text:
- ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈတိၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းၼႂ်းၼွင်ၶဵဝ်
- သွၵ်ႈတဝ်ယႃႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း2,000 ပၢႆလႆႈပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ်
- ယိုဝ်းၸၢဝ်းၼႃးၵူၼ်းမိူင်းသူႈၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆတီႈလၢၼ်ႇ(ၵဵတ်ႊ)ၵူတ်ႇထတ်းယွၼ်ႉဢမ်ႇၵိုတ်းလူတ်ႉၶိူင်ႈ
-
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃႈႁႅမ်လႄႈတိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၽွင်းသွၵ်ႈတဝ်ႁႃသိုၵ်း SSPP/SSA ၼႂ်းၼွင်ၶဵဝ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/10/2016 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢႃယု 27 ၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးၶႃႈတၢႆ၊ၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးၺွပ်း၊ဝၼ်းထိ 20/10/2016 သမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းၼႃးဢႃယု52 ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈၼွင်ၶဵဝ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇတိၺွပ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းယိုဝ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/10/2016 ၶၢမ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 1:30 ဝၢႆးဝၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႅတ်ႇၵေႃႉ (ၸိူဝ်းၸွႆႈၵၢၼ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်း) လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈသၢမ်သိူဝ်ဢၼ်ယူႇတၢင်းတူၵ်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ 15 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊသေႁေႃႈရူတ်ႉ/ၵႃးၽွင်းၼၼ်ႉၶဝ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 40 ၵေႃႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈတပ်ႉၶမယ 114 လႄႈ 115 ဢဝ်ၵွင်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းသႂ်ႇၶဝ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈၵိုတ်းၵႃးၶဝ်သေဢွၼ်ၵၼ်လႅၼ်ႈပၢႆႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သမ်ႉ လမ်းၸွမ်း။ၽွင်းၶဝ်တိုၵ်ႉလႅၼ်ႈယူႇၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇယိုဝ်းၸွမ်းတၢင်းလင်ၶဝ်ၽၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈ ၵွင်းလႄႈလွႆၶႂၢင်သေမၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉၺႃးႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းၽွင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူၵ်းၵေႃႉဢၼ်မႃးၸွမ်းၵႃးၼၼ်ႉတႄႉတၼ်းၸၢင်ႈပၢႆႈလွတ်ႈယူႇၵူၺ်းၵႃႈၸၢႆးသူၺ်ႇဢႃယု 27 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢင်းၼူမ်းၺႃးၵွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေတၢႆၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈလွႆၶႂၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆ မၼ်းၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉဝၢႆးဝၼ်းသေထူပ်းႁၼ်ႁွႆးမၢၵ်ႇၵွင်ႈလၢႆလၢႆႁွႆးယူႇယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢင်းၼူမ်းထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၸၢႆးၸေႃးဢႃယု 18 တႄႉလႅပ်ႈၺႃးၺွပ်းသေယင်းပႆႇမီးၽႂ်ႁူႉၸွမ်းဝႃႈမၼ်းမီးတီႈလႂ်။
လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵမ်းၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 50 ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႆႈၼီပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသေၵႂႃႇသေႃႉႁူမ်ႈၸွမ်းဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းလႄႈၼႂ်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်တီႈဢၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈယင်ႉဝႆႉၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ဝၼ်းယဝ်ႉၸင်ႇပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/10/2016 ၼၼ်ႉၵေႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု52 ယူႇဝၢၼ်ႈသူမ်ႈသၢႆႇဢၼ်ယူႇၸမ်တီႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဝၼ်းထိ 10/10/2016 ၼၼ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်မႃးယိုဝ်းဝၼ်းၼၼ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈၸွႆႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇပၼ်သိုၵ်းတႆးၼႆသေတိၺွပ်းၵႂႃႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/10/2016 ၼၼ်ႉလုင်းသူၺ်ႇၶမ်း-ၸၢဝ်းၼႃး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လူင်းႁူင်းယႃတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်း တလေး) သေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းတီႈ ဝၢၼ်ႈသူမ်ႈသၢႆႇ။ၶိုၼ်းၼၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 2:30 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၶမယ 114လႄႈ115 ၼွင်ၶဵဝ် တႃႇၵႃးသွင်လမ်းမႃးတီႈႁိူၼ်းလုင်း သူၺ်ႇၶမ်းၶဝ်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 40 လွမ်ႉဝႆႉႁိူၼ်းမၼ်း သေယႃႉၽၵ်း တူ လႄႈ ၽၵ်းတူပွင်ႇသေႁဵတ်းႁႂ်ႈၽၵ်းတူပွင်ႇလႆႈလုၵွႆသွင်ဢၼ်။
ၽွင်းလုင်းသူၺ်ႇၶမ်းလုၵ်ႉပိုတ်ႇၽၵ်းတူပၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈ မႃးၼႂ်းႁိူၼ်းမၼ်းသေလၢတ်ႈဝႃႈမၼ်း ၺႃး ၺွပ်းယဝ်ႉၼႆ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇထၢမ်သင်ၸၵ်ႉဢဝ်တူဝ်မတ်ႉသေသေႉၼေး ၸႅတ်ႈ ထၢမ် ဝႃႈ “သူၼႆႉၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၸွမ်း လုင်းထုၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇပၼ် သိုၵ်းတႆး ၸွင်ႇၸႂ်ႈ? မီးလိၵ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးဝႃႈသူလႄႈၶိင်းထုၼ်းၼႆႉၵပ်း သိုပ်ႇ ၵၼ်” ၼႆယဝ်ႉ။
လုင်းသူၺ်ႇၶမ်းလၢတ်ႈၼႄသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃးၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇသင်ပၼ်သိုၵ်းတႆးၼႆ သေတသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇထွမ်ႇမၼ်း။ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၼ်းဢၼ်မီးၼႂ်းႁိူၼ်းၸွမ်းလုင်းသူၺ်ႇၶမ်းၼၼ်ႉမီးမေးမၼ်း ၼၢင်းသေႃးယီႇ (ႁွင်ႉပႃႈတိၼ်ႇငူၺ်ႇ)ဢႃယု 46 ၼၼ်ႉၵူၺ်း လုၵ်ႈလၢင်းၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉတႄႉတိုၵ်ႉၶဝ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ဝႆႉ ၼႂ်းတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇယူႇ။ၽွင်းၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၺႃး မတ်ႉပူၵ်ႉတႃယူႇၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈၺႃးၸိသင်ႇ ႁႂ်ႈၼင်ႈ လူင်းဝႆႉမိူၼ်ၵၼ်။
ၵမ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်သွၵ်ႈတဝ်ႁႃၸွမ်းၼႂ်းႁိမ်းႁွမ်းႁိူၼ်းတေႃႇထိုင် 4:50 ၵၢင်ၼႂ်သေပႂ်ႉဢူးသဵင်ႇလုၺ်ႇႁူဝ် ပဝ်ႈဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈသူမ်ႈသၢႆႇ မႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈဢဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်းသင်ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းဢွၵ်ႇတီႈႁိူၼ်းၵႂႃႇၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 5:00 ၵၢင်ၼႂ်သေဢဝ်လုင်းသူၺ်ႇၶမ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၶဝ်။မေးမၼ်း ၼၢင်းသေႃးယီႇၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တေဢဝ်ၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇတီႈလႂ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 22/10/2016 ၼၼ်ႉလုင်းၵျေႃႇၸူဝ်းၼွင်ႉၶူၺ်လုင်းသူၺ်ႇၶမ်းလႄႈၸၢႆးၽူးဢွင်ႇၸုမ်းပႃႇတီႇသိူဝ် ၽိူၵ်ႇၵဝ်ႇၵႂႃႇတီႈတပ်ႉမၢၼ်ႈၶမယ 114 ဢၼ်ပၵ်းတီႈၼွင်ၶဵဝ်သေယွၼ်းထူပ်းလုင်းသူၺ်ႇၶမ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈမၼ်းမီးၼႂ်းတပ်ႉၼႆသေဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉႁူပ်ႉထူပ်း။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးပႃႇတီႇမႂ်ႇ သုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႄႈလွင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢၢင်ႈဝႃႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၸွမ်း SSPP/SSA ၼႆၼၼ်ႉယူႇ၊ SSPP/SSA ၼႆႉၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ ဢမ်ႇ ၵၢတ်ႈ။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈလႆႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၸၢႆး သူၺ်ႇလႄႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၸၢႆးၸေႃးတင်းလုင်းသူၺ်ႇၶမ်းၶၼ်ၶၼ်ၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
-
- သွၵ်ႈတဝ်ယႃႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း2,000 ပၢႆလႆႈပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 23/10/2016 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၶမယ 147လႄႈၶမယ 291 ၼမ်ႉပွင်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း 120 ပၢႆတိုၵ်း ယိုဝ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃႉ(ယူႇတၢင်းၸၢၼ်း သီႇပေႃႉ 10 လၵ်း) သေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸဵတ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ2,000 ပၢႆလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉ လႄႈ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်း။ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ယႃႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃႉယူႇယဝ်ႉ။လွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းပၢႆႈမႅပ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈ။.
ပၢင်တိုၵ်းၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 7:00 မူင်းၵၢင်ၼႂ်သေႁိုင်မွၵ်ႈၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွမ်ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃႉ၊ၸႄႊၶၢၼ်၊ၼမ်ႉၽၢတ်ႇ၊ၼမ်ႉၶႅဝ်း၊ၼမ်ႉႁူၵ်း၊ဝၢၼ်ႈၶၢႆး၊ဝၢၼ်ႈၶူးၸိူဝ်းၼႆႉဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈဝတ်ႉဝႃး(ၵျွင်း) ႁိမ်းႁွမ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမွၵ်ႈၼိုင်ႈဝူင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
သၢႆမၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးလေႃႉၸိူဝ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ယႃႉဢဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်း
သၢႆမၢႆၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းသီႇပေႃႇဝၼ်းထိ 23-24/10/2016
သၢႆမၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈဝတ်ႉဝႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/10/2016 ၼၼ်ႉတၢမ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ
-
- ယိုဝ်းၸၢဝ်းၼႃးၵူၼ်းမိူင်းသူႈၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆတီႈလၢၼ်ႇ(ၵဵတ်ႊ)ၵူတ်ႇထတ်းယွၼ်ႉဢမ်ႇၵိုတ်းလူတ်ႉၶိူင်ႈ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/10/2016 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းၼႃးဢႃယု 40 ၵေႃႉၼိုင်ႈၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆ ၽွင်းတိုၵ်ႉၶပ်းလူတ်ႉၽၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈလၢၼ်ႇ(ၵဵတ်ႊ)ၵူတ်ႇထတ်း။
လုင်းသုၸၢဝ်းၼႃးလုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈမၼ်းဝၢၼ်ႈၶူဝ်ၸူမ်ဢိူင်ႇပၢင်ႇၸွႆးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈသေၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈၸွမ်းလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵႂႃႇၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းသူႈပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈ ဢၼ်ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႄးဝႆႉတင်ႈတႄႇ ဝၼ်းထိ 23/10/2016။
ၽွင်းတိုၵ်ႉၶီႇလူတ်ႉၵႂႃႇၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉၶဝ်လႆႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 10 ၵေႃႉမီးယူႇတီႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းတီႈပွၵ်ႉ4 ၼႂ်းဝဵင်း။လၢၼ်ႇ(ၵဵတ်ႊ)ၵူတ်ႇထတ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယတပ်ႉ 149 ၸင်ႇႁႃႁဵတ်းမႃးမွၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်လိူၼ်လိူၼ်ပၢႆၼႆႉၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈယူႇတီႈၼၼ်ႈတႃႇသေႇ။ပႃႈလင်လၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉမွၵ်ႈ 300 ထတ်းသမ်ႉမီးလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းပလိၵ်ႊ/ယႄးၶဝ်ဢၼ်မီးမႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ပလိၵ်ႊ/ယႄးတီႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ်ၼၼ်ႉမၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ၵႆႉၸႂ်ႉၵူၼ်းၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈ၊လူတ်ႉၵႃးၶဝ်ၵိုတ်းသေၵဵပ်း“ၶွၼ်ႇ” ဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈတႃႇၵႃႈ မႄးတၢင်းၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၼႂ်ၼၼ်ႉလုင်းသုလႄႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းတႄႉဢမ်ႇလႆႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈပလိၵ်ႊ/ ယႄးတီႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ်ၸႂ်ႉၵိုတ်း။
ဝၢႆးၵႂႃႇဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈၶဝ်တီႈႁၢၼ်ႉမႄးလူတ်ႉယဝ်ႉလုင်းသုၸႂ်ႉလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵႂႃႇႁႃသိုဝ်ႉၽၵ်းသေၶိုၼ်းၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈဢၼ်မႄးၼၼ်ႉပွၵ်ႈႁႃႁိူၼ်းမၼ်းၶိုၼ်း။
ၽွင်း 10.00 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉလုင်းသုၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈမၼ်းမုင်ႈၸူးတီႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းပလိၵ်ႊ/ယႄးတီႈပွၵ်ႉ 4။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉယင်းလႆႈႁၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈသွင်ၵေႃႉၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလုင်းသုသေၽၢတ်ႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇဢမ်ႇၺႃးႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၸႂ်ႉၵိုတ်းသင်၊ၵူၺ်းၵႃႈပလိၵ်ႊ/ယႄးၶဝ်ၼၼ်ႉႁွင်ႉသႂ်ႇ လုင်းသုႁႂ်ႈၵိုတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈလုင်းသုဢမ်ႇၵိုတ်းသေသိုပ်ႇၶပ်းလူတ်ႉၽၢတ်ႈၵႂႃႇၸူးလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽွင်းမၼ်းတိုၵ်ႉမီးတီႈႁိမ်းလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်း သိုၵ်း မၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 90 ထတ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်း ႁၼ် တၢမ်တႃ ႁၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈတီႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇ ထတ်းၼၼ်ႉ ယိုဝ်းသႂ်ႇလုင်းသု ယူႇယဝ်ႉ။မၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉ ၺႃးၵွင်ႇၵေႃႈလႄႈပွင်ႇ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတၢင်းတႃ မၼ်း ၽၢႆႇၶႂႃသေတၢႆထင်တီႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇယဝ်ႉၵေႃႈၵူၼ်းမိူင်း မၢင် ၸိူဝ်း ၵႂႃႇၸူးတီႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇ ထတ်းၼၼ်ႉသေ ထၢမ် ႁႃလွင်ႈတၢင်းဝႃႈပဵၼ်သင်ၼႆယူႇ။ပလိၵ်ႊ/ ယႄးၶဝ် ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လၢၼ်ႇၵူတ်ႇ ထတ်း ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈဢၼ်ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈၼၼ်ႉ ၺႃးသိုၵ်းၶဝ်ယိုဝ်းဝႃႈၼႆ။မိူဝ်ႈထၢမ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ် သင်ၼႆၼၼ်ႉၶဝ် တွပ်ႇဝႃႈ “ႁဝ်းၸႂ်ႉၶဝ် ၵိုတ်း၊ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၵိုတ်း။သိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းၵိုတ်းယူႇ၊ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇ ၶႂ်ႈယိုဝ်း မၼ်းတၢႆ။ၶဝ်ယိုဝ်းၶိုၼ်ႈ ၾႃႉၵူၺ်း” ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 11 မူင်းၼၼ်ႉလုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းသု ၶီႇလူတ်ႉပွၵ်ႈႁိူၼ်းပႃးတင်းၽၵ်းဢၼ်မၼ်းသိုဝ်ႉမႃးသေၽႅဝ်ၵႂႃႇ တီႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။မၼ်းၸၢႆးလႆႈႁၼ်လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းသွင်လမ်းပႃးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၸွမ်းၼၼ်ႉ တင်းၼမ်လႄႈလႆႈႁၼ်ပႃးတူဝ်တၢႆဢၼ်ၼွၼ်းသိူဝ်ႇၼိူဝ်ၶၢင်ႈတၢင်းယဝ်ႉဢဝ်ၽႃယၢင်ႁူမ်ႇဝႆႉပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ် တွၼ်ႈ ။မၼ်းၸၢႆးတွင်းၵူၼ်ပေႃႈမၼ်းဢၼ်ၸပ်းဝႆႉတီႈတူဝ်တၢႆၼၼ်ႉသေၶဝ်ႈၸႂ်ဝႃႈပေႃႈမၼ်းၸၢႆးၺႃးယိုဝ်းၼႆ ယဝ်ႉ။မၼ်းၸၢႆးၵေႃႈၶပ်းလူတ်ႉပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽႂ်းၽႂ်းသေမိူဝ်းႁႃမႄႈမၼ်းၵေႃႉဢၼ်တိုၵ်ႉၽုၵ်ႇၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ယူႇၼႂ်း သူၼ် ၼၼ်ႉသေၶႃသွင်ၵေႃႉၶိုၼ်းၸူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၼႂ်းဝဵင်း၊ၽွင်းၼၼ်ႉတူဝ်တၢႆၼၼ်ႉပေႃးဢဝ်သႂ်ႇၵႃး ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃ မိူင်းသူႈယဝ်ႉ။
ၵႃးပလိၵ်ႊ/ယႄးသွင်လမ်းပႃးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေၵႂႃႇၸွမ်းထိုင်တီႈႁူင်းယႃတီႈဢၼ်မေႃယႃၶဝ်ၽႃတတ်းတူၺ်း ႁွႆး ၸဵပ်းတီႈႁူဝ်လုင်းသုလႄႈဢဝ်တူဝ်တၢႆမၼ်းၵႂႃႇဝႆႉၼႂ်းႁွင်ႈယဵၼ်သေထႅပ်းသေႃးဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 1:30 ဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉလုင်းသုသၢဝ်းၵေႃႉလုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈၶူဝ်ၸူမ်သေၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းတႄႉၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၵွပ်ႈဝႃႈႁွင်ႈယဵၼ်ၼၼ်ႉထႅပ်းသေႃးဝႆႉ။ဝၢႆးၼၼ်ႉပလိၵ်ႊ/ ယႄးႁႃႈၵေႃႉမႃးသေၸိသင်ႇႁႂ်ႈဢဝ်တူဝ်တၢႆၼၼ်ႉၵႂႃႇၾင်ၵမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ယႄးၶဝ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈဢမ်ႇတၢပ်ႈ ဢဝ်သႂ်ႇၵွမ်ႇယဝ်ႉၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈပႃႈဢွင်ႇမေးလုင်းသုလၢတ်ႈတီႈယႄးၶဝ်ၼၼ်ႉဝႃႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇၾင်ပေႃးပႆႇလႆႈၵွမ်ႇၼႆယဝ်ႉ။မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈတီႈယႄးၶဝ်ၼၼ်ႉဝႃႈၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းၼႆႉတေလႆႈဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆဝႆႉသၢမ်ဝၼ်းဢမ်ႇၼၼ်ၼိုင်ႈဝူင်ႈသေၽိတ်းပၢင်းသင်ၶႃႇၸဝ်ႈမႃးလွတ်ႈႁေႃးလႄႈႁႅၼ်းသွမ်းႁဵတ်းၵုသူဝ်ႇတၢင်းလီပၼ်မၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ဝၢႆးၼၼ်ႉယႄးၶဝ်ၵေႃႈပွႆႇႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽူႈတၢႆၼၼ်ႉၵႂႃႇႁႃၵွမ်ႇမႃးလႄႈၽိတ်ႈပၢင်းသင်ၶႃႇၸဝ်ႈတီႈဝတ်ႉၼႂ်းမိူင်းသူႈမႃးတီႈႁူင်းယႃသေလွတ်ႈႁေႃးပၼ်လုင်းသုၽွင်း 3.30 ဝၢႆးဝၼ်း ယဝ်ႉၶိုၼ်းဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆလုင်းသုၵႂႃႇၾင်တီႈပႃႇႁဵဝ်ႈမိူင်းသူႈယူႇယဝ်ႉ။
တၢမ်ၼင်ႇပီႈၼွင်ႉလုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေးမၼ်းဝႃႈၽွင်းမၼ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉပႃးငိုၼ်းၵႂႃႇ 10,000,000 ၵျၢပ်ႈၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းၶႂ်ႈသိုဝ်ႉဝူဝ်း၊ၵႂၢႆး သင်ၵႂႃႇၺႃးပေႃႈၵႃႉဝူဝ်းၵႂၢႆးၼႆယဝ်ႉ။ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉမၼ်းယင်းတိုဝ်းယၢမ်းမူင်းၶမ်း လႄႈပႃးၾူၼ်းႁူၺ်ႇၼိုင်ႈ၊ၵူၺ်းၵႃႈၽွင်းၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆမၼ်းႁွတ်ႈၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃၼၼ်ႉယဝ်ႉၵူၼ်းလုမ်းလႃးႁူင်း ယႃၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈလႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈငိုၼ်းၸွမ်းတူဝ်မၼ်း 186,000 ၵျၢပ်ႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ပလိၵ်ႊ/ယႄးၶဝ်တႄႉလၢတ်ႈတီႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်းဝႃႈလူတ်ႉၶိူင်ႈလႄႈၾူၼ်းမၼ်းၼၼ်ႉလႆႈၵဵပ်းဝႆႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႊၼႆသေတေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်းယင်းပႆႇၸၢင်ႈလႆႈၶိုၼ်း။
မေးၼၢင်းလုင်းသုလၢတ်ႈဝႃႈမၼ်းၼၢင်းယင်းပႆႇလႆႈႁပ်ႉၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းသင်တီႈပလိၵ်ႊ/ယႄးၶဝ်သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 1-2/11/2016 ၼႆႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉလုင်းသုလႆႈႁႅၼ်းသွမ်းတၢင်တူဝ်(ၵူဝ်ႇၸႃး) ပၼ်မၼ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
မေးၼၢင်းလုင်းသုလၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလိူင်ႈၼႆႉႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ်ပေႃးလႆႈႁပ်ႉႁူႉဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၽၵ်းၵႃႇဢၼ်ဢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းသင်။ၽူဝ်ၶႃႈၼႆႉဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းသင်ၽိတ်း။ၵွပ်ႈဝႃႈႁဝ်းၶႃႈယူႇၼႂ်း“ၼႃႈလိၼ်လမ်” (ပိုၼ်ႉတီႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်) လႄႈဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်ႁတ်းလၢတ်ႈဢွၵ်ႇသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမၢင်ၸိူဝ်းလႄႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းမႄးတၢင်းႁၼ်မႅၼ်ႈပိူင်ပဵၼ်မၼ်းယူႇသေတၶဝ်ဢမ်ႇႁတ်းလၢတ်ႈဢွၵ်ႇလွင်ႈၼႆႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
လုင်းသုၼႆႉယၢမ်ႈပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈၶူဝ်ၸူမ်မႃး။တၢင်းၼွင်ႈတၢင်းလင်ၵိုတ်းဝႆႉမေးၼၢင်းလႄႈလုၵ်ႈလၢင်းသွင်ၵေႃႉလုၵ်ႈၸၢႆးဢႃယု 20 ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈလုၵ်ႈယိင်းဢႃယု 18 ၵေႃႉၼိုင်ႈ။
တင်ႈတႄႇလၢႆလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈသၢင်ႈတပ်ႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းသူႈပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တၢင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းတေႃႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸို်င်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇပႃးၵွင်ႈပႃးၵၢင်ႇသင်ၼႆႉလႄႈတၢင်းႁဵတ်းလိူင်းၸိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းပလိၵ်ႊ/ယႄးဢၼ်တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလုင်းသုၸတ်းပၢင် ၸႃႉၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းဢၼ်မီးလွင်ႈ ၸႅင်ႈလႅင်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလိူင်ႈၼႆႉလႄႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလွင်ႈလႆႈယိုဝ်းလုင်းသုတၢႆၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: (0) 62- 941-9600 (ဢင်းၵိတ်း၊ တႆး)
ၼၢင်းလွၼ်ႉလႅင်း +66: (0) 63-838-9029 (ဢင်းၵိတ်း ၊မၢၼ်ႈ)
PDF files:


c: text/html

text:
ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ
- Video ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ပၢၼ်ႁူဝ်မိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃၼၼ်ႉ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁတ်းသၢၼ်ၶတ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ သင်ၸုမ်းၶိူဝ်းလႆႈ လၢတ်ႈမႃးဝႃႈတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆၸိုင်ႈ မၼ်းသိမ်းဢဝ် ပႅတ်ႈတိၵ်းတိၵ်း တေႃႇၼင်ႇသိုၵ်းဝႃႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးလႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉပၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ၵႂႃႇယူႇ။ ပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းဝႃႉမႃးတၢင်း ပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ၸုမ်းၸဝ်ႈၶုၼ်သႃၶဝ် ယိုဝ်းသိုၵ်းဝႃႉ ပႅတ်ႈဢမ်ႇပၼ် သိုၵ်းဝႃႉ မီးႁႅင်းယႂ်ႇမႃးလႄႈ ဢမ်ႇပၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်း တႆး ၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈ သိုၵ်းဝႃႉ ၼႆႉသင်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးတၢင်း တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၶဝ်လႆႈလႅၼ်ႈပၢႆႈ မိူၼ်မူ မိူၼ်မႃ ယူႇ။
>>> ဢဝ်မႃးၼႂ်းပပ်ႉ ပိုၼ်းၸဝ်ႈၶုၼ်သႃ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ <<<
- Video ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ပၢၼ်ႁူဝ်မိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သင်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃ ဢမ်ႇဝႂၢင်းၶိူင်ၵွင်ႈၵၢင်ပၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆၸိုင်ႈ ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မိူင်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းၵွၼ်းၶေႃႈယူႇ။ ၵွပ်ႈ ၶုၼ်သႃ ၼႆႉဢဝ် လွင်ႈတၢင်းသုၵ်ႉမႃးသႂ်တူဝ်ၼမ်ၼႃႇလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇမၼ်းတေၵႄႈၶၢႆ ပၼ်ႁႃလူင်ၼႂ်းတပ်ႉ သိုၵ်းၵေႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ်လႄႈ ၵၢၼ်တႃႇမၼ်းတေၵႄႈၶၢႆလႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇ ဢဝ်ၵွင်ႈၵႂႃႇဢၢပ်ႈပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇ။
>>> ဢဝ်မႃးၼႂ်း ပပ်ႉပိုၼ်းၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ
*** ၸုမ်းသိုၵ်းလေႃႇသိုၵ်းႁၢၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ ***
>>> ဢဝ်မႃးၼႂ်း ပပ်ႉပိုၼ်းၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ
တူၺ်းယဝ်ႉႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်တွၼ်ႈသွၼ် တွၼ်ႈတႃႇတႆးႁဝ်းသေၵမ်း။ တႃႇႁႅင်းတပ်ႉသိုၵ်းတႆးႁဝ်းပေႃးတေမီးၼမ်မိူၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆးၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီ ႁွမ်ၵူၼ်းၸူႉၵူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမေႃဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉလီလီ ပၢႆးဝူၼ်ႉႁၢႆႉႁၢႆႉ မႃးႁဵတ်းတွၼ်ႈသွၼ်တွၼ်ႈတႃႇတႆးႁဝ်း လႆႈလီလီသေၵမ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶုၼ်သႃ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉၵေႃႈ ယႃႈတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႆႉ မၢႆထိုင်ဝႃႈ ယႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇယူႇၸွမ်း ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ယႃႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်တွၼ်ႈတႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးလဵၼ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်တႆးႁဝ်းလႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၵူၺ်း။
- သႅင်သိုၵ်း ( Tai Management & Tai Strategy )
- ShanStateDefenceArmy

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
မျူဝ်ႉလႃႉ၊ ဝဵင်း (ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ)
ဝဵင်းမျူဝ်ႉလႃႉ (မၢၼ်ႈ: မြို့လှမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myo Hla) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယေႇတႃႇသျေႇ၊ [[[ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ]]၊ ဢၼ်မီး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းယေႇတႃႇသျေႇ ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ထိုင်ပီ 2016 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 24 ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လိၵ်ႈပူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း မၢႆလိၵ်ႈ 961/2016 သေ ဢဝ် ဢိူင်ႇမျူဝ်ႉလႃႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝၢၼ်ႈ 11 ဝၢၼ်ႈ လႄႈ ဢဝ် ဢိူင်ႇငူၺ်ႇတွင်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ဝၢၼ်ႈ 6 ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ လႅၵ်ႈလၢႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ဝဵင်းမျူဝ်ႉလႃႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ပွၵ်ႉ 5 ပွၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 ၶေႃႈမုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းယေႇတႃႇသျေႇ. လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်. Archived from the original on 2019-06-24။ Retrieved on ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 12, 2018။


text:
ၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်း ၶဝ်ႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ လိူၼ် 12 ၵူႈပီ မီးၾိင်ႈႁဵတ်းၵုသုလ် လူႇၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ပွႆးၵထိၼ်(ၵထိင်ႇ) ၼႆၵၼ်။ သတ်ႉထႃး ၸိူဝ်းမီးၸေတၼႃးၵေႃႈ ႁဵတ်းပွႆးလူႇၵထိၼ်ၵၼ် ပဵၼ်မူၼ်ႈပဵၼ်သိူဝ်း။ ၼၼ်သေတႃႉ ၵွပ်ႈသင်ႁွင်ႉ ၵထိၼ်ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ မီးၵေႃႉႁူႉမၼ်း တေဢမ်ႇၼမ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းလမ် ဢမ်ႇဝႃႈၸဝ်ႈမုၼ် (လိူဝ်သေၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်)။
ၵထိၼ် မႃးတီႈပႃႇလိ ၵထိၼ၊ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ထၢင်ႇမႆႉမႄႈပိူင် (မႄႈပိူင်တႅၵ်ႈတတ်းၽႃႈၽႅၼ်ႇ တႃႇယဵပ်ႉပဵၼ်ၽႃလိူင်သၢင်ႇ ၵၢၼ်း) ၸိူင်ႉၼႆ။ ၽႃႈၽႅၼ်ႇ ဢၼ်ယဵပ်ႉပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ ယွမ်ႉၵႅၼ်လၢင်းပဵၼ် သီလိူင်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် သင်ၶတီႈၼႂ်းသိမ်ႇသေ မွပ်ႈပၼ်ၸဝ်ႈသင်ၶတူၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽႃႈၵထိၼ်(ၵထိၼၸီဝရ)။ ႁွင်ႉၸွမ်းထၢင်ႇမႆႉမႄႈပိူင်မၼ်းၼၼ်ႉ – ၼႆယူႇ။ ၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်လူႇၼႂ်းတၢင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း (ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႂ်းလိူၼ် 11 လွင်ႈထိုင် လိူၼ် 12 မူၼ်း) ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၽႃႈၵထိၼ်။
ၼႂ်းဝိၼီး (မၢႆမီႈၸဝ်ႈသင်ၶ) ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်သင်ၶၶဝ်ၸဝ်ႈ တေလႆႈႁႃၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉ တႅပ်းတတ်းပၼ်ဝႆႉ 1 လိူၼ် ၵွႆး။ တင်ႈဢဝ်လိူၼ် 11 လွင်ႈ ၶမ်ႈ 1 တေႃႇထိုင်လိူၼ် 12 မူၼ်း ၼႂ်းၽွင်း လိူၼ် 1 ၼႆႉ တေလႆႈႁႃၽႃႈၽႅၼ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႉယဝ်ႉလႄႈ ဢဝ်ပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႂ်၊ ၽႃႈပူၵ်ႉႁေႃႇၵူၼ်းတၢႆတီႈၼႂ်းပႃႇႁဵဝ်ႈၼၼ်ႉလႂ် (ၾိင်ႈမိူင်းဢိၼ်ႊတိယိူဝ်း မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၾင်ဢမ်ႇၽဝ်ၵူၼ်းတၢႆ)။ ၵဵပ်းဢဝ်တီႈလႂ်ၼိုင်ႈပိတ်းၼိုင်ႈပွတ်းသေ ပေႃးႁဵတ်းၽႃႈၼုင်ႈၵေႃႈ ဢဝ် ယဵပ်ႉႁဵတ်းၽႃႈၼုင်ႈ၊ ပေႃးၽႃႈဝႆဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးၽႃႈသွၼ်ႉ (ၽႃႈၵူပ်ႉ) ၵေႃႈ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ၽႃႈသွၼ်ႉၼၼ်ႉၼႆႉ ႁွင်ႈဝႃႈ ၽႃႈ ၵထိၼ်။ ၽႃႈၽႅၼ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇႁႃၵဵပ်း လႆႈမႃး ႞ ပိတ်း ႞ ပွတ်းၼၼ်ႉသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၽႃႈပင်းသၵုလ်(ပံသုၵုလ) ၸိူင်ႉၼႆ။
ပေႃးႁဵတ်းၽႃႈၼုင်ႈၵွႆးၵေႃႈ ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်သင်ၶတီႈၼႂ်းသိမ်ႇသေ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ၽႃႈၵထိၼ်၊ ၽႃႈဝႆ ႁိုဝ်ၵေႃႈ ၽႃႈသွၼ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် – ၼႆယူႇ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မီးတင်းသၢမ်ၽိုၼ် (တိၸီဝရ/ တြႆးၸီးဝွၼ်း) ၸင်ႇပဵၼ်ၵထိၼ်လႆႈ၊ ၽိုၼ်လႂ်ၽိုၼ် ႞ ၵွႆး ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵထိၼ်လႆႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ပုတ်ႉထၽြႃးၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသတ်ႉထႃးလူႇတၢၼ်းၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်း မိူၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်၊ ၸင်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းဝႆႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁႃၽႃႈၽႅၼ်ႇတႃႇၼုင်ႈဝႆလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽႃႈၵထိၼ်ၼႆမႃးတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ – ၼႆ။
ဢၼ်လီႁူႉဝႆႉၼႆႉ တူဝ်ၸဝ်ႈသင်ၶ ၵႂႃႇႁႃႁူၺ်းႁႂ်ႈသတ်ႉထႃးၶဝ်မႃးလူႇပၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵထိၼ်လႆႈ၊ တႃႇမုၼ် ၸဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈၽွၼ်းပၢင်ႈယွၼ်ႉၵထိၼ်သင်။ ပေႃးသတ်ႉထႃးၵႂႃႇႁႃႁူၺ်းမႃးတႄႉ ပဵၼ်ၵထိၼ်ယူႇ၊ မုၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉ ၽွၼ်းပၢင်ႈၵထိၼ်ၸွမ်းယူႇ၊ တႃႇသတ်ႉထႃးၵေႃႉလူႇမၼ်းၵေႃႈ တေလႆႈၵုသုလ်ၼႃးမုၼ်ယွၼ်ႉ ၸေတၼႃးဢၼ်သုင်တမ်ႇ ၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉယူႇ – ၼႆ။
ၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်မီးသတ်ႉထႃးႁႃမႃးလူႇပၼ်ၼႆႉ မီးမႃးမိူဝ်ႈဝၢႆးပုတ်ႉထၶမ်းၸဝ်ႈလႆႈ 20 ဝႃႇသႃၼၼ်ႉၵွႆး၊ ဢွၼ်သေၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇႁႃဢဝ်ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း ဝႃႈၼႆ။ တေႃႈတၢမ်တူဝ်ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ယင်းလႆႈၵႂႃႇႁႃဢဝ်ၽႃႈပူၵ်ႉႁေႃၵူၼ်းတၢႆၼႂ်းပႃႇႁဵဝ်ႇ မႃး သၵ်ႉတတ်းယဵပ်ႉယွမ်ႉသေ ၼုင်ႈဢဝ်ၵွႆးယူႇ။ ယိူင်းၸူးမုၼ်ၸဝ်ႈသေတူၼ်တူၼ်ႁႄလူႇၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵထိၼ်လႆႈ။ ယိူင်း ၸူးသင်ၶတင်းလုမ်ႈၾႃႉသေလူႇ ၸင်ႇတေပဵၼ်ၵထိၼ်၊ ၵွပ်ႈဢမ်ႇႁႂ်ႈၸႂ်ၸပ်းပႅၼ်းဝႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ တူဝ်မႂ်း၊ ၶွင်ၵဝ်၊ ၶွင်မႂ်းၼႆ ၼၼ်ႉယူႇ။ ၽႃႈၵထိၼ်ၼႆႉ ၽဢရႁၼ်(ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း) တူၼ်ဢၼ်ဢဝ်ဝႃႇသႃတီႈလဵဝ်တဵမ် 3 လိူၼ် (ဝႃႇဢမ်ႇႁၵ်း) ၼၼ်ႉ ၵွၼ်ႇၸင်ႇႁပ်ႉဢဝ်ၽႃႈၵထိၼ်လႆႈ၊ ဝႃႇသႃယႂ်ႇၵႃႈႁိုဝ် မီးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ပဵၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်မုၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးၶဝ်ႈဝႃႇသႃ ဢမ်ႇ တဵမ်သၢမ်လိူၼ် ဢမ်ႇႁပ်ႉၽႃႈၵထိၼ်လႆႈ။ မီးၵူၼ်းလူႇလႄႈႁပ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းလူႇၽႃႈၵထိၼ်လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉ ၽွၼ်းလီ (ဢၵျူဝ်း) ၵထိၼ် 5 ပိူင် ဢၼ်ဝိၼီးပၼ် ပၼ်သုၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ – ၼႆယူႇ။ (ၵူၼ်းလူႇမၼ်းတႄႉ လႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းပၢင်ႈ လီတၢင်းလူႇၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်းယူႇ၊ ၵွႆးဢမ်ႇၸႂ်ႈၽွၼ်းပၢင်ႈတၢင်းလီၽႃႈၵထိၼ်) – ၸိူင်ႉၼႆ။
ၵထိၼ်ၼႂ်းပၢၼ်ၼႆႉမီး 2 သႅၼ်း၊ မီးမႁႃၵထိၼ်တင်းၸူးလၵထိၼ်(ၵထိၼ်သႅၼ်းယႂ်ႇ၊ ၵထိၼ်သႅၼ်းလဵၵ်ႉ)၊ ၽႃႈသၢင်ႇ ၵၢၼ်းဢၼ်ယဵပ်ႉယွမ်ႉဝႆႉၸဵမ်ႁိုင်သေ ဢဝ်မႃးလူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉမႁႃၵထိၼ်၊ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းဝၼ်းလဵဝ် (ဢဝ်ၸဵမ် လိူၵ်ႈယူင်းၵုၺ်၊ ပၼ်ႇၽၢႆႈ၊ လွၼ်းမႆ၊ တမ်ႇတေႃး၊ တႅၵ်ႈတတ်း၊ ယဵပ်ႉယွမ်ႉႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႂ်းၶိုၼ်းလဵဝ်) ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸူးလၵ ထိၼ် – ၸိူင်ႉၼႆ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတႄႉ မီးၵႃႈမႁႃၵထိၼ်သႅၼ်းလဵဝ်ၵွႆး။ မိူဝ်ႈလူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလိူၵ်ႈဝၼ်းမၼ်း၊ ၼႂ်းၽွၼ်းလိူၼ် ႞ ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈလူႇဝၼ်းလႂ်ၵေႃႈလႆႈၼင်ႇၸႂ်ၽႂ်မၼ်း – ၼႆယူႇ။
ဢွၼ်တၢင်းမိူဝ်ႈပႆႇဢၼုယၢတ်ႈႁႂ်ႈမီးၶၢဝ်းႁႃၽႃႈၵထိၼ်ၼႆႉ မီးၸဝ်ႈဢရႁၼ်ၼႂ်းမိူင်းပႃဝေးယ (မီးတၢင်းပွတ်းႁွင်ႇ မိူင်း ဢိၼ်ႊတိယိူဝ်းယၢမ်းလဵဝ်) 30 တူၼ် လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းပႃထႃသေ ဢွၼ်ၵၼ်တေမိူဝ်းဝႆႈသႃ ထၢမ်ပၼ်ႁႃထမ်းတီႈပုတ်ႉထ ၽြႃး ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆ။ မိူဝ်ႈမႃး ထိုင်ဝဵင်းသႃၵေတၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈဝၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇသႃလႄႈ လႆႈဢဝ်ဝႃႇသႃသေတီႈၼၼ်ႈ။ ဝၢႆးဢွၵ်ႇဝႃႇသႃ ယဝ်ႉ ဢဝ်ၵၼ်မိူဝ်းႁႃပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ၊ ၵွပ်ႈၾႃႉၾူၼ်ပႆႇၸၢႆးလႄႈ ယမ်းၼမ်ႉပေႉၾူၼ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၼႆႉႁဵတ်းလွင်ႈ မၼ်းသေ ၸင်ႇတင်ႈမၢႆမီႈသင်ၶဝႃႈ ဝၢႆးဢွၵ်ႇဝႃႇသႃတေလႆႈယူႇတီႈဢဝ်ဝႃႇသႃၼၼ်ႉ 1 လိူၼ် (ႁႂ်ႈၾူၼ်ၸၢႆးယဝ်ႉ) ၸင်ႇဢွၵ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းလႆႈ။ ၼႂ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉ တင်းလိူၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁႃၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်းလႄႈ ႁွင်ႉၸွမ်းထၢင်ႇမႆႉမႄႈပိူင်တတ်းယဵပ်း ၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈ ၽႃႈၵထိၼ်ၼႆသေ ဢဝ်ပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းမႃးတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆ။
မႃးၼႂ်းပၢၼ် 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵင်ပီၼႆႉ ၾိင်ႈလူႇၵထိၼ် ဢဝ်ယဵၼ်းပဵၼ်ၾိင်ႈၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းယူဝ်းယူဝ်းၵႂႃႇ၊ မၢင်ပိုၼ်ႉတီႈဢဝ် ပဵၼ်ၾိင်ႈၽိူမ်ႉလၢပ်ႈသပ်ႉပၵႃႇ ၶဝ်ႈဝတ်ႉၶဝ်ႈၸွင်းပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်မၢင်ယၢင်ႇၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၵွပ်ႈသင် ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်း လိူင်ႇလိူဝ်ၼႃႇ၊ ၵူၼ်းလူႇမၼ်းၵေႃႈ လိူင်ႇလိူဝ်လူၼ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈဢရႁၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇဢွၵ်ႇႁႃၵေႃႈ ၵူၼ်း မီးသတ်ႉထႃးၸိူဝ်းၶႂ်ႈလူႇမၼ်း ပေႃးမႃးၶဝ်ႈထႅဝ်ပုၵ်ႉၵိင်ႊ ၵၼ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇၶဝ်ႈဝႃႇသႃၵၼ်ယဝ်ႉလႄႈ ဢဝ်ၵႃႈၶၼ်ၶၼ်ၵၢၼ် လူႇၵထိၼ်လူတ်းယွမ်းတင်းၼမ်လႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၽိုၼ်ဢိင် ။ ။ 1. ၸီဝရၶၼ်ထၵ၊ မႁႃဝၵ်ႉၵ၊ ဝိၼယပိတၵ (ၾၢႆႇထႆး) ၽရတႆးပတူၵ်ႇ – ၶျပပ်ႇသမ်ရပ်ႇပရၶျုးၶျူၼ်ႈ ပသ. 2539 လႄႈ 2. A Dictionary of Buddhist Terms Rangoon, Myanmar (Burma) 2003.
ၶွင်ၾၢၵ်ႇၶၢဝ်းၵထိၼ် –
“တၢင်းလူႇဢၼ်လီတွၼ်းၼႆႉ 1. လူႇပၸ်ႉၸႆ 4 ဢၼ် ပဵၼ် ၶဝ်ႈၽၵ်း ၽႃႈၶူဝ်း တီႈယူႇလႄႈ ဢီႈယႃ၊ ၼႆႉႁွင်ႉ ဢႃမိသပူးၸႃး 2. တိုဝ်းၵမ်ႁဵတ်းၸွမ်းထမ်းမ ဢၼ်ပဵၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁၢႆႉ ႁဵတ်းၵႃႈၵၢၼ်လီဝႆႉၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း၊ ၼႆႉႁွင်ႉထမ်းမပူး ၸႃး တင်းသွင်ယိူင်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်သတ်ႉထႃး (လွင်ႈယုမ်ႇယမ်) လႄႈ ပၺႃး (လွင်ႈဝူၼ်ႉထတ်း) ဢၼ်မီးသတိ(လွင်ႈၾၢင်ႉ) ၵုမ်းၵမ် ၸွမ်းယူႇၵူႈလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ဝႃႈၼႆ ပဵၼ်တၢင်းလူႇဢၼ်လီလိူဝ်တိူဝ်းတွၼ်းတႃႇၽဝၸူဝ်ႈပၢၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇ – ၸိူင်ႉၼႆ”။


text:
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈသွင် တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းပွႆး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႒ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႔ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႖ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ ၵၢၼ်ပၢတ်ႇ ၶိူင်ႈသိုပ်ႇၾၼ်း ၶွင်ၼၢင်းယိင်း - International Day of Zero Tolerance to Female Genital Mutilation (WHO)
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႗ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ)
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႑႑ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵူၼ်းၸဵပ်းပူၺ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Day of the Sick (Instituted by Pope John Paul II)
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႑႒ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ)
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႑႓ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႑႔ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းဝႄႇလႅၼ်ႇတၢႆး - World Valentine Day
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႑႕ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵႅၼ်ႇသႃႇတေႃႈၼမ်ႉလီလုမ်ႈၾႃႉ - World Cholangiocarcinoma Day
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႒႐ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႒႑ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႒႒ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းဢမ်ႇမီးၶၢဝ်ႇငၢဝ်း - A Day Without News
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ႒႗ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၸုမ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - World NGO Day
- ဝၼ်းၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း (မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ) - ဝၼ်းၸၼ် ဝူင်ႈထီႉသၢမ်
- လိူၼ်ပိုၼ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း မိူင်းဢၽရိၵ (မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ)
ငဝ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်


text:
လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်မႃး-
ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း၊ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈသေ မီးလွင်ႈပိၵ်ႉႁူ၊တူမ်းတႃၵူၼ်းမိူင်း မႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁူၼူၵ်ႇတႃတၼ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ် မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ပိုၼ်း၊တၢင်းႁူႉၵႅမ်တူဝ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းၼင်ႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁူႉႁၼ် ၵွပ်ႈၼၼ်ၸင်ႇ လႆႈပဵၼ်မႃးႁူင်းပွႆႇသဵင် တႆးႁုၼ်ႈမႂ်ႇ။
ယိူင်းဢၢၼ်း-
တႃႇပိုတ်ႇႁူ ပိုတ်ႇတႃၵူၼ်းမိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းပေႃးတေႁပ်ႉႁူႉ ၶိုတ်းတၼ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း ပိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ တၢင်းႁူႉၵႅမ်တူဝ်ၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 21 May 2015။


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 27/7/2022
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 100 ပၢႆ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4,000 ႁၢမ်းႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ၽွင်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇ တၢင်းဢွၵ်ႇၼွင်မိူင်းပၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
တင်ႈတႄႇၵၢင်လိူၼ်မေႊ 2022 မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸွမ်းၸဵင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၼွင်လူင်မိူင်းပၢႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽၢႆၶုၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽဝ်ပႅတ်ႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 100 ပၢႆလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၵူၼ်း 4,000 ပၢႆလႆႈႁၢမ်း ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ၽွင်းပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF။
ဝၼ်းထိ 12/5/2022 ၸုမ်း PDF ၽၢႆၶုၼ် ၶဝ်ႈတိုၵ်းလၢၼ်ႇ/ၵဵတ်ႉ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉပဢူဝ်း Pa-O National Organization (PNO) ႁူမ်ႈၵၼ်တင်ႈဝႆႉတီႈဝၢၼ်ႈတီႇရိ တၢင်းၸၢၼ်းဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ (ၺွင်ႇသူၺ်ႇ) ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ဢၼ်လုၵ်ႉယွင်ႁူၺ်ႈၵႂႃႇမိူင်းပၢႆး။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ဝႃႈၵႂၢတ်ႇလၢၼ်ႉပိုၼ်ႉတီႈ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၼႆသေပိုတ်ႇ သိုၵ်း၊ တေႃႉဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းတပ်ႉၶမယ 422 လႄႈ သိုၵ်းပဢူဝ်း PNO ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဢိူင်ႇလွႆပဝ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽၢႆ ၶုၼ်ဢၼ်မီးတၢင်းဢွၵ်ႇၼွင်လူင်မိူင်းပၢႆး၊ တႄႇပၢင်တိုၵ်းပဵၼ်ၸွမ်းၸုမ်း PDF သေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/5/2022 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်းၸွႆႈ ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4,000 ပၢႆၼႂ်း ဢိူင်ႇ လွႆပဝ်း လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း မၢင်ၸိူဝ်းပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်း သီသႅင်ႇ၊ ပၢင်လွင်းလႄႈတူၼ်ႈတီး၊ မၢင်ၸိူဝ်းပၢႆႈ ၵႂႃႇ တၢင်းလွႆၵေႃႇ (မိူင်းယၢင်းလႅင်) လႄႈပၢႆႈၶဝ်ႈၸူး မိူင်းထႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဝၼ်းထိ 16/5/2022 ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်း PDF တီႈဝၢၼ်ႈသီမီးလေႃႉ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇၼွင်လူင်မိူင်းပၢႆးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းတပ်ႉၸုမ်းလူင် 66 ၶဝ်ႈၸွႆႈထႅင်ႈၸွမ်းသဵၼ်ႈ တၢင်းလူင်မိူင်းပၢႆး-ယွင်ႁူၺ်ႈ ပႃးၸဵမ်ထႅမ်ၶဝ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇလွႆပဝ်း။
ဝၼ်းထိ 16/5/2022 ၶၢဝ်းယၢမ်း 4 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ် ဝၢၼ်ႈသွင်ၼမ်ႉၵေး ဢိူင်ႇလွႆပဝ်း ပဵၵ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇမီး ပၢင်တိုၵ်းသင်သေတႃႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်း (ထၢတ်ႈသီႇ) ႁူတ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းယဝ်ႉဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇ။ ထိုင်ၵၢင်ၼႂ်မႃးႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 40 ပၢႆၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၺႃး ၾႆးၽဝ်ပႅတ်ႈ။
ဝၼ်းထိ 17/5/2022 ၶၢဝ်းယၢမ်း 11 ၵၢင်ၶိုၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉၼႂ်း ဢိူင်ႇလွႆပဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်း ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ ယိုဝ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈလွႆၵုၼ်ၵၢင် (လွႆပၢၼ်းၸူင်ႇ) ဢၼ်မီးၼႂ်း ၼွင်လူင်မိူင်းပၢႆး။ မၢၵ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တိူဝ်ႉၺႃးဝတ်ႉ/ၵျွင်းတီႈလွႆပၢၼ်းၸူင်ႇ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇယင်းတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၢႆႈ ၽေးမီးဝႆႉ တီႈဝတ်ႉ /ၵျွင်းၼၼ်ႉထႅင်ႈသွင် ၵေႃႉ။
ဝၼ်းထိ 20/5/2022 ဝၢႆးသေပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်း မၢၼ်ႈ လႄႈၸုမ်း PDF ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇလူင်ယဝ်ႉ သိုၵ်း မၢၼ်ႈတႄႇဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈယွၼ်ႉၽူၼ်လူင်တူၵ်းႁႅင်းႁႃႇယႂ်ႇ လႄႈ ၾႆးတၼ်း မႆႈသၢမ်ႁိူၼ်းၵူၺ်း။
ၶိုၼ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇလူင်၊ ဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်း လႄႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇသူမ်ႈ။ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 15 လင်ၺႃးၾႆးမႆႈ။
ဝၼ်းထိ 26/5/2022 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းၼိူဝ်လွႆမိူင်းၵူႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဢိူင်ႇလွႆပဝ်းၼၼ်ႉ လူင်းလွႆမႃးၼႂ်း ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်ၶမ်းသေ တႄႇဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 7 မူင်းတၢမ်းၶမ်ႈ။ ႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 20 ပၢႆၺႃးၾႆးမႆႈ။
ဝၼ်းထိ 3/6/2022 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လႃႉႁေႈသေ ဢဝ်ၾႆး ၸုတ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ 20 လင်ပၢႆ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းဢဝ်ၾႆးၽဝ် ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၵုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း ထႅင်ႈ တင်းၼမ်။
ဝၼ်းထိ 21/6/2022 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇလူင် ယႃႉတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်း၊ ရူတ်ႊၶိူင်ႈၼိုင်ႈလမ်း၊ လိၼ်ပုၺ် (မေႇဢေႃးၸႃႇ) လႄႈၸၢၵ်ႈထႆၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈသၢမ်လင်။
ဝၼ်းထိ 22/6/2022 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 6 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လွႆပဝ်းသွင်လင်။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉယူႇၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇ လွႆ ပဝ်းသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်း ႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း။ သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ယူႇၼႂ်းၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ သွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်လၢႆၶူဝ်း ၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႃး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်း ဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်လိၼ် ႁၢင်ႈဝႆႉၸွမ်းဝၢၼ်ႈ၊ ယူႇၼိူဝ်လွႆမိူင်းၵူႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးႁၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႆႉဢဝ် ၵွင်ႈယိုဝ်းလူင်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းလႄႈ ဢမ်ႇပေႃးသူႈမီး ၵူၼ်းႁတ်းၸႂ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းထုင်ႉဢိူင်ႇလွႆပဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆး။ ႁဵတ်းႁႆႈ၊ ၼႃးၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇတင်း မၢၵ်ႇထေႃးပၢတ်ႈ လဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ၵူၺ်းၵႃႈပီၼႆႉယွၼ်ႉလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ် သေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵပ်ႉၵိၼ်းတေႉတေႉ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးသၼ်လွႆ +66: 88 680 4913 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
ယိင်းလႅင်းႁၢၼ် +66 62 569 5220 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
Download PDF files:


text:
မိူင်းယႆ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမိူင်းယႆ (IPA: [mɤ́ŋ jǎi]); (မၢၼ်ႈ: မိုင်းရယ်မြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mongyai), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Moengyai]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။[2]
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းပီ 1887 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းပေႃးႁၢမ်းၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းပီ 1888 မိူဝ်ႈသိုၵ်းဢင်းၵိတ်းၶဝ်ႁွတ်ႈထိုင်မိူင်းယႆပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းယႆ မီးလင်ႁိူၼ်း 15 လင်ၵူၺ်း။[3]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
႑. တႆး
႒. မၢၼ်ႈ
႓. ၶႄႇ
႔. ၵလႃး
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၢၼ်ႁႆႈ ၵၢၼ်ၼႃး ပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ သမ်ႉ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ တႅင်တမ်ႇပူႇ၊ မူဝ်ႇလႃႇမွၵ်ႇ၊ မူဝ်ႇလႃႇထုၵ်ႈ၊ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ် ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉလႆႈႁၼ် သူၼ်ၶၢဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ လၢၼ်ႉၶၢႆၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵုၼ်ႇယွႆႈၵေႃႈ လႆႈႁၼ်လိူင်ႇမႃးတေႉတေႉ။
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈၶေႃးလဵၵ်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-06-25။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။
- ↑ Scott, J. G. S., & Hardiman, J. P., (1901). Gazetteer of Upper Burma and the Shan States, Pt 2, vol. 2, p. 496. Rangoon: Superintendent, Government Printing.


text:
ၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း (မၢၼ်ႈ: ကြံခင်းမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kyangin) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ႁင်းၸႄႈဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းသေ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်တူၵ်းၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆ့ မီး ဢိၼ်းလတ်ႉ၊ ယႂႃႇတိတ်ႉ လႄႈ မျူဝ်ႉမ ၼႆ မီးဝႆႉတွၼ်ႈလူင်သၢမ်တွၼ်ႈသေ ဢၼ်ပဵၼ် ပွၵ်ႉမျူဝ်ႉမၼႆႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမွၼ်းၶဝ် တႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီမိူင်း မွၵ်ႈ 1150 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ပွၵ်ႉဢိၼ်းလတ်ႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈမွၵ်ႈပီမိူင်း 1115 ၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ် မွင်ႇၵျွင်း ဢၼ်လုၵ်ႉပွတ်းၼိူဝ် ၽၢႆႇ ဢိၼ်းလတ်ႉၼၼ်ႉ ပႃးၸဵမ်လုၵ်ႈၼွင်ႉၵူၼ်းၸွမ်းလင်သေ ၶၢႆႉမႃးယူႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢိၼ်းလတ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ပွၵ်ႉယႂႃႇတိတ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး ဢမ်ႇပေႃးပိူင်ႈၵၼ်တင်း ယၢမ်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈၽႃႇသႃႇမွၼ်း ကျာံကင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ လူင်းပဵၼ်မႃးဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပွင်ႇတႄႉ ကင်း(လုမ်း)ဢၼ်မီးႁူၼ်ႁၢင်ႈ ငိူၵ်ႈႁိၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းၸမ်ႉဝႃႈ ၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းၼႆ့ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇမွၼ်း ဝႃႈ ကျာံဂင် ႁၢၼ်ငိူၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းၼႆႉ လႆႈတႄႇၽွတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1886 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းၼႆ့ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉသေ ၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ ၵႆယၢၼ် 64 လၵ်းသေ ပဵၼ်ဝဵင်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းသုတ်း တီႈ တၢင်း ႁိၼ်းတတႃႉ-ၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 2 လွၵ်းလၵ်းသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1953 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 6040 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ လုမ်းတတ်းသိၼ်၊ ႁူင်းယႃ လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ မီးပႃး ၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈ ၸၢၵ်ႈမႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးလေႃႈၵသယပူႇ လႄႈ ၵွင်းမူးၶျၢၼ်းတႃႇၵျီးၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်းမူးလိုဝ်းလင်တီႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈ ၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း ယၢၼ် 8 လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဝၢၼ်ႈၽႅတ်ႉယႄးယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉသေ ပေႃးလတ်းၶၢမ်ႈ သၼ်လွႆရၶႅင်ႇၼႆ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် တိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီးဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်း ၸွမ်းသၢႆၼမ်ႉၵဵဝ် ၶိုၼ်ႈၽၢႆႇႁွင်ႇ ၼႆ တင်းဝဵင်းပျီႇသေ ၵႆယၢၼ် 48 လၵ်း၊ တင်းဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉသေ ၵႆယၢၼ် 66 လၵ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တႃးႁိူဝ်းၶႅမ်ႉလီလႄႈ ၸဵမ်ႁိူဝ်းဢွၼ်ႇ ႁိူဝ်းလူင် ၸၢင်ႈၵိုတ်းယင်ႉသေ လွင်ႈၵႃႉလွင်ႈၶၢႆ ၵိုၼ်းလီသေ ၵူၼ်းၵႃႉ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉယႂ်ႇယႂ်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢွၼ်ၵၼ်တေႃးႁူၵ်ႇ ၽႅၼ်ႇမူင်ႈသေ ၽႅၼ်ႇမူင်ႈၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျၢၼ်ႇၶိၼ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵူၺ်ႈႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ(2)


text:
ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 08/12/2015
ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်း သဵင်ႈၵၢမ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈၶုတ်းၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ
ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးမွၵ်ႈ 300 ပၢႆၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ယွင်ႈယေႃးလုင်းသၢမ် ၸဝ်ႈၼႃး ၵေႃႉလႆႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းမိူင်းလဵၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ယိုဝ်းသေသဵင်ႈ ၵၢမ်ႇ ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈသွင်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃး။
ပၢင်ယွင်ႈယေႃးၼႆႉ ယူႇတီႈၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး (Shan State Farmers’ Network) လႆႈ ၸတ်း ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈလုင်းသၢမ် ဢၼ်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် တီႈဢၼ်လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းယွၼ်ႉ ၵၢၼ် ၶုတ်းၶမ်းၼိူဝ်လွႆၶမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သၢႆၵေးမႄႈၼမ်ႉတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇဢိုတ်ႇတၼ်လႄႈ ပဵၼ်ငူၼ်ႉ/ၵွင်ႉ သေ တီႈလိၼ် ႁႆႈၼႃးၵေႃႈ ၼမ်ႉငူၼ်ႉ/ၵွင်ႉၶီႈလိၼ်ၶီႈသၢႆးထူမ်သိူဝ်ႇပႅတ်ႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉ တွင်ႉပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၵပ်ႉၵိၼ်းၸႂ် ထႅင်ႈလႄႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးပၢႆးယူႇလီ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈထႅင်ႈ။
ဝႆၢးၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်လုၵ်ႉတိုၼ်ႇသၢၼ်ၶၢတ်းၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ ၽွင်းလူင်ၾႆၢႇပႃႇမႆႉလႄႈမိူင်ႁႄႈမိူင်းတႆး ၵေႃႈၸိသင်ႇႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ၵူၺ်းၵႃႈၾၢႆႇၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ဢမ်ႇထွမ်ႇၶေႃႈၸိသင်ႇ သင်သေ သိုပ်ႇၶုတ်းၶမ်းၶဝ်ယူႇ လၢတ်ႈဝႃႈၶဝ်လႆႈၶႂၢင်ႉ(ဢၼုယၢတ်ႈ)မႃးတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13/10/2015 ၼၼ်ႉ လုင်းသၢမ်ၵေႃႉဢၼ်ဢႃယု 54 ၸၢဝ်းၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈဢိၵ်ႇတင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈမွၵ်ႈသိပ်းသီႇ ၵေႃႉၸူဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်ႈလွႆၵႂႃႇပိူဝ်ႈတႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းလွင်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶုတ်းၶမ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈလႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းၶမ်းၶဝ်ယိုဝ်းသႂ်ႇ။ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉၺႃးတီႈၶႃသေႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူတ်ႈတူၵ်းယၢင် ဢွၵ်ႇထိုင်တီႈလႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢွၼ်ၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းထိုင်တီႈ ၸိူဝ်းႁပ်ႉၼႃႈတီႈပိုတ်းယိုဝ်းလႄႈၶႃႈႁႅမ်လုင်းသၢမ်ၼၼ်ႉတၵ်းလႆႈ ဢဝ်လိူင်ႈဢဝ်လၢဝ်းပၼ်တင်းလုမ်းတြႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်းသိုၵ်းဢၼ်ယိုဝ်းသႂ်ႇၼၼ်ႉပဵၼ်တပ်ႉၵွင် 330 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူင်းၽျၢၵ်ႈသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်သမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈလႆႈပိုတ်းယိုဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ သိုၵ်းၶဝ် ၵူၺ်းၼႆ၊ တီႈတႄႉမၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးၵွင်ႈၵၢင်ႇသင် ၸိူဝ်းၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းပွၵ်ႈ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵွင်ႈ ယိုဝ်းသႂ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၶဝ်ယိုဝ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း လုင်းသၢမ် ဢမ်ႇပၼ်ၽႂ်လႂ်ႁူပ်ႉထူပ်း ႁၼ်တူဝ်မၼ်းသေ ၸိသင်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽႂ်တေဢမ်ႇလႆႈ ပၼ်ၶၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇ တၢင်းၼွၵ်ႈ။
ႁူဝ်ယွႆႈၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶုတ်းၶမ်းလႄႈပၢင်ယွင်ႈယေႃး လုင်းသၢမ် ၵေႃႉလႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆၼၼ်ႉ လႆႈၵဵပ်း ႁွမ်တွမ်ဝႆႉ ၼႂ်းၽိုၼ်ပပ်ႉဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆးၶဝ်ဢွၵ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈ “ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးတၢမ်ႇၽေးၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းမိူင်းလဵၼ်း ႁၢဝ်ႉႁႅင်း ႁိုဝ်ၸၢင်ႈသိူဝ်းၼွၼ်း” ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်သိုပ်ႇတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ ၵိုတ်းယိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၵမ်းလဵဝ်၊ သၢႆႈတႅၼ်း ပၼ် တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးၸိူဝ်ႉလုၵွႆ လႄႈမႄးပူပၼ်သၢႆၵေးမႄႈၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမိူၼ်ပၵ်းၵဝ်ႇ ပိူင်ၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉတုၵ်းယွၼ်းပႃးထႅင်ႈ ႁႂ်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵွင်ႉသၢၼ်ႊ သၢႆႊယႃႊၼၢႆႊ လႄႈၵွင်ႉ သၢၼ်ႊ ဢၼ်ပဵၼ်ၽေးၶဵၼ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်း တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းမိူင်ႁႄႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ပပ်ႉၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈတီႈ ဝႅပ်ႊသၢႆႊ www.shanhumanrights.org
ၵပ်သိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၼၢင်းလႃႈ + 95 (0)9-492-571-94
ၸၢႆးထမ်းဢၢႆး +95 (0)9-731-910-62
တွၼ်ႈတႃႇဢင်းၵိတ်း + 66 (0) 93-297-7754
Press release PDF files:


text:
ပႃႇၵိူဝ်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ် (မၢၼ်ႈ: ပဲခူးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Bago), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Paakoe]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈလူင် ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ပေႃးဢဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းဝႆးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇဝႃႈ ၵႆယၢၼ် 91 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (56.5)[1] လၵ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းႁၢင်ႈႁေႃ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမွၼ်းၶဝ် ဢၼ်လႉႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ ၼႆသေ ယၢမ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းႁၢင်ႈႁေႃ တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး၊ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ လႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၼၼ်ႇတ မႃးလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်မႃးတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်သေ ပေႃးလုၵ်ႉဢဝ် တႃႈၵုင်း ၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉၵႃးမႃး ၵႆယၢၼ် 50 လၵ်း ပေႃးဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းဝႃႈ ၵႆယၢၼ် 48 လၵ်း၊ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈၵၢင် လွင်ႇၵျီႇၵျုတ်ႉ 96 တီႇၵရီႇ 29 မိတ်ႉၼိတ်ႉလႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 17 တီႇၵရီႇ 19 မိတ်ႉၼိတ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဢေႇရိယႃႇဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇသွင်တီႈယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် ႁူဝ်ႉဝဵင်းၵဝ်ႇ ယူႇၸႅင်ႈၸႅင်ႈယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးဢဝ်သၢႆပိုၼ်းဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ-ပၵူဝ်း (ပႃႇၵိူဝ်) ၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်မီးတႂ်ႈ ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇမွၼ်းၶဝ်မႃး ဢွၼ်တၢင်းယူႇယဝ်ႉ။ ပၢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူးၵမ်ႇ (ပၵၢၼ်ႇ) မႃး လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ဢူၵ်ႉတႃႇပၵူဝ်းၼႆသေ ယွၼ်ႉ ၶုၼ်ပႃႇၵိူဝ် (ပၵူဝ်း) ၶဝ် ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်မႃးလႄႈ ၸင်ႇပွႆႇၽူႈႁၼ်းငၢၼ်သီႇၵေႃႉ ၵျၢၼ်ႇၸိတ်ႉတႃး၊ ငထူၺ်းယူး၊ ငလူင်းလၽႄႇ လႄႈ ၺွင်ႇဢူးၽီး ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇသေ ၸွႆႈတိုၵ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ သိုၵ်းၵျွၼ်းၶဝ်လႄႈသင်၊ ဝၢႆးၼႆႉ တူဝ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းသေသိမ်းဢဝ် တထူဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈလုၵ်ႉတီႈ ပႃႇၵိူဝ်သေ ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်းၵႂႃႇလႄႈသင်၊ ဝၢႆးသေ ဢၼေႃႇယထႃႇယဝ်ႉ ပၢၼ် ၶုၼ်ၸေႃးလူး ၼၼ်ႉ ၽူႈလႆႈၵိၼ်ပႃႇၵိူဝ် ငယမၢၼ်ႇၵၢၼ်း မီးလွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တႄႇဢဝ်ၸၼႆႉၵႂႃႇလႄႈ ပႃႇၵိူဝ် (ပၵူဝ်း) ၼႆႉ တႄႇဢဝ်ၸဵမ်ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇၼၼ်ႉမႃး ဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈပိုၼ်းမၢၼ်ႊ မႃးယူႇမၼ်ႈမၼ်ႈယဝ်ႉ။
ပၢၼ်သိုပ်ႇၶုၼ်မၵတူး လႄႈ သိုၵ်းႁိုင်သီႇသိပ်းပီ ဢႃႇဝ - ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၢႆးသေ မိူင်းပူးၵမ်ႇႁဵင်းဢူၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ မွၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ် မူၵ်ႉတမႁဵတ်းငဝ်ႈမၼ်းသေ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ပူၵ်းတင်ႈ သၢႆသိုပ်ႇၶုၼ် မၵတူး ယဝ်ႉ။ တီႈပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢၶမမၢၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉပူးၵမ်ႇသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၶုၼ်ယူႇႁင်းမၼ်းသေ ထိုင်ပၢၼ် တရၽျႃးမႃး ဝႃႇရီႇရူး ၵေႃႉဢၼ်တႄႇတင်ႈ သၢႆသိုပ်ႇမၵတူးၼႆႉ ဢဝ်ဢွင်ႇပႄႉမၼ်းသေ ပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈတူၵ်းၽၢႆႇတႂ်ႈ မူၵ်ႉတမၵႂႃႇထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေသၢႆသိုပ်ႇၶုၼ် မၵတူး ထူၼ်ႈ ႘ သိုပ်ႇ ပၢၼ် ၸဝ်ႈၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ပၺႃးဢူးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ လႆႈၶၢႆႉလုၵ်ႉဢဝ် မူၵ်ႉတမသေ လႆႈၶၢႆႉပၵ်းႁၢင်ႈႁေႃ ၵႃႈတီႈ ပႃႇၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ပၺႃးဢူး ၶိုၼ်ႈႁၢင်ႈႁေႃယဝ်ႉ ထိုင်ပၢၼ် ပၺႃးၼွႆႉမႃး ပွတ်းၽၢႆၼိူဝ် ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇၵေႃႈ သုတ်းသဵင်ႈယဝ်ႉသေ ထိုင်မႃးပၢၼ်ဢႃႇဝႃႉလႄႈ တီႈဢႃႇဝႃႉၼၼ်ႉ သိုပ်ႇပုတ်ႈႁၢင်ႈႁေႃမႃး ပၢင်သိုပ်ႇပၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈမိၼ်းၵျီးၸႂႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ၊ မိၼ်းၶွင်ႇ ၶဝ် ၶဵင်ႉတႃႉသိုၵ်းပၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈတႄႇပၢင်သိုၵ်း ဢႃႇဝႃႉ-ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ ဢၼ်ႁိုင်သီႇသိပ်းပီ ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ-တွင်ႇငူႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထိုင်ပၢၼ်သၢႆသိုပ်ႇၶုၼ်မၵတူး ထူၼ်ႈ ႑႘ ဢၼ်ပဵၼ် ပၢၼ် တုသျိၼ်ႇတၵႃႇယုတ်ႉပိ ၼၼ်ႉ တွင်ႇငူႇ ၼႆႉ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈၽေးသိုၵ်း တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး ဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉလႄႈ ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ-ပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ဢၼ်မၢၼ်ႊၶဝ်ပိူင်ႇမႃးထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး ထုၵ်ႇငွႆးဢဝ်တၢႆယဝ်ႉ ၽွင်းမၢၼ်ႊၶဝ် ဢမ်ႇၼိမ်ဢမ်ႇသဝ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶုၼ်မွၼ်း တမဵင်ႇၸႅၵ်ႈၵဝေႃး လႄႈ တမဵင်ႇထေႃးယႃႇမ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼႆႉ ၶိုၼ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉသေတႃႉ ယွၼ်ႉပယိၼ်ႉၼွင်ႇတိုၵ်းလႄႈ တမဵင်ႇထေႃးလႆႈပၢႆႈသေ မၢၼ်ႈၸိူဝ်းဢၼ် ပယိၼ်ႉၼွင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ် ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ ႁဵတ်းငဝ်ႈမၼ်းသေ ၶိုၼ်းတႄႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶိုၼ်းမႄးတႄႇတင်ႈႁေႃၶမ်းၵမ်ႇပေႃးၸတႃႇတီႇ မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢႆးပယိၼ်ႉၼွင်ႇ ပၢၼ် လုၵ်ႈၸၢၼ်း ၶုၼ်ၼၼ်ႇတ (ငႃးသူႇတယၵႃႇ) ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းတႂ်ႈမိုဝ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ လႆႈတူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇထႅင်ႈယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ၺွင်ႇယၢၼ်း၊ ပၢၼ်ၵူင်းပွင်ႇ လႄႈ ပၢၼ်ၶူဝ်းလၼီႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁဵတ်းၼၼ်သေ တႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ပိုၼ်ႉတီႈပၵ်းႁၢင်ႈႁေႃ ယဝ်ႉ ထိုင်ပၢၼ်ၺွင်ႇယၢၼ်းမႃး လႆႈယွၼ်ႇလူင်းပဵၼ် ၶုၼ်ပိုၼ်ႉတီႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်းတယႃးၵျီး ၼႆႉ ၽွင်းမၼ်းမႃးတိုၵ်းပႅတ်ႈ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ငၸိၼ်ႇၵႃႇ ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈယၢမ်ႈမႃး ၸၢမ်ႇႁၢင်ႈႁေႃႈ တီႈမိူင်းတႂ်ႈၼႆႉ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႈယဝ်ႉ။ ထိုင်ပၢၼ်လိုၼ်းသုတ်း ပၢၼ်ၺွင်ႇယၢၼ်း မႃး ၵူၼ်းၵဵင်းမႂ်ႇ ၽွင်းၸၢင်ႉဢူးဢွင်ႇလႃႉ ၼႆႉ ႁပ်ႉဢဝ်တူဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်ပၺႃးတလသေ ၶႄႉသိုၵ်းၵၼ်တင်း ဢႃႇဝႃႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈဢွင်ႇပႄႉသေတႃႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢလွင်းၽယႃး ဢူးဢွင်ႇၸေႇယႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းတိုၵ်းဢဝ်လႄႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်း ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ 32 (ႁွင်ႉ) ၶုၼ်ပွင်ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၵေႃႉဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။[2] ႁဵတ်းၼၼ်သေ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်-ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇၼႆႉ ယွၼ်ႉၸွမ်းမွၼ်းၶဝ်သေ ဢမ်ႇၶိုၼ်းပဵၼ်မႃးႁၢင်ႈႁေႃထႅင်ႈသေပွၵ်ႈယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢႆးသေ ပဵၼ်ပၢင်သိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႊ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယဝ်ႉ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပွတ်းတႂ်ႈၼႆႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်လႆႈႁိမ်ဢဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇသေ ၽူႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၵေႃႇမသျိၼ်ႇၼႃႇ သႃႇဢႃႇတႃႇၽႄႇ ၼႆႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်မႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၽႅဝ်တႂ်ႈမိုဝ်းဢင်းၵိတ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ ၶိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ပဵၼ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ ၶိုၼ်းထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းလူင်ၸႄႈတိူင်း မႃးယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉ ပီ 1878 ၼၼ်ႉ တႄႇၶုၵ်းႁွင်ႈ ပႃႇၵိူဝ်-ၸိတ်ႉတွင်း ဢၼ်ဢဝ် မႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ် လႄႈ မႄႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်းၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ထိုင်မႃး ပီ 1883၊ လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ (1) ဝၼ်းမႃး တႄႇၽွတ်ႈ ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ မိုၼ်ႇပၢႆၵူၺ်း။ ထိုင်ပီ 1884 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 27 မႃး ႁဵတ်းၶူၼ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပႃႇၵိူဝ် ယဝ်ႉတူဝ်လီငၢမ်းယဝ်ႉ။[2] မိူဝ်ႈပီ 1885 ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းသႂ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်ႈၼႃႈလိၼ် မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 1911 မႃး ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ ၶိုၼ်ႈမႃးထိုင် 17104 ၵေႃႉယူႇယဝ်ႉ။
ၶူဝ်လဵၵ်းဢၼ်ႁဵတ်းၶၢမ်ႈဝႆႉ တီႈၵၢင်မႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ် တီႈၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ် ၼၼ်ႉ တႄႇႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 1886-1889 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်လူင်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈသင်ႇဢဝ်တီႈ ဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းၶူဝ် တီႈၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉၵလတၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼႆႉသေတႃႉ ယွၼ်ႉၶူဝ်ၼႆႉ ပွတ်းၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ လႆႈသူင်ႇၸူး ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်သေ ဢဝ်ႁဵတ်းၵၢႆႇၶူဝ်လဵၵ်းလူင် တႃႇၶၢမ်ႈမႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ငိုၼ်းၵႃႈတေႃႉသူင်ႇ လုၵ်ႉဢဝ်ရၶႅင်ႇမႃးၼၼ်ႉ တင်းမူတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ ငိုၼ်း 55718 ၵျၢပ်ႈယဝ်ႉ။ ၶူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။[3]
ဢွင်ႈတီႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၽြႃးသူၺ်ႇတႃႇလျွင်း (ရွှေသာလျောင်းဘုရား)
- ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမေႃႇတေႃး (ရွှေမော်ဓောစေတီ)
- ႁၢင်ႈႁေႃၵမ်ႇပေႃးၸတႃႇတီႇ (ကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်)
- သိမ်ႇလူင်ၵလျႃႇၼီႇ (ကလျာဏီသိမ်တော်ကြီး)
- မႁႃႇၵွင်းမူး (မဟာစေတီ)
ၽူႈၸိူဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်မျူဝ်ႉမ သျိၼ်ႇဢိတ်ႉတႃႇၸႃႇရ (ဝၢၼ်ႈဝၼ်းပႄးဢိၼ်း) (မြို့မဆရာတော်ကြီး ရှင်ဣန္ဒာစာရ (ဝမ်းဘဲအင်းရွာ))
- ဢၢႆၸီႇဢႅတ်ႉ ဢူးတိၼ်ႇထုတ်ႉ (အိုင်စီအက်စ် ဦးတင်ထွဋ်)
- တိၼ်ႇဢွင်ႇ မၢၼ်ႈမေႃႇ (ဗန်းမော် တင်အောင်)
- ၼၢင်းငၢမ်းငဝ်းတူင်ႉ၊ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းပၢၼ်ၵဝ်ႇ ၶိၼ်ႇၶိၼ်ႇယီႇ (ၺွင်ႉဝၢႆးယႅတ်ႉ) (ခေတ်ဟောင်းအဆိုတော် ရုပ်ရှင်မင်းသမီး ခင်ခင်ရီ (ညောင်ဝိုင်းရပ်))
- ထႅၼ်ႈၽူႈထတ်းသိၼ် ဢူးဢွင်ႇတူဝ်း (တရားသူကြီးချုပ် ဦးအောင်တိုး)
- လိၼ်းယူင်ႇၼီႇ (လဵၵ်ႉပျႃႇၵၢၼ်ႇ) (လင်းယုန်နီ (လိပ်ပြာကန်ရပ်))
- တွၵ်ႉတႃႇၸူဝ်းယိၼ်ႇ (ဒေါက်တာစိုးရင်)
- ၽူႈၸတ်းၸိူဝ်း၊ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တႃႇတု (စာရေးဆရာ ဒါရိုက်တာ သာဓု)
- မွင်ႇၵူဝ်ႇယု (ၸၢႆးၵၼၢႆး ပွတ်းၸၢၼ်း) (မောင်ကိုယု (ဇိုင်းဂနိုင်းတောင်ပိုင်း))
- တွၵ်ႉတႃႇၵျေႃႇၸဵင်ႇ (ဒေါက်တာကျော်စိန်)
- ၶူးဢုပ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢူးတၢၼ်း (အမျိုးသားကျောင်းအုပ်ကြီး ဦးသန်း)ref name=":0" />


text:
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ
ဝၼ်းထိ 8/8/2018
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉသၢၼ်ၶတ်းၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈႁၢဝ်ႉႁႅင်း
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း11 ၸုမ်း တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 37 ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်မိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတၢင်းသၽႃႇဝလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။
ၼၢင်းလႅင်းလႅင်းၵေႃႉဢၼ်ပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢွၼ်တူင်ႉၼိုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝႁဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ယႃႉလုၼမ်ၼႃႇ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ပီမႃးၼႆႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇႁဝ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းမႃးတိၵ်းတိၵ်း ၵွပ်ႈဝႃႈမီးၵၢၼ်ယႃႉၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽေးၶဵၼ်တေႃႇၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်းထႅင်ႈၵူၺ်း ။ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆတင်းသဵင်ႈ တၵ်းလႆႈၵိုတ်း ပႅတ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ပေႃးမီးၽၢႆယႄးယႂႃႇတီႈၵျွၵ်ႉသီႇ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ဢၼ်ယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းပီ 2010 ၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ ယင်းမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇသၢင်ႈၽၢႆထႅင်ႈသီႇဢၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ၊ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇလႄႈတႃႇထႅင်ႈသၢမ်ဢၼ် ပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆဢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၼွၵ်ႈမိူင်းမိူၼ်မိူင်းၶႄႇ၊မိူင်းၵျိူဝ်ႇမၼ်ႇၼီႇ၊သဝိတ်ႉၸိူဝ်ႇလႅၼ်ႇလႄႈၵျႃႇပၢၼ်ၶဝ်ႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း။ သင်ဝႃႈၽၢႆဢၼ်ၼႆႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉၸိုင် ၼမ်ႉတေလုပ်ႇထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 653 ၵေႃႉ၊ တီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၸွၵ်းမၢၵ်ႇဝၢၼ် 637 ဢေႇၵႃႉ၊တီႈလိၼ်ၼႃး 140 ဢေႇၵႃႉ၊ သူၼ်ႁႆႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆပႃးၸဵမ်ဝတ်ႉ/ၵျွင်း၊ ၵွင်းမူး၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း။
မိူဝ်ႈလိူၼ်ၾေႇၾေႃႇဝႃႇရီႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်းဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ်ၵူၼ်ႇလူင်းတီႈၾင်ႇၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉလႄႈတင်းလွင်ႈၽေးသၽႃႇဝၽၢႆတႅၵ်ႇဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း ၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈလီၽၢၼ်ႈလီၵူဝ်သင်ဝႃႈၽၢႆၼမ်ႉတူႈတႅၵ်ႇ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼမ်ႉတူႈဢၼ်ၼိုင်ႈတီႈယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၵၢင် ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၼေႃႇဝူၺ်းၶဝ်လူင်းတိုၼ်းၼၼ်ႉ မီးယူႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈသၢႆဢိင်ႇသၼ်ႇ (ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉၼၼ်ႉ
- ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးမိူင်းတႆး(Shan State Farmers’ Network)
- ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး(Tai Youth Network (TYN)
- ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (Tai Youth Power United)
- ဝၼ်းမူဝ်း(One More)
- ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး(Shan Women Action’s Network)
- ၽူဝ်းတေႃႇၵျွင်းပရႁိတ(Bo Taw Kyaung Parahita)
- Sawn Son Shin Women Network
- ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းသူၺ်ႇသီႇပေႃႉ(Shwe Hsipaw Women Organization)
- ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇပွၵ်ႉၸၢတ်ႈသု(Jart Su Youth Association)
- ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၼၢင်းယိင်းသီႇပေႃႉ(Hsipaw Women Network)
- တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 37 ဝၢၼ်ႈ
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်း +95 (0) 9-262-108-062
ၼၢင်းၶိၼ်ႇမႃႇဢေး +95 (0) 9-781-169-316
ၸၢႆးထေး +95 (0) 9-444-997-738
ၵူဝ်ႇၽူင်းၵျေႃႇ +95 (0) 9-457-898-318
ၸၢႆးထမ်းဢၢႆး +95 (0) 9-971-879-982
PDF files:


text:
ႁူဝ်တဝ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းႁူဝ်တဝ်း (IPA: [hǒ tàu]), (မၢၼ်ႈ: ဟိုတောင်းမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Hotaung), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Hotao]) ၼႆႉ မီႈတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်ႈဝႃႉ မၢႆ ႒ မိူင်းပွၵ်ႉ၊ တိူင်းဝႃႉၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇ ၶႃႈဢေႃႈ။ [1]
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Myanmar PCodes Release-VIII-Shan. မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇). Archived from the original on 2019-03-03။ Retrieved on 2018-01-16။


text:
Adobe Dreamweaver (ဢေႊတူဝ်ႊပီႊ တရိမ်ႊဝဵပ်ႊဝိူဝ်ႊ) ပဵၼ်ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊတႃႇႁဵတ်းဝႅပ်ႉသႆၢႉ (website) ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ Notepad++ ၵူၺ်းၽွၼ်းလီမၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၸၢင်ႈတူၺ်းႁၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈ (graphic) ဝႅပ်ႉဝႆၢးသေႁဝ်းတႅမ်ႈၶူတ်ႉ (code) ၵမ်းလဵဝ်။ မၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၽႃႇသႃႇဝႅပ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ ActionScript, ASP, C#, CSS, ColdFusion, EDML, XHTML, XML, XSLT, HTML, Java, JavaScript, PHP, VB, VBScript လႄႈ WML ၼႆယူႇ။
တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမေႃတႅမ်ႈၶူတ်ႉ (code) ဝႅပ်ႉၼၼ်ႉ ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းႁႂ်ႈႁဝ်းၸၼ်ၽၢင် ႁၢင်ႈဝႅပ်ႉေသမၼ်းေတတႅမ်ႈပၼ်ၶူတ်ႉႁင်းၵူၺ်ႇ။ ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇလူၺ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ Adobe လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈေတလႆႈသိုဝ်ႉတႃႇၸႂ်ႉမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မႆၢတွင်း – တေလႆႈမီး Adobe Account (သင်ဢမ်ႇမီးၼႆၸႂ်ႉ Facebook ဢမ်ႇၼၼ် Email သၢင်ႈမႂ်ႇလႆႈ) တႃႇတၢဝ်ႊလူတ်ႊပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉၶႃႈ


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းၶၢင် KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၵူၼ်း မိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ၵတ်းလၢင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတီႈယူႇတီႈသဝ်း။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 31/10/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်း ထိုင် 4 မူင်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းၶၢင် KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇ – ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း ဢၼ်မီးဝႆႉ တၢင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်၊ ၵွင်ႈဢွၼ်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းၶၢင် ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇ – ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း ဢၼ်ပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်းဝႆႉသေ ဢၢၼ်းတေပွၵ်ႈမိူဝ်းဢဝ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၶိုၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တၼ်းထိုင်ပွတ်းတၢင်းၵူၺ်း လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈမႃးၶိုၼ်းတီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢေႃႈ။ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇၸမ်ဝၢၼ်ႈၼႃႈလႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈၵေႃႈမီးယူႇမွၵ်ႈ 50 ၼႆႉဢေႃႈ။ ”- ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇတင်း ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ မၢၵ်ႇလူင် တူၵ်းသႂ်ႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈ လၢႆလၢႆလုၵ်ႈ။ မႃးတူၵ်းသႂ်ႇၼိူဝ်တၢင်းလူင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လုၵ်ႈ ၼိုင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇတၼ်းတႅၵ်ႇ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတူၵ်းၸႂ် ဢမ်ႇႁတ်းယူႇလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈမႃး – ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၸၢႆးၼုမ်ႇ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၵွင်ႈလူင် လုၵ်ႉတီႈၼႂ်းတပ်ႉၶဝ် လၢမ်းလိမ်းယိုဝ်း လူင်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း တင်းၼမ်လၢႆ။ ဢၼ်မႃးတူၵ်းၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈမီး ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းဝႃႈ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသင်ၶႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ၶဝ်ယိုဝ်းၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဢေႃႈ။ လွင်ႈၶဝ်ယိုဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ် ဢမ်ႇဝူၼ်ႉထိုင် လွင်ႈတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းသင်ၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 20/10/2022 ၼၼ်ႉမႃး ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းၶၢင် KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် မႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇတႃႇၸႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႁိၼ်လႄႈ ဝၢၼ်ႈပုင်ႇတႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းတႆး လႆႈပၢႆႈမႃးယူႇသွၼ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
“ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးတင်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်ဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လိူဝ်တၢင်ႇဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႄႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းတုၵ်ႉၶိတ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပၢႆႈမႃး။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းလူဝ်ႇဢဝ်ၶဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်းၵမ် ၵိုတ်းဝႆႉ။ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄႉ တေပဵၼ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈတႃႇၼၶဝ် မႃးၸွႆႈထႅမ် မႃးတူၺ်းသင်ၶႃႈ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ႁဝ်းၶႃႈ မၢင်ၵေႃႉ ပေႃးလႆႈၵႂႃႇ သွၼ်ႈၵိၼ် ၸွမ်းႁိူၼ်းယေး ႁိမ်းႁွမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵၼ်မီးတင်းၼမ်ဢေႃႈ တုၵ်ႉၶ ႁႅင်းၼႃႇၶႃႈ”- ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း သိုပ်ႇ လၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸၢဝ်းတႆး 5 ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇၼႆႉသမ်ႉ တေ ပဵၼ်ဝိႁၢရ်ၶျၢၼ်းမျေႉယွင်ႇၶျီႇ၊ ဝတ်ႉလေႃးၵ မႃႇရၸဵင်ႇလႄႈ ဝတ်ႉၼိသေႃးၵ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇသွၼ်ႈဝႆႉ တၢင်းဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေး ပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် တင်းမူတ်း ႁူဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇယွမ်း 1,000 ၼႆယဝ်ႉ။
တင်ႇတႄႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း သိုၵ်းၶၢင် KIA ပိုတ်ႇယိုဝ်းၵၼ်မႃး ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းမွၵ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၽူႈယိင်း 2 ၵေႃႉ ၵူၼ်း မၢၼ်ႈၶုၼ် ထုၵ်ႇၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတူၵ်းတႅၵ်ႇ လႆႈလူႉတၢႆ 2 ၵေႃႉ ၽွင်းၵႂႃႇႁဵတ်းသူၼ်ထူဝ်ႇလိၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26 ၼၼ်ႉ။ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 28-29/10/2022 ၼၼ်ႉသမ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇထႅင်ႈ တိူဝ်ႉၺႃး ၽူႈယိင်း 4 ၵေႃႉ လႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း ပဵၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပုင်ႇတႂ်ႈ 2 ၵေႃႉလႄႈ ၵူၼ်းဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ 2 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်း ဢႃယု 13 ပီ ၸၼ်ႉ 7 ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈ ထဝ်ႈယိင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ တီႈႁူင်းယႃ မိူင်းမွၵ်ႇလႄႈ မၢၼ်ႈမေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉ။


text:
ၵႃးၽႃႇၺႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း ဢႃႇယု 3 ၶူပ်ႇ ၵေႃႈၼိုင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထမ်ႈငွပ်း တီႈဝဵင်းၵႃလီႉ တၢႆထင်တီႈ ။
ပဵၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15.11.2022 ႁူဝ်ၶမ်ႈ 4 မူင်းၶိုင်ႈ ။
ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ၸႂ်ႈဢေႃႈ ၵႃးၽႃႇၼႆဢေႃႈၼၼ့် ယိၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆ့ ၵႂႃႇဢၢပ်ႇ ၼမ့်မႃးသေ ၶၢမ်ႈတၢင်းလူင် တေမိူဝ်းႁိူၼ်း။ ၵႃးၵေႃႈသမ်ႉႁေႃႈမႃးဝႆးဢိတ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ သမ့်မႅၼ်ႈၽွင်းလူၼ်းမၼ်းၼၼ့်ၼႃႇၼေႃ ။ ၽႃႇၺႃးမႅၼ်ႈဢဝ်သေယဝ်ႉဢေႃႈ။ ပေႃးပေႃႈမႄႈ ဢမ်ႇပႂ့်ထိင်းလႆႈလီတႄ့ ၸၢင်ႈမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်ၸိူင့်ၼႆယဝ့် ”- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢၼ်ႈထမ်ႈငွပ်းၼႆ့ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼမ် ၵႆ့လဵၼ်ႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢၼ်ရူတ့်ၵႃးၵႂႃႇမႃး ပေႃးဢမ်ႇဝႆ့သတိသေႁေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ် ၽေးၵိုင့်ၵၢင့် ။
ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈ လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်ၽႃႇၺႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆ့ ငိၼ်းဝႃႈ ပဵၼ်ရူတ့်မုၼ်ႈၸဝ်ႈၼႆဢေႃႈ လႆႈသၢႆႈတႅၼ်းၶိုၼ်း 100 သႅၼ်ၼႆႇဢေႃႈ ႁူဝ်ယွႆႈႁူဝ်ယမ်းမၼ်းတႄ့ ဢမ်ႇႁူ့လီလီၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈ ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆ့ၵူၺ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးၽေးၵိုင့်ၵၢင့် ပဵၼ်လၢႆဝဵင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းၵျွၵ့်မႄး ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸိူဝ်းၼႆ့ မီးၵူၼ်းတၢႆလႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်း ယွၼ့်ရူတ့်ၵႃးၽႃႇၵၼ်။


text:
ဝၼ်းတီႈ 26/9/2022 မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝႃႉ UWSP/UWSA မိူင်းလႃး NDAA-ESS တင်း တူဝ်တႅၼ်း SSPP/SSA ႁူပ်ႉထူပ်းၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁပ်ႉဝႆႉၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ယွၼ်းၸႄႈမိူင်း လႄႈ ၸုမ်းမိူင်းလႃး ယွၼ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ။
တီႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇဝႃႉ တၢင်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ၸႄႈဝဵင်း ပၢင်ဝၢႆ ၼႃးၽၢင်း မိူင်းမႂ်ႇ တင်း ပၢင်သၢင်း ႁူမ်ႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ်သိုၵ်းဝႃႉ ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈမၢႆပဵၼ်ၸႄႈမိူင်းဝႃႉ၊ ၸုမ်းမိူင်းလႃး ဢၼ် ဢူးသၢၼ်းပိူဝ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ တုၵ်းယွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းလႃး တင်း ထုင်ႉ သိူဝ်လိုဝ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်း၊ ထုင်ႉၼမ်ႉပၢၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယွင်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေမၢႆ ပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ – လွင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁပ်ႉၶေႃႈယိုၼ်ႈယွၼ်းဝႆႉ။
ၸွမ်ႁၢၼ်ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၶၢဝ်ႇ BBC ဝႃႈ – “ႁပ်ႉဝႆႉ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႉ ယွၼ်းတင်ႈၸႄႈမိူင်းႁင်းၶေႃ။ ၵူၺ်းၵႃႈတေလႆႈၵႂႃႇမႄးပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၼႂ်းသၽႃးၵွၼ်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းသေတႃႉ ပေႃးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉသေ ပေႃးမီးသၽႃးမႃး ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇသေ တေၸုၵ်းၾၢႆႇၶဝ် တေၵမ်ႉထႅမ်ၶေႃႈယိုၼ်ႈယွၼ်းၶဝ်ၵႂႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢူးၺီႇရၢၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်းဝႃႉ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ – တႃႇဢဝ်ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ပဵၼ်ၸႄႈမိူင်းဝႃႉ ၼႆလႆႈတုၵ်းယွၼ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (အမျိုးသားညီလာခံ)။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈၸႂ်ဝႆႉ ႁပ်ႉဝႆႉ ၶေႃႈယိုၼ်ႈယွၼ်းႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တီႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ SSPP တႄႉဢုပ်ႇၵုမ်လၢတ်ႈသင်ၵႂႃႇၼႆဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း။ တိတ်းတေႃႇၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၵေႃႈပႆႇလႆႈ။
ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၢင်ႈဢိင်သေ ၵုမ်းၵႅဝ် ဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းဝႆႉၼၼ်ႉ ပူင်တမ်းဝႆႉဝႃႈ ၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ပၢင်သၢင်း၊ ၼႃးၽၢၼ်း၊ မၢၵ်ႇမၢင်၊ ပၢင်ဝၢႆ တင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမႂ်ႇ ႁူမ်ႈတင်း မူတ်း 6 ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မၢႆပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉ ။
ၼွၵ်ႈသေ ၼၼ်ႉၸုမ်းဝႃႉ သမ်ႉ ၶႂ်ႈတိုတ်ႉဢဝ်ပႃး ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ မိူင်းသၢတ်ႇ မိူင်းတူၼ် ႁႂ်ႈမၢႆပဵၼ်ၼႃႈ လိၼ် ၸႄႈမိူင်းဝႃႉ။
တႃႇတေပဵၼ်မႃး ၸႄႈမိူင်းဝႃႉ ၼႆႉ (1) တၵ်းတေလႆႈယင်ႇၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ (2) တၵ်းတေလႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ၊ (3) သၽႃးမိူင်းတႆး၊ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီး သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တင်း သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တႅပ်းတတ်း ယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေ မၵ်းမၼ်ႈလႆႈ။


text:
ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ပွၵ်ႈၵမ်း 1 ဝၢႆးသိုၵ်းလူၵ်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 2 ယဝ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈလုမ်းလုမ်းသေ ၶိုၼ်းမႃးၵုမ်းၵမ်ဢဝ်မိူင်းတႆးယူႇၾၢႆႇတႂ်ႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်သေၽွင်းငမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းတႆးဝႆႉယဝ်ႉ။
ၾၢႆႇတႂ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸုမ်းၽွင်းငမ်း ၶႅတ်ႊသၿီႊ CAS(B) ဢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်သိုၵ်းၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ပၢၼ်ၶႅတ်ႊသၿီႊ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင်ၶႅတ်းသၿီႊၵေႃႈ ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ်ပူၵ်းပွင်ပၼ်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇတူတ်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယူႇၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းႁိပ်ႇသေၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉတိုၼ်ၵၢၼ်မိူင်းမႃး ယဝ်ႉ။ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတီႊႁီႊလၼ်ႊလႄႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမုၵ်ႉၸုမ်းလူၵ်ႈ(UN)ဢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လူၵ်ႈၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႂ်းၽွင်းသိုၵ်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ပိုတ်ႇသၢႆလႅင်းပိူင်းပၼ်တႃႇမိူင်းတႆးတႄႉတႄႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈၶႂ်ႈတမ်းဝၢင်းၵၢၼ်တႃႇၵမ်ႊၸႃတႃၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇယူႇ ယဝ်ႉ။ လၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉၾႅတ်ႉသိတ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉမၼ်ႈၵိုမ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပၢႆးသိုၵ်းဢၼ်ၶုၼ်ၽွင်းငမ်း (GOVERNOR) မိူင်းမၢၼ်ႈ “သိူဝ်ႊၻေႃႊမႅၼ်ႊသမိတ်ႉ” ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇ ၼၢၼ်းၶိုၼ်းၽႅဝ်မႃးမိူင်းမၢၼ်ႈ။ သိူဝ်ႊၻေႃႊမႅၼ်ႊသမိတ်ႉ ၼႆႉ ဢဝ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ တီႈဝဵင်းသိမ်ႊမလႃႊ ၼၼ်ႉမႃးၸွမ်း။ ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းမိူင်းတႆးႁဝ်း လွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်လွၵ်းပိူင်ၽွင်းငမ်း တွၼ်ႈ လႅၼ်လိၼ်တႅဝ်းၼႃႈ (FRONTIER AREAS ADMINISTRATION) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွၼ်တၢင်းသိုၵ်းလူၵ်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၼၼ်ႉ ပွတ်းတွၼ်ႈသၼ်လွႆရၶႅင်ႇ သၼ်လွႆၶျၢင်း သၼ်လွႆၼႃႇၵ သၼ်လွႆၶၢင် မိူင်းတႆး လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၼမ်ႉၶူင်းပွတ်းတႂ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်တွၼ်ႈလႅၼ်လ်ိၼ်တႅဝ်းၼႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႆႉပဵၼ်တွၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ႁင်းၶေႃသေ တၢမ်တူဝ် ၶုၼ်ၽွင်းငမ်း (GOVERNOR) ဢိင်းၵလဵတ်းယိပ်းၵမ်းၵုမ်းငမ်းမႃးၵမ်းသိုဝ်ႈ။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပႅၵ်ႇပိူင်ႈၼႂ်းတွၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပိူင်ၽွင်းငမ်းမႃးၵူႈလၢႆးလၢႆး ၵွႆးၵႃႈလွၵ်းပိူင် ဢၼ် သိူဝ်ႊၻေႃႊမႅၼ်ႊသမိတ်ႉ ဢဝ်မႃးထႅင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉတႃႇတေၽွင်းငမ်းၼႂ်းတွၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းၶွင်ႁူဝ်ၼႃႈလွႆၶျၢင်း တူးဝႃး ၶၢင် ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ၸဝ်ႇၵႄးၸေႃးၽျူႇ ယၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵၢႆၸမ်တင်းလွၵ်းပိူင် ၻီႊ မွၵ်ႉၶရေႊသီႊမႃးၼႆသေႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉတႃႇဢဝ်ၶွင်ႊသီႊၸုမ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၸွႆႈၵၢၼ် ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉဢၼ်လိူၵ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၽွင်းငမ်းၵႂႃႇ။
လွၵ်းပိူင်ၽွင်းငမ်းၼႆႉ မိူၼ်ႁၢင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၸၼ်ႉၼိုင်ႈယူႇ ၵွႆးၵႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆးလႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈတႄႉ ၶႂ်ႈလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတင်းပိုၵ်းၵွႆးလႄႈ ၵပ်းၵၢႆႇၽႅၼ်ၵၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉၽႂ်ဢမ်ႇပေႃးၶဝ်ႈၸႂ်ၵႃႈႁိုဝ်။
ပုၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း မိူင်းတႆးၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းပီ 1946 လိူၼ်မၢၶျ်ႉ တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 20-28 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းမီးတၢင်းႁၼ်ၵႂၢင်ႈၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်သေႁွင်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ပၢင်ၼိုင်ႈၵႃႈတီႈပၢင်လူင် ၼႂ်းမိူင်းလၢႆးၶႃႈ ဝၢႆးလင်မႃး ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈ ဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း 1 ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်လူၺ်ႈၵၢၼ်ပဵၼ်မႃး ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ပွၵ်ႈၵမ်း 1 ၼႆႉ ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၶဝ် မီးၸႂ်ၶႂ်ႈသၢင်ႈၵမ်ႊၸႃတႃပူၵ်းပွင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵမ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၵွႆး ၸင်ႇလႆႈတူင်ႉတူင်ႉတိုၼ်ႇတိုၼ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉ တႂ်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈငဝ်းၸွင်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ လႄႈမီးၵၢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸမ်ၸႂ်ပိၼ်ႇပႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉၵၢၼ်မိူင်း လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်းမႃး။
ႁူမ်ႈဝႃႈပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင်ၵမ်းၼၼ်ႉ လႆႈဝွၵ်ႇၸိူၼ်းပႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇၶိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းယူႇ။ ၾၢႆႇဢိင်းၵလဵတ်ႈမီး မိသ်ႉသတိူဝ်ႊသတီႊဝႅၼ်ႊသၼ်ႊ မႃႊၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈမီး ဢူးၼု ဢူးပႃၵျၢၼ်း မၢၼ်းပႃႉၶၢႆႇ မုၵ်ႉၸုမ်း ဖဆပလ မႃးၶိုၼ်ႈ သၼ်လွႆၶၢင်ၵေႃႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶၢင်ၶဝ်မႃးၶိုၼ်ႈ။
ၽူႈတႅၼ်းၶွင် ဖဆပလ ၶဝ်သူၼ်းတုမ်ႁႂ်ႈတႆးလႄႈမၢၼ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃၸွမ်းၵၼ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢူးၸေႃး ၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ တူဝ်ႊမီႊၼီႊယၼ်ႊ(DOMINION)။
ဝၢႆးပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈတူင်ႉတိုၼ်ႇသူၼ်းတုမ်ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးတႄႉတႄႉ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈတူင်ႉ တိုၼ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးမႃးလၢႆမုၵ်ႉလၢႆၸုမ်း။
1. ၸုမ်းၸဝ်ႈၽႃႉၶဝ်ၸုမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈၼႂ်းမိုဝ်းသေၽွင်းငမ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်း ပၺ်ၺႃၼွၵ်ႈမိူင်းၶိုၼ်းမႃး မီးၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶဵဝ် ၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉ ၸဝ်ႈၵျႃႇသႅင် လႄႈၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင် ၸဝ်ႈၸၢႆးလူင်ၶဝ်သမ်ႉ တိုၵ်ႉႁဵၼ်းယူႇတီႈမိူင်းၼွၵ်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း မီးၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႁူၺ်ႈ ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းပွၼ် ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉသထူင်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵျီႇ ၸုမ်းၸဝ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉယူႇၵေႃႈ ၸွမ်းၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းလၢႆးမႂ်ႇလႄႈႁၼ်လီႁပ်ႉတုင်းဝႆႉပိူင်ၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊယူႇယဝ်ႉ။
2. မုၵ်ႉၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၵူၼ်းမိူင်းတႆး (ရပလ SSPFL) ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမိူဝ်ႈ 1946 လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊပိူဝ်ႊလ် ဝၼ်းတီႈ 20 ၵႃႈတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇဢေႊသျိူဝ်ႊ(မိူင်းတႆး) ဢၼ်မီးဝႆႉၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵျပၢၼ်ႊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်သေပူၵ်းတင်ႈမႃး။ ဢွၼ်တၢင်းႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမိူင်းတႆး ဝၢႆးမႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈပဵၼ် “မုၵ်ႉၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ (ရပလ)” ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၽူႈမီးပၺ်ၺႃ ဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်းဢွင်ႇသၢၼ်း ဢူးၼု လႄႈ မုၵ်ႉၸုမ်း (ဖ.ဆ.ပ.လ) ၶဝ်မႃး။
ၸုမ်း (ရပလ)ၼႆႉလၵ်းၼမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၶဝ် – သၢၼ်ၶတ်းပတေႇသရိတ်ႉ သၢၼ်ၶတ်းၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃ သူဝ်ႊသျႄႊလိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
3. ပႃႊတီႊမိူင်းတႆးမႂ်ႇ(သျှမ်းပြည်သစ်ပါတီ) ၸုမ်းၼႆႉ မီးလုင်းပႃႉယီႇလႄႈလုင်းၸၢၼ်ႇတိၼ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းတႆးလွတ်ႈလႅဝ်း ၵွၼ်းၶေႃ (ရပလ)တႅၵ်ႇဢွၵ်ႇမႃးတင်ႈမႂ်ႇ။
4. ၸုမ်းပီႇတုယေးပေႃႇ – ၸုမ်းၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းပႃႊတီႊၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၶွင်မိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးသူၼ်းတုမ်ဝႆႉၼႂ်းမိူင်းတႆး။
5. ထႅင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ၶဝ်ဢမ်ႇတင်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းသေတႃႉ တင်ႈတႄႇပၢၼ်ၵျပၢၼ်ႊၼၼ်ႉၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇသေၸွႆႈ ထႅမ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းမေႃယႃပႃႉၺၢၼ်ႇ လုင်းၵျႃႇပု ၶူးမေႃယႃလူင်ဝီႊလျႅမ်ႊပေႃႊလ် ၸဝ်ႈမဵဝ်းၸႅတ်ႈၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ် ။
ၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈယုမ်ႇယမ်ၽႂ်မၼ်းသေတူင်ႉၼိုင်သူၼ်းတုမ်ၵူၼ်းမိူင်းမႃးယူႇ။ မၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႇၼင်ႇႁိုဝ်တေႁူမ်ႈတုမ်လႆႈ ပႃးၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးသေဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၸွမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽွင်းၶတ်းၸႂ်တိုတ်ႉၸၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆးတင်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမႃးယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ သင်ဝႃႈလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၵေႃႈ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈလႆႈပႃးတွၼ်ႈ လႅၼ်လိၼ်တႅဝ်းၼႃႈ (FRONTIER AREAS)ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၸၵ်းၽႄၽွင်းငမ်းဝႆႉႁင်းၶေႃၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းတွၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် တႅဝ်းၼႃႈၼႆႉ မိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈပႃးတင်းသၼ်လွႆရၶႅင်ႇ သၼ်လွႆၶျၢင်း သၼ်လွႆၶၢင် သၼ်လွႆၼႃႇၵ ၸႄႈတွၼ်ႈၼမ်ႉၶူင်းပွတ်းတႂ်ႈ တင်းမူတ်းတင်းပိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မၢၼ်ႈၶဝ်သူင်ႇပွႆႇဝႆႉမုၵ်ႉၸုမ်းပီႇတုယေးပေႃႇၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးသူၼ်းတုမ်ၵွႆးဢမ်ၵႃးယင်းၵပ်းသိုပ်ႇပႃးမုၵ်ႉ ၸုမ်း (ရပလ) လႄႈၼႂ်းသၼ်လွႆၶျၢင်းၵေႃႈ ပွႆႇဝႆႉမုၵ်ႉၸုမ်း (ဖ.ဆ.ပ.လ) ၶဝ်ႈသူၼ်ႇတုမ်သေ တင်ႈဝႆႉမုၵ်ႉၸုမ်း (ဖ.ဆ.ပ.လ) သၼ်လွႆၶျၢင်း ဢၼ်ဢူးဝမ်းတူးမွင်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ယူႇ။ ၼႂ်းသၼ်လွႆရၶႅင်ႇ သၼ်လွႆၶၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၼမ်ႉၶူင်းပွတ်းတႂ်ႈ မိူင်းယၢင်းလႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သၢႆၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈသွတ်ႇၸိမ်မီးဝႆႉၵူႈတီႈ။


text:
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢႆလၢႆပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ၶဝ် ဢထမ်ႇမတဵၵ်းၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လီ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ်လႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းၼႂ်းသိုၵ်း SSPP ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႁဵတ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ တင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19 September 2022 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ၶဝ် ၶဝ်ႈၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးၼၢင်း ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈတိုင်းပၢင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးၼၢင်း၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးၵႃႈၼိူဝ် လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵိူဝ် ဢိူင်ႇတွၼ်းၼေႇ၊ ပွတ်းထုင်ႉၼမ်ႉပွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်း SSPP ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈႁဵတ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈပူဝ်ႇမူၼ်းၼၼ်ႉတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “တေဝႃႈပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းၶႄႇ ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၢႆႈလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇလႆႈပၢႆႈသေ ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄ ပၼ်ၶိုၼ်း ၼႃႈဝၢၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆသေ ၶဝ်ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းတတ်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ တီႈပူဝ်ႇလူင်ၸၢႆးလုင်း ဢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ ၼႂ်းထုင်ႉဢိူင်ႇမိူင်းပၢႆ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇလေႃႉ ပႃႈတႂ်ႈၸုမ်းပူဝ်ႇမူၼ်း (တၵသၽ) ၼၼ်ႉၶႃႈ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၼၼ်ႉ မီးယူႇ 42 ၵေႃႉၶႃႈ ငိၼ်းဝႃႈ ဢၼ်တေၶဝ်ႈထႅင်ႈၵေႃႈမီးဢေႃႈ” လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢႆလၢႆပိုၼ်ႉတီႈ ယွၼ်ႉထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ၶဝ် ၵဵပ်းသိုၵ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း သေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထုၵ်ႇ ၵၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆ ဢဝ်တၢႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၸုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေး တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်ႈၼႃး ၸိူဝ်းၼႆႉသေပၢႆႈၵေႃႈ မီးယူႇတင်းၼမ် ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၢႆႈသေ ၶဝ်ႈႁဵတ်းပျီႉတုၸိတ်ႉ ၵေႃႈ မီးယူႇတင်းၼမ်မိူၼ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ဢၼ်တေၶဝ်ႈႁဵတ်းထႅင်ႈၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မေႃႇလဵၵ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်း (မၢၼ်ႈ: မော်လိုက်ခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mawlaik District ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zetaun Mauleik]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၵၢင်ၵႅၼ် ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်း 2 ၸႄႈဝဵင်းသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်းပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ မီးယူႇ 163,896 ၵေႃႉ[1]ယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
လႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈတွၼ်ႈၶမ်းတီႈ၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မီး ၸႄႈတွၼ်ႈတူပ်းမိုဝ်း၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ႁွင်ႈၵၢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်း, 26 August 2014, p. 25, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 26, 2015


text:
မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁေႃၶမ်း ပရိတ်ႈတဵၼ်ႇ
"မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ"ၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးၵၢၼ်ပၢၼ်ႇပွင်ႊဢၼ်ၼိူင်ႈသေ တင်ႈမီးဝႆႉယူႇ တီႈၾၢင်ႇပႃႈႁွင်ႇလိုမ်ယူးရူပ်ႉ။ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵုၼ်ၼမ်ႉသေယဝ်ႉ ႁူမ်ႇႁူမ်ႈပႃး ၵရဵတ်ႉပရိတ်ႉထိၼ်ႇ၊ မူႇၵုၼ် ၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇဢၢႆးယႃႇလႅၼ်း။ ဢၢႆးယႃႇလႅၼ်းႁွင်ႇ ၵွၺ်းပဵၼ်လႅၼ်ႊလိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်းတင်း လိၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၢႆးယႃႇလႅၼ်း ဢၼ်တင်ႈသဝ်း ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁၢင်းၶေႃ။ ၼွၵ်ႈသေၶွပ်ႇလႅၼ်ႊလိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉတႄႉ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ(ဢမ်ႇၼၼ်) ယူႊၶေႊ ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉသမုတ်ႉ ဢႅတ်ႉတလႅၼ်းတိၵ်ႉ၊ ပၢင်ႇလၢႆႇပွတ်းႁွင်ႇ၊ ႁွင်ႊၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉဢင်းၵိတ်ႉလႄႈ ပၢင်ႇလၢႆႇဢၢႆးရိသျ်ႉၶဝ် လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူင်းဢင်းၵတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်တိုဝ်းပၵ်းပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း(ပိူင်ၸဝ်ႈၾႃႉ)သေ မီးလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၵၢင်ႊၵႂၢၼ်းပွင်ႊဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းယူႊၶေႊၼၼ်ႉ တေမီးဢိင်းၵလႅၼ်း၊ ဢၢႆးယႂ်းလႅၼ်းႁွင်ႇ၊ သၵွတ်ႉတလႅၼ်းလႄႈ မိူင်းဝေးလ်ၼႆသေ မီး 4 မိူင်း။ ပဵၼ်ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ပၢၼ်ႇပွင်ႊလူၺ်ႈ ပႃႇလီႇမၢၼ်ႇသေ ၸေႊဢၼ်လုမ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈပၵ်းမီးဝႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဝဵင်းလၼ်ႊတၼ်ႊ။ မိူင်းယူႊၶေႊၼႆ့ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းယဝ်ႉသေ ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းထီႈႁူၵ်းဢၼ်မီးၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ။ ယူႊၶေႊၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်တႄႇလုၵ်ႈၽိုၼ်ႉၾၢႆႇၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈသေ၊ မိူဝ်ႈယၢမ်းၸဝ်ႉၸူဝ်ႊပီႊ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁုပ်ႈ 19 လႄႈ 20 ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႊဝႃႈ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်မီးဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႂ်းၵမ်ႈၾႃႇၼႆႉသေတႃႉၵေႃႈ၊ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈၵမ်းၼိူင်ႈလႄႈပွၵ်ႈၵမ်းသွင်သေ လႅၼ်ႊလိၼ်ၸိုင်ႈတုမ်ႊၵႅၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႊၶေႊလႆႈပူတ်းပွၺ်ႇသေ ဢဵၼ်ႁႅင်းၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ လႆႈယူပ်ႈယွမ်းလူင်း။ ၵူၺ်းၼႃႇၵေႃႈ ယူႊၶေႊတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ There is no authorised version of the national anthem as the words are a matter of tradition; only the first verse is usually sung.[1] No law was passed making "God Save the Queen" the official anthem. In the English tradition, such laws are not necessary; proclamation and usage are sufficient to make it the national anthem. "God Save the Queen" also serves as the Royal anthem for certain Commonwealth realms. The words Queen, she, her, used at present (in the reign of Elizabeth II), are replaced by King, he, him, his when the monarch is male.
- ↑ "This category could include Polish responses from the country specific question for Scotland which would have been outputted to ‘Other White’ and then included under ‘White’ for UK ‘White Africans’ may also have been recorded under ‘Other White’ and then included under ‘White’ for UK."
- ↑ Some of the devolved countries, Crown dependencies and British Overseas Territories issue their own sterling banknotes or currencies, or use another nation's currency. See List of British currencies for more information
- ↑ Also in observed by the Crown dependencies, and in the two British Overseas Territories of Gibraltar and Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha (though in the latter, without daylight saving time). For further information see Time in the United Kingdom#British territories
- ↑ Except two overseas territories: Gibraltar and the British Indian Ocean Territory.
- ↑ Excludes most overseas territories
- ↑ The .gb domain is also reserved for the UK, but has been little used.
- ↑ National Anthem (15 January 2016). Retrieved on 4 June 2016။
- ↑ World Population Prospects - Population Division - United Nations.
- ↑ 2011 UK censuses. Office for National Statistics. Retrieved on 17 December 2012။
- ↑ 4.0 4.1 4.2 4.3 World Economic Outlook Database, October 2019. International Monetary Fund. Retrieved on 30 October 2019။
- ↑ Gini coefficient of equivalised disposable income - EU-SILC survey. Eurostat.
- ↑ Human Development Report 2019. United Nations Development Programme (2019). Retrieved on 9 December 2019။


text:
တႄႇဢဝ် ႁူဝ်ပီ 2022 ၼႆႉမႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း လၢႆၸႄႈဝဵင်း ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် မိူင်းထႆးၼမ် ယွၼ်ႉၵၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းလႄႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်းသိူဝ်ယုင်ႈယၢင်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး၊ မိူင်းၵိုင်၊ လၢႆးၶႃႈလႄႈ ဝဵင်းပၢင်လူင် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ လွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။
ၵူၼ်းမိူင်းၵိုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် တီႈမိူင်းၵိုင်ၼႆႉ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်းမူတ်းယဝ်ႉ။ မိူင်းပေႃး ႁႅင်ႈႁႅတ်ႇ ယဵၼ်ငႅဝ်လူင်ဝႆႉဢေႃႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ သၢပ်ႇ ဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ၼမ်ဝႃႈၼမ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ၵိုတ်းတႄႉပဵၼ် ၵူၼ်းထဝ်ႈ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵူၺ်းၶႃႈ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်တေပၢႆႈထႅင်ႈၵေႃႈ မီး ဢေႃႈ ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းတႄႉ လွင်ႈၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉလႄႈ လွင်ႈသိုၵ်းသိူဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၼႆႉ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢမ်ႇပဵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး 1 ပုင်းပေႇပႃႇၵူႈပွၵ်ႈၶၢႆႁိုင် 10 ဝၼ်းၵေႃႈ မူတ်းယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် 1 ပုင်းၶၢႆပဵၼ် လိူၼ် ၸင်ႇတေမူတ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉရူတ်ႉၶိူင်ႈ/ ၵႃး လူတ်းယွမ်းၸႂ်ႉၵၼ်မႃးၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းလၢႆးၶႃႈၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸွမ်းသၢပ်ႇဝဵင်း ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈတင်းႁိူၼ်းတင်းယေး ဝၢၼ်ႈပေႃးယဵၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢႆးၶႃႈလၢတ်ႈ။
“ၵူၼ်းမိူင်း ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ သၢပ်ႇဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ဝၢၼ်ႈပေႃးယဵၼ်။ ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃ သိုၵ်းသိူဝ် ၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း ယွၼ်ႉႁႃ ငိုၼ်းယၢပ်ႇ ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢမ်ႇပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ။ သင်ပဵၼ်ၼႆၵႂႃႇ တိၵ်းတိၵ်းတႄႉ ႁိူၼ်းဝႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈဝႃႇ ၼႃးဝႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁၢမ်းမူတ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းဝဵင်းၵေးသီးလႄႈ ဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ သၢပ်ႇဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၼမ်။


text:
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ သူင်ႇလႅင်လၢဝ် / လႅင်ဝိၼ် ထဵၼ်းဝိူၼ်-1 ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵူတ်ႇထတ်း ၼိူဝ်လၢဝ် ဢင်းၵၢၼ်း၊ ပၢၵ်ႈၼႄၼမ်ႉၵတ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းလူင်မိူင်းၶႄႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23/07/2020 မွၵ်ႈယၢမ်း 11:11 မူင်း မိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၵၢင်ႁၢဝ်ၶႄႇ ပွႆႇယိုဝ်းၼူၾႆးလူင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Long March 5 ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇသူင်ႇ လႅင်လၢဝ် ထဵၼ်းဝိူၼ်-1 ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵူတ်ႇထတ်း လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼူၾႆးလူင် Long March 5 (တူဝ်သူင်ႇလႅင်လၢဝ် ထဵၼ်းဝိူၼ်-1) ၼႆႉပွႆႇၶိုၼ်ႈတီႈ ဝၢင်းပွႆႇၼူၾႆးလူင် မိူၼ်သၢင်း တီႈၵုၼ်ႁၢႆၼၢၼ် မိူင်းၶႄႇပွတ်းတႂ်ႈ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇပဝ်ႈမၢႆယိူင်းဢၢၼ်းၶႄႇ ဢၼ်သူင်ႇလႅင်လၢဝ် ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇပွၵ်ႈၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇမုင်ႈၼႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းၼိူဝ်လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း လၢႆလၢႆလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ- တေပၼ်ႇ ႁွပ်ႈလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း၊ တေလူင်းၸွတ်ႇၼိူဝ်လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းသေ ၵူတ်ႇထတ်းပိုၼ်ႉၽိဝ်လၢဝ်၊ ၵူတ်ႇထတ်းႁႂ်ႈၸွတ်ႇၸေးတူဝ်ႈထိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇတေၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းတၢင်းပၢႆႊသႅၼ်ႊ ပိူဝ်ႈၶူၼ်ႉႁႃလႄႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလၢဝ်ၵျူဝ်ႇ (ဢမ်ႇမီးသၢႆလႅင်းၼႂ်းတူဝ်) ၼႂ်းလွၵ်းပိူင်တူင်ႇဝိူင်းတႃဝၼ်းၼႆႉၵႂႃႇထႅင်ႈ-ၼႆယဝ်ႉ။
လႅင်လၢဝ်တူဝ်ၼႆႉ ဢဝ်ၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်းတၢင်းပၢႆႊသႅၼ်ႊ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းလၢႆလၢႆဢၼ်၊ ၼႂ်းတူဝ်မၼ်း လၢႆလၢႆဢွင်ႈတီႈ မီးၵွင်ႈထၢႆႇၶိုၵ်ႉတွၼ်းႁၢင်ႈၸႅင်ႈၶႅမ်ႉလီ၊ ၶိူင်ႈမႄႈလဵၵ်းၶွင်လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း၊ ၶိူင်ႈႁပ်ႉႁႅင်းႁွၼ်ႁၢင်ႈသဵင်၊ ရေႊၻႃႊ (Radar) ၊ ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁႄႈထၢတ်ႈတႂ်ႈၸၼ်ႉၽိဝ်လိၼ်၊ ၶိူင်ႈၸီႉၸမ်ႈၼမ်းတၢင်း၊ ၶိူင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃဝၢၼ်ႈမိူင်း လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽိသိတ်ႇ ၼိထိယႃႊၼၼ်ႊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးလိူၼ်လၢဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ- “ယိူင်းဢၢၼ်းလူင် ၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ လိူဝ်သေၵၢၼ်လူင် 3 ပိူင် ပၼ်ႇလဵပ်ႈ၊ လူင်းၸွတ်ႇ၊ လူင်းၵူတ်ႇထတ်း ယဝ်ႉ ယင်းပဵၼ်လႅင်လၢဝ် ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတင်ႈတႄႇ ၸၼ်ႉပဵဝ်လူမ်း (လူမ်းႁိမ်းႁွမ်းႁွပ်ႈႁွပ်ႈ လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း) ၊ ပိုၼ်ႉၽိဝ်လၢဝ်လႄႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸၢမ်းတူၺ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈ (ထဵၵ်ႊၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ) တၢင်းၵၢင်ႁၢဝ်ၶွင်ၶႄႇ ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႅင်လၢဝ် သႅၼ်းတၢင်းၼႃႈထႅင်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈထူၼ်ႈ 2 ဢၼ်ၶႄႇၶတ်းၸႂ်သူင်ႇလႅင်လၢဝ် ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း။ တႃႇသူင်ႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ လႆႈဝၢင်းၽႅၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ပဵၼ်လၢႆလၢႆပီ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽိသိတ်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- “ဢၼ်ၶႄႇသူင်ႇယၢၼ်း ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းၼႆႉ ပွၵ်ႈၼႆႉ ထိုဝ်ဝႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်ပွၵ်ႈမႃးထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ၊ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2012 ၼၼ်ႉ ၶႄႇၶတ်းၸႂ် သူင်ႇလႅင်လၢဝ် ဢိင်ႁႂဝ်ႇ ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းမႃးယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ သူင်ႇၵႂႃႇၸွမ်းရတ်ႉသျိူဝ်ႊ ၵူၺ်းၵႃႈလူမ်ႉလႅဝ်ပႅတ်ႈ။ ပေႃးၶႄႇၶိုၼ်းမႃးထႅင်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈႁႂ်ႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈမၼ်း ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလိူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ႁႂ်ႈလႅင်လၢဝ်မၼ်းမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလီ လိူဝ်ၵဝ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပီ 2020 ၼႆႉ ၶႄႇပဵၼ်မိူင်းၼိုင်ႈ ၼႂ်း 3 ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်သူင်ႇလႅင်လၢဝ် ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ၵူတ်ႇထတ်း လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း။ ၼူၾႆးလူင် Long March 5 ပဵၼ်ၼူၾႆးဢၼ်မီးႁႅင်းထီႉ 3 ၶွင်လူၵ်ႈ၊ သင်ဝႃႈၵၢၼ်ပွႆႇၶိုၼ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢွင်ႇမၢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵႂႃႇၸိုင် လႅင်လၢဝ်ထဵၼ်ဝိူၼ်-1 လမ်းၼႆႉၵေႃႈ ထိုဝ်ဝႃႈပဵၼ်လႅင်လၢဝ်လမ်းႁႅၵ်ႈ / ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶွင်ၶႄႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇသူင်ႇၵႂႃႇလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈ 20/07/2020 ၼႆႉၵူၺ်း မိူင်းဢႃႊရပ်ႉ (The United Arab Emirates) ပွႆႇလႅင်လၢဝ်ၸိုဝ်ႈ Hope ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းၼိူဝ်လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း။ မီးၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းပွၵ်ႈၼႆႉ ဢွင်ႇမၢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉၵေႃႈ ယူႇတီႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ ဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉဢၢၼ်းပွႆႇလႅင်လၢဝ် ၸိုဝ်ႈ Perseverance ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇလူင်းၸွတ်ႇၼိူဝ်ပိုၼ်ႉၽိဝ် လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ဢၢၼ်းပွႆႇၶိုၼ်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈၸဵဝ်းၸဵဝ်းၼႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းလူၺ်ႈ လႅင်လၢဝ် တေႃႇထိုင်လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 5 ထိုင် 6 လိူၼ်-ၼႆယဝ်ႉ။
ၽိသိတ်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- “ပၵတိမၼ်း ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၸဝ်ႈပၢႆးသႅၼ်ႊလႄႈပၢႆးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်တေၼပ်ႉသွၼ်ႇတူၺ်းသေ လႆႈႁူႉဝႃႈ- မွၵ်ႈၼႂ်းၸူဝ်ႈၸႃႈၽွင်းၶၢဝ်း 2 လိူၼ်ထိုင် 5 လိူၼ် ၵွၼ်ႇလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း လဵပ်ႈမႃးၸမ်လူၵ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်ၽွင်းၶၢဝ်းသၢင်ႇထုၵ်ႇသုတ်း ပိူဝ်ႈတႃႇသူင်ႇ လႅင်လၢဝ် ၵႂႃႇလၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇပီၼႆႉ လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းတေမႃးၸမ်လူၵ်ႈတီႈသုတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 14/10/2020 ၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ပဵၼ်ႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ၊ ထႅင်ႈမွၵ်ႈ 2 လိူၼ်ထိုင် 3 လိူၼ် ၵွၼ်ႇလၢဝ်ဢင်းဢၢၼ်းၶဝ်ႈမႃးၸမ်လူၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇသုတ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးထၢမ်ဝႃႈ သင်ဝႃႈပူၼ်ႉၸူဝ်ႈၸႃႈၼႆႉယဝ်ႉ ၸွင်ႇသမ်ႉတေသူင်ႇလႆႈႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ သူင်ႇလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လႅင်လၢဝ်တေလႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႆလိူဝ်ၵဝ်ႇသေ ၵၢၼ်သူင်ႇလႅင်လၢဝ်ၼႆႉ တေသဵင်ႈငိုၼ်း ၵွင်ၵၢင်ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း (Mars) ၼႆႉ ပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်ငၢႆးမိူၼ်လူၵ်ႈတီႈသုတ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝိူင်းတႃဝၼ်း၊ မီးၸဵမ်ႁွႆး သဵၼ်ႈတၢင်းၼမ်ႉလႆ ဢၼ်ႁိူတ်ႇႁႅင်ႈၵႂႃႇႁွႆးလိၼ်ၸတ်ႉတႅၵ်ႇၶၢပ်ႇ၊ လိၼ်ၵွင်းသၢမ်လႅမ် သၢမ်ၸဵင်ႇ သၢပ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ႁႄႈထၢတ်ႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆ၊ ပဵၼ်လၵ်းထၢၼ် ၸီႉမွၵ်ႇၼႄဝႃႈ- မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ၼိူဝ်လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းယၢမ်ႈမီးၼမ်ႉမႃး။
ပေႃးၼၼ်သမ်ႉ မီးၵႂၢမ်းထၢမ်မႃးဝႃႈ- ၼိူဝ်လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းၼႆႉ ၸွင်ႇသမ်ႉယၢမ်ႈမီးတူဝ် မီးၸီးဝိတ်ႉသၢႆၸႂ်မႃးယူႇႁိုဝ်၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၵၢၼ်ၵႄႈလိတ်ႈလွင်ႈငမ်းငဝ်း ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ- မိူဝ်ႈႁဵင်လၢၼ်ႉပီပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၵိူတ်ႇဢီႈသင်ၶိုၼ်ႈၵပ်း လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈလူၵ်ႈ/လုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းတူင်ႇဝိူင်းတႃဝၼ်းၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈဝႃႈ တေၸၢင်ႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇထႆး ThaiPBS


text:
ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ (IPA: [jɔ̌ŋ hǒi]), (မၢၼ်ႈ: ညောင်ရွှေမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Nyaung Shwe), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Yaungshoi]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.


text:
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းထႆး ဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26 ၼႆႉဝႃႈ တေ ၶိုၼ်ႈပၼ်ၵႃႈႁႅင်းၸၼ်ႉတႅမ်ႇ (ဢေႇသုတ်း) ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး တႃႇ 77 ၸႄႈတွၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 1/10/2022 ၵႂႃႇ ႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး တႃႇ 77 ၸႄႈတွၼ်ႈ တေလႆႈႁပ်ႉၵႃႈႁႅင်း ၶၼ်ႉတႅမ်ႇၵႂႃႇ ၸွမ်း ၼင်ႇ ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ဢွၵ်ႇဝႆႉၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်း 328 ဝၢတ်ႇ ထိုင် 354 ဝၢတ်ႇ တေႃႇဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပီႈထွင်းၶမ်း တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မူလၼိထိ (MAP) လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၶဝ်ဝႃႈ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 1/10/2022 ၵႂႃႇ တေတႄႇၶိုၼ်ႈၵႃႈႁႅင်း ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ။ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်တႄႉ ၶိုၼ်ႈပၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶႅၼ်းလိူဝ်သေ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈသေဢိတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈ (ပေႃႈသလဵင်ႉ/ မႄႈ လဵင်ႉ) ႁဵတ်းၸွမ်း ၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၼႆႉသေ ၸၢႆႇပၼ်တႄႉ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူင်းထႆးၼႂ်း 77 ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇသင်ႇႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈၵႃႈႁႅင်းထိုင် 354 ဝၢတ်ႇ(တေႃႇဝၼ်း)ၼႆႉသမ်ႉ တေပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၶျူၼ်းပူးရီႊ၊ ရယွင်း၊ ၽူႈၵဵတ်ႇ။
ဢၼ်ထုၵ်ႇသင်ႇႁႂ်ႈပၼ် 353 ဝၢတ်ႇ(တေႃႇဝၼ်း) သမ်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵုင်းထဵပ်ႈ၊ ၼူၼ်းထပူးရီႊ၊ ၼၶွၼ်းပထူမ်၊ ပထုမ်းထႃးၼီႊ၊ သမုတ်ႇပရႃၵၢၼ်ႊ၊ သမုတ်ႇသႃၶွၼ်း။
ၸႄႈတွၼ်ႈ ၶျႃႇၶျိူင်းသဝ်းသမ်ႉႁႂ်ႈပၼ်ၼိုင်ႈဝၼ်း 345 ဝၢတ်ႇ ။
ၵႃႈႁႅင်းၶၼ်ႉတႅမ်ႇတေႃႇဝၼ်း 338 ဝၢတ်ႇသမ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမုၵ်ႉတႃႁၢၼ်၊ ၵႃႊလႃႊသိၼ်ႊ၊ သၵူၼ်ႊၼၶွၼ်း၊ သမုတ်ႇ သူင်ၶရၢမ်း၊ ၵျၼ်ႊထပူးရီး၊ ၼၶွၼ်းၼႃႊယူၵ်ႉ။
340 ဝၢတ်ႇသမ်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈပရႃႇၵျိၼ်းပူးရီး၊ ၼွင်ၶၢႆး၊ ဢူပူၼ်းရႃႉၶျထႃႊၼီး၊ ၽင်ႊငႃႊ၊ ၵရႃပီ၊ တရၢၵ်ႇ၊ ၶွၼ်ၵႅၼ်ႇ၊ ၵဵင်းမႆႇ၊ သူႇၽၼ်းပူးရီး၊ သူင်ၶလႃ၊ သူႇရၢတ်ႉထႃးၼီး၊ ၼၶွၼ်းရတ်ႉၶျသီမႃး၊ လူပ်းပူးရီး၊ သရႃႇပူးရီး။
332 ဝၢတ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈဢမ်းၼၢတ်ႉၵျလိူၼ်ႊ၊ မႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ ၵဵင်းႁၢႆး၊ တရင်ႊ၊ သီသၵဵတ်ႇ၊ တၢၵ်ႇ၊ ၼွင်ပူဝ်းလမ်းၽူႊ၊ ဢူႇ ထၢႆးထႃးၼီး၊ လမ်းပၢင်း၊ လမ်းပုၼ်း၊ ၶျုမ်းၽွၼ်း၊ မႁႃသႃႇရၶၢမ်ႊ၊ သိင်ပူးရီး၊ သတုၼ်ႊ၊ၽရႄႉ၊ သူႇၶူဝ်ႊထႆး၊ ၵမ်ႇၽႅင်းၽဵတ်ႉ၊ ရၢတ်ႉၶျ်ပူးရီး၊ ၽိၸိတ်ႇ၊ ၶျႆးၽူႊမိ ၼၶွၼ်းသီထမ်မရၢတ်ႉ၊ ရၼွင်း။
335 ဝၢတ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈၽဵတ်ႉပူးရီႊ၊ ၵၢၼ်ႊၵျၼပူးရီး၊ ပိုင်ၵၢၼ်ႊ၊ၶျႆးၼၢတ်ႉ၊ ၼၶွၼ်းၽၼူမ်ႊ၊ ၽယဝ်ႊ၊သူႇရိၼ်း၊ ယသူဝ်ႊ ထွၼ်း၊ ရွႆႉဢဵတ်ႇ၊လိူၺ်ႊ၊ ၽတ်ႉထလုင်း၊ ဢူႇတရႃတိတ်ႇ၊ ၼၶွၼ်းသဝၼ်ႊ၊ ပရႃၵျုပ်ႇၶီႊရီႊၶၼ်ႊ၊ ၽိတ်ႉသၼုလူၵ်ႉ၊ ဢၢင်ႇထွင်း၊ သရႃႇၵႅဝ်ႈ၊ ပူးရီးရမ်ႊ၊ ၽိတ်ႉၶျ်ပုၼ်ႊ။
328 ဝၢတ်ႇ တေႃႇဝၼ်းသမ်ႉပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈယႃလႃႊ၊ ပတ်တၼီႊ၊ ၼရႃထိဝၢတ်ႉ၊ ၼၢၼ်း၊ ဢူႇ တွၼ်း ထႃးၼီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။
“တီႈၵဵင်းမႆႇၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၵႃႈႁႅင်းၶၼ်ႉတႅမ်ႇ တေႃႇဝၼ်း 325 ဝၢတ်ႇ။ ႁႅင်းၵၢၼ် မၢင်ၵေႃႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵႃႈႁႅင်း ၶၼ်ႉတႅမ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ယင်းပႆႇလႆႈ 325 ဝၢတ်ႇ ၵေႃႈမီး။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈႁပ်ႉၵႃႈၸၢင်ႈ 180 ဝၢတ်ႇ – 250 ဝၢတ်ႇ တေႃႇဝၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး တီႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ လူင်းၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၸွမ်းတီႈပိုၼ်ႉတီႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် တွင်ႈ ထၢမ်ႁႅင်းၵၢၼ် လႆႈၵႃႈႁႅင်း ၵႃႈႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ သင်ဢမ်ႇလႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁဵတ်းလိၵ်ႈသေ သူင်ႇထိုင် ၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ် ႁႂ်ႈၸၢႆႇၸွမ်းၼင်ႇၵႃႈႁႅင်း ၶၼ်ႉတႅမ်ႇ တေႃႇဝၼ်း”- ထွင်းၶမ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈ တိုၵ်ႉလႆႈႁပ်ႉၵႃႈၸၢင်ႈ တေႃႇဝၼ်း 180 ဝၢတ်ႇ တေႃႇထိုင် 250 ဝၢတ်ႇ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈမူတ်းသႂ်ႇ ၼႂ်းၶွမ်ႊပၼီႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
“ၵမ်ႈၼမ် တေလႆႈႁပ်ႉၵႃႈၸၢင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၼ်လၢႆးဝၼ်း ၸၢႆႇလၢႆးလိူၼ်။ ပေႃးပဵၼ်ဝၼ်းလိုဝ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈငိုၼ်း။ မၢင်ၵေႃႉ လႆႈႁပ်ႉ ငိုၼ်းၵႃႈၸၢင်ႈတေႃႇလိူၼ် 7,000 ဝၢတ်ႇ – 7,500 ဝၢတ်ႇ ၵႃႈၼႆႉၵူၺ်း။ ပေႃးမႃးၼပ်ႉတူၺ်း ၵႃးႁႅင်းၼႆႉၸိုင် 325 ဝၢတ်ႇ တေႃႇဝၼ်း တေၶိုၼ်ႈထိုင် 340 ဝၢတ်ႇ တေ ၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 15 ဝၢတ်ႇ”- ပီႈထွင်းၶမ်း သိုပ်ႇသပ်းလႅင်း လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈတႃႇတေတိူဝ်းၶိုၼ်ႈၵႃႈႁႅင်း ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်း မိူင်းထႆး ၊ ၸုမ်း NGO ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်းတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆး မႃးၵူႈပီ တႃႇႁႅင်းၵၢၼ် ပေႃး တေလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈပဵၼ်ထမ်းၽဵင်ႇပဵင်းၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း၊ ဝၼ်းၼၢင်းယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ မီးႁႅင်းၵၢၼ် ယၢၼ်မိူင်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး၊ လၢဝ်းလႄႈ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေမီးႁူဝ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇယွမ်း 4 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်ထႆး ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


text:
Adobe After Effects (ဢေႊတူဝ်ႊပီႊ ဢပ်ႊထိူဝ်ႊဢႅပ်ႊၾႅၵ်ႊ) ပဵၼ်ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၸိုဝ်ႈလင်တႃႇႁဵတ်း effects ဢမ်ႇၼၼ် animation ပၼ်ဝီႇတီႇဢူဝ်ႇ။ ၵမ်ႈၼမ်ၸႂ်ႉပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉတႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ သီသႅင် ဢမ်ႇၼၼ် ငၢဝ်းတူင်ႉလၢၵ်ႇလႆၢး (မူိၼ်ၼင်ႇၵႃႇထႃႇၾူၼ်ၾႆး၊ ၵူၼ်းဝိၼ် လႄႈ ၵူၼ်းႁႆၢတူဝ် ၼႂ်းၸိူင်းဢလွင်းၸၵႂႃႇ)။ လိူဝ်ေသဝီႇတီႇဢူဝ်ႇယဝ်ႉ ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉယင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း တူဝ်လိၵ်ႈ လႄႈ ၸႂ်ႉတတ်းေတႃႇသဵင်လႆႈပႃး။
ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇလူၺ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ Adobe လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈေတလႆႈသိုဝ်ႉတႃႇၸႂ်ႉမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ပဵၼ်ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊဢၼ်ယႂ်ႇလႄႈၼၵ်းၼႆလႄႈ ၶွမ်းတႃႇၸႂ်ႉပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၶွမ်းဢၼ်ႁႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆး (မိူၼ်ၼင်ႇတီႈဢေႇသုတ်းၶွမ်းထုၵ်ႇလီမီး CPU Core i5 လႄႈ RAM ဢမ်ႇယွမ်း 8 GB) ၼႆယဝ်ႉ။
မႆၢတွင်း – တေလႆႈမီး Adobe Account (သင်ဢမ်ႇမီးၼႆၸႂ်ႉ Facebook ဢမ်ႇၼၼ် Email သၢင်ႈမႂ်ႇလႆႈ) တႃႇတၢဝ်ႊလူတ်ႊပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉၶႃႈ


text:
ပုတ်ႉထၵယႃႇ
တီႈၼႂ်းလေႃးၵလူင်ၼႆႉ ဝႃႇတလွင်ႈယုမ်ႇယမ် မီးဝႆႉ ၵူႈပိူင်ပိူင်သေ ၸၢဝ်းဝႃႇတၽႂ်မၼ်း ဢွၼ်ၵၼ် မီးဝႆႉ ဢွင်ႈၵႅဝ်ႈတီႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇ။ ၸၢဝ်းပုတ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈ မီးဝႆႉ ဢွင်ႈၵႅဝ်ႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပုတ်ႉထ ၸဝ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ-
- လုမ်ႇပိၼီႇ ဢွင်ႈတီႈ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၵိူတ်ႇ။
- မႁႃႇပေႃးထိ ဢွင်ႈတီႈ ၸဝ်ႈပဵၼ်ၽြႃး။
- မိၵတႃႇဝၼ်ႇ ဢွင်ႈတီႈ ႁေႃးတြႃးထမ်ႇမၸၵ်ႉ။
- ၵုသိၼႃႇရူင်ႇ ဢွင်ႈတီႈ ဢဝ်ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ... ၼႆယူႇ။
ဢွင်ႈတီႈ သီႇတီႈၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမႃးဝႆႈ ၽြႃးၶဝ် ပဵၼ်ထမ်ႇမသင်ႇဝေႇၵလႄႈ ၸၢင်ႈဢွၼ်ႇႁွတ်ႈထိုင် တီႈလီသုၵတိယူႇၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဢွင်ႈတီႈ သီႇတီႈၼၼ်ႉ မႁႃႇပေႃးထိၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ဢွင်ႈၵႅဝ်ႈ လိူဝ်သေပိူၼ်ႈၼႆယူႇ။ မိူဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ တႄႇတင်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ လွင်ႈဝႃႈ ၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ တေပဵၼ် ၵမ်ႇၽႃႇလိပ်ႈႁိုဝ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် တေပဵၼ်ၵမ်ႇၽႃႇဢၼ် မီးၽြႃးႁိုဝ်ႉၼႆ မွၵ်ႇမူဝ်ၼိမိတ်ႈ ၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉ မႃးဢွၵ်ႇ တမ်ႈတီႈ ဢွင်ႈလိၼ် မႁႃႇပေႃးထိၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼင်လိၼ်ၵမ်ႇၽႃႇ တႄႇဢွၵ်ႇပဵၼ်မႃး ဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈမႁႃႇပေႃးထိသေဢမ်ႇၵႃး ၶၢဝ်းၽႆးလၢင်ႉၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉ ၼင်လိၼ်မိူင်း ဢၼ်ၵိုတ်းၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ မႁႃႇပေႃးထိ ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
တူၼ်ႈပေႃးထိ လႄႈ ပလၢင်ႇ တႅၼ်ႈၵႅဝ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၽူႈလီၶဝ် ပဵၼ်ၽြႃးၵႂႃႇ ၵူႈၸဝ်ႈၸဝ်ႈ ၵူႈဢူင်းဢူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ မႁႃႇပေႃးထိ ၼႆႉၵူၺ်းလႄႈ ဢွင်ႈတီႈၼႆႈ ၶဝ်ႈပႃးဢွင်ႈတီႈ ဢဝိꩡႁိတꩪႃၼ (ဢွင်ႈတီႈဢမ်ႇပွႆႇၽႃႈလႆႈ)ပိူင်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ႁိမ်းႁွမ်း ဢွင်ႈၵႅဝ်ႈမႁႃႇပေႃးထိ ဢမ်ႇၼၼ် တူၼ်ႈပေႃးထိလႄႈ ဢွင်ႈတီႈပလၢင်ႇတႅၼ်ႈၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ၿုၻ်ꩪၷယႃႇ”ၼႆယဝ်ႉ။ ပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉ မီးၼႂ်း မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းပီႇႁႃႇသေ ပေႃးဢဝ်တၢင်း ရူတ်ႉရဵၼ်းဝႃႈ ၵႆယၢၼ် ဝဵင်းၵူဝ်းၵတႃး 292 လၵ်း၊ မီးၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵယႃႇသေ ယၢၼ်ၵႆ ဝဵင်းၵယႃႇ မွၵ်ႈ 7 လၵ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းၵယႃႇသေ တႃႇၵႂႃႇၸူး ပုတ်ႉထၵယႃႇၼၼ်ႉ ၶီႇၵႃးထႅၵ်ႉၸီႇၵေႃႈလႆႈ၊ ၶီႇလေႃႉမၵႂႃႇၵေႃႈ လႆႈယူႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈမိူင်းမိူင်းၵေႃႈ မႃးလူင်းလႆႈ တီႈဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်ၵယႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈႁူဝ်ပိုင်းတႄႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈၵႅဝ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉမႃးတင်းႁိုင်သေ ဝၢႆးၼႆႉ သႃႇသၼႃႇ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဝွတ်ႈဝၢႆးၵႂႃႇ၊ သႃႇသၼႃႇႁိၼ်ႇတူႇ ၶိုၼ်းႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃးလႄႈ ဢွင်ႈတီႈ ပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉ မုၼ်ၸဝ်ႈ ႁိၼ်ႇတူႇမႁၢၼ်ႉၶဝ် ၵွၼ်းထိင်းဝႆႉလႄႈ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸၢဝ်းပုတ်ႉ တေမႃးဝႆႈၽြႃးၼၼ်ႉ လႆႈထူပ်း တၢင်းယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ဢဝ်ၵူတ်းမၢႆဢုပတေႇ လွင်ႈၵုမ်းၵေႃႇ ႁဵတ်းဝတ်ႉႁဵတ်းၵျွင်း မိူဝ်ႈ 1949 ၼၼ်ႉသေ တမ်ႈတီႈ ပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉ ၸင်ႇၽွတ်ႈ ပဵၼ်ၸုမ်း ၵွၼ်းထိင်း ပုတ်ႉထၵယႃႇ မိူဝ်ႈ 1953 လိူၼ်မေႇ 28 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈတႃႇ ဢွင်ႈလိၼ်ပုတ်ႉထၵယႃႇ တေၶိုၼ်း ႁွတ်ႈၽႅဝ် ၼႂ်းမိုဝ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉၼၼ်ႉ ဢၼႃႇၵႃႇရိၵထမ်ႇမပႃႇလ (မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ) ၵေႃႉၶတ်းၸႂ် သႂ်ႇႁႅင်း တေႃႇသူႈ မႃးလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ် တီႈပုတ်ႉထၵ ယႃႇၼႆႉ ၸၢဝ်းပုတ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၶိုင်ႈၼိုင်ႈ၊ ၸၢဝ်ႈႁိၼ်ႇတူႇ ၶဝ်ႈပႃးၶိုင်ႈၼိုင်ႈယူႇ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၵေႃႈ ဢဝ်ငိုၼ်း ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢဝ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းလုမ်ႈၽႃႉ (ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်းၶူဝ်းၵဝ်ႇၶူဝ်းမွၼ်)သေ မူၼ်ႉမႄးပၼ် တင်းယႂ်ႇတင်းၼမ်ယူႇ။
ပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉ ၼေႇရႆႇၸရႃႇ (ယၢမ်းလဵဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉၾႃႇၵူႇ)သေ ၼမ်ႉႁွင်ႈ ဢၼ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်တီႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉမႃး။
ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိၼႆႉ တၢင်းသုင်မီး 54 မီႇတႃႇ(180)ပေႇသေ လႅပ်ႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ႇပၢၵ်ႇ 2 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းဢသေႃးၵ (ၶိူဝ်းၶုၼ်ဢႃႇရိယၼ်ႇ) ၶိုၼ်းမႃးမႄးၵုမ်းၶိုၼ်း မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 3 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁၢင်ႈၽၢင်ထတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိ ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ပဵၼ်လၢႆးမိုဝ်း မိူဝ်ႈပီ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 7 လႄႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 8 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁၢင်ႈၽၢင်တိူမ်ႈၼွၵ်ႈမၼ်း ထၢတ်ႈၵွင်းမူးဢွၼ်ႇမၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်းမႄးၽိူမ်ႉထႅမ် မိူဝ်ႈပီ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 12 ၼၼ်ႉယူႇ။ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ သီၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၶိုၼ်းမႃးႁၢင်ႈၶိူင်ႈသႂ်ႇမိူဝ်ႈ ပီႁူဝ် ပၢၵ်ႇ 19 ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၸွမ်းၶႅပ်ႇမႁႃႇပေႃးထိၼႆႉ ၸၢဝ်းပုတ်ႉ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်မႃးတင်ႈပဵၼ်ဝတ်ႉ ပဵၼ်ၵျွင်းသေ ဢုမ်ႇလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ မႁႃႇပေႃးထိယူႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝတ်ႉတႆး ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉၵေႃႈ တႄႇတင်ႈသေ ယၢတ်ႇၼမ်ႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီ 2008 ၼႂ်းလိူၼ် ၾႅပ်ႉဝရီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ႁွတ်ႈထိုင်မႃး ၶၢဝ်းၵတ်းၵူႈပီၸိုင် ၵူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်မႃးဝႆႈၽြႃး တီႈပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉ ပေႃးၵိုၼ်းဝႆႉယူႇ ဢိုၵ်ႉဢိုၵ်ႉ ၵူႈပီယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈပိူၼ်ႈသေ မႃးဝႆႈၽြႃး ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းတိပႅတ်ႉၶဝ်ယဝ်ႉ၊ ၸဵမ်မုၼ်ၸဝ်ႈၶဝ် ၸဵမ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်မႃး ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ႁဵင် ႁူဝ်မိုၼ်ႇမၼ်း ၵူႈပီယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းထႆး၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶႄႇၽိူၵ်ႇ လႄႈမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၸွမ်း ၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်းယူႇ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ မႃးဝႆႈၽြႃး၊ မႃးၽႃႇဝၼႃႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ မႃးလွတ်ႈႁေႃးထမ်း သိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်းမၼ်း။ ဢၼ်လီဢၢမ်းၼႃႇသေ လီသိူဝ်းၸႂ်ၼႃႇၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၢင်းပုတ်ႉထၵယႃႇၸိုင် ထၢတ်ႈၸႂ်ၼႆႉ ၵတ်းယဵၼ်ၵႂႃႇ ၵမ်းလဵဝ်သေ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ဢၼ်လုၵ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်းမႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် မီးၼမ်ႉၸႂ် မဵတ်ႉတႃႇတေႃႇၵၼ် ၼပ်ႉယမ်ၵၼ် တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈၵေႃးတမ လႆႈၺၢၼ်ႇသပ်ႉပၺ်ႇၺူႉသေ ပဵၼ်ၽြႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်းတီႈ ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈတီႈၸဵတ်းဝၼ်း ၸဵတ်းဝၼ်းသေ ဢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ဢွင်ႈတီႈၸဵတ်းတီႈ (သတ်တꩪႃၼ)ၵႂႃႇယူႇ။
ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ပီမၼ်းႁိုင်ၵႂႃႇ သွင်ႁဵင်လိူဝ်ယဝ်ႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ဢွင်ႈတီႈ ပဵၼ်ၽြႃးၼႆ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢသေႃးၵ တႄႇတင်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၼင်ႈႁေႃလႆႈ သိပ်းပီ သိပ်းဢဵတ်းပီၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၶုၼ်ဢသေႃးၵၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၶုၼ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် သိုပ်ႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ယူႇ။ ပၢၼ်ၶုၼ်ဢဵင်းၵလဵတ်ႈ မႃးဢုပ်ႉ မိူင်းၵလႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းမင်းတုင်း (မိူင်းမၢၼ်ႈ) လူႇတၢၼ်းသေ တုၵ်းယွၼ်းလႄႈ ၶုၼ်ဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းပၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တၢင်းသုင် ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိၼႆႉ မီး (180)ပေႇသေ ပဵၼ်ထၢတ်ႈ သီႇၸဵင်ႇ၊ ငဝ်ႈယႂ်ႇပၢႆႁဵဝ်၊ လၢႆးမိုဝ်း မေႃၸဵၼ်ႈ၊ မေႃတွင်ႈ၊ မေႃၵေႃႇ၊ မေႃလေႃႇၶဝ် ႁၢင်ႈလီၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႄႉတႄႉသေ ပဵၼ်ဝႆႉ ထၢတ်ႈသွင်ၸၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉတႂ်ႉၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵျွင်းထမ်ႈသေ ၼႂ်းမၼ်း မီးႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃး ဢူင်းၼိုင်ႈ။ ပွတ်းၽၢႆႇၼိူဝ် ၸင်ႇတေပဵၼ်ထၢတ်ႈၵွင်း မူးယဝ်ႉ။ တီႈသီႇၸဵင်ႇ ပိုၼ်ႉထၢတ်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးဝႆႉ ထၢတ်ႈသီႇၸဵင်ႇမိူၼ် ထၢတ်ႈလူင်သေ မီးဝႆႉၼိုင်ႈၸဵင်ႇ ၼိုင်ႈသူႇ။ ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိၼႆႉ မီးဝႆႉ သွင်ၸၼ်ႉ။ ဢၼ်ၵူၼ်း ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်မႃးလူႇမႃးဝႆႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉတႂ်ႈၵူၺ်း၊ ၸၼ်ႉၼိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၺ်းပၼ် ၶႅၵ်ႇၽိသဵတ်ႇ ၶိုၼ်ႈဝႆႈၵူၺ်း။ တီႈၸၼ်ႉၼိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး ဢရိမဵတ်ႉတေႇယ။
တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇပေႃးထိ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇပေႃးထိ ဢၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉႁဝ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၼပ်ႉယမ် ဝႆႈသႃယူႇၼၼ်ႉ တၢင်းသုင်မၼ်း တေမီးမွၵ်ႈ ပၢၵ်ႇပေႇလိူဝ်လိူဝ်သေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်း ထၢတ်ႈမႁေႃႇပေႃးထိယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇပေႃးထိၼႆႉ ပဵၼ် တူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်ၵိူတ်ႇႁူမ်ႈ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈသီႇထၢတ်ႈသေ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၸဝ်ႈၵေႃးတမ လႆႈၺၢၼ်ႇသပ်ႉပႆႇၺု တႂ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇပေႃးထိ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတူၼ်ႈငဝ်ႈ(တူၼ်ႈမူႇလ)မၼ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈသင်ၼႆ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းႁိၼ်ႇတူႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ သသင်ၵၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ လႄႈ မၼ်းၽၼ်းပႅတ်ႈ တူၼ်ႈမူႇလပေႃးထိၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈငဝ်ႈတူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇပေႃးထိ ဢၼ်လူမ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈ မႆႉၺွင်ႇဢွၼ်ႇ တူၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ၶိုၼ်းယႂ်ႇႁုၼ်ႈသုင်မႃးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်မႃး 1870 တဵမ်ၼၼ်ႉ တူၼ်ႈႁုၼ်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၸင်ႇဢဝ်ၶေႃႈပူင် တမ်းလူင်းသေ ႁႂ်ႈ‘သႃႇဢႄးလႅတ်ႉၸၼ်းတႃး ၵၼဵင်ႇၵမ်ႇ’ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ မၼ်းၸင်ႇၵႂႃႇတႅပ်းဢဝ် ၵိင်ႇတူၼ်ႈဢၼ်လူမ်ႉၼၼ်ႉသေ မႃးၽုၵ်ႇဝႆႉၶိုၼ်းတီႈၵဝ်ႇ၊ ၸင်ႇသိုပ်ႇ ႁုၼ်ႈမုၼ်းယႂ်ႇမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸဵတ်းတီႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- (3-1) တႅၼ်ႈၵဵဝ်ႈဝꩡိရႃသၼ- တႅၼ်ႈၵႅဝ်ႈပလၢင်ႇဢၼ်ၼႆႉ မီးတီႈငဝ်ႈတူၼ်ႈပေႃးထိသေ ပဵၼ်တီႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးတမ လႆႈၺၢၼ်ႇသပ်ႉပၺ်ႇၺု ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈပလၢင်ႇႁူင်းသႅင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈ တီႈၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ ၵႅၼ်ၵၢင်ငဝ်ႈငႃႇ ၸၵျဝလႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် တႅၼ်ႈၵႅဝ်ႈဝꩡိရႃႇသၼၼၼ်ႉ ဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ၶွၵ်းႁဵတ်း ႁၢင်ႈလၢႆးမိုဝ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈသေ မီးဝႆႉ ၼႂ်းၵႄႈ ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိလႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ တူၼ်ႈပေႃးထိၼၼ်ႉယူႇ။ ဝၢႆးသေ လႆႈၺၢၼ်ႇသပ်ႉပႆႇၺုယဝ်ႉ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး တိုၼ်းဢမ်ႇလုၵ်ႉသေ ၼင်ႈၼိူဝ်တႅၼ်ႈၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဵတ်းဝၼ်း ၶဝ်ႈၽလသမႃႇပၢတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ပထမ သတ်တႃႁ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ယူႇသဝ်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၸဵတ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ပလင်ၵ သတ်တႃႁ”ၼႆယဝ်ႉ။
- (3-2) ဢၼိမိသ ꩪႃၼ- ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၽြႃးယဝ်ႉသေတ ၵၢင်ၸႂ်ၽီသၢင်ၶဝ် တိုၵ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ "ၸႂ်ႈ တႄႉႁိုဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႄႉႁိုဝ်" ၼႆယူႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၶႂ်ႈပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ လွင်ႈၸႂ်ထၢင်ႇထိူမ် ၽီသၢင်ၶဝ်လႄႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၸင်ႇၸုၵ်းၼိူဝ်ပလၢင်ႇ မိၼ်ၶိုၼ်ႈၵၢင်ႁၢဝ် ၼႄဢူဢၢႆ သၢႆငဝ်းၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းပၼ် ၽီသၢင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၸင်ႇၵႂႃႇၸုၵ်း တမ်ႈတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇ ဝၼ်းဢွၵ်ႇ တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆ တူၼ်ႈပေႃးထိ မွၵ်ႈ (104)ပေႇၼၼ်ႉသေ ယၵ်ႉတူၺ်း တူၼ်ႈပေႃးထိ ၸဵတ်းဝၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈသွင် ၻုတိယ သတ်တႃႁ ၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ဢၼိမိသသတ်တႃႁ”ၼႆသေ တီႈၼၼ်ႈ မီးဝႆႉ ထၢတ်ႈဢၼိမိသသူႇၼိုင်ႈ။
- (3-3) ရတၼႃၸင်ၵမ- ဢွင်ႈတီႈသၢမ်ၼႆႉတႄႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇႁွင်ႇ ထၢတ်ႈမႁႃႇၸေႇတီႇသေ ပဵၼ်တီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၽၢၼ်ႇႁဵတ်းပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႅဝ်ႈ ၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် ပႆတဵဝ်းၸဵတ်းဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် မူဝ်ႁိၼ်ဢွၼ်ႇ 11 လူင်ႇ ၶပ်ႉယႆၵၼ်ဝႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိ ၼႂ်းတၢင်းယၢဝ်း 60 ပေႇၼၼ်ႉယူႇ။ လိုၼ်းၼႆႉ ၶိုၼ်းမႄး ႁဵတ်းပဵၼ် တႅၼ်ႈၵႅဝ်ႈယၢဝ်းသုင် မွၵ်ႈသၢမ်ပေႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ႁဵတ်းမူဝ်ႁိၼ် ၶပ်ႉယႆသိုဝ်ႈၵၼ် (19) လူင်၊ မၵ်းမၢႆပဵၼ် တီႈဢၼ် ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈပႆတဵဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈမၢႆသၢမ် တတိယ သတ်တႃႁၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ရတၼႃ ၸင်ၵမ”ယဝ်ႉ။
- (3-4) ရတၼႃꧠရ- ဢွင်ႈတီႈၼႆႈတႄႉ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိ ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ 70 ပေႇသေ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၽီၶဝ်ၽၢၼ်ႇႁဵတ်းပၼ် ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈ ၼၼ်ႉၸဵတ်းဝၼ်း ဝူၼ်ႉဢွၵ်ႇထမ်းပထၢၼ်းသေ ငဝ်းတူဝ်ၸဝ်ႈ ႁုၼ်ႈဢွၵ်ႇမႃး တီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်း မၢႆသီႇၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် မီးဝႆႉၵျွင်းဢုတ်ႇ လၢႆးမိုဝ်းၶိုၵ်ႉဢွၼ်ႇလင်ၼိုင်ႈ ဢဝ် သဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ထူႇပႃႇ ၶႅၵ်း တွင်ႈသေ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇ။ ဢွင်ႈတီႈသီႇၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ရတၼႃꧠရသတ်တႃႁ”ၼႆယဝ်ႉ။
- (3-5) တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇ ဢꩡပႃလ- ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မႆႉၺွင်ႇဢၢႆႈလဵင်ႉပႄႉၼႆႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၼႃႈ ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိ တီႈၵႆယၢၼ် 70 ပေႇၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ထူပ်းႁၼ်ၺႃး ၼၢင်းသူင်သၢမ်သၢဝ်လႄႈ ပူႇၽၢမ်ႈႁုမ်ႇႁုမ်ၵၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်းတီႈၼၼ်ႈ ၸဵတ်းဝၼ်းတဵမ်တဵမ် ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႈ လႆႈႁၼ် ၸုမ်းလၵ်းသဝ်ႁိၼ်ၶဝ် ဢဝ်လၵ်း သဝ်ႁိၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ပၵ်းဝႆႉသေ ႁဵတ်းပဵၼ်တီႈမၵ်းမၢႆ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈယူႇသဝ်း ဢွင်ႈတီႈႁႃႈ ပၺ်ၸမသတ်တႃႁ ၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈၼၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ဢꩡပႃလသတ်တႃႁ ၼႆယဝ်ႉ။
- (3-6) ၼွင်မုၺ်ႇၸလိၼ်ႇတႃႇ- ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈႁူၵ်း ဢၼ်မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ယူႇသဝ်းၵႂႃႇ ၸဵတ်းဝၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိ မွၵ်ႈ 170 ပေႇၼၼ်ႉ မီးၼွင် မုၺ်ႇၸလိၼ်ႇတႃႇ (ၼွင်ၼၵႃး)လုၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်းႁိမ်းၼွင် တႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉမၢၵ်ႇမိုၼ်ႈ ၸဵတ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽူၼ်လူင်တူၵ်းမႃးလႄႈ ၶုၼ်ၼၵႃးမုၺ်ႇ ၸလိၼ်ႇတႃႇ ၸင်ႇဢဝ်တူဝ်မၼ်း ၶူတ်းၶူၺ်ႇ ႁဵတ်းပလၢင်ႇတီႈၼင်ႈ ဢဝ်ၵၢပ်ႇၶေႃးမၼ်း မုင်းပၼ် မုၼ်ၶမ်းၽြႃးယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁိမ်းၼွင်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် လၵ်းသဝ်ႁိၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈႁူၵ်းသေ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မုၺ်ၸလိၼ်ၻ သတ်တႃႁယဝ်ႉ။
- (3-7) ရႃꩡႃယတၼ- ဢွင်ႈတီႈၼႆႈတႄႉ မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ထၢတ်ႈမႁႃႇပေႃးထိ ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ 70 ပေႇၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်တီႈဢၼ်မုၼ်ၶမ်းၽြႃးယူႇသဝ်း တႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉလၢင်းလွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ရႃꩡႃ ယတၼ သတ်တႃႁ ၼႆသေ မီးထၢတ်ႈၵွင်းမူးႁိၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ တႂ်ႈမႆႉလၢင်းလွၼ်းယူႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵႃႉပီႈၼွင်ႉသွင်မၢဝ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်း ဢုၵ်ႉၵလႃႇပၽႅဝ်မႃး လႆႈမႃးထူပ်းၺႃးၽြႃး လႆႈႁပ်ႉဢဝ် သရၼၵုၼ်ႇသွင်ပႃး လႆႈပၢင်းဢဝ်ၽူမ်ၵႅဝ်ႈၽြႃး မိူဝ်းတႄႇတင်ႈပဵၼ် ၵွင်းမူးတီႈဢုၵ်ႉၵလႃႇပ ဢၼ်ပဵၼ် ထၢတ်ႈသူၺ်ႇတၵုင်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေဢွင်ႈတီႈ ၸဵတ်းတီႈၼႆႉ တီႈႁိမ်းႁွမ်း ပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉ သမ်ႉမီးထႅင်ႈ ဢွင်ႈတီႈၽင်ႇၼမ်ႉ ဢၼေႃႇမႃႇ တီႈၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ ပၢတ်ႇၽူမ်ၵႅဝ်ႈ၊ ဢွင်ႈတီႈတိုဝ်းၵမ် တုၵ်ႉၵရၸရိယႃႇ ႁူၵ်းပီလႄႈ လွႆဢုရုဝေႇလ၊ ဝၢၼ်ႈသေႇၼ ဢၼ်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၼၢင်းသုꩡႃႇတႃႇ တီႈမၼ်းၼၢင်း ႁုင်ၶဝ်ႈသွမ်းၼမ်ႉၼူမ်း၊ ဢွင်ႈတီႈၸဝ်ႈ သုင်းၶဝ်ႈႁုင်ၼမ်ႉၼူမ်းꧠၼႃႇ၊ ဢွင်ႈတီႈၸဝ်ႈ ဢဝ်ၵွၵ်းၶမ်း ၵႂႃႇလွင်ႈၼမ်ႉၼေႇရၺ်ႇၸရႃႇ... ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးႁိမ်း ႁွမ်း ပုတ်ႉထၵယႃႇၼႆႉၵူၺ်းလႄႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်လီၵႂႃႇယဵမ်ႈတူၺ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃးၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်လၢတ်ႈမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ လႅပ်ႈတေပႆႇႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ပုတ်ႉထၵယႃႇ”။ ပေႃးဢဝ်တီႈၼႂ်း ဝိၼယမႁႃဝႃပႃꩮိ ဝႃႈၸိုင် ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၽြႃးယဝ်ႉသေ တေယေႃးၶိင်းၵႂႃႇႁေႃး တြႃးပၼ် ပၺ်ႇၸဝၵ်ႉၵီႇႁႃႈၸဝ်ႈ တီႈမိၵတႃႇဝၼ်ႇ လူင်တိုင်ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် မႁႃႇပေႃးထိလႄႈ မိၵတႃႇဝၼ်ႇၼႆႉ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် 18 ယူႇၸၼႃႇသေ ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးလႄႈ ဢုပၵ ထူပ်းၺႃးၵၼ် တီႈၵယႃႇ ဢၼ်ၵႆမႁႃႇပေႃးထိ သၢမ်ၵႃႇဝုတ်ႈ ၼႆလႄႈ... ၵယႃႇၼႆႉ ၵႆယၢၼ်မႁႃႇပေႃးထိ သၢမ်ၵႃႇဝုတ်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးၼႆႉ ၵယႃႇၵေႃႈ ၵႂၢင်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ မႁႃႇပေႃးထိၵေႃႈ ၸင်ႇတေၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇ ၼႂ်းၵယႃႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၼႆႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ လႆႈၺၢၼ်ႇသပ်ႉပၺ်ႇၺူႉသေ ပဵၼ်ၽြႃးၵႂႃႇလႄႈ ၸိုဝ်ႈသဵင် ဝဵင်းၵယႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈပိုင်ႈဢိင် ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ သေ ယၢမ်းလဵဝ် ၸင်ႇႁွင်ႉၸိုဝ်ႈၵိုၵ်းၵၼ်ၵႂႃႇဝႃႈ “ပုတ်ႉ ထၵယႃႇ”ၼႆယူႇ။ သဵင်ၵလႃးလႄႈ သဵင်ၵမ်ႇၽႃႇတႄႉ ၶဝ်ၵူၺ်းဢွၵ်ႇ သဵင်ဝႃႈ “ပုတ်ႉၵယႃႇ Budhgaya” ၼႆၵူၺ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ မၢႆ (8)
- Microsoft Encata Permium 2009, Budh Gaya.,
- ပုတ်ႉထၵယႃႇ၊ ၸဵင်ၶမ်းလႅင်း မၢႆ (17)၊


text:
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼိူဝ်ၵမ်ၾႃႇ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် သူၼ်ၸ်ႂၶဝ်ႈၸ်ႂ ၵၢၼ်လိၵ်ႈၵၢၼ်လၢႆး ပၢႆးပၺ်ႇ ၺႃႇ ေတႉေတႉဝႃႈဝႃႈ ၊ ၽူႈယ်ႂႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် တႆးႁဝ်းၶဝ်ေၵႃႈ ၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈလွင်ႈ တၢင်း ႁူႉတၢင်းႁၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ယူႇေသႇေသႇ။ ႁဵတ်းသင် ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႆးႁဝ်း လႆးတူၵ်း တႅမ်ႇ ? ၊ ၵွပ်ႈသင်ႄလႈ တႆးႁဝ်းဢမ်ႇမီးႁဵၼ်းႁူႉသုင်သင် ? ေပႃးမႃးထတ်းတူၺ်း ငဝ်းလၢႆး မူိဝ်ႈပၢၼ် ၵူးပွၵ်ႈ ႄလႈ မူိဝ်းလဵဝ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈ ၵႂႃႇၵၼ်ႄတႉႄတႉ ၊ ပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ ၵူၼ်းတႆး ဢၼ်မီးတၢင်းႁူႉ ဢၼ် မီး ၸၼ်ႉႁဵၼ်းသုင် ႄလႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼမ်ေၵႃႈေတဢမ်ႇေပႃးမီးၼမ် လိူဝ်ေသ ၸူိဝ်းဢၼ်ပဵၼ် ပီႈ ၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸဝ်ႈၾႃႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်။
ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႁဝ်းတူၵ်းတဵမ်ႇ တူၵ်းၵိၼ်းၽၢတ်ႇ ယူႇဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈတႆးႁဝ်းဢမ်ႇမီး ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢမ်ႇမီးပၺ်ႇၺႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မူိင်းလ်ႂ တီႈလ်ႂေၵႃႈလီ ပိူၼ်ႈဢဝ်လွင်ႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ေသလၢတ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်း ၊ ေပႃးတူၺ်းၵူၼ်းမူိင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈလူး ၊ ၸူိဝ်းမီးႁဵၼ်းႁူႉ ၸၼ်ႉသုင်ၶဝ်သမ်ႉ ဢမ်ႇသုၼ်ၸ်ႂ ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႁဝ်းမီးတၢင်းႁူႉ တၢင်းေမႃယဝ်ႉ ပၢႆၵႂႃႇယူႇၼွၵ်ႈမူိင်းပိူၼ်ႈပႅတ်ႈႁဝ်း။
ၸူိဝ်းႁဵၼ်းႁူႉၼ်ႂးမူိင်း ၼႂ်းမူိင်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉ ၵၢၼ်ၶိူဝ်းပိုၼ်းႁူႉတူဝ်ၵဝ်ႇသမ်ႉေဢႇ ၊ ၼႆႉေၵႃႈပဵၼ်လၢႆးၽႅင်ၵၢၼ် သုိၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇၼၼ် လူင်ပွင်ၸုိင်ႈမၢၼ်ႈ ။ မူိဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ႁဝ်း ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းလိၵ်ႈသင် ဢမ်ႇမီးပၺ်ႇၺႃႇ တၢင်းႁူႉသင် သင်ၶႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၶႆႈႁူႉလိၵ်ႈႁူႉလၢႆးေၵႃႈ လိူဝ်ေသၵႂႃႇႁဵၼ်းဢဝ်တီႈ ၵွျင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ။
ဝၢႆးၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ႁဝ်းဝၢင်းပၼ် ဢၢပ်းၼၢတ်ႈ တီႈေပႃႈ ႄမႈၵူၼ်းမူိင်းႁဝ်း မူိဝ်ႈၼ်ႂးပီ 1959 ၼၼ်ႉ တႆးႁဝ်းမီးသုၼ်သွၼ်လိၵ်ႈယဝ်ႉႁႃး ??? ဢမ်ႇပႆႇမီး ၊ ဝၢႆး မႃး ၸင်ႇမီးမႃးဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ပွင်ၸုိင်ႈ မူိင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ၵမ်ႉၼႆႉ မႃးသွၼ်လိၵ်ႈ သွၼ်လၢႆး လႆႈၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်းမႃးယဝ်ႉ သမ်ႉလႆႈႁဵၼ်းႁူႉသင်လႃႇ ??? ၵုမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းႁူႉ လွင်ႈၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ လွင်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်မၢၼ်ႈ ၶဝ်ၵူၺ်း ၊ ဝၢႆးလင် 1962 မႃးသုိၵ်းမၢၼ်ႈ ႄၼဝူၼ်း သိမ်းဢဝ်ဢၢပ်းၼၢတ်ႈ မႃးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႆးႁဝ်း ၼုိင်ႈၶဵၼ်းႁႆႉ ၊ ၼ်ႂးၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ေၵႃႈ ဢဝ်တူၵ်းၵႂႃႇႁႅင်းေတႉေတႉ တႃႇေတလီၶိုၼ်ႈမႃးသမ်ႉ ဢမ်ႇမီး ဢဝ်ၸ်ႂႉၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း ။
ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ေပႃးလၢတ်ႈၶိူဝ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႆေတႉႁဝ်းတုိၵ်ႉေတလႆႈႄတႇ ၵ ၶ င ယူႇ ေပႃးတူၺ်းၼ်ႂးၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် မူိင်းမၢၼ်ႈ ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ တႆးႁဝ်းၵမ်ႉပႃႇၼမ် ၶႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းတႃ မွတ်ႇၵႂႃႇၵမ်ႉၼမ် ၵွပ်ႈသင်လႃႇ ? ၵွပ်ႈတႆးႁဝ်းဢၼ်ႇယူႇ ႁူင်းႁဵၼ်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉႁူႉပိုၼ်းမၢၼ်ႈ ၊ ႁူႉ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပိူၼ်ႈဢဝ် လွင်ႈမၢၼ်ႈ ၶိူဝ်းမၢၼ်း မႃးသႂၢင်း သ်ႂၵမ်ႉပႃၼမ်ႄလႈ ပိုၼ်းတႆးပဵၼ်သင် လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး မူိင်းတႆးပဵၼ်မူိင်းသင် ၶိူဝ်းသင် ႁဝ်းလႆႈၺႃးပိူၼ်းႁဵတ်းသင်ေတႃႇႁဝ်းသင်လၢႆလၢႆ။ ဢမ်ႇႁူႉ ဢမ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပိုၼ်းတႆးပဵၼ်သင်ၼႆေၵႃႈဢမ်ႇႁူႉ ၵူၼ်းငိူဝ်ႈ ငူိဝ်ႈၵွပ်ႈပိုၼ်း ၵူၼ်းႁူႉ ႁူႉၵွပ်ႈႁဵၼ်း ၵူၺ်းတႆးႁဝ်းေတႉ ဢမ်ႇႁၼ်လဵတ်းမႃး ႁၼ်ဢဝ်ငိူဝ်ႈၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၵူၺ်း။
တၢင်းႁူႉတၢင်းေမႃ တၢင်းၶႆႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇေၵႃႈ
ဢမ်ႇမီး ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇမႃး ၼူိဝ်လင်ၵႂၢႆး မူိၼ်ၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ ႄလႈ ေတလႆႈေၼးၽဝ တူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉႁိုဝ် ? ၊ ဝၢၼ်ႈၼုိင်ႈဝၢၼ်ႈ ဢူိင်ႇၼုိင်ႈဢိူင်ႇ ပွၵ်ႉၼုိင်ႈပွၵ်ႉ ႁ်ႂႈမီးႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈ ၊ ေပႃးပဵၼ်ၼၼ်ေတႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁဝ်းေတေမႃပွင်ႇၸ်ႂမႃး ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ႄလႈ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆး။
ေပႃးမႃးတူၺ်း ၵၢၼ်မူိင်းေၵႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇ တၢင်းၼႃႈ လႆႈလီၼႆႉ ၵွပ်ႈၵူၼ်းတႆးႁဝ်းဢၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တၢင်းႁူႉတၢင်းေမႃ မၼ်း တုိၵ်ႉေဢႇၼႃႈ ႄလႈ ပႆႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ လႆႈလီ။ တႃႇဝၢၼ်ႈမူိင်း ႁဝ်းေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇ ေမႃဢွၼ်ၵၼ် ပူင်းပွင် ၽဝ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၼမ်ၼမ်ယူႇ ၊ သင်ႁဝ်းေတသိုပ်ႇယူႇၵႂႃႇၸူိင်ႉၼႆတိၵ်း တိၵ်း ႁဝ်းေတတူၵ်းလိုၼ်းပိူၼ်ႈထႅင်ႈ။
ၵူၼ်းၼ်ႂးမူိင်းတႆးႁဝ်း ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ဢမ်ႇေပႃးၶဝ်ႈၸ်ႂ လွင်ႈလိၵ်ႈ လွင်ႈလၢႆးသင် ၊ ႁူႉၶႆႈၵိၼ် ေၵျႃႇ ၶႆႈေလႇ ၶႆႈမဝ်း ၶႆႈသိူဝ်းၵူၺ်း ၶႆႈဢဝ် လွင်ႈတၢင်းသႃႇ သ်ႂၸ်ႂၵူၺ်း ၊ ဢမ်ႇၶႆႈယၢပ်ႇ ဢမ်ႇၶႆႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇၶႆႈႁႃႁဵၼ်းႁူႉ။ သင်ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၸွမ် မူိင်းမၢၼ်ႈမႃးယဝ်ႉေၵႃႈ ဢမ်ႇႁူႉပိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼုိင်ႈၶဵၼ်းဢဝ် ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းႁူႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းငိူဝ်ႈ ၊ ႁဵၼ်းမူိင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မူိၼ်ၵူၼ်းႁဵၼ်း လၢႆးတႃမွတ်ႇ ဢမ်ႇမီးတီႈ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းသင် ၊ ယဝ်ႉႁဵၼ်းမႃးယဝ်ႉေၵႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉသင်။
ပိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇေၵႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ ၵုမ်လႆႈသွၼ်လွင်ႈ ၶိင်းဢွင်ႇသၢၼ်း တိၵ်းတိၵ်းၵူၺ်း ၊ ၼ်ႂးမူိင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တုိၵ်းဢဝ်လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၼ်ႂးမိုဝ်း ဢင်းၵိတ်ႉ ၼႆႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ပဵၼ်မၢၼ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၺ်း မၼ်းေၵႃႈ ပႃးတႆး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆးႁဝ်းယူႇ ၊ ၵွပ်ႈၼႆ ၽိူဝ်ေသဝႃႈငိူဝ်ႈ သမ်ႉၼုိင်ႈၶဵၼ်း ငိူဝ်ႈထႅင်ႈ ၵႂႃႇ။
သႅင်သုိၵ်း ( Tai Management @ Tai Strategy )
ShanStateDefenceArmy


text:
ၸွင်ႇႁူႉမႅၼ်ႈႁႃႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ဢဵၵ်ႉၶျ်ဢၢႆႇဝီႇ (30)ေၵႃႉ။ ၸွင်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းေၵႃႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉႁႃႉ???
- HIV/AIDS ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ
HIV ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမူင်ႈမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ သင်ဝႃႈမၼ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းယဝ်ႉ မၼ်းေတၵႂႃႇယႃႉပႅတ်ႈ ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၵမ်းဢိတ်းဢိတ်းေသ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ေပႃးႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ် ယုပ်ႈယမ်းေၵႃႈ တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်း ေတၶဝ်ႈမႃးလႆႈငၢႆႈငၢႆႈေသ ေတပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇယူႇလီၵႂႃႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် တၢင်းပဵၼ် HIV ၼႆႉ ေတၸၢင်ႈႁွင်ႉလႆႈဝႃႈ တၢင်းပဵၼ် ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်တူၵ်းယွမ်းၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တၢင်းပဵၼ်ဢဵၵ်ႉၶျ်ဢၢႆႇဝီႇ ဢဵတ်ႇသ်ၼႆႉ ယႃႈယႃတႃႇေတယူတ်းယႃ ႁႂ်ႈမၼ်းႁၢႆၶၢတ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇမီးႄလႈ ၵူၼ်းၸပ်းတိတ်းေၵႃႈ ၼမ်မႃးၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းဝၼ်းယဝ်ႉ။
- HIV/AIDS တိတ်းလႆႈၼင်ႇႁိုဝ်?
ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႄႁႉၵၢင်ႈေသ ႁူမ်ႈၵႃႇမၸွမ်း ၵူၼ်းမီးၸိူဝ်ႉမႅင်း HIV/AIDS ၊ ၸႂ်ႉၶဵမ်ႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၸႂ်ႉမိတ်ႇထႃၼူတ်ႇၸွမ်းၵၼ် တင်းၵူၼ်းမီးၸိူဝ်ႉမႅင်း HIV/AIDS။
လႆႈထႅမ်ၺႃးလိူတ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းမီးၸိူဝ်ႉမႅင်း HIV (ၵူႈမိူင်းမိူင်းႄတႉ ပိူၼ်ႈေတၸႅတ်ႈလိူတ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်မႃးသႂၢင်းပၼ်ၵူၼ်းပဵၼ်)။
လုၵ်ႉတီႈႄမႈပႃးတွင်ႉဢၼ်မီး ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ေသ ၸပ်းထိုင်လုၵ်ႈမိူဝ်ႈၽွင်း ၵိူတ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးႄလႈ မိူဝ်ႈလဵင်ႉၼူမ်းႄမႈပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ။
- ၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်
လိူဝ်ေသၸႅတ်ႈလိူတ်ႈေသ ႁူႉဝႃႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ ယင်းမီးၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းၿဵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ပဵၼ်ၸဵပ်းၼႂ်းပၢၵ်ႇ၊ ၵႅမ်ႈ၊ ၵူင်ၵူၵ်ႇ။ ပဵၼ်တွင်ႇတိူဝ်ႇၸွမ်းေၶႃး၊ ၸွမ်းၵဵင်ႇေႁႉႄလႈ ငဝ်ႈၶႃႈ။ ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈတၢင်းေသ ပဵၼ်မၢၵ်ႇလႅင်း တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႈလၢမ်းၵႂႃႇၸွမ်းတူဝ် ပဵၼ်ႁူဝ်လိူၼ်။ ၵႆႉမီးလူမ်းၼၢဝ်၊ တွင်ႉၵႂႃႇ၊ ပဵၼ်ယဵၼ်းၸွမ်းၽိဝ်ၼိူဝ်ႉႄလႈ ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ယွမ်းလူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။
- တွၼ်ႈပဵၼ်ဢဵတ်ႇ
ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ၵူၼ်းပဵၼ် ထုၵ်ႇၸိူဝ်ႉမႅင်းဢဵၵ်ႉၶျ်ဢၢႆႇဝီႇယႃႉလႅဝ်ၼမ်ယဝ်ႉႄလႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸပ်းတိတ်းတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းပၵ်ႇၵတိ (ၵူၼ်းပုင်ႇမၢၼ်ႇ) ၶဝ်ဢမ်ႇၵႆႇပဵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ
- ေပႃးပဵၼ် TB ၊ မီးလူမ်းၼၢဝ်ၶၢဝ်းႁိုင်၊ ဢႆဢွၵ်ႇလိူတ်ႈ၊ ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ယွမ်း။
- ေပႃးပဵၼ်ပွတ်ႇၵီႈၵွပ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း Pneumocystis ေတမီးလူမ်းၼၢဝ်ံ ဢႆႁႅင်ႈႁႅင်ႈ။
- ေပႃးပဵၼ်ယႂ်းႁူမ်ႇဢွၵ်းေဢႃၸဵပ်းၵွပ်ႈ Cryptococcus ေတပဵၼ်ႁူဝ်ၶႆႈႁၢဝ်ႉႁႅင်း၊ ေၶႃးၶႅင်၊ တွင်ႉၶူၼ်ႉႄလႈ ႁၢၵ်ႈ။
- လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်မႃးလႆႈငၢႆႈ
ၽူႈၸပ်းတိတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းဢဵၵ်ႉၶျ်ဢၢႆႇဝီႇႄလႈ ပီႈၼွင်ႉဢူၺ်းေၵႃႉၵူၼ်းပဵၼ်ထုၵ်ႇလီႁူႉ။
- ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ဢဵၵ်ႉၶျ်ဢၢႆႇဝီႇၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇမီးယႃႈယႃ ယူတ်းယႃႁႂ်ႈႁၢႆေသတႃႉ မၼ်းဢမ်ႇၸပ်းၵၼ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။
- ယူႇႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ ၵိတ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်၊ ၼွၼ်းၼႂ်းသုတ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ ယိမ်ၼုင်ႈၶူဝ်းလဵင်းၵၼ်၊ ၶိုၼ်ႈထၢင်ၽၢႆႈႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၸႂ်ႉၽႃႈၸဵတ်ႉၼႃႈၽိုၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းဢဵၵ်ႉၶျ်ဢၢႆႇဝီႇလႆႈ။
- ယိပ်းမိုဝ်းၵၼ်၊ ၵွတ်ႇၵၼ်၊ ၼမ်ႉတႃတိူဝ်ႉၺႃးၵၼ်၊ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉတႃႈလဵဝ်ၵၼ်၊ တီႈလဵဝ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ေၵႃႈဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတီႈၵၼ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈမႃး။
- လွၵ်းလၢႆးေႁႉၵင်ႈ
- ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉတႃႇေသႇဝႃႈ ၵူၼ်းၵူႈေၵႃႉ ၸၢင်ႈမီးၸိူဝ်ႉမႅင်းဢဵၵ်ႉၶျ်ဢၢႆႇဝီႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းဝႆႉၼၼ်ႉ တူၺ်းၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ၵူၺ်း ေတဢမ်ႇႁူႉလႆႈ။ ေပႃးၸႅတ်ႈတူၺ်းလိူတ်ႈ ၸင်ႇၸၢင်ႈႁူႉလႆႈဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ်။
- ၵွပ်ႈၼႆထုၵ်ႇလီႁူမ်ႈၵႃႇမၸွမ်း ၽူဝ်ႁဝ်းေၵႃႉလဵဝ်၊ ေမးႁဝ်းေၵႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း။ မီးၽူဝ်လဵဝ်ေမးလဵဝ်ၼႆႉပဵၼ် လၢႆးေႁႉၵၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်လီေသပိူၼ်ႈေသ ဢမ်ႇၵႃး ၼႃးႁိူၼ်းေၵႃႈ ေတမူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ေသၼၼ်ႉ လူဝ်ႇႁူႉဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းၼမ်ႉၼူမ်းႄမႈေၵႃႈ မီးၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ႄလႈ ႄမႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၸိူဝ်ႉမႅင်းဢဵၵ်ႉၶျ်ဢၢႆႇဝီႇဝႆႉၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇလႆႈပၼ်လုၵ်ႈၵိၼ်ၼူမ်းႄမႈ။ ႄမႈမီးၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ေသတႃႉ သင်ပၼ်လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇၵိၼ်ၼမ်ႉၼူမ်းၽွင်ဢဝ်ႄတႉ ေတေႁႉၵင်ႈလႆႈ ဢမ်ႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸပ်းတၢင်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တီႈႄမႈၼၼ်ႉ။
- ဢမ်ႇၸႂ်ႉၶဵမ်ႁူမ်ႈၵၼ်တၢင်းၵူၼ်းတၢင်ႉေၵႃႉ။
- သင်ဝႃႈေတႁူမ်ႈၵႃႇမၸွမ်း ၵူၼ်းတၢင်ႇေၵႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽူဝ်ေမးၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆ ႁႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းထူင်ယၢင်ၵူႈပွၵ်ႈ။ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းထူင်ယၢင်ၼႆႉ မၼ်းေႁႉၵင်ႈလႆႈတၢင်းပဵၼ် ဢဵတ်ႇသ် ေသဢမ်ႇၵႃး ယင်းေႁႉၵင်ႈလႆႈပႃးတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇမဵဝ်း ဢၼ်ၸပ်းၵွပ်ႈလွင်ႈ ႁူမ်ႈၵႃႇမထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
#www.saisengserk.com
#Credit: SHAN STATE DEVELOPMENT FOUNDATION


text:
မၢၵ်ႇမင်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၵ်ႇမင် (IPA: [mɑ̀k máŋ]), (မၢၼ်ႈ: မက်မန်းခရိုင်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Matman District), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zetaun Maakmang]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသွင်ဢၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်း တိူင်းဝႃႉၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈတႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 2011 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ မီး ၄၁၉၆ ထတ်း (၁၂၇၉ မီႇတိူဝ်ႇ)ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇၼႆႉ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်ၵူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈ မီးၵႂႃႇ ၂၁၅,၆၄၈ ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth


text:
ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼပ်ႉပၢၵ်ႇ ၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ်ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃပႃႇမႆႉ သၢၼ်ၶတ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇ ႁိၼ်လႄႈႁူင်းၾႆးၾႃႉ ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ
ဝၼ်းထိ 22/10/2019
မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ် ၼမ်ႉ လိၼ် ႁိၼ်ၽႃ ပႃႇမႆႉတီႈ ထၢတ်ႈၸႂ်မိူင်း ထၢတ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉတၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၼ် ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်း ၸေႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈထႆးလႄႈမၢၼ်ႈ ၵိုတ်းလွင်ႈတေၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်း ဢၼ် တေတုမ်ႉ တိူဝ်ႉသၽႃဝလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉၵူၵ်းပဵၼ်ၵွင်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/7/2019 ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ သႁႃၵွၼ်း (SQ) မိူင်းထႆးလႄႈၶွမ်ႇပၼီႇၼွင်ၶမ်း Golden Lake Co. Ltd (GL) မိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း MOU ၵၼ်တႃႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်း တႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 28 ပီ သေမုင်ႈမွင်းဝႃႈတေမီးလၢႆးလႆႈ 27 ႁဵင်လၢၼ်ႉဝၢတ်ႇ ငိုၼ်းထႆး။
ၶွမ်ႇပၼီႇထႆးလႄႈမၢၼ်ႈသွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉငိုၼ်းပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း 300 လၢၼ်ႉဝၢတ်ႇ ပိူဝ်ႈ တႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈထၢၼ်ႇႁိၼ်မိူင်းၵူၵ်း၊ ၶွမ်ႇပၼီႇ (SQ) ဢဝ် 70% လႄႈၶွမ်ႇပၼီႇ ၼွင်ၶမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသမ်ႉဢဝ် 30%။ ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်ၽႅၼ်ၵၢၼ် တေၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ပီလႂ် 300,000 တၼ်ႊ ပိူင်လူင်မၼ်းတႃႇမိူင်းထႆးသေ တေသၢင်ႈႁူင်း ၾႆးၾႃႉ ၽဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ် ႁႅင်းၾႆး 600 မေႇၵႃႇဝတ်ႉယဝ်ႉ တေဢဝ်ႁႅင်းၾႆးၾႃႉသူင်ႇၶဝ်ႈမိူင်းထႆး။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 8/9/2019 ၼၼ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ထႆး 8 ၵေႃႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းၵူၵ်း သေႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢွင်ႈတီႈတေၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူးၶဝ် သေလၢတ်ႈဝႃႈၶဝ် သၢၼ်ၶတ်း ၶူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၵွပ်ႈဝႃႈ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉ တီႈလိၼ် ႁႆႈၼႃး၊ မႄႈၼမ်ႉ၊ ႁိူၼ်းယေး ၼႆသေ ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈမႃးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ထႆးၶဝ် ၶိုၼ်းပွၵ်ႈၵႂႃႇတီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 17/10/2019 ၼၼ်ႉတူဝ်တႅၼ်း ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်ၶိုၼ်း မႃးတီႈမိူင်းၵူၵ်းသေႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၸွမ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတီႈၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝဵင်း ၶၢဝ်းယၢမ်း 3 မူင်းထိုင် 5 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း။ ၶဝ်လၢတ်ႈၼႄ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ ပေႃးထိုင် ဝၼ်းထိ 25/10/2019 မႃးၶဝ်တေ“ၶုတ်းၸၢမ်းတူၺ်းၵူၺ်း” ၼႆသေ လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ တေၶုတ်း တႃႇ 3,200 ဢေႇၵ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၵူၵ်းၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ၸွမ်းလွင်ႈၼႆႉသေၸင်ႇလႆႈၸတ်း ပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ် ၼမ်ႉ လိၼ် ႁိၼ်ၽႃ မိူဝ်ႈၼႆႉ ယဝ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ ၶဝ်ၵိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်း ထၢၼ်ႇႁိၼ် တင်းမူတ်း ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ တေမႃးမႄးၵုမ်း လုမ်းလႃးၼႆႉ ယူႇႁိမ်းမႄႈၼမ်ႉၵူၵ်းသေ ၸဝ်ႈၶူးဝႃး လႆႈဢွၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမႄးၵုမ်းၵေႃႇသၢင်ႈမႃးမိူဝ်ႈၽွင်းၼႂ်းပီ 2016 ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈၼပ်ႉယမ် ပိုင်ႈ ဢိင် လႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈၽေးၶဵၼ်ပႃး။
မိူင်းၵူၵ်းၼႆႉႁၢင်ႇၵႆလႅၼ်လိၼ်ထႆး မွၵ်ႈ 40 ၵီႇလူဝ်ႇမေႇတိူဝ်ႇ သေပဵၼ်ဝႆႉမိူင်းႁူၺ်ႈလွႆၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း၊ ယူႇႁိမ်းၸမ်ႁူဝ်မႄႈၼမ်ႉၵူၵ်း ဢၼ်လႆ လဵင်ႉလူသၢႆၸႂ် သတ်းလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လၢႆ လၢႆၶိူဝ်းၵူၼ်း ပႃးၸဵမ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇတွၼ်ႈတၢင်းတႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ ၵဵင်းႁၢႆး မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉပႃး။
မိူင်းၵူၵ်းၼႆႉမီးႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 2,500 ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်းပီႈၼွင်ႉတႆး၊ လႃးႁူႇ၊ လႄႈဢႃႇၶႃႇ သေသင် ဝႃႈမီးၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်မႃးၸိုင် ၸိူဝ်းၶဝ်တေလႆႈၶၢႆႉ တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သၢမ်တပ်ႉၵွင် လႆႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵၢၼ် ၶုတ်း ထၢၼ်ႇ။
ၶွမ်ႇပၼီႇထႆးလႄႈဢီႇတလီႇ ၶဝ်လႆႈၶႂၢင်ႉတႃႇၶုတ်းႁႄႈလိၵ်ႊၼၢႆႉ (ထၢၼ်ႇႁိၼ်သီၼမ်ႉထၢၼ်) ၼႂ်း မိူင်းၵူၵ်း ၼႂ်း ပီ 2008၊ ၵူၺ်းၵႃႈလႆႈၵိုတ်းယင်ႉပႅတ်ႉၼႂ်းပီ 2011 ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႄႈၵူၼ်း မိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် သၢၼ်ၶတ်း ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၵူၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ“ ႁဝ်းၶႃႈၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ်ၼမ်ႉ လိၼ် ႁိၼ် ၽႃ ႁဝ်း ၶႃႈမိူဝ်ႈၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၽေးၶဵၼ် လႄႈႁၵ်ႉသႃ ၶူဝ်းတိုၼ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ႁဝ်းၶႃႈဝႆႉၼႂ်း လိၼ်မိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈ။ သင်ဝႃႈလႆႈၶုတ်းဢွၵ်ႇၼႆ မၼ်းတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉတီႈ လိၼ် ႁႆႈ ၼႃး၊ ထိူၼ်ႇ ၶိူဝ်း ပႃႇမႆႉႁဝ်းလႄႈမႄႈၼမ်ႉႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် +95 98-893-712-91 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း +66 87 658 9551 (တႆး၊ ထႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းႁွမ် +66 82 189 0684 (တႆး၊ ထႆး)
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66 63-389-5088 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
PDF files:>>>