text:
မဢူႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မအူပင်ခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Ma-ubin District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ 6 ဢၼ် ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ ပွတ်းတႂ်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉသေ ပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၼိူဝ်ၵုၼ်ပၢၵ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ဢိၼ်းၸဵင်ႇ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈတွၼ်ႈၽျႃႇပူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈတွၼ်ႈမျွင်းမျႃႉ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် လႅၼ်လိၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး ၼႃႈလိၼ်မဢူႇပိၼ်ႇ လႄႈ ၼႃႈလိၼ်ၺွင်ႇတူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်မဢူႇပိၼ်ႇၼႆ့ ၶဝ်ႈပႃး ၸႄႈဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ လႄႈသင်၊ တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ႇၺွင်ႇတူင်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇ ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၼႃႈလိၼ်သွင်ဢၼ် ၸႄႈဝဵင်း 4 ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ပူႇၵႄႇဢုပ်ႉ မီး 268 တီႈယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆတႅၵ်ႈလိၼ် မိူဝ်ႈပီ 1931 ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ 1,642 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မီး 1,651 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇယဝ်ႉ။
ပထဝီႇၼႃႈလိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ လႆႈဝႆႉမီးမွၵ်ႈ ၼႂ်းၵၢင်ၵႅၼ် ၼႃႈလိၼ်ၼိူဝ်ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉၵဵဝ်သေ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ပၢင်ႇလိၼ်ဢုင် ဢၼ်ပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉ ၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ ၼမ်ႉတူဝ်း ဢၼ်လႆၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ၼႃႈယၢဝ်းမီး 54 လၵ်းသေ ၼႃႈပွတ်း မီး 44 လၵ်းယဝ်ႉ။ တီႈလိၼ်ၼုမ်ႇလိၼ်ဢုၼ်ၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈပဵၼ်လီယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းသွမ်ႈၶဝ်ႈၼႆ တေလႆႈႁၼ် ပႃႇၶဝ်ႈသုတ်းသၢႆတႃယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၼိူဝ်ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်တႅမ်ႇသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ ၼမ်ႉတူဝ်း သေဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁွင်ႈဢွၼ်ႇၵႄးဢွၼ်ႇၵေႃႈလႆႈလူင်လႄႈ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး ၼမ်ႉၵႆႉယိုင်ႈလူၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁႄႉၼမ်ႉ ႁိၼ်းတတႃႉ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 75 1/2 လၵ်း ဢၼ်တႄႇဢဝ် တီႈ ၼမ်ႉငဝုၼ်ႇ ၽႄဢွၵ်ႇတီႈၼမ်ႉၵဵဝ် ၽင်ႇပွတ်းတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ႉ ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃ တေႃႇပေႃးထိုင် ပၢၼ်းတၼေႃႇ၊ ဢၼ်ပဵၼ် ၽၢႆႇႁႄႉၼမ်ႉ ၸၢၼ်ႇၵိၼ်း-သၵႃႇၵျီး ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 15 လၵ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ဢၾွၵ်ႉ ၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် တေႃႇထိုင် ၸၢၼ်ႇၵိၼ်း၊ ဢၼ်ပဵၼ် ၽၢႆႇႁႄႉၼမ်ႉၺွင်ႇတူင်း ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 54 လၵ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ၽၢႆႇၸၢၼ်ႇၵိၼ်း-သၵႃႇၵျီး၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆႇ မဢူႇပိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 77 လၵ်း ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႉတီႈ မဢူႇပိၼ်ႇသေ ၵၢႆႇၸူး ၽၢႆႇဢွၵ်ႇလႄႈသင်၊ ၽၢႆႇတူၵ်းလႄႈသင်၊ ဢၼ်ပဵၼ် ၽၢႆႇႁႄႉၼမ်ႉ တူင်းၶႂႃႉၵျꧦၼ်း ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 42 1/2 လၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈထိုင်ၶၢဝ်း ၼမ်ႉယိုင်ႈၶိုၼ်ႈၼႆ ႁႄႉဝႆႉပၼ် ၽေးၶဵၼ်ၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီး ၽၢႆႇႁႄႉၼမ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၸၢင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈ ပဵၼ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ တီႈလိၼ်ထူမ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသူၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ ၵၢၼ်ၼွင် မီးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ ၶွၼ်ႇၼွင်တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ လႆႈၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လိူဝ်သေဝႃႈ ယုင်းလိူင်ႇသေ ၾိင်ႈၾႃႉတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၾိင်ႈၾႃႉၶႅမ်ႉလီ တွၼ်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီယဝ်ႉ။ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ႇ ဢၼ်သုင်သုတ်းၼႆႉ မီး 100 တီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉသေ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်းၼႆႉ မီး 75 တီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉလႄႈ ဢမ်ႇသူႈပူၼ်ႉ 100 တီႇၵရီႇ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တွၼ်ႈတႃႇၸႄႈတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉဝႃႈတႄႉ ဢမ်ႇဢေႇ ဢမ်ႇၼမ်ယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ် တႃႇၼိုင်ႈပီၼႆႉ ၽတ်ႉၽဵင်ႇ မီး 90 ပၢႆး ၸမ် 100 ယဝ်ႉ။ ပေႃးႁုပ်ႈတူၺ်းၸိုင် ၾိင်ႈၾႃႉ လႄႈ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းသၢင်ႇထုၵ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ မီး 973,038 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1] ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ သေ ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်း ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်ထူၼ်ႈသွင်ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 66 ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႃး သေႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။ ဢေႇၵၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီး 417,226 ဢေႇၵသေ ပိူင်လူင်မၼ်း သွမ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း သွမ်ႈတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇယဝ်ႉ။ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမႆယႃႈယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ႇသိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇတႄႉ ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ မဵတ်ႉဢွၵ်ႇမၼ်း၊ မႆယႃ၊ ၵူၺ်ႈ၊ မၢၵ်ႇဢုၼ်၊ မၢၵ်ႇမု၊ မၢၵ်ႈမူင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တီႈ ၸႄႈဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇ ၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွင် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ပႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၸေႈၼမ်ႉၶဵင်သေၵေႃႈ သူင်ႇၶၢႆၸူး ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။ ပႃႈၼဝ်ႈ ပႃႈႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁဵတ်းယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၺွင်ႇတူင်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပႃၼဝ်ႈ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်သၢၼ်သၢတ်ႇ တီႈ ၼႃႈလိၼ်ပၢၼ်းတၼေႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ လႆႈပိုင်ဢိင်ၼိူဝ် သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၼမ်ႉၵဵဝ်လႄႈ ၼမ်ႉတူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်ႉၽႄ တီႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ မီးႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ဢၼ်ပဵၼ် ၶွင် ၸုမ်းၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်း ပိူင်ႇၼၼ်ႉသေ တွၼ်ႈတႃႇၸူး ဝၢၼ်ႈဝဵင်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈသင် တွၼ်ႈတႃႇ ၵႂႃႇၸူး ၼိူဝ်ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉ ၵူႈတီႈတီႈလႄႈသင် မီးသၢႆတၢင်းၼမ်ႉ ပွင်ႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းလိၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ မီးဝႆႉ တၢင်းသွင်သဵၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် မဢူႇပိၼ်ႇ ၽႅဝ်ၸူး ဝၢၼ်ႈယေႇလႄးၵလေးယဝ်ႉ။ ယေႇလႄးၵလေးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇ ယၢၼ် 8 လၵ်းသေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်းသုတ်း တီႈ ၵုၼ်မဢူႇပိၼ်ႇယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းထၼုၽျူႇ ႁွတ်ႈထိုင် ၵျူင်ႇတၼိ မီး 14 လၵ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းသဵၼ်ႈၼၼ်ႉ သိုပ်ႇပွင်ႇထိုင် ၵျူင်ႇပျေႃႇ လႄႈ ဝဵင်းငတၢႆးၶျွင်း တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇထိုင်ပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇၼၼ်ႉ လႅပ်ႈၵူၼ်းပႆႇႁူႉၼမ်။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ထိူၼ်လူင် ဢၼ်မီးဢုင်ၼမ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းဢေႇမၢင်သေ လႅပ်ႈတေဝူၼ်ႉဝႆႉဝႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈသင်ၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၼႂ်းပိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် တႅမ်ႈမၢႆသင်ဝႆႉတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ မိူဝ်ႈၼႂ်း သိုၵ်းဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် မႁႃႇပၼ်ႇထုလ ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းတပ်ႉၵင်ႈလူင် တီႈ ဝဵင်းထၼုၽျူႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉသေ လႆႈတိုၵ်းႁႄႉၵင်ႈ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်သေ မိူဝ်ႈ ပီၶရိတ်ႉ 1825 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလႆႈၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၽူႈၶဵၼ်ၶဝ်သေ လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်း သိုၵ်းဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ၼၼ်ႉ ၽူႇၵႄႇဢူးမျႅတ်ႉထုၼ်း တီႈဝဵင်းထၼုၽျူႇ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်သေ လႆႈတိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်မႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပၢင်သိုၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢဝ် သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ၶိုၼ်းၽွတ်ႈႁႅၼ်းလႄႈ မိူဝ်ႈပီ 1875 ၼၼ်ႉ ဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇ တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇလွင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ၊ ဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းတေးတယႄး၊ ၽျႃႇပူင်၊ ၺွင်ႇတူင်း လႄႈ တူင်းၶႂႃႉ ၵႃႈတီႈ ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇသေ ႁူမ်ႈၵၼ် ၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူင်းၶႂႃႉမႃးယဝ်ႉ။
ပီ 1876 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတူၵ်းၵၢင်မၼ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢဝ် ဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူင်းၶႂႃႉမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1881 မႃး ဢဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူင်းၶႂႃႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ်း ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇယဝ်ႉ။ ပီ 1893 ၼၼ်ႉ ဢဝ် ၼႃႈလိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵႃႈတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတူင်းၶႂႃႉ လႄႈ ဢဝ်ၼႃႈလိၼ်ၵမ်ႈၽွင်း တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမျွင်းမျႃႉမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ထိုင်ပီ 1903 ၼၼ်ႉ ဢဝ် ၼႃႈလိၼ်ၵမ်ႈၽွင်း တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတူင်းၶႂႃႉ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမျွင်းမႃႉသေ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၽျႃႇပူင်ႇသေ ၸႄႈတွၼ်ႈတူင်းၶႂႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းပၼ်ၸိုဝ်ႈမႂ်ႇဝႃႈ ပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1893 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျွင်းမျႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလႅၼ်လိၼ်ၵႃႈႁိုဝ်ယဝ်ႉသေ ႁုၼ်ႈမုၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းမႃးလွႆးလွႆးယူႇယဝ်ႉ။
ၽြႃးဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၽြႃးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ၊ ၽြႃးၽႃးၵရိတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈ ဝၢၼ်ႈၶတ်ႉတိယ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း၊ ၵွင်းမူးၵျႅၵ်ႉၵလုၼ်ႇပုၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းထၼုၽျူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းထၼုၽျူႇ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူၼ်ႁၢင်ႈတွင်း လႄႈ ပႃႇႁဵဝ်ႈ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင်ပၼ်ႇထုလ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီးၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ [3]
- ၸႄႈဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း
- ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇ
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ႁွင်ႈၵၢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်း, 26 August 2014, p. 35, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 25, 2015
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (9)
- ↑ ႁွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် လွၼ်ႉၶၢဝ်ႇမျၢၼ်ႇမႃႇ. Archived from the original on 2014-07-01။ Retrieved on 2019-08-13။


c: text/html

text:
ႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်ၸုမ်းၼႅင်ႈသၢၼ် (network) ဢၼ်လုၵ်ႉလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းလုၵ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈမႃးယူႇမိူင်းထႆး။ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈထူပ်းႁၼ်ဝႃႈ –
1. ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉမိူင်းတႆးသေမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ၵမ်ႈၼၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉၶေႃႈမုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈႁပ်ႉၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးပၼ်ႁႃတင်းၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်ထုၵ်ႇပိူၼ်ႈ လႅၼ်မႃးၵႃႉၶၢႆၵူၼ်းၸၵႂႃႇ။
2. မိူဝ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢမ်မိူင်းၽႅဝ်ႁွတ်ႈထိုင်မိူင်းထႆးယဝ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈထူပ်းပၼ်ႁႃလႄႈလွင်ႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတင်းၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇဢမ်ႇမေႃၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉမၢႆမီႈမိူင်းထႆး၊ ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ် လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈထိုင်သုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်ၸၵႂႃႇၼႆလႄႈ ထိုင်တီႈပေႃးထုၵ်ႇပိူၼ်ႈယွၵ်ႇလႅၼ် လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်း 2 လွင်ႈၼႆႉသေ ႁဝ်းၶႃႈလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃးၸုမ်းၼႆႉ ယဵင်းဢၢၼ်းတႃႇႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢမ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပေႃးမီး လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈၶဝ်ႈထိုင်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်လူၺ်ႈလွၵ်းလၢႆး –
1. တေပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းလႄႈတၢင်းႁူႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းတေၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး
2. တေပၼ်တၢင်းႁူႉလႄႈၶေႃႈမုၼ်းတီႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၶဝ်ႈထိုင်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယူႇၶႃႈ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ေတႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ေၵႃႈလီ ႁ်ႂႈမီးၼမ်ႉ ၸ်ႂႄတႉႄတႉ မီးႄၸႇတၼႃႇၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈေသႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၼၼ်ႉ 1) ၸ်ႂႁဝ်းေၵႃႈသိူဝ်း 2) တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းယူႇႁူမ်ႈေၵႃႈ မီးလွင်ႈၸ်ႂသိူဝ်းလီ 3) ၸ်ႂႁဝ်းေၵႃႈၵတ်းယဵၼ် 4) ႁဝ်းေၵႃႈေတ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်း သုၵ်ႉၸ်ႂၼမ်သင် ယွၼ်ႉၼၼ်ေတႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ေၵႃႈလီယဝ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇဝႆႉၸ်ႂလီလီ မီးၸ်ႂၶ်ႂႈႁဵတ်းၶ်ႂႈသၢင်ႈႄလႈ ဝႆႉၸ်ႂႄၸႇတၼႃႇလီလီၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၽွၼ်းလီတီႈသုတ်းယဝ်ႉ။
- ၵၢၼ်ငၢၼ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ ( 01 August 2020) ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် (သႅင်သိုၵ်း) ၊ ၶူးလၢဝ်သႅင်ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁႃ မႆႉ ၊ ၶႃးေၵႃႉ တွၼ်ႈတႃႇေတမႃးႁဵတ်း တီႈလိုဝ်ႈတီႈၼင်လဵၼ်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ယူႇ။ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ႁ်ႂႈမၼ်းေပႃးလီတူၺ်း ႁ်ႂႈမၼ်းေပႃးလီယူႇ ႁ်ႂႈမၼ်းေပႃးမီးတီႈလူလိၵ်ႈဢွၼ်ႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ယူႇၼၼ်ႉေၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် လႆႈဢွၼ်ၵၼ်မႃး ပူၵ်းတင်ႈႁဵတ်း သႃႇလႃး ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇယူႇ။
- ၼမ်ႉၸ်ႂႁူမ်ႈယဵၼ်
ၼမ်ႉၸ်ႂႁူမ်ႈယဵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးၼမ်ႉၸ်ႂ ၶ်ႂႈႁဵတ်းၶ်ႂႈသၢင်ႈ ၶ်ႂႈပူၵ်းပွင် ဢဝ်ၼမ်ႉၸ်ႂပဵၼ်ယ်ႂႇေသႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇဢဝ်ငိုၼ်း ၊ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈပိူၼ်ႈၸ်ႂႉႁဵတ်းႄလႈႁဵတ်း ၊ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈပိူၼ်ႈၸတ်းႁႅင်းၵၢၼ်ႄလႈ လႆႈႁဵတ်းပႃး မၼ်းၵူၺ်းပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်မီးၼမ်ႉၸ်ႂၶ်ႂႈ ပူၵ်းပွင် ၶ်ႂႈႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတၢင်းၼမ်လွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းႄလႈ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ၸၢင်ႇဢွၼ် ၵၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈ ဝႆႉဝႃႈ သႃႇလႃးၼမ်ႉၸ်ႂႁူမ်ႈယဵၼ် ၼႆၵႂႃႇယူႇ။ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ဢဝ်ၼမ်ႉၸ်ႂပဵၼ်ယ်ႂႇ ၊ ဢဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶ်ႂႈႁဵတ်းၶ်ႂႈသၢင်ႈပဵၼ်ယ်ႂႇေသႁဵတ်းၵမ်ႉပႃႇၼမ် ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ဢမ်ႇလႆႈဝႃႈ ေပႃးဢမ်ႇလႆႈငိုၼ်းဢမ်ႇႁဵတ်း ႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈ လွင်ႈဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈၼမ်ႉၸ်ႂၶ်ႂႈႁဵတ်း ၶ်ႂႈသၢင်ႈလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း။
သႃႇလႃး ၼမ်ႉၸ်ႂႁူမ်ႈယဵၼ် ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ ၶဝ်သၢင်ႈဝႆႉ ႁ်ႂႈပဵၼ်မၢႆတွင်းတွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ ၶူးသွၼ်ႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇပႃးယူႇ။ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၶႃႈႁဝ်းလႆႈတႅမ်ႈ မၢတ်ႈမၢႆဝႆႉၼ်ႂး Website ၼႆႉေၵႃႈ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈမႃး သၢမ်ႇမႃးမႅၼ်း ႄၼ ၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶႃႈၶဝ်သင်ၶႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ေတလႆႈယူႇတီႈၵဝ်ႇတီႈလဵဝ်ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း မၼ်းေၵႃႈ ႁူႉၵႃႈေတလႆႈယူႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းၵူႈေၵႃႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼ်ႂးပီႊၼႆႉ ႁဝ်းလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်ေၵႃႈ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ပီႊၼႃႈမႃး ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ၸၢင်ႇလႆႈၵႂႃႇ တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းထႅင်ႈတၢင်ႇၼႃႈတီႈ တၢင်ႇတီႈေၵႃႈၸၢင်ႇပဵၼ်လႆႈႄလႈ ၶႃႈႁဝ်းေၵႃႈ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး ပူၵ်းပွင်မႃး ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶ်ႂႈႁ်ႂႈမၼ်းမီးမၢႆတွင်းၼႆေသ ၸၢင်ႇလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢႆဝႆႉၵူၺ်းၼင်ၵဝ်ႇၶႃႈ။
ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈ သင်ေၵႃႈလီယဝ်ႉ ႁဝ်းယႃႇေပႁဵတ်းၶ်ႂႈႁ်ႂႈမၼ်းယဝ်ႉလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ၼမ်ႉတွၼ်း Result မၼ်းေၵႃႈ လူဝ်ႇလီလူဝ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉပႃးၸွမ်းယူႇ။ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ၶ်ႂႈလႆႈၵႂၢမ်းႁ်ႂႈပိူၼ်ႈယွင်ႈ ႁ်ႂႈပိူၼ်ႈလၢတ်ႈလွင်ႈလီဢမ်ႇၸ်ႂႈ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ႁဵတ်းၸွမ်းၼင် ၼမ်ႉၸ်ႂႁဝ်းမီးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ပိူၼ်ႈၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ႄလႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းႁဝ်းၵူၺ်း။
ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်လူၺ်ႈၼမ်ႉၸ်ႂလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇတွၼ်ႉဝႆႉလွင်ႈတၢင်း မုင်ႈမွင်းၶိုၼ်းသင် တီႈၽ်ႂေသေၵႃႉေၵႃႉႄလႈ ေသပွၵ်ႈပွၵ်ႈ။ ၵၢၼ် တီႈဢၼ်ႁဝ်း မီးၼမ်ႉၸ်ႂေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၵႂႃႇ ၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်းလႆႈၶိုၼ်းတီႈတူဝ်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ေၵႃႈပဵၼ် ၼမ်ႉၸ်ႂၵတ်းယဵၼ်ႄလႈ ၼမ်ႉၸ်ႂ ေၵျႃႇသိူဝ်းၼိုင်ႈဢၼ်ယဝ်ႉ။
ႁဵတ်းသႃႇလႃးၼႆႉ ၸဵမ်သတ်းၸဵမ်ၵူၼ်းၸဵမ် ၽီ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈတိုၼ်းေတ ၶဝ်ႈမႃးယူႇႁူမ်ႈငဝ်းမၼ်း ယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁ်ႂႈေမႃဢွၼ်ၵၼ်ဝႆႉၸ်ႂဝႃႈ ပဵင်းေပႃးၸ်ႂယဝ်ႉ တီႈႁဝ်းမီးတိုဝ်ႉတၢင်း လႆႈႁဵတ်းလႆႈသၢင်ႈဝႆႉပၼ် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇႁွႆးမိုဝ်းႁဝ်းေတ ၸပ်းဝႆႉ မိူဝ်းၼႃႈႄလႈ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်လႆႈယူႇ။
- ယႃႇေပၶၢင်း
ႁိုဝ်ႉတၢၼ်ႇလ်ႂေၵႃႈယႃႇေပၶၢင်းလႃးလႃး ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ယူႇလၢႆလၢႆေသ ႁ်ႂႈလႆႈယူႇသႃႇ မႃးမၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇမီးၽ်ႂ ေပႃးၶ်ႂႈမၢၵ်ႇမီး ေပႃး ၶ်ႂႈလႆႈယူႇသႃႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈ လူဝ်ႇလႆႈၶၢမ်ႇယၢပ်ႇတုၵ်ႉၶႁႅင်းႁႅင်းလႆႈမိူၼ်ပိူၼ်ႈ ေပႃးဢမ်ႇၼၼ် ယႃႇ ေပမုင်ႈမွင်းဝႃႈ ေတလႆႈယူႇသႃႇ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈလႃးလႃး။
မၢင်ႇပွၵ်ႈ ႁၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းယၢပ်ႇတုၵ်ႉၶႁိုဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶ်ႂႈယွၼ်းသင်ႇလၢတ်ႈႄၼသူၶဝ်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းႄလႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈတုၵ်ႉၶၽဝၸၢတ်ႈပၢၼ် မိူင်းၵူၼ်း တိုၵ်ႉေတႄတႇၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းေတလႆႈလတ်းၽၢတ်ႇ ဢၼ်ႁဝ်းေတလႆႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၾႆး ပဵၼ်ၼၢမ်လၢႆလၢႆ ဢမ်ႇမီးတီႈဢၼ်ပိူၼ်ႈသိူဝ်ႈဝႆႉပၼ်ႁဝ်းေသေၵႃႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ၽိုၵ်းတုၵ်ႉၶဝႆႉၼမ်ၼမ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယႃႇ ေပၵူဝ်တုၵ်ႉၶ လူဝ်ႇေမႃၵူဝ်ဢိုပ်းၵူၺ်း။
တႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇေတလႆႈယူႇသႃႇ ၵတ်းယဵၼ်လႆႈယူႇလႆႈၵိၼ်ၼၼ်ႉ ယႃႇႁ်ႂႈပိူၼ်ႈလႆႈတုၵ်ႉၶ ယွၼ်ႉႁဝ်းယႃႇႁ်ႂႈပိူၼ်ႈလႆႈတူၵ်းၼမ်ႉတႃ ယွၼ်ႉႁဝ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပိူၼ်ႈေၵႃႈမီးလွင်ႈယၢပ်ႇ လွင်ႈတုၵ်ႉၶ မိူၼ်ၵၼ်တၢင်းႁဝ်းယဝ်ႉ။ ႁူႉလွင်ႈႁဝ်းလူဝ်ႇေမႃႁူႉလွင်ႈပိူၼ်ႈ ႁၵ်ႉတူဝ်ႁဝ်းေၵႃႈ လူဝ်ႇေမႃႁၵ်ႉပႃးပိူၼ်ႈ ေပႃးဢမ်ႇၼၼ် မီးလၢႆလၢႆ သႃႇလၢႆလၢႆ သမ်ႉပဵၼ်ယွၼ်ႉတၢင်းတုၵ်ႉၶႁိုဝ်ပိူၼ်ႈၼႆၸိုင်ႈ မၼ်းေၵႃႈဢမ်ႇ ပွင်ႇလွင်ႈသင် ဝၼ်းၼိုင်ႈဢၼ်မီးၼၼ်ႉေၵႃႈ ႁဝ်းေတလႆႈပွႆႇဝၢင်းပႅတ်ႈေသၵႂႃႇပႅတ်ႈမၼ်းၵူၺ်း။
" ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁ်ႂႈပဵၼ်လူၺ်ႈၼမ်ႉၸ်ႂ
ယႃႇေပပဵၼ်ၵူၼ်း ပိူၼ်ႈၸ်ႂႉယဝ်ႉၸၢင်ႇႁဵတ်း
မၢႆတွင်းတွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း ၊ ၶူးသွၼ် တီႈႁဝ်းၶႃႈၶဝ် လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်မႃး။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉလႆႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်:မၢၼ်ႈတိၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉသေတဵၵ်းႁွင်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းမိူင်းပွၼ်
10/9/2015
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းယၢဝ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပွၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းတၢင်ႇလိၵ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 05/10/2015 ထိုင် ၽူႈ ၵွၼ်းတပ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႄလႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႊ(ယႄး)ၶဝ်သေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇ ပၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းၵေႃႉ လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉ ထုပ်ႉ၊တိၺွပ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင်သေတဵၵ်းႁွင်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႊထႅပ်ႊပိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃး။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူင်ႇထိုင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ“မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/09/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်း မွၵ်ႈ 12:00-1:00 pm ၵၢင်ဝၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 12 လွႆလႅမ်လႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၵွင် 246 ၼမ်ႉၸၢင်ပေႃႉပေႃႉထုပ်ႉ ထုပ်ႉၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းယဝ်ႉဢဝ်ထူင်သုပ်းႁူဝ်မၼ်းၸၢႆးသေတဵၵ်းၸႂ်ႉၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်” ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းၼႆႉဢႃယုလႆႈ 33 ပဵၼ်ၸၢဝ်းၼႃး။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 10/09/2015 ဝၢႆးမၼ်း ပွၵ်ႈသူၼ်ႁႆႈၼႃးမႃး ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးယင်ႉလိုဝ်ႈၼွၼ်းတႂ်ႈလၢင်ႈႁိူၼ်းၶဝ်။ၽွင်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 150 ၵေႃႈ မႃးၽႅဝ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းယၢဝ်း ဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 48လင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိုတ်းၽႂ်လႂ်ယဝ်ႉမီးၵမ်ႈဢႄႇၵူၺ်း ၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းႁႆႈၼႃးၽႂ်မၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ်ၵႆႇ၊ၶူဝ်းၶွင်လႄႈမိတ်ႈၵႂႃႇသွင်မၢၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈမႃးတီႈႁိူၼ်းၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉၶဝ်ႁၼ်ၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းသေပေႃႉထုပ်ႉမၼ်းၸၢႆး။ ဝႆၢးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၵႂႃႇတီႈႁိူၼ်း
ၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းၶဝ်လႆႈထူပ်းႁၼ်ႁွႆးလိူတ်ႈယၢင်ၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းတူၵ်း ၼိူဝ်ပိုၼ်ႉတႂ်ႈလၢင်ႈႁိူၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်လၢၵ်ႈၸၼ်မၼ်းၸၢႆးဢွၵ်ႇႁိူၼ်းသေဢဝ်မၼ်းၸၢႆးၽၢတ်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈႁိူၼ်းပူႇႁဵင်ၶဝ်။ တီႈၼၼ်ႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းႁၼ်တၢမ်တႃလၢတ်ႈၼႄဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼေးၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းဝႃႈပဵၼ်သိုၵ်းတႆးၼႆသေဢဝ် တိၼ်ပိတ်ႉလႄႈ ပေႃႉပေႃႉထုပ်ႉထုပ်ႉမၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်မတ်ႉမိုဝ်း မၼ်းၸၢႆးပႄလင် ယဝ်ႉဢဝ်ထူင်သုပ်းႁူဝ် မၼ်းၸၢႆးသေတဵၵ်းဢဝ် တူဝ်မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်။
ဝၢႆးၼၼ်ႉၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ထူပ်းႁၼ်ၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ် ၸိူၵ်ႈမတ်ႉသေ ၽၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၵွင်းယၢဝ်းၵႂႃႇ။ ၽွင်းၼၼ်ႉလႆႈႁၼ်မၼ်းၸၢႆးသႂ်ႇၵူၼ်သိုၵ်းတႆးဝႆႉ။ ထူင်တႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇဢဝ်သုပ်း ႁူဝ်မၼ်းၸၢႆးယဝ်ႉၵူၺ်းၵႃႈၶဝ်ဢဝ်ယၢင်ပလၢတ်ႊတိၵ်ႊႁပ်း/ပိၵ်ႉသူပ်းမၼ်းၸၢႆးဝႆႉ။
ၽႃႈတူင်ႇ (လူင်ႇၵျီႇ) ၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းလႄႈသွၵ်းတိၼ်မၼ်းၸၢႆးတႄႉလႆႈႁၼ်ဢဝ်ပႅတ်ႈဝႆႉပႃႈၼႃႈႁိူၼ်းလုင်းႁဵင် ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢႆးၼုင်ႈဝႆႉသိူဝ်ႈၽၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ဢၼ်ပႃးမိၵ်ႈမၢႆၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉလွမ်ထၢင်ႇဝႃႈလွင်ႈၼႆႉၶႄးၸၢင်ႈပဵၼ်လွင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈမၼ်း ၸၢႆးၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းသိုၵ်းတႆးၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပႆၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းတၼ်ဢၼ်ၵႆၵၼ်မွၵ်ႈ 5 လၵ်း။ၶဝ်ၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈၼၼ်ႈမိူဝ်ႈၶၢဝ်း 11:00 မူင်းၵၢင် ၶိုၼ်း။ ၵႃႈၼၼ်ႈမီးၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း Pa-oh National Army (PNA) ၸုမ်းၵိုတ်းယိုဝ်း ၶဝ်ယူႇဝႆႉ။ ၸဝ်ႈႁၢၼ်သေႃးၽၢႆႇၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းပဢူဝ်းတီႈၼၼ်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶႂ်ႈမႃးလိုဝ်ႈ ယင်ႉၼွၼ်း ၵႃႈၼၼ်ႈ ၶိုၼ်းၼၼ်ႉပႃးတင်းသိုၵ်းတႆးၵေႃႉဢၼ်ၶဝ်ၺွပ်းလႆႈလႄႈၵေႃႉဢၼ်ၶႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်တၢႆ ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လၢတ်ႈ ဝႃႈသိုၵ်းတႆးဢၼ်ႁဝ်းတိၺွပ်းလႆႈၼႆႉတေဢဝ်ၵႂႃႇပၼ်တၢမ်ႇမၼ်းပေႃႉထုပ်ႉ မၼ်းတေႃႇပေႃးတၢႆၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းၸဝ်ႈႁၢၼ်သေႃးၼၢႆႇႁၼ်ငဝ်းလၢႆးႁွႆးၸဵပ်းၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းၵေႃႉဢၼ်မီးႁွႆးၸဵပ်းတီႈၼႃႈၽၢၵ်ႇသွင်ႁွႆးၼၼ်ႉမၼ်း မႆႈၸႂ်ဝႃႈၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းလႅပ်ႈဢမ်ႇလွတ်ႈတၢႆၽွင်းယင်ႉလိုဝ်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆသေမၼ်းၶိုၼ်း လၢတ်ႈတီႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၶဝ်ဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈသူၶဝ်ယူႇတီႈၼႆႈၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈဢွၵ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵႂႃႇ သေ ၵႂႃႇၼွၼ်း ၼႂ်းထိူၼ်ႇယဝ်ႉၶိုၼ်းၼၼ်ႉ။
ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ပႆၵႂႃႇတၢင်းၸၢၼ်းသေမုင်ႈၸူးဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃတႅပ်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃတႅပ်းၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ႁၼ်ၸၢႆးတဵင်းထုၼ်း ၼုင်ႈတင်းၶူဝ်းသိုၵ်းတႆး၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉဢဝ်ၽၢတ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းဝၢၼ်ႈ ၼွင်ပႃတႅပ်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈၼႃႈမၼ်းၵေႃႈပဵၼ်လိူတ်ႈပဵၼ်ယၢင်လႄႈၸမ်ႉၵႂႃႇသဵင်ႈမူတ်းၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃႈမႄႈၸႆၢးတဵင်းထုၼ်းလုင်းဢုမ်လႄႈပႃႈသႃႇၵေႃႉယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းယၢဝ်းတႄႉမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်ဢမ်ႇပဵၼ်ယူႇပဵၼ် ၼွၼ်း ၸွမ်လုၵ်ႈၸၢႆးၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းယၢဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ”ၸႆၢးတဵင်းထုၼ်းၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းလီမေႃမီး ၼမ်ႉၸႂ် ၸွႆႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထမ်းမတႃး(ယူဝ်းယူဝ်း) ၸိူင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၵူၺ်း။ လွင်ႈဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၸွမ်းၸုမ်းလႂ်ၼႆၼၼ်ႉႁဝ်းႁပ်ႉပၢၵ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ”ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်တၢင်ႇယိုၼ်ႈယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းၼၼ်ႉမီးၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၵွင်းယၢဝ်းလႄႈ သြႃႇ ၸဝ်ႈၼင်ႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵွင်းယၢဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းတၢင်ႇထိုင်။လိၵ်ႈၼၼ်ႉလႆႈသူင်ႇၸူးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင် ၸိုင်ႈ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈပလိၵ်ႊ(ယႄး)၊ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈသိုၵ်းၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပွၼ်လႄႈ ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈ လွႆလႅမ်သေယင်းလႆႈသူင်ႇပႃးၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင်ဢၼ်တဵၵ်းႁႂ်ႈၸၢႆးတဵင်းထုၼ်းၵႂႃႇၸွမ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉယင်းလႆႈသူင်ႇပႃးလုမ်းၽႄၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆးပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP လႄႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD တင်းသွင်ပႃးထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈလႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉယင်းပႆႇမီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၶိုၼ်းတုမ်ႉတွပ်ႇသင်မႃး။ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 07/10/2015 ဝႆၢးသူင်ႇလိၵ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉသွင်ဝၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်လႆႈႁၼ်ၸႆၢးတဵင်းထုၼ်းလႆႈထုၵ်ႇၵုမ်းၶင် တူဝ်ဝႆႉၼႂ်းလုမ်း ၵုမ်းၶင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။မၼ်းၸၢႆးမီးယူႇၸွမ်း
ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်မွၵ်ႈ 60 ဢၼ်ပဵၼ်တပ်ႉၵွင် 12 ၼႂ်းၵႄႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းမၢၵ်ႇၵႃႇလႄႈၵွင်းတၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈၵွင်းယၢဝ်းဝၢၼ်ႈၸႆၢးတဵင်းထုၼ်းၶဝ်ၼႆႉယူႇၽၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းပွၼ်သေၵႆၵၼ်တင်းမိူင်းပွၼ် 12 လၵ်းလႄႈ ယူႇတၢင်း ႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃတႅပ်းတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်လႄႈၵွင်ႈယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေပေႃႉထုပ်ႉ တင်း တင်ႈၸႂ်ယိုဝ်းၵူၼ်း မိူင်းမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/09/2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၵွင်းယၢဝ်းလႄႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃ တႅပ်း ၼႆႉၵႆ ၵၼ်မွၵ်ႈ 14 လၵ်း။ လွင်ႈပိူင် ပဵၼ်ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ပိူင်သိုၵ်းၼၼ်ႉၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈတီႈ http://shanhumanrights.org/shan/index.php/news-updates/190-2015-09-28-10
-16-38 လႆႈယူႇၶႃႈ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸႆၢးႁေႃသႅင် +66 (0) 62- 941-9600 (ဢင်းၵိတ်း-တႆး)
ၸႆၢးၶိုၼ်းမႂ်ႇ +66 (0) 94-638-6759 (ဢင်းၵိတ်း-မၢၼ်ႈ)


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်/ ၵွင်ႈဢွၼ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၽွင်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ် မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇ ဢမ်ႇယွမ်း 10 လုၵ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 23/6/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 1 မူင်းထိုင် 2 မူင်းၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်/ ဢွၼ်ႇ လုၵ်ႉတီႈၾၢႆႇၸၢၼ်းလွႆသူးတွင်း ယိုဝ်းၵႂႃႇတၢင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ်ယိုဝ်းၾၢႆႇလဵဝ် ယိုဝ်းၼမ်ဝႃႈၼမ်ယဝ်ႉ။ ယိုဝ်းယိုဝ်းၵိုတ်းၵိုတ်း ႁိုင်မွၵ်ႈ 1 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ။ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇ ဢမ်ႇယွမ်း 10 လုၵ်ႈ။ လုၵ်ႉတၢင်းၾၢႆႇၸၢၼ်းလွႆသူႉတွင်းၼႆႉသေ ယိုဝ်းၵႂႃႇတၢင်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်း တၢင်းႁူဝ်ၼႃးၼၼ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ် ယိုဝ်း ပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈ ၽွင်းၵၢင်ၶိုၼ်း လိုၵ်းၸိူင်ႉၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၼွၼ်းလပ်း တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈတူၵ်းၸႂ်ၵၼ်ႁႅင်း။
“ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႈ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပၢၼ်းသေးၶဝ် တူင်ႉၼိုင်ၶႃႈဢေႃႈ။ ပဵၼ်ၶဝ်သွင်ၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ယိုဝ်းၾၢႆႇလဵဝ် ၶႃႈ။ ၶဝ်ယိုဝ်းၾၢႆႇလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးတၢၼ်ႇပၢင်တိုၵ်း ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၼွၼ်းပေႃးဢမ်ႇလပ်းလႆႈ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်းလႄႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁတ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတူၺ်းၶႃႈ၊ သဵင်ၵွင်ႈ ၶဝ် ႁႅင်းဝႃႈႁႅင်းၶႃႈယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းမူႇၸေႊ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း ပီပၢႆ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ လိူင်ႇၼမ်ႁႅင်း၊ လွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်တၢႆ ၽႅဝ် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးမႃးယဝ်ႉ။ ပၢင်တေႃႇလွင်း၊ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈၼမ်။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢုၼ်ႇၸႂ်သင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တူင်ႉၼိုင်ႈၵႂႃႇမႃးၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ၊ တပ်ႉပႂ်ႉ လႅၼ်လိၼ် PGF လႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ပၢင်ၶမ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢင်ၶမ်ႉ (IPA: [pɑ̌ŋ kʰa᷇m]), (မၢၼ်ႈ: ပန်ခမ့်မြို့), (ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:Pankam), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Paangkham]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း တိူင်းဝႃႉၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၶႃႈဢေႃႈ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.


text:
ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈၽႄႈလၢမ်း တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယူႇသေ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢဝ်ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၸွႆႈထႅမ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 23 June 2020 (ပ-လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ တႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ Coronavirus 2019 ဢမ်ႇၼၼ် COVID-19 ၼႆသေ ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ပွင်သၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (Peace Making Committee PMC) ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS လႆႈဢဝ် ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ သူင်ႇပၼ်တီႈ လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ဝႃႈၼႆ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးတေလႆႈႁပ်ႉ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸူဝ်းမိူင်း ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ လႆႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢဝ်ၽႃႈတူမ်းသူပ်း၊ ၼမ်ႉယႃလၢင်ႉမိုဝ်း၊ ယႃၶႃႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢိၵ်ႇတင်း ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းလွႆ ဝၢၼ်ႈသူၼ်ၵျွင်း၊ ဝၢၼ်ႈယၢၼ်းၵူင်း ပွၵ်ႉ (4) ဝဵင်းၵဵင်းတုင် တႃႇ 15 လင်ႁိူၼ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 120 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 21 June 2020 (ပ-လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸူဝ်းမိူင်း ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းၵဵင်းတုင် လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ လႆႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၸွႆႈထႅမ်ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းတႆး လႄႈ ၸၢဝ်းလွႆႈ တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇလွႆလူင် ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 117 လင်ႁိူၼ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 506 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈၽႄႈလၢမ်းယူႇၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁဝ်းပေႃးတေလႆႈႁပ်ႉ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီလႄႈ လႆႈထွမ်ႇၵႂၢမ်းႁူႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽေးၶဵၼ်လူင် ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢိၵ်ႇတင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉ မေႃယႃၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ RCSS တေၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈလႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶဝ်ႈထိုင်လႆႈသေ ယူႇတီႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႈ လႆႈၾၢၵ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းထိုင် မႄႈၵူၼ်းမိူင်း 1.ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ ဝႆႉသတိၼမ်ၼမ် ယႃႇယူႇလူမ်လၢမ် ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်လုမ်းလႃး တူဝ်ႁင်းၽႂ်မၼ်း။ 2.ၶၢဝ်းမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႆႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇ ႁႂ်ႈမေႃၽွမ်ႉၵၼ် ၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်။ 3.ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၸွမ်းႁိူၼ်း ႁႂ်ႈႁဵတ်းလိူမ်ႈလႆႇမူတ်းသႂ် ယႃႇႁႂ်ႈရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ် ၽႄႈလၢမ်းငၢႆႈ။ 4.ႁႂ်ႈၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ် လႄႈ သုၵ်ႈလၢင်ႉမိုဝ်း ႁႂ်ႈယူႇမူတ်းသႂ်တႃႇသေႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်း
ဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လိုမ်လိၼ် ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ထူၼ်ႈသွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းမီး လႅၼ်ႊၵႂၢင်ႈတႃႇ 11,707,000 လွၵ်းလၵ်း ( 30,308,252 လွၵ်းလၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇ)။ ၼမ်ႉၵႄးၼၢႆးလ်ဢၼ်မီးတီႈ ဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉၵႄး ဢၼ်ယၢဝ်းသေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉယဝ်ႉ။ ပႃႇႁၢတ်ႇသၢႆးလူင် ဢၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈတီႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် သႁႃးရႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးတီႈဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။
ဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်း လႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ် လိုမ်လိၼ်ၵူၼ်းလမ်ၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1800 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းယူးရူပ်ႉၶဝ် ၸင်ႇတႄႇၾၢႆႇႁၼ်မႃး။ မိူင်းဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်း ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ၵႆႉယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး မိူင်းႁၢႆးတီႈၶိူဝ်းယူးရူပ်လၢႆလၢႆမိူင်းၶဝ် တေႃႇပေႃးထိုင် 1950 ၸိူဝ်းၼႆႉၵွၼ်ႇလႂ်ယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၸိုင်ႈမိူင်းဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်း ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃႈၵေႃႈ မီးမႃးတင်းၼမ်လၢႆတေႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်းၼႆႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လၢႆလၢႆမဵဝ်း၊ ဢိၵ်ႇ မဵဝ်းသႅၼ်းလိၼ်လၢႆမဵဝ်းတေႉတေ့။ ပႃႇႁၢတ်ႇသၢႆးလူင်ၶဝ်သမ်ႉ ႁႅင်ႈသေပဵၼ်မုၼ်ႈသၢႆးယဝ်ႉ။ မႃလိၼ်လႄႈ ပၢင်တၢႆးဢွၼ်ႇၶဝ် ယူႇတီႈၼၼ်ႈ။ တီႈဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်းပွတ်းဝူင်ႈၵၢင်ႊသမ်ႉ မီးပႃႇထိူၼ်ႇ သတ်ႉၼႃလူင်သေ မႆႈၵေႃႈမႆႈ ၾူၼ်ၵေႃႈၼမ်။ လိင်း၊ ၶျႅမ်းပႅၼ်းသီးၶဝ်တင်း မီးၵူၼ်းလူင် ၵူဝ်းရိလ်းလႂ်းသမ်ၶဝ်ယူႇတီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ။ တူဝ်သတ်း ဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်း ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး (ဢမ်ႇသူႇလႆႈႁၼ်ၶဝ်)တင်းၼမ်လၢႆၶဝ် သမ်ႉယူႇတီႈလႅၼ် ၵႂၢင်ႇပႃႇလိူင်းလူင်လၢင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လိၼ်ပၢင်ႇပႃႇယိူဝ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉလႂ်ယဝ်ႉ။ တူဝ်ၼႂ်းၶဝ်မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၼင်ႇ ၵႂၢင်ၸႆး၊ မႃႉလၢႆး၊ ယီးလၢႆးၶေႃႈယၢဝ်း၊ သၢင်ႇသီ၊ ၸၢင်ႉတင်းၸူင်လူင်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူင်းဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်းၼႆႉ လႅၼ်ႊႁိူၼ်းတီႈယူႇတႃႇတူဝ်ၼူၵ်ႉမႃႉ၊ လႅၼ်းၼမ်ႉ၊ ငူးႁဝ်ႇၵၢၵ်ႇ တင်းလိူမ်ၼႃႈလႅမ်ၶဝ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းထွင်ႈထဵဝ်ႈ တႃႇထၢႆႇႁၢင်ႊ ပႃႇထိူၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးထိုင် ဢႅၾ်ႉရီးၶိူသ်းပွတ်းၵၢင်လႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်းတႃႇလႆႈတူၺ်းႁၼ် ၾိင်ႈပိူင် တူဝ်ႁၼ် ၾိင်ႈပိူင်တူဝ်ၸႂ်ပႃႇလိူင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။
လႅၼ်ႊမုင်ႈသႃႇ ဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ လီဢၢမ်းဝႆႉ။ ၸိၵ်းလွႆလူင် လွႆၵိလ်းမီးမၢၼ်းၸႃးရူဝ်း ဢၼ်မီးတီႈတၢၼ်းသၢၼ်းၼီးယႂ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးထၢင်ႇၸႅင်ႈလူင်လၢင်ဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်သုင်သေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်းတီႈဢႅၾ်ႉရီးၶိူဝ်းယဝ်ႉ။ မီးတၢင်းသုင် 19,340 ထတ်း(5895 မီႇတိူဝ်ႇ)ယဝ်ႉ။


text:
ၸုမ်းသိုၵ်း ဝႃႉ UWSA မိူင်းလႃး NDAA လႄႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP ႁူပ်ႉၵၼ်လူင်ႈၼႃႈတီႈ ပၢင်သၢင်း တႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လူင်ႈၼႃႈ တႃႇၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။
ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်း တေဢုပ်ႇၵၼ်တီႈပၢင်သၢင်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16/9/2022 ။
“တေဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16 ။ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တႃႇႁႂ်ႈလႆႈဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ်ၵၼ် ၽွင်းၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ” ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ် ၵူၼ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 3 ၸုမ်းၼႆႉ မီးၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တေႁူပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 13/9/2022 ၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၸၢင်ႈလႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ဢၼ်မိူၼ်ၵၼ် လွင်ႈတႃႇမူၼ်ႉမႄး ပိူင်ပိုင်းလၵ်း မိူင်း 2008 မၢႆမီႈႁွႆႈလင်တွၼ်ႈၵၼ် 1 လႄႈတွၼ်ႈၵၼ် 2 ၼၼ်ႉလီငၢမ်းၼႆသေ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 3 ၸုမ်းၸင်ႇလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တီႈပၢင်သၢင်း ဝႃႈၼႆ။
“ၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇပၢင်သၢင်းယဝ်ႉၶႃႈ ။ ၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝႃးမိူဝ်ႈသိုၼ်းဢေႃႈ”- ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸုမ်း SSPP လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ SSPP, UWSA , NDAA တေႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် 3 ၸုမ်းၼႆသေတႃႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇတူၵ်းလွၵ်း မူၵ်ႇသွၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈၵၢင်တေႃႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း တေလႆႈလၵ်းလႅမ်လႅတ်းသႅဝ်းတေႉတေႉၸင်ႇတေၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈ – ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ႁိူၼ်းၵႃယၢင်း လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ”တူဝ်ၼိူဝ်ႉလိုမ်းဢမ်ႇလိုမ်းၵေႃႈၸဝ်ႈၶွၼ်ႉတႄႉပေႃႇယူႇႁႅမ်ယူႇၼင်ႇလွၵ်းၵဝ်ႇလၢႆးၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။ႁူမ်ႈဝႃႈ SSPP၊ဝ မိူင်းလႃးတေလႆႈႁူမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼႆသေတႃႉ လွၵ်းၸုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း တၢင်းၽႂ်ႇၶႂ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ၸွင်ႇသမ်ႉမိူၼ်ၵၼ်ႁိုဝ်၊UWSA ဝၼႆႉ မၼ်းမၢင်ႇၵိူဝ်းပူၵ်းတင်ႈ ၸေႈမိူင်းဝႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဢဵၼ်း ဢၢၼ်းသုင်သုတ်း တႃႇတေလႆႈၸေႈမိူင်းဝၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်လႃးလႃးၼႆၵေႃႈယၢမ်ႈလၢတ်ႈဢွၵ်ႇ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်လၢႆလၢႆၵမ်းယဝ်ႉၶႃႈၼႃႈ။တေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ လွၵ်းၸုၵ်းဢၼ်ၼႆ ပႆႇႁၢႆၵွၼ်ႇ NDAA မိူင်းလႃးၵေႃႈ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼႃႈတီႈပူတ်းပွႆႇ ႁင်းၶေႃ ဢၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ပၼ်ႁႃမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းလူင်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇပေႃး ဝႆႉၼၵ်းသူၼ် ၸႂ်ၵႃႈႁိုဝ်။ပေႃးၼႆ လွင်ႈဝႃႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ SSPP ၸွင်ႇႁပ်ႉလႆႈ။” ႁိုၼ်းၵႃယၢင်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ပႃးဝႆႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင်လွတ်ႈလႅဝ်း KIA ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA သိုၵ်းဝ UWSA သိုၵ်းမိူင်းလႃး NDAA လႄႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈပႃးဝႆႉ ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃး ယူႇတီႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ ။ ၸုမ်း UWSA ၵႂႃႇႁူပ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29 မေႊ၊ မိူင်းလႃး NDAA ၵႂႃႇႁူပ်ႉမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7 ၵျုၼ်ႊသေ SSPP သမ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉမိူဝ်ႈ 2 ၵျူႊလၢႆႊ ပူၼ်ႉမႃး ။
ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၼႆႉတႄႉ ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA 3 ၸုမ်း ဢၼ်ပဵၼ် ပဢူဝ်း PNLO ရၶႅင်ႇ ALO လႄႈ လႃးႁူႇ LDU ၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ႁူပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 22 ဢေႃႊၵတ်ႉသ်ႉ ပူၼ်ႉမႃး။ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS သမ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉႁင်းၶေႃ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29 ဢေႃႊၵတ်ႉသ် ထိုင်1 သႅပ်ႉထႅမ်ႇပိူဝ်ႇ ။


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 13/12/2021
ၶွမ်ႊပၼီႊ တႂ်ႈမိုဝ်းသိုၵ်း ငူၺ်ႇယီႇပလႄး တႄႇၶုတ်းႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ် တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ
တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 23/11/2021 မႃး ၶွမ်ႊပၼီႊငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) ဢၼ်မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ႁႅင်းမႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ တႄႇၶုတ်းႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ် ဢွင်ႈတီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ လႅင်ႇၼမ်ႉၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢွၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁႅင်း ႁႅင်းႁႅင်း။
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် ဢဝ်လူတ်ႉ/ၵႃး ထုၺ်ႇၼိုင်ႈလမ်း တီႇၽဵဝ်ႈၸွမ်းတၢပ်ႈ ႁူဝ်လွႆၵၢင်ထိူၼ်ႇလွႆႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ဢွင်ႈဢွၵ်ႇၼမ်ႉ တႃႇပိုၼ်ႉတီႈႁႃႈဢေႊၵႃႊပၢႆသေ ၶုတ်းႁူးၸၢမ်းၶူၼ်ႉႁႃထၢၼ်ႇႁိၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆမႄႈၼမ်ႉမ ဢၼ်လႆတၢင်းႁွင်ႇလူင်းမႃးသေ သိုပ်ႇလႆလေႃႇလဵင်ႉပၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိုတ်ႇတၼ်ပႅတ်ႈ။
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် 12 ၵေႃႉယူႇဝႆႉဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တင်းဝၼ်း၊ ၸၢမ်းၶုတ်းလႄႈ ၸုပ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉဢွၵ်ႇၼႂ်းထၢင်ဢၼ်ၶဝ်ၶုတ်းၸၢမ်းတူၺ်း။
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊပေႃးသၢင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇၶဝ်ႈၸူးဢွင်ႈတီႈၼႆႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈထၢင် ထၢၼ်ႇ ၵဝ်ႇၶဝ်တီႈၼႃးၵုၼ် ၼႃႈတၢင်းတူၵ်းလႄႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈလူင် ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉမႃးယူႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းမႂ်ႇၼႆႉဢမ်ႇၵမ်ႉၵွႆးတေတတ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇပႃႇမႆႉ ႁူဝ်ၼႃးၾႃႉၵူၺ်း ယင်းတေ တတ်း ပႃးၼႂ်းႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ လူးၵွၼ်ႇ။
ႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ၼႆႉပဵၼ်ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉၶဵဝ်တဵမ်လွႆလႄႈပဵၼ်ႁူဝ်ၼမ်ႉဢွၵ်ႇ တႃႇၸဝ်ႈၼႃး ၼႂ်းထုင်ႉ ၼမ်ႉမႃႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင် ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုၼ်းတႃႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵူႈပီ။ ႁူဝ်ၼႃးၽႃႉၼႆႉ ၸဵမ်ပၢၼ်ပူႇ ပၢၼ်မွၼ်ႇ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁၵ်ႉသႃ မႅတ်ႇပႅင်းဝႆႉ။ ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပၼ်တႅပ်းမႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ် သၢႆၼမ်ႉဢွၵ်ႇတႃႇဢဝ်ၼမ်ႉႁဵတ်းၼႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ငူၺ်ႇယီႇပလႄးႁႃတၢင်းၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉၼႆႉမႃး ၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈတိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်ယႃႉမႃးလႃးလႃး။ လိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ၶဝ်ႁႃတၢင်းၶုတ်းတီႈ ႁူဝ်ၼႃး ၾႃႉၼၼ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းပီ 2012 ၽွင်းၶဝ်လၵ်ႉလွမ်ၵႂႃႇၶုတ်းဢဝ်ထၢၼ်ႇႁိၼ်တႃႇ 25 လမ်း (လူတ်ႉတေႃႉ တၢင်ႇထၢၼ်ႇႁိၼ်) သေ ၺႃးပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ႁႄႉႁၢမ်ႈ ယွၼ်ႉၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈ 2017 ၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉ တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ တေသိုပ်ႇယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းၼႃႈၼႆသေ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈ 15 တူၼ်/ ပႃးလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 600 ၵေႃႉဢွၼ်ၵၼ် ၸတ်းပၢင်သိုပ်ႇၸႃႇတႃႇ ႁႄႉၵင်ႈၽေးၶဵၼ်ပၼ်ႁူဝ် ၼႃးၾႃႉ။ ပၢင်သိုပ်ႇၸႃႇတႃႇၼၼ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဢၼ်ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ၶုတ်းယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်းတၢမ်းငဝ်းလၢႆးလိုၼ်းသုတ်းဝႆႉ လွင်ႈငူၺ်ႇယီႇပလႄး ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၸွမ်းၽူႈၼမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 2/1/2021 ဢၼ်ဝႃႈငူၺ်ႇယီႇပလႄး တေၵိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ တင်းမူတ်း ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2021 လႄႈတေဢမ်ႇသိုပ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉတုမ်ႉတိူဝ်ႉသင် (ဢမ်ႇၼၼ် တေပၼ်ၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းၶိုၼ်းမိုၼ်ႇသႅၼ်ၵျၢပ်ႈသင်ယႃႉမႅၼ်ႈ)။ ႁူဝ်ၵူၼ်း 3,000 ႁဵင်ပၢႆၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ လႆႈ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ၵိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ၶုတ်း ထၢၼ်ႇႁိၼ်တင်းမူတ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈၼႆႉမႃးလၢႆပီ လၢႆပွၵ်ႈယူႇ ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ႁႆႈၼႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လူမ်းတင်းၼမ်ႉ ဢမ်ႇ ၸိုၼ်ႈသႂ်။
ငူၺ်ႇယီႇပလႄးၼႆႉ တိုၼ်းႁူမ်ႈၵၢၼ်မႃးၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းမၼ်း တႄႇ ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ မိူဝ်ႈပီ 2004 ၼၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ (လႃႈ သဵဝ်ႈ) ႁူမ်ႈပုၼ်ႈဝႆႉ သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈ။ ၽွင်းယင်းပႆႇႁူႉဝႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၽူႈႁူမ်ႈဝႆႉယူႇလၢႆ လၢႆၼႆ ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉတိုၼ်းလႆႈၼမ်ႉတွၼ်း ၸွမ်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉၵမ်းသိုဝ်ႈ ယဝ်ႉ လႄႈ တိုၼ်းမီးသုၼ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇလႆႈယွၼ်းၶႂၢင်ႉ ၽႂ် ထႅင်ႈ။ တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ) ၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ၵေႃႈ သိုပ်ႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းထၢင်ၵဝ်ႇဢၼ်မီးၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမႃႉ (ၼႃးၵုၼ် လႄႈ ၵုင်းပဝ်း) ၼင်ႇ ၸႂ်ၶဝ် သေသိုပ်ႇတေႃႉသူင်ႇထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် 100 လမ်းၵႂႃႇၸူးႁူင်းၵၢၼ် ၵိူဝ်ဝၢၼ် သိၼ်း သူၺ်ႇလီႇ ၼႂ်းဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်လႄႈ တင်းႁူင်းၵၢၼ်တၢင်ႇတီႈၼႂ်းတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ ပႃးၸဵမ်ထႅင်ႈ လၢႆလၢႆ တီႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ မိူဝ်ႈပီၵၢႆပူၼ်ႉမႃး ၼၼ်ႉ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ၶိုင်ဢွၵ်ႇထၢၼ်ႇႁိၼ် ၶိုင်ႈၼိုင်ႈၼႂ်းႁူဝ်ၼပ်ႉတင်းမူတ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး သၢၼ်ၶတ်း ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ၽူႈလၵ်ႉၸူၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းတိုၼ်း သၽႃဝ မိူင်းတႆး ဢၼ်လူလၢႆ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းႁႃတၢင်းၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၶူဝ်းတိုၼ်း သၽႃဝလႄႈ ပၢႆးယူႇလီၶဝ် (လွင်ႈလူလၢႆ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၶဝ် တိုၼ်းၸႅင်ႈလႅင်း ၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉၶဝ်)။ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵမ်ႉၵွႆးၶဝ်ၵူၺ်းလႆႈၼမ်ႉတွၼ်း မၼ်းယင်း ၵမ်ႉထႅမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ် ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း တူဝ်ႈမိူင်းယူႇၼၼ်ႉထႅင်ႈ။
ၵွပ်ႈၼၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ ႁူမ်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၶိူင်ႈၶူဝ်းၶွင် ငူၺ်ႇယီႇပလႄး တင်းမူတ်းပႃးၸဵမ် ၵိူဝ်ဝၢၼ်လႄႈယၢင်ပုၼ် (ၽိလတ်ႉမျေႇ) သိၼ်းသူၺ်ႇလီႇတင်းသဵင်ႈ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66: 97-173-1530 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
PDF files:


text:
ပိုၼ်းတူဝ်ၵႅပ်ႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်သေႃးၽၼ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်
သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ႁဝ်းၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃးမိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1307 ၼီႈ လိူၼ်ပႅတ်ႇပထမ လွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသုၵ်း (မႅၼ်ႈပီၶရိတ်ႉ 6th July 1945) ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၵျွင်းၸိင်ႇ ပႃႈၵျွင်းဢဵၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈသၢမ်သၼ် ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင်၊
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉသြႃႇၸဝ်ႈႁဝ်းႁွင်ႉဝႃႈၸၢႆးသႃႇၽူး မီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈၵၼ် 6 ၵေႃႉသေ သြႃႇၸဝ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈသၢမ်ယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၸၢႆးသႃႇၽူးယႂ်ႇၵႃႈမႃႈသုင်မႃး ဢႃႇယုလႆႈ 11 ၶူပ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈတင်းသွင် သူင်ႇၵႂႃႇယူႇၵျွင်းသေ ႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈလၢႆးတၢင်းမေႃ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇၼႃႇရိၼ်ႇတ ၵျွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ထိုင်မႃးပီ 1319 ၼီႈ လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ဝၼ်းၽတ်း (23 January 1958)ၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈသွင်ႈၸဝ်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ပၸ်ႉၸယႃႇၼုၵ်ႉၵႁတႃႇယၵႃႇ သြႃႇၸဝ်ႈၼႃႇရိၼ်ႇတ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်သမ်ႉပဵၼ်ဢုပၸ်ႉၸျေႇသြႃႇသေ ယုၵ်ႉဢဝ်ၸၢႆးသႃႇၽူးၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇသႃႇမၼေႇ လႆႈၸိုဝ်ႈမႂ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇသေႃးၽၼ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈလၢႆးတၢင်းမေႃၸၼ်ႉပိုၼ်ႉထၢၼ်လႆႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသၢင်ႇသေႃးၽၼ လႆႈၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈလၢႆးတၢင်းႁူႉတမ်ႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇၺႃႇၼသမ်ႇၽႃႇရ ဝတ်ႉၼွင်လႅင် တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် လႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတထၸ ၵျွင်းၼမ်ႉသၢႆး တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပီၵေႃးၸႃႇ 1327 ၼီႈ လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း (4 January 1966) ပွတ်းၼႂ်ၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈသွင်ႈၸဝ်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ပၸ်ႉၸယႃႇၼုၵ်ႉၵႁတႃႇယၵႃႇ သြႃႇၸဝ်ႈဢူးဢိၼ်ႇတႃႇ ၵျွင်းပၢင်ႁူႈ ပဵၼ်ဢုပၸ်ႉၸျေႇသြႃႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၼ်း တီႈၼႂ်းသိမ်ႉၼမ်ႉ ၵျွင်းသၢမ်သၼ်ယဝ်ႉ ထိုင်မႃးဝၢႆးဝၼ်း ဝၼ်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈၵျွင်းသၢမ်သၼ်ယၢမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းလႄႈ တၵႃႇၵျွင်းသၢမ်သၼ်တင်းလၢႆ ၸင်ႇလႆႈၼိမၼ်ႇတၼဝႆႈလဝ်ႈၵၢဝ်ႇယွၼ်း ယုၵ်ႉယေႃးဢဝ်ၸဝ်ႈၸၢင်းမႂ်ႇသေႃးၽၼ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼငႈၵျွင်းၵႂၢၼ်းဝတ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်(ပီ 2020)ၼႆႉ လႆႈ 54 ပီမိူင်းယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈသိပ်းပီပၢႆၼႆႉ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ႁူမ်ႈၽူၺ်းလူင် ငၢႆးၼင်ႇႁူမ်ႈၽူၺ်းလီမႆႉႁုင်းလူင်တူၼ်ႈၼိုင်ႈသေ လဵင်ႉဢွၵ်ႇၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇတင်းၼမ် တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇၵၼ်ႇထမႃႇ ၸၢမ်ႇၼူၼ်း (မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းဝတ်ႉယူႇတီႈဝတ်ႉဝေႇလုဝၼ်ႇ ဝဵင်းၵႃႇလိ) လႄႈ ၸဝ်ႈၶူး Dr ပၺ်ႇၺႃႇသီႇရိ သၢႆပွၼ် (မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်ၶူးသွၼ်ယႂ်ႇၸဝ်ႈၼိုင်ႈ တီႈၵေႃးလိၵ်ႉ သႃႇရိပုတ်ႉတ ဝဵင်းမူႇၸေႈ) သွင်ၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈငဝ်ႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင်သေႃးၽၼ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်တႃႇသိုပ်ႇလူ
- “ပိုၼ်းၵႅပ်ႈဝတ်ႉသၢမ်သၼ် တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင်” ဢၼ်ၸဝ်ႈသုဝၼ်ႇၼ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ် တႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉမၢႆၵိုမ်းပွႆးယွင်ႈၵုင်ႇယေႃးမုၼ်ၸဝ်ႈလႆႈၸုမ်ႈၶူးၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 2015။
- ပိုၼ်းၵႅပ်ႈဝတ်ႉသၢမ်သၼ် လႄႈ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈသြႃႇၸဝ်ႈသေႃးၽၼ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ် ႁူမ်ႈတင်းၶႅပ်းႁၢင်ႈၸဝ်ႈသြႃႇလႄႈၶႅပ်းႁၢင်ႈဝတ်ႉသၢမ်သၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးသေႃးရိယ ဝတ်ႉသၢမ်သၼ်တႅမ်ႈသေ ၸဝ််ႈၶူးၶေႇမိၼ်ႇတ ဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ သိုပ်ႇသူင်ႇပၼ်မႃး မိူဝ်ႈ June 2020။


text:
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တၢၼ်ႇတွႆး
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တၢၼ်ႇတွႆး ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈပဵၼ် ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပီ 1972 ဢေႃးၵၢတ်ႉ 16 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ ၽွင်းလုၵ်ႉတီး တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တၢၼ်ႇတွႆးသေ မိၼ်ၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႃးတီႈၼိူဝ် ႁိူဝ်းမိၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈတၢႆ (28) ၵေႃႉသေ လႆႈလွတ်ႈၽေး (3) ၵေႃႉယဝ်ႉ။[3]
- ပီ 2021 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 17 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ဢႄးၵေႇပီႇၸႅတ်ႉ ၼႆႉ လႆႈပလၢတ်ႈ တီႈ သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈ တီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တၢၼ်ႇတွႆးသေ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းလႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇသေၵေႃႉ။[4]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ၶေႃႈမုၼ်းၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် တွၼ်ႈတႃႇ VYTD ဢၼ်မီးတီႈ World Aero Data ။ ၼင်ႇ 2006 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ။ ငဝ်ႈငႃႇ: DAFIF.
- ↑ Airport information for SNW at Great Circle Mapper. Source: DAFIF (effective October 2006).
- ↑ XY-ACM Accident description. Aviation Safety Network. Retrieved on 7 September 2010။
- ↑ Hradecky၊ Simon။ "Accident: Air KBZ AT72 at Thandwe on Feb 17th 2012, runway excursion, gear collapse"၊ 3 March 2012။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 10 June 2013။။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 08/02/2018 ၶႃႈၵႂႃႇေလႇ ၼႂ်းပွႆးတီႈၼိုင်ႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းလႆႈတွင်ႉမႆႈၶဝ်ႈေတႉေတႉ ႄလႈ လႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၵိၼ် ၶဝ်ႈသွႆးတႆး ၼႂ်းလၢၼ်ႉတီႈၼိုင်ႈ သမ်ႉပဵၼ်လၢၼ်ႉသၢဝ်ဢွၼ်ႇ မွၵ်ႈဢႃႇယု 18/19 ၊ ၵွပ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းပွႆးႄလႈ ၵူၼ်းေၵႃႈၼမ်ေတႉေတႉ ၼႂ်းလၢၼ်ႉၼၼ်ႉ ၶႃႈေၵႃႈလႆႈၵႂႃႇၼင်ႈၸွမ်းၵူၼ်းမီးၼႃႈ မီးတႃ ၵူၼ်းမီးငိုၼ်းေၵႃႈဝႃႈလႆႈ။ ၽိူၼ်လုၵ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းၶႃႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇၼင်ႈၸွမ်းမီးၵူၼ်း 5ေၵႃႉ ၶႃႈေတႉဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၽႂ်ေသေၵႃႉ ယဝ်ႉၵႂႃႇၼင်ႈၵိၼ်ေၵႃႉလဵဝ် မိူဝ်ႈၽွင်ႈယၢမ်းၶႃႈၵိၼ်ၶဝ်ႈသွႆးယူႇၼၼ်ႉ မီးပႃႈေၵႃႉၼိုင်ႈ မႃးတီႈၽိူၼ် ဢၼ်ၶႃႈၼင်ႈၼၼ်ႉေသ ၶဝ်ႈမႃးၶၢႆၶဝ်ႈမုၼ်း ၶူးပၼ်ႁႅင်းၶဝ်ႈမုၼ်း ၶႃႈၽွင်ႈ ၶႃႈေၵႃႈလႆႈ ပၼ်ႁႅင်းသိုဝ်ႉ ၵိၼ် ၶဝ်ႈမုၼ်း ၼုိင်ႈၸွၵ်း 20ဝၢတ်ႇ ၊ ၵမ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၼင်ႈၽိူၵ်လဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ေၵႃႈသုိဝ်ႉ ထၢမ်ႇဝႃႈ ၼိုင်ႈၸွၵ်းၵႃႈႁုိဝ်? ပႃႈၼၼ်ႉလႆႈတွပ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၼိုင်ႈၸွၵ်း 20ဝၢတ်ႇ ေတဢဝ် 4ၸွၵ်းေဢႃႈဝႆႉပၼ် 50ဝၢတ်ႈႄလႈ ၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈၼၼ် ပႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈဝႃႈဢမ်ႇလႆႈၶႃႈ ပၼ်ၶႃႈ60ဝၢတ်ႇႄလႈဝႃႈ ။ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ပႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ လႆႈယွမ်းၶၢႆပၼ်ေသယဝ်ႉ ၶႃႈတူၺ်းပႃႈၼၼ်ႉ ေတႁပ်ႇၶၢႆမႃးတၢင်းဝၼ်းႄလႈႁုိဝ်ႉေၵႃႈပႃး ၵွပ်ႈၼႆလႆႈၶၢႆပၼ်သုမ်း။ ၵမ်ႉၼႆႉ ၶႃႈၵိၼ်ၶဝ်ႈသွႆးယဝ်ႉယဝ်ႈႁွင်ႉၸဝ်ႈလၢၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းေၵႃႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၼၼ်ႉမႃး ေသပၼ်ၵႃႈၶဝ်ႈသွႆး ၵမ်းၼႆႉ ပီႈၸၢႆးေၵႃႉၼၼ်ႉေၵႃႈ ထၢမ်ႇဝႃႈၵႃႈၶဝ်ႈသွႆး တၢင်းမူတ်းတူၵ်းၵႃႈႁုိဝ်? သမ်ႉတူၵ်း450ဝၢတ်ႇ ယိင်းဢွၼ်ၼၼ်ႉ ဢၢင်ႈၶိုၼ်းထွၼ်းငိုၼ်းၶိုၼ်း 50B သမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ ဢဝ်ဝႆႉတႃၸႂ်ႉၼွင်ႉဝႃႇ။ တီႈၼႆၶႃႈၶိုၼ်းထၢတ်းတူၺ်း မီးယူႇ2ေၶႃႈ။
1) ႁဵတ်းသင်ႁဝ်းသမ်ႉၶႆႈဢဝ်ေပႉပုၼ်ႈၵူၼ်းေၵႃႉလူဝ်ငိုၼ်း ???
2) ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်ႁဝ်း ဢမ်ႇလူဝ်ငိုၼ်းသမ်ႉ ႁဵတ်းသင်ႁဝ်းပၼ်ၼႃႈလီ ???
ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းလူဝ်ႇဢွၼ်ၵၼ် မူၼ်ႉေမးယဝ်ႉ တႆးႁဝ်းဢူိဝ်း။
Post>>> S.S.S
ShanStateDefenceArmy


text:
ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ (မၢၼ်ႈ: ဝက်လက်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Wetlet ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [ⱳɛ᷇t lɛ᷇t]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းဝႆႉ မီးမွၵ်ႈ ႁႃႈသႅၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ ဢဝ်တင်း ဝၢၼ်ႈ 70 ပၢႆသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသေ မီးဝႆႉ တီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၼမ်ႉမူး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၸႄႈၵႅင်း လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈလိူဝ်ႇ-ၸႄႈၼႃးသေ ဝၢၼ်ႈလႃႉတေႃး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ၸွမ်း လွင်ႈလၢတ်ႈတၢင်းၸႃ ပေႃးၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵႂၢမ်းၵူၼ်းလႃႉတေႃးၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်တၢင်း ရူတ်ႉၵႃး တႃႈလိူဝ်ႇ-ၸႄႈတၼႃး ဢၼ်မီးယၢၼ်ၵႆ 8 လၵ်းတင်း ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ယၢၼ် 17 လၵ်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်တၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တႄႇသိမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတီႈ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉ ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလႅတ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းသေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းသျဵင်းမၵႃးယဝ်ႉ။ မွၵ်ႈမိူဝ်ႈပီ 1898-99 ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းယဝ်ႉ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း ၸႄႈၵႅင်း-ၸႄႈၼႃးသေ ၵူၼ်းတီႈ သျဵင်းမၵႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉမႃးၸူး ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်းၽင်ႇတၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈလုၵ်ႉဢဝ် သျဵင်းမၵႃးသေ ၶၢႆႉမႃးၸူး ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1906 မႃး ၽိူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း ႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇယဝ်ႉၼႆ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ တိူဝ်းၵိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ တင်းဢၼ်ၼႆႉ မီး 512 လွၵ်းလၵ်းသေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 90 ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တၢင်းလီႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ တိူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈလႆႈ တင်းၼမ်လႄႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼမ်သေပိူၼ်ႈ ယဝ်ႉ။ ငႃး၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ၵုၺ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵေႃႈႁဵတ်းဝႆႉလႄႈ ဝၢၼ်ႈႁၢၼ်ႇလိၼ်းၵျီးၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၸွမ်းၵၢၼ်ၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် သွင်ဢၼ်သေ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ႁၢၼ်ႇလိၼ်း လႄႈ ၼွင်လူင်ၵတူး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸဝ်ႈသြႃႇမႁႃႇၵၼ်ႇထႃႇရူင်ႇ ဢသျိၼ်ႇၸၼၵႃႇၽိဝမ်ႇသ (ဝၢၼ်ႈသရၢႆႇ)
- ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ သပျေႇၺူဝ်ႇမွင်ႇဢူး (ယိၼ်းတေႃး)
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (12)


text:
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 30
ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 30 ၼႆႉ လႆႈႁၼ်တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းမၢင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဢၼ်ပႃး 28 ဝၼ်းဢမ်ႇၼၼ် 29 ဝၼ်း ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ႁၼ်ပႃးဝႆႉ။ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 30 ဝၼ်းၼႆႉ ၵႆႉလႄႇၸႂ်ႉတၢင် ဝၼ်းဢၼ်လႆႈၸဵပ်းသႅပ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇသုတ်းတူဝ်ႈလႆႈ၊ မဵဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
တႃႇသိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Thirty Days Hath February 2000?. About.com. Archived from the original on 24 December 2018။ Retrieved on 7 November 2013။


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၵၼ်ႁဵၼ်း/လွင်ႈတမ်းပိူင်
လွင်ႈတမ်းပိူင် ပွင်ႈလိၵ်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၼိုင်ႈႁူဝ် ဢၼ်ဝႃးၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း ဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈမႃးတႃႇသေၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းဝီႇၶီႇ ဢၼ်မဝ်ႁွင် wikitext (ဢမ်ႇၼၼ် wiki-markup) သေၵေႃႈ ႁဵတ်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈယူႇ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူတ်ႉ wikitext ၼႆႉ ၼႄဝႆႉတီႈ cheatsheet တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈယူႇ။
တူဝ်လိၵ်ႈၼႃလႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း
ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉၼမ်သေပိူၼ်ႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ လႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ လႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်တူဝ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉႁၢင်ႈမၢႆ ' ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ လွင်ႈတၢင်း ပွင်ႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ် ဢၼ်တေသႂ်ႇၼႄၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈၼႂ်းပွင်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ၸႂ်ႉ တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပွင်ႈလိၵ်ႈ တူၼ်ႈတီး ၼၼ်ႉ :
ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (IPA: [to᷆n tí]), (မၢၼ်ႈ: တောင်ကြီးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Taunggyi), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Tonti]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈမိူင်းတႆး ၶႃႈဢေႃႈ။...
ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း ၼၼ်ႉတႄႉ ၵႆႉလႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈပပ်ႉ၊ ငဝ်းတူင့်၊ ဢႄႇလ်ပမ်ႇ၊ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ လႄႈ ဝီႇတီႇယူဝ်ႇၶဵမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ် ၸိုဝ်ႈ ပပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸိူင်းငဝ်းတူင်ႉသေ ပေႃးတေတႅမ်ႈၼႄပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆ ၸႂ်ႉ တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်းၼႃ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၶေႃႈလႄႈ ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ
ႁူဝ်ၶေႃႈလႄႈ ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်တေႁူမ်ႈၸုပွင်ႈလိၵ်ႈ ၼိုင်ႈပွင်ႈယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တီႈပွင်ႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈတၢင်းလၢႆဢၼ်သေၼႆႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈသႂ်ႇ ႁူဝ်ၶေႃႈ (ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ) ထႅင်ႈသေၵေႃႈ တႅမ်ႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။ တီႈၼႂ်း တွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈသိုပ်ႇသႂ်ႇလႆႈထႅင်ႈ တွၼ်ႈၽႄ (ၵိင်ႁူဝ်ၶေႃႈ) ၵႂႃႇလႆႈယူႇ :
ၼႆႉပဵၼ် ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈယဝ်ႉ
ဢဝ် '=' ၼႆႉ သႂ်ႇပၼ်တီး တူဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်း ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉသေၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႈသၢင်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။ ၼိုင်ႈၸႂ်ႉႁၢင်ႈမၢႆ '=' ၼႆႉၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တေၸႅၵ်ႇပဵၼ် ၵိင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈၵႂႃႇၵႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ :
Subscript and superscript
တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉ subscript format ၼႆႉ တီႈႁူဝ်ၼႃႈမၼ်းၼႆႉ ပေႃႉသႂ်ႇပၼ် ၶူတ်ႉ
သေ တီႈၽၢႆႇလင်မၼ်းၸမ်ႉ ၶိုၼ်းပေႃႉသႂ်ႇပၼ်
လႄႈ။ ထႅၵ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ superscript တႄႉ ပဵၼ်
လႄႈ
ၼၼ်ႉ်ယဝ်ႉ။
တူဝ်ယၢင်ႇ :
ၶူတ်ႉမၼ်းတႄႉ
H 2 SO 4  → 2 H +  + SO 4  2−
တေလႆႈႁၼ် : H2SO4 → 2 H+ + SO42−
ပႅၵ်ႈၶိူင်ႈမိုဝ်း မႄးထတ်း
- ↑ Insert footnote text here


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:Substitution
Substitution (လွၵ်းလၢႆးတႅၼ်းတၢင်) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းမီးတီႈၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ် transcluded သေ ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တီႈ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းၸႂ်ႉဝႆႉ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉၵေႃႈ တေမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်းယူႇယဝ်ႉ။ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၵမ်ႉၼမ် ၸႂ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ လွၵ်းလၢႆးတႅၼ်းတၢင် ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉသေတႃႉ ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ တေဢမ်ႇလႅၵ်ႈၸွမ်းသေ တေၼႄဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉပိူင်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉမၢင်ဢၼ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉ လွၵ်းလၢႆးတႅၼ်းတၢင်ၼႆႉယူႇ။
တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉ လွၵ်းလၢႆးတႅၼ်းတၢင်ၼႆႉ တီႈၶူတ်ႉ
subst: တီႈၽၢႆႇလင် ၶွပ်ႇပိုတ်ႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇတႅမ်ႈတၼင်ႇ ပိူင်
{{subst:page name}} ၼႆႉယဝ်ႉ။


text:
ဝတ်ႉႁူမ်ႈယဵၼ်လွႆၸၢၵ်ႈၼွင်ၽႃ ပဵၼ်တီႈပိုၼ်ၽႄသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈႁိူဝ်ႈပိူင်းသႂ် ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ပႃးတီႈပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႃႇႁူႉၶိုတ်းတၼ်းငဝ်းလၢႆးၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ လၢႆသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်။
လွင်ႈလႆႈပဵၼ်မႃး ဝတ်ႉႁူမ်ႈယဵၼ်လွႆၸၢၵ်ႈၼွင်ၽႃ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၵျၢင်ႉၵမ်သိလ်သီႇလ သမထိ ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ႁူမ်ႈပႃးတင်း ယေႃးၵီႇယိင်း/ၸၢႆး လႄႈ ပဵၼ်တီႈပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 06 May 2020 (ဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယူႇတီႈ သင်ႇၶၸဝ်ႈလၢႆတူၼ် ဢိၵ်ႇတင်း တၵ်ႉၵႃႇသထႃး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၶူဝ်လမ် လႆႈႁူမ်ႈသွၵ်ႈႁႃႁၼ် တီႈလိၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ လွႆၵျွင်း ၵွင်းမူးၸၢၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉသေ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၸၢင်ႈ သိုပ်ႇၵုမ်းလုမ်းလႃးၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ၊ သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသထႃး တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် ၶိုၼ်းသိုပ်ႇဢဝ် တီႈလိၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇ လၢႆပၢၵ်ႇပီႊၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်းပၼ်တီႈ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ (ဝတ်ႉၾႃႉဝဵင်းဢိၼ်း) ႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇၵုမ်းလုမ်းလႃးၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ၼွင်ၽႃ ပဵၼ်တီႈလိၼ်သႃႇသၼႃႇဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇ ယၢမ်ႈမီးၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ် မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းႁူဝ်ၼွင်ၼႆၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈႁူၵ်ႉႁၢမ်းၵႂႃႇလၢႆပၢၵ်ႇပီႊယဝ်ႉလႄႈ တႃႇတေၶိုၼ်းမႄးလုမ်းလႃးပူၵ်းပွင် တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ႁႂ်ႈပေႃးႁိူဝ်ႈႁိူင်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ လႆႈတိုၵ်းသူၼ်းထိုင် လူႇၶၢမ်ႇထိုင် ပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး တီႈၸမ်တီႈၵႆ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းတင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈႁူမ်ႈသၢင်ႈတႃႇၼ တၢင်းလီၵုသူဝ်ႇ ထၢပ်ႈထႅမ်ပႃႇရမီႇၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း လုၵ်ႉဢဝ်တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႇတေၶဝ်ႈၵႂႃႇထိုင် ဢွင်ႈတီႈဝတ်ႉႁူမ်ႈယဵၼ် လွႆၸၢၵ်ႈၼွင်ၽႃၼၼ်ႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလိၼ် ၶၢဝ်းတၢင်းၵႆမွၵ်ႈသၢမ်လၵ်း ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၶၢဝ်းၾူၼ် လူတ်ႉၶိူင်ႈ လူတ်ႉၵႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈ ယွၼ်ႉတၢင်းပိူဝ်ႉတၢင်းဢုင် ၵူၺ်းယၢမ်းလဵဝ် မီးပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး လႄႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းထႆး၊ မိူင်းၶႄႇ ႁူမ်ႈႁွမ်းလူႇတၢၼ်းမႃးသေ လႆႈသိူဝ်ႇသၢႆးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ တိုၵ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်းၵေႃႇသၢင်ႈၵွင်းမူးၸၢၵ်ႈတေႃႇ ဢၼ်မီးၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇလူင် မႅၵ်ႇႁၢမ်ဝႆႉ ၵူႈၼႃႈၵူႈၽၢႆႇ တီႈၼိူဝ်လွႆၸၢၵ်ႈတေႃႇၼၼ်ႉသေ တႃႇတေၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၸူး တီႈၼိူဝ်လွႆၸၢၵ်ႈတေႃႇၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈ သိၵ်ႈၶိုၼ်ႈလႆ (ၶူဝ်လႆ) တင်းၼမ်ဢမ်ႇယွမ်း 1,000 သိၵ်ႈ ၼႆလႄႈ သင်ဝႃႈပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၶႂ်ႈႁူမ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ သိၵ်ႈၶိုၼ်ႈလႆ(ၶူဝ်လႆ) ၼႆ ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈလူႇတၢၼ်း လႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ တီႈၼွင်ၽႃ ယၢမ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းႁူဝ်ၼွင်မႃးလႄႈ ၼင်ႁိုဝ် ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇၶမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပေႃးတေႁိူဝ်ႈႁိူင်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းပေႃးတေၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇၵေႃႈသၢင်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးလူင် ၵေႃႇဝၢၼ်ႈၵေႃႇမိူင်း တၢင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼွင်ၽႃ တၢင်းသုင်ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမီး 29 ထတ်း ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ ပလၢင်ႇမၼ်းၸဝ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်းလႄႈ တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးလူင် ၵေႃႇဝၢၼ်ႈၵေႃႇမိူင်းၼၼ်ႉ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းလူႇတၢၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ပဵၼ်တီႈၵိူဝ်းယမ် တီႈပိုင်ႈယူႇႁူမ်ႈငဝ်း တီႈယူႇသွၼ်ႈသဝ်း လၢႆသမ်ႇသႅၼ်ပိူင် ဢမ်ႇဝႃႈဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈသဝ်း ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ ၸိူဝ်းမႃးၵျၢင်ႉၵမ်သိလ်ထမ်း လႄႈ ယေႃးၵီႇယိင်း/ၸၢႆး ဢိၵ်ႇတင်း ဢွင်ႈတီႈႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ပုၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈယိင်းၸၢႆးတင်းသဵင်ႈ ႁူမ်ႈပႃး ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢမ်ႇပႆႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈပဵင်းပေႃးလႆႈသေ တေမီးလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈႁူင်းသဝ်းမႂ်ႇထႅင်ႈလႄႈ ၼႆႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၶူး သီႇရိထမ်ႇမ လႆႈတိုၵ်းသူၼ်းလူႇၶၢမ်ႇထိုင် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၵူႈတီႈၵူႈတၢင်း ႁႂ်ႈလႆႈၶဝ်ႈမႃးႁူမ်ႈသၢင်ႈ တႃႇၼတၢင်းလီၵုသူဝ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇတေမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး တီႈလိၼ်သႃႇသၼႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ထိုင်မႃး ဝၼ်းထီံႉ 11 May 2020 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် တႄႇပူၵ်းတင်ႈသဝ်ဝတ်ႉၵျွင်းလႄႈ မၵ်းမၼ်ႈလူႇဢၢပ်ႈပၼ်တီႈလိၼ်။
ၸဝ်ႈၶူး လၢတ်ႈဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်လႆႈပူၵ်းတင်ႈ ဝတ်ႉႁူမ်ႈယဵၼ်လွႆၸၢၵ်ႈၼွင်ၽႃၼႆႉၵေႃႈ 1. ပဵၼ်တႃႇ ႁႂ်ႈပႂ်ႉပႃးႁႄႉၵင်ႈ ၼႃႈလိၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇ၊ 2. တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈပူၵ်းပွင် ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉပၼ် သင်ႇၶၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးမီးႁႅင်းၸႂ် ၶႂ်ႈပိုၼ်ၽႄသႃႇသၼႃႇ ၶႂ်ႈလုၵ်ႉႁေႃးတြႃး ၶႂ်ႈလုၵ်ႉပူၵ်းတိုၼ်ႇတၵ်ႉၵႃႇသထႃး လႄႈ ၶႂ်ႈလုၵ်ႉပၼ်တၢင်းႁူႉ၊ 3. တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈ ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူႈပၢႆးပၢႆး ပၢႆးလႂ်ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉ ဢမ်ႇလႅၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ၵူၼ်းႁူႉၵူၼ်းမေႃမၼ်းသေ မႃးပူၵ်းပွင်ထႅမ်ပၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇၵႂႃႇ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၶူး တေပၼ်တီႈယူႇတီႈၼွၼ်း လႄႈ လဵင်ႉလူလွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၽွင်းယၢမ်းမီးၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉတင်းမူတ်း၊ 4. ပုၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ပၢင်တြႃးပၼ် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်း ၵၢၼ်တြႃး ၵမ်ႇမထၢၼ်း ဝိပသ်ႉသၼႃႇ၊ 5. ပုၼ်ႈတႃႇတေပူၵ်းပွင် ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁႂ်ႈပေႃးမီးတၢင်းႁူႉပၢၼ်မႂ်ႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ သၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လႄႈ ဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပၢႆးယူႇလီၼၼ်ႉ တေႁွင်ႉၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇမႃးပူင်သွၼ်ပၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ယိူင်းဢၢၼ်းလူင် 5 ၶေႃႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ မီးဝႆႉၼၼ်ႉသေ ယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉပဵၼ်ၽွင်းၵေႃႇသၢင်ႈ ဢွင်ႈတီႈတႃႇပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇ ထႅင်ႈလၢႆလွင်ႈလၢႆဢၼ် လႄႈ သင်ဝႃႈတၵ်ႉၵႃႇသထႃး ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၵေႃႉလႂ်ၽႂ်သေမဝ်ႇဝႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈႁူမ်ႈလူႇတၢၼ်း ၶဝ်ႈပဵၼ်တႃႇၼၸွမ်းၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ မၢႆၾူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ 09455584349 ၼႆႉလႆႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၼ်းထိ 29/8/2019
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 68 ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၼႂ်းၵျွင်း၊ တူၵ်းသႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢႆးဢႃယု 52 ၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆ ၼႂ်းလႃႈသဵဝ်ႈ
မိူဝ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈဝၼ်းထိ 18/8/2019 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 68 ယူႇၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းသေယိုဝ်းမၢၵ်ႇသေ ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ဢၼ်ယူႇတၢင်းၸင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈမွၵ်ႈ 10 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉ သေ မၢၵ်ႇတူၵ်းတႅၵ်ႇလႄႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းၸၢႆးၸဝ်ႈၼႃး ဢႃယု 52 ၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆ။
မိူဝ်ႈၵၢင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇၶဝ် လႆႈလတ်းၽၢတ်ႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 68 ၵေႃႈတႄႇယိုဝ်းၵွင်ႈ ယိုဝ်းမၢၵ်ႇၶဝ်ၸွမ်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်း ယူႇႁိမ်း ႁွမ်း ဢၼ်ယူႇႁၢင်ႇၵၼ်မွၵ်ႈ 5 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ ၼႃႈတၢင်းတူၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လု ၵွႆ ၸွမ်းၽွင်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်းၸွမ်းထိူၼ်ႇပႃႇမႆႉဢၼ်မီးႁိမ်းၸမ် ထႅင်ႈ လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈႁႃတၢင်းပၢႆႈပွႆႇပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးၶဝ်။
ၽွင်းၵၢင်ဝၼ်း ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 68 မွၵ်ႈ 50 ၵေႃႉဢၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ် ဢွင်ႇၵျီးဢွၼ်ႁူဝ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇပၵ်း လိုဝ်ႈသဝ်းၼႂ်းဝတ်ႉ/ၵျွင်း တီႈဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈမႃးပိုင်ႈႁူမ်ႈလိုဝ်ႈသဝ်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်း ၶၢဝ်းယၢမ်း မွၵ်ႈ 6 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼၼ်ႉ တႄႇယိုဝ်းမၢၵ်ႇ 60 mm ၶဝ်ၶဝ်ႈၼႂ်း ဝၢၼ်ႈ ၵုင်းသႃႇ။
မၢၵ်ႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈတူၵ်းႁိမ်း လုင်းဢေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢႃယု 52 ၵေႃႉဢၼ်ၸွမ်းႁႃ လုၵ်ႈမေးမၼ်းၸွမ်း ႁိူၼ်းၵူၼ်းႁိမ်းႁိူၼ်း ဢၼ်ယူႇႁၢင်ႇၵႆဝတ်ႉ/ၵျွင်း မွၵ်ႈ 200 မီႊတိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၽူင်ႉ သႂ်ႇ တီႈ ၼႃႈဢူၵ်းမၼ်းသေ တၢႆထင်တီႈၵမ်းလဵဝ်။ ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆမၼ်းႄတႉ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းၸုမ်း ၼိုင်ႈ မႃးဢဝ် ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃလႃႈသဵဝ်ႈသေ လုမ်းလႃးပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်တီႈၼၼ်ႈ။
လုင်းဢေးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ။ တၢင်းၼွင်ႈတၢင်းလင် ၵိုတ်းဝႆႉၵေႃႉပဵၼ်ၼၢင်းမေးမၼ်း ၼၢင်း ၵဵင်လႄႈလုၵ်ႈၽႃၽႄၶဝ်သွင်ၵေႃႉဢၼ်ဢႃယုၸင်ႇႁႃလႆႈ 13 ၶူပ်ႇ၊ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ၸၢႆး ၸၢမ်ႇ ပုၼ်ႉ (ၵေႃႉပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ ယူႇတီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵုင်းသႃႇ) လႄႈလုၵ်ႈယိင်းမၼ်း ၼၢင်းၸၢမ်ၺူဝ်ႇ။
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 68 ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19/8/2019 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉဢဝ် တင်းၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ (ဢုၵ်ႉၵထ)ၵႂႃႇၸွမ်းသူင်ႇတၢင်းၶဝ်သေလၢတ်ႈတီႈၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ ပေႃးၶၢဝ်ႇ လိူင်ႈ မိူဝ်ႈ ၶမ်ႈဝႃးဢွၵ်ႇၵႂႃႇတႄႉ ႁဝ်းတေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်တင်းသူထႅင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းထိ 17/8/2019
ၶၢဝ်းယၢမ်း 8 မူင်းၵၢင်ၼႂ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈၸွမ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းၸူင် ၽၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈတႃႈပုင်ႇ (တီႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 68 ပၵ်းတပ်ႉၶဝ်) ဢၼ်ယူႇတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ယၢၼ်ၵၼ် မွၵ်ႈ 4 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ။ သဵင်ၵွင်ႈၵမ်ႉၵိုတ်း ၵမ်ႉယိုဝ်း တေႃႇထိုင်ၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵုင်းၸူင် ၵမ်ႈၽွင်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းတႃႈပုင်ႇ။
ၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ မီးသဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်း တဵင်ႇၽိဝ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ပိုၵ်ႉ ဢၼ်ယူႇတၢင်း ႁွင်ႇသေယူႇၵႆဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မွၵ်ႈ 10 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် သႅၼ်ဝီ။ မီး ၵႂၢၼ်း ၾႆး ပဵဝ် ၾႆး လုၵ်ႉၶိုၼ်ႈတီႈၼႃႈႁၢၼ်ႉၶၢႆ ၼမ်ႉမၼ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ပိုၵ်ႉ လႄႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇ မၢၵ်ႇ ၶီႈၼူ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈၸူးလႃႈသဵဝ်ႈ။
ဝၼ်းထိ 18/8/2019
ၶၢဝ်းယၢမ်း 4 မူင်းၵၢင်ၼႂ် ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈၽၢတ်ႈၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး ဢၼ် ယူႇ တၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇလႃႈသဵဝ်ႈ ႁၢင်ႇၵႆလႃႈသဵဝ်ႈမွၵ်ႈ 11 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ။
ၶၢဝ်းယၢမ်း 7 မူင်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 68 ပၢၵ်ႇပၢႆ ႁွတ်ႈမႃးတီႈဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶီႈၼူ (ယူႇတၢင်းတူၵ်း ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး 3 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ) သေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ် တၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ၊ ႁိမ်းဝတ်ႉ/ ၵျွင်းမၢၵ်ႇ ၶီႈၼူ။
ၶၢဝ်းယၢမ်း 8 မူင်းထိုင် 11 မူင်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 68 ယူႇတီႈဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၶီႈၼူသေယိုဝ်းမၢၵ်ႇၶဝ် ၵႂႃႇၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၸိူင်း၊ ၵွင်းၽိဝ်၊ ႁူဝ်ၼႃး၊ ၵုင်းသႃႇ လႄႈၵွင်းႁုင်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸၢၵ်ႇ မၢၵ်ႇ တူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းလုင်းလိုၼ်းလႄႈပႃႈၼု ၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃးလႄႈ ႁူဝ်ႉလုင်းဢွင်ႇ ပႃႈၺုၼ်ႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵွင်းႁုင်းသေ လုလႅဝ်ၽွင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈၵၢမ်ႇလီလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉတၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၼ် တၢင်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းသင်။
ၶၢဝ်းယၢမ်း 11 မူင်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 68 မွၵ်ႈ 50 ဢၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ် ဢွင်ႇၵျီး လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇ ၶီႈၼူသေမုင်ႈၼႃႈၸူးဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ဢၼ်ယူႇၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ ယဝ်ႉပၵ်းပၢင်သဝ်းၶဝ်ၼႂ်းဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵုင်း သႃႇ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၵမ်ႈၼမ်ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးၵႂႃႇပိုင်ႈဢိင်တီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵုင်းသႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းၼႆႉ သေ ဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်ႁႄ ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးယူႇ လိုဝ်ႈၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းယူႇၸွမ်းၶဝ်။
ၶၢဝ်းယၢမ်း 11 မူင်းၵၢင်ၼႂ် ထိုင် 12 မူင်းၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ ႁိူဝ်း မိၼ် သိုၵ်း မၢၼ်ႈလမ်းၼိုင်ႈ မိၼ်မႃးတၢင်း လႃႈသဵဝ်ႈ သေ မႃးၸွမ်း ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး။ ႁိူၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပွႆႇမၢၵ်ႇ ၼႂ်း ထိူၼ်ႇ ပႃႇမႆႉ ယူႇတၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈ သေ ႁၢင်ႇၵႆဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 500 မီႊ တိူဝ်ႊ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်း ႁၢႆၵႂႃႇၵႅပ်ႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 10 ၼႃးထီး ၶိုၼ်း လႆႈႁၼ်မိၼ်မႃးတီႈဢွင်ႈၵဝ်ႇ ၼၼ်ႉ သေ ပွႆႇ မၢၵ်ႇမွၵ်ႈသိပ်းလုၵ်ႈ။
ၶၢဝ်းယၢမ်း 1 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 400 ၼႂ်းဢိူင်ႇၵုင်းသႃႇ၊ ဢိူင်ႇႁူဝ်ၼႃး၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႇၸူင် ၸိူဝ်း တိုၵ်ႉ ၵိုတ်းဝႆႉၸွမ်းႁိူၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ၵဵပ်းၶူဝ်းလဵင်းသေပၢႆႈၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၵုင်းသႃႇ။
ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 6 ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇၵမ်ႈၽွင်ႈ တိုၵ်ႉတေႃႉၶူဝ်းၶဝ်တၢင်ႇသႂ်ႇၼိူဝ် ထေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇပၢႆႈၶဝ်ႈၸူးဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈယူႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းပၵ်းပၢင်သဝ်းၶဝ်ဝႆႉၼႂ်းဝတ်ႉ/ၵျွင်း ၵုင်းသႃႇ တႄႇယိုဝ်းမၢၵ်ႇ 60 mm ၶဝ်ၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇႁူၵ်းလုၵ်ႈ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵေႃႈတႅၵ်ႇ မၢင်ဢၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇတႅၵ်ႇ။
မၢၵ်ႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈတူၵ်းယၢၼ်ၵျွင်းၵုင်းသႃႇမွၵ်ႈ 200 မီႊတိူဝ်ႊသေ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၽူင်ႉၺႃးသႂ်ႇ ၵူၼ်းၸၢႆးဢႃယု 52 လုင်းဢေးၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆထင်တီႈ။
လုင်းဢေး ပွၵ်ႈၼႃးမႃးႁႃလုၵ်ႈမေးတီႈႁိူၼ်းသေ ၽွင်း မၼ်း ဢမ်ႇႁၼ်ၽႂ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၵႂႃႇထၢမ်လုင်းတိင်း ၵူၼ်း ႁိမ်းႁိူၼ်းမၼ်း လွင်ႈလုၵ်ႈမေး မၼ်း။ လုင်းတိင်း လၢတ်ႈ မၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႈမေးမၼ်းၵႂႃႇ မီးတီႈ ၵျွင်း ယဝ်ႉ ၼႆလႄႈ လုင်းဢေး ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ “လီယဝ်ႉပေႃးၼၼ် မိူဝ်ႈၼႆႉၵဝ် ပဵၼ်ၽူႈပႂ်ႉဝၼ်း ၵဝ်တေ ၵႂႃႇပႂ်ႉဝၼ်း သေၵွၼ်ႇ ဝႃႈ ၼႆ”။ ၽွင်းလုင်းဢေးတေဢွၵ်ႇၵႂႃႇတီႈ ၽၵ်းတူ လုင်းတိင်း ၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇဢၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇ တီႈၵျွင်း သေယိုဝ်း မႃးတူၵ်းၼိူဝ်တၢင်း ယၢၼ်မၼ်းမွၵ်ႈ 5 ဝႃး။ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉၺႃး ၸွမ်း ၼႃႈဢူၵ်း မၼ်းလႄႈမၼ်း လႆႈ တၢႆထင်တီႈၵမ်းလဵဝ်။ လုင်းတိင်းတႄႉ ၵၢမ်ႇလီသေ တၼ်း ပၢႆႈ ၶဝ်ႈႁိူၼ်း လႄႈ ဢမ်ႇ တၼ်း ၺႃး။
ၽွင်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇတၢင်ႇလုၵ်ႈမႃးတူၵ်းၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း ပႃႈသႅင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇသေ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃး ၾႃႁိူၼ်းလႄႈ ႁဵၵ်ႇလဵၵ်းမုင်းၽွင်ႈ။
ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 7 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမိၼ်မႃးတၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃးသေ ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်း ထႅင်ႈမွၵ်ႈ သိပ်းလုၵ်ႈၸွမ်းထိူၼ်ႇ ပႃႇမႆႉၼၼ်ႉ။
ဝၼ်းထိ 19/8/2019
ၶၢဝ်းယၢမ်း 5 မူင်း ၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းပၢင်သဝ်းယူႇၼႂ်းဝတ်ႉၵုင်းသႃႇၼၼ်ႉ တႄႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ၵုင်းသႃႇၵႂႃႇ တၢင်းဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇ-ဝူဝ်းလူင်၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႇၼႃး။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉဢဝ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ(ဢုၵ်ႉၵထ) ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ လုင်းဢွင်ႇလူႇ ၵႂႃႇၸွမ်းသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ထိုင်ဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇ-ဝူဝ်းလူင်။ ၽွင်းၶဝ်ထိုင်ၵႂႃႇ တီႈၼၼ်ႈ ၼၼ်ႉၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇလၢတ်ႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းမီးၵၢၼ်တေလူဝ်ႇမိူဝ်းၶဝ်ႈလုမ်းၼႆယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းလၢတ်ႈတီႈမၼ်းဝႃႈ သင်ဝႃႈလွင်ႈယိုဝ်းမၢၵ်ႇမိူဝ်ႈၶမ်ႈဝႃးဢွၵ်ႇၵႂႃႇၸိုင် ႁဝ်းတေလႆႈဢုပ်ႇ ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၶၢဝ်းယၢမ်း 12 ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (ပရႁိတ) ၸုမ်းၼိုင်ႈမႃးဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆလုင်းဢေး ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃ လႃႈသဵဝ်ႈ ယဝ်ႉၶိုၼ်းလုမ်းလႃးလႄႈပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၼႂ်းဝၼ်းထိ 20/8/2019 ယူႇယဝ်ႉ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 63-389-5088
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66: 97-173-1530
PDF files:>>>


text:
ၽၢႆၶုၼ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇ (IPA: [pʰɑ̌i kʰùn]; မၢၼ်ႈ: ဖယ်ခုံမြို့) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆႇၶုၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆႇၶုၼ်ႇဢေႃႈ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ ၽၢႆၶုၼ်ႇ ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း "ၽၢႆၶုၼ်" သေပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈမႆႉလိူဝ်ႇ ဢၼ်ယၢင်းလႅင်ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ တၵူးမေႃႇလႄးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉႁွင်ႈၽီလူးသေ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈယၢင်းလႅင်ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈၾၶုၼ်ယူင်ႇ ႁွတ်ႈထိုင်မႃး တမ်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈမႆႉလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တူၺ်းႁၼ်ၵႂႃႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈႁၼ်ဝႃႈ တေၸၢင်ႈမႄႇႁဵတ်းပဵၼ် ၼႃးတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇမီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈမႄႇၶႂၢၵ်ႈၼႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၼ်းၸဝ်ႈ လိူင်ႇမၢၵ်ႈယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း တႃႇတေလႆႈၼမ်ႉ လဵင်ႉၼႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇတဵင်ၽၢႆ ၼမ်ႉၽီလူး ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်း လွႆပၢၼ်းၸုင်ႇသေ ႁဵတ်းႁွင်ႈမိူင် ႁႂ်ႈလႆႈၼမ်ႉၼႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးမႃးၼႃးၼမ်လႄႈ ၶဝ်ႈၵေႃႈ လိူင်ႇမၢၵ်ႈမႃးတႄႉတႄႉယူႇ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၼပ်ႉယမ်ႁၵ်ႉႁွမ်မၼ်းၸဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၶုၼ်ယူင်ႇၵေႃႈ ၵႆႉၵႆႉမႃးလိုဝ်ႈသဝ်း တမ်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈမႆႉလိူဝ်ႇလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းဝႆႉ ႁေႃၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ်လွင်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈၾၸဝ်ႈၶုၼ် မႃးႁဵတ်းၽၢႆပၼ်လႄႈ ၸင်ႇႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ "ဝၢၼ်ႈၽၢႆၶုၼ်" ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ၸင်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇ "ၽၢႆၶုၼ်ႇ"ယဝ်ႉ။ [2]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇၼႆႉ မီးၼႂ်း ၵႄႈၵၢင် လွင်းတီႇၵျုတ်ႉၽၢႆႇဢွၵ်ႇ 96 လႄႈ 97 တီႇၵရီႇ၊ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် လတ်ႉတီႇၵျုတ်ႉႁွင်ႇ 3 လႄႈ 20 တီႇၵရီႇသေ မီးၼႂ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇၸႄႈဝဵင်း မီးၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း (လွႆလူင်)လႄႈ ယွင်ႁူၺ်ႈ (ၼွင်ႁူၺ်ႈ)၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇသမ်ႉမီး ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ (သထုင်ႇဢွၼ်ႇ)၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း သမ်ႉမီး ၸႄႈဝဵင်ႈလွႆၵေႃႇ (လွႆၶေႃ) ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် (ၵယႃး)သေ ၽၢႆႇႁွင်ႇ သမ်ႉမီး ၸႄႈဝဵင်းဝေႃးလၶႄႉ (ႁွင်ႉ) တီႇမေႃးသူဝ်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းသမ်ႉမီး ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ (ၵယိၼ်ႇ)လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပျိၼ်းမၼႃး (ပဵင်းမၢၵ်ႇၼႃႉ)ယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇ မီးယူႇ 815 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း။ [3]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈၶေႃးလဵၵ်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ ဦးကျော်သန်း (ဖယ်ခုံ)၊ ရှမ်းကယား တွဲရေးခွဲရေးနှင့် ကရင်နီနိုင်ငံရေး၊ နှာ ၉၅-၉၆ ၊ ၂၀၁၆
- ↑ ဦးကျော်သန်း (ဖယ်ခုံ)၊ ရှမ်းကယား တွဲရေးခွဲရေးနှင့် ကရင်နီနိုင်ငံရေး၊ နှာ ၉၆-၉၇ ၊ ၂၀၁၆


text:
မတူႇပီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမတူႇပီႇ (မၢၼ်ႈ: မတူပီမြို့နယ်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Matupi Township) ၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းတတ်ႉ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ ဢၼ်မီးပွတ်းတူၵ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လၢႆပီၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉႁႃထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ မၢႆသွင် ႁင်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းမတူႇပီႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး ဝဵင်းမတူႇပီႇ လႄႈ ဝဵင်းရေႇၸႂႃႇသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမတူႇပီႇယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼႂ်း မတူႇပီႇ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ မီးမႃး 39,086 ၵေႃႉ[1]ယဝ်ႉ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႊၵူၼ်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမတူႇပီႇၼႆႉ
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႅင်ႇ
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းမတူႇ
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းတူမ်း
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းသိၼ်ႇတလၢၼ်
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵွင်ႇလွင်ႇ
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းတုၺ်ၽူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[လူဝ်ႇလွင်ႈဢိင်ဢၢင်ႈ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-႒. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, ႕႒.


text:
မၢၼ်ႈမွၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဗန်းမောက်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Banmauk Township ; Shan pronunciation: [Zewaeng Maanmauk]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)