text:
Friday, January 11, 2013
ၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇ ဢၼ်မႃးတီႈမိူင်းဢိၼ်တိယ
ဝၼ်းထိ ႙/႑/႒႐႑႓/ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း ႑႒း႓႐ ၼႆႉတၢင်တူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆး
ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇၵေႃးလိင်ႇတ လႆႈတၢင်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆးလႄႈၽူႈမီးပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇၵႂႃႇၶႃႈယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇ ၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၽူႈမီးပၺ်ၺႃႇၵတ်ႉၶႅၼ်ႇယူႇၸဝ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ၸႃႇတိမိူင်းၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈတႄႉပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးၽႃၵေးဢၼ်ယူႇသဝ်းဝႆႉၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်တိယၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေမၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉၸၼ်ႉ ၼႂ်းဢိၼ်တိယယဝ်ႉၵေႃႈသမ်ႉၶိုၼ်းမႃး သိုပ်ႇႁဵၼ်းတီႈမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇသေယဝ်ႉ လႆႈမႃးႁူႉၸၵ်းႁူပ်ႉထူပ်းမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း သင်ၶတႆးၼႂ်းမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ထိုင်ၼင်ႇၼႂ်းပီ ႒႐႑႓ ၼႆႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃႇ ၸဝ်ႈၶူးပၼ်တိၸ်ၸ ၵုၼ်ႁဵင်၊ ၸဝ်ႈၶူးမုၼိ လၢႆးၶႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈသမ်ႉတွပ်ႇလိၵ်ႈယဝ်ႉသေ တေၶိုၼ်းမႃးၸႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆး ၼႆၶႃႈလႄႈ ၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇၵေႃႈၸင်ႇလႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလီသေလႆႈမႃးၸွမ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ မႃးႁွတ်ႈထိုင် ဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး ဝဵင်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
တီႈဢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆးလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းမၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းလႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်ၵၼ်ႁိုင်ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈႁူႉႁၼ်လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်ထင် လၢႆးယူႇလၢႆးသၢင်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇ ၸၵႂႃႇ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈတေပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ယူႇၼႆလႄႈ ၸင်လႆႈမီးပၢင်ၵုမ်ႁူပ်ႉထူပ်းၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢမ်း ႓း႐႐ ၼၼ်ႉၶႃႈၵေႃႈၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ သိပ်းတူၼ်ပၢႆပၢႆလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၸူဝ်းဢဝ်/ၽိတ်ႈပၢင်းဢဝ်ၸဝ်ႈၶူးသၸ်ၸႃႇ သေယဝ်ႉ လႆႈဢွၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်ႈၵႃး ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတိသႃရ၊ ၸဝ်ႈၶူးၸၼ်ႇတိမႃႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃၽေႃၵ ၶဝ်ၸဝ်ႈယူႇၶႃႈယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၶူးၶဝ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇထိုင် တီႈၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃမၵုတ်ႉ လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူလ် သေ ၽွင်းမိူဝ်ႈလႆႈႁွတ်ႈထိုင်ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃၽေႃၵ လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတိသႃရ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်သပ်းလႅင်းၼႄလွင်ႈ ယူႇသဝ်း လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း တီႈၸၼ်ႉၸွမ် တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉယူႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၶႃႈပေးဝူၼ်ႉဝႃႈတေပဵၼ်ၵၢၼ်လီမီးတၢင်းႁူႉ တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉ ႁဝ်းၶဝ်ယူႇ ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
Posted by Saonando(ꨅဝ္ꨳဝꨓ္းသဝ္)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
GNJ
|
Saturday, February 4, 2012
|
0 comments
Tutorial ဢၼ်ၼႆ့ၼႆ့ မၼ်းၼႄဝႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်း install ဢၼ်ပဵၼ် Google Earth ဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ပဵၼ် stable version 6.2 တွၼ်ႈတႃႇၼႂ်း Ubuntu 11.10 Oneiric Ocelot လႄႈ 12.04 Precise Pangolin သေဢမ်ႇၵႃး fonts ဢၼ်လႅဝ်ဝႆ့ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းမႄးဝႆ့ပၼ်ယဝ့်။
Google Earth ၼႆ့ မၼ်းပဵၼ် cross platform application သေၵေႃႈ မၼ်းၼႆ့ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း ၵႂႃႇပၼ်ႇလေႇလႆႈ ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆ့ ဢၼ်ပွမ်ႇမၼ်းယဝ့်။ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇႁႂ်ႈႁဝ်းတူၺ်း လုၵ့်တီႈ satellite သေတူၺ်း ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ဢၼ်ပဵၼ် မိူင်း, ဝဵင်း, 3D buildings, ၽႅၼ်ႇလိၼ် လႄႈ သမ်ႉတေလႆႈႁၼ် ႁၢင်ႈလူၵ်ႈ ဢၼ်ပွမ်, ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လူၵ်ႈ လႄႈ ၼႃႈလိၼ်ၵွၼ်ႇ။
မိူဝ်ႈ ဢမ်ႇပေႃႈႁိုင်ၼၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ Google Earth stable version 6.2 ယဝ့်ၶႃႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်း install Google Earth 6.2 တီႈၼႂ်း Ubuntu 11.10 လႄႈ 12.04 ၼၼ့် , ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁဵတ်း install ဢၼ်ပဵၼ် dependencies ,lsb-core လႄႈ msttcorefonts ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇပေႃ့ commands သႂ်ႇတီႈၼႂ်း terminal ၸွမ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆ့ၶႃႈ။
sudo apt-get install msttcorefonts lsb-core
ပေႃးႁဵတ်းယဝ့် install ယဝ်ႉ ၼႆၸိုင် ၶိုင်းၵႂႃႇႁဵတ်း download ဢဝ် .deb package (32 bit and 64 bit) တွၼ်ႈတႃႇ Google Earth 6.2 တီႈ download link ဢၼ်ပၼ်ဝႆ့ တီႈပႃႈတႂ်ႈ post ၼႆ့သေလႄႈ ၶိုၼ်းၸႂ့် Ubuntu Software Center သေႁဵတ်း Install ၵႂႃႇၶႃႈ
ပေႃးႁဵတ်းယဝ့် install ယဝ့်ၼႆ ၶိုၼ်းႁဵတ်း log out သေ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈ log ၶိုၼ်းသေၵေႃႈ တေႇၸႂ့်လႆ Google Earth 6.2 ယူႇယဝ့်။
Link တႃႇၸၼ်ဢဝ် Google Earth 6.2
Filed Under:
All Posts
,
Feature
,
Tutorial
,
ubuntu

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး သွင်တပ်ႉသိုၵ်းႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဝူင်ႈၵၢင်သွင်ၸုမ်း။
ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC ယူႇၵၢင်ၶပ်းၶိုင်ပၼ်သေ တူဝ်တႅၼ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP/ SSA လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၊ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁႃတၢင်းၵႄႈ လိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ ဝူင်ႈၵၢင်သွင်ၸုမ်း။
ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC လၢတ်ႈဝႃႈ- “ မိူဝ်ႈပီ 2017 ၼၼ်ႉယူႇတီႈ CSSU သေ မွပ်ႈပၼ်ႁႂ်ႈ SSJAC ၸွႆႈယူႇၵၢင် သင်မီးပၼ်ႁႃဝူင်ႈၵၢင်သွင်ၸုမ်း ႁႂ်ႈၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈၼႆလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်သွင်ၾၢႆႇ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်မႃးယဝ်ႉ ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ် July ၊ August 2018ၼႆႉ ပၼ်ႁႃဝူင်ႈၵၢင်သိုၵ်းသွင်ၸုမ်းမိူၼ်ႁၢင်ႈယႂ်ႇမႃး ၵူၼ်းသိုၵ်းၸၼ်ႉပႃႈတႂ်ႈယိုဝ်းၺႃးၵၼ် ပၼ်ႁႃၼႃႈလိၼ်ၵုမ်းၵမ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ယိူင်းဢၢၼ်း ၸုမ်း SIIT
႑ . တွၼ်ႈတႃႇတေဢဝ် ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ ၶွမ်ႇၽိဝ်းထိူဝ်ႇသေၸုင်ၸၼ် ပီႈၼွင့်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁႂ်ႈႁူပွင်ႇတႃလႅင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။
႒ . တွၼ်ႈတႃႇတေၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇပၼ် ၼမ့်ၵတ့်ၵူၼ်း (HR) ပုၼ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၸိူဝ့်ၶိူဝ်း၊ သႃႇသၼႃႇလႄႈ ၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး။
႓ . တွၼ်ႈတႃႇတေဢဝ် ဢၢႆႇထီႇ (IT) ပဵၼ်ပိုၼ့်သေပူၵ်းပွင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ႁႂ်ႈၶိုတ်းၸၼ့် ၸွမ်းလူၵ်ႈၵမ်ႇၾႃႇ။
ၼႃႈၵၢၼ် (ၶၢဝ်းယၢဝ်း)
႑. တေၶတ်းၸႂ် ပိုၼ်ဢွၵ်ႇလႆႈ (News Letters) ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးဢၢႆႇထီႇ။
႒. တေၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းပွင်ပၼ်လႆႈ ပၢင်ႁူပ့်ထူပ်း၊ ပၢင်သွၼ် ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈဢၢႆႇထီႇ၊ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၶဝ်ႈၸႂ် ပၢႆးၶွမ်ႇၽိဝ်းထိူဝ်ႇ။
႓. တေၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈပူၵ်းပွင်လႆႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၽၢႆႇၽိုၵ်းသွၼ်ပၼ် ပၢႆးၶွမ်ႇၽိဝ်းထိူဝ်ႇ။
ၼႃႈၵၢၼ် ၼႂ်းပီႊ 2014
႑. တႃႇၸၼ်ပိူင်ၽွတ်ႈၸုမ်း SIIT (Constitution)
႒. တႃႇၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် Browser တႆး ဢၼ်တေၸႂ်ႉလႆႈ ZawgyiTai လႄႈတင်း Unicode ႁူမ်ႈၵၼ်
႓. တႃႇသိုပ်ႇႁဵတ်း Wikipedia တႆး
႔. တႃၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ App တႃႇၽိုၵ်းသွၼ် လိၵ်ႈတႆး
႕. တႃႇပိုတ်ႇပၼ် ပၢၼ်သွၼ်ၶွမ်း (Basic & Advanced Course)
႖. တႃႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ ပပ်ႉတိုဝ်းၵမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း IT
႗. တႃႇပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇႁဵတ်း Localization ဢၼ်ပဵၼ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸႂ့်တိုဝ်း ၼႂ်းၶွမ်း ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၽၢႆႇတႆးမႃး။


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆးလၢႆၾၢႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တႄႇလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်း ႁႅင်းၵၢၼ်တူဝ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈယူႇၸွမ်းၶွပ်ႇပိူင်မိူင်းထႆး။
ဝၼ်းတီႈ 06/04/2018 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်း တီႈၸၢင်ႉၵၢၼ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ။ ၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်လွင်ႈဝတ်းဝႂ် ပေႃးမီးဝတ်းဝႂ်တဵမ်ထူၼ်ႈၵေႃႈ ပၼ်တၢင်းႁူႉလွင်ႈပၵ်းပိူင်ႁေႃႈရူတ်ႉၵႃး၊ ပၼ်တၢင်းႁူႉလွင်ႈၽေးယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸၢႆးပိူင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇမၢႆမီႈ HRDF (ၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်း) လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – ” မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၵေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၽွင်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉၼႆသေ တေၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းၵႂႃႇၵူႈပိုၼ်ႉတီႈ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းၸွမ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈဝၢၼ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈသေၵမ်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေ ၸၢင်ႈလႆႈယူႇၵတ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးၶျွင်ႊ 8 ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ တေႁူမ်ႈၵၼ် ၵူတ်ႇထတ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်းယူႇသဝ်းတႃႇ 30 တီႈ ၼႂ်းမိူင်းၵဵင်းမႆႇ ပိူဝ်ႈႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ဢမ်ႇၼိမ်ဢမ်ႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၊ ၶဝ်ႈမိူင်းၽိတ်းမၢႆမီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
ထၢမ် – ငဝ်းလၢႆး ပၢင်တိုၵ်း တၢင်းမိူင်းၵိုင် သိုပ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ– ပၢင်တိုၵ်းတီႈၼႆႈၼႆႉ ၶဝ်တင်ႈၸႂ်မီးၽႅၼ်သေ မႃးယိုဝ်းႁဝ်း ဢၼ်ၼႆႉတပ်ႉမတေႃႇမီးၽႅၼ်သေ ၶိုၼ်ႈၸူးႁဝ်း မီး 8 တပ်ႉၵွင်လူး(တပ်ရင်း) ၊ ဢၼ်မႃးယိုဝ်းတႄႉတႄႉ မီးသွင်တပ်ႉၵွင်(တပ်ရင်း) ။ ၵူၼ်းႁဝ်းယူႇတီႈၼၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈႁူႉယူႇလူး။ တင်ႈၸႂ်သေ မႃးယိုဝ်း ၊ ပေႃးၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ႁဝ်းလူး သိုၵ်းႁဝ်းမီးၼၼ်ႈ ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဢေႇ မီး 4-5 ပၢၵ်ႇ။ ပေႃးၶဝ်မႃးၵေႃႈၺႃးလူမ်ႇ။
ထၢမ် – ပၢင်တိုၵ်းတီႈထုင်ႉၼႆႉ ၸွင်ႇၸၢင်ႈယႂ်ႇထႅင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ႁဝ်းတႄႉႁဝ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၺ်း။ ပေႃးပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉၵေႃႈႁဝ်းၶၢႆႉသေ ႁဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမီးတပ်ႉလူး ႁဝ်းတိုၵ်ႉ လႆႈၵႅတ်ႇၶႄ တူဝ်ႁဝ်းၵူၺ်း ပေႃးတိုၵ်းယဝ်ႉၵေႃႈၶၢႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတိုၵ်းသင်ယဝ်ႉၼႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ႁဝ်းၵေႃႈႁၼ်ဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းသိုပ်ႇတိုၵ်းၵႂႃႇၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတေယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ႁဝ်းတိုၵ်ႉပဵၼ် ၼႂ်းၶၵ်ႉ NCA ယူႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ၵူၺ်း ႁဝ်းပႆႇၽိတ်းၼိူဝ် NCA ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇပႂ်ႉတူၺ်းဝႃႈ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်တေႁဵတ်းႁိုဝ်ထႅင်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်တေသိုပ်ႇတိုၵ်းထႅင်ႈႁႃႉ။ ပေႃးၶဝ်သိုပ်ႇတိုၵ်း ႁဝ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇသိုပ်ႇတိုၵ်းၵူၺ်း။ ႁဝ်းတႄႉႁဝ်းဢမ်ႇယွမ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇယိုဝ်းၶဝ်ဢွၼ်တၢင်း။ ႁဝ်းတိုၵ်ႉ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၸွမ်း NCA တဵမ်ထူၼ်ႈယူႇၵူၺ်း။
ထၢမ်– တႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၶႃႈလူး ၸွင်ႇတေမီးၼႄႇ။
တွပ်ႇ – ၵေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းယူႇၼႃႇ တၢင်းၵၢၼ်မိူင်း ႁဝ်းၵႂႃႇႁူပ်ႉမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/7/2018 ၼႆႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်ႁဝ်း ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း EAOs ၶဝ် ႁဝ်းထၢင်ႇဝႃႈၶဝ်တေဢုပ်ႇလွင်ႈပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၶဝ်သမ်ႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇ သေၵမ်း။ ပေႃးၶဝ်ဢမ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇၵေႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇၽိတ်းလူး ႁဝ်းတေၵႂႃႇယွၼ်းဝႃႈသူယႃႇပေတိုၵ်းႁဝ်းၼႆၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇယွၼ်း။ ပေႃးမႃးႁဝ်းၵေႃႈပတ်ႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈႁဝ်းလူဝ်ႇၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ႁဝ်း ႁဝ်းတေၵွတ်ႇၵႆႇသေပႂ်ႉ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႃးထိူဝ်ၶေႃး ႁဝ်းတၢႆ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလူး။
ထၢမ် – ဢၼ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈထႅင်ႈမီးသင်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတႄႉ မီးယူႇ 3 လွင်ႈ – (1)ငဝ်းလၢႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်း မိူင်းထႆး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၶဝ် မူၼ်ႉမႄးၵူတ်းမၢႆ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ တီႈၼႆႈၵေႃႈ ဝႆႉမဝ်မၢင်ဢမ်ႇလႆႈ ငဝ်းလၢႆး မိူင်းထႆးၵေႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈယုၵ်ႈယၢင်ႈ ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈလူဝ်ႇဝႆႉသတိ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမီးဝတ်းမီးဝႂ် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇ မႅၼ်ႈၸွမ်းၵူတ်းမၢႆပိူၼ်ႈ ။
(2) တႆးႁဝ်းၼႂ်းမိူင်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်မိူင်းတႄႉတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ ၵၢၼ်မိူင်းသေ ႁဝ်းၸွမ်းပိူၼ်ႈမႃး ႁဝ်းသုမ်းမႃးတႃႇသေႇ ။ ငဝ်းလၢႆး မၼ်းလီဢိူဝ်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်သူဝ်ႇသျေႇလိတ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ႁဵတ်းပႃႇတီႇ ၵွင်ႇသီႇငဝ်းလၢႆး တိုဝ်ႉတၢင်းမၼ်းလီဢိူဝ်ႈ ၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈမႃး ၵမ်းလိုၼ်းမႃးၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈဢီႈသင်။
တႆးႁဝ်းၵူၺ်းသုမ်း တင်ႈပႃႇတီႇၵမ်းၼႆႉၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢွၼ်ၵၼ် လႅၼ်ႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း ဢွၼ်ၵၼ်လဵၼ်ႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ဢၼ်လႅၼ်ႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉ ယုင်းၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်မီးသုၼ်ႇလႆႈ။ႁဝ်းဢဝ်ဢၶႂၢင်ႉဢယေးဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းပုၼ်ႈတႃႇတႆးႁဝ်း လၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်လႆႈမၼ်းၼႆႉ ဢိတ်းဢွၼ်ႇၵူၺ်း ဢၼ်ႁဝ်းသုမ်းၼႆႉၼမ်ၼႃႇ။ ဢၼ်ၼႆႉပွင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇႁူႉတူဝ်သေလႄႈ ၵႂႃႇၵမ်ႉပိူၼ်ႈဝႆႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸီႉသင်ႇဝႃႈ ၵမ်ႉထႅမ်တပ်ႉသိုၵ်း၊ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ၵႅတ်ႇၶႄ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢိူဝ်ႈ၊ ဢၼ် ၶဝ်ႁဵတ်း ယူႇ ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းၵူႈတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ – ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ ၊ ႁဝ်းယုမ်ႇဝႃႈ ပိူၼ်ႈတေပၼ် သုၼ်ႇ လႆႈႁဝ်းဢိူဝ်ႈၼႆ ၵႂႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ပိူၼ်ႈလုမ်းလုမ်း။ ဢၼ်ၼႆႉပွင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇမေႃ ၵႅတ်ႇၶႄ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢၼ်ဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆ ၵူၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇမေႃႁဵတ်း၊ ဢမ်ႇႁူႉတူဝ်သေလႄႈ ၵႂႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်၊ ႁၼ်သုၼ်ႇ လႆႈဢိတ်းၼိုင်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ လႄႇႁႃၵႂႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပိူၼ်ႈ တီႈတႄႉမၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈဢီႈသင်မႃး ဢၼ်ၼႆႉပွင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယူႇ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ယႃႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶိုၼ်း။
ပေႃး ပိူၼ်ႈၸီႉသင်ႇသင်ၵေႃႈၵႂႃႇ။ ႁဝ်းဢမ်ႇၵႂႃႇ ပေႃးၼႆဢၼ်ၼႄၵၢင် ၸႂ်ယဝ်ႉၵမ်းၼႆႉ။ ပႃႇတီႇၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉငဝ်းလၢႆး 2008 ႁဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လီဢီႈသင် ။ ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇတင်ႈၵေႃႈလႆႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇ သီႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈၵေႃႈလႆႈ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းႁဝ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈၵေႃႈလႆႈ ၼႂ်းလုတ်ႉတေႃႇယႃႇႁႂ်ႈမီးတႆးသေၵေႃႉလႄႈ ငဝ်းလၢႆး မၼ်းတေလႅၵ်ႈၵမ်းလဵဝ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ဝႃႈ ၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ယူႇယဵၼ်ယဵၼ်ႁဝ်းပေႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇမေႃယူႇယဵၼ် လၢတ်ႈၼမ်ၼမ် ႁဵတ်းဢေႇဢေႇ ၵမ်းလိုၼ်းမႃးၵေႃႈ ၵမ်ႉထႅမ်ပိူၼ်ႈ ၼႆႉႁဝ်းသုမ်းပိူၼ်ႈ။
တႆးႁဝ်းသုမ်းမႃးလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်တႃႇသေႇ ႁဝ်းဢမ်ႇသုမ်းမႃးလွင်ႈပွႆးတိုၵ်း ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇ မေႃႁဵတ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းယဵၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းႁၢႆ ။ ပေႃးမေႃႁဵတ်းၵေႃႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းလွတ်ႈလႅဝ်း။ ဢၼ် ႁဝ်းသုမ်းမႃးၼႆႉ 3 ဢၼ် – (1) ႁဝ်းသုမ်း ငမ်းယဵၼ်။ 2) ႁဝ်းသုမ်းၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ။ 3) ႁဝ်းသုမ်းယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၽူႈၶဵၼ်ၼႆႉ ဢဝ်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ ဝၢၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်ႉပိုၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ်ၵေႃႈ ယဝ်ႉ လူဝ်ႇမေႃလိၵ်ႈမၢၼ်ႈမူတ်း။ ပေႃးမေႃလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈ ႁူႉလွင်ႈမၢၼ်ႈ ႁူႉပိုၼ်းမၢၼ်ႈ ပေႃးၼႆ တင်းႁူႉပိုၼ်း ၵဝ်ႇႁဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းႁၢႆပႅတ်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။ မီးၵူၼ်းၵဝ်ႇၵူၼ်းမွၼ်ၵူၺ်း ဢၼ်ႁူႉမၼ်း ၵူၼ်းမႂ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇႁူႉယဝ်ႉ ။ ပေႃးဝႃႈလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းဢမ်ႇၽႄႈလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢမ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းၵေႃႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၵေႃႈဢမ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်း။ ၵတ်ႉၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆး လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈ ၾိင်ႈထုင်းတႆး ။
လွင်ႈၼႆႉ ၵူၺ်းပႆႇပေႃး တႆးႁဝ်းၼႆႉလူဝ်ႇမီးၸၼ်ႉၸွမ် ။ ပေႃးတႆးႁဝ်းမီးၸၼ်ႉၸွမ်မိူဝ်ႈလႂ် ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တိုၼ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။ ၵႃႈၸူဝ်ႈတႆးႁဝ်းပႆႇမီး ၸၼ်ႉၸွမ် ပႆႇပူၵ်းပွင်လႆႈၸၼ်ႉၸွမ်ပေႃးၼႆ တႆးႁဝ်းပႆႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။
လွင်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉ ၵဝ်ၶႃႈလၢတ်ႈမႃး 10 ပီပၢႆယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃး။ ၸဝ်ႈပၢႆးပၺ်ၺႃႁဝ်းၶဝ် ဢမ်ႇၶပ်း ၶိုင်မႃး၊ ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းတီႈလွႆတႆးလႅင်း ထိုင်ၸၼ်ႉၵဝ်ႈၼႆႉ မီးပႃႈၶိူဝ်းသႅၼ်ၵူၺ်းၼႃႇ တႅမ်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ။ လွင်ႈၼႆႉ ယင်းလီဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ပႃႈၶိူဝ်းသႅၼ် ၵွၼ်ႇဢေႃႈ။
ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပႃႇတီႇၽွမ်ႉၵၼ်၊ တပ်ႉသိုၵ်းၽွမ်ႉၵၼ် လူဝ်ႇလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၼမ်ၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်းဝႃႈၸုမ်းလႂ်ႁဵတ်းဢီႈသင် ဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်း ဝႃႈ ၵေႃႉလႂ်ႁဵတ်းဢီႈသင်။
တႆးၼွၵ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလဵဝ်ၵၼ် ၵဝ်မၢၵ်ႈမီးယဝ်ႉ ၵဝ်ၵႂႃႇယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၵဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းယဝ်ႉ ၵဝ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇမိူဝ်းၶိုၼ်းမိူင်းတႆးယဝ်ႉ။ ပေႃးၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇ ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸွင်ႇၼႃႈလဵၵ်ႉႁႃႉ၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈပွႆႉလူင် လၢႆပွႆႉၵေႃႈယဝ်ႉ – ၽႂ်ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းဢီႈသင်လႆႈလႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸဝ်ႈ ၵဝ်ႇ။ ၸိူဝ်ႉမူင်ႈၵေႃႈမူင်ႈပႅင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈ မႅင်းႁၵ်ႉ ၼႆၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇမေႃႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ ၸၼ်ႉႁဝ်း မၼ်းတႅမ်ႇလိူဝ်သတ်းယဝ်ႉ။ တေႃႈၼင်ႇ မႃယင်းမေႃႁၵ်ႉလုၵ်ႈလၢင်းမၼ်းလူး ၵႆႇပဵတ်းမေႃႁၵ်ႉလုၵ်ႈလၢင်း မၼ်းလူး ႁဝ်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း ႁဝ်းဢမ်ႇ မေႃႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပေႃးၼႆၼႆႉ ၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမီးၼႃႈ မီးတႃ ။
ႁဝ်းယႃႇပေၼွၼ်းၾၼ်ဢဝ်ၵူၺ်း ႁႂ်ႈတူဝ်ၶဝ်ႈႁဵတ်းတူၺ်း ႁဝ်းၼွၼ်းၾၼ်ၶိုၼ်ႈမိူင်းၼိပ်ႉပၢၼ်ႇဝႃႇ တိုၼ်ႇမႃး ၼွၼ်းယူႇတီႈၽၢၵ်ႈၵူၺ်း။ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈဢီႈသင်လူး။ ၾၼ်ႁႂ်ႈပဵၼ် တႄႉ ၼႆတႄႉ မၼ်းလူဝ်ႇမႃး ဝူၼ်ႉတူၺ်းၵွၼ်ႇ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း မၼ်းယၢပ်ႇမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈၸုၼ်ႉမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပၼ်ႁႅင်းၶဝ် မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ၼၼ်ႉၼႃႇတႆးၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈ။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇၶွၼ်ႈၵၼ် ပေႃးမႃးတူၺ်းပိုၼ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဢေႇ တႆးႁဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈမၢၼ်ႈပဵၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵဝ်ၶႃႈတိုၼ်းႁတ်းဝႃႈ တႆးပဵၼ်ၼိုင်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ ႁဝ်းၵႂႃႇႁၼ် ဢၼ်မၢၼ်ႈမႃးမီး ယူႇၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ႁဝ်းဢမ်ႇၵႂႃႇႁၼ်တႆးႁဝ်း ဢၼ်မီးယူႇၼွၵ်ႈမိူင်းလူး ပေႃးမႃးထတ်းတူၺ်း လႄႈ တႆး မီးၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ မၢၼ်ႈမီးၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၽႂ်ၼမ်။
တူၺ်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း တိုၵ်းမႃး 50 ပီၼႆႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶဝ် ၶၢမ်ႇတၢႆမႃးမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ၶဝ်ၸွင်ႇလႆႈ လူင်ႇမွၵ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ပေႃးဝႅတ်ႉၼၢမ်း လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းယဝ်ႉ ပေႃးၼႆၼႆႉ ၶိူဝ်းဝႅတ်ႉၼမ်းၵႂႃႇယူႇၵႃႈလႂ်ၵေႃႈ မီးၵုင်ႇမီးမုၼ်ဢိူဝ်ႈ၊ ၶိူဝ်းလၢဝ်းၶဝ် ၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ မီးၵုင်ႇမီးမုၼ် ဢိူဝ်ႈ၊ ၶိူဝ်းၵမ်ႇပူးၶျႃးၶဝ်ၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ မီးၵုင်ႇမီးမုၼ်ဢိူဝ်ႈ။ ၶဝ်လႆႈၶၢမ်ႇတၢႆမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်လႃႇ ၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉ မၼ်းဢိူဝ်ႈ။
ၵွပ်ႈၼႆလႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈမေႃႁၵ်ႉၶိူဝ်း ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ၼင်ႇၼႆ။


text:
ပေႃးဝႃႈၶႃႈဢွင်ႇပေႉ မႃးၼႆ လိၵ်ႈတႆး ဢၼ်လႆႈသွၼ်ၼွၵ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈသွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ ၶႃႈတေၶတ်း ၸႂ်ႁဵတ် (ၸၢႆးဢူၵ်ႉၵႃႇ (ႁွင်ႉ) ၸၢႆးၵွင်ၶမ်း ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD)
“ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ။ တေႃႈလဵဝ် ပၢႆးပၺ်ၺႃၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ တဵမ်။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပၢႆးပၺ်ၺႃလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ်။ ၶႃႈၶႂ်ႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်း တူၺ်း ၾၢႆႇၼႆႉ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ။ သင်ၸိူဝ်းဝႃႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼႆ ၵူၼ်းႁဝ်း ၵေႃႈ တေမီးၸၼ်ႉမႃး၊ တေမေႃလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်၊ တေမေႃၸူႉတုမ်ၵၼ်သေ မေႃႁဵတ်းမေႃသၢင်ႈမႃး။ လိၵ်ႈတႆး ႁဝ်းၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼႆ တေႃႈလဵဝ် ႁဝ်းလႆႈသွၼ်ၼွၵ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းသေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈသွၼ်လီလီ။ တၢင်းၾၢႆႇၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇပေႃးႁဵတ်းလႆႈ ပေႃးဝႃႈၶႃႈဢွင်ႇပေႉ မႃးၼႆ လိၵ်ႈတႆး ဢၼ်လႆႈသွၼ်ၼွၵ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈသွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ ၶႃႈတေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်း။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈသပ်းလႅင်းၼႄ တီႈၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ 7၊ ၸၼ်ႉ 8 ၊ ၸၼ်ႉ 9 လႄႈ ၸၼ်ႉ 10 ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶႃႈတေသပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈတႅၼ်းၽွင်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ မၼ်းမီးသုၼ်ႇဢီႈသင်၊ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈၶတ်းၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တႃႇတေပဵၼ်ၽွင်းတႅၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်မႃး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်းမၼ်းပဵၼ်ဢီႈသင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ တႅၼ်းၽွင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ ပေႃးယဝ်ႉ တႅၼ်း ၽွင်းၼႆႉ မီးသုၼ်ႇႁဵတ်းဢီႈသင်ၼႆၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉ။ တႃႇတေပဵၼ်မႃးတႅၼ်းၽွင်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ တေ လႆႈၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉ။ ၶႃႈတေၵႂႃႇသပ်းလႅင်းၼႄ လွၵ်းလၢႆးငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ပၼ်ၶဝ်။
တႃႇတေ ပဵၼ်မႃးၼႆႉ လႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၼႆဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ သုၼ်ႇမၼ်းမီးဢၼ်ၼႆႉဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ မၼ်းႁဵတ်း လႆႈၸိူင်ႉၼႆ ၸိူင်ႉၼၼ်ဢိူဝ်ႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၶဝ်ပေႃးႁူႉၸၵ်း တႅၼ်းၽွင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်။ ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃး ၶႂ်ႈမီးၸႂ် ၶႂ်ႈပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်းၶိုၼ်ႈမႃး တႃႇၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈတၢင်းၼႃႈ သင်ၶႃႈပေႉမႃး ၶႃႈတေၵႂႃႇသပ်းလႅင်း ၼႄ” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဢူၵ်ႉၵႃႇ (ႁွင်ႉ) ၸၢႆးၵွင်ၶမ်း ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD
ဢၼ်ၶဝ်လူဝ်ႇ ၼမ်ႉၼႄႇ၊ ၾႆးၼႄႇ၊ တၢင်းၼႄႇ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း တေႁဵတ်းပၼ် (ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်းလေး၊ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD)
“ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈႁဝ်း ဢၼ်ၶဝ်လူဝ်ႇ ၼမ်ႉၼႄႇ၊ ၾႆးၼႄႇ၊ တၢင်းၼႄႇ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း တေႁဵတ်းပၼ်ဢၼ်ၼႆႉ။
ပေႃးပေႉမႃးၵေႃႈ တေႁဵတ်းလႆႈၼင်ႇၸႂ် ပေႃးဢမ်ႇပေႉၵေႃႈ တေႃႈလဵဝ် ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း ပဵၼ်ဝႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းလႆႈၵႃႈလႂ်ၵေႃႈ တေၸွႆႈၵၢၼ်ၵႂႃႇ။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈထိုင် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ဝႃႈ ႁႂ်ႈႁူႉႁၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈပၢႆးမိူင်း ၼမ်ၼမ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ယႃႇပေတူၺ်းသုၼ်ႇပႃႇတီႇ၊ လူဝ်ႇလႆႈတူၺ်းသုၼ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ႁဝ်း၊ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈ တူၺ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ႁဝ်းၵူၺ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၽႂ်ၸွႆႈထႅမ်လႆႈလီ ၽႂ်ႁဵတ်းလႆႈလီတေႃႇၼိူဝ်ႁဝ်းၼႆၵေႃႈ လူဝ်ႇ လႆႈတူၺ်းႁၼ်ထိုင်” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်းလေး ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD
တႃႇတေ ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဵမ် ၶူဝ်၊ ၸဵမ် တၢင်း ၸဵမ်လွင်ႈၵတ်း/ လွင်ႈယဵၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၶႂ်ႈလႆႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ တႃႇတေႁဵတ်းပၼ် မၼ်းမီးတင်းၼမ် (ၸၢႆးသူၺ်ႇသႅင်း၊ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP)
“ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်းပၼ်ၼႆႉ မီးၼမ်ၶႃႈၼေႃႈ ပေႃးလုၵ်ႉဢဝ်တီႈၽူႈတႅၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉသေ တႃႇတေ ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဵမ် ၶူဝ်၊ ၸဵမ် တၢင်း ၸဵမ်လွင်ႈၵတ်း/ လွင်ႈယဵၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၶႂ်ႈလႆႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ တႃႇတေႁဵတ်းပၼ် မၼ်းမီးတင်းၼမ်။ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ မဵဝ်းဝႃႈမိူင်းတႆးၵွၼ်း ၶေႃဢိူဝ်ႈ တေလိုပ်ႈမၢၼ်ႈမိူဝ်းဢိူဝ်ႈၼႆ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၶႃႈ။ ပႃႇတီႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းၸွမ်း ၼင်ႇ ၵၢၼ်မိူင်းလၢႆးဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ။ ပေႃးၶႃႈႁဝ်းပေႉမႃး ဢၼ်တေႁဵတ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇဝႃႈမိူဝ်ႈၵႆႈ ၸဵမ်ၶူဝ် ၸဵမ်တၢင်း ႁဝ်းဝႃႈ လွင်ႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း ႁႂ်ႈမၼ်းမီးဝႆႉတဵမ်ထူၼ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသူၺ်ႇသႅင်း ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP


text:
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈပလွၵ်ႉတႆးၼုမ်ႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ
ၸဝ်ႈတေမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် IDM 6.21 Build 9 ဢၼ်ပႃးဝႆႉသေႃးမၼ်းဢမ်ႇလဵဝ် ဢမ်ႇလူဝ်ႇသႂ်ႇသေႃးမၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ၊ တီႈၼႂ်းၶွမ်းပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ IDM ၼၼ်ႉ ယွၼ်းမႃး
မၢႆဢီးမေလ်း လႄႈ သေႃးမၼ်းၼႆၸိုင် ထွၼ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ သေ ႁဵတ်းRestareၶွမ်းႁဝ်း
ပေႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ် IDM 6.21 Build 9 ဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼႆႉ သႂၢင်းသႂ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉယဝ်ႉ၊
တေဢမ်ႇလႆႈသုၵ်ႉသၵ်ႉသႂ်ႇသေႃးမၼ်းယဝ်ႉ
မၢႆတွင်း-သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမၼ်းယွၼ်းUpdata မႃးၼႆၸိုင် ယႃႇပေၼဵၵ်းတႃႉ။
ၸၼ်ဢဝ်IDM 6.21 Build 9 တီႈတႂ်ႈၼႆႉ


text:
Friday, June 8, 2012
ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၶၢဝ်းမႆႈ တီႈမိူင်းႁႅင်း ဝဵင်းမိူင်းယႆ
ထုင်ႉမိူင်းႁႃႉ/မိူင်းႁႅင်းတူင်ႇဝဵင်းမိူင်းယႆ (မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးၶၢဝ်းမႆႈ ပိုတ်ႇပၢင် တင်ႈတေ ႑႘ႉ႐႔ႉ႒႐႑႒ ထိုင် ႒႐ႉ႐႕ႉ႒႐႑႒ (ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် ၼိုင်ႈလိူၼ်ပၢႆ) ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းႁႃႉ/မိူင်းႁႅင်း ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇဢိူင်ႇမၼ်းၸိုင် မီးယူႇ ( ႕) ဢိူင်ႇ ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇႁူဝ်ၵျွင်း မၼ်းၸိုင် မီးယူႇ ( ႑႗ ) ၼႆယဝ်ႉ။လုၵ်ႈႁဵၼ်းတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ မီး ႑႕႐႐ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် ၼိုင်ႈလိူၼ်ပၢႆ လၢႆးသွၼ် ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ဢွင်ႈတီႈ မီးယူႇ ႑႗ ဢွင်ႈတီႈ ၶိုၼ်ႈတီႈလဵဝ် လူင်းတီႈလဵဝ်ၵၼ်သေ
ယဝ်ႉတူဝ်ႈဢွင်ႇမႅင်ႇၵႂႃႇမိူဝ်ႈလိူၼ်ႁူၵ်းလပ်း ပီတႆး ႒႑႐႖ ပီပုတ်ႉထ ႒႕႕႕ ပီၶရဵတ်ႉ ႒႐ႉ႐႕ႉ႒႐႑႒ ၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈတူင်ႉၼိုင်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်သွၼ် ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈဝႃႈမိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းမီးဝႆႉဝႃႈ ၼူၵ်ႉၸွၵ်ႇပေႉလႅမ်ႈၶႃးၵေႃႈ ဢဝ်လႅမ်ႈၶႃး ၸၢင်ႉငႃးပေႉတုမ်မႆႉၵေႃႈ ဢဝ်တုမ်မႆႉ ဝႃႈၼႆတီႈၶႃႈလႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇဢဵၼ်ႁႅင်းတၵႃႇသင်ႇၶႃႇ လႄႈ ၸုမ်းတႆးပၢၼ်မႂ်ႇ ၼႂ်း ထုင်ႉမိူင်းႁႃႉ/မိူင်းႁႅင်း ၶဝ်ပွင်ပဵၼ်လႆႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ၽႃသႃႇ ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းတေတိူဝ်းလိူဝ် မိူၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈၼႆသေ တၵ်ႃႇလႄႈသင်ႇၶ ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း တူဝ် ဢဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် ဢဵၼ်ႁႅင်းၶဝ်ႈငိုၼ်းၶမ်း သေၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ ပဵၼ်မႃးၼင်ႇၼႆ လႄႈ ၶႃႈႁဝ်းၸင်ႇလႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးထိုင်ပီႈၼွင်ႉ/ ၼွင်ႉပီႈႁဝ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈယူႇၶႃႈဢေႃႈ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈတေပဵၼ်ၵၢၼ်လီ တႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းယူႇဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆသေ ၽူႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇယုမ်ႇယမ်ယူႇဢေႃႈ။
Posted by Saonando(ꨅဝ္ꨳဝꨓ္းသဝ္)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ၸိူဝ်းပႆတၢင်းႁူၼ်လင်
ၸိူဝ်းပႆတၢင်းႁူၼ်လင်
ၸဵမ်းသ်ၽီတႃရိၵ့်ၼႆ့ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈတေႃႇလွင်းလႄႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းပီၼႆ့ သုမ်းပႅတ်ႈငုိၼ်း 250,000 ပွၼ်းယဝ့်။ သင်ၼပ့်ငုိၼ်းတေႃႇလႃႇၸုိင် တေမီးမွၵ်ႈ သီႇသႅၼ်ပၢႆပၢႆယဝ့်။ သင်ၼပ့်ငုိၼ်းထႆးၸုိင် မႅၼ်ႈမွၵ်ႈ သိပ်းသၢမ်လၢၼ့်ပၢႆယဝ့်။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈၼုိင်ႈၵေႃႉၼႆ့ တႃႇတႁေႃလႆႈငုိၼ်းမႃးမွၵ်ႈၼႆ့ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ။
ဢၼ်မၼ်းလဵၼ်ႈသုမ်းၼႆ့တႄ့ ပဵၼ်လွင်ႈတေႃႇလွင်း ၸွမ်းတူႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈႁဵတ်းဝႆ့ပိူင်တၢႆၼၼ့်ယဝ့်။ ၼႂ်း 20 ၸႅၵ့်ၵၢၼ့်ၼႆ့ လဵၼ်ႈလႆႈတေႃႇထုိင် 100 ပွၼ်းၼႆယဝ့်။
ဝၢႆးသေမၼ်းသုမ်းငုိၼ်းတၢၼ်ႇၼႆ့ယဝ့် မၼ်းဝႃႈ မၼ်းယင်းဢၢင်ႈၶႃႈတူဝ်မၼ်းတၢႆၼႆၵွၼ်ႇယဝ့်။ မၼ်းဝႃႈ "ပေႃးၵဝ်ၶႃႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပွၵ်ႈမႃးၸုိင် ၵဝ်ၶႃႈတေၶဝ်ႈၵႂႃႇဝႄ့ ၼႂ်းလၢၼ့်တေႃႇလွင်းသေ လဵၼ်ႈႁၢၼ့်တေႃႇငုိၼ်းပေႃးမူတ်း ၸင်ပွၵ်ႈႁိူၼ်း" ၼႆယဝ့်။
"ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵဝ်ၶႃႈတင်းၸၢတ်ႈၼႆ့ ၵဝ်ၶႃႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သေႇသေႇယဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇတွၼ့်မီးငုိၼ်း တႃႇၵဵပ်းတႃႇႁွမ်သေပွၵ်ႈ၊ ၶူဝ်းၶွင်သင်ၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ ၸူႉႁၵ့်ၵေႃႈ ၽႄတၢင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ၊ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ ႁူၺ်းၵေႃႉၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ ပီႈၼွင့်ၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ ၼႃႈၵၢၼ်သင်ၵေႃႈဢမ်ႇမီးယဝ့်။"
"တွၼ်ႈတႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵဝ်ၶႃႈတႄ့ တေဢမ်ႇတွၼ့်လီၶုိၼ်းလႆႈသေပွၵ်ႈယဝ့်ယူဝ့်။ ၼႆ့တႄ့ပဵၼ်ၽွၼ်းႁၢႆ့လူင် လွင်ႈတေႃႇလွင်းဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈလႆႈႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ့်ယဝ်ႈ။"
မၼ်းယဵၼ်ၵႂႃႇၵမ်းၼုိင်ႈသေ ၶုိၼ်းဝႃႈ -
"သုမ်းၵႂႃႇငုိၼ်းၼုိင်ႈသၢဝ်း၊ သမ့်ၶႆႈလႆႈငုိၼ်းၼၼ့်ၶုိၼ်းလႄႈ သမ့်ဢဝ်ငုိၼ်း 40 ႁဵတ်းတုိၼ်းလၢင်းမၼ်းသေတေႃႇထႅင်ႈ၊ လဵၼ်ႈၵႅပ့်ၼုိင်ႈၵူၺ်း ၵႃႈႁႅင်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တင်းဝၼ်းသေ လႆႈမႃးၼၼ့် မူတ်းၵႂႃႇသဵင်ႈ၊ ၼႂ်းယေးၶုိၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၼီႈပဵၼ်ၶွတ်ႇဝႆ့၊ ၸူႉႁၵ့်ၶႃႈၵေႃႈ ႁူႉထုိင်လွင်ႈၼႆ့သေ မၼ်းယွၼ်းၽႄတၢင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ်ႈ။"
"ၵူႈပွၵ်ႈတႄ့ ၼႃႈၵၢၼ်ၵဝ်ၶႃႈလီဢိူဝ်ႈ၊ ၵဝ်ၶႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈလၢၼ်ႇၻၢၼ်ႇ၊ ၼုိင်ႈပီၼုိင်ႈပီၼႆ့ လႆႈယူႇမွၵ်ႈ 40,000 ပွၼ်း။ တီႈယူႇၵေႃႈ ယူႇၸွမ်းပီႈၼွင့်ၵူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈၵႃႈၶၢတ်ႈႁွင်ႈ၊ ၵႃႈၼမ့်ၵႃႈၽႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်းသင်သေလွင်ႈ။"
"ၵူၺ်းၵႃႈ ၵႃႈၼင်ႇႁႃမႃးႁဵတ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ့် ၵဝ်ၶႃႈဢဝ်ၵႂႃႇတေႃႇလွင်းပႅတ်ႈမူတ်း၊ ၵမ်းၼႆ့ ၵွတ်းၼႃႇယဝ့်လူး ငိုၼ်းတႃႇသိုဝ်ႉသႂ်ႇၼမ့်မၼ်းလူတ့်ၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ့်၊ ၵၢၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်း၊ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ပေႃႈလဵင့်ၵေႃႈ တတ်းၵၢၼ်ၵဝ်ၶႃႈပႅတ်ႈ။"
မၼ်းၶုိၼ်းသုိပ်ႇၶႆႈၼႄဝႃႈ "ၵမ်းၼႆ့ ၵဝ်ၶႃႈလႆႈၼွၼ်းၼႂ်းလူတ့်ၵဝ်ၶႃႈၵူၺ်းယဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈပီ 2008 တေသဵင်ႈၼၼ့် ၵဝ်ၶႃႈယင်းဝူၼ့်ဝႃႈ တေၶႃႈတူဝ်ၵဝ်တၢႆပႅတ်ႈၼႆၵွၼ်ႇဢေႃႈ"
ႁဵတ်းၼႆသေ မၼ်းၵေႃႈ ထႆႇငဝ်းတူင့် လၢတ်ႈၼႄတူဝ်ထူပ်းလွင်ႈတႄ့မၼ်း ယွမ်းႁပ့်တၢင်းၽိတ်းမၼ်းသေ တၢင်ႇဝႆ့ၼိူဝ် YouTube ယဝ့်။ ၵူၼ်းတူၺ်းမၼ်း ဢမ်ႇယွမ်းၶုိင်ႈလၢၼ့်။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ မီးတူဝ်ထူပ်းမိူၼ်မၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ႁူႉတူဝ်ၶဝ်သေ တုိတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈတေႃႇလွင်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ့် ၶုိၼ်းမႃးၸႅၵ်ႇၽႄတၢင်းႁၼ်ထုိင်ၶဝ် တင်းၼမ်ယူႇယဝ့်။
ၵူၼ်းလူင်ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်းၵၢၼ်တေႃႇလွင်းၶဝ်တႄ့ ဝႃႈ "ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဢႅင်းၵလဵတ်ႈတင်းမူတ်းၼႆ့ မီးပၢၵ်ႇၵေႃႉၼုိင်ႈၵေႃႉၵူၺ်း ဢၼ်လႆႈထူပ်းၽွၼ်းႁၢႆ့လွင်ႈတေႃႇလွင်း" ၼႆယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းထတ်းသၢင်တင်းၼမ်တႄ့ ဝႃႈ "ပၢၵ်ႇၵေႃႉၼုိင်ႈၵေႃႉဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ တုိၼ်းတေၼမ်လိူဝ်သေၼႆႉယဝ်ႈ၊ ဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈၼင်ႇၼၼ်ၼၼ့် ၶဝ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁၼ်လီၼိူဝ်ၶဝ်သေ ႁၼ်ၸႃႉၼိူဝ်ၵူၼ်းသုမ်းမၼ်းၸိူဝ်းၼၼ့်ၵူၺ်း" ၼႆယဝ့်။ ၼင်ႇဢၼ်ၵူၼ်းထတ်းသၢင်ၶဝ်ဝႃႈၼၼ့်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈယူႇ။ ၼႂ်းမိူင်းဢႅင်းၵလဵတ်ႈၼႆ့ လၢၼ့်တေႃႇလၢၼ့်လွင်း ၼမ်တႄ့တႄ့။ ဢၼ်လဵၵ့်လဵၵ့်ၵေႃႈမီး ဢၼ်ယႂ်ႇယႂ်ႇၵေႃႈမီး။ တေႇၸဵမ်လွင်းမႃႉ၊ လွင်းမႃ တေႃႇထုိင်ႁူင်းၵႃႇသီႇၼူဝ်ႇ လႆႈႁၼ် ပဵၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈလၢႆလၢႆမဵဝ်းဝႆ့။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇထိင်းၸႂ်လႆႈၼၼ့်တႄ့ တေမူတ်းတူဝ်ၸိူင့်ၼင်ႇၸဵမ်းသ် ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼၼ့်ယဝ်ႈ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႆ့ ၵွင့်ၵၢႆႇၵၼ်ဝႆ့ၵူႈၸိူင့်ၵူႈလွင်ႈၵူႈဢွင်ႈၵူႈပိူင်လႄႈ သင်ဝႃႈတုမ့်တိူဝ့်ၵူၼ်းၵေႃႉၼုိင်ႈၸုိင် ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းမၼ်းၼၼ့်ၵေႃႈ တုမ့်တိူဝ့်ပႃးၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႈ။ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပေႃႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵေႃႉၼုိင်ႈ တေႃႇလွင်းသေ သုမ်းမူတ်းတူဝ်ၼႆလႄႈ ၽွၼ်းႁၢႆ့ဢၼ်ၼႆ့ ဢမ်ႇၵွမ့်ၵႃႈတုမ့်တိူဝ့်ပေႃႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေးမၼ်း၊ ပီႈၼွင့်ၸိူဝ့်ၶိူဝ်းမၼ်းၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ တုမ့်တိူဝ့်ပႃးၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇၸဵမ်းသ် ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼႆ့ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵွတ်းၼႃႇသေ သမ့်ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈသုိဝ့်ၼမ့်မၼ်းၵႃးလႄႈ ၼမ်လႄႈဢေႇ တုမ့်တိူဝ့်ပႃး ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လၢၼ့်ၶၢႆၼမ့်မၼ်းထႅင်ႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ တုမ့်တိူဝ့်ပႃးပေႃႈလဵင့်မၼ်းထႅင်ႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇတႅၼ်းလႆႈ ငုိၼ်းဢၼ်ၵူႈမႃးၼႂ်းယေးငုိၼ်းလႄႈ တုမ့်တိူဝ့်ပႃး ယေးငုိၼ်းထႅင်ႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸူႉႁၵ့်မၼ်းၽႄတၢင်းဢွၵ်ႇၵႂႃလႄႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်တၢင်းႁၵ်ႉထႅင်ႈ ႁဵတ်းၼႆလူင်ၵႂႃႇယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၽွၼ်းႁၢႆ့လွင်ႈတေႃႇလွင်းၼႆ့ တုမ့်တိူဝ့်ၵူၼ်းမိူင်းဢႅင်းၵလဵတ်ႈ ပၢၵ်ႇၵေႃႉၼုိင်ႈၵေႃႉၵူၺ်းၼႆၼၼ့် လႆႈႁၼ် ယုမ်ႇယၢပ်ႇဝႆ့။ တၢင်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ ၵႆ့လႆႈငိၼ်းသဵင်ၶၢင်းၶဝ်ဝႃႈ "ၵူႈပွၵ်ႈတႄ့ ႁဝ်းၵေႃႈၶႅၼ်းၸႂ်မိူၼ်ပိူၼ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇဢိူဝ်ႈ၊ ၸၢၵ်ႈဢိတ်ႇၶဝ်ႈၵေႃႈမီး၊ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၵေႃႈမီး၊ မူၵေႃႈလဵင့်ဝႆ့တင်းၶွၵ်ႈ။ ပေႃႈဢၢႆႈၸၢႆးၶဝ် ဢဝ်တေႃႇလွင်းပႅတ်ႈမူတ်းယဝ့်ၼႃႇ။ ထုၵ်ႇၼီႈပိူၼ်ႈသေဢမ်ႇတႅၼ်းလႆႈ၊ မီးသင်ၵေႃႈ ပိူၼ်ႈမႃးလၢၵ်ႈၵႂႃႇၽဵဝ်ႈၵႂႃႇမူတ်းယဝ့်ဢိူဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆ့ ၼမ့်မၼ်း ၽၵ်းမီႇဢွၼ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငုိၼ်းတေသိုဝ့်ၵိၼ်ယဝ်ႈ" ၼႆ။ သဵင်ၶၢင်းဢၼ်ၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵဝ်ၶႃႈၶူင်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇႁင်းၵူၺ်း၊ ပဵၼ်သဵင်ၶၢင်းဢၼ် လႆႈငိၼ်းမႃးၼႂ်းႁူတႄ့တႄ့ၼၼ့်ယဝ်ႈ။
တၢင်းမိူင်းႁဝ်းတႄ့ မၢင်တီႈတီႈ ပေႃးမီးမႃႇသႃႇပၢင်သွမ်းၼႆ ၼင်ႇႁုိဝ်တေပႂ်ႉတူၺ်းၵၼ်လႆႈတင်းၶုိၼ်းၼၼ့် ဢဝ်တင်းၽၢႆ့သေ မႃးမူၼ်ႈၵၼ်ဝႃႇ။ ႁဵတ်းၼႆသေ သုမ်းဢိတ်းဢွတ်း၊ လႆႈဢိတ်းဢွတ်း ပႆႇပႃႈႁၢၼ့်ၸႂ်၊ ႁဵတ်းၵႂႃႇႁဵတ်းမႃး ဢမ်ႇမီးမႃႇသႃႇၵေႃႈ ၶိၼ်းၵၼ်သေတေႃႇ။ တေႃႇၵႂႃႇတေႃႇမႃး ဢဝ်တၢင်းမူၼ်ႈသိူဝ်းလႄႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းမၢင်ၸိူဝ်း လုသုမ်းပႃးၵႂႃႇၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်ယဝ့်။
ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ့်ဝႃႈ "ဢႄႉႉႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးၸႅတ်ႈ ၵၢၼ်တေႃႇလွင်း၊ ၵိၼ်လဝ်ႈသူႇယႃႈ၊ ၵဝ်းမႄႈယိင်း၊ သၢမ်မဵဝ်းၼႆ့တႄ့ တုိၼ်းလူဝ်ႇလႆႈမေႃႁဵတ်းသေမဵဝ်းမဵဝ်းယဝ်ႈ" ၼႆ။ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းဝူၼ့် ဢမ်ႇမီးပၺ်ႇၺႃႇလႄႈ ပေႃးပိူၼ်ႈဝႃႈၼၼ် ၵိူဝ်းထၢင်ႇဝႃႈၸုိဝ်ႈၸႂ်ႈၼႃႇ ၼႆသေယဝ်ႉ ႁဵတ်းၸွမ်း ႁၢႆ့ၸွမ်း။ ပေႃးဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵဝ်ၶႃႈဝႃႈၸုိင် လူဝ်ႇလႆႈပိၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ "ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးငိူဝ်ႈ ၵၢၼ်တေႃႇလွင်း၊ ၵိၼ်လဝ်ႈသူႇယႃႈ၊ ၵဝ်းမႄႈယိင်း၊ သၢမ်မဵဝ်းၼႆ့ တုိၼ်းလူဝ်ႇလႆႈမေႃႁဵတ်းသေမဵဝ်းမဵဝ်းယဝ်ႈ" ၼႆယဝ်ႈ။ ၵႂၢမ်းတႆးဢၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းလၵ်းၵျေႃးၵူၼ်းငိူဝ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့် ၸႂ်ႈတႄ့ယဝ်ႈ။ ပိူၼ်ႈသႅၵ်ႇလႅၵ်ႇၵေႃႈ ၵျေႃးႁဝ်းလုသုမ်း၊ ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ ၵျေႃးၵၼ်လုသုမ်း။
ႁဝ်းတင်းမူတ်း မၢင်ႇၵိူဝ်းၶႂ်ႈၶုိၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ မၢင်ႇၵိူဝ်းၶႂ်ႈမၢၵ်ႈၶႂ်ႈမီးလီပဵၼ်သေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းငၢၼ်း ၽႂ်ၽႂ်မၼ်းမၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဵတ်းယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇဢွင်ႇမၢင်ႇလႆႈ၊ ႁႃယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၵဵပ်းႁွမ်လႆႈ၊ ၵႂႃႇယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၶုိပ်ႈၼႃႈလႆႈ။ ယႃႇပဝေႃႈ တေၶုိပ်ႈၼႃႈၶုိၼ်ႈယႂ်ႇလႆႈ ယင်းႁူၼ်လင်တူၵ်းတႅမ်ႇၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ၶႂ်ႈၶုိၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်တႄ့တႄ့ဝႃႈဝႃႈၼၼ့် ၵႃႈပဵၼ်တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်တေႁႄႉႁၢမ်ႈ တၢင်းၶုိၼ်ႈယႂ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ့် ၼုိင်ႈဢိတ်းၼုိင်ႈဢီႈဢွၼ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇဝႆ့ၸႂ်ၶႅင်ၶႅင်သေ ဝႄႈလွတ်ႈလႆႈယဝ့်။
ၵၢင်ၸႂ်ၵဝ်ၶႃႈတႄ့ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင့်တႆးၵူႈၵေႃႉ ၶုိၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ ၶုိၼ်ႇယႂ်ႇၶုိပ်ႈၼႃႈလႆႈႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း။ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းပႆတၢင်းႁူၼ်လင်ၶႃႈ ႉႉႉ
ပီႈၸၢႆးလူင်


text:
လုၵ့်တီႈ Terminal သေ ႁဵတ်း Manual Update လႄႈ ၶိုၼ်းမႄးၶိုၼ်း Package ၸိူဝ်းဢၼ်လူ့ၵႂႃႇ
Manual Update
တီႈၼႆႈၼႆ့ ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း Update Package ဢၼ်ႁဝ်းတၢင်ႇဝႆ့ၼၼ့် ၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးမီး Internet ၼႆ ႁဵတ်းပၼ် ၵူႈဝၼ်းၵေႃႈၶႅၼ်းလီယဝ့်။ ယိူင်းဢၢၼ်းတေ့ၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း Ubuntu ႁဝ်းၸမ်ၸႂ်လိုၼ်ႈမိုဝ်း ၸွမ်း Command Line ၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ် ပေႃးၶႂ်ႈႁဵတ်း Update ၸႂ့် Command ၸွမ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆ့ လႆႈယူႇ။
sudo apt-get update
sudo apt-get upgrade
Repair broken package
Package ၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆ့ ယွၼ့်ပိူဝ်ႈ မၼ်းၵိုတ်းၵႂႃႇ ၶမ်ၵႂႃႇ (Freeze / Locked) ၼႆၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈ လုၵ့်တီႈ Terminal သေၸႂ့်တိုဝ်း Command Line သေၵေႃႈ ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။
sudo apt-get install -f
sudo dpkg --reconfigure -a
ဢိင်ၼိူဝ်ၼႆ့သေ ႁႂ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း Ubuntu ႁဝ်း ၸမ်ၸႂ်မိုၼ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တၢင်း Command Line လိူဝ်သေၼႆ့ၶႃး။


text:
“ပၺ်ၺႃပဵၼ်ႁႅင်းမိူင်း ဢွၼ်ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ”
“လိၵ်ႈလၢႆးမိူၼ်ၾႆးပိူင်း ဢွၼ်ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ”
“မေႃလိၵ်ႈၸင်ႇၵေႃႉၸၢႆး လၢႆးလီၸင်ႇပေႉပိူၼ်ႈ”
“သၢႆၸႂ်ၶိူဝ်းပဵၼ်လိၵ်ႈ ၸၢႆးယိင်းႁိၵ်ႈသွၼ်ဢၢၼ်ႇ”
ပေႃးမႃးတူၺ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် သင်ႇသွၼ်လၢတ်ႈၸႃ မႃးၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် လၢတ်ႈလႆႈႁတ်းႁတ်းဝႃႈ တႆးႁဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းပၼ်ႁႅင်းပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ တိုၼ်းဝႆႉၵႃႈၶၼ် ပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ တိုၼ်းတိုၵ်းသူၼ်း လုၵ်ႈလၢင်း လၢၼ်လိၼ် ႁႂ်ႈႁဵၼ်းသွၼ် ဢဝ်တၢင်းႁူႉ တၢင်းမေႃ ပၢႆးပၺ်ၺႃမႃးယူႇ။
ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းလူင်တႆးႁဝ်းၶဝ် လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ ၸဵမ်ဢဝ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၽူႈဢွၼ် ႁူဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၶဝ်ၵေႃႈ တူၵ်ႇလၢတ်ႈၵၼ်ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းဝႃႈ ၶဝ်ပၼ်ႁႅင်း ပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ တိုၵ်းသူၼ်း၊ ဝႆႉၵႃႈ ၶၼ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ပၢႆးပၺ်ၺႃၼႆ ႁင်းၽႂ်မၼ်းလႄႈ ၵူၼ်း ၼုမ်ႇၸိူဝ်းသူၼ်ၸႂ်၊ ၸိူဝ်းႁၢမ်းသုၼ်ႇ ပၢႆးပၺ် ၺႃမႃး ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵေႃႈ မိူၼ်ႁၢင်ႈမီး ၸႂ်ယႂ်ႇ ၸႂ်ၵႂ်ႈ ၼိူဝ်ၶေႃႈလၢတ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ တင်းၼမ် တင်းလၢႆ။
ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈလၢႆး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းလူင်၊ ႁူဝ်ၼႃႈ ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ ၶတ်းႁႅင်း ၾင်ဢူၵ်း၊ တူဝ်၊ ႁူဝ်ၸႂ် ၸုၵ်းမၼ်ႈ ဢမ်ႇၵိူင်းဢမ်ႇၸၢႆႉတေႃႇသူႈၼင်ႇၶေႃႈ ၼင်ႇၵႂၢမ်း တႃႇႁႂ်ႈပၢႆးပၺ်ၺႃတႆး ပေႃးတေႁိူဝ်ႈႁိူင်း၊ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢၼ်လိၼ်တႆး ပေႃးလႆႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ ႁပ်ႉႁဵၼ်းႁူႉ သွၼ်ဢဝ် တၢင်းႁူႉမေႃ ၼင်ႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၶဝ်မီး ၼၼ်ႉ မိူၼ်ႁၢင်ႈပႆႇမီးသေၸဝ်ႈသေၵေႃႉ။ လႄႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃတႆးႁဝ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉတူၵ်းလႃႈတူၵ်းလိုၼ်း၊ ၸိူဝ်းႁၢမ်း သုၼ်ႇႁဵၼ်းသွၼ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁၢမ်းသုၼ်ႇႁဵၼ်းသွၼ်ယူႇ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ဝႃႈလႃးၵေႃႈ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းပၢႆးပၺ်ၺႃ ဢၼ်ၵူၼ်းလူင်တႆးႁဝ်းၶဝ် လၢတ်ႈၸႃၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းၼႂ်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၸွမ်း လူမ်းၵူၺ်းႁိုဝ်။ ပဵၼ်ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း ဢၼ်လၢတ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈၸူမ်း ယွင်ႈၶိုၼ်ႈၵူၺ်းႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉၶေႃႈထၢမ် တႃႇ ၵူၼ်းလူင်တႆးလႄႈ ၽူႈဢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ တူဝ်ၶဝ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ ၽူႈၼမ်းတႆးၼၼ်ႉယူႇ။
မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းႁူႉၵၼ် ၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းဝႃႈ ၼႂ်းပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢဝ်းဢဵတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဢၢႆႊထီႊ (ပၢၼ်ၶေႃႈမုလ်း)၊ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢၼ်ၵူႈလွင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၽႂ်းၶၼ်၊ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢၼ်ဢဝ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉ ဢွၵ်းဢေႃ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ်လၵ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇယၢင်ႈၶိုၼ်ႈၼႃႈ၊ ၵူၼ်းလူင်း တႆးႁဝ်း တိုၵ်ႉလၢတ်ႈၵဝ် လၢတ်ႈမႂ်း၊ တိုၵ်ႉႁဵတ်းၵဝ် ႁဵတ်းမႂ်း၊ တိုၵ်ႉၶမ်ဢိုတ်းၶမ်ဢၢတ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၵၢၼ်လၢတ်ႈၸႃၶဝ်၊ တိုၵ်ႉဢဝ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉႁႅင်းတူဝ် ပဵၼ်ၵႅၼ်ပဵၼ်လၵ်းယူႇၸိုင် ထႅင်ႈသိပ်းပီမိူဝ်းၼႃႈလႄႈ မိူဝ်းၼႃႈပၢႆး ပၺ်ၺႃတႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီၼၵ်းၸႂ်လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီမႆႈၸႂ်တႄႉတႄႉ။
ၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈလႄႈ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း တင်းလူင်ၼၼ်ႉ တႄႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ၊ တႄႇပူၵ်းပွင်တီႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃၵႂႃႇ ၼင်ႇၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်း ယုမ်ႇယမ်ႁၼ်လီၵၼ်ၼၼ်ႉၸိုင် လီတႄႉတႄႉ။ ပဵၼ်လွင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈလႄႈ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ မႅၼ်ႈတီႈ မႅၼ်ႈတၢင်းမၼ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇ ၾင်လူင်း တိုၼ်း တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၾင် လူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းပၢႆးပၺ်ၺႃၼၼ်ႉ လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း ၽွၼ်းပၢင်ႈမၼ်းလိူဝ်သေ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းတၢင်ႇတီႈ တၢင်ႇဢွင်ႈ ယဝ်ႉ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ၶႂ်ႈလႆႈၼေႃႇသႅင်တႅၼ်းၶိူဝ်း ဢၼ်တေမႃးပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ တႃႇမုၵ်ႉၸုမ်း၊ တႃႇၼႃႈဝၢၼ်ႈတႃသူၼ် တူဝ်ၵဝ်ႇ ၼင်ႇၸႂ်၊ ၼင်ႇၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ တႄႉတႄႉယူႇၸိုင် ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ်ယူႇမီးယူႇ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလီ တႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈ လူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းပၢႆးပၺ်ၺႃ ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢၼ်တႆးႁဝ်း ပေႃးလႆႈႁပ်ႉ ပွၼ်ႈဢဝ် သုၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းသွၼ် ဢဝ်တၢင်းႁူႉမေႃ ၼင်ႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၶဝ်မီး ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ၶႂ်ႈ တိုၵ်းသူၼ်း ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်လႄႈ ၽူႈၼမ်းတႆးတင်း လၢႆၼင်ႇၼႆ။
ၶႂ်ႈၶိုၼ်းသမ်ႉလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းပၢႆးပၺ်ၺႃတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ ၼင်ႇၼႆၵူၺ်း ဢၼ်တေ ဢွၼ်ဢဝ်ၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ ပူၼ်ႉလွတ်ႈတႂ်ႈမိုဝ်းၶဵၼ်၊ ပူၼ်ႉလွတ်ႈၼႂ်းၵၢၼ် ပဵၼ်ၶီႈၶႃႈလႄႈ ၵွၼ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း တႆးလႆႈ ၼင်ႇႁဝ်းယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ။
ၸၢႆးဢွင်ႇၶမ်း
17 May 2018


text:
သွင်ၵေႃႉၽူဝ်မေးၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ၽိတ်းမေႃးၵၼ် ၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်း ဝႅၼ်တူၵ်းမႄႈၼမ်ႉၸဝ်ႈၽယႃး တီႈ ဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ်ဢမ်ႇမေႃလုၺ်းၼမ်ႉ ၸႂ်ႉဢူၺ်းၵေႃႉ/ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ လူင်းၸွႆႈ-ပႃးၵၼ်ၸူမ်တၢႆတင်းသွင်ၵေႃႉ။
ဝၼ်းတီႈ 23/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸၢႆးပၢၼ်း ဢႃယု 31 ပီ တင်း ၼၢင်းၶိၼ်ႇ ဢႃယု 20 ပီ သွင်ၶႃၽူဝ်မေးၽိတ်း မေႃးၵၼ် ၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်း ၼၢင်းၶိၼ်ႇ ဝႅၼ်တူၵ်းမႄႈၼမ်ႉၸဝ်ႈၽယႃး တီႈၶူဝ်သင်ႈႁီႉ ၼႂ်းဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ) ၸိုင်ႈထႆး။ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ်ၸၢႆးပၢၼ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇမေႃလုၺ်းၼမ်ႉၼႆသေ ႁွင်ႉဢူၺ်းၵေႃႉ/ ၵူၼ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလူင်းၸွႆႈၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်းမၼ်း ဢၼ်ဝႅၼ်တူၵ်းၼမ်ႉလူင်းၵႂႃႇၼၼ်ႉၼႆသေ ၵမ်းၼႆႉ ၸၢႆးသႅင် ဢႃယု 22 ပီ ဝႅၼ်တူၵ်းမႄႈၼမ်ႉၸဝ်ႈၽယႃးသေ တေဢၢင်ႈၵႂႃႇၸွႆႈၼၢင်းၶိၼ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃး- ၵူၺ်းဢမ်ႇ ၸွႆႈလႆႈသေ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇ တင်း 2 ၵေႃႉ ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၸဝ်ႈၽယႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး လႆႈထဵတ်ႈထၢမ် ၸၢႆးပၢၼ်း ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ်ၼၢင်းၶိၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵွၼ်ႇဝၼ်း တေ ဝႅၼ်တူၵ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢႆးပၢၼ်းတင်းမေးမၼ်း ၼၢင်းၶိၼ်ႇ ၽိတ်းမေႃးၵၼ်။ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ် ၸၢႆးပၢၼ်း လႆႈႁၼ် တီႈၶေႃးမေးမၼ်းၸၢႆး မီးႁွႆးသီလႅင်/ႁွႆးၸုပ်ႇဝႆႉသေ ထၢင်ႇဝႃႈ မေးမၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇလဵၼ်ႈမၢဝ်ႇမႂ်ႇ။ မီးၽူဝ်မႂ်ႇထႅင်ႈ ၼႆသေ ၽိတ်းမေႃးၵၼ်။ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 23 ၼၼ်ႉ ၸၢႆးပၢၼ်း ႁွင်ႉမေးၼၢင်းမၼ်း ၼၢင်းၶိၼ်ႇ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းမၼ်းၸၢႆး။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၸၢႆးပၢၼ်း ၵႂႃႇသိုဝ်ႉၶဝ်ႈတေမႃးပၼ်ၼၢင်းၶိၼ်ႇၵိၼ် ႁဵတ်းၼၼ် ၶဝ်သွင် ၵေႃႉ ၽိတ်းမေႃးၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းထႅင်ႈသေ ၵေႃႉမေး ၼၢင်းၶိၼ်ႇတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ်သေ ဝႅၼ်တူၵ်းမႄႈ ၼမ်ႉၸဝ်ႈ ၽယႃးၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးပၢၼ်း ဢမ်ႇမေႃလုၺ်းၼမ်ႉသေ ၸႂ်ႉဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်းၸၢႆး ဢၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၸွမ်း ၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလူင်းၸွႆႈဢဝ်ၼၢင်းၶိၼ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်းမၼ်းၼႆ ၵမ်းၼႆႉ ၸၢႆးသႅင် ဢႃယု 22 ပီ ဝႅၼ် တူၵ်း ၼမ်ႉသေ တေၵႂႃႇၸွႆႈၼၢင်းၶိၼ်ႇၼႆလႄႈ ယွၼ်ႉတေဢမ်ႇမေႃလုၺ်းၼမ်ႉၵေႃႈ တေပဵၼ်။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼမ်ႉၸႅဝ်ႈႁႅင်းသေ ဢမ်ႇပေႉလႆႈႁႅင်းၼမ်ႉၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ ႁဵတ်းၼၼ်သေ လႆႈလူႉတၢႆတင်းသွင်ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ လႆႈလူင်းၵုမ်းဢဝ်တူဝ်တၢႆၼၢင်းၶိၼ်ႇတင်း ၸၢႆးသႅင် ၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်းၼိူဝ်ၾင်ႇ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းလူင်းဢဝ်တူဝ်တၢႆ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ မွၵ်ႈ 20 မိၼိတ်ႉပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးပၢၼ်း၊ ၼၢင်းၶိၼ်ႇလႄႈ ၸၢႆးသႅင် ၶဝ် 3 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး တင်း 3 ၵေႃႉ။ ၸၢႆးပၢၼ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈႁပ်ႉ မဝ်တႃးသီ ဝႃႈၼႆ။
ၶေႃႈမုလ်း – Thairath
Photo – Thairath


text:
ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး
ၵျူႊလၢႆႊလိူၼ်ၽူႈႁတ်းငၢၼ် ပိူဝ်ႈပူတ်းဢႅၵ်ႇၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃ
ၸဝ်ႈၽွင်းႁေႃဝဵင်းမိူင်းပွၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်တႆးဢွၵ်ႇၼမ်းၼႃႈ
ထုၵ်ႇၶႃႈယိုဝ်းတင်းဢွင်ႇသၢၼ်း ၽွင်းဝၢင်းၽႅၼ်ဢုပ်ႇဢၢၼ်းသၢင်ႈ
ပုၼ်ႈပၢင်ႈတႃႇမိူင်းၵွၼ်းၶေႃ လႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇႁေႃဝၢင်းၽႃႈ
ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေလၢႆ ဢွင်ႇသၢၼ်းတၢႆ 19 ဝၼ်း
ၸဝ်ႈယင်းတၼ်းထိုင်ႁူင်းယႃ 20 ဝၼ်းၸီႉဝိတ်းႁႃတဵင်ႈ
ၸဝ်ႈၸင်ႇသဵင်ႈမုၼ်ၼွၼ်းၽႄး တႃႇပွင်မႄးဝၢၼ်ႈမိူင်းမႂ်ႇ
ၾင်ၸႂ်သႂ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူင်ႉၵၢတ်ႈၽိတ်းၽၢတ်ႈယိူင်းမၢႆ
ပိုၼ်ႉသၢႆၸႂ်တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵွပ်ႈပိူၼ်ႈလဵၼ်ႈၸိူင်းတေႃႇႁဝ်း
ယုၵ်ႉယွင်ႈငဝ်းမုၼ်ၸူဝ်ႈပၢၼ် ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး “ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း”
ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်တႆး ၶွပ်ႈႁွပ်ႈ 71 ပီ
ဝၼ်းတီႈ 19/07/2018 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ် ၶွပ်ႈႁွပ်ႈ 71 ပီ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၵွပ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႂ်းပၢၼ် ၼဝတ၊ မဢၽ (1988-2011) ဢမ်ႇပေႃးဝႆႉၼၵ်းလႄႈ ဢဝ်ယဵၼ် ဝႆႉႁိမ်း 20 ပီလိူဝ်။ ထိုင်မႃးပၢၼ် လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးတဵင်းသဵင်ႇ (2012) ၼႆႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးဝႆႉၼၵ်းလႄႈ တူင်ႉတိုၼ်ႇၵၼ် ပိူဝ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵၼ်လႆႈ တင်း ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတင်းသင်ၶၸဝ်ႈၶဝ်။
ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၼႆႉ ၵႂၢမ်းပႃလိႁွင်ႉဝိရပုရိသ၊ ဢႃၸႃၼိယ၊ ပွင်ႇၵႂၢမ်းတႆးဝႃႈ- ၽူႈႁတ်းတၢႆတၢင် ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈတၢႆတၢင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇထိုဝ်ပဵၼ် ၵုၼ်းမုၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈ သိုပ်ႇသိုပ်ႇ ၵၼ်မႃး။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တႄႇႁဵတ်းဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်မႃးမိူဝ်ႈပီ 1948 ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸဝ်ႈသျူၺ်ႇတႅၵ်ႈ (ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် မိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ) လႄႈၸွမ်ၽွင်းလူင် ဢူးၼု ဢွၼ်ႁူဝ်(1948-1962)၊ ထိုင်မႃးၼႂ်းပၢၼ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၼေႇဝိၼ်းႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းမႃးဢဝ်ၼႃႈ ပိူဝ်ႈၵၢၼ်သူၼ်းတုမ် တႃႇတပ်ႉသိုၵ်းမႃးဢမ်ႇဝဵၼ်ႉဢမ်ႇလိုဝ်ႈ (1962-1987)။
ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းႁူမ်ႈတင်းၽွင်းလူင် 6 ၵေႃႉ ၽူႈယိပ်းလုမ်း 1 ၵေႃႉလႄႈ ၽူႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် ၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ႁူမ်ႈပဵၼ် 9 ၵေႃႉ လႆႈထုၵ်ႇမိုဝ်းပိုၼ် ၾၢႆႇၵလူင်ႇဢူးၸေႃး (ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းမၢၼ်ႈၵဝ်ႇ) ၶဝ်ႈယိုဝ်းတၢႆၶမ်ၼႂ်းလုမ်းၽွင်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/07/ 1947 ၽွင်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၽွင်းလူင်။ ဝၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃယဝ်ႉ လူင် ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸင်ႇမၵ်း မၼ်ႈဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၽူႈ ႁတ်းငၢၼ်(ဝၼ်းဢႃႇၸႃႇၼီႇ)ၼႆသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈမုၼ်ၵုၼ်း မႃး တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ၼႂ်း 9 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပႃးတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ်။
ဝၼ်းတီႈ 12/02/1947 မၢၼ်ႈတင်းတႆး ၶၢင် ၶျၢင်း လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ် ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ဝၢႆးၼႆႉႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ သၽႃးပူၵ်း ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းသေ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆမီႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း (constitution)။ သၽႃးပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း လႆႈမၵ်း မၼ်ႈပၼ်ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း – မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/09/1947 ဝၢႆးၽူႈႁတ်းငၢၼ် ၶဝ်သဵင်ႈၵမ် (တၢႆ) လႆႈ 2 လိူၼ်ပၢႆ။ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 04/01/1948 မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ တေႃႇ 1962။
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ် (ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး)
ၸဝ်ႈၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈ 31/05/1907 ပီ (ပီၵေႃးၸႃႇ 1249၊ လိူၼ်ၸဵတ်းလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသုၵ်း)
တီႈၵိူတ်ႇ ၼႂ်းႁေႃဝဵင်းမိူင်းပွၼ်
ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ၸဝ်ႈၶုၼ်ထီး (ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ်) လႄႈမႁႃတေဝီၸဝ်ႈၼၢင်းၸိင်ႇဢု (ႁေႃႁွင်ႇ)၊
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်း (ယႂ်ႇမႃးႁွင်ႉၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း)
ၵိူဝ်းယမ် ပုတ်ႉထသႃသၼႃ
ၼႃႈႁိူၼ်း ၸဝ်ႈၶိၼ်ႇတွင်း (လုၵ်ႈသၢဝ်ၸဝ်ႈၶိၼ်ႇမွင်ႇလႄႈၸဝ်ႈၼၢင်းဢိင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ)
လုၵ်ႈလၢင်း 1. ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈသုၼၼ်ႇတႃႇ၊ 2. ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁူမ်ႇ၊ 3. ၸဝ်ႈၶႆႇၾႃႉ လႄႈ 4. ၸဝ်ႈမျိၼ်ႉၵျီႇ
ၼွၼ်းၽႄး 20/07/1947 ႁူင်းယႃလူင်ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ
ၵၢၼ်ႁဵၼ်း
လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈဢင်ႊၵိသျ်ႉတင်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႈၽူႈမၢႆလူင်ၾၢႆႇတႅပ်းတတ်းသိလ်(တြႃး) တီႈႁေႃမိူင်းပွၼ် မိူဝ်ႈ ဢႃယု တိုၵ်ႉလႆႈ 5 ၶူပ်ႇ (ပီ1912)။ ဢႃယု 7 ပီ လႆႈၵႂႃႇယူႇႁူင်းႁဵၼ်း လုၵ်ႈလၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်တီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (ပီ 1914) တေႃႇယဝ်ႉၸၼ်ႉ 10 ။ ၶိုၼ်းၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃပၢႆးမၢႆမီႈ တီႈဝဵင်းမိတ်ႉထိလႃႇ 6 လိူၼ်ယဝ်ႉ သိုပ်ႇၵႂႃႇၶဝ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ပလိၵ်ႈသပ်ႊ (Police Training School) တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇထႅင်ႈ။
ဝၢႆးယဝ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းသပ်ႊတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇယဝ်ႉ လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵမ်ႉၽွင်းၾိုၵ်းၵၢၼ် တီႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇ (ပမေႃႇ-ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်ယၢမ်းလဵဝ်)။
ဝၢႆးၼၼ်ႉၶၢႆႉမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈလုမ်းၶုၼ်ၽွင်းငမ်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၼႆႉ သူင်ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉလႄႈ ၾၢႆႇပၢႆးမွၼ်းၵေႃႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလၢႆလၢႆသႅၼ်း သေ ပဵၼ်ၸဝ်ႈလၢႆးတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႂ်ႈတူင်ႇဝူင်းလုၵ်ႈလၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉတင်းလၢႆ။
ဢၼ်ၸဝ်ႈသူင်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈလႄႈ ယင်းပိုတ်ႇဝႆႉ ႁွင်ႈဢၢၼ်ႇ လိၵ်ႈ သုၼ်ႇတူဝ်ဝႆႉလူးၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမိူင်းပွၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ႁူင်းယႃ ပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်မီးၵူႇၼွၼ်းတႃႇၵူၼ်းပဵၼ် 60 လင်ၼၼ်ႉ ဝႆႉပၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းမိူင်းပွၼ်လင်ၼိုင်ႈ။
ပုတ်ႈႁၢင်ႈႁေႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း
လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉတႅၼ်းပေႃႈၸဝ်ႈ မိူဝ်ႈ 27/06/1928 ။ ၶုၼ်ဢင်းၵိသျ်ႉၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူဝ်ႈ 1929 လႄႈမွပ်ႈပၼ်ဝႂ်သႃႊၼၢတ်ႉမိူဝ်ႈ 1932 ၼီႈ။ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း 1 တီႈပၢင်လူင် (ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ) ဢၼ်ႁဵတ်းမိူဝ်ႈ 20-28/03/1946 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈသေ ယင်းလႆႈလၢတ်ႈသပ်းလႅင်း လွင်ႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢၼ်ၶိုတ်း ၵၢပ်ႈလႄႈလၢႆးလဵင်ႉသတ်း ဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်။ မိူဝ်ႈတင်ႈၶွင်ႊသီႊၸဝ်ႈၾႃႉလူင် တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းသေ မိူဝ်ႈၶတ်းလိူၵ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၶွင်ႊသီႊ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် 7 ၸဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ် ၵျူႊလၢႆႊၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပႃး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ။
ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင်ၵမ်း 2 ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၵိုၵ်းပိုၼ်း ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ တႆး ၶၢင် ၶျၢင်း တင်း မၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇ တင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ် လူၺ်ႈၵၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/02/1947 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 07/02/1947 တီႈပၢင် ၵုမ်လႆႈ ၶတ်းလိူၵ်ႈၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း 6 ၵေႃႉ မီးတင်းတႆး ၶၢင်လႄႈ ၶျၢင်း တႃႇတေ ႁပ်ႉဢုပ်ႇ ဢူဝ်းတင်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၸွမ်ႁၢၼ် ဢွင်ႇသၢၼ်း တေၼမ်းႁူဝ်မႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 ၼၼ်ႉလႂ်၊ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၶွင်ႊသီႊမိူင်းတႆး ၼႂ်းဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး ဝၼ်းတီႈ 7 ၼၼ်ႉလႂ်၊ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၵူၼ်းမိူင်း သၼ်လွႆၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 ၼၼ်ႉလႂ်၊ တီႈပၢင်ၵုမ်လႆႈလိူၵ်ႈဢဝ် ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ၸွမ်း တင်းသၢမ်တီႈ။
ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ်မိူင်းတႆး ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 12/02/1947 ၼၼ်ႉၸဝ်ႈၼိုင်ႈသေ ဝၢႆးပၢင်ၵုမ် ပၢင်လူင် လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ၽွင်းလူင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ မိူင်းသၼ်လွႆ ၼႂ်းၶွင်ႊသီႊ ပွင်ၵၢၼ်ၶႃႈ လူင်ယႂ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ (မျႅၼ်ႇမႃႇၼႅင်ႇငၢၼ်ႇၽုယိၼ်ႉၶၢၼ်ႇၵွင်ႇၸီႇ)။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/02/1947 ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းတီႈႁေႃယွင်ႁူၺ်ႈဝဵင်းတူၼ်ႈ တီးၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈလိူၵ်ႈၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းၶွင်ႊသီႊမိူင်းတႆး (ဝၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်ႇမႃးပဵၼ်ၶွင်ႊသီႊမိူင်းတႆး ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ)။ မႃးၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၸဝ်ႈလႆႈထုၵ်ႇ လိူၵ်ႈပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်းၶွင်ႊသီႊတွင်ႈထၢမ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသၼ်လွႆထႅင်ႈ သေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 26 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽွင်းလူင်တီႈၵိူဝ်းၵုမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမိူင်းသၼ်လွႆ ဢၼ် ဢမ်ႇမီးႁွင်ႈၵၢၼ်ၼႂ်းၶွင်ႊသီႊပွင်ၵၢၼ်ၶႃႈလူင်ယႂ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႊ။
လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ်ၽွင်းတႅၼ်း(ၽွင်းၽူႈဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်း လိူၵ်ႈမႃးႁႂ်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်တႅၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း) ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းပွၼ် တႃႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၽႃး ပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 13/05/1947 ။ မိူဝ်ႈသၽႃးပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း လႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶွမ်ႊမတီႊ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆမီႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းလႄႈလႆႈၶဝ်ႈပႃးတင်းၵေႃၽႄ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ ၵေႃၽႄၸႄႈမိူင်း ႁူမ်ႈတင်းၵေႃၽႄ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇ လူၺ်ႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ တင်းသၢမ်တီႈထႅင်ႈ။
မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းၽွင်းလူင်-လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈလုမ်းၽွင်းလူင် (ဢတႂၼ်း ဝုၼ်ႇ မျႃးယူင်း-ဝၢႆးမႃး ပဵၼ် ဝုၼ်ႇၵျီးမျႃးယူင်း) မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊပီ 1947 ယၢမ်း 10:37 မူင်း ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းၸွမ်း ၵၼ်တင်းၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းသေ ပိူၼ်ႈတင်း 8 ၵေႃႉတၢႆထင်တီႈသေတႃႉ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း လႆႈဝၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈၵႂႃႇၼွၼ်းၽႄး တီႈႁူင်းယႃ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20 ယၢမ်း 12:00 မူင်းတဵင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၶၢပ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈ လႆႈဢဝ်ၶိုၼ်ႈမႃးလုမ်းလႃး ၶိုၼ်းတီႈမိူင်းပွၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 08/04/1948 ၼၼ်ႉယဝ်ႉတဝ်ႈ လုပ်ႇၸဝ်ႈ ဝႅင်ႇပဵၼ်သွင်ပုၼ်ႈသေ ပုၼ်ႈၼိုင်ႈဢဝ်ၾင်ဝႆႉ တီႈၵုတ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ဢၼ်မီး တၢင်းၸၢၼ်းဝဵင်းမိူင်းပွၼ်။ ထႅင်ႈ ပုၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၾင် ဝႆႉတီႈ ဝိမၢၼ်ႇဢႃႇ ၸႃႇၼီႇ (မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ-တူႇယႄးၵွင်းသိၸ်ႉတီႇပိမၢၼ်ႇ-ဝိမၢၼ်ႇ သိုၵ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်) ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
ဝၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈလႆႈထူပ်းၽေးၼၼ်ႉ လွႆမၢႆ၊ လွႆလၢၼ်ႉ၊ လွႆၵၢၼ်းမႃး လႄႈၶွၵ်ႈၶင်လူင်မိူင်းပွၼ် ၵူၼ်ႇပင်း၊ ၼွင်ၶဵဝ် ႁိမ်းဝဵင်း ၵေႃႈ ၾူၼ်ဢမ်ႇတူၵ်း ၼမ်ႉဢမ်ႇၼွင်းသေ ၶုၼ်ႇဢူၼ်လႅင်ၸၢင်း ႁၢင်း၊ သိူဝ်လူင်တူဝ်ၼိုင်ႈၶၢင်းႁွင်ႉ ႁွပ်ႈဝဵင်း ၵၢင်ဝၼ်း ၵၢင်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇတၢႆဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းဝၼ်းလဵဝ် ၵၼ်(မိူၼ်တၢႆဝၼ်းလဵဝ် ၵၼ်)လႄႈ ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ဢဝ် ပဵၼ်ဝၼ်း 19 မိူၼ်ၵၼ်၊ ႁွင်ႉဝႃႈဝၼ်းတီႈ 19 (ဝၼ်းဢႃႇ ၸႃႇၼီႇ) ၼႆ သိုပ်ႇၵၼ်မႃး ၵူႈၶူပ်ႇပဵၼ်ပီလႄႈ တေသိုပ်ႇၵႂႃႇ တေႃႇၸူဝ်ႈလုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ်။ တီႈထင်သဝ်းလႄႈငဝ်းလၢႆးထုင်ႉလိုမ်မိူင်းပွၼ်ၽွင်းၼၼ်ႉ
တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 502 လွၵ်းလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း၊ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇမီးဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ မိူင်းၼၢႆး၊ ၾၢႆႇၸၢၼ်းမီး ဝဵင်းသီႇသႅင် ၼွင်မွၼ်၊ ၾၢႆႇတူၵ်း မီး ႁူဝ်ပူင်း၊ ၾၢႆႇႁွင်ႇမီးဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ဝဵင်းလွႆလႅမ် ။ လင်ႁိူၼ်းမီးမွၵ်ႈ 300 ပၢႆ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်း 5-600။ ႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းသဵင်ႈမွၵ်ႈ 30,000 ပၢႆ။
ၶေႃႈလူပ်းလိုၼ်း ပိုၼ်းၶုၵ်းထူပ်း တူပ်းၼင်လိၼ် ၶိၼ်ၸ်ႂၸွမ်း တႆးၼွမ်းပိူၼ်ႈႁၢမ်းမိူင်း
ပီၶရိတ်ႉသ် 1561 ၼႄႊထိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ (ႁေႃႊလႅၼ်ႊ) တူၵ်းပဵၼ်ၶီႈၶႃႈ သပဵၼ်ႇ ဝီးလျႅမ်း ဢွပ်ႉၾ် ဢေႃႊရဵၼ်ႉၵျ် (William of Orange) တိုၵ်ႉဢွၼ်ႁူဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၻတ်ႉၶျ် တိုၵ်ႉဢဝ်ၵွၼ်း ၶေႃယူႇ။ 10/07/1584 လႆႈထုၵ်ႇၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း သပဵၼ်ႊ ၶဝ်လၵ်ႉလွမ်ၶႃႈႁႅမ်ပႅတ်ႈ။
တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵလႃး 500 လၢၼ်ႉ ပၢႆပူၼ်ႉလွတ်ႈၽဝႃႉၸၢတ်ႈၶီႈၶႃႈၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ် ႁူဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢိၼ်ႊၻီႊ ယိူဝ်ႊ မႁတ်ႉတမၵၼ်ႊတီႊ လႆႈၼမ်းၼႃႈၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈယင်းပႆႇထိုင်ယိူင်းမၢႆ ဢၼ်ဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉသေ မိူဝ်ႈ 30/01/1948 ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်းႁူဝ်ၶႅင် ႁုၼ်းႁႅင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ယိုဝ်းတၢႆပႅတ်ႈ။
ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ် ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ်။ မၢင်ႇၵိူဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းတႆး ႁူဝ်မႃႇပဵင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵွၼ်း ၶေႃ ၼင်ႇၵၼ်သေ လႆႈတၢႆတၢင်မိူင်းတႆးၵႂႃႇ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး70 ပီမိူင်းယဝ်ႉ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းဢမ်ႇတၢႆၼႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ၊ သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဢမ်ႇၼွၼ်း ၽႄး တင်းဢွင်ႇသၢၼ်း ၶဝ် ၸိုင် ဝၢႆးလႆႈၵွၼ်းၶေႃ 1948 မႃးယဝ်ႉ မိူင်းတႆးမိူင်းမၢၼ်ႈ တေပဵၼ်ႁိုဝ် ။ ယၢမ်းလဵဝ်တေပဵၼ်ႁိုဝ်။
သင်ဝႃႈဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းႁူႉႁၼ်ဝႃႈ-မိူင်းတႆးလႆႈထုၵ်ႇမၢၼ်ႈ ၶႂၢၵ်ႈမိူင်း ၶဝ်ပႅတ်ႉလႅၼ် ပူၼ်ႉပႅၼ် ဢူမ်ဢိုၼ် မႃး (ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1958-1962) ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ႁၢၼ်ႉ တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆၸိုင် ၸွင်ႇမၼ်း ၸဝ်ႈ တေဝူၼ်ႉၼႅင်ၸႂ်သေးလၢႆ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈယုမ်ႇပိူၼ်ႈ ဢိူဝ်ႈငၢႆႈၼၼ်ႉႁိုဝ် ။ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ဢမ်ႇတၢပ်ႈ တွပ်ႇယဝ်ႉႁိုဝ်။
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းပိူၼ်ႈ လႆႈတူၵ်းလူႉတၢႆလူမ်ႉႁၢႆၵႂႃႇ (ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဝီးလျႅမ်းၶဝ် ၵၼ်ႊတီႊ ၶဝ်) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈၵိုင်ႇတၢင်း လႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇသၢႆၸႂ်ယူႇတႄႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈ လႆႈပူတ်း ပွႆႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းမႃးယဝ်ႉ၊ တႃႇမိူင်းတႆးႁဝ်းသမ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈႁတ်းငၢၼ် သိုၵ်းႁၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသင်ၶ လႆႈပိုၼ်ႉပႅတ်ႈၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈသၢႆၸႂ် ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇႁူဝ်သႅၼ် မႃးသေ တႃႉၵေႃႈ ႁဝ်းတိုၵ်ႉပဵၼ် တွင်တူၵ်းတႂ်ႈၼၢမ်ယူႇ။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း – ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁူမ်ႇ မိူင်းပွၼ်ၵေႃႈ မီးယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း။ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈ လၢၼ် မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ-ၸဝ်ႈလႂ်တေ သိုပ်ႇပုတ်ႈတိၼ် တၢင်မိုဝ်းသၢႆႈၼီႈပိုၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းလႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းတႅပ်းတတ်း ၼႄလႆႈယူႇႁိုဝ်။


text:
ၼၢင်းၸၢမ်ၽူၺ်း။ ။ ဢမ်ႇႁူႉလိၵ်ႈၼင်ႇတႃတၼ် ဢမ်ႇႁၼ်လိၵ်ႈၼင်ႇတႃမွတ်ႇ ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇတႆးႁဝ်းၶႃႈ မီးမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇ ႁဝ်းယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်း ၼၢင်း ၸၢမ်ၽူၺ်း လႆႈႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ ပၺ်ႇၺႃႇ ၽေႃးထိ လွႆလူင် ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဝႆႈသႃၸဝ်ႈၶူး သီႇရိ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉဝေႇလုဝၼ်ႇ ဝဵင်းလူင် တူၼ်ႈတီး၊ တူၼ်ဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈပူၵ်းပွင်မႃး ႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ ပၺ်ႇၺႃႇ ၽေႃးထိ လွႆလူင် ဝဵင်း တူၼ်ႈတီး ၼႆၶႃႈဢေႃႈ ။
ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်း တွင်ႈထၢမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ပရႁိတ လွႆလူင်ၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄယိူင်းဢၢၼ်းလႄႈလွင်ႈလႆႈတႄႇပဵၼ်မႃးႁူင်းႁဵၼ်း ။
“ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ လႆႈတႄႇၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2016 ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမီးလုၵ်ႈႁဵၼ်း 68 ၵေႃႉၵူၺ်း။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်မႃးယူႇၼႆႉၵေႃႈ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ၽၢၼ်ပေႃႈမႄႈ ၊ မီးပေႃႈဢမ်ႇမီးမႄႈ ၊ မီးမႄႈဢမ်ႇမီးပေႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ဢၼ်မီးတင်းပေႃႈတင်းမႄႈၵေႃႈမီးယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉ ၼႃႈႁိူၼ်း ဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ ၊ယွၼ်ႉၵုမ်ႇလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းသိူဝ် လႄႈ လႆႈဢဝ်မႃးၾၢၵ်ႇဝႆႉတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉၵေႃႈမီး ” ။
ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3:30 မူင်းၼႆႉပဵၼ်ၶၢဝ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ၶဝ်လူင်းႁူင်းႁဵၼ်း ၊ လူတ်ႉၵႃးႁပ်ႉသူင်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈၸၼ်ႉသုင်တီႈတၢင်းၼွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝၢႆႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းမႃးသူင်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းယူႇၶိူဝ်း ၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းယဝ်ႉ။ လူတ်ႉၵႃး ႁၢႆးၵျႅၵ်ႉ လမ်းလဵၵ်ႉ လမ်းယႂ်ႇ မႃးသူင်ႇၼၼ်ႉ မီးယူႇမွၵ်ႈ ႁႃႈလမ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼမ် ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ ပႃးတင်းၵႅင်ႉၶဝ်ႈၶဝ် လူင်းၵႃးမႃးသေ ၵႂႃႇဢွင်ႈလိုဝ်ႈ ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ “ ပၢႆး ပၺ်ႇၺႃႇ ၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵူၼ်းၼိုင်ႈၶိူဝ်း ဢမ်ႇဝႃႈၶိူဝ်း လႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈၼပ်ႉယမ်ႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇႁႂ်ႈမီး ပၺ်ႇၺႃႇ ၼမ်ၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၊ ပေႃ းႁဝ်းဢမ်ႇမီး ပၺ်ႇၺႃႇ ၼႆ တႃႇႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႃးၼပ်ႉယမ်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ဢမ်ႇဝႃႈဝၢၼ်ႈ ၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၼႆၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ဢဝ် ပၺ်ႇၺႃႇ ၊ ပိူၼ်ႈတေဢမ်ႇႁတ်းလူလၢႆႁဝ်း ။ မီးငိုၼ်းၶမ်း ၊ မီးၶဝ်ႈ ၊မီးဢမ်းၼၢတ်ႈ ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇယဝ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈမီး ပၺ်ႇၺႃႇ တၢင်းႁူႉ ပႃး ။ ပၺ်ႇၺႃႇ ၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈတႃႇၶိူဝ်းၵူၼ်းၼိုင်ႈၶိူဝ်းတေႉတေႉ ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၶူးၸင်ႇၸိုၼ်ႇသေ မႃးႁဵတ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ။ မိူဝ်ႈၶူးၶဝ်မႃးတႄႇၼၼ်ႉ ပႆႇမီးသင် ၵူႈၸိူဝ်းၵူႈဢၼ်မႃးတႄႇႁဵၼ်းဢဝ်မူတ်း မူတ်း လိၼ်ၵေႃႈမႃးထႆဢဝ်ၼမ်ႉၵေႃႈမႃႈတႄႇၶုတ်းဢဝ်မူတ်း ၊ ဢၼ်ၶူးၶႂ်ႈလၢတ်ႈတႄႉ ယႃႇပေၵူဝ် ယၢပ်ႇ ပေႃးႁဝ်းၵူဝ်ယၢပ်ႇၼႆႁဝ်းတေဢမ်ႇလႆႈသင် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၵျူႇသျိၼ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ သဵင်ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ၶဝ်ပေႃးပၼ်းလူင်ဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇၶိုၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼင်ႈသေ လူလိၵ်ႈ ၶဝ်ၸွမ်းၸဵင်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈမီးဝႆႉ ၊ ဢွၼ်ႇယိင်းၸိူဝ်းဢၼ်လဵၼ်ႈတႃၸေး ၵၼ်ဝႃႇ ၊ ဢွၼ်ႇၸၢႆးတိုၵ်ႉပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်ႇၸွမ်းၵၼ်ဝႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၊ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉမႄးၵႃးယူႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်ႈလႆႈႁၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ၼႂ်းၸႂ် ၸူမ်းသိူဝ်းႁိုဝ် ၶေႃးၶူမ်ယူႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉၵေႃႉတီႈၵေႃႉတၢင်း ၵေႃႉဢူႈၵေႃႉမႄႈ လႆႈမႃးသေႃႉယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၽူၺ်း ၵုင်ႇမုၼ်ငဝ်းၸဝ်ႈ ၽြႃး တြႃး သင်ႇၶႃႇ မီးယူႇတီႈႁူင်ႈႁဵၼ်း ပရႁိတလွႆလူင်ၼႆႉ ၊ ဢၼ်ဢႃႇယု လဵၵ်ႉသုတ်းၵေႃႈ မီးတႄႇၸဵမ် တိုၵ်ႉလႆႈ 8 ၶူပ်ႇ ၽွင်းတိုၵ်ႉ ၶႂ်ႈၼွၼ်းဢုၼ်ႇ ၼႂ်းဢွမ်ႈၵွတ်ႇဢၢႆ ဢူၵ်းဢုၼ်ႇ တီႈပေႃႈမႄႈ ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ ယိူင်းဢၢၼ်း မိူဝ်းၼႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉမီးၼင်ႇၼႆ။
“ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း10 ပီ မိူဝ်းၼႃႈ ၼၼ်ႉ ၶူးၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းလဵင်ႉလူ ဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းမိုဝ်းႁဝ်း ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမႃးၵုမ်းၵမ်ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ် ၼႆႉ ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်း ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၼႂ်းလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်း ႁဝ်းၵႂႃႇမီးဝႆႉ။ ပေႃးၵူၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇမီးဝႆႉၼႆ မၼ်းၶၢၼ်ၸႂ်ၼႃႇ ၊ တေၵႂႃႇလုမ်းၼိုင်ႈၵမ်းၼႆႉ လႆႈ ဝွၼ်း ပိူၼ်ႈႁႅင်းၼႃႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇမီး ၊ တႃႇတေၵႂႃႇမီးတီႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်းလူဝ်ႇမီး ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၊ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းႁဝ်း ။ယဝ်ႉၵေႃႈၶႂ်းႁႂ်ႈ ႁၵ်ႉသႃထိင်းသိမ်းပႃး ၽႃသႃသႃသၼႃၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း ၶူးတႄႉမီး တႃႈမုင်ႈမၢႆဝႆႉၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ” – ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်မီးတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၼ်မီးၼမ်တေႉတေႉၶႃႈ၊ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ယိင်းၸၢႆး ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မီးပႃး ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ ၸဝ်ႈၶူးလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်မီးတီႈၼႆၼႆႉတႄႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 70 ပဵၼ်တႆး ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ်တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ။ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2016-2018 ၼႆႉ ႁူမ်ႈသဵင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမီးယူႇ 360 ပၢႆၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇလႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၢႆး မီး 145 ၵေႃႉ ၊ ယိင်း 207 ၵေႃႉ ၊ မေႃသွၼ်သမ်ႉ မီး 6 ၵေႃႉ” ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ႁူမ်ႈဝႃႈမီးတီႈယူႇတီႈသဝ်းတွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယူႇ ၼႆႉသေတႃႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသမ်ႉၼမ်မႃး ၵူႈပီပီ တီႈယူႇၵေႃႈဢမ်ႇပဵင်းပေႃး ။ ဢၼ်လႆႈႁၼ်တႄႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈယူႇ ႁိူၼ်းသုမ်ႉၶႃး ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးၶဝ် ယွၼ်းလူႇၶၢမ်ႇဢဝ်တီႈသုမ်ႉပွႆးသၢင်ႇလွင်း ပိူဝ်ႈတႃႇမႃးမုင်းႁဵတ်းပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈယူႇ တႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ပေႃးတေမီး တီႈလိုဝ်ႈၼွၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 3:30 မူင်း လႆႈႁၼ် မေႃသွၼ်ၶဝ် လူင်းႁူင်းႁဵၼ်း တေပွၵ်ႈမိူဝ်းယင်ႉလိုဝ်ႈ ၊ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈယွၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်းႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ။ မေႃသွၼ်ယိင်းၵေႃႉ လႆႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဝ်းၶႃႈ သေ လၢတ်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်ဢၼ်လႆႈမႃးၸွႆႈၵၢၼ်ပရႁိတ တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၼႆႉ” မေႃသွၼ်တႄႉၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဝႃႈ မေႃသွၼ်ယိင်း ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းမၢႆ 10 ဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈမႃး သွၼ် ၵူၺ်းၵႃႈ မေႃသွၼ် မႃးၸွႆႈၸတ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇပူင်သွၼ် ဝႃႈထုၵ်ႇလီသွၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ဢေႃႈ။
ၵၢၼ်ပူင်သွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ် ၸၼ်ႉဢွၼ် တေႃႇထိုင်ၸၼ်ႉသိပ်း ။ ပူင်သွၼ်ပၼ် ပိူင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၊ ပူင်သွၼ်ပၼ်ပႃး လိၵ်ႈတႆး လႄႈပိုၼ်းတႆး ၸဵမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။
မေႃသွၼ်ယိင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ ၊ ၵၢၼ်သွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် လႆႈတႄႇ သပ်း လႅင်း ၼႄၽၢႆႇတႆးဢွၼ်တၢင်း ယွၼ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇပႆႇပွင်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ။ တွၼ်ႈတႃႇသင်ႇ သွၼ် လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇၼႆႉတေႉၵေႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇသင်ၶႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝႃႈငၢႆႈ လၵ်းလႅမ်ယူႇၶႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈမေႃသွၼ်တႄႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၵၢၼ်ပရႁိတ ၼႆႉၼမ်ၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈတေႉတွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ။
ၸဝ်ႈၶူးၼႆႉလႆႈႁၼ်ဢဝ်ဢဵၼ်ဢဝ်ႁႅင်းသေ ႁဵတ်းတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ မၼ်းမိူၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸဝ်ႈ ၶူးလၢႆ လၢႆ ၵႂႃႇ ဢဵၼ်ႁႅင်းငိုၼ်းၵေႃႈလူဝ်ႇ ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၵေႃႈလူဝ်ႇ ၼႆႉၵေႃႈလႆႈမႆႈၸႂ်ႈတေႉၶႃႈ။ ပေႃးပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၸွႆႈထႅမ်မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးပဵၼ်လႆႈၽၢႆႇပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇၵေႃႈၸွႆႈၽၢႆႇၼႆႉ ၊ပဵၼ်လႆႈၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်းၼႆၵေႃႈ ၸွႆႈၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်း ၼၼ်ႉၶႃႈ ၊ ပေႃးၸွႆႈၵၼ်မႃးၼႆၸိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်မႃး ၼၼ်ႉ တေငၢႆႈမႃးယူႇၼႆၼၼ်ႉ မေႃသွၼ်တႄႉ ယုမ်ႇယမ် ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ .”ဝႃႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
တီႈႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ ပိၺ်ႇၺႃႇ ၽေႃးထိ လွႆလူင် ၼႆႉ မေႃသွၼ် ဢၼ် တူၺ်းလူ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 24 ၸူဝ်ႈမုင်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶူး ၶဝ်ၵေႃႈမီးယူႇ 4 ပႃး ၊ မေႃသွၼ်ၸၢႆး 2 ၵေႃႉ ၊ မေႃသွၼ်ယိင်း 4 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈပႃးတင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း မီး 360 ပၢႆၼႆၶႃႈဢေႃႈ။


text:
လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်း Blog ဢၼ်ၸႂ်ႉၽွၼ်ႉ Zawgyi Tai ဢမ်ႇမီးၽွၼ်ႉၵေႃႈႁႂ်ႈတူၺ်းလႆႈ
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ၶႃႈႁဝ်းလႆႈႁၼ် ၸၢႆးၼေႃႇလႅင်းၾႃႉ တွင်ႈထၢမ်မႃးတေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်း Blog ႁဝ်းဢမ်ႇမီးၽွၼ်ႉၵေႃႈႁႂ်ႈတူၺ်းလႆႈ။ တေႃႇလဵဝ်ၶႃႈႁဝ်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းၶိုၼ်ႈမႃး CDN ဢၼ် Google ၶဝ်ပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈ။ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် Saturngod ၶႃႈ။
လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်း တေလႆႈၵႂႃႇတီးၼႆႈၶႃႈ ယဝ်ႉၵႂႃႇတီႈ Choose Font ၽၢႆႇတႂ်ႈ လိူၵ်ႈဢဝ် Zawgyi-Tai ယဝ်ႉ Copy ဢဝ် Code CSS ၶႃႈ၊ ယဝ်ႉၶိုၼ်းၵႂႃႇတီႈၼႂ်း Blogger Dashboard >> ၵႂႃႇတီႈ Template >> တဵၵ်းတီႈ Edit HTML (ၼိူဝ် Firefox- တဵၵ်း Ctrl+F ) သွၵ်ႈႁႃ " </head" ပေႃးႁၼ်ယဝ်ႉ ဢဝ် Code ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်ဢဝ်မႃးၼၼ်ႉသႂ်ႇတီႈ ၽၢႆႇၼႃႈၼၼ်ႉၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆႉ တေလႆႈတမ်းဝၢင်းပၼ် ၸိုဝ်ႈ Font Family ႁႂ်ႈပဵၼ် Zawgyi-Tai ၶႃႈ-
သွၵ်းႁႃ Font-Family တီႈၼႂ်း Template ၼၼ်ႉသေထတ်းတူၺ်း တႃႇသႂ်ႇ "Zawgyi-Tai" ၶႃႈ
ပိူင်တႅၵ်ႈ-
font-family:Zawgyi-Tai;
တဵၵ်း Save Changes
ၵမ်းၼႆႉ ၽူႈလူလိၵ်ႈ ၶဝ်ဢမ်ႇမီးၽွၼ်ႉၵေႃႈ တေတူၺ်း ဢၢၼ်ႇလႆႈယဝ်ႉၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
တွင်ႈထၢမ်မႃးလႆႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈ


text:
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 3 ၵေႃႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၽႅၼ်ၶေႃးတၢႆ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၸႂ်။
ဝၼ်းတီႈ 9/5/2018 ၼၢင်းမူဝ်ၶမ်း ဢႃယု 47 ပီ ပဵၼ်ၽူႈမၢႆလုမ်းၾၢႆႇၽွင်းငမ်း ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း လုင်းဢွင်ႇၶမ်း ၊ ၸၢႆးၸၢမ်ႇဢူး ဢႃယု 17 ပီ လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းဢၢႆႈလိုၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶျွင်း ဢိူင်ႇႁွင်ႈႁိူင်း ၊ ၸၢႆးဝိၸၼ်ႇတႃႇ ဢႃယု 44 ပီ လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းဢွင်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ပိင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽႅၼ်ၶေႃးတၢႆၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ် ၵၼ်။
ၼၢင်းၶေႇမႃႇဢေး ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ၸိူဝ်းၶဝ်ၽႅၼ်ၶေႃးတၢႆ 3 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီဢၢမ်း လူင်လၢင်ၶႃႈဢေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈတူၺ်းၶဝ်လႅပ်ႈတေမီးပၼ်ႁႃလၢႆလၢႆလွင်ႈသေ ႁႃတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈဢမ်ႇလႆႈ လႅပ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းမူဝ်ၶမ်းၼႆႉ ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ႁွပ်ႇႁူဝ်ၶဝ်ႈႁဵဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10/5/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်း ။ၸၢႆးၸၢမ်ႇ ဢူးလႄႈ ၸၢႆးဝိၸၼ်ႇတႃႇၵေႃႈ တေပူၼ်ႉၶၢပ်ႈ တူဝ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10/5/2018 ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းၵျွၵ်ႉမႄးလၢတ်ႈ။


text:
ၼႃႈၸေႃးလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ
ၼႃႈၸေႃးလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ
ၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉ ၼိူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၼ်ႈၶွမ်းလႄႈ တူၺ်းထီးဝီး
ပေႃးတေဢဝ် မေႃယႃပၢႆးၸႂ်ၶဝ်ဝႃႈၸိုင် ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈ ထုၵ်ႇလီႁၢမ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼိူဝ်လွင်ႈလဵၼ်ႈၵဵမ်းၶွမ်ႇပျူႇတိူဝ်ႇလႄႈ တူၺ်းထီးဝီး လူၼ်ႉလူၼ်ႉလိူဝ်လိူဝ်ယဝ်ႉ။
ၻွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ဢႃႈရိၵ်ႉ သိၵ်ႉၵမႅၼ်းဝႃႈ လွင်ႈတူၺ်းၼႃႈၸေႃးၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်းလွင်ႈၵိၼ်ၵိူဝ်လႄႈ ၵိၼ်လဝ်ႈယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇလႆႈမီးၶွပ်ႇမီးလႅၼ်မၼ်း၊ လူဝ်ႇလႆႈႁူႉမိူဝ်ႈလူဝ်ႇၽႃႈလူဝ်ႇပေႃးမၼ်းယဝ်ႉ။
မၼ်းဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈ လူဝ်ႇလႆႈမီးၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယဝ်ႉ၊ သင်ဢမ်ႇၼၼ်ၸိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေမိူၼ်ၵၼ်တင်း လႆႈထုၵ်ႇဝႆႉပိုၼ်ႉဝႆႉပႅတ်ႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတူၺ်းလူၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၻွၵ်ႇတိူဝ်ႇ သိၵ်ႉၵမႅၼ်းဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇတီႈပၢၵ်ႇၼႃႈၸေႃးၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးမႃးၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်ၸိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တီႈႁိူၼ်းၶဝ် ၵမ်ႈပႃႈၼမ် မီးၼႃႈၸေႃးႁႃႈဢၼ်ယဝ်ႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈမႃး ၶဝ်ယင်းတူၺ်းၼႃႈၸေႃးသွင်ဢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၵွၼ်ႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ၶိူင်ႈလၢတ်ႈမိုဝ်း (mobile phone) ၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇ ထီးဝီးၵေႃႈတူၺ်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် လႄႈ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်းတူဝ် ယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၸိုင် မၼ်းမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း 2 လႄႈ တၢင်းပဵၼ်မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ယူႇယဝ်ႉ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းဢွၵ်းဢေႃႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈ လွင်ႈတူၺ်းၼႃႈၸေႃးလူၼ်ႉလိူဝ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တေၸၢင်ႈပၼ်တၢင်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပိူင်ၽွတ်ႈဢွၵ်းဢေႃၵေႃႈပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ။
မေႃပၢႆးသၢႆၶဝ် ၸႅတ်ႈထတ်းသၶႅၼ်ႇ (scan) တူၺ်း လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်လဵၼ်ႈၵဵမ်းလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလဵၼ်ႈၵဵမ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်းဢေႃၶဝ် မီးလွၵ်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လဵၼ်ႈၵဵမ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈဢွၵ်ႇဢေႃၵူၼ်းႁဝ်း ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်ႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းဢၼ်မီးဢွၵ်းဢေႃၸိူင်ႉၼၼ်ၼၼ်ႉ မီးၸႂ်ၶႆႈလဵၼ်ႈၵဵမ်းႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၶဝ်းယင်းပႆႇၸီႉၸမ်ႈလႆႈ။
ပေႃးဢဝ် ၻွၵ်ႇတိူဝ်ႇသိၵ်ႉၵမႅၼ်းဝႃႈတႄႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃႇယုသၢမ်ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈတူၺ်းၼႃႈၸေႃးဢိတ်းဢီႈၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် ယင်းဢမ်ႇလီမီးသေဢိတ်းၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢႃႇယု သၢမ်ၶူပ်ႇ တေႃႇထိုင်ၸဵတ်းၶူပ်ႇၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းꧦၼႆႉ လီတူၺ်းၼႃႈၸေႃး တၢင်းႁိုင်မွၵ်ႈ ၸူဝ်ႈမူင်းၶိုင်ႈၵူၺ်း၊ ႁၢၼ်ႉၼႆႉ တေႃႇပေႃးထိုင်ဢႃႇယု 18 ၶူပ်ႇၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းꧦ လီလႆႈတူၺ်းၼႃႈၸေႃး မွၵ်ႉ သွင်ၸူဝ်ႈမွင်းၶိုင်ႈၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းၶဵဝ်ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၻႅၼ်ႇၼီႇယိူဝ်ႇ ဢႅပ်ႉပွတ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းလၢတ်ႈႁႂ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းပႅတ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်တူၺ်းထီးဝီးလႄႈ လဵၼ်ႈၶွမ်းၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်းဝႃႈ‘‘ ပေႃးဝႃႈထိုင်မႃး မိူဝ်ႈပီ 2025 ၼႆႉ ၵူၼ်းၸၢႆးမွၵ်ႉၶိုင်ႈၼိုင်ႈလႄႈ ၽူႈယိင်းမွၵ်ႈသၢမ်ပုၼ်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးလႆး တၢင်းပဵၼ်ပီးလူၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈၸွႆႈထႅမ်ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ’’ ၼႆယဝ်ႉ။
ထႃႇၼပၢႆးယူႇလီၶဝ်ဝႃႈ ‘‘ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၽၢႆႇတူဝ်ၼႆႉ ပၼ်လႆႈၽွၼ်းလီၼမ်တႄႉတႄႉယဝ်ႉ - လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူႈၵေႃႉၼႆႉ လီလႆႈမီးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်လဵၼ်ႈႁႅင်းယဝ်ႉ’’
ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းယင်းဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁႃႈၶူပ်ႇလူင်းပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ လီလႆႈမီးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၵႃႈၼင်ႇပဵၼ်လႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပီႈၸၢႆးလူင်


text:
Written by Sai Mawn Kham
Posted on September 26, 2017
ၽူႈထတ်းသၢင်ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ်ဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် Go Android Keyboard Applications သွင်ဢၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ GOMO Dev Team ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉတီႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸူင်ဢဝ်ၶေႃႈမုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်သေ ၶိုၼ်းသူင်ႇပၼ် Remote Server ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပၼ်ၶေႃႈၽၢင်ႉဝႆႉယူႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် Android Keyboard ၶွင် GOMO Dev Team သွင်ဢၼ် "Go Keyboard - Emoji keyboard, Swipe input, GIFs” လႄႈ “GO keyboard, Free Theme, GIF” ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇတၢင်းၶၢမ်ႇၼႄးဝႆႉဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ Application တင်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉ မီးၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉယူႇ ႑႐႐ လၢၼ်ႉပၢႆ ႁင်းၽႂ်မၼ်းသေ ပေႃးတူၺ်း Rating မၼ်းၵေႃႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီၸႂ် မိူၼ်ၼင်ႇလႆႈ လၢဝ် 4.4 လႄႈ 4.5 StRead More
Written by Sai Mawn Kham
Posted on September 26, 2017
မိူၼ်ၼင်ႇ Facebook ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် Lite Version Application Facebook Application လႄႈ Messenger Application ဢၼ်တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၵႃႈတီႈ ၶိူင်ႈ Mobile Devices ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးၶိုတ်းၵၢမ်ႈၼၼ်ႉ Twitter ၵေႃႈတိူၵ်ႉတႄႇၶူင်သၢင်ႈ ၵူတ်ႇၸၢမ်းတူၺ်း Twitter Lite Appliction ယဝ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽၢင်ႁၢင်ႈ Features Twitter Lite ၼႆႉတႄႇသိုပ်ႇမိုတ်ႈပၼ်မႃး မိူဝ်ႈၸဝ်ႈပီၼႆႉသေတႃႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႉဝႃႈ ပဵၼ် Application သေ မၼ်းလႆႈၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈ website "lite.twitter.com" ဢဝ်ဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉပဵၼ် Lite Version ၼႆလႄႈ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉတႃႇၸႂ်ႉလႆႈတီႈဢၼ် သၢႆၼႅင်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်Read More


text:
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ႁႅင်းၵၢၼ်လၢႆလၢႆၸုမ်း ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် လုမ်ႈၾႃႉ (May Day) တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈ ႁႅင်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတင်းထႆးသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ် တူၺ်းလွမ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး။
ဝၼ်းတီႈ 01/05/2018 ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ၸိုင်ႈထႆးပွတ်း ႁွင်ႇ 15 ၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇၶူင်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီလႄႈ ပၼ်တၢင်းႁူႉႁႅင်းၵၢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း MAP ၊ ၵဝ်ႉငဝ်ႈပူၵ်း ပွင်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း HRDF၊ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ WSA ၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈ ၼၢင်းယိင်းတႆး SWAN ၊ သိုဝ်ႇႁႅင်းၼုမ်ႇ SYP ၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းသၢပ်ႇၼမ်ႉၶူင် (ၼမ်ႉၶွင်) MMN ၊ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း MWF ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ (May Day) တီႈ ႁူင်းႁေႃးၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ။ မီးပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၊ ၵၢၼ်ႁိူၼ်း (မႄႈဝၢၼ်ႈ) ၵၢၼ်ၶၢႆၶူဝ်း ပႃးၸဵမ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႈ 200 ပၢႆ။
ၼႂ်းပီ 2018 ၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်သေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ တၢင်ႇထိုင်လူင်ပွင် ၸိုင်ႈထႆးလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈပၼ်ၶႂၢင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈထိုင် ဢႃယု 60 ပီ၊ ႁႂ်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ ၼၢႆးၸၢင်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈၵႃႈ ႁႅင်းၸၼ်ႉတႅမ်ႇ၊ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းပၼ်ဝႂ် ၵပ်းတူဝ် (မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ) ပၼ်တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး ႁႂ်ႈတူၺ်းလွမ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးၸိူဝ်း ၼႆႉ။
ၸၢႆးသူႇၶျၢတ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ် မိူင်းၵူႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီႁူႉသုၼ်ႇလႆႈတူဝ်ၵဝ်ႇ လူဝ်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁတ်းႁတ်း ႁၢၼ်ႁၢၼ်သေ တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်လႆႈ တူဝ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇ၊ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈပီႈၼွင်ႉတႆးဢမ်ႇဝႃႈယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃႁၵ်ႉၵၼ် ဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵၼ်သေၵမ်း ” ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် (May Day) ၼႆႉတႄႇပဵၼ်မႃးတီႈမိူင်းဢမေႊရိၶိူဝ်ႊ မိူဝ်ႈပီ 1886 ၼီႈလိူၼ်မေႊ 1 ဝၼ်း ။ မိူဝ်ႈပီ 1857 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽွင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းဢမေႊရိၶိူဝ်ႊၶဝ်လူႉပင်းသေထိုင် မႃးပီ 1861 သမ်ႉ ပဵၼ်သိုၵ်းၼႂ်းမိူင်း ထႅင်ႈလႄႈ ဢဝ်ၵူၼ်းႁၢမ်းၵၢၼ်ၼမ် တူဝ်ႈမိူင်း ။ ပီ 1863 ၵွပ်ႈမီးႁူင်းငၢၼ်း 28 ႁူင်းပေႉၵိၼ်ၵူၼ်း ႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမႄႊရိၶိူဝ်ႊၶဝ် လႆႈၵေႃႇတင်ႈ ၸုမ်းႁႅင်း ၵၢၼ် 79 ၸုမ်းပိူဝ်ႈသၢၼ်ၶတ်း မႃး။ 1884/10/07 တေႃႇ 1885 ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်တင်းသဵင်ႈလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် တုၵ်းယွၼ်း 1 ဝၼ်းလႂ် 8 ၸူဝ်ႈမူင်းမႃး။
ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 1886 လိူၼ်မေႊ 1 ဝၼ်း ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၼိုင်ႈသႅၼ်ၵဝ်ႈမိုၼ်ႇၵေႃႉ ၽွမ်ႉၸႂ် ၵၼ်ၶႂမ်ႈ ၶတ်းဢမ်ႇယွမ်း မႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉသၢမ်ဝၼ်း ၸုမ်းပလိၵ်ႊၸႂ်ႉလၢႆးႁၢႆႉ တေႃႇၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈ ႁႅင်းႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ၶဝ်လႆႈတၢႆလႆႈၸဵပ်း တင်ႊၼမ် ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉထႅင်ႈ 3 ပီ (1889) ယဝ်ႉ ၸုမ်းႁႅင်း ၵၢၼ်မိူင်းၾရင်ႇသဵတ်ႊ ၸင်ႇႁွင်ႉ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈ မၵ်းမၼ်ႈဢဝ်ဝၼ်း တီႈ 1 လိူၼ်မေႊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တင်ႈဢဝ်ပီ 1890 ၼၼ်ႉမႃး ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းပွႆးဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မေႊၻေႊ (May Day) မႃးၵူႈပီပီ ပိူဝ်ႈဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်ၼိူဝ်ၵူၼ်းႁႅင်း ၵၢၼ်မိူင်းဢမေႊရိၶိူဝ်ႊၶဝ်လႄႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁုၼ်ႈလင်ၸၢင်ႈလႆႈႁူႉၸၵ်းလႄႈ မၵ်းမၼ်ႈ ၵုၼ်းမုၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ – ၼႆယူႇ ။


text:
ယၢမ်းၽွင်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ပၢင်ၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းထႅင်ႈယူႇ ၵမ်းတီႈ 3 တႄႇဢဝ်လိူၼ် ၵျူႊလၢႆႊ 11 ဝၼ်း တေၸတ်းႁဵတ်းတေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 16 ။ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ် ၶွင်ႇသီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူင်းရၶႅင်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ UKP ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈလႄႈ ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ၸုမ်းၸၢဝ်း ၶိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼမ်တီႈသုတ်းၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေဢုပ်ႇၵုမ် ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းသေယဝ်ႉ သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸွင်ႇတေၸင်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်လႆႈယူႇႁိုဝ်? ႁဝ်းၶႃႈ မႃးထတ်းတူၺ်းဢၼ်ၼႆႉဢိတ်း ၼိုင်ႈ။
တီႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇဢုပ်ႇလွင်ႈၾႅတ်ႊတရႄႊ၊ တေဢမ်ႇဢုပ်ႇလွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽဵင်ႇ ပဵင်းၵၼ်။ ၵူၺ်းတေဢုပ်ႇလွင်ႈၸၢႆးယိင်း မီးသုၼ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တီႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆၵေႃႈ တေပႆႇမီးၶေႃႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈသင် ဝႃႈၼႆဝႆႉလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈမုင်ႈမွင်းဝႃႈ တေမီးမႃးၽွၼ်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း သင် ပုၼ်ႈတႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉၶဝ်ၼႆ ႁုပ်ႈသေလၢတ်ႈလႆႈယူႇ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးမႃးထွမ်ႇတူၺ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းၸွမ်ပွင်သိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ ယၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉၼႆ လႆႈ ႁၼ်ၶဵင်ႈၶႅင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တၢင်းၾၢႆႇပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ယင်းၸင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ထိူင်းထိူဝ်ႉ ပိူင်ႈၵႂႃႇ ၵွၼ်ႇၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းမၼ်းဝႃႈၸိုင် 1) လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈတပ်ႉမတေႃႇဢွၼ်ႁူဝ် ၶိုင်သၢင်ႈလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်ယူႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မႃႇႁႅင်းၸုတ်ႈယွမ်းသေ ၸင်ႇႁဵတ်း ဢၼ်ၼႆႉႁႂ်ႈလႆႈၾၢင်ႉထိုင်ၵၼ်သေ ၵမ်း လႆႈႁၼ်လွၵ်ႇငိုတ်ႈလူလၢႆၵၼ်ဝႆႉ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼင်ႇႁိုဝ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်းလိူဝ်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ တင်း ၾႅတ်ႊတရႄႊၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢႆးၵၢၼ်ယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇၼၼ်ႉဝွတ်ႇႁၢႆပႅတ်ႈ တေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ လွင်ႈတၼ်းႁဵင်း တပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႈလဵဝ် ဝႃႈၼၼ်သေဢမ်ႇၵႃး တေလႆႈ ယွမ်းႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင်တႃႇ 3 ပိူင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (ဒို့တာဝန်အရေး ၃ ပါး)ယဝ်ႉ ယႃႇပေလၢတ်ႈလွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉၵူၺ်း တေပဵၼ်ပိူင်လူင်ၼႆၵေႃႈ လႆႈႁၼ်လၢတ်ႈပႃးၵႂႃႇ ပေႃးမႃးႁုပ်ႈတူၺ်းၵႂၢမ်း 2 ၶေႃႈၼႆႉၼႆ။ ပွင်ႇဝႃႈ ပႆႇဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းသင် ပႆႇမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်မိူင်းသင်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉဝၢင်းၶိူင်ႈဢွၼ်တၢင်း ယဝ်ႉ ၵေႃႈ တင်ႈပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းသေယဝ်ႉ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈမီး တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ် လဵဝ်ၵူၺ်းၼႆၵေႃႈ ၸင်ႇၵဵပ်းတီႈပွင်ႇမၼ်းလႆႈၶႃႈဢေႃႈ။
ပေႃးမႃးသိုပ်ႇတူၺ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းမၼ်းၼႆၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း 52 လၢၼ်ႉ၊ ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းၶဝ်ၼႆၵေႃႈ တၢင်တူဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်း ၵမ်ႉယၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း မီးတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်လဵဝ် ၼႆႉၵူၺ်း တၢင်တူဝ်လႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉၵေႃႈလႆႈႁၼ်ဝႃႈပႃးၵႂႃႇလႄႈၼႆ ဢၼ်တၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၽႂ်တႄႉတႄႉၶႃႈလႃႇ ပေႃးမႃးတူၺ်း တီႈၸုမ်းၵမ်ႇၽႃႇလႄႈသင် ၾိင်ႈမိူင်းၵမ်ႇၽႃႇဢၼ်ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇတင်း မူတ်း တင်းလူမ်ႈၼႆႉ မီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမီးသုၼ်ႇလိူၵ်ႈ တင်ႈဝႆႉ ၽဵင်ႇပဵင်းၸွမ်းထမ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ လူၺ်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ၽဵင်ႇပဵင်းၸွမ်းထမ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈ တေထတ်းႁၼ်ၵၼ်ယူႇ ပေႃးၼႆ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းတၢင်တူဝ်လႆႈၵူၼ်းမိူင်း 52 လၢၼ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းၸႂ်ႈတႄႉယူႇၶႃႈႁႃႉ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ လီ လႆႈထတ်းသၢင် ဝူၼ်ႉၼပ်ႉၸွမ်းယူႇ။
တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ မီးၵၢင်ၸႂ်ဢၼ်ၶႂ်ႈမူၼ်ႉမႄးပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေမူၼ်ႉမႄးပၵ်းပိူင်လၵ်း မိူင်းၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈႁႅၼ်းတမ်း တီႈၵၼ် 12 ၼႂ်းလၵ်းမိူင်း 2008 ဝႃႈၼႆလႄႈ မိူၼ်တင်းဝႃႈ ဢမ်ႇပႃး ၵၢင်ၸႂ်တပ်ႉမတေႃႇ တိုၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းလႆႈလႃးလႃးၼႆၵေႃႈ တေလႆႈပွင်ႇၸႂ် ၵၼ် ဝႆႉယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးထိုင် 2020 မႃး ႁႂ်ႈလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ဝႃႈပႃးၵႂႃႇ။ ၵဵဝ်ႇလႆႈၶေႃႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ တေယိူၼ်ႉၵၼ်ႈတေႃႇ ၸုမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ် ထိုင် 2020 ၵူၺ်း။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ တေဢၢၼ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ယင်းၸၢင်ႈဝူၼ်ႉ သွၼ်ႇလႆႈၶႃႈၼေႃႈ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ပၼ်ႁႃပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႆႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ယွၼ်ႉတပ်ႉမ တေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ ပၼ်ႁႃပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈဢၼ်ပဵၼ်မႃးယူႇၼႂ်းမိူင်း 70 ပီမိူင်းၼႆႉ မၼ်းတႄႇငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၵူၺ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈသိုပ်ႇသိုပ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇ သၢင်ႇထုၵ်ႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမေႃပေႃးၵႂၢမ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်လႄႈ ၸင်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး ၵၢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႈ ၽိုၼ်ႉ လႆႈႁၼ်တူၵ်ႇလၢတ်ႈပႃးၵႂႃႇယူႇၶႃႈၼႃ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈယွၼ်ႉပၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ယွၼ်ႉပၢႆးၵၢၼ်ဝႃႇတ ပႆႇႁပ်ႉႁၼ် ယွၼ်ႉလူၺ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ယွၼ်ႉလွင်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်း လႄႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႅၼ်ၸိူင်ႉၼႆသေယဝ်ႉ ၸင်ႇၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ယွၼ်ႉၽႂ်သေတႃႉၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းလႂ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မႃးမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ တပ်ႉမတေႃႇလႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်းမႃးယူႇၼႆၵေႃႈ လၢတ်ႈ။ ၵူၺ်းဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးတင်းဝႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း တေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃလႆႈ ပေႃးဝႃႈထိင်းသိမ်းလႆႈ ၵူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်းယူႇၼႆ သဵင်ၵွင်ႈလဝ်းၼိုင်ႈၵေႃႈတေ ဢမ်ႇတပ်ႈလႆႈဢွၵ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ယႃႇပေၼႄလွင်ႈၼႄတၢင်းသေ တိုတ်ႉၸၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇ ၵႃႈလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်း ၸွမ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၵၢၼ် NCA ။
NCA ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုၵ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ ပီ 2015 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ (ပြည်ထောင်စုလွတ်တော်) ဢၼ်တၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉၼၼ်ႉသေ တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ ယိုၼ် ယၼ်ဝႆႉလႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတင်းသဵင်ႈ ၵႃႈတၵ်းတေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း ၼႆၵေႃႈလႆႈႁၼ်ယူႇ။ တီႈ တၢင်းၼိူဝ်တဵၵ်းၸီႉသင်ႇၵႂႃႇၵေႃႈမီး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈမၼ်း ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်း သိူဝ်ယူႇ တိုၵ်းတေႃးတေႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လိူဝ်သုတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ယဝ်ႉ လႆႈႁၼ်လၢတ်ႈပႃးၵႂႃႇ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မၼ်းလၢတ်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယိူၼ်ႉၵၼ်ႈဝႆႉၵူၺ်း။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်း ႁၢမ်းငၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵၼ်တင်း ၸုမ်း လွႆတႆးလႅင်းသိုၵ်းတႆးသေယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်တိုၵ်ႉ လူင်းႁႆႈလူင်းၼႃးယူႇ လႆႈပၢႆႈပႅတ်ႈ တိူၵ်ႈႁႆႈလွၵ်းၼႃးသေ မႃးသွၼ်ႈႁူမ်ႈယူႇၼႂ်းၵျွင်းဝတ်ႉ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေမီးယူႇ 600 ပၢႆ ႁိမ်း 700 ၵေႃႉ ဢၼ်တိုၵ်ႉပၢႆႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉပၢႆႈထႅင်ႈယူႇယၢႆးယၢႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ်ငိၼ်းယူႇ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လၢတ်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈႁဵတ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈယူႇၼႆၵူၺ်းလႄႈ ပေႃးတေ မႃးႁုပ်ႈသေတူၺ်းဝႃႈ တႃႇတေသၢင်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေပဵၼ်ႁိုဝ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆၸိုင် ၽိူဝ်ႇတေႁဵတ်း ႁႂ်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈသေယဝ်ႉ ႁႃလၢႆးတၢင်း ၵႄႈလိတ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ပိူဝ်ႈတႃႇတေလႆႈလွင်ႈငမ်း ယဵၼ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉၵူၺ်းယူင်းသေႇႁႂ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈ ၸႂ်ပိတ်းၸႂ်ပွတ်း ၸႂ်လမ်သေယဝ်ႉၼင်ႇႁိုဝ် တေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ မိူၼ်တင်းဝႃႈ ဢဝ်လၢႆးၽၢတ်ႇၽႄ ၵဝ်းယႃႉယူႇၵူၺ်းလႄႈ တႄႇဢဝ် ၼႆႉၵႂႃႇၼႃႈ ယႃႇဝႃႈတေၸင်ႈသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် လူၺ်ႈၵၼ် ယႃႇဝႃႈတေၸၢင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းလူၺ်ႈၵၼ် ယူဝ် ၶႄးၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတပ်ႉမတေႃႇလႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် တႅၵ်ႇငၢၵ်ႈၵၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၵႃး ၼင်ႇႁိုဝ် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း မႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ်လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေဢမ်ႇၸင်ႈ ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်တင်းသူၼ်းၾႆး ပၼ်ၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈ ထတ်းႁၼ်ၼင်ႇၼႆသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
(12/07/2018)


text:
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လူင်းၵူတ်ႇထတ်း လူတ်ႉၵႃးဢမ်ႇမီးၶွၼ်ႇ/ဢမ်ႇမီးလၢႆႊသိၼ်ႊ License ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ဢွၵ်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈ ပွတ်းႁွင်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈ။
တႄႇဝၼ်းတီႈ 11/06/2018 မႃးၼႆႉ ၾၢႆႇလူတ်ႉၵႃး၊ ပလိၵ်ႈဢိၵ်ႇၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်း လူတ်ႉၵႃးဢမ်ႇမီးၶွၼ်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢႆဝဵင်း မိူၼ်ၼင်ႇလွႆလႅမ်၊ ပၢင်လွင်း၊ ၼမ်ႉၸၢင် ၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသမ်ႉ တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၵဵင်းတုင်၊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈမီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈ တီႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ပႃႈၼၢင်းၶမ်း ၵူၼ်းတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈဝႃႈ – “ တီႉတႄႉမၼ်း တႃႇတေလူင်းၵူတ်ႇထတ်း ဝႂ်လၢႆႊသိၼ်ႊၵႃးၼႆႉ ၵူၼ်းလူင်ၸၼ်ႉပႃႈၼိူဝ် ယင်းပႆႇၸီႉသင်ႇသင် ၵူၼ်းပႃႈတႂ်ႈမၼ်းၵူၺ်းဢေႃႈလႄႇ ႁႃလူင်းၵူတ်ႇထတ်းယူႇၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးၵႃးတႄႉ ဢမ်ႇႁတ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ဝၢၼ်ႈပေႃး ယဵၼ်ၶႃႈဢေႃႈ ။ မိူင်းႁဝ်းၼႆႉတႃႇတေ ႁဵတ်းဝႂ်ႂ်ၶႂၼ်ႇ License ၼႆႉႁဵတ်းယၢပ်ႇၼႃႇ လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းၼမ် ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵမ်ႈၼမ်ၸႂ်ႉလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်ဢမ်ႇမီး လၢႆႊသိၼ်ႊၵူၺ်းၶႃႈ ” ဝႃႈၼႆ။
မဵဝ်းၸေႃႇဢွင်ႇ ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈ ၼႃႈတီႈ တပ်ႉမၢႆ 18 ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ယွၼ်ႉၸမ် ဝၼ်းၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉလႄႈ ၸင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်လၢႆၾၢႆႇသေလူင်းၵူတ်ႇထတ်းၵူၺ်း တင်ႈၸႂ်တင်ႈၶေႃးသေ ၵူတ်ႇထတ်း ၽဵဝ်ႈလၢင်ႉလူတ်ႉၵႃးဢမ်ႇမီးၶွၼ်ႇတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼမ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈၼမ် တႃႇတေႁဵတ်းဝႂ်ႂ်ၶွၼ်ႇၵေႃႈယၢပ်ႇ လႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းၼမ် ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လူတ်ႉၵႃးဢၼ်ဢမ်ႇမီးၶွၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ မီးၼမ်ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်သိုဝ်ႉ ၶီႇၵႃးဢမ်ႇမီးၶွၼ်ႇၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။


text:
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၼႆၵေႃႈ ဝၢႆးသေဢိုတ်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ
ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းမိူင်းတႆးသေ ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်ႇလွင်ႈသင် ယွၼ်ႉဝႃႈလႅင်းၼႅတ်ႉဢမ်ႇလီ
မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈပေႃးထၢမ်ဝႃႈ ဢမ်ႇတၢင်ႇသင်ထႅင်ႈယဝ်ႉၶႃႈလႃႇၼႆယဝ်ႉ
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၽူႈတႅမ်ႈလုၵ်ႉတီႈတႃႈၵုင်ႈ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမႃးတီႈမိူင်းၵွၵ်ႇယဝ်ႉလီငၢမ်းလႄႈ ၸင်ႇတေႇၶိုၼ်း
တၢင်ႇဝႅပ်ႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ၊
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ တေဢဝ် Internet Download Manager (IDM) 6.23 Build 17 Final ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်း ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ မႃးၽၢၵ်ႇပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်
Internet Download Manager ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႅတ်ႉၼႂ်းၶွမ်းၶဝ် ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈယူႇ၊ လၢႆးၸႂ်ႉမၼ်းၼႆၵေႃႈၽူႈတႅမ်ႈယၢမ်ႈတႅမ်ႈတၢင်ႇယူႇၼႆယဝ်ႉ
Internet Download Manager (IDM) 6.23 Build 17 Final ၼႆႉ ပေႃႈသူၼ်ၸႂ်ၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ်
လႆႈတီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉ


text:
လၵ်းပိူင်ၽႃႇသႃႇ
လၵ်းပိူင်ၽႃႇသႃႇ
မိူဝ်းဝၼ်းထိ 16 လိူၼ် 12 ပီ 2012 ၼႆႉ လႆႈၶဝ်ႈႁႃဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတ် www.shanyoma.org လႄႈ လႆႈႁၼ်မီးပပ်ႉလိၵ်ႈသၢႆပႅၼ်းလၢႆလၢႆပပ်ႉယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၢႆ 25 မီးဝႆႉပႃႈၼိူဝ်ပိူၼ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၽုၺ်ႇဢၢၼ်ႇပပ်ႉၼႆႉဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်လိၵ်ႈ ၺၢၼ်ႇၸွမ်လႅင်း (ၼမ်ႉၶမ်း) တႅမ်ႈထိုင်သၢႆပႅၼ်း လၢတ်ႈလွင်ႈမူႇလိၵ်ႈ “တူၼ်းသဵင်တႆး မီးလၢႆသႅင်” ၼႂ်းပပ်ႉသၢႆပႅၼ်း မၢႆ 24 ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႉႁူႉဝႃႈ မူႇလိၵ်ႈ တူဝ်ၵဝ်ႇ လႆႈလူင်းၼႂ်းပပ်ႉ သၢႆပႅၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈတႄႉ မူႇလိၵ်ႈၼႆႉ လႆႈတႅမ်ႈသူင်ႇပၼ်သၢႆပႅၼ်းတၢင်းဢီးမေးလ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ် 2 ပီ 2010 ပုၼ်ႉ။ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈယိၼ်းၶၢဝ်ႇသင်ၶိုၼ်းတၢင်းသၢႆပႅၼ်းလႄႈ မူႇလိၵ်ႈၼႆႉ ႁွတ်ႈဢမ်ႇႁွတ်ႈ၊ လူင်းဢမ်ႇလူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ။ တူဝ်ၽူႈတႅမ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈယူႇၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ႁႃပပ်ႉသၢႆပႅၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။
ဝၢႆးႁူႉယဝ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈတူၺ်းမူႇလိၵ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈသေ သိုပ်ႇၽုၺ်ႇတူၺ်းတၢင်ႇပပ်ႉထႅင်ႈ။ ၼႂ်းသၢႆပႅၼ်း မၢႆ 26 လႆႈႁၼ်လိၵ်ႈ ဢေတႆး - ထုင်ႉမၢဝ်း တႅမ်ႈထိုင်သၢႆပႅၼ်းလႄႈ ထတ်းသၢင်မူႇလိၵ်ႈ ၽူႈတႅမ်ႈဝႆႉယူႇ။ ပေႃးတေႁုပ်ႈဢဝ် ၶေႃႈထတ်းသၢင်ၼၼ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ “လိၵ်ႈတႆးဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်သဵင်တႆးလူင် 90% ပၢႆယဝ်ႉ ၵွႆးပႃးသဵင်တႆးတၢင်ႇၸိူဝ်း ၼင်ႇတူၼ်းသဵင် ယၵ်းၶိုၼ်ႈၼႆႉၵွႆး ႁဵတ်းသင်တႆးလူင် ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ဢမ်ႇမေႃပွင်ႇၸွမ်း၊ … တႆးလူင်ဢမ်ႇမေႃဢွၵ်ႇ တူၼ်းသဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈ ၵူၺ်းပေႃးၽိုၵ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈ ဢွၵ်ႇလႆႈလီလီသမ်ႉမီးတင်းၼမ်။ …ပေႃးတေဝူၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈတႆးလူင် လိၵ်ႈတႆးလူင်ယူႇၼႆ တႆးၸိူဝ်းဢၼ်မီးလိၵ်ႈယူႇၼၼ်ႉလူး ၶိုၼ်းတေဝူၼ်ႉထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ဢမ်ႇၼၼ် လိၵ်ႈတူဝ်မူၼ်းၼႆႉ တႆးလူင်ၵွၺ်းတေတိုဝ်း ဢွၵ်ႇသဵင် တႆးတႂ်ႈႁႃႉ ၸင်ႇတေမႅၼ်ႈ၊ ပဵၼ်တႆးလူင် ၸင်ႇပဵၼ်တႆးၼႄႇ၊ ၵဝ်တႆးၵေႃႈ မႂ်းတႆးယဝ်ႉ…” ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ယိၼ်းလီ ၸူမ်းႁပ်ႉၶေႃႈတူင်ႉတၵ်ႉ ဢေတႆး-ထုင်ႉမၢဝ်းသေ ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉၼႂ်းမူႇလိၵ်ႈၼၼ်ႉ တေမီးၶေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈႁူ ၽူႈလူဢၢၼ်ႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။ ၼႆႉဝႆႉပဵၼ်တၢင်းယုပ်ႈယွမ်းၽူႈတႅမ်ႈၵေႃႉလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီသေလၢႆ ဢိတ်းၼိုင်ႈ တီႈဢမ်ႇႁၼ် ဢေတႆး-ထုင်ႉမၢဝ်း ထတ်းသၢင်ထိုင် ၼိူဝ်ႉႁႃၸႂ်ၵႂၢမ်း ဢၼ်လႆႈတႅမ်ႈၵႂႃႇ လွင်ႈတူၼ်းသဵင်တႄႇၵိူတ်ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မၼ်းတႅၵ်ႇၽႄႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တူၼ်းသဵင် တႄႉတႄႉ ၼႂ်းၵႂၢမ်းတႆး ဢၼ်ၸႂ်ႉလၢတ်ႈၵၼ်ယူႇၼႆႉမီးၵႃႈႁိုဝ် လႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၽိတ်းမၼ်းပိူင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်။ သမ်ႉဢဝ်ၸႂ်ပႅင်းထုင်ႉဢွင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ (Localism) မႃးသႂ်ႇၸွမ်းထႅင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်။ လွၵ်ႈၼႆႉပူၼ်ႉမႃးႁိုင်ယဝ်ႉသေတႃႉ ႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽူႈတႅမ်ႈ ထုၵ်ႇလီသၢင်းလၢင်းယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈထိုင်လွင်ႈထႅမ်တူၼ်းသဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈယဝ်ႉ မၼ်းၵႂႃႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လၵ်းပိူင်လိၵ်ႈတႆးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ထႅင်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈ။
ၵဵဝ်ႈလူၺ်ႈ လိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ မၼ်းထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁႂ်ႈႁဝ်းဢဝ်လၵ်းပိူင် (Principle) မႃးဢုပ်ႇၵၼ် ၸွမ်းလွၵ်းလၢႆး ဝိၶျႃးၵၢၼ် (Academic) ယဝ်ႉ။ ႁဝ်းလူဝ်ႇၶၢမ်ႈပႅတ်ႈ ၸႂ်ၵျိူၵ်ႈဢမ်ႇၵျိူၵ်ႈ (Emotional) ၼၼ်ႉသေ လၢတ်ႈၸွမ်းႁဵတ်ႇၽူၼ် (Rational) မၼ်းယဝ်ႉ။
လွင်ႈတူၼ်းသဵင်တႆး ဢၼ်တႅမ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉ ၶေႃယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈ တႅမ်ႈၸွမ်းလၵ်းပိူင် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပၢႆးၽႃႇသႃႇ (Linguistics) ဢၼ်ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉသွၼ်ႁဵၼ်းၵၼ် ၼႂ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းမူႇလိၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈလူတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးႁဝ်း ႁၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈ ႁဵၼ်းၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပၢႆးသၢႆး (Science)။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႂ်ႈထႅမ်ၶႂ်ႈထွၼ်ၸွမ်းၼင်ႇၸႂ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးႁဝ်း တႅမ်ႈၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ပဵၼ် ဢၼ်မီးတႄႉမၼ်း။ ၼႂ်းၽႃႇသႃႇၵၢင်ႁဝ်း လၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈတႅမ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ၼႆႉလၢတ်ႈၸွမ်း လၵ်းပိူင်ၽႃႇသႃႇမၼ်း (Principle of the Language)။ ဢမ်ႇလႆႈမီးၸႂ် ၶႂ်ႈၼႄးဝႃႈ ၵႂၢမ်းတႆး ၸုမ်းၼၼ်ႉ လီလိူဝ်ၸုမ်းၼႆႉ ၸုမ်းၼႆႉၵျႃႉသေၸုမ်းၼၼ်ႉသင်။
တႃႇၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇ (Linguist) ၼႆႉ ၽႃႇသႃႇ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၶဝ်ဝႆႉၸၼ်ႉမၼ်း ပဵင်းၵၼ် မီးၵႃႈၶၼ်မိူင်ၵၼ်မူတ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇမီးၽႃႇသႃႇလႂ် ၽိတ်း/ထုၵ်ႇ၊ ဢမ်ႇမီးၽႃႇသႃႇလႂ်ၸႅတ်ႈ/ၵႅၵ်းသင်၊ သွၼ်ႇဝႃႈ ၵူႈၽႃႇသႃႇ မီးၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ (Evolution) ႁင်းၽႂ်မၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇႁိမ်းႁွမ်းတီႈယူႇၶဝ် ၼၼ်ႉၵွႆး။
ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၼႂ်ႈၵႄႈၵၢင်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းပိူင်ႈၵၼ်လႄႈသင်၊ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၵူၼ်းၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ၵူၺ်းမီးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် တႃႇႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃးၸၢင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇမီးၽႃႇသႃႇၵၢင် (Lingua franca) ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၸုမ်းၶိူဝ်းၵႂၢမ်း (Language family) လႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ တိုၼ်းမီးၽႃႇသႃႇယွႆႈ (Regional dialects) ဢၼ်ပိူင်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈလိူၵ်ႈဢဝ် ၽႃႇသႃႇယွႆႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၵၢင် ၸႂ်ႉပဵၼ်ၸၼ်ႉထၢၼ် (Standard) တႃႇၸႂ်ႉတႅမ်ႈ ၸႂ်ႉၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းတေႃႇၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း ၼင်ႇၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်း ဢၼ်ႁဝ်းၵႆႉလႆႈယိၼ်းၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်သဵင်ဢင်းၵိတ်း ပွတ်းၸၢၼ်း။ ၶဝ်လိူၵ်ႈဢဝ် သဵင်ဢင်းၵိတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵၢင် (Lingua franca) လႄႈပဵၼ်သဵင်ၼႂ်းပပ်ႉၵူမ်းၵႂၢမ်း Oxford Dictionary ယဝ်ႉ။ လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း တူဝ်ပွင်း (Spelling) မၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တႅမ်ႈၸွမ်းသဵင်ၵၢင်ၼႆႉ။ ၵႂၢမ်းၵၢင်ၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ RP (Received Pronunciation)။ ၵွပ်ႈၸႂ်ႉဢၢၼ်ႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇလႄႈ BBC English, ဢမ်ႇၼၼ် Queen English, Standard English ၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ1။
တီႈတႄႉမၼ်း ပေႃးဢဝ် ႁူဝ်ၵူၼ်းဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်လၢတ်ႈသဵင်ၵၢင်ၼႆႉ မီးၵမ်ႈဢေႇၵွႆး။ ဝၢင်ၵေႃႉဝႃႈ မီးမွၵ်ႇ 3% ၵွႆး2ၼႆယဝ်ႉ ။ ၼႂ်းမိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၵေႃႈ ၶဝ်မီးၽႃႇသႃႇယွႆႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်လၢႆၸုမ်း မိူၼ်တႆးႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်း ဢၼ်လၢတ်ႈၼႂ်းလၼ်ႇတၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ Cockney ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝဵင်းလၼ်ႇတၢၼ်ႇတီႈလဵဝ်ၵွႆး ပွတ်းတူၵ်းလႄႈပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ သဵင်ၶဝ် ပေႃးပိူင်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈမီးသဵင် Scouse, Brummie, Geordie ၸွမ်းတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ ထႅင်ႈတင်းၼမ်။ ပေႃးၵႂႃႇၼႂ်း Wales လႄႈ Scotland ၼိုင်ႈၶႅၼ်းပိူင်ႈၵၼ် ႁႅင်းယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးလၢတ်ႈထိုင်တူဝ်လိၵ်ႈမၼ်းတႄႉ ၼင်ႇႁူႉၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၶဝ်တႅမ်ႈမိူၼ်ၵၼ်ၵူႈတီႈ မီးပိူင်လဵဝ်ၵွႆး။ ၶဝ်ဢမ်ႇတႅမ်ႈၸွမ်းသဵင်ဢင်းၵိတ်းၸုမ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၼႆႉသင်။ သင်ၶဝ်ၵုမ်ႇ ႁဵတ်းၼၼ်ၵေႃႈ ပိူင်တူဝ်ပွင်းလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း တေဢမ်ႇၽဵၼ်ႈၵွႆးဢမ်ႇၵႃး တေသုၵ်ႉသၢၵ်ႉလႄႈ ယၢပ်ႇလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၶႂ်ႈၼႄတူဝ်ယၢင်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်မီးၽႃႇသႃႇယွႆႈပိူင်ႈၵၼ်လၢႆၸုမ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈရၶႅင်ႇ၊ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဢင်းသႃး၊ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈထႃႈဝွႆႇ3၊ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈယေႃး၊ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈပလေႃႇ4၊ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဢၺႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၶဝ်လႆႈလိူၵ်ႈ သဵင်လၢတ်ႈယၼ်ႇၵုင်ႇ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵၢင်ၶဝ်ယဝ်ႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼၼ် လၢႆးတႅမ်ႈ လိၵ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၸွမ်းသဵင်ယၼ်ႇၵုင်ႇၼႆႉဝႃႈ။ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈၶတ်းၸႂ်တႅမ်ႈသဵင်ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈတၢင်ႇၸုမ်း ႁႂ်ႈပီႇၽဵၼ်ႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းပိူင်ၽႃႇသႃႇယဝ်ႉ။ ၼင်ႇလႆႈလၢတ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းမူႇလိၵ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ထႆးၵေႃႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၵမ်းၼႆႉ မႃးလၢတ်ႈထိုင်ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်း။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းမီးၽႃႇသႃႇယွႆႈပိူင်ႈၵၼ်လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းၼင်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးၼိူဝ်၊ တႆးမၢဝ်း၊ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉလႄႈ တႆးလူင် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ။ ၶေႃယိုၼ်ယၼ် ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈဝႃႈ ၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၸၼ်ႉပဵင်းၵၼ်တင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေၸႂ်ႉတႅမ်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းတေၸႂ်ႉသဵင်ၸုမ်းလႂ်ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၵၢင်။ ပေႃးတႆးလိုဝ်ႉလႄႈတႆးလူင် ထူပ်းၵၼ်လႂ်၊ တႆးၼိူဝ်လႄႈတႆးတႂ်ႈထူပ်းၵၼ်လႂ်၊ တႆးၶိုၼ်လႄႈတႆးမၢဝ်းထူပ်းၵၼ်လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေၸႂ်ႉသဵင်ၸုမ်းလႂ်လၢတ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်လႆႈ။ ၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလိူၵ်ႈ။ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်လိူၵ်ႈၸႂ်ႉ သဵင်ဢၼ်ငၢႆႈလႄႈလၢတ်ႈယဝ်ႉ မီးၽူႈပွင်ႇၸႂ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈဝႃႈ “ပေႃးၸႂ်ႉလိၵ်ႈတႆးတူဝ်မူၼ်း တႅမ်ႈၵႂၢမ်းတႆးလူင်တႄႉ မီး 5 တူၼ်းၵွႆး” ၼႆၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၸွမ်းလၵ်းပိူင်မၼ်း။ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းဝၢင်ၵေႃႉ ယင်းၵႂင်လႄႈ ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႅမ်ႈၸွမ်းၵႂၢမ်းၸုမ်းလႂ်တႄႉတႄႉ။ တိုၵ်ႉၸႂ်ႉသုၼ်သၢၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ပေႃးႁဝ်း လိူၵ်ႈဢဝ်ၵႂၢမ်းတႆးမၢဝ်း ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵၢင်ၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈဢဝ်ၸွမ်းတူၼ်းသဵင်တႆးမၢဝ်း ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ။ ယႃႇပေဢဝ်တူၼ်းသဵင်တႆးလူင် တႆးလိုဝ်ႉၵႂႃႇသႂ်ႇၸွမ်း။ ပေႃးႁဵတ်းၼၼ်ၼႆ ပိူင်ၵႂၢမ်းတႆးမၢဝ်း တေလူႉ။ မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ သင်ႁဝ်းမၵ်းမၼ်ႈၵႂၢမ်းတႆးၶိုၼ် ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵၢင် ၼႂ်းၸုမ်းတႆးႁဝ်းၼႆၵေႃႈ ယႃႇပေဢဝ်တူၼ်းသဵင်တႆးမၢဝ်း တႆးလူင်ၵႂႃႇသႂ်ႇ ၼႂ်းပိူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်။ ပေႃးထႅမ်သႂ်ႇ ၼင်ႇၼၼ်ၼႆ ပိူင်မၼ်းလႅဝ်ထႅင်ႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ဝၢင်ၵေႃႉဝူၼ်ႉဝႃႈ ပေႃးထႅမ်တူၼ်းသဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈသႂ်ႇ ၼႂ်းလိၵ်ႈတူဝ်မူၼ်းၼႆ တေတႅမ်ႈ သဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းၽဵၼ်ႈလႆႈၼႆလႄႈ တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းၵေႃႈ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလိၵ်ႈတူဝ်မူၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈ ၼႆယူႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ (Intention) ပဵၼ်ဢၼ်လီတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇမီးၽႂ် ထဵင်လႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢဝ်လၵ်းပိူင် (Principle) ဝႃႈၸိုင် မၼ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ လႄႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ဢဝ်လိၵ်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ၵႂႃႇတႅမ်ႈၵႂၢမ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်းႁႂ်ႈပီႇၽဵၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ။ တူဝ်ယၢင်ႇလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ သဵင် “ၸ” ၼႆႉ တႆးႁဝ်းတီႈၼိုင်ႈတင်းတီႈၼိုင်ႈ ဢွၵ်ႇသဵင် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လီ တီႈဢေႇသုတ်းမီး 3 သဵင်။ ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႇၵေႃႈ လူဝ်ႇမီးတူဝ်တႅမ်ႈ “ၸ” တႃႇ 3 တူဝ်။ ၼႆႉယင်းပႆႇလၢတ်ႈထိုင် သဵင်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈတၢင်ႇတူဝ်လႄႈ သဵင်သရၵွၼ်ႇ။
ယူင်ႉသၢင်ႈ (Structure) လိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇပႆႇမီးတၢင်းႁူႉ တူဝ်ႈၸွတ်ႇလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်လီတီႈသုတ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီထႅမ်လီထွၼ်သင်။ ၵၢၼ်ထႅမ်တူၼ်းသဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၼႂ်းတႆးလူင်ၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူင်မၼ်းလူႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်း လဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်တႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇ လိၵ်ႈလူင်ၸိုင် တေႁၼ်ၸႅင်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႂၢမ်းၸိူဝ်းမီးတူၼ်းသဵင်ၼင်ႇတႆး ထႆး လၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပၵ်းပိူင် ၵၢၼ်တႅမ်းလင်ႇၵႃႇ လိၵ်ႈလူင်ၼႆႉ တူၼ်းသဵင် ပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။ ပၵ်းပိူင်တႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇတႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတိယ ဝတ်ႉမင်ႇၵလႃႇမူၺ်ႇတေႃႇ တႅမ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉ “ၶူးလၢႆးတႅမ်ႈ/လူ လင်ႇၵႃႇလူင်တႆး” မီးၼင်ႇၼႆ5။
တူၼ်းသဵင်တႆး 5 သဵင်ၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈသဵင် 1 သဵင် 2 ႁဵတ်းၼႆတေႃႇထိုင်သဵင် 5။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပိူင်တႅမ်ႈ လင်ႇၵႃႇသၢမ်ၵိဝ်ၼူၺ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ တေလႆႈၸႂ်ႉ သဵင် 1-4 ၵွႆး။
- တီႈၵိဝ်ႇတင်ႈၵမ်ႉၼမ်ၸႂ်ႉ သဵင် 1 လႄႈ 2 (သဵင်ပဝ်ႇ၊ သဵင်ယၵ်း)
- တီႈၵိဝ်ႇႁူပ်ႈ ၵမ်ႉၼမ်ၸႂ်ႉ သဵင် 3 (သဵင်ယၵ်းၸမ်ႈ)
- တီႈၵိဝ်ႇလူပ်း ၵမ်ႉၼမ်လႆႈႁၼ် သဵင် 2 (သဵင်ယၵ်း)
- တီႈၶွတ်ႈယွတ်ႈသုတ်းၶၢၼ်း ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ်သဵင် 4 (သဵင်ၸမ်ႈၼႃႈ) ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၶေႃႈသုတ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတိယတႅမ်ႈဝႃႈ လင်ႇၵႃႇသၢမ်ၵိဝ်ၼူၺ်းၼႆႉ မီးသွင်သဵင်၊ သၢမ်ၵိဝ်၊ သီႇလၼ်ႇ လႄႈ တူၼ်းသဵင်သုတ်းမၼ်း တေလႆႈပဵၼ်ၼင်ႇၼႆ
- လၼ်ႇမၢႆၼိုင်ႈ သုတ်းသဵင် 1 (မုၼ်)
- လၼ်ႇမၢႆသွင် သုတ်းသဵင် 3 (ၸဝ်ႈ)
- လၼ်ႇမၢႆသၢမ် သုတ်းသဵင် 2 (ယူႇ)
- လၼ်ႇမႆသီႇ သုတ်းသဵင် 4 (ၵျွင်း) ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ 26 ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၸႅၵ်ၽႄ တူၼ်းသဵင်တႆး 5 သဵင်ၼႆႉ ပဵၼ်သွင်ၸုမ်း။ တူၼ်းသဵင် 1 လႄႈ 4 ပဵၼ်သဵင်ၶႅင်၊ တူၼ်းသဵင် 2, 3 လႄႈ 5 ပဵၼ်သဵင်ဢူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးၶေႃႈၾၢင်ႉဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈတင်ႈသဵင်ဢူၼ်ႈယဝ်ႉ ဢဝ်သဵင်ၶႅင်ၸၢပ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်သဵင်ၶႅင် တင်ႈယဝ်ႉ သဵင်ဢူၼ်ႈၸၢပ်ႈ။ ပေႃးၶေႃႈတင်ႈပဵၼ်တူၼ်းသဵင်ဢူၼ်ႈ ၶေႃႈၸၢပ်ႈၶေႃႈႁူပ်းၵေႃႈ တေလႆႈပဵၼ်သဵင်ဢူၼ်ႈ။ ပေႃးသဵင်ၶႅင်တင်ႈၵေႃႈ ၶေႃႈၸၢပ်ႈၶေႃႈႁူပ်း လူဝ်ႇပဵၼ်သဵင်ၶႅင် ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးႁဝ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း တူၼ်းသဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်မႃးၸႂ်ႉ ၼႂ်းၵႂၢမ်းတႆးလူင်ၼၼ်ႉ ဝၢင်တီႈၸႂ်ႉတၢင်တူၼ်းသဵင် 1 (ပီ>ပီႊ) ပဵၼ်သဵင်ၶႅင်၊ ဝၢင်တီႈသမ်ႉၸႂ်ႉတၢင်တူၼ်းသဵင် 3 (ၸၢင်ႈ>ၸၢင်ႊ) ပဵၼ်သဵင်ဢူၼ်ႈ။ တေႁၼ်ဝႃႈ သဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တင်းၸုမ်းသဵင်ၶႅင် လႄႈသဵင်ဢူၼ်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉ ပၼ်ႁႃမၼ်းၵေႃႈ ႁဝ်းတေဢဝ်တူၼ်းသဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈၼႆႉ ၸႂ်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႂ်းပၵ်းပိူင်တႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇတႆး။ ၼႆႉပဵၼ်သူၼ်ႇဢိတ်းဢွၼ်ႇ ၼႂ်းပိူင်ၵႂၢမ်းတႆး ၵႃႈၼင်ႇႁူႉလႆႈၼၼ်ႉၵွႆး။ ဢၼ်ႁဝ်းပႆႇႁူႉထႅင်ႈတင်းၼမ်ၼၼ်ႉ တေမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်။
ၵွပ်ႈၼၼ် လွၵ်းလၢႆးလီတီႈသုတ်းလႄႈႁၢမ်းတၢင်းၽိတ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ (Safest way) ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ လူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆး ၼင်ႇပိူင်ပၢႆးသၢႆး (Science)။ တူဝ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမၼ်းၵေႃႈ လူဝ်ႇမီးသတ်ႉၸႃႇၼိူဝ်ဝိၶျႃး ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵၼ်းၼၼ်ႉ။ ႁၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ႁူႉၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ လၢတ်ႈၵႃႈၼၢၼ်ႉ။ လၢတ်ႈဢွၵ်ႇသဵင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ တႅမ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ဢဝ်ၸႂ်တူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်ယႂ်ႇသေ ထႅမ်ထွၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈသင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ6။
တႅမ်ႈ ၵဝ်တႆး
18/12/2012
- 1. http://www.uiclondon.com/blog/different-uk-accents/
- 2. http://en.wikipedia.org/wiki/Received_Pronunciation
- 3. Okell, J. 1995, "Three Burmese Dialects", in Papers in Southeast Asian Linguistics No.13, Studies in Burmese Languages, ed. D. Bradley, vol. 13, pp. 1-138. Pacific Linguistics, the Australian National University.
- 4. ‘Burmese Language’ from: http://my.wikipedia.org/wiki
- 5. ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတိယ (ပၢင်လူင်) “ၶူးလၢႆးတႅမ်ႈ/လူ လင်ႇၵႃႇလူင်တႆး” ဢိတ်ႇတီႈ ဝတ်ႉမင်ႇၵလႃႇမူၺ်ႇတေႃႇ၊ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ 2003။
- 6. ၶေႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီထႅမ်ထွၼ်သင်ၼႆႉ မၢႆထိုင် တူၼ်းသဵင်၊ သဵင်သရလႄႈ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ။ သူၼ်ႇၶေႃႈယိုမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်သၽႃႇဝမၼ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇမီးၽႃႇသႃႇလႂ် ႁၢမ်းၵႂၢမ်းယိုမ်။


text:
Wp/shn/မိူင်းမိတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ (မၢၼ်ႈ: မိုးမိတ်ခရိုင်), (ဢင်းၵိတ်ႉ: Mongmit District ), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zetaun Moengmit]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈၽွတ်းႁႅၼ်းဝႆႉဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။ လႆႈဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ပႃးဝႆႉၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းမိတ်ႈဝႆႉ ၶႃႈဢေႃႈ။[2]တီႈပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈဢေႃႈ။
ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး[edit]
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ ရှမ်းမြောက်ပိုင်းတွင် မိုးမိတ်ခရိုင် အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းမည် (၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄). Retrieved on ၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇။


text:
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA 8-ၸုမ်း (NCA EAOs-8) လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ငူပ်ႉငီႉ ၶွမ်ႇမတီႇႁူမ်ႈလူလွမ်ပႂ်ႉပႃး လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (JMC) ၵႂႃႇတီႈ ႁူင်းလိုဝ်ႈ သဝ်း Green Hill Hotel ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ၊ ၵဵဝ်ႇၶၵ်ႉၵၢၼ်တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ လၢႆလၢႆၶေႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵုမ်ငူပ်ႉငီႉ JMC ဢၼ် NCA EAOs-8 ၸတ်းႁဵတ်းတီႈတႃႈၵုင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 18 November 2017 ဝၼ်းသဝ်ၼႆႉ လႆႈတႄႇပၢင်ၵုမ်ၵႂႃႇ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00-မူင်းသေ ပၢင်ၵုမ်တေယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 19 November 2017 ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းသပ်းလႅင်းၼႄၶိုၼ်း ၵဵဝ်ႇၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ တီႈပၢင်ၵုမ်ဝွၵ်ႉသွပ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းၶိုၼ်း ၶေႃႈမုၼ်း လွင်ႈပဵၼ်တေႉမီးတေႉ JMC ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ လေႃႇၶီးလႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 08-09 November 2017 သေ ဢၼ်လႆႈၶိုၼ်းဢဝ်တၢင်ႇထိုင်တီႈ ပၢင်ၵုမ်ၽူႈၼမ်း PPST ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 14 November 2017 ဢၼ်ၸတ်းတီႈမိူင်းထႆး၊ လွင်ႈတေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ် JMC-U ပွၵ်ႈၵမ်း-13 ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်း ပိူင်ၼမ်းၼႃႈၵၢၼ် JMC-ToR၊ လွင်ႈၵၢၼ်တေႁႂ်ႈ ၸုမ်းလူလွမ်ပႂ်ႉပႃး ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ (LCM) လႄႈ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ (CBOs/CSOs) ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵပ်းၵၢႆႇၸွမ်း ၼႂ်း JMC၊ လွင်ႈၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ToR (Verification ToR) လႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈတိုၼ်ႉၸၼ် ၽႅၼ်ၸတ်း ၵၢၼ်တိူင်ႇထိုင် (Complaint Mechanism SoP) JMC၊ လွင်ႈၵၢၼ်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ JMC-U/S/L ဢၼ်လႆႈႁူပ်ႉ၊ လွင်ႈၶၵ်ႉၵၢၼ် ၸုမ်းၸႅတ်ႈထတ်းမၵ်းမၼ်ႈၼႃႈၵၢၼ် (TSC) လႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်လုမ်း TSC ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ဝၼ်းထီႉ-18 မိူဝ်ႈၼႆႉသေ လႆႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ဝၼ်းထီႉ 20-21 Novmeber 2017 တေၸတ်းပၢင်ၵုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း-13 JMC-U ၵႂႃႇတီႈတႃႈၵုင်ႈ၊ ဝၼ်းထီႉ 22 Novmeber 2017 တေၸတ်းပၢင်ၵုမ် ၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း UPDJC ပွၵ်ႈၵမ်း-18 ၵႂႃႇတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝၼ်းထီႉ 23 Novmeber 2017 တေၸတ်းပၢင်ၵုမ် NCA-s EAO UPDJC ပွၵ်ႈၵမ်း-20၊ ဝၼ်းထီႉ 24 Novmeber 2017 တေၸတ်းပၢင်ၵုမ် UPDJC ပွၵ်ႈၵမ်း-13 ၵႂႃႇတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ဝၼ်းထီႉ 25-26 Novmeber 2017 တေၸတ်းပၢင်ၵုမ် ႁူမ်ႈမႄးထတ်းသၢင် ၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ် NCA၊ ဝၼ်းထီႉ 26 Novmeber 2017 တေၸတ်းပၢင်ၵုမ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၵဵပ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၶေႃႈလႆႈၸႂ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ (JICM) လႄႈ ဝၼ်းထီႉ 27 Novmeber 2017 တေၸတ်းပဵၼ်ပၢင်ၵုမ် ၵဵပ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၶေႃႈလႆႈၸႂ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ (JICM) ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း / တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ မႃးထႅင်ႈယဝ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ဢူၺ်းၵေႃႉၶဝ် ၽူႈသူင်ႇယိပ်း Windows 8.1 ၶဝ်ၶႃႈဢေႃႈ ဢွၵ်ႇဝႆႉတေႉ မိူဝ်ႈၼႂ်း ပီ 2014 ၼႆႉၵူၺ်းသေ ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်းတေႉ ပဵၼ်သီလမ် ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉတေႉတေႉ ၶႃႈဢေႃႈ တူူၺ်းၵေႃႈယဵၼ်တႃလီ ၸိုဝ်ႈမၼ်းတေႉ ပဵၼ် Windows 8.1 Sweet Like Chocolate ၶႃႈယဝ်ႉယွၼ်ႉ သွၵ်ႈႁႃဝႆႉ လႄႈ ၸွင်ႇလႆႈသုပ်ႇတၢင်ႇဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ ၶႃႈတေႉ ယိပ်းယဝ်ႉယဝ်ႈၶႃႈ သင်ဝႃႈ ၶႂ်ႈယၢ
မ်း တၢဝ်းလူတ်ႇ ဢဝ်ၼႆႉ ၵေႃႈ ဢွၼ်တၢင်း သင်ဢမ်ႇယိပ်း Internet download manager ၵေႃႈ လူတ်ႇ ဢဝ် torrent file တီႈတႂ်ႈၼႆႈသေ လူတ်ႇဢဝ်ၵေႃႈလႆႈယူႇၶႃႈဢေႃႈ သၢႆႉ မၼ်းတေႉ မီးယူႇ 3.78 Gb ၶႃႈယဝ်ႉ သင်ဝႃႈ လႅင်းၼႅတ်ႉယဝ်ၵဝ်ႇလီယူႇၼႆတေႉ ၸၼ်ၵေႃႈ လႆႈယူႇၶႃႈယဝ်ႉ ယိမ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် ၸိူဝ်းမႃးလေႇႁွတ်ႈထိုင် ဝႅပ်ႉၶႃႈႁဝ်း ၸၢႆႈၼေႃႇလႅင်းၾႃႉ ယူႇၶႃႈဢေႃႈ ႁႂ်ႈယူႇလီမၢၵ်ႈမီးသေၵမ်းၶႃႈ ĳ


text:
ၸုမ်းငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လုမ်ႈၾႃႉ (WWF) ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းထုင်ႉသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း တီႈၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်ႊလိၼ် မိူင်းမၢၼ်ႊ
၊ ထႆး၊ လၢဝ်း တိတ်းၸပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈသိုဝ်ႉၶၢႆ တူဝ်သတ်းပႃႇထိူၼ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸၢင်ႉ၊ သိူဝ်၊ လိၼ်ႈၵဵတ်း၊ မီ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုဝ်ႉၶၢႆပႃး ၸူင်၊ ပႄႉလွႆ၊ ၼူၵ်ႉၵူၵ်ႇၵၢၵ်ႈ၊ ဝူဝ်းထိူၼ်ႇ၊ သိူဝ်ၾႆး၊ တဝ်ႇ ဢိၵ်ႇ ၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ၾိင်ႈမိူင်းဢမ်ႇသုမ်ႇငမ်းလႄႈ ၵၢၼ်လၵ်ႉသိုဝ်ႉၶၢႆ တူဝ်သတ်းပႃႇထိူၼ်ႇ ၼွၵ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼႆ ၸင်ႇၼမ်တိူဝ်းမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၶႅၵ်ႇမိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းၶဝ် မႃးထွင်ႈတဵဝ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမိူင်းလႃး၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းလႄႈ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ တူဝ်သတ်းပႃႇထိူၼ်ႇ ၸင်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်း WWF မိူင်းမၢၼ်ႊၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ “ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီး လွၵ်းပိူင်ႁၵ်ႉသႃၶဝ်လီလီ၊ ဢမ်ႇတူၺ်းတႃႇၶၢဝ်းမိူဝ်းၼႃႈသေ သိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်လႄႈ ၸိူဝ်ႉၸႆႉတူဝ်သတ်းပႃႇထိူၼ်ႇၶဝ် မူၺ်ႉႁၢႆၵႂႃႇတင်းၼမ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈတေႃႇသူႈ ပၼ်ႁႃလူင် ဢၼ်ၼႆႉယူႇ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၵွႆး ၶႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်ဝႆႉ တင်းလုမ်ႈၾႃႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
ပီႇပေႃႇသီႇ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၸုမ်း WWF ဢၼ်မီး ၼႂ်းထုင်ႉသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼႆႉၵွႆး ၼူၵ်ႉဝႃႇ၊ တူဝ်သတ်းပႃႇထိူၼ်ႇဝႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉမီးၼမ်ၼႃႇ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ မၵ်းတတ်းလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၵႃႉၶၢႆ တူဝ်သတ်း ဢၼ်လုမ်ႈၾႃႉမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၸမ်တေမူၺ်ႉႁၢႆယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆၵွၼ်ႇ။ ပေႃးဢမ်ႇႁေႉႁၢမ်ႈလႆႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼႆႉတႄႉ မိူဝ်းၼႃႈမႃး ၸိူဝ်ႉၸႆႉတူဝ်သတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊတေမူၺ်ႉႁၢႆၵႂႃႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်ပီႊ 2020 ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ WWF, TRAFFIC လႄႈ ၸုမ်းႁၵ်ႉသႃၼူၵ်ႉၼူၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်သေ တေဢၢၼ်းယိုတ်းပႅတ်ႈ ႁၢၼ်ႉဢၼ်လၵ်ႉၶၢႆ တူဝ်သတ်းပႃႇထိူၼ်ႇ ၼွၵ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈတီႈဢေႇသုတ်း 20 ႁၢၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း / သႅၼ်ပၢႆး


text:
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း(ၸိုင်ႈတႆး) ပဵၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ လုင်းၶုၼ်ၵျႃႇဢူးဢွၼ်ႁူဝ်တႄႇတင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 06/12/1990 ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ပူတ်းပွႆႇမိူင်းတႆးတီႈၼိုင်ႈ။ ဢိင်ပိုင်ႈၼိူဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉထႅမ် ၵူႈတီႈၵူႈၽၢႆႇ၊ ၵူႈပၢႆး၊ ၵူႈတူၼ် ၵူႈၸဝ်ႈ၊ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်းၶဝ်း၊ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈတူင်ႉတိုၼ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းၶဝ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၶိူဝ်းၸၢဝ်းတႆး ယၢၼ်မိူင်းၶဝ် ဢိၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းဢိၵ်ႇ ၼွၵ်ႈမိူင်းပတ်ႉပိုၼ်ႉ တင်းၼမ်တင်းလၢႆလႄႈ ၸင်ႇသိုပ်ႇယၢင်ႈယိုၼ်းပွင်ပဵၼ်မႃးလႆႈ။
ယိူင်းဢၢၼ်း
- ပိူဝ်ႈတႃႇတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလႄႈ တႃႇပူၵ်းပွင်လွင်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းတြႃးပၼ်ၽူႈၸိူဝ်းထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင်ပႄႉၵိၼ်။
- ပိူဝ်ႈတႃႇယုၵ်ႉမုၼ်းၸၼ်ႉတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ ပူၵ်းတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸွမ်းၾိင်ႈပိုၼ်ႉလွၵ်းပိူင် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ။
- ပိူဝ်ႈတႃႇတူင်ႉၼိုင်ၶိုင်သၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ လွင်ႈၸမ်ၸႂ်၊ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းလႄႈလွင်ႈၶဝ်ႈပႃးႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ။
- ပိူဝ်ႈတႃႇတူင်ႉၼိုင်ၶိုင်သၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်လုမ်ႈၾႃႉ၊ လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႄႈလွင်ႈမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။
လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဝ်း
ႁဝ်းၶႃႈပၵ်းတႃတူၺ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆးပိူင်ပဵၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပိူင်လူင်မၼ်းၸွမ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပိၵ်ႇထိူၼ်ႇႁၢင်ၶိူဝ်း ၸိူဝ်းယူႇႁၢင်ႇၵႆ ဝဵင်းသေပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈတိုၵ်ႉမီးပၼ်ႁႃၽေးသိုၵ်းသိူဝ်။ ႁဝ်းၶႃႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၶေႃႈမုၼ်းလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ၊ ႁဵတ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းသူင်ႇၸူးထိုင်ၸုမ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈလူင်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၶိုတ်းတၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်းသေႁဵတ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းတၢမ်လိူင်ႈပိူင်ပဵၼ်မၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။
ၼပ်ႉယမ်ထိုင်ယူႇ…
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး


text:
ၶွမ်ႊမတီႊလႅၼ်လိၼ်ထႆး – မၢၼ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၸွမ်း လႅၼ်လိၼ်လၢႆလွင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 91 တီႈတႃႈၶီႈ လဵၵ်း။
ဝၼ်းတီႈ 06/12/2017 ၶွမ်ႊမတီႊလႅၼ်လိၼ်ထႆး – မၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈလႅၼ် လိၼ်လႄႈ တႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်တင်း သွင်ၾၢႆႇလႄႈၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈႁူင်းႁႅမ်း သၢၼ်းမုၼ်း ဢႃးၶႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမႄႈသၢႆ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လၢႆလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈႁႅတ်ႉ ၼမ်ႉႁဵတ်းၾၢႆႁူဝ်ၼမ်ႉသၢႆ၊ လွင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်း၊ လွင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ လွင်ႈလၵ်ႉတတ်းမႆႉယႃႉပႃႇထိူၼ်ႇ၊ လွင်ႈႁႂ်ႈသိုၵ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉဢၼ်ၸပ်းလႅၼ်လိၼ် 4 လိူၼ်လႂ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၾိင်ႈႁိတ်ႈ ႁွႆး ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ပႃးၸဵမ်လွင်ႈၸွမ်းႁႃတူဝ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်း ဢၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 08/11/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶွမ်ႊမတီႊလႅၼ်လိၼ်ထႆး – မၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵၼ် တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်။ ၾၢႆႇမိူင်းထႆး မီးၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၵီႊၻႃႊၵွၼ်ႊ ၸၼ်ႊထရႃႊ ၊ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈမီး ဢူးသူဝ်းသူဝ်းၵျေႃႇ ဢိၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တီႈႁူင်းႁႅမ်း သၢၼ်းမုၼ်း ဢႃးၶႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ။
ၶေႃႈမုၼ်း / ၶၢဝ်ႇပၢင်လူင်


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊပူၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 3-4 ဝၼ်းၼႆႉ တီႈလုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်လႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်တင်း ၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ပိူဝ်ႈတႃႇတေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး တမ်ႈတီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ဝႃႈၼၼ်။ ပၢင်ၵုမ် ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးပႆႇယၢမ်ႈမီးမႃး၊ တေဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၼႆႉတေပဵၼ်ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းလႄႈ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ၸႂ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈၸွမ်းယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈမုင်ႈမွင်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ၵမ်းၼႆႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းဝၼ်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈၸွမ်းလူၺ်ႈငဝ်းလၢႆးသေ ဢဝ်ငမ်းယဵၼ်သေယဝ်ႉမႃးဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၾၢႆႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ပိူဝ်ႈတႃႇတေပဵၼ်မႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ ယူႇတီႈၸုမ်း CSO ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁူမ်ၸႂ်ပႃးၸွမ်း တူင်ႉၼိုင်ပႃးၸွမ်းၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ယူႇသိုဝ်ႈၽႂ် တၼ်းမၼ်း။ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ် မိူဝ်ႈၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ 28-29 ၼႆႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇၽူႈၶဵၼ်ၶဝ်သမ်ႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသၢႆသိုၵ်းသေယဝ်ႉ မိူဝ်းလေႃႇတိုၵ်းတၢင်းၼႃႈတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူၼ်တင်းဝႃႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ယိုၼ်းမိုဝ်းပိူဝ်ႈတႃႇတေၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇတေႁူမ်ႈၵၼ် ၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေယဝ်ႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉလွၵ်ႇငိုတ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေဢမ်ႇၶဝ်ႈမႃးၸူးၸမ်လႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပိူၼ်ႈမီးဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။
ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၼင်ႇၼၼ် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇဝႆႉၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈပဵၼ်ယႂ်ႇသေယဝ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇသုၼ်ႇႁဝ်းမီး ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းမီးၼႆသေ ႁဵတ်းၵႂႃႇသိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်းမၼ်းၵူၺ်းၸိုင် ၵၢၼ်ၶွတ်ႇလိူတ်ႈၵၼ်လႄႈ ပႃးတင်းၵၢၼ်တႃႇတေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ယူဝ်မၼ်းၸၢင်ႈလူႉပင်းၵႂႃႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၾၢင်ႉ ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းထတ်းသၢင်ယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းဝူၼ်ႉႁၼ် ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ တေသိုပ်ႇၶႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဢိတ်းၼိုင်ႈ။
ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်းၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA ဢၼ်ဝႃႈၵိုတ်းတိုၵ်း တူဝ်ႈမိူင်းၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူႈၵေႃႉတေႁူႉၸွမ်းယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈ ယူႇတီႈ RCSS/SSA ၼႆႉမီးသုၼ်ႇပိူဝ်ႈတႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ND ဢၼ်ဝႃႈ National Dialogue ၼႆႉယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ RCSS/SSA ၼႆႉၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁပ်ႉဝႆႉတၼ်းႁဵင်းၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ပေႃးဝႃႈယူႇတီႈ RCSS/SSA ၸုမ်းလဵဝ်ႁဵတ်းၵႂႃႇၵူၺ်း၊ ႁဵတ်းၵႂႃႇသေတႃႉၵေႃႈ ယူႇတီႈမၢၵ်ႇတႃၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈသင်၊ ယူႇတီႈမၢၵ်ႇတႃလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇတင်းတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈသင် တၵ်းတေၼပ်ႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ်ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉယဝ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၾၢင်ႉဢၼ်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင်ငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼႆမႃးၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈလိူၼ်ပၢႆၼၼ်ႉ ၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း CSSU မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်း တႅပ်းတတ်းဝႆႉဝႃႈ- ND ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ တေပႆႇၼႅတ်ႈႁဵတ်းၼႂ်းဝႆးဝႆးၼႆႉ။ ပေႃးဝႃႈတေႁဵတ်း တေမႃးႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်လီငၢမ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈတႅပ်းတတ်း ဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်သေတႃႉ ၼႂ်းၵႄႈဝူင်ႈပႆႇလႆႈႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်းၶွင် CSSU သေယဝ်ႉ ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးသမ်ႉ လႆႈၼႅတ်ႈႁိပ်ႈတႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေၵႂႃႇႁူမ်ႈၸွမ်းႁဵတ်းယူႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၶဝ်တေၵႂင်ၸႂ်ၵၼ်ယူႇၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းႁၼ်ဢၼ်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။
တီႈၼႆႈပေႃးမႃးတူၺ်း ၾၢႆႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ၼႆၵေႃႈ မၼ်းတေမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလႄႈ ဢၼ်တေလႆႈတေႃႇသူႈမၼ်းၵေႃႈ တေၸၢင်ႈမီးယူႇ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉမိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉလူင်ႈၼႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ Secession ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈသုၼ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမိူင်းယၢင်းလႅင် မိူင်းတႆးၼႆႉလႆႈမီးမႃးသုၼ်ႇ ဢၼ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းၵတိၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်းလၵ်းမိူင်း 1947 ၼၼ်ႉယဝ်ႉလႄႈ တႃႇတေပွႆႇၽႃႈပႅတ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၽွမ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈတေလႆႈပွႆႇၽႃႈပႅတ်ႈလွင်ႈၼႆႉၼႆ ယူႇတီႈ RCSS တိုၼ်းတေဢမ်ႇႁပ်ႉ၊ ၼင်ႇၶဝ်ဢမ်ႇႁပ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈလူင်းပၢႆးႁူၺ်းၼႄၵႃႈတီႈပီႈၼွင်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈ ဢၼ်ၵိုတ်းယူႇထႅင်ႈ 7 ၸုမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၸုမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁူမ်ႈၽွမ်ႉၸွမ်းၵမ်ႉယၼ်ၸွမ်းလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈၶေႃႈဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်မႃး၊ ပွင်ႇဝႃႈတၢမ်တူဝ်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ တေယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈမိူဝ်းၼႃႈထႃႇပၢႆၸင်ႇတေဢုပ်ႇၼႆ ဝႃႈၼၼ်ၵႂႃႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇမႃးဢဝ်ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ်တႄႉသမ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈ RCSS ဢမ်ႇၽွမ်ႉ၊ ယူႇတီႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၽႂ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်းသေတႃႉ ၽႂ်ဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်းသေတႃႉၵေႃႈ တၢင်တူဝ်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈတင်းသဵင်ႈသေ ပတူဝ်ႇၵွႆႇထူးဝိၼ်း ၽူႈတၢင်တူဝ်ယၢင်းၽိူၵ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း တၢင်ၵႂႃႇ၊ တၢင်တူဝ်ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်း ဢူးတူႉဝူၺ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းတၢင်ၵႂႃႇ။
ႁဵတ်းၼႆသေယဝ်ႉ ဢဝ်ပဵၼ်ၶေႃႈ ယိုၼ်ယၼ်ၵႂႃႇ ပႃးၵႂႃႇၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ႉ 37 ၶေႃႈၼၼ်ႉ။ ၶေႃႈ 37 ၶေႃႈၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ မိူဝ်းၼႃႈထႃႇပၢႆမႃး တေလႆႈမၵ်းမၼ်ႈ တွၼ်ႈ 2 တွၼ်ႈ 3 တွၼ်ႈ 4 တွၼ်ႈ 5 သေယဝ်ႉ သမ်ႉတေဢဝ်ယိုၼ်ႈတၢင်ႇထိုင်ၼႂ်းသၽႃး တႅၼ်းၽွင်း၊ လုၵ်ႉတီႈသၽႃးတႅၼ်းၽွင်းပေႃးမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မႃး ယဝ်ႉသေ ပဵၼ်ၵႂႃႇပိူင်ပိုင်းပိူဝ်ႈတႃႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈလၵ်းမိူင်းမိူဝ်းၼႃႈ ဝႃႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ၼႆႉတေမႄးလႆႈႁႃႉ ဢမ်ႇမႄးလႆႈၼႆ ၽႂ်ဢမ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ တေမႄးလႆႈယူႇၼႆၵေႃႈ ယူႇတီႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပၢၵ်ႇဢမ်ႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈ၊ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈဢမ်ႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈ၊ မိူဝ်းၼႃႈထႃႇပၢႆမႃးတေႁဵတ်းၼႆသေ ယဝ်ႉယႃႇၵႂႃႇ။
တေဢဝ်ပိူင်ၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈလၵ်းမိူင်းမႂ်ႇမႂ်ႇမႃးၼႆၸိုင် မိူၼ်တင်းဝႃႈႁဝ်းသုမ်းသုၼ်ႇဢၼ်ႁဝ်းမီးယူႇ လွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တေပဵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇ 1947 ပဵၼ်မႃးဝႃႈ 7 တိူင်း 7 မိူင်းၼၼ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၾၢႆႇပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈၼႆႉတေလႆႈၵႂႃႇပႃး ပျီႇထွင်ႇၸူႉၼႄႇမျေႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ထႅင်ႈပႃးၵွၼ်ႇ။ ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၸႅင်ႈလႅင်းၵၼ်ဝႆႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ပေႃးတေလၢတ်ႈဝႃႈ ND National Dialogue ၶွင်တႆးဢၼ်တေႁဵတ်းၼႆႉ တူၺ်းတေႃႇၼႃႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းသေယဝ်ႉ ၵူဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA လူႉလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈတေၵႂႃႇႁဵတ်းၸွမ်းပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် NCA ၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈလူႉၵွပ်ႈၽႂ်ၶႃႈလႃႇ? ။ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈလူႉၵွပ်ႈယွၼ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈ၊ ၵွပ်ႈသင်ၼႆ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းယူႇၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ် NCA ၊ ဢၼ်ဝႃႈပေႃးဝႃႈ ၵူၼ်းမႃးၶိုၼ်ႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လႄႈသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်းမႃးၶိုၼ်ႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လႄႈသင်၊ ႁူဝ်ၼမ်မၼ်း 75% ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၽွမ်ႉ ၸင်ႇတေမၵ်းမၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇၸွမ်းသေယဝ်ႉ ဢၼ်ၵၢင်ၸႂ်မူႇလဵဝ်ၸုမ်းလဵဝ် မိူၼ်တင်းဝႃႈၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇလႄႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၺ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းပိူင်ႈႁွႆႈတင်းလၵ်းၵၢၼ် NCA ဝႆႉ ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉသမ်ႉ ၼႂ်းဢၼ်မႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း NCA ၼႆႉၶေႃႈၸိုဝ်ႈတႄႉဝႃႈ National Wide Ceasefire Agreement ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းၼႆသေတႃႉ ဢၼ်မႃးႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်းပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းတိုၵ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉမီး 7 ၸုမ်းၵူၺ်း၊ ၵိုတ်းထႅင်ႈ 13 ၸုမ်းပႆႇလႆႈဢုပ်ႇၸွမ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ပေႃးဝႃႈ NCA လူႉယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈသေၸုမ်းၸုမ်း မိူၼ်ၸိူင်ႉ RCSS ဢမ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းၸွမ်းလၢႆးၵၢၼ် NCA ႁႂ်ႈမၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ လႄႈ NCA လူႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ တိုၼ်းၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈတပ်ႉသိုၵ်း ဢမ်ႇႁူၺ်းႁႂ်ႈၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ 13 ၸုမ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ တီႈၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈတေတူၺ်းၼႃႈတေႃႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇႁဵတ်းၸွမ်းၵမ်းၼႆႉၸိုင် မိူဝ်ႈ 1947 ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတူၺ်းတေႃႇၼႃႈတႃ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းသေယဝ်ႉ ႁဝ်းလႆႈႁပ်ႉပူၺ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းပွမ်မႃးပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ 2017 ၶိုၼ်းပၼ်ႇမႃးထႅင်ႈၶွပ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 60-70 ပီၼၼ်ႉ လုၵ်ႈယိင်းဢွင်ႇသၢၼ်း ႁဝ်းလႆႈတူၺ်းၼႃႈမၼ်းလႄႈ တေၸၢင်ႈလႆႈႁပ်ႉပူၺ်ႈၾႅတ်ႊၻရႄႊပွမ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၶၢဝ်းတၢင်း 30 ပီၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် တေလႆႈၾၢင်ႉႁၼ်ထိုင်ၵၼ်ယူႇၶႃႈ။
ပေႃးႁဝ်းၶႃႈတေသိုပ်ႇမႃးတူၺ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ND ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉ ALP ၶဝ်ပႃးယူႇၼႂ်းၸုမ်းဢၼ်မႃး လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း။ ၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈတူဝ်ႈတၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶွင်မိူင်းရၶႅင်ႇၶဝ်ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈၼႄလွင်ႈၼႄတၢင်းဢၼ်ၼၼ်ႉဢၼ်ၼႆႉသေယဝ်ႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈသင်၊ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈသင် ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ တၢင်တူဝ်ၸုမ်းမၢၼ်ႈသေ ABSDF ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတၢင်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတၢင်တူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ လႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈပိူဝ်ႈတႃႇ ABSDF တၵ်းတေလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈဢိူဝ်ႈၼႆ ဢမ်ႇမီးၽႂ်တူၵ်ႇဢမ်ႇမီးၽႂ်ဝႃႈ။ ႁဵတ်းသင်သမ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်း ပိူဝ်ႈတႃႇတႆးတေႁဵတ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇပဢူဝ်းတေႁဵတ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇထၼူႉတေႁဵတ်း သမ်ႉမႃးပၼ်ႁႅင်းဢီးယူႇတိၵ်းတိၵ်း ၼႆႉယိူင်းၸူးပိူဝ်ႈတႃႇၶွတ်ႇလိူတ်ႈဢၼ်ႁိုဝ်ႉ ယိူင်းၸူးပိူဝ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးဢွမ်ႇလွမ်ႈၵၼ်ႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းတႆးတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၵၼ်ႁိုဝ်။
တီႈၼႆႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁဵတ်း ND ဢၼ်ဝႃႈပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶွင်ၸၢဝ်းတႆးၼႆႉသေယဝ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶဝ်တေမီးၽွၼ်းလီမၼ်းၵႂႃႇ။ ႁဝ်းၶႃႈမီးၽွၼ်းလီသင်၊ ၾၢႆႇပိူၼ်ႈမီးၽွၼ်းလီသင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၸိုင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၼႆႉလႄႈ ယူႇတီႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉ မီးၼႃႈတႃဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 တေမႃးၼၼ်ႉၶိုပ်ႈၼႃႈၵႂႃႇလႆႈ ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ပေႃးမႃးတူၺ်းၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇ တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်သမ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ တေၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈပၢင်လူင်-တူၼ်ႈတီးသေတႃႉ ၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉ၊ ၵူၺ်းၽွမ်ႉၸွမ်းပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ တႆးၵေႃႈယွမ်းၽွမ်ႉသေၵႂႃႇႁဵတ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်တင်းဝႃႈႁဝ်းတုင်းႁပ်ႉ ၶေႃႈၸီႉသင်ႇၶဝ်၊ ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းထၢၼ်ႈတႂ်ႈၶဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁူမ်ႇငမ်းလႆႈၼိူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်မီးၽွၼ်းလီဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ပေႃးႁဵတ်းၵေႃႈၶဝ်တိုၼ်းမီးၽွၼ်းလီ။ သင်ၸိူဝ်ႉဢမ်ႇႁဵတ်းၼႆၶႃႈလူး။ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၵေႃႈမိူၼ်တင်းဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸီႉသင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁဵတ်းတီႈလႂ်ၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇမႄးလၵ်းမိူင်း 2008 လႄႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးဢမ်ႇႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ ၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵႂႃႇၼႃႈလႆႈ ၼႆလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၶတ်းၶႂၢင်ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶမ်ၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵႂႃႇပဵၼ်တုမ်မွၼ်ၼႂ်းၵႄႈမၼ်း၊ ၼႆႉၵေႃႈယူႇၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မျၢတ်ႈယူႇတွၼ်းယူႇ ၶဝ်တိုၼ်းမီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။
ၸင်ႇဝႃႈ ND ၼႆႉႁဵတ်းၵေႃႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးၽွၼ်းလီ၊ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵေႃႈယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမီးၽွၼ်းလီယူႇ။ ၾၢႆႇႁဝ်းၸိုင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁဵတ်းလႄႈ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း CSSU ဢွၼ်ႁဵတ်းၵႂႃႇလႄႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၼႂ်းၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း CSSU ပႆႇလႆႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်လီငၢမ်းသေႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆၸိုင် ဢွၼ်တၢင်းသမ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းတီႈပၢင်လူင်-တူၼ်ႈတီး ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇႁဵတ်းၼႆၵေႃႈ ယူႇတီႈၽူႈတၢင်လၢတ်ႈၸုမ်း RCSS ၵေႃႈတွပ်ႇလၢတ်ႈမႃး၊ ယူႇတီႈလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းႁူဝ်သိူဝ်-သိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈ ၵႂင်ၸွမ်းယူႇယဝ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ပႆႇတၼ်းလႆႈၶဝ်ႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်သေယဝ်ႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇလဵဝ်ၸုမ်းလဵဝ် ႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဢဝ်လွင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ႁဝ်းပိူင်ႈႁွႆႈၵၼ်ၵႂႃႇသေ ND ၼႆႉလိူဝ်သေၸၢင်ႈပဵၼ်ၵႂႃႇ ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်တႅၵ်ႇယႅၵ်ႈ ႁႂ်ႈႁဝ်းတႆးၶတ်းၶႅင်တေႃႇၵၼ်တႄႉႁႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမေႃႁဵတ်း ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၽွၼ်းၸႃႉၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈတႄႉႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
ၸွမ်းဢဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးတင်းသဵင်ႈသေ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈဝူၼ်ႉၼၵ်းၼႃတႄႉ ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတေႃႇသူႈယူႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၸုမ်းလဵဝ် ၸၢဝ်းလဵဝ် ၵေႃႉလဵဝ်ဝူၼ်ႉပွင်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်သေႁဵတ်းၵႂႃႇ၊ တၵ်းတေလႆႈမႃးႁူမ်ႈတေႃႇၼႃႈၵၼ်လီငၢမ်း တူၵ်းလူင်းၵၼ်လီငၢမ်းသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတေတေႃႇသူႈတေႃႇၽူႈၶဵၼ်၊ ၸင်ႇတေတေႃႉတႄႉတပ်ႉမႃႇပိူၼ်ႈလႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈဝူၼ်ႉၼၵ်းၵူႈၵေႃႉၶိင်းၵူၼ်းသေႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇၸိုင် လွင်ႈၶွတ်ႇလိူတ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇယၢႆႈ၊ ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ႁဝ်းယိူင်းဢၢၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈပၼ်မႃးယူႇ ႁဝ်းၶႃႈယွၼ်းထတ်းႁၼ် ၼင်ႇၼႆသေ ၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆႈၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
ၶေႃႈမုၼ်း / ၶၢဝ်ႇပၢင်လူင်


text:
ၶမ်ႇပၼီႇ Twin Industry ၼႆႉ ပဵၼ်ၶမ်ႇပၼီႇယွႆႈ ၶွင်ၶမ်ႇပၼီႇသုၼ်ႇႁူမ်ႈၵရဵတ်ႉႁေႃၶမ်းပိူင်ႇငမ်းဝႆႉ 100% ထႅင်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေယဝ်ႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇ ၼႃႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ႁိၼ်ယွႆႈလႄႈ တင်းတႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်လွင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် ပိုၼ်ႉတီႈ သေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၶမ်ႇပၼီႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈမီးတူဝ်ထူပ်းၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇႁိၼ်ယွႆႈ တီႈၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉမျိတ်ႉသူင်ႇ၊ ၶျီႇၽူၺ်ႇလႄႈ ၼမ်ႉၶူင်း(ၵုၼ်လူင်)သေယဝ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈသိုပ်ႇဢႃႇယူႉမၢႆၾၢင် မိူဝ်ႈ 2014 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ 1 ဝၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇၵႂႃႇၼႃႈၼႆႉ တေႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇႁိၼ်ယွႆႈဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉယူႇ။


text:
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈ တင်ႈသွမ်ႈ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသေတႃႉ ၵူၼ်းသိုၵ်း သမ်ႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၸိူင်ႉၼင်ႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1/4/2017 ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တီႈဝဵင်းမႂ်ႇဝၢၼ်ႈႁႆး မီးႁူင်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် တင်း တီႈတၢင်းၽႄပႃၶီး။ တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼၼ်ႉ သိုၵ်းတႆးတင်းလၢႆ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈဝႃႈ တေလႆႈသႂ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းသိုၵ်း သႂ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇ လႆႈၵႂႃႇၵၢႆၸမ်၊ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၶႅၼ်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈတွတ်ႈ။ တီႈဝဵင်းၵေးသီး ၼႂ်းတပ်ႉ ၶလယ 131 ၊ တီႈဝဵင်းမိူင်းသူႈသမ်ႉ တီႈ တပ်ႉပၢင်ႇၸွႆး မီးႁူင်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် တႃႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၶေႃၶေႃ။
ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်း SSPP/SSA ၸဝ်ႈၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – “ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ သိုၵ်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း လိူဝ်ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉမီးသုၼ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၊ သိုၵ်းတႆးသမ်ႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်း။ ၼႆႉမၼ်းၸီႉၸမ်ႈ ၼႄဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း သမ်ႉဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်လဵၵ်ႉၸွမ်းယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးဢဝ်ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၽိုၼ်ဢၢင်ႈဢိင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းပီ 2016 ၶွင်ၸုမ်း BNI ၼၼ်ႉ ဝႃႈ – ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႆႉ ႁႅင်းသိုၵ်း 8000 ပၢႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈသေ ဢၼ်ယိုၼ်ယၼ်လႆႈၶေႃႈမုလ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းႁႅင်းသိုၵ်း SSPP/SSA တႄႉဢမ်ႇပႆႇမီး။
ဝဵင်းမႂ်ႇဝၢၼ်ႈႁႆး ၼႆႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး။ ပႃးၸဵမ်ထုင်ႉမိူင်းၼွင်၊ မိူင်းၸၢင်၊ မိူင်းသူႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2015 ။ ၵူၼ်းမိူင်း ႁိမ်းသႅၼ် ႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵမ်းလႂ်ၵေႃႈလီ ပႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2010 ယူႇတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးသေ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တႅၵ်ႇလႅင်း ဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ၊ ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၸတ်းႁဵတ်းလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ မႃးၵူႈၵမ်း – ဝႃႈၼႆ။


text:
ၶၢဝ်ႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ
ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း မူႇၸေႊ ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း ပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး
- Details
- Created on 11 January 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 3-ၵေႃႉ မီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်သေ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းတွင်းထိုင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ပုၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၶဝ်ၸဝ်ႈၸေႇတၼႃႇ လႆႈယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် ဝႆႉတီႈ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် မုၼ်သိူဝ်း ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (RCSS) ဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 10 January 2018 ဝၼ်းပုတ်ႉ။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ လုင်းၸၢႆးသၢမ် ပွၵ်ႉႁွင်ႇ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း 300,000-ပျႃး၊ ၼၢႆးသႅင်လၢဝ် ၵွင်းၼႃး 60,000-ပျႃး လႄႈ ပႃႈၽဵင်း 60,000-ပျႃး ႁူမ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်း တီႈၸဝ်ႈတႃႇၼ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ လႆႈၸွႆႈထႅမ်တင်းမူတ်း 420,000-ပျႃး။
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 28 December 2017 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (RCSS) ဝဵင်းမူႇၸေႊသေ လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈၸွႆႈထႅမ် တီႈၸုမ်းႁူမ်ႈႁႅင်းလႅင်းပိူင်း ထုင်ႉမၢဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်တူၵ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူၼ်ၵၼ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း