text:
ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းထုင်ႉၼႃးႁႆးလူင် ဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း ယင်းပႆႇၵိုတ်းယင်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး 10 ပီယၢဝ်း 20 ပီၸမ်၊ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4-5 ပီမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ထူပ်းၽေးၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼႆႉမႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶႂ်ႈဝႃႈၵူႈပီ၊ မၢင်ပီ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈထိုင် 2-3 ပွၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။
တင်ႈတႄႇပီ 2004 မႃး ၶွမ်ႊပၼီႊလၢႆလၢႆဢၼ်မႃးၶုတ်းၶမ်း တီႈႁူဝ်ၼမ်ႉၶမ်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း ၵိင်ႇၽႄၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး 10 ပီပၢႆ ၸမ် 20 ပီ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းသေ ၶီႈလိၼ်ၵူမ်ႇငႂ်ႈ ၶုတ်း ထွၵ်ႇပႅတ်ႈ မၢၵ်ႇမိူဝ်။ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းမႃးႁႅင်း ၶီႈလိၼ်သမ်ႉလႆလူင်းၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶမ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႄႈ ၼမ်ႉတိုၼ်ႈ၊ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉ၊ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းဢိတ်းဢွတ်း ၼမ်ႉၵေႃႈလႆၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ။ ပေႃးၾူၼ်ႁႃႇယႂ်ႇ ၼမ်ႉလူၼ်ႉၾင်ႇလုပ်ႇထူမ်ႈႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ။
ႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2022 ၼႆႉ မႄႈၼမ်ႉၶမ်း လူၼ်ႉၾင်ႇလုပ်ႇထူမ်ႈ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶီႈလိၼ်ၵူမ်ႇငႂ်ႈလႆထူမ်ႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 35 လင် လူႉသုမ်းၵွႆ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ လႆႈၶၢႆႉယူႇ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေးပီႈၼွင်ႉ လႄႈ ဝတ်ႉဝႃးၵၼ်မႃး ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။
ၵူၼ်းမိူင်းလဵၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တင်ႈတႄႇ ၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ႁဝ်းၶႃႈမႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2019 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇၶၢတ်ႇသေပီ လုပ်ႇထူမ်ႈၵူႈပီ မၢင်ပီ ထူမ်ႈ 2-3 ပွၵ်ႈ ၵႃႈ ၼႆႉ။ ပီၼႆႉ တိုၵ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၺ်း။ တုမ်ႉတိူဝ်ႉႁိူၼ်းယေး မွၵ်ႈ 35 လင်။ မိူဝ်ႈ လဵဝ် ဢၼ်ၸူမ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉ မီး 2 လင်။ ဢၼ်တိုၵ်ႉ ႁႅင်ႈသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇသိမ်းၶူဝ်းလႆႈ မီးမွၵ်ႈ 5 လင်။ လိူဝ် ၼၼ်ႉ မၢင်ႁိူၼ်း ၸၼ်ႉတႂ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵိၼ်ၼွၼ်းလႆႈ ဢွၼ်ၵၼ် ယၢႆႉယူႇၸၼ်ႉၼိူဝ်။ ပၼ် ႁႃ မၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းၶဝ် ထွၵ်ႇပႅတ်ႈၶီႈလိၼ်ၵူမ်ႇငႂ်ႈသေ ပေႃးၾူၼ်မႃး လႆဢဝ် ၶီႈလိၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉၶမ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၶမ်းတိုၼ်ႈသေ ၸင်ႇလႆလုပ်ႇထူမ်ႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်း ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ ၼိုင်ႈပီလႂ် ႁႂ်ႈမႃးလၢင်း ၵႄးၼမ်ႉၶမ်းပၼ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပီၼႆႉၵေႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊမႃးလၢင်းယဝ်ႉသေတႃႉလၢင်းဢမ်ႇၶိုတ်း လႆႈလႄႈ ၶီႈလိၼ်ၵူမ်ႇငႂ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ၶုတ်းၶမ်း ၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆထူမ်ႈဝႆးလႄႈ ၼမ်ႉၸင်ႇလူၼ်ႉ ၾင်ႇ ထူမ်ႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
“ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်မႃးတူၺ်းသေ လၢတ်ႈဝႃႈ ၶဝ်တေဢဝ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တေသၢႆႈတႅၼ်းၶိုၼ်း တီႈလႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶဝ်ပႆႇမႃးသၢႆႈတႅၼ်းသင်။ ၶဝ်မႃးၸွႆႈၶဝ်ႈသၢၼ် ၼမ်ႉမၼ်း မႃးမေးပၼ် ရူတ်ႉၵႃး/ ၶိူင်ႈ ၸိူဝ်း ၸူမ်ၼမ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/8/2022 ၼႆႉ။ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပႂ်ႉ ၶဝ်မႃးသၢႆႈတႅၼ်း ပၼ်ယူႇၶႃႈဢေႃႈၶဝ်ပႆႇမႃးသၢႆႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်”- ၵူၼ်းမိူင်းလဵၼ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး ပီၵၢႆ ပီႈဢွၼ် ပေႃးၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆႈလူင်ႁႅင်း ထိုင်တီႈႁိူၼ်းယေးလူႉၵွႆၸိုင် ယူႇတီႈၶွမ်ႊပၼီႊလူင်းမႃးတူၺ်းသေ သၢႆႈတႅၼ်းပၼ် တီႈဢေႇသုတ်း 150,000 ဝၢတ်ႇ ထိုင် ၼမ်သုတ်း မွၵ်ႈ 500,000 ဝၢတ်ႇ။ ၵမ်ႈၼမ် တေသၢႆႈတႅၼ်းၸိူဝ်းတီႈလူႉသုမ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇသဝ်းသေဢိတ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ။ သင်ဝႃႈဢမ်ႇလူႉသုမ်းၼမ်၊ တိုၵ်ႉ ယူႇသဝ်းလႆႈယူႇၸိုင် ဢမ်ႇသၢႆႈတႅၼ်းထိုင်မွၵ်ႈၼၼ်ႉ။ ပေႃးမီးလွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈမႃး ၸင်ႇဢဝ် တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယမ်ႉ မႃးၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ဢိတ်းဢွတ်းၵူၺ်း ၵူၼ်းၼႃးႁႆးလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈၵူႈပီ ပူၼ်ႉမႃး မီးၵူၼ်းၵၢင် ၽူႈတႅၼ်းၶဝ် ၸွႆႈလၢတ်ႈဢုပ်ႇပၼ်တင်း ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႄႈ ၶဝ်မႃးသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်။ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်း ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်း လႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵမ်းသိုဝ်ႈ ။ ၶွမ်ႊပၼီႊဢမ်ႇဝႆႉၼၵ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း။
ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းၶုတ်းႁိၼ်ႁႄႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – တင်ႈတႄႇ ပီ 2006 မႃး ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၶမ်း မီး 70 ပၢႆ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်တၢင်ႇယွၼ်းမၢႆၾၢင် ဢၼုယၢတ်ႈၶုတ်းၶမ်းတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မီးမွၵ်ႈ 30 ဢၼ်ၵူၺ်း လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးၶုတ်းတၢင်းႁူဝ်ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ ၶွမ်ႊပၼီႊ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵေႃႈမီးတင်းၼမ် ပေႃးဢဝ်ငိုၼ်းယဵတ်ႈမွၼ်ပၼ် တီႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်ၵေႃႈ ၶုတ်း လႆႈ ႁဵတ်းလႆႈယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၵႃႉ ထုင်ႉတႃႈၶီႈလဵၵ်း -ၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၸူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ၸုမ်းဢွၼ်ႇၸုမ်းဢိတ်းဢၼ်မႃးၶုတ်းထႅင်ႈၵေႃႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းမီးၼမ်ဢေႃႈ။ ဢမ်ႇႁူႉၽႂ်ႇႁူႉၽႂ်ယဝ်ႉၶႃႈ။ မိူၼ်မိူင်းဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈမီးၶုၼ်လီလီယဝ်ႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ပၼ်ႁႃ လွင်ႈၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ၼႆႉ သင်ဝႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းၶဝ် ၵိုတ်းယင်ႉပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း တင်းမူတ်းၸိုင် လွင်ႈၼမ်ႉလုပ်ႇထူမ်ႈၼႆႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။
ၸၢႆးႁေႃသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်လႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶဝ်ႈၶုတ်းၶမ်း ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႆႈယူႇယၢပ်ႇ၊ ၼွၼ်းယၢပ်ႇ၊ လၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇ ယဝ်ႉ ပေႃးၶၢဝ်းၾူၼ် မႃးၸိူင်ႉၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃး ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႈႁိူၼ်းယေးလႄႈ ၶဝ်ႈၵိၼ်။ ၵွပ်ႈၼႆ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵိုတ်းပႅတ်ႈမူတ်းမူတ်း သင်ၶဝ် သိုပ်ႇၶုတ်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးႁိုင်မႃး ဝၢၼ်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႈႁၢမ်းပႅတ်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။
သင်ဝႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၸိူဝ်းၼႆႉၵိုတ်းယင်ႉလွင်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းမူတ်းယဝ်ႉၸိုင် တၵ်းလႆႈသၢႆႈပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းတင်းမူတ်း တီႈဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးႁိူၼ်းယေး ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈပူႇမွၼ်ႇမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးႁေႃသႅင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉသင်လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇႁဵတ်း ၵၢၼ် တၢင်းမိူင်းထႆး၊ တၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။ မၢင်ႁိူၼ်း မီးၵူၼ်းယူႇ ၵေႃႉ- သွင်ၵေႃႉၵူၺ်း 1-2 ၵေႃႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ။
တႄႇဢဝ်ပီ 2007 မႃး ၶွမ်ႇပၼီႊ ၶုတ်းၶမ်း ၸွမ်းသၼ်လွႆၶမ်း ၼႃးႁႆးလူင် မီး ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းဢၼ်။ ပွႆႇၼမ်ႉလၢႆႇ ၶူၺ်လိၼ် လူင်းၼႂ်း ႁူၺ်ႈ ႁူဝ်ၵေး ၼမ်ႉၶမ်း။ ဢဝ်ၵေးၼမ်ႉလူႉ၊ သၢႆးထူမ်ႈ ႁွင်ႈၼမ်ႉ လူၼ်ႉႁိုၵ်းလူၼ်ႉၾင်ႇ။ ပေႃးၶၢဝ်းႁႅင်ႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉ၊ ပေႃးၾူၼ် တူၵ်း ၼမ်ႉၼွင်း တေႃႉၶီႈလိၼ် ၶူၺ်သၢႆး ထူမ်ႈႁိူၼ်းယေး။ တူင်ႈၼႃး ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ဢေႊၶိူဝ်ႊ ဢမ်ႇလႆႈ သွမ်ႈၼႃးမႃးၵေႃႈ သိပ်းပီ ပၢႆယဝ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ပဵၼ်ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃမႃးတေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ၸုမ်းပၵ်းတႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸိုင်ႈတႆး ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ်ႉၼွင်းႁႅင်းဝႃႇ၊ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈသမ်ႉ ၼမ်ႉႁႅင်ႈလိူဝ်ၸႂ်ဝႃႇ ၊ လွင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵႆႉၵႆႉဝႆ ဝႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈ။” ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တီႈၼႃးႁႆးလူင်ၼႆႉသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃး ပျီႇတူႉၸိတ်ႉလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉ ယိုဝ်းသႂ်ႇလႄႈ ဢၼ်လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း/လူႉတၢႆၵေႃႈယၢမ်ႈမီးမႃး။ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်လွၵ်ႇငိုတ်ႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉၼႃးႁႆးလူင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇႁတ်းတၵ်းသဵင် ယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၵေႃႈယၢမ်ႈမီး။
ၵွၼ်ႇၶွမ်ႊပၼီႊပႆႇမႃးၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ယွင်ၶဝ်ႈ ယေးၶဝ်ႈ ပဵၼ်ထုင်ႉဢၼ် မီးၼႃးၼမ် ဢွၵ်ႇ ၶဝ်ႈၶႅမ်ႉ၊ ၶဝ်ႈလီ၊ လိၼ်ၸမ်ႉ ၼမ်ႉလိူင်ႇ၊ သၽႃႇဝမီးၵႃႈ ၶၼ် ။ ထုင်ႉၼႃးႁႆးလူင်ၼႆႉ တူင်ႈၼႃး မီးႁဵင်ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆ။ ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်ၼႆႉပဵၼ်ယွၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊ ၸႂ်ႉသၢၼ်ၶေႊမီႊ သၢႆႊယႃႊၼၢႆႉသ် လၢင်ႉၶမ်း ၶုတ်းၶမ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၶႅမ်ႊမီႊၵိူဝ်ႊၼၼ်ႉ လႆၸိုမ်းၶဝ်ႈလိၼ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉ ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႃး ၸိူဝ်းမီးၾၢႆႇတႂ်ႈသွင်ၾင်ႇၵေးၼမ်ႉၶမ်း 600 ဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၽုၵ်ႇၵိၼ်သင်သေဢိတ်း ။ ၵုင်ႈႁွႆပူပႃ သတ်းၼမ်ႉ ဢမ်ႇမီးသေဢိတ်းယဝ်ႉ။ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၸိူဝ်းၵိၼ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးသေ တၢႆၵေႃႈမီးၼမ် ။
တေးလွႆလူင် ဢၼ်မီး တၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈ ဝႃႈလွႆၶမ်း။ ၼမ်ႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈလွႆၼၼ်ႉမႃးၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၵေး ၼမ်ႉၶမ်း။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇၵျေႃႇ ယူႇသႃႇ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး ၽေးသိုၵ်းသိူဝ်၊ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး ၽေးသၽႃဝ ယႃႉၵဝ်းမႃးသေပွၵ်ႈ။ ဝၢၼ်ႈ ဢွၼ်ႇၼႆႉ မီးၾၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ယၢၼ်မွၵ်ႈ 30 လၵ်း။


c: text/html

text:
.
သြႃႇၸဝ်ႈဝႃႇယႃႇမၺႃႇၼ
ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇပၢင်ႁူႈ
(တႄႇပီ 1974 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်)
ၸႃႇတိတီႈၵိူတ်ႇ
သြႃႇၸဝ်ႈႁဝ်းၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃးမိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1309 (1947)၊ ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးပေႃႈထဝ်ႈၵျွင်းမၢတ်ႈ မႄႈထဝ်ႈၵျွင်းယူႇ ဝၢၼ်ႈၸၢၼ်း ဢိူင်ႇသၼဵၼ်း၊ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးၶမ်းၶႅၼ်ႉ မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈၵၼ်သီႇၵေႃႉ သြႃႇၸဝ်ႈပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈလူင်ပိူၼ်ႈ ၵေႃႉတၢမ်း ၼၢင်းသႅင်ၸိင်ႇ ၵေႃႉထူၼ်ႈသၢမ် ၼၢင်းသႅင်မၼ်ႈ ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်း ၸၢႆးသၢင်ႇထုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်း
သြႃႇၸဝ်ႈႁဝ်းၶိုၼ်ႈယူႇၵျွင်းႁဵၼ်းလိၵ်ႈတီႈဝတ်ႉလူင်သၼဵၼ်း မိူဝ်ႈဢႃႇယုၸဝ်ႈလႆႈ 13 ၶူပ်ႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇသႃႇမၼေႇ တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၵုမႃႇရသေ လႆႈၸိုဝ်ႈမႅတ်ႈမႂ်ႇသႂ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇဝႃႇယႃႇမၺႃႇၼ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1322 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇတီႈဝတ်ႉပိၵတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ဝတ်ႉတွင်ႇၵျီး ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ဝတ်ႉသႃႇသၼမၼ်ႇတႅင်ႇ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ် လႄႈ ဝတ်ႉတွင်ႇပွၵ်ႉ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ ၸဵမ်ၽၢႆႇလေႃးၵီႇလေႃးၵုတ်ႉတရႃႇ တႄႇဢဝ်ပၢႆးၼပ်ႉ ဝိၼႄး သတ်ႉတႃႇ သၢင်းၵျႃဝ်ႇ ဢၽိထၢၼ်ႇ ဢလင်ႇၵႃႇ သၢၼ်း လႄႈ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈလႄႈၵႂၢမ်းပဢူဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၽွင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈယူႇတီႈဝတ်ႉသႃႇသၼမၼ်ႇတႅင်ႇ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢႃႇယုၸဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ ယဵပ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းသၢဝ်းယဝ်ႉလႄႈ သြႃႇလႄႈတၵႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းလူင်းႁွင်ႉၸဝ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်းတီႈၵျွင်းသၼဵၼ်းသေ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 1329 လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇၸဵတ်းၶမ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃႈၸၢင်းမၢတ်ႈ(ပေႃႈထဝ်ႈၵၼ် မႄႈၸၢင်းမူၼ်းၶဝ် ၶၢမ်ႇပဵၼ်ပၸ်ၸယႃႇၼုၵ်ႉၵႁသေယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ဢုတ်ႉတမ ၵျွင်းႁူးမီ ပဵၼ်ဢုပၸ်ၸေႇသေ ယုၵ်ႉဢဝ်ၸဝ်ႈႁဝ်းၶိုၼ်ႈပဵၼ်ႈရႁၢၼ်း တီႈၼႂ်းသိမ်ႇၶၼ်ႇတ ၵျွင်းလူင်သၼဵၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ
ၽွင်းဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းတိုၵ်ႉႁႃႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃယူႇၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးပီသၵ်ႉၵရၢတ်ႈ 1335 ၼီႈ လိူၼ်သီႇမ်ႂႇ 7 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ်ၼၼ်ႉ တၵႃႇႁူဝ်ၵျွင်းပၢင်ႁူႈ မိူဝ်းၼွမ်းယွၼ်းၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းတမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၵျွင်းသၼဵၼ်း ၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းၸင်ႇလႆႈတုင်းဢဝ်ၶေႃႈပူင်ဢေႃးဝၢတ်ႈတမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင်သေ ႁပ်ႉဢဝ်ၽိူၼ်မွၵ်ႇပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်း ၵႂၢၼ်းဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်တၵႃႇၶဝ်ပူၵ်းပွင်ၼႃႈၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇမႃးယူႇတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇဝႃႇယႃႇမၺႃႇၼ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းၵႂၢၼ်းဝတ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇၼႃႈၵၢၼ်ႇတႃၵျွင်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်တႄႉတႄႉ။ ၸဝ်ႈသၢင်ႇၸဝ်ႈၸၢင်းလုၵ်ႉတီႈဝတ်ႉပၢင်ႁူႈသေ ၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း။ ၸိူဝ်းႁဵၼ်းလိၵ်ႈယဝ်ႉသေ ၵႂႃႇပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်း ဢမ်ႇၼၼ် သိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ပဵၼ်ၶူးသွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈဢၼ်လုၵ်ႉတီႈဝတ်ႉပၢင်ႁူႈသေ ၵႂႃႇပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းတၢင်ႇတီႈယူႇၼႂ်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၸမ်ႉ 1) ဝတ်ႉၵိဝ်ႇယူမ်း ဝဵင်းပၢင်လူင် 2) ဝတ်ႉၵုင်းလူမ်း ဢိူင်ႇၽွင်းသႅင် 3) ဝတ်ႉၼႃးၶၢၼ် ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး 4) ဝတ်ႉၽႃလၢႆး ဢိူင်ႇတၢၼ်ႇဢေ ၸေႈဝဵင်းပၢင်လူင် 5) ဝတ်ႉၼႃးၶီး ဢိူင်ႇသၼဵၼ်း 6) ဝတ်ႉလူင်ၶူဝ်လမ် ဝဵင်းၶူဝ်လမ် 7) ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈၼွင် ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼႆႉ ဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ ပဵၼ်တီႈႁဵတ်းသၢင်ႈပၢင်ပွႆးတႅမ်ႈတွပ်ႇၶူၼ်ႉၶႆႈလိၵ်ႈပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵေႃၽႄ ထုင်ႉသၼ်လွႆၵၼ်ပွၼ်သေ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ဝႃႇယႃႇမၺႃႇၼၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈပၢင်ပွႆးၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၽူႈၵဵပ်းႁွမ်ပိုၼ်း
ၸဝ်ႈၶေႇမိၼ်ႇတ (ဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ)
(သႂ်ႇၼႂ်းဝႅပ်ႉ May 2020)
> သိုပ်ႇလူပိုၼ်းၵျွင်းပၢင်ႁူႈ လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်သြႃႇၸဝ်ႈဢွၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းထႆး The Nation ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႂ်းပီႊ 2021 ၼႆႉ မိူင်းထႆး ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ မိူင်းဢၼ်ထိင်းသိမ်း ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇၵိုၵ်းပိုၼ်းလႆႈ လီတီႈသုတ်း ပဵၼ်ၸၼ်ႉထီႉ 7 ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ US News ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းဝႆႉတီႈဝဵင်းလူင် ဝေႃႇသျိင်ႇတၢၼ်ႇတီႇၸီႇၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ မိူင်းဢၼ်ထိင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇလႆႈလီတီႈသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ 10 မိူင်း ၼႂ်းၼၼ်ႉ မိူင်းထႆး ယူႇတီႈၸၼ်ႉထီႉ 7 ၶွင်လုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းၸၼ်ႉထိင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇၼၼ်ႉ လႆႈတူၺ်းပႃး ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ၊ ၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေး လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပႃးၸဵမ် ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉ လႄႈ မီးပိုၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ ၸႃႉၵႂႃႇ လွင်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ် မိူင်းထႆး ပဵၼ်မိူင်းထီႉ 1 ၼႂ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ဢၼ်ထိင်းသိမ်းလႆႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်းၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တႄႉ ယူႇတီႈၸၼ်ႉ 62 ၶွင်လုမ်ႈၾႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ထိင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်းလႆႈလီတီႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်း (1) သပဵၼ်ႇ (2) ဢီႇတလီႇ၊ (3) မိူင်းၵရိတ်ႉ (4) မိူင်းၾရင်ႇသဵတ်ႇ လႄႈ (5) မိူင်းမႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇ (6) မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး (7) မိူင်းထႆး (8) ဢီႇၵျိပ်ႉ (9) တူႇရၵီႇ (10) ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မၢၼ်ႈ: ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ကိုယ်စားပြုကော်မတီ အစိုးရအဖွဲ့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Cabinet of Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw) ၼႆႉ ပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ် ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈယိုၼ်ႁပ်ႉဝႆႉဝႃႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဝၢႆးသေ သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ သိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ။[1] ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢွၼ်တၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸုမ်းၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇ တိၶင်ဝႆႉလႄႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ၽွၼ်းၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈပိုၼ်ႈဢၢပ်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ လႄႈ ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။[2][3]
မိူဝ်ႈလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈ ယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈ ၽွင်းလူင်သီႇၵေႃႉ တႃႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵဝ်ႈဢၼ်သေ တႃႇသၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်တီႈ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉသေ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ် တွၵ်ႇတႃႇ ၸေႃႇဝူၺ်ႇၸူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၸၼ်ႉၸွမ် ပၢႆးမေႃယႃတႃႈၵုင်ႈ (1) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် ဝႃႈ ပဵၼ် ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆသေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီး ၽူႈဢၼ်တေသၢင်ႇထုၵ်ႇတႅၼ်းတၢင်ၽွင်းလူင်ၼႆ တေသိုပ်ႇယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[3][4] မၢတ်ႉၶျ် 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇမတီႇ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈဢဝ် မၢၼ်းဝိၼ်းၶႅင်ႇတၢၼ်း ဢၼ်လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽူႈၼၢမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းၵႃႈ ပီ 2016-18 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတႃႇ တၢင်တူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈသင်၊ တႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပုၼ်ၽွင်းၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈသင် လႆႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[5]
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ "အသစ်ခန့်လိုက်တဲ့ဝန်ကြီးတွေဟာ စစ်အာဏာရှင်စနစ် ကျဆုံးရေးအတွက်လို့ CRPH ပြော"၊ BBC (Burmese)၊ 2 March 2021။
- ↑ Appointment of Acting Union Ministers (in en) (2 March 2021).
- ↑ 3.0 3.1 "Defying Military Regime, Myanmar’s CRPH Names Four Acting Ministers"၊ The Irrawaddy၊ 2 March 2021။
- ↑ "Ousted MPs defy junta by appointing new government ministers"၊ Myanmar Now၊ 3 March 2021။
- ↑ "Myanmar security forces raid compound of striking rail workers"၊ Reuters၊ 10 March 2021။
- ↑ "CRPH က ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးတွေ စတင်ခန့်အပ်" (in my-MM)၊ BBC News မြန်မာ။
- ↑ "ခေတ္တပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ၄ ဦး CRPH ခန့်အပ်" (in my)၊ VOA။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 30.10.2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ၼႂ် 09:11AM ၶႃႈႁဝ်း လႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်သွၼ် ပိူင်လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တီႈႁူင်းလဵမ်းသွင်ၸၼ်ႉ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း။ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈေတမီးယူႇ 20ေၵႃႉ ၶူးသွၼ်ပဵၼ် ၸၢႆးႁွပ်ႇၶမ်း။ ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ်ၼၼ်ႉ ေတမီးဝႆႉသွင်တွၼ်ႈ။
- သပ်းလႅင်းႄၼလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႅမ်ႈလၢႆး ပိူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ
- ၶိုၼ်း Sharing ႄၼလွင်ႈဢၼ်လႆႈၵႂႃႇၼွၵ်ႈမိူင်းမႃး ( New Zealand )
လႆဝႃႈမီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ တွၼ်ႈတႃႇ ၶႃႈႁဝ်း ၸၢႆးသႅင်သိုၵ်း ဝႆႉေတႉေတႉ။ ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႅမ်ႈလၢႆး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉေၵႃႈ မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ႁဝ်းႄလႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်း ဝႆႉၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ ေပႃးဢမ်ႇၸႂ် တႃႇေတတႅမ်ႈဢွၵ်ႈ လိၵ်ႈၼိုင်ႈထႅဝ်ၼႆႉ မၼ်း ယၢပ်ႇေတႉေတႉ။ ၼႂ်း ေၶႃႈထီႉၼိုင်ႈ
- လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပိူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ
ႁဝ်းႁူႉ ႁဝ်းၶႂ်ႈတႅမ်ႈလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ၸွင်ႇမၼ်းေတမီး ၼမ်ႉတွၼ်းႁႃႉဢမ်ႇမီးၼၼ်ႉ ၸွင်ႇ မၼ်းမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင် လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ ေၵႃႈ လွင်ႈယႂ်ႇဝႆႉယူႇ။ သင်ေတတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၼႆၸိုင်ႈ ေတလႆႈမီး ႁူဝ်ေၶႃႈမၼ်း ၊ ေတလႆႈမီး ေၶႃႈမုၼ်း လၢၵ်းထၢၼ် မၼ်းၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂၢမ်းၼၢမ်းမၼ်း ၊ လဵင်ႉေၶႃႈမုၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းဢဝ်မႃး ( Credit ) ၊ ေတလႆႈမီးၵၢၼ် တိတ်ႉ တၢမ်းၸွမ်း ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း ၊ လိုၼ်းသုတ်းေၵႃႈ တႃႇႁႂ်ႈ ၽူႈလူလိၵ်ႈ ၽူႈတူၺ်းလိၵ်ႈတႆး ႁဝ်းေတသူၼ် ၸႂ်ႄလႈ ေတပႃးၸႂ် ဢၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်း တႅမ်ႈႁူပ်ႈဢဝ်ၶိုၼ်းမူတ်းမူတ်း။
- ယွၼ်ႉသင်လူဝ်ႇေၶႃႈမုၼ်း ?
ေၶႃႈမုၼ်းၼႆႉ သင်ပဵၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းဢမ်ႇၼၼ် တပ်ႉသိုၵ်းေၵႃႈ မၼ်းမိူၼ်ပဵၼ်သၢႆၸႂ်ၼိုင်ႈဢၼ်ဝႆႉယူႇ။ ေၶႃႈမုၼ်းႁဝ်း လႆႈလီၵႃႈႁိုဝ် ႁဝ်းေပႉပုၼ်ႈပိူၼ်ႈလႆႈၼမ် ၵႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၊ သင် လၢတ်ႈဝႃႈ ေၶႃႈမုၼ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ေပႉပိူၼ်ႈ ၼိုင်ႈဢၢၼ်ႇၼႆေၵႃႈ ေတဢမ်ႇၽိတ်း။ တႃႇေတလႆႈေၶႃႈမုၼ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၵူႈမိူင်းမိူင်းပိူၼ်ႈေၵႃႈ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၶွၼ်ႇၽွတ်ႇ ၽႂ်မၼ်းယူႇ။
- တႅမ်ႈလိၵ်ႈႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၸၼ်ၸႂ်
ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပၢႆၵမ်ၼႆႉေၵႃႈ သင်ႁဝ်းေမႃၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆၸိုင်ႈ ၸင်ႇဢဝ်ဝၢၼ်ႈဢဝ်မိူင်းႄလႈ ၸင်ႇႁဵတ်း ႁႂ်ႈၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၽွမ်ႉၵၼ်မႃးၶိုၼ်းေၵႃႈလႆႈယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ သင်ေတတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တႅမ်ႈႁႂ်ႈႁူႉတီႈပွင်ႇၸႂ်လီလီ တႅမ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈသူၼ်ၸႂ်ႄလႈ ႁႂ်ႈၼမ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်းၶႅမ်ႉ ၼႆၸိုင်ႈ တႃႇၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ဢမ်ႇၶႆႈလူဢမ်ႇၶႆႈဢၢၼ်ႇၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမီး။
- ၶိုၼ်း Sharing ႄၼလွင်ႈဢၼ်လႆႈၵႂႃႇၼွၵ်ႈမိူင်းမႃး ( New Zealand )
မိူင်း New Zealand ၼႆႉလႆႈဝႃႈပဵၼ်မိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႄလႈ ပဵၼ်မိူင်းသုၼ်လႆႈသုၼ်ပဵၼ်ၼိုင်ႈမိူင်းတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်ႈမိူင်ႈၶဝ်ယူႇ။ မိူင်း New Zealand ၼႆႉ ဢၢပ်းၼၢပ်ႈ ( POWER ) ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈမီးတီႈ ၼႂ်းမိုဝ်း English ၶဝ်ေသတႃႉေၵႃႈ ၸဝ်ႈၼင်ႇလိၼ်ႄလႈ ၸဝ်ႈၶွင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်ႈေတႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း MaoRi ၶဝ်ေၵႃႉယိပ်းဝႆႉ။ English ၶဝ် မီးဢၢပ်းၼၢပ်ႈ ေသတႃႉေၵႃႈ ေပႃးမႃးတူၺ်း သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ေတႉ English ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းသင် ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မိူင်း New Zealand ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း MaoRi ၶဝ်ယူႇမႃးဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈသုတ်းသုတ်း။ English မႃးယိပ်းၵမ်ႈမိူင်းၶဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း 80 ပီႊၵႂႃႇေၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်ယဵၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇ ၶိူဝ်းပိူၼ်ႈပႅတ်ႈ ၊ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း MaoRi ၶဝ် သင်ၶဝ်ဢဝ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းပိူၼ်ႈၼႆၸိုင်ႈ တႃႇၶဝ်ေတယဵၼ်း ပဵၼ်ပိူၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈ သင်ယဵၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းပိူၼ်ႈၵႂႃႇေၵႃႈ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၸွမ်းလူၺ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း MaoRi ၼႆႉ ေတဢမ်ႇလႆႈသင် ၊ တီႈၼႂ်းႁွင်ႈလုမ်း English or Local Goverment ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်း English ၶဝ်ပဵၼ်ၶုၼ်ေၵႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ၼႂ်း လုမ်းလူင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းMaoRi ေၵႃႈတိုၵ်ႉၶဝ်ႈပႃးထႅင်ႈၼိုင်ႈၶိူင်ႈဝႆႉထႅင်ႈယူႇ။
မိူင်း New Zealand ၼႆႉ ၸဝ်ႈႁၢႆၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးသထေးလူင်လိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ
ၼႃးၵူၼ်းမိူင်း တီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ English ၶဝ် သိမ်းဢဝ်လၢႆလၢႆဢမ်ႇလႆႈ သင်ၶႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၶႆႈႁဵတ်းၼႃး ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈေသ ၶိုၼ်းလႆႈ ႁိမ် တီႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ၸဝ်ႈလိၼ်ၵူၼ်း မိူင်းၶဝ်ၶိုၼ်းယူႇ။ လႆႈဝႃႈ မိူင်းNew Zealand ၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်း လၢၵ်ႈလၢႆးလူင်မိူင်းၼိုင်ႈယူႇ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈမႃးၸွမ်းတီႈ ပၢင်သွၼ် လၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပိူင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼႆႉ လႆႈဝႃႈ လႆႈမႃးတၢင်းႁူႉမႃးထႅင်ႈၼမ်ဝႆႉေတႉေတႉ၊ တႃႇႁႂ်ႈဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် ေတမီးတၢင်းႁူႉၸွမ်းတၢင်းေမႃၸွမ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းၶိုၼ်း Sharing ပၼ်တီႈ ဢူၺ်းေၵႃႉ ႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉယူႇ။ လႆႈဝႃႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပၢင်သွၼ် ၶူးႁွပ်ႈၶမ်း မႃး လၢတ်ႈႄၼ Sharing ႄၼၵႂႃႇၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မီးၼမ်ႉတွၼ်း ေတႉေတႉ။ ငိၼ်းၸူမ်း ၼမ်ၼမ်ၶႃႈ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com
- ShanStateDefenceArmy


text:
ၽႃသွင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၽႃသွင်း (မၢၼ်ႈ: ဖားဆောင်းမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Hpasawng Town) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၽႃသွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈဝေႃးလၶႄႉ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆ လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ပီ 2017 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်း မီး ယူႇ 3,376 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၵူၼ်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ ဝဵင်းၽႃသွင်း
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2017) ၶေႃႈမုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႃသွင်း. ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႃသွင်း. Retrieved on 2018 ဢေႃးၵၢတ်ႉ 2.


text:
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လူင်မဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈၵူၼ်း သုင်ပူၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ် ၸပ်းၵူၼ်းပဵၼ်ဝႆႉတင်းၸၢတ်ႈတင်းပၢၼ် ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼႆႉ မီးယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 လႄႈ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆသေ မီးသွင်မဵဝ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇမိူင်းလဵဝ်ၵူၺ်း ၵူၼ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ဢၼ်ယႃႇယု 16 လႄႈၽၢႆႇၼိူဝ် 16 မီးမွၵ်ႈ 3.1 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်ပီ 2030 မႃးၸိုင် ႁူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ၼႆႉ လႅပ်ႈတေထိုင်ၵႂႃႇလႆႈ မွၵ်ႈ 4.6 လၢၼ်ႉယူႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 90% ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ဢၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်လီ တႃႇယူတ်းယႃယဵဝ်ႈဝၢၼ် တီႈမိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇလၢမ်းၶၢတ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇ မွၵ်ႈ 850,000 ၵေႃႉၼႆႉ ယင်းပႆႇႁူႉဝႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇမီးယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းထၢတ်ႈၵိူဝ်/ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ သုင်ပူၼ်ႉပၵ်ႉၵတိၼၼ်ႉ မီးၼမ်သေတႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပႆႇသုင်ပူၼ်ႉတီႈၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ပႆႇၸၢင်ႈၵူတ်ႇထတ်းလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈပွၵ်ႈၸိုင် လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်လူင်ႈၼႃႈယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၼႆၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သုင်ပူၼ်ႉပၵ်ႉၵတိၸိုင် တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်မႃး တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ လွင်ႈဢၼ်လႆႈႁူႉဝႆႉထႃႈလူင်ႈၼႃႈၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈဝႆႉတႄႉတႄႉ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပွႆႇပိၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈဝႆႉႁဵတ်းၼႆသေ ဢမ်ႇယူတ်းယႃမၼ်းၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆငၢႆတၢင်းပဵၼ် ႁၢႆႉၸႃႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႈ။
လၵ်ႉၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
• ၵမ်းၵမ်းတွင်ႉမႆႈၼမ်ႉ • ၵမ်းၵမ်းၶႆႈယဵဝ်ႈ (ၵမ်ႈပႃႈၼမ် မိူဝ်ႈၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း) • ႁိူဝ်ႉမွႆႈ • ၼမ်ႉၼၵ်းတူၵ်း၊ ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႈ (မၢၵ်ႇႁႅင်း) တူၵ်း • ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ဢင်ႇၵႃႇၽူႈယိင်းၽူႈၸၢႆး (ၵွႆးလႄႈႁီ) ၶူမ်း၊ သင်ပဵၼ်ၽူႈယိင်း ၸၢင်ႈတူၵ်းၶၢဝ်သေ ၶူမ်း • ႁွႆးၸဵပ်းမၢတ်ႇ ၼၢၼ်းႁၢႆ • တႃမူဝ်း (ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵႅဝ်ႈတႃ (lens) ႁႅင်ႈ)
သင်ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၸိုင် လၵ်ႉၶၼႃႇမၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၢင်ႈပေႃႇပဵၼ်မႃး ၼႂ်းၼိုင်ႈဝူင်ႈသိပ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သင်ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၸမ်ႉ လၵ်ႉၶၼႃႇမၼ်း ဢမ်ႇပေႃးထၢင်ႇၸႅင်ႈလီ၊ ၸၢင်ႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူဝ်ပီမၼ်းသေ ၸင်ႇတေႁူႉႁၼ်လႆႈယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈသင် ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်?[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တပ်းဢွၼ်ႇ (pancreas) ႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် ထၢတ်ႈႁေႃႇမူၼ်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ် (insulin) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼႆႉသမ်ႉ မၼ်းၵုမ်းထိင်းပၼ် ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် ၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေတၢင်းၵိၼ်ၼႂ်းထူင်ၶဝ်ႈႁဝ်း ယၢႆႈၵႂႃႇမူတ်းသေ မိူဝ်ႈလွၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းသၢႆလိူတ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းၵဵပ်းဢဝ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်သေ သူင်ႇပၼ်ၸူးသဵၼ်ႈသႄးလ် ၸွမ်းတူဝ်ႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉသဵၼ်ႈသႄးလ်ႁဝ်း ၸင်ႇၶိုၼ်းဢဝ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႅဝ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်မႃႇႁႅင်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈႁဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉ တူဝ်ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈ ဢဝ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႅဝ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်မႃႇႁႅင်းလႆႈ။ ဢၼ်ၼႆႉၸိုင် ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇ ဢၼ်တပ်းဢွၼ်ႇႁဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီလီၼၼ်ႉယဝ်ႈ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လွၵ်းပိူင်ႁႄႉၵင်ႈၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်း တိုၵ်းတေႃးလႄႈ ယႃႉလူႉသဵၼ်ႈသႄးလ် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇလႄႈ ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ သုင်ၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢင်ႇၵႃႇၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းလူႉလႅဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၼႆႉ ဢသၢၵ်ႈဢႃႇယုတိုၵ်ႉလဵၵ်ႉ၊ ဢသၢၵ်ႈသိပ်းႁူၵ်း သိပ်းၸဵတ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးသူႈပဵၼ်ၵၼ်ၵႃႈႁိုဝ်။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 10% ၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၸိုင် လူဝ်ႇလႆႈသမ်းယႃႈယႃဢိၼ်ႇသူႇလိၼ် တင်းၸူဝ်ႈတင်းၸၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ တေၽဵင်ပဵင်း ပဵၼ်ပၵ်ႉၵတိၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၾၢင်ႉသတိ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းသုင်းလႄႈ လၢႆးယူႇလၢႆးသဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇလႆႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ လူဝ်ႇလႆႈလဵၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းပၼ် မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် သဵၼ်ႈသႄးလ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းလႆႈဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းပဵၼ်ၵၼ်ၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 90% ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇထုၵ်ႇလီ ၵုမ်းထိင်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၽဵင်ႇပဵင်း ပဵၼ်ပၵ်ႉၵတိ လူၺ်ႈ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ လဵၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း လႄႈ ၵႆႉၵႆႉၸႅတ်ႈတူၺ်းထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇသေႇၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၼႃႇႁႅင်းၸိုင် ထုၵ်ႇလီႁႃယူတ်းယႃယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်တႄႉ တေမီးယႃႈယႃမဵတ်ႉ ပၼ်ၵိၼ်ယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈပွၵ်ႈမႃး ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း တၢင်းပဵၼ်ပီးလူၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပီးလူၼ်ႉၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းၵႄႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵႆႉၵႆႉပဵၼ်မိူဝ်ႈ ဢႃႇယုႇႁဝ်းၵႄႇၶၢဝ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႈ။
လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းသၢႆတႃ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈမီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ဝၢၼ်ၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ယႃႇယု မီး 12 ၶူပ်ႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵူတ်ႇထတ်းသၢႆတႃ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈထၢတ်ႈၼမ်ႉ ယူပ်ႈယွမ်းလႄႈ ၵႅဝ်ႈတႃၵူၼ်းႁဝ်း ၸၢင်ႈႁႅင်ႈသေ ၸၢင်ႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈသၢႆတႃယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ထုၵ်ႇလီၵူတ်ႇထတ်းသၢႆတႃ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပႃးတွင်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈယိင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပႃးတွင်ႉၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼႂ်းတူဝ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈလႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ သုင်ပူၼ်ႉပၵ်ႉၵတိယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၽူႈယိင်းၸပ်းတွင်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၽူႈယိင်းၸပ်းတွင်ႉ 100 ၵေႃႉၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မွၵ်ႈ 18 ၵေႃႉၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သင်ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ဝႆႉယဝ်ႉၸိုင် လွင်ႈပႃးတွင်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆငၢႆယဵဝ်ႈဝၢၼ်ႁၢႆႉၸႃႉလိူဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ သၢႆငၢႆဢၼ်ၼႆႉ ယင်းၸၢင်ႈတိူၵ်ႉၶိူၵ်ႈပၢႆးယူႇလီ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်တိုၵ်ႉမီးၼႂ်းတွင်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ ႁႂ်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇၽူႈယိင်းပႃးတွင်ႉ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၽူႈယိင်းၸပ်းတွင်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၼႂ်းတွၼ်ႈသွင် ၶွင်ၵၢၼ်ၸပ်းတွင်ႉ (ဝူင်ႈထိ 14 ထိုင် ဝူင်ႈထိ 26) သေ ဝၢႆးသေၵိူတ်ႇလုၵ်ႈယဝ်ႉ ၸၢင်ႈၶိုၼ်းႁၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၽူႈယိင်းဢၼ်မီးလိူတ်ႈဝၢၼ်မိူဝ်ႈပႃးတွင်ႉၼၼ်ႉ သင်ထဝ်ႈၵႄႇမႃးၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်မွၵ်ႈ 30% ယူႇယဝ်ႉ။


text:
Tuesday, November 29, 2011
ၵႆၼမ်ႉလႄႈၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ
"ၸူဝ်ႈၸႂ်မိူၼ်ၵႆႇၼမ်ႉ သမ်ႉၽိတ်းၸႂ်ၼင်ႇၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ" ၼႆႉတႄႉၵႂၢမ်းထုင်းပီႈၼွင်ႉတႆး
ၼိူဝ်ႁဝ်းၶဝ် ၵႆႉလေႇဢဝ်ဝႃႈ မိူဝ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ မိူဝ်ႈတူၵ်းသုမ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ဢပုမ်ႇမၼ်းတႄႉ မီးၼင်ႇၼႆ
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မီးၵႆႇၼမ်ႉ(ၵႆႇၵူႈဝွၵ်း) ႁႃၵိၼ်ၼိူဝ်လွႆၼိူဝ်ၵွင်း၊ သမ်ႉမီးၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ ႁႃၵိၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉ။ ၵႆႇၼမ်ႉ လႆႈႁႃၵိၼ်ၼိူဝ်ၵွင်းၼႆႉ ႁႅင်ႈႁိူတ်ႇႁိူတ်ႇသေ လႆႈႁႃၵိၼ် ယၢပ်ႇယိၼ်းၶိၼ်ၸႂ်ဝႆႉတႄႉတႄႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽေးၶဵၼ်ၵေႃႈ ၼမ်ၼႃႇၼႃႇ။ ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ ဢၼ်လႆႈႁႃၵိၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉတႄႉ ၵႆႉလႆႈသႆႉ ၵိၼ်ပႃႁႃၵိၼ်ၵေႃႈ ငၢႆႈၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႃတင်းသွင်တူဝ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ၼိူဝ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၶႃ လႆႈႁႃၵိၼ်ယႅမ်ႉၼၼ်ႉ။
ထိုင်မႃးဝၼ်းၼိုင်ႈၶႃသွင်တူဝ် မႃးထူပ်းၺႃးၵၼ်သေ လၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈဢွင်ႈတီႈ ၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၵႆႇၼမ်ႉ လႅၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ‘‘ဢွင်ႈတီႈ ၵဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ တၢင်းၵိၼ် တၢင်းယႅမ်ႉၵေႃႈ
လိူင်ႇၼႃႇ၊ မၢၵ်ႇမႆႉ မၢၵ်ႇတွၵ်ႇၵေႃႈၼမ်၊ မူင်ႈမႅင်းဢွၼ်ႇၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ် တၢင်းၵိၼ်ႁဝ်းၵူႈၶိင်ႇ ၵူႈၶၢဝ်း’’ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ လႆႈငိၼ်း ၼင်ႇၼၼ်သေ ၸင်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ
‘‘ၵႆႇၼမ်ႉဢိူၺ်း ဢွင်ႈတီႈၵဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ ၵုမ်ႇလႆႈ ၸေႈၼမ်ႉယူႇ တင်းဝၼ်း တင်းဝၼ်း ပေႃးယမ်း ယွပ်ႇယူတ်ႉယူတ်ႉတင်းတူဝ်။ လႆႈလမ်ႁူဝ် ႁႃၵိၼ်ပႃၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇငၢႆႈ သင်ပဵၼ်လႆႈ ႁႃးလႅၵ်ႈ ဢွင်ႈတီႈၵၼ်ႁိုဝ်ႉ’’ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵႆႇၼမ်ႉၵေႃႈၸင်ႇၽွမ်ႉသေ ၶႃတင်းသွင် ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵတိၵၼ်ဝႃႈ တေလႆႈၸုၼ်ႉၵႂႃႇ တေႃႇၸူဝ်ႈလုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ်၊ မိူဝ်းၼႃႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ ၽႂ်ဢမ်ႇၶိုၼ်းလႆႈ လႅၵ်ႈဢွင်ႈတီႈၽႂ်ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈမႃးႁႃၵိၼ်ႁႃယႅမ်ႉၼိူဝ်ၵွင်း၊ ၵႆႇၼမ်ႉၵေႃႈ လူင်းၵႂႃႇႁႃၵိၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႆႇၼမ်ႉတႄႉ မေႃလုၺ်းၼမ်ႉ မေႃလမ်ၼမ်ႉ ၵႅင်ႇမႃးယဝ်ႉလႄႈ ၵမ်းၵမ်း ၺွပ်းၵိၼ်လႆႈပႃဝၢၼ်ပႃမၼ်းလႄႈ ၸင်ႇထုၵ်ႇၸႂ် ပဵင်းၸႂ်ၼႃႇသေ ႁွင်ႉဝႃႈ ‘‘ၸူဝ်ႈယဝ်ႉ ၸူဝ်ႈယဝ်ႉ’’ ၼႆႁႅင်းႁႅင်းသေ ႁၢၼ်ႉၸႂ်ဢၼ်မၼ်းလႆႈမႃး ႁႃၵိၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။
ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉတႄႉဢထၢင်ႇ ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၵၢတ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵႆႇၼမ်ႉလၢတ်ႈၼၼ်ႉ လႄႈ ႁႃၵိၼ် ၶိၼ်ၸႂ်ယူႇတႄႉ။ ႁႅင်ႈၵေႃႈႁႅင်ႈ ၼမ်ႉၵေႃႈႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇ။ တႃႇတေလႆႈၵိၼ် မၢၵ်ႇမႆႉ မၢၵ်ႇတွၵ်ႇၵေႃႈ လႆႈပႂ်ႉတႄႉပႂ်ႉဝႃႈ။ တႃႇတေလႆႈလမ်းၵိၼ် မူင်ႈမႅင်းဢွၼ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ၊ မၢင်ပွၵ်ႈ သမ်ႉမီး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမႃးလမ်းပိုတ်းယိုဝ်းၶဝ်သေ ဢမ်ႇလႆႈယူႇသဝ်းလီလီငၢမ်းငၢမ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ ၸင်ႇၽိတ်းၸႂ်လူင်ၸႂ်လၢင်သေ ႁွင်ႉမင်ဝႃႈ ‘‘ၵဝ်ၵႅၼ်ႇ ၽိတ်ႈၸႂ်တႄႉတႄႉ ၵဝ်ၵႅၼ်ႇ ၽိတ်းၸႂ်တႄႉတႄႉ ၽိတ်းတႄႉတႄႉ’’ၼႆ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈသွၼ်ဢပုမ်ႇဢွၼ်ႇႁူဝ်ၼႆႉတႄႉ
ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ႁဝ်းလႆႈယူႇသဝ်းဝႆႉၼႆႉ ႁဝ်းယႃႇပေထၢင်ႇလဵၵ်ႉ။
ယႃႇပေၵႂႃႇထၢင်ႇယႂ်ႇ တၢင်ႇတီႈ တၢင်ႇဢွင်ႈ။
ပေႃးလႆႈပူၼ်ႉတိၼ်ပူၼ်ႉမိုဝ်းၵႂႃႇဢဝ်ၶိုၼ်းယၢပ်ႇ။
ၸၢင်ႈလႆႈၼႅင်ၸႂ်တေႃႇၸူဝ်ႈလုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ။
တႃႇတေလႆႈတီႈလီ တီႈသၢင်ႇထုၵ်ႇၼၼ်ႉသမ်ႉ တေလႆႈမေႃမီးပရိယႄႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵႆႇၼမ်ႉ။
တေလႆႈမီးဝႆႉၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၼ်ႈၵႅၼ်ႇသေ ၸင်ႇတေၵိုင်ႇလီႁတ်းၵႂႃႇ။
ယႃႇပေယုမ်ႇၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈငၢႆႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ။
ဢဝ်မႃးတီႈ ။ ။ http://shanviews.com/archives/571
Posted by TSUSA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မယၢၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း (မၢၼ်ႈ: မရမ်းကုန်းမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mayangone Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Mayaankong]) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ပွတ်းႁွင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း ၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်း|ၸႄႈဝဵင်းဢိၼ်းၸဵင်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမျွၵ်ႉဢူၵ်ႉၵလႃႇပ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယၢၼ်ႇၵိၼ်း၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မီး မႄႈၼမ်ႉလႅင် လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလႅင်ႇတႃႇယႃႇ လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းၵမႃႇယုတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်းၼႆႉ ဢဝ် ပွၵ်ႉ (႒႐) သေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈမီး (႓႐) ႁူင်း၊ ၸၼ်ႉၵၢင်မီး (႗) ႁူင်း၊ ၸၼ်ႉသုင်မီး (႕) ႁူင်း ယဝ်ႉ။
ယူင်ႉသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ထတ်း
ယူင်ႉသၢင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမယၢၼ်းၵူင်း ဢၼ်ၼႄဝႆႉၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၼႆႉ ထိင်းသိမ်းဝႆႉပဵၼ် ၶူဝ်းပူၺ်ႈၵဝ်ႇမွၼ် တီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ။
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ GoogleEarth


text:
ၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉပေႃးမၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵွၼ်ႇ ပိူၼ်ႈၸင်ႇႁွင်ႉသွၼ်ႇဝႃႈ "ၵူၼ်းလီ" ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝၼ်းထိ (01.07.2012) မႃး ႁဝ်းႁႃးသြုႇတၵႃႇ ၽူႈသၻ်ထႃႇတၢင်းလၢႆတေ မီးပၢင်ပွႆးႁပ်ႉ တွၼ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇလႄႈ မွပ်ႈလူႇတၢၼ်းငိုၼ်းထုၼ်း ဢၼ်ဝႃႈငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
Tuesday, June 26, 2012
Friday, June 8, 2012
ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၶၢဝ်းမႆႈ တီႈမိူင်းႁႅင်း ဝဵင်းမိူင်းယႆ
ထုင်ႉမိူင်းႁႃႉ/မိူင်းႁႅင်းတူင်ႇဝဵင်းမိူင်းယႆ (မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် ၽိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးၶၢဝ်းမႆႈ ပိုတ်ႇပၢင် တင်ႈတေ ႑႘ႉ႐႔ႉ႒႐႑႒ ထိုင် ႒႐ႉ႐႕ႉ႒႐႑႒ (ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် ၼိုင်ႈလိူၼ်ပၢႆ) ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းႁႃႉ/မိူင်းႁႅင်း ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇဢိူင်ႇမၼ်းၸိုင် မီးယူႇ ( ႕) ဢိူင်ႇ ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇႁူဝ်ၵျွင်း မၼ်းၸိုင် မီးယူႇ ( ႑႗ ) ၼႆယဝ်ႉ။
Posted by Saonando(ꨅဝ္ꨳဝꨓ္းသဝ္) No comments:
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ၵႃးၵူၼ်းမိူင်း မူႇၸေႊ လမ်းၼိုင်ႈ ၵႂႃႇသူင်ႇၶူဝ်းၶွင်/ ၵုၼ်ႇ တီႈမင်ႇၵလႃႇမူႇၸေႊ 9 ၸၼ်ႉၺႃး ၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈႁိမ်ၸိင်း ႁေႃႈလႅၼ်ႈ ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 20/6/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း မွၵ်ႈ 10 မူင်းၶိုင်ႈ ၵႃးၵူၼ်းမိူင်းလမ်းၼိုင်ႈ ၵႂႃႇသူင်ႇၶူဝ်းၶွင် တီႈမင်ႇၵလႃႇမူႇၸေႊ 9 ၸၼ်ႉ ပွၵ်ႉ တေႃႇယွတ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈၼၼ်ႉ ၺႃးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶိုၼ်ႈႁေႃႈလႅၼ်ႈ ႁိမ်လိပ်း ။ ၼႂ်းၵႃး ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼင်ႈဝႆႉ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈဝႅၼ်တူၵ်းၵႃး။
ၵူၼ်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၵႃးၵူၼ်းမိူင်းလမ်းၼိုင်ႈ မႃးသူင်ႇၶွင် တီႈမင်ႇၵလႃႇမူႇၸေႊ 9 ၸၼ်ႉၼၼ်ႉ ၵႃးၼၼ်ႉ သမ်ႉၼူဝ်းၸၢၵ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းၵႃးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၼၢင်းယိင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼင်ႈပႂ်ႉဝႆႉ ပဵၼ်ၸူႉမၼ်းၸၢႆးႁႃႉ မေးၼၢင်းႁႃႉ ဢမ်ႇႁူႉ။ ၵမ်းၼႆႉၵူၼ်း 2 ၵေႃႉ ၶီႇၵႃး ပႃႊလႃႊတူဝ်ႊမႃးၸွမ်းၵၼ်၊ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ လူင်းၵႃးမႃးသေ မႃးၶိုၼ်ႈၵႃးဢၼ်ၼၢင်းယိင်းၼင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ သေႁေႃႈလႅၼ်ႈပၢႆႈၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵႃးၼၼ်ႉထုၵ်ႇလၵ်ႉၵႂႃႇဢမ်ႇပေႃးၵႆ ၼၢင်းယိင်းဢၼ်ၼင်ႈဝႆႉၼႂ်းၵႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵျွၵ်းတူၵ်းၵႃးပႅတ်ႈ ၵူၼ်းမူႇၸေႊလၢတ်ႈ။
တီႈမင်ႇၵလႃႇမူႇၸေႊ ပွၵ်ႉတေႃႇယွတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢတ်ႇၶၢႆၶူဝ်း လႄႈပၢင်တေႃႇလွင်း ၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းၼမ်။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပီပၢႆၼႆႉ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ် လိူင်ႇၼမ်မႃးထႅင်ႈလိူဝ်ၵဝ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇ မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢုၼ်ႇၸႂ်သင် ထိုင်တီႈ ၵူၼ်းမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်း ပေႃးလႆႈဢဝ်ၶိုၼ်း လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈႁင်းၵူၺ်းၽႂ်မၼ်းၵႂႃႇၵူၺ်း ၵူၼ်းမူႇ ၸေႊလၢတ်ႈ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6/6/2022 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးၸူၼ် တီႈပွၵ်ႉၵွင်းမူးလွႆ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵႃးၵႂႃႇလမ်းၼိုင်ႈ မိူၼ်ၵၼ်။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 146"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 146:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 149 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 148 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 147 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 145 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 144 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 143 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 142 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 141 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 140 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ဢယႃႇတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းဢယႃႇတေႃႇ (မၢၼ်ႈ: အရာတော်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Ayadaw Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Ayaatau]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းဢယႃႇတေႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1986 ၼၼ်ႉ လႆႈသူးပၢႆးယူႇလီ သႃႇသႃႇၵႃႇဝႃႇ ဢၼ်ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ ပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၸႃႇတိလိၼ်ၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇသၼ်လွႆ ဢူးဢူၵ်ႉတမ၊ မေႃပၢၼ်းသီလူင် ဢူးတၢၼ်းၵျွႆႇ၊ မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပူဝ်းလႅင်ႇ၊ မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၺူဝ်ႇထုၼ်းလူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်သိုၵ်းၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ သင်ဝႃႈၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ဝႃႈ ၸွႆႈႁႅင်းငိုၼ်း ႁႅင်းၵူၼ်း သေလွင်ႈလွင်ႈတီႈ ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း PDF ၸိုင် တေထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ထိုင်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်ႁၢၼ်ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်းလၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21/9/2022 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉဝႃႈ – ႁၢမ်ႈ ပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ၊ ႁၢမ်ႈၵမ်ႉထႅမ်၊ ႁၢမ်ႈၸွႆႈႁႅင်းငိုၼ်း ႁႅင်းတၢင်းၵိၼ် ႁႅင်းၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ႁၢမ်ႈသိုဝ်ႉ Bond ႁၢမ်ႈ သိုဝ်ႉထီႇ ၊ ႁၢမ်ႈသူင်ႇငိုၼ်း ဢူၼ်းငိုၼ်းပၼ်တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊပၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း PDF ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ NUG လႄႈ ၶွမ်ႊမတီႊသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း CRPH ၸိူဝ်းၼႆႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပေႃးၵႂႃႇတဵၵ်း Like, Follow ၊ပၼ် Comment ၊ ပၼ်ႁႅင်း Share ၶႅပ်းႁၢင်ႈ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ Page ၶွင်ၸုမ်း PDF – NUG – CRPH ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ၸၢင်ႈၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇ လူၺ်ႈမတ်ႉတႃ 124 (ၶ) (ႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢင်ႇလဵၵ်ႉ လူမဝ် ပႅင်းၸင်း – ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပွင်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်) ၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇ မႂ်ငိုၼ်း၊ တူၵ်းၶွၵ်းတေႃႇၸူဝ်ႈတေႃႇတၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၸွမ်ႁၢၼ်ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼႆႉ ယိပ်းမၢႆမီႈ 4-5 ဢၼ်သေ လွၵ်ႇငိုတ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ – သင်ဝႃႈထတ်းႁၼ် ၵမ်ႉၸွႆႈ သိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိုင်း PDF ၼိုင်ႈၶႅၵ်း ၼိုင်ႈပႅၵ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈတေပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း PDF ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – ပဵၼ်လွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈလၢႆလၢႆၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
“ပေႃးပၼ် Like , Share, Comment ၶဝ်တေတီႉပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ – သင်ဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇဢဝ်ၾူၼ်းဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇပႃး ၶဝ်တေႁဵတ်းႁိုဝ်ထတ်းႁဝ်း ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ် ”- ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ သင်ဝႃႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် တေဢဝ်လိူင်ႈပၼ်တၢင်းၽိတ်းလူၺ်ႈ မတ်ႉတႃမၢႆမီႈ 124 (ၵ)၊ မၢႆမီႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ52 (ၵ)၊ 54 ၊ 505 (ၵ) လႄႈ မၢႆမီႈၾၢႆႇသိုဝ်ႇသၢၼ် 33 (ၵ) ၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။


text:
ၵၢတ်ႇလေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (IPA: [kɑ̀t lɔ᷇]; မၢၼ်ႈ: ကလောမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kalaw Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Kaatlau]) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (ၵလေႃး)ယဝ်ႉ။။[2][3] ၼႂ်းၵႃႈ ဝဵင်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉၼႆႉ ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) ၼႆႉပဵၼ် ဝဵင်းပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီးဝႃႈၵေႃႈ ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ၵႃႉၶၢႆပိူင်ယႂ်ႇတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။
ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ၵၢတ်ႇလေႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ freemaptools
- ↑ Google Maps
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-06-25။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။


text:
မိူင်းထႆး ပွတ်းၸၢၼ်း ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈသဝ်းလိုဝ်းလင်တင်းၼမ် ၶွင်မိူင်းထႆး ၵႃႈတီႈၽင်ႇ ပၢင်ႇလၢႆႇ ဢႅၼ်ႇတမၼ်ႇ ဢၼ်ဝၢႆႇၼႃႈၵႂႃႇတၢင်းတူၵ်းလႄႈ၊ ၽင်ႇ ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇမိူင်းထႆး ဢၼ်ဝၢႆႇၼႃႈၵႂႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ၶွင် ၶျုမ်းၽွၼ်း။
တူင်ႇလိၼ်[မႄးထတ်း]
ဝဵင်းလူင်[မႄးထတ်း]
- 1 ၶျုမ်းၽွၼ်း — ပဵၼ်တၢင်းၶဝ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၵႂႃႇ မိူင်းထႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီး ၾႄႇရီႇသီႇလမ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇၵူႈဝၼ်း ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး ၵေႃႇတဝ်ႇ
- 2 ႁၢတ်ႇယႂ်ႇ — ဝဵင်းယႂ်ႇ သေပိူၼ်ႈ တီႈ မိူင်းထႆး ပွတ်းၸၢၼ်း
- 3 ဝဵင်းၵရပီႇ — ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်မီး ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈ မူႇၵုၼ် တင်းၼမ်
- 4 ၼၶွၼ်းသီထမ်မရၢတ်ႉ — ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်း ၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢၼ်ႁူႉဝႃႈ လိၵေႃ
- 5 ပႃႇတွင် — ပဵၼ်ဝဵင်းပႃႇတီႇယိုင်ႈယႂ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ၶွင်ဢေးသျႃး ဢၼ်မီးတီႈ ၵုၼ်ၽူးၵဵတ်ႇ
- 6 ဝဵင်းၽူးၵဵတ်ႇ — ဢွင်ႈတီႈၵၢင်ၵႅၼ် ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၶွင် ၵုၼ်ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ
- 7 ရၼွင်း — ဝဵင်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်တင်း ၵေႃႉတွင်း တီႈ မျၢၼ်ႇမႃႇ၊ ၵမ်းၵမ်း ၵႆႉၸႂ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ပၢႆႈ ဝီႇသႃႇ
- 8 သူင်ၶလႃ — ရီသွတ်ႉ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၽူႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵူၼ်းမလေးသျႃး လႄႈ ၵူၼ်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ
- 9 သူရၢတ်ႉထႃးၼီး — ဝဵင်းပိူင်လူင် ၶွင် မိူင်းဝူင်ႉ သီရိဝိၸယ၊ ပဵၼ်တၢင်းၶဝ်ႈၸူး ၵုၼ်ယွၼ်ႇ သမုၺ်
ပၢႆတၢင်း တၢင်ႇၸိူဝ်း[မႄးထတ်း]
- 1 ဢၢဝ်ႇၼၢင်း — ပၢႆတၢင်းၽင်ႇပၢႆႇလၢႆႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ တီႈ ၸႄႈမိူင်းၵရပီႇ
- 2 သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၢဝ်ႇၽင်းငႃ — ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်လူၺ်ႈ ၽင်ႇႁိုၵ်းႁိၼ်ထုၼ်၊ ထမ်ႈ၊ ပႃႇထိူၼ်ႇၼမ်ႉယိုင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈတမ်ႇငႃႈ လႄႈ ၵုၼ် ၵျဵမ်းသ်ပွၼ်း
- 3 သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶဝ်ႈသူၵ်ႇ — ထင်သဝ်းတီႈ သုမ်ႉၼႂ်းထိူၼ်ႇ သေ ၶိုၼ်းၼိုင်ႈလႄႈ။
- 4 ၵေႃႇလီပႄ - မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵၢင် ၵုၼ်တီႈဢၼ်ၵူၼ်းပႆႇႁွတ်ႈၽႅဝ် 52 ၵုၼ် ဢိၵ်ႇတင်း ဢွင်ႈတီႈ လမ်ၼမ်ႉၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ လႄႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ။
- 5 ၵေႃႇၽငၢၼ် — ဢွင်ႈတီႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ဢမ်ႇလီ တီႈ ႁဵတ်းပႃႇတီႇ လိူၼ်ႇမူၼ်း
- 6 ၵေႃႇၽီၽီ — ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ သူၼ်ၼမ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၶွင် မိူင်းထႆးသေ ပဵၼ်တီႈပႅၵ်ႉၽႅၵ်ႇၵႃႇၶဝ် လႆႈၸႂ် ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ထႆႇငဝ်းတူင်ႉ The Beach
- 7 ၵေႃႇသမုၺ် — မၢၵ်ႇဢုၼ် လႄႈ ၵုၼ်ပႃႇရႃႇတၢႆႉ လွၵ်းၵၢတ်ႇမၼ်း ၶိုၼ်ႈမႃး ၽႂ်းၽႂ်း
- 8 ရႆးလႄႇ — ၵုၼ်ယွၼ်ႇ ဢၼ်မီး ၽင်ႇႁိုၵ်းႁိၼ်ထုၼ်၊ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈ ဢမ်ႇမီး ၶိူင်ႈမေႃႇတေႃႇ၊ ၵၢၼ်ၶိုၼ်းလွႆမၢၵ်ႇႁိၼ် မႅၵ်ႇၵႃႇ
- 9 မူႇၵုၼ် သီႇမီႇလၼ်ႊ — သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်မီး တီႈတူၺ်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၼိူဝ်ၼမ်ႉ လႄႈ တႂ်ႈၼမ်ႉ


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း SSPP ယိုဝ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉတၢႆ 7 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းထႅင်ႈ တင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/9/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 မူင်းပၢႆ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ယိုဝ်းၵၼ် တီႈလွႆလိူင် ၾၢႆႇႁွင်ႇလွႆႁူၺ်ႈၶမ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တၢႆ 4 ၵေႃႉ ။
ၽူႈမီးၸၼ်ႉ SSPP လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတၢႆ 4 ၵေႃႉ၊ လွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၶဝ်တႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း၊ တၢင်းၾၢႆႇႁဝ်းတႄႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈမႆႈၸႂ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17 ၼၼ်ႉ သိုၵ်း မၢၼ်ႈတၢႆ 3 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းမွၵ်ႈ 6 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ် သွင်ဝၼ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉတၢႆ 7 ၵေႃႉ”- ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း SSPP ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်တပ်ႉၵွင် 276 ၊ 348 ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ တီႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈလႄႈ 223 ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈမၢၼ်ႈပဵင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
“မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸုမ်းလႂ် သင်ၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၼႃႈတီႈဝဵင်းမိူင်း မိတ်ႈၼႆႉ ၼႆၸိုင် တေလႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူးၶဝ်။ ပေႃးၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸိုင် တေဢမ်ႇလႆႈသႂ်ႇၶူဝ်းသိုၵ်းလႄႈ ပႃးၵွင်ႈ ၼႆဝႃႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁဝ်းတူင်ႉၼိုင်ယူႇဝႆႉ ၸွမ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ သင်ဝႃႈ ၶဝ်တိုၵ်ႉတင်ႈၸႂ် သွၵ်ႈတဝ် ႁဝ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်းတႄႉ သဵင်ၵွင်ႈၼႆႉ တိုၼ်းတေတႅၵ်ႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ”- ၽူႈမီးၸၼ်ႉ SSPP သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/7/2022 ၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/ SSA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈဝၢၼ်ႈပုင်ႇၵၢင်တင်း ဝၢၼ်ႈဢုမ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇပုင်ႇၵၢင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉတၢႆ 3 ၵေႃႉလႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်း 15 ၵေႃႉ ။


text:
မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 16/8/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ယူႇတီႈ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉ ဢွၼ် ၵၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇသုတ်ႇမုၼ်းဝၼ်းပရိတ်ႈၽႄမႅတ်ႉတႃႇ ယိုၼ်ႈၸူးထိုင် ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢၼ်ၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ် ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃလူင် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းၸိုၼ်ႈ/ ၶႅၼ်း ယူႇလီသုင်းဝၢၼ် ၵတ်းယဵၼ် သိူဝ်းသႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၺႃႇၼသီႇရိ (ၸဝ်ႈမၢၼ်ႇတႃဢွၼ်ႇ) ႁူဝ်ပဝ်ႈၵိင်ႇၽႄငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉ ၸုမ်းလူင်သင်ႇၶႃႇ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၶူင်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ –“ ပေႃးဝႃႈ လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထ မိူင်း တႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းမႃးၼႆၵေႃႈ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် တူဝ်ႈတၼ်းၵၼ်လီ ငၢမ်းယဝ်ႉ တႃႇသုတ်ႇမုၼ်းဝၢၼ်းပရိတ်ႈ သူင်ႇမႅတ်ႉတႃႇ တိူင်ႈၵၢဝ်ႇသူးတွင်းပၼ် ၶူးဝႃးပေႃႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ ႁဝ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ၵုင်းထဵပ်ႈၼၼ်ႉႁႂ်ႈၸဵဝ်းယူႇလီၶႅၼ်းၸိုၼ်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/8/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈလုၵ်ႈၼွင်ႉတပေးလုၵ်ႈသိတ်ႇ လႆႈပၢင်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ၶဝ်ႈ ယူတ်းယႃတူဝ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵမ်ႈသိုဝ်ႈ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ ယူႇလီၸိုၼ်ႈၶႅၼ်း မႃးတင်းၼမ် ယဝ်ႉ။
“မေႃယႃမိူင်းထႆးၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၶူးဝႃးပေႃႈႁဝ်း ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉၼႆၶႃႈဝႃႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၶူးဝႃးပေႃႈႁဝ်း တေလႆႈဝႃႈ ၶႅၼ်းၶိုၼ်ႈ မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉ”- ၸဝ်ႈၶူးလူင်ၺႃႇၼသီႇရိ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ တိုဝ်းၵမ်သိလ် တီႈထမ်ႈမိူင်းၵႅတ်ႇ 3 ပီ 3 လိူၼ် 3 ဝၼ်း တဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်း တီႈ 28/4/2019 ၼၼ်ႉသေ ဝၼ်းတီႈ 1/8/2022 ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢွၵ်ႇထမ်ႈ ႁူပ်ႉတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး မဵတ်ႉ တႃႇတြႃးမႃး ။ တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 4/8/2022 ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း မဵတ်ႉတႃႇတြႃးလႄႈ တၢင်ႇထီးထၢတ်ႈ တၢင်းမိူင်းသၢတ်ႇ၊ မိူင်းတူၼ်၊ မိူင်းပၼ်ႇ၊ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းၼၢႆး လႄႈ ၵဵင်းတွင်း။
ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 8/8/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၵဵင်းတွင်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း မုင်ႈၸူး မိူင်းၽူင်း ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵမ်ႈသိုဝ်ႈ ႁွတ်ႈထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 11:50 ပၢႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၶူးသုၶမ်း တႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉတီႈၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉသုၼ်ႇတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ-
#ၶူးဝႃးၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ ယူႇလီၶႅၼ်းၸိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်း 80% ယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၶႂ်ႈလူႇတၢၼ်းယွၼ်းသူးပၼ်ၶူးဝႃးၸဝ်ႈၸိုင်-
1-တဵၼ်း 9 လႅမ်ႈ (ၼိုင်ႈလႅမ်ႈဢၼ်သုင်မွၵ်ႈ 1 သွၵ်ႇ)
2-တႅမ်ႈၸိုဝ်ႈၶူးဝႃးၸဝ်ႈတီႈတဵၼ်းၼၼ်ႉ “ၺႃႇၼသံဝရ” ၼႆသႂ်ႇၵူႈလႅမ်ႈ။
3-လူႇတၢၼ်းမၢၵ်ႇမႆႉ 5 မဵဝ်း။
4-တဵၼ်းႁွမ် တႃႇ 9 ၸုမ်ႇ ၊ ၼိုင်ႈၸုမ်ႇ 16 လႅမ်ႈ (တႃႇတႆႈလူႇၸွမ်း တဵၼ်းလႅမ်ႈယႂ်ႇ 9 လႅမ်ႈ)
5-ႁႂ်ႈတႆႈတဵၼ်းလူႇတၢၼ်းတီႈၶဵင်ႇၽြႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16/8/2022 ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း 9 မိၼိတ်ႉ ၼၼ်ႉ။
6- ၽွင်းတႆႈတဵၼ်းလူႇတၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉသတိ ယႃႇပၼ်တဵၼ်းမွတ်ႇၽွင်းတဵၼ်းပႆႇသုတ်း
ၸဝ်ႈၶူးသုၶမ်း ၸဝ်ႈၽူႈပွင်သၢင်ႈသႃႇသၼႃသၼ်လွႆၸိုင်ႈတႆး တႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


text:
သႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇ (မၢၼ်ႈ: သာယာဝတီမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Tharrawaddy) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ပေႃးဢဝ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းဝႃႈ တင်းတႃႈၵုင်ႈသေ ၵႆယၢၼ် 68 လၵ်းသေ ၵေႃးဢဝ် တင်းလူတ်ႉၵႃးဝႃႈ ၵႆယၢၼ် 78 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး လႄႈ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ - ပျီႇလႄႈ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးငၢႆးလူမ်ယဝ်ႉ။ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ - ပျီႇၼႆႉ လတ်း ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ႁူမ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈမႃးငၢႆႈငႅမ်ႈသေတႃႉ ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ ဢမ်ႇၵိုၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းၸႄႈတွၼ်ႈတၢင်ႇဢၼ်။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝဵင်း လႅတ်ႉပၢၼ်ႇတၢၼ်း၊ တူင်းသႄႇ၊ ၵျူဝ်ႉပိၼ်ႇၵွၵ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢမ်ႇပေႃးၼမ်၊ လွင်ႈသိုဝ်ႉလွင်ႈၶၢႆ ဢမ်ႇပေႃးႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။ လွင်ႈလိူၵ်ႈဢဝ် ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့ ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းဝႃႈ မၼ်းတူၵ်းၵႅၼ်ၵၢင်လီၼႆသေ ၵပတဵင်ႇၽေႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶုၼ်ၽွင်းၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇၼၼ်ႉ ၵေႃႉလိူၵ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1878 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ပၢင်တိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉ-မၼ်ႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ ၽွင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တႄႇၽွင်းငမ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼႃႈလိၼ်ၼိမ်သဝ်းမႃး ထိုင်ပီ 1873 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈၽႄဢဝ် သႃႇယႃႇဝတီႇ ဢွၵ်ႇတီႈ ႁိၼ်းတတႃႉသေၵေႃႈ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈႁင်းၶေႃမႃး ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ် ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉ ထုင်ႉၵူႈတီႈတီႈ တွၼ်ႈတႃႇပၵ်းဝႆႉပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် တူင်းသႄႇ၊ လႅတ်ႉပၢၼ်ႇတၢၼ်း၊ မိၼ်းလႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃးတွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ မၼ်းဢမ်ႇတူၵ်းၵႅၼ်ၵၢင်မၼ်းလီလႄႈသင်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် တေဢမ်ႇယူႇသဝ်းလႆႈ ၼင်ႇဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလူၺ်ႈၼမ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ် ၸင်ႇဢမ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈမႃး။
ဢၼ်ပဵၼ် ၶုၼ်ႇၼယႂႃႇ ဢၼ်ၵႆယၢၼ်တင်း တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းၵျူဝ်ႉပိၼ်ႇၵွၵ်ႉ မွၵ်ႈသီႇလၵ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵမ်ႉၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်လႆႈၸႂ်သေ မိူဝ်ႈပီ 1878 ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လိူၵ်ႈ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈသေ ပေႃးလႆႈတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၵပ်ႇပတဵင်ႇၽေႃႉ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉ။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းမႃး ၸူးလိူၵ်ႈ ဢၼ်တေပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇ ဢၼ်ၵပ်ႇပတဵင်ႇၽေႃႉထုၵ်ႇၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈလိူၵ်ႈဢွင်ႈတီးၼႆႉ ပေႃးၼိူင်းၵၼ်တင်းၵၢၼ်ဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ၼမ်ႉဢမ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၸူးႁႂ်ႈၵေႃႇ ယူင်ႇသၢင်ႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေၵေႃႈ တင်ႈဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈႁွင်ႉ ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇဢၼ်ၼႆႉ တီႈမျူဝ်ႉတႂိၼ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၵျူဝ်ႉပိၼ်ႇၵွၵ်ႉ ယၢၼ် 7 လၵ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃး ၸဝ်ႈၸၢႆးသႃႇယႃႇဝတီႇ ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃးသေ ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ သႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉသေ ၸူးဢဝ်ၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁွၵ်ႉၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈဝဵင်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်တင်ႈဝဵင်းမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်တီႈၼႃႈလိၼ်တႅမ်ႇ ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းလႄႈ ပႃႇထိူၼ်ႇ မီးမႃးတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။ သၢႆငၢႆဝဵင်းၼႆႉ ဢွမ်ႈပွမ်ႈလီသေ တၢင်းၵေႃႈ လီယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တီႈဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၸုမ်း မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇသေ ၵူၺ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ဢၢင်ႇၶႂၢင်ႇ မျူႇၼီႇၸီႇၵႄႇ တူင်းသႄႇ ဢၼ်ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ သွင်လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ ယူႇသဝ်းတီႈဝဵင်းတူင်းသႄႇသေ မႃးၶိုၼ်ႈလုမ်းတီႈ ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇယဝ်ႉ။
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီၼႆႉ မီးမႃးလုမ်းၶုၼ်ၽွင်းၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လုမ်းၶုၼ်ၽွင်း ပႃႇထိူၼ်ႇ၊ လုမ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၶွၵ်ႈ ၸၸိူဝ်းပဵၼ် ယုင်ႉသၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူင်းယႃ၊ ၵၢတ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၼင်ႇ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ တၢင်ႇၸိူဝ်းယဝ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးၼွင်သေဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် လုၵ်းၼမ်ႉၼႂ်းလိၼ် ဢၼ်လႆႈၶုတ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 1905 ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉသေ မီးပိူင် ဢၼ်ဢဝ်လွတ်ႇၼမ်ႉသေ ၽႄႈၼမ်ႉပၼ်ၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇ မိူဝ် 1971 ၼၼ်ႉ လႆႈလၢမ်း မီး 13001 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ ၽြႃးဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႆၼႆႉ ၽြႃးသတ်ႉထထႃႇၼ လႄႈ ၽြႃးဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽြႃးသတ်ႉထထႃႇၼ ဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇၵေႃႇမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 1280 တဵမ်ၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈၽွင်းၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ လႆႈၺႃးတၢမ်ႇသိုၵ်းသေ လႆႈလူႉလႅဝ်မႃးလႄႈ ထိုင် 1325 ၼီႈမႃး ၶိုၼ်းဢဝ် တၢင်းလီၵူၼ်းတင်းၼမ်သေၵေႃႈ ၶိုၼ်းၵေႃႇၵုမ်းလုမ်းလႃးမႃးသေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၵေႃႇ ၽြႃးထမ်ႇမၸၵ်ႉၵျႃႇပႃးထႅင်ႈယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်ၽြႃးဢွင်ႇၶျၢၼ်းတႃႇ ဢၼ်မီးတီႈၽၢႆႇယေႇဝေႇယႅတ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇၵေႃႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 1288 ၼီႈ လိူၼ်ၸဵင်ႇမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈၼၼ်ႉသေ မီးၵျွင်းၽြႃး၊ တႄးမုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်ၽြႃးဢၼ်သပ်ႉပၢႆႇသူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်ၽြႃးလူင် ဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇယေႇဝေႇၼၼ်ႉလႄႈ ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ ၽြႃးယေႇဝေႇၼႆယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (13)


text:
တၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး (မၢၼ်ႈ: သံတောင်ကြီးမြို့နယ်; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thandaunggyi Township; ယၢင်း: သါတီကၠံၤကီၢ်ဆၣ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၽဢၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 18°38′0.3″ လႄႈ 19°30′10″ ၊ လွင်ႇၵျီႇၵျူႉဢွၵ်ႇ 96°22′12″ လႄႈ 97°12′41″ သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇတၢင်းတူၵ်း မီးမွၵ်ႈ 24.5 လၵ်း လႄႈ ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇတၢင်းၸၢၼ်း ယၢဝ်းမွၵ်ႈ 58 လၵ်းၼၼ်ႉသေ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝဵင်းသီႇဝဵင်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မီး 1412.89 လၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၽရူးသူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၽႃသွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းယေႇတႃႇသျေႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်းၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်းၽႃႇပုၼ်ႇသေ၊ ၽၢႆႇတၢင်းႁွင်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[3]
ဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်ႈတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ
- ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး၊
- ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇ၊
- ဝဵင်းလဵၵ်ႉတူဝ်ႇ လႄႈ
- ဝဵင်းပေႃးၵလိ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ဢၼ်မီးၵွင်းလွႆ၊ သၼ်လွႆ ဢၼ်လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇၵၢႆႇၸူးၽၢႆႇၸၢၼ်းၼႆႉ ၼႂ်း ပၢင်သိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ဢၼ်ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီ 1885 ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဢင်းၵိတ်ႉၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ သိမ်းဢဝ်လႆႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ထိုင်တွင်ႇ တွင်ႇငူႇ မႃးၼႆသေတႃႉ ယူႇၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် ၸင်ႇၵွႆႈႁူၺ်းဢဝ်သိမ်းဢဝ်လႆႈပႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ထုင်ႉသၼ်လွႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇၼၼ်ႉ ထိုင် ပီ 1900 တဵမ်ၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇပၵ်းလုမ်း တီႈ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်းပိၼ်ႇ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝၢၼ်ႈထူင်းၽူဝ်ႇၵျီး ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢိင်လူၺ်ႈၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းသေ မိူဝ်ႈပီ 1910 ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆႉပၵ်းလုမ်းတီႈ လဵၵ်ႉတူဝ်ႇၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ထိုင်ပီ 1935 မႃး လႆႈၶၢႆႉပၵ်းလုမ်းတီႈ တၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ဢၼ်ပဵၼ် ဢွင်ႈလိုဝ်ႈသဝ်းၶၢဝ်းမႆႈ ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉ သူၼ်ၼဵင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1951 ဝၢႆးသေ မၵ်းမၼ်ႈၾိင်ႈမိူင်း ဢၼ်တေမႄးလၵ်းမိူင်း ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး၊ ၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းလႅင်းပွႆႉ၊ ဝဵင်းၽဢၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်းယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1959 မႃး လႆႈၶၢႆႉပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း တီႈ ဢွင်ႈ 13 လၵ်း တီႈတၢၼ်ႇတွင်ႇဝဵင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1973 ဢိင်လူၺ်ႈ လိၵ်ႈၶေႃႈပူင် ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းသေ တၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ ဢဝ်တင်း ဢိူင်ႇဢၼ်မီး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇသေ ၸင်ႇလႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းမၵ်းမၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ဢိင်လူၺ်ႈ လိၵ်ႈၶေႃႈပူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းသေ မိူဝ်ႈ 26.4.2000 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ် ဢိူင်ႇတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးသေ ဢဝ်တင်း ပွၵ်ႉ 5 ပွၵ်ႉ ၸူးၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးမႃးယဝ်ႉ။ ပီ 2002 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးသေ ၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၽႄသေ လႆႈပိုၼ်ႇ လုမ်းၸႄႈဝဵင်းၽႄမႃးယဝ်ႉ။ ပီ 2006 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းၽႄသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးၸႄႈဝဵင်းယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တႄႇဢဝ် ပီ 2007 မႃး လႆႈပိုၼ်ႇ လုမ်းၸႄႈဝဵင်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပီ 2008 မႃး လႆႈယႃႉပႅတ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႄလဵၵ်ႉတူဝ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႄပေႃးၵလိသေ လႆႈပဵၼ်မႃး ဝဵင်းလဵၵ်ႉတူဝ်ႇ လႄႈ ဝဵင်းပေႃးၵလိသေၵေႃႈ လႆႈတင်ႈလုမ်းတီႈ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇသေ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်လုမ်းမႃးယဝ်ႉ။
ၵေးၼမ်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁွင်ႈမျိတ်ႉငၢၼ်း၊ ႁွင်ႈၵျီး၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်းၼီႇ၊ ႁွင်ႈပသိ ၸိူဝ်းၼႆႉလႆလူင်းဝႆႉသေ ႁွင်ႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းတႄႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈတွၵ်ႉယေႇၶတ်ႉယဝ်ႉ။ လွႆဢၼ်သုင်သုတ်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ်ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ 3000 ထတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွႆၼေႃပူပေႃးသေ တၢင်းသုင်မီး 4824 ထတ်းယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်းၼႆႉ မီး 240 ထတ်းယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးၾိင်ႈၾႃႉမႆႉႁွၼ်ႉမိုၵ်းယမ်းသေ တၢင်ႉမႆႈဢၼ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီး 29°C လႄႈ တၢင်ႉမႆႈ ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်းၼႆႉ မီး 14°C ယဝ်ႉ။
သိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉသၽႃႇဝ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႉၼမ် ၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉဢွင်ႈတီႈသေ ႁဵတ်းႁႆႈၵူႈပီ၊ မီးလွင်ႈၽၼ်းတူၼ်ႈမႆႉပႃႇမႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽႆးမႆႈပႃႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ထိူၼ်ႇၵေႃႈလႆႈဝၢႆးမႃးသေ ပႃႇထိူၼ်ႇဢၼ်မီးၼႂ်း ၶွပ်ႇၸိူၵ်ႈ မီး 6.025% သေ ပႃႇထိူၼ်ႇထုၵ်ႇႁႄႉၵၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼွၵ်ႈၶွပ်ႇၸိူၵ်ႈၼႆႉ မီး 28.639% လႄႈ ပႃႇထိူၼ်ႇဢၼ်ႁူမ်ႇဝႆႉၼႆႉ မီး 93.12% ယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တေႃႇထိုင် 2017 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် သဵင်ႈၼၼ်ႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်း မီးပွၵ်ႉ 19 ပွၵ်ႉၼၼ်ႉ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မီး 3478၊ ႁူဝ်ႁိူၼ်း မီး 3478၊ ဢိူင်ႇမီး 59 ဢိူင်ႇ၊ တီႈဝၢၼ်ႈ 341 ၼၼ်ႉ လင်ႁိူၼ်း မီး 14912၊ ႁူဝ်ႁိူၼ်းမီး 14518 သေ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႆႉ တိူဝ်းၼမ်လိူဝ်ယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်း88738 ၼၼ်ႉ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ ၸၢႆး 9143 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 9334 ၵေႃႉ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ဝႆႉသေ၊ ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၼၼ်ႉ ၸၢႆး 34890 ၊ ယိင်း 35361 သေၵေႃႈ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 18477 ၵေႃႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ႁူမ်ႈမီး 70251 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ၼႆႉ မီးသၢႆတၢင်းလိၼ် တွင်ႇငူႇ-တၢၼ်ႇတွင်ႇ-တၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆသေ သၢႆတၢင်းသုတ်းတီႈ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ႇသိၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ၽႃႇလႃႇ၊ ၵႃႇၽီႇ၊ ၼဵင်ႈ၊ မၢၵ်ႇဢုၼ်၊ ယၢင်၊ မၢၵ်ႇလၢၼ်းလိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵုၼ်ႇသိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်ႇၵႃႉၶၢႆၸူး ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ႇ၊ တီႈဝဵင်းတွင်ႇငူႇ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီးၼႆႉ ၽၢႆဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁဵတ်း၊ ၽၢႆဢၼ်ၵေႃႇႁဵတ်းႁင်းၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇမီးဝႆႉ။ ၽၢႆတေး၊ ၽၵ်းတူထိင်းၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇမီး။ ၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁူမ်ႈမီးယူႇ 91959 ဢေႇၵယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်မၢၵ်ႇမဵတ်ႉ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ငႃး၊ မွၵ်ႇဝၢႆႇဝၼ်း၊ ထူဝ်ႇ၊ ၵုၺ်၊ ဢွႆႈ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မၢၵ်ႇမဵတ်ႉၶၢဝ်းႁိုင် ၼင်ႇ ၼဵင်ႈ၊ ၵႃႇၽီႇ၊ မဵတ်ႉယၢင်၊ မၢၵ်ႇဢုၼ်၊ မႆႉပူႉ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႃႇထိုင် ပီ 2017 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈၼိုင်ႈပီ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ 8241782 ၸွႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽႃႇလႃႇ၊ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉပွမ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈလွၵ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၶုၵ်းၶူဝ်းႁေသၽႃႇဝတိုၼ်းလၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆ၊ ၵၢၼ်ၶုတ်း ၵဵဝ်ႈသႅင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းာ, သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 51.
- ↑ Thandaunggyi Township Map, Myanmar Information Management Unit (MIMU). Archived from the original on 2016-03-04။ Retrieved on 2019-04-03။
- ↑ (2017၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်) ၶေႃႈမုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး. ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ, 3.


text:
တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း (IPA: [tɑ᷆ kʰi᷆ lék]), (မၢၼ်ႈ: တာချီလိတ်မြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Tachileik), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Taakhilaek]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုၵ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်းဢေႃႈ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ PDF ယိုဝ်းၵၼ်တီႈမိူင်းပၢႆးၶၢဝ်းတၢင်း 4- 5 ဝၼ်းၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတၢႆမွၵ်ႈ 1 တပ်ႉၵွင်ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉပဵၼ်မႃးတင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 8 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တၢႆ 65 ၵေႃႉလႄႈ 55 ၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
ၾၢႆႇတပ်ႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ သိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းပၢႆး MBPDF ၼၼ်ႉပႃးဝႆႉၸုမ်း PDF၊ KNDF၊ KA၊ URF၊ KGZ မိူင်းပၢႆးလႄႈ PDF၊ KRU ၼေႇပျီႇတေႃႇၶဝ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈယိုဝ်းၸွႆႈ။ ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း MBPDF လူႉတၢႆ 2 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း 6 ၵေႃႉ လႄႈမၢတ်ႇၸဵပ်းဢိတ်းဢီႈ မီး 40 ပၢႆဝႃႈၼႆဝႆႉ။
ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ် တၵၸ လွႆၶေႃ လႄႈ တပ်ႉၵွင် 442 ၾၢႆၶုၼ် ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်ယိုဝ်းသိုၵ်း ၊ ၸႂ်ႉၵွင်ႈလူင် လၢမ်းလိမ်းယိုဝ်းသႂ်ႇလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃးႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ။
ၼၢင်းယိင်းဢႃယု 30 ပၢႆ ယူႇပွၵ်ႉ 3 ၸီႇၵႃး မိူင်းပၢႆး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပၢႆလိူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၶဝ်သမ်ႉႁႄႉၵူၼ်းမိူင်းၵူတ်ႇထတ်းၵၢင်တၢင်း။ၽွင်းၶဝ်ႁႄႉႁဝ်သေထတ်းယူႇၼၼ်ႉမၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈဢမ်ႇယွမ်း 10 လုၵ်ႈ တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃ။ ႁိူၼ်းယေးလူႉၵွႆၵႂႃႇၵေႃႈ ႁၼ်ယူႇၸိူင်ႉၼၼ် ယဝ်ႉဢေႃႈ လီတူၵ်းၸႂ်ဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉတုမ်ႉတိူဝ်ႉႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလူႉၵွႆတင်းၼမ်။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယု 7 ၶူပ်ႇတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်းဢမ်ႇယွမ်း 3 ၵေႃႉ။
သိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸွႆႈထႅမ်လွင်ႈၵိၼ်ယူႇလႄႈ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း ပၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း ၽွင်ႈဝႃႈၼႆ။
တီႈပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယင်းယိုတ်းလႆႈ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇမၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သွင်ၾၢႆႇတိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ်ယူႇလႄႈ ၾၢႆႇၸုမ်းသိုၵ်း PDF ပၼ်ၾၢင်ႉၵူၼ်းမိူင်းပၢႆးဝႃႈ ယႃႇဢွၵ်ႇႁိူၼ်း ယႃႇၸႂ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၵႂႃႇမႃး။ ၸဝ်ႈရူတ်ႉၸဝ်ႈၵႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈ ထိုင်တီႈၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈၸွႆႈလဵင်ႉလူ -ၶၢဝ်ႇ NMG တႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


text:
ၵိူၼ်ႇတူ:Mathematics
ပၢႆးၼပ်ႉ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးၼပ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈတူဝ်ၼပ်ႉ (numbers)၊ လွင်ႈၼပ်ႉသွၼ်ႇ တၢင်းၼမ်တၢင်းဢေႇ သေၸိူဝ်ႉသေပိူင် (quantity)၊ လွင်ႈတၢင်းၵႂၢင်ႈၵႅပ်ႈ (space)၊ လွင်ႈၵေႃႇႁဵတ်းပိူင်ႁၢင်ႈပိူင်ၽၢင် (structure)၊ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ (change) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ တူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁဵတ်းလႆႈသင်လၢႆလၢႆ၊ ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ႁဵတ်းႁိုဝ် ၵွင်ႉၵၢႆႇၵပ်းတၢမ်းၵၼ်၊ ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ႁဵတ်းႁိုဝ် လေႃးလႄးၵၼ်၊ လွၼ်ႉမွၼ်းမၼ်း မီးၼင်ႇႁိုဝ်၊ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈပၢႆးၼပ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ၶဝ်ႈပႃးလႆႈ ၼင်ႇႁိုဝ်၊ ပိူင်ႁၢင်ႈၶဝ် ပဵၼ်ၼင်ႇႁိုဝ်၊ လၢႆးတႅၵ်ႈမၼ်း ပဵၼ်ႁိုဝ်၊ လၢႆးလႅၵ်ႈလၢႆႈမၼ်း ပဵၼ်ႁိုဝ်၊ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ပွင်ႇၸႂ်ၼပ်ႉသွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ပၢႆးၼပ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈၼပ်ႉ၊ လွင်ႈသွၼ်ႇ၊ လွင်ႈတႅၵ်ႈ၊ လွင်ႈၶၢႆႉယၢၼ်ၼီ တၢင်းၵႆၸမ် ႁႂ်ႈႁူႉတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ၊ ႁၢင်ႈၽၢင် ဢၼ်လၢမ်းလႆႈယၢပ်ႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈလၢမ်းလႆႈ ႁူႉလႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ဝၢႆးလင်မႃး ၸင်ႇၶွၵ်းၶႅၵ်း လိူၵ်ႈဢဝ်လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်ပဵၼ်လႆႈမၼ်း ဢၼ်မီးလွၼ်ႉမၼ်း ဢၼ်မီး ပၵ်းပိူင်မၼ်းၼၼ်ႉသေလႄႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ၸၼ်ႉၼိုင်ႈလႄႈ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၽူႈမီးပိင်ႇၺႃႇၶဝ်တႄႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း လွင်ႈလွၼ်ႉမွၼ်း ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းသေ ၸင်ႇၶူင်ဢွၵ်ႇမႃး လွၵ်းလၢႆးၼပ်ႉသွၼ်ႇမၼ်းယဝ်ႈ။ ပုၼ်ႈတႃႇ ပၢႆးသၢႆႊ၊ ပၢႆးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ၊ ပၢႆးမေႃယႃ၊ ပၢႆးသၢႆႊပၢႆးမိူင်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၢႆးၼပ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇမီး တိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႄႈ ပၢႆးၼပ်ႉၼႆႉ လႆႈဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈယိပ်းလူင် ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇဢၼ်ၼိုင်ႈယူႇ။ [1]
တမ်ႈတီႈ တူဝ်ၼပ်ႉၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ၶဝ်မီးဝႆႉသေ ပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ လွင်ႈၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ၵပ်းသိုပ်ႇၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ လွင်ႈၶဝ်ၶူၼ်းလေႃးၵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ လွၼ်ႉမွၼ်းၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး တူဝ်ၼပ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ် မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုၵ်းယၼ်တင်ႈတူဝ်လႆး ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်၊ ၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ လႆႈၼင်ႇႁိုဝ်ၼႆသေ ပဵၼ်လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ပၢႆးၼပ်ႉၼႆႉ လိုၵ်ႉလမ်ႇၵမ်ႇၽီႇမႃးတႄႉတႄႉသေ လုၵ်ႉတီႈ ဢဝ်ၸႂ် ၼပ်ႉသွၼ်ႇၼၼ်ႉသေ သွၼ်ႇၼပ်ႉပႃးလူၺ်ႈ လွင်ႈႁၢင်ႈၽၢင် လဵၵ်ႉ ယႂ်ႇ ၵႆ ၸမ် ၵႂၢင်ႈ ၵႅပ်ႈ ၼႂ်းလေႃးၵလူင်ၼႆႉယူႇ။
ပၢႆးၼပ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပွင်ႇသင်တႄႉတႄႉ ၼႆ ႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ပေႃးၽွမ်ႉၵၼ်သေ လၢတ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈ တီႈပွင်ႇမၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇမီးၵွၼ်ႇ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၼပ်ႉသွၼ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်မၼ်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်တေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ် ၼိူဝ်ၶေႃးထၢမ်ဢၼ်ၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵႄႇလီႇလီႇယူဝ်ႇ (1564-1642) တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “သၽႃႇဝတြႃးၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ဢဝ်တႅမ်ႈပဵၼ်ၽိုၼ်ထမ်းဝႆႉၸိုင် လိၵ်ႈဢၼ်တႅမ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်လိၵ်ႈပၢႆးၼပ်ႉၵူၺ်း” ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပၢႆးၼပ်ႉ ၵႃးလ်ၾရီးတရိတ်ႉ ၵွတ်ႉ (1777-1855) လၢတ်ႈဝႃႈ “ပၢႆးၼပ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်းလူင် ပၢႆးသၢႆႊ” ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပၢႆးၼပ်ႉ ၿိၼ်ႇၵျမိၼ်ႇ ပီႇရႃႇ (1809-1880) လၢတ်ႈဝႃႈ “ပၢႆးၼပ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးသၢႆႊ ဢၼ်တႅမ်ႈမၢႆတမ်းဝၢင်းလႆႈ ၽွၼ်းလီဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈမၼ်း” ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ပၢႆးၼပ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပဵၼ် လွင်ႈၵၢၼ်ပူင်သွၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်သေ ဢမ်ႇၵႃး တမ်ႈတီႈ ပၢႆးသၢႆႊသၽႃႇဝ၊ ပၢႆးၸၢင်ႈဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇ၊ ပၢႆးမေႃယႃ လႄႈ ပၢႆးသၢႆႊတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၢႆးၼပ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈယိပ်းလီလူင် ပုၼ်ႈတႃႇ တင်းၵမ်ႇၽႃႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Mura, Roberta (December 1993). "Images of Mathematics Held by University Teachers of Mathematical Sciences". Educational Studies in Mathematics. 25 (4): 375–85.


text:
Categories: ပိုၼ်း, သၢမ်သၼ်, ၶူးမေႃလိၵ်ႈ, ၸရေး
ပိုၼ်းၸဝ်ႈၸရေးဢွၼ်ႇ ပၢင်လူင်
ၸဝ်ႈၸရေးၼၼ်ႇတႃႇ (ႁွင်ႉ) ၸရေးဢွၼ်ႇ ပၢင်လူင် ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈၼႃးၸိုၼ်းသေ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်ၶူးလၢႆးလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈၶူးမေႃၸရေးသေးၵုင်း မိူင်းၼွင်။ ၸဝ်ႈၸရေးဢွၼ်ႇ ပၢင်လူင် ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၽၢႆႇလင်ႇၵႃႇလူင် လင်ႇၵႃႇဢွၼ်ႇ တင်းသွင်သေ သဵၼ်ႈမၢႆၽိုၼ်လိၵ်ႈတြႃးလင်ႇၵႃႇလူင် ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈ မီးသၢဝ်းပၢႆသေ ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႁၼ်မႅၼ်ႈၵေႃႈ တေမီးယူႇတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈပိုၼ်းၸဝ်ႈၸရေးဢွၼ်ႇ ပၢင်လူင် ၼႆႉ ၸဝ်ႈၸၢင်းရႃႇၸထမ်ႇမ (ဝတ်ႉၵွင်းမူးၵူင် ၼၢင်းၵိၼ်ပူ) ၶူၼ်ႉႁႃတႅမ်ႈဝႆႉမိူဝ်ႈပီ 2017 သေ မၼ်းၸဝ်ႈလူၼႄၵႂႃႇတီႈၼ်ႂးပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း(5) ဢၼ်ၸတ်းႁႅၼ်းတီႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူတ်ႇၸၼ်ဢဝ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉလႆႈတီႈတ်ႂႈၼႆႉ −လူတ်ႇဢဝ်ၽိုၼ် PDF


text:
မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မြင်းခြံခရိုင်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myingyan District) ၼႆႉ မီးဝႆႉ ပွတ်းတူၵ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ပဵၼ်တီႈမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ မႄႈၼမ်ႉၶျိၼ်းတုၼ်း မႃးႁူပ်ႉၵၼ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႈယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၼႃႈလိၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းတေမီးတီႈ ၵႅၼ်ၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ၾူၼ်ဢေႇၼမ်ႉၶၢၼ်ၸႂ်ဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ် ၼႃႈလိၼ်ဝႃႈ ၽၢႆႇတၢင်းႁွင်ႇမီး ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၵႅင်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇ မီးၵျွၵ်ႉသႄႇလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်း မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း မီး မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်။ ၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၸမ်ႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ ဢဝ်ထုင်ႉမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ထုင်ႉပူးၵမ်ႇ (ၺွင်ႇဢူး) ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၽွတ်ႈႁဵၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ။ တီႈၼႂ်းထုင်ႉမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တီႈထုင်ႉပူးၵမ်ႇ (ၺွင်ႇဢူး)ၸမ်ႉ ၶဝ်ပႃးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းပူးၵမ်ႇ (ၺွင်ႇဢူး)၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမတွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ မီး 710 လၵ်းပၼ်မူၼ်းသေ ဝၢၼ်ႈမီးၵႂႃႇ 448 ဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1956 ၼၼ်ႉ လၢမ်းဝႃႈ မီး( ) ၵေႃႉဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇသေ ဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ် ပူးၵမ်ႇ၊ ၺွင်ႇဢူး၊ ၼထူဝ်းၵျီး၊ တွင်ႇတႃႇ၊ ၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ငၸုၼ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လိၼ်ၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ်လိၼ်ႁႅင်ႈႁွင်သေ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ဢွၵ်ႇၽၼ်ဝႆႉ။ ၵုင်းဢွၼ်ႇလွႆဢွၼ်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် လွႆပူၵ်ႉပႃး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉၸဵင်ႇၸၢၼ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းပဵၼ် လွႆၾႆးသေ တၢင်းသုင်မၼ်းမီးၸမ်မွၵ်ႈ 5000 ထတ်းသေ မၼ်းမီးဝႆႉ ၸိၵ်းလွႆသုင် (2) ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼိူဝ်လွႆပူၵ်ႉပႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတူၼ်ႈမႆႉသင်ဢွၵ်ႇလႆႈလႄႈ လွႆၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်လွႆလွမ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။
ႁိမ်းႁွမ်းတိၼ်လွႆၸမ်ႉ လႆႈႁၼ်မီး သူၼ်မွၵ်ႇ သူၼ်မၢၵ်ႇသေ ၶဵဝ်မူၼ်သိူဝ်းသႃႇယႃႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ လႄႈ တီႈၼထူဝ်းၵျီး ၸိူဝ်းမီးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ် လွႆယူင်ႇထူဝ်း၊ လွႆသၵျႃႇ၊ လွႆမိၼ်းၵုၼ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ ဢၼ်လိုဝ်းလင်တႄႉ ပဵၼ် မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်လႆႈလဵပ်ႈမႃးၸွမ်း လႅၼ်ၶွပ်ႇၽၢႆႇတူၵ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ ၵူတ်ႉၼႃႇလႄႈ လႆႈႁၼ်မီး ၵုၼ်ႁၢတ်ႇသၢႆး၊ ၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉတင်းၼမ်သေ တီႈၼိူဝ် ၵုၼ်ႁၢတ်ႇသၢႆး၊ ၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ယႃႈယႃ၊ ထူဝ်ႇ၊ ၶဝ်ႈမယိၼ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵုၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးဝႆႉတႃႇသေႇ၊ ပေႃးၼမ်ႉမႃးထူဝ်းထွင်းၵိၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈ မေႃၸူမ်ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် လႆႈႁၼ် ၵုၼ်ဢၼ်မႂ်ႇ ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇပဵၼ်မႃးတၢင် ၵုၼ်ဢၼ်ၵဝ်ႇယူႇယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉယႃႇသီႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းၵႃႈႁွင်ႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁွင်ႈ ဢၼ်လႆပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ႁွင်ႈငပျေႃးဢၢႆႇလႄႈ ႁွင်ႈပူၵ်ႉပႃး ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁွင်ႈ သိၼ်ႇတႄးဝ၊ ပျွင်းပႃႇ လႄႈ ႁွင်ႈၸုၼ်းလုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈမႃး မေႃႁႅင်ႈသေ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းမႃး ၼမ်ႉမေႃႁႅင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၾိင်ႈၾႃႉဝႃႈ မၼ်းတူၵ်းတီႈၼႃႈလိၼ် ၾူၼ်ဢေႇလႄႈ ပဵၼ်ၾိင်ႈၾႃႉႁႅင်ႈႁွင်ဝႆႉ။ တီႈလွႆပူၵ်ႉပႃးၵူၺ်း မီးၾိင်ႈၾႃႉၵတ်းယဵၼ်လီ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇတႄႉ တၢင်းပီၼႆႉ ၵူၺ်းမီးတၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ် 30 ၼိဝ်ႉၵူၺ်း။
ၵၢၼ်ငၢၼ်းလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆ့ ၸိူဝ်းပဵၼ်လိၼ်လၢႆဢေႇၵၼႆႉ ဢဝ်ၼမ်ႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ႁွင်ႈၶုတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သႂ်ႇသေၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ငႃး၊ ၵုၺ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း လႄႈ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈၼႃႈလိၼ်သုင်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ထုင်ႉ ပွတ်းတူၵ်း ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ထုင်ႉၽၢႆႇဢွၵ်ႇ တွင်ႇတႃႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၽုၵ်ႇၵုၺ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဝႃႈ ထုင်ႉဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ၵုၺ် တႃႇၼႃႈလိၼ်ၼိုင်ႈၶိုင်ႈၼၼၼ်ႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၽၵ်းမီႇ၊ မၢၵ်ႇၽိတ်း၊ ဢႃႇလူး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေႃႉတႄႉၽုၵ်ႇယူႇ။ ယွၼ်ႉဢွၵ်ႇထူဝ်ႇလိၼ်၊ ငႃး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းထူဝ်ႇ၊ ၼမ်ႉမၼ်းငႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၵျွၵ်ႉပတွင်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၸၢၵ်ႈၼမ်ႉမၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ တွင်ႇတႃႇ၊ ၼထူဝ်းၵျီႈၼႆႉ မီး ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်ဢဝ် မဵတ်ႉၵုၺ်ဢွၵ်ႇ၊ မီးၼႃႈၵၢၼ်ငၢၼ်း တေႃးၵုၺ်ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆ့ ယွၼ်ႉတူၼ်ႈထၢၼ်လိူင်ႇလႄႈ ၼမ်ႉထၢၼ်ၵေႃး ဢွၵ်ႇပႃးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈ ပူးၵမ်ႇ၊ ၺွင်ႇဢူး ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ငၢၼ်း ၶူဝ်းယုၼ်းၵေႃႈ လိုဝ်းလင်သေ၊ ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်းဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းၵူၺ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈမီးၼႃႈတႃဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉ။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းတၢင်းတူၵ်း တီႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူးၼၼ်ႉ မီးထၢင်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်၊ မီးႁူင်းၸၢၵ်ႈႁုင်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မီးပႃႇထိူၼ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ႁင်းၶေႃဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မီးၸၢၵ်ႈလိူဝ်ႈမႆႉယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ဢမ်ႇႁၢင်ႈႁၢႆႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်လတ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းသိုဝ်ႇယၢင် ဢၼ်ၶႅမ်ႉမၼ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇပၼ် ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵူၺ်း၊ ၸိူဝ်ႈပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ႁိမ်းႁွမ်းမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုပ်ႇယႆၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမတွင်း ဢၼ်မီးတၢင်းတူၵ်းၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼၼ်ႉၼႆ ပဵၼ်တီႈဢၼ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတီႈ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ မၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းသုတ်း တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်မၢၵ်ႇၼ (ပျိၼ်းမၼႃး) သေ ၽႄဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၸွမ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်မၢၵ်ႇၼသေ ၵႆယၢၼ် 139 လၵ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ တႃႇၸီႇ ဢၼ်မီးတီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ ၽႄဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ မႃးသုတ်းတီႈ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇထႅင်ႈသေ ပေႃးဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းဝႃႈ ၵႆယၢၼ် 70 လၵ်းယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ႁွတ်ႈထိုင် ပလဵၵ်ႉသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ဢၼ်ၶိုၼ်ႈလူင်း တႃႈၵုင်ႈ - ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၸွမ်း သၢႆမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ဢၼ်လႆလဵပ်ႈၶၢင်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ ယင်ႉၵိုတ်းလိုဝ်ႈတီႈ ပူးၵမ်ႇ၊ ၺွင်ႇဢူး၊ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းသီႇမီးၶူင်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဢဝ်သၢႆႁိူဝ်းမိၼ်ဝႃႈတႄႉ မီး ၺွင်ႇဢူး လႄႈ တႃႈၵုင်ႈၵူၺ်း။ ၵႂႃႇယူႇတႃႇသေႇတႄႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ပေႃးၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ၶႂ်ႈၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးၸင်ႇၵွႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ သၢႆတၢင်းမၼ်းပွင်ႇၸူး ထုင်ႉပွတ်းၼိူဝ် ပွတ်းတႂ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉၵွင်းမူးၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ သူၺ်ႇၸီးၶူင်ႇ၊ ဢႃႇၼၼ်ႇတႃႇ၊ သပ်ႉပႆႇၺု၊ ၵတေႃႉပလင်ႇ တႄႇဢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ ၽြႃးလၢႆသူႇ လၢႆသူႇၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈႁိမ်းႁွမ်း ပူးၵမ်ႇ ၺွင်ႇဢူးလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၵွင်ႈၵၢႆႇၵၼ်တင်း ပိုၼ်းလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇတၵ်းလူဝ်ႇလၢတ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသင်ယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တီႈ ၼထူဝ်းၵျီး၊ တွင်ႇတႃႇ၊ ၵျွၵ်ႉပတွင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးထႅင်ႈသေ တီႈလွႆသၵျႃႇ ဢၼ်မီးတီႈ ထုင်ႉၼထူဝ်းၵျီးၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင် လိူၼ်ၵဝ်ႈမႃး ႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၽြႃးသေ ပွႆးၽြႃးမုင်ၸု ဢၼ်မီးတီႈထုင်ႉ ၵျွၵ့်ပတွင်းၼၼ်ႉတႄႉ ၵႆႉႁဵတ်းလိူၼ်သၢမ်ယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇ ဝဵင်းဢွၼ်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးတၢင်းၼမ်သေ ပွႆးၽြႃးၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇယူႇၵူႈပီယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်းတႄႉ ပဵၼ်ႁၢမ်ႉဢႄႇဝႆႉၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉၸၢဝ်းပုတ်ႉထၼမ်လႄႈ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ၽြႃး၊ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈမီးၼမ်ဝႆႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇ ဢၼ်မီးတီႈဝၢၼ်ႈ ၸုၼ်းလုၼ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈသင် တူဝ်ၶၢပ်ႈၸဝ်ႈသြႃႇ ၸၢၼ်းၵျႃႉၼၼ်ႉလႄႈသင် ႁူမ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈလွၼ်ႇၵႂႃႇ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽုင်းၵၢမ်ႇတၼ်းၶူဝ်း ၽႃႇဝၼႃႇၵမ်ႇမထၢၼ်းလႄႈ တူဝ်ၶၢပ်ႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် သွင်ပႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၼဝ်ႈဢမ်ႇလူႉသင်သေ တိုၵ်ႉမီးမိူၼ်ၵဝ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၵူႈတီႈတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးဝႆႈသႃႇယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၵျွင်းၸုၼ်းလုၼ်းၵူႇ ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်တင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပူးၵမ်ႇ၊ ဝဵင်းၺွင်ႇဢူးၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇလႄႈ တေၵႆႉလႆႈႁၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဢင်းၵိတ်ႉ - မၢၼ်ႈ ပဵၼ်သိုၵ်းပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၵၼ်တီႈ ဝၢၼ်ႈယၼ်တပူဝ်ႇသေ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)


text:
(တွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸၢႆးၽူင်းႁၢၼ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA)
ဝၼ်းတီႈ 23/1/2021 ၼႆႉ မီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ လုင်းၸၢႆးသႅင်ႁၢၼ် ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၵုင်းသႃႇၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၺႃးသိုၵ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႆသေ မီးပႃးႁၢင်ႈထၢႆႇဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇသွၵ်ႈႁႃတူဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၽႃၶိူဝ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈယဝ်ႉယႃႇ တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၽႃၶိူဝ်းၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လွင်ႈမၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၊ ၾၢႆႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး သမ်ႉသပ်းလႅင်းၼေၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈလႆႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၸၢႆးၽူင်းႁၢၼ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP/SSA ဝႆႉၼင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်။ ။ ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇတၢင်းသီႇပေႃႉ လႆႈၺႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼၼ်ႉသေ ႁၼ်မၢၵ်ႇမီႈမိူဝ်ဝႆႉၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊဝႆႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ႁိုဝ်မီးႁိုဝ်တႄႉတႄႉၼႆၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတၢင်းငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး မီးလွင်ႈၶႂ်ႈလၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ။ ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်းၶႃႈသေ ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းတႄႉၶႃႈ။ လွင်ႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ သွၼ်ႇတူဝ် (ၵူဝ်ႇၶျိၼ်းၸႃႇ) တေႃႇၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း သၢႆၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇၶႆး ၊ လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး ၊ လုၵ်ႈလၢၼ်တၢင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်းၶႃႈသေ လႆမိူဝ်းယွၼ်းၼွမ်း တွင်းပၢၼ်ႇတီႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၸဵမ်လုၵ်ႈၸဵမ်မေးလႄႈ ၵၼ်ႇတေႃးထိုင်ပႃးၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇႁဝ်းၶဝ် ဢၼ်ႁူႉႁၼ်ၸွမ်း ယဝ်ႉယႃႇလီငၢမ်းယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူႉသေပဵၼ်ၵႂႃႇ ။ မၼ်းပဵၼ်လူၺ်ႈလွင်ႈ သေႃႇလေႃႇဢမ်ႇတေႃႇ (မတော်တဆ)သေပဵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆၼၼ်ႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁႂ်ႈလႆႈႁူႉၸွမ်း။
ထၢမ်။ ။ ဢေႃႈၶႃႈ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ SSPP သမ်ႉလႆႈတီႉၺွပ်းမၼ်းၵႂႃႇၶႃႈလႃႇ ။
တွပ်ႇ။ ။ ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းတႄႉ – မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼႆႉ မၼ်းမီးၵူၼ်းၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးသေ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၼွင်မွၼ် ထိုင်သီႇပေႃႉ ၸွမ်းၵႄႈၵၢင်တၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း။ ၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈႁဝ်း ၾၢႆႇ ၽွင်းငမ်းၼႂ်းထုင်ႉၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵႂႃႇတီႉမႃးၵူၼ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉ။
ၵမ်းၼႆႉလုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉသမ်ႉ မႃးၵမ်ႉထႅမ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈပဵၼ်လၢၼ် မၼ်း ၼႆ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵေႃႈဝႃႈ – ႁဝ်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ တႅပ်းတတ်းလွင်ႈၼႆႉ ။ ႁႂ်ႈမိူဝ်းၵႄႈၶႆ ၵၼ်တီႈငဝ်ႈငုၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၺွပ်းမၼ်းမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ ။ မၼ်းမႃးငဝ်ႈငုၼ်းႁင်းၵူၺ်းမၼ်းဢေႃႈ။
ထၢမ်။ ။ ပေႃးၼၼ် သမ်ႉႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆၵၢင်တၢင်းၶႃႈလႃႇ ၽႂ်သမ်ႉပဵၼ်ၵေႃႉယိုဝ်းပေႃးၼၼ်။
တွပ်ႇ။ ။ ၽိူဝ်ႇမႃးထိုင် ၵၢင်တၢင်းမၼ်းဝႃႈမၼ်းလူင်းဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈၼႆသေ ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈၵိုတ်းၵႃးသေ ပၼ်မၼ်းၵႂႃႇ ။ မၼ်းသမ်ႉလႅၼ်ႈ။ ပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇယုမ်ႇတူဝ်သေဢၼ်ဢၼ်။ ပေႃးလႅၼ်ႈၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ႁဝ်း မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉ မီးဢၶႂၢင်ႉ တႃႇယိုဝ်း။ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇယိုဝ်းတၢႆ။ ပဵၼ်တႃႇယိုဝ်းႁႂ်ႈတီႉၺွပ်းလႆႈ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ သမ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းသမ်ႉယိုဝ်းသေ ၵႂႃႇမႅၼ်ႈၺႃးတီႈယမ်မၼ်းသေ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈ ။
ထၢမ်။ ။ ဢၼ်လၢတ်ႈၼႂ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉဝႃႈ လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း RCSS/SSA လႄႈ SSPP/SSA ၸင်ႇတီႉၺွပ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၼႆၶႃႈလႃႇ။
တွပ်ႇ။ ။ လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၼႂ်းႁဝ်း။ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်သေ ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ယၢမ်ႈၸွႆႈၵၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးၸွမ်းၵၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းႁူႉၵဵတ်းၵၼ်။
ၵွပ်ႈၼႆဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ 1- ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းလႅၼ်ႈလႄႈ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႆႈယိုဝ်းမႅၼ်ႈသေတၢႆ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မီးယိူင်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းလူႉမၼ်းလႅဝ်သေႁဵတ်းၵႂႃႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈမိူဝ်းယွၼ်းၼွမ်း သပ်းလႅင်း ထိုင်တီႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ တႄႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈၼႂ်းတႄႉတႄႉသေ ၶႂ်ႈသႄႇယူင်းပူင်းယႃႉၼိူဝ်ႁဝ်းၵူၺ်း။
ထၢမ်။ ။ မိူဝ်းၼႃႈမႃးၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈသမ်ႉတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇၶႃႈ။
တွပ်ႇ။ ။ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်လႄႈႁဵတ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ။မိူၼ်ဝႃႈမိူဝ်ႈၵႆႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ သၢႆၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇၶႆးလႄႈ သင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်း ၼႆၵေႃႈလႆႈႁပ်ႉတုင်းမိုဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၵေႃႈပွင်ႇၸႂ်ယူႇ။ တေယွမ်းဢမ်ႇယွမ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းမီးတီႈၽူႈဢၼ်ၶႂ်ႈသႄႇယူင်းပူင်းၸႃႉႁဝ်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းသေ ယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈမၼ်းတႄႉ တေႁၼ်ၽိတ်းဝႃႈ SSPP မီးၸႂ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႆ မၼ်းတေသႄႇယူင်းပူင်းၸႃႉၸိူင်ႉၼၼ် ။ ႁဝ်းၶႃႈမီးပိူင်ယူႇ။ မီးလုမ်းတြႃးၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ ။ ဢၼ်လႃႈလီႈဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆၼႆႉႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇပၼ်သုၼ်ႇႁဵတ်းလႃးလႃး။ ဢၼ်ၼႆႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇတီႈၸမ်တီႈၵႆ လႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်း။
ထၢမ်။ ။ ဢၼ်SSPP ၵႂႃႇယွၼ်းၼွမ်းတွင်းပၢၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈႁိူၼ်းၶႃႈႁႃႉ ။ လႆႈတွပ်ႇတႅၼ်းပၼ်ၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ ။
တွပ်ႇ။ ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈႁိူၼ်းၶႃႈ။ မၼ်းပႃးၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆလႄႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉသေ မၼ်းပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈႁဝ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းဝႆႉတီႈၼိုင်ႈသေ သင်ၶရႁၢၼ်းလႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပီႈၼွင်ႉ ပႃးတင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလႆႈႁပ်ႉႁူႉမိူဝ်းယူႇ။ ဢၼ်ႁူပ်ႉၵၼ်ၼၼ်ႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်ႁဝ်းသေ ယဝ်ႉၵေႃႈငိုၼ်းလူႇတၢၼ်း၊ ယိူင်းဢၢၼ်းၵေႃႉတၢႆၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈလီၼၼ်ႉ ၶႃႈၼေႃႈ ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈယိုၼ်ႈပၼ်မႃးၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်။ ။ ဢေႃႈၶႃႈ ပေႃးၼႆ ဢၼ်ၶႂ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်လၢတ်ႈပၼ်မီးထႅင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ။ ။ ဢေႃႈၶႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈသင်ၶ ရႁၢၼ်းလႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းၶႃႈၼေႃႈ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တင်ႈၸႂ်ဢဝ်တၢႆ။ မၼ်းပူၼ်ႉတိၼ်ပူၼ်ႉမိုဝ်းၵႂႃႇ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉပဵၼ်ၽူႈႁပ်ႇၵၢၼ်ႁဝ်းလႄႈႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းလႆႈပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉပဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇပေႃးတေလႆႈႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးပေႃႇလသီႇ ဢၼ်ဝႃႈတေလႆႈဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆငၢႆႈငၢႆလူမ်လူမ်ၼႆၼၼ်ႉႁႂ်ႈလႆႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းၵၼ်။ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းငဝ်ႈတေႃႇပၢႆယူႇ ၼႆၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းၵူႈၵေႃႉၶႃႈဢေႃႈ။
လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ။မီးလုၵ်ႈယိင်း 2 ၵေႃႉ။ SSPP/SSA ႁွင်ႉၵႂႃႇတႃႇထဵတ်ႈထၢမ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7/1/2021 သေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 23/1/2021 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈဢိၵ်ႇ SSPP/SSA ႁူမ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁႃႁၼ်တူဝ်တၢႆတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ၽႃၶိူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။


text:
တီႈၶင်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတီႈၶင်ႉ (မၢၼ်ႈ: ထီးချိုင့်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Htigyaing Township ; Shan pronunciation: [Zewaeng Tikang]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ၸႄႈဝဵင်းတီႈၶင်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉႁိမ်းၸမ် လႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆးသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတီႈၶင်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ထိူၼ်တူဝ်သတ်းလွတ်ႈၽေး ဢိၼ်းတွင်ႇ လႄႈ ထိူၼ်ႇတူဝ်သတ်းလွတ်ႈၽေး ၵျွၵ်ႉတွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း
ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း (ၼၵၸ) (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: State Administration Council (SAC) ; ၵႂၢမ်းၼႂ်းၽၢႆႇ: ၶွင်ႇၸီႇ/လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ[မၢႆတွင်း 1] ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ လုမ်းၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း သေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2021၊ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ (2) ဝၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ တွၼ်ႈ 419၊ ၵၼ် (11) တီႈ မၢႆမီႈလၵ်းမိူင်း ၼၼ်ႉသေ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၶွင်ႇၸီႇၼႆႉၼႆ ဢဝ်တင်း ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ 6/2021 သေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးယဝ်ႉ။[6]တီႈၸုမ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ ၸွမ်ပွင်သိုၵ်း မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ၵေႃႉႁဵတ်းပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈသေ ႁၢပ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွင်းယဝ်ႉ။[7]
ၶွင်ႇၸီႇဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်း မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်တင်း ၽၢႆႇၵူၼ်းသိုၵ်း (8) ၵေႃႉ၊ ၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း (3) ႁူမ်ႈ (11) ၵေႃႉသေ လႆႈတႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃးယဝ်ႉ။[6] ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လႆႈၶိုၼ်းမႄႇၶႂၢၵ်ႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းၶွင်ႇၸီႇၼႆႉထႅင်ႈသေ မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း လႆႈၶဝ်ႈပႃးမႃးထႅင်ႈ ႁႃႈၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၼႆႉ ၽၢႆႇသိုၵ်း (8) ၵေႃႉ၊ ၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း (8) ၵေႃႉသေ ႁူမ်ႈ မီးယူႇ (16) ၵေႃႉယဝ်ႉ။[8]
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈပႃႇတီႇၶဝ် ႁပ်ႉၶၢမ်ႇလႄႈ ထဵင်ၶိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶွင်ႇၸီႇ ဢၼ်ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ ၶဝ်လႆႈတုၵ်းယွၼ်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၶွင်ႇၸီႇၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ပႃႇတီႇ ၸိူဝ်းႁၢပ်ႉၶၢမ်ႇၵေႃႈမီး ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁၢပ်ႉၶၢမ်ႇၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။[9] ပႃႇတီႇၸိူဝ်းႁပ်ႉၶၢမ်ႇ လွင်ႈၵၢႆႇၵၢမ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေးၼိၼ်ႉ ၽျုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇ၊ ပႃႇတီႇ ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပႃႇတီႇမႂ်ႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပႃႇတီႇၵူၼ်းမိူင်းယၢင်း၊ ပႃႇတီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ လႄႈ ပႃႇတီႇမွၼ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[10] ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပႃႇတီႇၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးတီႈ ပွတ်းၼိူဝ်ၶွင်ႇၸီႇသေတႃႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်တႃႈၶုၼ်ပွတ်းၼိူဝ် တီႈၸႄႈတိူင်းၸႄႈမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႃၶုၼ်ၽၢႆႇၽွင်းငမ်း၊ ၽၢႆႇထၢၼ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်ၶွင်ႇၸီႇ ယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁပ်ႉၶၢမ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ပႃႇတီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်းဢသျူဝ်ႇၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇၶွင်ႇၸီႇၶဝ် ၵၢႆႇၵၢမ်းမႃးသေတႃႉ ၽၢႆႇပႃႇတီႇ လႆႈထဵင်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ။[11] လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(SNLD) လႄႈ ပႃႇတီႇလူႉပွင်ႇတိတ်ႉတီႇမူဝ်ႇၶရႅၵ်ႉတိတ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈထဵင် လွင်ႈၵၢႆႇၵၢမ်း တႃႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶွင်ႇၸီႇယဝ်ႉ။[9]
တႅၼ်းတၢင်တီႈ တႃႈၶုၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸွမ်လုမ်းတတ်းသိၼ်၊ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၶွင်ႇၸီႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၵိုတ်းလိုဝ်ႈတႃႈၶုၼ်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။[12][13][14] ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽွင်းလူင်[15][16][17]၊ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ဝဵင်း[18]၊ တႃႈၶုၼ်ပွတ်းၼိူဝ် တီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းယေးငိုၼ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ[19][20]၊ ၸုမ်းၽွင်းတႃႈၶုၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်,[21]၊ ၽူႈတတ်းသိၼ်[22][23] လႄႈ ၽူႈတတ်းသိၼ်တီႈ ၸွမ်လုမ်းတတ်းသိၼ်း [24][25]ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈတႅၼ်းတီႈယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် လုမ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်ႈမၢႆမီႈလၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်းတႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်းဢၼ်မႂ်ႇ မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[26]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 11 ဝၼ်း ၼၵၸ ၼႆႉ လႆႈယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈပၼ် တႃႈၶိုၼ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶွင်ႇၸီႇၽၢႆႇၽွင်းငမ်း ၸႄႈမိူင်းၸႄႈတိူင်း လႄႈ တႃႈၶုၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်[27][28]၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းလွင်ႈယိုၼ်ႈဢၢပ်ႈမႃးယဝ်ႉ။[29]
လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လႄႈ လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 9 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ် ပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇမၢႆမီႈသၢႆႇပႃႇ ဢၼ်မီးၼႃႈလိၵ်ႈ 36/37 ၼႃႈၼၼ်ႉ သူင်ႇထိုင်ၸူး ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ လႄႈ ၾူင်းသေၵေႃႈ ယွၼ်းတၢင်းႁၼ်ထိုင်ယူႇယဝ်ႉ။[30] တီႈပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇၼၼ်ႉ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၶဝ်ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇ "တတ်းႁႄႉမွတ်ႇပႅတ်ႈ လွင်ႈဢၼ်တေႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈၸင်းၵၼ်၊ ၶေႃႈၵႂၢမ်း/လိၵ်ႈ/ၶႅပ်းႁၢင်ႈ/ငဝ်းတူင်ႉ လႄႈ သဵင်/တူဝ်မၢႆ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ လွင်ႈၼိမ်သဝ်းၵတ်းယဵၼ် လႆႈလူႉလဵဝ်" ၼႆသေ ယဝ်ႉၵေႃႈၶဝ်ႈပႃးဢၼ်ဝႃႈ တေလႆႈသိမ်းဝႆႉပၼ် ၶေႃႈမုၼ်း ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် တီႈဢေႇသုတ်း တႃႇသၢမ်ပီသေ တေလႆႈသိမ်းဝႆႉတီႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၸိသင်ႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။[31][30] ၸုမ်းၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း (150) ၸုမ်းပၢႆ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် မွၵ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇမၢႆမီႈသၢႆႇပႃႇၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ် သုၼ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်၊ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ် လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈၶေႃႈမုၼ်း၊ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်လၵ်းၸဵင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇသေဢမ်ႇၵႃး လႆႈဢဝ် သုၼ်ႇတတ်းႁႄႉ ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ လွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်း ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ၊ လႆႈဢဝ် သုၼ်ႇပၼ်တႃႇႁႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လတ်းဢဝ်ၶေႃႈမုၼ်းၼႂ်းၵႄႈမၼ်းၼႆယဝ်ႉ။[30]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၶေႃႈၸိသင်ႇၶွင်ႇၸီႇၼႆသေ ပွတ်းၶမ်းမႃး လႆႈတိၺွပ်းၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉတီႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ရည်ရွယ်ချက်အနေဖြင့် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ကို အသက်မဲ့စေရန်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်၏ ။[32] ၼႂ်းၵႃႈပွတ်းၽၢႆႇၼိူဝ် ဢၼ်ထုၵ်ႇတိၺွပ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸွမ်ၽွင်းလူင် တၼိၼ်းတႃႇရီႇ၊ တႆး၊ ၶၢင်၊ ၶျၢင်း၊ ယၢင်း၊ ရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉတီႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇတိၺွပ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ်ႉ။[32]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶွင်ႇၸီႇ လႆႈပွႆႇပၼ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ 23,314 ၵေႃႉသေ[33] ၶဝ်ႈပႃးၵူၼ်းၸိူဝ်းပၼ်ႁႅင်း ဢၼ်ဢဝ်တၢႆ ဢူးၵူဝ်ႇၼီႇ ၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် မၢႆမီႈပၵ်းပိူင် တီႈ ဢႅၼ်ႇဢႄႇလ်တီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[34] ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်း တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလွတ်ႈ (AAPP) မွၵ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႄ လွင်ႈၶဝ်လႆႈမႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈ လွင်ႈဢၼ် ပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈဢွၵ်ႇၵမ်းၼႆႉၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လွင်ႈဝႆႉတီႈပဝ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။[35] ဝၢႆးသေပွႆႇပၼ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ တီႈၼႂ်းမိူင်းပတ်ႉပိုၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထူပ်းလွင်ႈဢၼ် လႄႇႁႃဢဝ်ၽႆးၸုတ်ႇသေ ထိုင်ပွတ်းၶမ်ႈမႃး လႆႈမီးလွင်ႈတင်းမႆႈၸႂ်မႃးယဝ်ႉ။[36]
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 14 ၼၼ်ႉ ၼၵၸ ၼႆႉ လႆႈမႄး မၢႆမီႈပၵ်းပိူင်ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ လႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢမ်ႇပႃးဝရၢၼ်းတိၺွပ်းသေ ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇတိၺွပ်း၊ သွၵ်ႈႁႃလႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် လွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ တႃႇ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ။[36] မၢႆမီႈပၵ်းပိူင် သဵၼ်ႈမၢႆၶႅၵ်ႇ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈယႃႉသိမ်းပႅတ်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ၶိုၼ်းသႂ်ႇၸႂ်သေ ၸႂ်ႉၶိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။[36]
ၸိူဝ်းပဵၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၶဝ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်း "ၶွင်ႇၸီႇသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ" (ႁိုဝ်) "လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ" ၼႆယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉသေ တွၼ်ႈတႃႇ ယႃႇႁႂ်ႈၸႂ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းသိမ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈ သူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၸူး ၶွင်ႇၸီႇတူင်ႇဝူင်းလိၵ်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ မိူဝ်ႈၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸွမ်ပွင်သိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈတီႈ ပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈ ပေႃးၸႂ်ႉ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼင်ႇၼၼ် တေဢဝ်လိူင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။[37][38]
တၢင်းႁၼ်ထိုင်လႄႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်းၸုမ်းၼၼ်ႉ တၢင်းၼမ် မီးဝႆႉ ပႅတ်ႇၵေႃႉသေ သွင်ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ် ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇသူၺ်ႇ လႄႈ ဢူးတဵင်းၺုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၵဝ်ႇ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉသေ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းတႄႇတင်ႈ ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NDF)ယဝ်ႉ။ ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇသူၺ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ သေ ဢူးတဵင်းၺုၼ်ႉၸမ်ႉ ယွၼ်ႉမီးပၼ်ႁႃငိုၼ်းတွင်း တီႈၼႂ်ႈ ပႃႇတီႇၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႄႈ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇသေ လႆႈၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇၼင်ႇ သုၼ်ႇတူဝ်လဵဝ်သေၵေႃႈ ဝၢႆးလင်မႃး တႄႇတင်ႈ ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယဝ်ႉ လႆႈႁဵတ်းဢူၺ်းလီၵၼ်တင်း ၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇၽုၼ်ႉၽျူဝ်းယေးပႃႇတီႇယဝ်ႉ။[39] ပႃႇတီႇၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵႆႉထူပ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉမတေႃႇယဝ်ႉ။[40]
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပတူဝ်ႇမၢၼ်းၺဵင်းမွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉသေ လုၵ်ႉတီႈၸုမ်းၶေႇဢႅၼ်ႇယူႇ လႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶေႃႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ မွၵ်ႇလၢတ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း ၸုမ်းၶေႇဢႅၼ်ႇယူႇ ဝႃႈၼႆသေ ၶဝ်ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းသေ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။[11][41] ကယားပြည်နယ်ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီမှ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) ဦးစောဒန်နီရယ်သည်လည်း ၎င်း၏ဆန္ဒအလျှောက် နိုင်ငံတော်ကောင်စီတွင်ပါဝင်ခဲ့သောကြောင့် မိခင်ပါတီက ၎င်းကိုထုတ်ပယ်ကြောင်း သတင်းကြေညာချက်တစ်ခုကို ဖေဖော်ဝါရီ ၄ တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။[42]
ထုၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ် ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပီ 2021 ၊ မၢတ်ႉၶျ် 1 ၼၼ်ႉ ၵေႃႇမတီႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢၼ်ဢဝ် တႅၼ်းၽွင်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵေႃႇမတီႇတၢင်တူဝ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (CRPH) လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ ၶွင်ႇၸီႇၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း ၵေႃႇၵၢၼ်ႁုၵ်ႉႁၢႆႉ ၼႆႉယဝ်ႉ။[43]
မၢႆတွင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီနဲ့ နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုများ အပစ်ရပ်အဖွဲ့တွေ ရပ်ဆိုင်း
- ↑ အာဏာသိမ်း စစ်ကောင်စီက လူ ၅၀၀ နီးပါး ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထား
- ↑ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရလို့သုံးရင် မီဒီယာ ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီပြော
- ↑ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီတွင် ပါသည့် အရပ်သားများ အမြန်နုတ်ထွက်ရန် ၈၈ ငြိမ်း/ပွင့် သတိပေး
- ↑ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီကိုအလိုမရှိကြောင်း လားရှိုးမှာ လူအင်အားသောင်းချီ ထိုင်သပိတ်ပြုလုပ်ဆန္ဒပြ
- ↑ 6.0 6.1 "Myanmar military announces new State Administrative Council" (in English)၊ Myanmar Times၊ 2 February 2021။
- ↑ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံး အမိန့်အမှတ်(၉/၂၀၂၁) ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ပြာသိုလပြည့်ကျော် ၆ ရက် ၂၀၂၁ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက် (2 February 2021).
- ↑ "နိုင်ငံတော် စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီအဖွဲ့ဝင် ငါးဦးကို တိုးချဲ့ခန့်အပ်၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသုံးဦး ထပ်မံတာဝန်ပေး"၊ 7 Days News၊ ၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 2021-02-23။။ Archived from the original on 2021-02-14။
- ↑ 9.0 9.1 "SNLD, DPNS reject offer to participate in new government"၊ Elevenmyanmar news၊ 6 February 2021။
- ↑ "အုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီမှာ ပါဝင်ဖို့ စစ်အစိုးရကမ်းလှမ်းချက် မွန်ညီညွတ်ရေးပါတီ လက်ခံ"၊ RFA၊ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁။
- ↑ 11.0 11.1 "အာဏာသိမ်း အစိုးရ၏ ကမ်းလှမ်းမှုကို ငြင်းဆန်လိုက်သည့် အရှိုချင်းအမျိုးသားပါတီ"၊ ဧရာဝတီသတင်းဌာန၊ ၅ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁။
- ↑ Duty Termination From Justices Of Supreme Court Of The Union (in en-US).
- ↑ Duty Termination From Deputy Ministers (in en-US).
- ↑ Republic Of The Union Of Myanmar Office Of Commander-in-Chief Of Defence Services (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Union Minister (in en-US).
- ↑ Appointment Of Union Minister (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Union Minister (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Mayor (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Deputy Governors Of Central Bank Of Myanmar (in en-US).
- ↑ Appointment Of Central Bank Of Myanmar Members (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Union Civil Service Board Members (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Chief Justices Of Region High Courts (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Judges Of Region/State High Court (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Supreme Court Justices (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Justices For Supreme Court Of The Union (in en-US).
- ↑ Appointment And Assignment Of Chairman And Members Of Constitutional Tribunal Of The Union (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Region Administration Council Chairmen (in en-US).
- ↑ Appointment And Duty Assignment Of Region/State Administration Council Members (in en-US).
- ↑ Appointment Of The Self-administered Division/zones Administration Committee Members (in en-US).
- ↑ 30.0 30.1 30.2 "Myanmar junta cyber bill would violate rights, critics say"၊ Reuters။
- ↑ Reed, John (2021-02-10). Myanmar junta pushes punitive cyber security bill.
- ↑ 32.0 32.1 Military casts a wide net with a series of late-night raids (in en).
- ↑ Remitting Prison Sentences (in en-US).
- ↑ MYANMAR PROTESTS LIVE: Hundreds of thousands continue to defy ban on gatherings, threats of 'action' (in en-US) (2021-02-08).
- ↑ Carly Walsh and Brett McKeehan. Myanmar military releases more than 23,000 prisoners.
- ↑ 36.0 36.1 36.2 Myanmar enacts new privacy laws as public unrest escalates (2021-02-14).
- ↑ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရလို့ ဆက်သုံးရင် ထုတ်ဝေခွင့်ပိတ်မယ်လို့ စစ်ကောင်စီခြိမ်းခြောက်
- ↑ အာဏာသိမ်းအစိုးရ ဟု သုံးနှုန်းရေးသားခြင်းမပြုရန် သတင်းမီဒီယာများကို သတိပေး
- ↑ "မန်းငြိမ်းမောင်၊ ဦးသိန်းညွန့်နဲ့ ဦးခင်မောင်ဆွေတို့ကို တပ်မတော်နေရာပေး"၊ RFA၊ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁။
- ↑ "နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီ ဖွဲ့စည်း"၊ VOA news၊ ၂ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁။
- ↑ "ပဒိုမန်းငြိမ်းမောင်နှင့် ပတ်သက်မှုမရှိတော့ဟု KNU ထုတ်ပြန်"၊ 7 Days News။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 2021-08-09။။ Archived from the original on 2021-02-14။
- ↑ "နိုင်ငံတော်စီမံအုပ်ချုပ်ရေးကောင်စီဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရသော ပါတီဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) ကို KySDP ပါတီဝင်အဖြစ်မှထုတ်ပယ်"၊ Myanmar Times၊ ၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၁။
- ↑ https://crphmyanmar.org/terroristgroup/


text:
Tuesday, September 9, 2014
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈပလွၵ်ႉတႆးၼုမ်ႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ
ၸဝ်ႈတေမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် IDM 6.21 Build 9 ဢၼ်ပႃးဝႆႉသေႃးမၼ်းဢမ်ႇလဵဝ် ဢမ်ႇလူဝ်ႇသႂ်ႇသေႃးမၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ၊ တီႈၼႂ်းၶွမ်းပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ IDM ၼၼ်ႉ ယွၼ်းမႃး
မၢႆဢီးမေလ်း လႄႈ သေႃးမၼ်းၼႆၸိုင် ထွၼ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ သေ ႁဵတ်းRestareၶွမ်းႁဝ်း
ပေႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ် IDM 6.21 Build 9 ဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼႆႉ သႂၢင်းသႂ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉယဝ်ႉ၊
တေဢမ်ႇလႆႈသုၵ်ႉသၵ်ႉသႂ်ႇသေႃးမၼ်းယဝ်ႉ
မၢႆတွင်း-သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမၼ်းယွၼ်းUpdata မႃးၼႆၸိုင် ယႃႇပေၼဵၵ်းတႃႉ။
ၸၼ်ဢဝ်IDM 6.21 Build 9 တီႈတႂ်ႈၼႆႉ
Subscribe to: Post Comments (Atom)