text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 795 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 28 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈၼႆႉ 795 ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိတီႈလႂ်လၢႆလၢႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း။
မေႃယႃၶဝ် ဢဝ်တူဝ်ယၢင်ႇၼမ်ႉမုၵ်ႈသႂ် 5,962 ဢၼ် ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်းလႄႈ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 795 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 September 2020 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 17 : 30 မူင်း ၼၼ်ႉသေ သၢႆငၢႆငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 September 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁူမ်ႈ 897 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶိုၼ်းမႄးသပ်းၸႅင်ႈၶိုၼ်းဝႃႈ ၼႂ်းၵူၼ်းပဵၼ် 897 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႆႈသႂ်ႇသၢႆမၢႆသွၼ်ႉၵၼ်ဝႆႉပဵၼ် 2 ၵမ်းလႄႈ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ် မီး 896 ၵေႃႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 896 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 704 ၵေႃႉ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ 46 ၵေႃႉ၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ 29 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 17 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 60 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 11 ၵေႃႉ၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ 8 ၵေႃႉ၊ မိူင်းယၢင်း 2 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၵူၺ်း 3 ၵေႃႉ လႄႈ မိူင်းၶျၢင်း 16 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 29 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး 12,425 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 284 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 3,391 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Mekong News ဢွၵ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 September 2020 ဝႃႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉထီႉ (3,413) လႄႈ (4,299) ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ႁူင်းယႃၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉ ပၢႆးယူႇလီၶိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃးသေ ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းထႅင်ႈ သွင်ပွၵ်ႈသွင်ၵမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇထူပ်းႁၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းယဝ်ႉလႄႈ မေႃယႃၶဝ် ပၼ်ၶႂၢင်ႉလူင်းႁူင်းယႃယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ် 2 ၵေႃႉ တေလႆႈၶိုၼ်းမိူဝ်းၵဵပ်းတူဝ်ယူႇဝႆႉတီႈႁိူၼ်းထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ 30 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 : 30 မူင်း ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း – www.worldometers.info/coronavirus/ ဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (213) မိူင်း (213 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး (33,841,729) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး (1,012,657) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး (25,145,067) ၵေႃႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵွင်ႈသႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇ တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ မိူင်းယၢင်းလႄႈ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 10 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 7 February 2021 (လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12:30 မူင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇၵွင်ႈယၢင် (Rubber bullets) ႁူမ်ႈပႃးတင်း မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢၼ်တႄႉ ယိုဝ်းသႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇလႄႈ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 10 ၵေႃႉသေ လူတ်ႉၶိူင်ႈ ႁူမ်ႈပႃးတင်း လူတ်ႉၵႃးၵေႃႈ မီးလွင်ႈလူႉလႅဝ်တင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ တီႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ ၼၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ DVB ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းမီးယူႇ 200 ပၢႆ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈႁိမ်း လုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉ ဢဝ်မၢၵ်ႇၵွင်ႈယၢင် (Rubber bullets) ႁူမ်ႈပႃးတင်း မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢၼ်တႄႉ ယိုဝ်းသႂ်ႇၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ ဢဝ်ၶွၼ်ႉႁႅမ် ပေႃႉထုပ်ႉ ယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်လႄႈ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵႂႃႇၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵွင်ႈ ယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ယဝ်ႉ မီးတပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ပွင်ၽွၼ်းပၢင် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ (Democratic Karen Benevolent Army – DKBA) ၶီႇၵႃးသၢမ်လမ်း ႁွတ်ႈမႃးတီႈပဵၼ်လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၼၼ်ႉသေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းယူႇၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ၶဝ်လႄႈ သဵင်ၵွင်ႈၸင်ႇၵွႆႈယဵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – 7 DAY tv

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ယွၼ်ႉမိူင်းၶႄႇၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 သေ ပိၵ်ႉဢိုတ်းပႃး ၽၵ်းတူၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၵူႈတီႈတီႈလႄႈ ၸူဝ်ႈၽွင်းမိူင်းၶႄႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၽၵ်းတူၶၢမ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်တေႃႉသူင်ႇ ၵုၼ်ႇၵႂႃႇတီႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး−မိူင်းၶႄႇ ၼၼ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးမွၵ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢမ်သိပ်း (30%) ဝႃႈၼႆ။
မိူင်းၶႄႇၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း ပေႃးတေဢမ်ႇၵႂႃႇၽႄႈလၢမ်းၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉသေ ထိုင်တီႈဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးသူင်ႇၵုၼ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇပႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လႆႈပႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းတီႈဢေႇမၼ်းၼိုင်ႈဝူင်ႈ တႃႇဢဝ်ၵုၼ်ႇၵႂႃႇၶၢႆၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ−မူႇၸေႊ ၵႃးလူင် 22 မၢၵ်ႇၼိုင်ႈလမ်းလႂ် ၵႃႈၶၼ်သူင်ႇၵုၼ်ႇ တူၵ်းမႅၼ်ႈ 14 သႅၼ် ၽွင်းၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ 20 သႅၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇၵႂႃႇၶၢႆလႆႈ တီႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ လႆႈတေႃႇထႅဝ်ပႂ်ႉဝႆႉတီႈလႅၼ်လိၼ် ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် တီႈဢေႇမၼ်းၼိုင်ႈဝူင်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈၶွင်ၵႃးၶဝ် လႆႈတိူဝ်းပၼ်ၵႃႈယူႇၵိၼ် ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးလႄႈ ၵူၼ်းၸွမ်း ၵႃးထႅင်ႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၵႃႈၶဝ်ႈၽၵ်း 13,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇသၢမ်ႁဵင်) လႆႈၼပ်ႉဝၼ်းမၼ်းပၼ်ထႅင်ႈလႄႈ ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းၵေႃႈ လႆႈသဵင်ႈလိူဝ်ၵူႈပွၵ်ႈထႅင်ႈ မွၵ်ႈ 50,000 (ႁႃႈမိုၼ်ႇ) တေႃႇ 100,000 (ၼိုင်ႈသႅၼ်) ပျႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇတီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ − ယွၼ်ႉၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ဢေႇမၢင်ၵႂႃႇ ၽွင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈတေႃႉၵုၼ်ႇႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈတိူဝ်းပၼ်ၵႃႈႁႅင်း ၶိုၼ်ႈထႅင်ႈဝၼ်းသွင်ပုၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၸဝ်ႈၶွင်ၵုၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မုင်ႈမွင်းဝႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်မီးလွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ တီႈလႅၼ်လိၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႃႈတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၼႆသေတႃႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈ လူတ်းယွမ်းပၼ် ၵႃႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၸွမ်းတၢင်း၊ ၸွမ်းၶူဝ် တီႈလၢၼ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉပေႃးၼႆၸိုင် ၵႃႈသူင်ႇၵုၼ်ႇၵေႃႈတေဢမ်ႇသဵင်ႈၼမ်တၢၼ်ႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၶွင်သူင်ႇၵုၼ်ႇတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ − ၵႃႈၶၼ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း လုၵ်ႉတီႈတႃႈၵုင်ႈ ၵႂႃႇမူႇၸေႊ တၢင်းၵႂႃႇတၢင်းမႃး ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တူၵ်းမႅၼ်ႈယူႇ 300,000 ပျႃး (သၢမ်သႅၼ်)၊ သင်ဝႃႈ လူတ်းယွမ်းပၼ် ၵႃႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႆၵေႃႈ တႃႇတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇၼၼ်ႉ တေၶႅၼ်းလိူဝ်ၵဝ်ႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မၢင်ပွၵ်ႈလႆႈပႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၼပ်ႉလၢႆလၢႆဝၼ်းလႄႈ ၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆဢၼ်ၸၢင်ႈၼဝ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႃးတၢင်ႇမၢၵ်ႇမႆႉ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈထူပ်းလွင်ႈလူႉသုမ်းတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် 18 ဢွင်ႈတီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး−မိူင်းၶႄႇ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ် 14 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (USD) သေ ပဵၼ်ထီႉၼိုင်ႈဝႆႉယူႇ၊ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် မီးၵႃးၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇတေႃႇၵၼ် 600 ထိုင် 10,00 လမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − Khwar Nyo Trd:Co.,Ltd, 7DayNews


text:
ႁဵၼ်းလၢႆးဢွၵ်ႇသဵင်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း 26 တူဝ် လႄႈမႄႈၵပ်းငဝ်ႈၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းပိုၼ်ႉထၢၼ်
ၵွပ်ႈသင်လႄႈၵူၼ်းၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇလူင်ၼႆႉ ၽွမ်ႉၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းသေၵပ်းသိုပ်ႇႁႃၵၼ် ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၊ လႄႈၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ၊ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းလၢႆလၢႆယူႇယဝ်ႉ ။
ၵွပ်ႈဝႃႈမီးၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၼမ်လႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၵူၼ်းၵူႈမိူင်းမိူင်း လႆႈၸႂ်ၵၼ်သေၸင်ႇလႆႈဢဝ်ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဢၼ်ၵၢင်သေၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တူဝ်လိၵ်ႈလူင်ၼႆႉ ၶဝ်တေဢဝ်ဝႆႉတႅမ်ႈ မိူဝ်ႈတေႇၸႃႉတႅမ်ႈ တူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈ တူဝ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးတႅမ်ႈသုတ်းၼိုင်ႈထႅဝ်ယဝ်ႉၸိုင် ၶိုၼ်းတႅမ်ႈထႅဝ်မႂ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈပဵၼ်တူဝ်လိၵ်ႈလူင်ဢွၼ်တၢင်းတိၵ်းတိၵ်းၼႆယဝ်ႉ၊ သမ်ႉထႅင်ႈပေႃးႁဝ်းတေတႅမ်ႈ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်း ၊ ၸိုဝ်ႈတီႈယူႇ ၊ ၸိုဝ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တေၸႂ်ႉတူဝ်လိၵ်ႈလူင်တႅမ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ Shan State, Thailand, London ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈ ။
Capital letters: တူဝ်လိၵ်ႈယႂ်ႇ ။
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Small letters: တူဝ်လိၵ်ႈလဵၵ်ႉ ။
a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z
5 Vowels in the English လႄႈႁႃႈတူဝ်ၼၼ်ႉၼႆႉသမ်ႉပဵၼ် သရ မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ ၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၼႆၶႃႈ ။
A E I O U
21 Consonants in the English alphabet ယဝ်ႉၵေႃႈတေမီးထႅင်ႈသၢဝ်းဢဵတ်းတူဝ်ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈမိူဝ်ႈၸႅၵ်ႇ သရ ႁႃႈတူဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈတွင်းဝႆႉ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ။
B C D F G H J K L M N P Q R S T V W X Y Z
သဵင်ဢွၵ်ႇတူဝ်မႄႈလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း 21 တူဝ် လႄႈ ( သရ ) မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ 5 တူဝ်
ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈႁဵၼ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇ ဢၼ်ႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁူႉ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶဝ်ႈႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း ( English Language ) ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ ၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈမီးပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ လွၵ်းလၢႆးဢၢၼ်ႇ လႄႈ လွၵ်းလၢႆးဢွၵ်ႇသဵင် မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ ( သရ ) သင်ဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇတေႇၸႃႉႁဵၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်မႄႈၵပ်းငဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆၸိုင် တႃႇတေသိုပ်ႇႁဵၼ်းၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈထူပ်းႁႃး ပၼ်ႁႃၵၢၼ်ဢွၵ်ႇသဵင်မၼ်းၼႆ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈတိုၵ်ႉႁဵၼ်းမႂ်ႇၶဝ်ၵူႈၵေႃႉ မေႃၸိူဝ်းၼႆႉသေၵွၼ်ႇၶႃႈယဝ်ႉ ။
မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ 5 တူဝ် ( သရ ) Vowels ( ဝှၢဝ်ႊဝေႃႊသ် )
မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ 5 တူဝ် ၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း ( သရ 5 တူဝ် )


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ လူမ်းလႅင်ႉလူင် ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ Tropical Storm Linfa ၽတ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းၸႄႈမိူင်း ၵုၼ်ၼမ် လႄႈ ၵုၼ်ၼၢႆ (Quang Nam and Quang Ngai) မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ဝႃႈၼႆ။
တီႈမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းၼႆႉ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 October 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်းမႃး တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉသေ လူမ်းလႅင်ႉလူင်ၶိုၼ်းၽတ်ႉၶဝ်ႈထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၸွတ်ႈတူဝ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းသေ လႆႈမီးၵူၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ 18 ၵေႃႉ လႄႈ ဢၼ်ႁၢႆလၢႆဝႆႉသေ ႁႃပႆႇထူပ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးႁူဝ်သိပ်းမၼ်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးသၽႃႇဝ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း မွၵ်ႈၼိုင်ႈသႅၼ်ၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၼမ်ႉထူမ်ႈဝႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 46,000 ၵေႃႉၵေႃႈ လႆႈပၢႆႈႁႃဢွင်ႇတီႈ လွတ်ႈၽေးဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်မႅင်းမီႈသေ ၸွမ်းႁႃၸွႆႈထႅမ်တမ်ငႃႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇလူမ်းၽတ်ႉၵႂႃႇ ၼၼ်ႉသေ ထူပ်းႁၼ်ၶိုၼ်း 8 ၵေႃႉ လႄႈ ႁၢႆလၢႆဝႆႉထႅင်ႈယူႇ 3 ၵေႃႉဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၵူၼ်းဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တမ်ႇငႃႈ 3 ၵေႃႉဝႃႈၼႆ။
ၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၶၢဝ်းၾူၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈႁူၵ်းထိုင် လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်းဢဵတ်း (June to November) ၼႆႉ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ၵႆႉၵႆႉမီးၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၵူႈပီႊပီႊယူႇသေ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈမိူဝ်ႈႁိုဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉတေလႆႈထူပ်းၺႃးထႅင်ႈလူမ်းလႅင်ႉလူင် ဢၼ်တေလုၵ်ႉတၢင်းၼႃႈၼမ်ႉပၢင်လၢႆၶႄႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ၽတ်ႉၶဝ်ႈမႃးထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႉၵေႃႈၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပီႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း 132 ၵေႃႉ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ ႁၢႆလၢႆၸွမ်း ယွၼ်ႉၽေးသၽႃႇဝၼႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − CNA


text:
လွႆလဵင်း ပဵၼ်သၼ်လွႆ ဢၼ်သုင်သုတ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ပီႊ 2021 ၼႆႉ လၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆး မီးမူၺ်တူၵ်း ထိုင်တီႈယဵၼ်းပဵၼ်လွႆမူၺ်ၶၢဝ်ႇၵႂႃႇ ႁၢင်ႈလီတႃၵတ်းယဵၼ်ၸိုၼ်ႈသႂ်တႄႉတႄႉၼႆယဝ်ႉ။
လွႆလဵင်းၼႆႉ မီးတၢင်းသုင် 8,777 ထတ်း ပဵၼ်လွင်သုင်သုတ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ မိူဝ်ႈပီႊ 2018 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ လႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း (တၢင်ႉယၢၼ်း) ၵႂႃႇတႄႇတင်ႈၵွင်းမူးသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈသႃႇသၼႃႇ ပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇႁႂ်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 8 February 2021 (လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉသေ ယူႇယူႇမူၺ်တူၵ်း ပႃးၸွမ်းမဵတ်ႉၾူၼ်ၽွင်ယွႆး တူၵ်းတီႈသၼ်လွႆလဵင်း မီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈလွႆလဵင်းၼၼ်ႉ တၼ်းလႆႈထႆႇႁၢင်ႈဝီးတီးဢူဝ်းမၢႆတွင်းဝႆႉ ၽွင်းမူၺ်ၶၢဝ်တူၵ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ထိုင်မႃးဝၼ်းထီႉ 9 February 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် လႆႈႁၼ်မူၺ်ၶၢဝ်တဵမ်ၵႂႃႇတူဝ်ႈသၼ်လွႆ မိူၼ်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ၽွင်းၶၢဝ်းၵတ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း လဝ်ႈလၢတ်ႈၼႄ တီႈတႆးလွတ်ႈလႅဝ်းဝႃႈ − ၵႃႈၵွၼ်ႇတွၼ်ႈဢွၼ် မူၺ်ဢမ်ႇပႆႇၼမ်တၢၼ်ႇၼႆႉ ပီႊၼႆႉ ၼမ်ႁႅင်းတႄႉယဝ်ႉ၊ ၵႂၢမ်းတႆးၼိူဝ်ႁွင်ႉ snow ၼႆႉဝႃႈ “မူၺ်ႁႃ” ၊ ၵႃႈၵွၼ်ႇတႄႉ ပေႃးၶၢဝ်းၵတ်းၼႆ တီႈၼိူဝ်လွႆ ၼမ်ႉၼႂ်းပုင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယဵၼ်းပဵၼ် ၼမ်ႉၶႅင်တင်းပုင်းယူႇ၊ ၼႂ်းသွင်ဝၼ်းၼႆႉၵေႃႈ မူၺ်ႁႃ ဢၼ်တူၵ်းဝႆႉမီးၼႂ်းႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ပႆႇၸိူမ်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈသၼ်လွႆလဵင်းၼႆႉ ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ လႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ်တၵ်ႉၵႃႇသတ်းထႃး တီႈၸမ်တီႈၵႆသေ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇ ၽုၵ်ႇပႃးတူၼ်ႈပႅၵ်ႇ လႄႈ တူၼ်ႈမႆႉမေႇပႄႇလ် (Maple) ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈ ႁဵတ်းၵျွင်းဝတ်ႉယဵၼ်ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ လႄႈ သိၵ်ႈၶူဝ်လႆ တႃႇၶိုၼ်ႈလွႆလဵင်းဝႆႉယူႇလႄႈ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈလူႇတၢၼ်းၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလူႇတၢၼ်းလႆႈတီႈ မၢႆၾူၼ်းမၢၼ်ႈ 09786091990၊ 09769987699၊ 09444042403 လႄႈ 09788999295 လႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းသေ တေၶိုၼ်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်လိူၼ် May 2021 ၼႆႉမႃး လူင်းၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ထိုင်တီႈလုမ်းၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 June 2021 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Myanmar Now ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လူင်းၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈ ၽူႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇမီးဢဵၼ်ႁႅင်းၵႃႈႁိုဝ်၊ မီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်တီႈလႂ်လၢႆလၢႆ၊ ငိုၼ်းၶဝ်ႈပႃႇတီႇမီးၵႃႈႁိုဝ်၊ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈ တိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸုမ်းဢၼ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ် ၸုမ်းၼွၵ်ႈမၢႆမီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇႁိုဝ် တႄႇၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ်ၶေႃႈမုၼ်းႁူဝ်ယွႆႈယႅမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၶရႅၵ်ႉတိၵ်ႉ (မၢၼ်ႈ) ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼႂ်းမိူင်း လူင်းၵူတ်ႇထတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 10 June 2021 ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးတုဝူၺ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၶရႅၵ်ႉတိၵ်ႉ (မၢၼ်ႈ) လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ − ၶဝ်ၶဝ်ႈမႃးထၢမ် ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ပႃႇတီႇသူ လႆႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတင်းၽႂ်၊ ပႃႇတီႇႁဝ်းမီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႂ်လၢႆလၢႆ၊ ပူၵ်းတင်ႈပၢႆႉပႃႇတီႇဝႆႉတီႈလႂ်လၢႆလၢႆ၊ ငိုၼ်းၶဝ်ႈပႃႇတီႇ ၸႂ်ႉၸၢႆႇၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸႅတ်ႈထၢမ်ႁူဝ်ယွႆႈယႅမ်းၼမ်ၼႃႇ၊ ၶဝ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းၶႂ်ႈလႆႈသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 May 2021 ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼႂ်းမိူင်း လႆႈႁပ်ႉလိၵ်ႈတီႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UEC) ႁႂ်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၼႆလႄႈ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼႂ်းမိူင်း လူင်းၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ထိုင်တီႈၼႂ်းလုမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် UEC ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးဝႆႉဝႃႈ ႁႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းပၼ် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸွင်ႇမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸုမ်းၼွၵ်ႈမၢႆမီႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပူၵ်ႉၵူဝ်ႇၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇႁႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းလူင်းၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃႇတီႇၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈႁပ်ႉၸႅင်ႈလိၵ်ႈတႃႇၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းယူႇသေတႃႉ ပႃႇတီႇမၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ လွင်ႈတၢင်းသင်သေ ထုၵ်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းၼႂ်းလုမ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ ငဝ်ႈငုၼ်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) ဢမ်ႇၼၼ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းထိုင်တီႈလုမ်းၼႆယဝ်ႉ။
လုင်းၸၢႆးၺုၼ်ႉလုၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လၢတ်ႈတီႈ Myanmar Now ဝႃႈ − ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉၸႅင်ႈသင်ဝႆႉ၊ ၽွင်းဢွၵ်ႇမႃးၼွၵ်ႈလုမ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈတင်းထႅဝ်ၵႃးလူင်သေ ႁွတ်ႈမႃး၊ ၺႃး surprise (ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ) ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ်တီႈ လုမ်း SNLD ၼၼ်ႉ ပႃးၽၢႆႇပလိၵ်ႈသၢႆလပ်ႉ (CID) ၊ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈသိုၵ်း ၸယၽ၊ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း (အထူးစုံစမ်းစစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာန−စစစ)၊ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ထုၵ်ႇၸႅတ်ႈထၢမ်ၵႂႃႇဝႃႈ ၼႂ်းၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽႂ်လၢႆလၢႆဢၼ်ထုၵ်ႇ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းလူၺ်ႈမၢႆမီႈ 505 (က)၊ ၸွင်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်း CDM လႄႈ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း CRPH, NUG ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပူၼ်ႉမႃးသွင်သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼႂ်းမိူင်း ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း လုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ငဝ်ႈငုၼ်း တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၶရႅၵ်ႉတိၵ်ႉ (မိူင်းမၢၼ်ႈ)၊ ပႃႇတီႇၵူၼ်းမိူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းပႃး ပႃႇတီႇဢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႂ်ႇ လႄႈ ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇဢဵၼ်ႁႅင်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉပႃး ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 June 2021 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼႂ်းမိူင်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈၽူႈတႅၼ်းၽွင်းသၽႃး ၸိူဝ်းဢၼ်ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ဢမ်ႇဝႃႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵႂႃႇပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တႃႇၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ဝႃႈ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸုမ်းၼွၵ်ႈမၢႆမီႈ CRPH၊ NUG လႄႈ PDF သေ သင်ဝႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၼႆၵေႃႈ တေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းႁပ်ႉၶၢမ်ႇဝႆႉလႄႈ သင်ဝႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်မႅၼ်ႈၺႃး မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸုမ်းၼွၵ်ႈမၢႆမီႈၼႆၸိုင် တေထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယဝ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း တေလႆႈၵႂႃႇတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (7) ဝၼ်းသေ ၽၢႆႇၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ် တေလႆႈဢဝ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သိုပ်ႇတၢင်ႇထိုင်ပၼ်တၢင်းၼိူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:လွင်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိၵ်ႈသႅၼ်သမ်ႇ ဢွၼ်ႇလၢႆး ဢၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်တႅမ်ႈသႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ ပိူင်တႅမ်ႈ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝီႇၶီႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးငၢႆႈၸႂ် တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်တႅမ်ႈၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆ့ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈယၢမ်းမူင်းၽႂ်မၼ်းသေ ၶဝ်ႈမႄးတင်းၼမ်သေ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႂ်ႈဝီႇၶႂ်ႇၽီးတီးယႃး တိူဝ်းတွၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃးလိူဝ်ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတွၼ်ႈတႃႇတႅမ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉ ပပ်ႉသပ်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပပ်ႉသပ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်သႂ်ႇ ပပ်ႉသပ်းၼႆ ဝိတ်ႉသျိၼ်ႇၼရီႇတႆး ၼႆႉလႆႈယူႇၶႃႈ။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ တီႈဢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈပၢႆးဝူၼ်ႉ ၶွင်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တီႈၼႆႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်တေလႆႈဢဝ် တီႇဢူဝ်ႇရီႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶူင်တႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ တၢင်ႇၼႄ၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်တေလႆႈဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶူင်ႈသၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တၢင်ႇၼႄ။
- မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢွင်ႈတီႈ တႃႇတေဢဝ် ၶိူင်၊ ပရေႃးၵျႅတ်ႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶူင်သၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ တၢင်ႇၼႄ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈဢဝ် လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶူင်သၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉတၢင်ႇၼႄၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈဢဝ် လွင်ႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇၵႃႈတီႈၼႂ်း သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ၊ ႁွင်ႈၶၢဝ်ႇ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈဢဝ် တၢင်ႇၼႄ လႆႈယူႇ။
- မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်တေဢဝ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈရသ (Essays) ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႅမ်ႈဝႆႉႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တၢင်ႇၼႄ။
- မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၾူဝ်ႇရမ်ႇ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃး ပေႃးၶႂ်ႈဢုပ်ႇၵုမ် ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တီႈ တွၼ်ႈဢုပ်ႇၵုမ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽၢင်ႉဝႄႈ ယႃႇပေဢဝ် လွင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ မႃးသႂ်ႇတီႈၼႂ်း ပွင်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸၢတ်ႈသႅင်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈယုၵ်ႉသုင် လွၵ်းၵၢတ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ တွၼ်ႈတႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈ လၢႆးငၢၼ်းပိူင်ၵၢၼ်၊ ပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ လႄႈ လွင်ႈလၢတ်ႈမႅၼ်။
- မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ တွၼ်ႈတႃႇ ႁႃၵူၼ်း၊ တွၼ်ႈတႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈလၢႆးငၢၼ်းပိူင်ၵၢၼ် ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်လဵၼ်၊ ၽႃႇသႃႇတြႃး၊ ပၢႆးမိူင်း၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ တၢင်ႇလွင်ႈတၢင်ႇတၢင်း။ တီႈပွင်ႈလိၵ်ႈ ၼိုင်ႈဢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ တႅမ်ႈလႆႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇသေတႃႉ တေဢမ်ႇလႆႈၸပ်းၽၢႆႇလႂ်သေ တေလႆႈတႅမ်ႈၼႄၼင်ႇ ၵေႃႉယူႇၼႂ်းၵၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈပိုၼ်ၽႄႈ လွင်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၸႂ်သေပိူၼ်ႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ပေႃးႁူႉၸွမ်းၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈတႄႇတႅမ်ႈ ပလွၵ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈလႆႈယူႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၶဝ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တီႈ ၽူဝ်ႇရမ်ႇသေဢၼ်ဢၼ်သေၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ႁူႉၸွမ်းလႆႈယူႇ။
- ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈမၢင်ၸိူဝ်း ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်ၸိူဝ်းၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပိူင်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်လႄႈသင် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးမိူင်းၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵႆႉႁႂ်ႈၸႂ်ႁဝ်း တူင်ႉတိုၼ်ႇလိူတ်ႈၸႅဝ်ႈသေ ၵႆႉႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၸႂ် ၸပ်းၽၢႆႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတိူဝ်းလႆႈၸႂ် ထုၵ်ႇၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢွင်ႈတီႈ တီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈတႅမ်ႈၼႄ လွင်ႈတၢင်းၶႂ်ႈၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ လွင်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ တီးၼႂ်းပွင်ႈလိၵ်ႈၼႆႉ တေလႆႈတႅမ်ႈၼႄ တၢင်းႁၼ်ထိုင် တင်းသွင်ပႃႈသွင်ၽၢႆႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ထုၵ်ႇလီတႅမ်ႈပွင်ႈလိၵ်ႈ မဵဝ်းပဵၼ် ၼိုင်ႈႁိုင် ၼိုင်ႈမီးၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈတူၵ်းယွၼ်း ယႃႇပေႁႂ်ႈတႅမ်ႈ ၶၢဝ်ႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။
- ပေႃးဝႃႈ တေတႅမ်ႈ လွင်ႈၵူၼ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉမီး သၢႆၸႂ်ယူႇၼၼ်ႉၼႆ တေလႆႈၽၢင်ႉႁႂ်ႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉၶႅမ်ႉမၼ်းသုင်လီသေ တေလႆႈမီး လွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ် သုၼ်ႇတူဝ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉယဝ်ႉ။ တေဢမ်ႇလႆႈႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈလၢတ်ႈၶႃႉၶိူဝ်း ၵူၼ်းဢၼ်တိုၵ်ႉမီး ဢသၢၵ်ႈဢႃႇယုၼၼ်ႉ လႄႈ တေဢမ်ႇလႆႈတင်ႈၸႂ်တင်ႈၶေႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသလေႇပိူၼ်ႈ ပေႃးလႆႈတူၵ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
- မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇတႅမ်ႈ ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်ပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉ မၼ်းတေလႆႈ ငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ် တင်းလွင်ႈၸီႉသင်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ en:Wikipedia:Notability၊ en:Wikipedia:Conflict of interest ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးႁုပ်ႈသေ လၢတ်ႈၼႆ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈလင်လူင် ထုၵ်ႇသူင်ႇသႂ်ႇတီႈၼႂ်း လိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ၵျႃႇၼႄႇၼၼ်ႉတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈၼႆ မၼ်းပႆႇငမ်ႇမႅၼ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ် ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်မၼ်းသႂ်ႇ တီႈၼႂ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး။


text:
ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ဢင်းၵိတ်း ထွႆႈၵႂၢမ်းပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇၽူႈတေႇၸႃႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႉ
Beginning Phonics – သဵင်တႃႇငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉ တွၼ်ႈ 01 – 02: ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ႁဝ်းထုၵ်ႇလီဢၢၼ်ႇလႄႈမေႃဝႆႉၶႃႈ ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ( ထွႆႈၵႂၢမ်း ) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူႈၽႃႇသႃႇၵေႃႈ ႁူႉၵႃႈမီးၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လၢတ်ႈႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇၶႃႈ ။ မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၽႃႇသႃႇတႆးႁဝ်းၵေႃႈၼၼ် ၸဵမ်ဢၼ်ႁဝ်းလၢတ်ႈ ႁဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ သေမဵဝ်း” ၵႂႃႇ ၊ ပႆ ၊ ၵိၼ် ၊ ၼွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈၶေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းမီးဝႆႉၶႃႈယဝ်ႉ ၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ႉၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၶဝ်ၵေႃႈမီးၶႃႈ ။
ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူဝ်ၼႆႉ ၵိုင်ႇဢၢပ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇၽူႈတိုၵ်ႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇၵိတ်းမႂ်ႇ” ဢၼ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၊ ဢၼ်ၸဝ်ႈတေလႆႈႁဵၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ( ထွႆႈၵႂၢမ်း ) တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်လၢတ်ႈၼႆၶႃႈယဝ်ႉ ။ သင်ဝႃႈၽူႈႁဵၼ်းၶဝ်မေႃဢၢၼ်ႇလႄႈၶဝ်ႈၸႂ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉမူတ်းယဝ်ႉၼႆၸိုင် ၊ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၽူႈႁဵၼ်းၶဝ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်းလႆႈယဝ်ႉ တႃႇပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇတႄႉ ။
ဢၼ်ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း သရ မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ လႄႈ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈမၼ်းလေႃးၵၼ် a, e, i, o, u, လေႃး t, f, m, b, g, c ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေႁႂ်ႈမၼ်းငၢႆႈတႃႇၽူႈသူၼ်ၸႂ်ႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁႃလၢႆးဢၼ်ငၢႆႈ” သေမႃးသွၼ်ပၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ ၊ သင်ဝႃႈၽူႈႁဵၼ်းၶဝ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်တီႈလႂ် တူဝ်လႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈထၢမ်ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉၼိူဝ်းၼႃႈၼႆႉလႆႈယူႇ ၊ ႁႂ်ႈၽူႈႁဵၼ်းၵူႈၵေႃႉတေလႆႈပွင်ႇၸႂ် လႄႈလႆႈတၢင်းႁူႉမိူၼ်ၵၼ်ၼႆၶႃႈ ။
ပိူင်တႅၵ်ႈ ၊
1. I am at home now. ( ဢၢႆဢႅမ်ဢႅတ်ႉႁူမ်ႊၼၢဝ်ႊ )
ၵဝ်ၶႃႈယူႇတီႈႁိူၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ။
2. i am not fat. ( ဢၢႆဢႅမ်ၼွတ်ႉၾႅတ်ႉ )
ၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇလႆႈပီး ။
3. I don’t like a big dog. ( ဢၢႆၻူၼ်ႊလၢႆႉၶ်ဢပိၵ်ႉၻွၵ်ႉ )
ၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇၵျိူၵ်ႈမႃတူဝ်ယႂ်ႇ ။
4. If i meet you, i will give you a book. ( ဢိပ်ႉၾ်ဢၢႆမိတ်ႊယူႊ ၊ ဢၢႆဝဵဝ်ႊၵိပ်ႉယူႊဢပုၵ်ႉၶ် )
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵဝ်ၶႃႈထူပ်းႁၼ်သူ ၊ ၵဝ်ၶႃႈတေပၼ်သူပပ်ႉလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ် ။
5. I like to play a game with my friends. ( ဢၢႆလၢႆႉထူၽေလ်ႊဢၵဵမ်ႊဝိတ်ႉမၢႆႊၾရႅၼ်ႊသ် )
ၵဝ်ၶႃႈၵျိူၵ်ႈလဵၼ်ႈၵဵမ်ႊၸွမ်းဢူၺ်းၵေႃႉၵဝ်ၶႃႈ ။
6. I don’t like to eat beef. ( ဢၢႆၻူၼ်ႊလၢႆႉထူဢဵတ်ႉပိပ်ႉၾ် )
ၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇလႆႈၵျိူၵ်ႈၵိၼ်ၼိူဝ်ႉဝူဝ်း ။
ပိူင်တႅၵ်ႈ
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းထွႆႈၵႂၢမ်းၸိူဝ်းပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉၶႃႈ ။
1. The sun is very hot today. ( တိူဝ်ႊသျၼ်းဢိတ်းဝႄရိႁွတ်ႉထူၻေႊ )
မိူဝ်ႈၼႆႉၵၢင်ဝၼ်းမႆႈတႄႉတႄႉ ။
2. I am fine. ( ဢၢႆဢႅမ်ၾၢႆႊၼ် )
ၵဝ်ၶႃႈယူႇလီ ။
3. I do my homework today. ( ဢၢႆၻူႊမၢႆႊႁူမ်ႊဝျိူၵ်ႉၶ်ထူၻေႊ )
မိူဝ်းၼႆႉၵဝ်ၶႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်းၵဝၶႃႈ ။
4. I have a hat. ( ဢၢႆႁႅပ်ႉဢႁႅတ်ႉထ် )
ၵဝ်ၶႃႈမီးမၢၵ်ႇႁူဝ်ၼိုင်ဢၼ် ။
5. I need a help from you. ( ဢၢႆၼိတ်ႊဢႁဵဝ်ႉၽ်ၾရွမ်ႇယူႊ )
ၵဝ်ၶႃႈလူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈသူ ။
6. I have a fun of dreams. ( ဢၢႆႁႅပ်ႉဢၾၼ်းဢွပ်းၻရိမ်ႊသ် )
ၵဝ်ၶႃႈမီးတၢင်းသိူဝ်းၼႂ်းလွင်ႈၼွၼ်းၾၼ် ။
7. I will note your name. ( ဢၢႆဝဵဝ်းၼူတ်ႉယူႊဢႃႇၼဵမ်း )
ၵဝ်ၶႃႈတေတႅမ်ႈမၢႆၸိုဝ်ႈသူဝႆႉ ။
ၼႂ်းပိူင်တႅၵ်ႈတင်းမူတ်းၼႆႉ ၼႄပၼ်လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းမၢင်ၶေႃႈသေ ၼင်ႇႁိုဝ်ၽူႈႁဵၼ်းၶဝ်ပေႃးတေဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းမၢင်ၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈတၢင်ႇတီႈၼႆၶႃႈ ၊ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လႆႈဢဝ်မႃးသွၼ်ပၼ်ၼႆႉ မၢင်ၶေႃ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ႁဝ်းၵႆႉၸႂ်ႉၼႂ်း ၵူႈဝၼ်းၼႆႉယဝ်ႉ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ Do ( ၻူႊ ) ပွင်ႇဝႃႈ ”ႁဵတ်း” ၼႆယဝ်ႉ ပေႃးၸိူင်ႉဢမ်ႇဝႃႈႁဝ်းတေႁဵတ်းသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ႁဝ်းၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်း Do ၼၼ်ႉတႃႇသေႇၶႃႈယဝ်ႉ ။


text:
ယွၼ်ႉလွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 သေ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ပၼ်ၶႂၢင်ႉပိုတ်းယိုဝ်း ၵူၼ်းလၵ်ႉၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်လႆႈ လႄႈ ဢိၼ်းတီးယႃး တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ဝၼ်းလဵဝ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈ 97,654 ၵေႃႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 12 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AFP ဢၢင်ႈဢိင် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း Robert B. Abrams လၢတ်ႈၼၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ မိူင်းၵူဝ်းယႃးရီးႁွင်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပိူင်ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ပဵၼ်ၸၼ်ႉသုင်သုတ်း ပၼ်ၶႂၢင်ႉပိုတ်းယိုဝ်း ၵူၼ်းလၵ်ႉၶၢမ်ႈ လႅၼ်လိၼ် လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ၼင်ႇႁိုဝ် တေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈလႆႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 လၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉသေ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ် တင်းမိူင်းၶႄႇ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသၢမ် (March) ပူၼ်ႉမႃး ၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ လၵ်ႉတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇ ၶဝ်ႈၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်ပၵ်းတႃတူၺ်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ လႆႈထူပ်းပၼ်ႁႃလၢႆလွင်ႈလၢႆၽၢႆႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႂ်း 2 ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသမ်ႉ လႆႈထူပ်းပႃးၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈ လႄႈ လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း ၵူၼ်းမိူင်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတင်းၼမ်၊ ၼႂ်းဢၼႃႇၵၢတ်ႈတၢင်းၼႃႈၼႆႉၵေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်း မၢၵ်ႇလူင် လွၵ်ႈငိုတ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း မိူၼ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈ 90,000 ပၢႆ လၢႆလၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ်ယဝ်ႉလႄႈ လွင်ႈၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်တူဝ်ၼပ်ႉသုင်သုတ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 97,654 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 4,657,379 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,202 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆတင်းမူတ်းမီး 77,506 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းမီး 3,621,438 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 44,215 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး 4,283,978 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆတိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 899 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆ တင်းမူတ်းမီး 130,474 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 3,530,655 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 46,600 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 6,636,247 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆတိူဝ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈ 1,094 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆ 197,421 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 3,879,960 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 12 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (213) မိူင်း (213 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းပဵၼ် COVID-19 တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး (28,663,146) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး (919,797) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း သမ်ႉမီး (20,587,761) ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း − www.worldometers.info/coronavirus/ ဝၼ်းထီႉ 12 September 2020 ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 14:00 မူင်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ထႅင်ႈ 8 ၵေႃႉ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် လႆႈဢဝ်ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း RDT Test ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း ၵူၼ်းဢၼ်ယၢမ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ယူႇႁိမ်းၸမ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တႃႇ 18 ၵေႃႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ထႅင်ႈ 8 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇသဝ်းတီႈ ပွၵ်ႉႁွင်ႇ 3 ၵေႃႉ၊ ပွၵ်ႉၵိဝ်ႇတေႃး 2 ၵေႃႉ၊ ပွၵ်ႉၵတ်းယဵၼ် 1 ၵေႃႉ၊ ပွၵ်ႉၵၢင်ဝဵင်း 1 ၵေႃႉ လႄႈ ပွၵ်ႉၸၢၼ်း 1 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 11 October 2021 ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူၼ်းပဵၼ် ၽူႈယိင်း ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ပႃႈၶိၼ်ႇ တီႈယူႇ ပွၵ်ႉယူင်ႇၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်ယူႇတီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ ယူႇတီႈ ၸုမ်းပရႁိတၶဝ် လႆႈဢဝ်လူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇတေႃႉတၢင်ႇၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆသေ ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ၽဝ်ၾႆးတီႈ ပႃႇႁဵဝ်ႈ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆ လႆႈႁၼ်ၸုမ်းပရႁိတ ဝဵင်းၼမ်လၼ်ႈၶဝ် တႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ် Facebook ယူႇ။
တီႈဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈတိုၵ်းသူၼ်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီးၼၼ်ႉ ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈယူႇ မိူၼ်ၵၼ်။
ယူႇတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ တႅမ်ႈတၢင်ႇၼိူဝ်ၾဵၵ်ႉပုၵ်ႉဝႃႈ သင်ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ပၢႆးယူႇလီ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီးၼၼ်ႉ ပေႃးၼႆၸိုင် ရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ်ၵေႃႈ တေႁၢႆၵႂႃႇယူႇ၊ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းပေႃးၼႆၸိုင် ရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ် တေႁၢႆဢမ်ႇႁၢႆတႄႉဢမ်ႇႁူႉ ၵူၼ်းတႄႉ တေႁၢႆယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တီႈဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 11 October 2021 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း မီး 361 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 48 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 280 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ် ဢၼ်တိုၵ်ႉယူတ်းယႃယူႇတီႈႁူင်းယႃ မီး 33 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 11 October 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:00 မူင်းၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,197 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ်တင်းမူတ်း မီး 479,848 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 28 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆတင်းမူတ်း မီး 18,162 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,182 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း တင်းမူတ်း မီး 432,457 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိတ်းၸပ်းၽႄႈလၢမ်းယူႇၵူႈဝၼ်းလႄႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်းသူၼ်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇလွင်ႈယႂ်ႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ သင်ဝႃႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈဢမ်ႇၵႂႃႇဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်းသေ ၸင်ႇၵွႆႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ ယႃႇယူႇတီႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ်၊ ၵႆႉသုၵ်ႈလၢင်ႉသီမိုဝ်း ႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ၊ ပေႃးမီးသၢႆငၢႆ ဢမ်ႇယူႇလီၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတီႈႁူင်းယႃၵမ်းလဵဝ် ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ပဵꧣ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇဢွၼ်ႇလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ပဵၼ် လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၸႂ်ႉသုင်၊ ဢၼ်မီးလွင်ႈၶဵင်ႇၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ်ၵၼ်၊ တီႈလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ် တူင်ႇဝူင်း ဢွၼ်ႇလၢႆး ဢၼ်ၸိူဝ်း ၽူႈသူင်ၸႂ်ၶဝ် ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၵေႃႉလႂ်ၵေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် မီးဝႆႉၶေႃႈၵမ်ႈၽွင်း ဢၼ်ဝႃႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်သင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼိူဝ်ၸေႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼိူဝ်ၸေႈသေ မၼ်းပဵၼ် လၢႆးၵၢၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ တီႇၵျိတ်ႇတႄႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈၼႄႉၼွၼ်းလႆႈ လႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၼႄဝႆႉတၢင်ႇၸိူဝ်း တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉသေ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ႁူမ်ႇငမ်းလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူဝ်ၼပ်ႉတင်းသဵင်ႈၼိူဝ် လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈမီး လွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်းသင်ဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼင်ႇ § ၶေႃႈတၢင်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ၼႄဝႆႉၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ လွင်ႈပႅၵ်ႈပိူင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တီႈၼႂ်းၵႄႈ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ လႆႈ လႄႈ ဢၼ် ထုၵ်ႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပိူင်ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမႂ်တိုတ်း တွၼ်ႈတႃႇသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈသေ ၸိူဝ်းတေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းတႄႉ ပဵၼ် ပိူင်ၵၢၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ငမ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၼႄဝႆႉတီႈ ပဝ်ႉမၢႆလူင်ႁႃႈယိူင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉမၼ်းမီးၽွၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈၼိူဝ် ႁူဝ်ၵမ်း ဢၼ်လူတ်ႇလူင်းၼႃႈလိၵ်ႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေလႆႈထိင်းသိမ်းပၼ် သႅၼ်းသတ်ႉပွင်ႈၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈမၼ်းသၢင်ႇထုၵ်ႇၼႆ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၸႂ်ႉဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ (ပိူင်လူင်မၼ်း တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸိူဝ်းလူၸွမ်း dial-up လႄႈ mobile browserၼၼ်ႉ)ယဝ်ႉ။ ၸႅၵ်ႇဢဝ်ၸိူဝ်းပဵၼ်ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ယၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉသေ ၵူၺ်းဝႆႉပၼ် ႁူဝ်ႁုပ်ႈတီႈၵႅပ်ႈမၼ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လွၵ်းလၢႆး တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ (see Wikipedia:Summary style)။ ႁူဝ်ၶေႃႈၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃး ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵႃႈတီႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉၼၼ်ႉသေတႃႉ တိူဝ်းသႂ်ႇပၼ်ၶေႃႈမုၼ်း၊ ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးသေ တေၸၢင်ႈႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးပၼ်လႆႈ ၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈတၢင်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပပ်ႉသပ်းဢၼ်ၼိုင်ႈမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ တွၼ်ႈတႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶွင်တူဝ်မႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉတၢင်ႇလွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ တႃႇဢဝ် ႁဵင်းၵွင်ႉ၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁၢင်ႈထုတ်ႇ ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သိမ်းဝႆႉမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပလွၵ်ႉ၊ ၵၢၼ်ႈၸွႆႈသၢင်ႈ လွင်ႈပိုတ်ႇတၢင်ႇဝႅပ်ႉ၊ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဝႅပ်ႉသၢႆႉမၢႆတွင်းမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူႈမိုဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပပ်ႉၵႅမ်မိုဝ်း၊ ပပ်ႉၵူႈမိုဝ်း၊ ပပ်ႉတင်ႈၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵျႃႇၼႄႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးသၢႆႊဢၼ်ၼိုင်ႈမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မၢၵ်ႇၵႅဝ်ႈသႅင် ဢၼ်လၢတ်ႈႁေႃးလွင်ႈမိူဝ်းၼႃႈမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်သိမ်းဝႆႉၶေႃႈမုၼ်း ၵႃႈပွင်ႇၵႃႈလၼ်မႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းသိၼ်ႇသႃႇမႄးထတ်း
မုၵ်ႉၸုမ်းတူင်ႇၵူၼ်းမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်ႁၢမ်းၶုၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ လၢတ်ႈပၢဝ်ႇလၢတ်ႈလႆႈ လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇမႄးထတ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်ႇပျူႇရူဝ်ႇၶရေႇၸီႇမႄးထတ်း
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈမႄးထတ်း


text:
ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေပဵၼ် ၵႃႈၶဝ်ႈၽၵ်း ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်းၼႆသေ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢဝ်ငိုၼ်းတွင်း ၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 30 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး လႄႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 800,000 ပျႃး (ပႅတ်ႇသႅၼ်ပျႃးတဵမ်တဵမ်) ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 31 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉၵေႃႈ ၸုမ်းႁူမ်ႈႁႅင်းလႅင်းပိူင်း ဢၼ်မီးတီႈထုင်ႉမၢဝ်း ဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 480,000 ပျႃး (သီႇသႅၼ်ပႅတ်ႇမိုၼ်ႇပျႃးတဵမ်တဵမ်) ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ သၢႆသိုၵ်း RCSS/SSA တီႈၼိုင်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ငိုၼ်း ၵႃႈၶဝ်ႈၽၵ်း ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ် မိူၼ်ၵၼ်။
ၸုမ်းႁူမ်ႈႁႅင်းလႅင်းပိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ ၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼမ်ၼမ်၊ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လႄႈ ဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆးၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ RCSS/SSA ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၼမ်ၼမ်ဢေႃႈ၊ ယွၼ်းသူးပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် RCSS/SSA ယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ် လွတ်ႈၽေးၶဵၼ်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA လႄႈ ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် ၶဝ်တင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ ယွင်ႈယေႃးဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်ႇသႂ်ၶဝ် ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ)ၼႆႉ ဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းတေႇလီႇ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇလူမ်းဢမ်ႇမူတ်းသႂ် ဢၼ်ပႃး ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းဢၢႆၵွင်ႉ PM 2.5 သုမ်ႇငမ်းဝႆႉ သုင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းတေႇလီႇၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း မီးမွၵ်ႈ 20 လၢၼ်ႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီးယူႇမွၵ်ႈ သီႇသႅၼ်ပၢႆ ယဝ်ႉသေ မိူဝ်ႈၾုၼ်ႇၵႂၼ်းဢၢႆၵွင်ႉ လူမ်းဢမ်ႇမူတ်းသႂ် သုမ်ႇငမ်းမိူင်း မိူၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈသုတ်ႇလူမ်းဢမ်ႇမူတ်းသႂ်ထႅင်ႈယဝ်ႉလႄႈ တေပဵၼ်ၶေႃးၸဵပ်း၊ ဢႆ လႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇဢုပ်ႇပိူင်ႇဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းတေႇလီႇၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် တၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလလူင် COVID-19 လႄႈ ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းဢၢႆၵွင်ႉ လူမ်းဢမ်ႇမူတ်းသႂ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽေးၶဵၼ်လူင် ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) လၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လူမ်းဢမ်ႇမူတ်းသႂ်ႇ ဢၼ်ပႃး ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းဢၢႆၵွင်ႉ PM 2.5 ၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈ သုတ်ႇၶဝ်ႈယဝ်ႉ တေၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းပွတ်ႇ၊ လုၵ်ႉတီႈပွတ်ႇ ၶိုၼ်းၽႅဝ်ၵႂႃႇၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းသေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႇသိူဝ်ႇပွတ်ႇ လႄႈ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွတ်ႇလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်သေ တေၸၢင်ႈထိုင် သၢႆၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈဝႃႈၼႆ။
ပေႃးထိုင်မႃး လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း လႄႈ သိပ်းဢဵတ်း (October & November) ၵူႊပီႊပီႊၼႆ ၵူၼ်းၼႂ်;ဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းတေႇလီႇ ၵႆႉၵႆႉလႆႈၺႃးၽေးလူမ်းဢမ်ႇမူတ်းသႂ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈႁၢႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ၸုတ်ႈသူၼ်ႁၢႆႈၼႃး ပိူဝ်ႈတႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇၶဝ်ႈၸဝ်ႈၼမ်ႉ ၸုပ်ႈမႂ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇပႂ်ႉတူၺ်းၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ လႄႈ လူမ်း (the federal air quality and weather monitoring agency) မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters ဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၶဝ် လႆႈၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ် မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 5 November 2020 (ဝၼ်းၽတ်း) ၼႆႉဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း လႆႈႁၼ်ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ၸုတ်ႈၽဝ်ၾႆးယူႇ မွၵ်ႈ 4,135 ဢွင်ႈတီႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၸူဝ်ႈၽွင်းၼႆႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇႁူတ်းၼမ်ႉ ၶႄၾႆးၶဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးသူၼ်ၸႂ်ၸွမ်း လွင်ႈၸုတ်ႇၽဝ်ၾႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၽႂ်ဢမ်ႇၽႂ်ၵေႃႈ တေၵုမ်ႇလႆႈသုၵ်ႉယုင်ႈၸွမ်း ပွႆးၾိင်ႈငႄႈၾင်ႈထုင်းႁိၼ်ႇတူႇၶဝ် ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းတေႇလီႇၵေႃႈ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယူႇဝႃႈ သင်ဝႃႈ လူမ်းဢမ်ႇမူတ်းသႂ်ႇ ၾုၼ်ႇၵႂၼ်းဢၢႆၵွင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉသုမ်ႇငမ်း ဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းတေႇလီႇ ယူႇ မွၵ်ႈ 48 ၸူဝ်ႈမူင်း (ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း) ၼႆႉၼႆ ယူႇတီႈၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသေ တေႁၢမ်ႈလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်လုၵ်ႇတၢင်ႇၸႄႈဝဵင်းမႃးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းတေႇလီႇလႄႈ တေသင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝဵင်းဝႆႉၼႅၼ်ႈၼႃႇသေ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးလူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝဵင်းလူင် ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေပၼ်ၵႂႃႇမႃး မွၵ်ႈၼိုင်ႈၶိုင်ႈၼႆႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ် ၵႃႈၶဝ်ႈၽၵ်း ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ်ၼႆသေ ပီႈၼွင်ႉထုင်ႉမၢဝ်း ဢဝ်ငိုၼ်းတွင်း ၸွႆႈထႅမ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 30 April 2021 (လိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ဢၼ်ပဵၼ် ယိင်းဢွၼ်ႇ တီႈယူႇထုင်ႉမၢဝ်း ဢဝ်ငိုၼ်းၶႄႇ 5,000 ယွၼ်ႇ (ႁႃႈႁဵင်ယွၼ်ႇ) ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တႃႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် လႄႈ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ငိုၼ်းတွင်း ဢၼ်ယိင်းဢွၼ်ႇ ထုင်ႉမၢဝ်း ၸွႆႈထႅမ်ၼႆႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင်တီႈၼႂ်းမိုဝ်း ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ်ၵေႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ် တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေ ၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းဝႂ်ယွင်ႈယေႃး ယိုၼ်ႈမွပ်ႈပၼ်တီႈ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ယိင်းဢွၼ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ၵိုၵ်းပိုၼ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Friday, January 11, 2013
ၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇ ဢၼ်မႃးတီႈမိူင်းဢိၼ်တိယ
ဝၼ်းထိ ႙/႑/႒႐႑႓/ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း ႑႒း႓႐ ၼႆႉတၢင်တူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆး
ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇၵေႃးလိင်ႇတ လႆႈတၢင်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆးလႄႈၽူႈမီးပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇၵႂႃႇၶႃႈယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇ ၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၽူႈမီးပၺ်ၺႃႇၵတ်ႉၶႅၼ်ႇယူႇၸဝ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ၸႃႇတိမိူင်းၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈတႄႉပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးၽႃၵေးဢၼ်ယူႇသဝ်းဝႆႉၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်တိယၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေမၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉၸၼ်ႉ ၼႂ်းဢိၼ်တိယယဝ်ႉၵေႃႈသမ်ႉၶိုၼ်းမႃး သိုပ်ႇႁဵၼ်းတီႈမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇသေယဝ်ႉ လႆႈမႃးႁူႉၸၵ်းႁူပ်ႉထူပ်းမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း သင်ၶတႆးၼႂ်းမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ထိုင်ၼင်ႇၼႂ်းပီ ႒႐႑႓ ၼႆႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃႇ ၸဝ်ႈၶူးပၼ်တိၸ်ၸ ၵုၼ်ႁဵင်၊ ၸဝ်ႈၶူးမုၼိ လၢႆးၶႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈသမ်ႉတွပ်ႇလိၵ်ႈယဝ်ႉသေ တေၶိုၼ်းမႃးၸႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆး ၼႆၶႃႈလႄႈ ၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇၵေႃႈၸင်ႇလႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလီသေလႆႈမႃးၸွမ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ မႃးႁွတ်ႈထိုင် ဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး ဝဵင်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
တီႈဢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆးလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းမၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းလႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်ၵၼ်ႁိုင်ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈႁူႉႁၼ်လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်ထင် လၢႆးယူႇလၢႆးသၢင်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇ ၸၵႂႃႇ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈတေပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ယူႇၼႆလႄႈ ၸင်လႆႈမီးပၢင်ၵုမ်ႁူပ်ႉထူပ်းၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢမ်း ႓း႐႐ ၼၼ်ႉၶႃႈၵေႃႈၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ သိပ်းတူၼ်ပၢႆပၢႆလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၸူဝ်းဢဝ်/ၽိတ်ႈပၢင်းဢဝ်ၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇ သေယဝ်ႉ လႆႈဢွၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်ႈၵႃး ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတိသႃရ၊ ၸဝ်ႈၶူးၸၼ်ႇတိမႃႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃၽေႃၵ ၶဝ်ၸဝ်ႈယူႇၶႃႈယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၶူးၶဝ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇထိုင် တီႈၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃမၵုတ်ႉ လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူလ် သေ ၽွင်းမိူဝ်ႈလႆႈႁွတ်ႈထိုင်ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃၽေႃၵ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတိသႃရ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်သပ်းလႅင်းၼႄလွင်ႈ ယူႇသဝ်း လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း တီႈၸၼ်ႉၸွမ် တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉယူႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၶႃႈပေးဝူၼ်ႉဝႃႈတေပဵၼ်ၵၢၼ်လီမီးတၢင်းႁူႉ တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉ ႁဝ်းၶဝ်ယူႇ ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
Posted by Saonando(ꨅဝ္ꨳဝꨓ္းသဝ္)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ပိုတ်ႇႁပ်ႉငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ တႃႇသိုဝ်ႉယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် တိုၼ်းဢမ်ႇထိုင်မိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းလႆႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၼိၼ်းယတၼႃႇၸေႃႇ Hnin Yadana Zaw ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera Media Network ယၢမ်ႈပဵၼ်ပႃး ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters ဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈတႅမ်ႈတၢင်ႇၼိူဝ် Twitter ဝႆႉဝႃႈ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လႆႈပိုတ်ႇႁပ်ႉငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ တီႈၵူၼ်းမိူင်း ၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆဝၼ်းသေတႃႉ မီးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်ၵႂႃႇၵမ်ႉၸွႆႈငိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈပိုတ်ႇႁပ်ႉငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈတီႈၵူၼ်းမိူင်း တႃႇဢဝ်ငိုၼ်းၵႂႃႇသိုဝ်ႉ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်လၢႆဝၼ်း တေႃႇပေႃးထိုင် ဝၼ်းထီႉ 16 July 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသေတႃႉ မီးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်ဢဝ်ငိုၼ်း 100,000 ပျုး ၵႂႃႇၵမ်ႉၸွႆႈ ႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်း လၢႆၽၢႆႇဢွၼ်ၵၼ်မီးၶေႃႈထၢမ်ဝႃႈ တေဢဝ်ၵႂႃႇၵမ်ႉၸွႆႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် တေယွမ်းတၢႆ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ႈၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ႁူဝ်သေ ပိုတ်ႇၶူင်းၵၢၼ် တႃႇသမ်းယႃႈယႃ ႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်း တင်းၼမ်လႄႈ ၸုတုမ်ငိုၼ်းလႆႈ လၢႆလၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵူၺ်းသမ်ႉလႆႈထုၵ်ႇ ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈယိုတ်းဢဝ်ငိုၼ်းတင်းမူတ်း ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 21 July 2021 ၼႆႉ လႆႈမီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ လုမ်းၽွင်းတၢင်ၵျုႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လၢတ်ႈဝႃႈ တေႁႃၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ တင်းၼမ် 700 ၶိူင်ႈ လႄႈ လူတ်ႉႁူင်းယႃထႅင်ႈ 14 လမ်း လူၺ်ႈၽၢၼ်ႇၶူင်းၵၢၼ် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၽွင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵမ်ႈၸွႆႈတင်းမူတ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵမ်ႈၼမ် လၢတ်ႈဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ်ၵၼ်ဝႃႈ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းသေပွၵ်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶတ်းၶႂၢင်လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းမႃးတႃႇသေႇ တေႃႈၼင်ႇ ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNHCR) ဢၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉ မိူင်းၶျၢင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးၵမ်ႈၼမ်လၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၸွႆႈထႅမ် မိူၼ်ၼင်ႇမီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈၵူဝ်ၽေးဝႆႉယူႇသွင်ပႃႈသွင်ၽၢႆႇ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ တေႇလ်တႃႇ၊ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ လႆႈၵူဝ်ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢၼ်ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်း လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းလင် ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်း Social Media မိူဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ထိုင်တီႈ UN ၸွႆႈႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 March 2021 (လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း တင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸီႉၸမ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၸွမ်းပိုတ်းယိုဝ်း ၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ဢမ်ႇဝႆႉၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း ၵၢင်ၶိုၼ်းသင်သေ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးယဝ်ႉ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၸႂ်ၶဝ် ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယု 18 လူင်းတႂ်ႈ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 10 ပၢႆ ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉလၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉသေ ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်းၵေႃႈ လႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈ သဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ထိုင်တီႈပေႃးၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်းလႆႈလႄႈ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း ဢႃႇယု 9 ၶူပ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉယူႇ (UN) ၸွႆႈႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶိုၼ်းၵတ်းယဵၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉ ဢွၼ်ႇယိင်းဢႃႇယု 9 ၶွပ်ႇ ဢဝ်ၵမ်ႈႁႅင်ႈသေ တႅမ်ႈဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈပဝ်ႇဝႃႈ “ငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းမိူင်းၶႃႈယိင်း ၽိတ်းပိူင်ႈႁၢႆႉႁႅင်းဝႆႉ မႃးၸွႆႈထႅမ်ပၼ် မိူင်းၶႃႈယိင်းၸွင်ႇလႆႈ? ယွၼ်ႉၶႃႈယိင်း ၶႂ်ႈၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၶႃႈယိင်းၶႂ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၶႃႈယိင်းၵူဝ်သဵင်ၵွင်ႈ သဵင်မၢၵ်ႇ၊ ၶႃႈယိင်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵတ်းယဵၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇၶိုၼ်း ၶႃႈယိင်းဝူၼ်ႉဝႃႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ တေလႆႈထုၵ်ႇပွႆႇတူဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း ၶႃႈယိင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီ တီႈမီးၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ တင်းၼမ်တင်းလၢႆၸိူင်ႉၼႆ ယိၼ်းၸူမ်းတီႈဢၢၼ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၶႃႈယိင်း” ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉ လိုဝ်းလင်ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNA ၸိုဝ်ႈ May Wong လႆႈၶႂၢင်ႉပေႃႈမႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းၼႆႉသေ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈတီႈၼႂ်း Twitter သုၼ်ႇတူဝ် မၼ်းၼၢင်းဝႆႉ၊ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UN) တေႁႃလၢႆးတၢင်းၸွႆႈထႅမ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ပူၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 29 March ၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈပႃးတင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ လူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 510 ၵေႃႉယဝ်ႉသေ မီးၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၼမ်ထိုင် 2,574 ၵေႃႉ လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈ လမ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း
ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း (Wikimedia Foundation; တူဝ်ယေႃႈ WMF) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းပရႁိတ ဢၼ်ဢမ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသင်သေ ၸတ်းၵၢၼ်ဝီႇၶီႇဝႆႉယူႇ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ငဝ်ႈၸိုင်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းသၢၼ်ႇၽရၢၼ်ႇသိတ်ႉသၵူဝ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီၽူဝ်းၼီးယႃး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသယိၼ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းတၢင်ႇၶိုၼ်ႈ ပပ်ႉသႅၼ်ႇသမ်ႇဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၵႃး ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝိၵ်ႇသျိၼ်ႇၼရီႇ၊ ဝီႇၶီႇၽိုၼ်ဢိင်၊ ဝီႇၶီႇပပ်ႉ၊ ဝီႇၶီႇငဝ်ႈငႃႇ၊ Wikimedia Commons၊ ဝီႇၶီႇၸိူဝ်ႉၽၼ်း၊ ဝီႇၶီႇၶၢဝ်ႇ၊ ဝီႇၶီႇၸၼ်ႉၸွမ်၊ ဝီႇၶီႇတေႇတႃႇ၊ Wikivoyage၊ Wikimedia Incubator လႄႈ မေႇတႃႇ-ဝီႇၶီႇ ၸိူဝ်ႉၼႆႉၵေႃႈ ၸတ်းၵၢၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီ 2003 ၼၼ်ႉ ၽူႈႁူမ်ႈတႄႇတင်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၵျိမ်ႇမီႇဝေးလ် ၼႆႉ လႆႈတႄႇတင်ႈ မူႇၸုမ်းမႃး တွၼ်ႈတႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး လႄႈ ပရေႃးၵျႅတ်ႉပီႈၼွင်ႉမၼ်း ဢမ်ႇဢၢၼ်းဢဝ် ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသင်သေ တႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။[6][7]
မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တီး ၾွင်ႇတေးသျိၼ်းၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ ႒႕႐ ၼၼ်ႉသေ ငိုၼ်းၶဝ်ႈႁူဝ်ပီၼႆႉ မီးယူႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇတေႃႇလႃႇ ႕႐ လၢၼ်ႉပၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[8] တီႈၾွင်ႇတေးသျိၼ်းၼႆႉ Lila Tretikov ၵေႃႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ် သေ Patricio Lorente ၵေႃႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းပူတ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်းမႄးထတ်း
မိူဝ်ႈပီ 2001 ၼၼ်ႉ ၵျိမ်ႇမီႇဝေးလ် ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈပၢႆးၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ လႄႈ လႃႇရီႇသၢၼ်ႇၵႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈတႅမ်ႈသွပ်ႉၾ်ဝႄးလ် ၶဝ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် တႄႇတင်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ပဵၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢႆးၸဝ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇပူဝ်းမိတ်ႉ ၶွင်ဝေးလ်ၼၼ်ႉသေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ပရေႃးၵျႅတ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၵေႃႈ လႆႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉယႂ်ႇၵႂၢင်ႈမႃးသေ ၵူၼ်းႁူႉၵေႃႈၼမ်မႃးလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ပရေႃးၵျႅတ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇၸၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းယင်ႉၵိုတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ [6] ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ တိုၼ်းလၢင်းၶွမ်ႇပၼီႇပူဝ်းမိတ်ႉၼႆႉ ယွမ်းဢေႇမႃးလႄႈ ဝေးလ်လႄႈ သၢၼ်ႇၵႃႇၶဝ် ၼႆႉ လႆႈဝူၼ်ႉတွၼ်ႈတႃႇ တႄႇတင်ႈၸုမ်းပရႁိတ ဢၼ်တႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ပရေႃးၵျႅတ်ႉၼႆယဝ်ႉ။[6] ထိုင် ပီ 2003 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 20 မႃး ဢဝ်ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်းၼႆႉ တႄႇတင်ႈပဵၼ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး လႄႈ ၼျူႇပီးတီးယႃးမႃးယူႇယဝ်ႉ။[7]
ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ပရေႃးၵျႅတ်ႉမႄးထတ်း
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
- ↑ Cbrown1023. Board of Trustees. Wikimedia Foundation. Retrieved on July 22, 2015။
- ↑ 2.0 2.1 Wikimedia Foundation, Inc, Financial Statements, June 30, 2018 and 2017 (September 26, 2018).
- ↑ Wikimedia Endowment - Meta (July 15, 2019).
- ↑ Wikimedia Foundation staff and contractors page.
- ↑ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ Open for business (2007), Jaap Bloem & Menno van Doorn (trad. Audrey Vuillermier), éd. VINT, 2007 (ISBN 978-90-75414-20-2), p. 93. No official number available since 2006
- ↑ 6.0 6.1 6.2 Neate၊ Rupert။ "Wikipedia founder Jimmy Wales goes bananas"၊ The Daily Telegraph၊ October 7, 2008။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - October 25, 2009။။ "The encyclopedia's huge fan base became such a drain on Bomis's resources that Mr Wales, and co-founder Larry Sanger, thought of a radical new funding model – charity."
- ↑ 7.0 7.1 Jimmy Wales (June 20, 2003). Announcing Wikimedia Foundation. mail:wikipedia-l. Retrieved on November 26, 2012။
- ↑ Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June, 2014 and 2013 (PDF). Upload.wikimedia.org. Retrieved on December 11, 2014။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈမႄးထတ်း
- Official website
- Official site navigation
- #wikimedia ၵွင်ႉသိုပ်ႇ Wikimedia on freenode
- Mailing lists
- WMF mailing list archives
- Wikimedia Foundation 2010–11 Annual Plan, WMF wiki
- Foundation's financial report, WMF wiki
- Wikimedia Foundation annual report, WMF wiki
- The Wikimedia Foundation bylaws, WMF wiki
- Wikimedia Foundation Social Profiles: Twitter, YouTube
တၢင်ႇၸိူဝ်းမႄးထတ်း
- ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း companies grouped at OpenCorporates
- The Wikimedia Foundation profile at Charity Navigator, charitynavigator.org
- Organizational Profile – National Center for Charitable Statistics (Urban Institute)


text:
ၽေးသၽႃႇဝ လူမ်းလႅင်ႉလူင် သၢႆႇၵလူၼ်း ၵူႇလၢပ်ႇ (Cyclone Gulab) ၽတ်ႉထူဝ်းၶဝ်ႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇပွတ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလၢႆမိုၼ်ႇၵေႃႉ လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႊ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Aljazeera ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ မီးၽူၼ်လူင်လူမ်းလူင်တူၵ်းႁႅင်း ၸွမ်းၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽၢႆႇပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး လႆႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶၢႆႉပၢႆႈ ၸမ်သႅၼ်ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၵေႃႈ ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ လူမ်းလႅင်ႉလူင် သၢႆႇၵလူၼ်း ၵူႇလၢပ်ႇ (Cyclone Gulab) ၼႆႉ လုၵ်ႉၼႂ်းဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ Bengal တူင်ႉၼိုင်ၶၢႆႉၵႂႃႇပွတ်းဝၼ်းတူၵ်းသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 September 2021 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း လႆႈၶၢႆႉၶဝ်ႈမႃးၸမ်ႁိမ်းၽင်ႇႁၢတ်ႇသၢႆးပၢင်ႇလၢႆႇ လူၺ်ႈတၢင်းဝႆး 95 Km တေႃႇ 1 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁွၼ်ၼမ်ႉၶိုၼ်ႈသုင်၊ ၽူၼ်လူင်တူၵ်းႁႅင်း လူမ်းလူင်ၽတ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်တေလႆႈၾၢင်ႉလႄႈ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ၶၢႆႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ထႃႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ မီးၵႂႃႇ7 ပိုၼ်ႉတီႈယဝ်ႉ။ ပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ယူႇႁိမ်းၸမ် ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ တေၸၢင်ႈမီးၽေးလူမ်းလႅင်ႉထူဝ်းၽတ်ႉၶဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈဢွၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶၢႆႉပၢႆႈ ဢမ်ႇယွမ်း 85,000 ၼႃႈႁိူၼ်း လႄႈ ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈသင်ႇ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶၢႆႉပၢႆႈ ဢမ်ႇယွမ်း 20,000 ၵေႃႉယဝ်ႉသေ ဢွၼ်ၵႂႃႇယူႇဝႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလွတ်ႈၽေး ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် May 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ တီႈၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ လႆႈထူပ်းၽေးလူမ်းလႅင်ႉလူင် ၽတ်ႉၶဝ်ႈမႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉတၢႆဢမ်ႇယွမ်း 20 ၵေႃႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ဢမ်ႇယွမ်း 1 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 2 September 2020 (ဝၼ်းလိူၼ်ၵဝ်ႈမူၼ်း ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸုမ်းၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (Centers for Disease Control and Prevention − CDC) ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈထိုင် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇယူႇလီၵူႈၸႄႈမိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇပိုၼ်ၽႄႈပၼ် ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း (October 2020) ဝႃႈၼႆ။
ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶႃႈသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵႂႃႇ 180,000 ပၢႆယဝ်ႉသေ ၼႂ်းဢမ်ႇႁိုင်သင်ၼႆႉသမ်ႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ သမ်ႉတေမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇလႄႈ ၵၢၼ်ၶၢမ်ႇသဵၼ်ႈငိုၼ်းၸိုင်ႈမိူင်းတင်းၼမ်သေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၶိုတ်းတၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွၵ်းလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵေႃႉယူႇ ၼႂ်းတၼ်းႁဵင်း ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (CDC) လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ “တႃႇပိုၼ်ၽႄႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵူႈၸႄႈမိူင်း ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်း CDC သေ တေတမ်းဝၢင်းပၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ် လႄႈ တၢင်းၼမ်ယႃႈယႃ တီႈၸႄႈမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း လႄႈ သိပ်းဢိတ်း (October, November 2020)ၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The New York Times ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (CDC) သေ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း 50 ၸႄႈမိူင်း ႁူမ်ႈပႃးဝဵင်းလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၵပ်းသိုပ်ႇဝၢင်းၽႅၼ် ၶေႃႈမုၼ်းၸိူဝ်း ၼႆႉဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ဢႅၼ်ထူဝ်ႇၼီႇ ၽႃႇသီ (Anthony Fauci) ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝႃးဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ယႃႈယႃဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉၸၢမ်းတူၺ်းတီႈၵူၼ်းပဵၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ သၢႆမၢႆၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်ၸၢမ်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ဝႆႉယူႇလႄႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်းဢိတ်း (November 2020) ဢမ်ႇၼၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်းသွင် (December 2020) ၼႆႉ တေၸၢင်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်တႅတ်ႈတေႃးလီဝႃႈ ပဵၼ်ယႃႈယႃဢၼ်ႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈလီ လႄႈ လွတ်ႈၽႄးလီ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းႁၢႆႉသင်ၼႆယူႇ။
ၸွမ်းၼင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၶေႃႈမုၼ်းဢၼ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The New York Times ပိုၼ်ႈၽႄႈဝႆႉ ၼၼ်ႉတႄႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈႁူႉဝႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (CDC) လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် 2 မဵဝ်းသေ တေမၵ်းတတ်းတၢင်းၼမ်တၢင်းဢေႇမၼ်းသေ ဢၢၼ်းၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈလႆႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ထူၼ်သိပ်း (October 2020) ဝႃႈၼႆ။
ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢၼ်ၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ် တေၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းငၢႆႈ၊ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ ၽူႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မေႃယႃၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တေလႆႈသမ်းယႃႈယႃ ႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်းမႅင်းဢၼ်ၼႆႉ လူၺ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇသဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇသင် ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၸုမ်းၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ (CDC) မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID−19 သွင်မဵဝ်းၼႆႉ မဵဝ်းၼိုင်ႈ တေလႆႈဝႆႉဢွင်ႇတီႈဢၼ်မီးတၢင်းၵတ်း −70 တီႇၵလီသႄးသီးယႅတ်ႉ လႄႈ မဵဝ်းထီႉသွင်ၼၼ်ႉသမ်ႉ တေလႆႈဝႆႉဢွင်ႇတီႈဢၼ်မီးတၢင်းၵတ်း −20 တီႇၵလီသႄးသီးယႅတ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း− CNA


text:
ရႄႇၸႂႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းရႄႇၸႂႃႇ (မၢၼ်ႈ: ရေဇွာမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Rezua Town) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းတတ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-႒. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, ႕႒.
- ↑ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၸႄႈဝဵင်းမတူႇပီႇ Archived 2017-05-04 at the Wayback Machine. - Myanmar Information Management Unit


text:
ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်ၼိုင်ႈပီႊ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၶႃႈသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼမ်သုင်ထိုင် 1 လၢၼ်ႉပၢႆ၊ WHO လၢတ်ႈဝႃႈ သဵင်ႈပီႊ 2020 ၼႆႉ လႅပ်ႈတေမီးယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 06 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Matichone ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) လၢတ်ႈဝႆႉ တီႈၼႂ်းမိူင်း သဝိတ်ႇသိူဝ်ႇလႅၼ်ႇၼၼ်ႉဝႃႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် Coronavirus 2019 ဢမ်ႇၼၼ် COVID-19 တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ဝၢႆးသဵင်ႈပီႊ 2020 ၼႆႉဝႃႈၼႆ။
WHO လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ၽွမ်ႉၵၼ်ပဵၼ်ၼမ်ႉၼိုင်ႈၸႂ်လဵဝ်ၵၼ်သေ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတေႃႇၵၼ်လႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇတေၸႅၵ်ႇၸၢႆႇပိုၼ်ၽႄယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ယူႇတီႈၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉသေ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ် ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇယႃႈယႃ တႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈၼၼ်ႉ သႅၼ်းယႃႈယႃ တင်းမူတ်းမီးဝႆႉယူႇ 9 သႅၼ်း လႄႈ တေႃႇပေႃးထိုင် ၼႂ်းပီႊ 2021 ၼႆႉ တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇယႃႈယႃလႆႈ 2,000 လၢၼ်ႉတူတ်ႉသ် (Dose) ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 43,660 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 7,722,746 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆတိူဝ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈ 790 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆ 215,822 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 4,935,545 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 72,106 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 6,754,179 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 991 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆတင်းမူတ်းမီး 104,591 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းမီး 5,741,253 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 30,454 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး 4,970,953 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉတၢႆတိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 798 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆ တင်းမူတ်းမီး 147,571 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 4,352,871 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 07 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (213) မိူင်း (213 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းပဵၼ် COVID-19 တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး (36,065,757) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး (1,054,947) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း သမ်ႉမီး (27,163,422) ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း − www.worldometers.info/coronavirus/ ဝၼ်းထီႉ 07 October 2020 ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 14:50 မူင်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 48 ၵေႃႉ ဢၼ်လုၵ်ႉမိူင်းတႆးလၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆး တီႈဢိူင်ႇမႄႈငွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၾၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး တီႈလႅၼ်လိၼ်တႆး−ထႆးၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 13 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်း 00:30 မူင်း ၽွင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ပၼ်ႇလဵပ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းၸုမ်းၼိုင်ႈ ပႃးတင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပႆတၢင်းၶဝ်ႈၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး−ထႆး ၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ဢွၵ်ႇၼႄတူဝ်ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၸုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ မီးၽူႈၸၢႆး 16 ၵေႃႉ၊ ၽူႈယိင်း 20 ၵေႃႉ ဢႃႇယုၼႂ်းၵႄႈ 15−79 ပီႊ လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယုၼႂ်းၵႄႈ 1−5 ၶူပ်ႇထႅင်ႈ 12 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 48 ၵေႃႉသေ ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ၶဝ်ႈမိူင်းသေၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းၶဝ်တင်းမူတ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းသေ ပႆတၢင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇတင်းမိူင်းထႆး တႃႇၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၵူတ်ႇထတ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ယဝ်ႉ တေသိုပ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းမီးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸွမ်သိုၵ်းလူင် (ၵဝ်ႇ) မျိၼ်ႉသူၺ်ႇ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉယဝ်ႉ သိုပ်ႇလွႆးဢၢပ်ႈဢႃႇၼႃႇ ပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇၵုမ်းၵမ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း မတ်ႉတႃ 418 (ၵ) ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတၢင်တူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မျႃႉဝတီႇ MWD သေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 01 February 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼႆႉ ၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 417 (ၵ) မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတူဝ်ႈတင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းယူႇၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉယဝ်ႉ လွႆးဢၢပ်ႈပၼ် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်ၵႂႃႇ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း (1) ပီႊလႄႈ ႁႂ်ႈၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် (ၵဝ်ႇ) မျိၼ်ႉသူၺ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဝႆႉယူႇ ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဢမ်ႇၸွမ်းတြႃးၼမ် ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼၼ်ႉသေ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇယွမ်းၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ လွင်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်ၽိတ်းပိူင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ဢမ်ႇယွမ်းၶၢႆႉပၼ် ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတင်း ပၢင်ၵုမ်သၽႃး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ယင်းတိုၵ်ႉတိုဝ်သေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶပ်ႉမၢႆ ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူၼ်းမိူင်းယူႇလႄႈ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်သေ မိူၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယိုတ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း လူၺ်ႈဢမ်ႇၸွမ်းတြႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးၵူၼ်းမိူင်း လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်း ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းသေ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၵႄႈၶႆလႆႈပေႃးၼႆၸိုင် ဝၢႆးၼႆႉမႃး တေပဵၼ်သဵၼ်ႈၼၢမ်တႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ တႄႇဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ မတ်ႉတႃ 418 (ၵ) မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းတြႃးလႄႈ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းမၢႆမီႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေလွႆးဢၢပ်ႈပၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ေပႃးမႃးတူၺ်းဝၢႆးေသ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈလုၵ်ႉၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ ၵႂႃႇၼႂ်း ဝၼ်းထီႉ 01.02.2021 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 04:00 မူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵူႈတီႈတီႈ ၵူင်ႈႄၸႈတွၼ်ႈ ၵူႈႄၸႈမိူင်းေၵႃႈ မီးပၢင်လွင်ႈႄၼၵၢင်ၸႂ်ၵၼ်မႃးၵူႈတီႈတီႈ။ ထိုင်တီႈ ၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ေပႃး လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶၢတ်းလၢႆးႁဵတ်း လၢႆးသၢင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉယူႇ။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူင်းသၢၼ်လွႆႁဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇမီး မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵူႈတီးတီးၼၼ်ႉေၵႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် လုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ်လူင်ၵႂႃႇတီႈ တွၼ်ႈၽႂ်တွၼ်ႈမၼ်း တီႈၽႂ်တီႈမၼ်း ေတလႆႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁူႉေမႃပွင်ႇၸႂ် လွၵ်းလၢႆးတီႇမူဝ်ႇၶႄရႊသီႇမႃး လွၵ်းလၢႆးဢမ်ႇယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်သင်ေသ တူၵ်းယွၼ်းဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းႁဝ်း။
ယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၶႃႈႁဝ်းေသ ၶႂ်ႈယွၼ်းသင်ႇတီႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ၵူႈတီႈတီႈ ၵူႈႄၸႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉၵႂႃႇယူႇ
- ႁဝ်းလုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ်တွၼ်ႈတႃႇသင်?
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူႈႄၸႈတွၼ်ႈၵူႈဝဵင်းဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ေတလႆႈႁၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈမီးလွင်ႈ ႁတ်းႁၢၼ် မီးလွင်ႈတူင်ႉတိုၼ်မႃးႁႅင်းႁႅင်းႄတႉႄတႉ ၵူႈတီႈတီႈယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸုမ်းတီးလႂ်ေသဢမ်ႇဝႃႈ ႁဝ်းလုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇသင်? ႁဝ်းသမ်ႉၶႂ်ႈလႆႈသင်? သမ်ႉမီးေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းလူင်သင်? ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈေတလႆႈမီး ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ႄၼၵၢင်ၸႂ်ေၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ႄၼၵၢင်ၸႂ်ၸွမ်းၵူၺ်း ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၵျိုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ ႁဝ်းေၵႃႈဢမ်ႇၵျိုၵ်ႈၸွမ်းၵူၺ်း တၢင်းၼႃႈပိူၼ်ႈႁွင်ႉဢီႇသင်ဢမ်ႇႁူႉ ႁဝ်းၵူၺ်းယူႇ တၢင်းလင်ေသ ပၼ်ႁႅင်းဝႃႈ တူဝ်ႉဢေယး တူဝ်ႉဢေယး ၵူၺ်းေတႉဢမ်ႇပႆႇၸႂ်ႈလၢႆးမၼ်း။ မၢင်ပွၵ်ႈ လွၵ်းလၢႆးတီႈမူဝ်ႇၶႄရႊသီႇႄလႈ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ သင်ႁဝ်းဢမ်ႇေမႃလဵၼ်ႈမၼ်း ဢမ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်း ဢမ်ႇထတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼႆၸိုင်ႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႇၵႂႃႇပဵၼ် ၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ တၢင်ႇေၵႃႉႄလႈ တၢင်ႇၸုမ်း (ပႃႇတီႇ)ၵူၺ်း။ ႁဝ်းၶႃႈလုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ် ေတႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် လူဝ်ႇမီးေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၽႅၼ်လိၼ်ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းႄလႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်းၼိူဝ်ၽႅၼ်လိၼ်ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈယူႇ ဢမ်ႇၶႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ပိူၼ်ႈဢွၼ်ႁဵတ်းႄလႈ ႁဵတ်းၸွမ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈပဵၼ်ဝႃႈ ပိူၼ်ႈပၼ်ငိုၼ်းၸႂ်ႉႁဵတ်းႄလႈ ႁဵတ်းၸွမ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လႆႈၵိၼ်လႆႈၶူဝ်းၼူင်ႈတၢင်းဝႂ်ႄလႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်း။ ႁဝ်းေတႁဵတ်းသင် ႁဝ်းေတလုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇမီးေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်း။
- ပိူၼ်ႈလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းမၼ်းၵႂႃႇ
ေပႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (4/5) ဝၼ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းလုၵ်ႉမႃးႄၼၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ မီးလူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈ ေပႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵမ်ႉပႃႇၼမ်ေတႉ ၶဝ်တူၵ်းယွၼ်းေတမီးယူႇလၢႆလၢႆႁူဝ်ေၶႃႈ 1) ပွႆႇပၼ်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းႄလႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း 2) သၢၼ်ၶၢတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇ လူဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 3) ႁႂ်ႈၼပ်ႉထိုင်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ေတမီးယူႇလၢႆလၢႆလွင်ႈယူႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈ ေတဢွၼ်ၵၼ်ယိပ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ ေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၸီႊေသ ႄၼၵၢင်ၸႂ် ေပႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉပႃးတႆးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးေၵႃႈမိူၼ်ၵၼ် လုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶၢတ်း သိုၵ်း မၢၼ်ႈတီးလႆႈ ၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ၵူၺ်းၵူႈမိူင်းမိူင်းႄတႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၼပ်ႉထိုဝ်ေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၸီႊေသ ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူၸီႊလႆႈဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်းၼႆၵႂႃႇယူႇ ၼႆႉယဝ်ႉလွၵ်းလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလီၵူဝ်ႇၼႃႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်း ဢၼ်ႁဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႆႉ မၼ်းၵႂႃႇပဵၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉထႅမ်ႈပိူၼ်ႈပႅတ်ႈ။ ေပႃးမႃးတူၺ်းယၢင်း ၶဝ်သမ်ႉ လုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇၶဝ်ေတလႆႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶဝ်ႄလႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တူၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူၸီႊလႆႈဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း ၵူၺ်းၼႃႇလၢႆးႁဝ်းႁဵတ်းႁဝ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉ သင်ႁဝ်းဢမ်ႇေမႃႁဵတ်းဢမ်ႇေမႃလဵၼ်ႈေၵႃႈ ၸၢင်ႇပဵၼ်ၶွင်လီတွၼ်ႈတႃႇပိူၼ်ႈၵူၺ်း။
- သင်ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လႆႈဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃး
သင်ဝႃႈငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လီမႃးၶိုၼ်း ၵတ်းယဵၼ်မႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉၼႆၸိုင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၸီႊၶဝ်ၼၼ်ႉေၵႃႈ ပိူၼ်ႈပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်မႃးတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇထႅင်ႈၼႆေၵႃႈ သင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႂ်ႇမႃးထႅင်ႈေၵႃႈ ႁဝ်းတိုၵ်ႉသူမ်းပိူၼ်ႈဝႆႉထႅင်ႈယူႇ ႁဵတ်းသင်ႄလႈဝႃႈၼၼ်လႃႇၼႆၸိုင်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆႉဢဝ် သုၼ်ႇလႆႈတၢင်းၼမ်ဝႆႉလိူဝ်ေသ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းယဝ်ႉလူး။ ၶႂ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပႃႇတီႇတႆးၶႂ်ႈႄပႉတီးယူႇတီႈလႂ်ႄပႉ ၶႂ်ႈလႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၵႃႇႁိုင်လႆႈလႃႇ ႁဝ်းဢမ်ႇတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးလႆႈလႃးလႃးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢၢၼ်ႇတူၺ်းၼႂ်းပပ်ႉ လၵ်းမိူင်း 2008 ၽွင်ႈ။
- ၵူၼ်းသၢၼ်လွႆတႆးႁဝ်း ယႃႇေပငိူဝ်ႈထႅင်ႈယဝ်ႉ
ပိူၼ်ႈႄၼၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းႄၼၵၢင်ၸႂ် ပိူၼ်ႈႁွင်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းႁွင်ႉၸိူင်ႉၼၼ် ေပႃးၵုမ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၵႃႈၸွမ်းလင်ပိူၼ်ႈၵူၺ်းေတႉ ႁဝ်းေတထိုင်လႆႈတီႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉလႆႈယဝ်ႉႁိုဝ်လႃႇ? တႆးမီးမိူင်း တႆးမီးပိုၼ်း တႆးမီးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ၽႅၼ်လိၼ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇလႆႈႁိမ်ဢဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၽႂ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယႂ်ႇလူင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းယႂ်ႇလူင်ထီႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇၼႆႉဝႆႉေသ ႁဵတ်းသင်ႁဝ်းသမ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းၵႃႈၸွမ်းလင်ပိူၼ်ႈၵူၺ်းယူႇႁႃႉ?? လူဝ်ႇမီးလွၵ်းလၢႆးႁင်းႁဝ်း လူဝ်ႇမီးေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းႁင်းႁဝ်း လူဝ်ႇမီးလွၵ်ႈလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းႁင်းႁဝ်း တွၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း ႁင်းႁဝ်းယူႇ။
- ၽူဝ်ႄမးပိူၼ်ႈၽိတ်းၵၼ်
ေပႃးမႃးတူၺ်း ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃယႂ်ႇလူင်ႄတႉႄတႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႄလႈ တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၼ်းၵူၺ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈေတႃႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းလႆႈႁၼ်တႂ်ႈၼႃႈတႂ်ႈတႃလီလီယဝ်ႉလူး။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 01.02.2021 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၺွပ်းၽႂ်ၵႂႃႇလၢႆလၢႆ ယဝ်ႉသမ်ႉၺွပ်းၶိူဝ်းလႂ်ပႃးထႅင်ႈ ေပႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်း ထတ်းတူၺ်း ဢၼ်ၼႆႉလီလီၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁူႉယဝ်ႉ ပၼ်ႁႃပဵၼ် ပၼ်ႁႃၼႂ်းႄၵႈၵၢင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၸီႊၵူၺ်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်းၺွပ်းၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃး ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇတႆးေသေၵႃႉ ဢမ်ႇပႃးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းေသေၵႃႈ ယဝ်ႉေၵႃႈ လၢႆးမၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၼင် 1990 ေသဢိတ်း (ဝၢႆးလင်မၼ်း ယွၼ်ႉႁဝ်းလုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ်ႄလႈ ပိူၼ်ႈၸင်ႇၺွပ်း ၵူၼ်းတႆး ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇတႆး)။ ၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၼင်ၵၼ် ၽိတ်းၵၼ် ၶဝ်ပဵၼ်ၽူဝ်ႄမးၵၼ် ၽိတ်းၵၼ်ႁင်းၶဝ် သင်ႁဝ်းေၵႃႈသမ်ႉဢမ်ႇႁူႉ ဢမ်ႇေမႃလဵၼ်ႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆး လွၵ်းလၢႆးမၼ်းၼႆၸိုင်ႈ လိုၼ်းသုတ်း ေပႃးၵူၼ်းၶိူဝ်းပိူၼ်ႈၶိုၼ်းလီၵၼ်မႃးၶိုၼ်း ဢၼ်ေတၺႃးၵိၼ်တဵမ်တဵမ်ႄလႈ ေတလႆႈတၢႆၼမ်ၼမ် တုၵ်ႉၶၼမ်ၼမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႆးၵူၺ်း တိုၼ်းပဵၼ်တႆးၵူၺ်းေတၵိၼ်းဝၢႆးလင်။
- ၵၢၼ်မိူင်း
ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉၵူႈေၵႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ၸႂ်လီလီယူႇ ၵူၺ်းေပႃးလဵၼ်ႈ ေပႃးၵွျၵ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးမၼ်းေတႉ ၵႂႃႇတၢင်းၶိူဝ်းတၢင်းၸၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ေတလႆႈဢဝ်ဢွၵ်းေဢႃ ေတလႆႈဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၼၢမ်းၼႃႈေသႁဵတ်းေသလဵၼ်ႈ ၽူႈဢွၼ်လဵၼ်ႈမၼ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢွၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈမၼ်းေၵႃႈ ေတလႆႈႁူႉလွင်ႈပိုၼ်းမိူင်းတႆးလီလီ ေတလႆႈႁူႉလွင်ႈၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလီလီ ေပႃးဢမ်ႇၼၼ် မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်သင် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းလႆႈ ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ထၢင်ႇယႂ်ႇတၢင်ႇၶိူဝ်းေသ ဢဝ်ၶိူဝ်းပိူၼ်ႈမႃးႁဵတ်းၶုၼ်မိူင်းႁဝ်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ၼိူဝ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းႁဝ်း ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈၶိူဝ်းႁဝ်း ဢမ်ႇပွင်ဢမ်ႇႁူႉၾိင်ႈႄငႈ ၾိင်ႈထုင်း လိၵ်ႈလၢႆးၶိူဝ်းႁဝ်းသင်ၼႆ မၼ်းေတႁဵတ်းႁိုဝ်မႃး ပူၵ်းပွင်ပၼ်ၽဝႁဝ်းလႆႈလႃႇ။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉဢမ်ႇမိူၼ်တၢင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း မၢၵ်ႇၼိုင်ႈလူင် ယိုဝ်းတၢႆလႆႈၵူၼ်းတီႈၼမ်သုတ်း (1000)ေၵႃႉ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈယိုဝ်းသင် ဢမ်ႇလူဝ်ႇယိပ်းၵွင်ႈသင် ေပႃးေမေႃလဵၼ်ႈေၵႃႈ ၸၢင်ႇဢဝ်တၢႆလႆႈ တၢင်းၶိူဝ်းတၢင်းမိူင်း။
- ယႃႇေပၵဵင်ၸႂ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ
ၶၢဝ်းတၢင်း (70)ပီႊပၢႆ တႆးႁဝ်းၵမ်ႉပႃႇၼမ် ၵဵင်ၸႂ်ပိူၼ်ႈ ယဝ်ႉေၵႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၸဵပ်းဢၼ်ႁဝ်းယၢပ်ႇၵိၼ်းယူႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈလၢတ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်ပိူၼ်ႈႁူႉ ယွၼ်ႉၵဵင်ၸႂ်ပိူၼ်ႈ။ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ေၵႃႉၼိုင်ႈႄလႈ ေၵႃႉၼိုင်ႈ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တီႈပၢႆးဝူၼ်ႉႁဝ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းသမ်ႉဝႆႉဝႃႈပဵၼ် ၽူႈၶဵၼ်ႈႁဝ်း ပဵၼ်ၽူႈၶၢတ်းၶႂႃႇႁဝ်းၼႆၵူၺ်းေတႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းေတႁို်ဝ် ၵတ်းယဵၼ်မႃးလႆႈလႃႇ။ တီႈပၢႆးဝူၼ်ႉဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ထွမ်ႇတူၺ်း ၊ လူဢၢၼ်ႇတူၺ်း ၊ ထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း ၊ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၸွင်ႇၸႂ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸွင်ႇမႅၼ်ႈ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ၸွင်ႇထုၵ်ႇဢမ်ႇထုၵ်ႇၼႆပႃးၸွမ်းႄလႈ ေပႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၼၼ် ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈသင်ႁဵတ်း ၸွမ်းပိူၼ်ႈ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉႁဝ်းၵႂႃႇ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ႁဝ်းၸွမ်း လိုၼ်းသုတ်း တူၵ်းၶွၵ်ႈမႃး ဢမ်ႇမီးၽူႈလႂ်ၽႂ်လႂ် မႃးလၢတ်ႈပၼ်ႁဝ်း မႃးမႆႈၸႂ်ၸွမ်းႁဝ်း လိူဝ်ေသေပႃႈႄမႈမႂ်း ဢၼ်လဵၵ်ႉမႂ်းမႃး လဵၵ်ႉေတႃႇယႂ်ႇၼၼ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယႃႇေပလိုမ်း။ မိူဝ်ႈပိူၼ်ႈလူဝ်ႇႁဝ်းၵူၺ်း ပိူၼ်ႈေမႃလၢတ်ႈၼႃႇ ေပႃးပိူၼ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇႁဝ်းမႃး မႃတူဝ်ၼိုင်ႈေၵႃႈ ၵမ်ႉဢမ်ႇတၼ်ႇ ၊ ၵိၼ်ေၵႃႈၵိၼ်ၶဝ်ႈတႆး ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်မိူင်းတႆးမိူဝ်းၸႂ်ႉမိူင်းၶဝ်ေသ ယူႇၼိူဝ်ႁူဝ်တႆးမႃး ယွၼ်ႉၼၼ် ေပႃးလူဝ်ႇလၢတ်ႈေၵႃႈ လူဝ်ႇႁတ်းလၢတ်ႈ ယႃႇေပၵဵင်ၸႂ်သင်ထႅင်ႈယဝ်ႉ ႁဝ်းၵဵင်ၸႂ်ပိူၼ်ႈမႃး (70)ပီႊပၢႆယဝ်ႉလူး။
- ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်းသူၶဝ်
တီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းသၢၼ်လွႆႁဝ်းႁူႉပွင်ၸႂ် ၶၢၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းမႃးဢိတ်းဢိတ်းၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ယိၼ်းၸူမ်းၸွမ်းသူၶဝ်ေတႉေတႉ တီႈဢၼ်ဢမ်ႇယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်သင် ေသလုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸႂ် ၸွမ်းလူၺ်ႈပိူင် လွၵ်းလၢႆးတီႈမူဝ်ႇၶႄရႊသီႇ။ ႁဝ်းေတႁဵတ်းသင် ႁဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်းႄတႉႄတႉ ယႃႇေပႁဵတ်းႁဵတ်းလဵၼ်ႈလဵၼ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းလဵၼ်ႈႄလႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇႁဵတ်းမဝ်မၢၼ် မၼ်းၸၢင်ႇသူမ်းတၢင်းၶိူဝ်းဢိူဝ်ႈ ပိုၼ်းတွၼ်ႈသွၼ်ႁဝ်း 1947 ထူပ်းၺႃးမႃးယဝ်ႉလူး။ တႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်တႆးၶိုၼ်းၵၢပ်ႈ တႆးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တႆးလႅတ်းသႅဝ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈပဵၼ်တႆးငိူဝ်ႈတႆးငႃႉထႅင်ႈယဝ်ႉ။
ေပႃးလူဝ်ႇႁဝ်းမႃးၵူၺ်း ပိူၼ်ႈေတလၢတ်ႈဝႃႈ တၢႆးယိင်းတၢင်းၺီႇၵူဝ်ႇ ႁဝ်း ေပႃးပိူၼ်ႈဢမ်ႇ လူဝ်ႇႁဝ်း သမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၶိူဝ်းၵူၼ်းေၵႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၶိူဝ်းၵူၼ်းႁၢႆႉ ၵူၼ်းၵပ်းသိုပ်ႇၸုမ်းေၵႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၼႆလူင်ၵႂႃႇၵူႈမဵဝ်း။ ဝူၼ်ႉႄလႈ ပိၼ်ႇႄလႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉႁဝ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇလီမူၼ်ႉႄမးၼၼ်ႉ ယႃႇေပႁဵတ်း ႁိူဝ်းလွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉ ဢမ်ႇမီးတီႈၵိုတ်းဢမ်ႇမီးေၶႃႈယိူင်းမၢႆ။ ၵမ်ႉပႃႇၼမ်ေတႉ ပိူၼ်ႈေတ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ ၶႃႈၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းတူၺ်းသုၼ်ႇတူဝ် ပဵၼ်ၵူၼ်းဝူၼ်ႉၽၢႆႇႁၢႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈပိူၼ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းပၢႆးဝူၼ်ႉတိုၼ်ႇ ဢမ်ႇမီးၸၼ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇသင် ပဵၼ်ၵူၼ်းထိူၼ်ၼႆယူႇ သင်လႆႈလူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ ၵူၺ်းၸႂ်ႈႄတႉဢမ်ႇၸႂ်ႈႄတႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းတၢင်းၼႃႈၼႆႉ ေတတႅပ်းတတ်းပၼ်ၵူၺ်းဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ေတပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ၸွမ်းၼင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းလီထူဝ်းၼီးယႃး ၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ ၾူၼ်းမိၵ်ႈသျႅဝ်မီ (Xiaomi) Mi 10T 5G မီးလွင်ႈတိတ်းတင်ႈ Sensor လၵ်ႉဢတ်းသဵင် တီႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်းၼႆၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇသျႅဝ်မီ ဢွၵ်ႇမႃးတုမ်ႉတွပ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈတႄႉမၼ်း။
မိူဝ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းထီႉ 23 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ REUTERS ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ Xiaomi Corporation ဢၼ်ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾႆးၾႃႉ electronics ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢွၵ်ႇမႃးသပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်၊ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်ႉၾႆးၾႃႉ ၶွင်ၶွမ်ႇပၼီႇ သျႅဝ်မီၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈတိတ်းတင်ႈသွပ်ႉတ်ဝႄး Software ဢၼ်ပဵၼ် Sensor လၵ်ႉတီႉဢတ်းသဵင်ၶေႃႈၵႂၢမ်း တီႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၵႅမ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ မိူင်းလီထူဝ်းၼီးယႃး (Lithuania) မႃႇၵျီႇရိတ်ႉသ် ဢပူႇၵီႇဝီႇၶျႅတ်ႉသ် Margiris Abukevicius လႆႈဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ၾၢင်ႉၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ႁႂ်ႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၸုၼ်ႉပႅတ်ႈၾူၼ်း ဢၼ်မိူင်းၶႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇတင်းမူတ်း ႁူမ်ႈပႃးတင်း ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈသိုဝ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်း (မိုဝ်းထိုဝ်) ဢၼ်ၶႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးမႂ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၾူၼ်းသျႅဝ်မီ (Xiaomi) Mi 10T 5G ပဵၼ်ၾူၼ်းသႅၼ်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၵူၺ်းၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ် မီးလွင်ႈတီႉဢတ်းသဵင်ၶေႃႈၵႂၢမ်း သူင်ႇၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၶဝ်လၵ်ႉဝႆႉ တီႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်းၵႂႃႇတီႈ Server ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၼႆယူႇ။
လွင်ႈၼႆႉ သျႅဝ်မီ လၢတ်ႈဝႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢမ်ႇမီးပေႃႇလသီႇ တႃႇၵုမ်းထိင်းသုၼ်ႇလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူၼ်းသျႅဝ်မီ ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ် လွင်ႈၶူၼ်ႉႁႃဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈတိတ်းတင်ႈသွပ်ႉတ်ဝႄး လႄႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇဢုပ်ႇၾူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ သျႅဝ်မီ လႆႈဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈႁႄႉၵင်ႈဝႆႉပၼ် ၼင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယူးရူပ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၼ်ႁႃၼႂ်းၵႄႈၵၢင် မိူင်းၶႄႇ လႄႈ လီထူဝ်းၼီးယႃး ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလိူတ်ႇမႆႈမႃး ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ လုမ်းၽွင်းတၢင် ထႆႇဝၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်း လီထူဝ်းၼီးယႃး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁိၵ်ႈႁွင်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ တူဝ်တႅၼ်း လုမ်းထႆႇဝၼ်ႇ၊ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း ဢၼ်မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ မၢင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းၵုၼ်ယူးရူပ်ႇ လႆႈႁိၵ်ႈႁွင်ႉထႆႇဝၼ်ႇဝႃႈ ထႆႇပေး (Taipei) ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဝဵင်းလူင် မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မၢတ်ႉၶျ်
မၢတ်ႉၶျ် ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈသၢမ် တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းပွႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢတ်ႉၶျ် ႑ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵႅတ်ႇၵင်ႈသုၼ်ႇၵူၼ်းမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Civil Defence Day
မၢတ်ႉၶျ် ႒ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ)
မၢတ်ႉၶျ် ႓ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢတ်ႉၶျ် ႘ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢတ်ႉၶျ် ႑႕ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢတ်ႉၶျ် ႒႐ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမူၼ်ႈသိူဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Happiness (UN)
- ဝၼ်းၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Francophonie
- ဝၼ်းၼူၵ်ႉၸွၵ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Sparrow Day
မၢတ်ႉၶျ် ႒႑ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄၸၢဝ်းၶိူဝ်း - International Day for the Elimination of Racial Discrimination
- ဝၼ်းဝွၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Poetry Day
- ဝၼ်းပႃႇမႆႉလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Forests
- ဝၼ်းၵူၼ်းတုၵ်ႉၵတႃႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Puppetry Day
မၢတ်ႉၶျ် ႒႒ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢတ်ႉၶျ် ႒႓ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢတ်ႉၶျ် ႒႔ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Tuberculosis Day
- ဝၼ်းလွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ ၵူႊမိူင်းမိူင်း ပုၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၶွင်ႈမၢပ်ႇ ၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵုင်ႇမုၼ်ၵူၼ်း လႄႈ ၺႃးလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ
မၢတ်ႉၶျ် ႒႕ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶုၵ်းထူပ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်း လႆႈပဵၼ်ယိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းတူၵ်းပဵၼ်ၶႃႈလိပ်း လႄႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶႃႈလိပ်း ၶၢမ်ႈပၢင်ႇလၢႆႇဢႅတ်ႇလႅၼ်းတိၵ်ႈ - International Day of Remembrance of the Victims of Slavery and the Transatlantic Slave Trade
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶုၵ်းထူပ်း ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇ တီႉၵမ် လႄႈ ႁၢႆလိပ်းၵႂႃႇ
မၢတ်ႉၶျ် ႒႗ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵူႈမိူင်းမိူင်း ပိုတ်ႇဝူင်ႈၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International launch of Global Money Week
- ဝၼ်းႁူင်းၵႃႈၸိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Theatre Day
- ဝၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ)
ဝၼ်းသုၵ်း ဝူင်ႈထီႉသၢမ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ငဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ


text:
ငဝ်းလၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းဝၼ်းပုတ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 April 2021 (လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႊ) ၵူၼ်းမိူင်းၼႄၵၢင်ၸႂ် လႆႈလူႉတၢႆထႅင်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း 20 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသေ ဢဝ်ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉသေ ပိုတ်းယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ၶၢဝ်ႇ Myanmar Now ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 April 2021 (လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႊ) ၼၼ်ႉ တီႈဢၼ်မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ တေပဵၼ်တီႈဝဵင်းၵလေး ၼႂ်းတိူင်းၸႄႈၵႅင်း မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆထိုင် 11 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Myanmar Now ယင်းလၢတ်ႈၼႄငဝ်းလၢႆးတီႈဝဵင်းၵလေးဝႃႈ မိူဝ်ႈၵၢင်ၼႂ်ယၢမ်း 05:00 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅင်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 100 ၵေႃႉ လႆႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ၽွင်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပႂ်ႉယၢမ်းပၼ်ၵၼ်တီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ထူင်သၢႆးသေ ႁဵတ်းတီႈပႅပ်ႉဝႆႉ ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။ ယူႇတီႈ Myanmar Now ဢၢင်ႈဢိင်လႅင်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းတိူင်းၸႄႊၵႅင်းၼၼ်ႉသေလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ ၼႂ်း 11 ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇ 3 ၵေႃႉတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႂ်းၸုမ်းၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ဝႃႈၼႆ။
တီႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၵေႃႈ မီးၵူၼ်းထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ 2 ၵေႃႉလႄႈ ဢိၵ်ႇလၢႆလၢႆၸေႊဝဵင်းထႅင်ႈ 7 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇၺႃးယိုဝ်းတၢႆ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 7 April 2021 ဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း မီးၵႂႃႇ 20 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တီႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 8 April 2021 မီးၵူၼ်းမိူင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 614 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈတၢင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၵေႃႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်မိူၼ်ၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽွင်းၶၢဝ်းၾူၼ်မူတ်းသဵင်ႈ ယၢင်ႈၶဝ်ႈၶၢဝ်းၵတ်းမႃးၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉႁူၺ်ႈလွႆ ၼွင်းလူၵ်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူဝ်ၶွင်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃး ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း လူႉသုမ်းတင်းၼမ် ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း (2)။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 4 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇႁႃႇလူင် ႁူမ်ႈပႃးတင်း လူမ်းၽတ်ႉၶဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉႁွင်ႈ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈလွႆ ၼွင်းလူၵ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈမွင်းႁွင်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း သေဢမ်ႇၵႃး ၶူဝ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈႁႆႈၼႃး ဢိၵ်ႇတင်း ၽၵ်းမီႇႁေႃ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လူႉသုမ်းတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈၼႆႉသေ ၶဝ်ႈႁႆႈၼႃး လႄႈ ၽၵ်းမီႇႁေႃ ၶူဝ်းသူၼ်ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇၼႆႉ ပႃႈလႃႉ လႆႈလူႉသုမ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇ 10 လင်၊ လုင်းၶတ်း + ပႃႈမူဝ်ႁွမ် 10 လင်၊ လုင်းသူႉလိၼ်း + ပႃႈမူဝ်ႁွမ် 18 လင်၊ လုင်းသုၼၼ်ႇတႃႇ + ပႃႈမီး 15 လင်၊ လုင်းဢွၼ်ႇ + ပႃႈၵႅၼ်ႇ 2 လင်ၶွၼ်၊ လုင်းၶမ်းဝႃႇ + ပႃႈယိင်း 10 လင်၊ ပေႃႈထဝ်ႈပၼ်ႇတ 2 လင်ၶွၼ်၊ လုင်းတေႇယ + ပႃႈၸိင်ႇ 2 လင်၊ ၸၢႆးဝုၼ်းလႅင်ႇ + ၼၢင်းပႅင်း 4 လင်၊ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်း ၽၵ်းမီႇႁေႃၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပႃႈၽိတ်ႈ ၸၢႆးလၢဝ် 12 ၶႂၢႆး၊ လုင်းလႃႉၶိၼ်ႇ + ပႃႈလဵၵ်ႉ 11 ၶႂၢႆး၊ ၸၢႆးဢိၼ်း + ၼၢင်းၶမ်းၼၢင်း 8 ၶႂၢႆး လႄႈ ၼၢင်းပႅင်း သမ်ႉထုၵ်ႇၼမ်ႉလူၵ်ႈၽိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾူၼ်းတူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇႁႃႇလူင်သေ ၼမ်ႉႁွင်ႈ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈလွႆ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼွင်းလူၵ်ႈလႄႈ ၽတ်ႉဢဝ်တူၼ်ႈမႆႉတုမ်မႆႉ ၵႂႃႇပၢၼ်ႈၶူဝ်ဝႆႉလႄႈ ၼမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉလူၼ်ႉၶဝ်ႈထူမ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမွင်းႁွင်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉတိုင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မိူၼ်ၵၼ်၊ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼွင်းလူၵ်ႈထႅင်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵွၵ်ႈၵမ်း (2) ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႕ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်လူႇတၢၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Charity
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႘ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်မေႃလိၵ်ႈလၢႆးလုမ်ႈၾႃႉ - International Literacy Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႑႐ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁၢမ်ႈႁေႉ ၵၢၼ်ၶႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇတၢႆၶိုၼ်း - World Suicide Prevention Day
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇလွတ်ႈၵၢင်း တၢင်းပဵၼ်တုတ်ႈ
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႑႕ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Democracy
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႑႖ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇႁၵ်ႉသႃ ထၢၼ်ႈဢူဝ်ႇၸူၼ်း - International Day for the Preservation of the Ozone Layer
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႑႘ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလူလွမ်ပႂ်ႉတူၺ်းၼမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ - World Water Monitoring Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႑ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းငမ်းယဵၼ်လုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Peace
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႖ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႗ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Tourism Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႘ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းတၢင်းပဵၼ်မႃမႃႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Rabies Day
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇသုၼ်ႇႁူႉႁၼ် - International Right to Know Day
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇၵၢၼ်ယႃႉလုၵ်ႈ ဢၼ်လွတ်ႈၽေး - International Safe Abortion Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႙ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လုမ်ႈၾႃႉ - World Heart Day
- ဝၼ်းၵေႃႇၾီႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Coffee Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႓႐ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽၢႆႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Translation Day
ပၢင်ပွႆး ဢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- လိူၼ်မူၼ်း/ဝၼ်းပွႆးၵၢင် ႁူဝ်ၶၢဝ်းၵတ်း (မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး၊ မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ၊ မိူင်းဝိတ်ႉၼမ်း)
မွၵ်ႇဢၼ်ၵီႈၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ငဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉ
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ


text:
ပၢႆးလႅင်ႊလိၼ်
ပၢႆးလိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးလိၼ်ၼႆႉ ၵႂၢမ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ ( Geology သေ လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၵရိၵ်ႉ Yn, gê, "earth"; and λόYoς, logos, "speech" lit မႃးသေ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ လၢတ်ႈလွင်ႈလိၼ်) ၼႆလႄႈ ပဵၼ်တၢင်းမေႃပၢႆးသၢႆႊ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶူဝ်းႁႄႈဢွၵ်ႇၼႂ်းလိၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးလိၼ် ၽူႇမိၿေႇၻၼႆႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်း မၢၵ်ႇႁိၼ်၊ လိၼ်၊ ၵႅဝ်ႈသႅင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၶဝ်ႈပႃးသင်လၢႆလၢႆ ပိူင်ၽၢင်ၶဝ် မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ သၽေႃးရုပ်ႈၶဝ် မီးၼင်ႇႁိုဝ်၊ ပိုၼ်းၶဝ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ လဵပ်ႈႁဵၼ်းပႃး ၵမ်ႇၽႃႇလူင် ႁဵတ်းႁိုဝ် ၵေႃႇၶပ်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပႃးထၢတ်ႈသင်၊ ႁႅင်းလိၼ် မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် မီးၼင်ႇႁိုဝ် ပိုၼ်းမၼ်း မီးၼင်ႇႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးလိၼ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းမေႃပၢႆးသၢႆႊ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵမ်ႇၽႃႇလိၼ်မိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵဝိပၢႆးလိၼ်ၶဝ်တႄႉ လၢမ်းဝႆႉဝႃႈ ၵမ်ႇၽႃႇလူင်ၼႆႉ ဢႃႇယုမၼ်း မီးမႃး ပီႁူဝ်ႁဵင် 4.6 လၢၼ်ႉသေ ပိူၵ်ႇၵမ်ႇၽႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉ ဢဝ် tectonic plates ၽွတ်ႈပဵၼ်ဝႆႉသေ သမ်ႉမေႃၶၢႆႉၼိုင်ယဝ်ႉ။ ၽူႈလူင်ႉပၢႆးလိၼ် ၽူႇမိၿေႇတၶဝ် ၶူၼ်ႉဢွၵ်ႇႁႃ ၼမ်ႉမဵၼ်၊ ထၢၼ်ႇႁိၼ်၊ လဵၵ်း၊ တွင်းလႅင်၊ ယူႇရေႇၼီႇရမ်ႇ ဢၼ်မီးတမ်ႈတီႈ ၼႂ်းလိၼ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁႃၸဵမ် သႅင်၊ ႁိၼ်ၶၢဝ်၊ ႁိၼ်ၽုၺ်ႈ (Perlite)၊ ၽူဝ်ႉၸၽဵၵ်ႉၸ် (Phosphates)၊ ၸီႇယူဝ်ႇလၢႆႉ (Zeolites)၊ လိၼ်ၼဵဝ်၊ ႁိၼ်သႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးလိၼ်ၽူႇမိၿေႇၻၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် တူၺ်းၼႃႈလိၼ် တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ။ ပၢႆးလိၼ်ၽူႇမိၿေႇတၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းမေႃ ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉလူင်ပိူင်ၼိုင်ႈသေ ဢမ်ႇၵႃး တႃႇတေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁၢႆႇထရူဝ်ႇၶႃႇပုၼ်ႇ၊ ႁဵၵ်ႇ လဵၵ်း တွင်း၊ တႃႇတေလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၽေးၶဵၼ်သၽႃႇဝ ဢၼ်ထွၵ်ႇၶၢႆႉလၢႆႈ၊ တႃႇတေလဵပ်ႈႁဵၼ်း တၢင်းမေႃပၢႆးၸၢၵ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ တႃတေပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ရႃႇသီႇဢုတု၊ တႃႇတေပႂ်ႉတႅၵ်ႈတူၺ်း ရႃႇသီႇဢုတႇ တီႈၸိၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပႃႇမူၺ် လႄႈ သၽႃႇဝႁိမ်းႁွမ်း ပဵၼ်ႁိုဝ်မီးႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးလႄႈ ပၢႆးလိၼ်ၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈယူႇတႄႉတႄႉ။ ၶဝ်ႈပႃးထႅင်ႈ ပႂ်ႉတူၺ်း ၼမ်ႉယႂ်ႇၼမ်ႉၼွင်း၊ လွႆၾႆးတႅၵ်ႇ၊ ဢိင်ႇသၼ်ႇ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ သွၵ်ႈႁႃ ၼမ်ႉမဵၼ်ၵႅဝ်ႈသႅင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းလိၼ်လူးၵွၼ်ႇ။
ပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တပႄး ဢရိတ်ႉၸ်ထူဝ်ႇထႄႇ Aristotle ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ႀီဢူဝ်ၽရေးၸ်ထၢတ်ႉၸ် Theophrastus တႅမ်ႈဝႆႉ ပပ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ Peri Linhon (ၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်) ၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပပ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၽၢႆႇပၢႆးလိၼ်သေ ႁူမ်ႇလူမ်ႈပိူၼ်ႈမႃး ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ႁဵင်ပီမၼ်းယဝ်ႉ။ ပပ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉ ငဝ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၵရိၵ်ႉသေ ပိူၼ်ႈၶိုၼ်း ပိၼ်ႇပဵၼ် လိၵ်ႈၽၢႆႇလႅတ်ႉထိၼ်ႇ လႄႈ လိၵ်ႈတၢင်ႇမဵဝ်း တင်းၼမ်။ ပပ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈၼႄဝႆႉ လွင်ႈႁိၼ်သၢၵ်ႈ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ႀီဢူဝ်ႇရီႇ ဢၼ်ပိူၼ်ႈသိုပ်ႇ ယိပ်းၵမ်မႃး တင်းႁိုင် တေႃႇထိုင်ပၢၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ရေႃးမၼၼ်ႉၵေႃႈ Pliny The Elder ၽူႈယႂ်ႇပလိၼ်ႇၼီႇ ယၢမ်ႈႁေႃးလၢတ်ႈမႃး လွင်ႈၶူဝ်းႁႄႈတင်းၼမ်ယူႇ။ မၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း သႅင်ပတ်း (ပယိၼ်း) လႆႈႁၼ်မူင်ႈမႅင်းဢွၼ်ႇ တၢႆၶမ်ဝႆႉ ၼႂ်းသႅင်ပတ်းၼၼ်ႉသေ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ သႅင်ပတ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ မၼ်းတူၼ်ႈပႅၵ်ႇသေ ယဵၼ်ႈပဵၼ်ႁၢင်ႈသၢၵ်ႈႁိၼ်ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵေႃႉဢၼ်တႅမ်ႈၶူင် ဢဝ်သႅင်ၸိင်ႇ ပဵၼ်ပႅတ်ႇၸဵင်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပလိၼ်ႇၼီႇၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၶႂၢင်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးလိၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၽူႇမိၿေႇၻၼႆႉ ၵႂၢမ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ “Geology” ၼႆယဝ်ႉ။ geo = the earth (လိၼ်)၊ logy = study (ႁဵၼ်း) Geology is the study of the earth (ပၢႆးလိၼ် ၵျေႃႇလူဝ်ႇၵျီႇၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးၽႃႇသႃႇ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈလိၼ်) ၼႆယဝ်ႉ။ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းလႂ်မၼ်း ပေႃးဝႃးၼႆၸိုင် -
- The origin and age of the earth. လဵပ်ႈႁဵၼ်း ငဝ်ႈတိုၼ်းမူႇလ ၵမ်ႇၽႃႇလိၼ်မိူင်း။
- The internal structure and composition of the earth. လဵပ်ႈႁဵၼ်း ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇလိၼ်မိူင်း။
- The chemical composition of the rock and their genese. လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်ၽွတ်ႈႁေႃႇၵမ်ႇၽႃႇလိၼ်မိူင်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ထၢတ်ႈသင်သေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉလႄႈ ၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ် ပဵၼ်မႃး။
- The primary and secondary structure of the rock formed. ႁိၼ်ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ ငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်း ႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃးလႄႈ မိူဝ်းၼႃႈ တေပဵၼ်ႁိုဝ်ၵႂႃႇ။
- The economic mineral deposits and their genese. ၶူဝ်းႁႄႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃး။
- The study of the ever changing morphology of the earth’s surface , and the natural forces and processes that cause an unstable phenomenon of the earth’s interior. လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈၼႃႈလိၼ်ၵမ်ႇၽႃႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈလႄႈ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ သၽႃႇဝ ၽၢၼ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉသေ လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢၵ်ႇလၢႆး ၼႂ်းၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇလိၼ်မိူင်း။
- The geologists history of the earth. လဵပ်ႈႁဵၼ်း ပိုၼ်းၵမ်ႇၽႃႇလိၼ်မိူင်း။
7 ၶေႃႈတီႈၼိူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ ၸဝ်ႈပၢႆးလိၼ်ၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ -
- တႃႇတေလႆး ထၢၼ်ႇၽိုၼ်းသၽႃႇဝ
- တႃႇတေလႆႈ ထၢၼ်ႇၽိုၼ်းၼိဝ်ႇၵလီးယႃး
- တႃႇတေလႆႈ ၶူဝ်းႁႄႈဢၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း
- တႃႇလႆႈၵုၼ်ႇလိူင်း ၸႂ်ႉၼႂ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈ
- တႃႇလႆႈ ၶူဝ်းၵေႃႇသၢင်ႈ
- တႃႇလႆႈ ႁိၼ်ႁၢင်ႈၶိူင်ႈႁိူၼ်းယေး
- တႃႇလႆႈ ၼမ်ႉၸိုၼ်ႈၼမ်ႉသႂ်
- တႃႇလႆႈ ၵႅဝ်ႈသႅင် ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ
- တႃႇႁႃလႆႈ ဢွင်ႈတီႈလီ တီႈသၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈ ၽၢႆ၊ မိူင်၊ ႁွင်ႈမိူင်၊ ႁေႃႁိူၼ်း၊ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၶူဝ်။
ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼႂ်းလေႃးၵၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ် တၢင်းမေႃၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်မေႃဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၸွႆးထႅမ် ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ၽေးလွႆၾႆးတႅၵ်ႇ၊ ၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ၽေးဢိင်ႇသၼ်ႇ၊ ၽေးၼင်ႇလိၼ်တႅၵ်ႇၶၢပ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးလိၼ် ၽူႇမိၿေႇၻၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးသၢႆႊသၽႃဝ (Natural Science) ယဝ်ႉ။ မၼ်းသမ်ႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ Physics, Chemistry, Mathematics, Biology, Botany, Geography ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵိင်ႇၽႄပၢႆးလိၼ် ၽူႇမိၿေႇၻၼႆႉတႄႉ -
- Mineralogy (ၽၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶူဝ်းႁႄႈၼႂ်းလိၼ်)
- Petrology (ၽၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း မၢၵ်ႇႁိၼ်)
- Economic geology (ၽၢႆႇၽူႇမိၿေႇတၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး)
- Structural geology (ၽၢႆႇဝႆႉဝၢင်း တမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်)
- Geomorphology (ၽၢႆႇပိူင်ၽၢင်လိၼ်)
- Stratigraphy
- Paleontology (ၽၢႆႇႁၢင်ႈႁိၼ်သၢၵ်ႈ)
- Geochronology (ၽၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ်)
- Paleobotany (ၽၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၢႆးတူၼ်ႈ မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ)
- Paleozoology (ၽၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၢႆးသတ်း မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ)
- Mining geology (ပၢႆးလိၼ် ၽၢႆႇၶုတ်းၶူဝ်းႁႄႈ)
- Geochemisty (ပၢႆးထၢတ်ႈလိၼ်) (ၽူႇမိထႃႇတုၿေႇၻ) ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးၽႃႇသႃႇၽူႇမိၿေႇတၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးၽႃႇသႃႇပၢႆးသၢႆႊသၽႃႇဝသေ ၶူၼ်ႉၶႆႈဢဝ်ဢွၵ်ႇ ထွၵ်ႇၼႄပၼ် သၽႃႇဝၼင်လိၼ်မိူင်းယဝ်ႉ။
ၵိင်ႇၽႄ ပၢႆးလိၼ်ၽူႇမိၿေႇၻ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- Geochemistry (ၽူႇမိပၢႆးထၢတ်ႈ)
- Geophysics (ၽူႇမိပၢႆးႁၢင်ႈ)
- Hydrogeology (ၽူႇမိပၢႆးၼမ်ႉ)
- Engineering Geology (ၽူႇမိပၢႆးႁႅင်းၸၢၵ်ႈ)
- Environmental Geology (ၽူႇမိပၢႆးသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ)
- Marine Goelogy (ၽူႇမိပၢႆးပၢင်ႇလၢႆႇ)
ပၢႆးလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁိၼ်ၵူႈပိူင်ပိူင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပဵၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းမေႃ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လူင် ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵမ်ႇၽႃႇတင်းလုၵ်ႈၼၼ်ႉသေ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁူႉႁၼ်လႆႈ ပၢႆးၽႃႇသႃႇ ဢၼ်ဢိင်ၸမ်ၵၼ် တင်းၼမ်ၼၼ်ႉယူႇ။ ၶၢဝ်းယၢမ်း လဵပ်ႈႁဵၼ်းၽူႇမိၿေႇတ ပႆႇတၼ်းမီး ပီ 200 သေတႃႉ ၸၢင်ႈတွပ်ႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်လႆႈ ၶေႃႈထၢမ် လွင်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ် ၵူႈပိူင်ပိူင် တႄႇပဵၼ်မႃးလႂ်၊ လွင်ႈလွႆ တႄႇပဵၼ်မႃးလႂ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ပၢႆးၽူႇမိၿေႇတၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၽၢႆႇလိၼ်မိူင်းယဝ်ႉ။ လဵပ်ႈႁဵၼ်း တႄႇဢဝ် ၵမ်ႇၽႃႇႁူဝ်ပိုင်း မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ပီပွင်း လၢၼ်ႉ 4500 တေႃႇထိုင်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် မၢၵ်ႇႁိၼ်ၵူႈပိူင်ပိူင် ၼႂ်းလိၼ်ၼၼ်ႉ မီးသၽေႃးၼင်ႇႁိုဝ်၊ ႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃး၊ ႁဵတ်းႁိုဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်တႄႉတႄႉ။ ၵိင်ႇၽႄမၼ်းၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇဢႄႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ သရူႇပၽူႇမိၿေႇတၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶူဝ်းၶွင်ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ် ႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃး၊ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ၊ ႁဵတ်းႁိုဝ် လူႉလႅဝ်၊ ၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ် မီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶဝ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ႁိုဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးၽူႇမိၿေတၼႆႉ သမ်ႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းပႃးထႅင်ႈ လွင်ႈၼမ်ႉသမုတရႃႇ၊ လွင်ႈဢိင်ႇသၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။


text:
ၶၢပ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းတၢႆ ဢၼ်တေႃႉတႄႉမီးႁွႆးၸုတ်ႇၽဝ်ဢိတ်းဢွတ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉ တင်းၼမ်သေ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၶၢမ်ႈတူဝ် ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၸိူဝ်ႉမႅင်းပင်းၵေႃးလ် ဢၼ်ၽႄႈလၢမ်းႁၢႆႉႁႅင်း ၶႃႈသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းဝႆးၽႂ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 10 May 2021 (ဝၼ်းလိူၼ်ႁႃႈလပ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ ၸိူဝ်ႉမႅင်းပင်းၵေႃးလ် တီႈၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပဵၼ်လူၼ်ႉႁူင်းယႃ လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇလုမ်းလႃးၸုတ်ႇၽဝ်ၵူၼ်းတၢႆၶဝ် လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆႉ တင်းဝၼ်း တင်းၶိုၼ်းသေတႃႉ ဢွင်ႈတီႈၽဝ်ၵူၼ်းတၢႆၵေႃႈ ယင်းပႆႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ထူပ်းႁၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းတၢႆ တင်းၼမ်မွၵ်ႈ 40 လွင်ႈမႃးၸွမ်းမႄႈၼမ်ႉၵႅၼ်ႇၵိတ်ႉသ် (Ganges) ၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉယူႇ ၸွမ်းၽင်ႇမႄႈၼမ်ႉ တီႈႁိမ်းလႅၼ်လိၼ် ၸႄႈမိူင်းပီႇႁႃႇ လႄႈ ၸႄႈမိူင်းမႁႃႇရတ်ႉထရႃႇ တိတ်းၸပ်းၵၼ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶၢပ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းတၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးႁွႆးၸုတ်ႇၽဝ်ဢိတ်းဢွတ်း ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၶဝ်ႈလုမ်းလႃးပႅတ်ႈ ၶၢပ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းတၢႆၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း လူၺ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇၽဝ် လႄႈ ၽင်ပႅတ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယင်းပၢႆဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၶၢပ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းတၢႆ ဢၼ်လွင်ႈမႃးၸွမ်း မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ မီးၼမ်ထိုင် 100 ပၢႆ လႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ပေႃးပွင်းၵႂ်ႈယဝ်ႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေပွႆႇလွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆဝၼ်းယဝ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AFP ဝႃႈ ၶၢပ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းတၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၶႃႈသၢႆၸႂ်သေ ႁူင်းၸုတ်ႇၽဝ်ၵူၼ်းတၢႆ ဢမ်ႇႁပ်ႉလႆႈလႄႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵႃႈၸၢင်ႈၸုတ်ႇၽဝ် ဢိၵ်ႇတင်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁႃၽိုၼ်းလႆႈယဝ်ႉသေ ထိုင်တီႈလႆႈပွႆႇလွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တူဝ်ၼပ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း လုၵ်ႉတီႈၼိုင်ႈဝၼ်း 4 သႅၼ်ပၢႆ လူတ်းယွမ်းလူင်းမႃးပဵၼ် 329,517 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး 22,991,927 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 3,879 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး 250,025 ၵေႃႉ လႄႈ ယူတ်းယႃ ၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 19,021,207 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီး ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼမ်သုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး 33,515,308 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး 596,179 ၵေႃႉ လႄႈ ယူတ်းယႃၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 26,507,427 ၵေႃႉ၊ တီႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး15,214,030 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး 423,436 ၵေႃႉ လႄႈ ယူတ်းယႃၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 13,759,125 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 11 May 2021 ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ 220 မိူင်း ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉမီး 159,605,922 ၵေႃႉ၊ ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵူၼ်းဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ တင်းမူတ်းမီး 3,317,733 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 137,291,536 ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း – www.worldometers.info/coronavirus/ ဝၼ်းထီႉ 11 May 2021 ၶၢဝ်းယၢမ်း 11:50 မူင်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆး ၽုမ်းမိၽူၼ်း ဢႃႇတုၼ်းယတဵတ်ႇ
ပိုၼ်းလင် မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၽုမ်းမိၽူၼ်းၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ တီႈႁူင်းယႃ Mount Auburn, Cambridge, Massachusetts တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းၸၼ် လိူၼ်တီႇသိမ်ႇပိူဝ်ႇ 5 ဝၼ်း ပီ 1927 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [1] ပေႃႈမၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ် HRH Prince Mahidol Adulacej လႄႈ မႄႈပဵၼ် Mom Sangwal သေ မၼ်းၸဝ်ႈမီး ပီႈဢၢႆႈၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ပီႈၼၢင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ။
ယွၼ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်လၢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း His Late Majesty King Chulalongkorn ဢမ်ႇ ၼၼ်Rama V ၵေႃႉဢၼ်ပိူၼ်ႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈဝႃႈ ပဵၼ် ၽူႈပူၵ်းတင်ႈမိူင်းထႆး ႁႂ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉၵမ်ႇၽႃႇ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းမႃးလႄႈ တႃႇႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၽူႇမိၽူၼ်း တေလႆႈၶိုၼ်ႈၼင်ႈပလၢင်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လပ်ႉ လွင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸိုဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၽုမ်းမိၽူၼ်းၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ “ဢဵၼ်ႁႅင်းၼင်လိၼ်ၸိုင်ႈ မိူင်း”ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈပေႃႈၶဝ်ၼႆႉ မၢႆၸႂ်မၢႆၶေႃး တီႈၼႂ်းၵၢၼ် ႁုၼ်ႈမုၼ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉပၢၼ်မႂ်၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ် ပၢႆးသၢႆႊပၢၼ်မႂ်ႇလႄႈ ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် ပိူၼ်ႈႁွင်ႉမၼ်းဝႃႈ “ၸဝ်ႈပေႃႈ ၽၢႆႇ ပၢႆးယူတ်းယႃထႆး ပၢၼ်မႂ်ႇ”ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢမ်ႇဢမ်ႇလီသေ ၸဝ်ႈပေႃႈမၼ်းၼႆႉ လႆႈလပ်ႉလွႆ ငိုၼ်းလွႆၶမ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ 1929 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [2] ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈပေႃႈ လပ်ႉလွႆငိုၼ်းလွႆၶမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ၽုမ်းမိ ၽူၼ်းၼႆႉ ၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း တီႈမိူင်း Switzerland သေ ႁဵတ်းလွင်ႈပၢႆးသၢႆႊ Lausanne ယဝ်ႉ။[3] ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပီႈမၼ်း Ananda Mahidol ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉ ၼွၼ်းၽေးၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ 1964 ၼၼ်ႉလႄႈ ၵၢမ်ႇၸႃႇ တႃႇ ၼွင်ႉၸၢႆးမၼ်း ၽုမ်းမိၽူၼ်းၼႆႉ ၵေႃႈ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၽိင်ႈမိူင်း ၼွပ်ႇဢၢပ်ႈပလၢင်ႇသေ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၽူႈၼင်ႈပလၢင်ႇ ႁၢင်ႈႁေႃယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပေႃးတေ လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇတၢင်းႁူႉလူင်ပွင် ၸိုင်ႈလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ မၼ်ႈၸဝ်ႈ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမၼ်း ၽၢႆႇပၢႆးသၢႆႊၵၢၼ်မိူင်းယူႇယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽုမ်းမိၽူၼ်း တႄႇပွႆးပၢင်ၶႅၵ်ႇ ၸွမ်း ၸဝ်ႈၼၢင်း Mom Rajawong Sirikit Kitiyakara မိူဝ်ႈ 1950 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [4] ၶႃသွင်ၸဝ်ႈ မီးမႃး လုၵ်ႈ (4) ၵေႃႉ။ လုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉယႂ်ႇ Her Royal Highness Princess Ubol Ratana၊ လုၵ်ႈၸၢႆး His Royal Highness Crown Prince Maha Vajiralongkorn၊ ၸဝ်ႈယိင်း Her Royal Highness Princess Maha Chakri Sirindhonrn လႄႈ ၸဝ်ႈယိင်း Chulabhorn။ ၶဝ်ၸဝ်ႈ ပေႃႈမႄႈ လုၵ်ႈ တင်းႁိူၼ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ၼႃႈ ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး။ မၼ်းၸဝ်ႈ ပၼ်ၶေႃႈမၼ်ႈ ၵႅၼ်ႇ တီႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ “ႁဝ်းတေပဵၼ် ၶုၼ်ၵေႃႉ ဢၼ် ႁဵတ်းလွင်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီလႄႈ တၢင်းၵျေႃႇသိူဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းထႆးႁဝ်း”ၼႆ ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼင်ႈပလၢင်ႇမႃး 62 ပီၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈမၼ်း တဵမ် တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈယူႇ။
ပၢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းမိူင်းထႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၢႆးသေ မၼ်းၸဝ်ႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၼွၵ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈ 1960 ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်းၽၢတ်ႇယၢၼ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းထႅင်ႈသေပွၵ်ႈ။ မၼ်းၸဝ်ႈသႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃး ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဵတ်း သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းထႆး ႁႂ်ႈပေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ၵႂႃႇလႄႇတူၺ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵူႈတီႈတီႈ ပႃးၸဵမ်ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ တီႈဢၼ်ၵႂႃႇယၢပ်ႇ ၸိူဝ်းႁူဝ်ႁူၺ်ႈႁၢဝ်းလွႆသေ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းမိူင်း ဢုပ်ႇၵုမ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ပွင်ႇ ၸႂ်တေႃႇ ၽဝၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶဝ်၊ လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၶဝ် လႄႈ ႁႃလွၵ်းလၢႆး ၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းမၼ်းၸဝ်ႈ ယဝ်ႉ။ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မီးၽိင်ႈထုင်းလႄႈ ပၵ်းပိူင် ၼႂ်းႁေႃဝႆႉသေတ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ တိူဝ်းၸမ်ၸႂ် ၵူၼ်း မိူင်း လိူဝ်သေ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တင်းလၢႆတႄႉတႄႉ။
ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၽုမ်းမိၽူၼ်းၼႆႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၶူင်းၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း သီႇႁဵင်ပၢႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၼမ်ႉ၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်လူတ်းယွမ်း လွင်ႈၼမ်ႉႁႅင်ႈ လႄႈ ၼမ်ႉၼွင်း၊ လၢႆးၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တႅၼ်းတီႈယူႇ၊ ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်း မိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ၸၢတ်ႈပၢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ပတ်းပိုၼ်ယဝ်ႉ။ ပိူူင်လူင်မၼ်း ၽဝၸၢတ်ႈပၢၼ် ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ၶိုၼ်ႈမႂ်ႇမႃး တင်းၼမ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၼႆႉ မီးၶူင်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၵႄႈလိတ်ႈ လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ပၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈ လႄႈ လူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ၼိူဝ်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပိုၼ်ႉထၢၼ် ၵၢၼ်ယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆးၼႆႉ ဝႆႉပဵၼ် ပိူင်ယႂ်ႇၶိုၵ်ႉလူင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်း မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃလီ ယဝ်ႉၵွၼ်ႇ လွင်ႈသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၸင်ႇတေ သိုပ်ႇၸၢင်ႈ ႁုၼ်ႈမုၼ်းယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၵူၼ်းၽၢၼ် တေမၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ၼႅၼ်ႈၼႃၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈ ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းၽၢၼ် ပၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၽၢၼ်ၶဝ် ႁႂ်ႈၶဝ် မီး တီႈယူႇတီႈၵိၼ် ဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေလႄႈ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၸင်ႇၶပ်ႉၶိုင် ႁုၼ်ႈမုၼ်းဢွၵ်ႇမႃး “ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ၵၢၼ် မၢၵ်ႈမီး ယူႇၵိၼ်ပဵင်းပေႃး”ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် လၢႆးယူႇ သဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းထႆးၶဝ်ယဝ်ႉ။
တူဝ်ယၢင်ႇ ဢၼ်လႆႈၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ် ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉၼႆႉၸမ်း ပဵၼ်“ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁူမ်ႈ လူၺ်ႈ ၽိင်ႈတႅတ်ႈ Theory မႂ်ႇ” ဢၼ်ပၼ်ႁႅင်း ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵမ်းၶၵ်ႉၶၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ တႄႇမႃးတီႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၼႂ်းၸၼ်ႉမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း (ၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း) ႁႂ်ႈၶိူင်ႇၵိုမ်း လီငၢမ်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇၵိၼ်ၸိၵ်း တွၵ်ႇၸွၵ်းပိူၼ်ႈ တေၸၢင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶဝ်ၸၢင်ႈ မေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်မႃး ႁူမ်ႈမူႇႁူမ်ႈၸုမ်း၊ ႁူမ်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ယင်းၸၢင်ႈ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် လူင်းတိုၼ်းလၢင်းလႆႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းၵွၼ်ႇ။ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း မီးဢဵၼ်ႁႅင်း ၸင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈ တႃႉၶဵင်ႇလႆႈ တၢင်းၼွၵ်ႈ သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈ ၼႅင်ႈၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီမၼ်းတႄႉ ၵမ်းလိုၼ်းမႃး မႃးပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းယႂ်ႇလူင် ၼိူဝ်ၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် တေႃႇပေႃးႁွတ်ႈထိုင် ၸၼ်ႉမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ။ မၼ်းလႆႈ ၵိုၵ်း ပႃးၸွမ်း လွင်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ယၢဝ်း၊ ဝီႇရိယ၊ လွၵ်ႈသႂ်ႇၸႂ်၊ ပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉလႄႈ ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၸမ်း ပဵၼ်လွင်ႈ တင်ႈၸႂ်တင်ႈၶေႃးသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တေႃႇသူႈၶဵင်ႇတႃႉ မိူဝ်ႈၼႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇ မိူင်းၵူႈမိူင်းမိူင်း ယုၵ်ႉယွင်ႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၼိူဝ် တၢင်းၶတ်းၸႂ် မၼ်း ၸဝ်ႈတႄႉတႄႉ။ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၽုမ်းမိၽူၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈ 1993 ၼီႈၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၶွင် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း a waste water aerator "Chai Patana" ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ်ဢၼ် မၼ်းၸဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၼိူဝ်သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉႁိမ်းႁွမ်း ၽိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁပ်ႉ သူး ဢိၵ်ႇ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ တမ်ႈတီႈ မုၵ်ႉၸုမ်းတင်း ၼမ် ဢိၵ်ႇတင်းၸုမ်းတၢင်တူဝ် UN ၶဝ်ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႇ 2006 ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် တၢင်းၶတ်း ၸႂ်မၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်း ပတ်းပိုၼ်ႉ ၼၼ်ႉသေ လႆႈႁပ်ႉ သူး Human Development Lifetime Achievement Award ဢွၼ်တၢင်း သုတ်းပိူၼ်ႈ တမ်ႈတီႈ UN ယဝ်ႉ။ သူးဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် ၸွမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ယူႇဢႅၼ်ႇ ၶူဝ်ႇၾီႇဢႃႇၼၢၼ်ႇ ၼွပ်ႇဢၢပ်ႈပၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ်သူး ႁူဝ်ၶေႃႈ မႂ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉမီးမႃး ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆးၼႆႉ မီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ် လိုၵ်ႉ လိုၵ်ႉ ၼိူဝ်ၸၢတ်ႈပၢၼ်ထႆးသေ ၵူၼ်းမိူင်းထႆး တင်းလၢႆၵေႃႈ ႁူႉဝႃႈ ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇႁေႃၶမ်းၼႆႉ ႁၵ်ႉၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸႂ်ၶဝ်ၵေႃႈ မီႈၵတိသတ်ႉၸႃႇ ၼပ်ႉယမ်ယႂ်ႇၼမ်ၼိူဝ် ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၶဝ် ဢၼ်မီးတၢင်း ၶတ်းၸႂ် ယႂ်ႇလိုၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းထႆးလႄႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၸဝ်ႈႁေႃ ၶမ်းထႆးၼႆႉ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ “တၢင်းႁၼ် ထိုင် ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆးလႄႈ လွင်ႈယိူၼ်ႉၵၼ်ႈမၼ်း ၸဝ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ် မီးၸႂ်ႁၵ်ႉ မီးၸႂ်ၼပ်ႉယမ် ၼိူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈတႄႉတႄႉ”ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆး ၽုမ်းမိၽူၼ်းၼႆႉ မီးၸႂ်ႁၵ်ႉပႅင်း ယႂ်ႇႁႅင်းၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းထႆးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ပတ်း ပိုၼ်ႉၵေႃႈ ၼပ်ႉယမ်မၼ်းၸဝ်ႈ ႁၵ်ႉသႃမၼ်းၸဝ်ႈ တႄႉတႄႉ။
တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈ (9.6.1964) မႃး တေႃႇထိုင် ဝၼ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၼွၼ်းၽေး (13.10.2016) ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 70 ပီ ပၢႆ 126 ဝၼ်းသေ ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ဢၼ် ၼင်ႈႁေႃ ဢႃႇယုယိုၼ်းယၢဝ်းသေပိူၼ်ႈ။
ၽၢႆႇဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် တႅမ်ႈမၢႆၸိုဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ဝႃႈ King Yama IX ၸဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းယႃႇမ မၢႆၵဝ်ႈ ၼႆသေတ ၵူၼ်းထႆးၶဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၼင်ႇၼၼ်။ ၵူၼ်းထႆးၶဝ်ၵူၺ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းႁွင်ႉဝႃႈ “ၽၸဝ်ႈယူႇႁူဝ်” ဢမ်ႇၼၼ် “ၸဝ်ႈၶျီႇဝိတ်ႉ”ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆးၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈဢၼ် ၸိုဝ်ႈသဵင်ယၢဝ်းသေပိူၼ်ႈၸဝ်ႈၼိုင်ႈ။ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈၸမ်း “ၽရပၢတ်ႇသူမ်တဵတ်ႇ ၽရ ၸုၼ်းလၸွမ်ၵၢဝ်ႉ ၸၢဝ်ႉယူႇႁူဝ် ၽုမ်းမိၽူၼ်း ဢႃႇ ၻုၼ်းယတဵတ်ႇ ရၢတ်ႉသျၵၢၼ်ထိၵၢဝ်ႉ”ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆး ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ၽူၼ်ပွမ်ဢွၼ်တၢင်းသုၼ်းပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉလႄႈ ၽၢႆႇၽူၼ်လူမ်းၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ ပၼ်ၸိုဝ်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈဝႆႉဝႃႈ Fathr of Royal rainmaking ပေႃႈၸဝ်ႈငဝ်ႈငႃႇ ၵေႃႉႁဵတ်းၽူၼ်ပွမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆး ၽုမ်းမိၽူၼ်း ဢမ်ႇယူႇလီ လႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သွင်ပီသေ ၼွၼ်းၽေးၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ (13.10.2016) ဝၢႆးဝၼ်း 3 မွင်းပၢႆ 52 မိၼိတ်ႉ ၽွင်းဢႃႇယုၸဝ်ႈလႆႈ 88 ပီ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆး (36) ၶေႃႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းတင်းၵမ်ႇၽႃႇ လႆႈၸႂ်သေ ဢွၼ်ၵၼ် ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလိၵ်ႈလၢႆးၽႂ်မၼ်း တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆး ၽုမ်းမိၽူၼ်း ႁွတ်ႈထိုင် တီႈလီသေၵမ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸဵင်ၶမ်းလႅင်း မၢႆ 24၊ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းထႆး ၽုမ်းမိၽူၼ်း ဢႃႇၻုၼ်းယတဵတ်ႇ၊ A မႆႇ (မူႇၸေႈ) ၼႃႈလိၵ်ႈ၊ ပီ 2017
- ↑ "Biography of His Majesty King Bhumibol Adulyadej". The Golden Jubilee Network. Kanchanapisek Network. Retrieved 17 October 2015.
- ↑ Grossman, Nicholas; Faulder, Dominic (2012). King Bhumibol Adulyadej – A Life's Work. Editions Didier Millet. ISBN 9814260568.
- ↑ Grossman, Nicholas; Faulder, Dominic (2012). King Bhumibol Adulyadej – A Life's Work. Editions Didier Millet. ISBN 9814260568.
- ↑ "King Bhumibol Adulyadej of Thailand – obituary". The Daily Telegraph. 13 October 2016.


text:
Wednesday, February 14, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်လွင်ႈလွၵ်းမိုဝ်း
ဢပ်ႉတဵၵ်ႉဢွၵ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉသေ မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ
ၼႂ်းဝၼ်းထိ 13/2/2018 လွၵ်းမိုဝ်း K Keyboard ဢပ်ႉတဵၵ်ႉမႂ်ႇၼႆႉ ပိူင်ႈလၢၵ်ႇသင်မႃးလၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉတႄႉ
1။ ၶိုၼ်းမႄးတီႈမီးပၼ်ႁႃၵမ်ႈၽွင်ႈ။
2။ ထႅမ်သႂ်ႇထႅင်ႈ Art New ႁၢင်ႈတင်းၼမ်
3။ ထႅမ်သႂ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းထႅင်ႈ 2000 သွင်ႁဵင်ပၢႆ၊
4။ သႂ်ႇတူဝ်ၼပ်ႉဢင်းၵိတ်ႉ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆး တႄႇၵႂႃႇလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းပႆႇလႂ်ႈၸၼ်ဢဝ်သေပွၵ်ႈၼၼ်ႉ
ၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း Play Store သေ တႅမ်ႈႁႃဝႃႈ K Keyboard Myanmar ၼႆသေ ၸၼ်ဢဝ်သႂ်ႇတီႈၼႂ်းၽူၼ်း
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႃႉ။
ၸိူဝ်းၸၼ်ဢဝ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်း Update တီႈၼႂ်းၽလေးၸတူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉတႃႉ။
တီႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆးၼၼ်ႉ ပေႃးလူဝ်ႇတႅမ်ႈတူဝ်ၼပ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၼႆ
ၼဵၵ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉတႆးၼၼ်ႉ ႁိုင်ဢိတ်းဢိတ်းတႃႉ တေဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
မၢႆတွင်း-ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇၽၢင်ႉတူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်။
တူဝ်ၼပ်ႉဢင်းၵိတ်ႉၼႆႉ သႂ်ႇဝႆႉတီႈတူဝ်ၼပ်ႉတႆး
ပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ Pop သႂ်ႇတင်းၼိူဝ်မၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
ႁၢင်ႈဢၼ်လႆႈသႂ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တေပႃးတႃႇ သူင်ႇႁၢင်ႈၼႂ်းဝၼ်း ၵေႃႉႁၵ်ႉ
လိူၼ်ၽေႇၽေႃႇဝႃႇရီႇ 14 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ၊
ၶေႃႈထၢမ် ၼႂ်းလွၵ်းမိုဝ်ႈ K Keyboard
1။ ထၢမ် ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇတႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃး (ွ) တူဝ်ႁွႆႈမၼ်း?
တွပ်ႇ - ပေႃးဝႃႈၼႂ်းၽူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸႂ်ႉဝႆႉၽွၼ်ႉ ဢၼ်ႁၼ် Unicode 100 % Zawgyi 85 % ၼၼ်ႉၼႆ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ြ တူဝ်ယႁွပ်ႇၵူၺ်း ၊ ပေႃးဝႃႈၼႂ်ပေႃးးၽူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သႂ်ႇဝႆႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇၵူၺ်းၼႆတႄႉ တေႁၼ်ဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ၊ ႁဝ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ ယႁွပ်ႇသေ တႃႉ ပေႃးယူႇတီႈၽူၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉ ၸႃႉၸႂ်ႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇလၢႆလၢႆၵူၺ်းတႄႉ မၼ်းဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ၊ ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်ႁႃ တီႈလွၵ်းမိုဝ်း ပေႃႈၶႂ်ႈႁၼ်လွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇတဵမ်တဵမ်ၼႆ ၸႂ်ႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇတႃႉ။
2။ ထၢမ် - လွၵ်းမိုဝ်းထႆး တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ် ဢမ်ႇႁၼ်ပႃး၊ တူဝ်လိၵ်ႈဢမ်ႇၸေးၶႃႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သင်မၼ်းပိူင်ႈ ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ဢၼ်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉမႃး?
တွပ်ႇ- သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေမၢႆပၼ်လွၵ်းမိုဝ်းတႃႇၸႂ်ႉၼႆ တေလႆႈႁၼ်လွၵ်းမိုဝ်းထႆးၼၼ်ႉ မီး Thai 10 key လႄႈ Thai 12 key ၼႆယူႇ၊ ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢဝ် 10 key ၼၼ်ႉၼႆတႄႉ တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ်တေဢမ်ႇႁၼ် တႃႇႁႂ်ႈမိူၼ်ပိူင်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈဢဝ် 12 key ၼၼ်ႉတႃႉ။
3။ ထၢမ် - ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ပေႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တူဝ်မၼ်းယၢၼ်ၵၼ် ပိူင်တႅၵ်ႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈတေၼႆ ေတ လႆႈႁၼ် ယၢၼ်ၵၼ်ၼင်ႇၼႆ ၵွပ်ႈသင်ၶႃႈ?
တွပ်ႇ - ပိူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈတူဝ်မႄႈမၼ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇသႂ်ႇတူဝ် သရ မၼ်းၼႆယဝ်ႉ၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈဝႃႈ (တေ) ၼႆ လူဝ်ႇတႅမ်ႈ တ ယဝ်ႉ ၸင်ႇ တႅမ်ႈ ေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် တေ. ၼႆယဝ်ႉ၊
ဢၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေဢမ်ႇႁူႉလႄႈ ပေႃးႁဝ်းဝႃႈ တႅမ်ႈေ ယဝ်ႉ ၸင်ႇတႅမ်ႈတူဝ်မႄႈ တႄႉ တူဝ်မၼ်းၵႃႈလႆႈယၢၼ်ယူႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးတႅမ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉ၊ ၽူၼ်းမၢင်လုၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈပိူင်ထတ်းလိၵ်ႈ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼၼ်ႉ တႄႉ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈဢၼ်လႂ်ဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးယူႇတီႈၽူၼ်း ဢၼ်လႆႈပိူင်ထတ်းယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼၼ်ႉသေတူၺ်းတႄႉ တေလႆႈႁၼ်တူဝ်လိၵ်ႈ ႁၢင်ႇၵၼ် ပိူင်တႅၵ်ႈ ( ေတ ႄဢ ) တႄႇၵႂႃႇလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
4။ ထၢမ် - ႁေဝႃႈဢပ်ႉတဵၵ်ႉဢွၵ်ႇမႂ်ႇၼႆႉ သႂ်ႇတူဝ်ၼပ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆး ၼႆၼၼ်ႉ တမ်ႉဢမ်ႇႁၼ်ၶႃႈလႃႇ?
တွပ်ႇ - ပေႃးဢမ်ႇတူၺ်းလီလီ ဢမ်ႇႁၼ် ယွၼ်ႉဝႃႈသႂ်ႇတီႈၼိူဝ် Pop မၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ပေႃးတူၺ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉတႆး ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်တူဝ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ မီးၸဵင်ႇတင်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉယူႇ၊ တႃႇတေၸႂ်ႉမၼ်းတႄႉ ၼဵၵ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉ တႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁိုင်ဢိတ်းဢိတ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ယဝ်ႉ။
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မ်ႂႇသုင်ၽူႈလူလိၵ်ႈ ၽူႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး ႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မီးတၢင်းသိူဝ်းၸ်ႂ ၵတ်ႉယဵၼ်ႇၵၼ်ၵူႈေၵႃႉယူႇ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶႃႈ ၶႆႈတႅမ်ႈၶႆႈမၢႆတွင်းဝႆႉ မၢင်ၸိူဝ်းမၢင်လွင်ႈ ႄလႈ လႆႈပဵၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢႆတွင်းတွၼ်ႈတႃႇၶႃႈၵႂႃႇယူႇ။ ၵူၼ်းႁဝ်းသင်ၶႆႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ယႃႇေပၵူဝ်တုၵ်ႉၶ ယႃႇေပၵူဝ်ယၢပ်ႇ ယႃႇေပၶၢင်းဝႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ် လႆႈ ယႃႇေပလၢတ်ႈဝႃႈႁိုဝ်ႉ ႁ်ႂႈမီးၵၢၼ်ယုမ် ယမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဝ်ႈႁဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းေသ ႁဵတ်း သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼိူဝ်လွႆသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်
ငၢၼ်းတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ႁ်ႂႈထိုင်ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ေသၵမ်း။ ၼ်ႂးမိူင်းၶူင်း ၵၢင်လူင်ၼႆႉဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသင်ေသမဵဝ်း မီးဢၼ်ပႆႇလႆႈမႃးႄလႈ ပႆႇပဵၼ် ၵူၺ်း ၊ ယူႇတီႈတၢင်းၶတ်းၸ်ႂႁဝ်း ယူႇတီႈၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ဝၼ်းၼိုင်ႈ ေတႁၼ် လွင်ႈသၢႆလႅင်းလူင်တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းယူႇ။
ေပႃးေတႁဵတ်းၵၢၼ်ႁ်ႂႈမၼ်းလီတီႈသုတ်းထိုင်တီး ယိူင်းမၢႆႁဝ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈႁဝ်းတိုၵ်ႉၶတ်းၸ်ႂယူႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵူဝ်ႁဝ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇသမ်ႉေတလၢတ်ႈလွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ လၢႆလၢႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵူဝ်ႁဝ်းပူၼ်ႉၶဝ်သမ်ႉေတလၢတ်ႈလွင်ႈယၢပ်ႇလၢႆလၢႆ ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႆႈႁ်ႂႈႁဝ်းၶိုၼ်ႈ ယ်ႂႇၶဝ်သမ်ႉေတၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၶတ်းၸ်ႂႁဵတ်းသၢင်ႈထႅင်ႈႄလႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းပူၼ်ႉမႃး ၼၼ်ႉႁ်ႂႈေမႃဢဝ်ႁဵတ်းတွၼ်ႈသွၼ်တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်း ဝၼ်းၼိုင်ႈေတထိုင်ယိူင်းမၢႆမႃးယူႇ။
ထဵင်ႁႆႈ သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ တီႈတၢင်းတ်ႂႈႁိူၼ်း
ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵူဝ်ႁဝ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇေတႉ ၶဝ်ေတၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းႁႅင်းၸ်ႂတူၵ်းၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇ ၊ ေပႃးပဵၼ်ၼၼ် ႁဝ်းေတလႆႈယူႇႄဝႈၵႆၵႆမၼ်းၵမ်းလဵဝ် သင်ႁိုင်မႃး ၵူၼ်းေၵႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းၸင်ႇႁဵတ်းႁ်ႂႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းတူၵ်းသူမ်းယူႇဢမ်ႇႁၢၼ်ႉ။
ၵၢၼ်သင်ေၵႃႈလီ ယႃႇေပယုမ်ႇပိူၼ်ႈငႆႈ ယႃႇေပဢဝ်ၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈလၢတ်ႈေသ ယူႇလွၵ်ႇယူႇ လၢႆဝၼ်းဝၼ်း ၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈလၢတ်ႈၼၼ်ႉ ၸ်ႂႈေတႉဢမ်ႇၸ်ႂႈေတႉ ႁ်ႂႈတူဝ်ၸဝ်ႈေၵႃႈေၵႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းထတ်း လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းတူၺ်း သင်ႁဵတ်းမႃးဢမ်ႇပဵၼ် ႁ်ႂႈေမႃဢဝ်ႁဵတ်းတွၼ်ႈသွၼ် ၊ သင် ႁဵတ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇမႃး ဢွင်ႇမႅၼ်ႈၵႂႃႇ ေၵႃႈမၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၼမ်ႉတွၼ်းတွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၵူၺ်း။
သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼိူဝ်လွႆ
သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼိူဝ်လွႆ
ၵၢၼ်သင်ေၵႃႈလီ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူင်းႁဵတ်းတူဝ်ထူပ်းၼႆႉလီလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ ၊ ယႃႇေပဢဝ်ၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈလၢတ်ႈ ယႃႇေပယုမ်ႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈပိူၼ်ႈ ႁဵတ်းတူၺ်း ထတ်းတူၺ်းႄလႈ ႁ်ႂႈေမႃ ဢဝ်ႁဵတ်းတွၼ်ႈသွၼ်။ ၼ်ႂးမိူင်းၶူင်းၵၢၼ်လူင်ၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႄလႈသူမ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးေလႃႇ လိူဝ်ႇေသဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်သူမ်းႄလႈ ဢဝ်ႁဵတ်းတွၼ်ႈသွၼ်ၵူၺ်း။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ေတႁဵတ်း ၵိၼ်ၵၢၼ်သင်ေၵႃႈလီ ေပႃးၵူၼ်းတၢင်းၼႃႈ မႃးလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၼႆ မၼ်းပဵၼ်ၼီၼႆၸိူင် ၸ်ႂ ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၶႆႈဢဝ်ပဵၼ်လွင်ႈယွမ်ႉၵၢၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ယူႇ။ တႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ မီးၼ်ႂးမိုဝ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵူၺ်း မၼ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈပိူၼ်ႈေတမႃးႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ႁဝ်း ၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်း ယုမ်ႇယမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ၶဝ်ၼႆႉ တူၵ်းၼမ်ႉဢမ်ႇၵူဝ် တူၵ်းၾႆးဢမ်ႇမႆႈ တူၵ်းသူမ်း ဢမ်ႇၶၢၼ်းေလႃႇ လိူဝ်ေသပဵၼ်ၵၢၼ် တွၼ်ႈသွၼ်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉၵူၺ်း။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း တူၵ်းတဵမ်ႈယူႇေၵႃႈ ၵွပ်ႈယုမ်ႇပိူၼ်ႈငႆႈေၵႃႈပႃးယူႇ ၵွပ်ႈႁဝ်းယုမ်ႇပိူၼ်ႈငႆႈႄလႈ ပၢတ်ႈသိုပ်ႇသိုပ်ႇပၢၼ် ၺႃးပိူၼ်ႈလဵတ်ႈၵိၼ်ႁဝ်း ေၶျူးၵိၼ်ႁဝ်း လိုၼ်းသုတ်းမႃး ဢဝ်တူဝ်ႁဝ်းၵႂႃႇၶၢႆ ပၼ်ပိူၼ်ႈေၵႃႈ ထၢင်ႇၵူႈေၵႃႉေတယၢမ်ႇႁၼ်မႃးယူႇ။
သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼိူဝ်လွႆ
သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼိူဝ်လွႆ
သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၼိူဝ်လွႆ
ေပႃးတႅပ်းတတ်းဝႃႈေတႁဵတ်း ႁ်ႂႈယုမ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ေသႁဵတ်း ယႃႇေပဢဝ်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈ ယႃႇေပယုမ်ႇပိူၼ်ႈလၢတ်ႈ ယႃႇေပဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉပိူၼ်ႈလၢတ်ႈ မၢင်လွင်ႈမၼ်းၸင်ႇသုတ်း တိုဝ်ႉတၢင်းတွၼ်ႈတႃႇႁဝ်း ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇတၢင်းၼႃႈ။ ၵၢၼ်ယုမ်ႇယၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ဢွင်ႇမႅၼ်ႈ ဢွင်ႇေပႉလႆႈၵၢၼ်ငၢၼ်း 50 % ဝႆႉယူႇ ယဝ်ႉ ဢၼ်ၵိုတ်းထႅင်ႈ 50% ၼၼ်ႉႁဝ်းေတလႆႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းေသ ၶတ်းၸ်ႂႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် လူဢၢၼ်ႇ ၺႃးလိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ ေတမေႃဢဝ်ၸ်ႂႉ ႁ်ႂႈမၼ်းမီးၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇ ၊ ယွၼ်းသူးပၼ် ဝႃႈသူၶဝ်ႁဝ်းႁႃး ႁဵတ်းလႆႈၵူႈလွင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသင် ေသလွင်ႈ ၵွပ်ႈၼႆ မ်ႂးႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈယူႇ YOU CAN DO IT.
*** SAI SENG SERK
*** WWW.SAISENGSERK.COM