text:
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ သုၼ်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း၊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းထတ်းသၢင်ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း။
Photo: Amora Hotel
ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းတီႈ 17-18/05/2017 တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ မီးတူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) လႄႈတူဝ်တႅၼ်းလုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းပႆႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႈ 60 ပၢႆ။
ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မူႇတူး သေးၽူဝ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) လၢတ်ႈဝႃႈ- “ဝၢႆးသေႁဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း လႆႈပိုတ်ႇလုမ်းၵပ်းသၢၼ်မႃး။ လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ပိုတ်ႇမႃးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်းၵေႃႈ တႄႇႁႅၵ်ႈၸဵမ်မိူဝ်ႈပိုတ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၶွင်ႉၶမ်လႄႈ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈထွမ်ႇငိၼ်းၶေႃႈႁၢႆးငၢၼ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၵူႈတီႈသေ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ တႃႇႁႂ်ႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵူႈတီႈ တေႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ငၢႆႈလီလူမ်ၸႂ်၊ ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈယူႇ “- ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS-SSA) လၢတ်ႈဝႃႈ- “ၶေႃႈယိူင်းမၢႆ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းပွင်ႇၸႂ်တႄႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၵပ်းသၢၼ်၊ လွင်ႈၵပ်းသၢၼ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵဵဝ်ႇပႃးလူၺ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းႁႂ်ႈသွင်ၾၢႆႇပေႃးပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်။ ၸုမ်းၼိုင်ႈလႄႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးယိူင်းမၢႆၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ၊ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ယိူင်းမၢႆႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းယႃႇပေပၼ်မၼ်းပိူင်ႈ ႁဝ်းၵႂႃႇၸွမ်းယိူင်းမၢႆႁဝ်း”။
Photo: Amora Hotel
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- “ယိူင်းမၢႆလူင်ၼႆႉ ပိူင်လူင်ပဵၼ် NCA (လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း) ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ NCA ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇယၢင်ႈၸူးၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢႃႈၽႃႇမိုဝ်းၵႂႃႇၸူးၵၼ် ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈၵမ်တႃမိုဝ်းၵႂႃႇၸူးၵၼ်။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၵမ်တႃမိုဝ်းၵႂႃႇ ၸူးၵၼ်ပေႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈတွႆႇႁူဝ်ၵၼ်ၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈဢႃႈၽႃႇမိုဝ်းၵႂႃႇၸူးၵၼ်ပေႃးၼႆၸိုင် ၼိဝ်ႉမိုဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ် ႁဝ်းၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်လႆႈ၊ ပေႃးဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ႁဝ်းၶႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸေႃးသျီးသျူဝ်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလုမ်းၵပ်းသၢၼ် KNU လၢတ်ႈဝႃႈ-“ဝၢႆးသေပီ 2013 မႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈတႃႇၼႂ်း လုမ်းႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇၼမ်မႃးဝႆႉလႄႈ တၢင်း EBO ၵေႃႈလႆႈၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တီႈဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇၵေႃႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉသေတႃႉ ဝၢႆး EBO ၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈထႅမ်ၵေႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈလႆႈၵိုတ်းၵႂႃႇ။ ၶႃႈႁၼ်ထိုင်တႄႉ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉ ပေႃးတေၵုမ်ႇတဵၵ်းၼဵၵ်းၵၼ်တႄႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၶႃႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လူဝ်ႇသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
Photo: Amora Hotel
တီႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- “ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ႁဝ်း တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တၢင်းၼႃႈၵေႃႈလီ၊ ဢၼ်ဢုပ်ႇမႃးၾၢႆႇလင်ၵေႃႈလီ မိူၼ်ဝႃႈႁဝ်းၶႃႈဢဝ်တႃမိုဝ်းၵႂႃႇၸူးၵၼ်။ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းလူဝ်ႇလႆႈမီးၸေႇတၼႃႇလီလႄႈ ၼမ်ႉၸႂ်လီတေႃႇၵၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၶႂ်ႈလႅၵ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇလွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈ ၶႅၼ်းလူဝ်ႇလႆႈဝႆႉၸႂ်ယၢဝ်းတေႃႇၵၼ်။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်း ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ တပ်ႉမတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မိူၼ်ဝႃႈၶဝ်ၵမ်တႃမိုဝ်းတေႃႇႁဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ဢဝ်မူႇ/ပိူင် 6 ၶေႃႈၶွင်တပ်ႉမတေႃႇၼၼ်ႉမႃးသႂ်ႇ”။
“ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၸိုင် မၼ်းၽိတ်းၵၼ်တင်း NCA ၊ ပၼ်ႁႃမိူင်းတႆး ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈထူပ်းၺႃးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢဝ်မူႇ 6 ၶေႃႈၼၼ်ႉသေ တေႃႇသူႈႁဝ်းယူႇတႃႇသေႇ၊ တပ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵႂႃႇ၊ လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇဝႆႉၼၵ်းၼႃလမ်ႇလွင်ႈ၊ လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ တေႁဵတ်းသင်ၵေႃႈႁူမ်ႈၵၼ်သေႁဵတ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈပွင်ႇၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ”- ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆလၢႆၸုမ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း တင်းၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပိုတ်ႇလုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၽႂ်မၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA မီးဝႆႉၼၼ်ႉမႃး။
ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ဝႆႉမီး 8 ၸုမ်း ပဵၼ်ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၊ ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNLO) ၊ တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း (CNF) ၊ တႅဝ်းႁူမ်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ (ABSDF) ၊ ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းၵမ်ႉထႅမ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ (DKBA) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း-ၶွင်ႊသီႊငမ်းယဵၼ် (KNLA-PC) ၊ ပႃႊတီႊပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ (ALP) ၸိူဝ်းၼႆႉ။


c: text/html

text:
ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ငဝ်ႈဝဵင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆး၊ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လၢတ်ႈဝႃႈ- တႃႇတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ပႆႇတူဝ်ႈတၼ်း။
ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 23-25/05/2017 ၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ဝၼ်း။ ယူႇတီႈၸုမ်း ငဝ်ႈငုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်းလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NRPC) လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈၸတ်းႁဵတ်းသေ ႁွင်ႉမွၵ်ႇထိုင် ၸုမ်းၽူႈထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ဢိၵ်ႇၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႃႈ- “ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼႆတႄႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈတေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွတ်ႇၸေးၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇပႆႇလႆႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇလႆႈ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ တႃႇတေၶိုၼ်ႈတီႈၸၼ်ႉတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင်၊ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇတူဝ်ႈတၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းတေၵႂႃႇယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၶႃႈ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈၸတ်းပၢင်ၵုမ် ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၵမ်းၼိုင်ႈ ၵွၼ်ႇၼႃႈပႆႇၸတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈတိုၵ်ႉဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ယူႇ- ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်း NRPC ၶဝ် တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸၼ်ႉတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ (ဒေသအလိုက်) ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး။ ၵူၺ်းၵႃႈ တွၼ်ႈတႃႇ မူႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးတႄႉ တုၵ်းယွၼ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး တီႈတူၼ်ႈတီးသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈဢၼုၺၢတ်ႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၸွမ်းလူၺ်ႈပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းၼႆ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၶိုင်ပွင်ႁဵတ်း ႁိပ်ႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈဝႆႉလႄႈ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ဢၼ်ဢွင်ႇမၢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်- ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD လၢတ်ႈ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸၢႆးလဵၵ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- “ဢၼ်ၶဝ်တေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸၼ်ႉၸွမ်းလူၺ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ တီႈတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇလႆႈႁူႉၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်တေႁဵတ်းၵႂႃႇ၊ ပႆႇလႆႈႁူႉၶပ်းမၢႆၸႅၼ်ႇမၼ်း။ တေႃႇထိုင်ဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ (20/04/2017) လိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇမၼ်းပႆႇႁွတ်ႈထိုင် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၶႃႈတေၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈပႆႇလႆႈၶိုင်သင်၊ ႁဝ်းၶႃႈတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈလိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇမၼ်းၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/04/2017 ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈသေ ၼႂ်းလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၶဝ် ႁွင်ႉဢဝ်ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈဝဵင်းၽႂ်မၼ်းလႄႈ ပေႃႈဝၢၼ်ႈမႄႈမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽႂ်မၼ်းသေ ႁွင်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်၊ သပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်တေၸတ်ႁဵတ်းပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉယူႇ- ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်လၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးတႄႉ ၸုမ်းတႆးလၢႆလၢႆၸုမ်း ယိူင်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် ဢမ်ႇၼၼ် တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS လႆႈတုၵ်းယွၼ်းမိူဝ်ႈလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊပူၼ်ႉမႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇတၢင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ (တပ်ႉမတေႃႇ) လႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇဢၼုၺၢတ်ႈပၼ်။ ၸီႉၸမ်ႈၼႄႉၼမ်းဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈႁဵတ်းတီႈမိူင်းပၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈမိူင်းတေႃႉ-မိူင်းထႃး၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ႁိမ်းႁွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ပႆႇၸၢင်ႈၸတ်းႁဵတ်း တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ဝၼ်းတီႈ 29/03/2016 ၼႆႉသၽႃးမိူင်းတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၵမ်းတီႈ 06 လႆႈဢွၼ်ၵၼ်လိူၵ်ႈၵဵပ်းတႅပ်းတတ်း မၵ်းမၼ်ႈ Dr လိၼ်းထုတ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 1 ပႃႊတီႊ NLD ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆး ။
တီႈသၽႃးမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ Dr. လိၼ်းထုတ်ႉ လၢတ်ႈၼႄတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ဝႃႈ – တေတႄႇႁဵတ်းလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၽဝ ၵူၼ်း မိူင်းတႆး ႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈပိုၼ် ၽၢဝ်ႇပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း NLD ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2015 ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ တႃႇႁဵတ်းပုၼ်ႈပၢင်ႈ ၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် – “ ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်းတႄႉ ပဵၼ်တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၽဝ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ႁႂ်ႈလီလိူဝ်ဢွၼ်တွၼ်းလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ”။
ၼၢင်းၸၢမ်ႁွမ် ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် SNLD ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – မုင်ႈမွင်းဝႃႈ Dr. လိၼ်းထုတ်ႉ ၵေႃႉတေပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆးၼႆႉ တေႁဵတ်းတွၼ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးလႄႈတွၼ်ႈတႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵူႈၵေႃႉ ။ တေဢမ်ႇလိူၵ်ႈၼႃႈ လိူၵ်ႈလင် သေတေဝႆႉၸႂ် ယူႇ – “ပေႃးယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်တႆးၵေႃႉၼိုင်ႈသေတူၺ်းတႄႉ ယိၼ်းၸႂ်လဵၵ်ႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ မိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၵေႃႈ ၵူၼ်းတၢင်းၶိူဝ်းမႃးႁဵတ်းၶုၼ်မိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇယၢမ်ႈမီးမႃးသေပွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး မႃးပဵၼ်ၶုၼ်တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶိုၼ်းၵူၺ်း ။
Dr. လိၼ်းထုတ်ႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ NLD မီးဝႆႉ 4 ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ တႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ် လႄႈတွၼ်ႈတႃႇမီးထမ်းတြႃးၽဵင်ႇပဵင်း တွၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၶႃႈႁဝ်း တႄႉတေသႂ်ႇတူဝ်သႂ်ႇၸႂ် ၼင်ႇၵႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉတေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ။
“ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈသူင်ႇမႅတ်ႉတႃႇပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်းတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း မိူင်းတႆး ၵူႈ ၵေႃႉဢမ်ႇဝႃႈ တႆး ၊ ယၢင်း ၊ တဢၢင်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး တင်းသဵင်ႈ ဢမ်ႇဝႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၶႃႈႁဝ်း တေၶတ်း ၸႂ်တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈ လႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၊ ပဵၼ်ထမ်းတြႃး ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊတရႄႊ ဢၼ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ႁႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼၼ်ႉတေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵႂႃႇ ”။
ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် SNLD တႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ – “ ဢၼ်ဝႃႈတေႁဵတ်းၸွမ်း ၼင်ႇၶေႃႈ ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇ NLD မီးဝႆႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ယူႇတီႈပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် သေယိၼ်းလီႁပ်ႉ တွၼ်ႈယူႇ ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေ လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတေၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ပေႃးလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းတႄႉတႄႉမႃးၼႆ ၶဝ်တေၺႃး လွင်ႈ ယၢပ်ႇၽိုပ်ႇလၢႆလၢႆဢၼ်ယူႇ။ ၵွပ်ႈသင်ၼႆ ဢၼ်NLD လိူၵ်ႈမႃးပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇယၢမ်ႈ ႁဵတ်းမႃးတႃႇ မိူင်းတႆး ၊ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးမႃးသေပွၵ်ႈ ။ ၵူၺ်းၵႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ယူႇပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် SNLD တႄႉတေၶတ်းၸႂ်ႁူမ်ႈမိုဝ်း တႃႇတေမူၼ်ႉမႄးပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ဢိၵ်ႇပႃးတင်းတႃႇတေႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းယူႇ”။ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ၼႆႉတေတႄႇႁပ်ႉဢႃႇၼႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ01/04/2016 ၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ ။


text:
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဢွၼ်ဢဝ် မေႃယႃ လူင်းယူတ်ႈယႃ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်း ၸွမ်းၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈ ပွတ်းၸၢၼ်းလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်းလႄႈ ၼႂ်းပွႆးသၢင်ႇလွင်း ဝဵင်းၵႃလိ ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉ ။
ဝၼ်းတီႈ 22-23/04/2016 ယၢမ်းၸဝ်ႉထိုင်ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈၸုမ်းလႄႈ မေႃယႃ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းပွႆးသၢင်ႇလွင်း ဝတ်ႉဝေႇလုၺ်ႉဝုၼ်ႇ ဝဵင်းၵႃလိ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း တေမီးမေႃယႃ ၾၢႆႇၶဵဝ်ႈ၊ ၾၢႆႇတႃလႄႈ ယူတ်းယႃ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢမ်ႇဢဝ်ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇသင်သေပျႃး ၼႆယဝ်ႉ ။
ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၼႂ်းၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ လွင်ႈယူတ်းယႃသမ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေႁွင်ႉဢဝ်မေႃယႃ မိူဝ်းယူတ်းယႃပၼ် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း မိူၼ် ၶဵဝ်ႈ၊ တႃလႄႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵႃႈၶၼ်လွင်ႈယူတ်းယႃသမ်ႉ တေတမ်းဝၢင်းဝႆႉ 30-40 သႅၼ်ပျႃး ၊ ယူႇတီႈၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်းႁဝ်း လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်းၼႆႉ တေမီးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ မိူၼ် ၸၢၵ်ႈထူၺ်ႈၶဵဝ်ႈ ၊ ၸၢၵ်ႈၵုပ်းၶဵဝ်ႈလႄႈ တင်ႇၼင်ႈ တေပႃးၵႂႃႇၸေးၸေး ” ဝႃႈၼႆ ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ လွင်ႈယူတ်းယႃ ပၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈၵႃႈၶၼ်သင်သေ ပျႃး တေလူင်းယူတ်းယႃ ပၼ်လၢႆလၢႆ သင်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၶႂ်ႈယူတ်းယႃ ၵူတ်ႇထတ်းၸိုင် ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးၵူတ်ႇထတ်းလႆႈ ” ဝႃႈၼႆ ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 24-25/04/2016 သမ်ႉ တေလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵႂႃႇယူတ်းယႃပၼ်ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတၢင်း ပွတ်းမိူင်းၼွင် ၵျေးသီး မိူင်းၼၢင်း ၼွင်သွမ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။


text:
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉမေႃသွၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း 4 မေႃသွၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 95 ၵေႃႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ။
ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၼႆႉၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13 – 16 /03/2016 တီႈႁူင်းႁေႃၵေႃလိၵ်ႈ လၢႆး လႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈၽူႈပွင်ၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်မီး 110 ၵေႃႉ ။
ၸၢႆးဢၢႆႈသိူဝ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၼႃး ၊ သူၼ် ၊ ဝၢၼ်ႈ ၊ မိူင်း ၊ ၶဝ်ႈၽၵ်းတႆး ၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉပိူၼ်တေမႃးဢဝ်ၵိၼ်ဢဝ်ၼုင်ႈယူႇယဝ်ႉ ။ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးပဵၼ်လိၵ်ႈတႆး ၊ ၵႂၢမ်းတႆး ၊ ၶိူဝ်းတႆးတႄႉပေႃးတႆးဢမ်ႇႁၵ်ႉပႅင်းဢမ်ႇတူၺ်းလွမ် ၸိုင် တိုၼ်းဢမ်ႇမီးၽႂ်မႃးပႅင်းသိမ်းႁၵ်ႉသႃပၼ်ႁဝ်းၼႆ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင်ၼုမ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်း ၶဝ် ” ၼႆယဝ်ႉ ။
ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၼႆႉ ၶူးပူင်သွၼ် ၸၢႆးသႅင်မိူင်း ပူင်သွၼ်ပၼ် “ ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးဢွၼ်ႁူဝ် ”ၼၢင်းသူၺ်ႇဢေး ပူင်သွၼ်ပၼ် “ ၵၢၼ်ငၢၼ်းမေႃသွၼ် ၾိင်ႈဝၢင်းၵႂၢမ်းတႆး ” ၊ ၸၢႆးဢၢႆႈသိူဝ် ပူင်သွၼ်ပၼ် “ ပိုၼ်ႉႁူႉတႃႇႁဵတ်းၽူႈၼမ်းပၢင် ”။ လုင်းၸၢႆးၸၢမ်ႁွမ် ပူင်သွၼ်ပၼ် “ လိၵ်ႈတႆး ၵႂၢမ်းတႆး ”၊ ၸၢႆးသၢႆၾႃႉ ၊ ၼၢင်းပဝ်းသႅင် ပူင်သွၼ်ပၼ်တၢင်းၵႃႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။
ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁူႉမေႃလိၵ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်မေႃသွၼ် ဢၼ်ၵတ်ႉ ၶႅၼ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်း ၊ ႁႂ်ႈမေႃၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၊ မေႃၸွႆႈၵၢၼ်ၵူၼ်း တၢင်းၼမ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်လုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးႁႂ်ႈပေႃး မီးလွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်သေ ႁူမ်ႈႁဵတ်းႁူမ်ႈသၢင်ႈ တူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်ငၢၼ်း လိၵ်ႈလၢႆးၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ ။
ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉမေႃသွၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးမေႃသွၼ် တီႈထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် 4 ၵေႃႉ ၊ မိူင်း ပၢတ်ႇ1ၵေႃႉ လိူဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ်မေႃသွၼ် တီႈလႃႈသဵဝ်ႈတၢင်းမူတ်းၼႆယဝ်ႉ ။


text:
ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်း ၶၢဝ်းၽွင်းသွၼ်းၼမ်ႉ သၢင်းၵျၢၼ်ႇလိူၼ်ႁႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈသမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ၊ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၵႂႃႇၵႃရဝလမ်ႁူဝ် ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။ ယွၼ်းမွၵ်ႇထိုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး
ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆးတႆး မီးမႃးၸဵမ်ပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ သိုပ်ႇတၢမ်လၢမ်းမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင်မႃး ၶၢဝ်းၽွင်းသွၼ်းၼမ်ႉလိူၼ်ႁႃႈ/သၢင်းၵျၢၼ်ႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးဢွၼ်ၵၼ်ၵႃရဝလမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) ပေႃႈထဝ်ႈမႄႈၵႄႇ ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈၼႃး၊ ပေႃႈမႄႈလႃၽႄး၊ ၶူးဝႃးဢႃးၸၢၼ် (ဢၸႃရိယ)၊ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ)ၵေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းၽွင်းသွၼ်းၼမ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇ ဝၼ်းတီႈ 15/04/2017 ၼႆႉ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၵႂႃႇၵႃရဝလမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၼၢင်းသႅင် မိူင်းလီ လၢတ်ႈဝႃႈ- “ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းတေၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵႃရဝလမ်ႁူဝ် ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ တီႈၼိုင်ႈႁႂ်ႈမႃးၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈ ဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ။ ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၵႂႃႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းယုပ်ႉၽရၢတ်ႉ ႁိမ်းသီႇယႅၵ်ႈ သၢမ်ၵသတ်ႇ (သၢမ်ႁေႃၶမ်း)။ ယၢမ်း 12 မူင်းၶိုင်ႈ ၸတ်းထႅဝ်ၶဝ်ႈထႅဝ်၊ ပေႃးဝၢႆႇမူင်းၶိုင်ႈ တေလုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ။ မူႇၸုမ်းၶဝ်ႈထႅဝ်ပဵၼ် ထႅဝ်မၢႆတီႈ 38”- ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼၢင်းသႅင် ယင်းသင်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- သင်ဝႃႈမႃးၵမ်းသိုဝ်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းယုပ်ႉၽရၢတ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမႃးၽႅဝ်မွၵ်ႈ 12 မူင်း။ ပေႃးမွၵ်ႈ 12 မူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်တေဢိုတ်း/ ပိၵ်ႉပႅတ်ႈမူတ်းသေ တေပိုတ်ႇပၼ်တႃႇၵူၼ်းမႃးၶဝ်ႈထႅဝ်။ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇၸဝ်ႉဢိတ်းၼိုင်ႈ ႁဝ်းတေမီးတီႈၸွတ်ႇ တီႈၵိုတ်းလူတ်ႉ၊ ၼႂ်းဝၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေပၼ်ၵိုတ်းလူတ်ႉတင်းမူတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၵႂႃႇလႃႈ ပေႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ဢမ်ႇပၼ်လူတ်ႉၶဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းတေယၢပ်ႇ- ဝႃႈၼႆ။
သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး สมาคมการศึกษาและวัฒนธรรมไทยใหญ่ ( Taiyai Education and Cultural Association) ၼႆႉ ပၵ်းလုမ်းဝႆႉယူႇတီႈ ၼႂ်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ်ဢႃးၸၢၼ်သူမ်ၵျိတ်ႇ မႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ပဵၼ်ၸၢႆးသႅင်မိူင်း မင်းၵွၼ်း။ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵပ်သၢၼ်ၵၼ်တင်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ။
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇသမ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းတႆး မီးၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်ပီမႂ်ႇတႆးမႃးၵေႃႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ပီႈၼွင်ႉမူႇၸုမ်းတႆး ၸတ်းပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး၊ ၸတ်းပၢင်ပွႆးသၢင်ႇလွင်း၊ ၸတ်းပွႆးတႆႈတဵၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇဢွၵ်ႇသႃ တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ယင်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၼႃႈၵၢၼ်သႃသၼႃ ၼႂ်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈ။


text:
ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ႁိမ်း 300 ၵေႃႉ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်းတပ်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11/05/2017 ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ဢွၼ် ၵၼ်ပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်း မႃးယူႇသဝ်း တီႈဝတ်ႉဝိႁၢရ် သူၺ်ႇမိၼ်ႇတႃႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ- ၼၢင်းၸၢမ်ႁွမ် ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်းၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ 2 ၸႄႈ ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈလၢတ်ႈၼႄ တီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ။
မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵေႃႈ လႆႈၶတ်းၸႂ်လဵင်ႉလူၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ် မီးၵူၺ်း။ “လွင်ႈၸွႆႈ ထႅမ်တႄႉ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇတင်းၼမ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုၵ်းၵေႃႈ ယင်းမီးဝႆႉယူႇ၊ ပႆႇၸၢင်ႈ ပွၵ်ႈမိူဝ်းၵေႃႈမီး။ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်း လုၵ်ႉတၢင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈသေ ၶၢႆႉမႃးယူႇတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈႁဝ်း မီးႁိမ်း ၸမ် ပီယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်း ပၢႆႈၽေး ၸုပ်ႈၵဝ်ႇတင်း ၸုပ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉ ပၢႆႈမႃးၼႂ်း 2-3 ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ် မီး ႁိမ်း 600 ၵေႃႉ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းၼၼ်ႉလႆႈ ဢွၼ်ၵၼ်တူမ်ႈႁုင် ႁဵတ်းလဵင်ႉပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေး၊ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈ ဢဝ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉမၼ်း ၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉ ဢၼ်ၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်း တူမ်ႈႁုင် လဵင်ႉၵၼ်ၵႂႃႇၵူၺ်း- ၼၢင်းၸၢမ်ႁွမ် လၢတ်ႈ။
တႄႇဢဝ် ႁၢင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တပ်ႉသိုၵ်းလူင် ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ တၢင်းပွတ်း ၼမ်ႉတူႈ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ၵျွၵ်ႉမႄးလႄႈ မၢၼ်ႈတူင်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼၢင်းၸၢမ်ႁွမ် ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ပၢင်တိုၵ်း ယဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ်တႄႉ ပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈ ယွၼ်ႉၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း မႃးထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်း Myanmar Peace Monitor ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ – ၼႂ်းပီ 2016 ၵူၺ်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် 309 ပွၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ်လၢႆၸုမ်း ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁႂ်ႈသိုၵ်းလွႆTNLA ၵိုတ်းယိုတ်း ၵၢၼ်တီႉၺွပ်းၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း တုၵ်းယွၼ်းထိုင်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵူႈၸုမ်း ယႃႇႁႂ်ႈဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်းၼွင်ႇၵဵဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းသေ တီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉၶႃႈႁႅမ် – ဝႃႈၼႆ။
18/03/2017 ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ်လၢႆၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး၊ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းတႆး၊ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တႆး၊ ၸုမ်းၵေႃ တႆး၊ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းထႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈ35 ၸုမ်း ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ် လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇTNLA တီႉၺွပ်းၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵူႈၸုမ်းၵိုတ်းယိုတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉ တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈတူၺ်းလွမ် ၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ်ၵူၼ်မိူင်း။
ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ – ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸုမ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ယႃႇဢဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမႃး ၼွင်ႇၵၢႆႇတင်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈလူလၢႆၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁႂ်ႈမေႃပွင်ႇၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ယွၼ်ႉဝႃႈၸုမ်းလႂ်ယွၼ်း မႃးၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵႃႈလႆႈပၼ်၊ ႁႂ်ႈၵိုတ်းပၢင်တိုၵ်း၊ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈပႃးၵႄႈၶႆပၼ်- ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸၢႆးသႅင်မိူင်း ၽူႈၶပ်ႉၵၢၼ် ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ -“ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း2ဢၼ် တႆး- လွႆ (တဢၢင်း) ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် လွင်ႈဢၼ်လႆႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ယူႇၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶုၼ် မိူင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ။ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁႂ်ႈ တူၺ်းထိုင်ၵူၼ်းမိူင်း ယႃႇပေႁႃလိူင်ႈႁႃလၢဝ်းသေပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ယွၼ်ႉဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉၽႂ် ၸုမ်းလႂ်ယွၼ်းမႃးၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈၸွႆႈၵူၺ်းလႄႈ ယႃႇပေၼႄးၵူၼ်းမိူင်းၸွႆႈၸုမ်းၼၼ်ႉၸုမ်းၼႆႉသေ တီႉၺွပ်ႉႁႅမ်တၢႆယူႇတိၵ်းတိၵ်း ”ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈလႄႈ ၼမ်ႉတူႈ တင်ႈဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 06-15/03/2017 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇမတ်ႉၵႂႃႇမီး 90ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ 3 ၵေႃႉတိုၵ်ႉႁၢႆလၢႆဝႆႉယူႇ ။ လုင်းသၢင်ႇၸၢႆး (ႁွင်ႉ) လုင်းထုၼ်းလူႇတင်း လုင်းမွၵ်ႇသႅင်တႄႉ ၺႃးသိုၵ်း လွႆႁႅမ်တၢႆယဝ်ႉ ။
တင်ႈဢဝ်ႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်မႃးၼႆႉ သိုၵ်းလွႆTNLA တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၊ သိုၵ်းTNLA လႄႈ သိုၵ်းတႆး၊ ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ႁွင်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇပၢႆႈ ၽၢတ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ၼပ်ႉမိုၼ်ႇ – ဝႃႈၼႆ။


text:
ပီႈၼွင်ႉတႆး ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ႁွတ်ႈၵဵင်းမႆႇ၊ ထုၵ်ႇလူတ်ႉၽႃႇၺႃးတၢႆထင်တီႈ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းဝူင်းဝႅၼ် ၼႃႈသူၼ်မွၵ်ႇလူင် (ၽိုတ်ႉသူၼ်လူၵ်ႈ) ၵဵင်းမႆႇ၊ ဝၢႆးၵႂႃႇၵိၼ်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼႂ်းႁၢၼ်ႉဢႃးႁၢရ် ယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်းယဝ်ႉ ပႆၶၢမ်ႈတၢင်း ပွၵ်ႈတီႈလိုဝ်ႈသဝ်း ။
ၶိုၼ်းဝၼ်းသဝ်တီႈ 07/01/2017 (ၼႂ်ဝၼ်းတီႈ 8)ၶၢဝ်းတဵင်ႈၶိုၼ်း ယၢမ်း 00:05 မူင်းၼၼ်ႉ ၸၢႆးလမ်၊ မိူင်းထႆးႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈၸၢႆးဢူဝ်၊ ဢႃယု 42 ပီ၊ ယူႇပွၵ်ႉလွႆမႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵိုင် ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ လႆႈထုၵ်ႇလူတ်ႉဝီႊၵူဝ်ႊလမ်းၼိုင်ႈ သီလမ် မၢႆလူတ်ႉ ผพ 8918 ဢၼ်ၵူၼ်းထႆးၶပ်းႁေႃႈၽႃႇၺႃး တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းဝူင်းဝႅၼ် ၼႃႈသူၼ်မွၵ်ႇလူင် ၽိုတ်ႉသူၼ်လူၵ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ၊ ၽွင်းမၼ်းၸၢႆးတိုၵ်ႉပႆၶၢမ်ႈတၢင်း တၢႆထင်တီႈတီႈၼၼ်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ ။
ၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်း ၽူႈတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- ၵူၼ်းၵေႃႉၶပ်းႁေႃႈလူတ်ႉၽႃႇၺႃးမၼ်းၸၢႆးၼၼ်ႉ ဝၢႆးမၼ်းႁေႃႈၽႃႇယဝ်ႉၵေႃႈပၢႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႂႃႇထႅင်ႈသေၵႂႃႇၽႃႇၺႃးတူၼ်ႈမႆႉ ဢဝ်ယၢင်မၼ်းတႅၵ်ႇ၊ မၼ်းမႃးမွပ်ႈတူဝ်တီႈပလိၵ်ႈၼႂ်ၼႆႉ။ ၸဝ်ႈၶွင်ၶၻီး (ဢမု)လိူင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈႁၢင်ၻူင်း- ဝႃႈၼႆ ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၽႃႇၺႃးၸၢႆးလမ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈၶဝ်ၵႂႃႇၵိၼ်ၼႂ်းႁၢၼ်ႉဢႃးႁၢရ်တီႈလဵဝ်ၵၼ်၊ ၶဝ်မီးသင်ၵၼ်ဢမ်ႇႁူႉ၊ ဢၼ်ႁေႃႈလူတ်ႉၽႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅပ်ႈတင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းဢဝ်။ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၢႆးဝၼ်း တူဝ်တၢႆၸၢႆးလမ် တိုၵ်ႉမီးယူႇတီႈႁူင်းယႃသူၼ်ၻွၵ်ႇ၊ ၶဝ်တိုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇဢဝ်မႃးႁႅၼ်းတၢၼ်း ၸတ်းပၢင်ၸႃပၼ တီႈဝတ်ႉဢူႇပူဝ်းသူတ်ႇ ဢိူင်ႇမႄႈႁႄႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵဵင်းမႆႇ။ တေပူၼ်ႉၶၢမ်ႈတူဝ်-ႁွပ်ႇႁူဝ်ၶဝ်ႈႁဵဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 10/01/2017 -ၼႆယဝ်ႉ ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈၽူႈၵေႃႉႁေႃႈလူတ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းမႃးပၼ်ငိုၼ်းတီႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵေႃႉတၢႆၼၼ်ႉ 5 မိုၼ်ႇဝၢတ်ႇ တႃႇၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းပၢင်ၸႃပၼ၊ သမ်ႉတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈဢဝ်လိူင်ႈဢဝ်လၢဝ်းသင်သေယဝ်ႉၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၾၢႆႇပီႈၼွင်ႉၸၢႆးလမ် ယွၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းၸဵတ်းသႅၼ် (700,000) ဝၢတ်ႇ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် လိူင်ႈၼႆႉတိုၵ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈယူႇ- ၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ။
ၸၢႆးလမ် ႁိုဝ် ၸၢႆးဢူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ပွၵ်ႉလွႆဝႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵိုင်။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈႁွင်ႉဝႃႈ လုင်းထုၼ်း၊ ၸိုဝ်ႈမႄႈႁွင်ႉဝႃႈ ပႃႈမုင်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ ။


text:
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းမႄႈဝၢၼ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ယိူင်း ဢၢၼ်း ႁႂ်ႈမႄႈဝၢၼ်ႈလႆႈႁပ်ႉသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸမ်ပၢၵ်ႇ။
ဝၼ်းတီႈ 18/06/2017 ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ လၢႆၸုမ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၶူင်းၵၢၼ် ပၢႆးယူႇလီလႄႈ ပၼ်တၢင်းႁူႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း MAP ၊ ၶိူဝ်းၶၢႆႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းမႄႈဝၢၼ်ႈ (ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်း) လုမ်ႈၾႃႉ Dom estic Workers Day တီႈႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းထႃးရိၼ်ႊ ၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ မီးတူဝ်တႅၼ်းၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး၊ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းဢိၵ်ႇၽူႈသူၼ်ၸႂ် တင်း မူတ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸမ် 100။
ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်း Application ၼႂ်းၵၢၼ်ႁႃၶေႃႈမုလ်းလႄႈ တႃႇယွၼ်းတၢင်း ၸွႆႈထႅမ် ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ သိုပ်ႇၼၼ်ႉဢွၼ်ၵၼ် တႅမ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈထိုင်ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ – ႁႂ်ႈမႄႈဝၢၼ်ႈၶဝ်ႈထိုင်လႆႈသုၼ်ႇလႆႈၵၢၼ်ႁပ်ႉ ႁွင်းၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်း၊ လွင်ႈဝၼ်းလိုဝ်ႈ၊ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယွမ်း ႁပ်ႉဢဝ် ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ILO၊ မၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လွင်ႈၵႃႈ ၸၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼၢင်းငမ်းယဵၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇတူၺ်းထိုင်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်း(မႄႈဝၢၼ်ႈ) MAP လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ဝၼ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉႁဝ်းဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းသေ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼမ်ၼမ် ပေႃးႁဝ်း မီးပၼ်ႁႃသင်မႃးၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ် မႃးၶွၼ်ႈတုမ် ၵၼ်သေ တုၵ်းယွၼ်းတၢင်ႇထိုင် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တုၵ်းယွၼ်းဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈႁဝ်းၼၼ်ႉသေၵမ်း ”ဝႃႈၼႆ ။
ၼၢင်းမူၺ်လႅင်း တူဝ်တႅၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်မႄႈဝၢၼ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင်ပီၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈ ယႃႇၵုမ်ႇမိုင်ႉ ႁဵတ်း ၵၢၼ်ပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈႁႃမူႇၸုမ်းဢၼ်ပိူၼ်ႈတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်လႄႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ႁဝ်းပေႃး တေႁူႉၶိုတ်းတၼ်းငဝ်း လၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်း (မႄႈဝၢၼ်ႈ)ၼႆႉ လႆႈၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/6/2011 ယိူင်း ဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်း လႆႈႁပ်ႉသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း ၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း မီးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်လႅၼ်လိၼ်ထႆး – မၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ပွၵ်ႈတီႈ 89 ဢုပ်ႇဢူဝ်းပိူဝ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶေႃႈမုလ်းၵၼ်လႄႈ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် လၢႆလွင်ႈ ။
Photo : By – MaeSai News
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27/04/2017 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး MaeSaiNews ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶွမ်ႊမတီႊ လႅၼ်လိၼ် TBC ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 89 တီႈႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ဢႃးၶႃႇသၢမ်မုၼ်းၸႄႈ တွၼ်ႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၵၼ်တင်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈသၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢိၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ တင်းသွင်ၾၢႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
Photo : By – MaeSai News
ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လၢႆလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈပႃႇမႆႉ (ၽိုၼ်ပႃႇ)ဢႃႊသျႅၼ်ႊ၊ 2 .ပၼ်ႁႃ ဢၢႆ ၵွင်ႉဢၢႆၵႂၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၽဝ်ပႃႇ၊ လွင်ႈပႅတ်ႈယုၵ်းယၵ်းလူင်းမႄႈၼမ်ႉသၢႆ၊ လွင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်တီႉ ၺွပ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းမၢႆမီႈပၢႆႈ ၶဝ်ႈၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်တင်းသွင်ၾၢႆႇ၊ လွင်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ တီႉၺွပ်း ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်၊ လွင်ႈတူၺ်းလွမ်ပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၸွႆႈၵၼ်ႁႄႉၵင်ႈ တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႈၽႄႈတိူၼ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်၊ လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၸတ်းပၢင်ပွႆး ၸွမ်းၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
Photo : By – MaeSai News
ပၢင်ၵုမ် ၶွမ်ႊမတီႊ လႅၼ်လိၼ် TBC ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 88 ၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 28/12/2017 တီႈႁွင်ႈပၢင်ၵုမ် ၵဵင်းသႅၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။


text:
ဝၢႆးလင်ၸုမ်းၶၢင် KIO/KIA ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၶွင်ႊသီႊၾႅတ်ႊၻရႄႊ ႁူမ်ႈတုမ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း (UNFC) ဢၼ်ၸုမ်းၶၢင် ႁဵတ်းႁူဝ်ပဝ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ယူႇတီႈလုၵ်ႈၸုမ်း UNFC မီးၶေႃႈထၢမ်မႃး လၢႆလၢႆၶေႃႈ- ၽူႈပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၶဝ်လၢတ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢင် KIO/KIA ႁဵတ်းလိၵ်ႈ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတီႈၸုမ်း ၶွင်ႊသီႊၾႅတ်ႊၻရႄႊႁူမ်ႈတုမ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း (UNFC) ဢၼ်ၸုမ်းၶၢင် KIO/KIA ႁပ်ႉႁဵတ်းႁူဝ်ပဝ်ႈဝႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႈၸုမ်း UNFC ၼႆႉမီးမိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် (KNPP), ပႃႇတီႇမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ (NMSP) ၊ ၸုမ်းရၶႅင်ႇ (ANC)၊ မူႇၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝႃႉ (WNO) ဢိၵ်ႇတင်းၸုမ်းလႃးႁူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ၸုမ်းဝႃႉ UWSP/UWSA ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈပၢင်ၶမ်း ငဝ်ႈငုၼ်းပၢင်သၢင်း မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶၢင်လွတ်ႈလႅဝ်း KIO/KIA ဢၼ်ယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ UNFC တင်းၸုမ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။ သွင်ၸုမ်းၼႆႉ မီးၼႃႈလိၼ်တူင်ႉၼိုင် ဢၼ်ဢိူမ်ႈၸမ် /တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း ပွတ်ႈတွၼ်ႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇၶဝ် တူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်း။
ဢူးတတ်ႉမူး ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်း ပႃႇတီႇပိူင်ၵူၼ်းမႂ်ႇ (လူႉပွင်ႇတိတ်ႉပႃႇတီႇ)၊ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၵဝ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ- “KIA တေဢွၵ်ႇ UNFC ၼႆႉ တေဢွၵ်ႇၸုမ်းမၼ်းၸုမ်းလဵဝ်ၵူၺ်းႁႃႉ၊ တေၸၢင်ႈပႃးၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇႁိုဝ်။ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ပိူင်ပဵၼ်ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ UNFC ၼႆႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း။ ပေႃးမႃးတူၺ်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တႃႇ UNFC တေမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းတပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ႁၼ်ဝႃႈႁႅင်းတိုၵ်ႉဢေႇယူႇ။ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၼ်ႁႅင်းဢီးမႃး သူၼ်းႁႂ်ႈ UNFC ၶဝ်တႅၵ်ႇၵၼ်ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တႄႉ ၸဝ်ႈၸၢႆးထူး လၢတ်ႈၼႄတီႈၸုမ်းသိုဝ်ႇ (Media) ၶဝ်ဝႃႈ တေဢမ်ႇထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ UNFC ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်းပၵ်းတႃၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ- SSPP/SSA ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈယူႇၼႂ်းၵႄႈ ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇၶဝ် လႄႈ တေထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇႁိုဝ် ဢမ်ႇထွၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီပၵ်းတႃ ပႂ်ႉတူၺ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ- ၼႆယူႇ။
ၸုမ်း UNFC ၼႆႉၾၢႆႇတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တႃႇတေမႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းၶႅမ်ႉလီယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢင်ၵုမ်ၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်းၶဝ်တႄႉ ယင်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ၼၢႆႇပၺ်ၺႃးဢွင်ႇ ၽူႈထတ်းထွင်လိၵ်ႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇမွၼ်း (IMNA) လၢတ်ႈဝႃႈ- NMSP တေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 8 လိူၼ်မေႊ။ KNPP သမ်ႉတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10 ။ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉသေ တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဢမ်ႇလူင်းမိုဝ်းၼႆၼၼ်ႉ တေဢိင်ၼိူဝ်ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉသေ ၸင်ႇၵွႆႈတႅပ်းတတ်းထႅင်ႈ။ ယူႇတီႈ NMSP သေ တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႆႉ တေလူင်းၸုမ်းလဵဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ တေယူႇတီႈၸိုဝ်ႈ UNFC သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႆ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼၼ်ယူႇ။ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 14 ထိုင်ဝၼ်းတီႈ 18 ၼႆႉ UNFC တေၵႂႃႇႁူပ်ႉၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး ၸင်ႇတေၸၢင်ႈႁူႉလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းလီလီ- ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်ၸုမ်းဝႃႉဢွၼ်ႁူဝ်သေ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇၸွမ်း NCA ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ဝႃႉလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉလႆႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA ၵူၺ်းၼႆ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6 လိူၼ်မေႊ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ UNFC တၢင်ႇယိုၼ်ႈဝႆႉ 9 ၶေႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်း တူၵ်းလူင်းၵၼ်သင်လႆႈ။ လုၵ်ႈၸုမ်းၼႂ်း UNFC ဢၼ်ၶႂ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ် မီးမိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းယၢင်းလႅင် KNPP လႄႈၸုမ်းမွၼ်း NMSP ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢူးမွင်ႇမွင်ႇၸူဝ်း ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ သမ်ႉပဵၼ်ပႃးၽူႈပၵ်းတႃပိူင်ပဵၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈပဵၼ်ပႃးၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၵဝ်ႇ ပႃႇတီႇၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ (ပၵပ)ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼႂ်းပွင်ႈၵႂၢမ်းမၼ်းဝႃႈ- ၸုမ်းဝႃႉ WNO ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်း UNFC ၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတူၵ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းၸုမ်းဝႃႉ UWSA လႆႈႁႃႉ။ ၸုမ်းဝႃႉ UWSA ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ပၵပ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈဝႃႉလႅင်။ ဢၼ်ပဵၼ် WNO ဢၼ်ဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ပၵပ သမ်ႉပိူၼ်ႈႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈဝႃႉၽိူၵ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ WNO ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈဝႃႉၽိူၵ်ႇၼႆႉ သင်ဝႃႈၶဝ်ဢမ်ႇၵႂႃႇၸွမ်း UNFC ထႅင်ႈသေ ၵႂႃႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်း UWSA ၼႆၵေႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇမီး လွင်ႈလီဢၢမ်းလူင်လၢင်။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸုမ်းလႃးႁူႇ LDU ၵေႃႈ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်းၸုမ်းဝႃႉ UWSA ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းရၶႅင်ႇ ANC ၵေႃႈ တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေၵႂႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်းၸုမ်းရၶႅင်ႇ ULA ႁွင်ႉ AA ဢၼ်မႃးပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်တင်းဝႃႉ UWSA ၼၼ်ႉႁိုဝ်၊ ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ။
မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းယၢင်းလႅင် KNPP ၼႆႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းၶဝ်ဢေႇ ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈၶဝ်ၶႂ်ႈၸုၵ်းၼိူဝ်ၶႅင်ႈၶႃၶဝ် ၼႆၵေႃႈ ၸုၵ်းလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ UNFC ၼႆႉ မၼ်းဢွၼ်ႁူဝ် DPN (တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းၶၢဝ်းၶိူဝ်း ၾၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း) ဝႆႉယူႇ။ ငဝ်းလၢႆးၸုမ်းမွၼ်း NMSP တင်းယၢင်းလႅင် KNPP သွင်ၸုမ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈႁူပ်ႉပၼ်ႁႃတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းဢၼ်ၶဝ်ယွၼ်းဝႆႉ 9 ၶေႃႈ တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၼႂ်းၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ NCA ။ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈတေႁဵတ်းႁိုဝ်မႃး။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၶဝ်ဢမ်ႇၵႄႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ်ၼႆ ၶဝ်တေလႆႈထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းလႄႈၵၢၼ်သိုၵ်း ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယူႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း UNFC ႁႃႈၸုမ်း ၸိူဝ်းၵိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တႃႇၶဝ်တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA တင်းမူတ်းၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႅပ်ႈပဵၼ်လႆႈ- ဢူးမွင်ႇမွင်ႇၸူဝ်း တႅမ်ႈသေတၢင်ႇဝႆႉပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။


text:
ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး မီး ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 400 ပၢႆ တၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းမႃး ၽႂ်မၼ်း 70 ၽိုၼ် လႄႈ လိၵ်ႈပၼ် တၢင်းၶႆႈၸႂ် 45 ၽိုၼ်။ ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈ ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ လွင်ႈၶူဝ်း ၶွင်ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈ လိၼ် ဢၼ်ဢဝ်ပိူင်ၾႄႊတရႄႊပဵၼ်ငဝ်ႈ ၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉသေ ၸတ်းႁဵတ်း။
ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ဢွၼ်ႁူဝ် ၼမ်းၼႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ တႃႇၶၢဝ်း တၢင်း 3 ဝၼ်း ဝၼ်းတီႈ 23-25/04/2017 တီႈႁူင်းႁေႃမဵဝ်ႉ တေႃႇၶၢၼ်းမ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။
တွၵ်ႊတိူဝ်ႊမဵဝ်းထုၼ်း ၽွင်ႈလူင်ၾၢႆႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈ ၼႆႉၵေႃႈ တႃႇတေလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မၼ်ႈၵိုမ်းယိုၼ်းယၢဝ်း၊ တႃႇႁႂ်ႈတင်းသဵင်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၸွမ်း ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူဝ်ၶေႃ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း၊ ပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်းလႄႈ လွင်ႈတၢင်းၽႂ်မၼ်း။ ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉသေ ၶေႃႈမုလ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ တေဢဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် တေထိုင်ၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတူင်ႇတၢင်ႇၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၼႃႇလႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းသင် ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းမျႃႉဢူး တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD လၢတ်ႈဝႃႈ “ တၢင်းမုင်ႈမွင်းတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇပေႃး မီးၼမ် ႁဵတ်းသင်လႄႈၼႆ ပၢင်ၵုမ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ ပႆႇလႆႈႁဵတ်း တၢင်းမုင်ႈမွင်းႁဝ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇဢွၵ်ႇၼမ် သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈထွမ်ႇသဵင်ၶဝ်သေဢိတ်း တႃႇတေမုင်ႈ မွင်းဢၼ်ယႂ်ႇယႂ်ႇတႄႉၵေႃႈပႆႇမီး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၶဝ်ၸႂ်ႉတၢင်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶဝ်လႆႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းမႃးယူႇ၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသေတႃႉၵေႃႈသမ်ႉဢမ်ႇလႆႈသူင်ႇဝႆႉလူင်ႈၼႃႈမၼ်း ၶဝ်သမ်ႉၸင်ႇ ႁႃလၢတ်ႈမႃး ၼႂ်းဝၼ်း သွင်ဝၼ်းၼႆႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးဢွင်ႇမိၼ်ႉ တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP လၢတ်ႈဝႃႈ “ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးၶဝ် ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈႁဵတ်းဝႆးလႄႈ လွင်ႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း တေဢမ်ႇပႃး ၼမ် မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၶပ်းၶိုင်ၶဝ်လႄႈ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း တီႈတႄႉပေႃးတေႁဵတ်းၼႆ မၼ်းလူဝ်ႇပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၼမ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁူႉပွင်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်လႆႈၸတ်း ႁဵတ်းတႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်းၼႆႉ ယူႇတီႈတူဝ်တႅၼ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ငဝ်ႇ၊ ၼႂ်းမိူင်းတူင်ႇတင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ၸွမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈယိုၼ်ႈလိၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်မိူင်း 26 ၽိုၼ်၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး 23 ၽိုၼ်လႄႈလွင်ႈၶူဝ်းၶွင်ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ် 21 ၽိုၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းမူတ်း 70 ၽိုၼ်။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ 70 ၽိုၼ် တေၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ၶူးပူင်သွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မႃးႁုပ်ႈၶေႃႈမုလ်း မဵဝ်းလႂ် ၼိုင်ႈၽိုၼ် ႁႂ်ႈႁုပ်ႈၶေႃႈမုလ်းပဵၼ် 3 ၽိုၼ် တွၼ်ႈတႃႈတေဢဝ်ၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းလိူၼ်မေႊ တေထိုင်မႃးၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ မီးတူဝ်တႅၼ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၊ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တင်း ၸုမ်းသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပဢူဝ်း PNLO ၊ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး၊ တူဝ်တႅၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ တူဝ်တႅၼ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်းမူတ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 400 ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်မိူင်း
ပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း-2 UNFC ယဝ်ႉတူဝ်ႈ၊ ႁူမ်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လၢႆလၢႆၶေႃႈ
- Details
- Created on 30 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း-2 ၶွင်ႇသီႇ ၾႅတ်ႇတရႄႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UNFC) ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး ဢၼ်ႁဵတ်းသွင်တွၼ်ႈသေ ဢုပ်ႇၵၼ်ႁိုင် 10-ဝၼ်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈ၊ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇထတ်းသၢင်ပႃး လွင်ႈ 21-ပၢင်လူင်၊ NCA, JMC, JICM, UPDJC, လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်သိုၵ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၶေႃႈႁၼ်ထိုင် KNU-RCSS ၼႆယဝ်ႉ။
PPST မႄးထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ် ၸိူဝ်းပူၼ်ႉမႃး
- Details
- Created on 28 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA 8-ၸုမ်း လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း မႄးထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း PPST ၵႃႈၸူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လႄႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းထတ်းသၢင် လွင်ႈၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ် NCA ဢိၵ်ႇတင်း ပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင် 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢႆႇႁူင်သႃ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UNFC
- Details
- Created on 28 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း-2 ၶွင်ႇသီႇၾႅတ်ႇတရႄႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UNFC) ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးသေ လႆႈမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လိူၵ်ႈတၢင်ႇၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မႂ်ႇ UNFC ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၼၢႆႇႁူင်သႃ (NMSP) လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢႆႇႁူင်သႃဝႃႈ မီးလၢႆၸုမ်း ၶႂ်ႈယွၼ်းၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းမႂ်ႇ UNFC
- Details
- Created on 23 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
4-ၸုမ်း ဢၼ်ပႃး ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် KIO ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်း UNFC ၵႂႃႇယဝ်ႉသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ တိုၵ်ႉမီးထႅင်ႈလၢႆမူႇၸုမ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈယွၼ်းၶဝ်ႈပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်းမႂ်ႇ UNFC ၊ လွင်ႈၼႆႉတေဢဝ်ဢုပ်ႇၵၼ် ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ NMSP ၼၢႆႇႁူင်သႃလၢတ်ႈ။
4-ၸုမ်းပႃး KIO ထွၼ်ဢွၵ်ႇ UNFC ယဝ်ႉ
- Details
- Created on 23 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် (KIO)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ (TNLA)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ (MNDAA) လႄႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝ (WNO) 4-ၸုမ်းဢၼ်လႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈ ယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း-2 UNFC ဢၼ်ၸတ်းတီႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး ၼႂ်းဝၼ်းထူၼ်ႈ-3 လႆႈတႅပ်းတတ်း ပၼ်ၶႂၢင်ႉဢွၵ်ႇ တီႈလုၵ်ႈၸုမ်း ၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ။


text:
ဝၼ်းပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်း ယုၵ်ႉယွင်ႈယေႃးမုၼ် ဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 53 ပီ၊ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇၵွင်လင် တေႃႇပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း၊ လုၵ်ႈတပ်ႉ၊ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ။ တေႁဵတ်းၸွမ်းၵၢင်ၸႂ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈၵႂႃႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/04/2017 ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၶွပ်ႈတဵမ် 53 ပီတဵမ်သေ ယူႇတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်း ယွင်ႈၵုၼ်းယေႃးမုၼ် ၵႂႃႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးလုၵ်ႈတပ်ႉ၊ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ၊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸၼ်ႉၽူႈၼမ်း၊ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်- ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်သိုၵ်းလူင်သိူဝ်ထႅၼ်ႈ
တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႃႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) ၸွမ်သိုၵ်းလူင်သိူဝ်ထႅၼ်ႈ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇလွင်ႈ ပိုၼ်းပဵၼ်မႃး SSPP/SSA ။ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပၢင်ႇၾႃႉ လၢတ်ႈလွင်ႈငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ငဝ်းလၢႆး SSPP/SSA ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇ လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈ။ ၸဝ်ႈၵျေႃႇလႃႉ လၢတ်ႈလွင်ႈပိုၼ်းပဵၼ်မႃးတပ်ႉသိုၵ်း၊ လွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်း လႆႈလတ်းၽၢၼ်ႇမႃး ပဵၼ်မႃးလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပၢင်ႇၾႃႉ
ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပၢင်ႇၾႃႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ” ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁဵတ်းသိုၵ်းယူႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈႁဝ်းလႆၶၢမ်ႇတၢမ်ႇသိုၵ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇပိူၼ်ႈထႅၵ်ႇၸႅၵ်ႇႁဝ်း။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢူၺ်းလီၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇမီး။ ဢူၺ်းလီ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇမီး၊ ယူႇတီႈၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ဢၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေၽွတ်ႈႁဵတ်းမႃးၸုမ်း ဢုပ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း UNFC ပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးဢီးသူင်ႇသေ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝႃးမိူဝ်ႈသိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် 7 မူႇၸုမ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းႁူႉငိၼ်းယူႇ။ ဢၼ်ႁဵတ်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်လီၵေႃႈမီးယူႇ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇလီၵေႃႈမီး၊ ဢၼ်ပိူၼ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းဢႃႈၶႃႈငိပ်ႈႁွင်ႈဝႆႉ ၼႆၵေႃႈမီး”။
“ၸုမ်း UNFC ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၼႆႉ ပေႃးဢုပ်ႇၵေႃႈဢုပ်ႇလႆႈယဝ်ႉ၊ ပေႃးဢမ်ႇမီးႁႅင်းသိုၵ်းၼႆႉ ဢုပ်ႇဢမ်ႇလႆႈ။ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းသေၵႄႈလိတ်ႈၼႆ ၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၶႃႈ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း၊ ၸုမ်းပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်း လၢတ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းမႃးၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လၢႆလၢႆၸုမ်းၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ႁႂ်ႈဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းၵႄႈလိတ်ႈ ယႃႇဢဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵႄႈလိတ်ႈလၢတ်ႈယူႇၸိူင်ႉၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းပႆႇပဵၼ်မႃးလႄႈ တၢင်းၼႃႈတေပဵၼ်မႃး ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းပႆႇၸၢင်ႈဝႃႈ။ ဢဵၼ်ႁႅင်းဢၼ်တေၵမ်ႉငၢမ်ႇတၢင်းလင် ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၼႆႉ လီလႆႈမီးတပ်ႉသိုၵ်းယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။
“ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ မၼ်းလႆႈဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးလၢႆလၢႆလွင်ႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇ-ပၢင်သၢင်း ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉၶႄႇ လုၵ်ႈၼွင်ႉဝႃႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ႁဝ်းလႆႈတူၺ်းငဝ်းလၢႆး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးဢႃႇၼႃႇသင်၊ ႁဝ်းဢမ်ႇပိုင်ႈသင်မၼ်းလႆႈလႄႈ လွၵ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်း ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇမေႃႁဵတ်းၵေႃႈ ႁဝ်းတေပဵၼ်ၾၢႆႇၵၢၼ်ႉသုမ်းၵူၺ်း”။
ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ယိုၼ်းယၢဝ်းမႃးထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်းၶႃႈ။ ၵွပ်ႈသင်ၶရႁၼ်း ၸီႉၼႄသဵၼ်ႈတၢင်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ် တၢင်ႇၸိၵ်းမွမ်ႈၸွမ်ႁူဝ်တႃႇသေႇ။ ပုၼ်ႈတႃႇတၢင်းၼႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်းလီလႆႈႁူႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင်သၢမ်ပိူင် တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ပႆႇယဝ်ႉပႆႇတူဝ်ႈ၊ ၸိူဝ်းႁဝ်းႁႃးတိုၵ်ႉမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ တေလႆႈသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ်။
“ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ တေလႆႈႁူႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႈလၢင်းၵၢင်တဝ်ႈႁဝ်း၊ လူဝ်ႇလႆႈၸီႉၸမ်ႈသင်ႇသွၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ တူင်ႉတၵ်ႉၸီႉၸမ်ႈသင်ႇသွၼ်လႆႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်း ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ဢၼ်ႁဵတ်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ၽိတ်းထုၵ်ႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ၸီႉၸမ်ႈပၼ် သေၵမ်း။ တပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တေဢမ်ႇၵွင်လင်တေႃႇပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း၊ လုၵ်ႈတပ်ႉ၊ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉႁဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၶႃႈႁဝ်း ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ”- ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပႃးၼင်ႇၼႆ။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵမ်ၸႃႇတႃႇတႆးႁဝ်းၼႆႉ မီးၼႂ်းမိုဝ်းႁဝ်း၊ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈၵေႃႈ ၵမ်ၸႃႇတႃႇတႆးႁဝ်းမီးၼႂ်းမိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်း လႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ။ တႆးႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵေႃႈလူဝ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်၊ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ၊ ႁဝ်းလူဝ်ႇတူၺ်းႁၼ် ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီတႃႇတႆးလႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး။ တၢင်းၼႃႈၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးဢီးသူင်ႇမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၸိူဝ်းႁဝ်းတေလႆႈဢဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ၽွၼ်းလီႁဝ်းသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵႂႃႇ။ ဢၼ်ပိူၼ်ႈမႃးသႄႇယႃႉတဝ်ၵဝ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈမေႃထွမ်ႇမေႃတူၺ်း ထတ်းသၢင် ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉမၼ်းလီလီ- ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ပႃးၼင်ႇၼႆ။
ပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA)ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA)သေတႃႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၸုမ်းၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ယင်းပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းလႄႈ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇဝႆႉ။ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵမ်ႉထႅမ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႊသီႊၾႅတ်ႊၻရႄႊႁူမ်ႈတုမ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း (UNFC) ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ၸုမ်းဝႃႉပၢင်သၢင်းၸတ်းႁဵတ်းသေ တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵူႈလွင်ႈ
ၽူႈၼမ်းၼႂ်း-3 RCSS ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵိၼ်လဵင်ႉၶဝ်ႈၶမ်ႈ မၢႆတွင်း ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ
- Details
- Created on 13 February 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပၢင်ၵိၼ်လဵင်ႇၶဝ်ႈၶမ်ႈ မၢႆတွင်း ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶွပ်ႈတဵမ် 71-ပီႊ ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ပဵၼ် ၸဝ်ႈႁိူၼ်းလဵင်ႉလူ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 12 February 2018 တီႈပၢင်ႁူင်းႁေႃးလူင် ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်း-3 ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) လႆႈတၢင်တူဝ် မုၵ်ႉၸုမ်း ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၼ်ႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးမၢဝ်ႇတႆး ထုင်ႉမၢဝ်း ၸွႆႈထႅမ်ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် RCSS/SSA ပွတ်းႁွင်ႇ 2-တပ်ႉ
- Details
- Created on 12 February 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸၢႆးမၢဝ်ႇတႆး ဢၼ်ယူႇၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ဢူၺ်းၵေႃႉဢူၺ်းသႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်မၢဝ်ႇတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထုင်ႉမၢဝ်းသေ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်သိုဝ်ႉၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ ၸႂ်ႉၶၢဝ်းၵတ်း ပၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်တူၵ်းၼႃႈတီႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝႆႉယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တႃႇသွင်တပ်ႉၵွင် ဢမ်ႇၵႃး မီးၵႂၢမ်းမင်ႇၵလႃႇ ထွင်ထိုင်ပႃးထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းပၢင်ၵုမ် CEC ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ တႃႇလိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈမႂ်ႇ
- Details
- Created on 12 February 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) မီးဝႆႉဝႃႈ 4-ပီႊ တေလိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈမႂ်ႇ1-ပွၵ်ႈၼႆသေ ယူႇတီႈၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ပွင်ၵၢၼ်လူင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈ (CEC) လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၵႂႃႇတီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ လိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ပၢင်ဢူ ၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉငိုၼ်းတွင်းထိုင် RCSS/SSA တင်းၼမ်
- Details
- Created on 12 February 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆႉၵူၺ်း ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ဢူ တိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ လႆႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတၼႃႇ ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသေ ၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉ ငိုၼ်းတွင်း ပုၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸိူဝ်းတူၵ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းယူႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။
သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉသွႆၵိၼ်ယႅမ်ႉ ထိုင် RCSS/SSA တီႈလွႆလမ်
- Details
- Created on 12 February 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဝႆႉ တီႈၽတ်ႉထယႃး လႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း တီႈၽတ်ႉထယႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး လႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ၸွႆႈထႅမ်ၶူဝ်းၸႂ်ႉ ၶိူင်ႈသွႆ ၶွင်ၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉတင်းၼမ် ပုၼ်ႈတႃႇၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တီႈလွႆလမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
More Articles...
- ဢိင်ႇသၼ်ႇတီႈထၢႆႇဝၢၼ် မီးၵူၼ်းတၢႆ 10-ၵေႃႉသေ 700-ပၢႆ လႆႈပၢႆႈၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉ
- ပီႈၼွင်ႉထုင်ႉမၢဝ်း ၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း ပုၼ်ႈတႃႇႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး
- ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၵျွၵ်းမႄး ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉထိုင် ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် RCSS/SSA
- ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 71-ပီႊ တင်းၼမ်
- ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ယိူင်းဢၢၼ်းပုၼ်ႈၸိုင်ႈတႆးသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ပႆၶိုၼ်ႈလွႆသုင်သုတ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး
- 71-ပီႊ ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ပီႊၼႆႉ ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသေၵူႈပီႊ
- ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ် ၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ထိုင် RCSS/SSA
- ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းမၢဝ်း-ထုင်ႉမၢဝ်း တိူဝ်းသၢင်ႈလွင်ႈႁၵ်ႉႁွမ်သိမ်းပႅင်းၵၼ်သေ ႁူမ်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ထဝ်ႈၵႄႇ ၽူႈတူၵ်းၵိၼ်း
- ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ႁူမ်ႈၸွႆႈငိုၼ်း ပုၼ်ႈတႃႇႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပူၵ်းပွင်
- ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸွႆႈၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆထိုင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး


text:
ၶၢဝ်ႇ
သိူၵ်ႈၶိူဝ်းတႃႇၵူၼ်းလူင်ယဵမ်ႈ
- Details
- Created on 10 August 2015
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇၾႃႉသၢမ်ႁဵင် (လွႆသီႇဝုၼ်ႇတႃႇ) ယင်းမီးၽူႈႁႃလီၸဝ်ႈၼိုင်ႈယူႇဝႆႉ။ ထိုင်ဝၼ်းၼိုင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတုင်းသွမ်းၼႆသေ မၼ်းၸဝ်ႈဢဝ်ႁႅင်းၸၢၼ်ႇ (လွင်ႈလီဢၢမ်း ဢၼ်ၽၢႆႇႁႅင်းၸႂ်ႁဵတ်းလႆႈ) ၼၼ်ႉသေ ယေႃးမိၼ်ယၢၼ်ထိူၼ်ႇလူင်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈထိုင်တီႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝႃႈတီႈတေႉမႃးဢဝ်ႁႅင်းၸၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉသေ ႁႃဢဝ်ဢႃးႁၢၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵုမ်ႇထူၼ်ႈတႃႇမၼ်းၸဝ်ႈယူႇၼႃ၊ ၵူၺ်းၼႃႇ လႅပ်ႈတေပဵၼ်ပိူဝ်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈၶႂ်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈၼႃးမုၼ်တႃႇၼ ၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈယူႇသႄႈ။
ၵူၺ်းၼႃႇ ၽိူဝ်ႇၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လႆႈႁူႉႁ”ၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းမၼ်းၸဝ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၸႂ်သၸ်ထႃးသေ ယွၼ်းႁပ်ႉပၢင်းတႃႇတေသဝ်း တီႈၼႂ်းသူၼ်သိူဝ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်ၼႃးမုၼ်တႃႇၼ လႄႈ ႁပ်ႉထွမ်ႇၶေႃႈသွၼ် ဢိၵ်ႇၵူႈလွင်ႈလီ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၽူႈလီၵေႃႈ ပိူဝ်ႈမီးၵႂၢမ်းပၢင်းဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇႁပ်ႉယိုၼ်သေ တေးသဝ်းတီႈ သူၼ်မွၵ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉႁေႃး...။
ႁဵတ်းၼၼ်သေ ဢဝ်ပူၼ်ႉၵႂႃႇပီႊသိုပ်ႇပီႊ ဢဝ်ၸဝ်ႈတူၼ်လီ ၶႂ်ႈမိုတ်ႈလွင်ႈၽိင်ႈသဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈထိူၼ်ႇၾႃႉသၢမ်ႁဵင်လူင်ၼၼ်ႉ ၼႆၵေႃႈပဵၼ်ပဵၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝၼ်းၼိုင်ႈ မႅၼ်ႈၶၢဝ်းၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း တိုၵ်ႉဢွၵ်ႇႁၢင်ႈႁေႃသေ တိုၵ်းလိုပ်ႈၽူႈၶဵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ပၼ်ႁႃလူင် ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး တီႈၼႂ်းဝၢင်းႁေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၼၼ်ႉၸမ်း ပဵၼ်ဝၼ်းၼၢင်းၸုမ်ႈလူင် လုၵ်ႉၸဝ်ႈပူၼ်ႉတီႈၼႃႇသေ ၵူႈၼႂ်ၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။
ၸွမ်းၼင်ႇၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လၢတ်ႈသင်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈတေဢွၵ်ႇလိုၵ်ႈတိုၵ်းၶဵၼ် ၼၼ်ႉဝႃႈ “ယႃႇလိုမ်းႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်းသွမ်း ၸဝ်ႉၸဝ်ႉသေ ပႂ်ႉလူႇတၢၼ်းၸဝ်ႈၽူႈလီ ဢၼ်ႁဝ်ပၢင်းဝႆႉၼပ်ႉထိုဝ်၊ ဢၼ်တေယေႃးမႃးႁပ်ႉသွမ်းတီႈၼႃႈႁေႃၼႆႉ ၵူႈၼႂ်ၼႂ်ၼၼ်ႉၼေႃး” ၼႆၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလုၵ်ႉၸဝ်ႉၸဝ်ႉသေ တင်းၸိူဝ်းၸိူင်ႈၸႅင်ႈ ၸုမ်းၼၢင်းမၼ်း ႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်းသွမ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈပႅတ်ႈၸဝ်ႉၸဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။
ၵူၺ်းၼႃႇ ၵမ်းလႂ်ၵမ်းလႂ်ၵေႃႈ ၾႃႉပႆႇႁုင်ႈလႄႈ ၸင်ႇဢဝ်ၸုမ်းၼၢင်းၸုမ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်းၼွၼ်းလပ်းပႅတ်ႈ တီႈၶဝ်ၼင်ႈပႂ်ႉထႃႈ ပႂ်ႉႁပ်ႉၸဝ်ႈၽူႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇႁိုင်သႄႈ ထိုင်ၶၢဝ်းၾႃႉႁုင်ႈမႃးယဝ်ႉ လႄႈၸင်ႇ ၸဝ်ႈၽူႈလီၵေႃႈ ယေႃးထိုင်ၼႃႈႁေႃ ဢၼ်ပိုတ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၼၢင်းၸုမ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈၶူဝ်းလႅပ်ႈလွႆႉသေ ပႂ်ႉလူႇတၢၼ်းယူႇၵူႈၼႂ် ၼၼ်ႉၸမ်း… လႆႈႁၼ်ၼွၼ်းလုမ်းတူဝ်ယူႇဝႆႉ တင်းပွႆႇၵၢဝ်ႈပွႆႇၶႃ ဢၼ်လီဢဝ်တၢၼ်းၶႆႊၵၼ်ၼၼ်ႉ ဝႆႉဢိူဝ်ႈ။
ထၢပ်ႇၼၼ်ႉၸင်ႇဢဝ်ၸႂ် ၸဝ်ႈၽူႈလီဢၼ်လႆႈတၢၼ်း ပႆႇလႆႈၺၢၼ်ႇ (လႆႈၸၢၼ်ႇလေႃးၵီႇ သမ်ႉပႆႇလႆႈၺၢၼ်ႇ ဢရႁတ်ႉထ) ၼၼ်ႉ ပိူင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ဢွၵ်ႇတၢင်းဝူၼ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇငမ်ႇၵၼ်တင်းၸႂ်ၸၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။ ၸႂ်ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတင်း ၸူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၽူႈလီၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ထၢပ်ႇၼၼ်ႉ ၼၢင်းၸုမ်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉၽႅတ်းတိုၼ်ႇမႃးသေ ၾၢင်ႉႁူႉတူဝ်ယဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်လွင်ႈလူင်တူဝ်လိုမ်းၶိင်းဝႆႉ ၼႆၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၼႅတ်ႈလႅၼ်ႈမႃးၸူးတီႈၸဝ်ႈၽူႈလီၼၼ်ႉသေ ဢဝ်မိုဝ်းတိူဝ်ႉသႂ်ႇတီႈလိၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ ဢွၵ်ႇသဵင်ယွၼ်းၵၼ်ႇတေႃးၸဝ်ႈယူႇ ဝႆႉဢိူဝ်ႈ။
ၶၢဝ်းဢွၼ်ႇၵႅပ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ႁဝ်းတေထၢင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈဢီႈသင်လႆႈ ၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉၸမ်း ဢဝ်ၸႂ်ၸၢၼ်ႇၸဝ်ႈၽူႈလီ ဢၼ်ၽိုၵ်းသႃႁႃမႃး တင်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ႁူင်ႈႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉႁေႃး…။ ၽိူဝ်ႇၸဝ်ႈၽူႈလီ ႁူႉတူဝ်မီးႁႅင်းၸႂ် ၾၢင်ႉမႃးၼၼ်ႉၸမ်း ပဵၼ်လွင်ႈတူၵ်းလိုၼ်းၵႂႃႇတေႉယဝ်ႉ။ တင်းၽိတ်းၸႂ် တင်းငဝ်ငဝ်လူင် ဢၼ်လီၵူဝ် လီဢၢႆၼႃႇၼၼ်ႉသေ ယေႃးပွၵ်ႈၶိုၼ်းတီႈသူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းၼၼ်ႉၸမ်း ၸဝ်ႈၽူႈလီၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇတုင်းသွမ်းတီႈႁေႃယဝ်ႉႁေႃး။
မိူဝ်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁေႃသေ လႆႈႁူႉလွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉ တင်းသဵင်ႈယဝ်ႉၸမ်း ၸင်ႇဢွၼ်ဢဝ်ၼၢင်းၸုမ်ႈမၼ်းသေ ၵႂႃႇတီႈၸဝ်ႈၽူႈလီၼႂ်းသူၼ်သိူဝ်းၼၼ်ႉယသ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်မႃးတႄႉ လႆႈပဵၼ်ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးလူင် ဢၼ်ၼၢၼ်းမီးၼၢင်းယင်း ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းႁဝ်း ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉႁေႃး…။
ၼၢင်းၸုမ်ႈ- ဢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၽိတ်းၸဝ်ႈၽူႈလီႁဝ်းၶႃႈ၊ မၼ်းပဵၼ်ပိူဝ်ႈၶႃႈၼၢင်း လူင်တူဝ်လိုမ်းၶိင်းလႄႈဢေႃႈ။
ၸဝ်ႈၽူႈလီ- ဢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၽိတ်းတၵ်ႉၵႃႇ ၼၢင်းၸုမ်ႈ၊ မၼ်းပဵၼ်ပိူဝ်ႈႁဝ်းၸဝ်ႈ မိုတ်ႈသူင်တီႈယူႇ ဢၼ်မီးဢႃရူမ်းၵႃမၵုၼ်ၼမ်ၼႃ ၼႆႉဢိူဝ်ႈ။
ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း- ဢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၽိတ်းၸဝ်ႈလီႁဝ်းၶႃႈ လႄႈ ၼၢင်းၸုမ်ႈ၊ မၼ်းပဵၼ် ပိူသ်ႈၸႂ်ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၼႃးမုၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ လႆႈလီပၢၼ်ၼႆႉ ပၢၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉသေ ၽိတ်ႈပၢင်းၸဝ်ႈႁဝ်း တေးသဝ်းၼႂ်းတီႈမီးဢႃရူမ်းၵႃမၵုၼ်ၼမ်ၼႃ ၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။
ဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉႁေႃး…။ လွင်ႈပၼ်ႁႃၼင်ႇၼႆဝႃႈမႃးထိုင် ၼႂ်းၵႄႈၵၢၼ်ၽူႈၼမ်းၵူၼ်းသေၸိုင်ႈမိူင်း၊ သေၸေႊမိူင်း၊ သေၸိူဝ်ႈၸၢတ်ႈ၊ သေမူႇၸုမ်းၼႆၸိုင် ၼႆၸိုင် …?
ၽိုၼ်တိုၼ်း- ယႂ်းႁိုၼ်ပိတၵၢတ်ႈသၢမ်ၵွင် ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈလူင် ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ မိူင်းပၼ်ႇတႅမ်ႈ
မၢဝ်းၶမ်းလၢၵ်ႇ
07/08/2015
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Latest Articles
ၵၢၼ်တတ်းမၵ်း လႅၼ်ႊလိၼ်ၸိုင်ႈတႆး- မိူင်းၵုတ်ႈ
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽႅၼ်ႇတီႈၸိုင်ႈတႆး ၵႂၢင်ႈၵႃႊႁိုဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် တႅမ်ႈၼႄၵၼ်မႃးၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်သမ်ႉဢမ်ႇပႃးမႃး ၼႂ်းၽႅၼ်ႇတီႈၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁူႉၸွမ်း ပိူင်ပဵၼ်ပိူင်မီးဢၼ်တေႉၼၼ်ႉဢေႇၼႃႇ။ ပႃးၸဵမ် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် မၢႆၽိတ်းတွင်း ၸႃးၵၼ်ဝႆႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉပႃးၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးယူႇ၊...
သိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ (၄၈)၊ သီႇမုၼ်း ပူဝ်ႇလီႉဝႃႇ
သီႇမုၼ်း ပူဝ်ႇလီႉဝႃႇ Simón Bolívar (1783-1830) သီႇမုၼ်း ပူဝ်ႇလီႉဝႃႇ ၼႆႉ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ႁွင်ႉ မၼ်းဝႃႈ “ၵျွတ်ႈဝႃႇသျိၼ်ႇတၼ်ႇ ဢမႄႇရီႇၵႃႉတႂ်ႈ” ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် လႄႈ မိူင်းဢမႄႇရီႇၵႃႉတႂ်ႈ ႁႃႈမိူင်း (ၵူဝ်ႇလူမ်းပီႇ ယႃႇ/Colombia၊ ဝႄႇၼေႇၸွႆးလႃႇ/Venezula၊ ဢေႇၵႂႃႇတေႃး/Ecuador၊ ပေႇရူႇ/Peru လႄႈ ပူဝ်ႇ လီႉဝီႇယႃႇ/Bolivia) ၼႆႉ...
သိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ (၄၇)၊ လုၺ်ႇ တႃႇၵႄႇ
လုၺ်ႇ တႃႇၵႄႇ Louis Daguerre (1787-151) လုၺ်ႇ ၵျႅၵ်ႈ မၢၼ်ႉတီႇ တႃႇၵႄႇ/ Louis Jacques Mandé Daguerre ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ၵေႃႉဢၼ်ၶူင်ဢွၵ်ႇ လၢႆးထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈၸႂ်ႉလူင်းမိုဝ်းလႆႈတေႉတေႉ ဢွၼ်တၢင်း သုတ်း ၼႂ်းပၢၼ်ၸူဝ်ႈသိပ်းပီႊ ၁၈၃၀ ပၢႆးလိုၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႇၵႄႇ ၼႆႉ...
သိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ (၄၆)၊ ဝႃးၼႃး ႁၢႆးၸိၼ်းပၢၵ်ႈ
ဝႃးၼႃး ႁၢႆးၸိၼ်းပၢၵ်ႈ Werner Heisenberg (1901-1976) မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၃၂၊ ဝႃးၼႃး ၵႃး ႁၢႆးၸိၼ်းပၢၵ်ႈ/Werner Karl Heisenberg ၶူးမေႃလူင် ပၢႆး ၾီးသိၵ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ လႆႈႁပ်ႉသူး ၼူဝ်ႇပႄႇ တႃႇပၢႆးၾီးသိၵ်ႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်း ဝူၼ်ႉသၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ ပၢႆးႁႅင်းၵႂၢၼ်ႊတမ်ႊ /quantum mechanics ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း...
သိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ (၄၅)၊ လုတ်ႉဝိၵ်ႈဝၼ်ႊပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ
လုတ်ႉဝိၵ်ႈဝၼ်ႊပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ Ludwig van Beethoven (1770-1827) လုတ်ႉဝိၵ်ႈ ဝၼ်ႊ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၶူးမေႃလူင် တႅင်ႇတႅမ်ႈ သဵင်မူၼ်ႊ/Music ယိုင်ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၇၇၀ တီႈဝဵင်းပွၼ်း/Bonn မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ လဵၵ်ႉ ပေႃးလႆႈႁၼ် ၼမ်ႉတိၼ်လၢႆးမိုဝ်းမၼ်းသေ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၇၈၃ ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၼႄလႆႈ...
ၶၢဝ်းတၢင်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ႁူၵ်းသိပ်းပီႊမိူင်း (၁၉၅၈−၂၀၁၈)
ႁူၵ်းသိပ်းပီႊမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႆၸိုင် ထိုင်ယၢမ်း လိုဝ်ႈပေႃးၵၢၼ် (ဢဝ်ပိၼ်ႇ ၸိၼ်ႇ) ယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ဢႃႇယုၵူၼ်း ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ဝႃႈၼႆ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈၵူၼ်းၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၶၢဝ်းတၢင်း ႁူၵ်းသိပ်းပီႊ မိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပၼ်လႆႈ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ဢမ်ႇယွမ်းသၢမ်သိုပ်ႇသႄႈ။ ၵၢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွင်တႆးၼႆႉ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၅၈...
ႁၢႆးပႃ မိူဝ်းၼႃႈ
ႁၢႆးပႃ ဢၼ်မီးၼိူဝ်ၼမ်ႉပၢင် ၼမ်ႉပၢင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵိင်ႇၶႃႊ ၼမ်ႉၶူင်း ႁူဝ် ၼမ်ႉမၼ်း တႄႇတီႈၼႂ်းၸေႊဝဵင်း တၢင်ႉယၢၼ်း ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း (တီႈတၢင်ႉသုင် မွၵ်ႈ 5000 ထတ်း) သေ လတ်းၽၢၼ်ႇ ၸေႊဝဵင်း တၢင်ႉ ယၢၼ်း၊ ၵေးသီး၊ မိူင်းသူႈ လႄႈ ၵုၼ်ႁိင်း ယဝ်ႉ ၵေႃႈ...
သိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ (၄၄)၊ ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ
John Locke (1632-1704) ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ ၵေႃႉပဵၼ် ၶူးမေႃလူင် ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ၸၢဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်။ မၼ်းပဵၼ်မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႅမ်ႈၼႄ လွင်ႈဝႃႈ တေလႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၼမ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ ၸွမ်းပၵ်းၸွမ်းပိူင် ၼႆယဝ်ႉ။ ပၢႆးဝူၼ်ႉ မၼ်းၼႆႉ သုမ်ႇငုမ်းလႆႈ ၼိူဝ်ဢူႈထဝ်ႈလူင် ၸိူဝ်းၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇၼၼ်ႉသေ မဝ်ႇၵႃး ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉၼႄတၢင်း ပုၼ်ႈတႃႇ...
သိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ (၄၃) ဢႄးလႅၵ်ႈၸၼ်းတႃႇ ၾလႅမ်းမိင်ႇ
ဢႄးလႅၵ်ႈၸၼ်းတႃႇ ၾလႅမ်းမိင်ႇ Alexander Fleming (1881-1955) ဢႄးလႅၵ်ႈၸၼ်းတႃႇ ၾလႅမ်းမိင်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉတႄႇႁႃႁၼ် ယႃႈယႃ ပႄႇၼႄႇသီးလိၼ်ႇ/Penicillin ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ တီႈ လွတ်ႉၾီး/Loch Field မိူင်းသၵွတ်ႈလႅၼ်ႇ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၈၁။ မၼ်းၸူပ်းလႆႈၸုမ်ႈၶူး တီႈႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးယႃ တီႈႁူင်းယႃ သဵင်ႉမေႇရီႇ/St. Mary’s Hospital...
ၸိူင်းၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊ
မၢႆတွင်း။ ။မိူဝ်ႈၶႃႈၸွမ်းၸွႆႈထႅမ်ၶူးပူင်သွၼ်လူင်ၸၢႆးၾႃႈၼၼ်ႉလႆႈတႅမ်ႈပၼ်တႃႇၵႃႈၼႄတီႈၶမ်ႈမူၼ်ႊသိူဝ်းပွႆးလူင်းပၢင်ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉလၢႆးပူင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးပၢင်သဝ်းၼွင်ၶဵဝ်ဢိူင်ႇမၢၼ်ႈၸၢင်ႉၸေႊဝဵင်းမိူင်းယႆမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇမိူဝ်ႈ 2009 လိူၼ်မေႇ 20 ဝၼ်း။ဝၢႆးၼၼ်ႉၼႂ်းပီႊၼၼ်ႉၵွႆးၶိုၼ်းဢဝ်ၵႃႈၼႄတီႈပၢင်လူင်းပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉလၢႆးပူင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးလွႆတႆးလီၵႃလီႉၼၼ်ႉၵွၼ်ႇၶႃႈယဝ်ႉ။ မႄႈ။ ။ ၼေႈဢူႈသူ ... ပေႃႈ။ ။ ဢီႈသင်ဝႃႈ မႄႈသူ ... မႄႈ။ ။ ၼေႈ သူၶႂ်ႈႁူႉ ... လိူၼ်ၼႃႈမႃး တေမီးပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉလၢႆးပူင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆး တီႈၼွင်ၶဵဝ်ၼႆဝႃႈ ပေႃႈ။ ။ သူၶႂ်ႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁႃႉတေႃႈ ......


text:
ၵူၼ်းၸၢဝ်းထႆးၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 90 ပိူဝ်းသႅၼ်ႉ သႃႇသၼႃႇတၢင်ႇဢၼ် မီး 10 ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် ဢိသ်လၢမ်ႇ 6 ပိူဝ်းသႅၼ်ႉ ၶရိတ်ႉသျၢၼ်ႇ 3 ပိူဝ်းသႅၼ်ႉ သႃႇသၼႃႇတၢင်ႇဢၼ် သမ်ႉ မီးမွၵ်ႇ 2 ပိူဝ်းသႅၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼႆလႄႈ မိူင်းထႆး ၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဝႃႈ မိူင်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ၼႆယူႇ။
Month: February 2016
သင်ႇၶၸဝ်ႈၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ တႃႇတၢင်ႇထိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈတိုဝ်းၵမ်ၸွမ်း 5 ၶေႃႈ
ဝၢႆးသေသင်ႇၶၸဝ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈမီးၶေႃႈလႆႈၸႂ်ႁူမ်ႈၵၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “သင်ႇၶမတိ” ပုၼ်ႈတႃႇတၢင်ႇထိုင်ၸူးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်ႈသၢင်ႈၵႂုႇၵမ်းလဵဝ် မီး 5 ၶေႃႈၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ-
သင်ႇၶၸဝ်ႈမိူင်းထႆး လုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ်
ဝၢႆးသေသင်ႇၶၸဝ်ႈမိူင်းထႆး လုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15 လိူၼ်ၾဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ ၶၢဝ်းယၢမ်း 9ႉ00 တီႈဝၢင်းပုတ်ႉထမူၼ်းထူၼ်း ၸေႈတွၼ်ႈၼၶွၼ်းပထူမ် ၼၼ်ႉ ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ တႅဝ်းႁူမ်ႈသင်ႇၶၸဝ်ႈ လၢႆမူႇၸုမ်း ႁူမ်ႈပႃးမူႇၸုမ်း ပုတ်ႉထပရိသၢတ်ႈ 4 မိူင်းထႆးပတ်းပိုၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၵႅတ်ႉၶႄပႂ်ႉပႃးပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၸိုင်ႈထႆး၊ ၸုမ်းၽၢႆႉဝိၶျႃးၵၢၼ်ပိူဝ်ႈ
တေဢၢၼ်းဢဝ် ဝၼ်းဝိသႃႇၶပူးၸႃး ပဵၼ်ဝၼ်းလွတ်ႈပရိတ်ႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾ
ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင် ၽရႃႉပရမ်ႇမႃႇၿၼ်ႇတိတ ၸဝ်ႈၵႂၼ်းဝတ်ႉ ပယူးရဝူင်းသႃဝၢသ်ႉ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်လူင်ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်းရႃႇၸႃႇဝိတယႃးလၺ်း(မေႃးၸေႃးလေႃး) ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်သမႃးၶူမ်းသၽႃးႁူမ်ႈတုမ် ဝၼ်းဝိသႃၶပူးၸႃးဝၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်းၶွင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾ ၼႂ်းထႃႇၼ မူႇၸုမ်းတီႈၽိုၵ်းသႃၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁူမ်ႈတုမ်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ
ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်တေႁဵတ်းပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃ လိၵ်ႈတႆးၵမ်းတီႈ40
ပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃ လိၵ်ႈတႆးၵမ်းတီႈ40 ယွင်ႈယေႃးဢူမုၼ်းငဝ်းၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ဢိူင်ႇတႃႈတွၼ်း ၸေႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၸေႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႂ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 26-28 လိူၼ်ၽဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ ပီ 2016 ပီသႃႇသၼႃႇ 2559 ဢွင်ႈတီႈၸတ်းပဵၼ်ပၢင်ပွႆး ၵၢင်ၶူင်ႇဝတ်ႉမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် မူႇတီႈ 7 ၼႆယဝ်ႉ။
ၶူးဝႃးပေႃႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ ထႃပၼၵွင်းမူးၼၢင်းၵိၼ်ပူ ဝဵင်းပၢင်လူင်
9.2.2016 ၶူးဝႃးပေႃႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ ႁူမ်ႈလူၺ်းၸဝ်ႈၶူးလူင်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃမိ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၶဝ်လၢႆၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈပႃးတၵ်ႈၵႃႇသတ်ႈထႃး ပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈၸမ် တီႈၵႆ မႃးႁူမ်ႈႁဵတ်းတၢင်းလီ ထႃႇပၼႃႇ ၵွင်းမူးၼၢင်းၵိၼ်ပူ ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပေႃႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႈ ၸင်ႇလႆႈမဵတ်ႈတႃႇ ဢဝ်တင်းၶေႃႈသင်ႇသွၼ်
Opening The Shan State Buddhist University
ဝၼ်းထိ 7-2-2016 ပဵၼ်ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆးႁဝ်းလႄႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆး လႆႈတေႃႇသူႈတိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်း တီႈၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၶဝ်သေ လႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် တႃႇတေႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်
ၶူးဝႃးပေႃႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပိုတ်ႇၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး
ဝၼ်းထိ 6 လိူၼ်ၾဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃရီႇ 2016 ၶူးဝႃႈပေႃႈသိၼ်ထမ်း ဝုၼ်းၸုမ်ႈ မိူင်းၽူင်း ၸဝ်ႈၽူႈထွတ်ႈမျၢတ်ႈ မီးသိလ် သမႃႇထိ ၽႃႇဝၼႃႇမၼ်ႈၵိုမ်း လႆႈယေႃးၶိင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပိုတ်ႇၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး မီးတၵ်ႈၵႃႇသတ်ႉထႃး ပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈၸမ်တီႈၵႆ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း
An International Seminar on “Buddhism, Higher Education and Vision
06-02-2016 An International Seminar on “Buddhism, Higher Education and Vision” towards opening of Shan State Buddhist University (SSBU), Taunggyi, Shan State, Republic of The Union of Myanmar. Ven. Devinda Acting as an MC of a Pali section Credit by: Zao Read More …
ၽူႈပွင်ၵၢၼ်လူင် မႁႃႇၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶမိူင်းထႆးမႃးၽႅဝ်တီႈတူၼ်ႈတီးယဝ်ႉ
ၽရႃႉၽူမ်းၿၼ်းၻိတ်ႇ ဝတ်ႉပယူးရဝူင်းသႃဝၢသ်ႉ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်လူင် မႁႃႇၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶမိူင်းထႆးလႄႈ ၸဝ်ႈၶူးတွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၼရိၼ်တ သႅင်ႁိူင်း ၽူႈၵွၼ်းၵၢၼ်လုမ်း ၽၢႆႇၵပ်းသၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် လူင် ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း လႆႈႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးတီႈ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ႁၢႆးႁူဝ်း တွၼ်ႈတႃႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်သႅမ်ႇမၼိူဝ်ႇလႄႈ ပၢင်ပိုတ်ႇၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးလူင်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇတင်ႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆဢေႃႈ။


text:
လုၺ်ႇ တႃႇၵႄႇ
Louis Daguerre (1787-151)
လုၺ်ႇ ၵျႅၵ်ႈ မၢၼ်ႉတီႇ တႃႇၵႄႇ/ Louis Jacques Mandé Daguerre ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ၵေႃႉဢၼ်ၶူင်ဢွၵ်ႇ လၢႆးထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈၸႂ်ႉလူင်းမိုဝ်းလႆႈတေႉတေႉ ဢွၼ်တၢင်း သုတ်း ၼႂ်းပၢၼ်ၸူဝ်ႈသိပ်းပီႊ ၁၈၃၀ ပၢႆးလိုၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႃႇၵႄႇ ၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၇၈၇ တီႈဝဵင်းၵေႃးမေႇ/Cormeilles မိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ၽၢၵ်ႈၼိူဝ်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼၼ်ႉ တႅမ်ႈ ႁၢင်ႊပၢၼ်းသီသေ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။ မိူဝ်ႈဢႃႇယု မၼ်းလႆႈ သၢမ်သိပ်းႁႃႈပီႊၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈႁၢင်ႈ ႁႅၼ်းပၼ် တၢႆႇရူဝ်ႇရႃးမႃႇ/Diorama (ပၢင်ဢၼ် ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႊပၢၼ်းသီ ၶပ်ႉယႆၵၼ် ၽၢႆႇၼႃႈၽၢႆႇ လင် ၼႂ်းၶွင်ႉယဝ်ႉ ပိူင်းၾႆးၶိုၵ်ႉၶၢႆးသေ ၼႄၵူၼ်း တင်းၼမ်)။ ၽွင်းမိူဝ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းသူၼ်ၸႂ် တႃႇတေၶူင်ဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ် ဢမ်ႇတၢပ်ႈၸႂ်ႉပီႈၸႂ်ႉၼမ်ႉယႃႈသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ႁၢင်ႊၾၢင် မိူင်းၵူၼ်းၶူင်းၵၢင်ၼၼ်ႉ။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်မၼ်းၶႂ်ႈၶူင်ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်ႈထႆႇ/camera ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းယၢမ်ႈၸၢမ်းႁဵတ်း တူၺ်းၵွင်ႈထႆႇ ဢၼ်တေၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ ပႆႇ ပဵင်းပေႃးၸႂ်မၼ်းလႆႈ။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၂၇ မၼ်းႁူပ်ႉ ႁၼ်ၵၼ်တင်း ၵျူဝ်ႇသႅပ်ႈ ၼီႊသေႊၽေႃး ၼႅပ်ႈ/ Joseph Nicéphore Niépce ၵေႃႉဢၼ်တိုၵ်ႉ ၶတ်းၸႂ်တႃႇၶူင်ဢွၵ်ႇ ၵွင်ႈထႆႇ မိူၼ်မၼ်း (ပဵၼ် ၵူၼ်း ၵေႃႉလႆႈတၢင်းဢွင်ႇမၢၼ်ဝႆႉၽွင်ႈယဝ်ႉ)။ ၶႃ ႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ် ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ပီႊ။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၃၃ ၼီႊသေႊၽေႃးၼႅပ်ႈ သဵင်ႈၵၢမ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇၵႄႇ ဢမ်ႇၾႃႈဢမ်ႇယွၼ်ႇ သိုပ်ႇၶတ်း ၸႂ်ၶူင်သၢင်ႈထႅင်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၃၇ ၼၼ်ႉ ၶူင်သၢင်ႈလႆႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈတႃႇထႆႇႁၢင်ႊ၊ ၶိူင်ႈၵွင်ႈထႆႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ တႃႇၵႄႇရဵဝ်ႇတၢႆႉ/dagurreotype ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၃၉ ယဝ်ႉၸင်ႇ တႃႇၵႄႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူႉႁၼ်ၵွင်ႈထႆႇ မၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇလူင်းမၢႆၽၢင်ဝႆႉ ၼင်ႇ ႁိုဝ် ပိူၼ်ႈတေဢမ်ႇထုတ်ႇယိူင်ႈလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ လူင် ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ၸင်ႇပၼ်ငိုၼ်းၵမ်ႉ ၸွႆႈ ပုၼ်ႈတႃႇ တႃႇၵႄႇ လႄႈ လုၵ်ႈၸၢႆး ၼီႊသေႊ ၽေႃးၼႅပ်ႈ တေႃႇၸူဝ်ႈသုတ်းပၢၼ်။ မိူဝ်ႈတႃႇၵႄႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈၵွင်ႈထႆႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတင်းလၢႆ ဢွၼ်ယွင်ႈယေႃးမၼ်းတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။ မွပ်ႈပၼ် မိၵ်ႈသူးၸိုဝ်ႈလီ ပေႃးတၢၼ်ႇ ၽူႈႁတ်းငၢၼ်လူင် ၵေႃႉ႞ယူႇယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်သိုဝ်ႉၸႂ်ႉၵွင်ႈထႆႇ တႃႇၵႄႇရဵဝ်ႇတၢႆႉ ၼၼ်ႉတင်းၼမ်။ တၢမ်တူဝ် တႃႇၵႄႇတႄႉ ဢမ်ႇသိုပ်ႇႁဵတ်း ၵၢၼ်ၶူင်သၢင်ႈသင်သေ လိုဝ်ႈပေႃးၵၢၼ်ပႅတ်ႈသေ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇ တီႈႁိူၼ်းမၼ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၶႅပ်ႇဝဵင်းလူင် ပႃးရီႇ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၅၁ ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၶူင်သၢင်ႈ ဢၼ်ယိုင်ႈယႂ်ႇ ပဵင်းမိူၼ် ၵၢၼ်ၶူင်ဢွၵ်ႇ လၢႆးထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၼမ်ၵႃႊႁိုဝ်။ ၼႂ်းၵၢၼ်ၶူၼ်ၶႂႃႉ ၽၢႆႇပၢႆးသၢႆႊ တင်းၼမ်ၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵၢၼ်ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊၸွမ်းလူး။ တီႈႁူင်းၵၢၼ်ႁူင်းငၢၼ်းလႂ်၊ တီႈၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ် သိူဝ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလွတ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းသႄႈ။ ၵူၼ်းမၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းဢၼ်႞။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ် ၵူၼ်းမိုၼ်ႇလၢၼ်ႉပၢၼ်ႉသႅၼ် သူင်ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ်မဵဝ်း႞မႃး ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵၢၼ်သွၼ်၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၵၢဝ်ႇၵႂၢင်ႈ (ၵျေႃႇၺႃႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႊၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တီႈတွင်းမၢႆလွင်ႈတၢင်းၶေႃႈမုၼ်း ၼမ်လိူဝ် လၢႆးတၢင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ။ ပဵၼ်မႃး တီႈမၢႆတီႈတွင်း တႃႇၵဵပ်းတႃႇသိမ်းဝႆႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇၽႄႈဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈ ၵၢၼ်ထႆႇၸိူင်းငဝ်း/ cinematography။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ငဝ်းႁၢင်ႊသဵင် ဢၼ်တူင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်သိုဝ်ႇဢၼ်ၵူၼ်းမိုတ်ႈသူင် ၵၼ် တင်းလုမ်ႈသေ ၶႅပ်းႁၢင်ႊၼႆၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီး ၵူၼ်းမိုတ်ႈသူင်ၼမ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းၵေႃႉ လဵဝ်ၵွႆး ၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇ တွၼ်ႉမီးမႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် တႃႇၵႄႇ ၶူင် သၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽၢႆႇၼႃႈမၼ်း မီး ၵူၼ်းတင်းၼမ် ယၢမ်ႈၶူင်သၢင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းမႃးလၢႆ လၢႆၵေႃႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵွင်ႈထႆႇ ဢုပ်ႈသၵူႇရႃႇ/cam-era obscura (ၶိူင်ႈဢၼ်ၶႂ်ႈငၢႆးၵၼ်တင်း ၵွင်ႈထႆႇ ႁူးၶဵမ်/pinhole camera ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉ ၶႅပ်း ၾိမ်း/film) ၼႆႉ ၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃး ဢွၼ်တၢင်း လုၺ်ႇတႃႇၵႄႇၶဝ် မွၵ်ႈပႅတ်ႇပၢၵ်ႇပီႊၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊ ထူၼ်ႈ သိပ်းႁူၵ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵေႃႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵျီႇရူဝ်းလႃးမူဝ်း ၵႃႉတႃႇၼူဝ်ႇ/Girolamo Cardano သမ်ႉဢဝ်သႅင်ၶႂၢၵ်ႈ/lens တႄႇႁၢင်ႈသႂ်ႇတူၺ်း တီႈႁူးၵွင်ႈထႆႇဢုပ်ႈသၵူႇရႃႇ။ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈ တႃႇတေပဵၼ်မႃး ၵွင်ႈထႆႇသေ ပဵၼ်ၶိူင်ႈႁူဝ်တီး ပုၼ်ႈတႃႇ ၵွင်ႈထႆႇပၢၼ်မႂ်ႇ ဝၢႆး လင်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွင်ႈထႆႇဢၼ်ၼၼ်ႉ ၼႄ ႁၢင်ႊလႆႈသေတႃႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်း ဢွၵ်ႇႁၢင်ႊ ဢၼ်တေၵိုမ်းမၼ်ႈလႆႈၶၢဝ်းယၢဝ်း။ ယင်းဢမ်ႇ ၸၢင်ႊႁိၵ်ႈႁွင်ႉလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ထႆႇႁၢင်ႊ ၼႆၵွၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈထႅင်ႈဢၼ်႞ၸမ်း မိူဝ်ႈပီႊ ၁၇၂၇ ၼၼ်ႉ ယူဝ်းႁၢၼ်ႇ သျူႇၸႃႇ/Johann Schulze ႁႃႁၼ် ၵိူဝ်ငိုၼ်း/silver salt ဢၼ်ႁပ်ႉ လႆႈငဝ်းလႅင်း။ ၵွပ်ႈၼႆ မၼ်းၸႂ်ႉ ၵိူဝ်ငိုၼ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းၼႄငဝ်းႁၢင်ႊ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႄလႆႈ ၸူဝ်ႈ ၶၢဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သျူးၸႃႇ ဢမ်ႇသိုပ်ႇလမ်း တိုၼ်းလွင်ႈၼႆႉ သေဢိတ်း။
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ယူႇၽၢႆႇၼႃႈ တႃႇၵႄႇသေ ၶူင်သၢင်ႈလႆႈ ၶိူင်ႈဢၼ်ၸမ်မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၶိူင်ႈ တႃႇၵႄႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၼႅပ်ႈ/Niepce ယဝ်ႉ။ ဝၢႆး လင်မႃး ၼႅပ်ႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း တႃႇၵႄႇ။ မိူဝ်ႈပီႊမွၵ်ႈ ၁၈၂၀ ၼႅပ်ႈ ႁႃႁၼ်ဝႃႈ ၼမ်ႉမၼ်း လိၼ်/bitumen ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းၵျူတီးယႃႇ/Judea (ဢၼ်ပဵၼ် ယၢင်လမ်/asphalt/ကတ္တရာ သႅၼ်း႞) ၵေႃႈ ဢႄႇငဝ်းလႅင်း (ပေႃးၺႃးငဝ်းလႅင်း ၼႆ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵႂႃႇပႅတ်ႈ) ၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၼႅပ်ႈ ဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းလိၼ် ဢၼ်ႁပ်ႉလႆႈငဝ်းလႅင်း မႃးသႂ်ႇတီႈၵွင်ႈထႆႇဢုပ်ႈသၵူႇရႃႇလႄႈ မၼ်းထႆႇလႆႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႊ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းမိူင်းၵူၼ်းၶူင်း ၵၢင်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸင်ႇယွမ်း ႁပ်ႉဝႃႈ ၼႅပ်ႈ ထုၵ်ႇလီပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉၶူင်သၢင်ႈ ၵၢၼ်ထႆႇႁၢင်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ လၢႆးတၢင်း ၼႅပ်ႈ ထႆႇႁၢင်ႊၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ် ၵၢၼ်တေႉတေႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈထႆႇႁၢင်ႊ ၼိုင်ႈ ၶႅပ်း ႁူးလႅင်းၵွင်ႈထႆႇၼႆႉ တေလႆႈပိုတ်ႇဝႆႉ ပႅတ်ႇ ၸူဝ်ႈမူင်း။ ႁၢင်ႊဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝဝ်းတေႉတေႉ။
လၢႆးတၢင်း တႃႇၵႄႇ ၸမ်း- ႁႂ်ႈငဝ်းႁၢင်ႊ ၸပ်းဝႆႉ တီႈၶႅပ်းၵႅဝ်ႈ ဢၼ်တႃးဝႆႉ ဢၢႆႊဢူဝ်းတၢႆႉ ငိုၼ်း/silver idodie ၼၼ်ႉ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းပိုတ်ႇႁူး လႅင်းၵွင်ႈထႆႇၵေႃႈ ပိုတ်ႇဝႆႉ ၁၅ မီၼိတ်ႈတေႃႇ ၂၀ မီႉၼိတ်ႈၵေႃႈ လႆႈယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈမၼ်းၼႆႉ ႁၢမ်ႉၼၵ်း ဝႆႉသေတႃႉ လီတိုဝ်းဝႆႉယူႇ။ ဝၢႆးလင် တႃႇၵႄႇ ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇ လၢႆးတၢင်းထႆႇႁၢင်ႊမၼ်းယဝ်ႉသေ ႁိုင်သွင် ပီႊယဝ်ႉ မီးၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ ၼႄႉၼမ်းဝႃႈ ထုၵ်ႇ လီမႄးထုၵ်ႇလီၽိူမ်ႉသင်ထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶေႃႈ ၼႄႉၼမ်းၼၼ်ႉၸမ်း- ၼွၵ်ႈလိူဝ် တေၸႂ်ႉ ဢၢႆႊ ဢူဝ်းတၢႆႉငိုၼ်း/silver iodide ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၸႂ်ႉ ပရူဝ်းမၢႆႉငိုၼ်း/silver bromide ဢၼ်ဢႄႇငဝ်း လႅင်းၼၼ်ႉ သႂ်ႇလေႃးပႃးထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၽိူမ်ႉ ပၼ်ထႅင်ႈၸိူင်ႉၼႆၵွႆးၵေႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇပိုတ်ႇႁူး လႅင်းၵွင်ႈထႆႇၼၼ်ႉ ဢေႇၵႂႃႇတေႉတေႉလႄႈ ၸင်ႇ ၸၢင်ႊထႆႇလႆႈႁၢင်ႊၵူၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင် တႃႇၵႄႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လၢႆးတၢင်း ထႆႇႁၢင်ႊမၼ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်သင်၊ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၃၉ ၼၼ်ႉ ၶူးမေႃပၢႆးသၢႆႊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝီႊလျႅမ်ႊ ႁႅၼ်ႇရီႇ ၾွၵ်ႈ တႄးပွတ်ႈ/William Henry Fox Talbot ပၢၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- မၼ်းၶူင် သၢင်ႈဝႆႉ လၢႆးတၢင်းထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊ ထႅင်ႈလၢႆး႞။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လႆႈထုတ်ႇဢွၵ်ႇ ၶႅပ်းၾိမ်း ဢၼ်ပိၼ်ႈၽူၼ်ဝႆႉ/negative film ယဝ်ႉၸင်ႇ ထုတ်ႇဢွၵ်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႊ ဢၼ်လႆႈႁၼ်သိုဝ်ႈ။ လၢႆး ၼႆႉ မၼ်းၶူင်သၢင်ႈဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၁၈၃၅ ဝႃႈၼႆ။ ၶႂ်ႈ ၸဝ်ႉလိူဝ် တႃႇၵႄႇ သွင်ပီႊၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ တႄးပွတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မီး ၶူင်းၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တင်းၼမ်လႄႈ မၼ်းဢမ်ႇသိုပ်ႇ ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလမ်းတိုၼ်း ၽၢႆႇၵၢၼ်ထႆႇႁၢင်ႊ။ သင်ဝႃႈ မၼ်းတၼ်းသိုပ်ႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉၼႆ မၼ်းၸၢင်ႊႁဵတ်း ဢွၵ်ႇလႆႈ ၵွင်ႈထႆႇ ဢၼ်ၶၢႆတေႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢွၼ်တၢင်း တႃႇၵႄႇၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင်ပၢၼ် တႃႇၵႄႇ တင်း တႄးပွတ်ႈၶဝ် ယဝ်ႉ ၵူၼ်းၽၢႆႇလင်ၶဝ် သိုပ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ် လၢႆး တၢင်းၵၢၼ်ထႆႇႁၢင်ႊ ၶၵ်ႉ႞ယဝ်ႉၶၵ်ႉ႞။ မီးမႃး လၢႆး ၶႅပ်းၵႅဝ်ႈယမ်း/ wet-plate process၊ လၢႆးၶႅပ်း ၵႅဝ်ႈႁႅင်ႈ/ dry-plate process၊ ၵဵၼ်ၾိမ်း/ roll film၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႊပႃးသီ/ colour photograph၊ ငဝ်းတူင်ႉ/ motion picture၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႊဢၼ်ထႆႇ ၵမ်းလဵဝ်ဢွၵ်ႇၵမ်းလဵဝ်/Polaroid photograph၊ ၸၢၵ်ႈထုတ်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႊ/xerography ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈၼႆႈၼႆႉ ၽႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊ တိူဝ်း ငၢႆႈငႅမ်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၼႆၼႆႉ ၶႂ်ႈၸီႉၼႄဝႃႈ ပဵၼ် လုၺ်ႇတႃႇၵႄႇ ၼႆၵွႆးယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈမၼ်းၼႆႉ ပႆႇ မီးလၢႆးတၢင်းထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တေႉတေႉ။ လၢႆးတၢင်းမၼ်းၶူင်သၢင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးတၢင်းဢၼ်လူင်းမိုဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တေႉတေႉ သေ ဢမ်ႇႁိုင်သင် ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈ ၶႂၢင်ၶႂၢင်။ လိူဝ်ၼႆႉၸမ်း- မၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းတင်းလၢႆလႄႈ မီးၵူၼ်းသူၼ်ၸႂ်မႃး တင်း ၼမ်သေ ဢွၼ်ၽိူမ်ႉထႅမ်မူၼ်ႉမႄး လၢႆးတၢင်း ၵၢၼ်ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊ။ လၢႆးတၢင်းထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႊပၢၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်းလၢႆးတၢင်း တႃႇ ၵႄႇ ၶူင်သၢင်ႈၼၼ်ႉၵႂႃႇတေႉတေႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်း ၼႃႇ သင်ဝႃႈ လၢႆးတၢင်းပၢၼ်မႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီး မႃးၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်ၼႆႉ တေသိုပ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးတၢင်း တႃႇၵႄႇၵွႆးယူႇယဝ်ႉ။


text:
တႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမီးတၢင်းယၢပ်ႇတေမႃး တၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄလႆႈလီလီငၢမ်းငၢမ်းၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၽၢႆႇငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) ပိုတ်ႇလုမ်းၽူႈတႅၼ်းၽွင်းဝႆႉ တီႈၵိင်ႇၸေႊဝဵင်းမိူင်းၼွင် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 21 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးဢွင်ႇၵျေႃႇ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ၸေႊဝဵင်းၵေးသီး လၢတ်ႈၼႄသႅၼ်ပၢႆးဝႃႈ “ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈပိုတ်ႇလုမ်းၼႆႉတႄႉ မၢင်ၵေႃႉၼႆႉမေႃၵူဝ်ၼႃႇၼေႃႈ ပေႃးပဵၼ်ပႃႇတီႇၼႆ။ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်တူဝ်ပႃႇတီႇဢၼ်လဵဝ်ပဵၼ်မႃး ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း။ မၼ်းတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း တင်းသဵင်ႈသေ ပဵၼ်မႃး။ ပေႃးမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇသင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမႃးလၢတ်ႈ။ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇငၢႆႈ။ ပေႃးပဵၼ်လုမ်းပႃႇတီႇ မၢင်ၵေႃႉသမ်ႉဢမ်ႇႁတ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ပၢင်ပိုတ်ႇလုမ်း ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း တီႈမိူင်းၼွင်ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်း ၶၢဝ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း၊ တၢမ်တူဝ် ၸဝ်ႈၶမ်းပိူင်ႇၾႃႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ (2) ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၸေႊမိူင်းၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ (2) ၸေႊဝဵင်းၵေးသီးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ၸတ်းႁဵတ်းပႃး ပၢင်တွၼ်ႈသူး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းဢွင်ႇၸၼ်ႉသိပ်း၊ လုမ်းၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၼႆႉ ပိုတ်ႇဝႆႉၵိုၵ်းတီႈလုမ်း ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) ဝဵင်းမိူင်းၼွင် ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈပၢင် ပိုတ်ႇလုမ်းၽူႈတႅၼ်းၽွင်း လႄႈ တွၼ်ႈသူးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းပူၼ်ႉၸၼ်ႉသိပ်းၼၼ်ႉ မီးၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ႉတီႈ၊ တူဝ်တႅၼ်း တပ်ႉငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵၢၼ်သိုၵ်း မၢႆ (2) တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇ ဢႅၼ်ႇဢႅဝ်ႇတီႇ၊ တူဝ်တႅၼ်း ပႃႇတီႇ ၵျၢၼ်ႉၶႅင်ႇယေး ဢိၵ်ႇ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
Friday, September 1, 2017
Monday, August 28, 2017
ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(13) တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ မီးတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလူႇတၢၼ်းၸွမ်းၼမ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 27.08.2017 လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ(6)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼၼ်ႉ ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်း ၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း သင်ႇၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း(13) တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃထုပရႃႈတိတ်ႇ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၼယဝ်ႉ။
Tuesday, March 7, 2017
Wednesday, March 1, 2017
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ ပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ သင်ႇၶတႆး (01.30.217)
ဝၼ်းထိ 27-28.02.2017 ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၽႃႇသႃႇ ဢင်းၵိတ်ႉ ၽၢႆႇပၢႆးၾိင်ႈၵူၼ်း ( Department of Foreign Language faculty of Humanity) ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး လူင်းၵွၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းလႄႈ
Saturday, February 18, 2017
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ သင်ႇၶတႆးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၸုပ်ႈထိ(13) မိူင်းၵွၵ်ႇၸိုင်ႈထႆး
ပီတႆး 2111 လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ် 18.2.2017 တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃထုပရႃတိတ်ႇ သွႆး 44 /1 ၸႄႈတွၼ်ႈယၼ်းၼႃးဝႃး မိူင်းၵွၵ်ႇ
ၸွမ်းၼင်ႇသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ယၢမ်ႈၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ
ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇၼိုင်ႈပီႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီတႆး 2111 ၼီႈ၊ လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ် 18.2.2017 ၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ၊
ၽူႈပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်း (13 )
Posted by တႆးၼုမ်ႇ 1 comment:
Tuesday, February 7, 2017
သင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းပွႆးၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆႈ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 70 ပီတဵမ်
ဢိင်ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 70 ပီတဵမ်ၼႆႉသေ ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ (Academic Writing ) ၵႂႃႇတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ ဝၢင်းၼွႆႉ၊ ဢယုတ်ႉထယ၊ ၸိုင်ႈထႆးၼႆယူႇယဝ်ႉ။
Friday, January 6, 2017
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
Welcome to Tai freedom
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်း ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း လႆႈႁပ်ႉတင်းၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉ ၵၼ် လႄႈ ၸုမ်းၶူင်ႈပဝ်ႈသၢႆသိုၵ်း
- Created on 28 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် လႄႈ ၸုမ်းၶူင်ႈပဝ်သၢႆသိုၵ်း လႆႈႁပ်ႉငိုၼ်တွင်း တီႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇၶဝ် လၢႆတီႈလၢႆတၢင်းသေယဝ်ႉ သိုပ်ႇဢဝ် ငိုၼ်းသိုဝ်ႉ ၽၵ်းၵပ်းၶဝ်ႈ ၊ သႅင်လႅတ်ႈ (Solar) ၊ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ၽၢႆႇယူတ်းယႃ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်း သဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ယွၼ်ႉမၢၵ်ႇလူင်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇသေ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းမူႉ
- Created on 27 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ 101 ၊ တပ်ႉၶမယ 255 ၊ တပ်ႉၶမယ 259 ၊ တပ်ႉၶမယ 145 လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈၼႂ်း ဢိူင်ႇမိူင်းမူႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သေ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်း တိူဝ်ႉၸပ်းႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မေႃယႃ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း လုမ်းလႃးယူတ်းယႃ တူၺ်းထိုင်ပၼ် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း
- Created on 26 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ယူႇတီႈ ၽၢႆႇယူႇမေႃယႃ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႆႈၵႂႃႇယူတ်းယႃ တူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးပၼ် ပၢႆးယူလီ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းလွႆ တီႈၼႂ်း ဢိူင်ႇမိူင်းတုင် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း တီႈမိူင်းပၼ်ႇ
- Created on 26 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 520 ဢၼ်တင်ႈလၢၼ်ႇ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃး တီႈႁူဝ်ၶူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇ ဝတ်ႉၵျွင်း ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ ႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸႅတ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ဢဝ်သူၼ်ႈၵွင်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း ယွမ်းၼွမ်းထိုင်တီႈ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ ပၢင်တွၼ်ႈသူးလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၽွင်ႇတေႃႇဢူး ဝဵင်းလိူဝ်ႇ
- Created on 25 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19 March 2019 ယူႇတီႈ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း လႆႈဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၾိင်ႈငႄႈ ပုတ်ႉထ လႄႈ ပၢင်တွၼ်ႈသူး လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝတ်ႉၽွင်ႇတေႃႇဢူး ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉ ဢဝ်တတ်းတေႃႇ သႂ်ႇၺႃးပႃးသေ လႆႈပိုၼ်ၽႄႈၵႂႃႇ ၼႂ်းဝီးတီးဢူဝ်း ႁူဝ်ၶေႃႈ ၸုမ်းၵေႃ လိၵ်ႈလၢႆ လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ပွၵ်ႈၵမ်း 15 တီႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး ၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇလႆႈယွၼ်းၶႂၢင်ႉတီႈ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ သေ ယူႇတီႈ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း ယွမ်းၼွမ်းထိုင်တီႈ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ တႄႉတႄႉယူႇယဝ်ႉ ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် မိူဝ်းၼႃႈမႃး ပေႃးတေဢမ်ႇပဵၼ် လွင်ႈၸိူင်ႉၼႆ ထႅင်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း တေဝႆႉသတိလိူဝ်ၵဝ်ႇထႅင်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။
More Articles...
- သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉမတ်ႉၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်
- မိူဝ်ႈၼႆႉ SSPP/SSA ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း RCSS/SSA 2 ဢွင်ႈတီႈ
- မိူဝ်ႈၼႆႉမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ တီႈဝဵင်းမႂ်ႇ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်း ဝ
- လုၵ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း RCSS/SSA လႄႈ ၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ RCSS/SSA ပဵၼ်ၽၢႆႇ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း
- လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ တီႉမတ်ႉ ပူႇႁဵင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းမူႉ လႄႈ သွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်လၢႆ ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း


text:
ၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇ
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ပဵၼ်ၵေႃႉသူင်ႇပၼ်ယႃႈၼႆ ၵူၼ်းၶၢႆယႃႈ ဢၼ် RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈလၢတ်ႈ
- Details
- Published on 08 January 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ယွႆႈယႅမ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ၽၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁဵတ်းလွင်ႈထၢမ်တွပ်ႇၵၼ် တင်းမၼ်းယဝ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵေႃႉသူင်ႇပၼ်ယႃႈတႃႇၶၢႆ ပဵၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလႆႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇ ၽူႈၼမ်း ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၽွင်းတၢင်ၼွၵ်ႈမိူင်း
- Details
- Published on 16 September 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း လႆႈသပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇပၼ် တီႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ငဝ်ႈႁၢင်ႈသဵင်၊ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ၊ ၽိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇတၢင်းၽႃႇသႃႇ တႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်ႉ တီႈတႃႈၵုင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ လႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လႄႈ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းသုင်သုတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၸူဝ်းဝိၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၽွင်းတၢင်ၼွၵ်ႈမိူင်း။
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းထိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး
- Details
- Published on 11 September 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပလွင်ႈ လႆႈၽိတ်းမေႃးထဵင်လႃႇ သႄႉသွမ်း မီးပၼ်ႁႃၵၼ် တီႈၼိူဝ်ဢွၼ်းလၢႆး (Online)ၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼမ်ၼမ်၊ တီႈၽိတ်းမေႃးထဵင်လႃႇၵၼ် ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီလႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသင်၊ ဢိၵ်ႇတင်း ၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း 3-ၶေႃႈ။
2017 ပႆႇၸႂ်ႈ ပီႊငမ်းယဵၼ် ၼင်ႇၽူႈၼမ်းၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ်လၢတ်ႈ - ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ၸီႉၸမ်ႈ
- Details
- Published on 22 July 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ လႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပီႊ-2017 ၼႆႉ ပဵၼ်ပီႊလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ ပၼ်ႁႃမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈပၼ်ႁႃ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ လွင်ႈလဵဝ် မၼ်းပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽွင်ႈ၊ တႃႇတေပဵၼ်လႆႈ ပီႊငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ မီး 3-လၢႆးၼႆ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ၸီႉၸမ်ႈလၢတ်ႈ။
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ၸပ်းၸႅင်ႈပၼ်ႁႃ တီႈတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ပၢင်ၵုမ် CSSU
- Details
- Published on 22 July 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိူဝ်ႈယွၼ်ႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၼႆႉ မီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် တႃႇႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵတ်းယဵၼ် လႄႈ တႃႇႁႂ်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA ပေႃးတေၸၢင်ႈ ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ်လႆႈလႄႈ တီႈဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ မႃးႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပိူင်လူင်တႄႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႃး တုမ်ႉတိူဝ်ႉသႂ်ႇ ၼမ်ႉၸႂ် လႄႈ ႁူဝ်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတေႉတေႉ၊ တီႈတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆႉ ၶႂ်ႈႁူႉဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၼႆ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ။
More Articles...
- ၶၵ်ႉၵၢၼ်တႄႉၶိုၼ်ႈၼႃႈယူႇ၊ လွၼ်ႉမွၼ်းၽွၼ်းၵၢၼ်တႄႉဢမ်ႇပႆႇမီးသင်
- လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်မိူင်းၶႄႇႁူမ်ႇငမ်းဝႆႉလႄႈ မိူင်းၶႄႇၶဝ်ႈႁဵတ်းပၼ်ၸင်ႇလႆႈ - ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းလၢတ်ႈ
- ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း Team Work (CSSU) တွင်ႈထၢမ်ၶေႃႈယင်ႇၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆး သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇပၼ် တီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ
- ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၽူႈၼမ်းၼ်ႂး CSSU လုင်းၸၢႆးၺုၼ်ႉလုၼ်ႇ
- တွင်ႈထၢမ် ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ
- ၸွမ်သိုၵ်း ယွတ်ႈသိုၵ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း မိူင်း Switzerland လႄႈ လွင်ႈၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
- ၸွမ်သိုၵ်း ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလႆႈတႅပ်းတတ်း တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA
- ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း ၸတ်းပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ လွင်ႈလႆႈၵႂႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇ (တွၼ်ႈ-2)
- ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း ၸတ်းပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ လွင်ႈလႆႈၵႂႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇ (တွၼ်ႈ-1)
- ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸၢႆးဢွင်ႇမိူင်း ၵေးသီး


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20 October 2018 ၸဝ်ႈၶၢဝ် ဢိသ်ၸရိယဝမ်သီ ႁဵတ်းၵုသူဝ်ႇ ၵၢပ်ႈသွမ်းလူႇတၢၼ်း ယိူင်းၸူးထိုင် ပေႃႈၸဝ်ႈၵေးၸူး လုင်းထမ်းသွႆႈသႅင်၊ ဢႃႇယု 82 (သဵင်ႈလႆႈ 4 လိူၼ်) မႄႈၸဝ်ႈၵေးၸူး ၼၢႆးထမ်းသွႆႈသႅင်၊ ဢႃႇယု 82 (သဵင်ႈလႆႈ 1 ပီ) ဝၢၼ်ႈတမ်းၶွၼ်ႇ၊ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး သွင်ၸဝ်ႈသွင်ပႃး ဢၼ်လႆႈလုႁၢႆ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ 1ႉ တၢင်ႇသွမ်းၶမ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈ… Read more »
ဝၼ်းထိ 17 October 2018 ၸဝ်ႈၶူး ဝႃယႃမိၼ်တႃၽိပႃလ ၊ ႁဵတ်းပဵၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇတီႈမၢႆတွင်း။ တၢင်ႇသွမ်းတေႃႇ ၊ ၵၢပ်ႈသွမ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ ၊ တီႈဝတ်ႉမၵုတႃႇရႃႇမ၊ ဝဵင်းၵူဝ်ႇလမ်ႇပူဝ်ႇ၊ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ။ လိူဝ်ၼႆႉဢမ်ႇၵႃး ယူႇတီႈမိူင်းတႆးသေ တီႈဝတ်ႉၽူဝ်းတေႃႇ သီႇပေႃႉ၊ ၵေႃႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇပႃးၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၵုသူဝ်ႇမီးတီႈၼႆႈ တီႈပုၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ၸဵမ်ဝေႇၼေယသုၶိတ တုၶိတ သတ်တဝႃႇ တင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ သေၵမ်းလူၺ်ႈတႃႉၼေႃး… Read more »
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 27,29,31 August 2018 ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃၼၼ်တ (မိူင်းတူၼ်) ဢဝ်တၢင်းၸႂ်မဵတ်ႉတႃႇ၊ ၵရုၼႃႇသေ ပူင်သွၼ်ပၼ် လွၵ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸၼ်ႉသုင် လႄႈ လွၵ်ႈလၢႆးလူလိၵ်ႈၸၼ်ႉသုင် တွၼ်ႈတႃႇ ၸဝ်ႈၸိူဝ်းတိုၵ်ႉႁဵၼ်း M.Phil ၶဝ်လႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ် တေၶိုၼ်ႈထိုင်ၵႂႃႇလႆႈ ၸၼ်ႉ Ph.D ၵႂႃႇယူႇ- ဢဝ်ၶၢဝ်းတၢင်းၼႂ်းသၢမ်ဝၼ်း တႄႇဢဝ်ဝၼ်းထိ 27 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထိ 31 ၶႅၼ်ႈဝၼ်း (27,29,31)… Read more »
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20 August 2018 လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ၊ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပဵၼ် ပၢင်သုတ်ႇမုၼ်းပရိတ်ႈသူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းတိူင်းၵႃး ပေႃးတေလႆႈမီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ယူႇသႃႇလူမ်ၸႂ်ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသြႃႇၵႃလိၼ်တ (ဢေႃးဝႃႇတႃၸရိယ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆးမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ) လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃယၵၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး၊ ဢၼ်မႃးႁဵၼ်းလိၵ်ႈယူႇမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈမီးလွင်ႈဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉသဵင်ႈပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ် သေ ယိူင်းၸူးပီႈၼွင်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်လႆႈတူၵ်းၵိၼ်းယူႇ၊ ဢၼ်မီးလွင်ႈ ဢမ်ႇမီးၽွမ်ႉႁွမ်ႈၵၼ်၊ လွင်ႈမီးထၢင်ႇထိူမ် ၼိူဝ်ၵၼ်၊ လွင်ႈသေႉၼႄးၵၼ် တႄႇၵႂႃႇ ၽေးၶဵၼ်လူင်ဢၼ်ပိူၼ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ်ႁဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ… Read more »
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28 July 2018 ပဵၼ်ဝၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇသႃႇယဝ်ႉၼႆလႄႈ သင်ႇၶၸဝ်ႈၵူႈတီႈတီႈ၊ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈဝႃႇသႃ ဢွင်ႈတီႈၽႂ်မၼ်းယူႇၵူႈတီႈတီႈယဝ်ႉ၊ ၸိူင်ႉၼင်ၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶၢဝ်းတၢင်းသီႇႁူဝ်ႇ သင်ႇၶတႆး ဢၼ်လုၵ်ႈတီႈမိူင်းတႆး ၵူႈတီႈသီႇလႅၼ်သေ မႃးႁဵၼ်းလိၵ်ႈယူႇ မိူင်းသီရိလင်းၵႃၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈဝႃႇၸိူင်ႉပိူၼ်ႈသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် တွၼ်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ – ၸဵမ် ပၢႆးတွၼ်ႈၵၢၼ် ၸဝ်ႈပႃးလႂ် တေလႆႈႁဵတ်းဢၼ်လႂ်၊ တူၵ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းတၢင်းသီႇႁူဝ်ႇ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 25 May 2018 ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၶူးမႁေႃသထႃလင်ၵႃရႃၽိဝမ်သ လႄႈ ၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ မီးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် လွင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးၸူပ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၸုမ်ႈၶူး PhD တီႈၸၼ်ႉ ၸွမ် ပေလတၼီယ ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ။ ဢၼ်လႆႈမီးလွင်ႈတူဝ်ထူပ်းမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်လႆႈ လတ်းၶၢမ်ႈတၢင်းယၢပ်ႇယၢၵ်ႈမႃး ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၵၢၼ်မၢင်မဵဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇထၢင်ႇသေလႆႈၺႃးမႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈ လွၵ်းလၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ် ဢၼ်ႁဝ်းထၢင်ႇဝႆႉ မၼ်းၵေႃႈၵဵဝ်ႇၸွမ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်း… Read more »
တီႈၸၼ်ႉၸွမ် ၵေႇလၼိယ ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ လွင်ႈဢၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈဢဝ်ႁဵၼ်းဢဝ် တီႈၸၼ်ႉၸွမ် ၵေႇလၼိယၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ၸူပ်းပူၼ်ႉၸၼ်ႉ B.A, M.A & Diploma ၵႂႃႇ ၼႂ်းပီ 2018 ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈတႆးႁဝ်းၵေႃႈ တေႃႈၸူပ်းပူၼ်ႉ/ဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉ M.A (23) ၸဝ်ႈ၊ Diploma (9) ၸဝ်ႈ… Read more »
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04 May 2018 လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး လႄႈ ၸုမ်းဝႆႈၽြႃး မူႇၸေႈ ၊ ၼမ်ႉၶမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇ ၸေႃတိၵ ၊ ဝိႁၢၼ်ႇပၺ်ႇၺႃႇရႃမ ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ မႃးဝႆႈၽြႃး၊ ဢွင်ႈတီႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃ (ႁွင်ႉ) မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ၼၼ်ႉလႄႈသင် လႆႈဢွၼ်ၵၼ်မီးသုၼ်ႇလီ မႃးႁူပ်ႉထူပ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ဢၼ်… Read more »


text:
ဝၢႆးသေ ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇမၢၵ်ႇၼင်လုမ်ႈၾႃႉ ပီႊ 2018 ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇမၢၵ်ႇၼင်ၼႂ်းယူႇရူဝ်းပႃႇၵေႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇၶိုၼ်းတႄႇ ပီႊလဵၼ်ႈႁႅင်းမႂ်ႇမႂ်ႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၽွင်း ၸုမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ၶဝ် သုၵ်ႉသၢၵ်ႉၸွမ်း ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၽူႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် ၼႂ်းပၢင်ၵၢတ်ႇဝႆႉ။ ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇမၢၵ်ႇၼင် ၵွၵ်းၶမ်းၶျႅမ်ႇပီႇယၼ်ႇၵူႊမိူင်းမိူင်း (2018 International Champions Cup-ICC) ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃးၵူႊပီႊပီႊသေ ပီႊ 2018 ၼႆႉၵေႃႈ တေတႄႇၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 20 ဝၼ်း တေႃႇထိုင် ဢေႃးၵၢတ်ႉ 12 ဝၼ်း၊၊
ပီႊၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ပၢင်ႇမၢၵ်ႇၼင် 22 တီႈ၊ ႁူၵ်းမိူင်း၊ ဢေႃးသထရီးယႃး၊ ဢီႇတႃႇလီႇ၊ ပူဝ်းလႅၼ်ႇ၊ သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ၊ သပဵၼ်ႇ၊ သုၺ်းတိၼ်ႇ၊ သႂိတ်ႈၸႃႇလႅၼ်ႇ၊ ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းလိုမ်လိၼ်ဢမႄႇရီႉၵႃႉတႄႉ 18 ပွႆး၊ လိုမ်လိၼ်ယူႇရူဝ်းပႃႇ လႄႈ မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ တႄႉ သိပ်းပွႆး လႄႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးဢိတ်း႞။ ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇ ဢၢႆႊၸီႊၸီႊ 2018 ၼႆႉ ပဵၼ်ၵမ်းထူၼ်ႈႁူၵ်း၊ ပၢင်ပွႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ယၢမ်ႈၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵွၵ်းၶမ်းၶျႅမ်ႇပီႇယၼ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆသေ တႄႇၸတ်းႁဵတ်းမႃးၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်ပီႊ 2013 မႃးၼၼ်ႉသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈသဵင်ဝႃႈ ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇမၢၵ်ႇၼင် ၵွၵ်းၶမ်းၶျႅမ်ႇပီႇယၼ်ႇၵူႊမိူင်းမိူင်း (ဢၢႆႊၸီႊၸီႊ) ၼႆသေ ၸတ်းႁဵတ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။
လွၵ်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈပီႊၼႆႉတႄႉ တီႈပၢင်ၶေႉၶဵင် ဢၢႆႊၸီႊၸီႊၼႆႉ ပႃးၸုမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ၼႂ်းယူႇရူဝ်းပႃႇၶဝ် တင်းၼမ်တင်းလၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢေႇၸီႇမီႇလႅၼ်ႇ၊ ပႃႇၸီႇလူဝ်းၼႃႇ၊ ပၢႆႇယၼ်ႇမိဝ်းၼိၵ်ႉ၊ ပႅၼ်ႇၽီႇၵႃႇ၊ တေႃႉမၢၼ်ႇ၊ ၵိဝ်ႇဝိၼ်ႇထပ်ႉ၊ လီႇဝႃႇပူး၊ မႅၼ်ႇသီးတီး၊ မႅၼ်ႇယူႇ၊ ရီႇယႃႇ မႃႊတရိတ်ႈ၊ ရူဝ်းမႃး၊ သပႃး၊ ဢႃႇသိၼ်ႇၼႄႇ၊ ဢႅတ်ႇလႅတ်ႉတီႉၵူဝ်ႉ၊ ၶႅဝ်းသီး၊ ဢိၼ်ႇတႃႇမီႇလႅၼ်ႇ၊ ၾီႇဢႅတ်ႉၵျီႇ၊ လီႇယွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ၊ တင်း 18 ၸုမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း ၼႂ်းယူႇရူဝ်းပႃႇလၢႆလၢႆ။
ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇပီႊၼႆႉ တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ပီႊပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ တေဢဝ်ပိူင်မႂ်ႇသေ ၶေႉၶဵင်ႇၵၼ်။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း လိူၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ထႅၼ်ႈမိူင်းလႂ်မိူင်းၼၼ်ႉသေတႃႉ ပီႊၼႆႉတႄႉ ၸုမ်းၶဝ်ႈပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇတင်းမူတ်း တေလႆႈပၼ်ႇပုၼ်ႈၵၼ်လဵၼ်ႈ ၼိုင်ႈၸုမ်းလႂ် သၢမ်ပွႆး။ ၸုမ်းဢၼ်လႆႈဝၢၵ်ႈမၼ်းၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈ တေပဵၼ်ထႅၼ်ႈ၊ သင်ဝႃႈ ဝၢၵ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၵၼ်ၼႆၸိုင် တေတူၺ်းၽွၼ်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈၶဝ်ၺႃးၵၼ်ၼၼ်ႉသေ တႅပ်းတတ်း၊ တေတူၺ်းပိတ်ႉၶဝ်ႈလႆႈလၢႆၵူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ တႅပ်းတတ်းၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇမၢၵ်ႇၼင် ဢၢႆႊၸီႊၸီႊ ၼႆႉတႄႇၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းပီႊ 2009 သေ ႁွင်ႉဝႃႈပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇ (World Football Challenge Cup)။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ မီးသီႇၸုမ်းၵွႆး၊ ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇၵမ်းထူၼ်ႈ႞ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶႅဝ်းသီး ပဵၼ်ထႅၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈပီႊ 2011 ၼၼ်ႉ ၸုမ်း ရီႇယႃႇ မႃႊတရိတ်ႈ ပဵၼ်ထႅၼ်ႈသေ ပီႊ 2012 တႄႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈပီႊ 2013 ၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈပဵၼ်မႃး ဢၢႆႊၸီႊၸီႊ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇ ပီႊ 2013၊ 2014 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႄႇၵႂႃႇၸတ်းႁဵတ်း တီႈမိူင်းၼႂ်းယူႇရူဝ်းပႃႇ လႄႈ ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ဝၢႆးလင်မႃး သိုပ်ႇၵႂႃႇၸတ်းႁဵတ်းတီႈ မိူင်းၶႄႇ၊ သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ၊ ဢေႃးသထရေးလီႇယႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။


text:
ပိုၼ်ႉႁူႉလီသူၼ်ၸႂ်
ၽေးယႃႈၶႃႈယိူဝ်ႈ
- Details
- Created on 30 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ယွၼ်ႉ ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃးတိၵ်းတိၵ်း လႄႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ ၸူးဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇသၢင်ႈ ၵိၼ်သဝ်းမႃး ၊ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တႃႇတေၽုၵ်ႇဢွၵ်ႇ လႆႈမႃးၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉႁႅင်းတူဝ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ဢဝ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းၵၢၼ် တႄႇၸဵမ် တီႇ ၊ ၽဵဝ်ႈ ၊ မၢႆယိူဝ်ႈ ၊ ပၢတ်ႇ ၊ ထူၺ်ႈ ၊ သွမ်ႈ ၊ ထႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇသူႈဢဝ် ႁႅင်းၵူၼ်းႁဵတ်း လႄႈ ဢမ်ႇပေႃးႁိူဝ်ႉတူဝ် ၸဵဝ်းလႆႈၵိၼ် ၊ လႆႈၶၢႆ ၼႆသေတႃႉ ၼႂ်းၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ မီးၽွၼ်းႁၢႆႉၸွမ်း ၼမ်လၢႆတႄႉတႄႉ။
UNFC မူႇ 9-ၶေႃႈ တီႈၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈႁူႉ ပဵၼ်သင် ?
- Details
- Created on 25 October 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶွင်ႇသီႇၾႅတ်ႇတရႄႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (United Nationalities Federal Council – UNFC) ၼႆႉ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းႁႅင်းယႂ်ႇ 6-ၸုမ်း၊ ၸုမ်းႁႅင်းဢွၼ်ႇ 6-ၸုမ်း ႁူမ်ႈ 12-ၸုမ်း လႆႈၶဝ်ႈပႃးၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၼႂ်းလိူၼ်-February ပီႊ-2011၊ ၼႃႈပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA လႄႈ ဝၢႆး 8-ၸုမ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈၸုမ်း လႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈ/ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၵမ်းၸုမ်းၸုမ်းသေ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႂ်းလုၵ်ႈၸုမ်း UNFC ၵိုတ်းဝႆႉထႅင်ႈ 4-ၸုမ်း ယိပ်းၵမ်တင်း မူႇပိူင် 9-ၶေႃႈသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၸွမ်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈၸၢင်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႆႈ။
ပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးတင်းသဵင်ႈ
- Details
- Created on 10 August 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပပ်ႉလဵပ်ႈႁဵၼ်း လၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ သၽႃႇဝ ဢၼ်ၸၢႆးမၢဝ်းသူၼ် တႅမ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း တေပိုၼ်ၽႄႈဢွၵ်ႇ ႁႂ်ႈၸွတ်ႈတူဝ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ယဝ်ႉလႄႈ ပႂ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ပၼ်ႁႅင်းသေၵမ်း။
တပ်ႉသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈ 21-ၸုမ်း
- Details
- Created on 20 July 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တပ်ႉသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ တေႃႇသူႈ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႃႇလႆႈလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉ တင်းမူတ်းမီးယူႇ 21-ၸုမ်း၊ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ်၊ ငဝ်ႈၸိုင်ႈတီႈလႂ်၊ ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈလႂ်၊ ယၢမ်းလဵဝ် ၽႂ်ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ် ဝႆႉၼႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁူႉၵၼ်ယူႇ။
ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းတႆး
- Details
- Created on 26 May 2016
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သဵၼ်ႈမၢႆ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် လႄႈ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၼႂ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ 2015 ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထုၵ်ႇလီႁူႉ။


text:
ၸွမ်းၼင်ႇ ပၢင်ၵၢတ်ႇ ၸေႊမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ် မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉသေ ၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇ ၶႂ်ႈသိုဝ်ႉ ဝူဝ်း၊ ၵႂၢႆး ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ တႃႇမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉတူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဢူးယၢၼ်ႇၼႅင်ႇထုၼ်း ၶုၼ်ပွင်ၵၢၼ် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လၢတ်ႈဝႃႈ – မိူင်းၶႄႇ ၶႂ်ႈယွၼ်းသိုဝ်ႉမွၵ်ႈၼၼ်ႉသေတႃႉ မိူင်းမၢၼ်ႊပႆႇၶၢႆပၼ်လႆႈမွၵ်ႈၼၼ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆဢၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်လဵင်ႉလူတူဝ်သတ်း ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၶၢႆဢွၵ်ႇမိူင်းလႆႈ မွၵ်ႈၸဵတ်းသႅၼ်တူဝ်ၵွႆး ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – ၶၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် တူဝ်ယႂ်ႇတူဝ်လဵၵ်ႉသေ ၼိုင်ႈတူဝ်လႂ် မီးယူႇမွၵ်ႈ 17 သႅၼ် တေႃႇ 20 သႅၼ် ပျႃး၊ ပေႃးၶၢႆတေႃႇ မိူင်းၼွၵ်ႈသမ်ႉ ၼိုင်ႈတူဝ်လႂ် 1,200 တေႃႇ 1,300 ငိုၼ်းဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇ တေႃႇလႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ဝူဝ်းၵႂၢႆး တေႃႇ မိူင်းၼွၵ်ႈၼႆႉ တႄႇပၼ်ၶႂၢင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼႂ်းပီႊ 2017 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ။ ၼႂ်းပီႊ 2017 ၼၼ်ႉ တေႃႉသူင်ႇၶၢႆတေႃႇ မိူင်းၼွၵ်ႈလႆႈ မွၵ်ႈသၢမ်မိုၼ်ႇတူဝ်၊ ၼႂ်းပီႊ 2018 ၼႆႉသမ်ႉ တေႃႉသူင်ႇ ၶၢႆတေႃႇ မိူင်းၼွၵ်ႈလႆႈ မွၵ်ႈႁူၵ်းမိုၼ်ႇတူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လဵင်ႉလူတူဝ်သတ်း ၵေႃႉ႞ လၢတ်ႈဝႃႈ “ထုၵ်ႇလႆႈပၼ်သုၼ်ႇ ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃး ၸိူဝ်းလဵင်ႉဝူဝ်းၵႂၢႆးၶဝ် ဢဝ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး ၵႂႃႇမႃးလႆႈလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းယေးၵုၼ်ႇသေ သမ်ႉပဵၼ်လိူင်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈၶဝ် ၵုမ်းၵမ်းလႄႈ ဢမ်ႇဢဝ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး ၵႂႃႇမႃးလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း။ ဢဝ်မီးၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးသင်သေ ဢဝ်ဝူဝ်းၵႂၢႆးၵႂႃႇမႃးၸိုင် ဢဝ်ယဵတ်ႈသႂ်ႇၶွၵ်ႈလႆႈ ၵမ်းလဵဝ်။ ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃးၶဝ်ၼႆႉ မီးဝူဝ်းၵႂၢႆးယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၶၢႆ။ မိူဝ်ႈလႂ် ၵူၼ်းၵႃႉၶဝ် မႃးသိုဝ်ႉၵွၼ်ႇၸင်ႇၸၢင်ႊၶၢႆ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ၶၢႆဝူဝ်းၵႂၢႆး တေႃႇမိူင်းၼွၵ်ႈၼႆႉ ဢူးၸဵင်ႇဝိၼ်း ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ၸေႊဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇ တင်ႈၵႂၢမ်း ၼႂ်းလုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈဢေႃးၵၢတ်ႉ 3 ဝၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈ ႁႂ်ႈႁၢမ်ႈတပ်ႉ ၵၢၼ်ၶၢႆဝူဝ်းၵႂၢႆး တေႃႇမိူင်းၼွၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇပၼ်သဵင်တႅပ်းတတ်း လႆႈၵၢၼ်ႉသုမ်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၸဵင်ႇဝိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – ၽွင်းပႆႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူိင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႆႈ တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈႁၢမ်ႈတပ်ႉ ဢၼ်ဢဝ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး တႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းႁႆႊၼႃးၼၼ်ႉ ၶၢႆတေႃႇ မိူင်းၼွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လုမ်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လႆႈပၼ်သဵင်သေတႅပ်းတတ်း။ မိူဝ်ႈပၼ်သဵင်ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵမ်ႉထႅမ် 23 ၵေႃႉ၊ တႃႇ 206 ၵေႃႉ ပၼ်သဵင်ဝႃႈ တေတၢင်ႇၽိုၼ်မၢႆတမ်းဝႆႉ လႄႈ ပႂ်ႉတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမၼ်း၊ ၵူၼ်းယူႇဝူင်ႈၵၢင် 109 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
တီႈပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 25 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ႁၢၼ်မျိၼ်ႉၼွႆႇ ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶေႁေႉၵင်ႈ တၢင်ႇၼႄ ငိုၼ်းလႃဝၢင်း3,200 ပီႇလီႇယၼ်ႇ ပျႃး၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႃႇႁူဝ်ၶေႃႈၵၢၼ်တိုၵ်းသိုၵ်းၵွႆး 5.502 ပီႇလီႇယၼ်ႇ (5,500 လၢၼ်ႉပျႃး)၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းပီႊၵၢၼ်ငိုၼ်း 2018-2019 ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်းမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈလႆႈတၢင်ႇယွၼ်းတိူဝ်းထႅင်ႈ တင်းၼမ် ငိုၼ်းလႃဝၢင်း 57 ပီႇလီႇယၼ်ႇ ၼႆၼၼ်ႉ ၸွမ်ႁၢၼ်မျိၼ်ႉၼွႆႇ သပ်းလႅင်းၼႄ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်းဝႃႈ “ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ပီႊ 2018 ၼၼ်ႉ တိူဝ်းပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈတၢင်ႇယွၼ်းတိူဝ်းထႅင်ႈ။ ယွၼ်ႉတိူဝ်းပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်လႄႈ ငိုၼ်းဢၼ်လူဝ်ႇထႅင်ႈၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 127 ပီႇလီႇယၼ်ႇသေတႃႉ လူတ်းယွမ်းဝႆႉ ၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇတၢင်ႇလွင်ႈသေ ၵူၺ်းတၢင်ႇယွၼ်းတိူဝ်းထႅင်ႈ 57 ပီႇလီႇယၼ်ႇ ဢၼ်လူဝ်ႇၼႃႇၼႃႇၼၼ်ႉၵွႆး” ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းထၢၼ်ၽွင်းလူင် သၢမ်ဢၼ် တၢင်ႇယွၼ်း ငိုၼ်းလႃဝၢင်း ၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶေႁေႉၵင်ႈ 3,262,855.627 လၢၼ်ႉပျႃး၊ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း 5,727,182.630 လၢၼ်ႉပျႃး၊ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ လႄႈ ၵၢၼ်တၢင်ႉႁႅင်း 5,551,246.032 လၢၼ်ႉပျႃး ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇယွၼ်းၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇပီႊၵၢၼ်ငိုၼ်း ပီႊၼႃႈၼႆႉ မီး 13 ဝၢၵ်ႈ ၼႂ်းငိုၼ်းလႃဝၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်တၢင်ႇယွၼ်းငိုၼ်းလႃဝၢင်းၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈတီႈသၢမ်၊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တၢင်ႇယွၼ်းၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈတီႈသီႇ 2,176,485.875 လၢၼ်ႉပျႃးၼႆယဝ်ႉ။
ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶေႁေႉၵင်ႈ တၢင်ႇယွၼ်း 3,200 ပီႇလီႇယၼ်ႇသေတႃႉ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်လုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢင်ႇယွၼ်းငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ 1.6 ပီႇလီႇယၼ်ႇ၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၶဝ် တၢင်ႇယွၼ်းငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇၼၼ်ႉသေ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၶဝ် တေလႆႈထတ်းထိၼ်၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၶဝ် ငူပ်ႉငီႉၵၼ်၊ ပေႃးဝႃႈလူဝ်ႇၼႆၸိုင် တတ်းပႅတ်ႈ ၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇၵေႃႈလႆႈသေ တေလႆႈယိုၼ်ယၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပၢင်ၵုမ်လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ထုၵ်ႇၼီႈမိူင်းၼွၵ်ႈဝႆႉ ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇတေႃႇလႃႇ 10.2 ပီႇလီႇယၼ်ႇသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶေႁေႉၵင်ႈ လူဝ်ႇပၼ်ၼၼ်ႉမီးမွၵ်ႈ 247 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ငိုၼ်းလႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းပီႊၵၢၼ်ငိုၼ်း 2018-2019 ၼႆႉ မီး 20,051 ပီႇလီႇယၼ်ႇ (20,051,496.157 လၢၼ်ႉပျႃး)သေ ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ မီး 24,954 ပီႇလီႇယၼ်ႇ လႄႈ ငိုၼ်းလူဝ်ႇထႅင်ႈၼႆႉ မီး 4,903 ပီႇလီႇယၼ်ႇ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ယေးငိုၼ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉ တေၽိူမ်ႉပၼ် မွၵ်ႈ 20 ဝၢၵ်ႈ(%)။ ၵွပ်ႈၼႆ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈၼႆႉ ၶၢဝ်ႇႁူင်ဝႃႈ ယေးငိုၼ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပၼ် ၸေႈငိုၼ်းမႂ်ႇသေ ၽိူမ်ႉထႅမ်ၼႆလႄႈ ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း လႆႈမႃးၵေႈလိတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵၢၼ်ဢိတ်ႇငိုၼ်းၸေႈၼႆႉ ဝႆႉႁဵတ်းမိူဝ်ႈ ငိုၼ်းၵႅမ်ဢေႇသေ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ႉၵွႆး၊ ငိုၼ်းလႃဝၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်လူဝ်ႇထႅင်ႈ 30 ဝၢၵ်ႈ(%) မွၵ်ႈ 1,200 ပီႇလီႇယၼ်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈပီႊၵၢၼ်ငိုၼ်း 2017-2018 ပီႊၵၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵူႈဢဝ်တီႈ ယေးငိုၼ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း လၢတ်ႈဝႃႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႊ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼႆသေတႃႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈၵိုတ်းယိုတ်း၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈဢိုတ်းသိမ်း၊ ၶႅၵ်ႇမိူင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႈမႃးယွမ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၽွင်းၶၢဝ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းမၢၼ်ႊ တိုၵ်ႉၶပ်ႉၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေသိုပ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၵၼ် တင်း ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ၶိုၼ်းၽုတ်း ၶိုၼ်ႈႁၢဝ်ႈ ႁႅင်းမႃး ၵူႊပႃႈၵူႊၽၢႆႇယူႇယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႊလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းသဝ်း ၶေႃၶၢင် (KIA) ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းယဝ်ႉ ပႆႇတၼ်း ႁိုင်သင် တီႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶႄႇ ယူႇၼမ် လႄႈ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ ၵိူတ်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၶပ်ႉတၢမ်းႁိုၼ်ႇႁၢဝ်ႈၸွမ်းၵၼ်မႃးယဝ်ႉ။
မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်သုမ်ႇငုမ်းလႆႈ ၼိူဝ် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သေတႃႉ ပႆႇလႆႈႁၼ်သၢႆငၢႆ တႃႇၶႄႇတေၶဝ်ႈၸွႆႈ ၵေႈလိတ်ႈ ပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ႁိုၼ်ႇႁၢဝ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈမေႇ 12 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းႁိမ်းလႅၼ်ႊလိၼ်သေ မီးၵူၼ်းမိူင်း တင်းၼမ် လႆႈလႅၼ်ႈၶဝ်ႈသွၼ်ႈယူႇ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်လုမ်းၽွင်းတၢင်ၶႄႇ တီႈတႃႈၵုင်ႈ ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈသွင်ပႃႈသွင်ၽၢႆႇ ယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ၊ ၶိုင်သၢင်ႈ လွင်ႈ ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်သေဢမ်ႇၵႃး ဢွၼ်ၵၼ်ၸွႆႈထိင်း ယႃႇႁႂ်ႈငဝ်းလၢႆး လႆႈတိူဝ်းႁၢႆႉၸႃႉလိူဝ်သေၼႆႉမႃး ၼႆယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈတၢင်တူဝ် လူင် ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃသေ ၸင်ႇလႆႈ ဢွၵ်ႇမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၶႄႇ ၶဝ်ႈၸိမ်ၸွႆႈသၢင်ႈ တႃႇ လႆႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းပၼ်ႁႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႊ ၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁၼ် ၶဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ သိုဝ်ႈသိုဝ်ႈသႂ် သႂ်သေ ဝႆႉၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃ မႃးသေပွၵ်ႈ။ ၸွမ်း ၼင်ႇလႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းၸေႊလူင်ပိူၺ်ၵျိင်းၼၼ်ႉသေ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵွပ်ႈၶဝ်မီးယိူင်းဢၢၼ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယႂ်ႇ လူင် တႃႇလႆႈတၢင်းဢွၵ်ႇ တႄႇဢဝ် ၵျွၵ်ႉၽိဝ်ႇ ၽၢႆႇဝၼ်းတူၵ်း ၸေႊမိူင်ရၶႅင်ႇ တေႃႇပေႃးထိုင် ပၢင်ႇလၢႆႇဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ်ႉလႄႈ ဢဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ် ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇမိပ်ႇငႅၼ်းၵွႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ၶႄႇၶဝ်ၶတ်းၸႂ်သၢင်ႈမႃး သဵၼ်ႈတၢင်း လူင် ဢၼ်ၶဝ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉဝႃႈ “သဵၼ်ႈတၢင်း မိူင်း မၢၼ်ႊ/Myanmar Corridor” ဢၼ်တႄႇတီႈ ၸေႊမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ် ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းၶႄႇသေ တေၵႂႃႇပွင်ႇလႆႈ ထိုင်ပၢင်ႇလၢႆႇဢိၼ်း တီးယႃးၼၼ်ႉ ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈ တၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ တေၵွင်ႉၵၼ်လႆႈတင်းၽႅၼ် ၵၢၼ်လူင် ၸွမ်ၸိုင်ႈၶႄႇ သျီၵျိၼ်ႉၽိင် ဢၼ်ႁွင်ႉ ဝႃႈ ၼိုင်ႈသဵၼ်ႈၼိုင်ႈတၢင်း/Belt and Road ၼၼ်ႉ။ ၽႅၼ်ၵၢၼ်လူင်ၼႆႉ တေၶၢမ်ႇသဵင်ႈ ငိုၼ်း တေႃႇလႃႇ ဢၢၼ်ႇႁူဝ်လၢၼ်ႉ လိၼ်ႉလၢၼ်ႉလွၼ်ႉ သေ ၵေႃႇသၢင်ႈ ၶူင်းသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ၼႂ်းတူင်ႇ တၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ။
လႅင်ႇၶၢဝ်ႇမိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႊ တေလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ် မၼ်ႈၵိုမ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၶႄႇၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ် လၢႆလၢႆ၊ ၶႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းၼမ်ႉတွၼ်း သေဢၼ်ဢၼ် မဵဝ်းၸၢင်ႊႁပ်ႉပၢၵ်ႇလႆႈ တႃႇၶဝ် ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႈလဵဝ် လွၵ်ႇဢဝ်ၼိုင်ႈၵမ်း၊ ဝွၼ်းဢဝ် ၼိုင်ႈၵမ်းသေ သုတ်ႈၸူး တႃႇၶဝ်ႈၵေႈလိတ်ႈပၼ် ႁႃမိူင်းမၢၼ်ႊယူႇ။ ၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်းတႄႉ ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶႄႇၼႆႉ လႆၶဝ်ႈၸူးတီႈ တပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သိုၵ်းဝႃႉၼႆႉ ပႃးဝႆႉ ၼႂ်းၵေႃႇမတီႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (FPNCC) ဢၼ်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸဵတ်းၸုမ်း ပႃးတင်းၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင် ႁူမ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလိူဝ်သေပိူၼ်ႈသေ ၸိုဝ်ႈသဵင် လိုဝ်း လင်ဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸွမ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင်ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁၼ် ႁပ်ႉလႆႈ ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶႄႇ ဢၼ်ၽၢၼ်ႇတီႈ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉမႃးၼၼ်ႉ သေတႃႉ တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇ ၸုမ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (MNDAA)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ (TNLA)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းတႆး (SSA -N)၊ ၸုမ်းသိုၵ်းရၶႅင်ႇ (AA) ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ဝႆႉၼႆ။
ၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းလႃး ၸုမ်းဢၼ် တႆး လႄႈ ဢႃးၶႃႇ ယူႇလေႃးၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ မီးလၢႆးတၢင်း ႁင်းၵွႆးၶဝ် တႃႇတေႁပ်ႉလႆႈ ၶိူင်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တီႈၶႄႇမႃးၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဝႃႈ ၶိူင်ႈ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶႄႇ ၽၢၼ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉသေ ပိုၼ် ၽႄ ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၸုမ်းၼၼ်ႉ ၼမ် ၵႃႊႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽႂ်ဢမ်ႇလၢတ်ႈလႄႈ လႆႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈဢဝ်ၵွႆးယဝ်ႉ။
ၽႅၼ်ၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇထႅင်ႈဢၼ်႞ ၸမ်း- ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၼႂ်းၸုမ်းဝႃႉ လၢႆလၢႆၵိူင်း ၶိုၼ်းၶဵင်ႇတႃႉ ၵၼ်ႁင်းၶဝ် ၼႂ်းၸုမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ တႅၵ်ႇ ၸတ်ႉၵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ လႆႈႁၼ်မႃး ပႆႇပႃႈႁိုင် သင်။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸုမ်း ပဝ်ႉယဵဝ်ႇသျႅင်ၶဝ် ပီႈၼွင်ႉ ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ လႄႈ ၸုမ်းဝူၺ်ႉ သျွႆၵၢင်းၶဝ်ပီႈၼွင်ႉ (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ၵူၼ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး)၊ ဝူၺ်ႉသျွႆၵၢင်း (ၸိုဝ်ႈမၢၼ်ႊမၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈ ၸဵင်ႇဝိၼ်း) ၼႆႉ လူင်းတိုၼ်းလၢင်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်း မၢၼ်ႊ လၢႆလၢႆတီႈ ဢိၵ်ႇတင်းတီႈမေႃႇသႅင် ၼႂ်း မိူင်းၶၢင် တင်းၼမ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ် ၵၼ်တင်း ၽူႈၼၢမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊၶဝ်။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး မၼ်းၵႆႉၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ်။ တူဝ်မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉလႄႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးမၼ်းၵမ်ႈ ပႃႈၼမ်ၵေႃႈ တိူဝ်းၸမ်ၵႂ်ႈၵၼ်တင်း မိူင်းၶႄႇယူႇ ယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊ 2015 ၼႂ်းၸၼ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းတတ်းသိၼ်လင်႞ ၼႂ်းမိူင်းဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇ လူင်းတူတ်ႈပူင်တၢမ်ႇ လပ်ႉၼႃႈလပ်ႉလင် ပဝ်ႉ ယဵဝ်ႇသျႅင် လႄႈ ဝူၺ်ႉသျွႆၵၢင်း ၶဝ်ပီႈၼွင်ႉတင်း ၸုမ်းတင်းၸၢဝ်း လူၺ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်။ ပဝ်ႉယဵဝ်ႇသျႅင် ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မၢၵ်ႈမီးမႃး ၸွမ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၼႆသေတႃႉ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းဝႃႉ ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၵေႃႉ႞။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢႆႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတႄႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းပဵင်းၵၼ်လႆႈတင်း ဝူၺ်ႉ သျွႆၵၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၼႂ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ၸတ်ႉတႅၵ်ႇၵၼ် ဝႆႉၼႆႉ ၶႂ်ႈမိူၼ်တင်း ၸုမ်းၶုၼ်သႃႇ လႆႈဝၢင်းၶိူင်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ 1996 ၼၼ်ႉ မႃးလွႆးလွႆးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းတပ်ႉ သိုၵ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်ၶုၼ်သႃႇဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းတႆး ၸိူဝ်းဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶႄႇသမ်ႉ ၸိူဝ်းဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ် ၵႃႉၶၢႆယႃႈၽိၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၶၢဝ်း ဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတေႃႇလွင်းၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶႄႇ ဢၼ်ယိပ်းၵမ်ဝႆႉ ၽၢႆႇမၢၵ်ႈမီး ၼၼ်ႉၵွႆး ႁူႉၸွမ်းယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၸၢဝ်းတႆးယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ မိူဝ်ႈပီႊ 1996 ၸၼ်ႇ ဝႃႇရီႇ ၶိူင်ႈမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႊ လူင်းတီႈႁူဝ်မိူင်း ၸင်ႇလႆႈႁူႉ ငဝ်းလၢႆးဢၼ်တေႉမၼ်း။
ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၶုၼ်သႃႇ ယႃႉတပ်ႉမၼ်း သေ ၵႂႃႇလိုဝ်ႈယူႇတီႈတႃႈၵုင်ႈ တေႃႇပေႃးသဵင်ႈတၢႆ ၼႂ်းပီႊ 2007။ ၸုမ်းၸၢဝ်းမၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆး မၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ။ ၸုမ်းၸၢဝ်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႉ သေးလၢႆၸွမ်းတေႉတေႉသေ ၶိုၼ်းၽွတ်ႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်းတႆး ထႅင်ႈၸုမ်း႞၊ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ဢွၼ် ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႆယဝ်ႉ။
တႃႇတေဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ တေ ၸၢင်ႊၵိူတ်ႇပဵၼ် ၼင်ႇငဝ်းလၢႆးၼၼ်ႉယူႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉၸဝ်ႉဝႆႉယူႇ။ သင်ဝႃႈ မိူင်းၶႄႇၶဝ်ႈၵၢင်သေ ငူပ်ႉငီႉပၼ် ပဝ်ႉၶဝ်ပီႈၼွင်ႉ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ သေဢၼ်ဢၼ်ၼႆၸိုင် ၼႂ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ဢၼ် ၸတ်ႉတႅၵ်ႇၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႊဢေႇယွမ်း ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ၾၢင်ႁၢင်ႊ လွင်ႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ FPNCC ၼႆႉ ၸၢင်ႊပိူင်ႈတၢင်းၵႂႃႇသေ ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈမိူင်းၶႄႇဢၼ် ၽႅဝ်ၵႂႃႇၼႂ်းမိုဝ်း ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၸုမ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢေႇၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ သင်ဝႃႈ ၽၢႆႇၶႄႇ တမ်းဝၢင်းမႃးၸိူင်ႉၼၼ်တႄႉ တႃႇၸုမ်းပဝ်ႉယဵဝ်ႇ သျႅင်ၶဝ်ပီႈၼွင်ႉ တေသၢၼ်ၶတ်းၵၼ်တင်း ၵၢင် ၸႂ်ဝူၺ်ႉသျွႆၵၢင်းၶဝ်ပီႈၼွင်ႉၼၼ်ႉ တေယၢပ်ႇယူႇ ယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ မိူဝ်ႈ ပီႊၵၢႆ လိူၼ်တီႇၸႅမ်ႇပႃႇ 13 ဝၼ်းတေႃႇ 15 ဝၼ်း ၼၼ်ႉ ပဝ်ႉယဵဝ်ႇသျႅင် လႄႈ ႁူဝ်ၼႃႈတၢင်ႇၸုမ်း ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းၶုၼ်းမိင် ပွၵ်ႈ႞၊ ၼႂ်းပီႊၼႆႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 3 ဝၼ်း တင်း 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တီႈၵဵင်းႁုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၸေႊမိူင်း ယုၼ်ၼၢၼ်ပွတ်းၸၢၼ်းထႅင်ႈပွၵ်ႈ႞။ တီႈပၢင်ၵုမ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ် တမ်းပၢႆး ၼႄ ၵၢင်ၸႂ်ၶဝ် ဢၼ်မီးတေႃႇၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် မိူင်းမၢၼ်ႊၼၼ်ႉ။
ဢမ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ၶဝ်ပိုတ်ႇလၢတ်ႈၶႆႊၼႄ ၵၼ်သင်ၼႆ တႅတ်ႈၼႅတ်ႈသေတႃႉ ၶႄႇၼႆႉ မီး ၵၢင်ၸႂ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸွမ်း တင်း ပၢင်တိုၵ်းဢၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ်တီႈမိူင်းမၢၼ်ႊ ၽၢၵ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉ ၼႆတႄႉ ၸႅင်ႈလႅင်းယူႇယဝ်ႉ။
လႅင်ႇၶၢဝ်ႇမၢင်တီႈ ထတ်းသၢင်ၼႄဝႃႈ- ၶႄႇၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ် ၶွၼ်ႈၵၼ်ဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ FPNCC ၼႆယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ် ဢမ်ႇ ၶွၼ်ႈၵၼ်ဝႆႉၸင်ႇ ၽုင်းငဝ်းၶႄႇ တေတိူဝ်းသုင်မႃး သေ ယိပ်းၵမ်လႆႈၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉလီငၢမ်း ၼႆယူႇ ယဝ်ႉ။
မၢႆတွင်း။ ။ ပဵၼ်ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၼႂ်း Asia Times မိူဝ်ႈပီႊ 2018 မေႇ 17 ဝၼ်း၊ China is conflicted in Myanmar’s wars ဢၼ် BERTIL LINTNER တႅမ်ႈဝႆႉသေ လၢဝ်ႊယွတ်ႇ ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈပဵၼ် လိၵ်ႈတႆး။


text:
ႁဝ်းတေၵႆႉလႆႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇတႃႇသေႇ မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပွႆးပဵၼ်လၢမ်း ပွႆးလူႇတၢၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူလ်ႇ" ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ၸၵ်ႇၵျႃႇဝရႃႇ" ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉမူၼ်ႉလွတ်ႈသေၸၵ်ႇၵျႃႇဝရႃႇ မိုၼ်ႇၸၢတ်ႈသႅၼ်ပိူင် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ၸၵ်ႇၵျႃႇဝရႃႇ(ဢၢပ်ႈပဵၼ်) ၵႂၢမ်းပႃႇရိလူႉ၊ ထႆးၶဝ်ၵေႃႈတေဝႃႈ "ၸၵ်ႇၵဝၢလ်း" ၼႂ်းၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းတႄႉလိူၼ်တႆးတေႁွင်ႉဝႃႈ "ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ"(သင်မီးၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈလိူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ၽွမ်ႉတႃႇတေလႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းယူႇ) ၵွပ်ႈၼၼ်မိူဝ်ႈၼႆႉ လိူၼ်တႆး တေဢဝ်လွင်ႈၶူင်းၵၢင်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ၶႃႈ။
ယူႇတီႈပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇလၵ်းထၢၼ်ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉပိူင်ႈၵၼ်ဢိတ်းဢွတ်းသေ မၢင်တီႈၵေႃႈတေၼပ်ႉဝႃႈမီးသိပ်းလုၵ်ႈ၊ မၢင်တီႈၵေႃႈတေၼပ်ႉၵဝ်ႈလုၵ်ႈ၊ မၢင်တီႈၵေႃႈတေၼပ်ႉပႅတ်ႇလုၵ်ႈ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉလိူၼ်တႆးၵေႃႈတေၼပ်ႉလၢႆးၵဝ်ႈလုၵ်ႈၼၼ်ႉၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
လုၵ်ႈတႃဝၼ်းပဵၼ်ပိူင်လွင်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈပုၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈလၢဝ်(လူၵ်ႈ)တင်းလၢႆ ၊ ပဵၼ်ဢၼ်ၼွင်ႇၸၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈလၢဝ်လူင်တင်းၵဝ်ႈ၊ ၸုၵ်းမၼ်ႈယူႇတီႈဢၼ်ၵိုင်ႇဢၢပ်ႈ၊ ပၢႆပၼ်သၢႆႁိူဝ်ႈလႅင်းလႄႈ ႁႅင်းလိူတ်ႇမႆႈတႃႇလုၵ်ႈလၢဝ်တင်းၵဝ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး သင်ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼႆ လၢဝ်လူင်တင်းၵဝ်ႈလုၵ်ႈၵေႃႈ တေလပ်းသိုင်ႇလႄႈ ၵတ်းလၢင်ႈလူင်ဝႆႉယူႇ၊သင်ၽႃႇလုၵ်ႈတႃဝၼ်းမႃးပဵၼ်သိၵ်ႈသိၵ်ႈၸိုင် တၢင်းၼႂ်းမၼ်းၼၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈၵႅၼ်ႇၶႅင်မိူၼ်လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ၊ လုၵ်ႈတႃဝၼ်းပဵၼ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်ဢၼ်ၵွၼ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်လႄႈ ပဵၼ်ပဵဝ်ၾႆးဝႆႉယူႇ၊ လုၵ်ႈတႃဝၼ်းၶဝ်ႈပႃးလေႃးထၢတ်ႈ ႁၢႆးၻရူဝ်ၵျဵၼ်ႉ(Hydrogen) လႄႈ ႁီႇလဵမ်ႇ(Helium) လုၵ်ႈတႃဝၼ်းဢမ်ႇလႆႈထုၵ်ႇၽဝ်မႆႈၵွပ်ႈထၢတ်ႈ(Hydrogen) ႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး ႁီႇလဵမ်ႇ(Helium)ၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လုၵ်ႈတႃဝၼ်းပဵၼ်ပိူင်ဢၼ်မႆႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းၼႂ်းၵႃႈလၢဝ်လူင်တင်းလၢႆ၊ လုၵ်ႈတႃဝၼ်းၸၢင်ႈမႆႈလိူတ်ႇလႆႈထိုင် 15 M°၊ တၢင်းမႆႈလိူတ်ႇလူင်တၢၼ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၸမ်မွၵ်ႈ 150 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (km) တၢႆလႆႈလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈတႃဝၼ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇဝူင်ႈၵၢင်လၢဝ်လူင်တင်းၵဝ်ႈ၊ ႁႅင်းၼိုင်ၵမ်ႈၼမ်ၼႂ်းၸုမ်းၽုင်လၢဝ်ၼႆႉတေယူႇတီႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းမီးၼမ်ထိုင် 99.87% ပဵၼ်ႁႅင်းၼိုင်ႁူမ်ႈၵၼ်ၼႂ်းၵႃႈၸုမ်းၽုင်လၢဝ်ၼင်ႇၵၼ်မီးယူႇ 0.13% လုၵ်ႈတႃဝၼ်းပဵၼ်လၢဝ်သႅၼ်းလဵၵ်ႉဝႆႉမိူဝ်ႈတႅၵ်ႈၼိူင်းၵၼ်တင်းၸုမ်းၽုင်လၢဝ်တင်းလၢႆ ၊ ၵူၺ်းၼႃႇပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်ယူႇၸမ်လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉဝႆႉၸင်ႇတေႁၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈမူၼ်းမူၼ်းဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း၊ ဢၼ်ႁဝ်းမုင်ႈႁၼ်ၼိူဝ်လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉယူႇယဝ်ႉ၊ လၢဝ်တၢင်ႇလုၵ်ႈတႄႉတေႃႉတႄႉႁၼ်သၢႆလႅင်းဝႆႉဢိတ်းဢွတ်းၵူၺ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းယူႇၵႆၵၼ်တင်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁဝ်းဝႆႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈလၢဝ်တၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉလုၵ်ႈလဵၵ်ႉလႄႈၸင်ႇဢမ်ႇႁၼ်သၢႆလႅင်းၼမ်၊ ပေႃးတႅၵ်ႈၼိူင်ႈတူၺ်းတေႇဢဝ်ဝူင်ႈၵၢင်တေႃႇထိုင်ၽင်ႇၼၼ်ႉၸမ်ထိုင် 109 လႄႈ ပေႃးၶႂ်ႈတၢၼ်ႇလုၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈတႃဝၼ်းမီးႁႅင်းပွင်ၶိုၼ်ႈမႃးႁင်းၵူၺ်း လႄႈၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈႁႅင်းပွင်ပိၼ်ႇပၢႆႇၶၢႆႉပိူင်ႈၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ် ဢႆး(ၼသ်)တႆး(ၼ်) E = mc2 (E ပဵၼ်ႁႅင်းပွင်၊ m ပဵၼ်ၼိူဝ်ႉသၢၼ်၊ လႄႈ c ပဵၼ်တၢင်းဝႆးၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁႅင်းသၢႆႁိူဝ်ႈလႅင်းမီး 300,000 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ{km} တေႃႇၼိုင်းသၵ်ႉၵသ်ႉ) ႁိမ်းႁွမ်းလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈႁႅင်းပွင်ပဵၼ်ၼိူဝ်ႉသၢၼ်ၼၼ်ႉမီးႁႅင်းမႆႈထိုင် 15 M ° ၊ ၼႂ်းၵႅၼ်ၵၢင်လုၵ်ႈတႃဝၼ်းမီးထၢတ်ႈတႅၵ်ႇႁၢႆးၻရူဝ်ၵျဵၼ်ႉ(Hydrogen)တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ႁႅင်းတႅၵ်ႇပဵၼ်ၸွမ်းပိူင်ၼိဝ်ၶရေး တီႈႁၢႆးၻရူဝ်ၵျဵၼ်ႉ(Hydrogen) လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ႁီႇလဵမ်ႇ(Helium) ၵူႈသၵ်ႉၵသ်ႉ ႁၢႆးၻရူဝ်ၵျဵၼ်ႉ(Hydrogen) တင်းၼမ်သီႇလၢၼ်ႉ ယဵၼ်းပဵၼ်ႁႅင်းပွင် ၼႂ်းၼိုင်ႈပီ၊ လုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼၼ်ႉမိူဝ်ႈတႅၵ်ႈၼိူင်းတင်း ႁႅင်းပွင်လုၵ်ႈတႃဝၼ်းတင်းမူတ်းၸိုင်တေမီး 2 x 1027 တၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် 2,000 လၢၼ်ႉလၢၼ်ႉလၢၼ်ႉတၼ် ဢမ်ႇၼၼ် 332,946 တၢၼ်ႇလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ။
တီႈၽိဝ်လုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼၼ်ႉမီးႁႅင်းမႆႈ 5,700°၊ ဢမ်ႇၼၼ်ႉ 6,000 ၶဵလ်းဝိၼ်း၊ လႄႈၸင်ႇလႆႈတမ်းဝၢင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်းပဵၼ်လုၵ်ႈလၢဝ်သီလိူင်မီးတင်းမႆႈမွၵ်ႈ 5,000 လၢၼ်ႉပီ ပဵၼ်လၢဝ်လၵ်းၵႅၼ်လူင်ဢၼ်ယူႇၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ၸူဝ်ႈၵူၼ်ႈလႆႈထႅင်ႈ 5,000 လၢၼ်ႉပီ၊ လုၵ်ႈတႃဝၼ်းသုတ်းသဵင်ႈၵေႃႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူင်းၶူင်းၵၢင်တေၸၢင်ႈဝၢႆးႁၢႆၵႂႃႇ၊ ၵူၺ်းၼႃႇဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈတႅၵ်ႇယၢႆပဵၼ်ၽွင်ၼင်ႇၵွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁႅင်းၼွင်ႇၸၼ်မီးၼမ်လိူဝ်ႁႅင်းဢီးၽိုတ်ႉ၊ လိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းတေယဵၼ်းပဵၼ်လၢဝ်သႅၼ်းလဵၵ်ႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈလၢဝ် ၶရႄႉၶၢဝ် ၼႆၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
လၢဝ်ပုတ်ႉ ပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်လဵၵ်ႉလိူဝ်သေပိူၼ်ႈမူတ်းၼႂ်းၵႃႈလၢဝ်လူင်တင်းလၢႆ ၊ လႄႈ ပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်ယူႇၸမ် လုၵ်ႈတႃဝၼ်းလိူဝ်သေပိူၼ်ႈသုတ်း၊ ႁၢင်ႇၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း 4,879.4 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ(km)၊တႃႇပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 87 ဝၼ်း၊ ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈလိူၼ်လႄႈၸုမ်းၽုင်လၢဝ်တင်းလၢႆပၼ်ႇလဵပ်ႈၸွမ်း။
လၢဝ်သုၵ်း ဢမ်ႇၼၼ်လၢဝ်ၸုမ်ႈမိူင်း ပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်ငၢႆးၵၼ်တင်း လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁဝ်းတႄႉꧦ၊ထၢၼ်ႈပေႃးဢွၼ် ႁွင်ႉၵၼ်ဝႃႈလၢဝ်ၽႃၽႄ၊ ပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်မီးသၢႆႁိူဝ်ႈလႅင်းထွင်ႇဝႆႉ၊ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉမုင်ႈတူၺ်းၵႂႃႇၸိုင် လၢဝ်သုၵ်း ယူႇႁၢင်ႇၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း 107 လၢၼ်ႉ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (km ) မီးသဵၼ်ႈလႅၼ်ႈၸွမ်းႁွႆးတၢင်းလင် ယၢဝ်းထိုင် 103.7 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇ တႃႇ (km )၊ တႃႇပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 224.7 ဝၼ်း၊ လၢဝ်သုၵ်းဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈလိူၼ်လႄႈ ၸုမ်းၽုင်လၢဝ်တင်းလၢႆပၼ်ႇလဵပ်ႈၸွမ်း။
လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းယူႇသဝ်းယူႇၼႆႉ ပဵၼ်လူၵ်ႈမၢႆ(3) ၼပ်ႉတႄႇဢဝ်လုၵ်ႈတႃဝၼ်းမႃး၊ ပဵၼ်လူၵ်ႈဢၼ်မီး တူဝ်မီးၸႂ်ယူႇသဝ်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ၊ လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ယူႇႁၢင်ႇၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း 149 လၢၼ်ႉ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ( km )မီးသဵၼ်ႈလႅၼ်ႈၸွမ်းႁွႆးတၢင်းလင် ယၢဝ်းထိုင် 12,755 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (km ) တႃႇပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 365.25 ဝၼ်း။
လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် လၢဝ်လႅင်၊ ပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်ယူႇၶပ်းတၢမ်းၵၼ်တင်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ၊ ယူႇႁၢင်ႇၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း 206.6 လၢၼ်ႉ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ( km) မီးသဵၼ်ႈလႅၼ်ႈၸွမ်းႁွႆးတၢင်းလင် ယၢဝ်းထိုင် 6,804.9 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ ( km ) တႃႇပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈၼႆႉလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 687 ဝၼ်း၊ လၢဝ်ဢင်းၵၢၼ်းမီးၸုမ်းၽုင်လၢဝ် ယူႇလဵပ်ႈၸွမ်း(2) ႁူၺ်ႇ ပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်လုၵ်ႈလဵၵ်ႉၼႅၼ်ႇ မီးတၢင်းယႂ်ႇ 13 လႄႈ 22 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (km)ၵူၺ်း။
လၢဝ်ၽတ်းပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈမူတ်း ၼႂ်းၶူင်းၵၢင်၊ ယူႇႁၢင်ႇၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း 741 လၢၼ်ႉၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ၊ (km) မီးသဵၼ်ႈလႅၼ်ႈၸွမ်းႁွႆးတၢင်းလင် ယၢဝ်းထိုင် 142,984 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ(km)၊ တႃႇပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 4,335 ဝၼ်း၊ လၢဝ်ၽတ်း မီးၸုမ်းၽုင်လၢဝ် ယူႇလဵပ်ႈၸွမ်း 63 ႁူၺ်ႇ။
လၢဝ်သဝ်ပဵၼ်လၢဝ်ဢၼ်မီး ၵူင်ႇႁူင်းႁႆး ႁၢင်ႈလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈ၊ [ၼႂ်းၵႃႈလုၵ်ႈလၢဝ်ဢၼ်မီးႁၢင်ႈၵူင်ႇႁူင်းႁႆး(ဝူင်းႁိူဝ်ႈ)]၊ လႄႈယူႇႁၢင်ႇၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း 1,349 လၢၼ်ႉ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ(km) မီးသဵၼ်ႈလႅၼ်ႈၸွမ်းႁွႆးတၢင်းလင် ယၢဝ်းထိုင် 120,536 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ(km) တႃႇပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 10,758 ဝၼ်း၊ မီးၸုမ်းၽုင်လၢဝ်ယူႇလဵပ်ႈၸွမ်း 60 ႁူၺ်ႇ။
လၢဝ်ယူရေၼသ်း ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢဝ်ဢၼ်ယူႇႁၢင်ႇၵႆၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း2,735 လၢၼ်ႉ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ(km)၊ မီးသဵၼ်ႈလႅၼ်ႈၸွမ်းႁွႆးတၢင်းလင် ယၢဝ်းထိုင် 51,118 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ(km) တႃႇပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈၼႆႉ ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 30,708 ဝၼ်း၊ မီးလုၵ်ႈလၢဝ်ပၼ်လဵပ်ႈၸွမ်း 27 ႁူၺ်ႇ။
လၢဝ်ၼႅပ်ႉပၸုၼ်း ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢဝ်ဢၼ်မီးသီသွမ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢဝ်ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇၼွၵ်ႈပိူၼ်ႈမူတ်း၊ ၼႂ်းၵႃႈလၢဝ်တင်းလၢႆ ၊ ယူႇႁၢင်ႇၵႆၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း 4,460 လၢၼ်ႉ ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (km) ၊ မီးသဵၼ်ႈလႅၼ်ႈၸွမ်းႁွႆးတၢင်းလင် ယၢဝ်းထိုင် 49,528 ၵီႇလူဝ်ႇၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ(km) ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းၼိုင်ႈႁွပ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 60,225 ဝၼ်း၊ မီးလုၵ်ႈလၢဝ်ပၼ်လဵပ်ႈၸွမ်း 14 ႁူၺ်ႇ။
လၢဝ်ၽလူတူဝ်း ပဵၼ်လၢဝ်လုၵ်ႈလိုၼ်းသုတ်း ၼႂ်းၵႃႈလၢဝ်လူင်တင်းၵဝ်ႈ၊ ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ်ႇၼိုင်ႈႁွပ်ႈ(တၢၼ်ႇၼိုင်ႈဝၼ်း) 453 ၸူဝ်ႈမူင်း တႃႇၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ်ႇႁွပ်ႈလုၵ်ႈတႃဝၼ်းသမ်ႉမီး 248 ပီ၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢဝ်ဢၼ်မီးႁၢင်ႈၽၢင်ငၢႆးၵၼ်တင်း လၢဝ်ပုတ်ႉ၊ လႄႈပဵၼ်လုၵ်ႈလၢဝ်ဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆၵၼ်တင်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်းသေပိူၼ်ႈမူတ်း။