပ်ႈမၼ်းလႆး” တေၶႂ်ႈဝႃႈၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃး ဢမ်ႇတူၵ်းငႃးလၢႆး ဢမ်ႇႁွတ်ႈမၢၵ်ႇၽူဝ်ႇ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵွပ်ႈမၼ်းလႆႈၵေႃႈ တႃႇႁူႉတီႈပွင်ႇ ၵႂၢမ်းပႃႇလိတႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇလိၵ်ႈတႆး ၵႂၢမ်းတႆး ႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပႅင်ႈၼင်ႇ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁၼ်ထိုင်ၼၼ်ႉ ယွၼ်းလႆႈ ထတ်းသၢင်တူၺ်း လွင်ႈမၼ်းဢိၼ်းၼိုင်ႈ။
ၵႂၢမ်းပႃႇလိၶေႃႈၼႆႉ ပေႃးၶွၵ်းႁႃပိုၼ်းမၼ်းၼႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸင်ႇႁႃလဵင်ႉဢွၵ်ႇၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လႆႈႁၼ်ပႃးၼႂ်းပႃႇလိ ဝိၼယပိတၵလႄႈ လႆးဝႃႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၵဝ်ႇၵႂၢမ်းမွၼ်၊ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်တၢမ်တူဝ် ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ လၢတ်ႈဢွၵ်ႇသူပ်း ဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ပေႃးၸၵ်းတူၺ်း ပိူင်သၢင်ႈမၼ်းၼႆ ဢုၵ်ႉၵုတိၵ ၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ် ဢု+ၵေႃꩦိ+ၼိၵ ယူႇႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢု- ၼၼ်ႉ ဢဝ်တီႈပွင်ႇဝႃႈ ‘’’တၢင်းၼိူဝ်’’’ (ဢုၻ်ꩪ) ၼႆသေ ‘’’ၵေႃꩦိ’’’ ၼၼ်ႉ သမ်ႉမီး တီႈပွင်ႇဝႃႈ ‘’’ၸဵင်ႇၽိတ်ႇ၊ ႁိမ်း၊ ၶႅပ်ႇ၊ ၽၢႆႇ’’’ ၼႆ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လႆးႁဵတ်း ဝိၵ်ႉၵႁမၼ်းဝႃႈ ‘’’ဢုၻ်ꩪံ ဢေၵႃ ၵေႃꩦိ ယသ်သႃတိ ဢုၵ်ၵုꩦိၵႃ’’’ ၼႆသေ ပွင်ႇဝႃႈ ‘’’ယုၵ်ႉၸဵင်ႇၶိုၼ်ႈၼၢင်းၼိူဝ် ၼိုင်ႈၽၢႆႇ’’’ ၼႆယဝ်ႉ။ ယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈၽၢႆႇသေ ၼင်ႈ ပွင်ႇဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တေလႆႈယုၵ်ႉသင်ၶိုၼ်ႈၼႆတႄႉ ဢမ်ႇဝႃႈပႃး။ ၼႂ်းသိၵ်ႉၶႃႇပုတ်ႈ သေႇၶိယ တီႈဢၼ်ဝႃႈ “ဢမ်ႇလီယႅင်ႇယႄႈသေ ၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ” ၼႆၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢုၵ်ႉၵုတိၵ ဝႆႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပေႃးတူၺ်း သြႃႇဢတ်ႉထၵထႃႇ ပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇမၼ်းဝႆႉ ၼႂ်းပႃႇၸိတျႃႇၻိဢတ်ႉထၵထႃႇၼၼ်ႉဝႃႈ “ဢဝ်ပၢႆတိၼ်တမ်းသေ ယုၵ်ႉသူၼ်ႈတိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်သူၼ်ႈတိၼ်တမ်းသေ ယုၵ်ႉပၢႆတိၼ်” ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ‘’’ဢုၵ်ၵုꩦိၵ’’’ ၼႆလႄႈ လၢႆးၼင်ႈၵေႃႈ တေလႆးဢဝ် တီႈပွင်ႇၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇဢဝ်ၽႃႇတိၼ် ယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈၽၢႆႇသေ ၼင်ႈပွင်ႇဝႃးၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမိူၼ် မိူဝ်ႈၸုၵ်းလႄႈ ဢၼ်ဝႃႈ “ဢဝ်သူၼ်ႈတိၼ်တမ်း သမ်ႉယုၵ်ႉပၢႆတိၼ်သေ ၼင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ။ တေပဵၼ်လႆႈ လၢႆးဢၼ်ဝႃႈ ဢဝ်ပၢႆတိၼ် တမ်းသေ ယုၵ်ႉသူၼ်ႈတိၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးဢဝ် လၢႆးၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေငၢမ်ႇၵၼ် တင်းၵႂၢမ်းပႃႇလိ ‘’’ဢုၵ်ၵုꩦိ = ယုၵ်ႉၽႃႇတိၼ်ႇ ၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈၽၢႆႇ’’’ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးၼင်ႈမဵဝ်းၼၼ်ႉ ၵႂၢမ်းတႆးႁွင်ႉဝႃႈ ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလၢႆးမုၼ်ၸဝ်ႈ သၢမ်မိူင်းၼင်ႈ ၼင်ႇဝႃႈၼႄမႃး တီႈငဝ်ႈလိၵ်ႈၼႆႉ သမ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးမုၼ်ၸဝ်ႈထႆးၶဝ် ၼင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ ၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်လၢႆးၼင်ႈ ဢုၵ်ႉၵုတိယဝ်ႉ။
ဢုၵ်ႉၵုတိၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ၊ တေလႆးဢဝ် တီႈပွင်ႇဝႃႈ ’’’ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ’’’ ၼႆၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ဢဝ်ၸႂ်ၸပ်းထိုင် ပိုၼ်းၼၢင်းပတႃႇၸႃႇရႃႇ (ပတႃႇၸႃႇရီႇ ၵေႃႈဝႃႈ) ဢၼ်တႅမ်ႈမၢႆဝႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉ ထမ်ႇမပတ ဢတ်ႉထၵထႃႇ မၢႆၼိုင်ႈ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ 441 (ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ) ၼၼ်ႉဢိတ်းၼိုင်ႈ။ တီႈၼၼ်ႈ ၽူႈတႅမ်ႈဢတ်ႉထၵထႃႇ တႅမ်ႈၼႄဝႆႉဝႃႈ “ၼၢင်းပတႃႇၸႃႇရႃႇ ယွင်ႇမႃႈ လိုမ်းတူဝ်လိုမ်းႁၢင်ႈ ပွႆႇပူၺ်သေ မႃးၸူးၵျွင်း တီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမီး၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတင်းလၢႆ သမ်ႉႁၼ်လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ် ႁၢမ်ႈမၼ်းၼၢင်းဝႃႈ ယႃႇပေမႃးၼႆ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ သမ်ႉဝႃႈ ၶႂၢင်းပၼ်မၼ်းလႄႈ ယႃႇပေႁၢမ်ႈမၼ်း ၼႆသေ သမ်ႉဝႃႈ ဢီႇၼၢင်းႁူႉတူဝ်လႄႈ ၼႆ ၸဵမ်ၵႆၵႆ မိူဝ်ႈပႆႇ ႁွတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ယူႇၵမ်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉဢူငဝ်းၽြႃးလႄႈ ႁူႉတူဝ်မႃး ၽိူဝ်ႇႁူႉတူဝ်ၵေႃႈ ႁူႉဝႃႈ ၶူဝ်းၼုင်ႈ ဢမ်ႇၸပ်းတူဝ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉလႄႈ တႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ တၢင်းဢူၵ်းတၢင်းဢၢႆၼၼ်ႉ ၸင်ႇၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ ဢုၵ်ႉၵုꩦိၵံ ၼိသီၻိ ၼႆယဝ်ႉ။
လၢႆးဢၼ် ၼၢင်းပတႃႇၸႃႇရႃႇ ၼင်ႈၼႆႉ လီႈလႃႈလီဝူၼ်ႉၵပ်းတူၺ်း လၢႆးဢၼ် မုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၶဝ် ၼင်ႈၼၼ်ႉတူၺ်းယူႇဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ပေႃးဢဝ် လၢႆးသွင်မိူင်းၼၼ်ႉ ဝႃးၸိုင် ဢုၵ်ႉၵုတိၵၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ တေလႆးၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇၵွၼ်းၵိူင်ႈယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်း ပွႆႇပူၺ်သေ ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ပိူၼ်ႈတင်းလၢႆ ဢမ်ႇၵႃး ပၢႆပဵၼ် ပႃႈၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ယွၼ်ႉဝႃး မၼ်းၼၢင်း ႁူႉတူဝ်ယဝ်ႉလႄႈ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ တၢင်းဢူၵ်းတၢင်းဢၢႆၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇၵွၼ်ႇ ၸင်ႇပဵၼ်လႆႈ ႁၼ်ထိုင် ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇထတ်းသၢင်ၼႄမႃး လၢႆးၼင်ႈ ဢၼ်ၵႂၢမ်းပႃႇလိဝႃး ‘’’ဢုၵ်ၵုꩦိၵ’’’ ၼႆႉ ဢဝ်ၸွမ်းသၽေႃး တီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းပႃႇလိမၼ်းဝႃႈၵေႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ၊ ပဵၼ်ၼွင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇၵူၺ်း။ လွမ်တူၺ်းၶိုၼ်း ပိုၼ်းဢၼ်ၵိုင်ႇပဵၼ်လႆႈ ဢၼ်ၼၢင်းပတႃႇၸႃႇရႃႇ ယၢမ်ႈၼင်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ၊ ပဵၼ်ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇၵူၺ်း ႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း လွင်ႈလႆႈၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇသေ လွတ်ႈၵမ်ႇမဝႃႇၸႃႇၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၽၢင်ႉ ၼိူဝ်ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လူလိၵ်ႈၼၼ်ႉႁႅင်းႁႅင်းလႄႈ ၸင်ႇႁႂ်ႈၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ ဢုၵ်ႉၵုတိၵ ယဝ်ႉ။ ပေႃးၼင်ႈၶၢႆႇၵုတ်ႇလႂ်၊ ၼင်ႈၶုပ်ႉၶဝ်ႇလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ တူဝ်ၶိင်း တမ်းတႅတ်ႈမူတ်း၊ ဢမ်ႇလႃႈ ၵူဝ်လူမ်ႉသင်ယဝ်ႉလႄႈ လွင်ႈဝႆႉၸႂ်ၽၢင်ႉ ၼိူဝ်ၼႃႈၵၢၼ် ဢမ်ႇပေႃးႁႅင်း၊ ၸၢင်ႈဝႆႉ မဝ်မၢင်ဢိတ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈမေႃ ဢွၼ်ၵၼ် ပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ထမ်း လၢႆးၵမ်ပၼ် ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ သင်ႇသွၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းသေဢမ်ႇၵႃး ၵႂၢမ်းၽြႃး ၶေႃႈလႂ်ၶေႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃပွင်ႇၸႂ် လႅင်းၸႂ်သေမ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ၸဵင်ၶမ်းလႅင်း မၢႆ (13)၊ လၢႆးၼင်ႈဢုၵ်ၵုတိၵ၊ ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတဝံသ၊ ၼႃးလိၵ်ႈ 105-108၊ ပီ 2006


text:
Obama ယၢမ်ႈထၢမ် Jack Ma ဝႃႈႁဵတ်းသင်မႃး မူိဝ်ႈလ်ႂ ၊ လၢတ်ႈမႃးမူိဝ်ႈလ်ႂ ေၵႃႈမ်ႂးၵႆႉၵႆႉ လၢတ်ႈလွင်ႈ ထိင်းသိမ်း သႃႇၽႃႇဝ လွင်ႈပႃႇမႆႉ ပႃႇတွၵ်ႇယူႇေသႇေသႇ။ မူိဝ်ႈၼၼ်ႉ Jack Ma ေၵႃႈ ၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ မူိဝ်ႈၵဝ် ေၵႃႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ၼ်ႂးၼွင်ဢၼ်ၼုိင်ႈ ၊ ထုိင်မႃး မိူဝ်ႈ လဵဝ်ၵဝ်ၶိုၼ်းၵႂႃႇတူၺ်း ၼွင်ၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ႁၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈ ၵွပ်ႈႁိမ်းႁွမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ေၵႃႈတူၼ်ႈမႆႉ လႆႈ ႁၢႆၵႂႃႇၸွမ်း ။ ၵွပ်ႈၼႆယွၼ်ႉသႃႇၽႃႇဝ ႄလႈ ၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈတုၵ်ႉၶ ယၢပ်ႇၸ်ႂမႃးၸွမ်းေၵႃႈမီးတၢင်းၼမ် ယဝ်ႉဢမ်ႇၸ်ႂႈႁႃး ?
Jack Ma ၶိုၼ်းလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း ႁဝ်းႁႃး ႁူႉေမႃႁႃငိုၼ်း ၊ ႁႃၶမ်း ၊ ႁႃပၢႆး မၢၵ်ႈမီးလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း။ ၽိတ်းၸ်ႂ လႆႈႁႃလႆႈမႃးငိုၼ်း ၶမ်းၸူိဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းဢမ်ႇဢဝ်မႃးၸ်ႂႉတီႈ လွင်ႈ ထိင်းသိမ်း သႃႇၽႃႇဝ ပႃႇမႆႉ ပႃႇတွၵ်ႇ။ ႁႃမႃးငိုၼ်း လႆႈမႃးငိုၼ်း ၶမ်း ၵႃႈႁိုဝ်ေၵႃႈယဝ်ႉ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ၵုမ်ႇပဵၼ် ငိုၼ်းၸ်ႂႉၸႆၢႇ ယႃတူဝ်ႁဝ်းလၢႆလၢႆ။ ေပႃးၶိုၼ်းထတ်းတူၺ်း ဝူၼ်ႉတူၺ်း ႁႃငိုၼ်း ၶမ်းလႆႈမႃး ေၵႃႈ ႁႃမႃးလၢႆလၢႆ ေသႁိူဝ်ႉၵႂႃႇလၢႆလၢႆၵူၺ်း။
ၵွပ်ႈၼႆ တႃႇေတ ႁ်ႂႈပၢႆးယူႇလီႁဝ်းလီ ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈၵူႈေၵႃႉထုၵ်ႇလီ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၵ်ႉသႃ သႃႇၽႃႇဝ ပႃႇမႆႉပႃႇတွၵ်ႇ ႁဝ်းယူႇ ၊ လွင်ႈႁဝ်းႁၵ်ႉသႃ လွင်ႈၽုိၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉၸိူဝ်းၼႆႉေၵႃႈ မၼ်းပဵၼ် လွင်ႈ ယႃႈယႃ ႁဝ်းၼုိင်ႈမဵဝ်းမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ။ ၵွပ်ႈၼႆယဝ်ႉ ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈ ( Jack Ma ) ႁႃ လႆႈငိုၼ်း ၼမ်ႉတွၼ်းမႃးတီႈ ၶွမ်ႇမၼီႇ ( Company ) ဢႃႇလီပႃႇပႃႇ မႃးၸူိဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၸ်ႂႉ တီႈတႃႇေတ ထိင်းသိမ်း သႃႇၽႃႇဝ လၢႆလၢႆ။ လၢႆး Jack Ma လၢတ်ႈၼႆႉ မၢၼ်ႇေတႉယဝ်ႉ ၊ လွင်ႈႁူင်း ယႃ လွင်ႈယူတ်းယႃ ၸူိဝ်းၼႆႉ ၶ်ႂႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၵႃႇႁုိဝ်ေၵႃႈၶႆႈယဝ်ႉ ၊ ေပႃးႁဝ်းဢမ်ႇေမႃယူႇ ၸွမ်း သႃႇၽႃႇဝ ႄလႈ ေမႃထိင်းသိမ်းၸွမ်းၼႆၸုိင် မၼ်းေၵႃႈဢမ်ႇ လီမႃးၶိုၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ေပႃးမႃးတူၺ်းၼ်ႂးမူိင်းတႆးၼႆႉ ၶႃႈေၵႃႈ ႁၼ်ထုိင်ဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်တႆးႁဝ်း ၵူၼ်းမူိင်းႁဝ်းပၢႆး ယူႇလီဢမ်ႇၶႅမ်ႉ ဢမ်ႇလီၼႆၸုိင် ၵွပ်ႈႁဝ်းယႃႉပႃႇမႆႉ ပႃႇတွၵ်ႇေၵႃႈပဵၼ်လႆႈ ၊ မူိင်းတႆးႁဝ်း ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းေတၵတ်းယဵၼ်လီ ၊ ၾူၼ်ေၵႃႈေတတူၵ်းၸွမ်းၶၢဝ်းမၼ်း ၊ လွင်ႈပဵၼ်ႄၽးမူိင်းၵူၼ်းလူင်ေၵႃႈ ေတဢမ်ႇေပႃးမီး ၊ လွင်ႈၵိၼ်းၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ေၵႃႈဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး။ ထုိင်မႃးမူိဝ်ႈလဵဝ် ၵမ်ႉဝႃႈတီႈၼၼ် မႆႈၼႃႇ ပဵၼ်ႄၽး ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ဢိင်ႇသၼ်ႇ ဢဝ်တၢႆၵႂႃႇပဵၼ်မူႇ ပဵၼ်ၸုမ်း ပဵၼ်ၵွင်။ ေတႇဢဝ်ၼႆႉ ၵႂႃႇ ၶႃႈေတႉယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈ ပီးၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၽူႈမီးဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၶဝ်ေတေမႃ ပွင်ႇၸ်ႂေသ ေတေမႃႁၵ်ႉ သႃထိင်းသိမ်း သႃႇၽႃႇဝ ၶူဝ်းၶွင်မူိင်းတႆး ႄလႈ ပႃႇမႆႉပႃႇတွၵ်ႇမိူင်းတႆးႁဝ်းယူႇ။
သႅင်သုိၵ်း ( Tai Management @ Tai Strategy )
ShanStateDefenceArmy


text:
ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တုၵ်းယွၼ်း ယႃႇႁႂ်ႈၽႂ်ၶဝ်ႈၸမ် ၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 07 July 2020 (ပ-လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ဢမ်ႇယူႇလီႁႅင်းလႄႈ လႆႈၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 4 ယဝ်ႉ ယွၼ်ႉမီးၾၢင်ႈႁၢင်ႈလွင်ႈၶႆႈၼၢဝ် မိူၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ Coronavirus 2019 ဢမ်ႇၼၼ် COVID-19 လႄႈ မိူဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁႃၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းလဵၵ်ႉၼွႆႉၵူၺ်းလႄႈ ၵဝ်ၶႃႈတေဢမ်ႇပဵၼ်သင်ႁၢႆႉႁႅင်း ဢိၵ်ႇတင်း ယင်းတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ လၢႆလၢႆၸႄႈမိူင်း ပိုတ်ႇပၼ်ဝဵင်းၶိုၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပေႃးတေၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီၶိုၼ်းဝႆးၽႂ်း ၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈ လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ တေလႆႈမီးလွင်ႈတိုဝ်းၵမ်ၸွမ်း ပိူင်ၵုမ်းၵမ်လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈသႂ်ႇ ၽႃႈတူမ်းသူပ်းသင်သေလွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 48,584 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 1,674,655 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,312 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆတင်းမူတ်း 66,868 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း 1,072,229 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ BBC ယင်းဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ လႆႈယိုၼ်ႈလိၵ်ႈထိုင် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UN) ပုၼ်ႈတႃႇတေထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၸုမ်းပၢႆးယူႇလီ လုမ်ႈၾႃႉ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်တေႃႇ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ်လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ တေႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၶႂ်ႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉသေ လွင်ႈၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ထိုင် 1 ပီႊ ပေႃးထိုင် ဝၼ်းထီႉ 06 July 2021 ၸင်ႇတေယဝ်ႉတူဝ်ႈလႆႈလီငၢမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 55,442 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းမူတ်း 3,097,084 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆတိူဝ်းထႅင်ႈ 993 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆတင်းမူတ်း 133,972 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်း 1,354,863 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 08 July 2020 (ပ−လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (213) မိူင်း (213 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းပဵၼ် COVID-19 တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး (11,957,736) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး (546,791) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း သမ်ႉမီး (6,904,182) ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း − www.worldometers.info/coronavirus/ ဝၼ်းထီႉ 08 July 2020 ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 14:30 မူင်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႂ်းဝၼ်းသွင်ဝၼ်းမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇႁူဝ်ၼႃး၊ ဝၢင်ႈမိူင်းလႄႈ မိူင်းၶုၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 800 မႆႈၸႂ်ၶူဝ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃး ႁိူၼ်းယေးၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး ၼႂ်းၵႄႈယင်းတိုၵ်ႉလႆႈမႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
ၵူၼ်းမိူင်းၵိုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတႄႉ မိူဝ်းၵႂႃႇၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးတေဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းတႄႉ ပႆႇယဵၼ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ ၵၢင်ႇၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈလွင်ႈၶဝ်မႆႈၸႂ်တၢင်းႁိူၼ်းယေး ၶူဝ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃးၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ မိူဝ်းၶႃႈဢေႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတႄႉ တၢင်းမိူဝ်းတၢင်းၵူဝ် မႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်း 3 ဢိူင်ႇ ဢၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ပၢႆႈမႃး မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2021 ။
ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် သဵင်ၵွင်ႈတိုၵ်ႉတႅၵ်ႇယူႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈၵေႃႈယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် တင်းမူတ်းမီး 2 ႁဵင်ပၢႆ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ပၢႆႈၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇမိူင်း ၵေႃႈမီး။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈမိူင်းၵိုင်တႄႉ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၶူဝ်းဢုၼ်ႇ ၽႃႈႁူမ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈတင်းၼမ် ။


text:
လွင်ႈပိုၼ်းၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇ
ၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်သၼ်လွႆသုင်တီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ် တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸေႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် မိူင်းတႆး(ပွတ်းၸၢၼ်း)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇသိုပ်ႇၶႆႈၼႄၵၼ်မႃးဝႃႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႂ်းမိူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈရႁၼ်းတႃႇၸုမ်းၼိုင်ႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးတီႈထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ်ၼႆႉသေ မႃးႁၼ်မႅၼ်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ်လူင်ႁူၵ်းလုၵ်ႈၶပ်ႉတၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉလၢၵ်ႇꧦလၢႆးꧦလႄႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈမိူဝ်းလဝ်ႈထိုင်တမ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ လႆႈႁပ်ႉတုင်းဢဝ်ၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၽူမ်ၶမ်းၸဝ်ႈၸဵတ်းသဵၼ်ႈသေ မႃးထႃႇပၼႃႇဝႆႉၼႂ်းၵႄႈမၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်တၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈပိုၼ်းၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇၼႆႉ ဢၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ်တႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၼႂ်းလိၵ်ႈၼႂ်းလၢႆးၵေႃႈ ယၢမ်ႈမီးမႃးယူႇ။ ပေႃႈထဝ်ႈပၢၼ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးဢႃႇယု 79 (2020) ယူႇဝၢၼ်ႈပုင်ႇသူပ်းႁူး ၽၢႆႇဢွၵ်ႇလွႆမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇၼၼ်ႉ ယင်းယၢမ်ႈလႆႈႁၼ်လူမႅၼ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈပိုၼ်းၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၼႃႇ ၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ မၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်တိုၵ်ႉတၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉယူႇတႄႉ ၵိုတ်းသွင်လုၵ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းႁၢႆႉၸုမ်းၼိုင်ႈ လွမ်ဝူၼ်ႉၽိတ်းဝႃႈ ၼႂ်းၵႄႈမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇ မီးၽူမ်ၶမ်းၸဵတ်းသႅၼ် ၼႆလႄႈ ၶဝ်မႃးၵုၺ်ႉတူၵ်းမၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉတင်းၼိူဝ်မၼ်းႁႃႈလုၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
> ပႂ်ႉသိုပ်ႇလူတူၺ်းပိုၼ်းၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇ တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ၶူး Dr ပၺ်ႇၺႃႇသီႇရိ သၢႆပွၼ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶူၼ်ႉႁႃသေ တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းပပ်ႉပီၵွၼ်းငိုၼ်းပရိယတ်ႉတိထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ် ၼၼ်ႉတႃႉ။
Categories: တီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း, ပိုၼ်း