text:
Wednesday, March 1, 2017
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ သင်ႇၶတႆး (01.30.217)
ဝၼ်းထိ 27-28.02.2017 ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၽႃႇသႃႇ ဢင်းၵိတ်ႉ ၽၢႆႇပၢႆးၾိင်ႈၵူၼ်း ( Department of Foreign Language faculty of Humanity) ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး လူင်းၵွၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ။ ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼႂ်းႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ႁွင်ႈ B။ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းသမ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼႂ်းႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ႁွင်ႈC တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ ဝၢင်းၼွႆႉ၊ ဢယုတ်ႉထယ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆးသေ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသၢမ်ၸၼ်ႉၸွမ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ။
ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းထိ 27-28.02.2017။ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 27.02.2017 မီးပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉမွၵ်ႇ လၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ MCU in 21th century (ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး ၼႂ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢဝ်းဢဵတ်းပီမိူင်း) ၼႆသေ မီးၽူႈတၢင်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၽၢႆႇပၢႆးၾိင်ႈၵူၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း ပီၼိုင်ႈ ထိုင်ပီသီႇၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ၊ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၼိုင်ႈပီလႂ် ႁႃႈၸဝ်ႈ၊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်းသၢဝ်းၸဝ်ႈ၊ ၼႂ်းၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပႅတ်ႇၸဝ်ႈ။ ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼႆႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းပီသွင် လႆႈပေႉၵႂႃႇထိၼိုင်ႈသေ ၼႂ်းၽူႈတၢင်တူဝ်ပီသွင် ႁႃႈၸဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးပႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး သၢမ်ၸဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းထိ 28.02.2017 မီးပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း သွင်ပိူင်။ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသၢမ်ၸၼ်ႉၸွမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၼ်ႉၸွမ် Rajamangala Technology University ၸၼ်ႉၸွမ် Bangkok University ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃႇၸုလႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ။ ၼႂ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ မီးပႅတ်ႇၸုမ်း၊ ၼိုင်ႈၸုမ်းလႂ် ႓ ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း မီးၽူႈၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ သၢဝ်းသီႇၵေႃႉ၊ ၼႂ်းသၢဝ်းသီႇၵေႃႉၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ႑႐ ၸဝ်ႈ၊ၵေႃႉ။ ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇၼမ်ႉၵတ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇသၢမ်ၸဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈၶေႉၶဵင်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ပဵၼ်သၢမ်သင်ႉဝႆႉသေ၊ မီးႁူဝ်ၶေႃႈ လၢႆလၢႆႁူဝ် ၶေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ- 1th round 1. Experience is more useful than knowledge 2. Living in monkhood is better than being a lay-person 3. Intelligence depend on environment more than genetic factor 4. Religion cause war. 2nd round 1. Advantage of Social media 2. Money rule our lives Final round- Politics is better than religion ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လုၵ်ႈႁဵꧣ်း ဢၼ်လႆႈ ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇသင်ႉၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶေႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ Politics is better than religion ၼႆသေ ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ တွၼ်ႈၵမ်းလိုၼ်း သုတ်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈၸုမ်းဝႃႈ Tai Youth ႄလႈ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် Rajamangala Technology University လႆႈၶေႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ၊ ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် Rajamangala Technology University လႆႈပေႉၵႂႃႇမၢႆၼိုင်ႈ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း သင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး လႆႈမၢႆသွင်သေ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် Bangkok University သမ်ႉလႆႈၵႂႃႇမၢႆသၢမ် ဝႃႈၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ႑. ပုၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ - ၵၢၼ်လၢတ်ႈ၊ ၵၢၼ်ထွမ်ႇ၊ ၵၢၼ်လူ၊ ၵၢၼ်တႅမ်ႈ။ ႒. ပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း မီးၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ။ ႓. ပုၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁႂ်ႈမေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းမူႇၸွမ်းၸုမ်း။ ႔. ပုၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉဢဝ်ၽွၼ်းလီ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ဢၼ်ၼႆႉသေ ဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵꧣ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်။ ၸွမ်းၼင်ႇ ယိူင်းဢၢၼ်းသီႇၶေႃႈၼႆႉသေ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၽႃႇသႃဢင်းၵိတ်ႉ ပၢႆးၾိင်ႈၵူၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃးသေ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃးၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵူႈပီပီ ဝႃႈၼႆ။
သင်ႇၶတႆး (01.03.2017)
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ဢၼ်ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼႂ်းဝၼ်းထိ 27.02.2017
႑. ၸဝ်ႈၺႃႇၼေႃးၽႃႇသ သီႇပေႃႉ ႒. ၸဝ်ႈဢႃႇတိတ်ႉၸ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ႓. ၸဝ်ႈသုဝၼ်ႇၼ လၢႆးၶႃႈ ႔. ၸဝ်ႈမွၼ်းၶိူဝ်း ပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႇတ မိူင်းၼွင် ႕. ၸဝ်ႈသီႇရိမၼ်ႇတ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ႖. ၸဝ်ႈၼလိင်ႇတ သီႇပေႃႉ ႗. ၸဝ်ႈတိုၼ်းႁၢၼ် တေႇၸဝမ်ႇသ လၢင်းၶိူင်း ႘. ၸဝ်ႈလၢဝ်သႅင် ဝႃႇရိင်ႇတ မိူင်းၵိုင်
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇတႆး ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ၼႂ်းဝၼ်းထိ 28.02.2017 ႑. ၸဝ်ႈလႅင်းၸႅင်ႈ ၸၼိင်ႇတ ၵႃလိ ႒. ၸဝ်ႈၼုမ်ႇတႆး ၼၼ်ႇတသႃႇမိ တၢင်ႉယၢၼ်း ႓. ၸဝ်ႈၺႃႇၼေႃးၽႃႇသ သီႇပေႃႉ ႔. ၸဝ်ႈဢႃႇတိတ်ႉၸ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ႕. ၸဝ်ႈၼလိင်ႇတ သီႇပေႃႉ ႖. ၸဝ်ႈမွၼ်းၶိူဝ်း ပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႇတ မိူင်းၼွင် ႗. ၸဝ်ႈသီႇရိမၼ်ႇတ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ႘. ၸဝ်ႈဢုတ်ႉတမ ပၢင်လူင် ႙. ၸဝ်ႈပၼ်ႇတဝ ၵေးသီး ႑႐. ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း မိူင်းၵိုင် ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ဢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇၼမ်ႉၵတ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းသမ်ႉ မီးယူႇသၢမ်ၸဝ်ႈ ႑ႉ ၸဝ်ႈဝိၸိတ်ႉတ မွၵ်ႇမႂ်ႇ ႒ႉ ၸဝ်ႈဝၼ်းလႅင်း ၺႃႇၼိင်ႇတ လႃႈသဵဝ်ႈ ႓. သေႃးရိင်ႇတ လၢႆးၶႃႈ။
ႁူဝ်ၶေႃႈၵမ်းၼိုင်ႈ
1. Experience is more useful than knowledge
2. Living in monkhood is better than being a lay-person
3. Intelligence depend on environment more than genetic factor
4. Religion cause war
တွၼ်ႈၵမ်းသွင်
1. Advantage of Social media
2. Money rule our lives
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း
Politics is better than religion
Posted by တႆးၼုမ်ႇ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶိုင်သၢင်ႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၶပ်းၶိုင်ၸွႆႈတႃႇပူၵ်းပွင်ၵၢၼ်ႁႃ ၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉလႄႈ လၢႆးႁႃလွၵ်းၵၢတ်ႇ ၶၢႆၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းႁိူၵ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 10 -11/09/2017 ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၵူင်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈလိၼ်လႅင် ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း။
ၸၢႆးပိုၼ်းႁၢၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO လၢတ်ႈဝႃႈ - “ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈယႃႇထၢင်ႇယႂ်ႇၸိူဝ်ႉ ၽၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၊ ယႃႇဢဝ်ၸႂ်လေႃးၽဝႃႈသေ ၸႂ်ႉယႃႈၶႃႈမူင်ႈမႅင်းတိၵ်းတိၵ်း ယွၼ်ႉပေႃးမိူဝ်း ၼႃႈမႃးမၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတီႈလိၼ်ႁဝ်းလူႉၵွႆ ၽုၵ်ႇသင်ဢမ်ႇလႆႈ ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈၶၢႆသေ ၵႂႃႇယူႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း ပေႃးပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈတီႈလိၼ်ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉသေ ၵႃႈလႆႈမႃးႁဵတ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉပိူၼ်ႈ ၵူၺ်းယဝ်ႉ ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လၢႆလွင်ႈမိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈပႅင်းမႅတ်ႇသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ၊ လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတႃႇ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးၶၢႆလႆႈ ႁႂ်ႈမီးလွၵ်းၵၢတ်ႇႁပ်ႉသိုဝ်ႉၶူဝ်းႁႆႈ၊ၶူဝ်းသူၼ်ပႃးၸဵမ်ၽွၼ်းၸႃႉယႃႈၶႃႈမူင်ႈ မႅင်းလွင်ႈတီႈလိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 02/03/2017 ၵေႃႈ ၸၢႆးပိုၼ်းႁၢၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ တင်း ၸၢႆးသၢႆလႅတ်ႇ ၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ်၊ ၸၢႆးလၢဝ်ၶမ်း ၾၢႆႇသဵၼ်ႈမၢႆ၊ ၸၢႆးဢွင်ႇမိၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း လၢႆဝၢၼ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈၼွင်မွၼ်၊ ဝၢၼ်ႈယဵၼ်ႇ၊ သၢႆလႄး၊ ၵုင်းသုတ်း၊ တၢမ်ၽၢၵ်ႇ ၼႂ်းထုင်ႉပူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။ ဢုပ်ႇဢူဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ တွင်ႈထၢမ် လွင်ႈၵၢၼ်ယူႇၵၢၼ်ၵိၼ်၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်ႁႃလွၵ်းၵၢတ်ႇ၊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
Photo by Sai Pune Harn
Tags: General, News

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ – ပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၸွမ် ။ ၵိူဝ် ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၶဝ်ႈၵူႈတီႈ ၵူႈၾၢႆႇ မီး ဢရ သႃႇ ၸဵမ်း/ၶဵမ်း – ပေႃးၵိၼ်ၼမ် တိူဝ်ႉတႂ် ၊ တႂ်လႅဝ် – ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈလိူဝ် တႄႉ ဢမ်ႇသူႈႁတ်းၵိၼ်ၵိူဝ် ။ သမ်ႉယင်းမီးထႅင်ႈ ၽၵ်းၵိူဝ် – ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၽၵ်းၶဵဝ် မီးၸိုဝ်ႈၵိူဝ် ၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၵိူဝ် ။
ဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ယိူင်းထိုင်ၼႆႉ ၸဝ်ႈ ပွင်ႇဝႃႈ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်သိူဝ်တင်းလၢႆ ။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တင်းလၢႆ။ ၵိူဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၸွမ်သိူဝ် ၼၼ်ႉ မီးၵႃႈၶၼ်တႃႇသိူဝ် – ၸိူင်ႉၼင်ႇ ႁိူၼ်းၵူႈလင်မီးၵိူဝ် – ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိူဝ် မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶဝ်ႈတင်းတိုဝ်းမိူၼ်ၵိူဝ် ။ ႁဝ်းယွၼ်းသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢပုမ်ႇ ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် ၼႆႁေလႄႈ။
ၵိူဝ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ် ၵိူဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸဵမ်း
သိူဝ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ် သိူဝ်လဵၼ်းလွၵ်ႇလဵၼ်းလၢႆ – ၵူဝ်ယဵၼ်းပဵၼ်မႅဝ်းလၢႆး မၵ်ႉဢၼ်ပိူၼ်ႈထူမ်ႇၶၢႆး လဵင်ႉသၢၵ်ႈ ။
ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် လုၼ်ႈ သၢမ် ပွၵ်ႈ
လုၼ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ- ၽွင်း ပီ 2014 – ၶိူဝ်းသိူဝ် ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်တီႈ မိူင်းၵႃလူၼ်ႇ ဝဵင်းလူင် မိူင်းၵွၵ်ႇ။ ၽွင်းၼၼ်ႉတႄႉ ဝႆႉသေၵွၼ်ႇ ဝႃႈသိူဝ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈၶဝ်ႈဝဵင်းလႄႈ ၵူဝ်ပိူၼ်ႈလွၵ်ႇၶၢႆ။
ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ လီဢၢမ်းလူင်ဢၢမ်းလၢင် ဢၢႆႈႁႃးပေႃးငၢင်ႉသူပ်း – တူပ်းဢိုၵ်း ၊ တႅမ်ႈလိၵ်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်းဝႆႉ ၵမ်းၼိုင်ႈ။
ၸဝ်ႈသိူဝ်လူင် သီႇႁႃႈၸဝ်ႈႁူပ်ႉၵၼ်တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ ၼၼ်ႉ – မီးသိူဝ်လူင် မိူၼ်ၼင်ႇ – ၸဝ်ႈသိူဝ်ပီး ၊ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၼုမ်ႇတၢင်းၸၢၼ်း၊ ၸဝ်ႈသိူဝ်ထဝ်ႈတွင်ႉယၢၼ်း တၢင်းႁွင်ႇ၊ ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ယူႇမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း၊ ၸဝ်ႈသိူဝ်ပူၵ်းတွႆႇႁွၵ်ႈၵေႃႈမႃး၊ ယင်းပႃး ၸဝ်ႈသိူဝ်ငွၵ်ႈ ၵၢႆႇထိုင်ၵၢင်ႁၢဝ် ပေႇၸွႆႉၸိတ်ႉ လူးၵွၼ်ႇ ။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိူဝ် ဢၼ်ပႃးသၢင်ႇသီႇမႃးသူင်ႇသမ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် – သၢင်ႇသီႈ ဢႃႈပၢၵ်ႇငႅၼ်ႈငႃး ဝႃႈႁင်းၸဝ်ႈသိူဝ် တင်းလၢႆ ဝႃႈ- ၼႄ ………. သူဢၢႆႈသိူဝ် ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် တၢင်းမိူင်းၵႃလူၼ်ႇၵေႃႈ ႁဝ်းယင်းလႆႈမႃးပိုတ်ႇပၢင်ပၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ် – ၼႆသေ မိူၼ်ႁၢင်ႈ ၼင်ႈၼႃႈဝတ်ႉ တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၶူဝ်ယုမ်ႉသမ်ႇမႅၼ် တိူၼ်ႇၵူၼ်ႈယၢႆးယူႇၶူတ်ႉၶူတ်ႉ – သရေႇၸဝ်ႈသိူဝ် တင်းလၢႆ တူၵ်းယွၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် ပႅတ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။
ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် လုၼ်ႈၵမ်းသွင်
မိူဝ်ႈပႆႇပေႃးႁိုင် ပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇလၢႆလိူၼ် (22/8/2017) ၸဝ်ႈသိူဝ်ၼုမ်ႇ တၢင်းၸၢၼ်း ႁွင်ႉဢဝ် ၸဝ်ႈသိူဝ် တင်းလၢႆ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်ထႅင်ႈ ႁိမ်း တွင်ႉလွႆၽြႃးသပိတ်ႈၶဵဝ် ၊ ဝဵင်းလူင် ထီႉသွင် မိူင်းၵႃလူၼ်ႇ တွၼ်ႈၼိူဝ်။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ …. မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ….. ၶႂ်ႈယွၼ်းဝႃႈၼႆထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။
ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်လူင်သၢင်ႇသီႈ သင်ႇၸူးၶုၼ်ၵႃလူၼ်ႇဝႃႈ – သိူဝ် လၢႆးၵၢႆႇၵွၼ် ၶွၼ်ႈႁႅင်းၵၼ် ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇတီႈပဵၼ်ႉထိူၼ်ႇလူင်ၵွင်းလွႆၽြႃးသပိတ်ႈၶဵဝ် ၊ ယႃႇပၼ်ၶဝ်ႁူပ်ႉၵၼ်သေၵမ်း ၶုၼ်ၵႃလူၼ်ႇဢူၺ်း။ သၢင်ႇသီႈ တင်း ၵႃလူၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် လႄႈ ၵမ်ႉၼႃႈ ထွၵ်ႈၼႃႈ သၢင်ႇသီႈလူင် ဢၢႆႈႁႃးႁေႊ ႁၢမ်ႈသီးပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ ဢၼ်သိူဝ်လူင်တင်းလၢႆ တေႁူပ်ႉၵၼ်ၼၼ်ႉသေၵမ်း ၼႆၵေႃႈ —— ၵႃလူၼ်ႇၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းတႄႉ။
ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိူဝ် တင်းလၢႆဢမ်ႇတူင်ႉ – ဢမ်ႇယုပ်းဢမ်ႇၽၢၼ်ႈ ဢုပ်ႇၵၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းႁႃလၢႆးမႂ်ႇ ၸိူင်ႉႁိုဝ်တေလီ ၼႆယူႇ —-
ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် တႄႉ- ပေႃးလႆႈငိၼ်းသဵင် ပၢၵ်ႇသၢင်ႇသီႈႁွင်ႉပၢဝ်ႇ ၶုၼ်ၵႃလူၼ်ႇသင်ႇႁႄႉမူႇပၢင် ပူႇသိူဝ်ၶဝ် ၼႆၵေႃႈ – ၸဝ်ႈသိူဝ်ၵွင်ၵိူဝ် ၵဵၼ်ၶူဝ်း ႁႃတၢင်းပွၵ်ႈထမ်ႈ ။ ၸဝ်ႈသိူဝ်လူင်သၢဝ်းသီႇ ၵေႃႈဝႃႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၵွင်ၵိူဝ်ႁဝ်း ယႃႇဝူၼ်ႉၽိတ်းသွင်ႉလႃႈ။ ၵူဝ် ၶုၼ်သၢင်ႇသီႈ လူင် ယဵဝ်ႈသၢတ်ႇသႂ် ၵွင်ၵိူဝ် ၸဝ်ႈႁဝ်း တင်း ႁူင်းႁေႃလူင်သၢဝ်းသီႇ ၶႃႈႁဝ်းဢေႃႈ – ဝႃႈၼႆ ။
ပႅၵ်ႇလၢၵ်ႇလိူဝ်ၸႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၼုမ်ႇတၢင်းၸၢၼ်း ၵူင်သူပ်း ပေႃးယၢၼ်းသေ ဢၢမ်းဢေႃးဝႃႈ ဢၢႆႈႁႃးပၼ်ႁႅင်းမႃးၽိတ်းၵမ်းၼႆႉယူဝ်ႉ — ဝႃႈၼႆ၊ လႅပ်ႈႁူႉတူဝ်ၵႂႃႇဢိတ်းၼိုင်ႈ — မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ။
ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် လုၼ်ႈၵမ်းသၢမ်
ၵွၼ်ႇပႆႇလၢတ်ႈၼႄ ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ်လုၼ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼၼ်ႉ ယင်းမီး ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ်လုၼ်ႈ ၵမ်းသွင်ၸုတ်းႁႃႈ (2.5) ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။
ၼၼ်ႉတႄႉ ၽႂ်ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉ လိူဝ်သေ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၼုမ်ႇတၢင်းၸၢၼ်း ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ သိူဝ်ႁၢတ်ႈ သိူဝ်ငၢၼ် ပၢၼ်ၼုမ်ႇ သႅၼ်းမႂ်ႇ ႁၢတ်ႈႁၢႆး – ပၢႆးသူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းသိူဝ် ႁူပ်ႉၵုမ် တုမ်ၵၼ်တီႈ ထုင်ႉသဝ်ႁိၼ်၊ ထုင်ႉႁိၼ်လမ်၊ ထုင်ႉမွၵ်ႇသဵဝ်ႈ၊ ထုင်ႉလွႆၽႃ ၵႃၸႆး ၊ ထုင်ႉမွၵ်ႇၸီႇလီႇ ၶီႈလဵၵ်း ၺႃးသၢင်ႇသီႈ ဢဵၵ်းသႂ်ႇ ၸႂ်ႉၵိုတ်း ႁိုတ်းၸၢတ်ႇ ႁႂ်ႈယၢႆႈၵၼ်။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈ တေႁၼ်ယူႇ – ငဝ်းတူင်ႉ ၽူင်ႉၽူႇၼိူဝ် ဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၼၢႆးသိူဝ်ငၢၼ် ထုင်ႉပၢင်ႁႆး – ႁိုတ်းလႃႇ ဢၢႆႈသူပ်းၶႆး သမ်ႉပေႃးၼင်ႈယေႃႈလူင်းၵႂႃႇ ၾၢႆႇၼႃႈၵူၼ်းတင်းလၢႆ ။
ၶႂ်ႈယွၼ်းလၢတ်ႈထႅင်ႈ —- မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ…. မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ …. ၼႆထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၶႃႈၼႃ — ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်းႁဝ်း ၵဵၼ်ၶူဝ်း ဢွၵ်ႇယၢၼ် မူႇသိူဝ် ၸီႇဢႅၵ်ႉငႅၵ်ႉၵႂႃႇ ၼႆလီယူဝ်ႉ ဝႃႈၼႆလႄႈ ထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၼုမ်ႇတၢင်းၸၢၼ်း ယၢၼ်းသူပ်း ၵူင်ပၢၵ်ႇ ပေႃးၸၢၼ်ႈၸၢင် ၵႂႃႇထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵမ်းၼႆႉ ယွၼ်းလၢတ်ႈထႅင်ႈ ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ်လုၼ်ႈၵမ်းသၢမ် ထႅင်ႈႁေယဝ်ႉၼေႃႈ။။။။
ၼႆႉတႄႉ ပႆႇပေႃးႁိုင်– ၽွင်းၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် တူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၢႆႈႁႃးတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇၼင်ႈတင်ႇယဝ်ႉႁေး……… ၼႆၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ – မႃလိၼ် ၵိၼ်သၢပ်ႇ ၸွမ်းၵူၼ်ႈ သၢင်ႇသီႈ လူင်းၵဵပ်း သၢႆမၢႆၼူမ်ဢၢႆ ဢၢႆႈသိူဝ် ၸိူဝ်းႁူပ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၽွင်းႁၢင်လိူၼ် ၻီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2017 ၼႆယဝ်ႉၵေႃႈ ၽွင်း ၵၢင်လိူၼ် ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ တိုၵ်ႉယဵပ်ႇၶဝ်ႈ မႃးၼႂ်းပီ 2018 ၼႆႉ ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် ႁဵတ်းသင် ၸွင်ႇႁူႉၼႄႇ ၶိူဝ်းသိူဝ်တင်းလၢႆ။
ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် ၵပ်းတေႃႇ မႅင်းၸမ်ၸႂ် မႅင်းဢွင်လိူင် သေ ထၢမ်ဝႃႈ ၶႂ်ႈယွၼ်းႁူပ်ႉ တေၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ မူႇသိူဝ်လူင် ၸီႇဢႅၵ်ႉငႅၵ်ႉၵႂႃႇ ၊ ပႃးၸဵမ် ၶၢဝ်းတၢင်းတေၵႂႃႇ ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇသိူဝ် တီႈလွႆၾႆးလႅင်း ။ မႅင်းဢွင်လိူင် တွပ်ႇဝႃႈ ဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ႁႃးႁဵတ်း ထုင်းႁႃးၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ မွၵ်ႈပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇသိူဝ် တင်းလၢႆ တီႈလွႆၾႆးလႅင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈ ၵႂႃႇၵေႃႈလႆႈယူႇယူဝ်ႉ ၼႆသေ ႁႂ်ႈတွပ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း ၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ် ။
ပေႃးၸဝ်ႈသိူဝ်ၵွင်ၵိူဝ်လႆႈႁပ်ႉႁူႉယဝ်ႉၵေႃႈ တွပ်ႇလၢတ်ႈ ဢၢႆႈ/ဢီႇ/ၼွင်ႉၼၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် သိူဝ်ဢွၼ်ႇၼူမ်သၢပ်ႇ တင်းလၢႆဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် – တႃမူၼ်ႇ ၊ ပုမ်ၸဵပ်း၊ ႁူဝ်ၸႂ်ၵပ်ႉ၊ တွင်ႉၵေႃႈၵႂႃႇ တၢင်းပဵၼ် ၸလိူၵ်ႈၵေႃႈထ – မၼ်းမႅၼ်းဢွၵ်ႇမႃးယၢဝ်းၼႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆသေ ၼႄၼမ်ႉလုၼ်ႈမၼ်းထႅင်ႈ ၵမ်းထူၼ်ႈသၢမ် ။
ၸဝ်ႈသိူဝ်တၢင်းၸၢၼ်း ၵူင်သူပ်းယၢၼ်းၵႂႃႇ ၵမ်းထီႉ 4 ႁႄ ယဝ်ႉ — ဝႃႈၼႆ။။။
ပူႇသိူဝ်ႁဵတ်းသင် လၢၼ်သိူဝ်ထုၵ်ႇႁူႉ ယိူင်းဢၢၼ်းၼင်ႇၼႆသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈ ဢပုမ်ႇၸဝ်ႈသိူဝ် ၵွင်ၵိူဝ်ဝႆႉ တီႈၼႆႈၵွၼ်ႇၶႃႈ။ ႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်တင်းလၢႆ ပဵၼ်သိူဝ်ႁတ်းႁၢၼ် တႃႇလုၵ်ႈလၢၼ်ၶၢဝ်းၼႃႈသေၵမ်း။
သိူဝ်ပၢၵ်ႇၸႃႉ


text:
ယူႇတီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းလိူဝ်ႇ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈၸုမ်းမၢၼ်ႈ 2 ၸုမ်း ဢၼ်ႁႆႇၵွင် မွင်းတႆး ၶိုၼ်ႈၸုၵ်းၼိူဝ်ၵွင်တႆးသေ ၵႃႈၼႄ ၵူၼ်းၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးၵျၢႆႉထီးယူဝ်း ၾၢႆႇၼႃႈၵူၼ်းတင်းၼမ်လႄႈ ယွၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်တၢင်းၵႃႈတႆး ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 15/01/2018 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 1 မူင်း ၸုမ်းသူၺ်ႇၵျႅၵ်ႉၾႃႉ တင်း ၸုမ်းသျၢၼ်းသျၢၼ်းတွၵ်ႉ မႃးယွမ်းၼွမ်း တၢင်းၽိတ်း ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး တိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ လွင်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈၸုၵ်းၼိူဝ်ၵွင် ႁႆႇ ၵွင်ၵႃႈၼႄ တီႈပၢင်ပွႆးၶိုၼ်ႈထၢတ်ႈ ၵျႅၵ်ႉထီးယူဝ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယိင်းမၢဝ်းၼုမ်ႇၶၢဝ် လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ တၢင်းၶဝ် ဢမ်ႇႁူႉသေ လႆႈႁဵတ်းၽိတ်းၵႂႃႇလႄႈ ၶဝ်ၶိုၼ်းမႃးၵၼ်ႇတေႃးလႄႈ တွင်းပၢၼ်ႇ တီႈလုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇသိုပ်ႇပဵၼ် ၵႂႃႇထႅင်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈၾၢင်ႉသတိၵၼ်။ ၵမ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးတႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈႁႆႇၵွင်မွင်းတႆးၼႆႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသင် တွႆႇၵေႃႈလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မီးဝႆႉယူႇ 2 ၶေႃႈ ၶေႃႈၼိုင်ႈတႄႉ တေလႆႈၼပ်ႉယမ် ၵွင်မွင်းတႆး။ ၶေႃႈသွင်သမ်ႉ တေဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႆႇတွႆႇ တွၼ်ႈတႃႇပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 01/01/2018 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶဝ်ၼႆႉ လႆႈဢဝ်ၵွင်မွင်းတႆးသေ ၵႂႃႇၵႃႈၼႄ တီႈပွႆး ၶိုၼ်ႈထၢတ်ႈ ၵျႅၵ်ႉထီးယူဝ်း ၶိုၼ်ႈၸုၵ်းၼိူဝ်ၵွင်သေ ႁႆႇၼႄၵႃႈၼႄ ၾၢႆႇၼႃႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းၼႅင်ႈ Social Media လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် လွင်ႈၶိုၼ်ႈၵႃႈၼႄၼိူဝ်ၵွင်မွင်းတႆးၼၼ်ႉ မိူၼ်လူ လၢႆၼိူဝ်ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆး ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးၶိူဝ်းလဵဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး SYO လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၶႃႈႁၼ်ပိူၼ်ႈ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၵေႃႈ ၶႃႈၵပ်းသိုပ်ႇႁႃ တီႈႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ် ၶႃႈၵေႃႈလၢတ်ႈၶဝ်ဝႃႈ သင်သူဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈႁႆႇၵွင် တၢင်းၵႃႈ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးလီလီၼႆ ယႃႇပေႁဵတ်း၊ သင်သူ ၶႂ်ႈႁူႉမေႃ ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးတီႈၵဝ်ၶႃႈ တေၵႂႃႇသွၼ် လၢတ်ႈၼႄသူ ႁဝ်းတေဢမ်ႇဢဝ်ငိုၼ်းသေပျႃး။ လွင်ႈဢၼ်သူႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ သူတေလႆႈၵၼ်ႇတေႃး တွင်းပၢၼ်ႇ တီႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးတင်းမူတ်း။ ၵမ်းၼႆႉ ၶႃႈၵေႃႈဝႃႈ ႁႂ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇၵၼ်ႇတေႃး တွင်းပၢၼ်ႇတီႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ႁဝ်း တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇၵမ်းလဵဝ်။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈၵေႃႈ ၸင်ႇၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇတီႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ႁဝ်းၶႃႈ တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝဵင်းလိူဝ်ႇဝႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
တၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈထုင်ႉပဵင်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ မီးပွႆးမီးလၢမ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵွင်းမူးလႂ်၊ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီး ၾိင်ႈ တိုၼ်းလႆႈပႃး ၵွင်သဵင်မွင်းတႆး၊ တၢင်းၵႃႈတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇမီးၸုမ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈသေ ၸွမ်းႁႆႇၵွင်တႆး၊ ၸွမ်းၵႃႈတၢင်းၵႃႈတႆး တီႈပွႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၶုၼ်တႆး ယၢမ်ႈၽွင်းငမ်း တီႈထုင်ႉၼမ်ႉ ၵဵဝ် ထုင်ႉပဵင်း ၼၼ်ႉသေ တႄႇၵွင်းမူးလႂ်၊ ၽြႃးလႂ်လႄႈသင်၊ ၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၽီလိပ်း ဢၼ်ၶဝ်ၵိူဝ်းယမ် ၼၼ်ႉ ပႃးၽီတႆးလၢႆလၢႆၸဝ်ႈလႄႈသင် သင်မီးပွႆးမီးလၢမ်း ၵႆႉပႃး လွင်ႈႁႆႇၵွင်မွင်းတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယၢမ်ႈ ယူႇသဝ်း တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။


text:
လၢႆးရုတ်ႉ Samsung Galaxy J7(2016) SM-J710F Android 6.0.1
ၾၢင်ႉ လၢႆးၼႆႉတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႈမုၼ်းၼႂ်းၶိူင်ႈႁဝ်းထုၵ်ႇလၢင်ႉပႅတ်ႈတင်းသဵင်ႈ လႄႈ သင်မီးပၼ်ႁႃသင်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶိူင်ႈၾူၼ်းၵွႆၼႆၸိုင် ၶႃႈႁဝ်းတေဢမ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းသင်ၸွမ်း ႁႂ်ႈတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ်ႁင်းၵူၺ်း
ဢၼ်တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း
Hardware
- Computer
- သၢႆ USB
- Memory Card
- သႂၢင်းၾႆးႁႂ်ႈမၢၵ်ႈထၢတ်ႈမၼ်းႁႂ်ႈမီး 50% ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်
Software(တင်းသဵင်ႈ Download လႆႈတီႈၼႆႈ)
- Odin3_v3.11.1.exe
- samsung-sm-j710f-6.0.1-nodmv.tar
- twrp-3.0.2-1-j7xelte.img.tar
- UPDATE-SuperSU-v2.76-20160630161323.rar
- Samsung-Usb-Driver-v1.5.61.0.exe
- ပေႃးၻၢဝ်းလူတ်ႇမႃးယဝ်ႉႁႂ်ႈ Extrac ဢွၵ်ႇမႃးဝႆႉတင်းသဵင်ႈ
လၢႆးႁဵတ်း
- ႁႂ်ႈ Install(Drviver) Samsung-Usb-Driver-v1.5.61.0.exe
- ႁႂ်ႈဢဝ် UPDATE-SuperSU-v2.76-20160630161323.rar ဝႆႉၼႂ်း Memory Card
- ပိုတ်ႇ Developer option(Setting>About device>Build Numberတဵၵ်းၸဵတ်းၵမ်းထပ်းၵၼ်)
- ႁူၼ်လင်မႃးၶိုၼ်း ၼိူဝ် About device ၼၼ်ႉ
- ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ Developer option ပိုတ်ႇတူဝ်ၼိူဝ်သုတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်သီၶဵဝ်ႁႂ်ႈပဵၼ် On
- ပိုတ်ႇပၼ် OME unlocking ႁႂ်ႈပဵၼ်သီၶဵဝ်
- ပိုတ်ႇပၼ် USB Debugging ႁႂ်ႈပဵၼ်သီၶဵဝ်
- ႁူၼ်လင်မႃးၶိုၼ်း ၼိူဝ် About device ၼၼ်ႉ
- ပိၵ်ႉၶိူင်ႈယဝ်ႉ ၶဝ်ႈ Download Mode(တဵၵ်းၽွမ်ႉၵၼ် တုမ်ႇၶျေႃႉသဵင်+တုမ်ႇပိၵ်ႉၶိူင်ႈ+တုမ်ႇၼႃႈဢွၼ်[တုမ်ႇ Home])
- ပိုတ်ႇ Odin3_v3.11.1.exe ၶိုၼ်ႈမႃး
- သဵပ်ႇ USB ၶဝ်ႈႁႃၵၼ်တင်းၶွမ်းလႄႈ ၶိူင်ႈၾူၼ်းႁဝ်း တီႈ Odin3 ဢၼ်ပိုတ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉတေၶိုၼ်ႈမႃးတီႈ Log ၼၼ်ႉတေၶိုၼ်ႈမႃးဝႃႈ Added!!! တီႈလွၵ်း ID:COM ၼၼ်ႉတေပဵၼ်သီသွမ်ႇၸၢင်ၸၢင်
- တဵၵ်းတီႈ AP သေၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢဝ် samsung-sm-j710f-6.0.1-nodmv.tar ယဝ်ႉတဵၵ်း Open
- တဵၵ်း Start(ပေႃးလႆႈၼႆ တီႈလွၵ်းၼိူဝ် ID:COM ၼၼ်ႉတေဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ Pass သီၶဵဝ်) ၶိူင်ႈႁဝ်းတေ Restart ပၼ်ႁင်းၵူၺ်း ယႃႇပေတူၵ်းၸႂ်သင်မၼ်းၵိုတ်းယူႇတီႈ LGOG ဝႃႈ SAMSUNG
- ႁႂ်ႈထွတ်ႇမၢၵ်ႇထၢတ်ႇမၼ်းဢွၵ်ႇသေ သႂ်ႇမၢၵ်ႇထၢတ်ႈၶိုၼ်း ယဝ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းလၢႆးၶေႃႈထီႉ 7,8 ယဝ်ႉ လိူၵ်ႈဢဝ် twrp-3.0.2-1-j7xelte.img.tar
- ပေႃးၶေႃႈထီႉ 9 ယဝ်ႉယဝ်ႉႁႂ်ႈထွတ်ႇမၢၵ်ႇထၢတ်ႈဢွၵ်ႇသေသႂ်ႇၶိုၼ်း ပႆႇလူဝ်ႇပိုတ်ႇၶိူင်ႈ
- ၵမ်းၼႆႉၶဝ်ႈ CWM recovery mode(တဵၵ်းတုမ်ႇ ၶိုၼ်ႈသဵင်+တုမ်ႇပိၵ်ႉၶိူင်ႈ+တုမ်ႇၼႃႈဢွၼ်[တုမ်ႇ Home]) ႁၢၼ်ႉတေႃႇပေႃးၶိုၼ်ႈၼႃႈ CWM recovery mode ယဝ်ႉ
- တေလႆႈႁၼ်ဢၼ်ပဵၼ်ၶႅပ်းပဵၼ်ၶႅပ်းသွင်ၶႅပ်းသီမူၼ်ႇသွင်ဢၼ် တၢင်းတႂ်ႈသုတ်းတေလႆႈႁၼ်တူဝ်ၸီႉၵႂႃႇတၢင်းၶႂႃသီသွမ်ႇသွမ်ႇ ႁွင်ႉ Slide ႁႂ်ႈ Slide ၵႂႃႇတၢင်းၶႂႃယဝ်ႉ
- တေလႆႈႁၼ်ဢၼ်ပဵၼ်ၶႅပ်းသီမူၼ်ႇထႅင်ႈ 8 ၶႅပ်း ႁႂ်ႈတဵၵ်းၶႅပ်းထီႉသွင်ဢၼ်မီးတူဝ်လိၵ်ႈဝႃႈ WIPE သေ(လၢႆးၼႆႉတေမွတ်ႇပႅတ်ႈၶေႃႈမုၼ်းၼႂ်းၶိူင်ႈႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ)
- တေလႆႈႁၼ်ဢၼ်ပဵၼ်းၶႅပ်းသီႈမူၼ်ႇထႅင်ႈသွင်ဢၼ် တၢင်းတႂ်ႈတေမီး Slide သီသွမ်ႇ ႁႂ်ႈတဵၵ်းၶႅပ်းထီႉသွင်
- တဵၵ်ႈတီႈသဵၼ်ႈယၢဝ်းသေသႂ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ yes သေတဵၵ်းတီႈၶိူင်ႈမၢႆ ထုၵ်ႇ ✅ သေ ႁႂ်ႈပႂ်ႉႁၢၼ်ႉတေႃႇပေႃးယဝ်ႉ ပေႃးယဝ်ႉၼႆ ဢၼ်ပဵၼ်ၶႅပ်းသီမူၼ်ႇတေဢွၵ်ႇမႃးသွင်ဢၼ်သေ ႁႂ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇထၢတ်ႈဢွၵ်ႇသေ
- ဢဝ် Memory Card ဢၼ်သႂ်ႇ UPDATE-SuperSU-v2.76-20160630161323.rar ၼၼ်ႉသႂ်ႇၶဝ်ႈၶိူင်ႈသေ
- ၸွမ်းၶေႃႈထီႉ 11 (ပိုတ်ႇ CWM recovery mode(တဵၵ်းတုမ်ႇ ၶိုၼ်ႈသဵင်+တုမ်ႇပိၵ်ႉၶိူင်ႈ+တုမ်ႇၼႃႈဢွၼ်[တုမ်ႇ Home] ႁၢၼ်ႉတေႃႇပေႃးၶိုၼ်ႈၼႃႈ CWM recovery mode ယဝ်ႉ)
- တေလႆႈႁၼ်ဢၼ်ပဵၼ်ၶႅပ်းပဵၼ်ၶႅပ်းသွင်ၶႅပ်းသီမူၼ်ႇသွင်ဢၼ် တၢင်းတႂ်ႈသုတ်းတေလႆႈႁၼ်တူဝ်ၸီႉၵႂႃႇတၢင်းၶႂႃသီသွမ်ႇသွမ်ႇ ႁွင်ႉ Slide ႁႂ်ႈ Slide ၵႂႃႇတၢင်းၶႂႃ
- တေလႆႈႁၼ်ၶႅပ်း 8 ၶႅပ်း တဵၵ်းၶႅပ်းထီႉၼိုင်ႈဢၼ်မီးၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ Install
- ႁႂ်ႈၵႂႃႇလိူၵ်ႈ UPDATE-SuperSU-v2.76-20160630161323.rar ဢၼ်ႁဝ်းသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်း Memory Card သေတဵၵ်း Slide ၶႂႃ
- ပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈတဵၵ်းၶႅပ်းထီႉသွင် Reboot System တေ Restart ၶိူင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး
- ႁႃဢႅပ်ႉဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ SuperSu သေပိုတ်ႇဢႅပ်ႉၶိုၼ်ႈမႃး သေတဵၵ်းတူဝ် No Thanks
ပဵၼ်ဢၼ်ရုတ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ
သင်မီးၶေႃႈထၢမ်သင်ထႅင်ႈၼႆ ၵပ်းသိုပ်ႇတီႈ https://www.facebook.com/shanunicode
ၼပ်ႉယမ်သေ ၸၢႆးၽူင်း လၢၼ်ႉသိူဝ်း သပ်းလႅင်းၼေ


text:
တပ်ႉသိုၵ်း TNLA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလၢႆတီႈ လၢႆပွၵ်ႈ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉႁႅင်းတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ထႅင်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 15/05/2018 တပ်ႉသိုၵ်း TNLA တပ်ႉၵွင် 223 တင်း တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA ႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်း တင်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ 11 တီႈႁိမ်းမၢၼ်ႈဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် 2 ပွၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈယၢမ်း 9:00 မူင်းထိုင် 9:30 မူင်း ၵမ်းၼိုင်ႈ။ ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12:00 မူင်း ထိုင် 12:30 မူင်းၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ႁုပ်ႈလႆႈၵွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လဝ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ် ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်း ထိုင် 10 မူင်း တပ်ႉသိုၵ်းၶၢင် KIA တပ်ႉၸုမ်း 6 ႁူမ်ႈပႃး တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ 11 တီႈမိူင်းၵူဝ်း ၸႄႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇထႅင်ႈ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းၵူဝ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၵႄႈ မိူင်းၵူဝ်း တင်း ပၢင်ႇသၢႆး။ ဢွင်ႈတီႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း တႄႉ တေယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်း ပၢင်ႇသၢႆး မွၵ်ႈ 6 လၵ်း။ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် မိူင်းၵူဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တီႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်တၢင်းၼႂ်း ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ဢမ်ႇၸမ်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းTNLA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈ 105 လၵ်း တင်း ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉဢုမ် ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၵမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/05/2018 ၼၼ်ႉသမ်ႉ သိုၵ်း TNLA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ပလိၵ်ႈယႄးလႄႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈၶူဝ်ၼမ်ႉပေႃႈ၊ တႃႈႁိူဝ်းၼွင်ယၢင်း၊ ၸႄႈလၢၼ်ႉလႄႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢႆတီႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလူႉတၢႆ/မၢတ်ႇၸဵပ်း ႁိမ်း 50 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
လွင်ႈသူင်ႇပၼ်ၶူဝ်းၶွင်
သူင်ႇၶူဝ်းၶွင်ပၼ် ထိုင်တီးႁိူၼ်း
ပေႃးဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ႁပ်ႉႁွင်းလႆႈ လိၵ်ႈသင်ႇၶူဝ်းၶွင်ယဝ်ႉၼႆ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေထတ်းသၢင်ႈတူၺ်းဝႃႈ ၶေႃႈမုၼ်း မႅၼ်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉၶႃႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးလွင်ႈတၢင်း သေဢၼ်မႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တေၵပ်းသိုပ်ႇ မၢႆၾူင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ထႅမ်သႂ်ႇ ၼႂ်း Form ဝႆႉၼၼ်ႉသေ တေၶိုၼ်းထၢမ်တူၺ်း ႁဵင်းလိၵ်ႈတီႈယူႇ ႁႂ်ႈမၼ်းၼႄႉၼွၼ်းလီၼၼ်ႉၶႃႈ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်သင်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးၶႂ်းႁႂ်ႈၽႅဝ်ဝၼ်းလဵဝ်ၼႆ တေလႆႈသင်ႇၶူဝ်း မိူဝ်ႈပႆႇတၼ်းထိုင် (႑႒)မူင်းၼၼ်ႉဢေႃႈ။ မိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ ပႆႇမႃးသူင်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်သင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေၵပ်းသိုပ်ႇ လူင်ႈၼႃႇ ၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းသေ ပွင်ႇၶၢဝ်ပၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇထုၵ်ႇလီ တႅမ်ႈသႂ်ႇပၼ် ႁဵင်းလိၵ်ႈလႄႈ မၢႆၾူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်းမၼ်း မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈလီငၢၼ်းဢေႃႈ။ (ၶူဝ်းၶွင် မၢင်ဢၼ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇသူင်ႇ ၽႅဝ်ထိုင်လႆႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းလဵဝ်ၶႃႈ)
- ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၽႅဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈဝၼ်း - ၵႃႈသူင်ႇၶူဝ်း 2000 ၵျၢပ်ႈ (ၸိူဝ်းဢၼ်သင် မိူဝ်ႈပႆႇတၼ်းပူၼ်ႉ ၵၢင်ဝၼ်း ႑႒ မူင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း)
- ပေႃႈၶႂ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၽႅဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သွင်ဝၼ်း - ၵႃႈသူင်ႇၶူဝ်း 1000 ၵျၢပ်ႈ
- ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၶူဝ်းၽႅဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (႓) ဝၼ်းတေႃႇ (႗) ဝၼ်းၼႆ ဢဝ်လႆႈပၼ်ၵႃႈသူင်ႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) တေလႆႈပၼ် ၵႃႈၶၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ ၊ ၸိူဝ်းသင်ႇၶူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေသူင်ႇပၼ်ထိုင်ႁိူၼ်း၊ တေသူင်ႇပၼ်လႆႈ ၵူႈဝၼ်း ဢမ်ႇမီးဝၼ်းဢိုတ်းမၼ်းၶႃႈ။
{ၶူဝ်းဢၼ်သင်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၵၢင်ၼႂ် (႙) မူင်းတေႃႇ တၢမ်းၶမ်ႈ (႖) မူင်း ၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ သူင်ႇပၼ်ဝႆႉယူႇၶႃႈ}


text:
ၶေႃႈမၼ်ႈၸႂ်လႄႈ ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉ (Warranty & Service)
ၶေႃႈမၼ်ၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇ လႅၵ်ႈလၢႆတၢင်ပၼ်ၶိုၼ်း
ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်သိုဝ်ႉတီႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈမၼ်း ၶေႃႈမၼ်ႈၸႂ် ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် Suppliers ၶဝ်သေ ၶေႃႈမၼ်ႈၸႂ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ၸၸိူဝ်းမိၵ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးလွင်ႈမၼ်ႈၸႂ် တဵမ်ထူၼ်ႈလီသေ သင်ဝႃႈ မၼ်းပႃးဝႆႉ ၶေႃႈမၼ်ႈ တႃႇၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်ပၼ်ၶိုၼ်းၼႆ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈမၼ်ႈမၼ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉ တေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပၼ် တဵမ်ထူၼ်ႈယူႇၶႃႈ။
ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ မူၼ်ႉမႄးပၼ် လၢႆလၢႆ
ၶူဝ်းၶွင် ၸိူဝ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၶိူင်ႈၽႆးၽႃႉ ဢၼ်တမ်းၶၢႆတီႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉၼၼ်ႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် မၼ်းမီးဝႆႉ ၶေႃႈမၼ်ႈၸႂ် တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ သိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉၼႆတႄႉ တေၸၢင်ႈလႆႈ ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉ ဢၼ်မူၼ်ႉမႄးပၼ် လၢႆလၢႆ ဢၼ်ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇပၼ် ၵႃႈမူၼ်ႉမႄးမၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
သူင်ႇပၼ်ၶူဝ်း၊ ဢဝ်ပၼ်ၶူဝ်း
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ သိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပႃးၶေႃႈမၼ်ႈၸႂ် တီႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉဝႆႉၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပႃးဝႆႉ မိၵ်ႈ “Free Return Delivery” ၼၼ်ႉၼႆ မၼ်းတေပဵၼ် မိၵ်ႈမၢႆမၼ်ႈၸႂ်တႃႇၶူဝ်းၶွင် လႄႈ ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉ ဢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းတေပၼ် လွင်ႈတၢင်း ၵတ်းယဵၼ်ၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆ ၶႂ်းပၼ် တၢင်းႁူႉ ထိုင်ၵူႈၵေႃႉယူႇၶႃႈ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပႃးမိၵ်ႈမၢႆၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢႃႇယု လွင်ႈမၼ်ႈၸႂ်မၼ်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၼႆ တွၼ်ႈတႃႇတေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ်ၼၼ်ႉ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉ တေမႃးဢဝ်ပၼ်လႄႈသင်၊ တေသူင်ႇပၼ်တီႈ ဢွင်ႈတီႈ မူၼ်ႉမႄးမၼ်းလႄႈသင်၊ ပေႃးႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမူတ်းယဝ်ႉၵေႃႈ တေၶိုၼ်းသူင်ႇပၼ်ထိုင် ၵေႃႉသိုဝ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ လၢႆလၢႆ၊ တေဢမ်ႇ ဢဝ်ၵႃႈသူင်ႇမၼ်း သေဢိတ်းၶႃႈ။ လွင်ႈၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းမိူင်း မျၢၼ်ႇမႃႇဝႃႈ ၸေႃႇၵျီႇမၢတ်ႉ ၵေႃႉတႄႇ ပၼ် ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ


text:
Wp/shn/ၶူးမေႃတႆးၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ မိူင်းပၼ်ႇ
Contents
ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်[edit]
- ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ - ၸၢႆးလဵၵ်ႉ(ၸၢႆးၵႃၶမ်း)။
- ၸိုဝ်ႈဢူႈ - လုင်းၵျွင်းၼုမ်ႇ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလႄႈလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်[edit]
မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ (8)ၶူပ်ႇ၊ ၶိုၼ်ႈယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း)ဝၢၼ်ႈၸွၵ်ႉ ၼွင်ၶဝ်ႈလၢမ်၊ ပဵၼ်ၵပ်ႉပီႇဝႃႇၼိုင်ႈ ၼုင်ႈသၢင်ႇသေ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵေႃးလိယ ၼႆယဝ်ႉ၊ မူိဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈထူၼ်ႈတဵမ်သၢဝ်းယဝ်ႉ ၶဝ်ႈသိမ်ႇ ပဵၼ်ၸၢင်း၊ ႁဵၼ်ဢဝ်တၢင်းမေႃတီႈၸဝ်ႈၶူးလူင်သေ ပေႃးယဝ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလိၵ်ႈထႅင်ႈတီႈ ၸဝ်ႈတူၼ် ၶူးလူင်ဝတ်ႉၼႃးဢိင်ႇ။ ၵႃႈပဵၼ်ထမ်းတႆး၊ ထမ်းယူၼ်းၼၼ်ႉၸဝ်ႈလႆႈမူတ်းယဝ်ႉ၊ တႃႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ သတ်ႉတႃႇ သၢင်းၵျူဝ်ႇ ထမ်းပိတၵတ်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇဝတ်ႉၽွင်ႇတေႃႇဢူး ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ပေႃး သုတ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၸင်ႇၶၢႆႉလူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူဝ်းယူႇဝတ်ႉ (မိၼ်းဝၼ်ႇတိူၵ်ႈ) တီႈတူိင်းတႃႈလိူဝ်ႇ(မၢၼ်း တလေး) လႆႈဝႃႇၼိုင်ႈ၊ ဢွၵ်ႇႁႅင်ႈမႃး ၽွင်းလိူၼ်သၢမ် ပိူၼ်ႈႁဵတ်းပွႆး ထၢမ်-တွပ်ႇ လိၵ်ႈလႄႈၸဝ်ႈ တွပ်ႇလႆႈထိၼိုင်ႈ၊ ၶႅမ်ႉလီတွၼ်းပိူၼ်ႈတင်းသဵင်ႈ၊ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မင်းတုင်း ပေႃးတွၼ်ႈသူး သေယွၼ်း ႁဵတ်းပေႃႈဢွၵ်ႇၸဝ်ႈလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီႊလဵဝ်ၵၼ် ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ ပႃႈၵျွင်းသႅင် ဢမ်ႇယူႇလီလႄႈ မီးၵူၼ်းၸွမ်းၽိတ်ႈပၢင်းၸဝ်ႈ ၶိုၼ်းမိူဝ်းမိူင်းပၼ်ႇသေ ပေႃးၸဝ်ႈၽႅဝ်ယဝ်ႉ လႆႈလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်တင်းမႄႈလၢႆႊၵမ်းၵွႆးသေ၊ ပႃႈၵျွင်း သႅင်ၵေႃႈ ပူတ်းၸႂ်လပ်းတႃ လိုမ်းမိူင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ။
ၸင်ႇၼႆႉၸဝ်ႈလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ(သုတ်ႉတိ မိူင်းပၼ်ႇ၊ဢမ်ႇၼၼ်-သုတ်ႉတ ၵေႃးလီႇ)ၼၼ်ႉလူႇၸွမ်း မႄႈၵူၼ်းထဝ်ႈယဝ်ႉ၊ ပပ်ႉၼႆႉမီးမႃးတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ယူႇ။ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းဢွၵ်ႇဢႅဝ်ႇ ၸွတ်ႇၸေးၼႂ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်း လႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလၢႆႊသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်လႄႈ ၸဝ်ႈၸင်ႇဢွၵ်ႇႁဵတ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ၊ တေႇ ၼႃႈႁိူၼ်းယူႇတီႈ “ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈၶႃၵႂၢႆး’’ ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ။ ပေႃးၶၢဝ်းႁႅင်ႈမႃႈၸဝ်ႈသိုပ်ႇဢွၵ်ႇႁႃတႅမ်ႈ လိၵ်ႈသေ၊ ၶၢဝ်းႁုိဝ်ႉသမ်ႉၶိုၼ်းယူႇတီႈႁိူၼ်းႁဵတ်းၼၼ်တေႃႇထဝ်ႈ။
သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်[edit]
ၸဝ်ႈလႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ ၽွင်းဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(73)ပီႊ မိူဝ်ႈပီႊတႆး-2035 ၼီႈ (ပီႊၶရဵတ်ႈ1896)၊ လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ(15) ၶမ်ႈ ဝၼ်းၸၼ်တၢမ်းၶမ်ႈ တီႈ ႁိူၼ်းၸဝ်ႈ “ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈၶႃၵႂၢႆး’’ႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ[edit]
တင်းသဵင်ႈ မီး(200)လိူဝ်ꧦ၊ တီႈလိၵ်ႈၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ မီးၼမ်သုတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းပူႇႁဵင်သေႃးၸိင်ႇ၊ ပွၵ်ႉၵၢတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈတူၼ်ႈႁုင်း၊ ၵဵင်းတွင်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ပပ်ႉၸဝ်ႈၶူးမေႃတႆး(လုင်းၶုၼ်မႃႇႁႃႇ-တႅမ်ႈ)


text:
ၵႂၢမ်းမၢႆ LOGO
သီသွမ်ႇ သီႇလဵမ်ႇ(သီႇၸဵင်ႇ)
သီသွမ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သီႇလဵမ်ႇၼႆႉ မၢႆထိုင်ဝႃႈ ပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
တူဝ်လိၵ်ႈ (HOR KHAM)
Hor Kham ၼႆႉ ပဵၼ်ထွႆၵႂၢမ်းတႆးယဝ်ႉ။ Hor ၼႆႉ မၢႆထိုင်ဝႃႈ ” ႁၢင်ႈႁေႃ” သေ Kham ၼၼ်ႉ မၢႆထိုင်ဝႃႈ ”ၶမ်း” ၼႆယဝ်ႉ။ Hor Kham ၼႆႉ မၢႆထိုင်ဝႃႈ ”ႁေႃၶမ်း” ယဝ်ႉ။
တူင်ႇဝူင်း သီလႅင်
သီလႅင် လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၼႆႉ ၼႄပၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈ သၢႆလႅင်း လႄႈ လွင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ် ၼႆယဝ်ႉ။
ႁၢင်ႈၸွမ်လင်ၶႃး
ႁၢင်ႈၸွမ်လင်ၶႃးၼၼ်ႉ မၢႆထိုင် ႁၢင်ႈႁေႃၶမ်းယဝ်ႉ။
ၶိူင်ႈမၢႆ LOGO
ၽၢင်ႁၢင်ႈ Logo တင်းဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်တၢင်တူဝ် ၶမ်ႇပၼီႇ သုၼ်ႇႁူမ်ႈ ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းယဝ်ႉ။
Logo ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းၼႆႉ မီးသီ သီႇဢၼ်ယဝ်ႉ။ သီလႅင်၊ သီသွမ်ႇ ၊ သီလိူင် လႄႈ သီၶၢဝ်ယဝ်ႉ။ သီၵူႈဢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မၢႆ code မၼ်းပဵၼ်ၸွမ်းၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
မၢႆ CODE သီ LOGO
CMYK: C: 0 M: 99 Y: 100 K: 0
RGB: R: 255 G: 0 B: 0
Pantone: L: 58 a: 62 b: 72
CMYK: C: 0 M: 0 Y: 100 K: 0
RGB: R: 255 G: 242 B: 0
Pantone: L: 93 a: 0 b: 94
CMYK: C: 85 M: 72 Y: 0 K: 0
RGB: R: 0 G: 63 B: 255
Pantone: L: 18 a: 43 b: -76
ၵႂၢမ်းမၢႆ ၶွင်ၵူႈသီသီ
သီလႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်တိုၵ်းသူၼ်း၊ ႁႅင်းၸႂ်၊ တူင်ႉတိုၼ်ႇ လႄႈ ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းယဝ်ႉ။သီလိူင်ၼႆႉ ၼႄလွင်ႈ ဢုၼ်ႇၸႂ်၊ ၽၢင်ႁၢင်ႈ၊ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ မေႃဝူၼ်ႉသွၼ် လႄႈ ႁူမ်ႈႁွမ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ သီသွမ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယုမ်ႇယမ်၊ ပိုင်ႈဢိင်ၵၢၼ်၊ မေႃဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သီၶၢဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ၽိူၵ်ၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်၊ သိုဝ်ႈယူဝ်း၊ လွတ်ႈၽေး၊ ၸၼ်ႉသုင်၊ ၵၢၼ်ပွင်ႇၸႂ် လႄႈ မီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ် LOGO ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်း
ၶိူင်ႈမၢႆ Logo ၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသီမၼ်း
ၶိူင်ႈမၢႆ Logo ၼႆႉတေဢမ်ႇလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသီမၼ်း
ၶိူင်ႈမၢႆ Logo ၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇမၼ်း
ၶိူင်ႈမၢႆ Logo ၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇမၼ်း
တေဢမ်ႇလႆႈတိုဝ်းသီ ဢၼ်တေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ Logo
တေဢမ်ႇလႆႈတိုဝ်းသီ ဢၼ်တေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ Logo
တေဢမ်ႇလႆႈတိုဝ်းသီၶၢဝ် ဢၼ်တေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ Logo
တေလႆႈတိုဝ်ႉသီဢၼ် ဝဝ်းလိူဝ်သေ ပၼ်သီပိုၼ်ႉမၼ်းယဝ်ႉ
ၶိူင်ႈမၢႆ LOGO ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းသီ ၶၢဝ်လမ်ၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။
ၶိူင်ႈမၢႆ Logo ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းသီလမ် ဢၼ်လဵဝ်ၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။
ၶိူင်ႈမၢႆ Logo ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းသီ ပိၼ်ႇၽူၼ်ၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။
Size တၢင်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇ ၶိူင်ႈမၢႆ Logo
- ၶိူင်ႈမၢႆ ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းၼႆႉ တၢင်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇမီး 20:21 ယဝ်ႉ။
- ၶိူင်ႈမၢႆ Logo ၼႆႉ လူဝ်ႇႁႂ်ႈမၼ်း ႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလီသေ တၢင်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇမၼ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇပဵၼ် 2:2 ယဝ်ႉ။
- သင်ဝႃႈလူဝ်ႇ File Origin မၼ်းၸိုင် ဢဝ်လႆႈတီႈၼႆႈ ယဝ်ႉ။


text:
ၸုမ်း PPWT တင်း ၽွင်းတၢင်ၾၢႆႇငမ်းယဵၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵုၼ်ဢေႊသျိူဝ်ႊဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တီႈလုမ်းၽွင်းတၢင်မိူင်းၶႄႇ တီႈတႃႈၵုင်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းပိၼ်ႇပႆႇလႅၵ်ႈလၢႆးတၢင်းႁူႉၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 12/02/2018 တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းပွင်သၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် Peace Process Working Team – PPWT တင်း ၽွင်းတၢင်ငမ်းယဵၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ/ တူဝ်တႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၶႄႇ Mr-Sun Guoxian ႁူပ်ႉၵၼ်တီႈလုမ်းၽွင်းတၢင်မိူင်းၶႄႇ တီႈတႃႈၵုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈ 8 ၸုမ်း လႆႈဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၽွင်းတၢင်ငမ်းယဵၼ်မိူင်းၶႄႇ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈၽႅဝ်မႃးတီႈတႃႈၵုင်ႈ တႃႇတေမိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း မိူဝ်ႈၶမ်ႈဝႃး ၼၼ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးမၼ်းၸဝ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးၵေႃႈ သမ်ႉၶႂ်ႈႁူႉငဝ်းလၢႆး လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ဢၼ်ပႃးယူႇ ၼႂ်းၶၵ်ႉ ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈသမ်ႉၶႂ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းတင်းၸုမ်း EAOs 8 ၸုမ်း။ တီႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ လၢတ်ႈၼႄငဝ်းလၢႆးဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းထိုင်ၶၵ်ႉလႂ်ယဝ်ႉ။ မၼ်းၶွင်ႉၶမ်ၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ထႅင်ႈၵမ်းထီႉ 3 ၼႆႉ မၼ်းမႃးၶမ်ၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ပၢင်ၵုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း မၼ်းပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ၊ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ မႃးႁႄႉႁၢမ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယူႇတီႈမၼ်း ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းထၢမ် တေလႆႈၸွႆႈပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လူဝ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလၢတ်ႈ တင်းၾၢႆႇၽွင်းတၢင်မိူင်းၶႄႇတႄႉ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ပိူင်လူင်ႁဝ်းၶႃႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼႆႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇ မႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈၶေႃႈမုလ်းၵၼ် ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တၢင်းၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လႆႈလၢတ်ႈပႃး လွင်ႈပၢင်တိုၵ်းတၢင်းမိူင်းၶၢင်၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်တပ်ႉၶဝ်ၵႂႃႇထူဝ်းသိုၵ်းယူႇၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တင်းၵူၼ်းလူင် ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈၵေႃႈလီ၊ တင်းၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈလီ ႁႂ်ႈၸွႆႈလၢတ်ႈပၼ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသေ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး IDPS ၵေႃႈတေၼမ် တေၸၢင်ႈပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၶႄႇ မီးတူဝ်တႅၼ်း 5 ၵေႃႉ ၊ ၾၢႆႇ PPWT 5 ၵေႃႉ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် PPWT ပတူဝ်ႇတႃႇတူဝ်ႇမူး (ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ KNU)၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 RCSS ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း၊ ၽူႈ ၼမ်းၼႂ်း CNF သလၢႆးထလႃႇႁေး၊ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း CEC (ALP) ၸေႃႇမျႃႉရႃႇၸႃႇလိၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။


text:
(ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 RCSS/SSA)
ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 လိူၼ် ၵွၼ်ႇၼႃႈပႆႇၸတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပွၵ်ႈၵမ်း 4) ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႂ်းလိူၼ်မေႊၼႃႈၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS မီးယိူင်းဢၢၼ်း/လွၵ်းၸုၵ်း တေၸတ်း ND တႆး။ လွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူၼမ်းၼႂ်း 3 RCSS/SSA ၊ ဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း UPDJC တွပ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈတွင်ႈထၢမ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-ယူႇတီႈၸုမ်း RCSS ႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-တေႃႈလဵဝ်မၼ်းပႆႇလႆႈၸတ်း။ ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၼႆႉ ပိူင်မၼ်းမီးဝႆႉဝႃႈ ၼိုင်ႈပီတေၸတ်း 2 ပွၵ်ႈ။ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းၵႃႈပူၼ်ႉမႃး ၵမ်ႈၽွင်ႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းတေသုမ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ၶဝ်ၼႆၵေႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၶဝ်ၶိုၼ်ႈမႃး 2 ပီပၢႆယဝ်ႉ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းၶဝ်ၵေႃႈၵိုတ်းထႅင်ႈမွၵ်ႈ 2 ပီပၢႆၵူၺ်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈထိုင်မႃးပီ 2020 တေမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ပေႃးပီ 2019 ၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းတေၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ လူဝ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ တႃႇတေပၵ်းၸႂ် ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းၼိူဝ်ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေယၢပ်ႇ။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢမ်ႇဝႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs ၊ ဢမ်ႇဝႃႈတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇဝႃႈတၢင်းပႃႇတီႇ တင်းသၢမ်ၾၢႆႇၼႆႉ ၽႂ်ၵေႃႈဝႃႈႁဝ်းလီဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယူႇ၊ ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ၼႆႉ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းလႆႈ 3-4 ပွၵ်ႈလႄႈ။ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈလႂ်ႁႂ်ႈႁဝ်းလႆႈမႃး ၶေႃႈလႆႈၸႂ်မွၵ်ႈ 20 ၶေႃႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ 30 ၶေႃႈ 40 ၶေႃႈ။ ပေႃးႁဵတ်း 3 ပွၵ်ႈ ႁဝ်းလႆႈၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်မႃးမီးမွၵ်ႈပၢၵ်ႇပၢႆ၊ ႁဝ်းၸၢင်ႈလႆႈပႃးတင်းလွၼ်ႉမွၼ်းမၼ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈလႆႈမႃးပိူင် ပိုၼ်ႉထၢၼ်တႃႇတေၵေႃႇတင်ႈမိူင်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေႁဵတ်းၼႆႉ တေႃႈလဵဝ်မၼ်းမႃးၶမ်တီႈ တႃႇတေယၢင်ႈၵႂႃႇၸူးပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်၊ ၼႂ်းၵႄႈမၼ်းႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁဵတ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ/ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း၊ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼႆႉပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ပေႃးဢမ်ႇပႃးသဵင်ၵူၼ်းမိူင်း သဵင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၽႂ်မၼ်း မၼ်းတေၵႂႃႇယၢပ်ႇ။ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈသေ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈတေၵႂႃႇဢုပ်ႇထႅင်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 3 ပေႃးဢမ်ႇပႃးသဵင်ၵူၼ်းမိူင်း မၼ်းၵေႃႈတေပဵၼ်သဵင်မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၵူၺ်း။
ပူၼ်ႉမႃး 2-3 ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတၢင်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်သဵင်မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၵူၺ်း၊ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်းလၢႆၸုမ်းၵေႃႈၶႂ်ႈဢဝ်သဵင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ ၸင်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇၵႂႃႇဢုပ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ ပေႃးဢဝ်ႁဝ်းၶႃႈဝႃႈ မုင်ႈမွင်းဢၼ်လီတီႈသုတ်းယူႇ ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈယူႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယူႇ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်မႃး တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်ၶၵ်ႉယူႇ၊ တွၼ်ႈၾၢႆႇမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ မီးၸိူင်ႉၼႆ။
ထၢမ်-ယွၼ်ႉပႆႇလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႄႈ ၸွင်ႇ RCSS သမ်ႉတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-တႃႇတေၵႂႃႇၸူးပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈမၼ်းမီး 2 ၶၵ်ႉ၊ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႈၼႃႈလႄႈ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ တေမီးပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း။ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁဵတ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ၊ တႃႇတေၵႂႃႇပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းႁဝ်းၶႃႈဝႃႈ တေႁဵတ်း 20 တီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ ၼွၵ်ႈမိူင်းတႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်း ႁဝ်းၶႃႈမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉပၼ်ႁဵတ်းယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းသမ်ႉဢမ်ႇပၼ်ႁဵတ်း သမ်ႉမႃးႁၢမ်ႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းမူတ်း။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းမူတ်းၼႆၵေႃႈ သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလႆႈမူတ်း။
ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၵႂႃႇ 14 တီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈလႆႈယဝ်ႉႁႃႉၼႆ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ်။ ၵွပ်ႈသင် မိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ဢဝ်သိုၵ်းမႃးဝႅတ်ႉမႃးလွမ်ႉ၊ ပေႃးၼၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်၊ ပေႃးဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလုၵ်ႉလၢတ်ႈၼႆၵေႃႈ ၾၢႆႇ SB ၶဝ်၊ ၾၢႆႇၸယၽၶဝ်၊ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတပ်ႉၶဝ် ထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ ထၢႆႇဝီႊၻီႊဢူဝ်ႊ ၵေႃႉတေႃႇၵေႃႉၵူႈၵေႃႉ။ ပေႃးၼၼ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းပဵၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇႁိုဝ် ႁဝ်းၶႃႈထတ်းသၢင်တူၺ်းယူႇ။
တီႈၼႆႈ ပိူၼ်ႈမႃးလွၵ်ႇႁဝ်းသေႁဝ်းလႆႈလၢတ်ႈ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၼ်ႁတ်းလၢတ်ႈၵေႃႈတေမီး၊ ဢမ်ႇႁတ်းလၢတ်ႈ ၵေႃႈတေမီး၊ သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၼႆႉ တႃႇလႆႈမၼ်းယၢပ်ႇ၊ မၼ်းတေဢမ်ႇထိုင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။ ပိူၼ်ႈမႃးဝႃႈႁဝ်း မႃးလွၵ်ႇႁဝ်း ပႃးၵွင်ႈပႃးၵၢင်ႇမႃးဝႅတ်ႉၵၼ် ဢၼ်ၼႆႉၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းဢမ်ႇလီ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁတ်းလၢတ်ႈဢွၵ်ႇတင်းပိုၵ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတေယၢပ်ႇ။ တီႈၼႆႈၵေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃးသဵင်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇႁိုဝ်၊ ၸွင်ႇမၼ်းဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ်ၶဝ်တႄႉတႄႉႁိုဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉထတ်းသၢင်ဢၼ်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။
တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈႁဝ်းၶႃႈ တေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတီႈမၼ်း ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်မၼ်းဝႃႈၵေႃႈတေလႆႈႁဵတ်း။ တႃႇတေႁဵတ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇငူပ်ႉငီႉတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းယူႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇပႃးသဵင်ၵူၼ်းမိူင်း တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးႁဝ်းတင်းမူတ်း ၶႂ်ႈပဵၼ်သင်ၼႆ ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇလၢတ်ႈသင်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈသဵင်မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်း RCSS တႄႉႁဝ်းလၢတ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼႆ တေႃႈလဵဝ်ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ဝႃႈ တေၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး၊ ပေႃးမႃးတူၺ်းၶၢ ဝ်းယၢမ်းမၼ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၶၢဝ်ႉၶၢဝ်ႉမၼ်းၵိုတ်းထႅင်ႈမွၵ်ႈ 3 လိူၼ်။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ၼႆႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈပေႃးၸတ်းလႆႈ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ မိူဝ်ႈလႂ်ၸတ်းလႆႈယဝ်ႉ တေဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး ၸင်ႇတေၸၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇ၊ ဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေပဵၼ်မႃးဢမ်ႇပဵၼ်မႃးတႄႉ တေပဵၼ်ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ႁဝ်းၶႃႈဢၢၼ်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼႆႉၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ဝူင်ႈလိုၼ်းသုတ်း ႁဝ်းဝႃႈၼၼ်ဝႆႉ။ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်သေ မၼ်းၶၢမ်ႈမႃးဝႆႉ၊ ၵမ်းၼႆႉတႄႉလၢႆၾၢႆႇၵေႃႈမႆႈၸႂ်ဝႃႈ ပေႃးမၼ်းႁိုင်ၼၢၼ်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း ၵူဝ်မၼ်းဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ။ ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးဢုပ်ႇၵၼ်တီႈပၢင်ၵုမ် JICM ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းမႃးၸမ်တဵမ်ပီယဝ်ႉ၊ ၵူဝ်မၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင် NCA ၼႆလႄႈ ၸင်ႇမႃးငူပ်ႉငီႉၵၼ်ဝႃႈ တေၸတ်းၼႂ်းလိူၼ်မေႊ။
ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းတိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ငူပ်ႉငီႉယူႇ ပိူင်လူင်မၼ်းပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်း၊ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇၵူႈၾၢႆႇၸိူဝ်းၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းမီးဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။
ထၢမ်-တႃႇတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ လွင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈ RCSS မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မၼ်းဢမ်ႇပႃးသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း။ တႃႇတေၵႂႃႇတီႈၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈမီးပၢင်လူင်ႈၼႃႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းလၢႆလၢႆတီႈ။ တီႈပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လႆႈမႃးၵူႈတီႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းဢဝ်မႃးထတ်းထွင်ထႅင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းၶဝ်ႈၸွမ်းပိူင်။ ပေႃးဢဝ်ယူင်ႉၶၢပ်ႈၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈၼႆ တေလႆႈမႃးမၵ်းမၼ်ႈတီႈၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇ၊ ၼႆႉပဵၼ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇယဝ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈတီႈၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ၵႂႃႇတီႈပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင်။ ပေႃးဢဝ်ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈဝႃႈတႄႉ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆႉ တေၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵူႈၾၢႆႇ။
ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ RCSS ၵေႃႈလီ၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈလီ၊ ၼႂ်းၸုမ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈလၢႆလၢႆၸုမ်း တေလႆႈၶိုၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇၵူႈၾၢႆႇ။ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်၊ ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈမႃးဢၼ်ပဵၼ်လွၼ်ႉမွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းဝၢင်းၽႅၼ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။
ထၢမ်-တႃႇတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ တႃႇႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢၢၼ်းလူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း တင်းမူတ်း 20 တီႈ၊ ၼႂ်းၵႃႈ 20 တီႈၼႆႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ဢဝ်သဵင်ၶဝ်မႃးၼႆႉ မီးယူႇ 14 တီႈ၊ ၵိုတ်းယူႇထႅင်ႈမွၵ်ႈ 5-6 တီႈ။ တေႃႈလဵဝ် ဢၼ်ၵိုတ်းယူႇ 5-6 တီႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈလူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်။ လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼႆႉ တေၸႂ်ႉလၢႆးလႂ်လူင်းႁူပ်ႉထူပ်း ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႈၼႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ၊ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃးမူတ်းယဝ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇထႅင်ႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼိုင်ႈ။
ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေၵႂႃႇၸတ်းတီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း။ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၸၢင်ႈၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉဢုပ်ႇဝႆႉပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်ၶၵ်ႉယူႇ၊ ပိူင်လူင်မၼ်းပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်း၊ ပေႃးငဝ်းလၢႆးလီၵူႈၾၢႆႇၵေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 1-2 လိူၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸတ်းလႆႈ။ မီးတီႈႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ်။ ဢုပ်ႇၵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇ၊ ၼႂ်းၸုမ်းတႆးႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်။ ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးလီၵူႈၾၢႆႇ၊ ႁဝ်းတိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ယူႇ။
ထၢမ်- ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢမ်ႇဝႃႈပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်၊ ဢမ်ႇဝႃႈပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ယူႇတီႈၸဝ်ႈႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင် ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-ပေႃးယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ။ ပေႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈပွင်ႇဝႃႈလႆႈၸႂ်ယဝ်ႉ၊ ပေႃးႁဝ်းလႆႈၸႂ်ၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်း NCA မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉတေမီးသုၼ်ႇလႆႈ၊ မီးပၵ်းပိူင်ဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈတေၵႂႃႇၸွမ်း NCA ။ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်သုၼ်ႇလႆႈမီးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၵႂႃႇၸွမ်း တေႁဵတ်းၸွမ်း။
NCA ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်လႆၵၢႆႇၸူး တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ NCA ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈယိူင်းမၢႆသုင်သုတ်း၊ မၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်လႆၵၢႆႇၸူး တႃႇပဵၼ်မႃးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်း။ တေႃႈလဵဝ် ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA ၼၼ်ႉပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ Process မၼ်းဢွၵ်ႇမႃး ၽွၼ်းၵၢၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းပဵၼ်တႃႇႁဝ်းႁိုဝ်။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႂ်း NCA ၼၼ်ႉ မၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ တႃႇတေၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢိင်ၼိူဝ်ၽွၼ်းၵၢၼ် ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းသေ ႁဵတ်းၸွမ်း တေၵေႃႇသၢင်ႈၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈႁဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၽွၼ်းၵၢၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းလူဝ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇႁဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်၊ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ တႃႇႁႂ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ၊ မၼ်းမီးတီႈၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းၶႃႈ။
ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းပိူၼ်ႈလႆႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈတေၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇ ဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ်ၵၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈတေၶဵင်ႈလႆႈၵႃႈႁိုဝ် ဢူၼ်ႈလႆႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈယွၼ်ႇယၢၼ်းမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်၊ တီႈၼႆႈႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း၊ တေလႆႈဝႆႉၸႂ်ယိုၼ်းယၢဝ်း၊ တေလႆႈၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၶိုတ်းပိူၼ်ႈ၊ တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၶတ်းၸႂ်တႄႉတႄႉ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈထွမ်ႇတူၺ်း သဵင်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၶဝ်ၸဝ်ႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉပိူၼ်ႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ၊ ႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ။ ပေႃးဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ 1 ၵေႃႈတေလႆႈပဵၼ် 1 ၵူၺ်း၊ 2 ၼႆၵေႃႈတေလႆႈပဵၼ် 2 ၵူၺ်း။ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ဝႆႉၼၵ်းတီႈသဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁဝ်းၶႃႈထွမ်ႇ ဢုပ်ႇ ယွၼ်းတၢင်းၶႆႈၸႂ်တီႈၵူၼ်းမိူင်း။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ တီႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃး ပႃးၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈၶဝ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇ။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ တႃႇတေၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၼၼ်ႉ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈႁဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႄႈမၼ်းတေလႆႈၵႂႃႇၸွမ်း NCA ။ ပေႃးလႆႈမႃးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ တေမူၼ်ႉမႄးပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း (2008 ဢၼ်မီးယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်)။ ပေႃးဝႃႈၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းပႃးပိူင်/မူႇပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၼမ်ၼမ်ၵေႃႈ တေလႆႈဢဝ်ၼၼ်ႉၶိုၼ်းမႃးသႂ်ႇ၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မႃးမိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉမၼ်းတေၸၢင်ႈပဵၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 ပီၼႆႉႁႃႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ တေဢၢၼ်ႇႁူဝ် 10 ပီ 20 ပီမၼ်းႁႃႉၼႆၵေႃႈ မီးတီႈႁဝ်းၶဝ်ႈႁႃၵၼ် ႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ် ႁဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်လႆႈ၊ ၵူႈၾၢႆႇၵေႃႈတေလႆႈၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs ႁဝ်းၶႃႈမီး 20 ၸုမ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈလူဝ်ႇပဵၼ်သဵင်လဵဝ်ၵၼ်။ ဢၼ်ယူႇၼွၵ်ႈတူင်ႇဝူင်း NCA မီးဝႆႉ 10 ၸုမ်း၊ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း NCA မီး 10 ၸုမ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉသွင်ၾၢႆႇ။ မီးဝႆႉသွင်ၾၢႆႇသေတႃႉ ပေႃးဝႃႈၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈမိူၼ်ၵၼ်၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ ႁဝ်းဢုပ်ႇၵေႃႈမၼ်းပႃးၶဝ်ၸဝ်ႈ၊ တင်ႈတႄႇလၢႆးၼႆႉၵႂႃႇ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၶၢဝ်းယၢမ်းတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉပုတ်ႈ။ တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃးဢဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဝႃႈ မၼ်းမီးသွင်ပၢၼ်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမီးသွင်ပၢၼ်ယဝ်ႉလႄႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပေႃးဝႃႈၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၶဝ်ႈႁႃၵူႈၾၢႆႇ၊ ငူပ်ႉငီႉၵၼ် မၼ်းတေမႃးလွႆးလွႆးပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်ၶၵ်ႉ။ ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမိူင်းၼႆႉ မၼ်းမီးမႃး 60-70 ပီယဝ်ႉ၊ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတေမႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈၵမ်းလဵဝ်ၼႆ မၼ်းတေယၢပ်ႇ၊ မၼ်းတေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း၊ တေလႆႈဝႆႉၸႂ်ယိုၼ်းယၢဝ်း၊ တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵူႈၾၢႆႇ၊ တေလႆႈၶဝ်ႈႁႃၵၼ်ဢုပ်ႇၵၼ်၊ ၸႂ်ႉလၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းၼိူဝ်ၽိူၼ် ၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ။ တွၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈပွင်ႇလႅင်းလၢတ်ႈၼႄ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းဝႃႈ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ မၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆးၼႃႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼင်ႇၵႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈ၊ ဢမ်ႇဝႃႈၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၶေႃႈမုလ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၶိုတ်းတၼ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်း ငဝ်းလၢႆးၼွၵ်ႈမိူင်း တွၼ်ႈၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းမီးၸိူင်ႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ။


text:
(ၵ)
- Details
- Category: ၵ
- Published on Monday, 01 August 2016 14:05
- Written by Shanyoma
- Hits: 317
(ၵ) တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈဢၼ်ထူၼ်ႈၼိူင်ႈ
ၵ
ၵ - The First Alphabet
ၵၵ ၶၢႆၶၢႆ - ငိုၼ်းႁၢႆ ၵွပ်ႈဢမ်ႇၼပ်ႉ
ၵၵႅမ်ၵျႂင်း - တွင်းတွင်းႁွမ်ၶဝ်ႈႁႅင်ႈ
ၵၵိူဝ်းတွၼ်း - ၼွၼ်း ၵိူဝ်းဢုၼ်ႇ
ၵၵိူဝ်းလႆႈ - ၶႆႈ ၵိူဝ်းၶိုတ်း-ပိုတ်း ၵိူဝ်းတိူဝ်ႉ
ၵၶိုၼ်ႈ ၵလွင်ႈ - ငိုၼ်းယေႈႁွင်ႈ ၵိုတ်းသၢမ်ပႄး
ၵၸဵဝ်းပွၵ်ႈ - ၵၢမ်ႇ မျႂၵ်ႈပၼ်
ၵၸဵဝ်းမႃး - ၺႃးၵမ်းသုၼ်ႇ
ၵၸဵဝ်းမီး - ၵႂၢမ်းပီးၼႃႇ
ၵၸဵဝ်းမိူဝ်း - ၸူမ်းသိူဝ်းၼႃႇ
ၵꩡဵဝ်းယဝ်ႉ - ၶဝ်ႈ ၸဵဝ်းသုၵ်း
ၵၸဵဝ်းလႆႈ - ဢမ်ႇမႆႈၸႂ်
ၵၸဵဝ်းဝၢႆႇ - မႅၼ်ႈၽၢႆႇမၼ်း
ၵသုမ်းတိုၼ်း - ၶႅၼ်းသေ ဢိုၼ်းယူႇဝၢၼ်ႈ
ၵတၢၵ်ႈ (v) cackle
ၵတီႉ (n) promise
ပၼ်ၵတီႉ (v) promise
ၵတီႉသဵတ်ႉၸႃႇ (n) promise
ၵတီႉမၼ်ႈ (adj) faithful
ၵလၢတ်ႈ (v) slip ပလၢတ်ႈ
ၵရမ်ႇ (n) gram
ၵရီႉယႃႇ (n) tool
ၵရူႉၼႃႇ (n) pity
ၵလၢင်ႇ (n) syphilis
ၵလပ်ႉ (n) club
ၵလႃးဢူၵ်ႉ (n) camel
ၵလွင်ႇ-ၵမ်ၸိုမ်း (n) pen, fountain pen
ၵဝီႉ (n) wise man
ၵႃ
ၵႃ (n) crow
ၵႃ (n) သတ်းတူဝ်မိၼ်ၶိူဝ်းၼိူင်ႈ။ တူဝ်သွင်တိၼ်မီးပိၵ်ႇၵႃလမ်၊ ၵႃၸၢၵ်ႇ၊ ၵႃၸၺ်း၊ ၵႃၵႄ၊ ၵႃဢိုဝ်ႈ၊ ၵႃယၢင်း၊ ၵႃၶၢပ်ႇ၊ ၵႃလူၼ်ႇ။
ၵႃ(n) ဝူဝ်းၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ"ဝူဝ်းၵႃ"။
ၵႃ(n) မႃႉၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ"မႃႉၵႃ"။
ၵႃ(n) ၽႅၼ်ႇၽႄးၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ၊ ဢၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မႃးတၢင်းမိူင်းၶႄႇ"ၽႄးၵႃ"။
ၵႃ(n) မီႇၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈဢၼ်လၺ်ႈၽုၵ်ႇၸွမ်းၶၢဝ်း"မီၵႃ"။
-တူဝ်သွင်တိၼ် မီးပိၵ်ႇ မေႃမိၼ် မဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးယႂ်ႇ ပေႃးလဵၵ်ႉ၊ ႁူႉငၢႆႈၵွပ်ႈ သီၽိဝ်ၶူၼ်မၼ်းလမ်။ (ၵႃ၊ ၵႃလမ်-သႅၼ်းတူဝ်ယႂ်ႇ ပႂ်ႉၵိၼ်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈ)
-သႅၼ်းတူဝ်လဵၵ်ႉ ယူႇၸွမ်းပႃႇထိူၼ်ႇ၊ ၵႃလမ်ဢႅၵ်ႉ၊ ၵႃလမ်ထိူၼ်ႇ)
-တူဝ်ႁႅတ်ႉ သဵမ်ႈသဵမ်ႈ ၶေႃးယၢဝ်း ႁၢင်ယၢဝ်း သူပ်းလႅမ်၊ ယူႇၸွမ်းၼမ်ႉ ၸွမ်းၼွင် မေႃလမ်ၼမ်ႉ တီႉၵိၼ်ပႃ။ (ၵႃၸႆး)
-ပိူဝ်ႈမီးၶူၼ်ၶၢဝ်တင်းတူဝ်လႄႈ ပိၼ်ႇဝႃႈ ၼူၵ်ႉယၢင်း၊ တိၼ်ယၢဝ်း ၶေႃးယၢဝ်း သူပ်းလႅမ်။ (ၼူၵ်ႉယၢင်း၊ ၵႃယၢင်း)
-တူဝ်လဵၵ်ႉ မီးသီၶူၼ်လၢႆးလေႃး၊ ယူႇၸွမ်းႁိူၼ်းၸွမ်းဝတ်ႉ ပႂ်ႉၵိၼ် တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းဢွႆႇ (ၵႃၵႄ-ယွၼ်ႉမေႃယူႇ ပဵၼ်ၽုင်် ပဵၼ်ၸုမ်း ၼမ်လၢႆ၊ ၵႃဢိုဝ်ႈ-ယွၼ်ႉသဵင်ၶင်းၶဝ်)
-တူဝ်မေႃၸၢပ်ႇၵိၼ် ယူႇပဵၼ်ၽုင် ပဵၼ်မူႇ၊ ယူႇၸွမ်းၼမ်ႉၼွင်၊ ပေႃးၵႂႃႇဢႅဝ်ႇၼႂ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ တေလႆႈႁၼ်ၶဝ် ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၽုင် သေ မိၼ်ၸွမ်းႁိူဝ်းယွၼ်းၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် တီႈၵူၼ်းဝိုတ်ႉဢွႆႇလဵင်ႉၼၼ်ႉ မိူၼ်ပဵတ်းမဵဝ်းၼိူင်ႈယဝ်ႉ (ၵႃသိတ်ႈ၊ ၵႃၵႄၼမ်ႉ၊ ၵႃ ၸၢပ်ႇ။ ၵွပ်ႈလီႁၵ်ႉသေ ငႄႈၵူၼ်းလႄႈ ၼူၵ်ႉၼၢင်းဢီႇ ၼႆၵေႃႈႁွင်ႉ။)
-မီးသီလမ် တူဝ်လဵၵ်ႉသေ ၵႃၵႄ၊ ယႂ်ႇလိူဝ် ၼူၵ်ႉသႅဝ်း၊ ယူႇတူဝ်လဵဝ်ၵွၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သဵင်ႁွင်ႉမၼ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ် ၼူၵ်ႉၶဝ်ႈႁၢဝ်ႉ။ (ၵႃဝဝ်း)
-တူဝ်မီးသီၶဵဝ် မူၼ်ႇ သွမ်ႇ လေႃးၵၼ်၊ ပေႃးၶၢဝ်းၾႆးမႆႈပႃႇမႆႈပႃႇၼႆ ၵႆႉလႆႈႁၼ် ႁႃၸၢပ်ႇၵိၼ် မႅင်းပၢႆႊၾႆး (ၵႃၶၢပ်ႇ)၊ (သႅင်ဢၼ် မီးသွမ်ႇ ၼင်ႇတူဝ်ၵႃၼႆႉ-သႅင်ၵႃၶၢပ်ႇ)
-မီးသီလၢႆးၶၢဝ် လမ်၊ မေႃယူႇၸွမ်းၵၼ် သွင်တူဝ် သီႇတူဝ်၊ သဵင်ႁွင်ႉၸၢၵ်ႉၸၢၵ်ႉ (ၵႃၸၢၵ်ႇ-ပေႃးၵႃၸၢၵ်ႇ ႁဵတ်းႁင်းသႂ်ႇငၢမ်ႈမႆႉ ယႂ်ႇ ႁမ်ႉ တႅမ်ႇလူမ်းတေႁႅင်း၊၊ ႁဵတ်းသႂ်ႇငၢမ်ႈမႆႉလဵၵ်ႉ တီႈသုင်ၸိုင် လူမ်းဢမ်ႇ ႁႅင်း ဝႃႈၼႆ)
-ၸိုဝ်ႈတီႈယူႇဝၢၼ်ႈ၊ ဝဵင်း ဢၼ်ၵိုၵ်းမႃး ၼႂ်းပိုၼ်းတႆး။ (ၵႃလီႉ၊ ၵႃလႅင်၊ ၵႃလိုဝ်း၊ ၵႃသပေႃး၊ ၵႃ........)
-ၽႅၼ်ႇၽႄးၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ (ဢၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မႃးတၢင်းမိူင်းၶႄႇ)။ (ၽႄးၵႃ)
-ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉတေႃႇ တူဝ်သီႇတိၼ်ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးသီလမ်။ (ဝူဝ်းၵႃ။ မႃႉၵႃ)
-ၸိုဝ်ႈမႆႉ သႅၼ်းတူၼ်ႈလူင်ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ။ (မႆႉၵႃယွင်း)
-ၸိုဝ်ႈမွၵ်ႇၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ ပဵၼ်မဵဝ်းသႅၼ်းတူၼ်ႈယုမ်း။ (ၵႃပဝ်ႈ)
-သဵင်ၵႂၢမ်းႁွင်ႉ မိူဝ်ႈတေႃႇတၢင်းဢဵၼ်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် လၢႆးၼိူင်ႈ။ (ၵႃယုၵ်းယုၵ်း ၵႃယၢႆႇယၢႆႇ)
-ၸိုဝ်ႈသဵင်ၼူၵ်ႉလူင်မဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ႁႅင်းပိၵ်ႇမၼ်းယႂ်ႇၼႃႇၼႃႇ။ (ၵႃလူၼ်ႇ)
ၵႃၵႄ (n) pigeon
ၵႃၶၢပ်ႇ (n) jay
ၵႃလမ် (n) crow
ၵႃၸၢႆး (n) snake bird, cormorant
ၵႃလိူဝ်း (n) မေႃၵႂၢမ်းလူင်ၵေႃႉၼိူင်ႈ ယူႇမၢၼ်ႈၵႃလိူဝ်းၵွင်းႁူင်း၊ လိၼ်မိူင်းသီႇပေႃႉ။ ပၢၼ်ႁိမ်းႁွမ်း 18 ႁူဝ်ပၢပ်ႇပီႊ။
ၵႃလီႉ (v) ဢိူင်ႇလုၵ်ႈၼိူင်ႈတၢင်းၵုၼ်ႁိင်း။
ၵႃယွင်း (v) မၺ်ႉၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈတူၼ်ႈလူင်။
ၵႃပဝ်ႈ (n) မွၵ်ႇၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တူၼ်ႈယုမ်း။
ၵႃယုၵ်းယုၵ်း ၵႃယၢၺ်ႇယၢၺ်ႇ (n) ၵႂၢမ်းတေႃႇတၢင်းဢဵၼ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ။
ၵႃလူၼ်ႇ (n) the Garuda
ၵႃဝၢဝ်ႇ (n) kite
ၵႃသႅဝ်း (n) long-tailed Edolius
ၵႃဢိုဝ်ႈ-ၵႃၶူဝ်ႇ (n) dove, pegeon
ၵႃဢႅပ်း (n) dove
ၵႃႇ
ၵႃႇ(v) တၢင်းၼိူင်ႈပိူင်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်သၢၺ်ႉၶႃၵၼ်တင်း"မႃး"။ လုၵ်ႉတီႈၼိူင်ႈထိုင်တီႈၼိူင်ႈ။ ၵႃႇပၺ်၊ ၵႃႇယူႇ၊ ၵႃႇယဝ်ႉ၊ တေၵႃႇ၊ ၵႃႇၵၺ်၊ ၵႃႇၸမ်၊ ၵႃႇၸဝ်ႉ၊ ၵႃႇလႃႈ၊ ၵႃႇလွၺ်းလွၺ်း၊ ၵႃႇထိူင်း၊ ၵႃႇၽႂ်း၊ ၵႃႇၼႅတ်ႈ၊ ၵႃႇၶိုတ်း၊ ၵႃႇၸူး၊ ၵႃႇသိုဝ်ႈ၊ ၵႃႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ၊ ၵႃႇမိူဝ်း၊ ၵႃႇတူၺ်း၊ ၵႃႇႁၼ်၊ ၵႃႇထွမ်ႇ၊ ၵႃႇငိၼ်း၊ ၵႃႇႁဵတ်း၊ ၵႃႇလၢတ်ႈ၊ ၵႃႇဝႃႈ၊ ၵႃႇၶၺ်ႊ၊ ၵႃႇၵုမ်၊ ၵႃႇၵွၼ်ႇ၊ ၵႃႇၵီႇ၊ ၵႃႇငၢၺ်ႈ၊ ၵႃႇယၢပ်ႇ၊ ၵႃႇၸွၺ်ႈၵႃႇထႅမ်၊ ၵႃႇလေ၊ ၵႃႇႁွၼ်ႈ၊ ၵႃႇႁၢင်းၵွၺ်း၊ ၵႃႇႁေႃႈ၊ ၵႃႇတိုၵ်း၊ ၵႃႇတႃႈ၊ ၵႃႇတၢင်း၊ ၵႃႇသိုဝ်ႉၵႃႇၶၢၺ်၊ ၵႃႇတူဝ်လၢၺ်၊ ၵႃႇၵၢတ်ႇ၊ ၵႃႇပွၺ်း၊ ၵႃႇၼမ်ႉၵႃႇတႃႈ၊ ၵႃႇထိူၼ်ႇၵႃႇၶိူဝ်း၊ ၵႃႇႁၺ်ႊၵႃႇၼႃး၊ ၵႃႇလွၺ်းလွၺ်းတင် လိုဝ်ႈ၊ ၵႃႇၼႃႈဢမ်ႇလိုမ်းလင်။
ၵႃႇ (n) ၶိူင်ႈသႂ်ႇသၢၺ်ဢႅဝ်ႇ။
ၵႃႇ(n) ၶိူင်ႈသႂ်ႇၶေႃႈသိူဝ်ႈၽူႈယိင်း။ ၵႃႇၶမ်း၊ ၵႃႇငိုၼ်းၵႃႇတွင်း၊ ၵႃႇလဵၵ်း။
ၵႃႇ/ၵႂႃႇ (v) go
-တၢင်းဢၼ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်၊ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ၸၼ်ႉတၢၼ်း ၵႆယၢၼ်ၵၼ်။ တၢင်းဢၼ် ၵႆယၢၼ်ၵၼ်ႁႅင်းၼႃႇ။ တၢင်းဢၼ်ၶၢႆႉ လၢႆႊတီႈ၊ ဢွင်ႈတီႈ။ တၢင်းဢၼ် ၸူဝ်းဢဝ်တႃႇၶၢႆႉလၢႆႊ ဢွင်ႈတီႈ၊ တႃႇၽၢတ်ႇ ၽၢၵ်ႈယၢၼ် ဢွင်ႈတီႈ(ၵႃႇၵၼ်၊ ၵႃႇၵၼ်ၶႆႉ၊ ၵႃႇ ၵၼ်ၼႃႇ၊ ၵႃႇၵၼ် လူင်လၢင်၊ ၵႃႇႁႅင်းၼႃႇၽႅဝ်၊ ၵႃႇႁဝ်း၊ ၵႃႇပႆ၊ ၵႃႇၽႅဝ်)
-ၶေႃႈၼႄတၢင်းတူင်ႉၼိုင် ဢၼ်ၶၢႆႉလၢႆႊတီႈ၊ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၼိူင်ႈထိုင်တီႈၼိူင်ႈ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈသၢႆႉၶႂႃႇၵၼ်တင်း ဢၼ်ဝႃႈမႃး။ (တူၺ်းပႃးတင်း-ၵႂႃႇ)
-(ၵႃႇ၊ ၵႃႇယဝ်ႉ၊ ၵႃႇၸဝ်ႉ၊ ၵႃႇလႃႈ၊ ၵႃႇၵႆ၊ ၵႃႇၸမ်၊ ၵႃႇထိူင်း၊ ၵႃႇၽႂ်း၊ ၵႃႇၼႅတ်ႈ၊ ၵႃႇတူၺ်း၊ ၵႃႇႁၼ်၊ ၵႃႇထွမ်ႇ၊ ၵႃႇငိၼ်း၊ ၵႃႇႁဵတ်း၊ ၵႃႇၶႆႊ၊ ၵႃႇၵုမ်၊ ၵႃႇၵုမ်ႊ၊ ၵႃႇငၢႆႈ၊ ၵႃႇယၢပ်ႇ၊ ၵႃႇလႄႇၵႂႃႇႁွၼ်ႊ၊ ၵႃႇၸွႆႈၵႃႇထႅမ်၊ ၵႃႇတႃႈၵႃႇတၢင်း၊ ၵႃႇႁႆႊၵႃႇၼႃး၊ ၵႃႇ ၼႃႈလိုမ်းလင်၊ ၵႃႇႁိပ်ႈၵႃႇၼႅတ်ႈ)
-ၶေႃႈဢၼ်ၸႂ်ႉ ၸွမ်းတင်း လွင်ႈႁႄႉ၊ လွင်ႈၵင်ႈ၊ လွင်ႈၸႃႇ၊ လွင်ႈငမ်း(ၵင်ႈၵႃႇၸႃႇငမ်း)
-မၢၵ်ႇလီၵိၼ်မဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ၼႂ်းမၼ်း မီးမဵတ်ႉၵႅၼ်ႇဢွၼ်ႇ ၼမ်လၢႆ။ (မၢၵ်ႇၵႃႇ၊ မဵတ်ႉမၢၵ်ႇၵႃႇ၊ ႁူၺ်ႇမၢၵ်ႇၵႃႇ၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၵႃႇ၊ ....)
-ၶေႃႈဢၼ် ၸႂ်ႉလွင်ႈၾၢင်ႉၽိင်ႉဝႆႉ။ (ၵႃႇလေးၵႃႇလႃႇ)
-ၶေႃႈၸႂ်ႉတီႈ ၽွင်းယၢမ်း၊ တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ပေႃႇမႃး ပဵၼ်မိူဝ်ႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်း။ (ၵႃႇလႃႉ၊ ပဵၼ်ၵႃႇလႃႉ၊ ပီႊၵႃႇလႃႉလူင် ဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇတၢႆ ၵၼ်၊ ၵႃႇလႃႉတွင်ႉလိူတ်ႈ၊ တွင်ႉလူင်ႈ။ ၵႃႇလႃႉၼူတူၵ်း (ပလဵၵ်ႉ-ႁႃႊၼူ)
-ၸိုဝ်ႈၽိူဝ်ႉၵႄႇလူင် ႁၢႆႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႊပႃးတူဝ်ၸဝ်ႈမၼ်း ပဵၼ်ႁုင်ႉလၢင်းတႃႉသေ မိၼ်ၵႂႃႇလႆႈ။ (ၵႃႇလဝူၺ်ႇ၊ ၽီၵႃႇလ ဝူၺ်ႇ၊ မႄႈၵႃႇလဝူၺ်ႇ၊ ၵႃႇလဝူၺ်ႇလူင်)
-ၶေႃႈႁွင်ႉတေႃႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇသၢႆဢႅဝ်။ (ၵႃႇ၊ ၵႃႇႁႄႉ၊ ၵႃႇ....)
-ၶိူင်ႈသႂ်ႇၶေႃးသိူဝ်ႈၽူႈယိင်း။ (ၵႃႇၶမ်း၊ ၵႃႇငိုၼ်း၊ ၵႃႇတွင်း၊ ၵႃႇလဵၵ်း)
ၵႃႇထႃႇ (n) charms, mantra, spell
ၵႃႇၽီႇ (n) coffee
ၵႃႇမၵုင်ႇ (n) sensual enjoyment, sexual intercourse
ၵႃႇမႃႉ n.(P) sensual desire, passion, lust ၸႂ်ၸပ်းၸႂ်တိတ်း, ၵႃႇမရႃႇၵ
ၵႃႇမရႃႇ n.(E) camera
ၵႃႇမတၼ်ႇၼႃႇ (n) sensual passion, lust
ၵႃႇယႃႉ n.(E) body
ၵႃႇယႃႉၵမ်ႇ n.(P) act ၵမ်ႇတူဝ်ႁဝ်း
ၵႃႇရဝူၺ်ႇ n.(P) wizard, sorcerer, witch, sorceress ၽိူဝ်ႉ၊ သြႃႇမေႃၾီ
ၵႃႇလၢင်ႇ (n) syphlilis, veneral disease
ၵႃႇလႃႉ - ကပ်ရောဂါ
ၵႃႇလႃႉ n.(P) time
ပဵၼ်ၵႃႇလႃႉ epidemic, disease
ၵႃႇလႃႉၶေႃးၵႂ်ႈ (n) anthrax
ၵႃႇရဝႃႉ (v) respect
ၵႃႇလၼ်ႇ n.(E) gallon ၵလၼ်ႇ
ၵႃႈ
ၵႃႈ(adj) တၢင်းဢၼ်ၼမ်ၼမ်လၢၺ်လၢၺ် တၢင်းဢၼ်ဢမ်ႇၵိုတ်း ဢမ်ႇၶင်ႉၶေႃႈၸွၺ်ႈပိူၼ်ႈမီးႁႅင်း-ႁႅင်းယႂ်ႇ။ တင်းမူတ်း တင်းသဵင်ႈ ၵႃႈပဵၼ်၊ ၵႃႈဝႃႈ၊ ၵႃႈမီး၊ ၵႃႈႁၼ်၊ ၵႃႈႁူႉ၊ ၵႃႈႁဵတ်း၊ ၵႃႈလၢတ်ႈ၊ ၵႃႈမႃး၊ ၵႃႈထိုင်၊ ၵႃႈသိုဝ်ႉ၊ ၵႃႈၶၢၺ်၊ ၵႃႈသွၼ်၊ ၵႃႈႁွင်ႉ၊ ၵႃႈႁတ်း၊ ၵႃႈမေႃ၊ ၵႃႈၸၢင်ႊ၊ ၵႃႈဢဝ်။ ၵႃႈၶဝ်ၵႃႈၶိင်းၵႃႈၼၢၺ်း၊ ၵႃႈပူႇၵႃႈယႃႊ ၵႃႈထဝ်ႈၵႃႈၵႄႇ၊ ၵႃႈယိင်းၵႃႈၸၢၺ်း၊ ၵႃႈလုၵ်ႈၵႃႈလၢၼ်၊ ၵႃႈၸိုဝ်ႈ၊ ၵႃႈၸိူဝ်း၊ ၵႃႈဢၼ်။
-တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇၼိမ်၊ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶွၼ်းၶဝ်ႇ၊ ႁၢင်ႊတူင်ႉၼိုင်။ (ၵႃႈ၊ ၵႃႈဝႅၼ်၊ တၢင်းၵႃႈ၊ ၸၢင်ႊၵႃႈ၊ လၢႆးၵႃႈ၊ ၵႃႈၸွမ်း၊ ၵႃႈယွပ်ႇ၊ ၵႃႈလၢႆး၊ ၵႃႈၸိူင်း၊ ၵႃႈၸွမ်းၵွင်ႊမွင်း၊ ၵႃႈတၢမ်ၸႂ် မူၼ်ႊသိူဝ်းၵၼ်၊ ၵႃႈယိူင်း၊ ၵႃႈတႆး၊ ၵႃႈၵွင်ႊ၊ ၵႃႈပၼ်ႇၵွင်ႊ)
-တၢင်းတူင်ႉၼိုင်တူဝ်ၶိင်းတိၼ်မိုဝ်း၊ ဢၼ်ပႃးတၢင်းသူင်သိူဝ်း၊ တၢင်းႁတ်း
-ႁၼ်၊ ဢၼ်လႆႈတူင်ႉၸွမ်းဢၼ်ၵိုၵ်းပႃးလွင်ႈႁႆႇတိုင်ႈပၼ်သဵင်။
-တၢင်းဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ၊ ပိုၼ်ႊၽုၵ်ႇဝႆႉ(ၵႃႈ၊ ၵႃႈဝႆႉ၊ ၵႃႈ...)၊ (ဝၢၼ်ႇၵႃႈ)
-တူၼ်ႈၶဝ်ႈဢွၼ်ႇၼုမ်ႇၼုမ်ႇ တႃႇထူၺ်ႈသေ ၶိုၼ်းၶၢႆႉသွမ်ႈၼႂ်းၼႃး။ (ၵႃႈ၊ တူၼ်ႈၵႃႈ၊ ထူၺ်ႈၵႃႈ၊ ႁၢႆးၵႃႈ၊ ၸွၵ်းၵႃႈ)
-တူၼ်ႈၸိူဝ်ႉၾၼ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၸင်ႇႁႃယႂ်ႇမႃး။ (ၵႃႈ၊ ၵႃႈမေႈ၊ တူၼ်ႈၵႃႈဢွၼ်ႇ)
-တီႈဢၼ် ပိုၼ်ႊဝၢၼ်ႇသေသႂ်ႇဝႆႉၸိူဝ်ႉၾၼ်း တႃႇပဵၼ်တူၼ်ႈမႃး။ (တိူၵ်ႇၵႃႈ၊ လႅၼ်ႊၵႃႈ၊ လွၵ်းၵႃႈ၊ ၼႃးၵႃႈ)
-ၶေႃႈဢၼ်ၸႂ်ႉတၢင်တႃႇတီႈ၊ ဢၼ်တၢင်တႃႇ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးတူဝ်၊ မီးဢွင်ႈမီးလႅၼ်ႊ။ (ၵႃႈၼွၵ်ႈ၊ ၵႃႈၼႂ်း၊ ၵႃႈၼိူဝ်၊ ၵႃႈတႂ်ႈ၊ ၵႃႈ ၸွၵ်ႉၵႃႈၸဵင်ႇ၊ ၵႃႈၼၢၼ်ႉ၊ ၵႃႈၼႆႉ၊ ၵႃႈလွႆ၊ ၵႃႈၵွင်း၊ ၵႃႈၼမ်ႉၵႃႈတႃႈ၊ ၵႃႈၼႃႈ၊ ၵႃႈလင်၊ ၵႃႈၶုမ်ႇ၊ ၵႃႈၶူင်ႈ၊ ၵႃႈဝၢၼ်ႈ၊ ၵႃႈဝဵင်း၊ ၵႃႈ ပဵင်း၊ ၵႃႈႁူၺ်ႈ၊ ၵႃႈ...) (ၵႃႈ၊ ၵႃႈယွပ်ႇ၊ ၵႃႈဝႅၼ်၊ ၵႃႈတၢၵ်ႇ၊ ၵႃႈတိူၼ်း၊ ၵႃႈၵွင်ႊ၊ ၵႃႈၼူၵ်ႉ၊ ၵႃႈတူဝ်း၊ ၵႃႈငိူၵ်ႈ၊ ၵႃႈလိင်း၊ ၵႃႈၸိူင်း၊ ၵႃႈယိူင်း၊ ၵႃႈယၢင်း၊ ၵႃႈၶဝ်ႈ၊ ၵႃႈၸွမ်းၵၼ်၊ ၵႃႈၽိုၵ်းသၼ်း)
ၵႃႈ(prep) ဢၼ်တၢင်တီႈ "တီႈ"ၼၼ်ႉ၊ တၢင်ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၼ်တၢင်ဢၼ်မီးတူဝ်၊ ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်ၽၢင်ၵႃႈၸွၵ်ႉၵႃႈၸဵင်ႇ၊ ၵႃႈၼွၵ်ႈၵႃႈၼႂ်း၊ ၵႃႈၼိူဝ်ၵႃႈတႂ်ႈ၊ ၵႃႈၼၢၼ်းၵႃႈၼၺ်း၊ ၵႃႈၼမ်ႉၵႃႈတႃႈ၊ ၵႃႈလွၺ်၊ ၵႃႈၵွင်း၊ ၵႃႈႁၼ်ႈၵႃႈဢိုၼ်ႇ၊ ၵႃႈၼႃႈ၊ ၵႃႈလင်၊ ၵႃႈၶုမ်ႇ၊ ၵႃႈၶူင်ႈ၊ ၵႃႈပဵင်း၊ ၵႃႈဝဵင်း၊ ၵႃႈဝၢင်း၊ ၵႃႈၵၢတ်ႇ၊ ၵႃႈပွၺ်း၊ ၵႃႈတႃႈ၊ ၵႃႈတၢင်း။
ၵႃႈ(v) တၢင်းဢၼ်တူင်ႉၼိုင်တူဝ်ၶိင်းတိၼ်မိုဝ်း။ ဢၼ်ပႃးတင်းတၢင်းႁတ်းႁၢၼ်။ ဢၼ်ပႃးတၢင်းသူင်သိူဝ်း။ ဢၼ်ၵိုၵ်းလွင်ႈ ႁႆႇတိုင်ႈၵႃႈယွပ်ႇ။ ၵႃႈၵႃႈယွပ်ႇယွပ်ႇ၊ ၵႃႈဝႅၼ်။ ၵႃႈၵႃႈဝႅၼ်ဝႅၼ်၊ ၵႃႈတၢၵ်ႇၵႃႈတိူၼ်း။ ၵႃႈၶဝ်ႈၵႃႈဢွၵ်ႇ။ ၵႃႈၸွမ်းၵွင်။ ၵႃႈၸွမ်းၵၼ်၊ ၵႃႈၼူၵ်ႉ၊ ၵႃႈငိူၵ်ႈ(ၵႃႈတူဝ်း)။ ၵႃႈၶဵတ်ႇ။ ၵႃႈလိင်း။ ၵႃႈၸိူင်းၵႃႈယိူင်း။ ၵႃႈယၢင်း၊ ၵႃႈၶႅၼ်ႉၵႃႈလၢၺ်း။
ၵႃႈ(n) တူၼ်ႈၶဝ်ႈဢၼ်ပၺ်ႇလၺ်ႈသွမ်ႈ၊ ၶဝ်ႈပိူၵ်ႇဢၼ်ဝၢၼ်ႇဝၺ်ႉသေ ဢွၵ်ႇငွၵ်ႈဢွၵ်ႇတူၼ်ႈ၊ ဢၼ်ပၺ်ႇထိုင်တီႈသွမ်ႈ၊ ၵႃႈၼမ်ႉ၊ ၵႃႈလွၺ်၊ ၵႃႈမတ်ႉ၊ ၵႃႈပၺ်ႇ၊ ၵႃႈၸွၵ်း၊ ၵႃႈယုမ်ႇ။
ၵႃႈ(v) တၢင်းဢၼ်ဢဝ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်းတူၵ်းလိၼ်၊ တူၵ်းထိူၵ်ႇ။ ၵႃႈဝၺ်ႉ။ ဝၢၼ်ႇဝၺ်ႉ။
ၵႃႈ(=လုၵ်ၵႃႈ=ပျၢင်ႇသေ) - မှ
ၵႃႈၸၢင်ႈ - အခကြေးငွေ
ၵႃႈသႄ - လျော်ကြေး
ၵႃႈတီႈ - အား(သဒ္ဒါ)-
ၵႃး
ၵႃး (n) ၶိူင်ႈသႂ်ႇၶေႃးမူ။ ဢၼ်ဢဝ်မၢၺ်ႉႁဵတ်းသၢမ်ၸဵင်ႇဢၼ်ၶႄတၢင်းမူၼ်ႉႁူဝ်ႉမူၼ်ႉႁိူဝ်ႈ။
ၵႃး (n) ၶိူင်ႈသုပ်းၶေႃးၵူၼ်းထုၵ်ႇမၢပ်ႇ။
ၵႃး (v) တၢင်းဢၼ်ၽၢတ်ႇယၢၼ်။
ၵႃး (v) တၢင်းဢၼ်ၽႄႈဢၼ်တိူၼ်း၊ ဢၼ်ၽႄႈတိူၼ်းၵႃႇ။ ၽႄႈၵႃႇလၢၺ်တီႈ။
ၵႃး (n) တၢင်းဢၼ်တူၵ်းၵၢၼ်ပၼ်ႇထိုင်ပၼ်ႇၶွပ်ႈ။ ၵႃးပႂ်ႉလိၵ်ႈပႂ်ႉဝၼ်း။ ၵႃးတဵၵ်းၼမ်ႉ။ ၵႃးတမ်ၶဝ်ႈ။ ၵႃးပႂ်ႉမၢၼ်ႈ။ ၵႃးပႂ်ႉယၢမ်း -ဝၢင်း။
ၵႃး (n) ၶိူင်ႈၵၢဝ်ႉၶိူင်ႈၵူင်းလူင် ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း။ ၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ။ ၵႃးတၢင်ႇၵူၼ်း။ ၵႃးလူင်။ ၵႃးဢွၼ်ႇ။ ၵႃးၶႄၽႆး။
-တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇမီးလမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇမေႃႁဵတ်း ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်လီမႃးလႆႈ၊ ဢၼ်ၺၢမ်ႉ ဢၼ်ၶုၺ်ႈ၊ ဢၼ်ၼေ လွင်ႈဢမ်ႇမေႃမဵဝ်းၼိူင်ႈ (ၵႃး၊ ၵႃးၶႆႉ၊ ၵႃးၼႃႇ၊ ၵႃးၽႅဝ်၊ ၵႃးလူင်ၵႃးလင်)
-တၢင်းဢၼ် ၽၢတ်ႇယၢၼ် သုတ်ႉၶၢႆႉလၢႆႊတီႈ ၵႆၵၼ်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း။ တၢင်းဢၼ်ဢမ်ႇတၢၼ်ႇၼႆႉၵွၼ်ႇ/ၼႆႉၵွၺ်း၊ ႁိုဝ်ၸႂ်ႈမွၵ်ႈ ၼႆႉၵွၺ်း။ တၢင်းဢၼ်ၼမ်လိူဝ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈ၊ ၼမ်ဝႃႈၼမ်(ၵႃး၊ ၵႃးယၢၼ်၊ ဢမ်ႇၵႃး၊ ႁွၼ်ႇၵႃး၊ ၵႃးဝႃး၊ ၵႃးၵႃးဝႃးဝႃး၊ ၵႃးၼႃႇထႃး ၼႃႇ)
-ၶူဝ်း တွၼ်ႊတီႈတမ်းၶွၼ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႊပၼ်ႇဝူၼ်ႈသေ ၶၢႆႉလၢႆႊ ဢွင်ႈတီႈၵႂႃႇၵႂႃႇၶိုၼ်းၶိုၼ်း (ၵူးၵႃး၊ ၵူးၵႃးတမ်းၶွၼ်ႇ၊ မတ်ႉ ၸပ်းၵူးၵႃး)
-တၢင်းဢၼ် တၢင်ႇသိၼ်တၢင်ႇၵူၼ်း၊ တၢင်းဢၼ် တေႃႉတၢင်ႇဢဝ် ၵႂႃႇမႃးၶၢႆႉလၢႆႊတီႈပၼ်၊ ၼင်ႇဢၼ် ဝူဝ်းတၢင်ႇၼိူင်ႈတူဝ် တၢင်ႇပေႉလႆႈ။ ဝူဝ်းတၢင်ႇႁႃႈတူဝ် ၼိူင်ႈၸုမ်း တၢင်ႇပေႉလႆႈ။ ဝူဝ်းတၢင်ႇပႅတ်ႇတူဝ် ၼိူင်ႈၸုမ်း တၢင်ႇပေႉလႆႈ။ ၶူဝ်းတၢင်ႇ တႃႇ တေႃႉဢဝ် ၵႂႃႇမႃး (ၵႃး၊ ဝူဝ်းတၢင်ႇၼိူင်ႈၵႃး၊ ၵႃးႁႃႈတူဝ်၊ ၵႃးပႅတ်ႇတူဝ်။ ဝူဝ်းတၢင်ႇၼိူင်ႈၵႃး ဝႆႉၵူၼ်းႁေႃႈ ၼိူင်ႈၵေႃႉ။ ပေႃးပႆႇ လႅတ်း ၸွမ်းၵႃးႁႃႈတူဝ်၊ ပေႃးလႅတ်းယဝ်ႉ ၸွမ်းၵႃးပႅတ်ႇတူဝ်)
-တၢင်းဢၼ် ပၼ်ႇလႅၵ်ႈၵမ်းၵၼ်၊ လႄႉၵၼ်၊ ပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်။ ၺႃး ၵမ်းဢၼ်လႆႈသၢင်ႈ။ (ပၼ်ႇၵႃးၵၼ်၊ ပုတ်ႈၵႃးၵၼ်။ ၵႃးၵဝ်၊ ၵႃးမႂ်း၊ ၵႃးၶဝ်၊ ၵႃးၽႂ်ၵႃးမၼ်း၊ ...)
-ၶိူင်ႈၶူဝ်းႁိပ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတႃႇ သုပ်းမတ်ႉၵႂၢၼ်းထိင်း ၵူၼ်းႁၢႆႉ ၵူၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်းၶဝ် ယႃႇႁႂ်ႈတူင်ႉလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ၊ ယႃႇႁႂ်ႈၶိုၼ်ၶၢၼ် တိၼ်မိုဝ်းလႆႈ။ ၶူဝ်းဢၼ် ၸႂ်ႉတီႈပၼ်တၢမ်ႇၼၵ်း မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (ၵႃး၊ သႂ်ႇၵႃး၊ ၵႃးလႅင်ႇ၊ ၵႃးၶေႃး၊ ၵႃးတိၼ်၊ ၵႃးမိုဝ်း)
-ၶိူဝ်းၵူၼ်းၵႄႇၵဝ်ႇၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ ဢၼ်ၶူႈလင်ၵွင်ႇ ဢူၵ်းၶူၼ်၊ တိၼ်မိုဝ်းၶူၼ်(ၵႃးလႃး၊ ...)
-ၶိူင်ႈသႂ်ႇၶေႃးမူ၊ သုပ်းၶေႃးမူ ဢၼ်ဢဝ်မႆႉႁဵတ်းသၢမ်ၸဵင်ႇသေ ႁဵတ်းဝႆႉ၊ ဢၼ်ပဵၼ်တႃႇၶႄ တႃႇႁေႉ တၢင်းမူၼ်ႉႁူဝ်ႉမူၼ်ႉ ႁိူၵ်ႈ။ (ၵႃး၊ ၵႃးမူ၊ ၵႃးႁိပ်ႇ၊ ၵႃးပၢၼ်ႉ)
ၵႃႉ
ၵႃႉ (n) ၼမ်ႉဢၼ်လုၵ်ႈၼႂ်းပၢၵ်ႇ-သူပ်းယွၺ်ႉတူၵ်း၊ ၼမ်ႉၵႃႉ။
ၵႃႉ (v) တၢင်းဢၼ်သိုဝ်ႉဢၼ်ၶၢၺ်တေႃႇၵၼ်။ ၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢၺ်ႊၵၼ်ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇၼမ်ႉလိူဝ်ၼမ်ႉတွၼ်း။ ၵႃႉၶၢၺ်။ ၵႃႉၵူႈ။ ၵႃႉၵုၼ်ႇ။ ၵႃႉၶူဝ်း။
ၵႃႉ (n) မိူင်းတီႈၼိူင်ႈ ဢၼ်ၵိုၵ်းၵၼ်တင်းမိူင်းၵူဝ်း။ မိူင်းၵႃႉမိူင်းၵူဝ်း။
ၵႃႉၶၢႆ - ကူးသန်းရောင်းဝယ်သည်။
-ၼမ်ႉလၢႆးယၢင် ယွႆႉဢွၵ်ႇတီႈသူပ်းပၢၵ်ႇ (ၵႃႉ၊ ၼမ်ႉၵႃႉ၊ ၵႃႉယွႆႉ)
-ၼမ်ႉယၢင် ဢၼ်ပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉ ၼင်မႆႉတေႃႇယေႃႇ၊ မႆႉၽၵ်းယၢၼ်းၶဝ် ၸႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ (ၵႃႉ၊ ပဵၼ်ၵႃႉ၊ ၵႃႉတႂ်ႉတႂ်ႉ၊ ၵႃႉယၢင် မႃး...)
-တၢင်းဢၼ် ၵဝ်ႇႁိုင် ၼၢၼ်းယၢဝ် ပေႃးတၢၼ်ႇလိုမ်းယဝ်ႉ။ (မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မိူဝ်ႈၵႃႉ)
-တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ တႃႇမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်၊ တႃႇႁႂ်ႈၽွၼ်းလီ ၼမ်တိူဝ်းမႃးလႆႈ၊ တၢင်းဢၼ် ဢွၵ်ႇတၢင်းတႃႇသိုဝ်ႉၶၢႆ။ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း လူၺ်ႈ သိုဝ်ႉၶၢႆ/လႅၵ်ႈၶွၼ်ႇၵူးၶူဝ်း (ၵႃႉ၊ ၵႃႉၵႃႉၶၢႆၶၢႆ၊ ၵႃႉၵူး၊ ၵႃႉၶူဝ်း၊ ၵႃႉယႃႈ၊ ၵႃႉၵူၼ်း၊ ၵႃႉၵိူဝ်းတွၼ်း ၼွၼ်းၵိူဝ်းဢုၼ်ႇ၊ ၵႃႉၵိူဝ်း လႆႈငိုၼ်း၊ ၵႃႉၶၢႆ လၢႆလွင်ႈ)
-ၸိုဝ်ႈမိူင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ၵိုၵ်းၵၼ်တင်းမိူင်းၵူဝ်း။ (မိူင်းၵႃႉ၊ မိူင်းၵႃႉမိူင်းၵူဝ်း)
-ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်ႈ၊ ပဵၼ်ၵဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ဢၼ်တင်ႈတႄႇ ၸဵမ်ၸဝ်ႉၸဵမ်ပိုင်း။ (ပဵၼ်ၵႃႉ၊ ၵႃႉၵဝ်ႉငဝ်ႈတႄႇ)
ၵႃႊ
ၵႃႊ (n) မိူင်းတီႈၼိူင်ႈ ဢိူင်ႇမိူင်းၶွၼ် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇၸွမ်းၽၵ်းသူမ်ႈ။ မိူင်းၵႃႊ။
ၵႃႊ (adj) တၢင်းဢၼ်ၶၼ်သူတ်ႇၶၼ်သုင်။ ၶၼ်ယႂ်ႇ။ ၶၼ်ၼမ်။
ၵႃႊ (n) ငိုၼ်းဢၼ်ပၼ်တီႈသိုဝ်ႉ၊ ဢၼ်ပၼ်တီႈပိူၼ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ႁဝ်း။ ၵႃႊၶဝ်ႈ။ ၵႃႊၽၵ်း။ ၵႃႊၶူဝ်းၵႃႊလဵင်း။ ၵႃႊၵုၼ်ႇ။ -ၵႃႊႁႅင်း။ ၵႃႊမႃႇၵႃႊႁႅင်း။
-တၢင်းဢၼ်မီးၶၼ်ယႂ်ႇ ၶၼ်လူင်၊ ဢၼ်ၼၢၼ်းလႆႈႁၼ် လႆႈႁူပ်ႉ၊ ဢၼ်ထၢၼ်ႈသုင်၊ ဢၼ်ၼႄ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈလမ်ႉၵတ်ႉ တၢင်းၶႅၼ်ႇ၊ ၶၼ်တၢင်းၵိၼ်ၶူဝ်းလဵင်း။ (ၵႃႊ၊ ၵႃႊၶၼ်၊ ၵႃႊယႂ်ႇၵႃႊသုင်၊ ၵႃႊႁူႉၵႃႊႁၼ်၊ ၵႃႊသိုဝ်ႉၵႃႊၸၢႆႇ...)
-တၢင်းဢၼ် ၸႂ်ႉတႃႇၼေ ဢွင်ႈတီႈ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ လွင်ႈၸင်ႈၸ် လႄႈ ၶေႃႈထႅင်ႈလႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ(ၵႃႊပုၼ်ႉ၊ ၵႃႊၼၼ်ႉ၊ ၵႃႊၼႆႉ၊ ၵႃႊပုၼ်ႉ၊ ၵႃႊၼၼ်၊ ၵႃႊၵွၼ်ႇ၊ ၵႃႊဢမ်ႇပဵၼ်ဢမ်ႇၸူး၊ ၵႃႊၵဝ်ႁူႉ ၵဝ်ႁၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႊ)
-ၸိုဝ်ႈတူၼ်ႈၽၵ်းၶဵဝ် မဵဝ်းၼိူင်ႈ၊ ဢၼ်ၵိၼ်ႁၢၵ်ႈ၊ ၵိၼ်မႂ်ႊမၼ်းလႆႈ၊ မီးသႅဝ်ႁိုၼ်း။ (ၽၵ်းၵႃႊ၊ မီႇၵႃႊ၊ ႁၢၵ်ႈၽၵ်းၵႃႊ)
-ၸိုဝ်ႈသဵင်ဢွင်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈ၊ မိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။ (မိူင်းၵႃႊ၊ ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃႊ)
-ငိုၼ်းဢၼ်ပၼ်တီႈသိုဝ်ႉ၊ ဢၼ်လႆႈပၼ်တီႈပိူၼ်ႈယွၼ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ႁဝ်း (ၵႃႊၶဝ်ႈ၊ ၵႃႊၽၵ်း၊ ၵႃႊၶူဝ်းၵႃႊလဵင်း၊ ၵႃႊၵုၼ်ႇ၊ ၵႃႊႁႅင်း၊ ၵႃႊမႃႇၵႃႊႁႅင်း၊ ၵႃႊတႅမ်ႈၵႃႊမၢႆ၊ ၵႃႊတေႃႇၵႃႊသူင်ႇ၊ ၵႃႊၸၢင်ႈၵႃႊယိမ်ႊ)
-တၢင်းဢၼ်ၶၼ်သူတ်ႇ ၶၼ်သုင်၊ ၶၼ်ယႂ်ႇ၊ ၶၼ်ဢၼ်သုင်လိူဝ်တၢၼ်ႇပဵၼ်တၢၼ်ႇၽဵၼ်ႈ။ (ၵႃႊ၊ ၵႃႊယႂ်ႇ၊ ၵႃႊသုင်၊ ၵႃႊၶိုၼ်ႈ၊ ၵႃႊလိူဝ်၊ ၵႃႊယုၵ်ႉ၊ ၵႃႊ...)
-တၢင်းဢၼ်ၼမ်လၢႆ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇၶင်ႉသေ ပဵၼ်ဝႆႉၶေႃႈၸွႆႈ၊ ၶေႃႈၵမ်ႉႁႅင်း ႁႂ်ႈယႂ်ႇ၊ ဢၼ်ပႃးမူတ်းတင်းသဵင်ႈ။ (ၵႃႊ ပဵၼ်၊ ၵႃႊႁၼ်၊ ၵႃႊႁူႉ၊ ၵႃႊမီး၊ ၵႃႊၸၢင်ႊ၊ ၵႃႊမေႃ၊ ၵႃႊၶိင်း၊ ၵႃႊၼၢႆး၊ ၵႃႊထဝ်ႈၵႃႊၵႄႇ၊ ၵႃႊယိင်းၵႃႊၸၢႆး၊ ၵႃႊလုၵ်ႈၵႃႊလၢၼ် ၊ ၵႃႊဢၼ်၊ ၵႃႊၸိုဝ်ႈ၊ ၵႃႊၸိူဝ်း၊ ၵႃႊမႃး၊ ၵႃႊထိုင်...)
ၵႃႊၶၼ် - တန်ဖိုး။
ၵီ
ၶေႃႈၸႂ်ႉ တႃႇတၢင်ၼေ သဵင်ၶူဝ်၊ သဵင်မေႃး ဢၼ်တူဝ်လဵၵ်ႉ၊ တူဝ်ဢွၼ်ႇၶဝ် (ၵီၵီ၊ ၶူဝ်ၵီၵီ၊ သဵင်ၶူဝ်မေႃးၵီၵီ၊ သဵင်ၵီၵီၵေႃ ၵေႃ)
ၵီႇ
ၶဵင်ႇတီႈတေႃးႁုၵ်ႇ၊ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉၼႂ်း ၵၢၼ်တေႃးႁုၵ်ႇ (ၵီႇ၊ တေႃးၵီႇ)
-တီႈဝႆႉ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ၊ ယေးၶိူင်ႈလၢၵ်ႈ၊ တၢင်းဢၼ်လိူင်ႇၼမ်ၼႃႇ။ (ၵီႇ၊ ပဵၼ်ၵီႇ ပဵၼ်ၵီႇ၊ ပေႃးပဵၼ်ၵီႇ ပဵၼ် တႅၼ်ႈဝႆႉ)
ၵီႈ
ၵီႈ=တၢင်းဢၼ်တူၵ်းၸႂ် ဢၼ်ပဵၼ် ၵပ်းၵၢႆႇတင်း လွင်ႈတူၵ်းၸႂ်၊ ငဝ်းလၢႆး ၼႃႈတႃဢမ်ႇလီ၊ တၢင်းဢၼ် ႁိူဝ်ႇတူၵ်းဢွၵ်ႇယွၼ်ႉ ၸႂ်ၵူဝ်သၢၼ်ႈ။ (ၵီႈ၊ ႁိူဝ်ႇၵီႈ၊ ၼႃႈၵီႈ၊ ၵီႈၶၢဝ်ႊၶၢဝ်ႊ၊ ၵီႈမၢင်ႉ၊ ၵီႈႁႄ)
ၵီး
ၵီး=တူၼ်ႈဢၼ်မီးသႅဝ်ႁွမ် မဵဝ်းၼိူင်ႈ၊ ၶူဝ်းမီးသႅဝ်ႁွမ် ဢၼ်ၸႂ်ႉတႃႇမိူတ်ႇသႂ်ႇတီႈမီႇၽၵ်း ႁႂ်းတိူဝ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ မီးသၢႆတွၼ်းမႃး။ (ၵီးႁွမ်၊ ၵီးလွႆ၊ ၵီးၵွၵ်ႇ၊ ၵီးၶႄႇ၊ ၵီးၼႃး) (ၵီးႁွမ်-သႂ်ႇၼိူဝ်ႉသႃႈ၊ ၵီးၵွၵ်ႇ-သႂ်ႇပႃမူတ်း၊ ၵီးၶႄႇ-သႂ်ႇတပ်းၶူဝ်ႈ၊ ၵီးၼႃး-ၵပ်းၼမ်ႉ ၽိတ်ႉ)
ၵီႉ
ၵီႉ=တၢင်းဢၼ် ၸင်ႇႁႃတုမ်ႇသေ တႄႇၽုတ်းပဵၼ်မႃး။ (ၵီႉ၊ ၵီႉမႃး၊ တိုၵ်ႉၵီႉ၊ ၸင်ႇႁႃတုမ်ႇတီႉၵီႉ၊ ၼဵင်ႈသူၺ်ႇပီႇ တိုၵ်ႉၵီႉ ပႆႇ ပေႃးၵဵပ်း၊ ၵူႇၽၵ်းႁီႉ ၵီႉမႃးဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ)
-တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇထိူင်းထိုင်ႉ ဢမ်ႇၸိူင်ႉယၢမ်း၊ လႅတ်းသႅဝ်းတူင်ႉၼိုင်လႆႈ ၼင်ႇၸႂ်ၼင်ႇၶေႃး(လီႉၵီႉလၼ်းၵၼ်း)
ၵီႊ
ၵီႊ=ပိုတ်ႇဢွၵ်ႇတၢၵ်ႇၼႄ၊ လီတူၺ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ၊ ႁၢင်ႊလီ၊ သိူဝ်းၸႂ်၊ ၸူမ်းၼႃႇ။ (ၵီႊ၊ ၵီႊၸွင်ႈ၊ ၵီႊယင်၊ ၼႃႈၵီႊ၊ ၸႂ်ၵီႊ၊ မွၵ်ႇၵီႊ၊ ၵီႊလီ)၊ (ၵီႊၸွင်ႈၵင်ႈ၊ ၵီႊပၢၵ်ႇထူင်တုင်း၊ ႁဵပ်းတေႃႇႁွႆး ၵီႊယဝ်ႉ၊ ၸူမ်းၼႃႇ ႁူဝ်ၸႂ်ပေႃးၵီႊ၊ လူင်ႇမွၵ်ႇၵီႊလွၼ်ႉ၊ ၼႃႈၵီႊတႃ ဝၢၼ်)
-တၢင်းဢၼ် ၽုတ်းဢွၵ်ႇလႅင်းႁိူဝ်ႈသွင်ႇသႂ်မႃး၊ ဢၼ်သိုပ်ႇမီး ၽွၼ်းလီတေႃႇၵၼ်ၵႂႃႇ။ (သၢႆဝၼ်း ၵီႊပိူင်းမႃးၼိူဝ်ၾႃႉ၊ သၢႆ လႅတ်ႇၵီႊႁိူဝ်ႈလူင်မႃးယဝ်ႉ၊ ၵီႊလီမုၼ်ႁူမ်ႇၵၼ်)
ၵေ
ၵေ=တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇဢမ်ႇၵွင်ႉလွင်ႈလူၺ်ႈသင်သေ ၵႂႃႇၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ၊ ၵႂႃႇမီးယူႇၵႄႈၵၢင်ဝႆႉ၊ သၢႆငၢႆငဝ်းလၢႆး ဢၼ်မီးၼင်ႇ ၼၼ်။ (ၵႂႃႇၵေယူႇ ၵၢင်ပိူၼ်ႈ၊ ယႃႇၶႂ်ႈၵေမႃး ၼႂ်းလွင်ႈၼႆႉ)
ၵေႇ
တၢင်းဢၼ် ဢေႇၼႃႇ၊ ဢမ်ႇမီးၼမ်။ (ၵေႇ၊ ၵေႇၼႃႇ၊ မီးၵေႇ)
ၵေႈ
တၢင်းဢၼ် လိတ်ႈပၼ်၊ ပွၺ်ႇပၼ်၊ ႁႂ်ႈလႆႈလူမ်သႃႇ လႆႈလီ လႆႈၶႅၼ်းၵႂႃႇ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းၶူၼ်ႉ၊ တၢင်းၸဵပ်း တၢင်း ယူႇယၢပ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလၢႆယူတ်း၊ တၢင်းဢၼ် သပ်းလႅင်းပၼ် ႁႂ်ႈၸႅင်ႈ။ (ၵေႈ၊ ၵေႈလိတ်ႈ၊ ၵေႈပွၺ်ႇ၊ ၵေႈၵွင်ႉၵေႈမိူဝ်ႇ၊ ၵေႈၶေ၊ ယႃႈၵေႈ၊ ၵေႈၵႂၢမ်း)
-တၢင်းဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူတ်း ႁႂ်ႈပွႆႇ ႁႂ်ႈလွႆႇ ႁႂ်ႈလူမ် ႁႂ်ႈယၢၼ် ႁႂ်ႈလႃႉလူင်း။ (ၵေႈသိၼ်ႈ ၵေႈသိူဝ်ႈ၊ ၵေႈၶေပၼ်၊ ၵေႈၵႂၢမ်းတႃႉ)
-တၢင်းဢၼ် ထုၵ်ႇလႆႈတွပ်ႇတႅၼ်းၶိုၼ်း ပုၼ်ႈလီ၊ လွင်ႈထုၵ်ႇႁဵတ်း။ (ၵေႈၸူး၊ ၵေႈထိုင်ၵေႈတွပ်ႇ)
ၵေႈၶေ = ကယ်ဆယ်သည်၊ ဖြန်ဖြေသည်။
ၵေႈလိတ်ႈ = ဖြေရှင်းသည်။
ၵေး
တၢင်းဢၼ် ဢိင်ပိုင်ႈ၊ လႆႈပိုင်ႈ၊ လႆႈဢိင်။ တီႈဢိင်။ (တၢင်းၵေး၊ တၢင်းၵေးၽြႃး၊ ၵေးၸူး၊ မီးၵေးၸူး)
ၵေးၸူး = ကျေးဇူး
ၵေးလၢင်း = အရင်းအနှီး
ၵေႉ
တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸႂ်၊ ဢၼ်ႁဵတ်းၼေ လွင်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်၊ ႁဵတ်းၶိတ်ႉ ႁဵတ်းပၢႆႇတေႃႇၵၼ်၊ သီႇၵေႉတၢင်းမီး ၵၼ် (သီႇၵေႉ ပိူၼ်ႈမီး ႁဝ်းၽၢၼ်)၊ သီႇၵေႉ ပိူၼ်ႈလႆႈၼမ် ႁဝ်းလႆႈဢေႇ (သီႇၵေႉပိူၼ်ႈ)၊ ၵေႉတႃၸူးၵၼ် (ၸၢႆႉတႃၸူးၵၼ်)၊ ၵေႉတွၵ်ႈၵေႉတမ်ႇ (တမ်ႇၶိုၼ်ႇ တမ်ႇၶၼ်းၸူးၵၼ်)
ၵေႉတႃ = မျက်စောင်းထိုးသည်။
ၵေႊ
ငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ (ၵေႊ၊ ၵေႊၵၢင် ၼမ်လၢႆ၊ ၵေႊၵူၼ်း၊ ၵေႊပွႆး၊ ၵေႊသိုၵ်းၵေႊသိူဝ်၊ ...)
ၵႄ
တၢင်းဢၼ် ထိမ်ႈပႅတ်ႈ၊ ထိမ်ႈၵႂႃႇ။ သႄႇပႅတ်ႈ သႄၵႂႃႇ (ၵႄမႅင်ႇၵၼ်-ထိမ်ႈဝိုတ်ႉမႅင်ႇၵၼ်၊ ၵႄမႃးတၢင်းၼႆႉ-ထိမ်ႈမႃးတၢင်းၼႆႉ လႄႈ၊ ၵႄပႅတ်ႈ-သႄႇပႅတ်ႈ၊ ထိမ်ႈပႅတ်ႈ၊ ဝိုတ်ႉပႅတ်ႈ)
-တၢင်းလဵၼ်ႈၶွင်တႆး လၢႆးတေႃႇလွင်း မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (တေႃႇၵႄ၊ မၢၵ်ႇၵႄ၊ လဵၼ်ႈၵႄ)
-ၼူၵ်ႉဢွၼ်ႇတူဝ်လဵၵ်ႉ ဢၼ်မေႃယူႇၸွမ်းၽုင် မဵဝ်းၼိူင်ႈ(ၵႃၵႄ-ၵႃလဵၵ်ႉ)၊ (တႅင်ၵႄ-တႅင်လဵၵ်ႉ၊ တႅင်ၶီႈမႃႉ-တႅင်တွမ်ႇ၊ ၼႃးၵႄ- ၼႃးၼွႆႉ၊ ၼႃးဢွၼ်ႇ)
ၵႄႇ
တၢင်းဢၼ် ထူၼ်ႈယႂ်ႇ ၼမ်လိူဝ် ပဵၼ်ယႂ်ႇ၊ ၵဝ်ႇႁိုင်။ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၢမ်းၼႃႈ(ၵႄႇႁူဝ်ပွၵ်ႉ ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈ၊ ၵႄႇထဝ်ႈ၊ ထဝ်ႈၵႄႇႁူဝ်ၶၢဝ်၊ မႆႉၵႄႇ၊ ဝၢႆႇၵႄႇ)။ (ၵႄႇၸၢင်ႉ၊ ၵႄႇမႃႉ၊ ၵႄႇႁူဝ်မႃႉ၊ ၵႄႇႁူဝ်မေႃႈ၊ ၵႄႇႁူဝ်ၵၢတ်ႇ၊ ၵႄႇႁူဝ်ဝတ်ႉ)
-တၢင်းဢၼ် ၶတ်းၶႅင်တူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၼူပ်ႈ ဢမ်ႇၼွမ်းၽႂ်။ (ၶႃႇၵႄႇ၊ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၶႃႇၵႄႇ၊ ၶႃႇၵႄႇတေႃႇပိူၼ်ႈ)
ၵႄႈ
တၢင်းဢၼ်မီးဝူင်ႈၵၢင်၊ ၵၢင်သွင်ဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်သေၼၼ်ႉ၊ တၢင်းဢၼ် မီးၼႂ်းၵၢင် (ၵႄႈ၊ ၵႄႈၵၢင်၊ ၵႄႈမႆႉ၊ ၵႄႈယိူဝ်ႈ၊ ၵႄႈယႃႈ၊ ၵႄႈလိၵ်ႈၵႄႈထမ်း၊ ၵႄႈၵၢင်လွႆပုၼ်ႉ)
ၵႆႇပင်း = ကင်ပလင်း
ၵိင်ႇပၢၼ် = ကြောင်ပန်း
ၵုင်ႈလႅင် = ကျက်ဆူရိုးနီ
ၵုင်းၵၢင်း = ကန့်ပလူ
ၵႄး
သၢႆၼမ်ႉ လၢႆႇၼမ်ႉလႆ၊ တၢင်းဢၼ် ပေႃးၶၢႆႉလႆလူင်ယူႇ သေႇသေႇ။ {(ၵႄးၼမ်ႉ၊ ၼမ်ႉၵႄး၊ ၵႄးၼမ်ႉၶူင်း၊ ၵႄးလႃး ၽွင်းလႃး)၊ (ၼမ်ႉလူင် သၢႆယၢဝ်း၊ ၼမ်ႉႁွင်ႊယႂ်ႇယၢဝ်း၊ ၵႄးယၢဝ်း)}
-တၢင်းဢၼ် ၼမ်လိူဝ်၊ သႂ်ႇလိူဝ်။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵျႃႉလိူဝ်ထႅင်ႈ။ (ၵႄးတွၼ်း၊ မႄးၵႄးယႃ၊ ၵႄးထႅင်ႈ)
-တူၼ်ႈမႆႉ၊ မွၵ်ႇမႆႉမိူင်းတႆး မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (မႆႉၵႄး၊ မွၵ်ႇမႆႉၵႄး)
ၵႄႉ
တၢင်းဢၼ်ၵိူမ်ႈ၊ ၵိူဝ်ႉ ဢၼ်လၢတ်ႈယွၵ်ႇဢဵၼ်ႈ။ တၢင်းၵႂၢတ်ႇ ၶုတ်ႇသႂ်ႇတၵ်းၵဝ်ႇ၊ ၸၼ်သႂ်ႇတၵ်းၵဝ်ႇ။ (ၵႄႉၵႂၢမ်းၵၼ်၊ ပေႃးပိူၼ်ႈ လၢတ်ႈတေႉ ယႃႇၵႄႉဢဵၼ်ႈ။ ၵႄႉၸူးတူဝ်ၵဝ်ႇ)
-တၢင်းဢၼ် လမ်ႉၵတ်ႉ၊ ၼမ်ႉလႅမ်ႉရသႃႇမူတ်းယဝ်ႉ။ ၸၢင်ၵႂႃႇ၊ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉလႅမ်ႉၵတ်ႉၵႂႃႇ၊ ႁႅင်းလမ်ႉၵတ်ႉမၼ်း သဵင်ႈၵႂႃႇ။ တၢင်းဢၼ်လၢတ်ႈသႂ်ႇပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇလီ။ (ၵႄႉ၊ ၵႄႉယဝ်ႉ၊ ယႃႈၵႄႉ၊ ၸၢင်ၸႄႉၵႄႉ၊ ဢီႈယႃၵႄႉ၊ ၵႄႉသႄႉဝႃႈၸႃႉဝႃႈလၢႆ တီႈ ၵၼ်)
ၵူ
တၢင်းဢၼ် လႆႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ ၼင်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝႆႉတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇသေၵေႃႉၵေႃႉ။ (ၵူ၊ ၵုမ်ႇၵူ၊ ၵူလႆႈ၊ ၵူတေႃႇ၊ ၵူတွင်ႉ၊ ၵူတႃႇ)
-တၢင်းဢၼ် ႁွင်ႉႁႃၵၼ်၊ ပၼ်သဵင်ၸူးၵၼ် ႁႂ်ႈငိၼ်း ႁႂ်ႈၶိုတ်းၶွႆႊၵၼ်။ သဵင်ႁွင်ႉၶၼ်။ (ၵူ၊ ၵူႁႃ၊ သဵင်ၵူ၊ ၵူႁွင်ႉ၊ ၵူတေႃ)၊ (ၼူၵ်ႉၵူ ၼူႁွင်ႉ၊ ထွမ်ႇသဵင််ပိူၼ်ႈ ၵူႁႃၵၼ်ယူႇ၊ ၵူႁႃ ၵူႉႁႃၵၼ်ယူႇ)
ၵူႇ
ႁၢၼ်ႉသုင် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈ တႃႇပဵၼ်တီႈၼွၼ်း၊ တီႈၼင်ႈ။ (ၵူႇတီႈၼွၼ်း၊ ၵူႇတီႈၼင်ႈ)
-ၶူဝ်းၽုတ်းဢွၵ်ႇမႃး တီႈပၢႆမႆႉ၊ ၵိင်ႇၶူဝ်ႈၶႅမ်းမႆႉ မဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ပႆႇတၼ်းၵီႊလိတ်ႈ ပဵၼ်ယွတ်ႈမႂ်ႇၾိူဝ်မႂ်ႇ။ တၢင်းဢၼ် ၽုတ်း ဢွၵ်ႇမႂ်ႇမႂ်ႇ။ (ၵူႇၽၵ်းႁီႉ၊ ၵူႇမၢၵ်ႇလၢင်း၊ ၵူႇၽၵ်းယၢၼ်း)၊ (ပိူၼ်ႈၸိုင်ဝႃႈ ၼၢင်းမၢၼ်း-ၼၢင်းဢမ်ႇမၢၼ်း ၼၢင်းၵိၼ် ၵူႇၽၵ်း ယၢၼ်းလႄႈ တွင်ႉၼၢင်းၵႂ်ႊ)
-သီၶၢဝ်ၽဵၼ်ႈ မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (ၶၢဝ်ၵူႇသွတ်ႇလွတ်ႇ ပွတ်ႇလီၸွၼ်းငွၼ်း)၊ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၶၢဝ် မဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ဢဝ်တႅမ်ႈတီႈ ပပ်ႉလမ်၊ ပႅၼ်ႈလမ်။ (ၵမ်ၵူႇ)၊ (ၶမ်းၵူႇ/ၶမ်းၶၢဝ်/ၶမ်းၽိူၵ်ႇ - ၵႃႊယႂ်ႇလိူဝ် ၶမ်းလိူင်)
-ယိင်းၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် တူၼ်ၼိူင်ႈ(ၼၢင်းၶမ်းၵူႇ)။
ၵူႇႁႃႇ = လိုဏ်ဂူ
ၵူႈ
တၢင်းဢၼ် ႁုပ်ႈဢဝ် သိမ်းဢဝ်၊ ၵႂႃႇဢဝ်မႃးၶိုၼ်း၊ တၢင်းဢၼ်ၵႂႃႇယိမ်မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ {(ၵူႈၼီႈၶူဝ်းၶွင်၊ ၵူႈၶဝ်ႈ ၵူႈၵိူဝ်၊၊ ၵူႈ ဢၼ်တၢၵ်ႇဝႆႉ။ (ၶွင်ယမ်းၵူဝ်ႁႅင်ႈ၊ ၶွင်ႁႅင်ႈၵူဝ်ယမ်း ၵူႈသေ)}
-တၢင်းဢၼ် ပဵၼ်ၵူပ်ႉ၊ ပဵၼ်သိူင်း၊ ပဵၼ်တုၺ်ႇ၊ ပဵၼ်မိူၼ်ၵၼ်၊ ငၢႆးၵၼ်။ (ၵူပ်ႉၵူႈပဵၼ်ႁိူၼ်း၊ ၵူႈၼိူင်ႈ သွင်ဢၼ်၊ ပႅၼ်ၶမ်းၼိူင်ႈၵူႈ၊ ထူႇၼိူင်ႈၵူႈ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်ႈၵၼ်)
ၵူး
တၢင်းပဵၼ်မဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးပိူင်ၾၢင် တႃဝဝ်း၊ တႃမူဝ်း လႄႈ ယူႇဢူၼ်ႈ၊ ယူႇၶေႃႉႁိုင်။ (ၵူး၊ ပဵၼ်ၵူး၊ ၵူးတႃလိူင်/ငၢၼ်ႉတႃ လိူင် - တၢင်းပဵၼ်တပ်း)
-တၢင်းဢၼ် ယိူင်ႈမိူၼ် ဢၼ်ၵဝ်ႇမီးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁဵတ်းပဵၼ်မႃး ဢၼ်မႂ်ႇ။ ၽိုၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇ။ (ၵူးထုတ်ႇ၊ ၵူးထုတ်ႇလိၵ်ႈ)
-တၢင်းဢၼ် လႅၵ်ႈၵၼ်၊ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် လၢႆႊပၼ်ၵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ သိုဝ်ႉၶၢႆ ။ (ၵူးၵၼ်-လႅၵ်ႈၵၼ်၊ ဢဝ်မႃႉၵူးဝူဝ်း။ ၵူၼ်းၵႃႉ ၵူၼ်းၵူး-သိုဝ်ႉၵေႃႈသိုဝ်ႉၶၢႆၵေႃႈၶၢႆ လႅၵ်ႈၵေႃႈလႅၵ်ႈ)
ၵူး = ဖလှယ်သည်။
ၵူႉ
ႁၢၵ်ႈယႃႈယႃ မဵဝ်းၼိူင်ႈ။ (ၵူႉလီႉၵႃႇ)
-ႁွင်ႊၼမ်ႉမီးၼႂ်း ဝဵင်းမိူင်းၵိုင်။ (ၼမ်ႉၵူႉ၊ ႁွင်ႊၼမ်ႉၵူႉ)
-တၢင်းဢၼ် ၽုတ်းၸုၼ် ပဵၼ်တုမ်ႇလူင်မႃးဝႆႉ မဵဝ်းၼိူင်ႈ၊ တၢင်းဢၼ်တႄႇပဵၼ်ၽုတ်းသူတ်ႇ ဢွၵ်ႇပႅၼ်မႃး။ (တုမ်ႇတူႉၵူႉ-တဝ်ႈ ၼူမ်း တုမ်ႇတူႉၵူႉ၊ ၵူႇမၼ်း ၵူႉဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ-ပႆႇၵီႊ၊ တိုၵ်ႉႁႃၵူႉၵွၺ်း ပႆႇပဵၼ်ၵူႇ-ပႆႇၵီႊငၢႆႈငၢႆႈ)၊ ("ၵီႉ လႄႈ ၵူႉ" ၼႆႉ ပိူင်ပဵၼ်ငၢႆး ၵၼ်၊ ၵီႉ=လဵၵ်ႉ၊ ၵူႉ=ယႂ်ႇ။)
ၵူႊ
တင်းသဵင်ႈတင်းလူင် ဢၼ်ပႃးတင်းမူတ်း၊ ဢမ်ႇလွတ်ႈသေတီႈ သေၵေႃႉသေတၢင်း သေဢၼ် သေလွင်ႈ သေၵူၼ်း။ (ၵူႊ၊ ၵူႊဢၼ်၊ ၵူႊယၢင်ႇ၊ ၵူႊလွင်ႈ၊ ၵူႊတီႈ၊ ၵူႊဝၢၼ်ႈ၊ ၵူႊၵေႃႉ၊ ၵူႊ...)
ၵေႃ
တၢင်းဢၼ် လၢႆၵေႃႉ၊ လၢႆတူဝ်၊ လၢႆတူၼ်ႈ လၢႆလမ်း ယူႇၸမ်ၵၼ်၊ မီးၸမ်ၵၼ်၊ ဢမ်ႇယၢၼ်ၵၼ်။ ဢၼ်ၸမ်ၵၼ်၊ ၸမ်လူၺ်ႈ ၵၢၼ်၊ လူၺ်ႈယိူင်းဢၢၼ်း၊ လူၺ်ႈသူၼ်ၸႂ်၊ လူၺ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶိုင်ပွင်။ ဢၼ်ပဵၼ်မူႇ ပဵၼ်မုၵ်ႉပဵၼ်ၸုမ်း၊ ဢၼ်ႁူမ်ႈသၢင်ႈလူၺ်ႈ ၸွမ်းၵၼ်၊ ၸွမ်းၵူၼ်းတင်းၼမ်လၢႆ။ (ၵေႃ၊ ၵေႃမူႇ၊ ၵေႃမုၵ်ႉ၊ ၵေႃၸုမ်း၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး၊ ၵေႃယဵၼ်ႇငႄႈ၊ ၵေႃလဵၼ်ႈႁႅင်း...)
-တၢင်းဢၼ် ၸမ်ၵၼ်၊ ဢွၵ်ႇၸမ်ၵၼ်၊ ဢွၵ်ႇၸပ်းၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ပေႃးထၢင်ႇၸႅင်ႈႁူႉငၢႆႈ။ (ၵေႃ၊ ၵေႃမႆႉ၊ ၵေႃၶႅမ်၊ ၵေႃၼေႃႇ၊ ၵေႃ ဢၢႆႇ၊ ၵေႃယိူဝ်ႈ၊ ၵေႃယႃႈ၊ ၵေႃၵူၺ်ႈ၊ ၵေႃၶဝ်ႈ)
-တၢင်းဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႃးၸမ်ၵၼ်၊ ဢဝ်ၸမ်ၵၼ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸမ်ၵၼ်ၸပ်းၵၼ် ဢိူမ်ႈဢႅပ်ႇၵၼ်။ (ၵေႃ၊ ၵေႃၸပ်း၊ ၵေႃၵၼ်၊ ၵေႃ သၢင်ႈ၊ ...)
-ၶေႃႈလူပ်းမိူဝ်ႈၶိုၼ်ႈထၢမ် လွင်ႈဢမ်ႇၸႅင်ႈလီ။ (...ၵေႃ၊ ဢီႈသင်ၵေႃ၊ ဝႃႈႁိုဝ်ၵေႃ)
-ၸိုဝ်ႈဝဵင်းတီႈယူႇတႆး မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႉ။ (ၵေႃလၢင်း၊ ဝဵင်းၵေႃလၢင်း)
ၵေႃႇ
ဢၼ်တႄႇတင်ႈ၊ ဢၼ်ႁႅၵ်ႈ၊ ဢၼ်ငဝ်ႈ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းဢၼ်မီးဢွၼ်တၢင်း၊ ဢၼ်တင်ႈလႆႈတမ်းလႆႈ ပူၵ်းလႆႈ။ (ၵေႃႇ၊ ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၵေႃႇတင်ႈ၊ ၵေႃႇၶိုၼ်ႈ၊ ၵေႃႇၵၢၼ်၊ ၵေႃႇဢွင်ႈ၊ ၵေႃႇတီႈ၊ ၵေႃႇၾႆး၊ ၵေႃႇမၢၼ်ႈ၊ ၵေႃႇမိူင်း၊ ၵေႃႇႁၢၼ်ႉ၊ ၵေႃႇႁိၼ်၊ ၵေႃႇႁိူၼ်း၊ ၵေႃႇသၢင်ႉ၊ ၵေႃႇၸေႊ၊ ၵေႃႇဝဵင်း၊...)
-တၢင်းဢၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈမိူဝ်ႈပီႊမႂ်ႇ၊ လၢႆးဢၼ်ႁဵတ်းပီႊမႂ်ႇ။ (ၵေႃႇၸဵင်)
-တၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းယႂ်ႇႁဵတ်းလူင်၊ တၢင်းဢၼ် တၢင်ႇတဵင်ၵၼ်ၼမ်လၢႆ။ (ၵေႃႇၵႂၢင်ႈ(ၵေႃႇၵၢင်ႈ))။ (ၵေႃႇၵွင်၊ ၵေႃႇၵေႃႇၵွင်ၵွင်)
-မုၼ်ႈၽွင်ဢၼ်ႁွမ် ဢၼ်ႁူၺ်း၊ ဢၼ်ယၢင်ဢၼ်ယၢမ်ႊ ၸႂ်ႉတႃႇတႃးတႃႇၸပ်းသေတီႈတီႈ။ (ၵေႃႇ၊ ၵေႃႇတႃး၊ တႃးၵေႃႇ)
-တၢင်းဢၼ် ႁဵတ်းဢမ်ႇထိုင်တီႈထိုင်တၢင်းလႄႈ။ (ၵေႃႇၵၢၼ်ႉ)
-တၢင်းဢၼ် ဢဝ်မႆႉဢဝ်ၽိုၼ်းၶဝ် တၢင်ႇတဵင်ၵၼ်သေ ယိူင်းလူႇတၢၼ်းဢၢႆႊမႆႈ၊ ၾိင်ႈမိူဝ်ႈလိူၼ်သၢမ်။ (ၵေႃႇလူဝ်၊ ၵေႃႇမႆႉ လူဝ်၊ ၵေႃႇသုမ်လူဝ်...)
-ၶေႃႈႁွင်ႉလုၵ်ႈ ၵေႃႉတူၼ်ႈ၊ ၵေႃႉငဝ်ႈ၊ ၵေႃႉၵိူတ်ႇလဵင်ႉဢွၼ်တၢင်း။ (ၵေႃႇ၊ ၵေႃႇဢွမ်ႈ)
-ထၢတ်ႈ၊ ၵွင်းမူး ဢၼ်ႁဵတ်းလႅမ်လူင် ၸီးၶိုၼ်ႈၾႃႉၵႂႃႇ။ (ၵေႃႇလႅမ်လူင်)
-ၸိုဝ်ႈသဵင်ႁုၼ်ႇႁၢင်ႊၸဝ်ႈပုတ်ႉထႃႉ ဢၼ်မိူင်းသႅၼ်ဝီပၢင်းမႃးတီႈ မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ၊ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ႊသေ ၵိုၵ်းပိုၼ်းသႃႇ သၼႃႇမိူင်းသႅၼ်ဝီဝႆႉ။ (ၵေႃႇမိူင်း၊ ၸဝ်ႈၵေႃႇမိူင်း၊ ၸဝ်ႈတူၼ်လူင် ၸဝ်ႈပလႃႉသီႉႁိင်ၵႃႉ)
-တၢင်းဢၼ် ႁဵတ်းဝႆႉလွင်ႈဢမ်ႇလီ ဢၼ်တေတုမ်ႉၶိုၼ်း။ (ၵေႃႇဝူတ်ႈ ၵေႃႇၵၢမ်ႇ)
-တၢင်းဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈတႄးၼႃးယႂ်ႇသုင်၊ ဢၼ်တႄႇႁဵတ်း၊ တေးႁဵတ်း။ (ၵေႃႇတႄးၼႃး)
-တၢင်းဢၼ် တူဝ်သတ်းၶဝ်ႁဵတ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၶဝ်။ (ၵေႃႇမုင်ႉ ၵေႃႇႁင်း)
-တၢင်းဢၼ် တင်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းတွင်ႉ၊ တႄႇၸပ်းတွင်ႉ၊ ၾၵ်းတွင်ႉ။ (ၵေႃႇမူင်ႈ)
-တၢင်းဢၼ် တႄႇတင်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း၊ ဢၼ်ႁိုင်၊ ဢၼ်ၸဵမ်ၵွၼ်ႇဢွၼ်ၵဝ်ႇႁိုင်ၼႃႇၼႃႇ။ (ၵေႃႇၾႃႉ)
-တၢင်းဢၼ် တႄႇသၢင်ႈၶိုၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ၊ ႁဵတ်းထႅင်ႈမႂ်ႇ၊ ၸူႉႁွမ်ၶိုၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ။ (ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်း)
ၵေႃႈ
မၢၵ်ႇၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ တူၼ်ႈသႅၼ်းၵၢင်၊ ဢၼ်မိုတ်ႈ တီႈလႅၼ်ႊၵတ်း။ (မၢၵ်ႇၵေႃႈ)
-ၸိုဝ်ႈတူၼ်ႈမွၵ်ႇ ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ။ (မွၵ်ႇၵေႃႈ)
-ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉတေႃႇၶိူဝ်းၵူၼ်း ၶိူဝ်းၼိူင်ႈ၊ ဢၼ်မီးတၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းၵဵင်းတုင်(ၵေႃႈ၊ ဢီႇၵေႃႈ၊ ၶိူဝ်းၵေႃႈ)
-ၶေႃႈဢၼ် ၸႅင်ႈၼႄပႆႇထုၵ်ႇ၊ ပႆႇတႅပ်းတတ်း လွင်ႈၽိတ်းမႅၼ်ႈ၊ ဢၼ်ယူဝ်းယိင်း။ (မႂ်းၵေႃႈ...၊ သူၵေႃႈ...)
-ၶေႃႈဢၼ် တိုၵ်းသူၼ်းၸႂ်ဢမ်ႇယၢဝ်းယဝ်ႉ။ (ႁဵတ်းလႄႈသူၵေႃႈ)
-ၶေႃႈဢၼ် ၵပ်းၼႂ်းၾိင်ႈၵႂၢမ်း။ (ပိူၼ်ႈၵေႃႈၵႂႃႇ၊ ႁဝ်းၵေႃႈမႃး၊ ၶဝ်ၵေႃႈသိုဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈၶၢႆ၊ သေတႃႉၵေႃႈ၊ ၼႆၵေႃႈ၊ ယူႇၵေႃႈ၊ ၵေႃႈယႃႇ)
-ၶေႃႈဢၼ် ၼႄတႃႇပွႆႇဝၢင်း၊ ဝဵၼ်ႉၵိုတ်းလႆႈ။ (ၵေႃႈယႃႇ၊ ၵေႃႈယႃႇမၼ်း)
ၵေႃး
ၶူဝ်းဢၼ် လႆႈၼႂ်းတွင်ႉၶူင်ႉၼႂ်းတူဝ်သတ်း ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ၊ ဢၼ်ၶဝ်ႈပဵၼ်ယႃႈယႃ။ (ၵေႃးရႃႇၸဵၼ်း)
ၶေႃႈၵပ်း၊ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၼင်ႇၵေႃႈ၊ သေၵေႃႈ၊ သေတႃႉၵေႃႈ။ (ၵေႃး၊ သေၵေႃး)
-ဢၼ်ဢမ်ႇထၢင်ႇ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉမႅၼ်ႈ(ၵေႃးၵႄး၊ ဢမ်ႇၵေႃးၵႄးႁဵတ်း)
-ဢၼ်ထုၵ်ႇၸႂ်မႅၼ်ႈၸႂ်သူႈၸႂ်။ (ၵေႃးၸႂ်)
-တၢင်းဢၼ် သုမ်ၾႆးၶိုၼ်း၊ ဢဝ်တၢင်းမႆႈဢၼ်ဢွၼ်ႇသေ ၵေႃႇသုမ်ႁႂ်ႈၾႆးမုၵ်ႉယႂ်ႇမႃး။ (ၵေႃးၾႆး၊ ၵေႃးဢလၢင်း)
ၵေႃႉ
ၶေႃႈၸီႈတူၼ်ၵူၼ်း၊ ဢၼ်တၢင်ၵူၼ်း၊ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ ဢၢၼ်ႇၼပ်ႉတူၼ်ၵူၼ်း။ (ၵေႃႉ၊ ၵေႃႉၼၼ်ႉ၊ ၵေႃႉၼႆႉ၊ ၵေႃႉလဵၵ်ႉ၊ ၵေႃႉသုင်၊ ၵေႃႉယႂ်ႇ၊ ၵေႃႉတႅမ်ႇ၊ ၵေႃႉပီး၊ ၵေႃႉယွမ်၊ ၵေႃႉၶၢဝ်၊ ၵေႃႉလမ်၊ ၵေႃႉလၵ်း၊ ၵေႃႉငိူဝ်ႈ၊ ၵေႃႉယုမ်ႉ၊ ၵေႃႉၶူဝ်၊ ၵေႃႉၼင်ႈ ၊ ၵေႃႉၼွၼ်း၊ ၵေႃႉတီႈ၊ ၵေႃႉတၢင်း၊ ၵေႃႉယိုၼ်ႈ၊ ၵေႃႉပၼ်၊ ၵေႃႉၶႆႈ၊ ၵေႃႉၼၢဝ်၊...)
-ၶေႃႈၸႅင်ႈလႅင်း လွင်ႈတၢင်းပေႉတူဝ် ပဵၼ်လႆႈ။ (ၵေႃႉၸၢႆး၊ ၵေႃႉယိင်း)
-ၶေႃႈၼႄတေႃႇၵူၼ်း ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်။ (ၵေႃႉ၊ ၵေႃႉသေႈ၊ ၵေႃႉၵၼ်၊ ၵေႃႉၵဝ်ႇ၊ ၵေႃႉမိုတ်ႈၵေႃႉၵိုဝ်း)
-ၶေႃႈၼႄ ဢၼ်ယိူင်းၸူးၽၢႆၼႂ်း၊ ၽၢႆႇႁဝ်း။ (ၵေႃႉၵဝ်၊ ၵေႃႉႁဝ်း)
-ၶေႃႈၼႄ ဢၼ်ယိူင်းၸူးၽၢႆႇၼွၵ်ႈ၊ ၽၢႆႇပိူၼ်ႈ။ (ၵေႃႉၶဝ်၊ ၵေႃႉၶဝ်ဢိူၺ်း...)
-ၶေႃႈဢၼ်ၼႄ လွင်ႈႁပ်ႉႁွမ်၊ (ၵေႃႉဢူၺ်း၊ ၵေႃႉႁိူၺ်း၊ ၵေႃႉၶဝ်ဢိူၺ်း၊ ...)
-ၶေႃႈၸႅင်ႈတေႃႇသၢႆငဝ်း ဢၼ်ၵိုၵ်းၸွမ်းတူၼ်တူဝ်။ (ၵေႃႉငဝ်း)
-ၽူႈၶပ်းၶိုင်တႅမ်ႈႁဵတ်းပဵၼ်လိၵ်ႈ။ (ၵေႃႉထုတ်ႇ၊ ၵေႃႉတႅမ်ႈ၊ ၵေႃႉၶပ်း၊ ၵေႃႉ...)
-ၽူႈဢၼ်လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ တႃႇႁူမ်ႈႁိူၼ်း။ (ၵေႃႉမၢႆ)
-ၽူႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁုင်တူမ်ႈၵႅင်မိုဝ်ႉၶူဝ်ႈသၢဝ်းၶဝ်ႈၽၵ်း။ (ၵေႃႉမိုဝ်ႉ) ၸဝ်ႈမိုဝ်ႉ။
-ၽူႈဢၼ်သူႈၸႂ်၊ မိုတ်ႈမၵ်ႉတီႈၸႂ်၊ ထုၵ်ႇၸႂ်။ (ၵေႃႉႁၵ်ႉ)
-တၢင်းၵၢၼ် ဢဝ်ၶေႃ ဢဝ်ၵွင်ႉသေၸၼ်တူၵ်း။ (ၵေႃႉ၊ ၵေႃႉဢဝ်၊ ၵေႃႉၵွင်ႉ၊ ၵေႃႉတူၵ်း၊ ၵေႃႉလူင်း)
-တွင်ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢဝ်ႁဵတ်းပေႇႁူ၊ တွင်ႇႁူ။ (ၵေႃႉ၊ တွင်ၵေႃႉ၊ တူၼ်ႈၵေႃႉ)
ၵၢႆ
ၶူဝ်းၶိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႊ ၶူဝ်းၶွင်သေဢၼ်ဢၼ်၊ ဢၼ်ၵမ်ႈၼမ်ၶႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်တွၼ်ႊဢၼ်ႁူမ်ႇ၊ ဢၼ်ငမ်း၊ ဢၼ်တွမ်ႈ ဢၼ်ၵိုၵ်းမေႃႈၵိုၵ်းငွႆး။
-ၵွၵ်း၊ ဢုမ်၊ ဢွမ်၊ ပုင်းလႂ်။ (ၵၢႆ၊ ၵၢႆႁူမ်ႇ၊ ၵၢႆတွမ်ႈ၊ ၵၢႆမေႃႈ၊ ၵၢႆငွႆး၊ ၵၢႆဢႅပ်ႇ၊ ၵၢႆငမ်း၊ ၵၢႆငပ်ႉ၊ ၵၢႆတိူဝ်ႇၶဝ်ႈ၊ ၵၢႆၶိူင်ႉ၊ ၵၢႆ...)
-တၢင်းဢၼ်ၸႅၵ်ႇဝႆႉ တီႈၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်၊ ယေႈဢၼ်ၸႅၵ်ႇပဵၼ်လၢႆၽၢႆႇ၊ သွင်ၽၢႆႇ။ (ၵၢႆ၊ ၵၢႆၼႃႈ/ၵၢႆလင်၊ သွင်ၵၢႆ။ လၢႆၵၢႆ၊၊ ၵၢႆၼိူဝ်/ ၵၢႆတႂ်ႈ၊ ၵၢႆၼႃႈသိူဝ်ႈ/ၵၢႆလင်သိူဝ်ႈ)
-ၶေႃႈၸႂ်ႉတေႃႇ တၢင်းၵၼ် ၸင်ႇပူၼ်ႉမႃး၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပွတ်းတွၼ်ႊပီႊၼႆႉ။ (ပီႊၵၢႆ၊ ပီႊၵၢႆပူၼ်ႉ၊ ပီႊၵၢႆၼႆႉ၊ ပီႊၵၢႆၼၼ်ႉ)
ၵၢႆႇ
တၢင်းဢၼ် ၶိုတ်းၶွႆႊ ဢိင်သွၼ်ႉၵၼ်၊ ဢၼ်ၵိုၵ်းတိူဝ်ႉ တၢင်ႇတဵင်ႇၵၼ်ဝႆႉ။ (မိူၼ်ၼင်ႇ-ၵၢႆႇၵႂၼ်၊ ၵၢႆႇၶူဝ်၊ ၵၢႆႇၶိုဝ်ႇ၊ ၵၢႆႇၵႂၢမ်း)
-တၢင်းဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢၼ်သွင်ဢၼ်၊ သွင်ၽၢႆႇ၊ သွင်တီႈၶိုတ်းၶိုတ်ႉၵၼ်၊ ထိုင်ၵၼ်။ တၢင်းဢၼ်ဢဝ်ဢၼ်ၼိူင်ႈတၢင်ႇဢၼ် ၼိူင်ႈ၊ ဢၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းဢ်ပဵၼ်လူၼ်ႈ ပဵၼ်လမ်းတၢင်ႇၵၼ်၊ တၢင်ႇသႂ်ႇၵၼ်၊ ဝႆႉတႂ်ႈၼိူဝ်ၵၼ်။ လွင်ႈၶပ်ႉၶိုင်ဝႆႉႁႂ်ႈသုင်၊ ၶိုင်ႁႂ်ႈယုၵ်ႉ သုင်ၵႂႃႇၶွႆႈ၊ လူင်းတႅမ်ႇလႂ်။ (ၵၢႆႇ၊ ၵၢႆႇၶမ်ႈ၊ ၵၢႆႇသႃး၊ ၵၢႆႇၶူဝ်၊ ၵၢႆႇၸၢတ်ႈ၊ ၵၢႆႇၵႂၢမ်း၊ ၵၢႆႇၵွၼ်၊ ၵၢႆႇၶိုၼ်ႈ၊ ၵၢႆႇလူင်း၊ ၵၢႆႇႁွတ်ႈ၊ ၵၢႆႇၽႅဝ်၊ ၵၢႆႇၶၼ်ႈ၊ ၵၢႆႇႁႃ၊ ၵၢႆႇၸူး၊ ၵၢႆႇဝႆႉ၊ ၵၢႆႇတဵင်၊ ၵၢႆႇၵၼ်၊ ၵၢႆႇၼမ်ႉၵၢႆႇလိၼ်၊ ၵၢႆႇယွင်ၵၢႆႇႁၢင်း၊ ၵၢႆႇႁူၼ်း၊ ၵၢႆႇတူင်၊ ၵၢႆႇႁၢဝ်း၊ ၵၢႆႇႁိူၼ်းၵၢႆႇ ယေး၊ ၵၢႆႇ...)
-တၢင်းဢၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈတႃႇယူႇတႃႇသဝ်း၊ တႃႇပိုင်ႈသွၼ်ႈ။ (ၵၢႆႇ၊ ၵၢႆႇသုမ်ႉၵၢႆႇသွင်း၊ ၵၢႆႇႁိူၼ်းၵၢႆႇယေး၊ ၵၢႆႇႁူင်းႁိူၼ်း၊ ၵၢႆႇႁူင်း ယႃ၊ ...)
-ၶေႃႈႁွင်ႉတေႃႇလၢႆးၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ ဢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇလၢႆႈၵွၼ်။ (လၢႆးၵၢႆႇၵွၼ်၊ သိူဝ်လၢႆးၵၢႆႇၵွၼ်၊ ၵၢႆႇၵွၼ်)
ဢၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်လူၼ်ႈပဵၼ်လမ်းတႂ်ႈၼိူဝ်ၵၼ်၊ ဢၼ်ၼိူင်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼိူင်ႈ။ တၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶိုတ်းထိုင်ၵၼ်ၵၢႆ,ၵၼ်၊ ၵၢႆႇၵီႇ၊ ၵၢႆႇတဵင်၊ ၵၢႆႇဝႆ့၊ ၵၢႆႇၵၢမ်း၊ ၵၢႆႇၸူး၊ ၵၢႆႇၶိုၼ်ႈ၊ ၵၢႆႇလူင်း၊ ၵၢႆႇႁႃ၊ ၵၢႆႇႁွတ်ႈ၊ ၵၢႆႇၶၢမ်ႈ၊ ၵၢႆႇၶူဝ်၊ ၵၢႆႇသႃး၊ ၵၢႆႇၸၢတ်ႈ၊ ၵၢႆႇၶၼ်ႈလႆ၊ ၵၢႆႇၵၢမ်း၊ ၵၢႆႇၵွၼ်၊ ၵၢႆႇၼမ့်လိၼ်၊ ၵၢႆႇယွင်ၵၢႆႇႁၢင်း၊ ၵၢႆႇႁူၼ်း၊ ၵၢႆႇတူင်၊ ၵၢႆႇႁၢဝ်း။
ၵၢႆႇၵွၼ်
လၢႆးၸိူဝ့်ၼိူင်ႈမိူၼ်ၼင်ႇလၢႆးၵွၼ်။
ၵၢႆႇၽႃ့
ၸိုဝ်ႈၶုၼ်ဢၼ်ပၢၼ်ၸဝ်ႈပိူင်ႇၼမ့်ငမ်းလိၼ်ပၢၼ်ယုမ်ႇယမ်ၽီ
ၵၢႆႇႁိူၼ်း
တၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁိူၼ်း။
ၵၢႆႇသုမ့်ၵၢႆႇသွင်း
တၢင်းႁဵတ်းသုမ့်ႁဵတ်းသွင်း။
ၵၢႆႇၵုတ်ႈ
လွင်ႈၶူဝ်ပိူင်ၼိူင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၵၢႆႇထိုင်ၵၼ်၊ တီႈတႅၵ်ႈဢၼ်ၶႂ်ႈလႆႈၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈ၊ ဢၼ်ၸူ့ၸူဝ်းၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈၵၼ်။
ၵၢႆႈ
တၢင်းပတ်းၸိုဝ်ႈၼိူင်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ယူးပတ်း ပတ်းဢၼ်လႃႈလီပတ်း၊ တေႃ့တႄ့ပတ်း။ ၵၢႆႈဢွၵ်ႇ၊ ၵၢႆႈၶဝ်ႈ၊ ၵၢႆႈပႅတ်ႈ၊ ဢဝ်ယူးၵၢႆႈ၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇတႃၵၢႆႈ။
ၵၢႆး
တူဝ်သတ်းလူင်သီႇတိၼ်ၵိၼ်ယိူဝ်ႈမီးၶဝ်၊ ၶဝ်ယၢဝ်း။ တူဝ်မိုတ်ႈၼမ့်မိုတ်ႈဢူင်။ ၵၢႆးပေႃႈ၊ ၵၢႆးမႄႈ၊ ၵၢႆးထိုၵ်း၊ ၵၢႆးသိုဝ်ႇ၊ ၵၢႆးငၼ်၊ ၵၢႆးဢွၼ်ႇ၊ ၵၢႆးပိုၵ့်၊ ၵၢႆးတိုဝ်း၊ ၵၢႆးလမ်၊ ၵၢႆးမူၼ်ႇ၊ ၵၢႆးၽိူၵ်ႇ၊ ၵၢႆးထိူၼ်ႇ၊ ၵၢႆးမွၵ်ႇ၊ ၵၢႆးၶဝ်မွင့်-ၶဝ်လႃး-ၶဝ်ႁဵဝ်း-ၶဝ်ၵုၵ့်၊ ၵၢႆးလၢၵ်ႈ၊ ၵၢႆးထႆ၊ ၵၢႆးဢဝ်ႁႅင်း၊ ၵၢႆးၶၢတ်ႈ၊ ၵၢႆးပွႆႇႁႅင်း၊ ၵၢႆးပွႆႇ၊ ၵၢႆးမႅတ်း၊ ၵၢႆးတေႃး၊ ၵၢႆးပတ့်။
ၵူဝ် = ကြောက်ရွံ့သည်။
ၵူဝ်ယမ် = ရိုသေသည်။
ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ = ဆောက်လုပ်ရေး
ၵိူဝ်းလီ = ကိုးကွယ်သည်။
ၵၢႆၽႃး = ကလဖျင်း
ၵၢဝ်ႇထိုင်/ယွၼ်းသူး = ဆုတောင်းသည်။
ၵၢဝ်ႉ (ၵၢဝ်ႉၾႆး) ၸၢၵ်ႈ = စက်၊ မီးစက်
ၵမ်ၸိုမ်း = ဖောင်တိန်
ၵမ်ႁႅင်း = ခဲတံ
ၵမ်သိၼ် = ဥပုသ်စောင့်
ၵမ်းထတ်း = စစ်ချက်
ၵမ်ႉထႅမ် = ထောက်ပံ့သည်။
ၵႅမ်းၵူၼ်းမိူင်း = ပြည်သူ့နီတိ
ၵုမ်ႇလုမ်ႇ = လောက်ငှသည်။
ၵႂၢမ်းၼၵ်း(ၶေႃႈပူင်) = အမိန့်
ၵႂၢမ်းမၼ်ႈ = ကတိ
ၵူၼၼ်းယွမ်ႈႁႅင်း = ရေသာခိုသူ
ၵူမ်ႈၵွမ်း = ကိုင်းညွှတ်၊ ဦးညွှတ်သည်။
ၵေႃ (ၸုမ်းၵေႃ) = ကော်မတီ
တေသိုပ်ႇထႅင်ႈ...


text:
ဢေႊပရိူဝ်ႊဝၼ်းတီႈ 11 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ ၽိုၼ်ၼိုင်ႈ။ လိၵ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လုၵ်ႉတီႈဢီႊမေႊလ်ၶွင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၼႂ်းၸုမ်းတႆး SSPP ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ သူင်ႇထိုင်တီႈဢီႊမေႊလ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် RCSS ၊ ပႃးၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၼႂ်းၶဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈႁဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈဢဝ်လူင်းၼႂ်းၾဵတ်ႊသေ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆ လႆႈလူလႆႈႁၼ်ၵႂႃႇ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ တႃႇတေဢုပ်ႇၵုမ်ၸွမ်း ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပွင်ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈႁႆး ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ၽိူဝ်ႇလူင်းၼႂ်းၾဵတ်ႊယဝ်ႉ ဢမ်ႇတၼ်းပူၼ်ႉႁၢင်ႈဝၼ်း လႆႈႁူႉဝႃႈလိၵ်ႈၽိုၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်ပွမ်ၵူၺ်းၼႆလႄႈ ပဵၼ်တီႈလီသူၼ်ၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။
ပေႃးၼၼ် လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈလႂ်ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႉႁဵတ်း ဢၼ်ပွမ်မၼ်း၊ သမ်ႉမီးယိူင်းဢၢၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇလွင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်လႄႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတႃႉလီသူၼ်ၸႂ်ဝႆႉ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းတူၺ်း ၸွမ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉၼႆၸိုင် 1 တေလႆႈႁၼ် SSPP ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၸီႉၸမ်ႈတေႃႇၸုမ်းဝႃႉ UWSA လႄႈၸုမ်းၶၢင် KIA ၊ ၶဝ်သွင်ၸုမ်းၼၼ်ႉ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၶွင်ၸုမ်း FPNCC ၶဝ်၊ ၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ၶဝ် 7 ၸုမ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၶဝ်သွင်ၸုမ်းၼႆႉ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁင်းၵူၺ်းၶဝ်သေယဝ်ႉ ဢမ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင်ၼႂ်းၸုမ်း FPNCC ၶဝ် ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈမီးပႃး။
ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႉတင်းၶၢင် ႁဵတ်းဝူဝ်းလွတ်ႈဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသေလႄႈ ယူႇတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈ တိူဝ်းတႃႇလွင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈမၼ်းသေ တေဢုပ်ႇၸွမ်း PC ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပွင်ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ လႆႈႁၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။
တီႈၼႆႈပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းတူၺ်းၸိုင် တႃႇတေႁူပ်ႉထူပ်းၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပွင်ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈ SSPP ဢမ်ႇတၢပ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸီႉၸမ်ႈတေႃႇဝႃႉတင်းၶၢင်သေၵေႃႈ ႁဵတ်းၵႂႃႇလႆႈႁင်းၵူၺ်းမၼ်းယူႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဝႃႉတင်းမိူင်းလႃးၵေႃႈ ဢဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႂ်းၼႃႈတီႈသေယဝ်ႉ ႁူပ်ႉၵၼ်တင်း PC တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ၊ ၶုၼ်းမိင်၊ မိူင်းလႃးၸိူဝ်းၼႆႉ မီးယူႇဢမ်ႇယွမ်း 2-3 ပွၵ်ႈ။ မိူၼ်တင်းၸုမ်း KIO ၵေႃႈ ႁူပ်ႉၵၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ်ၵူၺ်း၊ ၸင်ႇဝႃႈလွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းတင်း PC ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်လၢၵ်ႇလၢႆး ပိူဝ်ႈတႃႇၼႂ်းၸုမ်း FPNCC ။
ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃးတူၺ်းၸွမ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶွင်ၸုမ်း FPNCC ဢၼ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇၸွမ်းပၢင်ၵုမ်ၶဝ် ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ၼၼ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ႁႅင်းဢီးမိူင်းၶႄႇလူင်သေယဝ်ႉ တႃႇတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉသေတႃႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးလွႆးလွႆးယူႇ၊ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတူၺ်းႁၼ်ၼၼ်ႉ ယူႇလႄႈ ၵွမ်ႉၵႃႈ SSPP ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်း PC ၼႆႉၵူၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၼ်ႁႃလူင် တႃႇၼႂ်းၸုမ်း FPNCC ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉသေတႃႉၵေႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွင်ၸုမ်း SSPP ၼႆႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈထတ်းႁၼ်လႆႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ပေႃးၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉမႃး မၼ်းတႄႇတီႈလႂ်မႃးၶႃႈလႃႇ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 20 ဝၼ်း၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းလႄႈတင်း ၸုမ်းၸၢဝ်းမၼ်း ၵႂႃႇမိူဝ်းၸႂ်းယဵမ်ႈတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ဝၢၼ်ႈႁႆးၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ တီႈၼၼ်ႈသမ်ႉမီးၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇတီႈ Peace Commission ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊပွင်ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းမၼ်း ဢူးတဵင်းၸေႃႇ၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်း ၶိၼ်ႇၸေႃႇဢူး ၾၢၵ်ႇယိုၼ်ႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ SSPP ၸဵဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇမႃး၊ ၶႅၼ်းတေႃႈတေႃႉသူင်ႇပၼ်သေၵမ်းၼႆ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉဢမ်ႇပေႃးႁိုင် ယူႇတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းလိၵ်ႈဢွၵ်ႇထိုင် တီႈဢူးတဵင်းၸေႃႇၶဝ်ဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈမီးၵၢင်ၸႂ်ႁပ်ႉႁွင်းယူႇ၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉယူႇ၊ ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၼႆႉၸၢင်ႈတေပဵၼ်မႃးယူႇၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈဢွၵ်ႇ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသေ ပိူၼ်ႈပေႃးႁူႉၸွမ်းၵၼ်ယူႇယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉၶိုၼ်းတေလႆႈၸီႉၸမ်ႈထိုင်တီႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ်မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၶၢင် လႄႈဝႃႉသေ ၸင်ႇတေဢွၵ်ႇမႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇမၼ်း။
ပိူဝ်ႈတႃႇတေပဵၼ်မႃးလွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း PC ၼၼ်ႉ လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း လႆႈၶေႃႈဝၢင်းတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သေယဝ်ႉ ၸင်ႇၶဝ်ႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတင်းၸုမ်းဝၢၼ်ႈႁႆး။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၼိုင်ႈၵေႃႉ၊ ယူႇတီႈလႆႈႁပ်ႉဝႆႉတၼ်းႁဵင်း ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈၶွင်ၸုမ်း CSSU ယူႇလႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈဝၢၼ်ႈႁႆး တေႁူပ်ႉထူပ်းတင်း PC ၼၼ်ႉ ၸွင်ႇၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ CSSU လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း လႆႈႁူႉပႃးယူႇၶႃႈႁႃႉ။ သင်ဝႃႈၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ CSSU ဢမ်ႇလႆႈႁူႉပႃးသေ တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၶႃႈလူး ၽႂ်သမ်ႉလႆႈႁူႉပႃး။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉ SSPP ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းၶွင် CSSU ၸုမ်းၼိုင်ႈၵူၺ်းလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်၊ ဢိၵ်ႇပႃးတင်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC တင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ ၸွင်ႇၽႂ်သမ်ႉလႆႈႁူႉၸွမ်း။ ပေႃးတင်းဝႃႈဢမ်ႇလႆႈ ႁူႉၸွမ်းၸိူင်ႉၼႆသေယဝ်ႉ မီးၵူၼ်းသၢတ်ႈသႄႈ ႁဵတ်းၵႅၼ်မႃးၸိမ်ၵႄႈမၼ်းသေယဝ်ႉ တွၵ်ႇႁႂ်ႈႁဝ်း ၸတ်ႉၵၼ်ၵူၺ်းၼႆၸိုင် ယူႇတီႈၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ CSSU ၼႆႉ မီးမႃးပုၼ်ႈၽွၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇတူၵ်ႇထၢမ်တီႈ SSPP ယွၼ်ႉသင် ပဵၼ်ႁိုဝ်လႆႈဢွၵ်ႇမႃးၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ၼႆႉ တိုၼ်းတေလႆႈမီးပၢင်ၵုမ်ၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇလူင်းထတ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း သပ်းသေးၵၼ်ႁႂ်ႈပေႃးၸႅင်ႈလႅင်း၊ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ်တႄႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၼႂ်း ၵႄႈၼႂ်းၵၢင်မၼ်းသေၸုမ်းၸုမ်း သၢတ်ႈသႄႈႁဵတ်းၵႅၼ်ၸိမ်သေယဝ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႂ်းၵႄႈ CSSU တႅၵ်ႇငၢၵ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉၸိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းမိူဝ်းၼႃႈ တေႁၢမ်ႉယၢပ်ႇၵႂႃႇ။ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ငမ်းငဝ်းၵၼ်သေယဝ်ႉ တေဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ႁဝ်း ၶိုပ်ႈၼႃႈလႆႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ယူႇတီႈၶၢဝ်းယၢမ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ပိူဝ်ႈတႃႇတေပဵၼ်မႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵူႈၸုမ်းၸုမ်း တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA ၼၼ်ႉတႄႉ ယူႇတီႈ PC ဢမ်ႇၵႃး ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်း တိုၼ်းမီးၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် FPNCC တေဢမ်ႇပဵၼ်မုၵ်ႉပဵၼ်ၵေႃ ပဵၼ်ၵွၼ်ႈပဵၼ်မမ်ႈသေ ႁူမ်ႈၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းတေႃႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈတေမီးလၢႆးဢၼ်ၸႅၵ်ႇထႅၵ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵမ်းၸုမ်းၸုမ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။
ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၼႂ်းၸုမ်းၸၢဝ်းတႆးၼင်ႇၵၼ် မိူၼ်ၸိူင်ႉပွတ်းႁွင်ႇလႄႈပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်လႄႈ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တေၸၢင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၶိုင်သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ပိူဝ်ႈတႃႇၼႃႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ပေႃးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉတေမီးၸုမ်းၸၢဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇႁၼ်လီ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈၶဝ် ၸုမ်းတႆးလူင်ၼႆႉ 3-4-5 ၸုမ်း မႃးၶွတ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ်သေၶိုင်သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ၵႂႃႇ၊ ယူဝ်တေပဵၼ်ႁႅင်းမႃးတေႃႇသူႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈၶတ်းၶၢၼ်ႉ (သၢၼ်ၶတ်း) ပိူဝ်ႈတႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ ၶဝ်ႁိုဝ်ၼႆ ၵူၼ်းဝူၼ်ႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈမီးမႃးလႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းတႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၼင်ႇႁၢင်ႈပေႃးၶႂ်ႈပဵၼ်ၶဵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးယူႇဝႆႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇမေႃထတ်းသၢင်၊ ဢမ်ႇမေႃလူင်ႉလႅင်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ် ၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၸိုင် တၵ်းၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈမေႃတႅၵ်ႇယၢႆႈ မေႃႁၼ်ၽိတ်းၵၼ်ယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈထတ်းႁၼ်ၼင်ႇၼႆသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆႈ။ မႂ်ႇသုင်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉၶိင်းၵူၼ်းၶႃႈ။
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း (13/04/2018)


text:
လွင်ႈIT
ႁူႉၸၵ်းၾွၼ်ႉတႆး
Tai Fonts
ပေႃးလၢတ်ႈထိုင်လွင်ႈၾွၼ်ႉတႆးၼႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈၵူႈၵေႃႉတေႁူႉၸၵ်းယၢမ်ႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ လိူၼ်တႆး လႆႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ႁူဝ်ယွႆႈလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၾွၼ်ႉတႆး လႄႈလွင်ႈပဵၼ်မႃးၾွၼ်ႉတႆးႁဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႆႈၼၼ်ႉသေ ၊ တေမႃးသပ်းလႅင်းၼႄတီႈပိူင်ႈၵၼ်၊ လႄႈတီႈပဵၼ်မႃး၊ ဢိၵ်ႇတင်းတီႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၾွၼ်ႉတႆးႁဝ်းၼႆႉမီးယူႇ(3) ပိူင်
- တႅမ်ႈၸွမ်း Code တူဝ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ၊ လႄႈၸႂ်ႉလွၵ်းမိုဝ်းဢင်းၵိတ်ႉသေတႅမ်ႈ။
- တႅမ်ႈၸွမ်း Code ZawGyi လႄႈ ၸႂ်ႉလွၵ်းမိုဝ်းၵျေႃႇၵျီႇသေတႅမ်ႈ ။
- တႅမ်ႈၸွမ်း Code တူဝ်လိၵ်ႈတႆး(Unicode) လႄႈၸႂ်ႉလွၵ်းမိုဝ်းတႆးသေတႅမ်ႈ။
တႅမ်ႈၸွမ်း Code တူဝ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ၊ လႄႈၸႂ်ႉလွၵ်းမိုဝ်းဢင်းၵိတ်ႉသေတႅမ်ႈ။
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႃႇတေတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးၼၼ်ႉဢမ်ႇမီးလွၵ်းမိုဝ်းတႆး ဢမ်ႇမီးၾွၼ်ႉတႆးႁင်းၶေႃ ၵွမ်ႉၵူၺ်းလႆႈပိုင်ႈဢိင်ဢဝ် Code ဢင်းၵိတ်ႉသေတႅမ်ႈၸွမ်းၵႂႃႇၵူၺ်း၊ ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆသေၵေႃႈယႃႇ တႃႇႁႂ်ႈပေႃးပွင်ႇလႆႈပဵၼ်တူဝ်လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းမႃးၼၼ်ႉ ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇတႆးႁဝ်းၶဝ်လႆႈ ၶတ်းၸႂ်ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ႁႂ်ႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၾွၼ်ႉတႆးဢၼ်ၸႂ်ႉၸွမ်းလွၵ်းမိုဝ်းလႄႈ Code ဢင်းၵိတ်ႉသေတႅမ်ႈဝႆႉသမ်ႉ-
- Font A_Laikhun ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 29 Jun 1998 ။
- Font BShanBB ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09 Dec 1999 ။
- Font Tai ၸဝ်ႈၶူးၼၼ်ႇတေႃးၽႃႇသ (ၸဝ်ႈမႁႃႇၼု) ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20 June 2001 at 10:20 AM ။
- Font Kawsai ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 6 June 2001 at 2:15 AM ။
- Font Aying ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 2 june 2009 at 1:27 PM ။
- Font SllS ၸၢႆးလၢဝ်လႅင်းသိူဝ် ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 30 December 2009 at 4:47 AM ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ လႄႈၾွၼ်ႉတႆးဢၼ်တႅမ်ႈၸွမ်း Code ဢင်းၵိတ်ႉၼႆႉဢၼ်ဢမ်ႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁၼ်ၺႃးမီးထႅင်ႈလၢႆဢၼ်ယူႇၼင်ႇၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
မၢႆတွင်း* ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈၼႂ်းၽွၼ်ႉတႆး ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸွမ်းလွၵ်းမိုဝ်းလႄႈ Code ဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉမီးၵႃႈၼႆႉၵူၺ်း၊ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်လၢတ်ႈၼႄမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁိုင်သုတ်းၵေႃႈပီ 1998 ၵူၺ်း ၊ တီႈတႄႉမၼ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ1906 လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ ပႅတ်ႇၶမ်ႈ ၸဝ်ႈၶူးမေႃတႆး ၸဝ်ႈဢမၢတ်ႈလူင်မိူင်းၼွင် လႆႈၵႂႃႇဢဝ်ၸၢၵ်ႈဢိတ်ႇလိၵ်ႈ တီႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ(မၢၼ်းတလေး) သေမႃးတင်ႈဝႆႉတီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉပူၼ်ႉမႃး 111 ပီယဝ်ႉ၊ လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၵေႃႈၸၢင်ႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈၼႂ်းၸၢၵ်းဢိတ်ႇလိၵ်ႈယူႇ၊ ၶႂ်ႈဝႃႈၵေႃႈၾွၼ်ႉတႃႇတေတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈတႆးၼၼ်ႉၵေႃႈမီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ (လိၵ်ႈတႆးတူဝ်မူၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈလႆႈဝႃႈတေႇမၵ်းမၼ်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈဝႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
- တႅမ်ႈၸွမ်း Code ZawGyi လႄႈ ၸႂ်ႉလွၵ်းမိုဝ်းၵျေႃႇၵျီႇသေတႅမ်ႈ။
ၾွၼ်ႉ ZawGyi ၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 2005 ယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉတႃႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႆႈၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇယၢၼ်းၶၢၼ်ၸႂ်ဝႆႉယူႇ ၵွပ်ႈၼၼ်သေ ၸင်ႇမီးၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇမၢၼ်ႈၶဝ်ဝူၼ်ႉသၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး လႄႈၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈတႃႇပိုၼ်ၽေႈဝႃႈ Zawgyi.net ၼႆယူႇယဝ်ႉ၊ Code Font Zawgyi ၼႆႉမၢင်တူဝ်တေမိူၼ်ၵၼ်တင်း Code Unicode ၽွင်ႈလႄႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်သင်ၶိူင်ႈၾူၼ်း/ၶွမ်းလုၵ်ႈလႂ်ဢမ်ႇမီးၽွၼ်ႉ Zawgyi ဝႆႉၸိုင် တေႁၼ်လႆႈတူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ်ၵူၺ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၾွၼ်ႉ Zawgyi ၼႆႉ(Version 1.0 ပီ 2005 )(Version 2.0 ပီ 2006 ) (Version 3.0 December 4, 2007 ) လႄႈတေႃႇႁၢၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ်မီးၵၢၼ်မူၼ်ႉမႄး ၵႄႈလိတ်ႈမႃးလႆႈသႅၼ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈမိူၼ်ၵၼ် မိူဝ်ႈယၢမ်ႈတႆးႁဝ်းပႆႇမီးလိၵ်ႈတႃႇတႅမ်ႈလႆႈၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆးၼၼ်ႉလႆႈမီးၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလူင်ႉလႅၼ်ႇတႆးႁဝ်း ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၾွၼ်ႉတႆး ဢၼ်တႅမ်ႈၸွမ်းပိူင် Zawgyi ၼၼ်ႉယူႇ၊ လႆႈတၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်ဝႃႈ Zawgyi Tai ၼႆ၊ ၾွၼ်ႉ Zawgyi Tai ၼႆႉVersion 3.15 လႆႈၶိုင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈ April 1, 2010 (Version 1.0 တႄႉဢမ်ႇလႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၺႃးပီႁဵတ်းမၼ်း) ၽူႈၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၼ်းတႄႉပဵၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်းၶႃႈယဝ်ႉ။
- တႅမ်ႈၸွမ်း Code တူဝ်လိၵ်ႈတႆး(Unicode) လႄႈၸႂ်ႉလွၵ်းမိုဝ်းတႆးသေတႅမ်ႈ။
ႁူႉၸၵ်းUnicode
Unicode ၼႆႉလႆႈသိုပ်ႇၶိုင်ႈသၢင်ႈတေႃႇမႃးတီႈ တူဝ်လိၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ပီ 1889 (Universal Character Set: UCS) ၽူႈၶူင်သၢင်ႈလုမ်းလႃးႁဵတ်းမႃးပဵၼ်ၸုမ်း (Unicode Consortium)သိုပ်ႇၼၼ်ႉသေ တေႃႇပေႃးထိုင်မႃးပီ 1991 ၸင်ႇမီးVersion ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မႃးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈၼင်ႇၼႆ-
လိၵ်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း Unicode မီးယူႇ 279 ၶိူဝ်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉလိၵ်ႈတႆးၵေႃႈပႃးဝႆႉၶိူဝ်းၼိုင်ႈ တေႇၸမီးဝႆႉၼႂ်းသႅၼ်း 3.0 ပီ1999 တေႃႇႁၢၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ် 10.0 ၼႂ်းပီ2017 ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
- ၾွၼ်ႉ Panglong ၸၢႆးၸိုၼ်ႈတီႇတီႇသူင်ႇ လႄႈၸၢႆးၸၢႆး ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇVersion 1.1 ႁဵတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 7 February 2011 ၊ (Version 1.0 တႄႉဢမ်ႇႁႃႁၼ်ၺႃး) ၾွၼ်ႉ Panglong ၼႆႉလႆႈဝႃႈပဵၼ်ၾွၼ်ႉဢၼ် ၸပ်းသူပ်းၸပ်းႁူ ပီႈၼွင်ႉတႆးမႃးဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၵေႃႈဝႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ၊
- ၾွၼ်ႉ Yunghkio ၽူႈၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ Solveware Solution and Yunghkio ။Version 1.0 ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2009
- ၾွၼ်ႉ Ours-Unicode ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ Version 1.0 ႁဵတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 1 ,Jan ,2012 ။
- ၾွၼ်ႉ NamKhone,NK SSmart2,NK SSmart3,NK SSmart4,NK Grand, ၽူႈၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပီႈၸၢႆးလူင် ၊ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2014, 2015, 2016 ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉၾွၼ်ႉၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉယၢမ်းလဵဝ်ပဵၼ်ၾွၼ်ႉဢၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်သုတ်း လႄႈလွင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း NK Grand ၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈ Scripts လႆႈၼႂ်း Adobe ၵူႈဢၼ် ၵူႈသႅၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
- လိူဝ်ၼၼ်ႉၾွၼ်ႉတႆးဢၼ်တႅမ်ႈၸွမ်းပိူင် Unicode ၼၼ်ႉမီးထႅင်ႈၼမ်လၢႆယူႇယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းပီႁဵတ်းမၼ်းလႄႈ ၽူႈၵေႃႉၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၼ်းလီသေ ၸင်ႇဢမ်ႇလႆႈသႂ်ႇပႃးမႃးၶႃႈဢေႃႈ၊ယွၼ်ႉၼၼ်ယွမ်းၼွမ်းယႂ်ႇၼမ်ယူႇၶႃႈ။
¶ ၾွၼ်ႉZawgyi ၼႆႉဢမ်ႇဝႃႈမၢၼ်ႈႁိုဝ်တႆး ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းတိုၵ်ႉမီးၼမ်လၢႆယူႇ၊ တီႈတႄႉမၼ်း ၾွၼ်ႉZawgyi ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၾွၼ်ႉဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းပိူင်လုမ်ႈၾႃႉၼႆသေၵေႃႈယႃႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူဝ်းၸပ်းယိၼ်ံမၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉပႆႇတိုတ်းပႅတ်ႈလႆႈလႃးလႃး၊ သင်ပဵၼ်လႆႈၼႆ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၾွၼ်ႉ Unicode ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႆႉယူႇၶႃႈ၊ တူၺ်းဢဝ်ပိူင်တႅၵ်ႈတီႈလီ မိူၼ်ၼင်ႇၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်းႁဝ်း ၵေႃႉဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾွၼ်ႉ Zawgyi Tai ႁဝ်းၼၼ်ႉ ဝၢႆးမႃးၸဝ်ႈႁဝ်းပၢႆၶိုၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾွၼ်ႉ Ours-Unicode လႄႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾွၼ်ႉဢၼ်တႅမ်ႈၸွမ်းပိူင် Unicode ၼၼ်ႉယူႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်
- ဢိင်ဢဝ်တီႈ ↑ https://www.unicode-table.com
- ဢိင်ဢဝ်တီႈ ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Zawgyi_font
- ဢိင်ဢဝ်တီႈ ↑ https://www.luentai.info


text:
ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ
ဝၼ်းတီႈ 18/09/2017 ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ငိုၼ်းထႆး 1 ဝၢတ်ႇ = 40.82 ပျႃး၊ ငိုၼ်းတေႃႊလိူဝ်ႊ(US) 1 တေႃႊလိူဝ်ႊ = 1349.00 ပျႃး၊ ငိုၼ်းၶႄႇ 1 ယႅၼ်ႉ = 205.78 ပျႃး (ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်း လုမ်ႈၾႃႉ)။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN
ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးႁိၼ်ႇၼရီႊပၼ်ႊထိဝ်ႊ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈမူႇပိူင် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ပွၵ်ႈၵမ်း 72 တီႈမိူင်းဢႃႊမေႊရိၵႃႊ။
ဝၼ်းတီႈ 20/09/2017 ၼႆႉယူႇတီႈၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးႁိၼ်ႇၼရီႊပၼ်ႊထိဝ်ႊ တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် လွင်ႈမူႇ ပိူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN ပွၵ်ႈၵမ်း 72 ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းၼိဝ်ႊယွၵ်ႊ မိူင်းဢမေႊရီႊၵႃႊၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ဢူးႁိၼ်ႇၼရီႊပၼ်ႊထိဝ်ႊ တေသပ်းလႅင်းၼႄၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၶၢဝ်းတၢင်း ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢူးတွင်းထုၼ်း ၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ဢူးၵျေႃႇ တိၼ်ႇ ၵႅမ်ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိၵ်ႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလၢႆလၢႆၵေႃႉ ပႃးၵႂႃႇၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 16/09/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ဢူးၽိဝ်းမိၼ်ႉတဵင်း တင်း ၽွင်းတၢင်လူင် မိူင်းဢမေႊရိၵႃႊ ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းတီႈတႃႈၵုင်ႈ ၸွမ်းသူင်ႇ တီႈဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်တႃႈၵုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ယူႇတီႈၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ပဵၼ်ၵေႃႉႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ မႃးၵမ်ႈၼမ်။
ၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇ ဢိင်မႃးတီႈ Burmese.dvb.no
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
မူႇၸုမ်းလႂ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူႉလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈ
ပၼ်ႁႃလူင်မိူင်းတႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း လႄႈတၢင်ႇလွင်ႈတၢင်းပိူင်ယဝ်ႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်။ လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၸုမ်းၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ရႃၸဝတ်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UNODC) ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈႁၢႆးငၢၼ်းၵႂႃႇဝႃႈ-ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ယႃႈၾိၼ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်သုတ်းတီႈ 1 ပဵၼ်မိူင်းဢပ်ႊၾၵႃႊ ၼိတ်ႊသတၼ်ႊ။ ႁွင်းလူင်းမႃးတီႈ 2 ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ၊ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈသမ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်း ဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ် 96% - ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၵေႃႈလႆႈလၢတ်ႈတီႈ ပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ၸတ်းတီႈႁူမ်းႁႅမ်းၵၢၼ်ႇတေႃႇၵျီး ၽႄးလဵတ်ႉသ် ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/09/2017 လၢတ်ႈဝႃႈ- "ႁဝ်းမႃးႁူပ်ႉ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇသေ ဢၼ်မၼ်းၼၢင်းသူၼ်ၸႂ် လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ႁဝ်းယိၼ်းလီဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်ၸွမ်း တႄႉတႄႉ။ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး တိုၵ်ႉလိူင်ႇၼမ်ယူႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လွၵ်းလၢႆးၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် မၼ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းသွၵ်ႈႁႃၽူႈလၵ်ႉ၊ ၽူႈလၵ်ႉမီးၼႂ်းႁိူၼ်း ႁဝ်းသမ်ႉၵႂႃႇႁႃတၢင်းၼွၵ်ႈႁိူၼ်းၼႆ ႁႃဢမ်ႇၺႃး ၽူႈလၵ်ႉသေပွၵ်ႈ"။
မိူဝ်ႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ် သိုပ်ႇထၢမ်ဝႃႈ- "ၵဵဝ်ႇလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉသေ ၸိူဝ်းလႂ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႈတွပ်ႇဝႃႈ- "ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တေႁူႉလီလိူဝ်သေႁဝ်း"- ၼႆယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်းတၢင်း ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ် ဝူင်ႈၵၢင် RCSS တင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၵမ်း မိူဝ်ႈ 11/09/2017 ၵေႃႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းပႃးလွင်ႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်။
"ယူႇတီႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၼႆၵေႃႈ မၼ်းၼၢင်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈ လွၵ်းတွၼ်ႈၶွင်ၼၢင်းယိင်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးမႃး၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးမႃးၼမ်ၼမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ထုၵ်ႇလီပၼ်တၢင်းႁူႉၼၢင်းယိင်း ႁႂ်ႈၼၢင်းယိင်း ၶဝ်ႈပႃးမႃး။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၼၢင်းယိင်းလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၼႂ်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼမ်ၼမ်" ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးမိူင်း လၢတ်ႈ။
ပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇႁိုင်ၼႆႉ တီႈၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၵေႃႈ မီးၵၢၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းၼမ်၊ ၵႃႈၶၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းမူတ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်သႅၼ်၊ ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇယႂ်ႇၶၢဝ်ႇလူင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။
ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈ မိတ်ႉၵျီးၼႃး ၸႄႈမိူင်းၶၢင် (ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၾၢႆႇတပ်ႉပလိၵ်ႈ) ဢူးထုၼ်းဢူး လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဝႃႈ- ၵႃႈၶၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈၼႆႉ တင်းၼမ်သႅၼ်မၼ်းမီး သၢမ်ႁဵင်ပၢႆ။ ပဵၼ်ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ၊ ယႃႈမႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တင်းပွတ်းဢွၵ်ႇသေမႃး။ လႆႈႁူႉဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈတူင်ႇဝူင်းၶၢင်သၢႆၵွင်းၶႃး (ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ)မႃး။ မီးၵၢၼ်လတ်းၽၢၼ်ႇတၢင်းထိူၼ်ႇ ငိူင်ႉဝႄႈၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ-ၼမ်ႉၶမ်းသေ မုင်ႈၸူးတၢင်းမိူင်းၶၢင်။ ပိူဝ်ႈတႃႇတေတီႉလႆႈ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်းသမ်ႉ ၵွင်းၶႃးၼႆႉယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ မွပ်ႈၼႃႈတီႈပၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ပွတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ-ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10 လိူၼ်သႅမ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊၼႆႉ ၶၢဝ်ႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် TV ၸုမ်းဝႃႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ- ၸုမ်းဝႃႉတီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် 5 ၵေႃႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းဝႃႉတီႉမတ်ႉဢဝ်ပၼ်ႇလဵပ်ႈဝဵင်း၊ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း လူၺ်ႈႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမႃး တူၺ်းၼမ်ၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇပၢင်ပွႆးသေ ၶႃႈႁႅမ်ပႅတ်ႈၼႄၵူၼ်းတင်းၼမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈဝႃႈ ၸုမ်းဝႃႉၵေႃႈသၢၼ်ၶတ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ယူႇ။
ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းဝႃႉ ဢၼ်ယူႇတီႈမိူင်းပွၵ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝႃႉ ႁွင်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်မိူဝ်ႈၵၢင်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵူၼ်းလူင်ဝႃႉၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- "ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ယႃႇပေသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းဝႃႉၶိုၼ်း၊ ပေႃးမီးၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ် တေၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇၼၵ်းၼႃ"-ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇၵၼ်လႆႈ၊ ပေႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ တၵ်းလႆႈဢုပ်ႇပႃးလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း။ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးဢမ်ႇႁၢႆၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈပၵ်းတႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ပႃး ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်း ၵေႃႈယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ။
"ပေႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လႆႈၶိုင်ပွင်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉမႃးၵေႃႈ မၼ်းႁိုင်ၼႅၼ်ႇယဝ်ႉ၊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1974 ၵေႃႈ လႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်းဢမေႊရိၵၢၼ်ႊ သေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉမႃး၊ ယိုင်ႈၽဵဝ်ႈယိုင်ႈၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ မၼ်းၼႄဝႃႈ လၢႆးၽဵဝ်ႈမၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉၽဵဝ်ႈ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ဝႆႉ။ ပေႃးၸူးၸႂ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈသမ်ႉ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ်မႁႃႇမိတ်ႈ (ဢူၺ်းလီ)ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် တႃႇတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၼႆႉမၼ်းယၢပ်ႇ"- ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် လၢတ်ႈ။
မၼ်းၸဝ်ႈထတ်းသၢင်ဝႃႈ- "ပေႃးဝႃႈတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆ ၾၢႆႇၼိုင်ႈႁဝ်းသမ်ႉၽဵဝ်ႈ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉပၼ်ႁႅင်းၸုမ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆ မၼ်းႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ။ ဢၼ်လီႁဵတ်းၼႆႉ- 1.ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈသေ သၢၼ်ၶတ်းၶဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇႁွင်ႉမႃးၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇတီႉၺွပ်းၶဝ်။ 2.ႁွင်ႉမႃးသေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ႁဝ်းတေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းဢုပ်ႇ လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆၵေႃႈ တေလႆႈဢုပ်ႇပႃးၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လွင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းယူႇၾၢႆႇမၼ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေယူႇၾၢႆႇမၼ်းၼႆႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈပၼ် (ဢၶႂၢင်ႉဢယေး) သုၼ်ႇလႆႈၶဝ်ဢီႈသင်။ ပေႃးသူၸဝ်ႈတေမႃးယူႇၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈၼႆ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်သူၸဝ်ႈပႆႇလႆႈၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈ။ လွၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈ ၸဵမ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇၵၼ်လႆႈ။ ဢၼ်ဢမ်ႇၽၢတ်ႇၵၼ်လႆႈ ႁဝ်းတေႁဵတ်းၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၼႆ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇဢွင်ႇလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈမီးၸိုဝ်ႈမီးသဵင်ယူႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၶဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇယူႇၾၢႆႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈမီးၼမ်။ ၸုမ်းၸိူဝ်းၵႃႉၶၢႆႁင်းၵူၺ်းၵေႃႈမီး။ ပေႃးဝႃႈၵႂႃႇၽဵဝ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းတေမီးၽွၼ်းလီၼိုင်ႈၵႅပ်ႉၵမ်းယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉမၼ်းဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႉၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵေႃႉမႂ်ႇတေမီးမႃးထႅင်ႈ၊ မိူၼ်ၵၼ်တင်းတေႃမၼ်း၊ ၵႃႈၸူဝ်ႈဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇၽဵဝ်ႈလႆႈ တေႃမၼ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းတေႁုၼ်ႈၶိုၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ- ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸီႉၸမ်ႈထတ်းသၢင် ႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
တီႈပၢင်တေႇသၼႃႇႁေႃးထမ်း တိုၵ်းတေႃးယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလၢႆလၢႆၸႄႈမိူင်း ၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 ပီမႃးၼႆႉ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်မ ဝ တ်ႉၾႃႉဝိႁၢရ်ဝဵင်းဢိၼ်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉသူး (ရၢင်းဝလ်း) ၸဝ်ႈသုၸၼ်ႇတီႇ (ၼၢင်းၸုမ်ႈၸႂ်မိူင်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းသီႇပေႃႉ ၸဝ်ႈၵျႃႇသႅင်) ၵေႃႈသင်ႇသွၼ်ပွၼ်ႈထမ်းဝႃႈ-“ၾၢၵ်ႇထိုင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်း ႁႂ်ႈမေႃႁၵ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ မေႃႁၵ်ႉၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း၊ မေႃႁၵ်ႉလုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး၊ မေႃႁၵ်ႉပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ မေႃႁၵ်ႉၼႃႈဝၢၼ်ႈတႃသူၼ် ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇပွၵ်ႉယွမ်ႇ။ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းၸွႆႈ ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းသေတႃႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈမေႃဝႄႈပႅတ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။ ပေႃးဝႄႈပႅတ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်လႆႈၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၸွႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းယဝ်ႉ။ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ မႃးယႃႉၶိူဝ်းႁဝ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းလူႉလႅဝ်”-ဝႃႈၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇ ယၢၼ်ၵႆၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆသေ လၢႆလၢႆပီမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ၶွၼ်ႈႁႅင်းတူဝ် ႁႅင်းၸႂ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်။ မိူၼ်ၼင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ပႆၶိုၼ်ႈလွႆလူင်ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶႅင်ႇပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်၊ ၸတ်းပၢင်ပၼ်တၢင်းႁူႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 26 ပဵၼ်ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း (International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking 26 June) ။ ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ (UNGA) တႄႇႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 26 လိူၼ်ၵျူၼ်ႊ 1988 ။ ပေႃးၶွပ်ႈထိုင်မႃးၼႂ်းဝၼ်းၼႆႉၵူႈပီပီ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လၢႆလၢႆၸုမ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈၸတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁူႉၸွမ်း၊ လွင်ႈဝႃႈမူႇၸုမ်းမီးလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်၊ တီႉၺွပ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်ၵမ်။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ် 2-3 ဝၼ်း ၾႆးၾႃႉၶၢတ်ႇလႄႈ ၸဝ်ႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈငၢၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ
ၾူၼ်တူၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉဢမ်ႇထၢတ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉႁွင်ႈၼမ်ႉၵေးလၢႆလၢႆမႄႈ ၼွင်းလူၼ်ႉၾင်ႇၾႆးၾႃႉၶၢတ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူင်းၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈမုၼ်းၶဝ်ႈပွင်း ၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇလၢႆလၢႆဝဵင်း ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ ။
တင်ႈဢဝ်ဝၼ်းထိ 15 မႃးၾူၼ်တူၵ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းပွတ်းဢွၵ်ႇ လၢႆလၢႆၸေႈဝဵင်း မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းတူၼ် မိူင်းပၼ်ႇ လၢင်းၶိူဝ်း မိူင်းၼၢႆး ၼမ်ႉၸၢင် ၶူဝ်လမ် တူၼ်ႈတီး ၊ လၢႆးၶႃႈ၊ မိူင်းၵိုင်၊ ၵေးသီး၊ မိူင်းသူႈ၊ၵုၼ်ႁဵင် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၼမ်ႉၵေးၼမ်ႉႁွင်ႈလူၼ်ႉၾင်ႇ။
ၼမ်ႉလူၼ်ႉၾင်ႇ ၼွင်းထူမ်ႈယႂ်ႇလူင်တႄႉမိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉတဵင်း ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၼမ်ႉႁွင်ႈၵႅဝ်ႈမိူင်းၼၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တၢင်ႇဝဵင်းတႄႉပဵၼ်ၼမ်ႉပႃႇၼမ်ႉလွႆ ၼွင်းထူမ်ႈ တီႈတႅမ်ႇတီႈယၢၼ်းလၢႆလၢႆတီႈ ။
“ပေႃးၾႆးမွတ်ႇ ၸႂ်ႉၸၢၵ်ႈၾႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၶဝ်ႈမုၼ်းၼႆႉ သမ်ႉလူဝ်ႇၵႂႃႇ သူင်ႇ ပိူၼ်ႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈသင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈလူး။ ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းတႄႉ ပေႃးၾႆးမွတ်ႇၶိုင်ႈဝၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉႁိုဝ်ႉ၊ ၾႆးမွတ်ႇ ၵၢင်ၶမ်ႈႁိုဝ်ႉၼႆတႄႉ သဵင်ႈယူႇ 5000 တေႃႇထိုင် 10000 ပျႃး၊ ပေႃးၾႆးမွတ်ႇ ဝၼ်းၵူပ်းၶိုၼ်းတႄႉ ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇပျႃးဢေႃႈ။ ”- ၼၢင်းဝၼ်း ၸဝ်ႈၶဝ်ႈမုၼ်း ၵူၼ်းတူၼ်ႈတီးလၢတ်ႈ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်း ၾႆးၾႃႉၵေႃႈၶၢတ်ႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ။ ပိူင်လူင်ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ၸႂ်ႉႁႅင်းၾႆးၾႃႉမိူၼ်ၼင်ႇ ဢိတ်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ ဢိတ်ႇလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵတ်းၶဝ်ႈမုၼ်း၊ ၶဝ်ႈသွႆး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼၢင်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်းလၢင်းၶိူဝ်းၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ်2-3 ဝၼ်း သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ် လုၵ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈမႃးဝဵင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉဢုင်တိုၵ်ႉလု ႁႅင်း။ ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၵၢၼ်သူၼ်ၵၢၼ်ၼႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း၊ လႆႈလိုဝ်ႈဝႆႉ။ ၶၢဝ်းၼႆႉ မိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းပၢတ်ႇငႃး။ ပီၼႆႉၾူၼ်ၼမ်လႄႈ ငႃးဢမ်ႇပေႃးလႆႈၼမ်။ ၸဝ်ႈငႃးဢမ်ႇပေႃးပဵၼ်ၵၢၼ်။ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်တႃႇပီတေမႃး ၼမ်ႉမၼ်းတေၵႃႈယႂ်ႇ ။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ပေႃးၾႆးမွတ်ႇၵေႃႈ လိုဝ်ႈၵၢၼ်ဝႆႉသေ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်သေယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။- ဝႃႈၼႆ။
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၾူၼ်လူမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတႄႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းထိ 15 လိူၼ် သႅပ်ႉထႅမ်ႊ ပိူဝ်ႊၼႆႉ မႃး လူမ်းလႅင်ႉ Doksuri ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း (South China Sea) ၼႂ်းၵႄႈၵုၼ်ဢိၼ်ႊတူဝ်ႊၼီႊသျႃးလႄႈ မိူင်းဝီႊ ယႅတ်ႉၼမ်ႊ ၼၼ်ႉ ၽတ်ႉပဝ်ႇလတ်းၶဝ်ႈ ဝီႊယႅတ်ႉ ၼမ်ႊ၊ ထႆး၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ် ၾူၼ်တူၵ်းထတ်းၵၼ်သွင် သၢမ်ဝၼ်း။ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 18 ၼႆႉပေႃးႁႅင်းလူမ်း လႅင်ႉဢမ်ႇလူတ်းလူင်းၸိုင် ၾူၼ်ၸၢင်ႈတူၵ်းထိုင် ဝၼ်းထိ 19 လႄႈ20 လူးၵွၼ်ႇဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၽူၼ်တူၵ်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉသျွတ်ႉလႄႈ ၾႆးမႆႈလၢႆတီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး
ၾႆးၾႃႉသျွတ်ႉလႄႈ ၾႆးမႆႈလၢႆတီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၊ မိူင်းလႃး ၊ ၼမ်ႉၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူႉသုမ်းၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်းလႄႈ ၵူၼ်းလႆႈႁပ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း ။
ဝၼ်းတီႈ 17 /09/2017 ႁူင်းႁႅမ်း ဢေႇၵရိတ်ႉပၢၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၶႂၢၵ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းႁိူၼ်းတိူၵ်ႈမႂ်ႇ သမ်ႉဢဝ်ၾႆးၾႃႉသျွတ်ႉမႆႈႁူဝ်ၶိူင်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၶႄၾႆးပလိၵ်ႈ ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်မႃးၸွႆႈၵၼ်ႁူတ်းၾႆးၸင်ႇမွတ်ႇၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ဝၼ်းတီႈ 14/09/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၾႆးၾႃႉသျွတ်ႉသေ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းလူင် ဝၢၼ်ႈ ၵုင်းသႃႇ ၼႂ်းၵႄႈႁူၺ်ႈဢေႃႈလႄႈ ၼႃးၵွင်းမူး ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ။
လုင်းလႅင် ႁူဝ်ပဝ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် မိူင်းတူၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ “ လွင်ႈၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလၢႆ ၸိူဝ်း မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈႁဵတ်းၸႂ်ႉဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းလႄႈ မိူဝ်ႈၽွင်းႁဝ်းၸႂ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဝႆႉသတိ ၼမ်ၼမ်သေၵမ်း ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈပိုၼ်ႉတီႈဢၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ႈ ၸွႆႈထႅမ်လႆႈငၢႆႈတႄႉ တေ ၸၢင်ႈလၢမ်းသေ တေၸၢင်ႈမီးလွင်ႈလူႉသုမ်းထိုင်သၢႆၸႂ်လႆႈ ” ဝႃႈၼႆ ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13/09/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မၢႆဢၢႆႈမိုဝ်ႉလႄႈ လူၺ်ဢၢမ်လွႆႉ ဝၢၼ်ႈၽႃးပႅၼ်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းဝီး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉတႄႉတႆႈတဵၼ်းသေ လၢမ်းမႆႈပႃးႁိူၼ်း မႆႈပႃးၵူၼ်း 3 ၵေႃႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉၼွၼ်းလပ်းယၢမ်းလဵဝ်လႆႈ သူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ တီႈႁူင်းယႃဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ယူႇတီႈၸုမ်း ပၼ်ႇလႅင် MMBG ၼမ်ႉၶမ်းသေ ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၽိူဝ်ႇၵုမ်ႇမိုင်ႉထဵင်ၵၼ် ႁႃယွင်မႃးသႂ်ႇၶဝ်ႈ တႃႉႁဝ်းႁႃၶဝ်ႈမႃးသႂ်ႇယွင်
ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉမီးၼင်ႇၵၼ်သေတႃႉ ၵမ်ႈၼမ်လၢၵ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်ၽွၼ်းၸႃႉ လူၺ်ႈၼမ်းသဵင်လႄႈထွႆႈၵႂၢမ်း (ၶေႃႈၵႂၢမ်း) ႁူမ်ႈတင်းႁဵတ်ႇၽူလ်တူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵၢၼ်တူၵ်ႇလၢတ်ႈၶိူဝ်း လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၾိင်ႈငႄႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်သိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၼမ်းသဵင်ဝၢၼ်ႁူ ထွႆႈၵႂၢမ်းဢွၼ်ႇၼွမ်း ႁဵတ်ႈၽူလ် ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၼႆတႄႉ တေပဵၼ်ၽွၼ်းလီယူႇ။ ပေႃးၼမ်းသဵင်ၶႅင် ထွႆႈၵႂၢမ်းႁၢဝ်ႈ ႁဵတ်ႇၽူလ်သမ်ႇမႅၼ် ပႅၼ်ႁူမ်ႇၵုမ်းၼိူဝ် ၾၢႆႇပိူၼ်ႈ လူလၢႆသၢင်းမဝ်ဢဝ်ပေႉယူႇၾၢႆႇၸဝ်ႈၵဝ် သေထၢင်ႇလဵၵ်ႉပိူၼ်ႈဢမ်ႇႁူႉသင်ၼႆတႄႉ လိူဝ်သေဢမ်ႇပဵၼ် ၽွၼ်းလီ ယင်းၸၢင်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းၸႃႉလႄႈ တေတႅၵ်ႈယႅၵ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၵူၺ်း။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးလၢတ်ႈထိုင်ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၼႆၵေႃႈ ၽွၼ်းၸႃႉမၼ်းဢၼ်တေၵိူတ်ႇၶိုၼ်ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်သႄႉၼႄးၵၼ် တႅမ်ႈၽိတ်းတႅမ်ႈထုၵ်ႇ (ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ တၵ်းတေလႆႈတႅမ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် တႅမ်ႈၸိူင်ႉၼႆ) ၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁဵတ်ႇဢၼ် တေပဵၼ်ၽွၼ်းၸႃႉယဝ်ႉ။ (တူၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပရၵူႇၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊထမ်းမသႃမိ ၶမ်းမၢႆ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ - ႁဝ်းတႄႉ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃးၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းမေႃဢၢၼ်ႇယူႇ) - ဝႃႈၼႆ။
ထွႆႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈလေႃးမၢၼ်ႈ လေႃးထႆး ဢမ်ႇၼၼ် ပွတ်းဢွၵ်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပိူင်ႈၵၼ်တင်း ထွႆႈၵႂၢမ်းလႄႈသဵင်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေဢဝ်သင်တႅၵ်ႈထတ်းပဵၼ်ပိူင်မၼ်းဝႃႈ ထွႆႈၵႂၢမ်းၶေႃႈလႂ်ပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆး ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵႂၢမ်းတႆး မိူဝ်ႈတႆးယင်းပႆႇမီးမိူင်းႁင်းၶေႃ ဢမ်ႇမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈပွင်ဝၢၼ်ႈပွင်မိူင်း ဢမ်ႇမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ ပွင်ၵူတ်းမၢႆ(မၢႆမီႈ) ဢမ်ႇမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈပွင်ပၢႆးပၺ်ၺႃ ဢွၵ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈႁင်းၵူၺ်း။ ထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ “ၵိၼ်ၶဝ်ႈ” ၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း (ထႆး လၢဝ်း ဢႃးႁူမ် တႆးၼိူဝ် တႆးတႂ်ႈ တႆးလိုဝ်ႉ တႆးလႅမ်း တႆးၶမ်းတီး ၵေႃႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၵူၺ်းၵူၺ်း။
တေဝႃႈၽႂ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၶွင် ၽႂ်ဢဝ်ၵႂၢမ်းၽႂ်မႃးၸႂ်ႉ (ပေႃးဝႃႈၽႂ်ဢမ်ႇဢဝ်ၶွင်ၽႂ်မႃးၼႆ ႁဵတ်းသင်သမ်ႉမိူၼ်ၵၼ် - ႁဵတ်းသင်တႆးတင်းမၢၼ်ႈ ယူႇမိူင်းလဵဝ်ၵၼ် သမ်ႉဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်)။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇဝႃႈၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ် ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးထွႆႈၵႂၢမ်းမႂ်ႇမႂ်ႇၵူၺ်း ထွႆႈၵႂၢမ်းၵူတ်းမၢႆ(မၢႆမီႈ) ၵေႃႈယင်းလႆႈယုၵ်ႉမုၼ်းၸွမ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆး ၸဵမ်ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် လွင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈသၢင်ႈ ပၢႆပႃးၼမ်ႉၼမ်းတၢင်းယၢမ်ႈ ဢၼ်မိူၼ်ၵၼ် ဢၼ်ငၢႆးၵၼ် မီးၶိူဝ်းသင်လၢႆလၢႆ တေဢဝ်တီႈလႂ်တွၼ်ႈလႂ်တႅၵ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ပဵၼ်တႆးဢမ်ႇပဵၼ်တႆး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၵေႃႈယုၵ်ႉမုၼ်းၸွမ်းၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းမႃး။ ၶူဝ်းတႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၵူႈပွၵ်ႈ ၼုင်ႈဝႆၶူဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၾၢင်ႁၢင်ႈပဵၼ်ႁိုဝ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဝႅပ်ႇႁၢင်ႈမၼ်းသမ်ႉပဵၼ်ႁိုဝ် တေၸီႉၼႄးဝႃႈ ၶူဝ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶူဝ်းတႆးၼႄႇ ၊ ဢမ်ႇၼၼ် တေၼႄးဝႃႈၶူဝ်းၼုင်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶူဝ်းတႆးၼႄႇ။
ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆးမၢင်ပႃႇတီႇ ဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ၸွမ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတၵ်းတေဝႃႈ ပႃႇတီႇဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ႁဵတ်းတႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်း။ ပႃႇတီႇဢၼ်ထုၵ်ႇၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ တေဝႃႈမၼ်းလီ ၼႆႉပဵၼ်ထမ်းမၻႃးၼႂ်းလူၵ်ႈ။ တပ်ႉသိုၵ်းတႆးၵေႃႈၼင်ႇၼၼ် ပေႃးပဵၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈတၵ်းတေဝႃႈ ႁဵတ်းတႃႇပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ပေႃးဢမ်ႇမိူၼ်ၸႂ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၵေႃႈ တၵ်းတေဝႃႈ ႁဵတ်းၵိၼ် ႁဵတ်းဢဝ်ၸိုဝ်ႈဢဝ်သဵင်ၼႆၵူၺ်း။
ပေႃးပဵၼ်ၶေႃႈထတ်းသၢင် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵႂၢမ်းပႅင်းၸင်းၵၼ်။ လူၺ်ႈႁဵတ်ႇလႄႈၽူလ်ၸိုင် ထုၵ်ႇလီၸီႉၸႅင်ႈပွင်ႇလႅင်း ထတ်းသၢင် ဝူၼ်ႉမႄးၵၼ်လႆႈယူႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ၵေႃႈတၵ်းထုၵ်ႇလႆႈတုင်းႁပ်ႉလူၺ်ႈႁဵတ်ႇၽူလ်သေ ၵႄႈလိတ်ႈ ၸင်ႇပဵၼ် ၽွၼ်းလီ ၼင်ႇၵၼ်တင်းသွင်ၾၢႆႇ။ ၶေႃႈထတ်းသၢင် ပေႃးဢမ်ႇမေႃၸႂ်ႉလၢႆးထတ်းသၢင်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၶေႃႈၸီႉၼႄး ၵူၺ်း။ ၶေႃႈဝူၼ်ႉမႄးၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇမေႃထွမ်ႇၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၶေႃႈသႄႉၼႄးသေပဵၼ်တၢင်းၸႂ်လမ်လူင်ယဝ်ႉ။
ၵူႈဝၼ်းၼႆႉ ၵွပ်ႈလွင်ႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၾိင်ႈငႄႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၵူဝ်ၵၼ်ၵႂႃႇယဵၼ်းပဵၼ်မၢၼ်ႈ ၵူဝ်ၵၼ်ၵႂႃႇယဵၼ်းပဵၼ်ထႆး၊ မၢၼ်ႈပဵၼ်ၽႂ် ထႆးပဵၼ်ၽႂ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တႅမ်ႈသၢတ်ႈၵၼ် လႃႇၵၼ် သႄႉၵၼ်ၵူၺ်း လီတွင်ႈထၢမ်တူၺ်းတူဝ်ၵဝ်ႇယူႇ လိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ ၽႂ်မေႃသေၽႂ် ၽႂ်ႁူႉလိူဝ်ၽႂ် ၵဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉမႂ်း မႂ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉၵဝ် သမ်ႉတေဝႃႈၽႂ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိူဝ်ၽႂ် တေဢဝ်သင်တႅၵ်ႈ။ ႁဝ်းဢမ်ႇၵႂႃႇဝူၼ်ႉဝႃႈ လၢႆးလႂ် ပိူၼ်ႈတေ သူင်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး လၢႆးလႂ်ပိူၼ်ႈတေသူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး လၢႆးလႂ်ပိူၼ်ႈတေသူင်ၼုင်ႈၶူဝ်းတႆး။ လၢႆးလႂ်ပိူၼ်ႈတေလိူၵ်ႈ ပႃႇတီႇတႆး လၢႆးလႂ်ပိူၼ်ႈတေၵမ်ႉထႅမ်လႄႈၸွႆႈထႅမ်တပ်ႉသိုၵ်းတႆး။
(မိူဝ်ႈပီ 203 ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉၽွင်းမၼ်းၸဝ်ႈၶဝ်ႈႁူင်းယႃ ယူတ်းယႃတူဝ်တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ တေႃႇၼႃႈ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ၸဝ်ႈပိုၼ်ၶမ်းၼၼ်ႉဝႃႈ - တႆးႁဝ်းၼႆႉ ပေႃးႁဝ်း ဢမ်ႇမေႃႁၵ်ႉသႃမႅတ်ႇပႅင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ႁဝ်းၸိုင် ထႅင်ႈ 50-100 ပီ တေၸၢင်ႈယဵၼ်းႁၢႆယူႇ။
ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေယွမ်းယဵၼ်းပဵၼ်ၽႂ်လီၼႆသေ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈၵူၺ်းၶိုၼ်းတွပ်ႇၵႂၢမ်းမၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ - ၽိူဝ်ႇယဵၼ်းပဵၼ်မၢၼ်ႈ တႃႉယဵၼ်းပဵၼ်ထႆး ဢမ်ႇလီ ႁိုဝ်ႈ - ထွႆႈၵႂၢမ်းႁဝ်းၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် ငၢႆးၵၼ်ၼမ် ဢၼ်ၸႂ်ႉၶေႃႈလဵဝ်ၵၼ်ၵေႃႈမီၼမ်ၼမ် သၢႆလိူတ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်း လဵဝ်ၵၼ်) ဝႃႈၼႆ။
ႁဝ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉၶုၵ်းဝူၼ်ႉလႆႈဝႃႈတေႁႃၶဝ်ႈတီႈလႂ်မႃးသႂ်ႇယွင် ၵူၺ်းဝူၼ်ႉယူႇတႃႇသေဝႃႈ တေႁႃယွင်တီႈလႂ်မႃးဝႆႉ သႂ်ၶဝ်ႈၼႆၵူၺ်း။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းတူၵ်ႇတၵ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ်ပေႃႉထုပ်ႉၼႆႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းမီးတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ
ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး (Shan Human Rights Foundation) ဝႃႈ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပွတ်း ႁွင်ႇ 300 ပၢႆ လႆႈတိုၼ်ႇသၢၼ်ႈပၢႆႈသေဢမ်ႇၵႃး၊ ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတီႉမတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တၵ်းတေလႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/09/2017 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး (SHRF) ဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်း ငဝ်းလၢႆး ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ 325 တင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၼမ်ႉပွင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ဢဵၼ်ႁႅင်း 60 ပၢႆၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင်တၢင်းဝၢၼ်ႈလွႆယွႆး ဢိူင်ႇပႃႇၵၢင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ။ ဝၼ်းတီႈ 10/09/2017 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ယိုဝ်းၵွင်ႈလဵၵ်ႉ/ယႂ်ႇ ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆယွႆး ဢိူင်ႇပႃႇၵၢင်း တူၵ်းၸႂ်၊ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 300 ပၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ 100 ပၢႆ ပၢႆႈၵႂႃႇယင်ႉ တီႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပူၵ်ႇ၊ တႃႇ 200 ပၢႆသမ်ႉ မူၵ်းယူႇၸွမ်းသုမ်ႉထဵင်ႁႆႈ ထဵင်ၼႃး ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) လၢတ်ႈဝႃႈ “ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ ပေႃး ဢဝ်ပိူင်မိူင်းဝႃႈၸိုင် မၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ မႃးတူၺ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇမီး ဢေႃးၸႃႇၵုမ်းၵမ်လႆႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈႁဵတ်းၵႂႃႇ ၵႃႈဝႃႈၵႃႈပဵၼ် ၵွပ်ႈၼၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်း တပ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼင်ႇၵၼ်” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇႁူပ်ႉသႂ်ႇ ၸၢႆးသၢင်ႇလႃႉ ဢႃယု 29 ပီ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈလွႆယွႆး ဢိူင်ႇပႃႇၵၢင်း ၽွင်းမၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇသူင်ႇၶဝ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းႁႆႈသေပွၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်း သေ လွၼ်ႈသိူဝ်ႈ မၼ်းၸၢႆးမတ်ႉမိုဝ်းပေလင် ႁွင်ႉဢဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်။ ယူႇထႅင်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင် 10 မိၼိတ်ႉ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ ၵႂႃႇႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈထဵင်သုမ်ႉ/ႁႆႈသေ ၺႃးၸၢႆးသၢင်ႇၵျေႃႇ ဢႃယု 36 ပီ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၼႃးလၢၼ်ႇ ဢိူင်ႇပႃႇၵၢင်း ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈထဵတ်ႈထၢမ် လွင်ႈသိုၵ်းတႆး၊ ထုပ်ႉၼႃႈထုပ်ႉတႃ ၸၢႆးသၢင်ႇၵျေႃႇသေ တီႉမတ်ႉ ႁွင်ႉၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ် ဝႃႈၼႆ။
ထိုင်မႃး ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 4 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ထူပ်းၺႃး ၸၢႆးသၢင်ႇၵွၼ်း ဢႃယု 32 ပီ ပဵၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆယွႆး ဢိူင်ႇပႃႇၵၢင်း ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈၽွင်းမၼ်းၸၢႆးႁေႃႈၵႂၢႆးပွၵ်ႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ႁူပ်ႉၺႃးသိုၵ်း မၢၼ်ႈ သေ ၺႃးတီႉမတ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းထႅင်ႈ။ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၶင်တူဝ်ဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉ ပူၵ်ႇၼိုင်ႈၶိုၼ်း။ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 11/09/2017 လုင်းသူၺ်ႇ ၵႂႃႇၵမ်ႉထႅမ်ယိုၼ်ယၼ်(ထွၵ်ႈထၢမ်ႇ) ၶဝ် 3 ၵေႃႉသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇပွႆႇပၼ်ၶဝ်ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် လၢတ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈလူင်းတူၺ်း/ၵူတ်ႇထတ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ ၵူႈတီႈၵူႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်မီး ဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ပေႃးဢဝ်ပိူင်မၼ်းဝႃႈၸိုင် ၶဝ်ၼႆႉၵႂႃႇလႆႈၵူႈတီႈ၊ ႁဵတ်းလႆႈၵူႈလွင်ႈ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းသေ ႁႂ်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ပၼ်တဵမ်တဵမ် ထူၼ်ႈ ထူၼ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ