text:
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႕ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်လူႇတၢၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Charity
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႘ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်မေႃလိၵ်ႈလၢႆးလုမ်ႈၾႃႉ - International Literacy Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႑႐ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁၢမ်ႈႁေႉ ၵၢၼ်ၶႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇတၢႆၶိုၼ်း - World Suicide Prevention Day
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇလွတ်ႈၵၢင်း တၢင်းပဵၼ်တုတ်ႈ
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႑႕ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Democracy
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႑႖ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇႁၵ်ႉသႃ ထၢၼ်ႈဢူဝ်ႇၸူၼ်း - International Day for the Preservation of the Ozone Layer
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႑႘ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလူလွမ်ပႂ်ႉတူၺ်းၼမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ - World Water Monitoring Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႑ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းငမ်းယဵၼ်လုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Peace
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႖ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႗ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Tourism Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႘ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းတၢင်းပဵၼ်မႃမႃႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Rabies Day
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇသုၼ်ႇႁူႉႁၼ် - International Right to Know Day
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇၵၢၼ်ယႃႉလုၵ်ႈ ဢၼ်လွတ်ႈၽေး - International Safe Abortion Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႒႙ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လုမ်ႈၾႃႉ - World Heart Day
- ဝၼ်းၵေႃႇၾီႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Coffee Day
သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ႓႐ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽၢႆႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Translation Day
ပၢင်ပွႆး ဢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- လိူၼ်မူၼ်း/ဝၼ်းပွႆးၵၢင် ႁူဝ်ၶၢဝ်းၵတ်း (မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး၊ မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ၊ မိူင်းဝိတ်ႉၼမ်း)
မွၵ်ႇဢၼ်ၵီႈၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ငဝ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ဢေႃးၵၢသ်ႉ
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ


c: text/html

text:
ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ
ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Facebook) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်တႄႇပိုတ်ႇတၢင်ႇ တီႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2004 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းတႄႉ မီးတီႈ မႄႇပႄႇလူဝ်ႇ၊ တီႈၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃး၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉ မၢၵ်ႉၶ် ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉ လႄႈ ဢႅတ်ႇၸူႇရူဝ်ႇ သႃႇဝႃႇရိၼ်း၊ ဢၼ်ႇတရူး မႅၵ်ႇၶူဝ်ႇလမ်ႇ၊ တတ်ႉၸတိင်း မူဝ်ႇၸၵူဝ်ႇဝိတ်ႉ လႄႈ ၶရိတ်ႉႁုၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ တႄႇတင်ႈမႃးယဝ်ႉ။[4][5][6] ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ၸၢင်ႈၸႂ်ႉတီႈၼႂ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉ ၶေႃၶေႃၵူၺ်း။ လုၵ်ႈၼၼ်ႈသေ ၵႂၢင်ႈတေႃႇထိုင် ၸၼ်ႉၸွမ်တၢင်ႇၸိူဝ်းသေ ထိုင်ပီ 2006 မႃး ၸင်ႇပဵၼ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ပေႃးဢႃႇယုတဵမ် (13) ၶူပ်ႇၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈဢဝ်ၶေႃႈမုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် တၢင်ႇၼႄလႆႈယဝ်ႉ။ ဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်လႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈသေၵေႃႈ ၽႄႈပၼ်ၵၼ်တူၺ်းတင်း ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈဢဝ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ထႅမ်သႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆဢူၺ်းၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈဢဝ်ၶေႃႈၶၢဝ်ႇၶေႃႈမုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈ ႁုင်းႁဵၼ်း၊ ဢိင်လူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈသူင်ၸႂ်မိူၼ်ၵၼ်၊ ဢဝ်တီႈၶဝ်ႈၸႂ်မိူၼ်ၵၼ်သေၵေႃႈ ၶဝ်ၼႂ်းၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်သဵၼ်ႈမၢႆ 2018 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇဝႃႈ မီးၵႂႃႇ 2.2 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇ(2000 လၢၼ်ႉပၢႆ)ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2012 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢဝ်သတွၵ်ႉသႄႇယႃႇ ဢွၵ်ႇၶၢႆၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ႁိုင်တႃႇ 3 လိူၼ်ယဝ်ႉ။ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မႃးႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[7]
ပိုၼ်းထတ်း
2003 - 2005ထတ်း
မိူဝ်ႈပီ 2013 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 28 ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႉၶ် ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းပီသွင် ၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉၼႆႉ မၼ်းတႅမ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Facemash ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅပ်ႉသၢႆႉဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၢင်းယိင်း တီႈဢွင်ႈယူႇ 9 တီႈ ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ပဵၼ်ပရူဝ်ႇၶႅမ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈသွင်ၶႅပ်းၼိူင်းၵၼ်သေ လႆႈလိူၵ်ႈဝႃႈ ၽႂ်ႁၢင်ႈလီလိူဝ်ၽႂ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[8][9]
တွၼ်ႈတႃႇတႅမ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉဢၼ်ၼႆႉ မၢၵ်ႉၶ်ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉ ၼႆႉလႆႈလွမ်ၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၵွင်ႉသၢၼ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ ၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉသေ လႆႈၶဝ်ႈဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ Facemash ၶိုၼ်ႈမႃးၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆးယဝ်ႉ ၼႂ်းၵႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း (4) ၸူဝ်ႈမူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈတူၺ်း မီး 450 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းတူၺ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ မီးမႃးထိုင် 22000 ယဝ်ႉ။ ဝႅပ်ႉသၢႆႉၼၼ်ႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇၸူး တၢင်ႇၵေႃႉတၢင်ႇၸိူဝ်းၽႂ်းၽႂ်းသေ ယူႇဝၼ်းဢမ်ႇပေႃးႁိုဝ် ၸုမ်းၸတ်းၵၢၼ်ႁႃးဝႅတ်ႉ လႆႈပူတ်းပႅတ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႉၶ် ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ယွၼ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်၊ ယွၼ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇသုမ်ႇတူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ သမ်ႉပေႃးထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ လႆႈဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢႆးၼႆႉတႄႉၵေႃႈ လႆႈယွၼ်ႇယွမ်းပၼ် လွင်ႈမႂ်မၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမၢး မၢၵ်ႉၶ် ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉ ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ပိူင်ၽႅၼ်ၵၢၼ်မၼ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် တွၼ်ႈတႃႇပေႃးပဵၼ် ၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ 500 ၶႅပ်းတၢင်ႇၶိုၼ်ႈတီႈၼိူဝ် ဝႅပ်ႉသၢႆႉသေၵေႃႈ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပၼ်လႆႈ တၢင်းၶႆႈၸႂ်၊ လွင်ႈႁၼ်ထိုင် တီႈၶႅပ်းႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ် 2014 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇသေ မၢၵ်ႉၶ်ၼႆႉ မၼ်းတႄႇမႄးတွၼ်ႈတႃႇ ဝႅပ်ႉသၢႆႉဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2004 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းမႃး မၼ်း ဢဝ်ၸိုဝ်ႈ theFacebook သေၵေႃႈ သိုပ်ႇမိုတ်ႈ www.thefacebook.com မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ႁိုဝ် 6 ဝၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းယႂ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် Cameron Winklevoss, Tyler Winklevoss, လႄႈ Divya Narendra ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉဝႃႈ မၢၵ်ႉၶ်ၼႆႉ မၼ်းဢဝ် ပၢႆးဝူၼ်ႉၶဝ်ဝႆႉဝႃႈၼႆ၊ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ တေၸွႆႈထႅမ် HardvardConnection.com ၼႆသေ မၼ်းလႆႈႁဵတ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉမိူၼ်ၵၼ်ၼႆသေ ၸူးၸီးၸွႆးမၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2008 မႃး လုမ်းတတ်းသိၼ် ၸင်ႇတႅပ်းတတ်းပၼ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈမၢၵ်ႉၶ်ဢဝ် ၵႃႈၶၼ်ၵုၼ်ႇသိၼ်သတွၵ်ႉ တေႃႇလႃႇ 1.2 လၢၼ်ႉၼႆႉ သၢႆႈပၼ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မိူဝ်ႈတႄႇ theFacebook ၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ႁႂ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉၵူၺ်း ၸၢင်ႈၶဝ်ႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိူၼ်ႁူဝ်တီး လိူၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၢႆးယိင်း ၵႃႈတီႈၸၼ်ႉႁပ်ႉၶူး တႃႇၶိုင်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ မႃးလဝ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင် ၵႃႈတီႈ theFacebook ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢႅတ်ႇၸူႇရူဝ်ႇ သႃႇဝႃႇရိၼ်း (ၽၢႆပၢႆးမၢၵ်ႈမီး)၊ ဢၼ်ႇတရူး မႅၵ်ႇၶူဝ်ႇလမ်ႇ(တီႇသၢႆၼႃႇ)၊ တတ်ႉၸတိင်း မူဝ်ႇၸၵူဝ်ႇဝိတ်ႉ (ၽူႈတႅမ်ႈ ၽရူဝ်ႇၶႅမ်ႇ) လႄႈ ၶရိတ်ႉႁုၵ်ႉ ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸွႆႈထႅမ် မၢၵ်ႉၶ် တႃႇႁႂ်ႈ ဝႅပ်ႉသၢႆႉတိူဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2004 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ theFacebook ၼႆႉ ၶႂၢၵ်ႈၸူးထိုင် ၸၼ်ႉၸွမ်ၶူဝ်ႇလမ်ႇပီႇယႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်သတၢၼ်းၽူတ်ႉ လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ရေးလ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[10] ဝၢႆးလင်မႃး သိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈၸူးထိုင် ၶေႃးလဵၵ်ႉဢၢႆးဝီလိၵ်ႉ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပေႃႇသ်တုၼ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၼိဝ်းယွၵ်ႉ၊ MIT လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းတီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇလႄႈ မိူင်းၶၼေႇတႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[11][12]
ထိုင်ပီ 2004 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇမႃး ၶဝ်ၶၢႆႉဢဝ်လုမ်းၶဝ် ၵႂႃႇၸူးတီႈ ပေႃႇလဝ်ႇတႄႇတူဝ်ႇ၊ တီႈၸႄႈမိူင်းၶႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်လႆႈႁပ်ႉဢဝ် လွင်ႈၽင်တိုၼ်းလၢင်း ၵႃႈတီႈ Peter Thiel ၵေႃႉႁူမ်ႈတႄႇတင်ႈ PayPal ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 2005 ၼၼ်ႉ တီႈ theFacebook.com ၼၼ်ႉ လူတ်းပႅတ်ႈ "the" မၼ်းၼၼ်ႉသေၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး facebook.com ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ facebook.com ၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ 2 သႅၼ်သေၵေႃႈ သိုဝ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[13]
ထိုင်မႃး ပီ 2005 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇလႆႈ လွင်ႈၽင်တိုၼ်းလၢင်းမႃးထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ Accel 12.7 လၢၼ်ႉ၊ Breyer 1 လၢၼ်ႉ ၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်းမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2009 လုၵ်ႉတီႈ complete.com သေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်ႉသၢင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူႈလိူၼ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႉၶ်ၼႆႉ တႃႇထႅင်ႈၸၼ်ႉၼိုင်ႈၼႆသေ ၼႂ်း ပီ 2005 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းသိုပ်ႇမိုတ်ႈပၼ်တင်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ဢဝ်ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉသိုပ်ႇမိုတ်ႈပၼ်တင်း ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ သိုပ်ႇမိုတ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇလူင် ဢႅပ်ႉပႂ်း၊ မၢႆႉၶရူဝ်ႇသွပ်ႉၾ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးမႃးယဝ်ႉ။
2006 - 2011ထတ်း
ပီ 2006 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃ 26 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢႃႇယု ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးမႃး (13) ၶူပ်ႇယဝ်ႉသေ လႆႈႁဵတ်းပၼ် တႃႇ ၽူႈလႂ်ၽႂ် မီးဢီးမေးလ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးၸႂ်ႉလႆႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးလႃႈ ပီ 2007 မႃးတႄႉ တီႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မီးမႃး 1 သႅၼ်ပၢႆယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2009 လိူၼ်မေႇမႃး လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Page ဢၼ်တိူဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆးၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်တင်းတၼမ် တွၼ်ႈတႃႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႃႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၶမ်ႇပၼီႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ထိုင် ပီ 2007 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 24 ဝၼ်းမႃး မၢႆႉၶရူဝ်ႇသွပ်ႉၾ်ၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေဢၢၼ်းသိုဝ်ႉဢဝ် သႄႇယႃႇၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ 1.6% တႃႇငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ 240လၢၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈလွင်ႈဢၼ်မၢႆႉၶရူဝ်ႇသွပ်ႉၾ်သိုဝ်ႉဢဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်းယဝ်ႉ။
ထိုင် ပီ 2008 မႃး ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇဝႃႈ တေၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းငဝ်ႈငုၼ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ၵႃႈတီႈ တူႇပီႇလိၼ်ႇ တီႈမိူင်းဢၢႆႇယႃႇလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁိုင်ထႅင်ႈပီ ထိုင်မႃး သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃ 2009 ၼၼ်ႉ လွင်ႈငိုၼ်းလႆပၼ်မၼ်း ပဵၼ်ၽၢႆႇလိူဝ်မႃး ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉၼႆ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈမႃးဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင် ပီ 2009 မႃး ႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 2010 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇၶဝ် လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ တီႈၶဝ်ၼႆႉ မီးၵူၼ်းၸႂ်ႉ 500 လၢၼ်ႉယဝ်ႉသေ ပဵၼ်ၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇသေ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ တႃႇၼိုင်ႈၶိုင်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၵူႈဝၼ်းသေ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉမွၵ်ႈ 34 မိတ်ႉၼိတ်ႉၼႆသေ? တႃႇ 150 လၢၼ်ႉၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတီႈၼိူဝ် ၾူင်းမူဝ်ႇပၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈမီးသုၼ်ႇလၢတ်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇၼၼ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼိူဝ် လွင်ႈလၵ်းပိုၼ်းဢၼ်ၼၼ်ႉဝႃႈ "ပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ၼိမ်ယဵၼ်" ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင် ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 2010 မႃး ဢိင်လူၺ်ႈၶေႃႈမုၼ်း Second Market Inc.သေ ၵႃႈၶၼ် ၶမ်ႇပၼီႇ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးမႃး တေႃႇလႃႇ 4100 လၢၼ်ႉ ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ၶမ်ႇပၼီႇၼႆႉ ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇ eBay ၵႂႃႇသေ ပေႃးဝႃႈ ၵူႇၵႄႇ လႄႈ ဢမေႇၸူင်ႇယဝ်ႉ ပဵၼ် ၶမ်ႇပၼီႇဢွၼ်ႇလၢႆး ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ထီႉသၢမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင် ပၢႆးၸဝ်ႉ ပီ 2011 မႃး လႆႈဢဝ် လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်း ၶၢႆႉၸူး မႄႇလူဝ်ႇပၢၵ်ႉ တီႈၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2011 လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ၵူႇၵႄႇယဝ်ႉ ပဵၼ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉထီႉသွင် ဢၼ်ၵူၼ်းတူၺ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈတူၺ်း ၵူႈလိူၼ်ၼႆႉ မီးယူႇ 1 000 000 000 000 ၼႆယဝ်ႉ။
2012 - 2013ထတ်း
ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ထိုင်မႃး ပီ 2012 လိူၼ် ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်သႄႇယႃႇၶမ်ႇပၼီႇၶဝ် ၶၢႆဢွၵ်ႇတင်းၼွၵ်ႈသေၵေႃႈ လႆႈၶပ်ႉၶိုင် တွၼ်ႈတႃႇ ၸူၵ်းယၼ်ပဵၼ် ၶမ်ႇပၼီႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ သႄႇယႃႇဢၼ်ဢဝ်ၶၢႆဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ ပဵꧣ် မိူဝ်ႈ ပီ 2012 လိူၼ်မေႇ 17 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်သႄႇယႃႇၼိုင်ႈဢၼ် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ် 38 တေႃႇလႃႇယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ် ၶမ်ႇပၼီႇၼႆႉ မီးမႃးထိုင် 104 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ထၢၼ်ႇၼၼ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈ ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၶမ်ႇပၼီႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီ 2012 ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် ငိုၼ်းၶဝ်ႈၶဝ် တေႃႇလႃႇ 5000 လၢၼ်ႉသေ လႆႈၶိုၼ်းၶၢႆ တီႈလွၵ်းၵၢတ်ႇသတွၵ်ႉသႄႇယႃႇ NASDAQ မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႇ 18 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2013 လိူၼ်မေႇမႃး ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶမ်ႇပၼီႇဢၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၶႅမ်ႉ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇသေ ၼႂ်းၵႃႈ သဵၼ်ႈမၢႆ 500 ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးတီႈ ၸၼ်ႉ 462 ယဝ်ႉ။
ထိုင် ပီ 2012 လိူၼ်မၢတ်ႉမႃး လုၵ်ႉတီႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉသေ တွၼ်ႈတႃၶၢႆ ဢႅပ်ႇပလီၶေးသျိၼ်းၼႆ တႄႇသိုပ်ႇမိုတ်ႈ App Center မႃးယဝ်ႉ။ သတူဝ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈတီႈ ၶိူင်ႈ ဢၢႆႇၾူင်း၊ ဢႅၼ်းတရၢႆႉ လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်းၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမူဝ်ႇပၢႆးဝႅပ်ႉတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီ 2012 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ မၢၵ်ႉၶ်ၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉၵူႈလိူၼ်ၼႆႉ မီးၵႂႃႇ 1 ႁဵင်လၢၼ်ႉပၢႆ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
2013 - တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉထတ်း
ဝႅပ်ႉသၢႆႉထတ်း
ၸဵင်ႇမုင်ႈႁင် ပၢႆးၸၢင်ႈထတ်း
ပိုၼ်းထတ်း
ဆပီ 2008 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 20 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် လႆႈပိုတ်ႇပၼ် "Facebook Beta" ၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ၸႂ်ႉၸၢမ်းတူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Newsfeed ၼႆႉ တိူဝ်းတူၺ်းငၢႆႈမႃးသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽိုၼ်မၢႆသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႇသၢႆးဢၼ်တိူဝ်းသၢင်းလၢင်းလီၼႆ လႆႈလၢတ်ႈမႃးဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။[14] ထိုင် လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇပႃး ပၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ်ၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးယဝ်ႉ။[15] ထိုင် 2008 လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇမႃး လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶပ်ႉမၢႆ တွၼ်ႈတႃႇ တၢင်ႇမၢႆၽၢင်လႆႈ ငၢႆႈငႅမ်ႈသၢင်းလၢင်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[16]
လိၵ်ႈမၢႆတွင်ႈထတ်း
ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ်ၼႆႉ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတင်း Notes ဢၼ်တေၸၢင်ႈတႅမ်ႈလႆႈ လိၵ်ႈမၢႆတွင်း ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2006 လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
Chattingထတ်း
တွၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင် တေဢဝ်လိၵ်ႈသေ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်လႆႈၼႆသေ လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ Chat မႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2008 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵꧣ် Chat Services ၼႆႉ ပဵၼ်ဢႅပ်ႇပလီႇၶေးသျိၼ်း ဢၼ်ဢဝ် Comment ပဵၼ်ပိုၼ်ႉသေႁဵတ်းဝႆႉသေ လႆႈယိူင်းဢၢၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်လိၵ်ႈပွတ်း သူင်ႇယိုၼ်ႈတေႃႇၵၼ်လႆႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းတွၼ်ႈထတ်း
လုၵ်ႉတီႈၼိူဝ်ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ်သေ ဢူၺ်းၵေႃႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈတင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ တွၼ်ႈၸၢင်ႈသုင်ႇပၼ်ၵၼ် ၶူဝ်းတွၼ်ႈ (ဢၼ်ပွမ်)ၼႆသေ ၶပ်ႉမၢႆ လွင်ႈပၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2007 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈတေၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆ တေလႆႈသဵင်ႈ 1 တေႃႇလႃႇသေ ဢိၵ်ႇတင်းၶူ်ဝႈတွၼ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈတႅမ်ႈသႂ်ႇပၼ်ပႃး လိၵ်ႈဢွၼ်ႇသေၶႃႈဢေႃႈ။
ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇထတ်း
ထိုင် ပီ 2007 လိူၼ်မေႇ (14) ဝၼ်းမႃး ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ (Marketplace) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပၼ် ႁႂ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်ၸႅၵ်ႇမဵဝ်းဝႆႉ တၢင်ႇလႆႈလၢႆလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ (Marketplace) ၼၼ်ႉ ၼိူင်းၵၼ်တင်း Craigslist ဢၼ်တီႈ CNET ၼၼ်ႉသေ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၶဝ်သွင်ဢၼ်တႄႉ ပူဝ်ႉဢၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ (Marketplace) ၼၼ်ႉတၢင်ႇၼၼ်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းလႆႈႁၼ်တီႈ ၵွင်ႉသၢၼ် မဵဝ်းမိူၼ်ၵၼ်သေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ် ပူဝ်ႉ ဢၼ်တၢင်ႇတီႈ Craigslist ၼၼ်ႉၼၼ် ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ တူၺ်းႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိူင်လိၵ်ႈၶေႃႈပွတ်းထတ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ပီ 2010, လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ (15) ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ပိူင်သူင်ႇလိၵ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ "Project Titan" ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈလိၵ်ႈၽိုၼ်မၢင်ၸိူဝ်း ပၢႆတႅမ်ႈဢွၵ်ႇၼႄဝႃႈ "G-Mail Killer" ၼႆယဝ်ႉ။ ပိူင်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးၵူႈဢၼ်ဢၼ်သေ ႁႂ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် လုၵ်ႉတီႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉသေ ႁႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၸူးၵၼ်လႆႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇတင်း ၽၢင်ႁၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ လုၵ်ႉတီႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းသေ မႃးၵႃႈတီႈ ဢူၺ်းၵေႃႉၵေႃႈလီ၊ မႃးၵႃႈတီႈ ဢူၺ်းၵေႃႉ ဢူၺ်းၵေႃႉၵေႃႈလီ မႃးတီႈၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တေၸၢင်ႈႁၢပ်ႉဢဝ်လိၵ်ႈပွတ်းဢွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢီးမေးလ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉလွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဢမ်ႇပေႃးမီးလႄႈ လႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် လိၵ်ႈပွတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵႃးတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ Website ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၵူၺ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် application တီႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉမူဝ်ႇပၢႆးၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၵႃႈတီႈ Facebook Messenger Application ၼၼ်ႉလႄႈသင် တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢဝ်သဵင်ႈႁွင်ႉၸူးၵၼ်ထတ်း
ထိုင် ပီ 2011, လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶဝ် လုၵ်ႉတီႈ Facebook Chat သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ်သဵင်သေ တိတ်းတေႃႇႁွင်ႉၸူးၵၼ်လႆႈ ၼႂ်းၵႄႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တင်းၵမ်ႇၽႃႇ ပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ပိူင် T-Mobile ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် Bobsled service ၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈဢဝ်သဵင်သေ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၵၼ်လႆႈတီႈ Facebook Chat သေ တွၼ်ႈတႃႇ ထွမ်ႇငိၼ်းၵေႃႈ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လၢႆလၢႆယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢဝ်ငဝ်းတူင်ႉႁွင်ႉၸူးၵၼ်ထတ်း
ထိုင် ပီ 2011 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ (6) ဝၼ်း ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉ Skype ဢၼ်ပဵၼ် ဢူၺ်းပၢႆးၸၢင်ႈ မၼ်းၼၼ်ႉသေၵေႃႈ တႄႇ သိုပ်ႇမိုတ်ႈ လွင်ႈႁွင်ႉငဝ်းတူင်ႉ ၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈႁွင်ႉၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉလႆႈ ၵေႃႉတေႃႇၵေႃႉသေ လႆႈၸႂ်ႉဝႆႉ Skype Rest API ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈတူၺ်းငဝ်းတူင်ႉထတ်း
ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ထတ်း
News Feedထတ်း
ၼဵၼ်ထုၵ်ႇၸႂ်ထတ်း
ၸွမ်းလင်ပႂ်ႉတူၺ်းထတ်း
ၼိူင်းၵၼ်တူၺ်းတင်း မၢႆၸပေႉထတ်း
သုၼ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းထတ်း
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ထတ်း
ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ထတ်း
လွင်ႈပိူင်ႇသျႄႇယႃႇ ၶမ်ႇပၼီႇၼီႇၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ မိူဝ် ပီ 2012 ၼၼ်ႉ
- Mark Zuckerberg: 28 %
- Accel Partners: 10 %
- Mail.Ru Group: 10 %
- Dustin Moskovitz: 6 %
- Eduardo Saverin: 5 %
- Sean Parker: 4 %
- Peter Thiel: 3 %
- Greylock Partners: 2 %
- Meritech Capital Partners: 2 %
- Microsoft: 1.3 %
- Li Ka-shing: 0.8 %
- သုၼ်ႇတူဝ်လဵဝ် : တႂ်ႈ 0.5 %
သျႄႇယႃႇ 30 ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ် ၼၼ်ႉတႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ၊ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၸိူဝ်းၸမ်ၵၼ်လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၽင်တိုၼ်းလၢင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပိူင်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈ ၽူးၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပိူင်လူင်မၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် Chris Cox (Chief Product Officer), Sandberg (Chief Operation Officer), Zuckerberg (Chairman and Chief Executive Officer), David Wehner (Chief Financial Officer) လႄႈ Elliot Schrage (Public Relations Head) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2011 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တီႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးၼမ်လိူဝ် 7000 ပၢႆသေ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ လုမ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ ထီႉသီႇ ဢၼ်လီႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ငိုၼ်းၶဝ်ႈထတ်း
ငိုၼ်းၶဝ်ႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း လုၵ်ႉတီႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသေၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးထိုင် တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 12,466 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။
လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းလႄႈ လုမ်းၽႄထတ်း
မိူဝ်ႈပၢႆးၸဝ်ႉ ပီ 2011 ၼၼ်ႉ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႆႉ တေဢဝ်လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၶဝ် ၶၢႆႉၸူး မႄႇလူဝ်ႇပႅတ်ႉၶ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းမီးၽၢႆႇၼွၵ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ မိူင်းၶၼေႇတႃႇၼၼ်ႉ လႆႈတင်ႈ "Facebook Ireland Limited" တီႈ ဝဵင်းတႅပ်ႇဝလိၼ်ႇ တီႈမိူင်းဢၢႆႇယႃႇလၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2010 မႃး ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ႇလုမ်းထီႉသီႇမၼ်း တီႈႁၢႆႇတရႃႇပတ်ႉ တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး တွၼ်ႈတႃႇ မိူင်းၵုၼ်ဢေးသျႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီ 2010 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း မီးမႃးထိုင် 750 လၢၼ်ႉယဝ်ႉလႄႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းၶေႃႈမုၼ်း တီႈ ႁၢႆႇတရႃႇပတ်ႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ပီ 2011 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ တီႈ ပီႇရိၼ်းဝီႇ တီႈၸႄႈမိူင်းဢွၵ်ႇရီႇၶုၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ႁူင်းၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်တိူဝ်းသၢၵ်ႈသႃႇ လွင်ႈၵိၼ်ႁႅင်း တႃႇ 38% ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2012 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၼၼ်ႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈထႅင်ႈ ႁူင်းၶေႃႈမုၼ်း ၵႃႈတီႈ ၾေႃးရႅတ်ႉၸီးတီး တီႈၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- တႅပ်ႇဝလိၼ်ႇ၊ မိူင်းဢၢႆႇယႃႇလၢၼ်ႇ။ (လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ရူးရူပ်ႉပႃႇ၊ ဢႃႇၽရိၵ လႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇတွၼ်ႈၵၢင်)
- သူဝ်းလ်၊ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း (လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈဢေးသျႃး)
- ဝႄးလ်လိၼ်းတၢၼ်၊ ၼိဝ်းၸီႇလၢၼ်ႇ (လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ပွတ်းတွၼ်ႈသမ်ႇမုတ်ႉတရႃႇ)
- ႁၢႆႇတရႃႇပတ်ႉ ဢိၼ်းတီးယႃး (လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဢေးသျႃးပွတ်းၸၢၼ်း)
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းထတ်း
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ 10-K Annual Report. SEC Filings. Facebook (January 28, 2017). Retrieved on February 3, 2017။
- ↑ Stats. Facebook (June 30, 2018). Retrieved on July 25, 2018။
- ↑ Facebook.com Site Info. Alexa Internet. Archived from the original on December 21, 2016။ Retrieved on February 1, 2017။
- ↑ Carlson, Nicholas (2010). "At Last — The Full Story Of How Facebook Was Founded". Business Insider (online, March 5)'.
- ↑ Phillips, Sarah. A brief history of Facebook. Retrieved on 2015-09-17။
- ↑ Carlson၊ Nicholas။ "At Last – The Full Story Of How Facebook Was Founded"၊ Business Insider၊ March 5, 2010။
- ↑ Michelle F. Davis (July 13, 2015). Facebook Close Sets Speed Record for $250 Billion Market Cap. Bloomberg.com.
- ↑ Tabak၊ Alan J.။ "Hundreds Register for New Facebook Website"၊ February 9, 2004။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - November 7, 2008။။ Archived from the original on April 3, 2005။
- ↑ Facemash Creator Survives Ad Board | News | The Harvard Crimson. Retrieved on 2015-09-17။
- ↑ "Company Timeline" (Press release). Facebook. January 1, 2007. Retrieved March 5, 2008.
- ↑ Rosmarin, Rachel။ "Open Facebook"၊ Forbes၊ September 11, 2006။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - June 13, 2008။။
- ↑ Nguyen၊ Lananh။ "Online network created by Harvard students flourishes"၊ The Tufts Daily၊ April 12, 2004။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - August 21, 2009။။ Archived from the original on October 15, 2013။
- ↑ Williams, Chris။ "Facebook wins Manx battle for face-book.com"၊ The Register၊ October 1, 2007။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - June 13, 2008။။|
- ↑ Facebook Facelift Targets Aging Users and New Competitors - NYTimes.com
- ↑ Facebook Newsroom
- ↑ Facebook Testing Even Simpler Sign Up; Closing The Gap With MySpace In The U.S. – TechCrunch
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈထတ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 23/04/2018
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၵၼ်ႉၸၼ်ထဝ်ႈယိင်းဢႃယု 73 ၼႂ်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈပဵၼ်လွင်ႈထၢင်ႇၸႅင်ႈဝႃႈၼၢင်းယိင်းမီး ၽေး ၶဵၼ်ၼမ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ
လွင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတဵၵ်းၵၼ်ႉၸၼ်ထဝ်ႈယိင်းဢႃယု 73 သေဢဝ်မိတ်ႈပၢတ်ႇႁူၼႂ်းမိူင်း ၽျၢၵ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/04/2018 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈထၢင်ႇၸႅင်ႈၼႄဝႃႈၼၢင်း ယိင်း မီးၽေးၶဵၼ်ၼမ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းၶႂၢၵ်ႈသိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင်တႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၵ်းတပ်ႉၶဝ်လွမ်ႉ ႁွပ်ႈဝႆႉမီးပႃးၸဵမ်တပ်ႉငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း 18၊ၶလရ 329၊ၶလရ 330၊တပ်ႉၵႃး ၵၢပ်ႇလဵၵ်း၊တပ်ႉၵမ်ႉထႅမ်လႄႈတပ်ႉႁူင်းယႃသိုၵ်းမၢႆ 1 ၸိူဝ်းၼႆႉ။ပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၸွမ်း ၸုမ်း မႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်မႃးတင်ႈတႄႇပီ 2012 ယဝ်ႉသေတႃႉယင်းပႆႇမီးၵၢၼ်လူတ်းထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဢွၵ်ႇၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇသင်။
ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈၼႆႉမီးႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ6,000၊မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅင်းသိုၵ်းမွၵ်ႈ 1,000 ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉႁွပ်ႈဝဵင်းဝႆႉ။ၵွပ်ႈမီးသိုၵ်းတင်းၼမ်ယူႇဢိူမ်ႈသဝ်းၸမ်ဝႆႉလႄႈၵႆႉၵႆႉပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း၊ပိူင်လူင် မၼ်း ၼၢင်းယိင်းလႆႈလွမ်ၵူဝ်ၵွပ်ႈမီးလွင်ႈၶႂၢင်းပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းတေႃႇသိုၵ်းဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်း။မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူင်းၽျၢၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်းႁိမ်းႁွမ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၵၼ်ႉၸၼ် ၼၼ်ႉထုၵ်ႇဢဝ်သူင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းတီႈတပ်ႉၶဝ်ၼႂ်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈသေဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈပၼ်တၢမ်ႇတၢင်း ၽိတ်းသင်မၼ်းထႅင်ႈ။
လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/04/2018 ၼႆႉၵေႃႈမီးလွင်ႈတၢင်းလၢႆလၢႆလွင်ႈဢၼ်တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵေႃႉၵၼ်ႉၸၼ်ၼၼ်ႉႁၢမ်းတၢင်းၽိတ်းထႅင်ႈယူႇ။လွင်ႈတၢင်းမၼ်းပဵၼ်ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းသေပဵၼ်တီႈႁိမ်းၸမ်ပၢင်မၢၵ်ႇၵွပ်ႊၾ် လႄႈၸမ်တပ်ႉဢၼ်လုၵ်ႈသိုၵ်းၼႂ်းတပ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႉၵၼ်ႉၸၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝၢႆးပဵၼ်လိူင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်လၢႆၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ/ယႄးၶဝ်တိမတ်ႉမၼ်း ႁိမ်းဢွင်ႈ တီႈပဵၼ်ၼၼ်ႉသေမိုဝ်းမၼ်းလႄႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းမၼ်းၵေႃႈတိုၵ်ႉၼုၵ်းလိူတ်ႈဝႆႉပႃးတင်းပီႇႁူၵေႃႉၺႃးၵၼ်ႉ ၸၼ်သေတိုၼ်းပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈယႃႉလုပႅတ်ႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢင်းပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းၵူၼ်းသိုၵ်းဢၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်းၼၼ်ႉတိုၼ်း ပဵၼ်လွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈတႃႇၼၢင်းယိင်းတင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉသေလွင်ႈၼႆႉတၵ်းတေလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵွပ်ႈၼၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁၼ်လီၸွမ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယုင်ႈယၢင်ႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ဢၼ်လူင်း ၸိုဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆလမ် (Blacklists) ၵွပ်ႈ“ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈမီးလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ဢမ်ႇၼၼ်တိုၼ်းမီးၼႃႈတီႈတႃႇႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်း” ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉထုၵ်ႇလႆႈမိပ်ႇငႅၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶၼ်ၶၼ်ၽႂ်းၽႂ်းဢမ်ႇၵမ်ႉၵွႆးတႃႇၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆပဵၼ်ပၵ်းပဵၼ်ပိူင်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈ ၼႃႈ သိုၵ်းသေပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈတၵ်းလႆႈၵိုတ်းပႃး။လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းလႆႈပႃးၸွမ်းလွင်ႈႁႅတ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီးပိူင်လူင်မၼ်းလွင်ႈယႃႉၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ၶဝ်ႈဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၶူင်းၵၢၼ်သေပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပၢင်တိုၵ်းလႄႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိူင်လူင်မၼ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ Access Asia Mining မိူင်းဢွတ်ႊသ်တြေးယႃႊဢၼ်ၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေၶုတ်းၶမ်းထုင်ႉမိူင်းၽျၢၵ်ႈတႃႇ 150,000 ဢေႊၵႃႊၼၼ်ႉၵိုတ်းယိုတ်းသေထွၼ်ဢဝ်ၶူင်းၵၢၼ်မၼ်းဢွၵ်ႇ၊ၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း၊ဢမ်ႇၼၼ်တိုၼ်းပဵၼ်ၽေးၶဵၼ်ယုင်ႈယၢင်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈပူၼ်ႉ ပႅၼ် ပဵၼ်ပၵ်းပဵၼ်ပိူင်ဢိၵ်ႇတင်းလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၸုမ်းၽူႈႁူမ်ႈပုၼ်ႈၶဝ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/03/2018 (http://accessasiamining.com/pdf/shareholders/AAM_Shareholder%20Update%20020318.pdf) ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈ ဝႆႉဝႃႈၶွမ်ႊပၼီႊတိုၵ်ႉပႂ်ႉၶေႃႈပၼ်ၶႂၢင်ႉၶုတ်းၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႃႇၶူင်းၵၢၼ်မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး။လိူဝ်ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊယင်းလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ ပိူၼ်ႈၵမ်းၵမ်းထၢမ်ႁဝ်းလွင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၼ်ႁႃၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸၢဝ်းရူဝ်ႊႁိၼ်ႊၵျႃႊတေႃႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးႁဝ်းယူႇ။ပၼ်ႁႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၽွင်း တူင်ႇဝူင်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁၼ်ဝႃႈမၼ်းပဵၼ်လွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႆယူႇၼၼ်ႉမၼ်းဢမ်ႇ မႃး တုမ်ႉယွၼ်ႈသင်ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်းၶိုၼ်းဝၼ်းဝၼ်းသင်ၵွပ်ႈဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉသေႁဝ်းဢမ်ႇမီးၶႂၢင်ႉဢမ်ႇတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသင်တီႈၼၼ်ႈ”။ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးၶႂ်ႈၸီႉၸမ်ႈ ၼႄ ဝႃႈမၼ်းတိုၼ်းပဵၼ်ၽွၼ်းႁၢႆႉလူင် မိူၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းၸဵမ်လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆ ပဵၼ်ပၵ်း ပဵၼ်ပိူင်၊တေႃႇၸၢဝ်းရူဝ်ႊႁိၼ်ႊၵျႃႊ၊ဢၼ်တေဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ Access Asia Mining ၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်ထိ 02/04/2018
ထဝ်ႈယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 73 ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်သေဢဝ်မိတ်ႈထိူဝ်ႁူဝ်လႄႈႁူယဝ်ႉ ဢဝ်ပီႇႁူမၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇၽွင်းၵႂႃႇႁႃၽၵ်းတီႈၼႃးဢၼ်မီးၸမ်ဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 02/04/2018။
ဝၼ်းၼၼ်ႉမိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 7:30 ၵၢင်ၼႂ်ပႃႈၵွင်ၵႅဝ်ႈဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇႁႃၵဵပ်းၽၵ်းတီႈသူၼ်ၼႃးတၢင်းတူၵ်းႁိူၼ်းဢၼ်ၵႆႁိူၼ်းမွၵ်ႈၶိုင်ႈလၵ်း။ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း9:30 ၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႃးႁူႇၵေႃႉ ၼိုင်ႈ ၵႂႃႇလၢတ်ႈတီႈၸၢႆးတိပ်ႉယီႈၽၢႆႇၽွင်းငမ်း (ဢုပ်ႉၶျူၵ်ႉယေးမူး) ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈလွင်ႈဝႃႈမီးၼၢင်းယိင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈၼွၼ်းၵူဝ်ႈလိူတ်ႈဝႆႉၼိူဝ်လိၼ်တီႈၼႃးသေဢမ်ႇမီးသိၼ်ႈ၊မီးႁိမ်းပၢင်လဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၵွပ်ႊၾ်တၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ။
ၸၢႆးတိပ်ႉယီႈၵေႃႈၵႂႃႇတူၺ်းၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၸဵပ်းယူႇၼၼ်ႉသေလႆႈႁူႉဝႃႈပဵၼ်ပႃႈၵွင်ၵႅဝ်ႈ။မၼ်းၼၢင်းၼင်ႈၶွင်ႇယွင်ႇဝႆႉဢမ်ႇမီးသိၼ်ႈတူဝ်ၶိင်းၵေႃႈၵူဝ်ႈလိူတ်ႈ။ႁူၺႃးမိတ်ႈပၢတ်ႇလႄႈတီႈႁူဝ်မၼ်းမီးႁွႆးၾႃႉ မိတ်ႈသၢမ်ႁွႆး။မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈၼႄၸၢႆးတိပ်ႉယီႈဝႃႈၺႃးပိူၼ်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ယဝ်ႉ။ၸၢႆးတိပ်ႉယီႈၵေႃႈ ၼႅတ်ႈဢဝ်လိူင်ႈၵႂႃႇလၢတ်ႈတီႈႁူင်းယႄးသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉသမ်ႉၼႅတ်ႈၵႂႃႇလၢတ်ႈတီႈႁိူၼ်းပႃႈ ၵွင်ၵႅဝ်ႈ။ၸၢႆးတိပ်ႉယီႈတင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈယႄးသွင်ၵေႃႉၵေႃႈၶီႇၵႃးလမ်းၼိုင်ႈသေၽႅဝ်ၵႂႃႇၶိုၼ်းတီႈပဵၼ် ၼၼ်ႉလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းမႃးဢဝ်တူဝ်မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈမိူဝ်ႈၶၢဝ်း 11:00 မူင်း တွၼ်ႈ ၼႂ်။မေႃယႃတီႈႁူင်းယႃလၢတ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းဝႃႈၵွပ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼမ်ၼႃႇလႄႈထုၵ်ႇလႆႈဢဝ်ၵႂႃႇ တီႈ ႁူင်းယႃတႃႈၶီႈလဵၵ်းဢမ်ႇၼၼ် တီႈၵဵင်းတုင်။လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈလိူၵ်ႈႁူင်းယႃၵဵင်းတုင်သေဢဝ်တူဝ် မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇထိုင်ႁူင်းယႃၵဵင်းတုင်မိူဝ်ႈ 1:00 ဝၢႆးဝၼ်း။မၼ်းၼၢင်းလူဝ်ႇလိူတ်ႈၵူၺ်းၵႃႈတီႈႁူင်းယႃ သမ်ႉ ဢမ်ႇမီးလိူတ်ႈပဵင်းပေႃး။ဝၢႆးၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်းမၼ်းလၢတ်ႈၼႄၸၢႆးတိပ်ႉယီႈလႄႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ/ယႄးၶဝ် ယဝ်ႉၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းသွင်ၵေႃႉၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃၵဵင်းတုင်သေႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇဢဝ်ပႃႈၵွင်ၵႅဝ်ႈသူင်ႇၵႂႃႇ တီႈႁူင်းယႃသိုၵ်းတီႈၵဵင်းတုင်မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 8:30 မူင်းၸမ်ၶမ်ႈသေလႆႈၵႂႃႇသႂၢင်းလိူတ်ႈၵႃႈၼၼ်ႈ။
ၽွင်းၼႂ်းၵႄႈၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈယႄးၶဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းႁႃၵူၼ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉသေၵႂႃႇႁၼ်သႂ်ႇသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ဢမ်ႇသႂ်ႇၶူဝ်း သိုၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၼေႇမဵဝ်းတူႇဢႃယု 25 တႂ်ႈထဵင်ၼႃးႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃးဢၼ် ဢမ်ႇပေႃးၵႆတီႈပဵၼ်လိူင်ႈၽွင်း 11:30 မူင်းၶိုင်ႈတွၼ်ႈၼႂ်။သိူဝ်ႈမၼ်းၵေႃႈၵူဝ်ႈလိူတ်ႈဝႆႉလႄႈထူပ်းႁၼ် ပီႇႁူဢၼ်ၼိုင်ႈတီႈမၼ်း။မၼ်းပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈတပ်ႉႁူင်းယႃသိုၵ်းမၢႆ 1 ႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ။ၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈၶဝ်တိၺွပ်းမၼ်းသေဢဝ်ၵႂႃႇၶင်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႄးမိူင်းၽျၢၵ်ႈယဝ်ႉၸႅတ်ႈထၢမ်လွင်ႈတၢင်း တီႈမၼ်း။ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉႁူင်းယႃသိုၵ်းမၢႆ 1 ၼၼ်ႉၵေႃႈမႃးတီႈႁူင်းယႄးသေၸႅတ်ႈ ထၢမ်မၼ်းယဝ်ႉဢဝ် တူဝ်မၼ်း ၵႂႃႇ ၵုမ်းၶင် တီႈတပ်ႉႁူင်းယႃသိုၵ်းမၢႆ 1 မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 5:30 မူင်းၶိုင်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၼ်းၼၼ်ႉမိူဝ်ႈ 5:00 တၢမ်းၶမ်ႈၼၼ်ႉၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းသွင်ၵေႃႉတီႈတပ်ႉႁူင်းယႃသိုၵ်းမၢႆ 1 လႄႈၸၢႆး တိပ်ႉယီႈၵႂႃႇတီႈလုင်းၸၢႆးသႅင်ၽူဝ်ပႃႈၵွင်ၵႅဝ်ႈသေလၢတ်ႈတီႈမၼ်းဝႃႈယႃႇပေမႆႈၸႂ်လွင်ႈၵႃႈယူတ်းယႃ သင်။တေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတင်းမူတ်းလႄႈသင်ဝႃႈမၼ်းတၢႆၵႂႃႇၵေႃႈတေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်း လႃးပၼ်ပႃးတင်းမူတ်းၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းၼၼ်ႉတေဢဝ်ၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးသိုၵ်း။မိူဝ်ႈလဵဝ်ပႆႇမီး လွင်ႈၶဝ်ႈလုမ်းတြႃးသင်ၵွပ်ႈဝႃႈတိုၵ်ႉပႂ်ႉပႃးၵွင်ၵႅဝ်ႈႁူႉတူဝ်လီလီယူႇ။ပႃႈၵွင်ၵႅဝ်ႈၶႅၼ်းမႃးဢိတ်းဢွတ်းသေၶိုၼ်းဢဝ်မႃးယူတ်းယႃတီႈႁူင်းယႃသိုၵ်းမၢႆ1 မိူင်းၽျၢၵ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/04/2018 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပီႇႁူပႃႈၵွင်ၵႅဝ်ႈဢၼ်ၺႃးမိတ်ႈပၢတ်ႇထိူဝ်ဢဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉမႅၼ်ႈငိုၼ်း 150,000 ၵျၢပ်ႈ။ပီႇႁူဢၼ်ထူပ်း ႁၼ်ၼၼ်ႉတႄႉတိုၵ်ႉဢဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႄးပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်လၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ) ၸွမ်းၾႃႉမိတ်ႈဢၼ် ဢဝ်ပၢတ်ႇထိူဝ်ႁူမၼ်းၼၢင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 62- 941-9600 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း +66: 81-603-6655 (ထႆး၊တႆး၊ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66: 97- 143-1530 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
ၸၢႆးသႅင်တႆး +66: 81- 474-5604 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
PDF files:>>>


text:
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်း လုမ်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Older Persons
- ဝၼ်းၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢႆလုမ်ႈၾႃႉ - World Vegetarian Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႒ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း ၵၢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉ - International Day of Non-Violence
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႕ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမေႃသွၼ်လုမ်ႈၾႃႉ - World Teachers' Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႙ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵၢၼ်သူင်ႇလိၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Post Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑႐ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းပၢႆးၸႂ်ယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ - World Mental Health Day
- ဝၼ်းသၢႆတႃလုမ်ႈၾႃႉ
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑႑ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of the Girl Child
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑႓ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇလူတ်းလူင်း ၽေးၶဵၼ်- International Day for Disaster Reduction
- World Thrombosis Day
- ဝၼ်းဢမ်ႇၼုင်ႈသိူဝ်ႈပိတ်း - No Bra Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑႔ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလၵ်းၸဵင်လုမ်ႈၾႃႉ - World Standards Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑႕ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းသုၵ်ႈမိုဝ်းလုမ်ႈၾႃႉ - Global Handwashing Day
- ဝၼ်းၶွၼ်ႉတဝ်ႉၶၢဝ်လုမ်ႈၾႃႉ - International White Cane Day
- ဝၼ်းၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းယူႇဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑႖ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လုမ်ႈၾႃႉ - World Food Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑႗ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၵွတ်းၽၢၼ်ႁဵၼ်ႈ - International Day for the Eradication of Poverty
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႑႘ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၶူၼ်ႉႁႃပိုၼ်းၵဝ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Archaeology Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႒႐ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းတၢင်းပဵၼ်လုပ်ႇၶွပ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Osteoporosis Day
- ဝၼ်းပၢႆးသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆလုမ်ႈၾႃႉ - World Statistics Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႒႔ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - United Nations Day
- ဝၼ်းၶေႃႈမုၼ်းမုၼ်းလႅင်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Development Information Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႒႗ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ငဝ်းႁၢင်ႊသဵင် လႄႈ သဵင်ဢတ်း - World Day for Audiovisual Heritage
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႒႘ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၸိူင်းငဝ်းႁၢင်ႈလူၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ - International Animation Day
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ႒႙ ဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းတၢႆၽၢၵ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ/ဝၼ်းတၢင်းပဵၼ်ဢဵၼ်လိူတ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃတႅၵ်ႇ - World Stroke Day
ဝၼ်းၽတ်း ထူၼ်ႈသွင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းသၢႆတႃလုမ်ႈၾႃႉ - World Sight Day
ဝၼ်းသုၵ်း ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းယုမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ - World Smile Day
ဝၼ်းသဝ် ထူၼ်ႈသွင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၼူၵ်ႉၶၢႆႉမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Migratory Bird Day
ပၢင်ပွႆး ဢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ပွႆးဢွၵ်ႇဝႃႇ (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ) - ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 14 ဝၼ်း
- တီႇပႃႇဝလီႇ (မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး)
မွၵ်ႇဢၼ်ၵီႈၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၼႂ်းလိူၼ် သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ငဝ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ


text:
CATEGORY
ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း
လွင်ႈႁၵ်ႉသႃ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း တႆး ပုတ်ႉထ လႄႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။
ပီမႂ်ႇတႆး 2117 ၼီႈ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တေၸတ်းၵႅပ်ႈ
ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ တေၸတ်းႁဵတ်း ပီမႂ်ႇတႆး 2117 ၼီႈ ၶိုၵ်ႉယႂ်ႇ သၢမ်ဝၼ်း/ ၶိုၼ်း
ပၢင်ယွင်ႈၵုင်ႇယေႃးမုၼ် ၸဝ်ႈၶူး Dr. ႁိူင်းသႅင် တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ
ၶူးဝႃးၼွႆႉ(ထမ်ႈမႄႈသႃ) တေလူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းသိုပ်ႇၸႆးတႃပၼ် ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ
တႆးႁွတ်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ တေႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆး 2117 ၼီႈ
ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼလူင် ပွႆးလူႇသၢင်ႇၵၢၼ်း သွင်ၽႅၼ်ႇလိၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ
တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးတီႈၵဵင်းမႆႇ တေယွင်ႈၵုင်ႇယေႃးမုၼ် ၸဝ်ႈၶူး Dr. ႁိူင်းသႅင် ၽူႈလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး Ph.D
ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၺႃႇၼသီႇရိ တေမႅတ်ႉတႃႇတြႃးပၼ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် – မိူဝ်းၼႃႈ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်
ပွႆးၵၼ်ႇတေႃးသင်ႇၶႃႇၸုင်ႇလႄႈ ပွႆးတႆႈတဵၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇ တီႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်း
ပီႈၼွင်ႉတႆးဝဵင်းတွင်ႁူႇ (တွင်ႇဢူႇ/တောင်ငူ) လူႇတၢၼ်းၵထိင်ႇ လႄႈ ၶၢမ်ႇသၢင်ႇၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႇထုင်း
ဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႈ မိူင်းတႆး ပီၼႆႉ ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈလီ
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဝႃႇလိင်ႇတ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ယေးငိုၼ်းဝူင်းမႅတ်ႉတႃႇ ဝဵင်းမိူင်းၵိုင် လူႉလွၼ်ႇၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်း
ပၢင်ယွင်ႈၵုင်ႇယေႃးမုၼ် ၸဝ်ႈၶူး Dr. ႁိူင်းသႅင် ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးလူင် Ph.D တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ


text:
ၽႃပွၼ်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၽႃပွၼ် (မၢၼ်ႈ: ဖာပွန်မြို့) ; (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Hpapun) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း ႁင်း ၸႄႈဝဵင်းၽႃပွၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၽႃပွၼ်၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၸႅၵ်ႇၽႄမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈမိူင်းယၢင်း မိူဝ်ႈပီ 1954 ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႄႈတွၼ်ႈသၢၼ်ႇလႂိၼ်ႇ မႃးႁူမ်ႈပွင်းသႂ်ႇၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈမႃးသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း ဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ်လႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇမႃးၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႆႉမီးတီႈ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် မိူင်းထႆး လႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွၼ်းၵဵဝ်းဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1953 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တိုၵ်းတူၵ်းဝႆႉၼႂ်းမိုဝ်း ၵူၼ်းထိူၼ်ႇ ၶေႇဢိၼ်ႇတီႇဢူဝ်ႇဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵဵပ်းဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမႃး။ ယၢမ်းလဵဝ်ဢၼ်လႆႈလၢမ်းတူၺ်းတႄႉ တီႈဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ လင်ႁိူၼ်းတေမီးမွၵ်ႈ 400 ၼႆႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တေမီးမွၵ်ႈ 2000 ပၢႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇတီႈဝဵင်းၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ လႄႈ ၸၢဝ်းဢိတ်ႇသလၢမ်ႇ ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ႁွင်ႈယူၼ်းၸလိၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၵိင်ႈၼမ်ႉ ၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈဝႆႉ တီႈၼႂ်းၵႄႈ သၼ်လွႆသွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး မွၵ်ႈပၢၵ်ႇပီၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇမႃးၵူၺ်း။ ဝၢႆးသေ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မီးဝႆႉတီႈ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ-မိူင်းထႆးလႄႈ ၽႃပွၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၶုၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်လႆႈႁွင်ႈဝႃႈ ၽႃပွၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်း တႆးယူၼ်း၊ မွၼ်း လႄႈ ယၢင်း ၶဝ်ယူႇသဝ်းမႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၢၵ်ႇႁိၼ် ၽႃႁိၼ် ၼမ်ႇလိူင်ႇသေ ပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်းတႆးယူၼ်းဝႃႈ ၽႃပွၼ်း ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် ၽႃႁိၼ်ၼႆသေ ႁိုင်မႃး ပဵၼ်မႃး ၽႃပွၼ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉပွတ်းႁွင်ႇ တီႈ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းယဝ်ႉ။ ၵွင်းလွႆၼမ်လိူင်ႇယဝ်ႉ။ ႁူၺ်ႈၵႄႈလွႆၸိူဝ်းဢၼ်လိုၵ်ႉယၢဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼမ်လိူင်ႇယဝ်ႉ။ ၸိၵ်းလွႆမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆသေ သုင် သီႇႁဵင်းထတ်းပၢႆ တေႃႇ ႁႃႈႁဵင်ထတ်းပၢႆယဝ်ႉ။ ပႃႇထိူၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၼႃလီယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵိင်ႈၼမ်ႉ ၼမ်ႉၶူင်း ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉမႄးတလွၵ်ႉ၊ ၼမ်ႉယူၼ်းသလိၼ်း လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵိင်ႈၼမ်ႉဢွၼ်ႇ၊ ႁွင်ႈပီးလိၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆလူင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵူၼ်းယူႇတီႈဝဵင်းၶဝ်ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဵတ်း ၵၢၼ်မႆႉ၊ ၵၢၼ်ႁႆႈ၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႇၵၢၼ်တႅင် လႄႈ မၢၵ်ႇၽႃႈ၊ တၢင်းၵိၼ်မူင် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ႇသိၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇတႄႉ မႆႉသၵ်း၊ မႆႉမွင်ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ မၢၵ်ႇမု၊ ငႃး လႄႈ မၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတႅင်တႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းထီႉသွင် ဢၼ်မၢၵ်ႇမု ဢွၵ်ႇၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး လုၵ်ႉတီႈ ၼမ်ႉယူၼ်းသလိၼ်း သေ ဢဝ်မႆႉ လွင်ႈၸွမ်း သၢႆၼမ်ႉၶူင်းသေ လွင်ႈလူင်း တေႃႇပေႃးထိုင် ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇတိုင်ႇယၢင်း၊ မၢၵ်ႇမု လႄႈ ငႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သူင်ႇၸူး မေႃႇလမႅင်ႇ၊ ဝဵင်းတထူင်ႇ လႄႈ ဝဵင်းပီးလိၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်ဝဵင်းၽႃပွၼ် တေႃႇ ဝၢၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ ၼႆႉ မႃးၸွမ်း ၼမ်ႉယူၼ်းသလိၼ်းသေ လုၵ်ႉဢဝ် ဝၢၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ တေႃႇထိုင် မေႃႇလမႅင်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈလွင်ႈလႆၸွမ်း ၼမ်ႉၶူင်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တင်းဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇသေ ယၢၼ်ၵႆ ပၢၵ်ႇလၵ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ တေႃႇ ၵေႃႉၵရဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈဢဝ် ႁိူဝ်းမေႃႇတေႃႇၵႂႃႇမႃးသေ ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၺ်းၸၢင်ႈဢဝ်ႁိူဝ်းလူင်သေၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။
ပေႃးဢဝ်သၢႆတၢင်းလိၼ်ဝႃႈ လုၵ်ႉဢဝ် ၽႃပွၼ် တေႃႇ ထိုင် ပီးလိၼ်း လုၵ်ႉဢဝ် ပီးလိၼ်း တေႃႇပေႃးထိုင် သထူင်ႇၼႆႉ မီးတၢင်းလူတ်ႉၵႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းႁႅင်ႈမႃး လုၵ်ႉဢဝ် ၽႃပွၼ် တေႃႇ သထူင်ႇၼႆႉ မီးတၢင်းလူတ်ႉၵႃး ၽႅဝ်ဝၼ်းလဵဝ်သေတႃႉ ပေႃးၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉမႃး ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈ။ လုၵ်ႉဢဝ် ပီးလိၼ်း တေႃႇ သထူင်ႇၼႆႉ ၵႆပၢၵ်ႇလၵ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ်ၽႃပွၼ် ၵႂႃႇၸူး ဝၢၼ်ႈတႃးၵႂိၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ဝၢၼ်ႈသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ-မိူင်းထႆၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈဢဝ် ၸၢင်ႉ ဢဝ်မႃႉသေ ၵႂႃႇမႃးလႆးယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းတၢင်းၼၼ်ႉ မီး 29 လၵ်းယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇ ၼမ်ႉၶူင်းသေ တႃႇၵႂႃႇၸူး ၵျွၵ်ႉၺႅတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ဝၢၼ်ႈ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ် လေႃႉ၊ ၸၢင်ႉ၊ မႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ။ လုၵ်ႉဢဝ်ၽႃပွၼ် ၵႂႃႇၸူး ဝၢၼ်ႈၵေႃႉလူတူဝ် ဢၼ်မီးၸမ် သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉ ယၢၼ်ၵႆႉ မွၵ်ႈ 40 လၵ်းသေ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ် ၸၢင်ႉ၊ ဢဝ်မႃႉ၊ လႄႈ ၸၢင်ႈၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်းပႆလိၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ လႆႈၶိုၼ်ႈလွႆလူင်းလွႆယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၽႃပွၼ် ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ထုင်ႉ ဢၼ်မီး ဝူးၽရမ်ႇ၊ ၸိုၼ်း၊ လဵၵ်း လႄႈ မႆႉ ၸိူဝ်ႈၼႆႉ လိူင်ႇၼမ်သေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးၵွင်းလွႆၼမ်၊ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း လွင်ႈၵပ်းသိုပ်း ဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။ ပေႃးဝႃႈ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃးၼႆၵေႃႈ တေပဵၼ်တီႈဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼၼ်ႉ ၵွင်းမူး ၸိူဝ်းဢၼ်လိုဝ်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵွင်းမူးသူၺ်ႇဢၢၼ်ႇတေႃႇ ဢၼ်မီးတီႈၽင်ႇ ၼမ်ႉယူၼ်းလိၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ လႆႈဢဝ်ၶဵဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ထႃႇပၼႃႇဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။ တေၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ ၵူႈပီၵူႈပီၼႆႉ ပေႃးထိုင် လိူၼ်သီႇမူၼ်းမႃး ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၽြႃးသေ ၵူၼ်းတင်းထုင်ႉၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးဝႆႈသႃၶဝ်ႈပွႆးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယၢင်း ၸိူဝ်းယူႇတီႈ သၼ်လွႆၵွင်းလွႆ တီႈၸႄႈဝဵင်းၽႃပွၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵိူဝ်းယမ် ၽီ ၸွမ်းၼင်ႇၽိင်ႈထုင်းပေႃႈမႄႈမီးမႃးၼၼ်ႉသေ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းႁိူၼ်းသေ ပေႃးႁဵတ်းႁိူၼ်းမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၵူႈပီၵူႈပီ ၽွင်းသွမ်ႈၶဝ်ႈ၊ ၽွင်းပၢတ်ႇၶဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းပွႆးၽီ၊ ပွႆးႁွင်ႉၽၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူႈႁိူၼ်းႁိူၼ်းၼႆႉ ဝႆႉ ၶိူင်ႈတေႃးႁုၵ်ႇ သေ ဢွၼ်ၵၼ်ၼုင်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ ဢၼ်တေႃးႁုၵ်ႇဢဝ်ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး တွၼ်ႈတႃႇၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၼႆႉ ၶူဝ်း သၢဝ် လႄႈ ၶူဝ်းၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်သၢဝ်ၼႆၼုင်ႈၽႃဝဵၼ်း ဢၼ်ယၢဝ်းတေႃႇထိုင် မၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းငိုၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ် မဵတ်ႉမၢၵ်ႇၼပ်ႉသီလႅင် လႄႈ ဢဝ်ၶႅပ်းငိုၼ်းမၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢင်ႈၶိုင်ႈၶူဝ်းသေ ၼုင်ႈယဝ်ႉ။ [1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (7)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ (225)


text:
ဝၼ်းတီႈ 3/3/2019 ၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ “ၵမ်ႉဢုတ်ႇတွႆႇႁွၵ်ႈ” – ႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်တႃႇႁဵတ်းလုမ်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸွမ်းၼင်ႇၽႅၼ်ၵၢၼ်။ ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်သၽႃးမိူင်းတႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၼ်ႁႅင်း ၵမ်ႉၸွႆႈငိုၼ်းတွင်းပႃး။
တီႈပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ “ၵမ်ႉဢုတ်ႇတွႆႇႁွၵ်ႈ” ၼႆႉ မီးၽူႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁိမ်း 60 ၵေႃႉ၊ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းႁႅမ်း၊ ၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းၵၢၼ်၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၸုမ်း ပႃႇ တီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တႆး ၸၼ်ႉၸွမ်တင်းလူင် ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
ၸဝ်ႈၸွမ်ၸၢႆး ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈသေတႃႉ ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းတွင်း သေ ဢမ်ႇၵႃး ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၼ်ပႃး တႃႇ တီႈလိၼ် လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တေလႆႈဝႂ်တီႈလိၼ် ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။
ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ (ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ) ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးသြႃၸဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈသုၶမ်းၵေႃႈ – ႁူပ်ႉထူပ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတလွႆလူင် ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေ မဵတ်ႉတႃႇငိုၼ်းတွင်း ၵမ်ႉၸွႆႈ ႁႂ်ႈလႆႈ သၢင်ႈ လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼိူဝ်ႉငိုၼ်း 10 သႅၼ်ပျႃး။ ပေႃးပႃးၸဝ်ႈတႃႇၼ မႃးႁူမ်ႈတၢၼ်းထိုင်တီႈ လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၸိုင် ႁူမ်ႈၼိူဝ်ႉငိုၼ်းတင်းမူတ်းလႆႈႁပ်ႉဝႆႉမီး 150 သႅၼ်ၵျၢပ်ႈပၢႆပၢႆ။


text:
ဢႅပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈထႆး ၽႃႇသႃႇထႆးၼိူဝ်ဢွၼ်းလၢႆးၼ် ၊ ဢွပ်းၾ်လၢႆးၼ် လူၺ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ။ ဢႅပ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၸၼ်ဢဝ်ယဝ်ႉသေ (တၢဝ်းလူတ်ႇ) လဵပ်ႈႁဵၼ်းလႆႈၵူႈတီႈ ၊ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလႆႈၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း လႄႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလႆႈၵူႈၵေႃႉယူႇၶႃႈ ။
ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈလၢႆးၵၢပ်ႇပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေပဵၼ်ၽႂ် ယူႇတီႈလႂ် မီးၶၢဝ်းယၢမ်းတူဝ်ႈတၼ်းၶၢဝ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်ႈထိုင်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလႆႈတႃႇသေႇယဝ်ႉၶႃႈ ။
ယုမ်ယမ်ဝႃႈဢႅပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈထႆးဢွၼ်းလၢႆးၼ်ဢၼ်ၼႆႉ တေမီးၽွၼ်းလီပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်းၶႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈထႆး လႄႈသမ်ႉဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းတၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတီႈလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၶႃႈ ။
သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးၶေႃႈထၢမ်လွင်ႈသႂ်ၼႆၶႃႈၵပ်းသိုပ်ႇႁဝ်းၶႃႈလႆႈတီႈၼိူဝ်ဢႅပ်ႉၼႆႉလႆႈတႃႇသေၶႃႈ ၊
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ။
– Easy to use app for learning Thai language online and offline by self-learning. In this app the language is translate in Tai (Shan) language, and everyone can download this app. All lesson in this course is free for learning.
Thank you for learning with us here.


text:
ယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း (မၢၼ်ႈ: ရမည်းသင်းခရိုင်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yamethin District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈဢၼ်တူၵ်းပွတ်းၸၢၼ်းသုတ်းသုတ်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းမီး 43.01 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးၵႂႃႇ 518,384 ၵေႃႉ [1] ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်းၼႆႉ မီး မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမၼ်းမီး ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇမၼ်းမၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ လႄႈ ၽၢႆႇတူၵ်းမၼ်းမီး ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆ့ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်းၼႆႉ မီး ထုင်ႉယမႄးတိၼ်း လႄႈ ထုင်ႉပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်းမၼႃး) ၸႅၵ်ႇႁဵတ်းသွင်ထုင်ႉသေ ဢုပ်ႇပိူင်ႇမႃး။ ယၢမ်းလဵဝ်ႄတ. ဢၼ်ပဵၼ်ထုင်ႉပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပျေႃႇပွႆႇ ယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးထတ်း
တီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်း ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်သွမ်ႈၶဝ်ႈၵမ်ႉၼမ်သေ တီႈၾူၼ်ဢေႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မၢၵ်ႇတႅင် ၼႂ်းႁႆႈယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇတူၵ်း ပွတ်းႁွင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈ တီႈတိၼ်သၼ်လွႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇတႅင် ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတီႈ ၽူၼ်ဢေႇၼၼ်ႉ။ တီႈၼႃႈလိၼ်တႅမ်ႇ ၸိူဝ်းမီးၼမ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၵႄႈ သႃႇဝတ်ႉထိ၊ ဝဵင်းတတ်ႉၵူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း တီႈႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႇ (ပျိၼ်းမၼႃး)ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢွႆႈ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းပႃႇသူၼ်ဢွႆႈၼၼ်ႉ ပၼ်ၵမ်းၵၼ်သေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢွႆႈတင်း ငႃး ယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇၸႄႈတွၼ်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးသေၼႆ လႆႈပိုၼ်ႇပၼ် သူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႇ (ပျိၼ်းမၼႃး)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈသူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢွႆႈလႄႈ မီးႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ႁုင်ၼမ်ႉဢွႆႈသေ မီးဢွင်ႈၽႃႇထၢတ်ႈ ဢၼ်တႃႇႁဵတ်း ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ယဝ်ႉ။ တီႈသူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်ပိူင်လူင်သၢမ်ဢၼ်သေ ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ဢွႆႈ၊ ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၶဝ်ႈ လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၼႃႈၵၢၼ်လုမ်းလႃး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈသူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉသေ ဢဝ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်းဢၼ်ၶႅမ်ႉလီ လႄႈ ၶိူင်ႈၸိူဝ်းၶူင်သၢင်ႈဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတေတိူဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပိုၼ်ၽႄႈပၼ်ယဝ်ႉ။ ပႃႇမႆႉ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝႆႉႄလႈ ဢဝ်ႁွင်ႈငလၢႆႉ ႁဵတ်းပၼ်တီႈၶၼ်ႈသေ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇႁွင်ႈၼႆႉပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ပႃႇမႆႉယမႄးတိၼ်း၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းႁွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပႃႇမႆႉ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်းမၼႃး) ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉႁင်းၶေႃ မိူၼ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးထူၵ်းဢဝ်မႆႉ တီႈၼႂ်းပႃႇမႆႉၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းၸၢင်ႉသေ ထူၵ်းဢွၵ်ႇ။ လုၵ်ႉတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်းဢွၼ်ႇတႃႇလူတ်ႉလႅၼ်း ဢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉတင်း တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းလူင်သေၵေႃႈ ဢဝ်လူတ်ႉလဵၼ်းၸၼ်မႆႉဢွၼ်ႇသေ ၸၼ်တၢင်ႇမႆႉ ၸိူဝ်းမီးႁိမ်းၶၢင်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ပေႃးပဵၼ်တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ပႃႇမႆႉ ယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ဢဝ်မႆႉလွင်ႈၼႂ်း ႁွင်ႈသိၼ်ႇတေႇ၊ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ပႃႇမႆႉ ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉၸမ်ႉ ႁွင်ႇယူင်းပိၼ်ႇသေ လွင်ႈလူင်းသႂ်ႇၼႂ်း မႄႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တင်းၸႄႈတွၼ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းမႆႉ၊ ၵၢၼ်ႁႆႈၼႃး၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼႆႉ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်းၼႆႉ မီးတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ တင်း မီးတၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ လတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇလႄႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ငၢႆႈငႅမ်ႈယူႇ။
ဢွင်ႈတီႈ ၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ထတ်း
ၵွင်းမူးၽြႃး ၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၽြႃးမိၼ်းၼၢၼ်ႇတူႇ၊ ၽြႃးသူၺ်ႇပျီႇတႃႇ၊ ၽြႃးသူၺ်ႇမုၼေႃး၊ ၽြႃးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ၊ ၽြႃးယၢၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႇ၊ ၽြႃးလေႃးၵမႃႇရၸဵင်ႇ၊ ၽြႃးလေႃးၵယၢၼ်ႇၼဵင်ႇ၊ ၽြႃးၽွင်ႇတေႃႇၶျႅတ်ႉမ၊ ၵွင်းမူၺ်းသူၺ်ႇၸီးၶူင်ႇ၊ ၵွင်းမူးမိၼ်းယႃႇမ၊ ၵွင်းမူးမျႃႉတဵင်းတၢၼ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်း ၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, ၅၈.
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)


text:
မၢၵ်ႇၼင်လွမ်ႈ
မၢၵ်ႇၼင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢၵ်ႇၼင်လွမ်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ Football ၼႆသေ ပွင်ႇဝႃႈ မၢၵ်ႇမူၼ်း မၢၵ်ႈလွမ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင် (မၢၵ်ႇပိတ်ႉၼင်)ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် တၢင်းလဵၼ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်း မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် သူင်ၸႂ်သေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇတင်းၼမ်ၵေႃႈ သူင်ၸႂ်ၵၼ်တႄႉတႄႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆးၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်သူင်လဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင် ၵူႈၶိင်ႇၵူႈၶၢဝ်းယူႇ။ တၢင်းလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းလဵၼ်ႈ ၵေႃႉလဵဝ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ၊ မၼ်းပဵၼ် တၢင်းလဵၼ်ႈ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်သေ လဵၼ်ႈတင်းၸုမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၾုတ်ႉၿေႃး Football ၼႆၼၼ်ႉသေ ၵႂၢမ်းၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၵေႃႈ ႁွင်ႉၸွမ်းၼင်ႇၼၼ်ၵႂႃႇယူႇ။ ၶေႃႈငဝ်ႈမၼ်းတႄႉ ပဵၼ် Soccer (သွၵ်ႉၵႃႇ) ၼႆသေ မိူင်းၶၼေႇတႃႇ လႄႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ် ႁွင်ႉၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းဢေႃးၸတြေးလီးယႃး၊ မိူင်းဢၢႆးသလႅၼ်း၊ မိူင်းဢႃႇၾရိၵၸၢၼ်း၊ မိူင်းၼိဝ်းၸီႇလႅၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၸႂ်ႉတင်းသွင်ၶေႃႈယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းဢေႃးၸတြေးလီးယႃး လႄႈ မိူင်းၼိဝ်းၸီႇလၢၼ်ႇတႄႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိုၼ်း Football ယဝ်ႉ။ [1]
လၢႆးလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းသွင်ၸုမ်း ယူႇၼိုင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၸုမ်းသေ ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉ မၢၵ်ႇၼင် ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵူဝ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လၢႆးလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉလဵၼ်ႈလႄႈ ၵႂၢမ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ Football မၢၵ်ႇဢၼ်ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉလဵၼ်ႈ ပွင်ႇဝႃႈ ၼင်ႇၼႆ။ လၢႆးလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ မီးမၢၵ်ႇၼင်လွမ်ႈ(မူၼ်း) လႄႈ မၢၵ်ႇၼင်ယၢဝ်း Rugby ဢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးၼၼ်ႉသေ မီးသွင်ပိူင်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး လဵၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇၼင်မူၼ်း (လွမ်ႈ)သေ တေဢမ်ႇလႆႈ တိူဝ်ႉၺႃးမိုဝ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ပိတ်ႉၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢၵ်ႇၼင်ယၢဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉၵေႃႈလႆႈ ဢဝ်မိုဝ်းၺွပ်းသေ ပႃးလႅၼ်ႈၵေႃႈ လႆႈယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၼင်ယၢဝ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၿဵတ်ႉၸ်ၿေႃး ၼႆသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ် ၵႆႉသူင်ၵၼ်လဵၼ်ႈလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ မၢၵ်ႇၼင် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
လၢႆးလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်လွမ်ႈ (သွၵ်ႉၵႃႇ)[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင်လွမ်ႈၼႆႉ မီးမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၿႅပ်ႉပီႇလူင်း လႄႈ ပၢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႇၵျိပ်ႉၶဝ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်းၵရိၵ်ႉၶဝ် သူင်ၵၼ်လဵၼ်ႈသေ ၸင်ႇႁွတ်ႈထိုင်မႃး မိူင်းရေႃးမယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ မိူင်းရေႃးမ ၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇ လွင်ႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၼႆႉၵေႃႈ ဝွတ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းသေ ထိုင်မႇး ပီ 1961 ဝၢႆးသေ မိူင်းဢီႇတလီႇ ၶိုၼ်းၶွတ်ႈၽၼ်ႈလႆႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လၢႆးလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် ၶိုၼ်းႁိူင်းမႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းရေႃးမ ႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇလႄႈ လွင်ႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇပိတ်ႉၼင်ၼႆႉၵေႃႈ ထိုင်ၵႂႃႇ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃး ထိုင်မႃး ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 14, 15 ပၢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ဢႅၵ်ႉတွပ်ႉသၢမ် လႄႈ ပၢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ရိတ်ႉၶျိူတ်ႉသွင်ၼၼ်ႉ ၶႃမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ လွင်ႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လဵၼ်ႈၵျၢမ်းထၢမ်းၼႆသေ ဢဝ် ပၵ်းပိူင်ဢုပတေႇ ႁၢမ်ႈသီးယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ လၢႆးလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ လၵ်းၵူဝ်းၶဝ် ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တေၵႆၵၼ်မွၵ်ႈ 2 လၵ်း 3 လၵ်းသေ ၶၢဝ်းယၢမ်းလဵၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တႄႇလဵၼ်ႈ ဝၢႆးဝၼ်း 2 မွင်း တေႃႇထိုင် တၢမ်းၶမ်ႈ ၵၢင်ဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 19 တႄႉ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈ မၢႆမီႈမၼ်းသေ လဵၼ်ႈမႃးလႄႈ လၢႆးလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈလဵၼ်ႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်ပီ ပွႆးလဵၼ်ႈႁႅင်း ဢူဝ်ႇလမ်ႇပိၵ်ႉၸ် 1869 ၼၼ်ႉမႃး ၸင်ႇတမ်းဝၢင်း ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈမၢၵ်ႇၼင် ၵူႈမိူင်းမိူင်းသေ လဵၼ်ႈၵၼ်မႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈတႄႉ လွင်ႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ၼၼ်ႉ ၵူၺ်းတႄႇပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် မႃးဢုပ်ႉမိူင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ လွင်ႈပိတ်ႉၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီ 1895 ပဵၼ်ပၢင်ႁိမ်သူးဝႃႇတႃႇလွတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပိတ်ႉလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင်ၼၼ်ႉ သွင်ၸုမ်းလႆႈၶႄႉၶဵင်ႇ လဵၼ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈၸုမ်းၼႆႉ ၵူၼ်းပိတ်ႉမၼ်း မီး 11 ၵေႃႉ၊ ဢၼ်လဵၼ်ႈတႅဝ်းၽၢႆႇၼႃႈ 5 ၵေႃႉ၊ တႅဝ်းၼႂ်းၵၢင် 3 ၵေႃႉ တႅဝ်းဢၼ်ပႂ်ႉၽၢႆႇလင် 2 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပႂ်ႉၵူဝ်း ဢၼ်ဢဝ်မိုဝ်းၺွပ်းမၢၵ်ႇၼင် 1 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်ပႂ်ႉၵူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉၵေႃႈလႆႈ၊ ဢဝ်မိုဝ်းၺွပ်းၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိူဝ်သေၸဝ်ႈပႂ်ႉၵူဝ်း ၸိူဝ်းၵူၼ်းသိပ်းၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၺ်းလႆႈဢဝ် တိၼ်ပိတ်ႉ ဢဝ်ၵွၵ်းႁူဝ်တွၵ်ႈ ဢဝ်ဢူၵ်းႁႄႉ မၢၵ်ႇၼင်တႄႉ လႆႈယူႇ၊ မၢႆမီႈမၼ်းတႄႉ မၢၵ်ႇၼင် တေဢမ်ႇလႆႈတိူဝ်ႉမိုဝ်း ၸိူဝ်းပိတ်ႉၼၼ်ႉ။ မၢၵ်ႇၼင် ဢၼ်ပိတ်ႉၼႆႉ တေလႆႈပဵၼ် မၢၵ်ႇၼင်လွမ်ႈ (မူၼ်း) ယႂ်ႇ 27 ထတ်း တေႃႇ 28 ထတ်း၊ ၼမ်ႉၼၵ်း မီး 13 ဢွင်ႇၸႃႉ တေႃႇထိုင် 15 ဢွင်ႇၸႃႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၼင်ပိတ်ႉၼႆႉ တေလႆႈဢဝ်လူမ်း သတ်ႉသႂ်ႇၼႂ်း ယၢင်တင်သေ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမၼ်ႈ ၸင်ႇဢဝ်ၼင်ယဵပ်ႉသေ ႁေႃႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ဝၢင်းမၢၵ်ႇၼင်ၼၼ်ႉ ၼႃႈတၢင်းယၢဝ်း မီး 100 ၵႅၵ်ႉ တေႃႇထိုင် 130 ၵႅၵ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈတၢင်းပွတ်း သမ်ႉမီး 50 ၵႅၵ်ႉ တေႃႉထိုင် 100 ၵႅၵ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်ၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် ထုၼ်၊ သီၽိူၵ်ႇ တႃးဝႆႉ ယွမ်ႉဝႆႉသေ မၵ်းၶၼ်ႈပၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
- ↑ etrieved 6 June 2009. "Soccer to become football in Australia". www.smh.com.au


text:
ထဝႄႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇ (မၢၼ်ႈ: ထားဝယ်ခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Dawei District) ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတီႈ သၢပ်ႇၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ တီႈၵုၼ်တၼိၼ်းတႃႇယီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့ မီး 5308 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆပိလွၵ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း သၼ်လွႆတၼိၼ်းတႃႇယႃႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇ ၶၼ်ႈၶႅၼ်ႈဝႆႉပၼ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈရႃႇၽပူႇရီႇ လႄႈ ၵိတ်ႉၸၼပူႇရီႇ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉပၢင်ႇလၢႆႇဢၼ်တမၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျႅၵ်ႉၶမီႇ လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈပဵၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွႆဢၼ်သုင်သုတ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့ ပဵၼ် လွႆမျိၼ်ႉမူဝ်ႇလႅတ်ႉၶတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈ ဢွင်ႈဢၼ်ဢိူမ်ႈၸပ်းတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈပဵၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွႆၼၼ်ႉ တၢင်းသုင်မီး 6800 ထတ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေလွႆၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး လွႆၼႂႃးလပူဝ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈသၼ်လွႆ ဢၼ်လတ်းၵႂႃႇတီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်းသုင်မီး 6000 ထတ်းပၢႆယဝ်ႉ။
မႄႈၼမ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတွၼ်ႈတႃႇ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ တႃႇၵႂႃႇမႃး တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼႆႉ တီႈပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် မႄႈၼမ်ႉထဝႄႇ၊ တီႈပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် မႄႈၼမ်ႉတၼိၼ်းတႃႇယီႇယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းထဝႄႇ တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတင်း ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ယၢၼ်သိပ်းလၵ်း ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၵုၼ်သၢမ်ၵုၼ် ႁဵင်ၸႄႇ၊ မွင်းမၵၢၼ်ႇ လႄႈ ၵုၼ်တွမ်လွင်းလူင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၵုၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးၽႃႁိၼ်ၼႃလႄႈ ဢမ်ႇမီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းယူႇသဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁၢင်းၼူၵ်ႉလႄႈ ပေႃးဢဝ်တႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။
သၼ်လွႆၵမ်ႉၼမ် ၸိူဝ်းမီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇ ၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ် လွႆမၢၵ်ႇႁိၼ်ယဝ်ႉ။ ႁိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် ႁိၼ် (မၢၼ်ႈ: နှမ်းဖတ်ကျောက်) ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈႁၼ်တီး ထုင်ႉဝူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ႁိၼ် (မၢၼ်ႈ: သင်ပုန်းကျောက်) ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈလိၼ်ၼဵဝ်သေ ပဵၼ်ႁိၼ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈသၼ်လွႆ ဢၼ်ၸမ်တင်း ၽင်ႇၼမ်ႉထဝႄႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁိၼ်လိၼ်ၼဵဝ် ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးလဵၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼႆႉ ဢွၵ်ႇ ဝူးၽရမ်ႇယဝ်ႉ။
ဝူးၽရမ်ႇ လႄႈ ႁဵၵ်ႇ မဵဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼၼ်ႉ ပေႃးဢဝ်တင်းၵမ်ႇၽႃႇဝႃႈ ပဵၼ်ၸၼ်ႉထူၼ်ႈသွင်ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼႆႉ ပႃႇထိူၼ်ႇၵေႃႈလိူင်ႇယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၼႃႈလိၼ်ပႃႇထိူၼ်ႇၼႆႉ မီး 5000 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈပႃႇထိူၼ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇ မႆႉသၵ်း လႄႈ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇဢုၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ဢွၵ်ႇ တူၼ်ႈယၢင်လႄႈ ၵၢၼ်ယၢင်ၵေႃႈ ယႂ်ႇဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇၼႆႉ မၢၵ်ႇလၢင်ႈလိၼ်၊ မၢၵ်ႇတူတ်းမူ၊ မၢၵ်ႇၵဵင် လႄႈ မၢၵ်ႇတိုင်ႇယၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢွၵ်ႇပဵၼ်ပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ဢိူမ်ႈၸမ်ၵၼ်တင်း ပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ၵၢၼ်ပႃလိပ်း၊ ပႃႁႅင်ႈ၊ ပႃႈၼဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယဝ်ႉ။ ပႃၼဝ်ႈ ပႃႁႅင်ႈထဝႄႇၼႆ့ ၵေႃႈၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ၼင်ႇ ပႃႈႁႅင်ႈ ပႃၼဝ်ႈပဵၵ်ႉသေ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵိၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈမီးတီႈ ပွတ်းမႆႈသေတႃႉ ယွၼ်ႉဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ လူမ်းမႆႈဢမ်ႇပေႃးႁႅင်း။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်မီး ယူႇ 200 ၼိဝ်ႉပၢႆယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းႁွင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼႆႉ ၽူၼ်တိူဝ်းၼမ်သေ ပွတ်းၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇမွင်းမၵၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းထဝႄႇၼႆ့ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈသဝ်း တႃႇၶၢဝ်းမႆႈယဝ်ႉ။
ၽြႃးၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႆ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼႆႉ ပဵၼ် ၽြႃးသျိၼ်ႇမူၵ်ႉထီး ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းထဝႄႇ ယၢၼ်လၢႆႇလၵ်းၼၼ်ႉ၊ ၽြႃးသျိၼ်ႇမေႃႇ တီႈငႃးၵုၼ်ထဝႄႇ လႄႈ ၽြႃးသျိတ်ႇထၢတ်ႈဝႄး ဢၼ်မီး ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းထဝႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇ ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းထဝႄႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ဢွင်ႈတီး ဝဵင်းၵဝ်ႇထဝႄႇယဝ်ႉ။
ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1956 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼႆ့ မီးဝႆႉ 247,027 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သဵင်ဢွၵ်ႇဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းတၢင်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းထဝႄႇမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် ၵႂၢမ်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၼၼ်တႄႉ မိူဝ်ႈႁူဝ်တီးပိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းရၶႅင်ႇၶဝ် မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတင်း ထုင်ႉထဝႄႇမႃး ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းထဝႄႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယေႇၽျူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းလွင်းလူင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတယႅတ်ႉၶျွင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇမႃးၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ မီးသၢႆတၢင်းလိၼ်၊ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉၵူၺ်း။ သၢႆတၢင်းလိၼ်တႄႉ ပဵၼ်တၢင်းၵႃးယဝ်ႉ။ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်းတႄႉဢမ်ႇၽႅဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝဵင်းထဝႄႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းတႃႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ မႆႉသၵ်း၊ ၶူဝ်းႁေႈလိူင်း၊ ယၢင်၊ ၽႃႈတူင်ႇထဝႄႇ၊ ပႃႁႅင်ႈ၊ ပႃႈၼဝ်၊ မၢၵ်ႈမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈဢဝ်သူင်ၸွမ်း သၢႆတၢင်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈလွင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းတေႃႉသူင်ႇ တီႈ ထဝႄႇ လႄႈ ပဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ႁိူဝ်းၵတ်ႉတူႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ တႃႈႁိူဝ်းဝဵင်းထဝႄႇသေ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈတင်း တႃႈၼမ်ႉ သိင်ႇၵႃႇပူႇ၊ ပီႇၼၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၵုၼ်မလေးးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းတႃးၵုင်ႈသေ မီးသၢႆတၢင်း ၼမ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး မီးပႃး သၢႆတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်ယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ(5)


text:
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ပူတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၸွႆးတြႃး ၵူၼ်းမိူင်း/ ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်းမူတ်း 114 ၵေႃႉ ၼႂ်းဝၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းတဵမ် 6 ပီ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 15/10/2021 ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်း ပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၶွပ်ႈတဵမ် 6 ပီၼႆသေ ယူႇ တီႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်ႈမိူင်း ပူတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈဢဝ်လိူင်ႈၸွႆးတြႃး ၵူၼ်းမိူင်း/ ၵူၼ်းသိုၵ်း တႃႇ 114 ၵေႃႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်း AA, KIA, KNU, MNDAA, RCSS/SSA, SSPP/SSA, TNLA ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးသူႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၵူၼ်းသိုၵ်းႁဝ်းၶႃႈ ပႃး 5 ၵေႃႉ။ ဢၼ်ၶဝ်တီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈတၢင်း သေၸိူဝ်ႉ သေပိူင်သေ ပေႃးယဝ်ႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈပၼ်တၢမ်ႇမတ်ႉတႃသင်ၼႆၵေႃႈ သႂ်ႇတၢပ်ႈ ပၼ်။ ၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း 5 ၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈလႄႈ ၵျွၵ်ႉမႄး”- ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးသူႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၵူၼ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းဝႆႉမီး 40 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ပူတ်းပွႆႇယိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၸွႆးတြႃးၼၼ်ႉ ပႃး 5 ၵေႃႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
“ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈသေ တိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈပူတ်းပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းမႃးမူတ်းမူတ်း ၸဵမ်ၵူၼ်းမိူင်း/ ၵူၼ်းသိုၵ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းၵိုတ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ”- ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးသူႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူတ်းပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်း EAOs ၼၼ်ႉၵူၼ်းသိုၵ်း RCSS/SSA ၵေႃႈ ပႃး 12 ၵေႃႉ ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈၶတ်းၸႂ်ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်တီႈၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇလႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် RCSS ယူႇသေတႃႉ ၵပ်းသိုပ်ႇဢမ်ႇလႆႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်း RCSS ၸဝ်ႈၼိုင်ႈတႄႉလၢတ်ႈၼေၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉဝႆႉၼႆႉမီး 100 ပၢႆၶႃႈဢေႃႈ ။ၵူၺ်းၵႃႈလႆႈႁူႉဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူတ်းပွႆႇပၼ် 12 ၵေႃႉၵူၺ်း။ ၸိူင်ႉၼႆဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်” – ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း 7 ၸုမ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇပွႆႇတူဝ်ပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း/ ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇ ၶွင်ႈၸွမ်းသိုၵ်း 114 ၵေႃႉၼၼ်ႉပဵၼ်သိုၵ်းရၶႅင်ႇ/ AA 61 ၵေႃႉ၊ သိုၵ်းၶၢင်/KIA 23 ၵေႃႉ၊ သိုၵ်းယၢင်း/ KUN 1 ၵေႃႉ၊ သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ/ MNDAA 1 ၵေႃႉ၊ သိုၵ်းတႆး/RCSS 12 ၵေႃႉ သိုၵ်းတႆး/ SSPP 5 ၵေႃႉလႄႈ သိုၵ်းတဢၢင်း/TNLA 11 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူတ်းပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း 7 ၸုမ်းၼၼ်ႉ – ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း 2 ၸုမ်း ပဵၼ် RCSS တင်း KUN ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ် ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းပႆႇလူင်း လၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်း တိုၵ်း NCA ။
ၼႂ်းဝၼ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၶွပ်ႈတဵမ် 6 ပီၼႆႉ ၾၢႆႇ RCSS သူင်ႇတူဝ်တႅၼ်း 4 ၵေႃႉၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင် ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸတ်းႁဵတ်း တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။
ဝၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းငမ်းယဵၼ် NCA တဵမ် 6 ပီ မိူဝ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA-S EAO ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းၽိုၼ်ႈတိုင်ႈ။ ပႃးဝႆႉဝႃႈ မၢႆတွင်းဝၼ်းငမ်းယဵၼ်ၼႆႉသေ ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၵုမ်းၶင်ဝႆႉတင်းမူတ်း။ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉႁႂ်ႈလႆႈဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငိ ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 7.11.2022 လိူၼ် 12 မူၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တိုၵ်းသူၼ်းၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးလွင်ႈပၢၼ်ႉၾႆးၼႂ်းၵေးၼမ်ႉတဵင်း ။
ပၢင်လွင်ႈပၢၼ်ႉၾႆးၼႂ်းၵေးၼမ်ႉတဵင်း (လွႆးၵထူင်း)ၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလၢင်းၶိူဝ်းၸင်ႇႁႃႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းမႃးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 ပီပႃး ပီၼႆႉ။ ပီၼႆႉၵေႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူႉၸၵ်းၵုင်ႇမုၼ် ၼမ်ႉတဵင်းၼႆသေ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပၢင်ၵၼ်ႇတေႃးမႄႈၼမ်ႉတဵင်း၊ ဝၼ်းလိူၼ် 12 မူၼ်းၼႆႉ တိုၵ်းသူၼ်းၵၼ်မႃးလွင်ႈပၢၼ်ႉၾႆး။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇလၢင်းၶိူဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃးသွင်ပီသၢမ်ပီ ပႃးပီၼႆႉဢေႃႈ။ တီႈတေႉမၼ်းတၢၼ်ႇလီပဵၼ်ႁႃႈပီဢေႃႈ။ ပီဢွၼ်ပီၵၢႆတႄႉၵွပ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၶႃႈ ။ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉလၢင်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶဝ် ၸႂ်ႉၼမ်ႉတဵင်းပဵၼ်ယႂ်ႇလႄႈ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၸၢင်ႈၽိတ်းမႅၼ်ႈၼိူဝ်ၽီပႂ်ႉၼမ်ႉပႂ်ႉၼွင်ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ။ ဢမ်ႇဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းလူင် ၵႂႃႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉတဵင်း သေ ႁဵတ်းမႅၼ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇလီဢမ်ႇငၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယူဝ်ၸၢင်ႈလႆႈၵၼ်ႇတေႃးၽီပႂ်ႉမႄႈၼမ်ႉတဵင်းၶိုၼ်း 1ပီ 1ပွၵ်ႈ ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ ” ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈထတ်းသၢင်ဝႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႄႈၼမ်ႉဝူၺ်ႇႁင်ႈၵူၺ်းႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈမီး။
ၵူၺ်းၵႃႈၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႉၼိုင် ပၢင်လွႆးၵထူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၼၼ်ႉ ႁၢမ်ႈၸႂ်ႉၽလၢတ်ႊသတိၵ်ႊလႄႈၶိူင်ႈဢမ်ႇမေႃၼဝ်ႈ ၊ တေလႆႈဢဝ် ၵၢပ်ႇၵူၺ်ႈ တွင်ၵူၺ်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ် ၵွၵ်းမွၵ်ႇ ပၢၼ်ႉမွၵ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇသၽႃႇဝ ၵူၺ်းသေ၊ တႆႈတဵၼ်းသႂ်ႇၼႂ်းပၢၼ်ႉယဝ်ႉ လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၼဝ်ႈငၢႆႈသေ ၸၢင်ႈပဵၼ်ယိူဝ်ႇတႃႇတူဝ်သတ်းတတ်းမႅင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉလႄႈ တေ ဢမ်ႇပေႃးမီးၽွၼ်းႁၢႆႉသင် ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – ” ပေႃးႁဝ်းၸတ်းႁဵတ်းလႆႈၵူႈပီၼႆတႄႉ ၵူၼ်းႁဝ်းတေမေႃႁၵ်ႉမႄႈၼမ်ႉမႃး တေႁူႉထိုင်ၵႃႈၶၼ်မႄႈၼမ်ႉမႃးသေ မႄႈၼမ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉဢၼ်သိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ႁဝ်းလႄႈ မီးၵုင်ႇမုၼ် ၼိူဝ်ႁဝ်းမႃးဢိူဝ်ႈၼႆၼၼ်ႉ တေၶုၵ်းထူပ်းဝူၼ်ႉႁၼ်ထိုင်သေ တေပဵၼ်ၵၢၼ် ထိင်းသိမ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လႄႈတင်းၾိင်ႈထုင်းၵႂႃႇၼႆ ဢၼ်ၼႆႉ ၽွၼ်းလီမၼ်းတေၵိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇၶႃႈ ” ဝႃႈၼႆ။
မႄႈၼမ်ႉတဵင်းၼႆႉ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉဢၼ် ၸႅဝ်ႈ၊ လႆႁႅင်း ၵွၵ်းတဵၼ်းပၢၼ်ႉတဵၼ်းၵူၺ်းတႄႉ လႆလွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉလႆႈ လီငၢမ်း ၊ တေဢမ်ႇၶၢင်ႉၶမ်ယိုင်ႈလႄႈတေဢမ်ႇၸၢင်ႈမီးယုၵ်းယၢၵ်း- ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၽူႈပွင်သၢင်ႈပၢင်ၵၼ်ႇတေႃးမႄႈၼမ်ႉတဵင်း သင်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “တေႃႈၼင်ႇ ပူႇမွၼ်ႇႁဝ်း ပေႃႈမႄႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းႁူႉႁၼ်ၵုင်ႇမုၼ်သေ မေႃၵၼ်ႇတေႃးယူႇ မႄႈၼမ်ႉတဵင်းၼႆႉ ႁဝ်းလႆႈၸႂ်ႉၵူႈပီ လႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီမၼ်းဢမ်ႇဢေႇ လႄႈ ထုၵ်ႈလီၵၼ်ႇတေႃး ၽီပႂ်ႉမႄႈၼမ်ႉတဵင်းယူႇ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တေမေႃ ထိင်းသိမ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉ လွမ်ႉမႃးယူႇ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၵၼ်ႇတေႃးမႄႈၼမ်ႉတဵင်း” ဝႃႈၼႆ ။
ပၢင်လွႆးၵထူင်းၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်း ႁူဝ်ၶမ်ႈ 5 မူင်း တီႈတႃႈၼမ်ႉပွၵ်ႉၵၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၵူၼ်းတီႈၸမ်တီႈၵႆ တေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
မႄႈၼမ်ႉတဵင်းၼႆႉ ႁူဝ်မၼ်းမီး လွႆၸၢင်ႉမိူင်းၵိုင် လႆယၢဝ်း လတ်းဝဵင်းမိူင်းတႆးလၢႆဝဵင်းသေ လႆထိုင် ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လူင်းၵႂႃႇၶွႆႈၼမ်ႉၶူင်းတီႈတႃႈသူပ်းတဵင်း ၾၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းမွၵ်ႈ 20 လၵ်းပၢႆ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇထုင်ႉသၢပ်ႇၼမ်ႉတဵင်း ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉၼမ်ႉတဵင်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈတႃႇၵိၼ်တႃႇၸႂ်ႉ၊ ၼမ်ႉတဵင်းပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇ ၸဝ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၼႃး လၢႆထုင်ႉလၢႆဝဵင်း။


text:
တူပ်းမိုဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတူပ်းမိုဝ်း (မၢၼ်ႈ: တမူးမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Tamu Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Topmue]) ၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတူပ်းမိုဝ်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ၸႄႈဝဵင်းတူပ်းမိုဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ လႅၼ်လိၼ် မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးသေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝဵင်းတူပ်းမိုဝ်း၊ ဝဵင်းၶမ်းပတ်း လႄႈ ဝဵင်းမျူဝ်ႉတိတ်ႉ သေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတူပ်းမိုဝ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ၵူဝ်ႇဢႃးလႃး
ၵူဝ်ႇဢႃးလႃး (Koala) ၼႆႉ ပဵၼ် ၶိူဝ်းတူဝ်မႃးသုပ်းပီလ်း ဢွသ်ႈထရေးလီးယၼ်း ၸိူဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်လႆႈတူၺ်း မိူၼ်ႁၢင်ႊ မီထဝ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၶူၼ်ၼင်ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းငိူၼ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတီႈမီသႄႈ။ မႃးသုပ်းပီလ်းတူဝ်မႄႈၶဝ်ႈၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၵူဝ်ႇဢႃးလႃးတင်း တူဝ်ထူင်ပုမ်ထွင်းၶဝ်ယဝ်ႉ၊ ၶဝ်မီးထူင်ထွင်းဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇတီႈတွင်ႉပုမ်ၶဝ်၊ ဢၼ်ၶဝ်ၸႂ်ႉတႃႇပႃးဢဝ်တူဝ်ဢေ၊ လုၵ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူဝ်ႇဢႃးလႃးဢယႂ်ႇထူၼ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ၼိူင်ႈၼႆႉ တေမီးတၢင်းယၢဝ်း မွၵ်ႈသွၵ်ႇထတ်း (61-သႅၼ်းတီးမီးတႂ်း)သေ ဢမ်ႇမီးႁၢင်သင်။ မၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇၶၢဝ်းယၢမ်းၸူဝ်ႈၸၢတ်ႈမၼ်း ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယူႇတီႈၼႂ်း တူၼ်ႈမႆႉၵွၺ်းယဝ်ႉ။ ၶဝ်မီးၼဵပ်ႉႁႅင်းယႂ်ႇ တႃႇၵွပ်ႈၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈလႄႈ ဝၵ်ႉၸပ်းလႆႈ တီးပိူၵ်ႇၼင်မႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆ ၶဝ်ၶူတ်းသေၼွၼ်း တီႈတူၼ်ႈမႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶမ်ႈမႃး ၸင်ႇဢွၵ်ႇႁႃတႃႇၵိၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူဝ်ႇဢႃးလႃးၶဝ် ၵိၼ်မႂ်မႆႉတီႈ တူၼ်ႈမႆႉၼၢင်းလဝ်းမဵဝ်းလဵဝ်ၵွၺ်းယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼိူင်ႈၼၼ်ႉ တီႈဢွသ်ႉထရေးသီးယႂ်းၼႆႉ ၵူဝ်ႇဢႃးလႃးၶဝ် မီးၼမ်တေႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းသမ်ႉ ဢဝ်ၶဝ်တၢႆပႅတ်ႈတင်းၼမ်လၢႆယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၶဝ်ၼႆႉလႆႈ ဢဝ်ပိူင်မီႈသေႁႄႉၵင်ႈဝႆႉပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
- မိူၼ်ၼင်ႇ မႃးသုပ်းပီလ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢေၵူဝ်ႇဢႃးလႃးဢွၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈတႂ်း ထူင်ထွင်းမႄႈၶဝ် တႃႇသေၶၢဝ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၼႃႈလိၵ်ႈ - 3 ၊ ပပ်ႉတူဝ်သွမ်ၼူမ်း၊ လုင်းၸၢႆးၾႃႈ။
- ၼႃႈလိၵ်ႈ [[permanent dead link] ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]


text:
မိူင်းၼွင်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမိူင်းၼွင် (IPA: [mɤ́ŋ nɔ̌ŋ]), (မၢၼ်ႈ: မိုင်းနောင်မြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mongnawng), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Moengnaung]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ ၊ပႃႇလိႁွင်ႉဝႃႈၼၼ်ႇတႃႇဝတီႇ။
မိူင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းမိူင်းၼွင် -
- မိူင်းၼွင်
- မိူင်းယၢင်း
- မိူင်းယၢႆး
- မိူင်းသွင်
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵဝ်ႇ ၵိုၵ်းပိုၼ်းဝႆႉဝႃႈ ဝဵင်းၵုပ်းယေႃးၼႆယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵုပ်းၵၢပ်ႇ၊ၵုပ်းသၢၼ်၊ၵူၺ်သၢၼ်၊ဢႅပ်ႇၶဝ်ႈ၊ပႅမ်း ပဵတ်ႈ၊ သွင်း တေႇၵႂႃႇဢၼ်ဢဝ်မႆႉ(မႆႉမွင်၊မႆႉသၢင်း)သေလႄႈ သၢၼ်ႁဵတ်ႊၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းၸေႈတွၼ်ႈမိူင်းၼွင်
- တႆး
- မၢၼ်ႈ
- လိသေႃး(လီသူ)
- ၵူၼ်းလွႆ(ပလွင်ႈ)
- မူးသိူဝ်း(လႃးႁူႇ)
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ ဝဵင်းမိူင်းၼွင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈၼႆႉ ႁွတ်ႈဝဵင်းမိူင်းၼွင်မိူဝ်ႈလႂ်တေႉတေႉၼႆ ဢမ်ႇလၢတ်ႈလႆႈတႅတ်ႈတေႃးသေတႃႉ လၢမ်းတူၺ်းလႅပ်ႈၽႅဝ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵၼ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈဝဵင်းႁူဝ်ပိုင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽြႃးၵေႃႇမိူင်းတီႈဝၢၼ်ႈ မူၺ်ႇတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ လႆႈႁၼ်သၵ်ႉၵရဵတ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ 359 ၼႆလႄႈ လႆႈမႃးႁဵင်ပီပၢႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်းလၵ်းထၢၼ်လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၵွင်းမူးသႅမ်း၊ ၵုမ်ၵေႃႇမိူင်း၊ မူၺ်ႇတေႃႇလႄႈၵျွင်းၵူႈပွၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈသင်၊ လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢႆးသႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈဢမၢတ်ႈလူင် မိူင်းၼွင်၊ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ပꧣ်ၻိတ၊ ၸဝ်ႈသေးၵူင်း (ဝၢၼ်ႈၸိင်း)ၶဝ် တႅမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းမီးတၢင်းယဵၼ်ႇငႄႈလႄႈသင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်ၼႄဝႃႈ သႃႇသၼႃႇႁွတ်ႈထိုင်မိူင်းၼွင်ႁိုင်တေႉတေႉ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တီႈပိုင်ႈဢိင်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈၵေႃႈ ၸဵမ်ၼႂ်းဝဵင်း/ၼွၵ်ႈဝဵင်း မီးဝႆႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈလၢႆလၢႆလင်ယူႇယဝ်ႉ။
ၵျွင်းၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းပၢၼ်ၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၼႆႉမီးဝႆႉၵျွင်းဝႃႇသူဝ်ႇ လႄႈၵျွင်းၽႃသႅင်သွင်ၵျွင်းယဝ်ႉ၊ တီႈၼႆႈ တေၶႆႈၼႄၶိုၼ်းပိုၼ်းၵႅပ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁႃမႃးၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။
ၵျွင်းဝႃႇသူဝ်ႇ ၵျွင်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼိၵၢႆးတႆး(ၵိူင်းသုထမ်ႇမႃႇ)၊ ၸဝ်ႈသြႃႇတူၼ်ႈႁုင်း ႁၢႆးလၢႆႈ (ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ) မႃးတႄႇမိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1901 ၼီႈ၊ ပီၵေႃးၸႃႇ 1263 ၼီႈ၊ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်ထုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈလွၼ်ႇ မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1930 ၊ ၵေႃးၸႃႇ 1292 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇႁူၵ်းၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းပုတ်ႉသေ ႁဵတ်းပွႆးလေႃႉမိူဝ်ႈပီ 1931၊ ၵေႃးၸႃႇ 1293 ၼီႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃးသိုပ်ႇပၢင်းဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇတၢင်းမိူင်းသူႈမႃးသေ ဢမ်ႇႁိုင်သင် ၶိုၼ်းထၢၵ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းပူႇႁဵင်လႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈပူႇႁဵင်ၶုၼ်ထုၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈဝၢၼ်ႈပဵင်းမႃးၼင်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈသမ်ႉၶၢႆၵိၼ် ၶူဝ်းၵျွင်းၼႃႇလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇဢမ်ႇပေႃး လႆႈၸႂ်သေ လႆႈၶၢႆႉပႅတ်ႈ၊ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇပၢင်းဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႇလႃႇသ ၵျွင်းၼွင်ပၢင်ႇမႃးၼင်ႈ ဝႆႉထႃႈတေႃႇထိုင် ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပꧣ်ၻိတမႃးၼင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီၶရိတ်ႉ 1937၊ ၵေႃးၸႃႇ 1299 ၼီႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်သႃႇ လႄႈတၵ်ႉၵႃႇဝဵင်းမိူင်းၼွင် ၸင်ႇၵႂႃႇၽိတ်ႈပၢင်းဢဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ပꧣ်ၻိတမႃးၼင်ႈၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈမႃးၼင်ႈၼၼ်ႉ ဢႃႇယုၸဝ်ႈတိုၵ်ႉလႆႈ (25) ပီ၊ ဝႃႇၸဝ်ႈလႆႈ5 ဝႃႇၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ၵျွင်းဝႃႇသူဝ်ႇၼႆႉ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၼႂ်းၵႄႈပီ ၶရိတ်ႉ 1941 တေႃႇထုိင်ပီ 1942 ၼီႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ်ဢဝ်ၾႆး ၸုတ်ႇၽဝ်ပႅတ်ႈ ဝဵင်းမိူင်းၼွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁွႆးၵဝ်ႇမၼ်း မီးတီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇႁူဝ်ဝဵင်း တီႈလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၽၢၵ်ႈမၼ်းၸမ်ႉ ပဵၼ်ၵျွင်းၽႃသႅင်ယဝ်ႉ။
ၵျွင်းၽႃသႅင် ၵျွင်းၽႃသႅင်ၼႆႉ မီးတၢင်းဢွၵ်ႇလွႆၽႃသႅင် (ၵွင်းမူးၼၢင်းၶမ်းပေး)ၽၢႆႇႁွင်ႇၵျွင်းၽြႃးရၶႅင်ႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ၊ ၵျွင်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်း မႅင်းၵျေႃႇ (သူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ)၊ မုၼ်ၸဝ်ႈမၼ်းၵိတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး၊ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လိၵ်ႈပႃႇလိ၊ လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉသေ ယၢမ်ႈယူႇတီႈမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးၶဝ်မႃးမိူင်းၼွင်ၼႆ မႃးထူပ်းမၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇၵွႆႈထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ သိမ်ႇၵျွင်းၵဝ်ႇၽႃသႅင်ၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ယင်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းၽြႃးလႄႈ ၽႃဢုတ်ႇမၼ်းယူႇ၊ ပဵၼ်တီႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဝိပသ်သၼ (တူၼ်ႈတီး)၊ လႄႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ရႃၸိၼ်ႇတ (မိူင်းၼၢင်း)ယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇၼင်ႈၵျွင်းပႃးထိၼိုင်ႈ(ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ)၊ ပႃးထိသွင် - ၸဝ်ႈသြႃႇတေႇဝိၼ်ႇတ ပၢင်းဝဵင်းၵဝ်ႇမႃး၊ ပႃးထိသၢမ် - ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႇသဝ ပၢင်းမိူင်းၼိမ်မႃး၊ ပႃးထိသီႇ - ၸဝ်ႈသြႃႇသေႃးၼၼ်ႇတႃႇ ပၢင်းဝၢၼ်ႈတူင်ႈမႃးၼႆယဝ်ႉ။ (ၵျွင်းလင်ၼႆႉၵေႃႈ လူႇလႅဝ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈပၢၼ်ၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။
ၵျွင်းသၢပ်ႇဝဵင်းမိူင်းၼွင် (မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ) ႁိမ်းသၢပ်ႇဝဵင်းမိူင်းၼွင် မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၸဵတ်းၵျွင်း 1. ၵျွင်းၼမ်ႉၵွၼ်ႉ (မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵိုတ်းဝႆႉၵွင်းမူးၼမ်ႉၵွၼ်ႉ) 2. ၵျွင်းၼမ်ႉဢေႃႈ 3. ၵျွင်းၵွင်းမူးၶုမ်ႇ (လွႆၸၢင်ႉ) 4. ၵျွင်းတၢင်ႉၶၢၼ် (မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵိုတ်းဝၢၼ်ႈတၢင်ႉၶၢၼ်) 5. ၵျွင်းႁူၺ်ႈဢုတ်ႇ (ၵွင်းႁုင်း) ၵိုတ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းႁုင်း 6. ၵျွင်းမၢၵ်ႇၵႅင်း (ၼွင်ပၢင်ႇ) 7. ၵျွင်းလွႆသႅဝ်း ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵျွင်းၼမ်ႉၵွၼ်ႉ ၵျွင်းလင်ၼႆႉ မီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵွၼ်ႉ တၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်းမိူင်းၼွင်၊ တိတ်းၸပ်းၵွင်းမူးၼမ်ႉၵွၼ်ႉ ၼႃႈတၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၼိၵၢႆး ယူၼ်းသေ မီးႁုၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးဢၼ်ဢဝ်မႆႉ၊ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၶၢၼ် ၶႅၵ်းႁဵတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူႈပိူင်ပိူင်ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဝႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈႁၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးၸေးၸိုင် ႁႂ်ႈမိူဝ်းႁွတ်ႈထိုင်ၵျွင်းၼမ်ႉၵွၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၽြႃးၸုၵ်း ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းသီမ်ႇၵျွင်းၵုင်းတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပၢင်းဢဝ်တီႈၵျွင်းၼမ်ႉၵွၼ်ႉမိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇၼိူဝ်ၵျွင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉၵွင်းမူးလူင်လႄႈ ၽြႃးၵုမ်ႇၵေႃႇမိူင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးမၼ်း ၽြႃးဢၼ်မီးၼႂ်းပိုင်ႈဢူးမၢင်ႇၵွင်း မူးၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈမီးၽႅၼ်ႇ ဢၼ်ႁတ်ႉၵိုၵ်းဢႅဝ်သေ မိူၼ်ၼင်ႇမုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းထႆးၶဝ် မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢဝ်ၽႅၼ်ႇမတ်ႉသၢင်ႇၵၢၼ်းၵိုၵ်းဢႅဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈလႆႈႁူႉဝႃႈပဵၼ်ႁွႆးမိုဝ်းတႆးယူၼ်း၊ ၵလွမ်ၶဝ်မႃးတႄႇတင်ႈဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇမူး ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉၼမ်ႉၵွၼ်ႉ ပႃးလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၶၢႆႉမႃးယူႇၵျွင်းမင်ႇၵလႃႇယၢၼ်ႇဢွင်ႇသေ လွၼ်ႇတီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းမိူင်းၼွင် မိူဝ်ႈပီ ၶရိတ်ႉ 1948 ၼီႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵျွင်းၵေႃႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1985 ၼီႈ၊ မိူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶၢႆႉၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးတႄႉ ၵိုတ်းဝႆႉသေၼႃႉ ၵျွင်းတႄႉ လႆႈႁၼ်ၵိုတ်းဝႆႉသဝ်မၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်း။ ၽြႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၵိုတ်းသင်ယဝ်ႉ၊ လီသေလၢႆတေႉတေႉ။ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵွၼ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇတႄႇဝဵင်းမိူင်းၼွင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်ထုၼ်း ယၢမ်ႈမႃးပၵ်းႁေႃသေ ယူႇသဝ်းၵႂႃႇသၢမ်ပီၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၵျွင်းၼမ်ႉဢေႃႈ ၵျွင်းၼမ်ႉဢေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼိၵၢႆးယူၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၵျွင်းၼမ်ႉၵွၼ်ႉ ႁိမ်းလွႆၼႃးလေးသေလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇဢွၼ်တၢင်းၵျွင်းၼမ်ႉၵွၼ်ႉသွင်ပီၼႆယဝ်ႉ။
ၵျွင်းၵွင်းမူးၶုမ်ႇ (လွႆၸၢင်ႉ) ၵျွင်းလင်ၼႆႉ ၵျွင်းလွႆၸၢင်ႉၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ၊ မီးၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးၵၢင်း၊ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈပၢၼ်ၵျႃႇပၢၼ်ႇ။
ၵျွင်းတၢင်ႉၶၢၼ် (မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵိုတ်းဝၢၼ်ႈတၢင်ႉၶၢၼ်) ၵျွင်းလင်ၼႆႉ မီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈတၢင်ႉၶၢၼ် ႁိမ်းလွႆလၢႆး (မိူဝ်ႈလဵဝ်လွႆလၢႆးပဵၼ်တီႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၽိုၵ်းယိုဝ်းၵွင်ႈ)၊ မီးၽၢႆႇတူၵ်းၵုင်းတပ်ႉမၢၼ်ႈ ဝဵင်းမိူင်းၼွင်မိူဝ်ႈလဵဝ်၊ မီးႁိမ်းၼမ်ႉသိမ်ႇသေ ၼမ်ႉႁူးၼၼ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉႁူးသိမ်ႇ ၼႆသေ ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်။
ၵျွင်းႁူၺ်ႈဢုတ်ႇ (ၵွင်းႁုင်း) ၵိုတ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းႁုင်း ၵျွင်းႁူၺ်ႈဢုတ်ႇၼႆႉ မီးႁိမ်းၼမ်ႉႁူၺ်ႈဢုတ်ႇ လွႆၼေႃႇလွႆၶိူဝ်း သေ တၵ်ႉၵႃႇဝၢၼ်ႈၵွင်းႁုင်းၶိုၼ်ႈၼပ်ႉယမ်လႄႈ ၵျွင်းၵွင်းႁုင်း ၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ။ မုၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းလွၼ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်ႈ ပီၵေႃးၸႃႇ 1324 ၼီႈၼၼ်ႉသေ ၵျွင်းၵေႃႈလႆႈႁၢမ်းၵႂႃႇ။
ၵျွင်းမၢၵ်ႇၵႅင်း (ၼွင်ပၢင်ႇ) ၵျွင်းမၢၵ်ႇၵႅင်းၼႆႉ ၵျွင်းၼွင်ပၢင်ႇၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႇလႃႇသတႄႇတီႈၵုင်းတၢင်းတူၵ်းဝဵင်း မိူဝ်ႈပီ 1342 ၼီႈ၊ ပဵၼ်မႃးၵျွင်းသီႇရိမင်ႇၵလႃႇၵုင်းတေႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၵျွင်းၵုင်းတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၵွင်းမူးၽႃလၢႆး တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်၊ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၼွင်တိုၵ်ႉၵႂႃႇႁဵတ်းပွႆး သွၼ်းၼမ်ႉၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
ၵျွင်းလွႆသႅဝ်း ၵျွင်းလင်ၼႆႉ မီးတီႈဝၢၼ်ႈလွႆသႅဝ်း တၢင်းၸၢၼ်း ဝဵင်းမိူင်းၼွင်၊ ၽၢႆႇတူၵ်းတၢင်းၵႃးၵႂႃႇဝၢၼ်ႈၸိင်း ႁိမ်းႁွင်ႈလိုၵ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်းၶဝ်ယူႇဝႆႉမိူဝ်ႈလဵဝ်။ လူႉလႅဝ်ဢွၼ်တၢင်းပၢၼ်ၵျႃႇပၢၼ်ႇ။ ၼႂ်းၸဵတ်းၵျွင်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်တေႃႉတႄႉၵိုတ်းၵျွင်းၼႂ်းဝဵင်းလင်ၼိုင်ႈ လႄႈၵျွင်းသၢပ်ႇဝဵင်းလင်ၼိုင်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။
တူၺ်းၶိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ တေႁူႉလႆႈဝႃႈ သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈမႃးထိုင်မိူင်းၼွင် ၸဵမ်မိူဝ်ႈလႂ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမိူင်းၼွင်ၼႆႉၵိုၵ်းပိုၼ်းမီးဝႆႉဝႃႈ ဝဵင်းၵုပ်းယေႃးၼႆသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၵုပ်းယေႃး လႄႈၵုပ်းၵၢပ်ႇ၊ပဵတ်ႈ၊ၵူၺ်၊ပႅမ်း၊ဢႅပ်ႇၶဝ်ႈၸၵႂႃႇ ဢၼ်ဢဝ်ၶိူင်ႈမႆႉသၢၼ်ႁဵတ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉသမ်ႉၵမ်ႉၼမ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၵၢၼ်ၼႃးၵၢၼ်သူၼ်ယဝ်ႉ။
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵွင်းမူးလွႆၽႃသႅင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵွင်းမူးၼၢင်းၶမ်းပေး မီးဝႆႉၽၢႆဢွၵ်ႇဝဵင်း မီးၼိူဝ်ၸိၵ်းလွႆၽႃသႅင်ၼၼ်ႉလႄႈ ပေႃးယူႇၼိူဝ်လႆွၼၼ်မုင်ႈယဵမ်ႈတူၺ်းၸိုင် တေလႆႈႁၼ်ဝဵင်းမိူင်းၼွင်တင်းသဵင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၼွင်မွၵ်ႈ6လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝၢၼ်ႈမူတ်ႇတေႃႇဝၢၼ်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇ လႄႈၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵေႇဢၼ်ႁိုင်ႁီးသေ ယၢမ်ႈပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းမိူင်းၼွင်မႃးမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆယဝ်ႉ သမ်ႉထႅင်ႈ မီးပႃး တၢတ်ႇဢွၼ်ႇဢၼ်ႁွင်ဝႃႈ တၢတ်ႇၽၢႆပွၵ်း ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဢႅဝ်ႇလေႇပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်ၵႆ လႄႈၸိူဝ်းယၢမ်ႈၽႅဝ်ႄလႈၸိူဝ်းဢၼ်ႁူႉၸၵ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ သမ်ႉထႅင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းယၢင်း၊ဝၢၼ်ႈၸိင်းၼၼ်ႉၵေႃႈမီးဝႆႉ ၵွင်းမူးမူၺ်ႇတေႃႇ ထၢတ်ႈၸႅတ်ႈၵဝ်ႇ ၵေႇၼမ်လၢႆ လႄႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈထွတ်ႈမျၢတ်ႈ သေဢမ်ႇၵႃး မီးၸမ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ၵႂႃႇ"မႃး"လႄႈ ပဵၼ်တီႈလီယဵမ်ႈ လႄႈတီႈလီဝႆႈသႃတီႈၼိုင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (26 August 2014) Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL. ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, ၃၃. Retrieved on February 28, 2015. Archived 12 September 2014 at the Wayback Machine.
- ↑ ၸဝ်ႈသြႃႇသီႁၼႃၻႃလင်ၵႃရ (မိူင်းၼွင်) ၵဵပ်းႁွမ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉမၢႆတွင်းပၢၵ်ႇပီ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် မိူင်းၼွင်


text:
ပျီႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပျီႇ (မၢၼ်ႈ: ပြည်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pyay) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ် သေ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်တူၵ်း ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းသုတ်း တီႈ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးဝႃႈ ၵႆယၢၼ် (179)လၵ်း၊ ဢဝ်တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းသေ ၵႆယၢၼ် (161) လၵ်းသေ ပဵၼ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးသုတ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပျီႇယဝ်ႉ လတ်းၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈ ၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ပူးၵမ်ႇလႄႈသင်၊ ၸၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈၸူး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇလႄႈသင်၊ လတ်းၶၢမ်ႈၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပၢၼ်းတွင်းသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈပႃး ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၶႅမ်ႉလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် ၶၢဝ်းတၢင်းၼမ်ႉဝႃႈ တင်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ၵႆယၢၼ် 263 လၵ်းယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း သႃႇလီလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ တူၵ်းတီႈလီယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃးၵုင်ႈ-ပျီႇၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 1877၊ လိူၼ်မေႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းယၢဝ်းမီး 161 လၵ်းသေ ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇမၼ်း မႅၼ်ႈၵႂႃႇ 1,175,3000 ၼႆ လႆႈႁၼ်ၼႂ်းၽိုၼ်းမၢႆတွင်းဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ (သိုပ်ႇႁဵတ်း တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ၊ ပျီႇ၊ တႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈၼႃး၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ပတဵင်ႇ၊ မူၵ်ႉတမ၊ မေႃႇလမႅင်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇၶပ်ႉၸႅၼ်ႇဝႆႉၼႆႉယဝ်ႉ။)ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီပႄႇ ဝဵင်းပျီႇၼႆႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် လႆႈတင်ႈတႄႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 1874 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းပျီႇၼႆႉ မီးႁူၼ်ႈႁၢင်ႈႁိၼ် မၢႆတွင်း ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်းသေ ၵႆႉႁၼ်ၽိတ်းၵၼ်တင်း ႁူၼ်ႁၢင်ႈတွင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် ပၢႆးပႆႇၺႃႇဝႃႈ လႆႈပိုတ်ႇဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင် (5) ႁူင်းသေ ႁူင်းႁဵၼ်းပဵၼ်မေႃသွၼ်လႄႈ မီးဝႆႉႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးၸၢၵ်ႈပၢႆးမိုဝ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢၵ်ႈ ထူၼ်ႈသၢမ်ႈ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢင်ႈပျီႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပျီႇ (ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶေႃးလဵၵ်ႉပျီႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ (ပျီႇ) (ဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶေႃးလဵၵ်ႉၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပူင်သွၼ်ပၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၵဝ်ႇ သရေႇၶိတ်ႉတရႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ပျူႇ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢၼ်လိုဝ်းလင်မႃးၼႂ်း ပိုၼ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉတီႈ ထုင်ႉမေႃႇၸႃႇ တီႈဝဵင်းပျီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် ႁွႆးမိုဝ်းၾိင်ႈငႄႈပျူႇယူႇ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးမၢႆ 10/2017
ဝၼ်းထိ 21/09/2017
သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇပေႃႉထုပ်ႉ၊ၶႃႈႁႅမ်၊တိၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းၽွင်းၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း
တင်ႈတႄႇႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2017 မႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၾၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း၊ ပေႃႉထုပ်ႉ၊ ၶႃႈႁႅမ်လႄႈတိၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၽွင်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းထိ 31/07/2017 တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထိ 05/08/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 249 လႄႈ ၶမရ 425 ၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသၢမ်ဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း၊တႃႇသွင်ဝၢၼ်ႈ မႅၼ်ႈၽွင်းတဵင်ႈၶိုၼ်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ5 ၵေႃႉၺႃးပေႃႉထုပ်ႉ၊တႃႇ 11 ၵေႃႉႁူမ်ႈပႃးဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 16 လုၵ်ႈႁဵၼ်းၺႃးတိမတ်ႉ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 31/07/2017 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ 421 ယိုဝ်းတၢႆ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09/09/2017 ၼၼ်ႉထႅင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 514 တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းသင်သေပေႃႉထုပ်ႉၽူႈမၢႆဝၢၼ်ႈႁၢဝ်ႉႁႅင်း။
ႁူဝ်ႁုပ်ႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်းထုင်ႉႁူဝ်ပူင်းဢၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်း ႁွမ်တွမ်ဝႆႉၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းထိ 31/07/2017 ထိုင်ဝၼ်းထိ11/09/2017 ၼၼ်ႉမီးၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ
လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်သိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဝၢႆးလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်တင်း ၶွင်ႇ သီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/07/2017 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/08/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆးလႆႈဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်းၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းထိ 16/07/2017 ထိုင်ဝၼ်းထိ 30/07/2017။ဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 12 ပီၵေႃႉဢၼ်ၺႃးတိၺွပ်းမိူဝ်ႈဝၼ်ထိ 18/07/2017 ယွၼ်ႉမီးၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ ၼၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇပွႆႇၶိုၼ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/08/2017 သေလႆႈၺႃး ၵုမ်းၶင် ၶၢဝ်း တၢင်း 4 ဝူင်ႈ။
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 249 ၽႃလၢႆး ဢိူင်ႇမိူင်းပဵင်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းၽိုၵ်းယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28-30/08/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄၸွမ်းတႄႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/08/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသူင်ႇ လိၵ်ႈၾၢင်ႉထိုင်ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈ တႃႇသီႇဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းပဵင်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းသေ ၾၢင်ႉထိုင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈယူႇႁၢင်ႇၵႆတပ်ႉၶဝ် ၵွပ်ႈတေယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းထိ 31 လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ လႄႈဝၼ်းထိ 2 လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ တပ်ႉ 216 ယွၼ်းထူဝ်ႈ (ထေႃႇလႃႇၵျီႇ) ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁႂ်ႈၵႂႃႇတေႃႉၶိူင်ႈၶွင်ၶဝ်လႄႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇ သူင်ႇတၢင်းပၼ် ၶဝ်ဝၢၼ်ႈတေႃႇဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းႁူဝ်ပူင်း။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ယင်းလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၽွင်းၶဝ် ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းထုင်ႉႁူဝ်ပူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 421 ယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢႆ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 31/07/2017 ဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉၸၢႆးသုၵမ်ႇဢႃယု 37 တိုၵ်ႉပႆၵႂႃႇသူၼ်ႁႆႈဢၼ်မီးတၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၶူဝ်တွင်းသေႁူပ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 421 ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၼ်ယိုဝ်းမၼ်းတၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽွင်းၸၢႆးသုၵမ်ႇပႆႇပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶူဝ်တွင်းလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇလႄႈၶဝ်လွမ် ထၢင်ႇဝႃႈမၼ်းၸၢႆးလႅပ်ႈၺႃးယိုဝ်းတၢႆယဝ်ႉၼႆယူႇၵူၺ်းၵႃႈၶဝ်ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇသွၵ်ႈႁႃမၼ်း။
ဝၢႆးၼၼ်ႉမွၵ်ႈႁိမ်းလိူၼ်ၼိုင်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/08/2017 ၼၼ်ႉပလိၵ်ႊႁၢၼ် (ယႄး)ၶဝ်မႃးၸူးမေး ၼၢင်းၸၢႆးသုၵမ်ႇ သေလၢတ်ႈမၼ်းၼၢင်းဝႃႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 421 ယိုဝ်းတၢႆယဝ်ႉၵွပ်ႈ ဝႃႈမၼ်းလႅၼ်ႈပၢႆႈၶဝ်ၼႆ။ဝၢႆးၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇလုမ်းလႃးၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၸၢႆးသုၵမ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၸၢႆးသုၵမ်ႇလႄႈမေးၼၢင်းမၼ်းမီးလုၵ်ႈလၢင်းႁူမ်ႈၵၼ်သၢမ်ၵေႃႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 425 လႄႈ 249 ၸႅတ်ႈထၢမ်၊ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4 ၵေႃႉ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 31/07/2017 ၼၼ်ႉၸၢႆးထုၼ်းထုၼ်းဢႃယု 44 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇဢိူင်ႇၼႃးပုင်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းထိူၼ်ႇတၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇလဵင်ႉဝူဝ်းၵႂၢႆးသေႁူပ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 425 ၸုမ်းၼိုင်ႈ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၸႅတ်ႈထၢမ်လႄႈပေႃႉထုပ်ႉမၼ်းၸၢႆးလၢႆလၢႆၵမ်းသေပွႆႇၶိုၼ်း။ၵွပ်ႈၺႃးပေႃႉထုပ်ႉ လႄႈမၼ်းၸၢႆးဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် 5 ဝၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 01/08/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 11 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 249 မွၵ်ႈ 40 ၶဝ်ႈ ၵႂႃႇၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇသေသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။လုင်းဢႃရိယဢႃယု 58 တိုၵ်ႉၸုၵ်းဝႆႉ ပႃႈၼႃႈႁိူၼ်းမၼ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိၼႄးသႂ်ႇဝႃႈပဵၼ်ပေႃႈသိုၵ်းတႆး RCSS/SSA ၼႆသေထၢမ်မၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႈၸၢႆးသူၵႂႃႇလႂ်ၼႆ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်တႃမိုဝ်းပေႃႉထုပ်ႉမၼ်းသၢမ်ၵမ်းသေၶိုၼ်းပွႆႇ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇၶိုၼ်းၵႂႃႇတိၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈသူၼ်ႁႆႈသေပွၵ်ႈ ႁိူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇ၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢမ်ၶဝ်လွင်ႈသိုၵ်းတႆး RCSS/SSA မႃးမီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႆသေပေႃႉ ထုပ်ႉၶဝ်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မတ်ႉၶဝ်သွင်ၵေႃႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းယဝ်ႉၶိုၼ်းပွႆႇတီႈတၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈမိူဝ်ႈယၢမ်း ဝၢႆး ဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ။ၵူၼ်းၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ ၼၼ်ႉ-
- လုင်းသၢင်ႇမွင်ႇဢႃယု 47 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၵႃႇလိင်ႇလႄႈပႃႈမွၼ်း
- ၸၢႆးၵႃလိဢႃယု 19 ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၵျေႃႇလႄႈပႃႈသေး
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 10 ၵေႃႉပႃးတင်းဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 16 ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 249 တိမတ်ႉၽွင်းၶဝ်ႈၶူၼ်ႉ သွၵ်ႈတဝ်ယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်းလိုၵ်းယဵၼ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 03/08/2017 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 10 ၵေႃႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 249 တိၺွပ်းၵုမ်းၶင် ၽွင်းၶဝ်ၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်းယဵၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၵူင်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းပဵင်းၸႄႈ ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း။
ဝၼ်းၼၼ်ႉၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 1:30 ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမႃးၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလမ်းၼိုင်ႈပႃးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 249 ၶီႇ ၸွမ်းမွၵ်ႈ 30 လုၵ်ႉတီႈတပ်ႉၶဝ်ၽႃလၢႆးဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းပဵင်းသေႁွတ်းၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈ ၵုၼ်ၵူင်းဢၼ်မီး လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း 65 လင်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵိုတ်းၵႃးၶဝ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေပႆၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူးႁိူၼ်း လုင်းဝၼ်းယဝ်ႉလွမ်ႉႁွပ်ႈ ႁိူၼ်းမၼ်းသေၽၢင်ႈၽၵ်းတူႁိူၼ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇ။
ၽွင်းလုင်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽုၺ်ႇၽၵ်းတူတူၺ်းၶဝ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းႁိူၼ်းသေသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်း မၼ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈသွၵ်ႈႁႃသိုၵ်းတႆးဢမ်ႇႁၼ်ယဝ်ႉၶဝ်ၶိုၼ်းတိၺွပ်းလုင်းဝၼ်းလႄႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႉ ဢၼ်ဢႃယုလႆႈ 16 ၼၼ်ႉၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်။ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းၵႂႃႇသွၵ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်းလုင်းလမ်သေတိ ၺွပ်းမၼ်းထႅင်ႈ။ဝၢႆးၼၼ်ႉၶိုၼ်း ၵႂႃႇသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းႁိူၼ်းလုင်းၵုၼသေတိၺွပ်းၵူၼ်းၸၢႆး 4 ၵေႃႉၵႃႈ ၼၼ်ႈ (လုင်းၵုၼ၊လုၵ်ႈၶူၺ် မၼ်း 2 ၵေႃႉလႄႈလုၵ်ႈလဵင်ႉၶဝ် 1 ၵေႃႉ)။ဝၢႆးၼၼ်ႉၶိုၼ်းၵႂႃႇသွၵ်ႈ တဝ် ၼႂ်းႁိူၼ်းပႃႈၼွႆႉသေတိၺွပ်းၵူၼ်းၸၢႆး 2 ၵေႃႉ။တႃႇထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတိၺွပ်းၽွင်းၵႂႃႇၶဝ်ႈႁွင်ႈၼမ်ႉ ၼွၵ်ႈႁိူၼ်း။တင်းသဵင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 10 ၵေႃႉၺႃး သေႃးမိုဝ်းမတ်ႉသေတိၺွပ်းဝႆႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းၸမ်ၼၼ်ႉတူၺ်းႁၼ်မႅၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၸွမ်းႁိမ်းႁိူၼ်းၽွင်းၶဝ် တိုၵ်ႉတိၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 2:30 ၵၢင်ၼႂ်သေၶိုၼ်းၵႂႃႇၸူးတီႈ တပ်ႉၶဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသိပ်းၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈဢဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်။
မႄႈဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 16 ဢၼ်ၺႃးၺွပ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄၶူးသွၼ်မၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။မၼ်းၼၢင်း သိုပ်ႇၾူၼ်းၸူးတပ်ႉမၢၼ်ႈၼၼ်ႉသေလၢတ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ဢွၼ်ႇၸၢႆးၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းလူဝ်ႇၵႂႃႇ ႁူင်းႁဵၼ်း/ၵျွင်းၼႆယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်မၼ်းၸၢႆးမိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 8 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉသေ မၼ်းၸၢႆးၵေႃႈလုၵ်ႉဢဝ်တီႈတပ်ႉမၢၼ်ႈပႆမိူဝ်းၸူးႁိူၼ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းၼၼ်ႉၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 9 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 9 ၵေႃႉႁူမ်ႈပႃးပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၵူင်းပႃးတင်းၵႃး 3 လမ်းၵႂႃႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉသေၶတ်းၸႂ်ႁႃတၢင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးတိၺွပ်း ၼၼ်ႉယူႇၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈထူပ်းၶဝ်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽူႈမီးၸၼ်ႉၵႃႈၼၼ်ႈၸႂ်ႉပူႇၵႄႇပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း သေလၢတ်ႈဝႃႈပေႃးလူဝ်ႇၸင်ႇၵွႆႈ ႁွင်ႉၼႆယဝ်ႉ။မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းတေဢမ်ႇႁဵတ်းသင်တီႈၶဝ် (ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးတိၺွပ်း)။ႁဝ်းတိၺွပ်းၶဝ်ၵွပ်ႈႁဝ်းလႆႈၶေႃႈၸိသင်ႇပႃႈၼိူဝ်မႃး” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵႃးဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁေႃႈၵႂႃႇၸူးတီႈတပ်ႉမၢၼ်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၵႃးလုင်းသၢင်ႇၸၢႆးၵေႃႉဢၼ်ၺႃးၺွပ်း ၼၼ်ႉလမ်းၼိုင်ႈ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈတွင်းလႆႈၵႃးလမ်းၼၼ်ႉသေလၢတ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈႁႂ်ႈဢဝ်ဝႆႉတီႈတပ်ႉ ၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵေႃႈလႆႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၵူင်းၶိုၼ်းၸွမ်းၵႃးသွင်လမ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉပူႇၵႄႇလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းၵႂႃႇၸူးတီႈတပ်ႉမၢၼ်ႈထႅင်ႈတႃႇ ၵႂႃႇပႂ်ႉႁပ်ႉၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးၺွပ်း။ၽွင်း 10 မူင်းၵၢင်ၶိုၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 8 ၵေႃႉသေလုင်း သၢင်ႇၸၢႆးတႄႉ တိုၵ်ႉၺႃး ၵုမ်းၶင်ဝႆႉၵႃႈၼၼ်ႈ။မၼ်းၸၢႆးၺႃးမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈပဵၼ်သိုၵ်းတႆး RCSS/SSA ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇပွႆႇမႃးၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼႄဝႃႈၶဝ်လႆႈၺႃးၵုမ်းၶင်ဝႆႉၸွမ်းၵၼ်ၼိုင်ႈႁွင်ႈလႂ် 4-5 ၵေႃႉ။တေၵႂႃႇ ႁွင်ႈၼမ်ႉၵေႃႈၺႃးသေႃးမိုဝ်းမတ်ႉဝႆႉသေၵႂႃႇၸွမ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 10 ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈၽႃလၢႆးၼၼ်ႉ–
- လုင်းဝၼ်းဢႃယု 50 လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းဝူၺ်ႇပၼ်တႃႉ
- ၸၢႆးၼုမ်ႇမိူင်းဢႃယု 16 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းဝၼ်း
- လုင်းလမ်ဢႃယု 49
- လုင်းၵုၼဢႃယု 57 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းလမ်
- လုင်းသၢင်ႇၸၢႆးဢႃယု 47 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းဢုတ်တမလႄႈပဵၼ်လုၵ်ႈၶူၺ်လုင်းၵုၼ
- ၸၢႆးၼုမ်ႇဢႃယု 27 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းတေႃးၼလႄႈပႃႈလၢၼ်၊ပဵၼ်လုၵ်ႈၶူၺ်လုင်းၵုၼ
- ၸၢႆးပွၵ်းဢႃယု 22 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းသၢင်ႇမၢတ်ႈလႄႈပႃႈတိၼ်ႇ၊ပဵၼ်လုၵ်ႈလဵင်ႉလုင်းၵုၼ
- လုင်းဢေးဢႃယု 39 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းမၢႆ
- ၸၢႆးၼေႃႇဢႃယု 18 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၽိဝ်လႄႈပႃႈၼွႆႉ
- ၸၢႆးထူၺ်းဢႃယု 28 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၸၼ်ႇတႃႇ
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၺႃးတိၺွပ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 249 ၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ် ယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းတဵင်ႈၶိုၼ်းလိုၵ်းယဵၼ်ဝၼ်းထိ 04/08/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပႃးတင်းၵႃး 4 လမ်းတၢင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 249 မွၵ်ႈ 30 သေၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း၊ဢိူင်ႇလၢႆႈသၢၵ်ႇၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈပႃးၸဵမ်ၼႂ်းဝတ်ႉ/ၵျွင်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းႁွင်ႈၸဝ်ႈၶူးၶႄႇမိၼ်တသေထူပ်းႁၼ်ဝႂ်ၸၢႆးငၢၼ်ဝၢၼ်ႈသွင်ၽိုၼ်၊ပဵၼ် ၶွင်ၸၢႆးသၢၼ်းလႄႈၸၢႆးၶုၼ်ဢၼ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်သွၼ်ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းမႃး။သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူပ်းႁၼ်ၶူဝ်းသိုၵ်းထႅင်ႈၸုမ်ႇၼိုင်ႈ(ဢမ်ႇပႃးၶိူင်ႈမိၵ်ႈမၢႆသင်)လႄႈပပ်ႉပိုၼ်းတႆး 3 ပပ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၢပ်ႇၽၢမ်းၼႄးဝႃႈၸဝ်ႈၶူးဝႃႈမီးပပ်ႉပိုၼ်းဢၼ်ပဵၼ် “ပၢႆးမိူင်း”။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းမၢပ်ႇၼႄး ဝႃႈၸဝ်ႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်သွၼ်ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၶႅပ်းႁၢင်ႈၸၢႆးသၢၼ်းၼႆႉမိူၼ်ႁၢင်ႈၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ၵူၺ်းၵႃႈၸဝ်ႈၶူးတွပ်ႇဝႃႈ တူၺ်းလီလီလႄႈမၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၸၢႆးသၢၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းဝႃႈပေႃးၼၼ်ႁိူၼ်းၸၢႆးသၢၼ်းမီးလႂ် ၵႂႃႇၼေႁဝ်းလႄႈၼႆသေမၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈလႆႈမႃး ၼေပၼ်ႁိူၼ်းၸၢႆးသၢၼ်းသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၸႂ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးႁွင်ႉၸၢႆးသၢၼ်း။ၸၢႆးသၢၼ်းဢမ်ႇမီးႁိူၼ်းလႄႈ မေးၼၢင်းမၼ်း မႃးပိုတ်ႇပၼ်ၽၵ်းတူ ၶဝ်သေတွပ်ႇဝႃႈ ၸၢႆးသၢၼ်းဢမ်ႇယူႇႁိူၼ်းၼႆသေၶဝ်ဢမ်ႇယုမ်ႇ လႄႈ ၸႂ်ႉလုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်းၵႂႃႇ သွၵ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်းဢမ်ႇႁၼ်သင်သေၶိုၼ်းႁွင်ႉဢဝ်လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး မၼ်းၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ၸႅတ်ႈထၢမ်လွင်ႈၸၢႆးသၢၼ်းၵႂႃႇမီးတီႈလႂ်ၵႂႃႇလၢႆဝၼ်းယဝ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ႁဵတ်းၼၼ်သေၶဝ်ၶိုၼ်းၵႂႃႇႁွင်ႉလုင်းႁဵင်လႄႈလုင်းၵၢင်ႉမႃးတီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းသေၶိုၼ်းၸႂ်ႉလုင်းၵၢင်ႉၵႂႃႇ ၼေႁိူၼ်း ၸၢႆးၶုၼ်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူပ်းႁၼ်ၸၢႆးၶုၼ်တီႈႁိူၼ်းမၼ်းသေတိၺွပ်းဢဝ်ၸၢႆးၶုၼ်မိူဝ်းၸွမ်း ၶဝ်တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ။ ၶိုၼ်းဢဝ်မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇၶင်ဝႆႉတီႈႁူင်းသဝ်းယႄး(ယႄးသၶၢၼ်း)တီႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ပႆႇပွႆႇမႃး။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၸဝ်ႈၶူးလႄႈဢဝ်ပိုၼ်းၵႅပ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈဝႆႉ။
ၸၢႆးၶုၼ်ၼႆႉ ဢႃယု 30 ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းပုတ်းလႄႈပႃႈယွတ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇ ဢိူင်ႇၼႃးပုင်ႇ ၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းယဝ်ႉသေ မီးလုၵ်ႈသွင်ၵေႃႉယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 216 တဵၵ်းယွၼ်းထူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူင်ႇတၢင်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 31/08/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရတပ်ႉ 216 မွၵ်ႈ 50 သွၵ်ႈတဝ်ႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၼႃး ပုင်ႇၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်းသေတဵၵ်းယွၼ်းထူဝ်ႈ (ထေႃႇလႃႇၵျီႇ) လုင်းၸၢင်းၶုၺ်ႉဢႃယု 52။သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ထူဝ်ႈလုင်းၸၢင်းၶုၺ်ႉတၢင်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈထူင်ၶဝ်သေၸိသင်ႇႁႂ်ႈမၼ်းႁေႃႈထူဝ်ႈၵႂႃႇ ၸူးဝၢၼ်ႈႁႆႈၶၢႆး။လုင်းၸၢင်းၶုၺ်ႉလႆႈႁေႃႈထူဝ်ႈပၼ်ၶဝ်တင်းဝၼ်းသေဢမ်ႇလႆႈၵႃႈၼမ်ႉ မၼ်းသင်။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိသင်ႇၸၢႆးဝႃႇလိင်ႇသူင်ႇဢႃယု 34 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇၵႂႃႇ သူင်ႇ တၢင်းပၼ်ၶဝ်တီႈဝၢၼ်ႈႁႆႈၶၢႆး။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/09/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်း 216 ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈႁႆႈ ၶၢႆးသေတဵၵ်းယွၼ်းထူဝ်ႈၸၢႆးပိူဝ်ႈယိူဝ်းဢႃယု 23 လႄႈၸိသင်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၸၢႆးပၼ်ႇတိဢႃယု 25 ၵႂႃႇသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်။
ၽူႈမၢႆဝၢၼ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ 514မတ်ႉလႄႈပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/09/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 514 ပႃႈတႂ်ႈငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇ သိုၵ်း 2 (ပၵ်းတပ်ႉတီႈမိူင်းၵိုင်) ဢၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸေႃးထေးဢူးဢွၼ်ႁူဝ်ၵႂႃႇတိမတ်ႉၽူႈမၢႆဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶူၵ်ႉဢိူင်ႇၼႃးပုင်ႇၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းသေပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်း။
ဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းတၢင်းတူၼ်ႈတီး (တွင်ႇၵျီး) မႃးသိုဝ်ႉၵႂၢႆးသၢမ်တူဝ်တီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶူၵ်ႉ။ၸၢႆးပၼ်ႇၽူႈမၢႆဝၢၼ်ႈၵေႃႈလႆႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵႂၢႆးဢၼ်ၶၢႆၼၼ်ႉတၢမ်ႁိတ်ႈႁွႆႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်။ၽွင်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 6 မူင်းၼၼ်ႉၵူၼ်းသၢမ်ၵေႃႉဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းတူၼ်ႈတီးမႃးသိုဝ်ႉၵႂၢႆးၼၼ်ႉဢဝ်ၵႂၢႆးဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းႁွင်ႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း)ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶူၵ်ႉသေဢဝ်ၵႂၢႆးလွတ်ႈတူဝ်ၼိုင်ႈ။ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၵႂၢႆးသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈၸွမ်းၶႆႈႁႃၵႂၢႆးၼၼ်ႉ သေၵႂႃႇႁူပ်ႉသႂ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈဝတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢမ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေထိုင်မွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 8 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈမႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းႁွင်ႉၸၢႆးပၼ်ႇၵႂႃႇထူပ်း ၶဝ်သေၸႅတ်ႈထၢမ်မၼ်းၵဵဝ်ႇလွင်ႈလႆႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်ၼၼ်ႉ။ မၼ်းၸၢႆးၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈလႆႈၵဵပ်းဝႆႉၶွၼ်ႇၼႆႉတၢင်ႁူဝ်ပဝ်ႈ (ဢုၵ်ႉၵထ) ၼႂ်းဢိူင်ႇပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ၵူၺ်းၵႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၼ်းဢမ်ႇယုမ်ႇမၼ်းသေၸိၼႄးတၢင်းၽိတ်းသႂ်ႇဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လၵ်ႉၵႃႉၶၢႆၵၢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈၼႆယဝ်ႉ။မၼ်းၸၢႆး ၶိုၼ်းတွပ်ႇၶဝ်ဝႃႈသင်ဝႃႈၶႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၼွၵ်ႈမၢႆမီႈၸိုင်ႈတေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁတ်းမႃးၸူးသူၼႆ။
ၵမ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈၸႂ်လမ်သမ်ဢဝ်တႃမိုဝ်းထုပ်ႉမၼ်းတေႃႇမၼ်းၸၢႆးသမ်ႉပေႃးလိုမ်းတူဝ်ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း။ၽိူဝ်ႇႁူႉတူဝ်ၶိုၼ်းမႃးၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 9 မူင်းၼၼ်ႉႁူဝ်မၼ်းၸၢႆးပေႃး တႅၵ်ႇလိူတ်ႈသေၺႃးမတ်ႉ ၵိုၵ်းသဝ်းၵျွင်းဝႆႉယဝ်ႉ။မၼ်းၸၢႆးၺႃးပေႃႉထုပ်ႉၸွမ်းဢူၵ်းၸွမ်းၼႃႈၸိူဝ်းၼႆႉလၢႆလၢႆၵမ်းသေမတ်ႉဝႆႉတေႃႇထိုင်မိူင်းလႅင်းတေႃႇႁူဝ်ပဝ်ႈဢိူင်ႇမႃးသပ်းလႅင်းၼႄလွင်ႈလႆႈ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇတီႈၵူၼ်းသိုဝ်ႉ ၵႂၢႆးၼၼ်ႉ ၼႄၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇပွႆႇပၼ်ၸၢႆးပၼ်ႇၶိုၼ်းမိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 9:30 ၵၢင်ၼႂ်ဝၼ်းထိ 11/09/2017 ၼၼ်ႉသေၸွမ်းၵၢင်းၸွမ်းတႃလႄႈႁူဝ်မၼ်းၸၢႆးပေႃးပဵၼ်ႁွႆး ၸမ်ႉမၢၼ်ႉပူမ်ၵႂႃႇသဵင်ႈ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈဢိူင်ႇ (ဢုၵ်ႉၵထ) ၵေႃႈဢဝ်လိူင်ႈၼႆႉၵႂႃႇလၢတ်ႈၼႄၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၶလရ 249 ၽႃလၢႆးမိူင်းပဵင်းၼၼ်ႉသေၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၼၼ်ႉၶိုၼ်းတွင်းပၢၼ်ႇလႄႈလၢတ်ႈဝႃႈႁဝ်းတွင်းပၼ်ႇယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၵေႃႈႁဝ်းတေသင်ႇသွၼ်ၵူၼ်းၸဵပ်းၼၼ်ႉၵေႃႈႁဝ်းတေယႃပၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ၵႃႈယူတ်းယႃတႄႉလႆႈႁူႉဝႃႈလႆႈႁပ်ႉ 100,000 ၵျၢပ်ႈၼႆ။
ၸၢႆးပၼ်ႇၼႆႉဢႃယု 24 ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၸၼ်ႇတႃႇ + ပႃႈငူၺ်ႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶူၵ်ႉဢိူင်ႇၼႃးပုင်ႇၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 225 လႄႈၶလရ 249 ႁိမ်ဢဝ်ၵႃး၊ ငိုၼ်း၊ ၶမ်း၊ ၾူၼ်း လႄၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶူၵ်ႉ
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 225 လႄႈၶလရ 249 တိုၵ်ႉမီးယူႇထင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼမ်ႉၶူၵ်ႉတင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 18 ထိုင် 21/07/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇႁိမ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢမ် ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ-
- လုင်းၸိၵ်းတ လႄႈပႃႈၵီႇ သုမ်းငိုၼ်း 26 သႅၼ်ၵျၢပ်ႈ၊ ၶမ်းၵႃႈၶၼ် 30 သႅၼ်ၵျၢပ်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ သုမ်းၼမ်ႉမၼ်း ၵႃႈၶၼ် 50,000 ၵျၢပ်ႈ လႄႈၾူၼ်းသွင်လုၵ်ႈၵႃႈၶၼ် 140,000 ၵျၢပ်ႈ။ ၽၵ်းတူႁိူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွႆ။
- လုင်းသၢင်ႇလူႇ လႄႈပႃႈမျႃႉၼု သုမ်းငိုၼ်း 14 သႅၼ်ၵျၢပ်ႈ၊ ၼမ်ႉမၼ်းသွင်တဝ်ႈ မႅၼ်ႈငိုၼ်း 50,000 ၵျၢပ်ႈ။ ၶဝ်ႈသၢၼ် 15 ထူင် မႅၼ်ႈငိုၼ်း 127,500 ၵျၢပ်ႈ လႄႈၾူၼ်းသွင်လုၵ်ႈၵႃႈၶၼ် 140,000 ၵျၢပ်ႈ။
- လုင်းၸၼ်ႇတႃႇ လႄႈပႃႈၶမ်း သုမ်းၵႃး 1 လမ်း ၵႃႈၶၼ် 80 သႅၼ်ၵျၢပ်ႈ လႄႈ ၶဝ်ႈ 8 ႁေႃႇ (ထူင်လဵၵ်ႉ) မႅၼ်ႈငိုၼ်း 65,000 ၵျၢပ်ႈ၊ ၾႃႁူမ်ႇၼမ်ႉမၼ်း 10 ဢၼ် မႅၼ်ႈငိုၼ်း 500,000 ၵျၢပ်ႈ လႄႈၵွင်ႈထၢႆႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ 1 လုၵ်ႈ မႅၼ်ႈငိုၼ်း 300,000 ၵျၢပ်ႈ။
- ပႃႈမုင်ႉ သုမ်းၾူၼ်း 1 လုၵ်ႈ မႅၼ်ႈငိုၼ်း 500,000 ၵျၢပ်ႈ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: (0) 62-941-9600 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးၵွၼ်းလႅဝ်း +66: (0) 94-643-4230 (မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
PDF files:


text:
ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ (IPA: [ko᷇t kɑ̌i]); (မၢၼ်ႈ: ကွတ်ခိုင်မြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kutkai Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Kotkaai]) ၼႆႉပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႈ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆယဝ်ႉ။[3] ဝဵင်းလုၵ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ဢၼ်လုၵ်ႉလႃႈသဵဝ်ႈ ၵႂႃႇမူႇၸႄႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႆယၢၼ် ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ 48 လၵ်း၊ ၵႆယၢၼ် ဝဵင်းမူႇၸႄႈ 62 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၸိုင်ႈပႅင်း ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၼႆႉတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းလွႆသၢမ်သိပ်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ႁိမ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ လွႆသၢမ်သိပ်း ဢၼ်ၶပ်ႉယႆ တွၼ်ႇယႅၼ်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၵူႈသိုပ်ႇသိုပ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ၵူတ်ႉၶၢႆၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼႄႇ မိူင်းသႅၼ်ဝီယဝ်ႉ။ ၵႃႈၵွၼ်ႇတွၼ်းဢွၼ်တႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇ တီႈၵူၼ်းၶွၼ်ႈၵၼ် သိုဝ်ႉၶၢႆၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်သေ ဝၢႆးလင်မႃး ၵူၼ်းၶွၼ်ႈမႃးသေ ပဵၼ်ဝၢၼ်းယႂ်ႇမႃးတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈ 1953 ၼၼ်ႉ လင်ႁိူၼ်းမီးမွၵ်ႈ 600 လင် ၵူၼ်းယူႇသဝ်း မီးမွၵ်ႈ 6000 ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်းတႄႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ပဵၼ်ၶၢင် လႄႈ ပလွင်ႈ (တဢၢင်း)ယဝ်ႉ။ တႆး၊ လီးသူး၊ ၶႄႇ ၵလႃးၵေႃႇရၶႃးၵေႃႈ မီးဝႆႉၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလွႆသုင်သေ ဢမ်ႇပေႃးမီးၼႃးလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၼႆႉ ဝၢၼ်ႈတႆး ဢမ်ႇမီးၼမ်။ ဢွင်ႈတီႈ မီးၼႃးၸိူဝ်း ဝၢၼ်ႈမေႃႇႁၢၼ်၊ မိူင်းယု၊ ထုင်ႉမိူင်းၸီး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈတႆးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၶၢင် ဝၢၼ်ႈတဢၢင်းၵမ်ႉပႃႈၼမ်။ မိူဝ်ႈပီ 1950 ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၶပ်ႉမၢႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်သေ လႆႈဢဝ် ၶၢင်တီႈၵူတ်ႉၶၢႆ တင်းၼမ်တင်းလၢႆၼႆႉ ၶၢႆႉၵႂႃႇ သၢပ်ႇႁူဝ်ၵွင်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းယၢင်း (မိူင်းၵႃယၢင်း)ပုၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ၵူတ်ႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပထဝီႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ၸပ်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇတႄႉ ပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈလဝ်ႉၵႆႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ ဢေႃႈ။[4] ၽၢႆႇႁွင်ႉၸမ်ႉ ၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႈ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸမ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်လူင် တင်း ၼမ်ႉၶူင်း၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၸမ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆႇၼႆႉ လႆႈတႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ ႑႙႗႒၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ ႑႕ ဝၼ်းၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈပႃး ပွၵ်ႉ ႖ ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ ႗႕ ဢိူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ ႖႔႐ ဝၢၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းတႄႉ မီး ႗.႐႖ လွၵ်းလၵ်းဢေႃႈ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾူၼ်ၵႆႉတူၵ်း တႄႇဢဝ် လိူၼ်မေႇ တေႃႇ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇလႄႈ ၼိူင်ႈပီၼႆႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၾူၼ် မီး ႗႐ ၼဵဝ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉယူႇ တီႈၼႃႈတၢင်းသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ ႔႔႐႐ ထတ်းသေ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်းပူၼ်ႉ ႓႐ တီႇၵရီႇသိၼ်ႇတီႇၵရဵတ်ႉသေပွၵ်ႈ။
ၽၢႆႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆႇၼႆႉ မီးႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ႔ လင်၊ ၵိင်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ႑ လင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် ႕ လင်၊ ၵိင်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် ႓ လင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းပူၼ်ႉၸၼ်ႉငဝ်ႈ ႒႐ လင် လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ ႑႐႒ လင်ဢေႃႈ။ ႁူင်းယႃၵူႇၶဝ်ႈ ႒5 မီး ႒ လင်၊ ႁူင်းယႃၵူႇၶဝ်ႈ ႑႖ မီး ႓ လင်၊ ႁူင်းပၢႆးယူႇလီဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မီး ႗ လင်၊ ၵိင်ႇႁူင်းပၢႆးယူႇလီဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မီး ႓႕ လင် လႄႈ ႁူင်းပၢႆးယူႇလီဢိူင်ႇ မီး ႒ လင်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Google map
- ↑ GoogleEarth
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-03-17။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။ Archived 2017-03-17 at the Wayback Machine.
- ↑ M-G. Archived from the original on 2011-10-02။ Retrieved on 2017-12-16။ Archived 2011-10-02 at the Wayback Machine.


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 5/10/2020
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃၸႂ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉ ၼႄးဝႃႈပဵၼ်ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆးRCSS/SSA ၼႂ်းမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/9/2020 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၵႂႃႇႁႃဝူဝ်းၵႂၢႆးႁိမ်းတိၼ်လွႆတွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်သေၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၺွပ်းဢဝ်ၽႃႈယၢင်ပူၵ်ႉတႃယဝ်ႉပေႃႉထုပ်ႉ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄးၶဝ်ဝႃႈပဵၼ်သၢႆလပ်ႉ ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သူင်ႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉပဵၼ် လုင်းၵႃႇတိၵ ဢႃယု 58၊ ၸၢႆးၼူၺ်ႇ ဢႃယု 30 လႄႈၸၢႆးၼေႇမိၼ်ႇတ ဢႃယု 30 ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၸၢမ် ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20/9/2020 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵႂႃႇႁႃဝူဝ်းၵႂၢႆးႁိမ်းတိၼ်လွႆတွၼ်းသေၵႂႃႇႁူပ်ႉ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵဝ်ႈၵေႃႉတီႈတပ်ႉလွႆတွၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ ၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်သိုၵ်းတႆးၼႆသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူၵ်းၵေႃႉတိမတ်ႉ ဢဝ်ၽႃႈယၢင်ပူၵ်ႉၼႃႈတႃယဝ်ႉ တိၼ်ပိတ်ႉ၊ ဢဝ်ၶွၼ်ႉပေႃႉထုပ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ။ လုင်းၵႃႇတိၵ ၺႃးပေႃႉထုပ်ႉတီႈႁူဝ်မွၵ်ႈ 15 ၵမ်း၊ ၸၢႆးၼူၺ်ႇၺႃးပေႃႉထုပ်ႉၸွမ်းႁူဝ် 10 ၵမ်းလႄႈ ၸၢႆးၼေႇမိၼ်ႇတ ၺႃးပေႃႉထုပ်ႉၸွမ်းႁူဝ်လႄႈတူဝ်မွၵ်ႈ 15 ၵမ်း။
ၽွင်းၺႃးပေႃႉထုပ်ႉယူႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႅတ်ႈထၢမ်ၶဝ်ဝႃႈ “ပဵၼ်သိုၵ်း RCSS ၸၢင်ႈသူမႃးဢဝ်ၶၢဝ်ႇႁဝ်းႁႃႉ? ၸၢင်ႈသူမႃး ၵေႃႉၵႃႈႁိုဝ်?” ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထိုင်ႁိူၼ်းၶိုၼ်း မွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 4:30 သေလႆႈ ၵႂႃႇယူတ်းယႃႁွႆးၸဵပ်းၶဝ်တီႈၵေႇသီႇ/ ၵေး သီး။
လုင်းၵႃႇတိၵ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၶမ်းဢူး လႄႈပႃႈ ၶမ်းဢူး၊ ၸၢႆးၼူၺ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းသိင်း လႄႈ ပႃႈပိၼ်း၊ ၸၢႆးၼေႇမိၼ်ႇတ သမ်ႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်း ၵႃႇတိၵ လႄႈပႃၶွင်ႇ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈလွႆတွၼ်းပဵၼ် ၶလရ 294 (ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈ တႃႈသၢင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ပၼ်ႇ) တင်းတပ်ႉ ၶမရ 575 (ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈ ဢိူင်ႇၼႃးလေႃ ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းပၼ်ႇ)။
ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႃၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ ဢွင်ႇလုၺ်ႇ ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈတပ်ႉလွႆတွၼ်း တႅမ်ႈလိၵ်ႈၽိုၼ်ၼိုင်ႈ ထိုင် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ RCSS ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉတီႈၼိုင်ႈဝႃႈ ၶဝ်လႆႈတိမတ်ႉဝႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉဢၼ် RCSS သူင်ႇမႃးႁႃ ၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်သိုၵ်းၶဝ်တီႈလွႆတွၼ်းၼၼ်ႉၼႆသေ ၼႄးပႃးဝႃႈ RCSS ပဵၼ်ၽၢႆႇသေႇယူင်းပူင်းယႃႉၶႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၽွင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႊ-19 ၽႄႈလၢမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
လွႆတွၼ်း ပဵၼ်လွႆလမ်ႇလွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်သိုၵ်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢဝ်တီႈ RCSS/SSA ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼႂ်းၸဝ်ႉလိူၼ်မျၢတ်ႉ ပီၼႆႉဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းလၢႆလၢႆတပ်ႉၵွင်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇ။ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်မႃးပုတ်ႈပၵ်းတပ်ႉတီႈလွႆတွၼ်းၼၼ်ႉ ၵမ်းၵမ်းတဵၵ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တေႃႉတၢင်ႇၶိူင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်း၊ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈ ၶၢၼ်းမႆႉတႃႇလွမ်ႉတပ်ႉ မႄးတပ်ႉမႂ်ႇၼိူဝ်လွႆတွၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 5/7/2020 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 294 လူင်းလွႆ တွၼ်း မႃးသေၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၸၢမ်။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶၢၼ်း ထူဝ်ႈသီႇလမ်း-ထူဝ်ႈ လုင်းၼၼ်ႇတ၊ ထူဝ်ႈလုင်းၵိဝ်ႇ၊ ထူဝ်ႈလုင်းၵုင်ႇတလ လႄႈထူဝ်ႈ လုင်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇတေႃႉတၢင်ႇၶဝ်ႈ ၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၶဝ် တီႈႁမ်းငၢႆးသေ ဢဝ် ၶိုၼ်ႈ သူင်ႇပၼ်ၶဝ်ႁႂ်ႈထိုင်ၼိူဝ်လွႆတွၼ်း။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 5/8/2020 ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶမရ 575 ၶၢၼ်းထူဝ်ႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈလူင်ၸၢမ် သွင်လမ်း။ ထူဝ်ႈ လုင်းသၢင်ႇၶမ်းလႄႈထူဝ်ႈလုင်းမွင်ႇ၊ လႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇဢဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈၶဝ် တီႈႁမ်းငၢႆးထိုင်လွႆပႅၵ်ႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပၼ် ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းၼိုင်ႈလမ်း 20,000 ၵျၢပ်ႈ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66: 97-173-1530 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)


text:
တႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတိူင်း
ၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်း (႑႔) ဢၼ် တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတိူင်း ဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းသေပိူၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ၸႄႈတိူင်း ဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉပွတ်းၸၢၼ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ လႄႈ ၵူတ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇမူၵ်ႉတမ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈလူင်တႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈလႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထုင်ႉသၢပ်ႇလႅၼ်ၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၼႂ်းထုင်ႉၼိူဝ်ၵုၼ်ပၢၵ်ႇမႄႈၼမ်ႉ ပွတ်းၸၢၼ်း တီႈဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ မီး ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇလႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸမ်ႉမီး ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ် လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း််ၸၼ်ႉ မီးပၢင်ႇလၢႆၵပ်ႉပလီႇယဝ်ႉ။ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး ၁ဝ၁၇၁ လွၵ်းၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇသေ ပေႃးဢဝ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇဝႃႈ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်း ၄၅ ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ဢေႇရိယႃႇၼႃႈလိၼ်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၸႄႈတိူင်းဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉသေတႃႉ ပေႃးတူၺ်း သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ ၂၀၁၄ ၼၼ်ႉၼႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး ၇,၃၆၀,၇၀၃ ၵေႃႉ[1]လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈလွၵ်းၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼႆႉ မီးၵူၼ်း ၅၈၆ ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၆၇% ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇၼိူဝ်ဝဵင်းသေ ဢၼ်ၵိုတ်းလူဝ် ၃၃% ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈယဝ်ႉ။ တႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉဝဵင်း ဢၼ်ၵူၼ်းယူႇၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉပွတ်းၸၢၼ်း တႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ မီးထုင်ႉဢွင်ႈတီႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတီႇလဝႃႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ဢွင်ႈတီႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလမ်ႇလွင်ႈၼႂ်းမိူင်း သၢမ်တီႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ၼိုတေႃႇ ၉၆ တီႇၵရီႇ ၄၆ မဵတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိၵ်ႇပႃး ၵုၼ်ၵူဝ်ႇၵူဝ်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ပၢင်ႇလၢႆႇပင်းၵလႃးၼၼ်ႉသေႄလႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈတင်းသဵင်ႈ မီးၵႂႃႇ လွၵ်းလၵ်း ၃,၉၂၇.၁၅ ယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပဵၼ်ထုင်ႉဢၼ်ၸမ်ပၢင်ႇလၢႆႇသေ ယွၼ်ႉၽူၼ်ၼမ်လႄႈ မီးၾိင်ႈၾႃႉဢၼ်ယမ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၶၢဝ်းဢၼ်မႆႈသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉ မီး 95 တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉမႆႈၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆႉ မီး 100 တီႇၵရီႇတေႃႇ 104 တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၶၢဝ်းၵတ်းသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉတႄႉ တၢင်ႉမႆႈ မီး 77 တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉသေ တၢင်ႉမႆႈၵၢင်ၶမ်ႈ ပီႈ 69 တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ၽတ်ႉၽဵင်ႉတႄႉ မီး 103 ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းၾူၼ်တႄႉ ၵႆႉပဵၼ် လိူၼ်မေႇတေႃႇ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇလႄႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ လႄႈ ဢေႃးၵၢသ်ႉၼႆႉ ၽူၼ်မႃးၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပိူင်ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူတ်းၵႃးယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ ၵူႈဝၼ်းၵူႈဝၼ်း မီးသၢႆလူတ်ႉၵႃး ပၢၵ်ႇပၢႆလႅၼ်ႈပၼ်သေ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ တႄႇဢဝ်တီႈႁိမ်းႁွမ်းသူးလေႇၼၼ်ႉသေ လႅၼ်ႈပၼ်ယဝ်ႉ။ သူးလေႇ၊ မျေႇၼီႇၵူင်း၊ လႄးတၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈပိူင်လူင်မၼ်းသေ လူတ်ႉၵႃးၵမ်ႉပႃႈၼမ် ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇ တႃႈၵုင်ႈတႄႉ လူတ်ႉသၢႆၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ပိူင်လူင် တွၼ်ႈတႃႇၵႂႃႇမႃး ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ ပိူင်တေႃႇသူင်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ် ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉပဵၼ် လူတ်ႉလဵၼ်းယဝ်ႉ။ လူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ တႄႉဢွၵ်ႇတီႈ တႃႈလူတ်ႈလဵၼ်းလူင် တႃႈၵုင်ႈသေ လူတ်ႉလဵၼ်းဢၼ် ပၼ်ႁွပ်ႈဝဵင်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးသုတ်းတီႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ လူတ်ႉလဵၼ်းပၼ်ႇဝဵင်း ဢၼ်မႃးသုတ်းတီႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းဢိၼ်းၸဵင်ႇ၊ လူတ်ႉလဵၼ်းဢၼ်မႃးသုတ်းတီႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းမိင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ၊ လူတ်ႉလဵၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇၸူး လေႃႇၵႃး၊ လူတ်ႉလဵၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇၽၢႆႇ တူဝ်းၵျွင်ႇၵလေး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ မီးလူတ်ႉလဵၼ်း ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ ၂၀၁၇ လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ ၁၆ မႃးသေ ယႃႉသိမ်းပႅတ်ႈ မ.ထ.တ (မၢၼ်ႈ: မ.ထ.သ) ပိူင်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းတႄႉ ပိူင်လူတ်ႉသၢႆတႃႈၵုင်ႈ YBS မႃးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းဢွၵ်ႇတႃႈၵုင်ႈ (႑႔) ၸႄႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸႄႈဝဵင်းပူဝ်ႇတထွင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇသဵၵ်ႉၵၢၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉ ပွတ်းဢွၵ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉ ပွတ်းႁွင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းမျွၵ်ႉဢူၵ်ႉၵလႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းပၸုၼ်ႇတွင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉ ပွတ်းၸၢၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပ
- ၸႄႈဝဵင်းတိင်ႇၵၢၼ်းၵျုၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းတေႃးပူင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းမိင်ႇၵလႃႇတွင်ႇၺုၼ်ႉ
- ၸႄႈဝဵင်းတႃႇမူၺ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းတႃႇၵေႇတ
- ၸႄႈဝဵင်းယၢၼ်ႇၵိၼ်း
ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းတူၵ်းတႃႈၵုင်ႈ (႑႓) ၸႄႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸႄႈဝဵင်းဢလူင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းပႁၢၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတတႃး
- ၸႄႈဝဵင်းၵျိမျိၼ်ႇတႅင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းလၢၼ်းမတေႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းလႃႉတႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းပပႄးတၢၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းၸၢၼ်းၶျွင်း
- ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵၢၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းလႅင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၵမႃႇယုတ်ႉ
- ၸႄႈဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း
ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းႁွင်ႇတႃႈၵုင်ႈ (႘) ၸႄႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸႄႈဝဵင်းလႅင်ႇတႃႇယႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းမိင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပျီႇတႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းလႄးၵူး
- ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇပီႇ
- ၸႄႈဝဵင်းထၢၼ်ႈတပိၼ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းတႅၵ်ႉၵျီး
ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ (႑႐) ၸႄႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸႄႈဝဵင်းတလ
- ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵျီးၶၼွင်ႇတူဝ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၵူဝ်ႇၵူဝ်းၵျုၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းၵေႃႉမူး
- ၸႄႈဝဵင်းၶယၢၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်းၶျၢၼ်ႇၵူင်း
- ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၢၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇလိၼ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းတူင်းၶႂႃႉ
- ၸႄႈဝဵင်းတုၼ်ႇတေး
ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းလီၶဝ်ႈၸႂ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵူင်ႇ (ၶဝ်ႈပႃးဢၼ်လီဢၢမ်းဢေႃးဢၼ်ၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်းလူၵ်ႈ) (မၢၼ်ႈ: ရွှေတိဂုံစေတီ)
- သူၼ်သတ်း (တႃႈၵုင်ႈ) (မၢၼ်ႈ: ရန်ကုန်မြို့ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်)
- ၽြႃးၵၢင်ၼမ်ႉ ၵျႅၵ်ႉမေႃႇဝုၼ်း (မၢၼ်ႈ: ကျိုက်မှော်ဝန်းရေလယ်ဘုရား)
- သူၼ်သၽႃႇဝလေႃႇၵႃး (မၢၼ်ႈ: လှော်ကားသဘာဝဥယျာဉ်)
- ၵၢတ်ႇပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်း (မၢၼ်ႈ: ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး)
- ႁွင်ႈၼႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (မၢၼ်ႈ: အမျိုးသားပြတိုက်)[2]
ၶူဝ်းၶွင်ဢွၵ်ႇပိုၼ့်တီႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၀.
- ↑ D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.
ႁဵင်းၵွင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]


text:
ပၢင်ႇလူင်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢင်ႇလူင် (IPA: [pɑ̀ŋ lǒŋ]), (မၢၼ်ႈ: ပန်လုံမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pan Lon), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Paanglong]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၼႂ်း တိူင်းဝႃႉၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။[2] တီႈပၵ်းလုမ်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၢင်ႇလူင်ယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ Map of Shan State. Archived from the original on 2012-03-14။ Retrieved on 2017-12-18။