text:
ၵၢတ်ႇသႃ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃ (မၢၼ်ႈ: ကသာမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Katha ; Shan pronunciation: [Kaatsaa]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈႁိူဝ်းသေ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး မႃးႁူပ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်သေတႃႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးႁိူဝ်းမိၼ်လူင်းမၢၼ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ၵၢတ်ႇသႃ-မၢၼ်ႈမွၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ ႁိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း 12 ၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ။ လႆႈလုၵ်ႉတီႈ ၼပႃး ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းႁူပ်ႉၵၼ် ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃၼၼ်ႉသေ ၶီႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၽေ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၼပႃး ၵႂႃႇၸူး ၵၢတ်ႇသႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈဢဝ် ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးသေ ၵႂႃႇၸူးလႆႈ ၵၢတ်ႇသႃယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီး ဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼမ်ႉသေ ၸွမ်းသၢႆတၢင်း ၼမ်ႉၵဵဝ်သေ လွင်ႈလူင်းထိုင်ၸူး ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပၢတ်ႉၸ်ၵႃး ဢၼ်လဵၼ်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇ ၵၢတ်ႇသႃၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃၼႆႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉပွတ်းမႆႈ (tropical savanna climate)ယဝ်ႉ။ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ တႃႇတင်းပီၼႆႉ မီးဝႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ဢုၼ်ႇ တေႃႇ မႆႈ ယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ တေႃႇ လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵတ်း ဢၼ်တေႃႉတႄႉၵတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၾိင်ႈၾႃႉဢၼ်ၵတ်းႁႅင်ႈႁွင်ႈ (ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ တေႃႇ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်)သေ ဢၼ်ပဵၼ် ၾိင်ႈၾႃႉ မႆႈဢုၼ်ႇမိုၵ်းယမ်း (ဢေႇပရႄႇ တေႃႇ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ) ၵေႃႈမီးဝႆႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ႁင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃသေ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ မီးသွင်ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၵၢတ်ႇသႃၼႆႉ မီးဝႆႉ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်းၼမ်သေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းမႃးႁူဝ်တီးမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉသေ ၼႂ်းၵႃႈၶဝ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးပိုၼ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွင်း ပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း မႃးၵႃႈတီႈ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်သေဢၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင် တီႈဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃၼႆႉ ပဵၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းပႃ လႄႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ထူဝ်ႇလႅင်ၵမ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃၼႆႉ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶဝ်ႈ ႁၢမ်ႉဢေႇသေ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႄႈ လႆႈပိုင်ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈဢဝ် ၶဝ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈ ၸႄႈဝဵင်း ဢၢင်းတေႃႇ၊ ၵေႃလၢင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈလွၵ်းၸိူင်း တီႈၼႂ်းပပ်ႉၸိူင်း Burmese Days ႁင်း George Orwell[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃၼႆႉ တီႈတူင်ႇဝူင်းလိၵ်ႈလၢႆးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတတႃး ဢၼ်လႆႈဝူၼ်ႉၽၢမ်း ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးပဵၼ် ဝဵင်း တီႈၼႂ်းလွၵ်းၸိူင်း ပပ်ႉၸိူင်း Burmese Days (1934) ဢၼ်ပဵၼ် ၸိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းႁင်း George Orwell ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ Orwell ၼႆႉ မၼ်းယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽၢႆႇတႂ်ႈမိုဝ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈဢႅၼ်ႇၽႃႇရႃႇဢိၼ်ႇတိယ တီႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇသႃ မိူဝ်ႈ 1926-27 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပရိတ်ႉတိတ်ႉၶလၢပ်ႉ (ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်တႅၼ်းၼတ်ႉၶလၢပ်ႉ)၊ ႁူင်းပလိၵ်ႈ လႄႈ ၶွၵ်ႈ တီႈ ဢၼ်တႅမ်ႈပႃးဝႆႉၼႂ်း ပပ်ႉၸိူင်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉဢႅဝ်ႇလႄႇတူၺ်းလႆႈယူႇ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉသေ ၸၢင်ႈလူတူၺ်းလႆႈ တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း တီႈ "Finding George Orwell in Burma" ႁင်း Emma Larkin ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵၢတ်ႇသႃၼႆႉ မၼ်းၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ သူၺ်ႇဢုတွင်း၊ တေႃႇတႃႇသူၺ်ႇ၊ တဵၵ်ႉပၢၼ်ႇမူးတိၼ်ႇ လႄႈ ၵျေႃႇၺဵင်း ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် AFPFL တီႈ Stable faction ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


c: text/html

text:
ၵၺုတ်ႉၵႂိၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵၺုတ်ႉၵႂိၼ်း (မၢၼ်ႈ: ကညွှတ်ကွင်းမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Ka Nyut Kwin) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၽျူး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း တေႃးၵျွႆးဢိၼ်း လႄႈ ဝဵင်းၽျူး ၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးတၢင်းၵႃးသိူဝ်ႇယၢင် လႄႈ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း ႁွတ်ႈၽႅဝ်လႄႈ တႃႇၵႂႃႇမႃးၸူးတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇဝဵင်း ပဵၼ်ဢၼ်ငၢႆႈၸႂ်သေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝဵင်းၵၺုတ်ႉၵႂိၼ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၼႆ့ ပဵၼ် တၶိၼ်ႇတၢၼ်းထုၼ်း၊ သူႇရသူၺ်ႇမၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႃႈ၊ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်ႉ တႃႈၵုင်ႈ-ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ လႆႈလတ်း ဝဵင်းၵၺုတ်ႉၵႂိၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းဝႃႈ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ တေႃႇ ၵၺုတ်ႉၵႂိၼ်းၼႆ ၵႆယၢၼ် 123 လၵ်းျဝ်ႉ။ မီးဝႆႉၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းပႃႇၵႆႇ ယၢၼ် 80 လၵ်းယဝ်ႉ။
ဝဵင်ႈၵၺုတ်ႉၵႂိၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ႁူဝ်တီးၵူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ႁဵတ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ဝၢႆးသေ ႁဵတ်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇယဝ်ႉ ၵိုၼ်းမႃးလွႆးလွႆးသေ ပေႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးၸွမ်းတၢင်းၵႃးၼႆ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ မီးဝႆႉတီႈ သဝ်လၵ်း 130 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသပ်းဝဵင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ တိၼ်ႇၼႅင်ႇတူဝ်း၊ ပွၵ်ႈၵမ်ႈၼိုင်ႈ၊ 2012။ တိူၵ်ႈလိၵ်ႈ Unity။ တႃႈၵုင်ႈ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ပၢႆႇၵျူင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢႆႇၵျူင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ပိုင်ကျုံမြို့; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Paingkyon Town) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းမီးၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၽႄ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၽဢၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈဝဵင်းတင်းဢၼ်ၼႆႉ မီး 88,604 ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းယူႇၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 4,074 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းာ, သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 51.


text:
ထေႇရဝႃႇတ
ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထ ထေႇရဝႃႇတ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိူင်းၽႄ ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထဢၼ်ၼိူင်ႈသေ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ (မိူင်းမၢၼ်ႊ)၊ သီႇရိလၢင်းၵႃ လႄႈ မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၵိူဝ်းယမ် ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထ တင်းၼမ်သေ၊ တီႈမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ၊ မိူင်းၶႄႇ၊ ၼီႇပေႃး လႄႈ တီႈမိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵိူဝ်းယမ်ယူႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈ။
လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ထေႇရဝႃႇတ လႄႈ မႁႃႇယၼ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တင်းသွင်ၸုမ်း ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်ထွတ်ႈမျတ်ႈသေပိူၼ်ႈ။
- တင်းသွင်ၸုမ်း ႁပ်ႉၶၢမ်ႇ တြႃးသတ်ႉၸႃႇသီႇပႃး။
- သဵၼ်ႈတၢင်း မၢၵ်ႈၵင်ႇပႅတ်ႇပႃးၼႆႉ ပဵၼ်တြႃး တင်းသွင်ၸုမ်း။
- တြႃးပတိတ်ႉၸသမ်ႇမုပ်ႉပၢတ်ႈၵေႃႈ တေႃႈပဵၼ် တြႃးတင်းသွင်ၸုမ်း။
- တင်းသွင်ၸုမ်း ဢမ်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇ လွင်ႈၸဝ်ႈၽၢၼ်ႇသၢင်ႈ (ၽၢၼ်ႇပဵၼ်)။
- တင်းသွင်ၸုမ်း ႁပ်ႉၶၢမ်ႇ ဢၼိတ်ႉၸ၊ တုၵ်ႉၶ၊ ဢၼတ်တ လႄႈ သီႇလ၊ သမႃႇထိ၊ ပၺ်ႇၺႃႇၼင်ႇၵၼ်။
ၵွပ်ႈၼၼ်ႇ တေလႆႈဝႃႈ လွၼ်ႉမွၼ်းတြႃး ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်တင်းသွင်ၸုမ်း ႁပ်ႉၶၢမ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼႆယူႇ။
တင်းသွင်ၸုမ်း ႁပ်ႉၶၢမ်ႇ သၽေႃးဢၼတ်ႉတၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ မႁႃႇယႃႇၼၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝႃႇတဢတ်ႉတ။ လွင်ႈဢၼ် သွင်ၸုမ်း ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈလူၺ်ႈ တြႃး၊ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်သၽေႃးၵၢင်ၸႂ် ၵေႃႉၵျၢင်ႉၵမ် တႃႇတေပဵၼ် ၿေႃးထိသတ်ႉတ (ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ) ၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၼေႃႇလွင်ႈၸဝ်ႈ (ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ)ၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ် ပုထုၸၼ်ႇၵူၺ်းလႄႈ ထေႇရဝႃႇတ ဢမ်ႇၵိူဝ်းယမ်။ ဝႃႇတ ထေႇရဝႃတၼႆႉတႄႉ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇၶတ်းၸႂ် ႁႂ်းလႆႈပဵၼ် ရႁၢၼ်းတႃႇ တႃႇႁွတ်ႈၼိပ်ႉပၢၼ်ႇသေ မႁႃႇယႃႇၼတႄႉ သမ်ႉႁပ်ႉၶၢမ်ႇ လွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ် ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈသေ တိုဝ်းၵမ်ၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၿေႃးထိသတ်ႉတ ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပႆႇႁူႉႁၼ် သဵၼ်ႈတၢင်း ဢွၵ်ႇမူၼ်ႉပူၼ်ႉလွတ်ႈ ပႆႇႁူႉႁၼ် သတ်ႉၸႃႇသီႇပႃးသေ တိုၵ်ႉပဵၼ် ပုထုၸၺ်ႇ ၵူၺ်းလႄႈ ထေႇရဝႃႇတ ဢမ်ႇၵိူဝ်းယမ်ၶဝ်။
မႁႃႇယႃႇၼၼႆႉ လွင်ႈဢၼ်ၶဝ် ဢိင်ပိူင်ႈၵိူဝ်းယမ် ဝႆႈသႃၼၼ်ႉ မီးတင်းၼမ်လူင်ယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ၊ မႄႈၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ၊ ပေႃႈၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ၼပ်ႉယမ်ဝႆႈသႃယဝ်ႉ။ ဝႃႇတမႁႃႇယႃႇၼၼႆႉသမ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ရႁၢၼ်းတႃႇ လႆႈဢရႁတ်ႉတၽူဝ်ႇယဝ်ႉသေတ ပႆႇလႆႈဢဝ်ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၶဝ်ဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ ဢရႁတ်ႉတၽူဝ်ႇသေ ၸၢင်ႈၶိုၼ်း လူင်းၵႂႃႇပဵၼ် ဢၼႃႇၵမ်ႇ၊ သၵတႃႇၵမ်ႇ၊ သေႃးတႃႇပၼ်ႇၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းလႆႈယွၼ်းသူး တႃႇတေပဵၼ်ၽြႃးသေ လႆးထႅမ်သၢင်ႈပႃႇရမီႇၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႉ လွင်ႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႇတ ထေႇရဝႃႇတလႄႈ မႁႃႇယႃႇၼၼႆႉ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၸုမ်းဢၼ်ဢမ်ႇမူၼ်ႉမႄး ဝိၼႆး သုတ်ႉတၼ်ႇ ဢၽိထမ်ႇမႃႇသေ ၵျၢင်ႉၵမ် တိုဝ်းၵမ်ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၽြႃးႁေႃးမႃး ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထေႇရဝႃႇတယဝ်ႉ။ တူၺ်းၸွမ်းသၢႆငၢႆၵူႈပိူင်ပိူင်သေ ဢၼ်မူၼ်ႉမႄး ၵျၢင်ႉၵမ်ၸွမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႁႃႇယႃႇၼယဝ်ႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ထေႇသဝႃႇတလႄႈ မႁႃႇယႃႇၼၵေႃႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းၽိုၼ်ထမ်း မႁႃႇယႃႇၼၶဝ် သမ်ႉဝႃႈဝႆႉ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽူင်ႇၶူင်း တီႈၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇၼႆလႄႈသင်၊ သမ်ႇသရႃႇၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇလႄႈသင် (ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵေႃး ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း သမ်ႇသရႃႇ) ၶဝ်မၢႆထိုင် ၼင်ႇၼႆဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ထေႇရဝႃႇတၼႆႉတႄႉ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ သြႃႇသိုပ်ႇတပႄးသေ ႁၼ်ထိုင်ဝႆႉဝႃႈ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၽုင်ႇၼိုင်ႈၶူင်းၼိုင်ႈ၊ ပေႃးၵၢင်းယၢၼ် သမ်ႇသရႃႇယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပဵၼ် ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၽိုၼ်ထမ်း ထေႇရဝႃႇတၼၼ်ႉ ဝႃႈဝႆႉတႄႉ 31 ၶူင်း ဢၼ်သတ်ႉတဝႃႇၶဝ် ဝၢႆႈပၼ်ယူႇ တီႈဢၼ်လွတ်ႈၵၢင်းယၢၼ် ၵိလေႇသႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ပူၼ်ႉလွတ်ႈ တုၵ်ႉၶတင်းပိုၵ်းယဝ်ႉ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင် ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႇသရႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်းပဵၼ်ထႅင်ႈ ဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉ မၼ်းလွတ်ႈၵၢင်းယၢၼ် လွင်ႈၵၢမ်ႇ၊ ၸိတ်ႈ၊ ဢုတု၊ ဢႃႇႁႃႇရ မူၼ်ႉမႄး၊ မၼ်းပဵၼ်တီႈငိမ်းယဵၼ်တင်းသဵင်ႈ၊ မၼ်းဢမ်ႇမီး လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆး (ပဵၼ်လွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း)၊ ပဵၼ်လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်၊ ဢမ်ႇမီးတၼ်ႇႁႃႇ၊ လွတ်ႈပူၼ်ႉ တၢင်းတုၵ်ႉတင်းသဵင်ႈ၊ တီႈဢၼ်လွတ်ႈပူၼ်ႉ ၵိူတ်ႇ၊ ထဝ်ႈ၊ ပဵၼ် (ၸဵပ်း)၊ တၢႆ၊ ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၸပ်းပႅၼ်း၊ ဢမ်ႇမီးၽဝ၊ ဢမ်ႇမီး တၢင်းၶီမႆႈ၊ ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁွင်ႉႁႆႈ၊ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈၶီၼႅင်၊ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈၶုၼ်ႇသဝ်ႈ ၵိလေႇသႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထၢတ်ႈဢသင်ႇၶတ၊ ပဵၼ်ထမ်းတြႃးၸႅတ်ႈမၢၼ်ႇသေ ပဵၼ်ဢၼ်မီးတႄႉ။ တႃႇတေလႆႈ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ၊ ႁူႉႁၼ် ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂႃႇမၼ်း ပဵၼ်သတိပတ်ႉထၢၼ်ႇ သဵၼ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း။ ၼႆႉပဵၼ် လွင်ႈႁၼ်ထိုင် ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ထေႇရဝႃႇတယဝ်ႉ။ ၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ၼႂ်းထေႇရဝႃႇတလႄႈသင် ၼႂ်းမႁႃႇယႃႇၼလႄႈသင် မီးဝႆႉ ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ႇ ဢွၼ်လီ ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်း ၶူင်းၵၢင် တင်းၼမ်တင်ႈလၢႆ ၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။
ပၵ်းပိူင် ဢမ်ႇၼၼ် သိၼ်သီႇလ (႕)သဵၼ်ႈ ဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ငိူင်ႉဝႄႈ ဢဝ်တၢႆ သၢႆၸႂ် ၵူၼ်းလႄႈ တူဝ်းသတ်း။
- ငိူင်ႉဝႄႈ လွင်ႈလၵ်ႉဢဝ် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸဝ်ႈမၼ်း ဢမ်ႇပၼ်။
- ငိူင်ႉဝႄႈ လွင်ႈၽိတ်းၽႅၵ်ႇ ပူၼ်ႉပႅၼ် ၼႃႈႁိူၼ်းပိူၼ်ႈ။
- ငိူင်ႉဝႄႈ လွင်ႈပႅတ်ႈလႅၼ်။
- ငိူင်ႉဝႄႈ လွင်ႈၵိၼ်လဝ်ႈ လွင်ႈသူႇယႃႈ လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။
ပေႃးတူၺ်း သိၼ်ႁႃႈသဵၼ်ႈၼႆႉၸိုင် မုၼ်ၶမ်းၽြႃး မုင်ႈႁၼ်ထိုင် ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းႁဝ်း တေမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ သၢႆၸႂ်လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ႁိူၼ်းယေး၊ ပုၼ်ႈတႃႇ ၼႃႈႁိူၼ်း မူၼ်ႈသိူဝ်းၸႂ်၊ ပုၼ်ႈတႃႇ တြႃးသတ်ႉၸႃႇ လွင်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ မီးမႃး ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ၊ ပုၼ်ႈတႃႇ ၺၢၼ်ႇတၢင်းႁူႉ ၵူၼ်းႁဝ်း တေၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈသုင်သေ ၸင်ႇတေ တမ်းဝၢင်းပၼ် သိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် မၢႆမီႈၵူၼ်း ႁႃႈပိူင်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်ႁဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶႂ်ႈၵျေႃႇပူၼ်ႉလူၼ်ႉလိူဝ်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်လမ်ႇမၢၵ်ႈလေႃးၽ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်ၵူဝ်ႁႄၼမ်ၼႃႇလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၽဝၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေမီးတီႈ ၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ၵႂ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝူၼ်ႉသေ ႁႃတီႈပိုင်ႈဢိင်ၵိူဝ်းလီယဝ်ႉ။
ပိူင်ထေႇရဝႃႇတ ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထ (႕) ယိူင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃႇတေပဵၼ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉၸႅတ်ႈၸၢင်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ် ပၵ်းပိူင်လူင် 5 ဢၼ် တီႈၼႂ်း ဢင်ႇၵုတ်ႉတရၼိၵႃႇယၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇယူႇ။
- တေလႆႈမီးသတ်ႉထႃႇတြႃး လွင်ႈယုမ်ႇယမ်။
- တေလႆႈမီးသီလ လွင်ႈပႂ်ႉပႃး။
- တေဢမ်ႇလႆႈယုမ်ႇယမ် ၵေႃတုႁလ မင်ႇၵလႃႇ။
- တေလႆႈပဵၼ်ၵေႃႉယုမ်ႇယမ် ၵၢမ်ႇတြႃး။
- တေဢမ်ႇလႆႈသွၵ်ႈႁႃ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ် ၽၢႆၼွၵ်ႈသႃႇသၼႃႇ -
တေလႆႈမီးသတ်ႉထႃႇတြႃး လွင်ႈယုမ်ႇယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႂ်သတ်ႉထႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ တေလႆႈယုမ်ႇယမ် တမ်ႈတီႈ ၼိူဝ် ၽြႃး တြႃး သင်ႇၶႃႇသေ ႁပ်ႉၶၢမ်ႇယိုၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၽြႃးၸႅတ်ႈ တြႃးၸႅတ်ႈ သင်ႇၶႃႇၸႅတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
တေလႆႈမီးသီလ လွင်ႈပႂ်ႉပႃး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈဝႃႇရိတ်ႉသီႇလ ဢၼ်ပဵၼ်သိၼ်ႁႃႈ၊ သိၼ်ပႅတ်ႇလႂ်၊ လွင်ႈၸႃႇရိတ်ႉတသီႇလ ဢၼ်ပဵၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း (ဝူတ်ႈဝၢတ်ႈ) ၽူဝ်၊ မေး၊ သြႃႇ၊ တပႄး၊ ပေႃႈမႄႈ၊ လုၵ်ႈလၢင်း၊ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ လုၵ်ႉၼွင်ႉတပႄး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈတိုဝ်းၵမ် တဵမ်ထူၼ်ႈ။
တေဢမ်ႇလႆႈယုမ်ႇယမ် ၵေႃတုႁလ မင်ႇၵလႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တေဢမ်ႇလႆႈယုမ်ႇယမ် ဢတိတ်ႈၼိမိတ်ႈ လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ ပေႃးဢၢၵ်ႇလိူၼ်းႁွင်ႉၸိုင် မီးလၢပ်ႈ၊ ပေႃးတႅတ်းတႅဝ်းတူင်ႉ ဝႃႈ ဢမ်ႇလီ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၽြႃးတႄႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လွင်ႈဢၼ် ဢၢၵ်ႇလိူၼ်းႁွင်ႉ၊ တႅတ်းတႅဝ်းႁွင်ႉ၊ လိူၼ်မၢတ်ႇ၊ ဝၼ်းမၢတ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၼိမိတ်ႉ ဢမ်ႇလီ။
တေလႆႈပဵၼ်ၵေႃႉယုမ်ႇယမ် ၵၢမ်ႇတြႃး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယုမ်ႇၵၢမ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၸိူဝ်ႉသင်ၽုၵ်ႇၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတူၼ်ႈမဵဝ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇၼၼ် ပေႃးႁဵတ်း လွင်ႈလီၵေႃႈ တေပၼ်ၽွၼ်းလီ၊ ပေႃးႁဵတ်း လွင်ႈႁၢႆႉၵေႃႈ တေႃႈတေပၼ် ၽွၼ်းႁၢႆႉ တေလႆႈယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ။
တေဢမ်ႇလႆႈသွၵ်ႈႁႃ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ် ၽၢႆၼွၵ်ႈသႃႇသၼႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵျေႃႇလူၼ်ႉပူၼ်ႉလိူဝ်လႄႈသင်၊ မီးၸႂ်လမ်ႇမၢၵ်ႈ လေႃးၽလႄႈသင်၊ မီးၸႂ်ၵူဝ်ႁႄလႄႈသင် လွင်ႈဢၼ် ၵႂႃႇႁႃၵိူဝ်းယမ် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈသႃႇသၼႃႇ ၸိူဝ်းဢၼ် လွင်ႈၵိူဝ်းၽီ၊ ၸဝ်ႈမျၢတ်ႈ၊ လၢၵ်ႈၵႃႇ လၢၵ်ႈၽွႆး ပေႇတၢင်ႇ ၵႃႇလႃး ဢူင်းၽႂႃႉ ဢူင်းၽိ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈယုမ်ႇယမ်။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တွၼ်ႈတႃႇတူၺ်းထႅင်ႈ တၢင်ႇၸိူဝ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ် ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထ မႁႃႇယၼ ၼမ်သေပိူၼ်ႈ
- ပုတ်ႉထ ႄလႈ ပိုၼ်းၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထ Archived 2013-06-02 at the Wayback Machine.
- ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထမႁႃႇယၼ ၼမ်သေပိူၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းၶႄႇ Archived 2016-10-29 at the Wayback Machine.
- ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်မျၢတ်ႈလိူဝ်တွၼ်း Archived 2013-08-07 at the Wayback Machine.


text:
ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တီႈဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး 5 လင် ပႆႇပဵၼ်ပိုတ်ႇ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA လၢတ်ႈဝႃႈ တေႁွင်ႉမေႃသွၼ် ၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM မႃးပူင်သွၼ် ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2022 ၼႆႉမႃး ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ် တႄႇပိုတ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တီႈဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းတႃႇ 5 လင်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ဝႃႈတေႁွင်ႉမေႃသွၼ် ၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM မႃး ႁႂ်ႈမႃးပူင်သွၼ်ပၼ်၊ သင်ပဵၼ်မေႃသွၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးပူင်သွၼ်ပၼ် ၵမ်းသိုဝ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇႁပ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈတႄႉၶႃႈ သိုၵ်းလွႆၶဝ်ဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းတႄႉ ပိုတ်ႇလႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈ တေဢမ်ႇဢဝ်မေႃသွၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးသွၼ် တၵ်းတေလႆႈဢဝ်မေႃသွၼ် ၸိူဝ်းႁဵတ်း CDM မႃးသွၼ်။ ၵမ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ တေၵႂႃႇဢဝ် CDM ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇဢဝ်တီႈလႂ် သမ်ႉတေသၢၼ်ၶတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ဢမ်ႇႁတ်းႁပ်ႉ ။ မေႃသွၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းမႃးသွၼ်။ သိုၵ်းလွႆၶဝ်ဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇဢဝ် မေႃသွၼ် CDM ၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈတၢင်ႇတီႈၶဝ် ၶဝ်တေႁွင်ႉ မႃးပၼ်။ ၵမ်းၼႆႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႈၼမ်ဝႃႈ ပေႃးၶဝ်ႁွင်ႉမႃးသွၼ် ၽႂ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၶဝ်လႆႈ ပေႃးပဵၼ်သင်မႃး သမ်ႉ တေယၢပ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းဢိူင်ႇထႅင်ႈ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ပႆႇပဵၼ်ပိုတ်ႇ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈၼႆႉ တင်းမူတ်း မီးႁူင်းႁဵၼ်း 5 လင် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ် (မူႇလ) 4 လင်လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ၵိင်ႇၽႄ ၼိုင်ႈလင်။ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ လႆႈပိုတ်ႇမႃး တၼ်းလႆႈပူင်သွၼ်ၵႂႃႇ 2-3 ဝၼ်းသေ သိုၵ်းတဢၢင်း မႃးႁၢမ်ႈလႄႈ မေႃသွၼ် ၸိူဝ်းမႃးပူင်သွၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁတ်းယူႇ ၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
“ယၢမ်းလဵဝ် ၸိူဝ်းပေႃႈမႄႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်လုၵ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼႂ်းဝဵင်း၊ ပေႃႈမႄႈႁပ်ႉသူင်ႇပၼ်။ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ လုၵ်ႈလၢင်းၵႃႈလႆႈ ၶၢတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း။ ပေႃးမႃးၼပ်ႉသွၼ်ႇတူၺ်းတႄႉ ဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႂ်းဝဵင်းလႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼႆႉ တေမီးၶိုင်ႈတေႃႇၶိုင်ႈယဝ်ႉ ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ႁူင်းႁဵၼ်း 5 လင်ၼၼ်ႉ ပႆႇပဵၼ်ပိုတ်ႇ တိုၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉယူႇလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႈၼမ် မႆႈၸႂ် လုၵ်ႈလၢင်းၽႂ်မၼ်း ၵူဝ်ႁၢမ်းႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးႁိုင် ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမႃး မီး 2 ပီယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူင်းတၢင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဢေးလူလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၺ်းယဝ်ႉၶႃႈ ၶဝ်လႆႈၶၢတ်ႇႁဵၼ်းမႃးၼႆႉ တေမီး 2 ပီၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႇၶဝ် တေယိုတ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်းလႄႈ လႆႈပိၵ်ႉမႃးၸမ်ပီ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇမႃး လႆႈပိၵ်ႉ ဢိုတ်းထႅင်ႈ မွၵ်ႈၼိုင်ႈပီ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁူင်းႁဵၼ်းမၢင်ပိုၼ်ႉတီႈ ပႆႇပဵၼ်ပိုတ်ႇၵေႃႈမီးတင်းၼမ် ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ 5 လင်ၼႆႉ တေမီးတီႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၸေႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈလူင်၊ ဝၢၼ်ႈၸၢၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈ ပဵင်းၶႃးလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼႃးမူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၸွမ်းၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA တူင်ႉၼိုင် ပၵ်းယူႇဝႆႉ ၵႂႃႇမႃးတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။


text:
Friday, November 11, 2011
လွင်ႈ Lable တႃႇတေယႅၵ်ႉၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈ Menu
လွင်ႈ lable ၼႆႉၵေႃႈဝႅပ်ႉသၢႆႉတ်ၵမ်ႉၼမ်ၼမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈမၼ်းငၢႆႈၼႆလႄႈ ဢမ်ႇပေႃးသပ်းလႅင်း ၼေဝႆႉၵႃႈႁိုဝ် မိူဝ်ႈၶႃႈဢမ်ႇပႆႇႁူႉၼၼ်ႉၶႃႈႁႃတူၺ်းၼႂ်း Google သေႁူဝ်ပေႃးမဝ်းၶႃႈဢေႃႈယွၼ်ႉ လူၺ်ႈၶႃႈၵေႃႈဢွၵ်းဢေႃဢမ်ႇပေႃးၽၢႆၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။ၵမ်းၼႆႉၶႃႈႁဝ်းတေလၢတ်ႈၼလွေင်ႈ Lable သေ တႃႇတေမႃးပဵၼ်ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ Menu Bar
ႁဝ်းၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ပေႃးႁူႉလၢႆးမၼ်းယဝ်ႉတႄႉဢမ်ႇယၢပ်ႇသင်သေဢိတ်းၶႃႈ။ လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းမၼ်း တႄႉ ၵႂုႇၼႂ်း New Post သေ တႅမ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတေသႂ်ႇဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉၼၼ်ႉသေ၊ ပေႃးႁဝ်းတႅမ်ႈယဝ်ႉၼႆတီႈတၢင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉတေမီးတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ Labels: ၼႆသေ မီးလွၵ်းၶၢဝ်ဝႆႉယူႇ၊ တီႈၼႂ်းလွၵ်းၶၢဝ်ၶၢဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈတႃႇႁဝ်းတေတႅမ်ႈၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ Tab Menu ႁဝ်းၼၼ်ႉၶႃႈ
ယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈဝႆႉၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈသင်ၼႆၵေႃႈဢဝ်လွင်ႈၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉတႅမ်ႈသႂ်ႇၶႃႈ
ဢေႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇၶႃႈႁဝ်းတႅမ်ႈယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ႈၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း Blog ၶႃႈလႄႈ၊ ၶႃႈၵေႃႈသႂ်ႇ
ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းဝႃႈ "ႁဵၼ်း Blog "ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ
ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼႆၵေႃႈ၊ တီႈ Lables: ၼၼ်ႉတေလႆႈသႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈဝႃႈၶၢဝ်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈ
ႁဝ်းတႅမ်ႈယဝ်ႉၼႆၵေႃႈၼဵၵ်း PUBLISH POST သေၵမ်း၊ ပေႃးၼၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈၵႂုႇ
ၼၼ်ႉတေၵႂုႇမီးၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ႁဝ်းပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇၶႃႈႁဝ်းၼႆၵေႃႈ
တေၵႂုႇမီးၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈ ႁဵၼ်း Blog ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉဢေႃႈ။
မိူၼ်ၼႆ။ ။
ဢဝ် Link Lable သေမႃးသႂ်ႇၼႂ်း Menu ၸိူဝ်းဢမ်ႇပႆႇလႆႈပၼ်ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ Menu ၼၼ်ႉတေ ၵႂင်ယူႇ၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းႁဵတ်းယဝ်ႉပွတ်းတွၼ်ႈတၢင်းၼိူဝ်ၼႆႉယဝ်ႉၼႆၵႂုႇတီႈ Design>
Page Elementsသေ> ၼဵၵ်း Add a Gadget သေၵမ်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉတေမီးဝႃႈ Labels ၼႆယူႇ၊
ၵႂုႇၼဵၵ်းသႂ်ႇၼိူဝ်မၼ်းသေသႂ်ႇလူင်းၶႃႈလႄႈ၊
မိူၼ်ၼႆ။ ။
ပေႃးဝႃႈႁဝ်းသႂ်ႇလူင်းၵႂုႇယဝ်ႉၼႆၵႂုႇတီႈ Lable ဢၼ်ႁဝ်းသႂ်ႇလူင်းမႃးၼၼ်ႉသေ ၵႂုႇၼဵၵ်းႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေၵမ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ၶႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၼႆၵေႃႈ ၶႃႈပၼ်ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ
တီႈ Lables ဝႆႉဝႃႈ "ႁဵၼ်းBlogꧦ ၼႆလႄႈတေလႆႈၵႂုႇၼဵၵ်းတီႈ "ႁဵၼ်းBlog" ၼၼ်ႉယူႇဢေႃႈ။ပေႃးၼဵၵ်းယဝ်ႉတေဢွၵ်ႇမႃးမိူၼ်ၼႆ။
http://www.namlan.co.cc/search/label/ႁဵၼ်းBlog
ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၵႂုႇ Copy ဢဝ် Link ၼႆႉတီႈ Address Bar ၼၼ်ႉသေၵႂုႇ Past သႂ်ႇတီႈၼႂ်း Edit
HTML ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းသပ်းလႅင်းဝႆႉၼႂ်းလွင်ႈ Tab Menu ၼၼ်ႉသေၵမ်းမိူၼ်ၼႆ။ ။
ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ
ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ
တေလႆႈမႃး Past သႂ်ႇတီႈဢၼ်ဝႃႈ Link ဝႅပ်ႉသၢႆႉတ်ဢမ်ႇၼၼ်ၸိုဝ်ႈ Lable ၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။
တၢင်ႇဢၼ်ၵေႃႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆသေပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈၼဵၵ်း Save Template ၵေႃႈယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ။
ၶေႃႈၾၢင်ႉ/
တီႈဢၼ်ဝႃႈ Link ဝႅပ်ႉသၢႆႉတ်ဢမ်ႇၼၼ်ၸိုဝ်ႈ Lable ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတေလႆႈႁၼ်တုမ်ယွတ်ႇ''ယူႇ၊
ယႃႇပေၵႂုႇမွတ်ႇၺႃးသေဢိတ်း၊ မၼ်းပဵၼ်ၽႃႇသႃႇ HTML ၶႃႈလႄႈမွတ်ႇၺႃးဢၼ်ၼိုင်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ၊မၼ်းတေဢမ်ႇဢွၵ်ႇမႃးပၼ်သေဢိတ်းၶႃႈ။ ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
Posted by TSUSA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မေႃသွၼ်ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းပၢတ်ႇ 30 ပၢႆ ၶဝ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်လၢႆးဢဝ်ၽႃႈႁဵတ်းႁၢင်ႈမွၵ်ႇ ဢၼ်သင် ၶၸဝ်ႈမႄႈၶၢဝ်လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း။
ဝၼ်းတီႈ 10/11/2017 ၸဝ်ႈၶူးသုၼၼ်ႇတ ၊ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈမႄႈၶၢဝ်ဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်သွၼ်လၢႆးဢဝ်ၽႅၼ်ႇႁဵတ်းႁၢင်ႈမွၵ်ႇ၊ ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇ၊ ၽႅၼ်ႇဢၼ်ပၢႆႉၸွမ်း ၽိူၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶူးပူင်သွၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၶူးၺႃႇၼေႃး ။
ပၢင်သွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝတ်ႉငဝ်းလႅင်းၶမ်း ဝၢၼ်ႈလွႆ ဢိူင်ႇမိူင်းပၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးမေႃသွၼ် ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ 13 ဝၢၼ်ႈ မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ႁူမ်ႈတင်းမူတ်းမီး 30 ၵေႃႉပၢႆ။
ၸၢႆးမွၼ်းၶိူဝ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “ လွင်ႈဢဝ်ၽႅၼ်ႇႁဵတ်းႁၢင်ႈမွၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈမၼ်းလမ်ႇလွင်ႈၶႃႈဢေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်မေႃတိၼ်မေႃမိုဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ မိူဝ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈ မိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၸိုင် တေၸၢင်ႈပဵၼ်ၵၢၼ် မေႃႁဵတ်းဝႆႉၵေႃႈဢမ်ႇၽိတ်း ” ဝႃႈၼႆ။
မေႃသွၼ်လႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ၼႆႉ တေၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ် မိူဝ်းပူင်သွၼ်ၶိုၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း ဝႃႈၼႆ။
Photo by Sai Mone Khur


text:
ၵျွၵ်းမႄး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး (IPA: [ʨɔ́k mɛ́]), (မၢၼ်ႈ: ကျောက်မဲမြို့ ), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kyaukme), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Kyaukme]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ မီးၼႂ်း မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇသေ မီးၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ဢၼ်မႃးၸွမ်းတၢင်း ထိုင်မေႇမဵဝ်ႉ (ပၢင်ႇဢူႈလူင်)၊ ၼွင်ၶဵဝ်သေ ၽႅဝ်ထိုင် ၵျွၵ်းမႄး ပူၼ်ႉၵႂႃႇ သီႇပေႃႉ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ မူႇၸႄႈသေ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢေးသျႃး 14 (AH 14) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [2] [3] [4] လုၵ်ႉတီႈ ၵျွၵ်းမႄးသေ မီးတၢင်းၽႄၵႂႃႇ ၽၢႆႇတူၵ်း တေႃႇႁွတ်ႈထိုင်လႆႈ မိူင်းၵုတ်ႈ တီႈမီးသႅင်လႅင် လႄႈ ႁွတ်ႈထိုင်လႆႈ မိူင်းမိတ်ႈ ဢၼ်မီးႁိမ်း ၶႅပ်ႇသၢပ်ႇၼမ်ႉမၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းသဵၼ်တၢင်း ရူတ်ႉၾႆးသေ လုၵ်ႉဝဵင်းလိူဝ်ႇ မႃႈၵျွၵ်းမႄးၵေႃႈ လႆႈယူႇ။ တၢင်းရူတ်ႉၾႆႈတႄႉ ႁွတ်ႈထိုင် လႃႈသဵဝ်ႈ။ [5]
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾတႄႉ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၼႂ်းလိၼ်ၸဝ်ႈၾသီႇပေႃႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းၼိုင်ႈ။ လွႆတီႈဢၼ်ၵႆ ယၢၼ်ဝဵင်းၼႆႉ တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးဝႆႉ ၵုင်းမၢၵ်ႇႁိၼ်လမ်ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၵုင်းႁိၼ်လမ်၊ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈ သမ်ႉပိၼ်ႇပဵၼ်ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ ကျောက်မဲ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ဢဝ်ၸွမ်း ၼင်ႇ ပိုၼ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး မႃးၵႃႉၽႅဝ်တီႈၼႆႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈ မႃႉၶဝ် မႃးၵျွၵ်းတီႈၼႆႈၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈၶိုၼ်းမႄး တၢင်ႇၶဝ်လႄႈ ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃးၶဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ ၵျွၵ်းမႄး ၼႆသေ ဝၢႆးမႃး ၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၵျွၵ်းမႄးၼႆၵေႃႈဝႃႈ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈၶေႃးလဵၵ်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ "Asian Highway in Myanmar" (PDF). unescap.org. Retrieved 2009-02-02.
- ↑ Win Nyunt Lwin. "Historic road links wilderness and culture". Myanmar Times October 4–10, 2004. Retrieved 2009-02-02.
- ↑ "Pyin Oo Lwin to Kyaukme". MyTripJournal.com. October 31, 2006. Retrieved 2009-02-02.
- ↑ "Pyin Oo Lwin to Kyaukme". MyTripJournal.com. October 31, 2006. Retrieved 2009-02-02.


text:
ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယုမွၵ်ႈ 30 လၵ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းၵူၼ်းပွၵ်ႉတူၵ်းသေ ၽဝ်ႁိူၼ်းပိူၼ်ႈလႄႈ ၾႆးမႆႈလၢမ်းၵႂႃႇ 3 လင်။
ဝၼ်းတီႈ 16/11/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9:00 ပၢႆ ၸၢႆးဢွင်ႇမိူင်း ဢႃယု မွၵ်ႈ 30 ပၢႆ လၵ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းလုင်းၸၢႆးၵျေႃႇ+ၼၢင်းထူၺ်းသေၸုတ်ႇၽဝ်ႁိူၼ်းလၢမ်းမႆႈပႃးႁိူၼ်းလုင်းၶတ်းတိယ + ပႃႈၼၢင်းၶမ်းလႅင်လႄႈ လုင်းၸီႉၼ+ပႃႈၸိုၼ်ႈ ပွၵ်ႉတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ၸၢႆးၼွင်ႉ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်းမၢႆ 1 SNDP လၢတ်ႈဝႃႈ – “ၾႆးမႆႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၶႄၾႆးႁူမ်ႈၵၼ်ၶႄသေၾႆးမွတ်ႇၵႂႃႇ။ ပေႃးပဵၼ်လႆႈပေႃးမီးၵူၼ်းယွင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸိုင် ႁႂ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပိၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်သေဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႇၵႂႃႇ ” ဝႃႈၼႆ။
ႁိူၼ်းဢၼ်ၾႆးတႄႇမႆႈ2 လင်တႄႉဢမ်ႇလိူဝ်သင် ထႅင်ႈလင်ၼိုင်ႈတႄႉတၼ်းမႆႈၶိုင်ႈလင် လွင်ႈလူႉ သုမ်းၵႃႈၶၼ်ဢမ်ႇယွမ်း 4,820,000 မွၵ်ႈ 5 လၢၼ်ႉပျႃး။
ၵေႃႉဢၼ်ၸုတ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းပွၵ်ႉတူၵ်း မိူင်းပၼ်ႇ – ၸၢႆးဢွင်ႇမိူင်းၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၸႂ် ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ယွင်ႇလဝ်ႈ/ ယႃႈ ၼႆသေတႃႉ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈယိုၼ်ယၼ် တႅတ်ႈတေႃး တူဝ်မၼ်းၸၢႆးတႄႉယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵုမ်းၶင် ဝႆႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ မိူင်းပၼ်ႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
Photo by Sai Nong SNDP Mong Pen


text:
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ တေႃႈလဵဝ်ပဵၼ်ၽွင်းၶၢဝ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼႆလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းလုၵ်ႈ
တင်းသဵင်ႈ ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း ႁဵတ်းပဵၼ်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ပဵၼ်တီႈလီသိူဝ်းမူၼ်ႈဝႆႉယူႇႁင်းၽႂ်မၼ်း
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသၢင်းၵျၢၼ်း ပီ 2019 ၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်တၢင်းႁူႉဢၢႆႇထီႇတႆး
မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ပဵၼ် ၶိူင်ႈတတ်းတေႃႇ KineMaster ၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇၽူၼ်း Android (ပႃးဝႆႉၽွၼ်ႉတႆး Style) ၼႆယဝ်ႉ၊ တွၼ်ႈတႃႇတေၸႂ်ႉလႆႈၽွၼ်ႉၸတၢႆႇၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၽွၼ်ႉတႆးတႅၼ်းတၢင်ဝႆႉတီႈ
ၽွၼ်ႉဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉ၊ ဢၼ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ႁဵတ်းလႆႈၸေး သၢင်ႇထုၵ်ႇတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူၼ်းႁဝ်းၶဝ်
သေ သမ်ႉၶႂ်ႈတတ်းတေႃႇငဝ်းတူင်ႉၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၼၼ်ႉယူႇ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈသူၼ်ၸႂ်ၼႆ
ၸၼ်ဢဝ်တီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉလႆႈယူႇ


text:
ဝၼ်းတီႈ 17/9/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းမွၵ်ႈ 3 မူင်းၶိုင်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ၶလယ 348 တင်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇ သုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/ SSA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈႁူၺ်ႈၶမ်း ၾၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈဢုမ်ႈ ယၢၼ်ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 1 လၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉတၢႆ 3 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းမွၵ်ႈ 6 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း SSPP ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၸႂ် ၶဝ်ႈၸူးႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ၶဝ်ၶဝ်ႈမႃး ဢဵၼ်ႁႅင်း 48 ၵေႃႉ။ သွင်ၾၢႆႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တၢင်းၶဝ်တၢႆထင်တီႈ 3 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းမွၵ်ႈ 5-6 ၵေႃႉ။ ၸဵမ်ၵူၼ်းတၢႆ ၵူၼ်းမၢတ်ႇၶဝ်တႄႉ တင်ႇၵႃးၵႂႃႇၶဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၼ်ႁိုင် 45 မိၼိတ်ႉ ဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းထႅင်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ 60 ၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူင်ႉၼိုင်ဝႆႉတၢင်းပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ 100 ပၢႆ တင်းသွင်ၾၢႆႇတႄႉ တိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶၢႆႉပူတ်ႈၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၼ် ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/9/2022 ၼႆႉ ပိဝ်ႇႁႃမူး ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ယေးဢွင်ႇမဵဝ်း လုၵ်ႉတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇမႃးပုတ်ႈ၊ ပိဝ်ႇႁႃမူးၵေႃႉၵဝ်ႇတႄႉ ယၢမ်း လဵဝ် ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈပၢင်သွၼ်ဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/7/2022 ၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/ SSA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈဝၢၼ်ႈပုင်ႇၵၢင်တင်း ဝၢၼ်ႈဢုမ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇပုင်ႇၵၢင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉတၢႆ 3 ၵေႃႉလႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်း 15 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
မေႃႇလမႅင်ႇၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇၵျုၼ်း (မၢၼ်ႈ: မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mawlamyinegyun Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလပုတ်ႉတႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇၵျုၼ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 67.


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 September 2021 လူမ်းလႅင်ႉလူင်ၵူၼ်သိူၼ် “Conson” ၽတ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆယဝ်ႉ။
ၽူၼ်လူင်လူမ်းလူင် ၽတ်ႉထွင်းၶဝ်ႈတီႈဝဵင်းတႃးၼင်း “Da Nang” မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း လႄႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လႆႈၶၢႆႉၵူၼ်းမိူင်း မွၵ်ႈ 60,000 ၵႂႃႇယူႇဝႆႉတီႈပၢႆႈၽေးၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၽူၼ်လူင်လူမ်းလူင် ပႆႇၽတ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် သင်ႇႁႂ်ႈ တမ်ႇငႃႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇႁႃပူႁႃပႃယူႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၽင်ႇၶိုၼ်း လႄႈ လႆႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸွႆႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းသူၼ် ၵဵပ်းမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉဝႆႉထႃႈဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ ၼႆယူႇ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽေးလူမ်းလႅင်ႉလူင်ၵူၼ်သိူၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉလူႉၵွႆတင်းၼမ်လႄႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈ သေဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ COVID-19 ပၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆယူႇ ။
လူမ်းလႅင်ႉလူင်ၵူၼ်သိူၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ဝၢႆးသေၽတ်ႉၶဝ်ႈတီႈမိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 September 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
လူမ်းလႅင် လူင်ၵူၼ်သိူၼ် ထွင်းၽတ်ႉၶဝ်ႈတီႈၼႂ်းမိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းၵူၺ်းသေတႃႉ မီးၽွၼ်းယွၼ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ၼႂ်းမိူင်းထႆး လႄႈထႅင်ႈလၢႆႈလၢႆမိူင်း တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 14 September 2021 ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – VNEXPRESS


text:
ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်လိူၼ်မႃးၼႆႉ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢမ်ႇယွမ်း 3 ပွၵ်ႈ၊ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းပရႁိတ ၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ ၸွႆႈယူႇပဵၼ်တီႈပဵၼ်တၢင်းသေတႃႉ ၸိူဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်သင် ၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။
ႁူဝ်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇလၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ်ထႅင်ႈလႄႈ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 12 တင်း 13 ၼႆႉ မႄႈၼမ်ႉ သၢႆ လႆလူၼ်ႉၾင်ႇသေ လုပ်ႇထူမ်ႈ ပွၵ်ႉပုင်းထုၼ်၊ ၵၢတ်ႇတႃႇလေႃႉ၊ မၢၵ်ႇၵႃႇႁူဝ်ၶမ်း၊ သၼ်သၢႆးတႆး၊ သၼ်သၢႆးလိုဝ်ႉလႄႈ ပွၵ်ႉ မႄႈၶၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းထႅင်ႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်း ယူႇသေ တႃႉ ၵူၺ်းဢမ်ႇ ပေႃးလူႉသုမ်းၼမ် မိူဝ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ပီၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ် ၼမ်ႉသၢႆၼႆႉၼွင်းထူမ်ႈၸိူဝ်းယူႇသွင်ၾင်ႇၶၢင်ႈၵေးၼမ်ႉၵူႈပီသေတႃႉ ပီၼႆႉ ၼမ်ႉထူမ်ႈ ႁၢႆႉႁႅင်း၊ ၼွင်းထူမ်ႈထိုင်သွင်ၾင်ႇၵေးၼမ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းဝဵင်း ၊ ထူမ်ႈပဵင်းဢႅဝ်ပဵင်းဢူၵ်း လေႃႇလွင်ႈလႆ ထွင်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉမူတ်း၊ တေႃႈၼင်ႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ ရူတ်ႉသၢမ်လေႃႉယင်းလွင်ႈလႆၸွမ်းလႄႈပဵၼ်ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈ ဢၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလူႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇတူၺ်းလူ ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်ၼမ်ႉႁွင်ႈၼမ်ႉၵေးသေ ဢဝ်ယုၵ်းယၢၵ်း ၶႅၵ်ႉယိူဝ်ႇထိုမ်ႈတူၵ်းၼမ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉႁွင်ႈ၊ ၼမ်ႉၵေးတိုၼ်ႈ၊ တၼ်၊ ဢမ်ႇၽဵဝ်ႈလၢင်ႉလၢႆႇၼမ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်း၊ ဢမ်ႇ ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၊ ၼမ်ႉလႆဢမ်ႇၶိုတ်းလႄႈ ၼမ်ႉၸင်ႇထူမ်ႈ ႁႅင်းဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပၼ်ႁႃမၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၼမ်ႉ ႁွင်ႈၼမ်ႉႁူး ၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉ/ ယွမ်ႇ ၸွမ်းတၢင်းလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈလၢင်းႁွင်ႈ မူတ်းမူတ်း။ မၢင်တီႈၼမ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ လႆ ၼမ်ႉယိုင်ႈၶိုၼ်ႈသေ ထူမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶဝ်လူဝ်ႇလၢင်းႁႂ်ႈၼမ်ႉလႆလီလီ တင်းမူတ်း။ မႄႈၼမ်ႉသၢႆ မိူၼ်ၵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းသွင်မိူင်း လူဝ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ဢဝ်ၵႃးမေႈၶူဝ်း မႃးၶုတ်းလၢင်းပၼ် ႁႂ်ႈႁွင်ႈလိုၵ်ႉထႅင်ႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁွင်ႈမၼ်းတိုၼ်ႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းဢိတ်းၵေႃႈ ၼမ်ႉၼႆႉ လူၼ်ႉၾင်ႇသေ ထူမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – “လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်လူဝ်ႇႁဵတ်း။ ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇ သႂ်ႇၸႂ် တီႈၵၢတ်ႇတႃႈလေႃႉၼႆႉ ၼမ်ႉထူမ်ႈၵူႈပီ ၶဝ်ႁူႉယူႇ ႁဵတ်း သင် ၶဝ်ဢမ်ႇၵႄႈပၼ်ႁႃ တေလႆႈလၢင်းႁွင်ႈၼႄႇ တေလႆႈ ၵေႃႇတႅၼ်ႇၶိုၼ်ႈၼႄႇ ၸိူဝ်းၼႆ။ ပေႃးၶဝ်လၢင်းႁွင်ႈ ႁဵတ်းလွင်ႈ မူတ်းသႂ်တႄႉ ၸၢင်ႈႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇထူမ်ႈၶႃႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈပၼ်ႁႃ ယုၵ်းယၢၵ်း ဢၼ်လႆလွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉသေ ၵိုတ်းၶၢင်ႉဝႆႉ ၵွင်မၢၵ်ႇမိူဝ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တဝ်ႈၼမ်ႉ၊ ထူင်ယၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးမၢၵ်ႇမိူဝ်ဝႆႉ ၸွမ်းတၢင်းလူင်၊ ၸွမ်းၼႂ်းၵိဝ်ႇၼႂ်းသွႆး ၸွမ်းႁိူၼ်းယေး ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃလူင် တႃႇၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ၵဵပ်းၽဵဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ယုၵ်းယၢၵ်းၼႆႉ ၼမ်ဝႃႈၼမ်ယဝ်ႉ ပေႃးၼမ်ႉထူမ်ႈမႃးၼႆ ယုၵ်းယၢၵ်းၼႆႉ လႆ မႃးၸွမ်းၼမ်ႉသေ ပေႃးၼမ်ႉႁႅင်ႈၼႆၵေႃႈ ယုၵ်းယၢၵ်းၼႆႉ ၵွင်ႈမၢၵ်ႇမိူဝ်ဝႆႉ ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ၸွမ်းၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပၼ်တၢင်းတုၵ်ႉၶတႄႉ လွင်ႈၼႆႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵဵပ်းပတ်းပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၵိၼ်ယဝ်ႉ ဢဝ်ပႅတ်ႈ တူၵ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၵဵပ်းဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ပၼ်”- ဝႃႈၼႆ။
ၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵမ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းႁိူၼ်းတႅမ်ႇ ၸိူဝ်းယူႇဝႆႉ တီႈၶူင်ႈယၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေႁၢင်ႈ ႁႅၼ်း ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၶၢႆႉဝႆႉတီႈသုင်ၵၼ် ယွၼ်ႉယၢမ်ႈမီးတူဝ်ထူပ်းမႃး မိူဝ်ႈပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်း ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် ပူၼ်ႉမႃး ၼၼ်ႉ ၵၼ်ယဝ်ႉ။
“ၸိူဝ်းႁိူၼ်းတႅမ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶူဝ်းပိူၼ်ႈယုၵ်ႉဝႆႉၼိူဝ်သုင် ဢမ်ႇဢဝ်လူင်းၵၼ် တင်ႈတႄႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈပွၵ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ယၢမ်း လဵဝ် ဢွၼ်သိုဝ်ႉသၢႆးသႂ်ႇထူင်သေ ႁႄႉဝႆႉၼႃးႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ႁႄႉၼမ်ႉ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၶႅၼ်းလိူဝ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ၶူဝ်းၶွင်ၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇၶၢႆႉဝႆႉၸိုင် မိူၼ်ၼင်ႇ သူဝ်းၽႃး၊ ၽႃႈႁူမ်ႇၶူဝ်းၼွၼ်း၊ တိူၵ်ႈသႂ်ႇၶူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၺႃးၼမ်ႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉၶိုၼ်း ပႅတ်ႈပဵၼ်မိူဝ်ႇ ပဵၼ်ၵွင်။ ပေႃးလႆႈၸၢင်ႈၾၢႆႇလိူမ်ႇလႆႇ တေႃႉပႅတ်ႈ 1 လမ်းၵႃး လႆႈပၼ် 4,000 – 5,000 ဝၢတ်ႇ မၢင်တီႈလႆႈပၼ် 7,000 – 8,000 ဝၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဢေႃႈ”- ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၵမ်ႈၼမ် ၼမ်ႉဢၼ်ၵႆႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၸွမ်းတီႈၶူင်ႈယၢၼ်းလႄႈ ၸိူဝ်းႁိူၼ်းယေးတႅမ်ႇ ၸိူဝ်း ၼႆႉ။ ၼမ်ႉ ၵႆႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ယွၼ်ႉၸွမ်းႁူၺ်ႈလွႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတူၼ်ႈမႆႉ တႃႇၵႅတ်ႇႁႄႉၼမ်ႉ ၸုပ်ႇၼမ်ႉဝႆႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ၼမ်ႉၼႆႉ ၸင်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆလူင်းႁႅင်း။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉသေ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းလႄႈ ၸိူင်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေႁူႉၶိုတ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉထႃႈၵၼ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ၵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆႉ ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် ၸုမ်းႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၸိုင်ႈတႆးသပ်းလႅင်း လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼင်ႇ ၼႆ။
“ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၾူၼ်ၼႆႉ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇတူၵ်းတီႈႁဝ်းၼႆသေတႃႉ ပေႃးမၼ်းတူၵ်းတီႈၵွင်း ၼမ်ႉၼႆႉ တေၸၢင်ႈလႆထူမ်ႈ ထိုင်ႁဝ်း ဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေလႆႈတူၺ်းသၢႆငၢႆၾႃႉၾူၼ် မၼ်းငိုပ်းဝႆႉ လမ်ဝႆႉ တၢင်းလႂ် ႁဝ်းတေလႆႈ ႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းဝႆႉ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ပေႃးဝႃႈ ၾူၼ်တူၵ်းၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ် ဢၼ်ၼႆႉထႅင်ႈ တေလႆႈၾၢင်ႉသတိၵၼ် ယွၼ်ႉတေၸၢင်ႈႁဵတ်း ႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် သိုပ်ႇပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉဝႃႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းၼႆ တေလႆႈတူၺ်းလၢႆႇၼမ်ႉ မၼ်းလႆၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ပေႃးဝႃႈ မၼ်းလႆတၢင်းလႂ် ၼႆၵေႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းႁွင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈမၼ်းလႆလူင်းငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၼမ်ႉပႃႇလႆလူင်းမႃးၼႆႉ မၼ်းတေထူမ်ႈ မွၵ်ႈ 1 ဝၼ်း 2 ဝၼ်းသေ ၸင်ႇတေႁႅင်းလူင်းၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၼႆ မၼ်းတေၵမ်းၵမ်းၵႆႉထူမ်ႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ပေႃးႁဵတ်းလၢႆႇၼမ်ႉၼႆ ႁႂ်ႈႁဵတ်းလၢႆႇၼမ်ႉ ႁဵတ်းႁွင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈၼမ်ႉလႆလူင်းလီလီ ၼႆႉတႄႉ တေလႆႈဢွၼ်ၶုတ်းႁဵတ်းၽႂ်မၼ်း။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉၼႆႉ လႆလူင်းမႃးႁႅင်းၼႆ တေလႆႈႁဵတ်းႁွင်ႈလွႆးၼမ်ႉ ႁွင်ႈၵႅတ်ႇၼမ်ႉဝႆႉ။ တႃႇတေႁဵတ်း ႁွင်ႈလွႆးၼမ်ႉ ဢွၵ်ႇၼႆႉ တေလႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈၸူးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ဢဝ်ၵႃးမေးၶူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ငိုၼ်းပၵျၢၵ်ႉၶဝ် မႃးႁဵတ်း ဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ် တေၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄ -ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃး ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈႁႅင်း ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ထုၵ်ႇလီ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇ တူၼ်ႈမႆႉၼႆႉ မၼ်းတေၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၾိင်ႈၾႃႉ ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်မႃးသေဢမ်ႇၵႃး မၼ်းတေၸွႆႈႁႄႉပၼ် ၼမ်ႉလႆၼႆႉ ယႃႇႁႂ်ႈမၼ်း လႆလူင်းဝႆး တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၾၢႆႇၵွင်းၵေႃႈယဝ်ႉ ၾၢႆႇတႅမ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းဝေႃႇလွႆၵေႃႈယဝ်ႉ။ မၼ်းဢမ်ႇမီး တူၼ်ႈမႆႉ တႃႇႁႄႉၼမ်ႉပၼ် ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းၼႆ ၼမ်ႉၼႆႉ မၼ်းလႆလူင်းႁႅင်း ယွၼ်ၼမ်ႉၵူႈတီႈတီႈၼႆႉ လႆမႃးၸူးၼႂ်းႁွင်ႈလေႃႇ ၼႂ်းႁူၺ်း သေယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈလႆႈလူင်းမႃးႁႅင်း ဢမ်ႇတၼ်းၶိုတ်းတႃႇတေႁႄႉႁၢမ်ႈမၼ်း ၵွပ်ႈၼႆ တေလႆႈတူၺ်းငဝ်းလၢႆး ၾၢင်ႉ ၵၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ထုၵ်ႇလီယၢႆႉၵေႃႈ ယၢႆႉဝႆႉၵၼ်။
ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မေႃယႃၶဝ်ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉဝႃႈ – ပေႃးၼမ်ႉထူမ်ႈမႃးလႄႈသင် ဝၢႆးၼမ်ႉထူမ်ႈယဝ်ႉ လႄႈသင် တေလႆႈဝႆႉသတိ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ လွင်ႈတွင်ႉႁေႈ(တွင်ႉၵႂႃႇ) ယုင်းၼမ် ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေမႃးၸွမ်းတင်းလင်။ ဢၼ်ပဵၼ်တွင်ႉၵႃႇၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဝူၺ်ႇႁၢင်ႈ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ။ ပေႃးၼမ်ႉႁႅင်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ မိူဝ်ႈၼမ်ႉၵိုတ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်တီႈယုင်းၽႄႈၼမ်မႃး သေဢမ်ႇၵႃး တၢင်းပဵၼ် ၶႆႈလိူတ်ႈ ဢွၵ်ႇ၊ ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉ (ၼၢဝ်ၶူတ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးၼမ်ႉထူမ်ႈယဝ်ႉတႄႉ တေၵႆႉလႆႈႁၼ် ၸိူင်ႉၼႆမႃး တင်းၼမ်- ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်လီၾၢင်ႉ ဝၢႆးလင်ၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆႉတႄႉ တေမီးတူဝ်သတ်း ဢၼ်မီးၵွင်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူင်ႇၵၢဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ၊ ငူး၊ မႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆလွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉ။ မိူၼ် ၼင်ႇ ငူးၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်တူဝ်ယႂ်ႇတႄႉ တေတၼ်းပၢႆႈလႆႈယူႇ မၢင်တူဝ်ဢမ်ႇတၼ်းပၢႆႈလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တူဝ်သတ်း ၵူင်ႇၵၢဝ် ငူး ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တေၵႆႉႁၼ် လႆလွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉၼမ် ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လူဝ်ႇလႆႈဝႆႉသတိၵၼ် ယႂ်ႇၼမ် ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။


text:
appeal
ဢိင်းၵလဵတ်ႈ [မႄးထတ်း]
သဵင်ဢွၵ်ႇ[မႄးထတ်း]
ႁိၵ်ႈ[မႄးထတ်း]
appeal (ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇလႆႈ လႄႈ ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇဢမ်ႇလႆႈ, တူဝ်ၼမ် appeals)
- လွင်တၢင်ႇလိၵ်ႈ၊ လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်းၼႂ်းလုမ်း၊ သေတီႈတီႈ၊ လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်၊ ၶၢဝ်ႇ၊ လွင်ႈႁၵ်ႉႁွမ်၊ ၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်ပိူၼ်ႈ၊ လွင်ႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ပိူၼ်ႈႁဵတ်း။ လိၵ်ႈတၢင်ႇ၊ တုၵ်းယွၼ်း၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပိူၼ်ႈၶဝ်ႈၸႂ်၊ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁၵ်ႉႁွမ်။
သၢင်ႈ[မႄးထတ်း]
appeal (third-person singular simple present appeals, present participle appealing, simple past and past participle appealed)
- တၢင်ႇလိၵ်ႈ၊ တုၵ်းယွၼ်းၼႂ်းလုမ်း၊ သေတီႈတီႈ၊ တုၵ်းယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်၊ ၶၢဝ်ႇ၊ ႁၵ်ႉႁွမ်၊ ၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်ပိူၼ်ႈ၊ တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ပိူၼ်ႈႁဵတ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း]
- ↑ English-Shan Pocket Dictionary (2009), Ven.Pannasiri Saipon (Dhammacariya, M.A.,Sri Lanka)


text:
ၶႄႇ၊ ရၢတ်ႉသျႃး လႄႈ ဢီႇရၢၼ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇပိူဝ်ႇသျၢၼ်ႇ (Persian Gulf) တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၼိမ်သဝ်းၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းဢီႇရၢၼ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 August 2021 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Global Time ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၶႄႇ၊ ရၢတ်ႉသျႃး လႄႈ ဢီႇရၢၼ်ႇ တေႁူမ်ႈၵၼ်ၽိုၵ်းသိုၵ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇ ပိူဝ်ႇသျၢၼ်ႇ (Persian Gulf) ႁၢင်ပီႊ 2021 ဢမ်ႇၼၼ် ႁူဝ်ပီႊ 2022 ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 August 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လေႇဝၢၼ်ႇ ၵျႃႇၵႃႇရေႇယႅၼ်ႇ (Levan Dzhagaryan) ၽွင်းတၢင်ရၢတ်ႉသျႃး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈမိူင်းဢီႇရၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၵၢၼ်ၽိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇႁပ်ႉႁွင်းလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈၽေး ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် မိူင်းၼိုင်ႈလႄႈမိူင်းၼိုင်ႈ ႁူမ်ႈပႃး လွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၼိမ်သဝ်း ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇ” ဝႃႈၼႆ။
သုၼ်းသျီ (Sun Qi) ၽူႈၵပ်းသၢၼ်ၼႂ်းလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မိူင်းၼိုင်ႈလႄႈမိူင်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “လွင်ႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၼႄႁႂ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ၶႄႇ လႄႈ ရၢတ်ႉသျႃး ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းဢီႇရၢၼ်ႇယူႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းႁူမ်ႈၵၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ် ဝၢႆးသေ သိုၵ်းၶႄႇ လႄႈ ရၢတ်ႉသျႃး ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းႁူမ်ႈၵၼ်တီႈ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ပွတ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း တွၼ်ႈတႃႇ ႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ လႄႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢီႇရၢၼ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶႄႇ၊ ရၢတ်ႉသျႃး လႄႈ ဢီႇရၢၼ်ႇၵေႃႈ ပၼ်လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၼိူဝ်ၵၼ်မႃးယူႇတႃႇသေႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 August 2021 ၼႆႉၵူၺ်း တွၼ်ႈတႃႇၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႆသေ ၽူႈၼမ်းဢီႇရၢၼ်ႇ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵျႃႇပၢၼ်ႇ ပွႆႇပၼ်ငိုၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇဢဝ်ဝႆႉ ၼႂ်းယေးငိုၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇယိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ Global Time, TNN World


text:
မေႃသွၼ်ပႃႈၼၢင်းၼုမ်ႇ (သႅၼ်ဝီ) ဢႃယု 90 ပီ ၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်း ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊ ၸၢႆႊဢွင်ႇထုၼ်း (လူႉၶွႆႈပီဢွၼ်) ၼၼ်ႉ လူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ် တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းတီႈ 17/9/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ။
လုၵ်ႈလၢင်းၵၢင်တဝ်ႈလႄႈ ပီႈၼွင်ႉလႆႈပူၼ်ႉတူဝ်ႁွပ်ႇႁူဝ်ၶဝ်ႈႁဵဝ်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 18/9/2022 တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ။
ဢၼ်ပဵၼ်ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်းသမ်ႉ လူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 25/9/2020 ၽွင်းဢႃယုၸဝ်ႈလႆႈ 88 ပီ။
သြႃႇမ ၼၢင်းၼုမ်ႇၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်မေႃသွၼ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း မိူင်းတႆး မိူင်းမၢၼ်ႈလၢႆလၢႆတီႈ။ ပဵၼ်ၵူႈႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈလီ၊ လုမ်းလႃးသြႃႇလူင် ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း၊ လုမ်းလႃးတူၺ်းလူၵၼ်တေႃႇထိုင်ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း လူႉၶွႆႈသုတ်းမုၼ်။
ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်းလႄႈ ၶူးသွၼ် သြႃႇမ ၼၢင်းၼုမ်ႇၼႆႉမီးလုၵ်ႈလၢင်းႁူမ်ႈၵၼ် 2 ၵေႃႉ ၊ ၼၢင်းႁွမ်ၼူၼ်း လႄႈၸၢႆးသႅင်မိူင်း။


text:
သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 15 – မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 11 ပီၼၼ်ႉ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် သၶႁ ၵေႃႉဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၽူႈဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်။ ထိုင်မႃးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 11 ပီယဝ်ႉ ။သၶႁၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လိၵ်ႈလၢႆး ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ တိုၵ်းတေႃးမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး တေမီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ပဵင်းၼင်ႇပိူၼ်ႈ ။ ၵွပ်ႇပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ဝၢႆးလင်မၼ်းၸဝ်ႈလူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ တဵမ်မႃး 11 ပီမိုဝ်ႉၼႆႉဝၼ်းၼႆႉ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈႁႂ်ႈလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ လႆႈဝႆႉတဵမ်တီႈယဝ်ႉၼႄႇ ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လုတ်ႈယွမ်းဝႆႉၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢၼ်လႂ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈဢဝ် ပွင်ၵႂၢမ်းဢၼ်တေလၢႆးငၢၼ်းပၢႆးၼႄၵႂႃႇမိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းၼႆႉ တွပ်ႇၵုင်ႇၵေးၸူး သၶႁ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၼႄတၢင်းလၢႆးၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉမီးၼင်ႇၼႆ ၶႃႈဢေႃႈ။
သိုဝ်ႈၶၢဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၸင်ႇလွင်ႈပူင်ႇသႂ်ႇလႄႈ လွင်ႈႁပ်ႉႁဵတ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း တေယႂ်ႇမၢၵ်ႈၵိုၼ်းထႃး။လွင်ႈပူင်ႇသႂ်လႄႈ လွင်ႈႁပ်ႉႁဵတ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈတီႇမူဝ်ႇၵရေႇၸီႇၼႆ ၽူႈႁဵတ်းၶၢဝ်ႇတင်းသဵင်ႈ တေပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယူႇ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈယူႇၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆၼပ်ႉယမ်ၸမ်ၸႂ်ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇၸုၵ်းၸင်ႈလႆႈယိုၼ်းယၢဝ်းယဝ်ႉ။သၢႆၸႂ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်ယဝ်ႉ။ပဵၼ်လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉယမ်ၸႂ်ပိုင်ႈယဝ်ႉ ၸၢမ်းဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇယုမ်ႇယမ် ဢမ်ႇၵိူဝ်းပိုင်ႈၼႆတႄႉၵေႃႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉတေသဵၼ်ၽူင်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းႁိမ်းတၢင်းၵမ်းလဵဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ ၸပ်းၾၢႆႇဢမ်ႇလႆႈ တူၺ်းၼႃႈလဵၵ်ႉၼႃႈယႂ်ႇဢမ်ႇလႆႈ ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ ၵုမ်ႇတႅမ်ႈၵုမ်ႇလၢတ်ႈၵုမ်ႇပိုၼ်ၽႄ လွင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈ။ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵုမ်ႇတေပိုတ်ႇၼႄလူင်းၼႄ ဝႃႇတပၢႆးႁၼ်ၶွင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇယူႇၵူၺ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတေၼပ်ႉယမ်ၸႂ်ပိုင်ႈၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉတေလႆႈပႆၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈ တေဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ၸုမ်းၽူႈလိုဝ်းလင်ဢေႃးၸႃႇယႂ်ႇၶဝ် တေလႆႈပဵၼ်ႁူးၽၵ်းတူဢၼ်ပိုတ်ႇပၢၵ်ႇငၢၵ်ႈၼႄဝႃႇတပၢႆးႁၼ်လၢႆပႃႈလၢႆၾၢႆႇလၢႆမဵဝ်း။
ႁႂ်ႈၸၢင်ႈသွၵ်ႇတႅၵ်ႈႁိဝ်ႈၸင်ႈၸဵၼ်းဢဝ်လႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပဵၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ယဝ်ႉ။ပိူင်ယႂ်ႇသုတ်းတႄႉ တေလႆႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃးယဝ်ႉ သင်ဝႃၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလူဢၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ငမ်းငဝ်းယူဝ်းယိုင်းဝႃႈ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼႆႉ ၸွင်ႇၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတေႉယူႇႁႃႉ တႅတ်ႈတေႃးတေႉယူႇႁႃႉ ဝႃႈလႃး ဢမ်ႇထတ်းဢမ်ႇထွင်သေႁၼ်ပိူၼ်ႈႁဵတ်းၶၢဝ်ႇလူင်းလႄႈၶိုင်လူင်းၸွမ်းၵူၺ်းႁိုဝ်ၼႆတႄႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉ ၸမ်တေတူၵ်းၺႃးလုၵ်းလဝ်ယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးထႅင်ႈၽူႈလူဢၢၼ်ႇၶၢဝ်ႇထွမ်ႇငိၼ်းဢၼ်ၶႂ်ႈထတ်းၸွမ်းၾိင်ႈဝၢင်းၶေႃႈၵႂၢမ်း grammar လႄႈထွႆႈၵႂၢမ်းဝေႃးႁႃႇရ ဢိၵ်ႇပႃးတူဝ်ၼပ်ႉတူဝ်လေႃးဢၼ်လႂ်ၽိတ်းဢၼ်လႂ်ပႅၵ်ႇ ၼႂ်းၼိုင်ႈဝူင်ႈၽိတ်းလၢႆတူဝ်ၽိတ်းလၢႆပွင်ႈ ၶေႃႈမုလ်းၽိတ်းပိူင်ႈၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးထိုင်လၢႆဝၢၵ်ႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းမီးၵူၼ်းသူၼ်ၸႂ်ၶဝ်ႈၸႂ်မၼ်းလႄႈ ပွႆႇႁႂ်ႈဝႃႈၵမ်းၵမ်းၽိတ်း ၽိတ်းယဝ်ႉၽိတ်းထႅင်ႈ ဢမ်ႇၶိုင်ႁႃမူၼ်ႉမႄးသေ ၵုမ်ႇတေၼႄ ၶေႃႈဢၢင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈမဵဝ်းသွင်ယူႇၵူၺ်းတႄႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းၽူႈပၼ်ႁႅင်းဢမ်ႇၼပ်ႉတေႃႈပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းလွတ်ႈ လူတ်းယွၼ်ႇပၼ်ၶႃႈၼႃ။
ၽိတ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇတွင်းပၢၼ်ႇဢမ်ႇယွမ်းၼွမ်း ၵုမ်ႇပၼ်ၶေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉယွၼ်ႉၼႆႉၼႆၸိုင် ပွင်ႇဝႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈယဵၼ်ၽိတ်းၵူၺ်းလႄႈ မိူၼ်တၢင်းၶႂ်ႈလူလၢႆၽူႈပၼ်ႁႅင်းထႅင်ႈ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ၽိတ်းယွၼ်ႉသင်ၵေႃႈယႃႇ တိုၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၺ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေလႆႈၾၢင်ႉၵႅမ်းၸပ်းၸႂ်ဝႆႉယူႇၶႃႈၼႃ။သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ ဝႆႉၼၵ်းပၵ်းၸႂ်တေႃႇ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵႃႈႁိုဝ် ၼပ်ႉယမ်တေႃႇၽူႈပၼ်ႁႅင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလၢတ်ႈ တေလႆႈႁဵတ်းလူင်းမိုဝ်းၼႄၼၼ်ႉၵူၺ်းသႄႈ။
ၸင်ႇဝႃႈ Show , Don’t Tell ၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပုလုဢႃႊၸၢၼ်ႊ ၾၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵႆႉသင်ႇလၢတ်ႈပွၼ်ႈသွၼ်ၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။တီႈတႄႉၵေႃႈ ဢူဢၢႆၶုၼ်းမုၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃးၼၼ်ႉတင်းပိုၵ်းယဝ်ႉ။ၸင်ႇၼၼ်ၶၢဝ်ႇၼိုင်ႈႁူဝ်ၼႆႉ ထိုင်တီႈလႆႈမၼ်ႈၸႂ်ဝၢင်းၸႂ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ်ၼၼ်ႉၸင်ႇတေလႆႈတႅမ်ႈလူင်းပိုၼ်ၽႄဢွၵ်ႇ။ပေႃးတိုၵ်ႉဝႃႈ ပႆႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈပႆႇၼႄႉၼွၼ်း တေလႆႈၸွတ်ႇၸႅတ်ႉလမ်းလူၺ်းထႅင်ႈ ၸွပ်ႇဢမ်ႇလႆႈ လမ်းဢမ်ႇလႆႈၸိုင် ဢမ်ႇတၢပ်ႈတႅမ်ႈလူင်းယဝ်ႉ။လႆႈလုတ်ႈပႅတ်ႈႁၢမ်းပႅတ်ႈၶၢဝ်ႇၼိုင်ႈႁူဝ်ၼႆႉ ၶႅၼ်းၸႂ်လိူဝ်သေ ပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉလႆႈၸဵပ်းလႆႈသႅပ်ႇယွၼ်ႉၶၢဝ်ႇၽိတ်းၶၢဝ်ႇၽူၼ်ၼၼ်ႉယူႇသႄႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈၵွမ်ႉၵူဝ်ပဵၼ်လႆႈၼႃႈႁၵ်ႉၾၢႆႇၼိုင်ႈလႆႈၼႃႈၸင်းၾၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈ ဝႄႈယၢင်ႇပႅတ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇလီတႅမ်ႈၼၼ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇတႅမ်ႈသေ ဝႄႈယၢင်ႇပႅတ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်းလႃးလႃး။ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼႃႈတႃၵူၼ်းတၢင်းလူင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈၵဵင်ၸႂ်တူၺ်းတေႃႇၼႃႈတႃၽူႈလႂ်။ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈတႅမ်ႈလူင်းၼၼ်ႉတႄႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးတီႈၽိတ်းတီႈပိူင်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈထတ်းယဝ်ႉထတ်းထႅင်ႈယူႇ။ပေႃးပဵၼ်ၶၢဝ်ႇ ၶွပ်ႉၶႅပ်ႉမဝ်မၢင် sensitive story ၼၼ်ႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းတေလႆႈဝႆႉၾၢင်ႉထတ်းထွင်လီငၢမ်းယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသလေႇၼႃႈတႃၽူႈၵူၼ်း ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵုၼ်းမုၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းဢေႇ ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈပဵၼ်လိူင်ႈဢမ်ႇလီယိူင်ႈလီငိၼ်းဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢဝ်ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းဝႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်လိူင်ႈမၢပ်ႇမႂ် ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ၸဝ်ႈၶွင်ၶူင်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၸဝ်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးဢၼ်လူင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႂ်းသိုဝ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႆႉၾၢင်ႉၼၵ်းၼႃသေတႅမ်ႈလူင်းယူႇယဝ်ႉ။ဢဝ်ၸဵမ်လၢႆးတႅမ်ႈတၢင်ႇပၢႆးၼႄ တေလႆႈလၵ်းလႅမ် ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းတေလႆႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတဵမ်တီႈ သၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်ဢၼ်တေၵမ်ႉယၼ်ပၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈမီးဝႆႉတူဝ်ႈတၼ်း သင်ပဵၼ်လႆႈတေလႆႈၶဝ်ႈဢုပ်ႇၵိူဝ်းၵုမ်ဝႆႉ တင်းၸဝ်ႈပၢႆးမၢႆမီႈ သိုင်ႇၾိင်ႈ လႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ႁူႉပွင်ႇလွင်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉလီငၢမ်းၵွၼ်ႇ ဝႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉတိုၼ်းတေ ဢမ်ႇလႆႈပဵၼ် ၶွၼ်ႉတဝ်ႉၶွင်မုၵ်ႉၸုမ်း ။ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ၶွၼ်ႉတဝ်ႉၶွင်ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵမ်။ မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ တေဢမ်ႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၽူႈၶဵၼ်တႃႇၾၢႆႇလႂ်။
ၽူႈလႂ်ၾၢႆႇလႂ်တူၺ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် ၵေႃႉၸုၵ်းၸင်ႈၵႅၼ်ၵၢင်ၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ၸင်ႇၸၢင်ႈတေႁပ်ႉလႆႈ လွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၸႂ်ပိုင်ႈ တီႈၵူၼ်းမိူင်းတင်းလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ႁဝ်းၶႃႈႁူႉၵၼ်ယူႇၵူႈၵေႃႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းသင်ႉ ထူၼ်ႈသီႇၼႂ်းၵၢၼ်ပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆ ပိူဝ်ႈတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ တေတင်ႈသဝ်းၼိမ်တဵင်ႈၼႆႉ လၵ်းသင်ႉ ၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈ လၵ်းသင်ႉၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလႄႈ လၵ်းသင်ႉၾၢႆႇတတ်းသိၼ်ၶဝ် ပဵၼ်ဢၼ်မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽဵင်ႇပဵင်း ၵၼ်ယူႇတင်းသီႇယိူင်ႈ။လၵ်းသင်ႉလူင် 4 ယိူင်ႈၼႆႉ ၾိင်ႈလၢႆးပၢႆးၵၢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ဝႃႈၼႆသေတႃႉ တင်ႈသဝ်း ယူႇလွတ်ႈလႅဝ်းႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ တေႃႈသမ်ႉလႆႈ ပိၼ်ႇပၢႆႇဢိင်လင်ၾင်ၼွင်ၵၼ်ယူႇ။လၵ်းသင်ႉတင်း 4 ယိူင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽႂ်ႇၵၢၼ်မၼ်း ႁႂ်ႈယဝ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၸင်ႇ ဝၢၼ်ႈမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵတ်းယဵၼ်လႆႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁပ်ႉႁၼ်ထိုင်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇ။
ၼႂ်းပၢၼ်မိူင်းတီႇမူဝ်ႇၵရေႇၸီႇမိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းၼႆႉ တၢင်းႁပ်ႉပဵၼ်လၵ်းသင်ႉထူၼ်ႈသီႇ တၢင်းမုင်ႈမွင်းဢၼ်ပီၼ် ၼႃႈတႃၸိုင်ႈမိူင်း( Watch Dog) ၼႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။လၵ်းသင်ႉၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈၼႆႉ ပိူင်ႈတၢင်းၵၼ်တင်းၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ပိူင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်တမ်းဝၢင်းၼႄတီႈၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႄႇ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတေလႆႈ ၸီႉၸမ်။လၵ်းသင်ႉၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႆႉ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုမ်ႇငုမ်းၼိူဝ်ၾၢႆႇတတ်းသိၼ်ယဝ်ႉၼႄႇ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတေလႆႈထတ်းသၢင်ႈ။လၵ်းသင်ႉၾၢႆႇတတ်းသိၼ်ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈယဝ်ႉၼႄႇ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတေလႆႈ ၵုၺ်ႉငၢၵ်ႈပၢၵ်ႈၼႄ။လၵ်းသင်ႉ 3 ယိူင်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵွၼ်းၵိူင်ႈၵၼ်သေ သေၾၢႆႇၾၢႆႇၼႆႉ ၸုတ်ႈယွမ်းလူႉလႅဝ်ဝႆႉယဝ်ႉႁိုဝ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၶဝ် ၽိတ်းသိၼ်ၵၢၼ်ဝႆႉယဝ်ႉႁိုဝ် ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ်မီးလွင်ႈတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈတႅမ်ႇသုင်ၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉႁိုဝ်။ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ႈ ၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇႁႅင်းပွင် ပိူင်ႈႁွႆႈဝႆႉယဝ်ႉႁိုဝ်။ၵူၼ်းၼုမ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် လူႉသုမ်းသုၼ်ႇလႆႈ ႁဵၼ်းသွၼ်ဝႆႉယဝ်ႉႁိုဝ် ဢဝ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ် တေလႆႈပႂ်ႉတူၺ်းတႅမ်ႈလူင်း ႁႂ်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁူႉၸွမ်းႁၼ်ၸွမ်း ၼႆႉၸင်ႇတေၵိုင်ႇတင်းၵူၼ်းမိူင်း မုင်ႈမွင်းယုမ်ႇယမ်ပဵၼ် ႁူတႃၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႃႈၾႃႉၸိုင်ႈမိူင်း မိုတ်းမွင်ယၢပ်ႇယၢၵ်ႈ တႂ်ႈဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းယူႇလႄႈ ၶၼ်ႈတွၼ်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လူႉႁၢႆတၢႆသူင်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။တၢမ်တူဝ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လုၵ်ႉႁဵတ်းပဵၼ်ၽူႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေ ၶၢမ်ႇလူၼ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ်ႈ ၶဵင်ႈတိုဝ်းၵမ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵေႃႈမီးယူႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ ဢဝ်သလေႇၼႃႈတႃ ၵုင်ႇၵုၼ်းမုၼ်ၶွင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႂႃႇ လႆႈဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ၸိူဝ်းဢၼ် ဢဝ်သိုဝ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းသေ ယႃႉလူႉလူလၢႆ ႁဵတ်းမိူၵ်ႈၶိုၼ်းၼႂ်းၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇယူႇၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မီးမႃယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။
ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁဵတ်းၶၢဝ်ႇပွမ်ၶၢဝ်ႇၽၢင်း သူၼ်းၵဝ်းယႃႉလူႉၼႃႈတႃၸိုဝ်ႈသဵင်ပိူၼ်ႈ တၢင်ႇၵေႃႉတၢင်ႇၸုမ်းသေ ပွႆႇႁႂ်ႈသိၼ်ထမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁၢႆလၢႆပႅတ်ႈ ၸူမ်ၵွႆပႅတ်ႈၵေႃႈလႆႈႁၼ်မီးမႃးယဝ်ႉ။ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈလိူင်းၸိူင်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈမိုတ်းသိင်ႇလူင်ၼႆႉ တၵ်းလႆႈႁိူဝ်ႈၸိုၼ်ႈပၢင်ႇလႅင်းၶိုၼ်းယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉလႄႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵိုၼ်ႉၸိုၼ်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁႃလႅင်းၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႆႉၵေႃႈတေလႆႈၶတ်းၸႂ်သႅၼ်ႈသႂ် ၶတ်းၸႂ်ႁတ်းႁၢၼ်ၸင်ႇတေၸဵဝ်းထိုင်တီႈတႃႈယိူင်းၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈယွၼ်းပိူင်းၼႄၼင်ႇၼႆႇယူႇ။ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းလႄႈၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် သၶႁ တမ်းဝၢင်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ။ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၶၢမ်ႇၸုၼ်ႉၶၢမ်ႇတၢႆသေ ႁဵတ်းၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈသုတ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈလႂ်ႁဝ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ပဵင်းၵၼ်ၸင်ႇႁဝ်းၶႃႈ တေႁူမ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းလူင်မၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈၼႆသေတႃႉ ထိုင်မႃးယၢမ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼင်ႇယိူင်းဢၢၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈမီးၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈပႆႇႁွတ်ႈပႆႇထိုင် မၢင်ၵမ်းတင်းလႆႈႁၼ်ယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼၼ်ယူႇသေတႃႉ ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ၼင်ႇႁိုဝ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်တေလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်းလၢႆးသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လၢႆးတၢင်းလိၵ်ႈလၢႆး လၢႆးတၢင်းၽဵင်းၵႂၢမ်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈလၢႆးတၢင်းလၢႆလွင်ႈလွင်ႈသေ ၵႃႈတၵ်းတေလႆႈႁူမ်ႈတေႃႇသူႈၵႂႃႇယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းပၢႆးၼႄမွၵ်ႈၼႆႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆၶႃႈ။


text:
မိူင်းမၢဝ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢိူင်ႇတႂ်ႈၶူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ မီး ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လႄႈပိၵ်ႉဢိုတ်း Lockdown မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်း ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပဵၼ်လူတ်းယွမ်းလူင်းယဝ်ႉလႄႈ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇပၼ်ယဝ်ႉ။
မိူင်းမၢဝ်းၼႆႉတႄႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝဵင်းၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16 ၵၢင်ၶမ်ႈ၊ ဝၢႆးလင်ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းတင်းဝဵင်းယဝ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶိုၼ်းသင်ႇပိုတ်ႇဝဵင်းၶိုၼ်းၶမ်ႈဝႃးဝၼ်းတီႈ 21 ။
ၵူၼ်းမိူင်းမၢဝ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈမိူင်းမၢဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈသိုၼ်း ဝၼ်းတီႈ 20 တႄႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းသေ ၵေႃႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 21 ၼႆႉ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉတၢင်းပဵၼ်တႄႉ လႆႈလိုဝ်ႈယင်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပိုတ်ႇၶိုၼ်း Lockdown မူတ်းယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
တီႈဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်းၼႆႉ ပိုတ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း Lockdown ယဝ်ႉ သေတႃႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈ တေဢွၵ်ႇတၢင်း၊ ၵႂႃႇၵၢတ်ႇ၊ ၵႂႃႇသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် ၼႂ်းႁၢၼ်ႉလူင် မိူၼ် (supermarket) ၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈၼႄဝႂ်ၸႅတ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
“သင်ဝႃႈ တေၵႂႃႇၵၢတ်ႇ၊ Supermarket ၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈၼႄ ဝႂ်ၸႅတ်ႈၶူဝ်ႊဝိတ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း။ မၢင်တီႈ 48 ၸူဝ်ႈမူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆ တီႈမီးတၢင်းပဵၼ်။ ဝႂ်ၸႅတ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇၸႅတ်ႈၼႆ ၶေႃႈမုလ်းႁဝ်း တေဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းၾူၼ်း ႁဝ်းတေလႆႈဢဝ် ဝႂ်ၶေႃႈမုလ်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းၾူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉၼႄ ႁဵတ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ”- ၵူၼ်းမိူင်း မၢဝ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တီႈဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်းၼႆႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ပဵၼ် 2 တွၼ်ႈ။ တွၼ်ႈ 1 – ၵူၼ်းၸိူဝ်း ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ဝႃႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်း မီးၾၢင်ႇႁၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႆႉတီႈၼိုင်ႈ။ တွၼ်ႈ 2 – ၸိူဝ်းၵူၼ်း ပဵၼ်ၼၼ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉသေတႃႉ သမ်ႉဢမ်ႇဢွၵ်ႇၾၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼႆႉသမ်ႉ ဝႆႉထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
“ၵူၼ်းပဵၼ် တီႈဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် 3-4 ၵေႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်သေ ဢွၵ်ႇၾၢင်ႇႁၢင်ႈၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇဢွၵ်ႇၾၢင်ႇႁၢင်ႈသေ ပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉသမ်ႉ မီးမွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ထူပ်းႁၼ် 4-5 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈၶႄႇတႄႉ ၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႄသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းပဵၼ်ၵူႈဝၼ်းယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႃႈဢမ်ႇလႆႈမၢႆဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉႁူဝ်ယွႆႉမၼ်းလီ ဝႃႈတင်းမူတ်း ပဵၼ်လၢႆၵေႃႉ”- ၵူၼ်းမိူင်းမၢဝ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇ ၼႆထႅင်ႈ။
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း ပွၵ်ႈၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ထူပ်းႁၼ် တီႈဝၼ်းတဵင်ႈ လၢမ်းမႃးတၢင်း ၸေႊၵဝ်ႇ – မိူင်းမၢဝ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢၼ်ပိၵ်ႉဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းမၢဝ်းၵူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢဝ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။


text:
ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ
ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလႅတ်ႇတိၼ်ႇ centum ၼႆသေ ပွင်ႇဝႃႈ ၼိုင်ႈပၢၵ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ တူဝ်ႈယေႃႈမၼ်းတႄႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: c[1] သေ ၵဵပ်းဢဝ်တီႈ Century ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉ ၵႆႉဢဝ်ၸႂ်ႉ 17 ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 20 ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 1 ၼႆႉ တႄႇတီႈ ပီ 1 ၸၼ်ႇၼဝႃႇရီႇ 1 ဝၼ်းသေ မူတ်းသဵင်ႈတီး ပီ 100 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 31 ဝၼ်းယဝ်ႉ။ လၢႆးၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 2ၼႆႉ တႄႇတီး ပီ 101 သေ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 3ၼႆႉ တႄႇတီႈ ပီ 201 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ပၢၵ်ပီ သုၼ် (AD 0) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီး။ တႄႇၼပ်ႉၵၢၼ်ႇ တီႈ AD 1 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၼႃႈလိၵ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း
ၵူႈမိုဝ်းတသၢႆး ၼႃႈလိၵ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ပိူင်ၵၢၼ် ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁဝ်းၶႃႈ လႄႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉလႄႈ။
ၼႃႈလိၵ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႆႉ ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် တီႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႄႈ တွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိုဝ်ႈဢိင်ၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၸုတုမ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်၊ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၽႄၸႂ်ႉ ၵႃႈတီႈၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၵ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်း ၵပ်းသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ ပၼ်ၶေႃႈၽၢင်ႉၸူးၵၼ်၊ လွင်ႈၵူတ်ႇၸၢမ်း လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇပိူင်လိူင်း (Sandboxes) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ပေႃးဝႃႈလူဝ်ႇမႃးၼႆ ပဵၼ်ပႃး တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈတၢင်း ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၽူႈၸဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃး ငမ်ႇမႅၼ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇတင်း ၵၢၼ်ပရေႃးၵျႅတ်ႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးလႄႈ ပေႃးဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁပ်ႉလႆႈသေၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၶဝ် ၸၢင်ႈလႆႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပလွၵ်ႉၼိုင်ႈဢၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၽူႈပိုတ်ႇတၢင်ႇပၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼိုင်ႈဢၼ်။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတၢင်းၼႃႈလိၵ်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈတိူဝ်ႉယမ်ၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်သေ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ တေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉၸွမ်းၽဵၼ်ႈ ပိူင်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉဝႃႈ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် ပိူင်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉသေ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ဢၼ် ပႆႇလူဝ်ႇဢဝ်လိူင်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼႆ ၵႂႃႇပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈ
{{subst:uw-userpage}} ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ။
လိၵ်ႈမၢႆတွင်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸိူဝ်းပဵၼ်ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တွၼ်ႈတႃႇၼႃႈလိၵ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း
- {{User info}}
- {{User page}}
- {{Userpage blue border}}
- {{Userpage Blue}}
- {{User page rounded}}
- {{Userpageblue%26round}}, i.e., Userpageblue&round
- {{User page mini}}
- {{Userpage (no table)}}
- {{Userpage otheruse}} for a cross-reference to an article
- {{Userpage bar}} for not mentioning a mirror
- တွၼ်ႈတႃႇ ၼႃႈလိၵ်ႈ တွၼ်ႈဢုပ်ႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း
- {{User info talk}}
- {{Usertalkpage}}
- {{Usertalkpage blue border}}
- {{Usertalkpage2}}
- {{Usertalk bar}} for not mentioning a mirror
- တွၼ်ႈတႃႇ ပိူင်လိူင်းၵႃႈတီႈ ၸိုဝ်ႈဢိင် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း
- {{Userspace draft}}


text:
ထၢမ် = ၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၶႅၼ်းတေႃႈတွပ်ႇၵႄႈပၼ်ၶေႃႈထၢမ် လွင်ႈဢၼ်ၶမ်ၸႂ်ၶႃႈႁဝ်းမႃး
ၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေလႆႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ= လႆႈယူႇၼႃႇ၊ ၵႃႈၼင်ႇယိုၼ်းၶိုတ်းႁူႉႁၼ်ၼၼ်ႉ တေတွပ်ႇၵႄႈပၼ်ၸၢႆးဢိူဝ်ႈ၊
ၸၢႆးသမ်ႉမီးၶေႃႈထၢမ်သင်လႃႇပေႃးၼၼ်။
ထၢမ်= ၶႃႈၶႂ်ႈထၢမ်တႄႉ ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းၵႆႉၵႆႉလႆႈငိၼ်းဝႃႈꧦသီႇပဝ်ႇ ၵဝ်ႈႁၢမ်းꧦဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ
မၼ်းမီးတီႈပွင်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈၸဝ်ႈ။
တွပ်ႇ= ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ လီလႆႈႁူႉတီႈပွင်ႇမၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းတႄႉယဝ်ႉ၊ ပေႃးတေဢဝ်
ၽၢႆႇလေႃးၵီႇသေတွပ်ႇၵႄႈၸိုင် တႆးႁဝ်းၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ꧦပေႃးဢွၵ်ႇ
ၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်သီႇၵေႃႉၼႆၸိုင်ၸၢင်ႈပဝ်ႇ (ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ) ၼႆသေ
ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်ၵဝ်ႈၵေႃႉသမ်ႉ ၸၢင်းႁၢမ်းလၢႆꧦၼႆ ၸဝ်ႈၵေႃႈယၢမ်ႈငိၼ်းမႃးယူႇ။
ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ၼႆႉပေႃးဢဝ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်းၸဝ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇပေႃးတူၵ်းထုၵ်ႇ၊
ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်း။
ပေႃးတေဢဝ်ၽၢႆႇလေႃးၵုတ်ႈသေတွပ်ႇၵႄႈတႄႉ ꧦသီႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃး သေ၊ ၵဝ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈသမ်ႉ ပဵၼ်လေႃးၵုတ်တရႃႇၵဝ်ႈပႃး (မၢၵ်ႈသီႇပႃး၊ ၽူလ်ႇသီႇပႃး၊ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ)ꧦယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈဝႃႈတႄႉၵေႃႈ ꧦပေႃးသၸ်ၸႃႇသီႇပႃး ပဝ်ႇ(ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ်မၼ်းယဝ်ႉ)ၵေႃႈ လေႃးၵုတ်တရႃႇ ၵဝ်ႈပႃးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေႁၢမ်း(ႁၢႆလၢႆ)ဢမ်ႇႁၢင်ႉꧦၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ် သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၵေႃႈ တႃႇတေလႆႈၸၢမ်ႇၽွၼ်းလီမၼ်း မၢၵ်ႈ၊ ၽူလ်ႇ၊ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈ၊ ပေႃးသၸ်ၸႃႇသီႇပႃး ပဝ်ႇၵေႃႈ လေႃးၵုတ်တရႃႇ ၵဝ်ႈပႃး ၼၼ်ႉ ႁၢမ်းယဝ်ႉ။
တြႃးဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းႁေႃး ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ꧦတြႃးထမ်မၸၵ်ၵꧦ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉယဝ်ႉ။ လိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈသၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉႁၢႆ ဢမ်ႇမီး
ၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ်မၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ သႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸၢင်ႈတေမွတ်ႇဝွတ်ႈဝၢႆးႁၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပေႃးသႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တဵမ်(႕႐႐႐)ပီလႄႈ သႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တေမွတ်ႇဝွတ်ႈဝၢႆးႁၢႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇၼႆၸိုင် သႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ တိုၼ်းတေႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ၊ ၸၢင်ႈပူၼ်ႉလိူဝ် (႕႐႐႐)ပီၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။ သင်ဝႃႈၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇတၼ်းထိုင် (႕႐႐႐) ပီၵေႃႈ ၸၢင်ႈမွတ်ႇဝွတ်ႈဝၢႆးႁၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ꧦသႃႇသၼႃႇꧦဢၼ်ဝႃႈၸမ်ႉ ပဵၼ်ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းၵႃႈၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တင်းၼမ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉယဝ်ႉ။
သၸ်ၸႃႇသီႇပႃး - ၽိုၵ်းၵမ်ပွႃး - လေႃးၵုတ်တရႃႇတြႃးတိုၼ်းဢမ်ႇႁၢႆ ။
သၸ်ၸႃႇသီႇပႃး - ဢမ်ႇၽိုၵ်းပွႃး - လေႃးၵုတ်တရႃႇတြႃးတိုၼ်းၸၢင်ႈႁၢႆ ။
ဢဝ်ဝွၵ်းၼႆႉ မၢႆဝႆႉၼႂ်းဢူၵ်းၼႂ်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်းသေ ႁဝ်းၸဝ်ႈတွပ်ႇၵႄႈၼႄ မွၵ်ႈၵႃႈၼႆႉၵေႃႈ ၸၢႆးႁဝ်းတေပွင်ႇၸႂ်ယူႇ။ လိူဝ်သေၼႆႉ သမ်ႉမီးၶေႃႈထၢမ်သင်ထႅင်ႈလႃႇၸၢႆး။
ၸၢႆး = ဢေႃႈ မီးၶႃႈဢေႃႈ၊ ပွၵ်ႈတေမႃး ၸွင်ႇၵွႆႈထၢမ်ထႅင်ႈၶႃႈ၊ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ယဝ်ႉၶႃႈၸဝ်ႈႁဝ်း။
ၵေႃႉထၢမ် - ၸၢႆးလဵၵ်ႉ(လၼ်ႈၶမ်း)
ၵေႃႉတွပ်ႇ - ၸဝ်ႈဝၼ်ႇၼသႃႇမိ(ၼမ်ႉလၼ်ႈ)
႒႐႑႑-႑႑-႑႖
တေသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ် ထၢမ်+တွပ်ႇမႃးထႅင်ႈယူႇဢေႃႈ၊
မႂ်ႇသုင် ႁႂ်ႈယူႇလီမီးငိုၼ်း ႁႂ်ႈႁၢင်ႈလီၵိုၵ်းပိုၼ်းသေၵမ်း


text:
ယိုၼ်ယၼ်ယွၼ်းတၢင်ႇထိုင် RCSS/SSA လႄႈ SSPP/SSA မိူင်းၸိုင်ႈတႆး
ၶႃႈၶဝ်ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ၸွမ်းႁၼ်ၸႅင်ႈလီငၢမ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်တၢင်ႇထိုင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၶႃႈဢေႃႈ ။
ဢၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ PSLF/TNLA ၶဝ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း မိူင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်းႁၢႆႉလူင်လၢင်တႄႉယူႇယဝ်ႉ ။ လွင်ႈတၢင်းႁၢႆႉၶဝ်သမ်ႉ တင်ႈၸႂ်ပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢမ်ႇၵႃး ယိူင်းဢၢၼ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ဝႃႈၼႆ ။ ၼႂ်းသူပ်းပၢၵ်ႇၵႂၢမ်းၶဝ်ဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းတႆးယဝ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းလွႆယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ ။ လႆႈငိၼ်းမႃးၼႂ်းႁူသၵ်းသၵ်းယဝ်ႉ ။
ဢၼ်တူဝ်ထူပ်းမႃးတႄႉ လႆႈႁူႉႁၼ်ၸုမ်းၶဝ်တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇၵူၼ်းပွၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် မတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇမိူၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆးသေ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈတွပ်ႇထၢမ် ႁႂ်ႈယိုဝ်းတၢႆၵမ်းသိုဝ်ႈ ။ ဢၼ်ဢဝ်တၢႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးလၢႆလၢႆ ။ ၸဝ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈၸၢင်းၵေႃႈၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ် ၺွပ်းၶင်ဝႆႉၼႂ်းမိုဝ်းၶဝ်။ ဢဝ်ၵူၼ်း / သူၼ် (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး) ႁဵတ်းပဵၼ်တႃႈႁူဝ်ႉႁႄႉၵင်ႈတူဝ်ၶဝ်သေ ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်း (RCSS/SSA) ၼၼ်ႉ ႁူႉထိုင်ႁၼ်လႅင်းၸွမ်းလီလီယူႇ ။ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇႁိူၼ်းလူတ်ႉၵႃး ၊ လူတ်ႉၶိူင်ႈ ၊ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လၢႆလၢႆ ဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆ ၊ လူလၢႆၼၢင်းလိင်းတႆး ၊ ၾႆးၸုတ်ႇဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်း PSLF/TNLA ၼႆႉယဝ်ႉ ။
ယွၼ်ႉၵေႃႇၵၢၼ်မိူၵ်ႈမႂ်ၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸဝ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈၸၢင်း ၵူၼ်းထဝ်ႈၵဝ်ႇၵႄႇမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမေႃသွၼ် ၵူၼ်းယိင်း ၊ ၸၢႆး ၊ ပတ်းပိုၼ်ႉတင်းသဵင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈထိုင်မိူင်းလူင် ၊ မိူင်းၵုတ်ႈ ၊ မိူင်းမိတ်ႈ ၊ မိူင်းငေႃႉ ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး ၊ သမ်ႉပေႃးၸွတ်ႇၵႂႃႇ မူတ်းယဝ်ႉ ။ ၼပ်ႉသွၼ်ႇဢၢၼ်ႇတူၺ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးမီးပဵၼ်ၵႂႃႇသမ်ႁဵင်ပၢႆ ၵႂႃႇယဝ်ႉ ။ ဢၼ်ၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉၼႂ်းၼႃႈတီႈသိုၵ်းပလွင်ႈၶဝ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶၢႆႉပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈပၢႆႈမႃးၵၢင်ၶမ်ႈ ၵၢင်ၶိုၼ်း လူတ်ႉၵႃးမႃးပိၼ်ႈၸွမ်းတၢင်းသေ မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ ၵွပ်ႈမၼ်းၵေႃႈမီးယဝ်ႉ ။ ႁိူၼ်းဢမ်ႇမီးၵူၼ်းပႂ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁွတ်းလူင်ၵႂႃႇ ၽဵဝ်ႈၵိၼ်ၽဵဝ်ႈဢဝ် ယႃႉတဝ်လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႉ ။
ယိူင်းဢၢၼ်း တၢင်းႁဵတ်းၶဝ်ၼႆႉ တင်ႉႁူဝ်တေႃႇၵူၼ်းၶူဝ်းတႆးတင်းသဵင်ႈသေ ဢဝ်တၢႆလူလၢႆ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႉလႅဝ်ၵႅဝ်မိူင်းတႆး ႁႂ်ႈပေႃးၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႉ ။ လိူင်ႈပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇမႃးပီ 2015 ၸမ်သဵင်ႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်လိၵ်ႈလၢႆးၽႃႇသႃႇ သႃသၼႃ ၽႅၼ်ႇလိၼ် ၶိူဝ်းၵူၼ်းယႃႇၸူမ်ႁၢႆ ၵိုတ်းပိုၼ်းႁၢႆႉလူင်ၼၼ်ႉ ပိုင်ႈဢိင်ဢဝ် တၢင်းႁူႉႁၼ် ဢဵၼ်ႁႅင်းလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လႄႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) သွင်ၽၢႆႇသွင်ၸုမ်း ႁူမ်ႈမိုဝ်းၶွၼ်ႈႁႅင်းၵၼ်သေ ၽုတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းႁဝ်း ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆးသေၵမ်း ။ လူလွမ်ပႂ်ႉပႃးဢႃယု ၶူဝ်းၶွင် ၽႅၼ်ႇလိၼ် ၶိူဝ်းၵူၼ်းတႆး ၽႂ်းၽႂ်း ၽၢႆၽၢႆသေၵမ်း ။
တပ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ႁူမ်ႈၶွၼ်ႈၵၼ်သေ ဢဝ်တီႈယူႇပၵ်းသဝ်းမၼ်ႈၵိုမ်း ၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆးသေၵမ်းၶႃႈ ။
ၵေႃႉတူဝ်ထူပ်းပိုၼ်ႉတီႈ
ပွတ်းႁွင်ႇ/ မိူင်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းတီႈ 16/02/2016


text:
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:Db
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ (db = "delete because") ၼႆႉ ပဵၼ်ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ တႅမ်ႈသႂ်ႇထႅင်ႈ လွင်ႈတၢင်းမၵ်းမၢႆ တီႈၵႂၢင်း ၽွင်းမိူဝ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ဢၼ်ပဵၼ် ၶေႃႈမၵ်းမၢႆ တဵမ်ထူၼ်ႈတႄႉ တူၺ်း တီႈ WP:CSD ၼႆလႄႈ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းထတ်း
- ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေဢဝ်ၼႃႈလိၵ်ႈ သႂ်ႇပၼ်ၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် လႄႈ ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းဢမ်ႇၼႄႉၼွၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- တွၼ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ/ ဢမ်ႇမွတ်ႈပႅတ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ယႃႇပေႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ။ ၵႂႃႇဢုပ်ႇၵူဝ်းတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉလႄႈ။
- ပေႃးၸႂ်ႉ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉၼႆ သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉလႄႈ။ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၼိုင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းမၼ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃး လွင်ႈသၢင်းလၢင်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်းဝႃး လူဝ်ႇတႅမ်ႈၼႄတီႈၵႂၢင်ႈ လိူဝ်သေ လွင်ႈမၵ်းမၢႆၼႆၸိုင် ၸႂ်ႉ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉလႄႈ။
- ၸႂ်ႉ
{{db|လွင်ႈတၢင်း}}သေၵေႃႈ မၼ်းတေၼႄပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ဢၼ်မီးၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉသေ တီႈ "ဢမ်ႇပၼ်ဝႆႉ လွင်ႈတၢင်း" ၼၼ်ႉ မၼ်းတေၼႄပၼ် လွင်ႈတၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ဝႆႉ လွင်ႈတၢင်းၼႆႉ ထႅဝ်လိၵ်ႈ "ဢမ်ႇပၼ်ဝႆႉလွင်ႈတၢင်း" ၼၼ်ႉ တေ ၼႄဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
- ပေႃးၶႂ်ႈဢဝ် ႁဵင်းလိၵ်ႈ URL ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး မၢႆမိူၼ် ("=") သႂ်ႇတီႈၼႂ်း လွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉၼႆ ၸႂ်ႉ ပိူင်
{{db|1=လွင်ႈတၢင်း}}ၼၼ်ႉလႄႈ။
- ပေႃးၶႂ်ႈဢဝ် သဵၼ်ႈတင်ႈ ("|") သႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း လွင်ႈတၢင်းၼႆ ၸႂ်ႉ
{{!}}ၼႆႉလႄႈ။
- သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်ၵေႃႉသၢင်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆၸိုင် ၸႂ်ႉ
{{db-author}}လႄႈ။


text:
ၵေႃႉမူး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵေႃႉမူး (မၢၼ်ႈ: ကော့မှူး), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kawhmu), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Kaumu]) ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတလ ဢၼ်မီးၽၢႆႇပုၼ်ႉမႄႈၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈသေ ၸၢင်ႈဢဝ်သၢႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇၸူးလႆႈငၢႆႈငၢႆႈယူႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းၽႄ ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး ဝဵင်း ၵုၼ်းၶျၢၼ်ႇၵူင်း၊ တေးတယႄး ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ်ၶူၼ်တၢင်းၵႃး ၵႂႃႇ တလ၊ တုၼ်ႇတေး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈပွင်ႇၸိုဝ်ႈဝဵင်းထတ်း
လုၵ်ႉတီႈ လၢႆးတႅမ်ႈမွၼ်း ၵၢၼ်ႇမူၵ်ႉ (ကံမုတ်)၊ ပေႃးဢဝ်သဵင်မွၼ်းဝႃႈ ၵေႃႉမု (ကော့မု) သေ လူင်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ကံ (ကော့) ၼႆႉမၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ၵုၼ်၊ မုတ်(မု) ၼႆႉ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ၸဵင်ႇပႅၼ်ဢွၵ်ႇ (မၢၼ်ႈ: အငူ) ၼႆလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ၵုၼ်ပႅၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးထတ်း
ၶဝ်ႈ၊ မႂ်ပူႉ၊ မၢၵ်ႇမု လႄႈ ၵုင်ႈ၊ ပႃ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူဝ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်းပႃႇထိူၼ်ႇတုၼ်ႇတေးလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႆႉၵေႃႈ မီးယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မႆႉမွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ပိူင်လူင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ GoogleEarth


text:
Friday, December 20, 2019
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ
တေဢဝ်တင်းၶိူင်ႈၸၼ်ႁၢင်ႈႁိူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် SketchUp Pro 2019 လႄႈ V.ray (Full Version) ၼႆႉမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ၊ SketchUP Pro ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇ
ၸၼ်ႁၢင်ႈမၼ်းမၼ်း V.ray ၼႆႉသမ်ႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၢင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၸၼ်ၼၼ်ႉ ၶျေႃး ႁၢင်ႈလီ
ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆယဝ်ႉ၊ လၢႆးၸႂ်ႉမၼ်းတႄႉၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ႁဝ်းႁင်းၵူၺ်း ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၵေႃႈ ပႆႇမေႃႇ
တႄႉတႄႉလႄႈ ပႆႇၸၢင်ႈမႃးသွၼ်ပၼ်ၵၼ် ပေႃးဝၢႆးၼႆႉ သင်ဝႃႈ မီးၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆ ၸင်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်း
သေ လႄႈ မႃးတၢင်ႇၼႄလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း လီယဝ်ႉ ၸၼ်ဢဝ်တီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉတႃႉ။
လၢႆးၸၼ်မၼ်း ပေႃးဝႃႈၼဵၵ်းတီႈတုမ်ႇၼိူဝ်ၼႆႉယဝ်ႉၼႆ တေဢွၵ်ႇမႃးႁၢင်ႈၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉ
ယူႇယဝ်ႉ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
လၢၼ်းမတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းလၢၼ်းမတေႃႇ (မၢၼ်ႈ: လမ်းမတော်မြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Lanmadaw Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Laanmatau]) ၼႆႉ မီးဝႆႉပွတ်းတူင်း ၵၢင်ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းလၢၼ်းမတေႃႇၼႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းဢလူင်ႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းလႃႉတႃႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၵၢၼ်း လႄႈ မႄႈၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈ လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းလၢၼ်းမတေႃႇၼႆႉ မီး ပွၵ်ႉ (႑2) ပွၵ်ႉ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ (႕) ႁူင်း၊ ၸၼ်ႉၵၢင် (႒) ႁူင်း လႄႈ ၸၼ်ႉသုင် (႒) ႁူင်းယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းလၢၼ်းမတေႃႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလႃႉတႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တႅဝ်းၶႄႇ တႃႇဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။
ယူင်ႉသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ထတ်း
ယူင်ႉသၢင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢၼ်းမတေႃႇ ဢၼ်ၼႄဝႆႉၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၼႆႉ ထိင်းသိမ်းဝႆႉပဵၼ် ၶူဝ်းပူၺ်ႈၵဝ်ႇမွၼ် တီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ။
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ GoogleEarth


text:
ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီတၢင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ သမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႇဝိတ်ႉ 19 ၼၼ်ႉ တေလႆႈမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ် ၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတေမၼ်ႈၸႂ်လႆႈ ၽၢႆႇလွင်ႈလွတ်ႈၽေး လႄႈ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႇဝိတ်ႉ-19 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ သမ်းယႃႈယႃ ႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႇဝိတ်ႉ-19 ဢၼ်ႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ်ဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မႃးတွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃၸွမ်းၵူၼ်းတၢင်းၼမ် တီႈၼႂ်းမိူင်း တၢင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ႁူမ်ႈတုမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တၢင်း UNICEF သေႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးဝႆႉသေယဝ်ႉ မီးၵၢၼ်သွၼ် 6 ဢၼ်၊ ဢၼ်ပႃးၸွမ်း ၵၢၼ်သွၼ်တၢင်း ဝီႇတီႇယူဝ်ႇ၊ ၶေႃႈၸၢမ်းတူၺ်း တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်၊ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ငၢႆႈလူမ်လႄႈ ၸႅင်ႈလႅင်း၊ လၢႆးယူႇသၢင်ႈၵႅင်ႉၵမ်ၼႂ်းၵႄႈ ၵေႃႉၼိူင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိူင်ႈ သေ
Photo credit: WHO/Blink Media – Giliane Soupe
English - Français - Español - العربية - Português - Bahasa Indonesia - MakeдoHckи - Pycckий - 中文 - Tiếng Việt - Nederlands - Kaзaқ Tiлi - မြန်မာစာ - ကညီစှီၤကျိာ်
ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵႅပ်ႈ WHO ၼႆႉႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆႊ၊ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီတူဝ်ႈ လူၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈတူဝ်ႈတွပ်ႇ ၵၢပ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ဝႆးမႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈငၢႆႈလူမ်မႃး တွၼ်ႈတႃႇတေလႆႈ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်လႄႈ လွင်ႈပိုၼ်ၽေႈၶွင် ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႇဝိတ်ႉ-19 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ပၢင်သွၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၵူႈပိူင်ပိူင် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႇဝိတ်ႉ-19 လႄႈ ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼိူဝ် လွင်ႈသိမ်း လွင်ႈၵုမ်းထိင်းလႄႈ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်၊ လွင်ႈတႅမ်ႈမၢႆလႄႈ လွင်ႈပႂ်ႉပၵ်းတႃတူၺ်း ဢၼ်ပႃးတွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၶွင်ႉၶမ်ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ဝၢႆးသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉ (AEFI)၊ လႄႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ (လွင်ႈႁပ်ႉလႆႈလႄႈ လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း) ၸွမ်း ဝီႇတီႇယူဝ်ႇပွတ်းတႃႇၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်တွၼ်ႈဝႆႉလႄႈ ၶေႃႈထၢမ်တၢင်းၼမ် တွၼ်ႈတႃႇတေၸၢမ်းတူၺ်း တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်သူယဝ်ႉ။ ပၢင်သွၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပိူင်လူင် မၼ်းပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်လႆႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃ တၢင်းၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ဢၼ်တေပဵၼ်ၵူၼ်းသမ်းပၼ် ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈလႄႈ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်တေၶၢမ်ႇသမ်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်းၵၼ်ႁဵၼ်း: ပေႃးပၢင်သွၼ်ဢၼ်ၼႆႉသုတ်းယဝ်ႉ၊ သူတေၸၢင်ႊ:
ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်ပၢင်သွၼ်: ႁိမ်းႁွမ်း 3 ၸူဝ်ႈမွင်း။
ၽိုၼ်မၢႆဢွင်ႇ: ၽူႈၶဝ်ႈပႃး ဢၼ်လႆႈဢမၢတ်ႈ 80% ဢမ်ႇၼၼ် သုင်လိူဝ် တီႈၼႂ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၶေႃႈၸၢမ်းတူၺ်းတၢင်းႁူႉတၢင်း ႁၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈ ၽိုၼ်မၢႆဢွင်ႇၶွင် ဢၼ်ပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းဝႆႉ ဢၼ်ၼိူင်ႈယူႇယဝ်ႉ
ပၢင်သွၼ်ႁဵၼ်းဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၸွမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်တၢင်း UNICEF ယဝ်ႉ။ လမ်းၼႂ်းတၢင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းၼိူဝ် ၶေႃႈဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈလူၺ်ႈ WHO ယဝ်ႉ။
ပိၼ်ႇထိုင်ၽႃႇသႃႇ တႆး လုၵ်ႉတီႈ COVID-19 vaccination training for health workers, 2020. WHO ၼႆႉဢမ်ႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇလမ်းၼႂ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈတႅတ်ႈတေႃးၶွင် ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၼႆႉ။ ၼႂ်းလွင်ႈတၢင်းပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ ဢင်းၵိတ်းလႄႈ တႆး ဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်လၢႆးလဵဝ် ဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ၊ ပိူင်ဢၼ်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း ၼႆႉတေပဵၼ် ပိူင်ဢၼ်ၶဝ်ႈၶႂၢင်ႇလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းမၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ WHO ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ဝႆႉလွင်ႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇဢၼ်ၼႆႉ။ ၶွင်ၵမ်ႉထႅမ်ဢၼ်ၼႆႉ ယိူင်းဢၼ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ယိူင်းမၢႆ တွၼ်ႈတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵူၺ်း။


text:
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/ SSA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီမႃးၼႆႉ လႆႈ မူၼ်ႉမႄး တၢင်းယၢမ်ႈ ပၼ်ၵူၼ်းတိတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် 330 ပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 26/6/2022 ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵေႃႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပီ 2021 ထိုင် 2022 ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီၼႆႉ RCSS လႆႈမူၼ်ႉမႄးတူဝ်ၸႂ်လႄႈတၢင်းယၢမ်ႈပၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် 337 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉပဵၼ် ၽူႈၸၢႆး 335 ၵေႃႉလႄႈ ၽူႈယိင်း 2 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၶမ်းၸၢမ်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈပီမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်း RCSS ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈမူၼ်ႉမႄးတၢင်းယၢမ်ႈပၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းယႃႈမဝ်းၵမ်မီး 337 ၵေႃႉ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွတ်း ၸၢၼ်း၊ ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ဢၼ်မႃးမူၼ်ႉမႄးၼမ်တီႈသုတ်း ပဵၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ၼႆႉတႄႉယူႇတီႈ ပေႃႈမႄႈၶဝ် ဢဝ်တူဝ်မႃးသူင်ႇပၼ်ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၼမ် တေမူၼ်ႉမႄးပၼ် တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်ႈ။ တေႃႇၵေႃႉတေမူၼ်ႉမႄးပၼ် မွၵ်ႈ 6 လိူၼ် ဢမ်ႇၼၼ် လိူဝ်ထႅင်ႈ 2-3 လိူၼ် ပေႃးယႃၶဝ်ပႆႇၸၢႆႇလီ ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ RCSS တီႉလႆႈ ယႃႉမႃႉ 1,353,917 မဵတ်ႉ၊ ႁွင်ႇၽီး (Brown Sugar) 304 ၵီႊလူဝ်ႊ ၵရမ်ႊ၊ ဢႅတ်ႉသိတ်ႉ 48,800 လီႊတိူဝ်ႊ၊ ၽွင်သူဝ်ႇတႃႇ 36,000 ၵီႊလူဝ်ႊၵရမ်ႊ၊ ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ 20,534 ၵီႊ လူဝ်ႊၵရမ်ႊ၊ ယႃႈလမ် 3,968,625 ၵီႊလူဝ်ႊၵရမ်ႊ ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈသမ်ႉ ၸၢႆး 18 ၵေႃႉ ယိင်း 3 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 21 ၵေႃႉ၊ တီႉလႆႈ ပႃး ထႅင်ႈ ရူတ်ႉလူင် 7 လမ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 26 ၼႆႉ ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လုမ်ႈၾႃႉ ပီၼႆႉ RCSS/SSA ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈလႄႈ ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆးတႆးလႅင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းမၢႆ 1 လွႆၵေႃႇဝၼ်း – လွႆၵေႃႇမိူင်း၊ တပ်ႉၸုမ်း 808 လႄႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈ RCSS တူင်ႉၼိုင်ၵုမ်းၵမ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးထႅင်ႈလၢႆလၢႆတီႈ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။


text:
မႃႉတွၵ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမႃႉတွၵ်ႉ (မၢၼ်ႈ: မဒေါက်မြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Madauk), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Maadauk]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇလေးပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဝဵင်းၼိူင်ႈယဝ်ႉ။[1] မႃႉတွၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဝဵင်းၼိူင်ႈသေ တိုၼ်းလိုဝ်းလင်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်မိုဝ်းၶုၼ်မွၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႃႉတွၵ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၸိုဝ်ႈမွၼ်း ကမာဍိုတ် (သဵင်ဢွၵ်ႇ ၵမႃႇတွၵ်ႉ) သေလူင်းမႃးယဝ်ႉ။ ၵမႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼွင်၊ တွၵ်ႉဢွၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢုတ်ႇၼႆလႄႈ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၼွင်ဢုတ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵမႃႇတွၵ်ႉၼႆႉ မၢၼ်ႊၶဝ်ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ် မႃႉတွၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မႃႉတွၵ်ႉလႄႈ သူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၽႂ်ႇဝဵင်းမၼ်းသေတႃႉၵေႃႈ ၵႆႉႁွင်ႉၵိုၵ်းၵၼ်ဝႃႈ သူၺ်ႇၵျိၼ်ႇမတွၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ သူၺ်ႇၵျိၼ်ႇလႄႈ မတွၵ်ႉၼႆႉ ၵႆယၢၼ်ၵၼ်မွၵ်ႈ ႒ လၵ်းၵူၺ်းၼႆသေတႃႉၵေႃႈ မႄႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်း ၶႅၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ၶူၼ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ၺွင်ႇလေးပိၼ်ႇ လႄႈ မတွၵ်ႉၼႆႉ ယၢဝ်း 11.25 လၵ်းယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Google. Google Maps.
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၈၆.


text:
ၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ (မၢၼ်ႈ: ကျောက်ဖြူမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kyaukpyu) ၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ဢၼ်မီး ပွတ်းတူၵ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ပၢၵ်ႇၼမ်ႉတၢၼ်ႇၸိတ်ႉ ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်းသုတ်း ၵုၼ်ယၢၼ်းပျႄး၊ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ၸမ်ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇပင်းၵလႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယၢၼ်ၵႆႇ 250 လၵ်း (400 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈၼမ်ႉသၽႃႇဝ ဢၼ်ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် တီႈၼႂ်းၵႄႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈလႄႈ ဝဵင်းၵလၵတ်ႉတႃး၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ပီၶရိတ်ႉ 1983 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးယူႇ 19,456 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈထတ်း
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈတမ်ႇငႃႈဢွၼ်ႇ တီႈမိူင်းရၶႅင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပဵၼ် ပၢင်သိုၵ်း မၢၼ်ႈ-ဢင်းၵိတ်ႉ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ (1824-1826) ယဝ်ႉ လႆႈဢဝ် တပ်ႉသိုၵ်းမႃးတမ်းတီႈ ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၼႃႈလိၼ်ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ တူၵ်းမႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈ ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ တၢၼ်ႇတွႆး လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈယၢၼ်းပျႄး ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းဢၢမ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇတွၼ်ႈတႃႇ ပၵ်းလုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းၵႆၵၼ်တင်း ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈ ထိုင်ပီ 1939 မႃး ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉလုမ်းၸူး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈတမ်းတပ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈယၢၼ်းပျႄး လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈဢၢမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေၵေႃႈ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ မီးဝၢၼ်ႈ 270 ပၢႆယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇၵဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈဢူင်းတေႃး ဢၼ်ယၢၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇယၢမ်းလဵဝ် မွၵ်ႈ 7 လၵ်းၼၼ်ႉသေ ၸူးဢိင်လူၺ်ႈ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၶၢဝ်လူင်သွင်ပုတ်း (ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 70 ထတ်း) ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵျွၵ်ႉၽျူႇ (ႁိၼ်ၶၢဝ်) ၼႆယဝ်ႉ။ ပီ 1852 ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇယုၵ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈသေ တေႃႇထိုင် ပီ 1974 ၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇ လၵ်းမိူင်း ပီ 1974 သေ ၽိူဝ်ႇလႆႈယႃႉပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝဵင်းၸႄႈတွၼ်ႈတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ တႄႇဢဝ် 1974 တေႃႇ 1988 ၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်ႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။ ထိုင် 1988 ၼႆႉ ၶိုၼ်းပဵၼ်မႃး ၸႄႈဝဵင်းတုမ်ၵျွၵ်ႉၽျူႇသေ ဝၢႆးမႃး ၶိုၼ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇမႃးယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်းလူင် ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းတႃႈႁိူဝ်းသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁိူင်းသၢင်းၽေႃးလတ်းပၢင်ႇလၢႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မႃးၵိုတ်းယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ လုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈသေ ဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းပလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းသူင်ႇလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ၵၢတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းတႄႉ ၸႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1885 သေ ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ၵေႃႉၶိုင်ပွင်ၵၢၼ်မႃးယဝ်ႉ။[1]
ပွၵ်ႉၸိူဝ်းမီးၼိူဝ်ဝဵင်းထတ်း
- ပွၵ်ႉဢသျေႉပႅင်း (ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ)
- ပွၵ်ႉဢၼွၵ်ႉပႅင်း (ၽၢႆႇတူၵ်း)
- ပွၵ်ႉဢလႄႇပႅင်း (ပွတ်းၵၢင်)
- ပွၵ်ႉမျိတ်ႉၼႃးတၢၼ်း
- ပွၵ်ႉၸေႇတီႇတွင်ႇ
- ပွၵ်ႉဢယႃႇသျိ
- ပွၵ်ႉဢၸူဝ်းယ
- ပွၵ်ႉတၢၼ်ႇပၢၼ်ႇၶျွင်း
- ပွၵ်ႉရၶႅင်ႇပႅၵ်ႉသဵၵ်ႉ
- ပွၵ်ႉၵလႃးပႅၵ်ႉသဵၵ်ႉကွက်
ပၢႆးပႆႇၺႃႇထတ်း
မိူဝ်ႈပီ 1953 ၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇ ၶေႃးလဵၵ်ႉပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1954 မႃး လႆႈပိုတ်ႇ ၵျွၵ်ႉၽျူႇဢုပၸႃႇၶေႃးလဵၵ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ တီႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵျွၵ်ႉၽျူႇဢုပၸႃႇၶေႃးလဵၵ်ႉ ငွမ်းၶႆႇသေ ပဵၼ်မႃးၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် ၽိုၼ်ပိုၼ်းမၢႆတွင်း ၸၼ်ႉၸွမ်ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶေႃးလဵၵ်ႉပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ဝႆႉ ၶေႃးလဵၵ်ႉပၢႆးပႆႇၺႃႇသေ ပူင်သွၼ်ပၼ် ၽႃႇသႃႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးပႆႇၺႃႇယူႇယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ် ပီ 1953 မႃး လႆႈပိုတ်ႇ ႁူင်းႁဵင်းၶေႃးလဵၵ်ႉ ပဵၼ်ၶူးသွၼ်သေ ထိုင်ပီ 1954 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းဢုပၸႃႇၶေႃးလဵၵ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ တီႈဢုပၸႃႇၶေႃးလဵၵ်ႉၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ် ပၢႆးပႆႇၺႃႇ ဝဵၵ်ႉၸႃႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ တင်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ မီးသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းလူမ်း သၢႆတၢင်းၵုင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 1.22 လွၵ်းလၵ်းသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ပီ 1953 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးယူ 7241 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ထတ်း
တီႈ မိၼ်းပျိၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၵႂႃႇ 16 လၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ဢွင်ႈရေႇတႃႇ ဢၼ်တႅၵ်ႈၾိင်ႈၾႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉပဵၼ် ဢွင်ႈရေႇတႃႇ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၸိၼ်ႇၶျွင်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီဝႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇပႂၢႆႉ ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ယၢၼ် 3 လၵ်းတင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၸၢႆႇၶျူင်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ လွႆၽႆးဢုင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လွႆၼၵႃးၽူတ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽြႃးၵွင်းမူးထတ်း
ၽြႃးၵၢၼ်ႉၵေႃႇတေႃး လႄႈ ယူၵ်ႉပႂႃးတေႃႇ သွင်သူႇၼႆႉ ပဵꧣ်ႁွႆးမိုဝ်း ပၢၼ်ဝေႇသႃႇလီႇသေ ပဵၼ်ၽြႃးၸိုဝ်ႈလိုဝ်း တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇယဝ်ႉ။ ၽြႃးၵျွၵ်ႉတလူင်း ၼႆႉ မိၼ်းပႃႇၵျီး ဢၼ်ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းရၶႅင်ႇ ပၢၼ်မျွၵ်ႉဢူးၼၼ်ႉ ၵေႃႇတႄႇမႃးသေ တီႈၽင်ႇႁိၼ်လူင်တင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းတၢင်းၼႂ်းထမ်ႈသေၵေႃႈ ၶႅၵ်းထမ်ႈသေ ၵေႃႇႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးဝႆႉယဝ်ႉ။ တင်းမူတ်းၼႆႉ ႁူးထမ်ႈမီး 55 ႁူးယဝ်ႉ။ ၽြႃးသူၺ်ႇတႃႇလျွင်း တီႈလွႆၵွင်းမူး၊ ၽြႃးလွႆၸေႇတီႇယ၊ ၵွင်းမူး သႃႇသၼႃႇ 2500 ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ ၽြႃးလွႆၵွင်းမူး၊ ၽြႃးၵျွင်ႉတလူင်း လႄႈ ပွႆးၽြႂႃးၵၢၼ်ႉၵေႃႇတေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႆႉႁဵတ်းၼႂ်း လိူၼ်ႁႃႈယဝ်ႉ။
တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵၺိၼ်ႇတေႃး ဢၼ်မီးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်း ယၢၼ်ၵႆ မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးလျွင်းတေႃႇမူႇ သူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇ ဝၢၼ်ႈၵူင်းသျဵင်ႇ ဢၼ်မီး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်း ယၢၼ်ၵႆ မွၵ်ႈ 3 လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽြႃးၵျွၵ်ႉတလူင်းယဝ်ႉ။ ၽြႃးဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်လူင်လူင် လုၵ်ႈၼိုင်ႈသေ ၶႅၵ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပႃး ၵျွင်းပျသၢတ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ထမ် လႄႈ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃး၊ မွၵ်ႇမွၵ်ႇမႆမႆ၊ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽီလူး၊ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽီ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ မၼ်းၼႄဝႆႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉႁွႆးမိုဝ်း ရၶႅင်ႇမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၵၢၼ်ႉၵေႃႇတေႃး ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၽြႃးၵျွၵ်ႉတလူင်း ဢၼ်ယၢၼ်မွၵ်ႈ 2 လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးသူႇၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၽြႃးၵၢၼ်ႉၵေႃႇတေႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူၼ်ႁၢင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပၢင်းလႆႈမႃးၼႂ်း ပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽြႃးပေႃႇတေႃႇမူႇ ၼႆသေၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၵိူဝ်းယမ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇထတ်း
- ဢူးမျၢတ်ႉထုၼ်းဢွင်ႇ (ဢယေးပႅင်ႇ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း မျၢၼ်ႇမႃႇ)
- ဢူးပႃႉၸေႃး (ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ လႄႈ ၶုၼ်ၽွင်းၶဵဝ် လိုဝ်ႈ)
- ဢူးလူင်း (ၶုၼ်ၽွင်းၶဵဝ် လိုဝ်ႈ)
- ဢူးလႃႉထုၼ်းၽျူႇ (ၶူးမေႃလူင် ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉလွင်ႈၵဝ်ႇမွၼ်)
- ၽူဝ်းၵျေႃႉ (ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လႆႈသူးလိၵ်ႈလၢႆးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ)
- ၸေႃးၼု (ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၽဵင်းၵႂၢမ်း လိုဝ်းလင်)
- ဢူးတိၼ်ႉၸေႃႇ (ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇ RFA)
- ၸဵင်းလႄႉလႄႉ (ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်)
- မႄးၸႃႇ (ၼၢင်းငဝ်း)
တႃႇသိုပ်ႇတူၺ်းထတ်း
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ၊ သွႆႉ (2)


text:
လိၵ်ႈၵႂၢမ်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပဵၼ်ၽႃသႃလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ၽႂ်ၽႂ် ၸိုင်ႈမိူင်းလႂ်ၵေႃႈမၵ်းမၼ်ႈယွမ်းႁပ့်ဢဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။ ယွၼ့်ၵွပ်ႈ ၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼၼ့်ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႆလၢတ်ႈလႆႈတဵမ်သူပ်းတဵမ်ပၢၵ်ႇ။ လိၵ်ႈပိူၼ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းၵေႃႈမီးၼမ့်ၵတ့် တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်သုင် ယွၼ့်ၼႂ်းၽႃသႃဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ့် မီးၶေႃႈမုလ်း ယူႇၵူႈလွင်ႈ။
ပပ့်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး ဢၼ်ပၼ်တၢင်းႁူႉ ဢမ်ႇဝႃႈလွင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ထဵၵ့်ၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ လႄႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းလႆႈဢဝ်ၶေႃႈမုလ်းဢၼ်တႅမ်ႈဝႆ့ၼႂ်းၽႃသႃ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ့်မႃးပိၼ်ႇပဵၼ် ၽႃသႃၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇသေၶိုၼ်းပိုၼ်ၽႄႈၼႂ်းမိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်းယူႇၵမ်ႈၼမ်ၼမ်။ တၢမ်းၼၼ့်မႃးၵေႃႈလိၵ်ႈၶႄႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁူဝ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼမ် ၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၶဝ်တိုၼ်းပႃးၵႂႃႇၸွမ်း။ ၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈမီးႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈၶဝ်ၸွမ်း ၶႂ်ႈဝႃႈၵူႈမိူင်း ။ ဢမ်ႇဝႃႈပဵၼ်ပၼ်တၢင်းၵၢၼ် ႁိုဝ် လပ့်လပ့် မၢင်တီႈ မၢင်လႂ်ယင်းလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းသေႁဵၼ်းဢဝ်လူးၵွၼ်ႇ။
တႆးႁဝ်းသမ့်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႇၼၼ် ဢမ်ႇပေႃးသူင်ၵၢၼ်တႅမ်ႈၵၢၼ်ဢၢၼ်ႇ ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးသူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး။ ယႃႇဝႃႈသင်လႃႈ တေႃႈၼင်ႇၵူၼ်းလူင်တႆး ၸိူဝ်းၵႂႃႇယူႇမိူင်းၼွၵ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ယင်းပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ မူႇၸုမ်း ႁိုဝ် ဢွင်ႈတီႈလႂ်တီႈၼိုင်ႈၼၼ့် ဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈတႆးၵေႃႈယင်းမီးတင်းၼမ် ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈပၢႆဢမ်ႇမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႈမီးယူႇ။ ပေႃးလိၵ်ႈပိူၼ်ႈၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈတႄ့ မၢင်ၵေႃႉ မၢင်ၸဝ်ႈယင်းၶႂ်ႈၵတ့်လိူဝ်ၸဝ်ႈၶွင်ၽႃသႃမၼ်းလူးၵွၼ်ႇ။
ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ပဵၼ်ၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇတူင့်တၵ့်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်တၢင်းၶိူင်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ထဵၵ့်ၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊတၢင်း ဢွၼ်ႊလၢႆႊ။ တေႃႇမိူဝ်ႈတႆးႁဝ်းၵေႃႈၶဝ်ႈထိုင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမိူၼ်ပိူၼ်ႈယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇပေႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး တေတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပိူၼ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်းၵွႆး လိၵ်ႈတႆးတိုၵ့်ႁၼ်လဵၵ်ႇၵေႇဢေႇမၢင်ယူႇ။
ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၾွၼ့်လိၵ်ႈတႆး ဢမ်ႇႁူႉတေၸႂ်ႉၾွၼ့်ဢၼ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆ့။ ၵူၺ်းၵႃႈၸိူင့်ႁိုဝ်ၵေႃႈ ပေႃးႁဝ်းယင်းမီးၸႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢမ်ႇမီးၾွၼ့်ၵေႃႈႁႃသႂ်ႇလႆႈ ၊ဢမ်ႇမေႃၵေႃႈႁႂ်ႈၵေႃႉႁူႉၵေႃႉမေႃ သႂ်ႇပၼ်လူင်းပၼ်ၼႂ်းၶိူင်ႈၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ် ႁိုဝ် ၼႂ်းၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊလႆႈယူႇယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈတိုၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈမီးၾွၼ့်လိၵ်ႈတႆးယူႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်သိုဝ့်ၶိူင်ႈ ၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ်မႃးၵေႃႈမီးၾွၼ့်ယူႊၼီႊၶူတ့် Unicode မႃးၸွမ်းယဝ့်။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၾွၼ့်လိၵ်ႈတႆး ဢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၸိူဝ်းမီး တၢင်းၵတ့်ၶႅၼ်ႇၾၢႆႇ လွင်ႈဢႆႊထီႊ IT ၶဝ်ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မႃးၼၼ့်ၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ႁူမ်ႈပႃးတင်းလၢႆးသႂ်ႇ လၢႆးလူင်း ၼႂ်းၾူၼ်း မိုဝ်းထိုဝ် ၼႂ်းၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊၸိူဝ်းၼႆ့မီးတင်းၼမ်။
ၶဝ်ႈၸႂ်ဝႃႈ ၵမ်ႈၽွင်းတိုၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉၶႂ်ႈတႅမ်ႈမၼ်းၵူၺ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် လူၺ်ႈႁဵတ်ႇၽူလ် လွင်ႈတၢင်း သင်ၸိူင့် ႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့် ၶဝ်ၸဝ်ႈတေႁူႉ တူဝ်ၶဝ်ၸဝ်ႈလီသေပိူၼ်ႈ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆ့ ႁူမ်ႈဝႃႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီး လၢႆလၢၵ်ႇၶိူဝ်းၵူၼ်းၼၼ့် လိၵ်ႈမၢၼ်ႈပဵၼ်ၽႃသႃၵၢင် ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ့်ဢမ်ႇထဵင်။ ၵွႆးၵႃႈပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်း ၸုမ်းၶိူဝ်း ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်တႄ့ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်းလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းတေႃႇၵၼ်ယူႇ။
ၶူးဝႃးဢႃးၸၢၼ်လူင်ႁဝ်း ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း ၵႆ့ၵႆ့လၢတ်ႈတႃႇသေႇဝႃႈ “ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၵ့်လိၵ်ႈတႆးႁဝ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၽႄႈၸွတ်ႇတဵမ်ၵႂႃႇတင်း လုမ်ႈၾႃႉ ၼႆၼႆ့ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးလၢႆတူဝ်၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆးလၢႆတူဝ်” ၼႆယဝ့်။
“ပေႃးဝႃႈမၼ်းၽႄႈၼႆ ၸေႈႁေႃႇၶူဝ်းၶွင် ၸေႈႁေႃႇၶဝ်ႈမုၼ်းၶဝ်ႈပွင်း ၸေႈဢၼ်တူၵ်း ဝၢၵ်ႇဝီႈဝၢၵ်ႇဝိူဝ် ယူႇၸွမ်းတၢင်းၵေႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈတႆးၵႂႃႇသဵင်ႈ ဢမ်ႇၵွမ့်ၼၼ့်ၵွႆး တေႃႇပေႃးၵႂႃႇမီးၼႂ်းထၢင် ၶီႈပဵၼ်ၸေႈၸဵတ့်ၵူၼ်ႈ ၼၼ့် လူးၵွၼ်ႇ ၸင်ႇဝႃႈမၼ်းၽႄႈ” ဝႃႈၼႆ။
ႁဝ်းမႃးတူၺ်းၼႂ်းၾဵသ့်ၿုၵ်ႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉၵၼ်ၼမ် တႆးႁဝ်းၵေႃႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမိူၼ်ပိူၼ်ႈ ယင်းပဵၼ်ၽူႈႁၵ့်ၸၢတ်ႈ ၵွႆးၵႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ၵၢၼ်မိုတ်ႈ သူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈပိူၼ်ႈယူႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၽူႈမီးၸၼ့်ၶဝ် ဢမ်ႇပေႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး ဢၼ်သူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးပဵၼ်ၵူၼ်းထမ်းမၻႃး (ထမ်ႇမတႃႇ) ႁႃၸဝ့်ၵိၼ်ၶမ်ႈ ႁိုဝ်ၵူၼ်းပၢၼ်ၵၢင်ၵမ်ႈၼမ်။ ႁဝ်းၵႃႈပေ့ႁၵ့်ၸၢတ်ႈ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇတႅမ်ႈဢမ်ႇလၢတ်ႈ လိၵ်ႈတႆးၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်း မၼ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇၶတ်းႁႅင်း လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းမီးဝႆ့ၵေႃႈဢမ်ႇပွင်ႇသင်။ မၢင်ၵေႃႉယင်းတေၶႂ်ႇထၢင်ႇလဵၵ့် ဝႃႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈမေႃၸွမ်းဝတ့်(ၵျွင်း) မႃးလူၺ်ႈၵၢၼ်ပဵၼ်သၢင်ႇထႂၢၵ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈထႂၢၵ်ႈၵွႆး ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်း မိူင်းၼွၵ်ႈ မိူင်းၼႃး တေၶႂ်ႈဝႃႈၼင်ႇ ၼၼ်ၵေႃႈတေမီး။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈသၢင်ႇမုၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇႁဵၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႃး ပီပီၼိုင်ႈ ၶၢမ်ႈပူၼ့်ၸၼ့် BA, MA, PhD ႁူမ်ႈ ၼပ့်ပဵၼ်ပၢၵ်ႇ ၵွႆးၵႃႈၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇပႅတ်ႈလိၵ်ႈတႆး။
ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်း ၼႆ့ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်သႄ့ၼႄးၵၼ် ။ ၼင်ႇႁိုဝ်လိၵ်ႈတႆးႁဝ်း ပေႃးတေၽႄႈမၢၵ်ႈ ၵႂႃႇၼၼ့် မီးတၢင်း ၼပ့်ယမ်လူၺ်ႈႁူဝ်ၸႂ်တဵမ်ပၢၵ်ႇသေ တၵ့်တိူၼ်ၵၼ်ၵွႆး ။ ၶေႃႈမုလ်းဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးၼႂ်းမိုဝ်း google မူတ်းယဝ့် ။ ပိူင်လူင်မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ၽႃသႃ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တၢမ်းမႃးၵေႃႈပဵၼ်ၽႃသႃၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း။ ပေႃးတႅမ်ႈ ၸိုဝ်ႈတႅမ်ႈလွင်ႈမၼ်းသေ ထၢမ်လူင်းၵႂႃႇၵေႃႈဢွၵ်ႇမႃးမူတ်းယဝ့်။
လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းလူး တေႃႉတႄ့မီးယူႇၽွင်ႈၵေႃႈတိုၵ်ႉဢေႇမၢင်ယူႇ လွင်ႈၾိင်ႈငႄလိၵ်ႈလၢႆး ပိုၼ်း လွင်ႈႁူႉတၢင်းႁၼ် ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်းၼႆ့ ၼင်ႇႁိုဝ်ပိူၼ်ႈပေႃးလႆႈႁူႉလႆႈႁၼ်၊ မႃးၶူၼ့်သွၵ်ႈႁႃၼႂ်းၵူႊၵိူလ်ႊ ပေႃးလႆႈလႄႈ တေမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ ပေႃးႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းမီးၵႃႈၶၼ် ၽႄႈမၢၵ်ႈ ႁဝ်းၵေႃႈထုၵ်ႇလႆႈ ၶတ်းၸႂ်။ လိူဝ်ၼၼ့်ဢမ်ႇၵႃး ၸိုဝ်ႈမိၵ်ႈ(တသိၵ်ႈ) ႁေႃႇတၢင်းၵိၼ် ႁေႃႇၶူဝ်းၵုၼ်ၶၢႆ ႁၢၼ့်(သႅင်ႇ) ၶဝ်ႈၽၵ်းတၢင်းၵိၼ် ႁၢၼ့်ၶၢႆၶူဝ်း ၶွမ်ႊပၼီႊ ႁူင်းၵၢၼ်ႁူင်းငၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်ပၢႆ့ၸိုဝ်ႈလိၵ်ႈပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးလိၵ်ႈတႆး တင်းတီႈပဵၼ်ႁၢၼ့်သိုင်ႇၶၢႆၶွင်တႆး ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်တႆး။


text:
မ်ႂႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉၶႃႈ မူိဝ်ႈလဵဝ် ၶႃႈၶႆႈ တႅမ်ႈလူင်းႄၼ လၢတ်ႈႄၼႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁဝ်း လွင်ႈ ၵွပ်ႈသင် မူိင်းပိူၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ႄလႈ ၵူၼ်းမူိင်းပိူၼ်ႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉ ၊ ေပႃးမႃးတူၺ်း
မူိင်းၼုိင်ႈမူိင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶႆႈႁ်ႂႈ မူိင်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၼႆၸိုင် ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် ေတလႆႈ သၢၼ်ၶတ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်း ( Corruption ) ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၼိူဝ်ၵမ်ႇၾႃႇၼႆႉ ဢၼ်ၶႃႈလႆႈၸ်ႂေသ ၵႆႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းေသႇေသႇၼႆႉ ပဵၼ်မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ( Singapore ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၊ မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ၼႆႉ လႆႈလွင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း တ်ႂႈမုိဝ်း ဢိင်းၵိတ်ႉ ( English ) ၶဝ် မူိဝ်ႈပီ 1952 ၼၼ်ႉေသတႃႉ သမ်ႉယူႇပႃႈတ်ႂႈ ၵုမ်းၵမ် လူင်ပွင်ၸုိင်ႈ မူိင်းမေလးသျႃး ( Malaysia ) ေသ ယွၼ်ႉမီးပၼ်ႁႃ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼုိင်ႈ ႄလႈ ၶိူဝ်းၼုိင်ႈေပႉၵိၼ်ၵၼ် ( Pubic War ) ႄလႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ( Singapore ) လီၵွၼ်းယု ( Lee Kuan Yew ) ၸွင်ႇတႅပ်းတတ်းဝႃႈ
ေတဢဝ် မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ၼႆႉ လွတ်ႈလႅဝ်း သဝ်းေၶႃ ။
ဝၢႆးဢဝ်လွင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း ယဝ်ႉ လူင်ပွင်ၸုိင်ႈ ထီႉၼုိင်ႈေၵႃႈ ပဵၼ်မႃး လီၵွၼ်းယု ( Lee Kuan Yew ) ယူႇယဝ်ႉ မၼ်းၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် လူင်ပွင်ၸုိင်ႈ မိူင်းသိင်ႇၵပူႇ ယဝ်ႉ ထီႉၼုိင်ႈ ဢၼ်မၼ်း
ၶတ်းၸ်ႂ သၢၼ်ၶတ်း ႁဵတ်းေသပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်း ၼူိဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၊ မူိင်းသိင်ႇၵပူႇၼႆႉ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ဢွၼ်ႇၵူၺ်း တၢင်းၵႂၢင်ႈ ေတမီးတၢၼ်ႇ တၢၼ်ႇမူိင်းပၼ်ႇ ၵူၺ်း ၊ ၵူၺ်းဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ မူိင်းမၼ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ လိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ ၼ်ႂး ဢႃႇသျႃႉ ( Asia ) ၊ လီၵွၼ်းယု ၼႆႉ မၼ်းႁူႉဝႃႈ ေပႃး ၼ်ႂးမူိင်းမၼ်း မီးလွင်ႈ ၵိၼ်ၸိၵ်းၵိၼ်ၸွၵ်း ေတႃႇၵၼ် ၼွၵ်ႈမူိင်း ၶဝ်ေတဢမ်ႇမႃး
ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼ်ႂးမူိင်းမၼ်း ယဝ်ႉေၵႃႈ မူိင်းမၼ်းေတဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယ်ႂႇၼႆ မၼ်းႁူႉဝႆႉ လီလီ။ လွင်ႈၵိၼ်
ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼူိဝ် ၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢဝ်ပဵၼ်လၵ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼ်ႂးၵၢၼ်မူိင်း ၼုိင်ႈဢၼ်ေသ ၶတ်းၸ်ႂ
ေတႃႇသူႈ မႃး ဢၼ်ၵိၼ်သူး ဢၼ်ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းေတႃႇၵၼ် ေဢႇေသပိူၼ်ႈ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း ေတမူိဝ်ႈပီ 1965 ထိုင် 2014 ၼႆႉ ၼိူဝ် ၵမ်ႇၾႃႇ ၊ ၼ်ႂးမူိင်း 176 မူိင်းၼႆႉ မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ၼႆႉ လႆႈဝႃႈ
လႆႈၵႂႃႇ ထီႉ 3 ယူႇ။ ဢၼ်ၵိၼ်သူး ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်း ေဢႇေသပိူၼ်ႈ ဢၼ်လႆႈၵႂႃႇထီႉၼုိင်ႈ ပဵၼ်
မူိင်းတဵၼ်းမၢတ်ႉ ( Denmark ) ထီႉသွင် မူိင်းၼိဝ်းသီႇလႅၼ်ႇ ( New Zealand ) ႄလႈ ထီႉသၢမ်သမ်ႉပဵၼ် မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ( Singapore )။ ဢၼ်ၵိၼ်
သူးၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်း ေတႃႇၵၼ်ၼမ်ေသပိူၼ်ႈ ၼိူဝ်ၵမ်ႇၾႃႇၼႆႉ ထီႉၼုိင်ႈပဵၼ်မူိင်း သူဝ်ႇမႃလီ ( Somali ) ထီႉသွင် ပဵၼ် မူိင်းဢၽိၵႃႉ ( Africa ) ႄလႈ မူိင်းမၢၼ်ႈ ( Myanmar ) ။
ၵွပ်ႈၼႆ ၶႃႈေတႉ ေတထတ်းႄၼတူၺ်းဝႃႈ မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ၼႆႉၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ်လႆႈၵႂႃႇထီႉသၢမ် ၼူိဝ်ၵမ်ႇၾႃႇ ဢၼ်ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼူိဝ်ၵၼ်ေဢႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ၼႆႉတႃႇေတ
ၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ လွင်ႈၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်း ( Corruption ) ၼၼ်ႉ မၼ်းဝႆႉ ႁူဝ်ေၶႃႈၵၢၼ် မီးယူႇ 5 ၵၢၼ်ဝႆႉယူႇ
1. ၸုမ်း CPIB ( Corrupt Practices Inverstigation Bureau ) ၼႆႉ မီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈထတ်း လုမ်းလူင်ပွင်ၸုိင်ႈ လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း လႆႈ ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ်။
2. သင်ႁူႉဝႃႈ ၼ်ႂးၸုမ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူၼ်းၼ်ႂးလုမ်း ေသေၵႃႉေၵႃႉ ၵိၼ်ဝႆႉသူးၼႆ ေတလႆႈႁႌ
သၢၵ်ႈေသႇ ႁ်ႂႈမၼ်း ၸဵတ်ႈၸဵတ်ႈေသ ေတလႆႈၺႃးတၢမ်ႇ တူၵ်းၶွၵ်ႈ။
3. ၵူၼ်းၵိၼ်သူးၼၼ်ႉ သင်မၼ်းၵိၼ်သူးယဝ်ႉ ႁဵတ်းၸွမ်းၵူၼ်းပၼ်ေၵႃႈလီ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း
ၸွမ်းၵူၼ်းပၼ်ေၵႃႈလီ ၵူၼ်းေၵႃႉပၼ်မၼ်းေၵႃႈ ေတလႆႈၺႃးတၢမ်ႇ တူၵ်းၶွၵ်ႈ။
4. သင်ပဵၼ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸုိင်ႈ ၵူၼ်းၼ်ႂးလုမ်းၸူိဝ်းၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇလႆႈပၼ် ၶူဝ်းတွၼ်ႈ
သင် ႄလႈ ၵူၼ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸုိင်ႈေၵႃႈေတဢမ်ႇလႆႈဢဝ်။
5 ၼ်ႂးၸုမ်းၵူၼ်းလူင်ပွင်ၸုိင်ႈ ၼုိင်ႈေၵႃႉေၵႃႉ သင်လႆႈၵိၼ်သူး လႆႈဢဝ်ငုိၼ်းၸူိဝ်း ပိူၼ်ႈပၼ်
ၼႆၸုိင် ေတလႆႈၺႃး တၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈ ႄလႈ တၢမ်ႇငိုၼ်း ၊ ဝႆၢးဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈ မႃးယဝ်ႉ ေတလႆႈ
ဢဝ်ငိုၼ်း ဢၼ်ဢဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ဢၢပ်ႈပၼ် ပဵၼ်ငိုၼ်းၼ်ႂးလူင်ပွင်ၸုိင်ႈပႅတ်ႈ။
မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ၵွပ်ႈသင်ႄလႈ ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇၵွပ်ႈသင်ႄလႈ ၵူၼ်းမူိင်းၶဝ်မီးပူိင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ
ေပႃးမႃး လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းလီလီၼႆၸုိင် ယွၼ်ႉၶဝ်ဢဝ် ၵူၼ်းမူိင်းပဵၼ်ယ်ႂႇ ယွၼ်ႉၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ၼပ်ႉ
ထုိင်ၵၼ် ႄလႈ မီးပိင်ႇၺႃႇ။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၼ်ႂးမူိင်း ႁဝ်းႄလႈ ၶဝ်ၼႆႉ ၵႂႃႇၵၼ်ေတႉေတႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း လူယဝ်ႉ တူၺ်းယဝ်ႉ ယႃႇေပႁ်ႂႈမၼ်းပႅတ်ႈလၢႆ ႁ်ႂႈေမႃဢဝ် တွင်းၵိုမ်းဝႆႉေသၵမ်း မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
- ၸၢႆးသႅင်သိုၵ်း
- Post >>> ShanStateDefenceArmy


text:
ရႄႇၸႂႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းရႄႇၸႂႃႇ (မၢၼ်ႈ: ရေဇွာမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Rezua Town) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းတတ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-႒. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, ႕႒.
- ↑ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၸႄႈဝဵင်းမတူႇပီႇ Archived 2017-05-04 at the Wayback Machine. - Myanmar Information Management Unit


text:
ၽိုၼ်းတၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး
ဝၼ်းထိ 6/12/2019
ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၶတ်းသေတႃႉယင်းတႄႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်
ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢၼ်ၶတ်းဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်းသေတႃႉၽၢႆႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၶဝ်ယင်းတေႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းတီႇၽဵဝ်ႈတီႈ လိၼ် ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇယူႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 22/10/2019 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 300 ပၢႆၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးပၼ်ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၾႃသိုပ်ႇၸႃတႃပိူဝ်ႈတႃႇ ပဵၼ်လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈယႃႇႁႂ်ႈမီးၽေးၶဵၼ် မႃးယႃႉ မႃးၶုတ်းတီႈလိၼ်တႃႇဢဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၺ်းၵႃႈတင်ႈ တႄႇ ၼၼ်ႉမႃးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊထႆးၶဝ်ဢဝ်ရူတ်ႉၶုတ်းၸူင်တီႈလိၼ်လႄႈရူတ်ႉသိပ်းလေႃႉ တေႃႉတၢင်ႇၶဝ်ၶဝ်ႈ တီႇ ၽဵဝ်ႈဢွင်ႈတီႈလိၼ်ဢၼ်မီးတၢင်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းသေတႄႇတီႇၽဵဝ်ႈၼႃႈလိၼ်တႃႇ 3,200 ဢေႊ ၵႃႊ တႃႇထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 2/11/2019 ၼၼ်ႉၵေႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈငိၼ်းတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵုမ်းၵမ်တီႈလိၼ်မိူင်းသၢတ်ႇၶဝ်ဝႃႈပႅတ်ႇ ဝၢၼ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵူၵ်းတင်းသဵင်ႈၼႂ်းၵဝ်ႈဝၢၼ်ႈသေမီးႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 2,500 ၼၼ်ႉတၵ်းတေလႆႈၸႂ်ႉၶၢႆႉ ဝၢၼ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းတၢင်းၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်လႄႈႁူင်းၽဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၶူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် 28 ပီၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းၼႆႉပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းသႁႃၵွၼ်း (Thaiand’s Sahakol Equipment) ထႆးလႄႈၶွမ်ႊပၼီႊၼွင်ၶမ်းမၢၼ်ႈ (Golden Lake) ၶဝ်ႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊ လၢႆႊ 2019။ၵူၺ်းၵႃႈမီးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းဝႆႉဝႃႈၶွမ်ႊပၼီႊၼွင်ၶမ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမၢၼ်ႈ Myanmar Economic Corporation (MEC) ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ယူႇပိူင်ႈလင်ဝႆႉ။မိူဝ်ႈၸၢႆးၼူၼ်းၵေႃႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊၼွင်ၶမ်းမႃးလႄႇမိူင်းၵူၵ်းၼၼ်ႉမၼ်းၵႂႃႇၼွၼ်းၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းတပ်ႉ။
MEC ၼႆႉတိုၼ်းပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းၸွမ်းသႃႊရႃႊပူႊရီႊၶူဝ်ႊ (Saraburi Coal) (ပဵၼ်ၵိင်ႇၽႄၶွမ်ႊပၼီႊ Italian Thai Development Company) ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2008 တႃႇၶူင်းၵၢၼ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်မိူင်းၵူၵ်း။ၵူၺ်းၵႃႈၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇၵိုတ်းယင်ႉၼႂ်းပီ 2011 ဝၢႆးၵူၼ်းမိူင်းထႆးႁူမ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈၸုမ်း MEC သိုပ်ႇပၼ်ႁႅင်းၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉသေၼႂ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းၸုမ်း Myanman EITI ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ MEC ၼႆႉလႆႈၶႂၢင်ႉတႃႇၶူင်းၵၢၼ် 20 ပီ (တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 18/11/2018 ထိုင်ဝၼ်းထိ 17/3/2035) ပိူဝ်ႈတႃႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ 13.7596 သီႇၸဵင်ႇၵီႊလူဝ်ႊမေႊတိူဝ်ႊၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 17/7/2017 ၼၼ်ႉၽၢႆႇၵုမ်းၵမ်တီႈလိၼ်ၸေႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇၶဝ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းတင်းသၢမ်ပွၵ်ႉဝႃႈ MEC ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈလိၼ် 200 ဢေႊၵႃႊတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းသၢင်ႈႁူင်းၽဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်လႄႈတၢင်ႇလွင်ႈၼႆသေထၢမ်ထိုင်လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းပႃးဝႃႈသင်ဝႃႈဢမ်ႇႁၼ်လီဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၽွမ်ႉၸွမ်းၸိုင်ႁဵတ်းလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင်လႆႈၼႃႈဝၼ်းထိ 15/8/2017 ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်းသၢမ်ပွၵ်ႉၵေႃႈလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်သေႁူမ်ႈၵၼ်ဝႃႈတေသၢၼ်ၶတ်းၶူင်းၵၢၼ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသၢၼ်ၶတ်းသေတၢင်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းထိုင်တီႈၽၢႆႇၵုမ်းၵမ်တီႈလိၼ်ၸေႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 9/8/2017 ၼၼ်ႉသေဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉၶေႃႈတွပ်ႇသင်မႃး။
ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းပီၼႆႉမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/8/2019 ၶၢဝ်းယၢမ်း 7 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၶဝ်ႈမိူဝ်းႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈသေလၢတ်ႈဝႃႈၽိုၼ်လိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉမိူဝ်ႈသွင်ပီပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉထုၵ်ႇလီထွၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းၵၼ်။မိူဝ်းၼႃႈမႃးတေဢမ်ႇတူၺ်းၼႃႈၵၼ်လႆႈ၊ၸွင်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ႈၸႂ်လီလီယူႇႁႃႉဢၼ်ၶဝ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉ၊ၸွင်ႇမီးၽႂ်သေၸုမ်းၸုမ်းမႃးတဵၵ်းၸႂ်ႉၶဝ်လူင်း။လိူဝ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈၶဝ်တေမႃးသပ်းလႅင်းၼႄၽွၼ်းလီၽွၼ်းႁၢႆႉၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႄၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ထႅင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 17/10/2019 ၼၼ်ႉတူဝ်တႅၼ်းၶွမ်ႊပၼီႊထႆး ၶဝ်ၶဝ်ႈ ၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၵူၵ်းသေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸွမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတီႈၵျွင်းဝၢၼ်ႈ ဝဵင်း တင်ႈတႄႇၶၢဝ်းယၢမ်း 3 မိူင်း 5 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း။ၶဝ်လၢတ်ႈ တီႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈၶဝ်တေ“ၶုတ်းၸၢမ်းတူၺ်း” ထၢၼ်ႇႁိၼ်ဢွၼ်တၢင်းတင်ႈ တႄႇဝၼ်းထိ 25/10/2019 ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ၵူၺ်းၵႃႈတင်ႈတႄႇ ၼၼ်ႉ မႃးလွင်ႈဝႃႈၶဝ်တေၶုတ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႆမၼ်းၵေႃႈၸႅင်ႈ လႅင်း မႃးၵွပ်ႈဝႃႈၶဝ်တီႇၽဵဝ်ႈပိုၼ်ႉတီႈလႄႈမီးၵွင်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ၵွင်ယႂ်ႇၵွင် လူင် မႃးသေမၼ်းၼမ်လိူဝ်လွင်ႈဝႃႈ“ၸၢမ်းတူၺ်း”ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးဢွၵ်ႇဝႃႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်တေၶုတ်း ထၢၼ်ႇ ႁိၼ် 300,000တၢၼ်ႊတေႃႇ ပီ၊ပိူင်လူင်မၼ်းတွၼ်ႈတႃႇမိူင်းထႆးသေတေႁဵတ်း ပႃးႁူင်းၽဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ် 600 မေႊၵႃႊ ဝတ်ႊပိူဝ်ႈတႃႇၸႅၵ်ႇၽေသူင်ႇႁႅင်းၾႆးၶဝ်ႈပၼ်ႁႅင်းၾႆးၾႃႉမိူင်းထႆးၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊထႆးၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉတေတေႃႉသူင်ႇလုၵ်ႉဢဝ်တီႈမိူင်းၵူၵ်းၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းလုင်း-မိူင်းႁႆး ထိုင်တေႃၵေႃႉတႃႈၶီႈလဵၵ်းသေတေဢဝ်ၶၢမ်ႈၶူဝ်လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းမၢႆ 2 ထိုင်မႄႈသၢႆၼႂ်းမိူင်းထႆး။
ယင်းမီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ထႅင်ႈဝႃႈထၢၼ်ႇႁိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈတေ ဢဝ်ၸႂ်ႉ ၽဝ်တီႈႁူင်းၽဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ် 23 မေႊၵႃႊဝတ်ႊဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊမိၼ်းၶဵတ်ႉတိတ်ႉလႆႈၶႂၢင်ႉတီႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းမၢၼ်ႈ (Myanmar Investment Commission) မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 22/12/2017 ၼၼ်ႉသေတိုၵ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁႅမ်းဢၼ် မီးၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မိူင်းႁႆးလႄႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။ၶွမ်ႊပၼီႊမိၼ်းၶဵတ်ႉတိတ်ႉၼႆႉယင်းလႆႈၶႂၢင်ႉတႃႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼၼ်ႉတႃႇပိုၼ်ႉတီႈ 0.2003 သီႇၸဵင်ႇၵီႊလူဝ်ႊမေႊတိူဝ်ႊတႃႇၶၢဝ်း တၢင်းႁႃႈပီ (တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 24/6/2015 ထိုင် 10/2/2020)။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် +95 98-893-712-91 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း +66 87 658 9551 (တႆး၊ ထႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းႁွမ် +66 82 189 0684 (တႆး၊ ထႆး)
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
PDF files:>>>


text:
တီႈႁိမ်းဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇပၢင်ႁူႈ တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်ၼၼ်ႉ မီးမႆႉႁုင်းလူင်တူၼ်ႈၼိုင်ႈ၊ မီးတီႈတၢင်းၽႄသီႇသဵၼ်ႈ၊ ၵႂႃႇတၢင်းႁွင်ႇ ပွင်ႇထိုင်ဝၢၼ်ႈသၢမ်သၼ် လွႆၶူး မၢၵ်ႇၶီႈၼူ၊ ၵႂႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ပွင်ႇႁွတ်ဝၢၼ်ႈၼႂ်းလိုင်း ထိုင်ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉသၢႆး တၢင်းၵႂႃႇပၢင်လူင်ၵေႃႈၸ်ႂႈ၊ ၵႂႃႇတၢင်းၸၢၼ်း ထိုင်ဝၢၼ်ႈသၼဵၼ်း လႄႈပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းႁမ်ႉလီဢိတ်းၼိုင်ႈ တႃႇၵႂႃႇပၢင်လူင်၊ ၵႂႃႇတၢင်းတူၵ်း ထိုင်ဝၢၼ်ႈလႄႈဝတ်ႉ ၵုင်းလူမ်း လႅၼ်လိၼ် ၼႃးၸိုၼ်း ဢိၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼႃးတဵတ်ႇ သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ထိုင်ၽွင်းသႅင် လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ (မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵွၼ်ႇတႄႉ ယင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလုၵ်ႉလၢႆးၶႃႈၵႂႃႇမၼ်းတလေး)။
ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢင်ႇလႄႈတူၼ်ႈမႆႉႁုင်းလူင် ဢၼ်မီးၸပ်းၽၢႆႇႁွင်ႇႁူဝ်ႉဝတ်ႉပၢင်ႁူႈၼႆႉ ပဵၼ် တီႈၵူၼ်းၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်း လုၵ်ႉတၢင်းသီႇၼႃႈၾႃႉမိူင်းမႃးၵိုတ်းလိုဝ်ႈႁိုဝ်ႉဢဝ်ႁႅင်း တႃႇသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမုင်ႈၼႃႈသူႇၸူးပၢႆတၢင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်လေႃႉဝူဝ်းႁိူင်းတႄႉ ၸဝ်ႈလေႃႉဝူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇၵႃႉၶဝ် ၵႆႉမႃးၵိုတ်းလိုဝ်ႈၶၢင်ႉၶိုၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ သင်မီးၶိူင်ႈၼပ်ႉၽိသဵတ်ႇသေ ၼပ်ႉတူၺ်းလႆႈၸိုင် ၵူၼ်းၸိူဝ်းယၢမ်ႈမႃးပိုင်ႈႁူမ်ႈမႆႉႁုင်းလူင်ၼႆႉ တေမီးဢၢၼ်ႇလၢၼ်ႉမၼ်းယူႇ။ တူၺ်းဢဝ်တူၼ်ႈမၼ်းသေ လၢမ်းတူၺ်းတႄႉ ဢႃႇယုမၼ်း ၶႄးတေဢမ်ႇယွမ်းသွင်ပၢၵ်ႇပီ၊ တူၼ်ႈလမ်းငဝ်ႈမႆႉႁုင်းလူင်ၼႆႉ ၵူၼ်းလူင်မွၵ်ႈသၢမ်သီႇၵေႃႉႁူမ်ႈၵၼ်ဝႃးၵွတ်ႇ ၸင်ႇတေႁွပ်ႈယဝ်ႉ။
ၽူႈထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈပၼ်
ၸဝ်ႈၶူးၶေႇမိၼ်ႇတ (ဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ)
16/05/2020
Categories: ပိုၼ်း


text:
#SHAN
ၶၢဝ်းတၢင်း 28 ပီ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ပဵၼ်ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ၸုမ်းလဵဝ်ဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ပၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶဝ်ႁႂ်ႈႁူ့တၼ်း ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး၊ ႁပ်ႉႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ် ဢမ်ႇႁူၼ် ဢမ်ႇထွႆ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ လႆႈဢဝ်ဢႃယုသၢႆၸႂ်လႅၵ်ႈဢဝ်ၼႆၵေႃႈယဝ်ႉ လႆႈၶတ်းၸႂ်လတ်းၶၢမ်ႈမႃး။ လွင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းမႃးၸိူဝ်းၼႆ့ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၸုၵ်းၼိူဝ် လၵ်းၼမ်း ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တႅမ်ႈၾၢၵ်ႇ တၢင်တူဝ် သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႆၼၼ်ႉလႄႈ ၽူႈပၼ်ႁႅင်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မီး 1.5 လၢၼ်ႉတေႃႇလိူၼ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းသမ်ႉပေႃးတေၶဝ်ႈထိုင်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းႁႂ်ႈၶိုတ်းတၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၵူႈလၢႆးလၢႆး ဢမ်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် TV ၊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႂ်းႁူင်းပွႆႇသဵင် Radio ၊ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁိုဝ် ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵၸိၼ်း ။ ၸိူဝ်းၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး လႆႈတႅမ်ႈပႃး ၶၢဝ်ႇၾၢႆႇတႆး၊ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈ၊ ၾၢႆႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆ့ၶႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးထၢမ်ဝႃႈယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းသမ်ႉတွၼ်ႈတႃႇသင်ၼႆတႄ့ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း မီးသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇ ပဵၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ ႁႂ်ႈလႆႈၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ပဵၼ် ၾႅတ်ႊတရႄႊ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼႆၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇမႃးၸိူဝ်းၼႆ့ လႆႈယူႇတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်းသေႁဵတ်း၊ ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းသေ ၶတ်းသၢင်ႈ ၵေႃႈ လႆႈမူၵ်းၸွၵ်ႉမူၵ်းၸဵင်ႇ ၊ ၸိူဝ်းလႆႈဢဝ်သၢႆၸႂ်လႅၵ်ႈသေ ႁဵတ်းမႃး ၊ ၸိူဝ်းလႆႈလူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ၊ ၸိူဝ်းတူၵ်း ၶွၵ်ႈ ၶမ်ႈၶွၵ်ႈၵေႃႈမီး။ ယၢမ်းလဵဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ် ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် လႆႈႁပ်ႉမၢႆၾၢင်တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယဝ်ႉ၊ ပၵ်းလုမ်းတီႈ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးသေႁဵတ်းၵၢၼ်မႃး တင်ႈတႄႇ ပီ 2013 ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁဝ်းၶႃႈၶတ်းၸႂ်ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၼင်ႇႁိုဝ်တေမီး ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼမ်တိူဝ်းမႃး၊ ၶတ်းၸႂ်ၶႂၢၵ်ႈႁႅင်းၵူၼ်း ႁႅင်းလွၵ်းလၢႆးပၢႆး IT လႄႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေထိုင်ယိူင်းမၢႆ ဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆ့ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဝ်ႈၶႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းၼႆ့ လႆႈၶၢတ်ႈ ႁိူၼ်းလင်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဝႆႉလင်ၼိုင်သေႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆ့ၵူၺ်းၶႃႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈ ၶတ်းၸႂ်ယၢင်ႈၸူး သႅၼ်းသိုဝ်ႇၵူႈပၢႆးပၢႆး Multi-Media ဝႆႉလႄႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇဢတ်းသဵင်၊ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇထၢႆႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်၊ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇပိုၼ်ႉတီႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တႃႇတေၶႂၢၵ်ႈႁႅင်းၵူၼ်း ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၼႆၵေႃႈ ဢွင်ႈတီႈဢမ်ႇပဵင်းပေႃး ၊ လႆႈယူႇၸွမ်း ၶွပ်ႇပိူင် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတင်းၸဝ်ႈႁိူၼ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇမီးယိူင်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၊ ပိူဝ်ႈႁႂ်ႈမီး ပိုၼ်ႉတီႈတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ။ တႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ႁဝ်းၶဝ်၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ သုၼ်ၵၢင်ပိူဝ်ႈတႃႇပိုၼ်ၽႄႈၶေႃႈမုလ်း ၶၢဝ်ႇသၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ယိုၼ်းယၢဝ်း ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင်
ၽူႈၵမ်ႉၸွႆႈ
0 MMK
0 THB
0 USD
0 CNY
0 GBP
0 SGD
Grand total 0 MMK
Needed of MMK 400,000,000 goal
#SHANၵမ်ႉဢုတ်ႇတွႆႇႁွၵ်ႈ
- “ ၼူၵ်ႉၸွၵ်ႇပေႉလႅမ်ႈၶႃး၊ ၸၢင်ႉငႃး ပေႉ တုမ်ယႂ်ႇ ၽႂ်ပေႉလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၸွႆႈၵၢၼ်သၢင်ႈလုမ်းၸုမ်း ၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢမ်ႇဝႃႈၼမ်ၼမ် ဢေႇဢေႇ”
ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ်“ (ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ) ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ပျီႇထွင်ႇၸူႉဢိၼ်ႊသတီႊၵျုတ်ႉ ၽူႈတင်ႈငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ၵေႃႉႁႅၵ်ႈ ငိုၼ်းထႆး ၼိုင်ႈသႅၼ်ဝၢတ်ႇ ”
- “ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵႂႃႇတေႃႈလဵဝ်လႃႈ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းဢမ်ႇပဵၼ်၊ မိူဝ်ႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တဵမ် 27 ပီ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၵမ်ႉၸွႆႈ၊ ၵမ်းၼႆႉ ၵေႃႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅင်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢူၺ်းၵေႃႉ ဢူၺ်းသေႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶဝ် ၶဝ်ၵေႃႈ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ်မႃးထႅင်ႈ 2 သႅၼ်ၵျၢပ်ႈဢေႃႈ။
လုင်းၸၢႆးၺုၼ်ႉ“ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး”
- “ ဢၼ်ပိုတ်ႇႁူပိုတ်ႇတႃႇ ပၼ်ႁဝ်းလႆႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၵူၺ်း။ လႆႈငိၼ်း ၸၢႆးႁၵ်ႉၶိူဝ်း (ၽူႈၵုမ်းထတ်းလိၵ်ႈ) လၢတ်ႈ တေမႃးပိုတ်ႇလုမ်း ၾၢႆႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းသဵင်တႆး ၼႆ ယိၼ်းၸူမ်းတႄႉ ၊ တႃႇပိုတ်ႇႁူ ပိုတ်ႇတႃ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢဵၼ်ႁႅင်းမိူဝ်းၼႃႈ ထႅင်ႈ၊ လူႇတၢၼ်းမူတ်းတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵႂႃႈ တေယွၼ်းလူႇတၢၼ်း ပၼ် ထႅင်ႈ တႃႇတီႈလိၼ် ၼိုင်ႈၶိုင်ႈဢေႊၶိူဝ်ႊ ။ႇ”
လုင်းၸၢႆးၶမ်းတီႇ“ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈသွႆးတႆး - ၼၢင်းပၼ်”
-" ၶၢဝ်ႇၼႆႉမၼ်းပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇတႃႇၵူၼ်းႁဝ်း တေႁူႉလႆႈၶိုတ်းတၼ်း၊ လွင်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ၊ ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်းတင်းၼမ်ပေႃးတေလႆႈႁူႉၸွမ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၶၢဝ်ႇၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇတႄႉ။
Dr. ၸဝ်ႈၶူးဝႃး တိုၼ်းတႆးဝတ်ႉလူင်ႁေႃၶမ်း မိူင်းမၢဝ်း
-" ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵႂႃႇႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်လႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ယူႇ။
လုင်းၸၢႆးလူင်းသႅင်“ႁူဝ်ပဝ်ႈ သၽႃး မိူင်းတႆး”
-" သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵေႃႈ လူဝ်ႇတိုဝ်းၵမ် သိၼ် 5 သဵၼ်ႈဢိူဝ်ႈ။ လီဢိူဝ်ႈ သိုပ်ႇၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇလႄႈ၊ တေၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်တၢင်း ယေးငိုၼ်းၵႂႃႇယူႇ”
ၸဝ်ႈၶူးသုၶမ်း“ၽူႈပွင်သၢင်ႈသႃသၼႃ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ တူၼ်းႁၢဝ်းသၼ်လွႆ”
-"ဢဵၼ်ႁႅင်းႁဝ်းၶႃႈဢႄႇယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၼမ်ႉၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇဢေႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်း ႁဵတ်း သၢင်ႈ တႃႇၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပေႃးၾၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢမ်ႇမၼ်ႈဝႆႉၸိုင် ဢမ်ႇဢွၵ်ႇ ၶၢဝ်ႇ ပၼ်ၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတေဢမ်ႇႁူႉသင်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵႂႃႇ ယူႇၶႃႈ။ ႁႂ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၶိုၼ်ႈသင်ႉၵႂႃႇပၢၵ်ႇပုၼ်ႈ ႁဵင်ပုၼ်ႈသေၵမ်းၶႃႈ။
ၸၢႆးၼွင်ႉ“ၽူႈၼမ်းၼႂ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး”
-" ႁႂ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ သိုပ်ႇပဵၼ်သိုဝ်ႇၵၢင်ၵႂႃႇ။ တေႃႈလဵဝ် တႄႉ ယွၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇ ႁွၵ်ႈမွၵ်ႈၼႆႉ ----- တေသိုပ်ႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵႂႃႇယူႇ လွင်ႈဝႂ်တီႈလိၼ်လုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ( -- ၼႆသေ ၸီႉသင်ႇလုၵ်ႈၼွင်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈ)”
ၸၢႆးၸွမ်ၸၢႆး“ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ(သီႇပိၼ်) လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး”
-" မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ပိူၼ်ႈဢဝ်မၢၼ်ႇတႃလမ် မႃးသုပ်းပၼ်ႁဝ်း၊ တေႃႈလဵဝ် မီးၵူၼ်း ပိုတ်ႇႁူလႅင်း တႃလႅင်းပၼ်မႃးယဝ်ႉ။ တလဵဝ်ယွၼ်းၸွႆႈဝႆႉၵႃႈၼႆႈသေ မိူဝ်းၼႃႈတေသိုပ်ႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈယူႇ”
ၸၢႆးသၢမ်ၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းႁႅမ်း 21st TGI Hotel
-" “ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇႁၵ်ႉၽႂ် ဢမ်ႇၸင်းၽႂ်ၶႃႈ။ ၸုၵ်းၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ၶႃႈၸႂ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်း မိူင်း ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၽႂ်ၽူႈလႂ်ၵေႃႈလီ ႁဝ်းၶႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ် ယဵပ်ႇယမ်လူလၢႆ ၵူၼ်းမိူင်း ႁဝ်းၶႃႈ။ ၸိူဝ်ႉ ၽၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၶၢမ်ႇႁိူဝ်ႉ ၶၢမ်ႇယၢပ်ႇသေ ၶတ်းၸႂ်ဝၢၼ်ႇယူႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မုင်ႈမွင်း ႁႂ်ႈပဵၼ် မွၵ်ႇ မၢၵ်ႇ ႁၢၵ်ႈႁူဝ်တွၼ်ႈတႃႇ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။


text:
လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 28 ဝၼ်း ပီ 2022 ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး UPDJC ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈမိုဝ်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တင်း NSPNC ၵေႃႇမတီႇပွင်ၵၢၼ် လွင်ႈၶွတ်ႇလိူတ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယႃႇ ပျေႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈၵၢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸႄႈတိူင်းၶဝ် ဝႃႈၼႆ လႄႈ သၽေႃးပိူင်ၵၢၼ် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ သၢႆပိုၼ်းမၼ်းပဵၼ်ႁိုဝ် မီးႁိုဝ်ၼႆ ႁႂ်ႈလႆႈၼပ်ႉသၢင်ႈပၢႆးၼႄၵၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
ဢၼ်ဝႃႈ ယူႇတီႈ UPDJC လႄႈ NSPNC တေဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆႉ တေပႃးမတ်ႉတႃ 51 ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ မတ်ႉ တႃ 288 ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ ၸႄႈဝဵင်း သွင်လွင်ႈၼႆႉၵူၺ်း။ တေလႆႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်မူၼ်ႉမႄးလၵ်း မိူင်း 2008 ၼိုင်ႈပွတ်းၼိုင်ႈတွၼ်ႈ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်း 13-14 ၸုမ်း ၸိူဝ်းယွမ်းႁပ်ႉ လၢႆးၵၢၼ် ၸၵၸလႄႈ ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်း ၾၢႆႇသၢင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွင်ၸၵၸ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်တူၺ်း။
ပေႃးဢဝ်သၢႆပိုၼ်းဝႃႈၼႆ တႃႇတေမီးမႃး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ၶတ်းသၢင်ႈ ႁၢင်ႈပွင်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 20-30 ပီ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢင်ႇပိုၼ်ႉၼိူဝ် ပၢင်ၵုမ် မႃႇၼေႇပလေႃး ပီ 1994 ။ ပၢင်ၵုမ် မေးတလေႃးထ ပီ 1997 ။ ပၢင်ၵုမ် တူး မူၺ်းၵလူဝ်း ပီ 1998 ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႂ်၊ ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းၾၢႆႇၶတ်းၶၢၼ်ႉလႂ်၊ ၸုမ်းၼၢင်း ယိင်းလႂ်၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇလႂ်၊ ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇၵိူဝ်းယမ်လႂ် ႁူမ်ႈၽွတ်ႈတင်ႈမႃး SCSC ( State Constitution Supporting Committee) လႄႈ FCDCC Federal Constitution Drafting and Ordination Committee ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 2001 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီ 2008 လိူၼ်ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊရီႊ 12 ဝၼ်း တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် လေႃႇၶီးလႃႇၼၼ်ႉ ယိုၼ်ယၼ်မၵ်းမၼ်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၻီႊမူဝ်ႇၶရေႊသီႊ ယုၵ်းယၢင်ႇ ထူၼ်ႈသွင်သေ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸႄႈမိူင်း 8 မိူင်းၵေႃႈ ယူႇတီႈ ၵေႃပွင် ၵၢၼ်ၽႂ်မၼ်း ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ် ယုၵ်းယၢင်ႇမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၸႄႈမိူင်း 8 မိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႆး၊ မွၼ်း၊ ၶၢင်၊ ယၢင်း၊ ယၢင်းလႅင်၊ ရၶႅင်ႇလႄႈ တၼၢဝ်းသီ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ထိုင်ၼႂ်းပီ 2015 မိူဝ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း NCA ယဝ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး မီးမႃးႁူဝ်ၶေႃႈ လွင်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပၵ်းပိူင်ၸႄႈမိူင်းၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈယၢမ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ တႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်း၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၼ်းဢမ်ႇ ၶႂ်ႈယွမ်းႁပ်ႉ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်း ဢၼ်တင်းၼမ်ႁူႉၵၼ်ဝႃႈ State Constitution ၼၼ်ႉ။ ၶဝ်ၵူၺ်း ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ပၵ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုၼ်ႉၸႄႈမိူင်း Basic Law ဢမ်ႇၼၼ် State Basic Law ဢၼ်ၾၢႆႇမၢၼ်ႈဝႃႈ (ပြည်နယ် အခြေခံဉပဒေ) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၵွပ်ႈသင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယွမ်းၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်း (ပြည်နယ် အခြေခံဉပဒေ) State Constitution ၼၼ်ႉၼႆ ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်း သၽေႃးပိူင်ၵၢၼ်မၼ်းၵေႃႈ တေၸႅင်ႈလႅင်းၵႂႃႇယူႇ။ ဢဝ်သ ၽေႃးပိူင်ၵၢၼ်ဝႃႈၸိုင် ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ပိူင်ၾၢင်လၵ်ႉၶၼႃႇမၼ်း တေလႆႈမီးယူႇ 5 ယိူင်ႈ – 1) ၵူၼ်းမိူင်း တေလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ပႃးၸွမ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ။ 2) မီးသုၼ်ႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်း ဢၼ်မီးသုၼ်ႇၸတ်း ၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈ၊ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလႄႈ ၾၢႆႇထတ်းသိၼ်ၼၼ်ႉ တဵမ်တီႈ။ 3) မီးသုၼ်ႇတတ်းၶၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်တေႃႇဢႃႇၼႃႇ ၸၢၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်း။ 4) သုမ်ႇငုမ်းႁူမ်ႇငမ်းလႆႈ ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းတၢင်ႇပိူင်။ 5) တေဢမ်ႇလႆႈပဵၼ် ဢၼ်မူၼ်ႉ မႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈငၢႆႈငႅမ်ႈ လူမ်လၢမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸွမ်းလူၺ်ႈ သၽေႃး ပိူင်ၵၢၼ် မၢႆ 1 သေ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ပိူင်ႇ ငမ်းဢႃႇၼႃႇပၼ်ႇပွင်ၼၼ်ႉ ဢူၼ်းဢၢပ်ႈပၼ်သုၼ်ႇဝႆႉ တႃႇၽွတ်ႈႁႅၼ်းလႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်မီးဢႃႇၼႃႇ ပၼ်ႇပွင် ၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးလူၺ်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းတႂ်ႈမိုဝ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပဵၼ်တႅဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၵူၺ်း။ ၸုၵ်းမၼ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလူၺ်ႈ မူႇၽႂ်ပိူင်မၼ်းၵူၺ်း။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇ လႆႈယူႇမိူၼ် ပီႈဢၢႆႈတၢႆႈႁူဝ် ပွင်ႇဝႃႈ သင်ႇႁၢင်ႈၶိုၵ်ႉလိူဝ် ၸႄႈမိူင်းဢမ်ႇလႆႈ။
ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပၵ်းပိူင် ငဝ်ႈပိုၼ်ႉၸႄႈမိူင်း State Basic Law ၼႆၸိုင် မၼ်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၽွတ်ႈႁႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ပိူင်ႇငမ်းဢႃႇၼႃႇပၼ်ႇပွင်။ Basic Law ပၵ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ၸွမ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ယူႇတီႈ တႅၼ်းၽွင်းၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈၶဝ် တႅမ်ႈၵူၺ်းလႄႈ တိူၵ်ႈတီႈသုတ်းမၼ်း ၽွတ်ႈႁႅၼ်းလႆႈလူင်ပွင် ၸိုင်ႈၼႆၵေႃႈ တေပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တႂ်းမိုဝ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼၼ်ႉၵူၺ်း ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလၵ်းမိူင်း မၼ်းပဵၼ် ၾိင်ႈမိူင်းၵူၺ်း။
ပၵ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုၼ်ႉၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ယူႇတီႈ တႅၼ်းၽွင်းၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈ မူၼ်ႉမႄးပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵူႈယၢမ်းၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈ ယဝ်ႉ။ ပႃႇတီႇယႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းဢႃႇၼႃႇယႂ်ႇၶဝ် ၸႂ်ႉဢေႃးၸႃႇမႃႇႁႅင်းသေ ၶႂ်ႈမႄးလႅၵ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁဵတ်း လႆႈၵူႈယၢမ်းလႄႈ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵူၺ်းၶႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း Basic Law သေ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း State Constitution ။ ယွၼ်ႉသင်လႃႇ ယွၼ်ႉၶဝ်မီးၶေႃႈမွင်းမင်ႇ တႃႇသိုပ်ႇသုမ်ႇငုမ်းၵုမ်းၵမ် တေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းၵႂႃႇ တေႃႇၼႃႈၶၢဝ်း ႁိုင် ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆ ထၢင်ႇၸႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ၸွင်ႇမၼ်းမီးဢႃႇၼႃႇ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈလၵ်းမိူင်းလႄႈ ၸွင်ႇ မၼ်းမီးဢႃႇၼႃႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းယူႇႁိုဝ် တေႃႈၼင်ႇ မိူဝ်ႈယၢမ်းမီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ မီးတႅၼ်းၽွင်း ယူႇ ၶဝ်သမ်ႉဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ၶေႃႈၸႂ်ႉဢၼ်ဝႃႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉလႄႈ ၼင်ႇၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢမ်ႇသုၵ်းဢမ်ႇလိပ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇယၢမ်းလဵဝ် ၸွင်ႇသမ်ႉတေပဵၼ်မႃး ၼင်ႇသၽေႃးပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်တမ်းမီးမႃးၼၼ်ႉယူႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၼပ်ႉသွၼ်ႇဢဝ် ၽႂ်မၼ်းၵူၺ်းလႃႈၼႆ ႁႂ်ႈလႆႈပၢႆးၼႄၵၼ်မွၵ်ႈၼႆႉသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈ ပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆၵွၼ်ႇၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
1/11/2022


text:
ၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး ဢၼ်ပဵၼ် ထုင်ႉ ဢွၵ်ႇ သႅင်ၶဵဝ် လႄႈ သႅင်ပတ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်သေ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶၢင်သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီးဝႆႉ ၁၉,၇၆၂ လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ လႅၼ်လိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း မိူင်းၶႄႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈသၼ်လွႆၼႃႇၵ တင်း ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈႁူဝ်ႈၼမ်ႉ ၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ မႄႈၼမ်ႉမေႇၶ လႄႈ မႄႈၼမ်ႉမလိၶ ဢၼ်ပဵၼ်မႃး မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၵိင်ႇမႄႈၼမ်ႉၶၢင်တွင်း ဢၼ်ပဵၼ်ႁွင်ႈဢူးရူႉၼၼ်ႉလႄႈသင် လုၵ်ႉဢွဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇသေ လႆလူင်းၽၢႆႇၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၼမ်ႉတပၢတ်ႉ ၼႆႉ တႄႇမႃးတီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇလႄႈသင် ႁွင်ႈမိူင်းၵွင်း လႄႈ ႁွင်ႈၵွၵ်ႉၵူၺ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇမႃးတီႈ ၽၢႆႇတူၵ်းလႄႈသင် လႆၶဝ်ႈၸူး တီႈၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃးၼႆႉ လိူဝ်သေၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈဢၼ် ၼမ်ႉလႆလူင်းမႃးၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပဵၼ်လွႆ ပဵၼ်ၽင်ႇႁိုၵ်း၊ ပဵၼ်ႁူၺ်ႈ ပေႃးတဵမ်လူင်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၼွင်ဢိၼ်းတေႃႇၵျီး ဢၼ်ပဵၼ်ၼွင်လူင် ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်း ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉတီႈၸမ် ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃးသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆ ၶႃႇၵႃႇပူဝ်ႇရႃႇၸီႇ ဢၼ်ပဵၼ်လွႆသုင်သုတ်း တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် မွၵ်ႈ ၁၉,၃၁၅ ထတ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃးယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉထတ်း
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ၽူၼ်တူၵ်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ႉၽတ်ႉၽဵင်ႇၼႆႉ ၼိုင်ႈပီ မီး ၈၀ ၼိဝ်ႉသေ ပွတ်းၽၢႆႇႁွင်ႇ မၢင်တီႈၼႆႉၼႆႉ ၼိုင်ႈပီ ၽူၼ်မႃးထိုင် ၁၆၀ ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼႆႉ တၢင်ႉမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ႇၼႆႉ မီး ၅၆ တီႇၵရီႇယဝ်ႉ။ လိူၼ်ၸိူဝ်းၵိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ႇ ဢၼ်မႆႈသုတ်း လႄႈ ဢၼ်ဢေႇသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၈၈ တီႇၵရီႇ လႄႈ ၇၁ တီႇၵရီႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈယူႇသဝ်းၵူၼ်း လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးထတ်း
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉ မီး ၅၃၁,၈၇၃ ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1] ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶၢင်သေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်း တႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ဢၸီႇ၊ လသျီႇ၊ လိသေႃး၊ မရူ၊ တႆးသႃ၊ ၽုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ထင်ယူႇသဝ်းတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ် ဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးသေၵေႃႈ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ မီး ၁၇၅,၉၅၄ ဢေႇၵယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈ၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ဢွႆႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ တီႈထုင်ႉလိၼ်ၵွင်းလွႆတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၽဵဝ်ႈႁႆႈသေ ၽုၵ်ႇၶဝ်ႈႁႆႈ၊ ငႃး၊ ထူဝ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ မွၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် လိၼ်ၼႃး ဢၼ်မီးတီႈ ထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶႂၢၵ်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၽၼ်းလီသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ ၽုၼ်ႇမၼ်းလိၼ်၊ ၶႃႈမူင်ႈမႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶဝ်ႈတိူဝ်းဢွၵ်ႇၼမ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ ထုင်ႉၵွင်းလွႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် မွၵ်ႇမၢၵ်ႇ ဢၼ်ငမ်ႇမႅၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႃႇၽီႇ၊ ၼဵင်ႈ၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ၊ မၢၵ်ႇၵေႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး တူၼ်ႈယႃႈယႃ၊ ၵၼ်ႇတမႃႇ၊ ၸမူင်ႇၸပႃး၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် တူၼ်ႈယႃႈယႃမီးၵႃႈၶၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃးၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းၽူၼ် မိူဝ် 1961-62 ၼၼ်ႉၽုၵ်ႇသွမ်ႈထူဝ်ႇလိၼ်ၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး ၃၅, ၉၃၇ ဢေႇၵသေ 1962-63 ၸၼၼ်ႉသမ်ႈ လႆႈတိူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ထူဝ်ႇလိၼ်ၶၢဝ်းၵတ်း ၃,၅ဝဝ ဢေႇၵယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢွႆႈ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃးၼႆႉ မီး ၁၁, ၃၆၂ ဢေႇၵယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈဢွႆႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတီႈ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ႁူင်းငၢၼ်းၸၢၵ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ႈ တီႈ ၼမ်ႉတီး လႄႈ သႃးမေႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီ 1961 - 62 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၸၢၵ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် ၼမ်ႉတီးသေ ၵိူဝ်ဝၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇ ၁, ဝ၄၁, ၉၄ဝ တၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး ၼႆႉဢၼ်ပဵၼ် သႅင်ပတ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်တီႈ ထုင်ႉပဵင်းႁူးၵွင်း လႄႈ မိူင်းၵွမ်း ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် မေႃႇသႅင်ၶဵဝ်ၼႆႉ လႆႈႁၼ်တီႈ ၽႃၵၢၼ်ႉ၊ လူင်ၶင်း၊ ဝူၺ်ၶႃ လႄႈ တႃႈမၢၵ်ႇၶၢမ် ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈသၢႆတၢင်း ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇထတ်း
ဝဵင်းၸႄႈၼႃးၼႆႉ ပေႃးလုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်သေ ၸွမ်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်ႈၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆ ၃၃၇ လၵ်းသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးယူႇ တႃႇသေႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် ၸႄႈၼႃးသေ ၸၢင်ႈဢဝ်ႁိူဝ်းသေၵႂႃႇၸူးလႆႈ သၢင်ႇၽူဝ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ တီႈ ဝဵင်းပူႇတႂ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ သဵၼ်ႈတၢင်း ၼမ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်းလူမ်း ဢၼ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလွႆ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် ၸႄႈၼႃး လတ်း မိူင်းၵွင်း၊ မိူင်းၵွမ်းသေ ၵႂႃႇၸူးဝဵင်းလီႇတူဝ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ လုၵ်ႉဢဝ် ၸႄႈၼႃး လတ်းသုမ်ႇပရႃႇပုမ်ႇသေ မီးသဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလွႆ ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး ပူႇတႂ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းလိၼ် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ႁႂ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵေႃႇၵုမ်းယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃးပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး ၁၀ ႁူင်းႁဵင်း၊ ၸၼ်ႉၵၢင် ၁၆ ႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ မီးထိုင် ၂၁၁ ႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ။[2]
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်းထတ်း
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃးၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[3]
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ႁွင်ႈၵၢၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်း, 26 August 2014, p. ၂၁, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 26, 2015
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (၉)
- ↑ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် လွၼ်ႉၶၢဝ်ႇမျၢၼ်ႇမႃႇ. Archived from the original on 2014-07-01။ Retrieved on 2019-02-24။