text:
တီႈပွင်ႇ
ဝီႇၶီႇတႆး ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵုမ်းၵမ် လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈသင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႈမႄးထတ်းလႆႈသေ လွင်ႈမႄးထတ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိမ်းသႂ်ႇပၼ်တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၵႂႃႇလႆႈ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းယဝ်ႉ လွင်ႈမႄးထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ် ၽူႈမႄးထတ်းတီႈဝီႇၶီႇတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
မၢႆတွင်း။ ။ ပေႃးၶႂ်ႈၸၢမ်းတူၺ်းၼႆတႄႉ ၸႂ်ႉၼႃႈလိၵ်ႈ လွင်ႈမႄးထတ်း
sandbox
သေၵေႃႈ ၸၢမ်းႁဵတ်းတူၺ်းလႆႈယူႇၶႃႈ။
A short video about that "Edit" button and what it can do when
you are bold! (1:06 min)
ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတီးၼႂ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆ့ ပဵၼ်ဢၼ်မႄးထတ်းလႆႈ ငၢႆႈငႅမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းလူဝ်ႇၼဵၵ်းပၼ်တီႈ ထႅပ်ႉ "
မူၼ်ႉမႄး"ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးၼဵၵ်းပၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈၼႂ်း text box ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈမႄးထတ်းလႆႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈဢဝ် ၶေႃႈမုၼ်းသႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉၼႆ တေလႆႈသႂ်ႇပၼ် ဢိင်ဢၢင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၼႆ တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈဢိင်ဢၢင်ႈၼႆ တိုၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈမူၼ်ႉမႄးယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ Text box ၼၼ်ႉ မီးလွၵ်း text box ဢၼ်လဵၵ်ႉဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ထုၵ်ႇလီတႅမ်ႈပၼ် ၶေႃႈမၢႆတွင်းယူႇယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၼႄပၼ် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ တူဝ်ယေႃႈ ဢၼ်ၼႄဝႆႉတီႈ Wikipedia:ၶေႃႈသပ်းလႅင်းၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ပေႃးၼဵၵ်းပၼ်တီႈ ၼဵၼ် " ၼႄလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ"ၼၼ်ႉၼႆတႄႉ တေလႆႈႁၼ် လွင်ႈပႅၵ်ႈပိူင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ မိူဝ်ႈပႆႇမူၼ်ႉမႄးလႄႈ ဝၢႆးသေမူၼ်ႉမႄးယဝ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ် လွင်ႈမႄးထတ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ၼဵၵ်းႁတ်းႁတ်း ၵႃႈတီႈၼဵၼ် " ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ" ၼၼ်ႉလႄႈ။ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝီႇၶီႇၶဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ၸွမ်းၵႂႃႇ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ၵေႃႈၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈတူၺ်း လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉၼႆ ၼဵၵ်းတီႈထႅပ်ႉ "
တႃႇဢုပ်ႇ'" ၼၼ်ႉလႄႈ။ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉသေ တေလႆႈႁၼ် တၢင်းၶႆႈၸႂ် ဢၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝီႇၶီႇတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼဵၵ်းတီႈ " ထႅမ်သႂ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ" ၼၼ်ႉၼႆ တေၸၢင်ႈတႄႇ တွၼ်ႈၵၼ်ဢၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် တေၸၢင်ႈမႄးထတ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼႃႈတႃႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးပဵၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈပရေႃးၵျႅတ်ႉ ဢၼ်မီးလွင်ႈတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ယႃႇပေလိုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ထႅဝ်ၵူတ်ႉဢွၼ်ႇ သီႇဢၼ် (~~~~) ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉတႄႉ ထုၵ်ႇလီဝႄႈ လွင်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈမၢႆတွင်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ
MediaWiki သွပ်ႉၾ်ဝႄးတေမၢႆတွင်းၵႂႃႇႁင်းမၼ်းဝႃႈ လွင်ႈဝႃႈ ၽႂ်မႄးထတ်းထတ်းၵႂႃႇ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပၼ်မၢႆမႅၼ်ႈ ၵႃႈတီႈတိူၵ်ႈဢွၼ်ႇဢိတ်း ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈမႄးထတ်းဢိတ်းဢီႈၼႆတႄႉ မၼ်းမၢႆထိုင်ဝႃႈ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ မိူဝ်ႈပႆႇမႄးထတ်းလႄႈ ဝၢႆးမႄးထတ်းယဝ်ႉၼႆႉ မၼ်းမီး ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်းဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိုၼ်းမႄးလွင်ႈဢၼ်တႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈၽိတ်း၊ ၶိုၼ်းမႄးတီႈဝႆႉတီႈဝၢင်း၊ ၶိုၼ်းမႄး လၢႆးပိူင် ဢၼ်တႅမ်ႈၼႄ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိုၼ်းမႄးပွင်ႈလိၵ်ႈ ၽၢႆႇၼႃႈၽၢႆႇလင် ဢၼ်ဢမ်ႇမွတ်ႇတူဝ်လိၵ်ႈသင်ၼၼ်ႉ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈမႄးထတ်းဢိတ်းဢီႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၽူႈမႄးထတ်းသေ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်လႆႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇၶိုၼ်းထတ်းသၢင်ႈ လႄႈ ဢွမ်ႇတၢင်ႇလူဝ်ႇမီးလွင်ႈထဵင်မေႃးၵၼ် ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးဢိတ်းဢီႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်
သုၼ်ႇလႆႈ ၼႂ်းၵႃႈ သုၼ်ႇလႆႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝီႇၶီႇ ဢၼ်တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၶဝ် ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽူႈမႄးထတ်း/ၽူႈမူၼ်ႉမႄးႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁဵတ်းလွင်ႈမႄးထတ်း၊ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးၼႆ ႁႂ်ႈဢွၼ်ႁဵတ်း ၶၢတ်ႇၶၢတ်ႇၼႆ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းပၼ်ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယူႇတီႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်သေ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးယႂ်ႇလူင် ၼၼ်ႉပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်းၼႆ မီးဝႆႉၵမ်ႈၽွင်း ၸိူဝ်းဢၼ်တေႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးယႂ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈမူၼ်ႉမႄးသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လွင်ႈမႄးထတ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတင်းႁိုဝ်သေ ႁဵတ်းၼႆ ဢဝ်မၢႆ {{
Inuse}} ဢၼ်ၼႆႉသႂ်ႇပၼ်သေၼႆၵေႃႈ တေယၢင်ႈယွမ်းပၼ်လႆႈ လွင်ႈလႆႈထဵင်မေႃးၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး၊ လွင်ႈမႄးထတ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ သႂ်ႇပၼ် edit summary ၼႆႉသေၵေႃႈ တေၸၢင်ႈပၼ် လွင်ႈတၢင်းၵမ်ႉထႅမ် တႃႇၵဵပ်းသိမ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸွမ်းၸၼ်ႉၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် တူင်ႇဝူင်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ တေယွမ်းႁပ်ႉလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး၊ လွင်ႈမႄးထတ်း ယႂ်ႇလူင်ၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလီၶိုၼ်းဝူၼ်ႉသွၼ်ႇတူၺ်း ၸွင်ႇမီး လွင်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင် ပႅၵ်ႇပိူင်ႇၵၼ်တင်း ၽူႈမႄးထတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးသင်ၵေႃႈလီ ပေႃးဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼိုင်ႈၶေႃႈ ဢၼ်တေ ႁႂ်ႈတီႈပွင်ႇပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၼႆၸိုင် မၼ်းမၢႆထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးယႂ်ႇလူင် ၼႆယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇ တေႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးယႂ်ႇလူင်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်သေဢၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈႁဵတ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ သင်ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၸၼ်ႉၵၢၼ် ၸိူဝ်းလၢတ်ႈမႃး ၽၢႆၼိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်တၢင်းယၢမ်ႈလီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ မူၼ်ႉမႄးၵႂႃႇၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉၵေႃႈ တေမီးတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁႂ်ႈၽၢင်ႉဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉပၼ်သေၵမ်း။
ဝီႇၶီႇ markup ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် လၢႆးသၢင်ႈလိၵ်ႈ (syntax) ဢၼ်တေလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈ ၽၢင်ႁၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဝီႇၶီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶႂ်ႈႁူႉ တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်းၼႆႉ တူၺ်းလႆႈတီႈ Help:Editing ၼၼ်ႉလႄႈ။ ဢမ်ႇၼၼ် တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းလႆ တူဝ်လိၵ်ႈဝီႇၶီႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတူၺ်းလႆႈ တီႈလိၵ်ႈယၢဝ်း Help:Wikitext examples ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။
တေလႆႈႁၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်
လိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပေႃႉသႂ်ႇ
ၼမ်ႉတူၵ်းတၢင်ႇပွႆးၵွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ
ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး ယဝ်ႉ။
ၵွင်ႉၵၢႆႇၸူး ပွင်ႈၵႂၢမ်းဝီႇၶီႇ တၢင်ႇဢၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။
တီးၼႂ်းပိူင်သၢင်ႈၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ ဢၼ်မီးယူႇၽၢႆႇလင်ၼၼ်ႉ ပေႃးတူဝ်လိၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈၸီႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ (သင်ပဵၼ်ဝႆႉ လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၼႆၸိုင်) မၼ်းတေလႅၵ်ႈလၢႆးပၼ် တူဝ်ယႂ်ႇၵႂႃႇႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် space ၼၼ်ႉ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ underscores ယဝ်ႉ။ (တီႈၼႂ်းႁဵင်းၵွင်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးပေႃႉသႂ်ႇ underscores ၼႆၸိုင် မိူၼ်တင်း ပေႃႉသႂ်ႇ space ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ႁဵတ်းၼၼ်တႄႉ ဢမ်ႇပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇၼႆ ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ယူႇ။)
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ၼႄဝႆႉ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၸီႉပၼ် URL ဢၼ်ပဵၼ် shn.wikipedia.org/wiki/ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်_သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပွင်ႈၵႂၢမ်း ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ဝီႇၶီႇတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈတီႈ Wikipedia:Canonicalization ၼႆႈၶႃႈလႄႈ။
ၼမ်ႉတူၵ်းတၢင်ႇပွႆးၵွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ [[ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး]] ယဝ်ႉ။
ထမ်ႈၼၼ်ႇတမူႇ ပဵၵ်ႉၶျိၼ်းမျွင်ႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ
မေႇမျူဝ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸီႉၸူးတႄႉၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်း တူဝ်ယၢင်ႇၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ၸီႉၸူးၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။
တီႈသုတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၸီႉၸူးၼၼ်ႉ တေလႆႈတႅမ်ႈသႂ်ႇ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၽၢႆႇၼႃႈ ("piped |")ၼၼ်ႉသေ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၸင်ႇၵွႆႈလႆႈတႅမ်ႈၸွမ်း ၽၢႆႇလင်ယဝ်ႉ။
ထမ်ႈၼၼ်ႇတမူႇ ပဵၵ်ႉၶျိၼ်းမျွင်ႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ [[ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး|မေႇမျူဝ် ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉတူၵ်းတၢင်ႇပွႆးၵွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ
ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး ယဝ်ႉ။
တူဝ်လိၵ်ႈသုတ်းၵွႆမၼ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉၵိုၵ်းလေႃးၵၼ်ဝႆႉတင်း ႁဵင်းၵွင်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးပဵၼ်လႆႈၼႆ ၽိူဝ်ၸႂ်ႉ Piped link ၼႆ ၸႂ်ႉပၼ်လၢႆးၼႆႉ တိူဝ်းသၢင်ႇထုၵ်ႇယဝ်ႉ။
ပေႃးၶႂ်ႈဢဝ် လွင်ႈၶဝ်လေႃးၵၼ် ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၼႆ ၸႂ်ႉပၼ်မၢႆ    ဢၼ်ၼႆႉလႆႈယူႇ။ တီႈၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉၵေႃႈ သၢင်ႇထုၵ်ႇတင်းလၢႆးၼႆႉယူႇ။ Example: a microsecond.
ၼမ်ႉတူၵ်းတၢင်ႇပွႆးၵွၵ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈ[[ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး]] ယဝ်ႉ။
ၸႄႈ [[ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး]]
တူၺ်းတီႈ
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:ၵၼ်ႁဵၼ်း လွင်ႈမႄးထတ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉလႄႈ။
ၼႆႉတႄႉ ၵွင်ႉၵၢႆႇၸူး namespace တၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တူၺ်းတီႈ [[လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:ၵၼ်ႁဵၼ်း လွင်ႈမႄးထတ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]] ၼၼ်ႉလႄႈ။
ၸဝ်ႈသုၶမ်း#လိၵ်ႈဢၼ်တႅမ်ႈမႃး ၼႆႉတႄႉ ၵွင်ႉၸူး တွၼ်ႈၵၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
#လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဢိတ်းဢီႈ ၼႆႉတႄႉ ၵွင်ႉၸူး တွၼ်ႈၵၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉယူႇ တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈသုၶမ်းတႅမ်ႈမႃး ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ဢဝ် piped သေၵွင်ႉၸူး တွၼ်ႈၵၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်တွၼ်ႈၵၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉ ၽၢႆႇလင် ႁၢင်ႈတၢင် (#) ၼၼ်ႉၼႆႉ တေလႆႈမိူၼ်ၵၼ်တင်း ႁူဝ်ၶေႃႈ တွၼ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေလႆႈမိူၼ်ၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လၢႆးလေႃးတူဝ်လိၵ်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၼႆႉ တူဝ်လဵၵ်ႉတူဝ်ယႂ်ႇ (case) လႄႈ punctuation မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈမိူၼ်ၵၼ်တင်းပုတ်းတင်းတႅင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၺႃး တွၼ်ႈၵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝႆႉၼၼ်ႉၼႆ မၼ်းတေဢမ်ႇမၢႆထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် ႁဵင်းၵွင်ႉလူႉလႅဝ် (broken link)သေ မၼ်းတေမၢႆထိုင်ဝႃႈ ႁဵတ်းႁဵင်းၵွင်ႉဝႆႉၸူး တီႈၽၢႆႇၼိူဝ်သုတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
"| ႁူဝ်ၶေႃႈႁဵင်းၵွင်ႉ" ဢဝ်လၢႆးၼႆႉသေၵေႃႈ ႁဵတ်းႁူဝ်ၶေႃႈႁဵင်းၵွင်ႉ (piped) ဢၼ်ၽၢင်ငၢမ်းၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၵေႃႈလႆႈယူႇ။
[[ၸဝ်ႈသုၶမ်း#လိၵ်ႈဢၼ်တႅမ်ႈမႃး]] ၼႆႉတႄႉ ၵွင်ႉၸူး တွၼ်ႈၵၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
[[#လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဢိတ်းဢီ]] ၼႆႉတႄႉ ၵွင်ႉၸူး တွၼ်ႈၵၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉယူႇ တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
[[ၸဝ်ႈသုၶမ်း#လိၵ်ႈဢၼ်တႅမ်ႈမႃး|လိၵ်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈသုၶမ်းတႅမ်ႈမႃး]] ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ဢဝ် piped သေၵွင်ႉၸူး တွၼ်ႈၵၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်း ၶွပ်ႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းသိူင်ႇပၼ်ၵႂႃႇႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင်
ၸိူဝ်းပဵၼ် namespace ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းသိူင်ႇပၼ်ၵႂႃႇႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:ၵၼ်ႁဵၼ်း လွင်ႈမႄးထတ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
ပေႃးပႃးဝႆ့တင်းသွင်ဢၼ်ၵေႃႈ သိူင်ႇပၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
Manual of Style
ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတႅမ်ႈၸိူင်ႉၼႆတႄႉ မၼ်းတေဢမ်ႇသိူင်ႇပၼ်။
[[Wikipedia:Manual of Style#Links|]]
ၽွင်းသိမ်းပၼ် ပွတ်းလင် ႁၢင်ႈတၢင် (|) ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ သႃႇပႃႇသေ သိုပ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ်သိမ်းပၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုတ်းပိုတ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ မူၼ်ႉမႄးထႅင်ႈၼႆ တေလႆႈႁၼ် piped link ဢၼ်ၶႂၢၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ပေႃး တူၺ်းႁၢင်ႈလူင်ႈၼႃႈ ၼႆ ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်းၼဵၵ်းပၼ် ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် မူၼ်ႉမႄး ၼႆၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၾွမ်ႇ ဢၼ်ၶႂၢၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၼၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁဵင်းၵွင်ႉ ၼႃႈလိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၵူၺ်း။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်မီးဝႆႉယူႇတီႈၼႃႈလိၵ်ႈယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၢႆထိုင်ပႃးယဝ်ႉ။ ([[#link-to-section| ၶႂ်ႈမၢႆထိုင် ၶေႃႈလၢတ်ႈ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ)။ ပေႃးၶႂ်ႈႁူႉ တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်းၼႆတႄႉ တူၺ်းတီႈ Wikipedia:Pipe trick ၼႆႈလႄႈ။
လိၵ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်း ၶွပ်ႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းသိူင်ႇပၼ်ၵႂႃႇႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။
[[ႁူဝ်ၼွင်၊ ဝၢၼ်ႈ (ဢိူင်ႇၼႃးလွႆ၊ မိူင်းၼၢႆး)|ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼွင်]]
ၸိူဝ်းပဵၼ် namespace ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းသိူင်ႇပၼ်ၵႂႃႇႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။
[[လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:ၵၼ်ႁဵၼ်း လွင်ႈမႄးထတ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]]
ပေႃးပႃးဝႆ့တင်းသွင်ဢၼ်ၵေႃႈ သိူင်ႇပၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
[[Wikipedia:Manual of Style (headings)|Manual of Style]]
ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတႅမ်ႈၸိူင်ႉၼႆတႄႉ မၼ်းတေဢမ်ႇသိူင်ႇပၼ်။
[[Wikipedia:Manual of Style#Links|]]
သိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ပႆႇမီးဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈဢဝ် ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉသေ သၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇၵႂႃႇၼႆ ၼဵၵ်းပၼ်တီႈၼိူဝ် ႁဵင်းၵွင်ႉၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။
တွၼ်ႈတႃႇတေတႄႇ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆ
ၵႂႃႇႁဵတ်းႁဵင်းၵွင်ႉ တီႈၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼၼ်ႉ။
ယဝ်ႉသိမ်းပၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
ယဝ်ႉၵေႃႈၶိုၼ်းၼဵၵ်းပၼ်တီႈၼိူဝ် ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢင်ႈမႃးမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေၢးၼၼ် တေဢွၵ်ႇမႃးၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေၸၢင်ႈမႄးထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶႂ်ႈသိုပ်ႇႁူႉထႅင်ႈၼႆ တူၺ်းတီႈ
တေႁဵတ်းႁိုဝ်တႄႇ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈပွင်ႈ ၼႆသေ တွၼ်ႈတႃႇပၼ်ၸိုဝ်ႈတႄႉ တူၺ်း လၢႆးပၼ်ၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၽွမ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ။ ယႃႇပေတႄႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးႁဵင်းၵွင်ႉ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်သေ၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ သၢင်ႈပၼ်ႁဵင်းၵွင်ႉ တီႈဢေႇသုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၶႃႈလႄႈ။
[[သိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉး]] ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ပႆႇမီးဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶိုၼ်းၵွင်ႉဝႆႉၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
[[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း]] ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶိုၼ်းၵွင်ႉဝႆႉၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
tilde (~) ႁၢင်ႈမၢႆဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉ ၽွင်းတႅမ်ႈၶေႃႈမၢႆတွင်း တီႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပေႃႉသႂ်ႇ ႁၢင်ႈမၢႆ tildes ႔ ဢၼ် ၼင်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း တီႈၶေႃႈမၢႆတွင်းၼၼ်ႉၸိုင် (~~~~) ဢၼ်ပဵၼ် ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း ဝၼ်းထီႉၸိူဝ်းၼႆႉ တေဢွၵ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၸၢႆးသႅင်ႁၢၼ် 9:47, Dec 7, 2018 (UTC)
ပေႃးပေႃႉသႂ်ႇ ႁၢင်ႈမၢႆ tildes သၢမ်ဢၼ် သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း (~~~)ၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၺ်း တေဢွၵ်ႇၼႄပၼ်။
ၸၢႆးသႅင်ႁၢၼ်
ပေႃးပေႃႉသႂ်ႇ ႁၢင်ႈမၢႆ tildes ႁႃႈဢၼ် သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း (~~~~~) ၼႆ တေဢွၵ်ႇမႃး ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၼ်းထီႉ ၵူၺ်းယဝ်ႉ။
9:47, Dec 7, 2018 (UTC)
tilde (~) ႁၢင်ႈမၢႆဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉ ၽွင်းတႅမ်ႈၶေႃႈမၢႆတွင်း တီႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ပေႃးတေဢဝ် ၸိုဝ်ႈ ဢိၵ်ႇတၢင်း ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၼ်းထီႉသေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႆ ပေႃႉသႂ်ႇပၼ် ႁၢင်ႈမၢႆ tildes တႃႇ ႔ လႄႈ။ (~~~~)
(~~~~)
ပေႃးတေဢၢၼ်းဢဝ် ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႅမ်ႈမၢႆသႂ်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းတီႈ ၶေႃႈမၢႆတွင်းၼၼ်ႉၼႆ ပေႃႉသႂ်ႇပၼ် ႁၢင်ႈမၢႆ tildes တႃႇ ႓ ဢၼ်လႄႈ။ (~~~)
(~~~)
ပေႃးတေဢဝ် ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ဝၼ်းထီႉ သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းသႂ်ႇတီႈ ၶေႃႈမၢႆတွင်းၼၼ်ႉၼႆ ပေႃႉသႂ်ႇပၼ် ႁၢင်ႈမၢႆ tildes ႕ ဢၼ်လႄႈ။ (~~~~~)
~~~~~
တွၼ်ႈတႃႇဢဝ် ပွင်ႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ
ပိၼ်ႇဝၢႆႇၸူး ပွင်ႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ တႅမ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၼႄဝႆႉၽၢႆႇၶႂႃႇ တႅမ်ႈတီႈထႅဝ်ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈသေ ပိုၼ်ႇဝၢႆႇၸူး မိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶွင်ႈပိၼ်ႇဝၢႆႇ ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႈမိူၼ်ၼၼ် လုၵ်ႉတီႈ ၸိုဝ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈပိုၼ်ႇဝၢႆႇၸူး တွၼ်ႈၵၼ်ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ပွင်ႈလိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ပေႃးတႅမ်ႈ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆၸိုင် မၼ်းတေပိုၼ်ႇဝၢႆႇၸူး တွၼ်ႈၵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတႂ်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
#REDIRECT [[မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ]]
ပေႃးတႅမ်ႈ #REDIRECT [[ မိူင်းမၢၼ်ႈ#ၼႃႈလိၼ်|ၼႃႈလိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ]]ၼႆၸိုင် မၼ်းတေပိၼ်ႇဝၢႆၵႂႃႇၸူး တွၼ်ႈၵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတႂ်ႈ[[မိူင်းမၢၼ်ႈ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတၢင်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ့သေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁဵင်းၵွင်ႉၸူး ဢၼ်မီးတီႈၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆၸိုင် တေလႆႈဢဝ် ႁဵင်းၵွင်ႉၾွမ်ႇ ဢၼ်ၶႂ်ႈၸီႉၸူးၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်တီႈၼႂ်း ၼိူဝ်ႉလိၵ်ႈဝီႇၶီႇၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ [[ၶူတ်ႉၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း : ႁူဝ်ၶေႃႈ]] ပေႃးတေလႆႈၼႄ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းၼႆ မိူင်ၼင်ႇ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ သထိပ်ႉၵျွပ်ႉ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ဝီႇၶီႇ တၢင်ႇၽႃႇသႃႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇပၼ်ၸူး ၽႃႇသႃႇၶေႃႈၵႂၢမ်းၼင်ႇၵၼ်ၼႆ့ မီးဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
[[my:စတိဗ်ဂျော့စ်]] [[en:Steve_Jobs]] [[simple:Steve_Jobs]]
ဢၼ်ပဵၼ်ႁဵင်းၵွင်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇဝႆႉ တီႈႁိမ်းလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သင်သေတႃႉ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈဝႆႉပၼ်ၽၢႆႇတႂ်ႈသုတ်း တီႈၼႂ်း Textbox ဢၼ်မႄးထတ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉၶႃႈ။
ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁဵင်းၵွင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈႁၼ်တီႈၼႂ်း ၼိူဝ်ႉပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉသေတႃႉ တေလႆႈၵႂႃႇႁၼ်တီႈ ၶိူင်ႈ (toolbox) ဢၼ်ဝႃႈ ၼႂ်းလိၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေၸၢင်ႈႁၼ်လႆႈတူၺ်းလိၵ်ႈ ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတင်းၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၼႆႉၵေႃႈ တင်းတေႁၼ်လႆႈ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉတင်း ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်းယူႇယဝ်ႉ။
တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်းတႄႉ တေၸၢင်ႈတူၺ်းလႆႈတီႈ ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆဝႆႉတင်း ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း လႄႈ ၶူတ်ႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတင်း သဵၼ်ႈမၢႆၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။
ပေႃးၶႂ်ႈၵွင်ႉၸူး
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလႂ်ၸီႉဝႆႉ လႄႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉ ၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ႁဵတ်းပၼ်
Special:Whatlinkshere/Wikipedia:လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း
လႄႈ
Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း
ၼင်ၼႆလႆႈယူႇၶႃႈ။
ပေႃးၶႂ်ႈၵွင်ႉၸူး
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလႂ်ၸီႉဝႆႉ လႄႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉ ၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ႁဵတ်းပၼ်
[[Special:Whatlinkshere/Wikipedia:လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း]]
လႄႈ
[[Special:Recentchangeslinked/Wikipedia:လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း]]
ၼင်ႇၼႆလႆႈယူႇၶႃႈ။
ပေႃးၶႂ်ႈႁဵတ်းႁဵင်းၵွင်ႉ တႃႇၼႃႈလိၵ်ႈ
လွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ၶႃႈႁဵတ်း ဢၼ်ပဵၼ်ႁင်း ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ် ႁဵင်းၵွင်ႉ
Special:Contributions/UserName
ဢမ်ႇၼၼ်
Special:Contributions/192.0.2.0 ၼင်ႇၼႆလႆႈယူႇၶႃႈ။
ပေႃးၶႂ်ႈႁဵတ်းႁဵင်းၵွင်ႉ တႃႇၼႃႈလိၵ်ႈ
လွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢၼ်ၶႃႈႁဵတ်း ဢၼ်ပဵၼ်ႁင်း ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ် ႁဵင်းၵွင်ႉ
[[Special:Contributions/UserName]]
ဢမ်ႇၼၼ်
[[Special:Contributions/192.0.2.0]] ၼင်ႇၼႆလႆႈယူႇၶႃႈ။
ပေႃးတေသႂ်ႇ Wikipedia:ပိူင်ထၢၼ်ႈ တီႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆ ၸွမ်းၼင်ႇၼႄဝႆႉၽၢႆႇၶႂႃၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၸႂ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ သႂ်ႇပၼ်လႆႈယူႇ။ ၵေႃႈမိူၼ်ၵၼ်တင်း ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ႁဵင်းၵွင်ႉတႃႇ ပိူင်ထၢၼ်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းပွင်ႈလိၵ်ႈ တီႈႁိမ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသိမ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁဵင်းၵွင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေၼႄဝႆႉပၼ် တီႈလဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ႁဵင်းၵွင်ႉပိူင်ထၢၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်းသႂ်ႇပၼ်ၽၢႆႇတႂ်ႈသုတ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မႄးထတ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉၶႃႈ။
[[Category:ဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး]]
သမ်ႉၶႂ်ႈႁဵတ်းႁဵၼ်းၵွင်ႉတႃႇ Wikipedia:ပိူင်ထၢၼ်ႈယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢဝ် ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ သႂ်ႇတီႈၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆတႄႉ တီႈၽၢႆႇၼႃႈႁဵင်းၵွင်ႉၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ် (:) ၵူဝ်ႇလၢၼ်ႇလႄႈ။
[[:Category:ဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး]]
ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈၼႂ်းဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးသေ ပေႃးၶႂ်ႈၸီႉၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၼႆ လွၵ်းလၢႆးမီးယူႇ သၢမ်လၢႆးယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈသႂ်ႇ ႁဵင်းလိၵ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉ :
https://shn.wikipedia.org/ (သတၢႆႇ ဢၼ်တႅမ်ႈၸိူင်ႉၼႆတႄႉ ဢမ်ႇၶႅမ်ႉ။) ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉ :
[1] (ဢဝ်ၸႂ်ႉ တႃႇသႂ်ႇတီႈ လိၵ်ႈဢိင်ဢၢင်ႈ ပွတ်းတႂ်ႈၼိူဝ်ႉပွင်ႈၵႂၢမ်းယဝ်ႉ။) ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉ : ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆး
သဵၼ်ႈမၢႆ တူဝ်ယေႃႈၼႆႉ ၸၢင်ႈတူၺ်းလႆႈၵႃႈတီႈ MetaWikiPedia:Interwiki_map လႆႈယူႇၶႃႈ။
ၶွပ်ႇသီႇၸဵင်ႇၼႆႉ မၼ်းမၢႆထိုင် ႁဵင်းလိၵ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ (URL) ၶႃႈဢေႃႈ။ တီႈတူဝ်ယၢင်ႇ ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ့်ဝႆႉ pipe (|) သေ ၸႂ်ႉဝႆႉ
space ၼႆ ၽၢင်ႉဝႆႉပၼ်သေၵမ်း။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁၢင်ႈတၢင် ဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉတီႈႁဵင်းလိၵ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈပဵၼ်ၼင်ႇ ႁၢင်ႈတၢင်ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
A-Z a-z 0-9 . _ \ / ~ % - + & # ? ! = ( ) @ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တီႈ ႁဵင်းၵွင်ႉ ၼႃႈလိၵ်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တူဝ်မႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆၼၼ်ႉၼႆၸိုင် တီႈၽၢႆႇလင် ႁၢင်ႈတၢင်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ (%) ၼၼ်ႉ တေလႆႈသႂ်ႇပၼ် တူဝ်ၼပ်ႉပိုၼ်ႉ 16 ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတင်းတူဝ်မႄႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်ၼပ်ႉပိုၼ်ႉ 16 တႃႇတူဝ်မႄႈၼၼ်ႉ တူၺ်းလႆႈတီႈ
လွၵ်းသဵၼ်ႈ တူဝ်မႄႈ ဢႅတ်ႉသ်သီး ၼႆႈယူႇၶႃႈ။ ပေႃးတေလႆႈၼႄ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ႁၢင်ႈတၢင်ၵႃရႅတ်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတႅမ်ႈ %5E သႂ်ႇတီႈၼႂ်း ႁဵင်းၵွင်ႉ ၼႃႈလိၵ်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တီႈႁဵင်းလိၵ်ႈ ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပႃး ၶွပ်ႇသီႇၸဵင်ႇ ဢၼ်ဢိုတ်းဝႆႉၼႆ တေလႆႈၸႂ်ႉ ႁၢင်ႈတၢင်လၢၵ်ႇလၢႆး HTML ဢၼ်ပဵၼ်
] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် လုၵ်ႉတီႈ သွပ်ႉၾ်ဝႄးလ် မီႇတီႇယႃႇဝီႇၶီႇသေ တေပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၽိတ်းၽိတ်းၽူၼ်ၽူၼ်ဝႃႈ လွင်ႈပိၼ်ႇၸီပႉ ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇၼွၵ်ႈ သုတ်းယဝ်ႉ ၼႆဢေႃႈ။ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢင်ႈပိုၼ်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၼႄဝႆႉဝႃႈ မီးႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ႁၢႆလၢႆၼႆ မီးဝႆႉ ၵလၢတ်ႉ (class) ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉတီႈ
Template:Ref ၼၼ်ႉသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ၵလၢတ်ႉၼၼ်ႉ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼႆ မၼ်းတေႁႄႉတတ်းဝႆႉပၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ယႃႇပေၼႄပၼ် URL တင်းသဵင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈပၼ်ၶေႃႈၽၢင်ႉဝႆႉဝႃႈ ယႃႇပေဢဝ် ၵလၢတ်ႉၼၼ်ႉ သႂ်ႇတီႈၼႂ်း ၼိူဝ်ႉပွင်ႈၵႂၢမ်းၼႆၶႃႈ။ ၶေႃႈဝဵၼ်ႉမၼ်းတႄႉ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉ တီႈ ႁဵင်းၵွင်ႉဝီႇၶီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၶွင် markup တႃႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းတႄႉ
Markup ၼၼ်ႉတႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။: <span
class="plainlinksneverexpand">
[http://www.sysinternals.com/
ntw2k/freeware/winobj.shtml WinObj]
တေၼႄပၼ် ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။။ : WinObj တွၼ်ႈတႃႇပၼ်ႁႃ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သတၢႆႇၼၼ်ႉ တူၺ်းလႆႈ ၵႃႈတီႈ Wikipedia:ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ၼႆႈယူႇၶႃႈ။
တႃႇႁဵတ်းႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယၢးၼၼ်ႉ
လွၵ်းလၢႆး မီးယူႇသၢမ်လၢႆးယဝ်ႉ။
# သႂ်ႇႁဵင်းလိၵ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉ
http://en.wikipedia.org/
(သတၢႆႇ ဢၼ်တႅမ်ႈၸိူင်ႉၼႆတႄႉ ဢမ်ႇၶႅမ်ႉ။)
# ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉ
[http://en.wikipedia.org/]
(ဢဝ်ၸႂ်ႉ တႃႇသႂ်ႇတီႈ လိၵ်ႈဢိင်ဢၢင်ႈ
ပွတ်းတႂ်ႈၼိူဝ်ႉပွင်ႈၵႂၢမ်းယဝ်ႉ။)
# ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉ :
[http://en.wikipedia.org Wikipedia]
ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉၸူး ဝီႇၶီႇတၢင်ႇၸိူဝ်း :
ႁဵင်းၵွင်ႉဢိၼ်ႇထႃႇဝီႇၶီႇ :
Wiktionary:Hello ဢိၼ်ႇထႃႇဝီႇၶီႇ ဢၼ်ဢမ်ႇဢွၵ်ႇၼႄၸိုဝ်ႈ :
Hello ႁဵင်းၵွင်ႉဢိၼ်ႇထႃႇဝီႇၶီႇ ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉ : Wiktionary definition of 'Hello'
ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉတင်း ဝိတ်ႉသျိၼ်ႇၼရီႇ ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း :
Wiktionary:fr:bonjour
bonjour fr:bonjour
ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉၸူး ဝီႇၶီႇတၢင်ႇၸိူဝ်း :
ႁဵင်းၵွင်ႉ ဢိၼ်ႇထႃႇဝီႇၶီႇ:
[[Wiktionary:Hello]]
ဢိၼ်ႇထႃႇဝီႇၶီႇ ဢၼ်ဢမ်ႇဢွၵ်ႇၼႄၸိုဝ်ႈ :
[[Wiktionary:Hello|]]
ႁဵင်းၵွင်ႉဢိၼ်ႇထႃႇဝီႇၶီႇ ဢၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉ :
[[Wiktionary:Hello|
Wiktionary definition
of 'Hello']]
ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉတင်း ဝိတ်ႉသျိၼ်ႇၼရီႇ ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း ::
[[Wiktionary:fr:bonjour]]
[[Wiktionary:fr:bonjour|bonjour]]
[[Wiktionary:fr:bonjour|]]
ISBN 012345678X
ISBN 0-12-345678-X
ပေႃးပဵၼ်ပပ်ႉလိၵ်ႈတႄႉ ဢဝ် မၢႆ ISBN ၶဝ်သေ ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉပၼ်လႄႈ။ ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တေတိူဝ်းသၢင်ႇထုၵ်ႇလိူဝ်သေ ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်းၵမ်ႈသိုဝ်ႈၸူး လၢၼ်ႉပပ်ႉလိၵ်ႈဢွၼ်ႇလၢႆးသေဢၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ ႁႂ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် မီးသုၼ်ႇလိူၵ်ႈလႆႈ လၢၼ်ႉဢၼ်ၶဝ်ၶႂ်ႈလိူၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လၢၼ်ႉပပ်ႉဢွၼ်ႇလၢႆးသေလၢၼ်ႉလၢၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းဢၼ်ပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ဢွၼ်ႇလၢႆးသေၸုမ်းၸုမ်းၼႆႉ သင်ပၼ်ဝႆႉ လမ်းၼမ်း၊ ၶေႃႈၵဵပ်းမၢႆဝႆႉလၢႆလၢႆၼႆတႄႉ ပၼ် ႁဵင်းၵွင်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉၵႂႃႇၼႆ တေတိူဝ်းမီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီတႃႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူၼ်ၼၼ်တႄႉ ပၼ်ႁႅင်းတႃႇႁဵတ်းၼၼ်ယူႇ။
တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵင်းၵွင်ႉ ISBN ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၸိူင်ႉ ပိူင်သေဢၼ်ဢၼ် ဢၼ်ၼႄဝႆႉၼင်ၽၢႆႇၼိူ်ဝၼၼ်ႉၼႆ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇသႂ်ႇပၼ် markup ဢၼ်လိူဝ်မၼ်းထႅင်ႈသင်ယဝ်ႉ။
ISBN 012345678X
ISBN 0-12-345678-X
ပေႃးတေၸီႉၼႄၸူး
RFC 4321 ၼႆၸိုင်
ပေႃးတေၵွင်ႉၸူး ဢိၼ်ႇၵျိၼ်းၼီးယႃးရိၼ်း တၢတ်ႉၾူတ်ႉ (engineering task force) ၼႆၸိုင် ၵူၺ်းလူဝ်ႇတႅမ်ႈပၼ် မၢႆ RFC ၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။
ပေႃးတေၸီႉၼႄၸူး RFC 4321 ၼႆၸိုင်
ပိူင်ဝၼ်းထီႉ
ၵျူႇလၢႆႇ 20, 1969
20 ၵျူႇလၢႆႇ 1969
1969- 07-20 1969-07-20
ပေႃးတေတႅမ်ႈ ဝၼ်းထီႉၼႆတႄႉ တႅမ်ႈၼင်ႇ ပိူင်သေဢၼ်ဢၼ် ဢၼ်ၼႄဝႆႉ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼႆႉလႄႈ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ လႆႈၸႂ်လၢႆးလႂ် တေလိူၵ်ႈသေၼႄၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ႈဝႆႉ
လွၵ်ႉဢိၼ်ႇ ၼႆ ၸႂ်ႉ လွင်ႈလႆႈၸႂ်လိူဝ် သေၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆးပိူင်ဝၼ်းထီႉ ၸွမ်းၼင်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ All of the above dates will appear as " 20 July 1969" if you set your date display preference to "15 January 2001", but as " July 20, 1969" if you set it to "January 15, 2001", or as " 1969- 07-20" if you set it to "2001-01-15".
ပိူင်ဝၼ်းထီႉ
[[July 20]], [[1969]]
[[20 July]] [[1969]]
[[1969]]-[[07-20]]
[[1969-07-20]]
Special
as-of links like this year
needing future maintenance
Special [[WP:AO|as-of]] links
like [[As of 2006|this year]]
needing future maintenance
Sound
To include links to non image uploads such as sounds, use a "media" link. For images, see next section.
Some uploaded sounds are listed at
Wikipedia:Sound.
[[media:Classical guitar scale.ogg|Sound]]
Link directly to
edit for an existing page, or apply other link attributes.
use {{fullurl:}}
or use {{template:edit}} which conceals the edit label for page printing
{{fullurl:page name|action=edit}}
တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈဝႆႉတီႈၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉၵူၺ်းၶႃႈ။ တွၼ်ႈတႃႇ တၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆ ၸႂ်ႉပၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ
လူတ်ႇၶိုၼ်ႈၾၢႆႇၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႂႃႇတူၺ်းလႆႈ ၵႃႈတီႈ သဵၼ်ႈမၢႆၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
တေလႆႈႁၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်
လိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပေႃႉသႂ်ႇ
ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼိုင်ႈဢၼ်:
ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼိုင်ႈဢၼ်:
[[File:Wikipedia-logo-v2-shn.svg]]
With alternative text:
With alternative text:
[[File:Wikipedia-logo-v2-shn.svg|ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ]]
Alternative text ဢၼ်ဝႃးၼႆႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈဢမ်ႇၼႄပၼ်လႆႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၵႃႈတီႈပရၢဝ်ႉၸႃႇၼႆ တေဢဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ ၼႄတၢင်ပၼ်တီႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈယဝ်ႉ။ သိုပ်ႇလူတူၺ်းလႆႈၵႃႈတီႈ Alternate text တွၼ်ႈတႃႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉလႆႈယူႇၶႃႈ။
ၸႂ်ႉ
frame သေ ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈတင်း လိၵ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်း ၼႄပၼ် တီႈၽၢႆႇၶႂႃ ၼႃႈလိၵ်ႈ :
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
ၸႂ်ႉ ''frame'' သေ ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈတင်း လိၵ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်း ၼႄပၼ် တီႈၽၢႆႇၶႂႃ ၼႃႈလိၵ်ႈ:
[[File:Wikipedia-logo-v2-my.svg|frame|ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]]
ပေႃးသႂ်ႇ ၸႂ်ႉ
frame ၼႆ မၼ်းတေဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၼႄပၼ်ၵႂႃႇၽၢႆႇၶႂႃ ႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈၼင်ႇ alternate text ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႂ်ႉ
thumb သေ ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈတင်း လိၵ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်း ၼႄပၼ် တီႈၽၢႆႇၶႂႃ ၼႃႈလိၵ်ႈ :
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
ၸႂ်ႉ''thumb'' သေ ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈတင်း လိၵ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်း ၼႄပၼ် တီႈၽၢႆႇၶႂႃ ၼႃႈလိၵ်ႈ :
[[File:Wikipedia-logo-v2-my.svg|thumb|ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးး]]
ပေႃးသႂ်ႇ ၸႂ်ႉ
thumb ၼႆ မၼ်းတေဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၼႄပၼ်ၵႂႃႇၽၢႆႇၶႂႃ ႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈၼင်ႇ alternate text ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်ၼဵၼ်ဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇတူၺ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်ၵႂၢင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉယူႇ တီႈတႂ်ႈႁိမ်းၽၢႆႇၶႂႃတင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ဢမ်ႇပႃး ႁူဝ်ၶေႃႈသေ ၼႄပၼ် ၽၢႆႇၶႂႃ ၼႃႈလိၵ်ႈ :
ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ''ဢမ်ႇပႃး'' ႁူဝ်ၶေႃႈသေ
ၼႄပၼ် ၽၢႆႇၶႂႃ ၼႃႈလိၵ်ႈ :
[[File:Wikipedia-logo-v2-my.svg|right|ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး]]
ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼိုင်ႈဢၼ် ဝႆႉပၼ် သႅၼ်းမၼ်း ၸူး 30 pixels...
ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼိုင်ႈဢၼ် ဝႆႉပၼ် သႅၼ်းမၼ်း ၸူး 30 pixels...
[[File:Wikipedia-logo-v2-shn.svg|30 px]]
ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉၵမ်းသိုဝ်ႉ ၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈၶေႃႈၼႄ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ :
File:Wikipedia-logo-v2-shn.svg
ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉၵမ်းသိုဝ်ႉ ၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈၶေႃႈၼႄ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ :
[[:File:Wikipedia-logo-v2-shn.svg]]
ပေႃးၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉသႂ်ႇ တီႈၼိူဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆ့တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆၸိုင်
(ၸွမ်းၼင်ႁၢင်ႈ ၸိူဝ်းမီးဝႆႉၽၢႆႇၼိူဝ်)
တေၸၢင်ႈၽဵဝ်ၵႂႃႇတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၶေႃႈၼႄ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢမ်ႇၼႄၶႅပ်းႁၢင်ႈသေၵေႃႈ ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈ ၸူး ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉ :
Image of the jigsaw globe logo
ဢမ်ႇၼႄၶႅပ်းႁၢင်ႈသေၵေႃႈ
ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈ ၸူး ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉ :
[[:media:Wikipedia-logo-v2-my.svg|Image of the jigsaw globe logo]]
To include links to images shown as links instead of drawn on the page, use a "media" link.
Using the
div tag to separate images from text (note that this may allow images to cover text):
တူဝ်ယၢင်ႇ :
<div style="display:inline;
width:220px; float:right;">
Place images here
Using wiki markup to make a table in which to place a vertical column of images (this helps edit links match headers, especially in Firefox browsers):
တူဝ်ယၢင်ႇ : {| align=right
|-
|
Place images here
|}
လူၺ်တူၺ်း
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၶွင်ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉတီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၼင်ႇၵူႈမိုဝ်းၶႃႈလႄႈ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈသေ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ထႅင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း တူၺ်းတီႈ
Extended image syntax ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
တွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၶေႃးဢၼ်မႂ်ႇ သႂ်ႇပၼ် '==' တီႈၽၢႆႇၶၢင်ႈ တူဝ်လိၵ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ တင်းၽၢႆႇသၢႆႉၽၢႆႇၶႂႃၶႃႈလႄႈ။ တူဝ်ယၢင်ႇ -
== သိုပ်ႇမိုတ်ႈ ==
တွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၶေႃႈၽႄ ၼႆ ၸႂ်ႉပၼ် '===', '====', ၸၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈလႄႈ။
What it looks like
What you type
Italicized text Bold text
Italicized & Bold text
''Italicized text''
'''Bold text'''
'''''Italicized & Bold text'''''
Syntax highlighting for source code.
Computer code has a colored background
and more stringent formatting. Suppose we
want to define
int main():
#include
int main ( int argc , char ** argv ) {
cout << "Hello World!" ;
return 0 ;
}
Computer code has a colored background
and more stringent formatting. Suppose we
want to define
int main():
#include
int main ( int argc, char **argv ) {
cout << "Hello World!";
return 0;
}
You can use
small text for captions.
You can use  small text  for captions.
Better stay away from
big text, unless
it's text.
within small
Better stay away from  big text , unless
it's  within  small  text.
You can
strike out deleted material
and underline new material.
You can also mark
deleted material and
inserted material using logical markup.
For backwards compatibility better combine this
potentially ignored new logical with
the old markup.
physical
When editing regular Wikipedia articles, just make your changes and do not mark them up in any special way.
When editing your own previous remarks in talk pages, it is sometimes appropriate to mark up deleted or inserted material.
You can  strike out deleted material
and  underline new material .
You can also mark  deleted material  and
inserted material  using logical markup.
For backwards compatibility better combine this
potentially ignored new  logical  with
the old   physical   markup.
Suppressing interpretation of markup:
Link → (''to'') the [[Wikipedia FAQ]]
Used to show literal data that would otherwise have special meaning.
Escape all wiki markup, including that which looks like HTML tags.
Does not escape HTML character references.
To escape HTML character references such as → use →
Link → (''to'')
the [[Wikipedia FAQ]]
Commenting page source:
not shown when viewing page
Used to leave comments in a page for future editors.
Note that most comments should go on the appropriate Talk page.

Diacritical marks:
À Á Â Ã Ä Å
Æ Ç È É Ê Ë
Ì Í
Î Ï Ñ Ò
Ó Ô Õ
Ö Ø Ù
Ú Û Ü ß
à á
â ã ä å æ
ç
è é ê ë ì í
î ï ñ ò ó ô
œ õ
ö ø ù ú
û ü ÿ
À Á Â Ã Ä Å
Æ Ç È É Ê Ë
Ì Í Î Ï Ñ Ò
Ó Ô Õ Ö Ø Ù
Ú Û Ü ß à á
â ã ä å æ ç
è é ê ë ì í
î ï ñ ò ó ô
œ õ ö ø ù ú
û ü ÿ
Punctuation:
¿ ¡ § ¶
† ‡ • – —
‹ › « »
‘ ’ “ ”
¿ ¡ § ¶
† ‡ • – —
‹ › « »
‘ ’ “ ”
Commercial symbols:
™ © ® ¢ € ¥
£ ¤
™ © ® ¢ € ¥
£ ¤
Subscripts:
x 1 x 2 x 3 or
x₀ x₁ x₂ x₃ x₄
x₅ x₆ x₇ x₈ x₉
Superscripts:
x 1 x 2 x 3 or
x⁰ x¹ x² x³ x⁴
x⁵ x⁶ x⁷ x⁸ x⁹
The latter methods of sub/superscripting cannot be used in the most general context, as they rely on Unicode support which may not be present on all users' machines. For the 1-2-3 superscripts, it is nevertheless preferred when possible (as with units of measurement) because most browsers have an easier time formatting lines with it.
e
0 =
8.85 × 10 −12
C² / J m.
1
hectare = 1 E4 m²
x 1  x 2  x 3  or

x₀ x₁ x₂ x₃ x₄

x₅ x₆ x₇ x₈ x₉
x 1  x 2  x 3  or

x⁰ x¹ x² x³ x⁴

x⁵ x⁶ x⁷ x⁸ x⁹
e 0  =
8.85 × 10 −12
C² / J m.
1 [[hectare]] = [[1 E4 m²]]
Greek characters:
a B Y δ e Z
n θ ι k λ u v
E o π p σ ς
t u φ x ψ w
Γ A Θ A E Π
E Φ Ψ Ω
a B Y δ e Z
n θ ι k λ u v
E o π p σ ς
t u φ x ψ w
Γ A Θ A E Π
E Φ Ψ Ω
Mathematical characters:
∫ ∑ ∏ √ − ± ∞
≈ ∝ ≡ ≠ ≤ ≥
× · ÷ ∂ ′ ″
∇ ‰ ° ∴ ℵ ø
∈ ∉ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇
¬ ∧ ∨ ∃ ∀
⇒ ⇐ ⇓ ⇑ ⇔
→ ↓ ↑ ← ↔
∫ ∑ ∏ √ − ± ∞
≈ ∝ ≡ ≠ ≤ ≥
× · ÷ ∂ ′ ″
∇ ‰ ° ∴ ℵ ø
∈ ∉ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇
¬ ∧ ∨ ∃ ∀
⇒ ⇐ ⇓ ⇑ ⇔
→ ↓ ↑ ← ↔
sin
x
+
ln
y
{\displaystyle \,\!\sin x+\ln y}
sin x + ln y
x
=
0
{\displaystyle \mathbf {x} =0}
x = 0
Ordinary text should use
wiki markup for emphasis, and should not use
or
. However, mathematical formulae often use italics, and sometimes use bold, for reasons unrelated to emphasis. Complex formulae should use
, and simple formulae may use
markup
; or
and
; or
'' and
'''. According to
WikiProject Mathematics, wiki markup is preferred over HTML markup like
and
.
\,\! \sin x + \ln y
sin''x'' + ln''y''
\mathbf{x} = 0
'''x''' = 0
Spacing in simple math formulae:
Obviously, x ² ≥ 0 is true when x is a real number.
To space things out without allowing line breaks to interrupt the formula, use non-breaking spaces: .
Obviously, ''x''² ≥ 0 is true
when ''x'' is a real number.
Complicated formulae:
∑
n
=
0
∞
x
n
n
!
{\displaystyle \sum _{n=0}^{\infty }{\frac {x^{n}}{n!}}}
See
Help:Formula for how to use  . A formula displayed on a line by itself should probably be indented by using the colon (:) character.
:  \sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}
(see also:
Chess symbols in Unicode)
No or limited formatting—showing exactly what is being typed [ မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ ]
No or limited formatting—showing exactly what is being typed [ မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ ]
A few different kinds of formatting will tell the Wiki to display things as you typed them—what you see, is what you get!
What it looks like
What you type
tag:
The nowiki tag ignores [[Wiki]] ''markup''.
It reformats text by removing newlines and multiple spaces.
It still interprets special characters: →

The nowiki tag ignores [[Wiki]] ''markup''.
It reformats text by removing newlines
and multiple spaces.
It still interprets special
characters: →

tag:
The pre tag ignores [[Wiki]] ''markup''.
It also doesn't reformat text.
It still interprets special characters: →

The pre tag ignores [[Wiki]] ''markup''.
It also doesn't reformat text.
It still interprets special characters:
→

Leading space:
Leading spaces are another way
to preserve formatting.
However, it will make the whole page fail to render properly in some browsers, such as IE7, thus making the page unreadable.
Putting a space at the beginning of each line
stops the text from being reformatted.
It still interprets
Wiki markup and
special characters: →
Leading spaces are another way
to preserve formatting.
Putting a space at the beginning of each line
stops the text from being reformatted.
It still interprets [[Wiki]] ''markup'' and
special characters: →
ထႅဝ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ (လိၵ်ႈမၢႆတွင်း) [ မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ ]
{main|Wikipedia:Manual of Style#Invisible comments}}
It's uncommon, but on occasion acceptable, to add a hidden comment within the text of an article. The format is this:

At the current status of the wiki markup language, having at least four headers on a page triggers the table of contents (TOC) to appear in front of the first header (or after introductory sections). Putting __TOC__ anywhere forces the TOC to appear at that point (instead of just before the first header). Putting __NOTOC__ anywhere forces the TOC to disappear. See also
compact TOC for alphabet and year headings.
There are two ways to build tables:
in special Wiki-markup (see
Help:Table) with the usual HTML elements:  ,  ,   or  .
For the latter, and a discussion on when tables are appropriate, see
Wikipedia:When to use tables.
(See also
Help:Variable)
Code
Effect
{{CURRENTWEEK}}
40
{{CURRENTDOW}}
2
{{CURRENTMONTH}}
10
{{CURRENTMONTHNAME}}
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
{{CURRENTMONTHNAMEGEN}}
ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ
{{CURRENTDAY}}
4
{{CURRENTDAYNAME}}
ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း
{{CURRENTYEAR}}
2022
{{CURRENTTIME}}
01:31
{{NUMBEROFARTICLES}}
11,928
{{NUMBEROFUSERS}}
3,355
{{PAGENAME}}
လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း
{{NAMESPACE}}
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
{{REVISIONID}}
-
{{localurl:pagename}}
/wiki/Pagename
{{localurl:
Wikipedia:Sandbox|action=edit}}
/w/index.php?title=%E1%80%9D%E1%80%AE%E1%82%87%E1%81%B6%E1%80%AE%E1%82%87%E1%81%BD%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%90%E1%80%AE%E1%80%B8%E1%80%9A%E1%82%83%E1%80%B8:Sandbox&action=edit
{{fullurl:pagename}}
//shn.wikipedia.org/wiki/Pagename
{{fullurl:pagename|
query_string}}
//shn.wikipedia.org/w/index.php?title=Pagename&query_string
{{SERVER}}
//shn.wikipedia.org
{{ns:1}}
ဢုပ်ႇၵုမ်
{{ns:2}}
ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း
{{ns:3}}
ဢုပ်ႇၵုမ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း
{{ns:4}}
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
{{ns:5}}
ဢုပ်ႇၵုမ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
{{ns:6}}
ၾၢႆႇ
{{ns:7}}
ဢုပ်ႇၵုမ် ၾၢႆႇ
{{ns:8}}
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝီႇၶီႇ
{{ns:9}}
ဢုပ်ႇၵုမ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝီႇၶီႇ
{{ns:10}}
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ
{{ns:11}}
ဢုပ်ႇၵုမ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ
{{ns:12}}
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်
{{ns:13}}
ဢုပ်ႇၵုမ် လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်
{{ns:14}}
ပိူင်ထၢၼ်ႈ
{{ns:15}}
ဢုပ်ႇၵုမ် ပိူင်ထၢၼ်ႈ
{{SITENAME}}
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
NUMBEROFARTICLES is the number of pages in the main namespace which contain a link and are not a redirect, in other words number of articles, stubs containing a link, and disambiguation pages.
CURRENTMONTHNAMEGEN is the genitive (possessive) grammatical form of the month name, as used in some languages; CURRENTMONTHNAME is the nominative (subject) form, as usually seen in English.
In languages where it makes a difference, you can use constructs like {{grammar:case|word}} to convert a word from the nominative case to some other case. For example, {{grammar:genitive|{{CURRENTMONTHNAME}}}} means the same as {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}.
The
MediaWiki software used by Wikipedia has support for templates. This means standardized text chunks (such as boilerplate text) can be inserted into articles. For example, typing {{ stub}} will appear as " This article is a " when the page is saved. See stub. You can help Wikipedia by expanding it. Wikipedia:Template messages for the complete list. Other commonly used templates are: {{ disambig}} for disambiguation pages and {{ sectstub}} like an article stub but for a section. There are many subject-specific stubs for example: {{ Geo-stub}}, {{ Hist-stub}}, and {{ Linux-stub}}. For a complete list of stubs see Wikipedia:WikiProject Stub sorting/Stub types.
ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႅပ်ႈတေၶႂ်ႈႁူႉယူႇ -
ပိူင်ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ -
Wikipedia:ပိူင်ၵၢၼ်လႄႈ ၵူႈမိုဝ်း If you are making an article about something that belongs to a group of objects (a city, an astronomical object, a Chinese character...) check if there is a WikiProject on the group and try to follow its directions explicitly.


c: text/html

text:
ႁွင်ႈပၸုၼ်ႇတွင်ႇ
ႁွင်ႈပၸုၼ်ႇတွင်ႇ (တီႈႁူဝ်မႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁူႉဝႃႈ ပဵၼ် ႁွင်ႈငမူဝ်းယဵၵ်ႉ) ၼႆႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈ ဢၼ်လႆၶဝ်ႈၸူးတီႈၼႂ်း ၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵၢင်ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆႉ တႄႇဝႆႉတီႈ ၼမ်ႉတႃႈၵုင်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇတူၵ်း လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း တင်း ႁွင်ႈပၸုၼ်ႇတွင်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁူပ်ႉၺႃးၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1] တီႈဢေႇရိယႃႇႁိမ်းႁွမ်း ႁွင်ႈပၸုၼ်ႇတွင်ႇၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢိၼ်းတီးယႃး ၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ယူႇသဝ်းဝႆႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ႁိင်ႇလူင်ထမ်ႇမၸေႇတီႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ႁိင်ႇယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႂ်းလူၵ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 1608 ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇ ငၸိၼ်ႇၵႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၶုၼ်ပွင်ဝဵင်း ဝဵင်းတၢၼ်ႇလိၼ်ႇ ၼၼ်ႉ ပူတ်းဢဝ်တီႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵူင်ႇသေ ဢၢၼ်းတေႃႉဢဝ်ၵႂႃႇလႄႈ ဢၼ်ၸူမ်းတူၵ်းၵႂႃႇတီႈၼႂ်း ႁွင်ႈပၸုၼ်ႇတွင်ႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Codrington, Stephen (2005). Planet Geography. Solid Star Press, 556, 558, 561. ISBN 9780957981935.
- ↑ "The Dhammazedi Bell: an inauspicious tale"၊ မျၢၼ်ႇမႃႇထၢႆးမ်၊ 12 July 2010။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 27 September 2013။။ Archived from the original on 2 October 2013။
ၵူဝ်ႇဢေႃးတိၼဵတ်ႉ: 16°46′N 96°12′E / 16.767°N 96.200°E

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ငၢႆႈႄလႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ယၢပ်ႇသင် ေပႃး Rule and Principles မၼ်းတမ်းဝၢင်းဝႆႉလႆႈလီလီေၵႃႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈေၵႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း ပိူင်ၵၢၼ်ေသ ၶတ်းၸ်ႂႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ်တီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽ်ႂမၼ်းမီးၵႂႃႇၼၼ်ႉေၵႃႈ မၼ်းတိုၼ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇယဝ်ႉ ေပႃးပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇေမႃ ဝူၼ်ႉၽိတ်းၽိတ်းထုၵ်ႇထုၵ်ႇႄလႈ ေမႃၸ်ႂႉတိုဝ်း လွၵ်းလၢႆး PDCL (ၽႅၼ် ၊ ၸတ်း ၊ ထတ်း ၊ ႄမး သင်ၶ်ႂႈႁူႉေၶႃႈမုၼ်းမၼ်းၼမ်ေသၼႆႉ ၶဝ်ႈႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်းလႆႈ ၼ်ႂးပပ်ႉ လွၵ်းလၢႆးပူၵ်းပွင်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼၼ်ႉလႆႈယူႇၶႃႈ) ေၵႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ေၵႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်း ႁိုဝ်ႉၸ်ႂႄလႈ ေတလႆႈႁၼ်မၼ်းမီးလွင်ႈ သုၵ်ႉၸ်ႂၵူႈၶၢဝ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉၵတ်ႉၵိုၵ်းတူဝ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵူႈေၵႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇလီမီး ၸွမ်းၼင် ပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ထူပ်းၶႃႈ ( Ideology ) ႄတႉ ေတ တီႈမီးယူႇ (7) ေၶႃႈ
- ၵၢၼ်သၢင်ႈ Network
- ၼမ်ႉၸ်ႂ ၸွႆႈၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်
- ႁႅင်းငိုၼ်း
- ႁႅင်းၸ်ႂ
- ႁႅင်းတူဝ် ၊ ပၢႆးယူႇလီ
- ႁႅင်းဢွၵ်း ၊ ၸၼ်ႉႁဵၼ်း
- ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း
ၼ်ႂး (7) ႁူဝ်ေၶႃႈၼႆႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၼ်ႂးႁူဝ်ပၢၵ်ႇ (21) ၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် ေပႃးဢမ်ႇမီး ယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇၶိုၼ်ႈၼႃႈလႆႈ။
- ၵၢၼ်သၢင်ႈ Network
ၵၢၼ်ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ထီႉၼိုင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈ Network ၵၢၼ်ၵပ်ႉသိုပ်ႇတိတ်းေတႃႇၵၼ် ၼ်ႂးႄၵႈၵၢင်တူင်ႈဝူင်းၵူၼ်းႄလႈ ေတႃႇမိူင်း။ တႃႇႁဝ်းေတမီးႁႅင်း ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်း ေတၵႂႃႇႁွတ်ႈလႆႈထိုင်တီႈၵႆလႆႈလီၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ပပ်းသိုပ်ႇတိတ်းေတႃႇ Network ႁဝ်းၼႆႉေၵႃႈ လွင်ႈယ်ႂႇထီႉသုတ်းယဝ်ႉ။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးၵၢၼ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၵပ်းသိုပ်ႇၸွမ်း တူင်ႈဝူင်းၵူၼ်း ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ၼိူဝ်တိၼ်မၼ်းလႆႈ ၶၢဝ်းႁိုင် ဢမ်ႇႁိုင်ဝၼ်းၼိုင်ႈ ယူႇတီႈတူဝ် မၼ်း တီႈမီးလွင်ႈယုၵ်ႈယွမ်းေသ ေတယွမ်းၵၢၼ်ႉၵႂႃႇၼ်ႂး ၼႃႈၵၢၼ်မၼ်းၼၼ်ႉၶိုၼ်းၵူၺ်း။
- ၼမ်ႉၸ်ႂၸွႆႈၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်
ၼမ်ႉၸ်ႂၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၼိုင်ႈေၵႃႉ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉၸ်ႂဢၼ်ၶ်ႂႈႁဵတ်းၶ်ႂႈသၢင်ႈပၼ် ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ သမ်ႉၶ်ႂႈေမႃၸ်ႂႉမိုဝ်းေမႃၸီႉသင်ႇပိူၼ်ႈလၢႆလၢႆ ၵူၺ်းၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸႅတ်ႈ ၵၢၼ်မၢင်လွင်ႈႁဝ်းေမႃၸီႉသင်ႇ ေမႃလၢတ်ႈ ႁ်ႂႈပိူၼ်ႈႁဵတ်းၵူၺ်း ေပႃးတူဝ်ႁဝ်း ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းလွင်ႈၼၼ်ႉေသဢိတ်းဢိတ်းေၵႃႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းတုိၼ်း ဢမ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလႆႈ။ ၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵူႈေၵႃႉ လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း။ ႁူႉယူႇ တူၺ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇတႃႇ ႁူႉယူႇၵူၼ်းလႆႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၼၵ်း ႁူႉယူႇေၵႃႉၼိုင်ႈဢမ်ႇႄပႉ ၼမ်ႉၸ်ႂဢၼ်ၶ်ႂႈၸွႆႈ ဢၼ်ၶ်ႂႈပူၵ်းပွင် ဢၼ်ၶ်ႂႈယိုၼ်မႅၼ်ႈပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးေၵႃႈ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈၵူၺ်း။ ၼ်ႂးတႆးႁဝ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၼမ်ၼႃႇ ၼမ်ႉၸ်ႂၶ်ႂႈၸွႆႈ ၶ်ႂႈပူၵ်းပွင် ၶ်ႂႈသၢင်ႈ ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇမ်ႂႇသုင်ၼႆႉ ဢမ်ႇေပႃးသူႈမီး ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ပိူၼ်ႈသိူဝ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ငိုၼ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၶမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းလီယဝ်ႉ ၸွင်ႇၵွႆႈၶ်ႂႈပႆၼိူဝ်မၼ်း လၢႆလၢႆၵူၺ်း ၼမ်ႉၸ်ႂ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ဢၼ်ဝႃႈ ၼႆႉဢမ်ႇတွၼ်ႉသူႈလႆႈႁၼ်မီး ၼႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၶႃႈႁဝ်း တီႈၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ။
- ႁႅင်းငိုၼ်း
ၵၢၼ်ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢၼ်လမ်လွင်ႈထီႉ (3) ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ် ႁႅင်းငိုၼ်း တွင်း ငိုၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႄလႈ ပၢႆးမၢၵ်ႇမီးတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ေပႃးႁဝ်းပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပိူၼ်ႈမႃးၼႆႉ ေတပ်ႂႉ ဢဝ်ငိုၼ်း မုၵ်ႉၸုမ်း ငိုၼ်းၶွၼ်ႇ ငိုၼ်းၼ်ႂးလူင် လွင်ႈလဵဝ်ေသ ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈတိုၼ်းႁတ်းလၢတ်ႈ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇထိုင်တီႈႄလႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းတူၵ်းလိုၼ်းႁႅင်း။ တႃႇၵၢၼ်ငၢၼ်း ေတၵႂႃႇလႆႈလီလီၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၸ်ႂ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ငိုၼ်းတွင်း ၼ်ႂးထွင်း တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇေၵႃႈ ေတလႆႈၸ်ႂႉတိုဝ်းပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢမ်ႇမီးႁႅင်းငိုၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵႂႃႇတူၵ်းလိုၼ်းႄလႈ ၼၢၼ်းထိူင်းၼႃႇ ၼႆႉေၵႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ် တူဝ်ထူပ်းၶႃႈႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ်။ မၢင်လွင်ႈ လူဝ်ႇၸ်ႂႉတိုဝ်းငိုၼ်း တီႈလမ်လွင်ႈ တီႈလွင်ႈယ်ႂႇ တိုဝ်ႉတၢင်းမၼ်းေၵႃႈ ေပႃႇမီးမႃးယဝ်ႉ ေတလႆႈ ဝွၵ်ႉဢဝ်ၼ်ႂးၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ် ေပႃးမႃးတူၺ်း ငိုၼ်းၼ်ႂးၼႃႈၵၢၼ် ငိုၼ်းၼ်ႂးမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်း ဢမ်ႇမီးဝႆႉၼႆၸိုင်ႈ လိုၼ်းသုတ်း ငိုၼ်းၼ်ႂးထွင်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉေၵႃႈ ၵႃႇလႆႈၸ်ႂႉတိုဝ်း ဢဝ်ပဵၼ် ငိုၼ်းတႃႇၼတၢင်းလီ ၵၢၼ်ငၢၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇ ႁ်ႂႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလႆႈလီတီႈသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ႁႅင်းၸ်ႂ
ေပႃးတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မႃးယဝ်ႉ ၼႆၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် တိုၼ်းဢမ်ႇလွတ်ႈ ပိူၼ်ႈႄသႉ ပိူၼ်ႈႄၼးႄလႈ ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လွင်ႈဢမ်ႇလီတီႈႁဝ်းႄလႈ ၸၢင်ႇႁဵတ်းႁ်ႂႈႁဝ်းတူၵ်း သုမ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇမီး ဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆႉလူဝ်ႇလႆႈေမႃသၢင်ႈဢဝ် ႁႅင်းၸ်ႂ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁႅင်းၸ်ႂ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ႁႅင်းဢီးလူင် ၼိုင်ႈဢၼ် ဢၼ်ေတႁဵတ်းႁ်ႂႈ ၽဝ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈႄလႈ မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶိုၼ်ႈသၢင်ႉၶိုၼ်ႈသုင် ၼိုင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁႅင်းၸ်ႂ ၼႆႉမၼ်းပဵၼ် ႁႅင်းဢီးလူင် လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႇေတမီး ႁႅင်းၸ်ႂၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈေမႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဢဝ်တီႈ ၽူႈၸိူဝ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇၶဝ်ႄလႈ တၢမ်းဝႆႉပဝ်ႉမၢႆယိူင်းဢၢၼ်းလူင် တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မၼ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵိုမ်း ေၶႃႈယိူင်းမၢႆ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁၢႆမိူၼ်လ်ႂေၵႃႈ ႁႅင်းၸ်ႂ တိုၼ်းတူၵ်းမိူၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႅင်းၸ်ႂဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းလုၵ်ႉမႃးတီႈ ၸ်ႂႄဢးလူၵၼ်ႄလႈ ၸ်ႂမိတ်ႉတႃြတႃး ႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ႁႅင်းတူဝ် ၊ ပၢႆးယူႇလီ
မီးႁႅင်းၸ်ႂသုင်ၵႃႇႁိုဝ် မီးငိုၼ်းတွင်းၼမ်ၵႃႇႁိုဝ်ေၵႃႈလီယဝ်ႉ ေပႃး ႁႅင်းတူဝ် ႁႅင်းပၢႆးယူႇလီ ၼ်ႂးတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၶႅမ်ႉၼၼ်ႉေၵႃႈ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီသင် တိုၵ်းၽူႈၶႅၼ်ႈတၢင်းၼွၵ်ႈတူဝ်ႄပႉလႆႈေသ တႃႉေၵႃႈ ေပႃး ႁႅင်းတူဝ် ပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇၶႅမ်ႉၼၼ်ႉေတႉ ဝၼ်းၼိုင်ႈေၵႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းေတတူၵ်းသူမ်းပိူၼ်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း။ ပၢႆးယူႇလီၼႆႉ လမ်လွင်ႈထီႉသုတ်း ပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇၶႅမ်ႉေၵႃႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၶႅမ်ႉမိူၼ်ၵၼ် ယွၼ်ႉၼၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵူႈေၵႃႉ လူဝ်ႇလႆႈေမႃႁၵ်ႉသႃႇပၢႆးယူႇလီႄလႈ ေမႃလူမ်းလႃးပၢႆးယူႇလီ တႃႇပၢႆးယူႇလီေတၶႅမ်ႉလီၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶ်ႂႈမၢႆထုိင်ဝႃႈ ေတလႆႈသိုဝ်ႉၵိၼ် ၶွင်လီ ၶွင်ဝၢၼ်ႈႄလႈ ၽၵ်းလီၽၵ်းဝၢၼ်ႈ မၼ်းၵူၺ်းယူႇတီႈတူဝ်ႁဝ်းေမႃလုမ်းလႃးႁၵ်ႉသႃႇတူဝ်ႁဝ်းၵူၺ်း။ ၶွင်ၵိၼ်ၶ်ႂႈဝၢၼ်ႈၵႃႇႁိုဝ်ဝၢၼ်ႈ ၽၵ်းလီၽၵ်းဝၢၼ်ႈ ၶ်ႂႈၵႃႇ ၵႃႈႁိုဝ်ၵႃႈ ေပႃးပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇၶႅမ်ႉၼၼ်ႉ ၵိၼ်ေၵႃႈဢမ်ႇလူင်းေၶႃးလႆႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ႁ်ႂႈေမႃၾၢင်ႉေမႃယူႇ ေမႃၵိၼ်ၵၼ်တႃႉ။
- ႁႅင်းဢွၵ်း ၊ ၸၼ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈ
ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆႉ ေတလႆႈၸ်ႂႉတိုဝ်းဢွၵ်းေဢႃႇၼမ်လိူဝ်ေသ လွင်ႈလၢတ်ႈၸႃႇ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ယဝ်ႉ ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈသင်ေၵႃႈယုမ်ႇ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉတၢင်းလ်ႂၵႂႃႇတၢင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်း လူဝ်ႇေမႃၸ်ႂႉတိုဝ်းဢွၵ်းေဢႃႇေသ တႅပ်းတတ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ။ ၸၼ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉေၵႃႈ လွင်ႈယ်ႂႇေတႉေတႉ ေပႃးၶဝ်ႈၼ်ႂး တူင်ႈဝူင်းၵူၼ်း ၶဝ်ႈၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တၢင်းတၢင်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၼႆႉေၵႃႈ လွင်ႈယ်ႂႇေတႉေတႉ ေတမီးၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈလႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တၢင်းၶႅၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းတီႈၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းေတႉ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇေပႃးၶ်ႂႈလၢတ်ႈေတႃႇႁဝ်း ဢမ်ႇေပႃးၶ်ႂႈၵပ်းသိုပ်ႇ တူင်ႉတၵ်ႉသင်ႁဝ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးၸၼ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈသင်ႄလႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇေပႃးၶ်ႂႈႁွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ႈၼ်ႂး တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸၼ်ႉသုင်ႄလႈ ၸၼ်ႉၵၢင် လိုၼ်းသုတ်း လၢတ်ႈေတႃႇၵၼ်ၵႂႃႇလၢတ်ႈေတႃႇၵၼ်မႃး ဝၢႆးလင်ပိူၼ်ႈ ႁူႉႁဝ်းေၵႃႈပဵၼ်ၵူၼ်း မီးၸၼ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးမႃးၼႆၸိုင်ႈ ပိူၼ်ႈေပႃးဢွၼ်ၵၼ် လၢတ်ႈေတႃႇႁဝ်းေပႃးဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်လၢတ်ႈၸႃႇမၢင်လွင်ႈ ေၵႃႈမီးၼမ်ႉၼၵ်းမႃးႄလႈ ပိူၼ်ႈယွမ်းႁပ်ႉထွမ်ႇၵၢၼ်ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်းမႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ၼ်ႂးၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းတီႈ ၼ်ႂးမိူင်းထႆး ၵဵင်းမ်ႂႇႄလႈ ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဝဵင်းႄၼပီႇေတႃႇ။
- ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၽူႈလ်ႂၽ်ႂလ်ႂ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းေၵႃႈ ၵူၼ်းေၵႃႉၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇၶိုတ်းပိူၼ်ႈလႆႈႄလႈ တိုၼ်းတူၵ်းတၢင်းလင်ပိူၼ်ႈဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼိုင်ႈေၵႃႉၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼမ်ၼမ် ေပႃးမီးၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ေတေမႃဝူၼ်ႉ ေတေမႃထတ်းသၢင်ႈ ေတေမႃၸတ်းၵၢၼ်ႄလႈ ေတေမႃတူၺ်းႁၼ်လွင်ႈၽိတ်းလွင်ႈထုၵ်ႇႄလႈ ေတေမႃၽႅၼ်ၵၢၼ်ပႃးၶၢဝ်းတၢင်းမိူဝ်းၼႃႈ။ ၽူႈဢမ်ႇမီးၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼၼ်ႉမုၵ်ႉၸုမ်းယ်ႂႇ မီးႁႅင်းငိုၼ်း ၼမ်ၵႃႇႁိုဝ်ေၵႃႈၶ်ႂႈယဝ်ႉ ေတပဵၼ်ၶွၼ်ႉတဝ်ႉ ႁႅင်းမိုဝ်းပိူၼ်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆၸ်ႂ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼိုင်ႈဢၢၼ်ယဝ်ႉၼႆေၵႃႈ ဢမ်ႇၽိတ်း။
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ၵုမ်းၵူၼ်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႁူဝ်ႁဵင်ႄလႈ ပဵၼ်ၽူႈၼၢမ်းသိုၵ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပႃႇတီႇ ၶွမ်ႇမၼီႇၵၢၼ်ငၢၼ်းသင် သင်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈႁိူၼ်းတႃႇေယးၼိုင်ႈ ဢၼ်ေၵႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ယဝ်ႉ။ ယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ေပႃးေမႃထိင်း ေမႃၵုမ်း ႁၵ်ႉသႃႇပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၵဝ်ႇ ေမႃတၢမ်းဝၢင်း ပၵ်းပိူင်ႁင်းေၶႃတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူၺ်းေၵႃႈ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉတႃႇေတပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီမႃးၼိုင်ႈေၵႃႉၼႆႉ ႁ်ႂႈဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸ်ႂ ေမႃဢွၼ်ႁူဝ်တီႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉဢွၼ်တၢင်းေသၵမ်း။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
Saturday, January 21, 2012
ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတိသႃႇရလႄႈ ၸဝ်ႈၶူးသုမၼသႅင်လၢဝ် ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ် seminar
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 16. 01. 2012 ၶၼသင်ၶူမ်း (Faculty of Social Sciences) ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း(seminar)ဢၼ်မီးႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ ꧦၵၢၼ်သွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းသႃသၼႃႇၿုၻ်ထၸဝ်ႈꧦ၊ တီႈဝတ်ႉသႃၵႅဝ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃၵႅဝ်ႈ၊ ၸိုင်ႈထႆး သေ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်တိသႃရ (ထမ်မႃၸရိယ၊ M.A) လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးသႅင်လၢဝ် သုမၼ ႁဝ်းၶဝ်သွင်တူၼ်သွင်ပႃးလႆႈပဵၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ်သင်ၶမိူင်းမၢၼ်ႈသေ လႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ် ဢမ်ႇၼၼ်ႉ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း(seminar)ၶႃႈဢေႃႈ။
ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်တိသႃရ (ထမ်မႃၸရိယ၊ M.A) ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢဝ်လွင်ႈ ၵၢၼ်သွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ထမ်းၸဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး ၵႂႃႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၼေ ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းလႅၵ်ႈ လၢႆႈတၢင်းႁူႉ (seminar) ၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း (seminar)ၶူးလႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူးလႃး တေမီးယူႇမွၵ်ႈ (80)တူၼ်ပၢႆၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တေမီးၶူးလႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ PhD, M.A လႄႈ B.A တီႈလုၵ်ႉမႃး မိူင်းၵမ်ပူးၶျူး၊ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်ထႆး၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸၵႂႃႇဢေႃႈ။
Posted by Sai Noom Khur (ၸၢႆးၼုမ်ႇၶိူဝ်း)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မေႃသွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မၢင်ၵေႃႉ သူၼ်းဢီး ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁဵၼ်းလိၵ်ႈၽိသဵတ်ႇ ၼွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢဝ်ၵိဝ်ႇသိၼ်ႇ တီႈၶဝ်ထႅင်ႈ၊ ပေႃႈမႄႈၸိူဝ်းဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ် ႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2022 ၼႆႉမႃး ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵုမ်းၵမ် တႄႇပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်း။ မေႃသွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း တဵၵ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ မႃးႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၼွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းတီႈ (ႁဵၼ်းၽိသဵတ်ႇ/ ၵိဝ်ႇသိၼ်ႇ) ထႅင်ႈ ။
ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တီႈဢၼ်လႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တေလႆႈၶိုၼ်ႈၵိဝ်ႇသိၼ်ႇ (ကျူရှင်) ၼႆၶႃႈဝႃႇ ။ သင်ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈ တေဢမ်ႇပၼ် ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်ၼႆ တႄႉႁဝ်းၶႃႈယၢပ်ႇဢေႃႈ။ တိုၵ်ႉႁႃထွမ်ႇတူၺ်းယူႇၶႃႈဢေႃႈတလဵဝ်။ လုၵ်ႈလၢင်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉပႆႇမႃးလၢတ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ၵႃႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈၽိသဵတ်ႇ / ၵိဝ်ႇသိၼ်ႇ ၼိုင်ႈၵေႃႉဢမ်ႇတႅမ်ႇလိူဝ် 500 ဝၢတ်ႇတေႃႇလိူၼ်၊ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းမီးလုၵ်ႈ ၼမ်တႄႉပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်ဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶၢင်းပွင်ႉၼင်ႇၼႆ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ မေႃသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ သူၼ်းဢီး ႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း မိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ ယႃႇဢဝ်လုၵ်ႈလၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢိင်ၼိူဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်းႁူင်းႁဵၼ်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီ ယဝ်ႉလႄႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် တႃႈၶီႈလဵၵ်းတႄႉ ဢၼ်ၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇယွမ်း 80 ပိူဝ်ႊသဵၼ်ႊ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။


text:
ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး/ တူင်ႉၼိုင်သုၼ်ႇလႆႈ- တင်း ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ တင်းၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် သေ ႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်လႆႈငိုၼ်းထႆးသႅၼ်ပၢႆ တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး-ထႆး 6 တီႈ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်းႁိမ်း 6,200 ၵေႃႉ တေလႆႈမီးၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 15/11/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 6 မူင်း – 11 မူင်း ၵၢင်ၶိုၼ်း ၶွမ်ႊမတီႊၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလႅၼ်လိၼ် တႆး-ထႆး၊ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း တင်း ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇထႆး ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် တႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်း ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸွမ်း လႅၼ်လိၼ် မိူၼ်ၼင် ၶႅမ်ႉပၢင်သဝ်း ၵုင်းၵျေႃႇ၊ လွႆလမ်၊ လွႆသၼ်ၸူႉ၊ လွႆၵေႃႇဝၼ်း၊ လွႆတႆး လႅင်းလႄႈ လွႆသၢမ်သိပ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢင်ပွႆးၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ThaPae East ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းၶမ်းဢုင်ႇ ၽူႈၵၢပ်းသၢၼ် ၼႂ်းၶွမ်ႊမတီႊၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁွတ်ႈ လႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇ ႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ႁူဝ်ၵူၼ်း ႁိမ်း 6,200 ၵေႃႉၼႆႉ ထုၵ်ႇတတ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်၊ တႄႇဢဝ်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊမႃးၼႆႉ ၵူၼ်း 6,000 ပၢႆ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ။ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇထႆး ၵဵင်းမႆႇသမ်ႉၵႂႃႇဢႅဝ်ႇသေ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်း ပၢႆႈၽေးသေ မီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်း ပၢင်ႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်တႃႇၸွႆႈထႅမ် တၢင်းၸုမ်းၶွမ်ႊမတီႊႁဝ်းသေ ၸင်ႇလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃး၊ တႃႇတေလႆႈငိုၼ်း သိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်၊ သူင်ႇပၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိူဝ်းႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ငိုၼ်းဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ႁႃလႆႈမႃး တင်းမူတ်း ဢမ်ႇဝႃႈၶၢႆတၢင်းၵိၼ် ၵႃႈၶဝ်ႈၽၵ်းတူမႃး ၼိုင်ႈၵေႃႉ 100 ဝၢတ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ် သိုဝ်ႉၼမ်ႉ မီႇ/ ၼမ်ႉမၼ်း/ ၶဝ်ႈသၢၼ် ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၸမ်ပဵၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးႁဝ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶၢတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
ငိုၼ်းတွင်းၸိူဝ်းလႆႈမႃး တီႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်လႄႈသင်၊ ဢၼ်သူင်ႇ(ဢူၼ်း) မႃးတၢင်းယေးငိုၼ်း(Bank) လႄႈသင် တေသိုဝ်ႉၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ပႃးၸဵမ်ၶဝ်ႈသၢၼ် လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းသေ သူင်ႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် တႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေး ၸိူဝ်းယူႇလႅၼ်လိၼ် တႆး-ထႆးၼၼ်ႉ မီးၸုမ်းမူၼ်ႈ ၸႂ်တွႆႇ တိုင်ႈ Chang Puak Jazz, North Gate Groups လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးၸုမ်းတၢင်းၵႃႈ ၾိင်ႈႁိတ်ႈ ႁွႆးတႆး ၼူၵ်ႉ/ တူဝ်း၊ တၢင်းၵႃႈယိူင်း/ ၸိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊ 2017 ၼႆႉမႃး ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းၺႃးၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ၼႂ်းမိူင်း ၸုမ်း TBC (The Border Consortium) တတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁူၵ်းႁဵင်ပၢႆ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ပၢႆႈၽေး သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးမိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 1996-97။ မိူဝ်ႈ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ႁူဝ်ၵူၼ်း သၢမ်သႅၼ် (300,000)ပၢႆ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းၸိူဝ်းၺႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁေႃႈ လိုပ်ႈတဵၵ်း ၸႂ်ႉၶၢႆႉ ဢွၵ်ႇယၢၼ် ႁိူၼ်းယေး ဝၢၼ်ႈသူၼ်၊ ၼၢင်းယိင်းၼပ်ႉပၢၵ်ႇၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵေႃႈမီး။
သင်ဝႃႈ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၸိုင် သူင်ႇ(ဢူၼ်း) ငိုၼ်းၶဝ်ႈၼႂ်းယေးငိုၼ်း(Bank) ၶွမ်ႊမတီႊၵူၼ်းပၢႆႈၽေး (လႅၼ် လိၼ်တႆး-ထႆး) လႆႈတီႈ –
Account Name: Ms.saranrath Saifah and Mr.komson Jaiyen
Bank: Siam Com mercial Bank
Branch: Tesco Lotus Ruamchok (Chiang Mai)
Account Number: 408-469974-4
SWIFT Code: SICOTHBK
သင်ဝႃႈ သူင်ႇ(ဢူၼ်း) ငိုၼ်းၶဝ်ႈၼႂ်းယေးငိုၼ်းယဝ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈၸွႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်တီႈ-
Email: [email protected]
Website: www.shanrefugee.org
Facebook: Shan State Refugee Committee-Thai Border


text:
မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ တီႈလုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် တႅၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ် ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶီႈၼူ လူႉတၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ မေႃသွၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်း 8 ၵေႃႉ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 31/5/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းမွၵ်ႈ 2 မူင်း မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈလုမ်းၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၸႄႈ တွၼ်ႈ ၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းႁွင်ႇ တႅၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ တေႃႇၸေႃးၶိၼ်ႇၶိၼ်ႇၶျဵဝ်ႇလၢႆႇ ဢႃယု 53 ပီ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉဢွၼ် ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶီႇၼူ လူႉတၢႆ ၊ မေႃ သွၼ် 8 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်း။ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃသိုၵ်း ဝဵင်းပၢင်ႇဢူႈလူင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၼွင်ၶဵဝ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သြႃႇမ ဢၼ်တၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ် တီႈဝၢၼ်ႈ မၢၵ်ႇၶီႈၼူ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ တေႃႇၸေႃးၶိၼ်ႇၶိၼ်ႇၶျဵဝ်ႇလၢႆႇ ဢႃယု 53 ပီ။ မၼ်းၼၢင်း တိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်းသေ ၵႂႃႇတၢႆ တီႈႁူင်းယႃ။ ဢၼ် မၢတ်ႇၸဵပ်းသေ လႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ တင်းမူတ်းမီး 8 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း 5 ၵေႃႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်း 8 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢႆး 4 ၵေႃႉလႄႈ ယိင်း 4 ၵေႃႉ။
ၽွင်းမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼၼ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ပၢင်ၵုမ် ႁူဝ်ႁုပ်ႈလိူၼ် ၊ ပဵၼ်မၢၵ်ႇ ၸုမ်းလႂ်မႃးႁၢင်ႈၵၢင်ၼႆ ပလိၵ်ႈယင်းပႆႇ ၸွပ်ႇသွၵ်ႈ တီႉၺွပ်းလႆႈ။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ မေႃသွၼ်ဢၼ်ႁဵတ်း CDM ဝႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းပႆႇၵတ်းယဵၼ် ၊ ပေႃႈမႄႈပႆႇၵိုင်ႇသူင်ႇလုၵ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်း ဝႃႈၼႆ။
“ယူႇတီႈၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းဢေႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တႄႉပႆႇမီး၊ ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈမႆႈၸႂ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ PDF တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်း။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈၼႆသေတႃႉ သင်ဝႃႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် မႃး ႁႅင်းၸိုင် ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်ႁူဝ်ႉႁႄႉၶဝ်သေၶိုၼ်းပိုတ်းယိုဝ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လွင်ႈမႆႈၸႂ် ၾၢင်ႉထိုင်ၵၼ်ယႂ်ႇၼမ်ၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ တီႈလုမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တီႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ယဝ်ႉ ယူႇတီႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ် ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇတီႉလႆႈ ၵူၼ်းဝၢင်းမၢၵ်ႇၼႆယဝ်ႉ။


text:
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
Shan Dhamma School Songs (ၽဵင်းႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ) ၼႆႉ မီးယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမလႄႈသင်၊ မေႃသွၼ်ဢၼ်သွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ၼႂ်းပၢင်သွၼ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၽွင်းတေလႆႈၽိုၵ်းႁဵတ်းႁၢင်ႈတူင့်မၼ်း ပေႃးတေလႆႈငၢႆႈလူင်ၸႂ်ၼၼ်ႉသေလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶူင်ဢွၵ်ႇမႃးယဝ့်။
ၽဵင်းၵႂၢမ်းႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမၼႆႉ မီးဝႆႉ 32 ပုၵ်ႈ။ ဢႅပ်းဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေထွမ်ႇၵႂၢမ်းလႆႈဢၼ်လဵဝ်၊ တႃႇတေတူၺ်း လိၵ်ႈၵႂၢမ်း (Lyrics) မၼ်းလႄႈ ႁွင်ႉၸွမ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈသႂ်ႇဝႆႉပႃး ဢၼ်လူလိၵ်ႈ (Read Mode) မၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၽုၺ်ႇၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ ၼဵၵ်းပၼ်ႁၢင်ႈ speaker တီႈၼိူဝ်မၼ်းၼႆၵေႃႈ တေလၢႆႊပဵၼ် ဢၼ်လူလိၵ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼႆႉဢမ်ႇၵႃး မိူဝ်ႈၽုၺ်ႇၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ လႆႈသႂ်ႇဝႆႉပႃး Karaoke mode ဝႆႉယဝ့်။ ပွင်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵၼ်ႈၵႂၢမ်းယူႇၼၼ်ႉ ၼဵၵ်းပၼ်ႁၢင်ႈ “မႅၵ်း” တီႈတႂ်ႈမၼ်းၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇဢွၵ်ႇသဵင် ၵူၼ်းႁွင်ႉ (Vocal) လႄႈ တေလဵၼ်ႈပၼ် သဵင်ႁႆႇတိုင်ႈမၼ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၼႆႉၵေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် တႃႇၸိူဝ်းဢၼ်ၶႂ်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းလူၺ်ႈ ဢမ်ႇမီး သဵင်ၵူၼ်းႁွင်ႉၵႂၢမ်းမၼ်း ၵိုၵ်းပႃးမႃးၸွမ်းယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢႅပ်းၼႆႉ ပေႃးၽွင်းႁဝ်းလဵၼ်ႈၵႂၢမ်းသေ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတီႈ ၼႃႈဢႅပ်းႁဝ်းၼႆၸိုင် တေၼႄပၼ် Notification မၼ်းပၼ်ယဝ့်။ တီႈၼၼ်ႈ ႁဝ်းတေ ၵိုတ်း၊ လဵၼ်ႈ၊ ၸဵၼ်ပုၵ်ႈႁူဝ်ၼႃႈ၊ ၸဵၼ်ပုၵ်ႈၽၢႆႇလင် ၽဵင်းႁဝ်းလႆႈလႄႈ ပေႃးၼဵၵ်းပၼ်မၼ်း တေဢွၼ်ႁဝ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈ ၽဵင်းဢၼ်ႁဝ်းလဵၼ်ႈယူႇ တေႃႈလဵဝ်ယဝ့်။
ထုင့်မၢဝ်းၶမ်း (မူႇၸေႊ)
ၽူႈၶူင်သၢင်ႈ – TMK Group


text:
Sunday, August 21, 2016
ပၢင်ႁပ်ႉတွၼ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ ႄလႈ လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ မိူင်းထႆး ဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး၊ သႃထုပရႃႇတိတ်ႇ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး
ဝၼ်းထီႉ 21th August, 2016 ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸိူဝ်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉ ၸွမ်လႆၢ"တီႈ ၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ (12)၊ မီးတၵႃႇသတ်ႉထႃးတႆး လၢႆတီႈလၢႆတၢင်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၵမ်ႉထႅမ်လူႇတၢၼ်း ၶဝ်ႈၼမ်ႉသွမ်း ပၢၼ်းႄလႈ ငိုၼ်းတွင်း ဢိၵ်ႇတင်းႁႅင်းတူဝ်ႁႅင်းၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ ႄလႈ လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း (12) ပီၼႆႉ၊ ၸင်ႇမီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ ႄလႈ တၵႃႇၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႈ ၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်ေသ သိုပ်ႇႁဵတ်း သၢင်ႈမႃးၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ၊ ၸိူဝ်းမီးႁႅင်းငိုၼ်းေၵႃႈလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်း ၸိူဝ်းမီးႁႅင်းတူဝ်ၸႂ် ေၵႃႈဢဝ်တူဝ်ၸႂ်မႃးၸွႆႈႁဵတ်းၸွႆႈသၢင်ႈ၊ မၢင်ၸိူဝ်းမႃးလူႇတၢၼ်း ၸႃႇၵတၢင်းၵိၼ်ၼႂ်းပၢင်ပွႆးေၵႃႈ ပႃးယဝ်ႉ၊ ပၢင်ပွႆးၼႆႉ လႆႈဢဝ်ၸဝ်ႈတႃႇၼတင်းၼမ်ေသ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း လူႇတၢၼ်း ယၢတ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈသၢမ်မူင်းပၢႆၼၼ်ႉသေ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တင်းသဵင်ႈ တေမီးယူႇ 370 ပၢႆဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်းပွႆး ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵႃႈႁဵၼ်းပီၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉ မူိင်းတႆးမႃး (31) ၸဝ်ႈ၊ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ႁဵၼ်းယဝ်ႉၸၼ်ႉ B.A ေသသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း M.A (7) ၸဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ယဝ်ႉၸၼ်ႉ M.A ေသသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ Ph.D. (3) ၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် တင်းမူတ်း (41) ၸဝ်ႈ။
ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ ႄလႈ လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၸဝ်ႈၶူးလူင်ႁဝ်းၶဝ် လၢႆၸဝ်ႈလၢႆတူၼ်ဢွၼ်ၵၼ်တင်ႈႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 2005 ေတႃႇထိုင်ပီ 2016 ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ (12)၊ ပၢင်ပွႆးဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပီၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းတင်းဝၼ်းေသ တွၼ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈၶူးၶဝ်ၸိူဝ်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉPh.D. လႆၢၸဝ်ႈလၢႆတူၼ် ႁူပ်ႉထူပ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ ႄလႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းပၼ်ႁႅင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း၊ တွၼ်ႈဝၢႆးဝၼ်းသမ်ႉမီးပၢင်လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း (41) ၸဝ်ႈ။
ဝၢႆးပၢင်လူႇတၢၼ်းယဝ်ႉလီငၢမ်း သင်ႇၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵႃႇသတ်ႉထႃးၸိူဝ်းၶိုၼ်ႈ ႁွတ်ႈပၢင်ပွႆး လႆႈထႆႇႁၢင်ႈမၢႆတွင်းၵိုၵ်းၵၼ်ၵႂႃႇသေ ပၢင်ပွႆးႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ ၸုပ်ႈထူၼ်ႈ (12) လႄႈ လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ ၸွမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းပီၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႅပ်ႈယူႇယဝ်ႈ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းပၢင်ႁပ်ႉတွၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ ယင်းမီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ လူင်းၽွၼ်ႉတႆး ၼႂ်းၽူၼ်း ၼႂ်းၶွမ်းပၼ် ၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆး ႁဵတ်းပဵၼ်ပၺ်ႇၺႃႇတႃႇၼသေ ပိုၼ်ၽႄလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆေပႇတႆးႁဝ်းပႃးၽွင်ႈဝႃႈၼႆ။
ၵေႃပွင်ၵၢၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး
21.08.2016
Posted by တႆးၼုမ်ႇ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ဢီႇသၢၼ် (อีสาน) ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပိူင်လူင် ဢၼ်မီးပွတ်းႁွင်ႇသုတ်း ၶွင် မိူင်းထႆးၼၼ်ႉသေ မၼ်းၵႆႉၵႆႉလိုမ်းၽၢင်ႉၺႃးဝႃႈ ပဵၼ် ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။ မၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်မီး ၽိင်ႈငႄႈလၢႆမဵဝ်း သေ ပဵၼ်တီႈ ဢၼ် မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး လႄႈ မိူင်းထႆး မႃးႁူပ်ႉၵၼ်သေ မၼ်းၵေႃႈ မီး ပိုၼ်းၶိုၵ်ႉၶမ်ႇ လႄႈ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်[မႄးထတ်း]
ဝဵင်းလူင်[မႄးထတ်း]
- 1 ၶွၼ်ၵႅၼ်ႇ — ၵႅၼ်ၵၢင် ၶွင် ၼႃးလိၼ် ဢီႇသၢၼ်၊ သဵၼ်ႈတၢင်း မိတ်ႉတရၽၢပ်ႉ (Rte 2) ၼႆႉ လတ်းၵႂႃႇႁိမ်းၶွပ်ႇ ၵၢင်ဝဵင်းယဝ်ႉ။
- 2 လိူၺ်း — ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ၸွမ်း ဝႃႈ မၼ်းမီး လွႆ လႄႈ လွႆသုင်တင်းၼမ်သေ ၼႂ်းၵႃႈ သူၼ်မၢၵ်ႇဢိတ်ႇ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉ တီႈၼႆႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃး တီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
- 3 ၼၶွၼ်းၽၼူမ်း — တီႈၶၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်တင်း မိူင်းလၢဝ်း ဢၼ်မီးၸွမ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ႈ
- 4 ၼၶွၼ်းရႃၸသီမႃး (Korat) — ၽၵ်းတူ တႃႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸူး ဢီႇသၢၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းထႆး ပွတ်းၵၢင်မႃး
- 5 ၼွင်ၶၢႆး — ၽၵ်းတူးတႃၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ဝီႇယႅၼ်ႇထႅၼ်း လႄႈ ၵႄႈလွႆႈမႄႈၶွင် ဢၼ်လီႁၵ်ႉ
- 6 ရွႆႉဢဵတ်ႇ — ပဵၼ်ဢွင်ႈတီး ဢၼ်မီး ၽြႃးၸုၵ်း ဢၼ်သုင်သေပိူၼ်ႈၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ၊ ၽရႃႉပုတ်ႉထရတ်ႉတၼ မႄႈၶွင်
- 7 သုရိၼ်း — ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ၸွမ်း ပွႆးၸၢင်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵူႈပီ လႄႈ ၵျွင်းၽြႃးၶမဵၼ်ႇ
- 8 ဢုပူၼ်းရၢတ်ႉၶျ်ထႃးၼီး — ႁွင်ႉဢၼ်ပွတ်းမၼ်းဝႃႈ "ဢုပုၼ်း" ၼႆတႃႇသေႇသေ ပဵၼ် ၽၵ်းတူ တႃႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸူး လႅၼ်လိၼ် ၵမ်ႇပေႃးတီႈယႃး-လၢဝ်း
- 9 ဢုတွၼ်းထႃးၼီး — ႁူႉၸွမ်းဝႃႈ "ဢုတွၼ်း" ႁူႉၸွမ်းလီငၢမ်းဝႃႈ ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပၢၼ်းၵဵင်း
ပၢႆတၢင်း တၢင်ႇၸိူဝ်း[မႄးထတ်း]
- 1 သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶဝ်ယႂ်ႇ — ပဵၼ်သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶွင် မိူင်းထႆးသေ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢွင်ႈတီႈ ၶူဝ်းပူၺ်ႈၵဝ်ႇမွၼ်ႇ ၵမ်ႇၽႃႇ ယူႇၼဵတ်ႇသၵူဝ်ႇ
- 2 သူၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၽၼူမ်းရုင်း — မီးၵယွင်းၽြႃးၶမဵၼ်ႇ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီ သေ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈၸၼ်ၸႂ်သုတ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်း ဢီႇသၢၼ်
- 3 သူၼ်ၵိုၵ်းပိူၼ်း ၽီမၢႆႇ — ႁွႆးမိုဝ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၶမဵၼ်ႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်း မိူင်းထႆး
ပွင်ႇၸႂ်[မႄးထတ်း]
ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢိမ်ႇတႃႇပႃး ထူင်ပိူဝ်ႉၵွပ်ႈလင်သေ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း၊ ပေႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇ ၵျွင်းၽြႃး ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ၶႂ်ႈၵႂႃႇ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၼႆတႄႉ ဢီႇသၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶွင်မိူင်းထႆး ဢၼ်လီဢၢမ်းဢေႃး ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈမီးဝႆႉႁင်းမၼ်း ၶေႃၶေႃ လႄႈ လွင်ႈဢမ်ႇပႆႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ဢီႇသၢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ တႃႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း တႃႇၵႂႃႇတူၺ်း ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မိူင်းထႆးလႄႈ တႃႇမုင်ႈတူၺ်း တၢင်းႁၢင်ႈလီ သၽႃႇဝ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ရႃႇသီႇၽိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း]
ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းထႆးၼႆႉ ပဵၼ်မုၼ်ႇသုၼ်းသေ ပေၢးဝႃႈ တီႇသႅမ်ႇပႃႇလႄႈ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇၼႆႉ ပဵၼ်လိူၼ် ဢၼ်ၵတ်း သေ ႁႅင်ႈႁွင်ယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်လိူၼ် ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ၊ မၢတ်ႉၶျ် လႄႈ ဢေႇပရႄႇ မႃးၼႆတႄႉ မႆႈမႃးယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃး ၼႂ်းလိူၼ် မေႇ၊ ၵျုၼ်ႇ၊ ၵျူႇလၢႆႇ လႄႈ ဢေႃးၵၢတ်ႉ ၼႆတႄႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းႁႅင်းတႄႉ တေၸၢင်ႈ မီး ပၢၼ်ၵၢင်သေ ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆႉ သုင်ထိုင် 20s °C သေ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်း ၵၢင်ၶိုၼ်းမႃးတႄႉ တႅမ်လူင်း 10°C ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်တႃႇတင်းပီၼၼ်ႉတႄႉ တေၸၢင်ႈမုင်ႈမွင်းလႆႈ 30s °C တေႃႇ ပွတ်းတႅမ်ႇသေ လွင်ႈမိုၵ်းယမ်းၵေႃႈ သုင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ လူမ်း ၶၢဝ်း ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ၊ မၢတ်ႉၶျ် လႄႈ ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉတႄႉ တေၸၢင်ႈမူဝ်းႁႅင်း ၽွင်းမိူဝ်ႈၶဝ်ၸုတ်ႇယိူဝ်ႇဢွႆႈ ၸိူဝ်းဢၼ်တႅပ်းဝႆႉၼၼ်။
ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ[မႄးထတ်း]
တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉဝႆႉ ၽႃႇသႃႇထႆး ဢၼ်ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႆ ႁူႉပွင်ႇၸႂ်လီယူႇသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း ဢီႇသၢၼ် ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇပိုၼ်ႉတီႈ လၢဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁူမ်ႇငမ်းဝႆႉယူႇ။ တီႈဢွင်ႈတီႈ ၸမ်ၵၼ်တင်း လႅၼ်လိၼ် ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃးၼၼ်ႉ ၵႂၢမ်းၶမဵၼ်ႇ ၵေႃႈ ၸႂ်ႉဝႆႉၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယူႇ။ ၵူၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇထူပ်းၺႃး တီႈၼႂ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇလၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈသေတႃႉ ၶဝ်ယင်းတေႁူႉ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း ၼမ်သေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵွၼ်ႇယူႇ။
ၵႂႃႇၸူး[မႄးထတ်း]
ၵႂႃႇတင်း ႁိူဝ်းမိၼ်[မႄးထတ်း]
လုၵ်ႉတီႈ ၵုင်းထဵပ်ႈ သေ ၸၢင်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်လႆးၸူး တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶွင် ၶွၼ်ၵႅၼ်ႇ၊ ၼၶွၼ်းၽၼူမ်း၊ ရွႆႉဢဵတ်ႇ၊ သၵူၼ်းၼၶွၼ်း၊ ဢုပူၼ်းရၢတ်ႉၶျ်ထႃးၼီး လႄႈ ဢုတွၼ်းထႃးၼီး ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။
ၵႂႃႇတင်း ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ်[မႄးထတ်း]
ၵၢၼ်ၸွႆးသၢင်ႈ ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ်လႄႉ ၵႂႃႇယူႇ ၵူႈတီႈယဝ်ႉ။
ၵႂႃႇတင်း ရူတ်ႉလဵၼ်း[မႄးထတ်း]
ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ရူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ ၵွင်ႉသိုပ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ တင်း ဢုပူၼ်းရၢတ်ႉၶျ်ထႃးၼီး (လုၵ်ႉတီႈ ၼၶွၼ်းရႃၸသီမႃး၊ ပူးရီးရမ်း၊ သုရိၼ်း၊ သီ(ရိ)သၵဵတ်ႇ လႄႈ တႃႈရူတ်ႉလဵၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် သၢႆတၢင်းၼၼ်ႉ) လႄႈ ၼွင်ၶၢႆး (ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၶွၼ်ၵႅၼ်ႇ၊ ဢုတွၼ်းထႃးၼီး ၸၵႂႃႇ)။
ၸွၼ်ႇ[မႄးထတ်း]
ဢိင်ၼိူဝ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး လႄႈ တေၵႂႃႇၸူး တႂ်ႈလႂ် ၼႆသေၵေႃႈ တေၸၢင်ႈၶီႇ ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ်၊ မီႇၼီႇပၢတ်ႉသ်၊ သွင်ထႅဝ်၊ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ လႄႈ လႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ ပဵၼ် တၢင်းလိူၵ်ႈလီ တင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။
တႃႇၸွၼ်ႇႁိမ်းႁွမ်းၼႆတႄႉ သၢႆတၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်သၢႆတၢင်းလီဢၼ်ၼိုင်ႈသေတႃႉ တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉ သွၼ်ထႅဝ်ၵူၺ်းလႄႈ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ပၼ်လႆႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉယူႇ။
တူၺ်း[မႄးထတ်း]
ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈၸၼ်ၸႂ် ၸိူဝ်းမီးဝႆႉတီႈ ဢီႇသၢၼ် -
- ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸိူဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆး ၶွင် သႃလႃႈၵႅဝ်ႈၵူႇ၊ ၼွင်ၶၢႆး
- ၵျွင်းၽြႃး ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း လွႆ ၵႃႈတီႈ ၵဵင်းၶၢၼ်
- ၵျွင်းၽြႃး ဢၼ်တဝ်ႈပီႇယႃႇႁဵတ်းဝႆႉ တီႈ သီ(ရိ)သၵဵတ်ႇ
- ၵျွင်းၽြႃးၶမဵၼ်ႇ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီ ဢၼ်မီးတီႈ သူၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၽၼူမ်းရုင်း
- သူၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၽီမၢႆႇ ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ မီႈ ႁွႆးမိုဝ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၶမဵၼ်ႇ
- ပႃႇမွၵ်ႇ၊ တူဝ်သတ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇ တီႈ သူၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶဝ်ယႂ်ႇ
ႁဵတ်း[မႄးထတ်း]
ၵိၼ်[မႄးထတ်း]
ၽၵ်းဢီႇသၢၼ်ၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၽၵ်းလၢဝ်းၵမ်ႉၼမ်သေ မၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း လၢႆးတူမ်ႈႁုင် ထႆးပွတ်းၵၢင် ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈမီး ဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ တၢင်းၵိၼ်ဢီႇသၢၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၼမ်တႄႉ ပဵၼ် သူမ်ႈတမ် (ဢီႇသၢၼ်/လၢဝ်းၶဝ်တႄႉဝႃႈ တမ်မၢၵ်ႇႁၢင်) ဢၼ်ဢဝ်မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃးလိပ်းသေ သႃႈႁႂ်ႈမၼ်းသူမ်ႈၽဵတ်းဝၢၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထႆးၶဝ်တႄႉ ဢဝ်ၵုင်ႈႁႅင်ႈ သႂ်ႇသေ၊ ဢၼ်ဢီႇသၢၼ်ၶဝ် တိူဝ်းလႆႈၸႂ်တႄႉ ဢဝ် ပူ ဢမ်ႇၼၼ် ပႃလမ် ၸိူဝ်းၼႆႉသႂ်ႇပဵၼ် ၼမ်ႉဝၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵိၼ်ထႅင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်းတႄႉၶဝ်ႈပႃး ၵႆႇပိင်ႈ လႄႈ ၶဝ်ႈၼဵဝ် လႄႈ သႆႈယဵတ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်တင်း ၼိူဝ်ႉမူလႄႈ ၶဝ်ႈ ႁဵတ်းဝႆႉ လႄႈ လၢပ်ႈ ဢၼ်ဢဝ် ၼိူဝ်ႉမူႇ ဢမ်ႇသႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်းသေ ၶူဝ်ႈၼမ်ႉလုပ်ႈလိပ်ႈလုပ်ႈလၢပ်ႈယဝ်ႉ သႂ်ႇ မီႇၵီး၊ ၼမ်ႉမၢၵ်ႇၽႃႈၸိူဝ်ႉၼႆႉသေ ႁဵတ်းပဵၼ် ၼိူဝ်ႉသႃႈ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်းၽၢင်ႉ - ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းၽဵတ်းသႅပ်ႇ လႄႈ တေႃႈၼႂ်းၵႄႈထႆးၵေႃႈ ယင်းႁူႉဝႃႈပဵၼ် တၢင်းၵိၼ် ဢီႇသၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၵ်ႉ[မႄးထတ်း]
ဢၼ်မီးဝႆႉ တူဝ်ႈတၼ်းယူႇတႃႇသေ၊ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈထုင်ႉဢီႇသၢၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး လဝ်ႈၶဝ်ႈ လႄႈ လဝ်ႈႁႆႈ(เหล้าไห) ဢၼ်ႁူႉဝႃႈပဵၼ် သႃထူဝ် (สาโท) ဢၼ်ဢဝ်တင်း ၶဝ်ႈၼဵဝ်ႁဵတ်းဝႆႉသေ သႂ်ႇၼႂ်းမေႃႈလိၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ် ႁွင်တွင် ဢၼ်ၼိုင်ႈဢဝ်ႁိူဝ်ႇမၼ်းသေ ၵိၼ်ၵပ်း ၼမ်ႉၵၢမ်ႈ လႄႈ သူဝ်ႇတႃႇ။
ဢၼ်လူဝ်ႇၽၢင်ႉတႄႉ လွင်ႈႁဵတ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈဢဝ်ဢၢႆ တီႈႁိူၼ်းၼႆႉ မၼ်း ဢမ်ႇၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တီႈ မိူင်းထႆး သေ တွင်ႈတႃႇ ၵုမ်းထိင်းၵၼ် ယၢပ်ႇဝႆႉ၊ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီး လွင်ႈၵုမ်းထိင်းၼိူဝ် ၼမ်ႉၶႅမ်ႉမၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇသဝ်း ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး[မႄးထတ်း]
တီႈလႅၼ်လိၼ် ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃးၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် မီးလွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း တီႈႁိမ်း ၽရႃႉဝိႁၢရ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး လႄႈ ထႆး ၼႆႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၼ်သေ မီးလွင်ႈထဵင်ၵၼ်ဝႆႉ ဢိတ်းဢီး။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢွင်ႈတီႈတၢင်ႇၸိူဝ်း တီႈမိူင်းထႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူၼ်းဢီႇသၢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပဵၼ်ၸၢဝ်ႈပုတ်ႉထသေ ၵမ်ႉၼမ်ႉ ယူႇမူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ပဵၼ်ၵူၼ်းမေႃမိုတ်ႈမေႃၵိုဝ်းယူႇ။ ၵူၼ်းဢီႇသၢၼ်ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇပေႃးၶႅၼ်းၸႂ်လႄႈ လွင်ႈႁူၺ်း တႃႇ သွၼ်ႇငိုၼ်းလိူဝ် ထူဝ်းရိတ်ႉၼႆႉ ႁၼ်ဝႃႈပဵၼ် လွင်ႈမၢၵ်ႈမီးဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးၼိူင်းၵၼ်တူၺ်းတင်း ငိုၼ်းၶဝ်ႈတီႈ ဢီႇသၢၼ်ၼႆၸိုင် ထူဝ်းရိတ်ႉၶဝ်ၼႆႉ တိူဝ်းၶႅၼ်းၸႂ်သေ ပေႃးၶီႇတုၵ်ႉတုၵ်ႉတႄႉ လႅပ်ႈတေလႆႈပၼ် ငိုၼ်းလိူဝ်ၼမ်ယူႇ ဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ[မႄးထတ်း]
- ၽိတ်ႉသၼူးလူၵ်ႉ - ပဵၼ်ၽၵ်းတူ တႃႇၵႂႃႇၸူး မိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ
- ၽရႃႉဝိႁၢရ် - ၵျွင်းၽြႃးၶမဵၼ်ႇ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ တီႈၼႂ်း ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး၊ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ ဝီႇသႃႇသေၵေႃႈ ၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈ ဢီႇသၢၼ်သေ ႁွတ်ႈၽႅဝ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈ။
- ဝဵင်းၵျၢၼ်း - ဝဵင်းလၢဝ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈတဵတ်ႇယဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်းၵိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။


text:
မူထိူၼ်ႇၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ထုၺ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း မၢတ်ႇၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်း သူင်ႇယႃတူဝ်တီႈ ႁူင်းယႃလူင်ၼမ်ႉၶမ်း ယႃဢမ်ႇလႆႈလႄႈ လူႉတၢႆၵႂႃႇ။
ဝၼ်းတီႈ 16/11/2017 မူထိူၼ်ႇတူဝ်ၼိုင်ႈၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈမႃးသေ မႃးထုၺ်သႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈၸၢႆး ထုၼ်းဢူး ဢႃယုမွၵ်ႈ 35ပီ ယူႇတီႈဝၢၼ်ႈငွၼ်းဢိၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မၢတ်ႇၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်းသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃးၸွႆႈၵၼ်ဢဝ်သူင်ႇယူတ်းယႃ တီႈႁူင်းယႃလူင်ၼမ်ႉၶမ်း ယွၼ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လႄႈယႃဢမ်ႇတၼ်းသေ လူႉတၢႆၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးလႃႉမိၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “ မိူဝ်ႈၽွင်းၸၢႆးထုၼ်း တိုၵ်ႉဢုၼ်ႇၽၵ်းတေၵိၼ် ၶဝ်ႈဝၼ်းယူႇၼၼ်ႉ မူတူဝ်ၼႆႉလုၵ်ႉလႂ်မႃးဢမ်ႇႁူႉ မႃးထုၺ်ပၼ်မၼ်းၸၢႆး မၢတ်ႇၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်း ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢဝ်တူဝ်မၼ်းၸၢႆးသူင်ႇႁူင်းယႃ ၵူၺ်းၼႃႇမၼ်းၸၢႆးမၢတ်ႇ ၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်းလႄႈလႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇဝႃႈၼႆ ” ။
မူထိူၼ်ႇတူဝ်ၼႆႉလုၵ်ႈတၢင်းလႂ်မႃးဢမ်ႇႁူႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸွႆႈၵၼ် လမ်းယိုဝ်းသေတီႉလႆႈတူဝ်တၢႆမူတူဝ်ၼႆႉ။ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈမီးမူထိူၼ်ႇၶဝ်ႈ ထုၺ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆမႃးသေပွၵ်ႈ ၊ ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းဝႃႈၼႆ။


text:
ၸုမ်းမႁႃႇဝၼ်ႇၾွင်ႇတေးသျိၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သပ်းလႅင်း ပိူင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် လႄႈ ပၢင်ႁူမ်ႈ ၵၼ်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ပွၵ်ႈၵမ်း (3) ဢိၵ်ႇတင်း ၸတ်းႁဵတ်းပႃး ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၸုမ်းၶူးသွၼ်/မေႃသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး တီႈဝတ်ႉမႁႃႇဝၼ်ႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်သပ်းလႅင်း ပိူင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် လႄႈ ပၢင်ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 February 2020 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 28 February 2020 ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်းသေ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 27 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 07 : 00 မူင်း ၼၼ်ႉ မီးပၢင်ထွမ်ႇ ၶေႃႈဢေႃးဝႃႇတ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၼရၼႃႇထ (မႁႃႇသတ်ႉထမ်ႇမ ၸေႃးတိၵထၸ) ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းမႁႃႇဝၼ်ႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း ဝတ်ႉမႁႃႇဝၼ်ႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉတမ်ႈတီႈ မေႃသွၼ် ၵႂႃႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တႃႇႁႂ်ႈမီးႁႅင်းၸႂ် ပူင်သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆး လႄႈ ပၢႆးႁူႉၼႂ်းထမ်ႇမ တီႈလုၵ်ႈ ႁဵၼ်းၶဝ် ႁႂ်ႈပေႃးမီးလွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈသေ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးတႆး မီးပၢႆးႁူႉမေႃ ၼႂ်းထမ်ႇမ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၼရၼႃႇထ ပၼ်ၶေႃႈဢေႃးဝႃႇတယဝ်ႉ ၶူးသွၼ်၊ မေႃသွၼ်ၶဝ် ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ် တႄႇပၢင်သပ်းလႅင်း ပိူင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမၵႂႃႇ ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ၊ ၼႂ်းပၢင်သပ်းလႅင်း ပိူင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးဝႃႇသိတ်ႉထ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸုမ်းမႁႃႇဝၼ်ႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း ဝဵင်းမူႇၸေႊ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၢင်ၵႂႃႇသေ သပ်းလႅင်းၼႄ ပိူင်ဢွၵ်ႇ ၶေႃႈထၢမ် ၸၼ်ႉဢွၼ် လႄႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၶူးဝပ်ႉပ သပ်းလႅင်းၼႄ ပိူင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် ၸၼ်ႉသွင် လႄႈ ၸၼ်ႉသၢမ်၊ ၸဝ်ႈၶူးၵုင်ႇတရ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ဝတ်ႉဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇ ဝဵင်းပၢင်သၢႆး သပ်းလႅင်းၼႄ ပိူင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် ၸၼ်ႉၼိုင်ႈၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ဝၼ်းထီႉ 28 February 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 07 : 00 မူင်း ၼၼ်ႉ တႄႇပၢင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ တေႃႇထိုင် ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 : 00 မူင်း ပၢင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် ၸင်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 01 : 00 မူင်း ၸုမ်းၶူးသွၼ်၊ မေႃသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ တႄႇပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း သိုပ်ႇတူင်ႉတၵ်ႉမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်သေ ၸဝ်ႈၶူးပၺႃႇၽေႃးၵ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸုမ်းမႁႃႇဝၼ်ႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း ပၼ်ၶေႃႈဢေႃးဝႃႇတ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူးသွၼ်၊ မေႃသွၼ် ၶဝ်ၵႂႃႇသေ ဝၢႆးပၢင်ႁူမ်ႈထူပ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ ပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ၸုမ်းမႁႃႇဝၼ်ႇၾွင်ႇတေးသျိၼ်း လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇၵေႃၽႄ ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ၊ ဝတ်ႉမႁႃႇဝၼ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လႄႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး ႁူမ်ႈတင်း သဵင်ႈ မီး (26) ဢွင်ႈတီႈသေ ၼႂ်း (26) ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉ ၶူးသွၼ်၊ မေႃသွၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ဢွၵ်ႇ ၶေႃႈထၢမ် မီး (15) ၸဝ်ႈ ဢိၵ်ႇ (75) ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်လႆႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သပ်းလႅင်း ပိူင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် လႄႈ ပၢင်ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၵ်ႇ ၶေႃႈထၢမ် ႁူင်းႁဵတ်းထမ်ႇမၼႆႉတႄႉ ၼင်ႇႁိုဝ် မေႃသွၼ် ၶဝ်ၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈပေႃးမီးၵၢၼ် တူဝ်ထူပ်းသေ ပႄႉတူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်သွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ဢွင်ႈတီႈၽႂ်မၼ်း၊ ပိူင်ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းပဵၼ်ပိူင်လဵဝ်သေ ၼိုင်ႈပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵႂႃႇ ၶွၼ်ႈတုမ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢွၵ်ႇၶေႃႈထၢမ်ၸွမ်းၵၼ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ၸုမ်းၶူးသွၼ်၊ မေႃသွၼ် ၵူႈႁူင်းႁဵၼ်း ႁႂ်ႈပေႃးမီးလွင်ႈ မိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇႁႃၵၼ်သေ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ် ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵၢၼ်ၶႆႈၶူၼ့် ဝူၼ့်ထတ်းၶိုၼ်းၶိူဝ်းငိူၼ်ႈပိုၼ်း
လၢႆပီပူၼ့်မႃးမိူဝ်ႈယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် တၢင်းထီႊဝီႊၶျွင့် 9 ၶွင်ထႆး ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇလၢႆးၵၢၼ်ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၶူၼ်ႊထႆႊ (ၵူၼ်းထႆး) ဢၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇထၢႆႇ ဝီႊၻီႊဢူဝ်ႊ တီႈမိူင်းမွင်ႊၵူဝ်ႊလီႊယႃႊ (Mongolia) ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးႁၼ်လၢႆးမႂ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈ “ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးၼႆ့ဢမ်ႇလုၵ့်တီႈၼၼ့်မႃး၊ လွႆဢၼ်းတႆး (Altai) ၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇဝႃႈပဵၼ်တီႈယူႇတႆး။ မၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႂ်းတူင်ႇတၢင်ႇ ၶွင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆးၼၼ့်ၵူၺ်း၊ ပိူင်ၼိုင်ႈ ပေႃးလုၵ့် မိူင်း မွင်ႊၵူဝ်ႊလီႊယႃႊ ၶၢႆ့လူင်းမႃးတၢင်းၸၢၼ်းၸိုင် တေလႆႈလတ်းၶၢမ်ႈပႃး၊ ပႃႇသၢႆး ၵူဝ်ႊၿီႊ(Gobi desert) ယၢဝ်းၼပ့် ႁဵင်ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ ၵူၼ်းၼပ့်ႁဵင်တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၽႃႇၶၢမ်ႈလႆႈ။
မိူဝ်ႈထီႊဝီႊၶျွင့် 9 ၶွင်ထႆးၵႂႃႇၼၼ့်ၶဝ်လႆႈႁူပ့်ထူပ်းပီႈၼွင့်ၵူၼ်းမွင်ႊၵူဝ်ႊလျိူဝ်ႊၸိူဝ်းလဵင့်သတ်း ပႃးတင်း တူဝ်းၶၢမ်ႈပႃႇသၢႆးသေ လူင်းၵႂႃႇ ၶၢႆတၢင်းၸၢၼ်း ၶဝ်ဝႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ ၵွႆးၵႃႈမၼ်းလႆႈၸႂ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင် ပဵၼ်လိူၼ်။ ၶျွင့် 9 ၸင်ႇႁုပ်ႈဝႃႈ – “ထႆႊရဝ်ႊ (တႆးႁဝ်း) ၼႆ့ ၸူးငၢႆႈပူၼ့်တီႈ၊ ပိူၼ်ႈဝႃႈၸႂ်ႈၼႆၵေႃႈၸႂ်ႈၸွမ်းငၢႆႈငၢႆႈ၊ ပေႃးပိူၼ်ႈဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႆၵေႃႈ ဢဝ်ပိူၼ်ႈဝႃႈလုမ်းလုမ်း။ ဢမ်ႇတူၺ်းလၵ်းထၢၼ် (evidence) ဢမ်ႇၸွပ်ႇႁႃၶေႃႈမုလ်းတႄ့ (facts and data) လီငၢမ်း”။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမိူင်းၼၢၼ့်ၸဝ်ႈ (Nanchao) ၼၼ့်ၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ် ပိူၼ်ႈဝႃႈပဵၼ်တႆးႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈၸွမ်းပိူၼ်ႈ ၽိူဝ်ႇဝၢႆးမႃးပိူၼ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆး ပဵၼ် လေႃႊလူဝ်ႊ (Lolo) ဢိူဝ်ႈ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ ဢုပ်ႇၸွမ်းလူမ်းပိူၼ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆ့ ၸဝ်ႈပၢႆးပိုၼ်းတႆး (Shan Historian) သွင်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလႆႈ တူၵ်ႇထိုင်ဝႆ့ ၼႂ်းပပ့် ၶဝ်ၸဝ်ႈၼၼ့်ယူႇ။ ၸဝ်ႈပၢႆး ပိုၼ်းတၢင်ႇၸဝ်ႈဝႃႈ ၶေႃႈတင်ႈၸိုဝ်ႈ ဢဝ်ၶေႃႈပၢႆၸိုဝ်ႈပေႃႈ မႃးႁဵတ်းၶေႃႈငဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈလုၵ်ႈၼၼ့် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၾိင်ႈတႆး မၼ်းပဵၼ်ၾိင်ႈ လေႃႊလူဝ်ႊ။
လွင်ႈၼႆ့ ၶူးၿႃးဢႃးၸၢၼ်လူင်ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း MA လႆႈတႅမ်ႈဝႆ့ၼႂ်းပပ့်မၼ်းၸဝ်ႈ A Brief history of Shan State From the earliest times to the 1960s ဝႃႈ “မၼ်းယင်းၸဝ့်ပူၼ့်တႃႇတႅပ်းတတ်း ၼၢၼ့်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်တႆးဢမ်ႇပဵၼ်တႆး” မၼ်းၸဝ်ႈ တူၵ်ႇဢိင်ၶေႃႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸဝ်ႈၸၢႆးထႃႊၼီႊ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးပိုၼ်းမိူင်းထႆး ဢၼ်ဝႃႈ“တွၼ်ႈတႃႇၵဝ်ၶႃႈတေယွမ်းႁပ့်ပၢႆးႁၼ်ဢၼ်ၼႆ့ ၵဝ်ၶႃႈတၵ်းလႆႈႁၼ်ၶေႃႈမုလ်းႁူဝ်ယွႆႈ ဢၼ်တႅတ်ႈတေႃးထႅင်ႈတင်းၼမ်ၵွၼ်ႇ”။
ၶူးလူင်ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်းထဵင်ဝႃႈ ၾိင်ႈတင်ႈၸိုဝ်ႈဢၼ်ဢဝ်ပၢႆၸိုဝ်ႈပေႃႈ မႃးပဵၼ်ၶေႃႈငဝ်ႈၸိုဝ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးၼၼ့် တႆးၵေႃႈမီးလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း မႃးယူႇ တီႈၶိုၵ့်မၼ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းတႆးမၢဝ်း။ တႆးမၢဝ်းၼႆ့ (ပီ 167-412) မီးတႆးမိူင်းတႃႈၵွင် (တကောင်း) ၵႂႃႇၽွင်းငမ်း 6 ၸဝ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလွၵ်းပိူင် ဢဝ်ပၢႆၸိုဝ်ႈပေႃႈ ပဵၼ်ငဝ်ႈၸိုဝ်ႈလုၵ်ႈ-ၸဝ်ႈထီး၊ ထီမိူင်းယဵၼ်၊ ယဵၼ်မိူင်းပၢႆး၊ ပၢႆးသႅၼ်လီ၊ သႅၼ်လီၸဝ်ႈ လႄႈ ၸဝ်ႈတူလဵၵ်း။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ့် မၼ်းၸဝ်ႈၸီ့ၼႄဝႃႈ “ၼၢၼ့်ၸဝ်ႈ” ၼႆ့ ပိူၼ်ႈပိၼ်ႇဝႆ့ဝႃႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ပွတ်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ပွတ်းတႂ်ႈ (Southern Prince)၊ ၵူၺ်း တၢင်းတႆးႁွင့်ဝႃႈ လၢၼ့်ၸဝ်ႈ (Nan Chao )၊ ၸိုဝ်ႈၼႆ့ မၼ်းၶဝ်ႈၵၼ် (ၶူပ်းမႅၼ်ႈငၢႆးမိူၼ်) တင်းမိူင်းထႆး ၸိူဝ်းယၢမ်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃး ၼႂ်းတၢင်ႇသိုင်ႇတၢင်ႇယၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ လၢၼ့်ၸၢင့် (Lanxang) တီႈမိူင်းလၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ် လႄႈ လၢၼ့်ၼႃး (Lanna) ၼႂ်းမိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇယၢမ်းလဵဝ်။
ၸဝ်ႈၸၢင့် ယွင်ႁူၺ်ႈ (1939-2004) ၵေႃႈ လႆႈတူၵ်ႇဢိင်တႅမ်ႈဝႆ့ၼႂ်းပပ့်မၼ်းၸဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈ (The Shan of Burma 1987) ဝႃႈ “ပေႃးလၢၼ့်ၸဝ်ႈပဵၼ်လေႃႊလူဝ်ႊၼႆၸိုင် ၵွပ်ႈသင်ဝၢႆးလၢၼ့်ၸဝ်ႈဝွတ်ႈဝၢႆးၵႂႃႇယဝ့် ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် လေႃႊလူဝ်ႊ ၶဝ်တင်း မိူင်းႁေႃၶမ်းမႂ်ႇ ပွတ်းတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ့်” ၊ မၼ်းၸဝ်ႈၸီ့ၼႄဝႃႈ ၸိုင်ႁေႃၶမ်းလၢႆၸိုင်ႈလၢႆမိူင်းၸိူဝ်းပူၵ်းတင်ႈမႃး တင်ႈဢဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ် ဝႅတ့်ၼၢမ်း တၢင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇတေႃႇထိုင် ဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊ(India) တၢင်းဝၼ်းတူၵ်း ဢၼ်တိတ်းၸပ်းလွမ့်ႁွပ်ႈတင်းလၢၼ့်ၸဝ်ႈ (ဝၢႆးသေလၢၼ့်ၸဝ်ႈ ၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇ) ၼၼ့် ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈႁေႃၶမ်းလွၼ့်လွၼ့်။
မိူင်းၵဝ်ႇဢၼ်ႁွင့်ဝႃႈ ၼၢၼ့်ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လၢၼ့်ၸဝ်ႈ ၼႆ့ ယၢမ်းလဵဝ်မီးၼႂ်းၸႄႈယႂုၼ်ၼၢၼ် (Yunnan) မိူင်းၶႄႇ၊ ဝဵင်းငဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၼွင်သႄ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ႁွင့်ၶႂိၼ်းမိင် (Kunming)။ ဢၼ်တၢင်းၾၢႆႇပိူၺ်ၵျိင်း (Beijing) ၶဝ် လႆႈတမ်းမၵ်းဝႆ့ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၽွင်းငမ်ႊႁင်းၶေႃတႂ်ႈၶူင်း (Dehong) လႄႈ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး (Xixuangbanna) ၸိူဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်တႆးလွၼ့်လွၼ့်၊ ၼွၵ်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ ယင်းမီးထႅင်ႈ တႆးၵျူင့် (Zhuang) လႄႈ တႆးယႃ (Ya) ၼႂ်းၸႄႈမိူင်း ၵႂင်ႇသျှီး (Guangxi) ဢၼ်တိတ်းၸပ်းတင်းၸႄႈမိူင်းယႂုၼ်ၼၢၼ်၊ ၶိူဝ်းတႆးႁူမ်ႈၵၼ်လွၼ့်လွၼ့် ဢမ်ႇယွမ်း 15 လၢၼ့် ယူႇဝႆ့ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ။
လၢၼ့်ၸဝ်ႈၼႆ့ ၵေႃႇတင်ႈမိူဝ်ႈပီၶရိသ့် 650 (ပီတႆး 744) မိူဝ်ႈလႆႈထုၵ်ႇယိုတ်းဢဝ်လူၺ်ႈတပ့်သိုၵ်းမွင်ႊၵူဝ်ႊ ၼမ်းလူၺ်ႈ ၵူႇပလၢႆႇၶၢၼ်ႇ (Gublai Khan) ၊ ၸဝ်ႈယၢၼ်ႇၾႃႉ သႅၼ်ဝီ တႅမ်ႈဝႆ့ဝႃႈ မိူဝ်ႈပီ 1317 ၽွင်းမိူင်းၶႄႇဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇယွၼ့်လူၺ်ႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ လုၵ့်ၾိုၼ့် သၢၼ်ၶတ်း မွင်ႊၵူဝ်ႊ (ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၸၢတ်ႈၽူႈပူၼ့်ပႅၼ်) ၼၼ့် ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ မိူင်းမၢဝ်း (1291-1364) ဝၵ့်ငမ် တိုဝ့်တၢင်းသေ ဢဝ်လႆႈၶိုၼ်းၵမ်းၼိုင်ႈ၊ ဝၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈၼွၼ်းၽႄးၵေႃႈ လႆႈလူမ့်ပိၼ်ႈၵၢၼ့်ၵႂႃႇၶိုၼ်း။
ယွၼ့်ၼၼ် လွင်ႈၸူးငၢႆႈၼႆ့ တႆးႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈပိုၼ့်ပႅတ်ႈသေ မေႃၸွပ်ႇမေႃထၢမ်လၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသႄႇ) ၶေႃႈမုလ်း ၸင်ႇၵွႆႈႁပ့်၊ ဢၼ်ၵဝ်ႇပူၼ့်ၵႂႃႇယဝ့်သေတႃႉ ပေႃးမၼ်းယင်းၸၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉ တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ႁဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၸိုင် တႆးႁဝ်းတိုၼ်း မီးၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ တွၼ်းသေဢမ်ႇထိုင်ၸၼ့် ဢၼ်ၸူၺ့်လူင်ၸူၺ့်လၢင်ဝႃႈ မွင်ႊၵူဝ်ႊပဵၼ်တႆး၊ ၵူႇပလၢႆႇၶၢၼ်ႇ လုၵ့်တီႈ ၵုပ်းလၢႆးၶမ်း ပဵၼ်မႃး၊ ၵျပၼ်ႊၵေႃႈ ပဵၼ်တႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ သႃႊမူႊရၢႆႊ (Samurai) ၵေႃႈ သြႃႇမေႃလၢႆး – ပဵၼ်မႃးၸိူဝ်းၼႆ့ၵႂႃႇ မၢင်ၵေႃႉယၢမ်ႈၸူၺ့်ၸၼ်လူၼ့်လိူဝ်ၽိတ်းပိူင်ႈ။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 21/9/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်း SSPP တင်း RCSS ယိုဝ်းၵၼ် ႁိမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ႇႁႆႈလႄႈ ၶူဝ်ၼမ်ႉတွင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းယၢႆး ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၵေးသီး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ်ယိုဝ်းၵၼ် တီႈႁိမ်းၶူဝ်ၼမ်ႉတွင်း ႁိုင် 20 မိၼိတ်ႉ ၼႆႉ။ သွင်ၸုမ်း ၽႃႇၺႃးၵၼ် ၼႆၶႃႈဝႃႇ။ လွင်ႈလူႉတၢႆ မၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇတႄႉ ပႆႇႁူႉ။ ဢမ်ႇတၼ်းပဵၼ် သင်ၶႃႈယူဝ်ႉ ယိုဝ်းၵၼ်ၵမ်ႉၵူၺ်းလူး။ မႆႈၸႂ် တႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်းယဝ်ႉၶႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်း မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ တုၵ်ႉၶ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢွင်ႈတီႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းယၢႆး ၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် မိူင်းၼွင် – လၢႆးၶႃႈ မီးၾၢႆႇၸၢၼ်းလွႆႁူၼ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄႉၵေႃႈ ပႆႇမီး ပႆႇလႆႈငိၼ်းဝႃႈႁိုဝ် ၵူၼ်းၵေးသီးလၢတ်ႈ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တင်းသွင်ၾၢႆႇ ပႆႇလႆႈလႄႈ လၢႆးႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း ပႆႇ လႆႈႁူႉ။
တႄႇဢဝ် ႁူဝ်ပီ 2021 ၼၼ်ႉမႃး ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပႃး SSPP လႄႈ တင်း RCSS ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး လၢမ်းထိုင်မိူင်းၵိုင် – လၢႆးၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ။ တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် မၢင်ၸိူဝ်း ပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး ၵေႃႈမီး ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Saint Helena and Dependencies
Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Saint Helena and Dependencies is an internal data container not intended to be transcluded directly. It is used indirectly by templates such as
flag,
flagicon, and others.
Standard parameters
ၸွမ်ပိဝ် ဢၼ်မဵဝ်းမၼ်းပႅၵ်ႇၵၼ်
ပိူင်ယၢင်ႇ လၢႆးၸႂ်ႉ
{{flag|သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ}}→ သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ
{{flagicon|သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ}}→
{{flagcountry|သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ}}→ သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်ပိဝ်ပႅၵ်ႇ
{{flag|သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ|union}}→ သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ
{{flagicon|သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ|union}}→
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်
တူၺ်းပႃး ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းၵွင်ႉၵၢႆႇ
country_data ဢၼ်မီးၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။:
- Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Saint Helena, Ascension and Tristan da Cunha သဵင်ႉႁႄးလႄးၼႃႇ၊ ဢေႇသႅၼ်းသျိၼ်ႇ လႄႈ ထရီႇသၼ်ႇ တႃႇ ၶုၼ်းၺႃႇ
- Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Saint Helena {{{shortname alias}}}
- Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Ascension Island {{{shortname alias}}}
- Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Tristan da Cunha {{{shortname alias}}}
ၶေႃႈမုၼ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ
သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Saint Helena and Dependencies
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉသႂ်ႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ တေလႆႈၸၼ်ဢဝ်ၸႂ်ႉသႂ်ႇတီႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၸွမ်ပိဝ် ၼင်ႇ Template:Flag, Template:Flagicon ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 24.12.2018 လႆႈမႃးႁွတ်ႈထိုင်တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈပၢင်ႇလၢႆႇ ၶျွင်းတႃႇ ၊ တိူင်း AYA ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်။
ၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းလႆႈမႃးႁွတ်ႈတီႈၼႆႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတီႈၼႆႈ တူၵ်းၵိၼ်း ၽၢၼ်လိူဝ်သေၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶဝ်ၵေႃႈမီးတင်းၼမ် ၊ ဢၼ်ၼႃႇလိူဝ်သေတႆးႁဝ်းၵေႃႈမီးတင်းၼမ် လႆႈဝႃႈပဵၼ်တီႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇတူၺ်းၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် မိူၼ်ၵၼ်တင်းႁဝ်းဝႆႉယူႇ။ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈတုၵ်ႉလိူဝ်သေပိူၼ်ႈဝႆႉယူႇ။ မိူဝ်ႈပီႊ 2008 မိူဝ်ႈၽွင်း လူမ်းလႅင်ႉလူင် ( လူမ်းၼၵိတ်ႉ )ၶဝ်ႈမႃးၼၼ်ႉ တီႈၵူၼ်းဢၼ်ယူႇဝႆႉ ၸွမ်းပၢင်ႇလၢႆႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၺႃးၶၢမ်ႇတၢမ်ႇတၢႆလႄႈ လူႉၵွႆၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ( လူမ်းၼၵိတ်ႉ ) ယူႇ။
ၶၢဝ်းတၢင်းၶႃႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇလေႇ လႆႈထူပ်းမႃးတီႈ ၶျွင်းတႃႇၼႆႉ ၶႃႈတေလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း တေမီးဝႆႉယူႇလၢႆလၢႆလွင်ႈ
- လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်
- ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ
- ပၢႆးယူႇလီ
- ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ
- ၾႆးၾႃႉ
ၶႃႈႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်းမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၶျႂင်းတႃႇ Two Night and Three Days ၼႆႉတေမီးယူႇ (5) ႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉဝႆႉယူႇ။
- လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်
လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈတူၵ်းၵိၼ်းဝႆႉတႄႉတႄႉ ႁိူၼ်းဢွၼ်ႇ
ၶဝ်ၵေႃႈတေမိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူၼ်းသုမ်ႉဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် မိူၼ်ၵၢင်ႉၽိူင်း မိူင်းတႆးႁဝ်းဝႆႉယူႇ ႁိူၼ်းဢွၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တေႁဵတ်းဝႆႉၼိူဝ်ၼမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမိူင်းတႆး ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ။ ႁဵတ်းႁိူၼ်းဢွၼ်ႇသေယူႇၼိူဝ်ၼမ်ႉ ၊ ၶီႈလူင်းၼႂ်းၼမ်ႉ ၊ ပႅတ်ႈယုၵ်းယၵ်းၼႂ်းၼမ်ႉသေ ယဝ်ႉၵေႃႈၶိုၼ်းၵိၼ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉၶိုၼ်း။
တီႈယူႇတီႈၵိၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်
တီႈယူႇတီႈၵိၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်
ၽွင်းၶဝ်ႈႁႃလႄႇၼႂ်းဝၢၼ်
တၢင်းၵႂႃႇတီႈၼိုင်ႈလႄႈတီႈၼိုင်ႈ ၶဝ်တေမီးၶူဝ်မႆႉဢွၼ်ႇ ၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈမွၵ်ႈသွၵ်ႇပၢႆသေၵႂႃႇ။ ၶူဝ်ၵေႃႈပဵၼ်ၶူဝ်ၵွႆ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ၶႃႈၵေႃႈလႆႈ လႄႇၵႂႃႇလႄႇမႃးလႄႈ လႆႈၵႂႃႇၺႃး ၽူႈၵုမ်းပွၵ်ႉၶဝ်သေ လႆႈၸွႆႈငိုၼ်းတွင်းၵမ်ႉထႅမ်ၵမ်ႈၽွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇတေမေးတၢင်းလႄႈ မေးၶူဝ် ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ မိုၼ်ႇပၢႆႁဵင်ၵျၢပ်ႈ ( 11000 Kyat ) ယူႇ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း လွင်ႈယူႇသဝ်းၶဝ်တေႉ တုၵ်ႉၶဝႆႉတႄႉတႄႉ။ ၶႃႈၵေႃႈဝူၼ်ႉႁၼ်ၺႃးၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တုၵ်ႉၶ ယၢပ်ႇႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉၶိုၼ်ႈမႃးယူႇမိူင်းတႆးမူတ်းမူတ်းယဝ်ႉႁိုဝ်??? ၼႆယူႇ။
- ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ
ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉၶဝ် ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇသဝ်းတီႈၶျွင်းတႃႇၼႆႉ တေပႂ်ႉၵိၼ်ငိုၼ်းတီႈၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးလႄႇၸွမ်းပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းမိုဝ်းၶဝ်ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ဝႆႉယူႇ။ ဢၼ်
ၶႃႈႁဝ်းလႆႈႁၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉမိူၼ်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉၼၼ်ႉတေႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶၢႆတၢင်း
ၵိၼ်တၢင်းယမ်ႉၸွမ်းၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇလႄႇၸွမ်းၵုၼ်ဢွၼ်ႇ။
ၵူၼ်းၶၢႆၶွင်ၵိၼ်ၶွင်ယမ်ႉ
တႃႇတေၵႂႃႇၵုၼ်ၶၢဝ်ၼႂ်းၵၢင်ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ
ၽွင်းတိုၵ်ႉၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်
ၽွင်းတိုၵ်ႉပႂ်ႉႁိူဝ်းတႃႇတေၵႂႃႇ ၵုၼ်ၶၢဝ်
ပေႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈတီႈႁိူၼ်းၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉသမ်ႉ တေဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆလၢၼ်ႉလႄႈ လဵင်ႉမူဝႆႉယူႇ။ မၢင်ပွၵ်ႉသမ်ႉ တေႃႉၼမ်ႉၶၢႆ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇတီႈၶျႂင်းတႃႇ ၼႆႉမၼ်းၸဵမ်း မၼ်းပႃးဝႆႉထၢၼ်ႈၵိူဝ်လႄႈ သင်တေၵိၼ်လႄႈ တေဢၢပ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢမ်ႇပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ
ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းမႃးလႄႇတီႈၶျွင်းတႃႇ။
ၾင်ႇၶျွင်းတႃႇ
တီႈၾင်ႇၶျွင်းတႃႇ
ၵူၼ်းၶၢႆၶွင်ၵိၼ်ၶွင်ယမ်ႉ
သင်ဝႃႈႁွတ်ႈထိုင် ၶျွင်းတႃႇ ယဝ်ႉၼႆၸိုင် ပေႃးတေၵႂႃႇလႄႇ လဵၼ်ႈၸွမ်း ၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၼႆ တေႁၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁၢပ်ႇတၢင်းၵိၼ်ၶၢႆမိူၼ်ၼင်ႇ ပႃ ၊ ပူ ၊ ၵုင်ႈ ၊ ၼိူဝ်ႉမူယၢင်ႈ ၊ မၢၵ်ႇဢုၼ်လႄႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇဢုၼ်မွင် ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉယူႇ။ ၵိၼ်ၵိၼ်ပေႃးဢမ်ႇသဵင်ႈလႆႈသေပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ သင်ထိုင် ႁူဝ်ၶမ်ႈလႅတ်ႇဢူၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢွၼ်ႇၶဝ် တေႁႃ ႁၢပ်ႇတၢင်းၵိၼ်ၵူဝ်ႈ ( Rakhine Food ) ၶၢႆ ၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇယူႇ။ ထိုင်တၢမ်းၶမ်ႈမႃးသမ်ႉမီးၵၢတ်ႇၸွမ်း ၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇပေႃးလႅင်းလူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈတီႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်မီးလွင်ႈတၢင်းၵတ်းယဵၼ်ၸႂ်ၶွင်တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇမႃးလႄႇမၼ်းဝႆႉတႄႉတႄႉယူႇ။ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇလဵၼ်ႈၵေႃႈလဵၼ်ႈ ပေႃးတူၺ်းၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်သမ်ႉပေႃးလႅင်းလူင်ၵႂႃႇၵူႈ တီႈတီႈယူႇ။
တူၺ်းတၢင်းႁၢင်ႈလီပၢင်ႇလၢႆႇ
ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်လဵင်ႉမူၼိူဝ်ႁိူၼ်းဢွၼ်ႇၶဝ်
ႁဵတ်းတူၺ်းၵူၼ်းၶၢႆၼမ်ႉ
ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁႃႁၼ်မႃးၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇၸွမ်းၶျွင်းတႃႇၼၼ်ႉတေႉ တေပဵၼ်ၵၢၼ်ၶၢႆတၢင်းၵိၼ်လႄႈ ၶၢႆၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းမိုဝ်းၶဝ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ပိုၼ်ႉတီႈၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉဝႆႉယူႇ ( ၵၢပ်ႇႁွႆ ၊ သၢႆႇသွႆးႁိၼ် ၊ ၵုပ်းယွတ်ႈမၢၵ်ႇဢုၼ် ၊ ႁိၼ်ငိုၼ်းႁိၼ်ၶမ်း ၊ ၶွင်ၵိၼ်တႃႇလႃႇဝႃႇ) ။
- ပၢႆးယူႇလီ
ပေႃးမႃးတူၺ်း တီႈၶျွင်းတႃႇၼႆႉ ႁူင်းယႃလူင်တေမီးယူႇလင်ၼိုင်ႈ တေမီးတီႈႁိမ်းၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းၵၢတ်ႇလူင်ၶဝ်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇတီႈ ပိုၼ်ႉတီႈၶျွင်းတႃႇၶဝ်ၼႆႉ တေဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉလႄႈ တွင်ႉၸဵပ်းတွင်ႉၵႅၼ်း ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ဝႆႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈတီႈ ႁိမ်းၶဝ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်း
ဢမ်ႇပေႃးမီးလွင်ႈမူတ်းသႂ်သင် ပဵၼ်ၼမ်ႉဢွင်းၼမ်ႉၶင်ႇဝႆႉလႄႈ တေႁၼ်မီးယုင်းၼမ်သေ တေႁၼ်
ၵူၼ်းမိူင်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ် ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉဝႆႉၵမ်ႈပႃႈၼမ်။
လႄႇလဵၼ်ႈၸွမ်းၾင်ႇၼမ်ႉ
လႄႇတူၺ်းၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ
တီႈၾင်ႇၶျွင်းတႃႇ
ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼမ်ႉၵိၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမူတ်းသႂ် သင်လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ် တွင်ႉၸဵပ်းတွင်ႉၵႅၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေႁၼ်မီးဝႆႉၼမ်တႄႉတႄႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်မၼ်းတႄႉတႄႉ တေမီးယူႇ 60% ၵူၼ်းဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် မၼ်းသမ်ႉတေမီးယူႇ 40% ဝႆႉယူႇ။
- ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ
ပေႃးတေမႃးလၢတ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆတေႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတီႈၶဝ်လႄႈတီႈႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်ပိူင်ႈသင်ၵၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ ၵူႈပၢႆးပၢႆး ဢမ်ႇပေႃးဢူဝ်းၶႄးလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းႁႃပၺ်ႇၺႃႇသင် ၊ ၵူၺ်းႁူႉ သင်မိူင်းလႅင်း မႃးလူဝ်ႇဢွၼ်ၵၼ်ႁႃၵိၼ် ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၸွမ်းၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၵူၺ်း။
ၽွင်းတိုၵ်ႉသိုဝ်ႉၵိၼ် Ice Cream
ၵူၼ်းမိူင်းၵဵပ်းၶွင်ၵဝ်ႇႁႃၶၢႆၵိၼ်
တီႈၵုၼ်ၶၢဝ် ၵၢင်ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ
ၵွပ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇမီးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉသင်လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမီးငိုၼ်း သထေး လူင်ၶဝ် ၸင်ႇႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေလႄႈ သိမ်းဢဝ်တီႈ လိၼ်ၶဝ်သေ ႁဵတ်းၵိၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ဢဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းလႅမ်းၵေႃႈမီးတင်းၼမ်။ လႆႈဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမီးငိုၼ်းၶမ်းၶဝ်ပေႉၵိၼ်ၶဝ်ဝႆႉတႄႉတႄႉ။
- ၾႆးၾႃႉ
ၶျွင်းတႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ပဵၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇတီႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈမီးသဵင်လူင် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉ ၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼိုင်ႈပီႊၼိုင်ႈပီႊၼႆႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈၵူၼ်းမႃးလႄႇၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဢၢၼ်ႇႁူဝ်လၢၼ်ႉမၼ်းၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ငိုၼ်းဢၼ်လႆႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယိပ်းၶိုၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းၵိုၼ်းငိုၼ်းၶဝ်ႈၼမ်သေတႃႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၸႂ်ၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၵေႃႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶျွင်းတႃႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း တီႈယူႇဢၼ်လပ်းသိင်ႇသိင်ႇဝႆႉယူႇ။
ၽွင်းတိုၵ်ႉထႆႇႁၢင်ႈ
တီႈတင်းၼႃႈ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း
ၶၢင်းတၢင်းၵိုတ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၶမ်ႈ
ပေႃးထိုင်မႃး ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းတူၵ်းမႃးယဝ်ႉၼႆၸိုင်။ ၵွပ်ႈသင်တေယူႇတီႈႁွင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမိူၼ်ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၼႆလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈမႃးလႄႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈမႃးသုမ်းပၼ်တီႈ ၸွမ်းၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၼၼ်ႉၵူၺ်း ( ၵွပ်ႈဢမ်ႇမီးၾႆးၾႃႉ 24 ၸူဝ်ႈမူင်း)။ တီႈဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇလႄႇတီႈ ၶျွင်းတႃႇ ၼႆႉလႆႈၵႂႃႇလိုဝ်ႈသဝ်းတီႈ ႁူင်းလႅမ်း Amazing Hotel လႆႈဝႃႈပဵၼ်တီႈ လီၶွင်ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းၼႂ်းၶျွင်းတႃႇ ဝႆႉၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ။ ပေႃး ထိုင်ၵၢင်ၼႂ် 09:00AM ထိုင် 06:00PM ၵၢင်ၶမ်ႈ ပိူၼ်ႈတေပိၵ်ႉၾႆး ၊ သင်ထိုင်မႃး ႁူဝ်ၶမ်ႈ 06:00 PM ထိုင် 09:00AM သမ်ႉ တီႈႁူင်းလႅမ်းၶဝ် ၵူႈႁူင်းလႅမ်း ပိူၼ်ႈၼူဝ်းၸၢၵ်ႈၾႆးပၼ်။ ၵူၼ်းၵိုၼ်းငိုၼ်းၵေႃႈၵိုၼ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉသေတႃႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၸႂ်လီတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶျွင်းတႃႇ ၵေႃႈဢမ်ႇပႆႇမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသင်မႃး။
တီႈၵုၼ်ၶၢဝ်ဢွၼ်ႇ
တီႈၵုၼ်ၶၢဝ်ဢွၼ်ႇ
ၶေႃႈလိုၼ်းသုတ်း သင်ဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶဝ် သင်မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် ၶႂ်ႈၵႂႃႇလႄႇ ၵႂႃႇႁွတ်ႈတီႈၶျွင်းတႃႇၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵႂႃႇပၼ်ဢၼ်ၸမ်ပဵၼ်မၼ်း -
- ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝဵတ်ႇၽူင်း Power Bank
- ဢၼ်တႃးတူဝ်
- ဢၼ်ႁႄႉလႅတ်ႇ
- ၵူၼ်ၶႃပွတ်း
- မၢၵ်ႇႁူဝ်
- ၵွင်ႈထႆႇ
- သိူဝ်ႈၶဵၼ်ယၢဝ်း (ၵူဝ်လႅတ်ႇၽတ်ႉ) လႄႈ
- ၽၵ်းတႃႇၵိၼ်ၸွမ်းၶဝ်ႈ
( ၵွပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇမေႃၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်းမၢၼ်ႈ ၽၵ်းတီႈၶျွင်းတႃႇၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈတေၸႂ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၼမ်လႄႈ တေပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇ လၢႆလၢႆ )။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၶႃႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇ လိုဝ်ႈသဝ်း (2) ၶိုၼ်း (3) ဝၼ်းၼႆႉ ဢၼ်ၶႂ်ႈတႅမ်ႈၵေႃႈမီးတင်းၼမ်ယူႇ ၵွပ်ႈဢမ်ႇပေႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်းလႄႈ သင်လႆႈတႅမ်ႈဝႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်းတွၼ်ႈတႃႇၶႃႈႁဝ်းလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းသူၼ်ၸႂ်ၶႂ်ႈလႄႇၶဝ် ၸင်ႇလႆႈတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၼႂ်းၵၢၼ်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇၶျွင်းတႃႇၼႆႉယူႇ။
တီႈၵုၼ်ၶၢဝ်ဢွၼ်ႇ
ၽွင်းတိုၵ်ႉႁႃၵိၼ်လႄႇ
သင်ဝႃႈၶႃႈႁဝ်းလႆႈတႅမ်ႈၽိတ်း ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈၼႆၵေႃႈ ၶႅၼ်းတေႃႈ ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းပၼ်ၶႃႈႁဝ်း သႅင်သိုၵ်း ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ (မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ)။
- SAI SENG SERK
- MEMORIES OF CHAUNG THAR


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 22/9/2022 ပၢင်တေႃႇလွင်းပၢင်မႂ်ႇ ပိုတ်ႇတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ႁူး ၾၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းပၢင်လူင် ၾၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းလွႆလႅမ် ၼႂ်းၵႄႈပၢင်လူင် – လွႆ လႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ၵူဝ်တၢင်းယၢမ်းလုၵ်ႈလၢၼ် လူႉ။
ၵူၼ်းဝဵင်းလွႆလႅမ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၼႂ်းဝၼ်းသွင်ဝၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းၶူင်ႇ ႁၼ်ၵူၼ်းတေၵႂႃႇပိုတ်ႇပၢင်တေႃႇလွင်း တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ႁူး။ တေႃႇဢဝ်ၶူင်ႇမၢၵ်ႇၵိင်ႈလွႆ ၶူင်ႇၵဵမ်းပႃ(ငါမန်းဂိမ်းခုံ) ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇဢေႃႈ။ ၸဝ်ႈတႅင်ႇ ၵၼ်ႇထရႅၵ်ႈမၼ်းသမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ/ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်တေႃႇလွင်းၼႆႉ တေမီးၽၢႆႉၵိဝ်း၊ မၢၵ်ႇတူၵ်းၶိုၼ်ႈလႆ၊ လေးၵွင်ႇၵျိၼ်ႇလႄႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆဢၼ်။ ယင်းတေမီးပႃး ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း ပၢၼ်မႂ်ႇ/ ပၢၼ်ၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ လူးၵွၼ်ႇဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင်ၵေႃႈ ပၢင်တေႃႇလွင်းၵဵမ်းပႃ/ ၽၢႆႉၵိဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လိူင်ႇၼမ်ႁႅင်း။ ယွၼ်ႉပၢင်တေႃႇ လွင်းၼႆႉသေ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလိူင်ႇၼမ် ၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းၵိဝ်ႇ ၼႂ်းသွႆးဢွင်ႈတီႈၵႆၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် မီးၵူႈၵိဝ်ႇ။
ၵူၼ်းဝဵင်းပၢင်လူင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဢၵျၢင်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ မၼ်းလူႉၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉ ၵႂႃႇၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ တီႈၵဵမ်းပႃ ၼၼ်ႉ တင်းၶိုၼ်းတင်းဝၼ်း ဢမ်ႇပွၵ်ႈၼွၼ်းႁိူၼ်း ။ ၼႂ်းပၢင်တေႃႇလွင်းၼၼ်ႉ တေမီးၵဵမ်းပႃ – ၽၢႆႉၵိဝ်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶၢႆပႃးယႃႈမႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသမ်ႉ လဵၼ်ႈၵဵမ်းပႃ၊ ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉသမ်ႉ လဵၼ်ႈၽၢႆႉၵိဝ်း ၸိူင်ႉၼႆဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ ပေႃႈႁိူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းၵႂႃႇတေႃႇလွင်းသုမ်းသေ ပွၵ်ႈမႃးၼႆႉ ၽိတ်းမေႃးၵၼ် ၼႃႈႁိူၼ်းလူႉ ပႅတ်ႈ ၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးမႃးၶိူဝ်းယႂ်းယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း ပီပၢႆ 8 လိူၼ်ၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်း မိူင်း တင်ႈၸႂ် ပွႆႇပၢင်တေႃႇလွင်း ၼႂ်း မိူင်းတႆးလိူင်ႇၽႄႈၼမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း/ ၵူၼ်း ၼုမ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢၵျၢင်ႉတၢင်းယၢမ်ႈလူႉ၊ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉ၊ ၶုတ်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် လိူင်ႇၼမ်မႃး လိူဝ်ႇၵဝ်ႇ။


text:
ပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 27.11.2018 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 02:21PM လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ေၼႃႈတႅၼ်းၶိူဝ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶိုၼ်ႈဢဝ်ၵႂၢမ်းႁူႉမီး 340ေၵႃႉ ၶူးသွၼ် 9ေၵႃႉ တီႈၼ်ႂးႁူင်းၵိၼ်ၶဝ်ႈ ႁူင်းသဝ်း။ လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းႁူူႉၵႂႃႇေတမီးယူႇ (3)ႁူဝ်ေၶႃႈ -
- လွင်ႈပႅတ်ႈယုၵ်းယၢၵ်း
- ၼမ်ႉၸ်ႂၶ်ႂႈဢွၼ်ႁူဝ်
- ၵၢၼ်ယုမ်ႇယၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
- ၵၢၼ်ပႅတ်ႈယုၵ်းယၢၵ်း
ေပႃးမႃးတူၺ်း ၼိူဝ်လူမ်ၾႃႉၼႆႉ မိူင်းလႆႈတူၵ်းတႅမ်ႇ မိူင်းလႆႈဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယ်ႂႇေၵႃႈပဵၼ် ယွၼ်ႉပိူၼ်ႈ ပိူင်ဢမ်လီႄလႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ပႅတ်ႈၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၸ်ႂႉတိုဝ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးပၵ်းမီးပိူင်ၼၼ်ႉ ၵူၺ်း။
ပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ
မိူင်းဢၼ်ပႅတ်ႈယုၵ်းယၢၵ်းႄလႈ မိူင်းဢၼ်ယုၵ်းယၢၵ်းၼိူဝ်လိူဝ်ေသပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ေတပဵၼ်မိူင်း ဢိင်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ( Indonesia ) ဢၼ်ယူႇဝႆႉ မိူင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၸဝႃး ( West Java ) ႁွင်ႈၼမ်ႉ သီႇထလႃႇ ( Citarum River ) ၼၼ်ႉဝႆႉယူႇ ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢိင်ႇတူဝ်ၼီးသျႃး ၼႆႉ ေတမီး ယူႇ 264 လၢၼ်ႉ ၵုၼ်ႇပွတ်းမိူင်းၶဝ်သမ်ႉ ေတမီးယူႇ 1367 ၵုၼ်ႇဝႆႉယူႇ ၊ တီးပွတ်း ၸဝႃး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းၶဝ်ယူႇသဝ်းဝႆႉမီး 47 လၢၼ်ႉဝႆႉယူႇ ၊ ၵွပ်ႈၶဝ်ပႅတ်ႈ ယုၵ်းယၢၵ်း ဢမ်ႇမီးပၵ်းဢမ်ႇမီးပိူင် ႄလႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ် Cancer မီးယူႇ 20% ဝႆႉယူႇ ၊ ၵွပ်ႈၶဝ်ပႅတ်ႈ ယုၵ်ႉယၢၵ်း ၊ ယုၵ်းယၢၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၶိုၼ်းတူၵ်းၵႂႃႇၼ်ႂး ႁွင်ႈၼမ်ႉႄလႈ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉၶိုၼ်းၵိၼ် ၶိုၼ်းဢၢပ်ႇ ႄလႈႁႃၺွပ်းဢဝ်ပႃ ၵိၼ်ေသ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် Cancer ၵႂႃႇပႅတ်ႈ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
မိူင်းဢိင်ႇတူဝ်ၼီးသျႃးၼႆႉ ထိုင်တီႈ ၸုမ်း WHO ၶဝ်ေပႃးလႆႈၸ်ႂႉၸႃႉႄလႈ ၸ်ႂသုၵ်ႉၵႂႃႇပႅတ်ႈယူႇ။ တီႈၼိူဝ်လွႆတႆးလႅင်း ၼႆႉေၵႃႈ ၵူၼ်းၼိူဝ်လွႆဢမ်ႇၼၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၵူးေၵႃႉ ေၵႃႈထုၵ်ႇလီေမႃႁၵ်ႉ သႃႄလႈ မီးပၵ်းမီးပိူင် ပႅတ်ႈၶူဝ်းၶွင်ယူႇ ေပႃးဢမ်ႇၸ်ႂႈဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇၼႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇတၢပ်ႇလူဝ်ႇ မီးတိုၵ်းေတႃးႁဝ်းသင် ပ်ႂႉထႅင်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 20 ပီၵႂႃႇၼႆႉ သိုၵ်းတႆး ေတတၢႆမူတ်းမူတ်းယူႇဢမ်ႇႁၢၼ်ႉ ဢၼ်ယူႇၼိူဝ်လွႆၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၶ်ႂႈတူၵ်းယွၼ်းထိုင်တီႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းႄလႈ တီႈေပႃႈႄမႈသူၶဝ် ယႃႇေပ ဢွၼ်ၵၼ် ပႅတ်ႈယုၵ်းယၢၵ်းလူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈ ႁဝ်းပႅတ်ႈယုၵ်းယၢၵ်းတီႈလ်ႂေၵႃႈၶ်ႂႈယဝ်ႉ ေပႃးထိုင်
လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
ၶၢဝ်းၾူၼ်မႃး ယုၵ်ႉယၢၵ်းဢၼ်ႁဝ်း ပႅတ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းေတလူင်းၵႂႃႇယူႇတီႈၼ်ႂးႁွင်ႈၼမ်ႉႄလႈ ႁူဝ်ၼမ်ႉၵိၼ်ႁဝ်းမူတ်းႄလႈ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ႁဝ်းၸင်ႇပဵၼ်ေယးၵႃႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈေသတၢႆပႅတ်ႈမူတ်း ယူႇ။
- ၼမ်ႉၸ်ႂၶ်ႂႈဢွၼ်ႁူဝ်
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၵိၼ်းတူၵ်းၽၢတ်ႇယူႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈယွၼ်ႉၵူၼ်းပိူၼ်ႈ မၼ်းပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူၼ်ႈတႆးႁဝ်း ၶၢတ်ႇၽူးဢွၼ်ႁူဝ်လီႄလႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁတ်းဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼႆႉ ေတႇဢဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵႂႃႇ ႁ်ႂႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း မီးၸ်ႂၶ်ႂႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်ၼမ် ပၢၼ်ၵူႈ ပွၵ်ႈ မိူဝ်းပၢၼ် 1958 ေတႃႇထိုင် 2000 ပီ ၼႆႉ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း 42 ပီၼႆႉ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၶဝ် Shan Ethnic Group ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈ ပိုင်ႈဢိင်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးလူင်ႁဝ်းေတႉေတႉ ၊ ဝၼ်းမိူဝ်ႈ ၼႆႉသမ်ႉ တႆးၶိူဝ်းလူင်ႁဝ်းေတလႆႈပိုင်ႈဢိင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉယဝ်ႉ သင်ႁဝ်းေတယူႇ လၢႆလၢႆ ပ်ႂႉဝၼ်းတၢႆၵူၺ်းေတႉ။
ပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ
သင်ဝႃႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၸိုင်ႈ ၶတ်းၸ်ႂ ႁ်ႂႈထွမ်ႇသဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ၼမ် ၊ ၶတ်းၸ်ႂပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလူလိၵ်းၼမ်ၼမ် ၊ ၶတ်းၸ်ႂ ႁ်ႂႈမီးၸ်ႂြတႃး ေတႃႇေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း ၊ ၶတ်းၸ်ႂဢၼ်မီးသိၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၊ ၶတ်းၸ်ႂႁ်ႂႈမီးလွင်ႈၸ်ႂၽႅင်ပႅင်းႄလႈ ေမႃထတ်းသၢင်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၊ ၶတ်းၸ်ႂလႅၵ်ႈလၢႆပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႄလႈ ၸ်ႂၵႂၢင်ႈပၼ်ၵူၼ်းတၢင်း ၼမ်။
လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
- ၵၢၼ်ယုမ်ႇယၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၼိုင်ႈေၵႃႉၼႆႉ ေၵႃႇပဵၼ်ေပႃႈတၢင်းႄမႈႁဝ်းသွၼ်ပၼ်ႁဝ်း မီးတိၼ်မီးမိုဝ်း မီးၶႃယဝ်ႉ ႁ်ႂႈေမႃပႆမႃးလႆႈၼႆႉေၵႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ယုမ်ႇယၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဝ်းႄလႈ ပဵၼ် ၼမ်ႉၵၢတ်ႉႁဝ်းၼိုင်ႈဢၼ်ယဝ်ႉ ၵွပ်ႈၼႆ ၵၢၼ်သင်ေၵႃႈလီ ဢၼ်သူၶဝ်ဝႃႈ ႁဵတ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈဢၼ် ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးေလႃႇ လိူဝ်ေသဢမ်ႇပႆႇႁဵတ်းတူၺ်းၵူၺ်း။
ၸဝ်ႈသၢင်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈ
တၢင်းၶတ်းၸ်ႂ မီးၵႃႇႁိုဝ် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇမီးၵႃႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈ ယႃႇေပ လူင်လိုမ်းၵၼ်ေသေၵႃႉ။ ၵၢၼ်ယုမ်ႇယၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းေတလႆႈသၢင်ႈဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း ဢမ်ႇ မီးၽ်ႂေတမႃးသၢင်ႇပၼ်ႁဝ်းေသေၵႃႉ ၵွပ်ႈၼႆ သင်ၶ်ႂႈမီးလွင်ႈယုမ်ႇယၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼမ်ၼမ် ၼၼ်ႉ ႁ်ႂႈဢွၼ်ၵၼ် လူလိၵ်ႈ ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼမ်ၼမ်ေသၵမ်း ဝၼ်းၼိုင်ႈ မ်ႂးေတပဵၼ်ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်တွၼ်ႈ တႃႇ ၵူၼ်းၼ်ႂးမိူင်းတႆးၵူႈတီႈတီႈယူႇ။
ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း 45 Min ၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းလႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵႂႃႇ ၽၢၵ်ႇၵႂၢမ်းၵႂႃႇေတ မီးယူႇ (3) ႁူဝ်ေၶႃႈၼႆႉေသ လႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈ ပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉၵႂႃႇယူႇၼ်ႂးဝၼ်းထီႉ 27.11.2018 ၼၼ်ႉ ယူႇ။
သႅင်သိုၵ်း
ShanStateDefenceArm


text:
မိူင်းပၼ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ (IPA: [mɤ́ŋ màn]), (မၢၼ်ႈ: မိုင်းပန်မြို့), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Moengpan]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။[2]
ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ မီးယူႇတီႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း (မိူဝ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ပႆႇပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈ လွႆလႅမ် ) သေ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးဝႃႈတႄႉ လုၵ်ႉတူၼ်ႈတီး လတ်းမႃး ႁူဝ်ပူင်း၊ မိူင်းပွၼ်၊ လွႆလႅမ်၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ မိူင်းၼၢႆး၊ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း သေ ၸင်ႇမႃးထိုင် မိူင်းပၼ်ႇလႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၵႃး မီးယူႇ 157 လၵ်း။ ၼႃးမီးလႂ် တႆးမီးၼၼ်ႈ ၼၺ်လႄႈ ထုင်ႉမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉၵေႃႈ မီးၼႂ်းထုင်ႉၼႃးသေ လွႆသုင် လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇ။ လုၵ်ႉမိူင်းပၼ်ႇ ၵႂႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ၶၢမ်ႈၶူင်းၵႂႃႇသေ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ၵႂႃႇထိုင်လႆႈ မိူင်းတူၼ်၊ ၼႃးၵွင်းမူး၊ ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် တေႃႇထိုင် လႅၼ်လိၼ်မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ သုင်သေ ၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 2222 ပေႇ၊ တီႈယူႇမၼ်းတႄႉ မီးတမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် 19 ၻီႇၵရီႇ 45 မိၼိတ်ႉလႄႈ 20 ၻီႇၵရီႇ 25 မိၼိတ်ႉ N ဢိၵ်ႇ 98 ၻီႇၵရီႇ 99 ၻီႇၵရီႇ E သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈဝဵင်း မီးယူႇ 2299/925 လၵ်း (5950 km) ပၼ်ႇႁွပ်ႈယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝဵင်း မီး 5 ပွၵ်ႉသေ ဢိူင်ႇမီး 11 ဢိူင်ႇ။ လႅၼ်လိၼ် ႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ မီးမႄႈၼမ်ႉၶူင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်၊ ၼႃႈတၢင်းတူၵ်း မီးၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇ မီးၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်းသေ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းၸမ်ႉ မီးမိူင်းတေႃႉ မိူင်းထႃး ႁူဝ်မိူင်း တေႃႇထိုင် လိၼ်ထႆး ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းႁၢင်ႈလီဢွၼ်ႇဝႆႉ ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ မီးသၼ်လွႆ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီယဵမ်ႈလီတူၺ်းတႄႉတႄႉ။ ပေႃးၵႂႃႇယူႇၼိူဝ် လွႆဝေႃႇမႃႉ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်ႈၼၼ်ႉသေ မုင်ႈယဵမ်တူၺ်း လူင်းမႃး ၼႂ်းဝဵင်းၸိုင် တေလႆႈႁၼ် ႁၢင်ႈၽၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁၢင်ႈသိူဝ်ၼွၼ်းမူပ်ႇဝႆႉၵေႃႈမီးမီး။ ထုင်ႉမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းထုင်ႉပဵင်း မိူင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်မီး ၼိူဝ်သၼ်လွႆလႄႈ မီးထုင်ႉၼႃး လွမ်ႉႁွပ်ႈဝဵင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တႄႇတင်ႈဝဵင်း မီးႁိမ်း ၼမ်ႉပၼ်ႇလႄႈ ၸင်ႇႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မိူင်းပၼ်ႇ။
ၼိူဝ်သၼ်လွႆ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ မီးမႆႉသၵ်း၊ မႆႉတိုင်း၊ မႆႉပဝ်း လႄႈ ၶူဝ်းဢွၵ်ႇၼိူဝ်လိၼ် တင်းၼမ်။ ၼီႈပႅင်ႈၾ ဢုတုသၢမ်ၶၢဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် လီတႄႉတႄႉ။ ၶၢဝ်းၵတ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵတ်းမီး 45 တီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ၊ ႁႅင်းမႆႈမီး 75 ၻီႇၵရီႇ ၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ။ ၶၢဝ်းမႆႈၸမ်ႉ ႁႅင်းၵတ်းမီး 80 ၻီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ ႁႅင်းမႆႈမီးထိုင် 95 ၻီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယူႇ။ ႁႅင်းၽူၼ် ၽတ်ႉၽဵင်ႇတႄႉ မီးယူႇ 70% လႄႈ လွင်ႈၽုၵ်ႇ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီတႄႉတႄႉ။
ပိုၼ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပိုၼ်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ တေလႆႈၸႅၵ်ႇပဵၼ် 3 တွၼ်ႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇ တီႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇ။
- ပၢၼ်ထိၼိုင်ႈ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ
- ပၢၼ်ထိသွင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင်ၵေႃးလီႇ
- ပၢၼ်ထိသၢမ် ပၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈ ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်
ပၢၼ်ထိၼိုင်ႈ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူင်းပၼ်ႇ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ (ယေႈသႅင်ၵေႃႇ) ၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉပီတႄႇတင်ႈမၼ်းသေတႃႉ ပီလူႉလႅဝ်မၼ်းတႄႉ လႆႈႁၼ်ဝႆႉယူႇ။ ပီလူႉမၼ်းပဵၼ် ပီ A.D 1771 သေ လူႉယွၼ်ႉ ၸဝ်ႈမိၼ်းဝုၼ်ႇ မႃးတိုၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ [3] ပီတႄႇတင်ႈ မိူင်းပၼ်ႇတႄႉ ၵႂၢမ်းသိုပ်ႇၵႂၢမ်းသေ လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ပဵၼ်ပၢၼ်လဵဝ်ၵၼ် မိူဝ်ႈတင်ႈ ၵဵင်းသႅၼ် ဢၼ်တင်ႈၸဝ်ႉသေ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ မီးၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵူၺ်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်လီၼႃႇ ၵူၼ်းၵႃႉ ၵူၼ်ႈၶၢႆ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်းၵေႃႈ မႃးသူႇ ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်။ ဢွင်ႈတီႈ မိူင်းပၼ်ႇ ပွၵ်ႉထိၼိုင်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်သေ ၽၵ်းတူၶူးဝဵင်း မီးဝႆႉယူႇ သွင်ဝွင်ႇ။ ဝွင်ႇၼိုင်ႈ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း (ယၢမ်းလဵဝ် မီးယူႇၼႂ်းဝၢင်းႁေႃ ၸဝ်ႈမိူင်းလူင်)၊ ဝွင်ႇသွင်ၸမ်ႉ မီးၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်း (ယၢမ်းလဵဝ် မီးယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၺွင်ႇၶမ်း)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉမိူင်းပၼ်ႇသေ တီႈႁိမ်းမႆႉၺွင်ႇၶမ်း (ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ ဢၼ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢွၵ်ႇသဵင်ၵွင်မွင်း)ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တၢင်းၽသႄၢမ်သဵၼ်ႈ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ ၵႂႃႇတၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်းယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ႉဝၢင်းၶူးဝဵင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵိုတ်းဝႆႉယူႇ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ။ ပဵၼ်တီႈ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ် ၵိုင်ႇလီမႃးၶူၼ်ႉၶႂႃႉတူၺ်းယူႇ။ ႁူဝ်ႉၶူးမိူင်း ၵွင်ႇတပ်ႉ မေႃႈ ဝၢၼ်ႇ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတၢင်းတိုဝ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵေႃႈ ၵႆႉၵႆႉၶုတ်းႁၼ်ၺႃးယူႇ သေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈသင်မႃး။ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းပၼ်ႇ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းႁင်းၶေႃၼၼ်ႉ ၵႂၢင်ႈထိုင်လႂ် ၼႆၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇႁူႉထိုင်။ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းတေႃႇၵၼ်တႄႉ တေပဵၼ် မိူင်းထႆးၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးသၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ် ၶၢတ်ႇၵႂႃႇၸိုင် ဢၼ်လႆႈၵႂႃႇ ဢဝ်တၢင်းမိူင်းလၢၼ်ႉၼႃးမႃးၵေႃႈမီးၼႆယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ထိသွင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင်ၵေႃးလီႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူင်းပၼ်ႇ ပၢၼ်ထိသွင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင်ၵေႃးလီႇၼႆႉ လႆႈႁၢမ်းၶုၼ်မိူင်းၵႂႃႇ 20 ပီသေ ၸင်ႇလႆႈတႄႇတင်ႈၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ သမ်ႉတေႃႇသဵၼ်ႈတၢင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လတ်းၶၢမ်ႈသေ ၵႂႃႇတိုၵ်းမိူင်းထႆးလႄႈ ပဵၼ်သိုၵ်းပဵၼ်သိူဝ်သေ ဝၢၼ်ႈလူႉမိူင်းႁၢမ်း ၸင်ႇလႆႈၶၢတ်ႇၶုၼ်ၵႂႃႇ တင်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်တင်ႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ပွၵ်ႈထိသွင် ပၢၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယင်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ႁွင်ႉၸပ်းသူပ်းၸပ်းပၢၵ်ႇဝႃႈ "ဝဵင်းႁၢမ်း" ၼႆယူႇ။ ၼႃႈလိၼ် မိူင်းပၼ်ႇ ထိသွင်ၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ တိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ် မိူင်းၼၢႆး၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉ တိတ်းၸပ်း ၵဵင်းတုင် (မိူင်းသၢတ်ႇ) [4] ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉ တိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ်ထႆး ၶႅၼ်ႈၵၼ် တီႈမိူင်းၽၢင်လႄႈ ၵဵင်းလၢဝ်ယဝ်ႉ။ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း တိတ်းၸပ်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇယဝ်ႉ။ ပၢၼ်မိူင်းပၼ်ႇ ထိသွင်ႇၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းဢူၺ်းလီၵၼ် တင်းမိူင်းၼၢႆႈသေ ၵႂႃတိုၵ်းမိူင်းထႆး (ဝဵင်းမိူင်းငၢႆး)၊ မၢင်ပွၵ်ႈ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ် တင်းၸဝ်ႈလူင်ၵဵင်းမႂ်ႇသေ ၵႂႃႇတိုၵ်း ၵဵင်းတွင်းလႄႈ မွၵ်ႇမႆႇယဝ်ႉ။ မိူင်းပၼ်ႇထိသွင်ၼႆႉ လႆႈလူႉလႅဝ်ၵွပ်ႈ ၸဝ်ႈၾမွၵ်ႇမႆႇလႄႈ ထၢၵ်ႈလူႇ မႃးတိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵႂၢမ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ယင်းၵိုတ်းဝႆႉဝႃႈ "မိူင်းလူႉယွၼ်ႉထၢၵ်ႈလူႇ၊ မေႃႈၶဝ်ႈယူႇၼိူဝ်ၵဵင်း ဢမ်ႇတၼ်းပူင်" ၼႆယူႇ။
ပၢၼ်ထိသၢမ် ပၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈ ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူင်းပၼ်ႇ ပၢၼ်ထိသၢမ်ၼႆႉ လႆႈၶိုၼ်းၵေႃႇတင်ႈမိူဝ်ႈ ဝၢႆးသေ လႆႈတိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိုဝ်း ထၢၵ်ႈလူႇလႄႈ ၸဝ်ႈၾမွၵ်ႇမႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉဝဵင်း မႃးတင်ႈတမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၼႃး ဢၼ်မႃးပဵၼ် ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾမိူင်းပၼ်ႇ လႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁႃႈမိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်
- မိူင်းပၼ်ႇ
- မိူင်းတူၼ်
- မိူင်းႁၢင်
- မိူင်းၵျွတ်ႈ
- မိူင်းထႃး ယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈသဵင်ႈ ၸဝ်ႈၾဢၼ်ဢုပ်ႉ မိူင်းပၼ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၸွမ် ဢၼ်ပူၵ်းပွင်ဢုပ်ႉမိူင်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉဝႆႉ
- ၸဝ်ႈထၢၵ်ႈလ Tawk La
- ၸဝ်ႈထၢၵ်ႈၶမ်း Tawk Hkam
- ၸဝ်ႈထၢၵ်ႈဢွင်ႇ (ထၢၵ်ႈဢွၼ်ႇ) Tawk Awn
- ၸဝ်ႈပေႃႈထိ (ပေႃႈတုၺ်ႈ) Paw Twe
- ၸဝ်ႈဢူးလ Op La
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ၸုမ်ႇ Khun Som
- ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတုင်း Swe Tong
- ၸဝ်ႈၸၢႆးဢူး Sai U
- ၸဝ်ႈၼေႃႇၶမ်း Naw Hkam 1808
- ၸဝ်ႈၸွမ် ပၢၼ်ထိသွင် မိူင်းပၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈမႁႃႇၼေႇမဵဝ်း AD 1819 - 1823
- ၸဝ်ႈသူၺ်ႇၶမ်း AD 1823- 1858
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး AD 1858 - 1886
- ၸဝ်ႈၶုၼ်လႅင်း AD 1886 - 1895
- ၸဝ်ႈၸွမ် ပၢၼ်ထိသၢမ် မိူင်းပၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ၽူင်း
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ၼုမ်ႇ AD 1895 - 1918
- ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢုင်ႇ AD 1918 - 1948
- ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇ AD 1946 - 1962 [5]
ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၼွႆႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းၵႃႈ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ် ဢၼ်ၵွၼ်းဢုပ်ႉ မိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင် ဢမ်ႇပေႃးယႂ်ႇသေတႃႉ ၵၢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်လီဝႆႉ ၼမ်ႉၼၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉယူႇ လွင်ႈၼိုင်ႈ။ လွင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈၼွႆႉ (ႁွင်ႉ) ၸေႃးယၼ်ႇတ မႃးထူပ်း ၸဝ်ႈသူၺ်ႇၵျီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၼွႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ် ၵေႃႇတင်ႈ ၸုမ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်း (ယၢမ်းလဵဝ် ပႃးဝႆႉၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်လႄႈ မိူင်းၶႄႇၸၢင်ႈႁွင်ႈ)သေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တႃႇမိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃလႄႈ ၸင်ႇႁွတ်ႈထိုင်မႃး တၢင်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေလႆႈ လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ တႄႇတင်ႈ ၸုမ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢၢင်ႈၵႂႃႇယွၼ်း တၢင်းၸွႆႈထႅမ် တမ်ႈတီႈ သိုၵ်းၶႄႇၽိူၵ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းမၼ်း ထိုင်မႃး တမ်ႈတီႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းၵႃႉ မိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉ တိၼ်မၼ်းၵႂ်ႈၸဵပ်းၼႃႇသေ ဢမ်ႇသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းလႆႈလႄႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉ တီႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ တိၼ်မၼ်းလီမႃး ၵူၼ်းၵႃႉၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉ ၵၢင်ၸႂ်ယိူင်းဢၢၼ်းမၼ်းလႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်း ၵႂႃႇၸူးၶႄႇသေ ၸင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ "ပေႃးၸဝ်ႈႁဝ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ မႃးႁဝ်းၵႂႃႇၸူးတီႈ ၸဝ်ႈၾ၊ ၶႃႈထၢင်ႇတႄႉ ၸဝ်ႈၾၵေႃႈ တေၸွႆႈထႅမ်ၸဝ်ႈယူူႇ" ၼႆသေ ၶဝ်ပႃးၵၼ် ၵႂႃႇၸူး ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၶဝ်ထူပ်းၵၼ်တႄႉ ပဵၼ် 1958 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝိမ်ႇပိူဝ်ႇ 12 ဝၼ်းသေ ၸဝ်ႈၾသူၺ်ႇၵျီႇ လႆႈၸွႆႈထႅမ် ၸဝ်ႈၼွႆႉၵႂႃႇ ၵူၼ်းသိုၵ်း 31 ၵေႃႉ၊ ငိုၼ်း လႄႈ ၶိူင်ႈယိပ်း လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၵႂႃႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။ [6]
ဢွင်ႈတီႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၵွင်းမူး ၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ
- ဝတ်ႉၽြႃးလူင် မူၺ်ႇတေႃႇ မိူင်းပၼ်ႇ
- လွႆဝေႃႇမႃႉ (လွႆမေႃႇမႃႉ)
- ၶုမ်ပႃႇႁဵဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ မိူင်းပၼ်ႇ
- ၵွင်းမူးလွႆၼွႆႉ
- ၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း ၽြႃးသၢင်းပႅတ်ႇသူႇ
- ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵူင်ႇ
- ၵျွင်းရႃႇၸႃႇ
- ၵျွင်းၼမ်ႉႁူး တီႈမီး ၸဝ်ႈမျၢတ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ယၢဝ်း မိူင်းပၼ်ႇ
- ၼွင်ၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ
ၽူႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸဝ်ႈၼၢင်းယီႈသႅင်ၵေႃႇ
- ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ မိူင်းပၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈၸရေးမြဝတီႇ
- ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၵုၼပီႇယ (လွႆၵေႃႇ)
- ၸဝ်ႈမျၢတ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ယၢဝ်း မိူင်းပၼ်ႇ
- မေႃသွၼ်ႁူၺ်ႈၸွႆး ၸၢႆးမူး (ၽူႈတႅမ်ႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း)
- ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-06-25။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။
- ↑ ၸဝ်ႈဢမၢတ်ႈၶျုၵ်ႈ မိူင်းပၼ်ႇ၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈသမႅင်းၸႅၼ်ႇ မိူင်းပၼ်ႇ
- ↑ မိူင်းသၢတ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ယူႇတႂ်ႈ ဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸဝ်ႈၾ မိူင်းပၼ်ႇသေ ထိုင်မႃး ပီ A.D 1887 ပဵၼ်ၵႂႃႇ တႂ်ႈၵဵင်းတုင်
- ↑ ၸဝ်ႈၶူးၸၼ်ႇတိမႃႇ ၸွမ်ႁၢၼ်၊ ပပ်ႉမၢႆတွင်း ပီၵွၼ်းၶမ်း ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ မိူင်းပၼ်ႇ၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 54-71, 2015
- ↑ တွင်ႈထၢမ် ပေႃႈထဝ်ႈမိူင်းပၼ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ 13.4.2014


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
လွင်ႈတႅမ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈဢၼ်
လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေႁဵတ်းႁိုဝ်တႅမ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈဢၼ်။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇၶႃႈ!
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တေပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵမ်ႈၽွင်ႈသေၵေႃႈ ၸႂ်ႉဝႆႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၸိူဝ်းမီးဝႆႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉ လွင်ႈမႄးထတ်းၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၵူၼ်းတၢင်းၵေႃႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်ဢၼ်တူဝ်ႈတၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ တႄႇသၢင်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယူႇယဝ်ႉ။ ႁတ်းႁၢၼ်လႄႈ!


text:
ပၢင်ၵႆႇၽူႈ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢင်ၵႆႇၽူႈ (မၢၼ်ႈ: ပင်လယ်ဘူးမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pinlebu ; Shan pronunciation: [Paangkaiphu]) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ၵႆႇၽူႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽဵဝ်ႈတီႈလိၼ် တွၼ်ႈတႃႇတင်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၸူးလႆႈႁၼ် ၵႆႇၽူႈ တူဝ်ၼိုင်ႈသေ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ပၢင်ၵႆႇၽူႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝဵင်းပၢင်ၵႆႇၽူႈ ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၼမ်ႉမူး ဢၼ်မီး ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းၵေႃလၢင်း ယၢၼ်မွၵ်ႈ 25 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းသိူဝ် ၸမ်ႉ ဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 41 လၵ်းၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ၵၢႆႇသိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး သဵၼ်ႈတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇသင်လႄႈ ဢမ်ႇပေႃးၵိုၼ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ယူႇသဝ်း မွၵ်ႈ သွင်ႁဵင်ပၢႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1891 ၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ် ထုင်ႉဝဵင်းသိူဝ်သေ ဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ၵႆႇၽူႈၼႆႉ သႂ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းသိူဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇတီႈ ထုင်ႉဝဵင်းသိူဝ်သေ ဢဝ်သႂ်ႇ တီႈၼႂ်း ထုင်ႉၵေႃလၢင်းယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ၵႆႇၽူႈၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇပုၼ်ႉ ၼမ်ႉမူးယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျုၼ်းလႃႉ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းၽွင်းပၢင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်း ယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ၵႆႇၽူႈၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ 1367 လွၵ်းလၵ်းသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းတႄႉ မီး 0.02 လွၵ်းလၵ်းၵူၺ်း။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၸိုၼ်း လႄႈ ၵိူဝ် ယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းမႆႉ ၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (6)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ (434)


text:
ပျီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပျီႇ (မၢၼ်ႈ: ပြည်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pyay Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပျီႇယဝ်ႉ။
မေႃႇၸႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မေႃႇၸႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းပျီႇ ဢၼ်တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇလတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းပျီႇ ယၢၼ်မွၵ်ႈ 5 လၵ်းၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းၵဝ်ႇပျူႇ ဢၼ်လွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈပျူႇၶဝ် ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇလွတ်ႈတင်း ဝဵင်းၵဝ်ႇ သရေႇၶိတ်ႉတရႃႇလႄႈ တီႈႁိမ်းႁူးဝဵင်း (ႁွင်ႉ) သူၺ်ႇတၶႃး လႄႈ မထေႃးယႃႇ ၵွင်းၶဵင်ႇၽီ( ယၢမ်းလဵဝ် ၶူဝ် မၢႆ 46) ၼၼ်ႉ လႆႈၵူၼ်ႇယႃႉပႅတ်ႈ ႁူဝ်ႉဝဵင်းသေ ႁဵတ်းမႃးဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 55.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၉၃.


text:
ပႄးၼွႆႇၵူင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပႄးၼွႆႇၵူင်း (မၢၼ်ႈ: ပဲနွယ်ကုန်းမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Penwegon), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Penauikong]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [1] ပႄးၼွႆႇၵူင်း (ပဲနွယ်ကုန်း) ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ပႄးၼွႆႇၵူင်ႇ (ပဲနွယ်ကုန်) သေလူင်းပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၽၼ်းၽဵဝ်ႈ ပႄးၼွႆႇ (ၶိူဝ်းထူဝ်ႇ) ႁႂ်ႈမူတ်းသဵင်ႈ သေတႄႇတင်ႈဝၢၼ်ႈမႃး ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Google. Google Maps.
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၈၁.


text:
တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ မီးၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉ (ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸိုဝ်ႈသဵင်) ထုၵ်ႇၺႃးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 12 August 2022 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2116 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 04:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈၸၢႆး ဢႃႇယု 40 ပီႊၵေႃႉၼိုင်ႈ ထုၵ်ႇၺႃးယိုဝ်းတၢႆ တီႈၼႂ်းသူၼ် ဢၼ်မီးႁိမ်းပႃႇႁဵဝ်ႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊသေ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 07:00 မူင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ၽူႈၸၢႆး ဢႃႇယု 32 ပီႊထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ထုၵ်ႇၺႃးဢဝ်ၸိူၵ်ႈ မတ်ႉမိုဝ်းပေႈလင်သေ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းတၢႆ တီႈၼိူဝ်ၵၢင်တၢင်း ႁိမ်းမၢၼ်ႈဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူၼ်ၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းမူႇၸေႊၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁပ်ႉႁူႉတႄႉ မီးၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ထုၵ်ႇၺႃးဢဝ်ၸိူၵ်ႈမတ်ႉမိုဝ်းပေႈလင်သေ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းတၢႆ တီႈႁိမ်းမၢၼ်ႈဝဵင်း၊ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉ ထုၵ်ႇၺႃးယိုဝ်းတၢႆ ၽွင်းမၼ်းၸၢႆး လႅၼ်ႈပၢႆႈမႃးတီႈၼႂ်းသူၼ် ႁိမ်းပႃႇႁဵဝ်ႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ထုၵ်ႇၺႃးယိုဝ်းတၢႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်း ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၶဝ် 2 ၵေႃႉတႄႉ ၸုမ်းပရႁိတ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ဢဝ်လူတ်ႉၵႃး ၸွႆႈတေႃႉတၢင်ႇၵႂႃႇပၼ်တီႈ ႁူင်းယႃယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း လႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶႄႇသေ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃးၼမ်လႄႈ ၵႆႉမီးလွင်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်၊ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ လႄႈ ၸူၼ်ၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း – Mizzima