text:
"ၵဝ်ၶႃႈယၢမ်ႈႁဵၼ်းႁူႉလွင်ႈတႆးၸဵမ်မိူဝ်ႈဢႃႇယု 10 ၶူပ်ႇပၢႆ။ ယၢမ်ႈဝူၼ်ႉလွင်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃ။ ယၢမ်ႈၾၼ်တႃႇႁႂ်ႈမီး ႁေႃၶမ်းတႆး။ ၽိူဝ်ႇၽႅဝ်ၵဵင်းမႂ်ႇ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းႁူႉၸၵ်းလုင်းငိူၼ်ႈၾႃႉ၊ ၸဝ်ႈၸၢင်ႉယွင်ႁူၺ်ႈၶဝ်။ တင်ႈတႄႇဢႃႇယု 20-30 မႃးတေႃႇ 60 ပၢႆၼႆႉ ႁူႉႁၼ်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၸုမ်းတႆး လွင်ႈတႆးၽွင်ႈ။ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇၼမ်။ ယၢမ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ပွႆးၶူးမေႃတီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်။ ပေႃးပဵၼ်ပွႆးတႆး-ၵူၼ်းတူၺ်းထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇမီးၼမ်။ ၵူၼ်းတူၺ်း ၸၢတ်ႈသႅင်းတႆး မီးဢိတ်းဢွၼ်ႇ။"
"ပိူၼ်ႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၶတ်းၸႂ်တေႃႇသူႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ တီႈၶိုၵ်ႉမၼ်းလီလူယိူင်ႈၵိျဝ်ႊ (ဢိတ်ႉသရေႊလ်)ၶဝ်၊ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း၊ ၵဝ်းလီ (ၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊ)ၶဝ်။ငဝ်ႈငႃႇပိုၼ်ႉ ထၢၼ်ၵူႈဢၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းလမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ဝၢႆႇတူၺ်းတႆး/ထႆး ဢမ်ႇပေႃးပိူင်ႈ ၵၼ်။ တၢင်း ယၢမ်ႈလႄႈပၢႆးဝူၼ်ႉတူၼ်ႈၸႂ်လုမႃးၼမ်။ ထႅင်ႈ 50-100 ပီထႆးၸွင်ႇ တေၵိုတ်း - ယင်းလၢမ်းယၢပ်ႇ။ တႆးၼႆၵေႃႈ သႄႉၵၼ် ၼႄးၵၼ် ယၢႆႈၵၼ်လိူဝ်သေႁၵ်ႉၵၼ်ၽွမ်ႉၵၼ်။ ၵွပ်ႈငဝ်ႈငႃႇပိုၼ်ႉႁွင်းၾိင်ႈငႄႈ ႁိတ်ႈႁွႆးႁဝ်းဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ။ ႁဝ်းႁႃးၵူႈၵေႃႉ ၼႆႉၽႂ်ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉလိူဝ်ၽႂ်။ ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈႁင်းၽႂ်မၼ်းၸင်ႇမႃးၺႃးၵၼ်။ ငဝ်ႈငႃႇပိူင်ၶိုၵ်ႉလူင်ၼႆႉ (1) တူၼ်ႈၸႂ် ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ (2) ၶၵ်းၵႆႉမေႃႁဵတ်းၵၢၼ် မၢၵ်ႈမီး မေႃႁႃ-ႁွမ်ငိုၼ်း (3) ယိူင်းမၢႆမၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ပၵ်းၸႂ်တေႃႇသူႈဢမ်ႇ ယွမ်းၵၢၼ်ႉ (4) ဝႆႉသၸ်ႉၸႃႇတေႃႇၵၼ် လိုၵ်ႉလမ်ႇ (5) မီးပိုၼ်ႉႁူႉတၢင်းမေႃ-ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်း ၶႅၼ်ႇ -ၸိူဝ်းၼႆႉတႆးလီလဵင်ႉ ၸႂ် ၾိုၵ်းႁဵတ်း။"
"ပူၼ်ႉမႃး 20-30 ပီ သိုၵ်းတႆးယၢမ်ႈႁႅင်းယႂ်ႇ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇပႆႇၵႃႈႁိုဝ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ပိူၼ်ႈႁႅင်းပူၼ်ႉႁဝ်း။ တူၼ်ႈၸႂ်ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၶိုတ်းပိူၼ်ႈ။ပေႃးမၢၼ်ႈပၼ် မိူင်းတႆး ၸၢင်ႈယုင်ႈ ၸၢင်ႈတႅၵ်ႇၵၼ် တိုၵ်းၵၼ်ၵွၼ်ႇ။ လွင်ႈၶၵ်းၵႆႉ - မေႃၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵႅၼ်ႇၶႅင် - တေႃႇသူႈၼႆၵေႃႈ ယႃႇဝႃႈတႆး။တေႃႈထႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႄႉသိင်ႊၵ ပူဝ်ႊ၊ မလေႊသျိႛဝ်ႊလႆႈ။ တႆးသမ်ႉတေပိူင်ႈ တႆးလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်?။ ပေႃးပဵၼ်ၶႄႇ/ထႆးလၢတ်ႈတေႃႇတႄႉ - ၵူဝ် -ယၢၼ်ႈ - ၼပ်ႉယမ်။ ပေႃးပေႃႈလဵင်ႉတႆးလၢတ်ႈတေႃႇသမ်ႉ လိုၼ်ႈ ၼႃႈလိုၼ်ႈတႃ ဝႆႉမဝ်မၢင် ဢမ်ႇၶႂ်ႈၼပ်ႉယမ် (ႁဝ်းႁၼ်တႆးႁဝ်းၸူမ်း၊ ၶဝ်သမ်ႉဢမ်ႇၸူမ်း၊ ဢမ်ႇၼႄလွင်ႈၸူမ်း)။ လွင်ႈဝႆႉသၸ်ႉၸႃႇတေႃႇၵၼ်ၵေႃႈတႆးဢမ်ႇ ၶိုတ်းလႃးႁူႇၵွၼ်ႇ။ သၸ်ႉၸႃႇဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းလႄႈၵၢၼ်ယႂ်ႇဢမ်ႇသူႈထိုင်တီႈ။ ပိုၼ်ႉႁူႉတၢင်းမေႃ ၼႆႉ ၽႂ်မီးလိူဝ်ၵေႃႈမၼ်းပေႉပုၼ်ႈ။ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵူၼ်းၼမ်ဢေႇ။ သိင်ႊၵပူဝ်ႊမီးႁူဝ်ၵူၼ်း 4 လၢၼ်ႉ ပေႉပုၼ်ႈထႆး 60 လၢၼ်ႉ။ ၵိျဝ်ႊ (ဢိတ်ႉသရေႊလ်) မီး 4-5 လၢၼ်ႉ ပေႉပုၼ်ႈမိူင်းဢႃႊ ရပ်ႉလၢႆလၢႆမိူင်းလွမ်ႉႁွပ်ႈ 100 လၢၼ်ႉပၢႆ။
"ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းတၵ်းလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ဝၢင်း 10 ၵေႃႉ တေႃႇၽူႈၶဵၼ် 1 ၵေႃႉဝၢင်းၽႅၼ်။ မိူဝ်ႈတိုၵ်းၵၼ်မႃးသမ်ႉ ႁဝ်း 1 ၵေႃႉ ႁႂ်ႈၶႄႉၶႅင်ႇလႆႈၽူႈၶဵၼ် 10 ၵေႃႉ။"
ၶူးၶမ်းလႅင် (ႁူၺ်ႈၽႃ-မႄႈႁွင်ႈသွၼ်)
ၶူးသွၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်ထႆးၼႂ်းၵဵင်းမႂ်ႇတီႈၼိုင်ႈ


c: text/html

text:
ပႃႇတီႇပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း NBF ၸတ်းပၢင်သပ်း ၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢၼ်ၶတ်း ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ PR system ၊ ႁၼ်ဝႃႈဢမ်ႇမီး လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း တွၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း။
ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 တေမႃးၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၾၢႆႇၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တေၸႂ်ႉ လွၵ်းပိူင် PR (Proportional Representation) ၼႆသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/06/2014 ယူႇတီႈ Federation ပႃႇတီႇပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း NBF (National Brother Hood Federation) ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းတႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း၊ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉပိူင် PR system ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပိူင် PR system ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ ၽႅဝ်မႃးၼႂ်းသၽႃးဢေႇၵႂႃႇ၊ တေဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃလွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၺ်းပႆႇပေႃး၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႅၵ်ႇယႆႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၶႂ်ႈၸႂ်ႉ PR system ၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၶဵၼ်လူင် ပိူဝ်ႈတႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ- ပၢင်သပ်းၸႅင်ႈ ၶၢဝ်ႇလၢတ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇရၶႅင်ႇ (ဢၼ်ပဵၼ်ပႃးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်း NBF) ၻွၵ်းတိူဝ်ႇ ဢေးမွင်ႇ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈသေ သၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း၊ ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃး ပေႃးပႃးၵမ်းၼႆႉ သၢမ်ပွၵ်ႈယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈပိူင် PR system ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇႁူႉ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ။ သမ်ႉထႅင်ႈ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းယၢမ်းလဵဝ်၊ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈပိူင်ငဝ်ႈ ပိုင်းမိူင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇယၢမ်းလဵဝ်- ဝႃႈၼႆ။
PR system ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၵူၼ်းဢၼ်မီးသုၼ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်တင်းသဵင်ႈ တေဢမ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈ ၽွင်းတႅၼ်း ၵေႃႉဢၼ်ႁဝ်းႁုမ်သူင်/ၶႂ်ႈလႆႈ (ၵျိူၵ်ႈ)၊ တေလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ပၼ်ပႃႇတီႇၵူၺ်း၊ ပႃႇတီႇ ဢၼ်လႂ်လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼမ်ၵေႃႈ ပႃႇတီႇၼၼ်ႉတေသူင်ႇၵူၼ်းမႃးပဵၼ်ၽွင်းတႅၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ- ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇရၶႅင်ႇလၢတ်ႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈၸိူဝ်းႁၼ်လီ ၵမ်ႉထႅမ်ပိူင် PR system ၶဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ပေႃးၸႂ်ႉပိူင် PR မၼ်းတေၵုမ်းၵမ်လႆႈ ႁႅင်းပႃႇတီႇယႂ်ႇလူင် ဢၼ်တေမႃးၶႅင်ႇၵၼ်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ၸၢႆးလႃႉၵျေႃႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁူႉလွင်ႈပိူင်ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ မႃးတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးတေႁူႉပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းသေ သပ်းလႅင်း ၼႄတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃးၶဝ်ႈၸႂ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပိူင် PR system ၼႆႉ မၼ်းပႆႇတူၵ်းထုၵ်ႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ တိုၵ်ႉဢေႇႁႅင်းပူၼ်ႉတီႈ၊ ၵူၼ်းႁူႉလိၵ်ႈႁူႉလၢႆးၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးမီး၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပႆႇတူၵ်းထုၵ်ႇ။ ပေႃးၸႂ်ႉပိူင် PR system ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ယုင်ႈယၢင်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်း- ဝႃႈၼႆ။
ပိူင်လိူၵ်ႈတင်ႈ PR system ပိူဝ်ႈတႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2015 တေမႃးၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႂ်းသၽႃး ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းၸၼ်တီႈ 09/06/2014 ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်း ၼႂ်းသိုၵ်းမီး 1-2 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းပႃႇတီႇ သၢင်ႇသီႈၵေႃႈ မီး 1-2 ၵေႃႉ၊ ၵမ်ႈၼမ် ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် ပဵၼ်ပႃႇတီႇလူင်ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (USDP)။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ဝၢႆးၼၢင်းယိင်း ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၽူႈၸုမ်းႁူမ်ႈၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ဢၼ်မီးပီႈဢၢႆႈၽွင်းတႅၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႁႅင်းမႃးၼႆႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ပွတ်းဢိူင်ႇမိူင်းပေႃႈ လူတ်းယွမ်းၵိုတ်းလိူဝ်မွၵ်ႈ 40% ။
မူႇၸုမ်းၼၢင်းယိင်းၽဵဝ်ႈယႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်မႃး ယွၼ်ႉပီႈဢၢႆႈ ၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းပေႃႈပၼ်ႁႅင်း
ယွၼ်ႉၵူၼ်းၸၢႆးၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူဝ်၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်း ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်း ၵိၼ်ယႃႈၼမ်၊ ထိုင်တီႈဢူတ်းယိူၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈသေ ဢၼ်ၼၢင်းယိင်း/မႄႈႁိူၼ်း မိူင်းပေႃႈ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမူႇၸုမ်းၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉယႃႈမႃးၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉပီႈဢၢႆႈၽွင်း တႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းၼၼ်ႉ ပၼ်ႁႅင်းၵေႃႈပႃး။
UNODC, RCSS တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် လႆႈၸႂ် 9 ၶေႃႈ
ၸုမ်း UNODC, RCSS တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းထီႉ 3 ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈယႃႈ မဝ်းၵမ် တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ တႅပ်းတတ်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် 9 ၶေႃႈ။
လွႆတႆးလႅင်းတင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ တေႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပွၵ်ႈၵမ်း 3
ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တင်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တေမီးပၢင်ၵုမ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွၵ်ႈၵမ်းထိ 3 ၼႂ်းဝႆးဝႆးၼႆႉ၊ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ လွင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၼမ်းႁွင်ႈ (Pilot Project) ပိူဝ်ႈတႃႇၽုၵ်ႇတႅၼ်းတူၼ်ႈယႃႈ။
ၼၢင်းယိင်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈမူႇၸုမ်း ၽဵဝ်ႈယႃႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈသူၼ်ပွတ်းႁွင်ႇ
မႄႈယႃႈၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းယူႇ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းတႅၼ်း ၸႄႈမိူင်း လႄႈယင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈပီႇတုၸိတ်ႉမိူင်းပေႃႈ ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵေႃႇၵုမ်ႇတင်ႈၸုမ်း ၽဵဝ်ႈယႃႈ၊ ၺွပ်းယႃႈ ၵူၼ်းၶၢႆယႃႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၵွပ်ႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းလုၵ်ႈလၢင်း။
More Articles...
Page 8 of 22


text:
Humanrights
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းၵိုတ်းလိုဝ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းလႃးလႃး
- Details
- Created on 18 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶလယ 151ႄလႈ152 ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ပွတ်ႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ ႁိမ်ဢဝ်ငိုၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁူဝ်ႉႁႄႉၵင်ႈသိုၵ်းသေ ဢဝ်ၵွင်ႈလမ်းယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ၼမ်လၢႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇတဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်း
- Details
- Created on 10 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႉၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တူၵ်းလူင်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ် လၢႆလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယင်းတိုၵ်ႉ သိုပ်ႇတဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇ ဢမ်ႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝၢႆး။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢထမ်ႇမဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶီႇၵႂႃႇၽႃႇၺႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်း သွင်ၵေႃႉ
- Details
- Created on 04 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ99 ၵႂႃႇဢထမ်ႇမ ႁိမ်ဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်သပေႇ တီႈႁူဝ်မိူင်း ၵႂႃႇၸူၼ်းၺႃး လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်း 2ၵေႃႉ တီႈၼႃႈႁူင်းႁဵၼ်းႁူဝ်မိူင်း လႆႈတၢင်းၸဵပ်းဝၢတ်ႇလႄႈ လူတ်ႉၶိူင်ႈလူႉၵွႆၼမ်။
ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၵႂႃႇဝႆႈြၽႃးပၢင်းတရ လႆႈသိုဝ်ႉၶိူင်ႈမၢႆ ၶႂၢႆႇၶႃပေႈလႅင်ၵူႈၵေႃႉ
- Details
- Created on 02 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းၶႂၢႆႇၶႃေပႈလႅင်ႄလႈ ၽၢႆႇလူိမ်ႈလႆႇမူတ်းသႂ် ၼႂ်းၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပူိင်ႇထၼူႉ တီႈဝဵင်းပၢင်းတရ ႄလႇႁႃတဵၵ်းၶၢႆ ၶူိင်ႈမၢႆၶႂၢႆႇၶႃေပႈလႅင်လႄႈ ၵဵပ်းၵိၼ်ၶွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၵူၼ်းၵႂႃႇၶဝ်ႈပွႆးဝႆႈြၽႃး လူိၼ်သီႇမူၼ်း တီႈဝဵင်းပၢင်းတရ ၼၼ်ႉၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးပၵ်း တီႈတပ်ႉပင်သဝ်းၵဝ်ႇ701 ဢၢင်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း ၵူၼ်းပွၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်
- Details
- Created on 30 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထူၵ်းၵွင်ႈ ဢၢင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇ ၵူၼ်းပွၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းသင်ၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ မိူဝ်းၼွၼ်းႁိူၼ်း လႄႈတင်း လၵ်ႉဢဝ်ၶူဝ်းသူၼ် ၶူဝ်းႁိူၵ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်မႃႉတႃ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၼွင်ၶမ်းတႂ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ပွတ်းထုင်ႉမၢဝ်း ၵႂႃႇလၵ်ႉၵိၼ် ၶၢႆၵိၼ် ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇတင်းၼမ်။
More Articles...
- ၵူၼ်းမိူင်း လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် လူၺ်ႈၵၢၼ်တေလူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ဢမ်ႇႁႂ်ႈပႃးၸိုဝ်ႈရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇ
- ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸူၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် တႃႇႁဵတ်းပဵၼ်ၸရိပ်ႈ သွၵ်ႈတဝ်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း
- ၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉသေ ၸီႉၼႄးဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသိုၵ်းတႆး
- လၢႆးႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇၸူၼ်
- ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပဢူဝ်း တဵၵ်းတဵင်ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ပဵၼ်ပဢူဝ်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ၵႂႃႇပေႉၵိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ပွႆႇသႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ
- ပေႃးဢမ်ႇၶိုၼ်း ဢဝ်တီႈလိၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇသိမ်း ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆ ၵူၼ်းမိူင်း တေၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈၸေႈဝဵင်းၵျႂၵ်းမႄး
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ လုၵ်ႈၸၢႆးပူႇၵၢင်ႉ ဝၢၼ်ႈၶိုမ်းမႂ်ႇသေ ႁႃၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၢၼ်းၵၢၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပီႇတုၸိတ်ႉ တိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ ပူႇမိူင်းလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး


text:
ၵူၼ်းၵိၼ်သၢၵ်ႈလွတ်ႈၶဝ် ထုၵ်ႇလီဝႆႉသတိ (4) ပိူင်
- Details
- Published on 10 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်ၵိၼ်သၢၵ်ႈလွတ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈယူပ်ႈယွမ်းထၢတ်ႈ (4)ပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။
(1) Proteins ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း(ထၢတ်ႈၼိူဝ်ႉ)
(2)Vitamins (ထၢတ်ႈဝီႇတႃႇမိၼ်ႇ)
(3)Calories (ထၢတ်ႈၵႄႊလူဝ်ႇရီႇ)
(4)Minerals ( ထၢတ်ႈႁိၼ်ႁေႈ)
လွၵ်းလၢႆးႁေႉၵင်ႈ မၢၵ်ႇၵႅဝ်း(kidney)လူႉလႅဝ်
- Details
- Published on 18 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းယူႇလီ ၼႆၼၼ်ႉ တေလႆႈယူႇလီ တင်းတူဝ်လႄႈၸႂ် ယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၽိတ်းပိူင်ႈ သေပိူင်ပိူင်ၼႆ တေၼႄၽၢင်ႁၢင်ႈ ဢမ်ႇယူႇလီမႃး ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၽွင်းၶၢဝ်းမႆႈ ၸိူင်ႉၼႆထုၵ်ႇလီလႆႈ ၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉ ၼမ်ၼမ် လႄႈလုမ်းလႃး တူဝ်လီလီ ယူႇ။ တၢင်းပဵၼ်မၢၵ်ႇၵႅဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ၸၢင်ႈ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းသေတႃႉ ဢွၼ်တၢင်းမိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ်ၼႆႉ ပေႃးႁေႉၵင်ႈလႆႈၼႆ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းသေ တေၸၢင်ႈႁၢႆလႆႈယူႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ် ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်းရူတ်ႉႁိုင်ပဵၼ်ၽေး
- Details
- Published on 31 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃးၵိၼ်ၼမ်ႉသႅၼ်ႈဢၼ် ဝႆႉၼႂ်းရူတ်ႉႁိုင်ၼႆ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ လႄႈတၢင်းပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်း လႆႈငၢႆႈၼႆ ၽူႈမီးပၢႆးဝူၼ်ႉ ၽၢႆႇပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးယူႇလီ မိူင်းပွတ်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် လႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ႁႃငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ ပၼ်ၽွၼ်းလီသင်လၢႆလၢႆ
- Details
- Published on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမၢၵ်ႇမႆႉသေတႃႉ ပေႃးႁဵတ်းၽၵ်းၼႆ လႆႈသႂ်ႇပႃးတႃႇသေႇယူႇ ၽၵ်းဢၼ် ဢမ်ႇသႂ်ႇၼၼ်ႉ ၵမ်ႉပႃႈဢေႇၵူၺ်း။ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼင်ႁၢင်ႈလီ ယူႇလီလႄႈ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ဢဝ်ႁဵတ်းၶွင်ဝၢၼ်တၢင်းၵိၼ် ဝၢႆးၶဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်လေႃး ၸွမ်းမၢၵ်ႇမႆႉ ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းသေ ၵိၼ်တၢင်ၶဝ်ႈၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မၼ်းတေမီး သီလႅင်၊ လိူင်၊ ၶဵဝ် လႄႈသီသူမ်ႈမၢၵ်ႇၸွၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ထုၵ်ႇလီၵိၼ် ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်ႁိုဝ် ဢမ်ႇလီၵိၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈၼႂ်းတွင်ႉ ဢမ်ႇမီးတၢင်းၵိၼ်
- Details
- Published on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၼမ်ႉၼဵင်ႈၶူမ်ၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၵျိူၵ်ႈၵိၼ်မၼ်း တေႉတေႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်ႇမႃးၵေႃႈ ႁႃၵိၼ်ၵမ်းလဵဝ်ယူႇ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ၵျိူၵ်ႈၵိၼ်ဢွၼ်တၢင်း ၵိၼ်ၶဝ်ႈ လႄႈ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵျိူၵ်ႈၵိၼ်ဝၢႆးၶဝ်ႈ ယူႇ။ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈၵျိူၵ်ႈၵိၼ် တႃႇသေႇ ဢမ်ႇဝႃႈၶၢဝ်းလႂ်ၵေႃႈ သမ်ႉပေႃး မီးဝႆႉၼႂ်းႁိူၼ်းတႃႇသေႇ ထိုင်မိူဝ်ႈမီးၶႅၵ်ႇၵေႃႈ ဢဝ်ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် လဵင်ႉၶႅၵ်ႇ/ ႁပ်ႉတွၼ်ႈၶႅၵ်ႇ ယူႇႁဵတ်းၼၼ်ယဝ်ႉ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ၵႆႉႁၼ်တီႈႁိူၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႆး၊ လွႆ၊ ၶေႇၸၵႂႃႇယူယဝ်ႉ။


text:
သပ်ႉၶွမ်ႊမိတ်ႉတီႊ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ဢွၵ်ႇတွင်ႈတဵဝ်း လႄႈ သပ်းလႅင်းၼႄ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ႁဵတ်းသၢင်ႈၶွင် CSSU ၼႂ်းႁူၵ်းလိူၼ်ႁႅၵ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈၸုမ်းလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ႁူႉၸွမ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 08 တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 28 ၼႂ်း လိူၼ်ၵျုၼ်ႊပီ 2014 ။
လၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ၶၢမ်ႈမႃးတၢင်း ၾင်ႇမိူင်းတႆး ထုၵ်ႇၸီႉသင်ႇထွၼ်ဢွၵ်ႇ
ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇ လၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ- ၶႄႇ ဢၼ်ၶၢမ်ႈမႃးပၵ်း တၢင်း မိူင်းတႆး၊ ပေႃးမီးပၼ်ႁႃ ၸင်ႇၵႄႈလိတ်ႈဝၢႆးလိုၼ်း။
ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇၶႄႇ လွင်ႈပၼ်ႁႃ လႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈ-ၶႄႇ
ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပႃႇတီႇ ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ တီႈဝဵင်းလူင်ပိူၺ်ႇၵျိင်း မိူင်းၶႄႇ၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ပၼ်ႁႃလႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ-မိူင်းၶႄႇ။
တႆးတင်းမၢၼ်ႈ တေႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃ လူၺ်ႈလၢႆးငမ်းယဵၼ်
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) တင်း ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ မီးပၼ်ႁႃသင်ၵေႃႈ တေႁူမ်ႈမိုဝ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇ။
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းတင်းဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ တီႈၾင်ႇၼမ်ႉၶွင်
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း တင်းႁူဝ်ပဝ်ႈ MPC, ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UPWC ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ် တီႈၾင်ႇၼမ်ႉၶွင် ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းသႅၼ်၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁူပ်ႉလူင်ႈၼႃႈ သၢင်ႈလွင်ႈၸမ်ၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ။
More Articles...
Page 4 of 206


text:
Interview
ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် မေႃတႅမ်ႈၵႂၢမ်းလူင်လႄႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး
- Details
- Published on 10 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တွင်ႈထၢမ်မေႃတႅမ်ႈၵႂၢမ်းလူင် ၸၢႆးလၢဝ်သႂ် လႄႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ၸၢႆးသၢႆၾူၼ်၊ ၸၢႆးထႅၼ်ႈလႅဝ်း၊ ၸၢႆးဢွင်ႇထီးၶမ်း၊ ၼၢင်းသႃႇရႃႇ၊ ၸၢႆးဢွမ်(S3) လႄႈ ၸၢႆးသၢႆမွၵ်ႇၾႃႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ပွႆးပီႊၵွၼ်းၶမ်း ၸၢႆးတႃႇဢူး(ၸိူင်းလႅဝ်း) လႄႈ ဝူင်းၸိူင်းလႅဝ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 30ပီႊတဵမ် လႄႈတင်း ၽဝၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း တီႈႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း Phoothewee ၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Mizzima ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း
- Details
- Published on 30 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၵဵဝ်ႇၶွင်ႈဝႆႉ ယူႇ၊ ၽွင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် တွၼ်ႈတႃႇ ၶၵ်ႉၵၢၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶေႃႈလမ်ႇလွင်ႈသုတ်း လႄႈ ၶေႃႈဢၼ်ပဵၼ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်သုတ်း ၼႂ်းၵႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈတေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်း ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၶပ်းၶိုင်ဝႆႉတွၼ်ႈတႃႇတေပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းပီႊၼႆႉ သေ ၶေႃႈလႆႈၸႂ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (ယုၵ်းယၢင်ႇ) တၢင်းသွင်ၽၢႆႇၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။
ႁူပ်ႉထူပ်း တွင်ႈထၢမ် ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸၢႆးသႅင်ၸွမ်ၾႃႉ
- Details
- Published on 30 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸၢႆးသႅင်ၸွမ်ၾႃႉ တေႁဵတ်း website (ဝႅပ်ႉသၢႆႉ) သုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်မီးဝႆႉတင်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸၢႆးသႅင်ၸွမ်ၾႃႉ (www.zaaisengzawmfah.com) ၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီ ပုၼ်ႈတႃႇ ပီႈၼွင်ႉတႆးလႄႈ ၼုမ်ႇႁႆးၸၢႆးယိင်း ၸိူဝ်းသူင်ၸႂ် ပၢႆးမွၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တႅမ်ႈ/ ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ႁူပ်ႉထူပ်း တွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃး
- Details
- Published on 30 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇတႆးလွတ်ႈလႅဝ်း လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၵူၼ်းသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉၸုမ်း (241) (ၸဝ်ႈသိုၵ်းၶုၼ်ၵျေႃႇ ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း) ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇဝၢင်းၶိူင်ႈလူၺ်ႈ လွၵ်းလၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လွၵ်ႇလႅၼ် ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈပီႊ 2006.January. 02 ၼၼ်ႉသေ လႆႈဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ- 23/07/2013 ၊ ႁွတ်ႈထိုင်ငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဝၼ်းထိ- 29/07/2013 မီးၼင်ႇၼႆ။


text:
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်း၊ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇပၵ်းလၵ်းၶႅၼ်ႈ လႅၼ်လိၼ် ၼႂ်း သူၼ် ႁႆႈ ၼႃးသေ တူၵ်းပဵၼ်ၶွင်မိူင်းၶႄႇၵႂႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ/ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း သၢၼ်ၶတ်းထိုင်တီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တင်းမူတ်း 838 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းလၵ်းၶႅၼ်ႈ လႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶႄႇမႃးပၵ်းၼႂ်းတီႈလိၼ် သူၼ်/ႁႆႈ/ၼႃး (ယွၼ်ႉၶွမ်ႇမတီႇၾၢႆႇတႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၶႄႇ-မၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် မႃးပၵ်းလၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ဝူင်ႈၵၢင်သွင်မိူင်း)သေ တီႈလိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ပႃးၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၼပ်ႉပၢၵ်ႇဢေႇၵႃႉပၢႆၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း သၢၼ်ၶတ်း ႁဵတ်းလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင်တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ။
လိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေယိုၼ်ႈတၢင်ႇမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇလႆႈၶိုၼ်း တီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼၼ်ႉ သူင်ႇပၼ်ထိုင်ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁူင်းႁႅမ်းလႄႈ ၵၢၼ်တွင်ႈတဵဝ်း/ဢႅဝ်ႇမိူင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵၢင် ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၻွၵ်းတိူဝ်ႇၸၢႆးၵျေႃႇဢူင်းယဝ်ႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸၢႆးၵျေႃႇဢူင်း တေဢဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႂႃႇၼႂ်းသၽႃး- ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းလၢတ်ႈ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသၢၼ်ၶတ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင် 308 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ 475 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေးၶုၼ် 55 ၵေႃႉ တင်းမူတ်း 838 ၵေႃႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း သူင်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၻွၵ်းတိူဝ်ႇၸၢႆးၵျေႃႇဢူင်းၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- လႆႈႁပ်ႉလိၵ်ႈယဝ်ႉ။ ပိူဝ်ႈတႃႇတႅၵ်ႈပၼ်တီႈလိၼ် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ပဵၼ်တႄႉမၼ်းၼၼ်ႉ ၸႅင်ႈလၢတ်ႈ ပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ႁႂ်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းတႅၵ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၵဝ်ၶႃႈၵေႃႈၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်တႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ်သေ ဢဝ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ပၼ်ၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢမ်ႇပေႃးသိုဝ်ႈသႂ်။ ၵွပ်ႈသင် မႃးတႅၵ်ႈဢဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ် တၢင်းမိူင်းႁဝ်း ပၼ်ၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇ ပဵၼ်ပၢၵ်ႇဢေႇၵႃႉပၢႆ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶဝ်တိုၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်မၵ်းမၼ်ႈ/ႁပ်ႉႁွင်း ဝႆႉၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵူၺ်း၊ ပႆႇၸႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈတႄႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၸၢင်ႈမႄးၵူတ်ႇထတ်း သေ လၢတ်ႈၶိုၼ်းမႂ်ႇလႆႈယူႇ- ဝႃႈၼႆ။
တင်ႈတႄႇပီ 1962 မႃး လၵ်းလႅၼ်လိၼ် ဝူင်ႈၵၢင်မိူင်းၶႄႇ တင်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ယၢမ်ႈႁၼ်လၵ်းမၼ်းမီးယူႇၾၢႆႇပုၼ်ႉၼမ်ႉမၢဝ်းၵူၺ်း၊ ၵွပ်ႈသင်သမ်ႉ ၶၢမ်ႈမႃးယူႇတၢင်းၾၢႆႇၼႆႉ ၼမ်ႉမၢဝ်း၊ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ မႃးပၵ်းလၵ်း ၼႂ်းတီႈလိၼ်သူၼ် ႁႆႈ ၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉတီႈပွင်ႇမၼ်း- ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇတင်းမၢၼ်ႈလၢႆလၢႆႁွင်ႈၵၢၼ် ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းသၢႆတၢင်းတႃႇဝၢင်းတေႃႈၵႅတ်ႉသ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇလၢႆၸႄႈဝဵင်း၊ ၶႄႇလႅပ်ႈတေပၼ်ၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းတီႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလုသုမ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃးၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ဢမ်ႇထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်း - လႅင်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းမိူင်းပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
ထႆး-မၢၼ်ႈလဵပ်ႈလွမ်တႃႇပိုတ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵႃႉလႅၼ်လိၼ်
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး-မၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်လဵပ်ႈလွမ်လႅၼ်လိၼ်သွင်မိူင်း ပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇလၢၼ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵႃႉ လႅၼ်လိၼ် ၶၢဝ်းယၢဝ်း၊ ၾၢႆႇထႆးတူဝ်ႈတၼ်းၵေႃႈ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈယွၼ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႂ်းမိူင်းၵွၼ်ႇ။
ထႆး-မၢၼ်ႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ထႆးတေတၢင်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း
ထႆး-မၢၼ်ႈ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်တီႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ် တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း ထႆးတေတၢင်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ဢၢၼ်းၶႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်း 4 သၢႆ၊ထႆးယိူင်းဢၢၼ်းၵၢၼ် မၢၵ်ႈမီးပိူင်လူင်ၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸၢင်ႈမၢင်ႇၵိူဝ်းဢဝ်ႁဵတ်းၽွၼ်းလီ ၵၢၼ်သိုၵ်းပဵၼ်ယႂ်ႇ။
လွင်ႈထၢၼ်ႇႁိၼ်မိူင်းၵူၵ်းပႆႇတဵတ်ႇသီႇ ၸၢင်ႈလီႇၼေႃႇဢွၵ်ႇပဵၼ်သွင်ၶူင်းၵၢၼ်
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႉသ် (2009) ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ လႆႈၸႂ်ႉဝႂ်ၵပ်းတူဝ်မၢၼ်ႈ ႁဵတ်းဝႂ်ၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ၊ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႈၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇဢမ်ႇယၢပ်ႇမိူၼ်ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး လႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
Page 14 of 14


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈႁူမ်ႈလၢဝ်းပၢၼ်း ၵႃႉဝူဝ်းၵႃႉမႆႉ၊ ၼိုင်ႈဝၼ်းတၢင်ႇသူင်ႇၶဝ်ႈၶၢႆတေႃႇမိူင်းၶႄႇ ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလမ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်ဝူဝ်း/မႆႉမိူင်းတႆးမူၺ်ႉ၊ တုၵ်းယွၼ်းပႃႈၼိူဝ်ၵႄႈလိတ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ မီးၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆဝူဝ်း လုၵ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ တၢင်းၼွင်ၶဵဝ် ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမူႇၸႄႈ လိၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇ။ ၵူၼ်းၵႃႉဝူဝ်း ပဵၼ်လၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇ/ၸဝ်ႈငိုၼ်းသႃးၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသေ ဢဝ်ဝူဝ်းတၢင်ႇလူတ်ႉၵႃးလူင် ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇၵူႈဝၼ်း။
ပေႃးပဵၼ်လူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇဝူဝ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈၶဝ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁုၼ်ႈ (Share) ၸွမ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၵူတ်ႇထတ်းသင်။ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ လူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇဝူဝ်း တင်းတၢင်ႇမႆႉ လုၵ်ႉမိူင်းတႆးၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ မီးဢမ်ႇယွမ်း 30 လမ်း။
ပေႃးပဵၼ်လူတ်ႉၵႃးလၢဝ်းပၢၼ်းၶဝ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁုၼ်ႈၸွမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၺႃးၵူတ်ႇ ထတ်းသင်၊ ဢၼ်ပႂ်ႉၸွမ်းလၢၼ်ႇ/ၵဵတ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်း၊ ပလိၵ်ႈၾၢႆႇၵုမ်းၵမ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ တင်းပလိၵ်ႈၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵၢၼ်ရႃၸဝတ်ႈလွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်လူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇဝူဝ်း တေဢမ်ႇၺႃး ၵူတ်ႇထတ်းၼၼ်ႉ လၢဝ်းပၢၼ်းၶဝ်တင်းပလိၵ်ႈၸိူဝ်းမႃးပႂ်ႉလၢၼ်ႇ ဢုပ်ႇၵၼ်သေ ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁုၼ်ႈၸွမ်း လၢဝ်းပၢၼ်းၵႃႉဝူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈမူဝ်းဢေး၊ ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈဝိၼ်းထုၼ်း၊ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈမဵဝ်းထုၼ်းလုၼ်ႇ၊ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈငဵင်းသူၺ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ႁူမ်ႈႁုၼ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉဝူဝ်း ၵၼ်တင်းလၢဝ်းပၢၼ်း ၶဝ်သေ ၶဝ်မီးငိုၼ်းၼမ်ၼႅၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၶဝ်လႆႈၵိၼ်ငိုၼ်းသူးငိုၼ်းလၢပ်ႈလႄႈ မီးလူတ်ႉမီးၵႃး မီးႁိူၼ်းမီးယေး၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယင်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉထၢင်ႇဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ၊ ယင်းဝူၼ်ႉဝႃႈၶဝ်ပဵၼ် လၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇလူးၵွၼ်ႇ- ၵူၼ်းပွတ်းလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၼွင်ၶဵဝ်၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ သီႇပေႃႉ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ ၸိူဝ်းႁူႉလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တုၵ်းယွၼ်းတီႈၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈၸႄႈမိူင်းတႆး ဝိၼ်းထုၼ်း၊ ႁႂ်ႈၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ ပလိၵ်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းသေ ၶိုၼ်းမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈတပ်ႉပလိၵ်ႈ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဝူဝ်းၵေႃႈတေမူၺ်ႉ၊ မႆႉၵေႃႈတေမူၺ်ႉ။ ထႅင်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈ တႃႇႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃးတေယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
Wp/shn/ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၼ်တိတ (ဢၷ်ၷမႁႃပၼ်တိတ)
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၼ်တိတ (ဢၷ်ၷမႁႃပၼ်တိတ)
မႁႃၼႃယၵ မၢႆ (2)
ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်း သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး
ဝတ်ႉမင်ႇၵလႃႇယၼ်ႇဢွင်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၼွင်
Contents
ၸႃႇတိ လႄႈ ပေႃႈမႄႈ[edit]
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၼႆႉ ၵိူတ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1274-ၼီႈ၊ လိူၼ် 8 မႂ်ႇ 7ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၽတ်း၊ တီႈဝၢၼ်ႈၶူဝ်ယၢဝ်း၊ ဢိူင်ႇမိူင်းလိူၼ်း၊ ၸေႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢူၸဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ လုင်းမွၵ်ႇၶမ်းၸၢႆး မႄႈၸဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပႃႈသႅင်သႃ။ မီႈပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈၵၼ် (8)ၵေႃႉ။ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ပဵၼ်ၵေႃႉမၢႆ 7ယဝ်ႉ။
ပဵၼ်သၢင်ႇ လႄႈ ၸၢင်း[edit]
ပေႃႈမႄႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၶၢႆႉမႃးဝၢၼ်ႈဝႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈၸၢမ်ၵျေးသီးလႄႈ ပီ 1287-ၼီႈ၊ လိူၼ်(4)လွင်ႈ (11)ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈ ဢဝ်မိူဝ်းယူႇၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝႃႉ၊ တီႈသြႃႇၸဝ်ႈၼၼ်ႇတသေ ႁဵတ်းၸဝ်ႈသၢင်ႇယဝ်ႉ။ ပီ 1294-ၼီႈ၊ လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ (8)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ပၺႃႇ၊ ၵျွင်းမၢၵ်ႇလၢင်း၊ ႁဵတ်းပဵၼ်သြႃႇဢူႉပၸ်ႉသေႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်း၊ ၼႂ်းသိမ်ႇၶၼ်ႇတၵျွင်း ဝႃႇသူဝ်ႇ၊ ဝဵင်းမိူင်းၼွင်ယဝ်ႉ။
မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ် လိၵ်ႈပရိယၢတ်ႈ တီႈၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈဝႃႉ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇတိၼ်ႇၼၵမ်ႇမၸေႇယျ၊ ၵျွင်းဝႃႇသူဝ်ႇ၊ မိူင်းၼွင်၊ ၸဝ်ႈသြႃႇၸႃႇၵရ ၵျွင်းယၼ်ႇၵုင်ႇ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး၊ ၸဝ်ႈသြႃႇၸယၼ်ႇတႃႇၽိသီႇရိ ၵျွင်းမၸူဝ်းယိင်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇပၼ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ ၵျွင်းယုမ်းပွင်ႇ ဝဵင်းမိူင်းသူႈ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇဝိမႃႇလႃႇၽိဝံသ ၵျွင်းၵၢၼ်ႇၵျီး ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇၼေႇမိၼ်ႇတ ၵျွင်းသႃလေး ၼႂ်းၼွင်ဢၢင်းလေးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၵႂႃႇ သွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈထမ်းပရိယၢတ်ႈ ၸၼ်ႉသွၼ်ယူဝ်းယူဝ်း သုတ်းသဵင်ႈလီငၢမ်းသေ လႆႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ပရိယၢတ်ႉတိသႃႇသၼႃ[edit]
ပီ 1299-ၼီႈ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၶုၼ်သႃ မိူင်းၼွင် ပၢင်းမႃးၶိုၼ်းသေ သင်ႇၶႃႇ တၵႃႇ ၽွမ်ႉၵၼ် ယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈပဵၼ် သီႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၵႂၢၼ်းပၢႆးလူင် မိူင်းၼွင်ယဝ်ႉ။ ပီ 1315-ၼီႈ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၸဝ်ႈၶမ်ႈသိူၵ်ႈ ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ ပၢင်းဢဝ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ၶဝ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼိုင်ႈမိူင်း 23 တူၼ်သေ ႁႂ်ႈမႃးသွၼ်ဢၢၼ်ႇႁဵၼ်းဢဝ် ဝိၼေး 5 ၵျၢမ်းၼႆလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ လႆႈမႃးသွၼ်ဢဝ် တင်းၼႂ်းဝႃႇသၢမ်လိူၼ် တီႈၵျွင်းယၼ်ႇၵုင်ႇ ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇယဝ်ႉ။
ပီ 1317-ၼီႈ၊ လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ (3)ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈတႆးတီႈ ၵျွင်းတူၵ်း မိူင်းပွၼ်ယဝ်ႉ။ တေႇပီ 1317-ၼီႈၼၼ်ႉမႃး မၼ်းၸဝ်ႈ ႁႃတိုၵ်းသုၼ်း သင်ႇၶႃႇတႃႇပိၼ်ႇ ပိတၵၢတ်ႈၵႂႃႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။
ပီ 1319-ၼီႈ၊ လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ (13)ၶမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈမိူဝ်းပိၼ်ႇလိၵ်ႈၸွမ်း ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းသူႈယဝ်ႉ။ ပီ 1320-ၼီႈ၊ လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ (8)ၶမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈမႃးယူႇတီႈ ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်သေ ပိၼ်ႇလိၵ်ႈတေႃႇပေႃးယဝ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပိၼ်ႇလိၵ်ႈယဝ်ႉ ၼင်ႁိုဝ် လိၵ်ဢၼ်ပိၼ်ႇပဵၼ် ၵႂၢမ်းတႆးဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးတေဢမ်ႇႁူင်ႈႁၢႆ ႁဝ်းၶႃႈ ထုၵ်ႇလီၶိုၼ်းဢဝ် ပူင်သွၼ်ပၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၼွင်တၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄ တီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ပၼ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ လႄႈ ၸင်ႇၽွမ်ႉၵၼ် ဢဝ်ဝတ်ႉပိတၵတ်ႉ ဝဵင်းပၢင်လူင် ႁဵတ်းပဵၼ် တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈသေ ပူင်သွၼ်ပၼ်ၵၼ်မႃး တေႃႇဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ပီ 1327-ၼီႈၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇသၢင်ၶႃႇၸိုင်ႈတႆးသေ လႆႈၽွမ်ႉၵၼ် ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ် သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ပၼ်ႇတိတၺ ၵျွင်းမင်ႇၵလႃႇ ယၼ်ႇဢွင်ႇ ဝဵင်းမိူင်းၼွင် ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉ။
ပီ 1336-ၼီႈၼၼ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး လႆႈၽွမ်ႉၵၼ် ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ် သြႃႇၸဝ်ႈလူင်မိူင်းၼွင် ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ဢၼုၼႃႇယၵသေ ပီ 1340-ၼီႈၼၼ်ႉ လႆႈယုၵ်ႉယွင်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် မႁႃႇၼႃႇယၵ ၼႂ်းငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ပတိပတ်ႉတိသႃႇသၼႃႇ[edit]
ပီ 1318-ၼီႈ၊ ပီ 1325-ၼီႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ၵႂႃႇၶဝ်ႈတြႃး တီႈလၢင်းၶိူဝ်းသေ ဝၢႆးမႃးပိုတ်ႇဝႆႉပၼ် တိူၵ်ႈၵမထၢၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈမုၵ်ႉၸုမ်း ၸဝ်ႈၼႄတြႃး (ၵမ်မထႃႇၼႃၸရိယ) သထုင်ႇမူႇလမိၼ်းၵုၼ်းသႃႇသၼႃႇမၢၼ်ႇဢွင်ႇ လႄႈ မုၵ်ႉၸုမ်း သႃႇသၼႃႇၼုၵ်ႉၵႁ ၶဝ်ၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်မႁႃႇၼႃႇယၵ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၢမ်းၼႃႈမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1343 ၼီႈၼၼ်ႉ လႆႈတင်းလိူၵ်ႈပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သႃႇသၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်ႈႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။ ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ မီးမွၵ်ႈ 30 ပပ်ႉယဝ်ႉ။
လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈ[edit]
ပီၶရဵတ်ႉ 1985 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢဝ်ၸုမ်ႈ ဢၵ်ႉၵမႁႃႇပၼ်ႇတိတလူႇတၢၼ်း ထိုင်တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈယဝ်ႉ။
လႆႈႁပ်ႉမိူင်းၾႃႉယႃႇမိူင်းလူမ်း[edit]
ပီၵေႃးၸႃႇ 1351-ၼီႈ၊ လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ (15)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းပုတ်ႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁပ်ႉမိူင်းၾႃႉယႃႇမိူင်းလူမ်း ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။


text:
Battle News
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢႆႈၽေး မီးလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈၸႂ် ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ယွၼ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ ဢမ်ႇပၼ်ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႅၼ်လိၼ်
- Details
- Created on 10 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တင်ႈတႄႇယၢမ်း ၵၢင်ၼႂ် 10:00မူင်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ႁူဝ်ၶမ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းၶႄႇ ဢမ်ႇပႆႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေး ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် KIA ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႅၼ်လိၼ် ပူၼ်ႉၵႂႃႇၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇၵွၼ်ႇ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၸူး KIA ၊ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ႈလႅၼ်ၶႄႇတင်းၼမ်
- Details
- Created on 10 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈမိူင်းၶၢင် မၢၵ်ႇလူင်တႅၵ်ႇသၢမ်လုၵ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်း သဝ်းၶေႃၶၢင်KIA ဢိတ်းဢွတ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းသူၼ် ပၢႆႈၽေး ၶဝ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ တင်းၼမ်။
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်
- Details
- Created on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၼိူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းတႆး ထူဝ်းၼႃႈသိုၵ်း ၶဝ်ႈမႃးၼမ်သေ မႃးတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် မႃးၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ RCSS/SSA တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ပွတ်းၵျွၵ်းမႄးၶိူဝ်းယႂ်း
- Details
- Created on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈၵွင်းႁၵ်ႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈပုင်ႇၼူၵ်ႉ မီးၼႂ်းၵႄႈ ဝၢၼ်ႈၵဵင်ၵၢႆႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼႅမ်သၢႆး ဢိူင်ႇႁူးသူၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး၊ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် တင်းသွင်ၽၢႆႇ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇငႃၵၼ်ဝႆႉထႅင်ႈယူႇ၊ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိုပ်ႇၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းထႅင်ႈ တင်းၼမ်။
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၶိူဝ်းယႂ်း
- Details
- Created on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဝၼ်းထိ (12.03.2014) ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:30မူင်း တေႃႇထိုင်ဝၢႆးဝၼ်း 13:00မူင်း ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပီႇတုၸိတ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ႁၢဝ်ႉႁႅင်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ၽူဝ်ႇထုၼ် ႁိမ်းၸမ်ဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်း တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၽၢႆႇသိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတၢႆ 10ၵေႃႉပၢႆၼႆ။
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၶိူဝ်းၶိူဝ်း
- ယွၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ႁႃ တပ်ႉသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းလႄႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်
- မၢၵ်ႇၵွင်ႈ တိူဝ်ႉၺႃး ၽူႈမၢႆဝၢၼ်ႈပၢင်ၽႅၵ်ႇတၢႆ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ (TNLA)
- တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၸႂ်ဢွၼ် တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၸုမ်းလႃးႁူႇ ၵႂႃႇတိုၵ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး
- တပ်ႉၶၢင် KIA ထုၵ်ႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈသိမ်း


text:
General News
ၸေႊဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးဝၼ်းမိူင်းတႆး ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ႊၽၢဝ်ႇ ၶိုၵ်ႉတွၼ်း(7)ၶေႃႈ
- Details
- Created on 26 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တီႈၸေႊဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ဝၼ်းမိူင်းတႆး ပီႊၼႆႉ မီးၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶိုၵ်ႉတွၼ်း(7)ၶေႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ဝၢၼ်ႈမိူင်း လႄႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ႈ ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ၊ မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းတိုၵ်းသူၼ်းပႃး လွင်ႈဝႃႈသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းတီႈ 6.2.2014 တွၼ်ႊၶမ်ႈ တီႈၸေႊဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တႄႇႁဵတ်းပွႆးဝၼ်းမိူင်းတႆးသေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 7.2.2014 တွၼ်ႊၼႂ်ၼၼ်ႉ မီးပၢင်ၵႅဝ်ႈ ၼႂ်းပၢင်ၵဵဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၶေႃပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ (7)ၶေႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ (7)ၶေႃႈၼၼ်ႉ -
(1)ၽေႇၽေႃႇဝႃႇရီႇ(7)ဝၼ်း ဝၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း ၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်။
(2)တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ၸုမ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ပတ်းပိုၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈထိုင်တီႈၶၼ်ၽႂ်း။
(3)ၸိုဝ်ႈသဵင်ၵဝ်ႇၶွင်တႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈမိူင်း၊ ၸေႊဝဵင်း၊ ပွၵ်ႉ၊ မၢၼ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၸိူဝ်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၵဝ်ႇၵဝ်ႇ သင်မီးဢၼ်မႂ်ႇၸိုင် ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်တႆး။
(4)လိၵ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵိုၵ်းမိူင်း ႁႂ်ႈလႆႈသွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း။
(5)တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽႅၼ်တမ်း တေၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူၵ်ႉ(code) တူဝ်ၼပ်ႉတႅၼ်းတၢင် ၸိုဝ်ႈသဵင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ၼႆႉသမ်ႉ ၸႅၵ်ႇယွႆႈပၼ်တူဝ်ၼပ်ႉထႅင်ႈ လၢႆတူဝ်တူဝ်မီးလႄႈ တိုၼ်းဢမ်ႇႁပ်ႉလႆႈ။
(6)ၶူင်းၵၢၼ်ယႂ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈတိူဝ်ႉသၢင်ႊ ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ သိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းသၢၼ်ၶၢတ်း။
(7)ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ၽေးၶဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈ၊ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၶွင် ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ တိုၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉသေ လႆႈလူၼႄ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈပၢင်ပွႆးၵႂႃႇ တင်းၽၢႆႇမၢၼ်ႊ ၽၢႆႇတႆး ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းဢိတ်ႇ ၽိုၼ်မိူၼ်မၼ်းသေ ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈပွႆး ၼႂ်းပၢင်ပွႆး၊ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈမူႇၸွမ်းၵၼ် လႄႈ ပၢင်ယိုၼ်ႈၸႃႇၵႃႉ ၶဝ်ႈႁဵင်ႁေႃႇၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ လွင်ႈၸႃႇၵႃႉ ၶဝ်ႈႁဵင်ႁေႃႇၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈပဵၼ် ၸဝ်ႈႁႆႊ ၸဝ်ႈၼႃႈၶဝ် ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း သေႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ၸၢႆးဢၢႆႈၼမ်းၶမ်း လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “လွင်ႈၶဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈမႆႈၸႂ်ၶႃႈ ၵွပ်ႈဝႃႈၸုမ်းၸဝ်ႈႁႆႊ ၸဝ်ႈၼႃႈၶဝ် ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႂႃႇ”ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးပၢင်ၵႅဝ်ႈယဝ်ႉ မီးၵၢၼ် လဝ်ႇမူၼ်ႊတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉ မႃးၶဝ်ႈပွႆးၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢင်ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း၊ လွင်ႈၵႃႈၵွင်ႊ ၵႃႈလၢႆး ဢိၵ်ႇၸိူင်းပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢႆးဢၢႆႈၼမ်းၶမ်း ၶိုၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈပိူင်ပဵၼ် ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၵႂႃႇဝႃႈ “လႆႈႁၼ် မီးပႃးတီႈပၢႆးၼႄၶူဝ်းၶွင် ၽိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆႈတႆး ၼႂ်းတွၼ်ႊၵၢၼ်သၢင်ႈ လႄႈၵၢၼ် ၵိၼ်ယႅမ်ႉလႂ်၊ မီးထႅင်ႈတီႈႁွင်ႈၼႄၶႅပ်းႁၢင်ႊ ပိုၼ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႊၽိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်လီမၢႆတွင်း၊ ၶႅပ်ႈႁၢင်ႈၽူႈၼၢမ်း၊ ၶႅပ်ႈႁၢင်ႈၽူႈမီးၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ လႄႈ ၶႅပ်ႈႁၢင်ႊဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး တိင်ပၢႆးၼႄၵၼ်ဝႆႉဢိူဝ်ႈ၊ ဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ်ထႅင်ႈ တီႈၼိူင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်တီႈဢွင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထၢမ်တွပ်ႇ ၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ ပေႃးမီးၽူႈတႅမ်ႈ တွပ်ႇလႆႈၼင်ႇၶေႃႈထၢမ်ၼၼ်ႉၸိုင် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တွၼ်ႈပၼ် ပပ်ႉၶူဝ်းတွၼ်ႈ မၢႆတွင်းဝၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ ဢိၵ်ႇၸဵမ်ႁၢင်ႊပၢၼ်းသီလႂ် ၶူဝ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်လီမၢႆတွင်းလႂ် ၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ၊ လႆႈႁၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼုမ်ႇဢွၼ်ႇၶဝ်သူၼ်ၸႂ်သေ ၼင်ႈတႅမ်ႈတွပ်ႇတင်းၼမ်” ဝႃႈၼႆ။
ထိုင်မႃးတွၼ်ႊၶမ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ(7)ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇမီး ပၢင်ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း လႄႈ ၵႃႈဝႅၼ်ၸိူင်းပွတ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ တေႃႇထိုင် တွၼ်ႊၶိုၼ်း 12:00မူင်းသေ ပၢင်ပွႆး ဝၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်ႈ


text:
ၸႃႇတိတီႈယူႇသဝ်း လႄႈ ပိုၼ်းတႆးမိူဝ်ႈၸဝ်ႉ
တႆးၼႆႉပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းၽိဝ်ၼိူဝ်ႉလိူင် ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းမွင်ႊၵူဝ်ႊ။ ၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈပိုၼ်းၵမ်ႈၼမ်တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၸႃႇတိတီႈ ယူႇ သဝ်းတႆးၸဵမ်ပိုင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼိူဝ်သၼ် လွႆဢၢၼ်းတႆး ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းၷူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊယၢမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး မွၵ်ႈ 5ႇ000 ပီၼၼ်ႉ တႆးၼႆႉလုၵ်ႉၼိူဝ်သၼ်လွႆ ဢၢၼ်းတႆး ၶၢႆႉလူင်းမႃးယူႇသဝ်းၸွမ်းၵႄႈထုင်ႉၼမ်ႉ ႁႂင်ႁိူဝ် (Huang He) လႄႈ ၼမ်ႉယၢင်ၸိုဝ်ႇၵႅျင်း (Yang Tsi Jiang) ။
မိူင်းလူင် Mong Lung မိူင်းသူႈ Mong Sho လႄႈမိူင်းပႃး Mong Pa ဢၼ်ယၢမ်ႈပူၵ်းတင်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃးတီႈသၢပ်ႇၼမ်ႉႁႂင်ႈ ႁိူဝ်လႄႈယၢင်ၸိုဝ်ႇၵျႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းတႅမ်ႈ ဝႆႉဝႃႈ - ပဵၼ်မိူင်းတႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ်တၢင်းၼႆယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ် မိူင်းသူႈၼၼ်ႉ လႆႈၶႄႉၶႅင်ႇၵၼ်တင်း မိူင်းၶျိၼ် (QIN) ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းၶႄႇသေ ပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶႄႇ ၸဝ်ႈၶျိၼ်သျိႚဝ်ႉႁႂင်တိ Qin His Wuang Ti ၼၼ်ႉ မိူင်းသူႈ လႆႈသုမ်းသိုၵ်းပၼ် မိူင်းၶျိၼ်ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶႄႇၶျိၼ်သိျႚဝ်ႉႁႂင်တိ မႃးၼႆႉ ၶႄႇ ၶဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇမႃးသေ လုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ ႁူႉႉထိုင်ၸိုဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ မႃးဝႃႈ - ၶႆျႊၼႃႊ CHINA ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးမိူင်းသူႈလုလႅဝ်ပင်းယဝ်ႉၵေႃႈ တႆးတင်းၼမ်ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈလူင်းမႃးပွတ်းၸၢၼ်းမိူင်းၶႄႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတင်း ၼမ်တင်းလၢႆ။ တႆးဢၼ်ၶၢႆႉလူင်း ပွတ်းၸၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးၶွၼ်ႈတုမ် ၵၼ်ယူႇၼႂ်းၸေႊမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ်သေထိုင်မႃးပီ 731 (A.D) ၶိုၼ်းမႃးတင်ႈမိူ်င်းၼွင်သႄ လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ ဢၼ်ၶႄႇ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼၢၼ်ၸဝ်း (Nan Chao) ပွင်ႇဝႃႈ-(ၸဝ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ)။
ၼႂ်းပိုၼ်းတႆးမိူင်းလၢၼ်ႉၸဝ်ႈၼွင်သႄၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇလူင်သေ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼွင်သႄႁိူဝ်ႈႁိူင်းၼၼ်ႉ ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈ မိူင်းၼွင်သႄၼႆႉ ပွတ်းႁွင်ႇ ႁွတ်ႈထိုင်ၾင်ႇၼမ်ႉ ယၢင်ၸိုဝ်ႇၵႅျင်း၊ ပွတ်းတူၵ်း ၽႅဝ်မိူင်းထိပႅတ်ႉ၊ မိူင်းဢႃႇသမ်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်းၽႅဝ်မိူင်းပိင်ႇ ထုင်ႉၼမ်ႉၵဵဝ်၊ မိူင်းတႆးတၢင်းတူၵ်းၶူင်း တၢင်းဢွၵ်ႇၶူင်း၊ မိူင်းဢယုထယႃႊ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းဢႃၼၢမ် တူင်ႈၵဵင်း (ဝႅတ်ႉၼၢမ်း)၊ ပွတ်းဢွၵ်ႇသမ်ႉ ၽႅဝ်ထိုင်မိူင်းႁူၼၼ် Hu Nan ယဝ်ႉ။
မိူင်းၼွင်သႄ လႆႈလုသုမ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈပီ 1253 ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မွင်ႊၵူဝ်ႊၶဝ် ဢၼ်ၵုပ်ႊလၢႆးၶၢၼ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်မႃးတိုၵ်း။ ဝဵင်းငဝ်ႈမိူင်းၼွင်သႄ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းတႃႈလီ Ta Li လႆႈၵၢၼ်ႉသုမ်းပၼ် သိုၵ်းမွင်ႊၵူဝ်ႊၵႂႃႇမိူင်ႈ ဝၼ်းထိ 7/1/1253 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈမိူင်းၼွင်သႄၸမ်တေလုၼၼ်ႉ ၾၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်းမိူင်းၼွင်သႄ မီးဝႆႉမိူင်းတႆးလုၵ်ႈၼိုင်ႈႁွင်ႉဝႃႈ - မိူင်းမၢဝ်းလူင် (Mong Mao Luang)။ မိူင်းမၢဝ်း လူင်ၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်း တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ - ၶုၼ်လူး Khun Lu ၶုၼ်လၢႆး Khun Lai ၶဝ်ပီႈၼွင်ႉမႃးတႄႇ တင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ တင်ႈဢဝ်ပီ 568 (A.D) ၼၼ်ႉ မိူင်းမၢဝ်း တႄႇမီးဢဵၼ်ႁႅင်းမၼ်ႈ ၵိုမ်းမႃးတိၵ်း တိၵ်းလႄႈ ၼႂ်း 13 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ပီၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၸိုင်ႈတုမ်ၵႅၼ်ႇလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပႃႈတႂ်ႈမိူင်းမၢဝ်း မီးဝႆႉ မိူင်းဢွၼ်ႇလၢႆလၢႆမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ် (1) မိူင်းၵဵင်းတုင် (တင်ႈမိူဝ်ႈ A.D.229)၊ (2) မိူင်းသီႇပေႃႉ (တင်ႈမိူဝ်ႈ BC.58) ၶုၼ်ၶမ်းၼေႃႇ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈ သေၼွၼ်းၽႄး မိူဝ်ႈ BC 23၊ (3) မိူင်းမိတ်ႈ (တင်ႈမိူဝ်ႈ BC. 519 သေ ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းမိူင်းမၢဝ်း ပီ A.D 780)၊ (6) မိူင်းမိတ်ႈ (တင်ႈမိူဝ်ႈ A.D 1238)၊ (8) မိူင်းဢႃႈႁူမ်ႇ (တင်ႈမိူဝ်ႈ A.D 1268) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ A.D (1220-1250) ၽွင်းငမ်းမိူင်းမၢဝ်းသေၼွင်ႉၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ ၶုၼ်သၢမ်လူင်ၾႃႉပဵၼ် ၸွမ်ပွင်သိုၵ်းမိူင်းမၢဝ်းၼၼ်ႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းမိူင်းမၢဝ်း ပဵၼ်ဢၼ် ယိုတ်ႈယႂ်ႇတႄႉတႄႉ။ ဢူငဝ်းဢႃႇၼႃႇမိူင်ႈမၢဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႇငမ်းထိုင် မိူင်းဢႃႇသမ်ႇ ၼႂ်းဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ Arakan Kingdom မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်း ၼိူဝ်လႄႈမိူင်းၶၢင်ယၢမ်း လဵဝ် မိူင်းတႆးယၢမ်းလဵဝ်တင်းသဵင်ႈ၊ ၸေႊမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းပၵၢၼ်ႇ ႁွင်ႉမိူင်းပူးၵမ်ႇပွတ်းၼိူဝ်ၾင်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ် ပွတ်းတႂ်ႈလႄႈ မိူင်းၵဵင်းမႆႇမိူင်းထႆးပွတ်းၼိူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး 14 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ မိူင်းမၢဝ်းလူင်လႆႈထုၵ်ႇၶႄႇမွင်ႊၵူဝ်ႊၶဝ်ႈတိုၵ်းယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း။ မိူင်ႈပီ A.D1393 ပၢၼ်ၸဝ်ႈၵီႈၾႃႉ Chao Kipha ၼႆႉ ၶႄႇၶဝ် မႃးတိုၵ်း ၵမ်းဢွၼ် တၢင်းသုတ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တႆးၶိုၼ်းတိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈလႆႈယူႇ။ ၼႂ်းၼႆႉ ပၢၼ်ၸဝ်ႈတႆးလူင် chao Tai Luang လႆႈတိုၵ်းၵၼ်တင်းၶႄႇ ၶဝ်ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈၶႄႇ ၶဝ်လႆႈသုတ်ႈ ႁူၼ်ၵႂႃႇ။ ပီ 1445 ပၢၼ်ၸဝ်ႈငၢၼ်ၾႃႉ Chao Ngan Pha လႆႈတိုၵ်းတင်းၶႄႇ ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ပွၵ်ႈၼႆႉၸိုင် တူဝ်ၸဝ်ႈငၢၼ်ၾႃႉ သုမ်းသိုၵ်း လႄႈလႆႈပၢႆႈၵႂႚႇ မိူင်းဢႃႇဝႃႉသေဢဝ် တူဝ်တၢႆမၼ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းတီႈမိူင်း ဢႃႇဝႃႉ။ ၼႂ်းပီ 1461 ၶႄႇၶဝ် ၶိုၼ်းမႃးတိုၵ်းထႅင်ႈလႄႈၸဝ်ႈႁူမ်ႇၾႃႉ Chao Hom Pha ၶိုၼ်းတိုၵ်းပေႉၼိူဝ်သိုၵ်းၶႄႇၶဝ်ထႅင်ႈ။ ထိုင်ပီ 1479 သိုၵ်းၶႄႇၶဝ် မႃးတိုၵ်းထႅင်ႈလႄႈ တူဝ်ၸဝ်ႈႁူမ်ႇၾႃႉ လႆႈပၢႆႈၵႂႃႇမိူင်းဢႃႇဝႃႉထႅင်ႈ၊ ထိုင်မႃးပၢၼ်ၸဝ်ႈၵႃႈၾႃႉ၊ သိုၵ်းၶႄႇၶဝ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼိူဝ် မိူင်းမၢဝ်းထႅင်ႈၵေႃႈတိုၵ်းဢမ်ႇပေႉသေလႆႈ ၶိုၼ်းႁူၼ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ ပီ 1515 ပၢၼ် ၸဝ်ႈပဵမ်ႇၾႃႉ Chao Peim Pha ၼႆႉ ၶႄႇၶဝ်ၶိုၼ်းမႃး တိုၵ်းထႅင်ႈလႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မိူင်းမၢဝ်းလႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉပၼ်ၶႄႇယဝ်ႉ။
ဝႆၢႆးမိူင်းတႆး မိူင်းဢႃႇဝႃႉ လႆႈတူၵ်းသုမ်းပၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇႁိုင်် 7 ပီ၊ မိူဝ်ႈ 1562 ၼၼ်ႉမိူင်းမၢဝ်းလႆႈထုၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈတိုၵ်း လႄႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မိူင်းမၢဝ်းၸဝ်ႈႁူမ်ႇၾႃႉ (ၵေႃႉထိ 2) ၼွၼ်းၽႄးယဝ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ ၸဝ်ႈပေႃႈဢိင်း CHAO POR ING လႆႈမႃးၼင်ႈႁေႃၶမ်းမိူင်း မၢဝ်းၼႂ်းပီၼႆႉသိုၵ်းၶႄႇၶဝ်မႃးတိုၵ်းထႅင်ႈ လႄႈမိူင်းမၢဝ်းလႆႈလုလႅဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေမိူင်းမၢဝ်းၼႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၵၢင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵႃႈတီႈထုင်ႉၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ မိူင်းတႆးမီးထႅင်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းဢႃႇဝႃႉ AVA ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်း 13 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ယွၼ်ႉမွင်ႊၵူဝ်းၶဝ်မႃးတိုၵ်းမိူင်းၼွင်သႄလႄႈ ၸုမ်းတႆးၶဝ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉလူင်းမႃးပွတ်းၸၢၼ်း ထႅင်ႈတင်းၼမ်။ တႆးတင်း ၼမ်ၼႆႉဢွၼ်ၵၼ် လူင်းမႃးၸွမ်းသၢႆ ၼမ်ႉၶူင်း၊ ၼမ်ႉၵဵဝ်သေမႃးႁွတ်ႈထိုင်ယူႇသဝ်းဝႆႉ ၸွမ်းထုင်ႉၼမ်ႉၵဵဝ်ပွတ်းၵၢင်ၼႂ်းတွၼ်ႈလိၼ် ၵျွၵ်ႉသႄႇ-မိျတ်ႉတႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႈ။ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉထုင်ႉၼမ်ႉၵဵဝ်ပွတ်း တႂ်ႈမီးဝႆႉႁေႃၶမ်း မၢၼ်ႈမိူင်းပူးၵမ်ႇ PAGAN။ တႆးဢၼ်မႃးယူႇပွတ်းထုင်ႉၼမ်ႉၵဵဝ် ဢွၼ်တၢင်း တီႈၵျွၵ်ႉသႄႇ-မိတ်ႉတႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈယူႇတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇ ႁေႃၶမ်းမိူင်းပူးၵမ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးလင်ပီ A.D 1200 ပၢႆမႃးၼႆႉ မိူင်းပူးၵမ်ႇ ဢမ်ႇပေႃးမီး ဢဵၼ်ႁႅင်းယဝ်ႉလႄႈ တႆးဢၼ်ယူႇပွတ်းၵျွၵ်ႉသႄႇ-မိျတ်ႉတႃး ၸိူဝ်းၼႆႉဢဵၼ်ႁႅင်း ယႂ်ႇမႃးသေ ဢူငဝ်းဢႃႇၼႃႇတႆး ၸင်ႇႁူမ်ႇငမ်းမႃးၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းၵၢင်ယဝ်ႉ။
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆးတီႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉ (3) ၵေႃႉ၊ ၸိုဝ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ - ဢသိင်ႇၶယႃႇ(ၶုၼ်ဢၢႆႈသႅင်ၶႆႇ)၊ရႃႇၸႃႇ တိၼ်းၵျၢၼ်ႇ (ၶုၼ်ယီႈသႅင်ၵမ်ႇ)၊ သီႇႁတူႇ (ၶုၼ်သၢမ် သႅင်သႂ်) ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး သိင်ႇၶပူဝ်ႇ (ၶုၼ်ၶမ်းပၼ်း) ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ဢၢႆႈသႅင်ၶႆႇ ၽွင်းငမ်းဝဵင်းမိၼ်ႇၸၢႆး၊ ၶုၼ်ယီႈသႅင်ၵမ်ႇ ၽွင်းငမ်းဝဵင်းမႅၵ်ႉၶယႃႇ၊ ၶုၼ်သၢမ်သႅင်သႂ်ႇၽွင်းငမ်းပၢင်ႇ လၢႆႇ။
ပီ 1287 သိုၵ်းတႃႊတႃးမွင်ႊၵူဝ်ႊ ဢၼ်ၵုပ်းလၢႆးၶၢၼ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်လူင်းမႃးတိုၵ်းမိူင်းပူးၵမ်ႇ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပူးၵမ်ႇ ၸဝ်ႈၼႃႇရသီႇႁႃႉပတေႉ သုမ်း သိုၵ်းသေပၢႆႈၵႂႃႇ မိူင်းပႄႇ၊ဝၢႆးမၼ်း ၸဝ်ႈ တၢႆယဝ်ႉ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေျႃႇၸႂႃႇ ၶိုၼ်ႈၼင်ႈႁေႃပူးၵမ်ႇ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေျႃႇၸႂႃႇ သမ်ႉမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉ တင်းသိုၵ်းမွင်ႊၵူဝ်ႊ တီႈဝဵင်း တႃႈၵွင် (တၵွင်း) ၼႂ်းပီ 1298 သေ သိမ်းဢဝ်ပႃးမိူင်းပူးၵမ်ႇ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေျႃႇၸႂႃႇ လႄႈ တင်းလုၵ်ႈတင်းလၢင်းလႆႈထုၵ်ႇတိဢဝ်မႃး ၶင်ဝႆႉတီႈဝဵင်းမိၼ်ႇၸၢႆး။
ထိုင်မႃးပီ 1301 တႃႇတေၶိုၼ်းတိုၵ်းဢဝ်မိူင်းပူးၵမ်ႇဢၼ်တူၵ်းၼႂ်းမိုဝ်းတႆးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမွင်ႊၵူဝ်းၶဝ်မႃးလွမ်ႉဝႅတ်ႉတိုၵ်း ဝဵင်းမိၼ်ႇၸၢႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆး 3 ပီႈၼွင်ႉၼႆႉ မီးပရိယႄႇၽႅၼ်ၵၢၼ်လီလႄႈသိုၵ်းမွင်ႊၵူဝ်းၶဝ်လႆႈၶိုၼ်းသုတ်ႈ ႁူၼ်မိူဝ်းၵႂႃႇ။ တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး ၶုၼ်တႆး 3 ပီႈ ၼွင်ႉၼႆႉ ၵပ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းဢူၺ်းလီၵၼ် တင်းမွင်ႊၵူဝ်ႊၶဝ်လီလီသေ ႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၵၢင်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ပီ 1312 ၸဝ်ႈၶုၼ်သၢမ်သႅင်သႂ် မႃးပူၵ်းတင်ႈႁေႃၶမ်း တႄႇဝဵင်းပၢင်ယႃႈ ၵႃႈတီႈပွတ်းတႂ်ႈၼမ်ႉတူႈလႄႈၼမ်ႉပၢင်လွင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉသေ ၼင်ႈမိူင်း ၽွင်းငမ်းႁေႃၶမ်း။ ထိုင်မႃးပီ 1315 သမ်ႉ လုၵ်ႈၸၢႆးၶုၼ်သၢမ်သႅင်သႂ်မႃးတင်ႈဝဵင်း ၸေႊၵႅင်ႇ (ၸၵႅင်း) တၢင်းတူၵ်းၾင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်သေ ၽွင်းငမ်း ပွတ်းတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်။
ၼႂ်းပီ 1365 ၸဝ်ႈသတူဝ်းမင်းၾႃႉ(သူဝ်းမိၼ်းၾျႃး)ဢၼ်ပဵၼ်လၢၼ်ၸၢႆး ၶုၼ်ဢၢႆႈသႅင်ၶႆႇၸဝ်ႈယူၼ်းဝဵင်းၸေႊၵႅင်ႇ သမ်ႉမႃးတင်းဝဵင်းဢႃႇဝႃႉ AVA ထႅင်ႈၵႃႈတီႈၾင်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ် (ႁိမ်းသူပ်းၼမ်ႉတူႈ) သေ ၼင်ႈႁေႃႁဵတ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမိူင်း ဢႃႇဝႃႉမႃးယဝ်ႉ။
မိူင်းတႆး မိူင်းဢႃႇဝႃႉႁိူဝ်ႈႁိူင်းႁိုင် 200 ပီ၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းဢႃႇဝႃႉ မီးဝႆႉမိူင်းမၢဝ်းလူင်၊ ၾၢႆႇတႂ်ႈမိူင်း ဢႃႇဝႃႉမီးဝႆႉ မိူင်းမွၼ်း ႁူင်သႃႇဝၻီႇ (ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းပၵူဝ်း PEGU ယၢမ်းလဵဝ်)။
ဝၢႆးမိူင်းပူးၵမ်ႇလုလႅဝ်ယဝ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်ႁႅင်းဢူၼ်ႈၵႂႃႇသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈမိူင်းဢႃႇဝႃႉ၊ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇတႂ်ႈ ဢႃႇၼႃႇ မိူင်းႁူင်သႃႇဝၻီႇ။
မိူင်းဢႃႇဝႃႉလႄႈမိူင်းႁူင်သႃႇဝၻီႇ လႆႈတိုၵ်းၵၼ်ႁိုၼ် (40)ပီ၊ ပဵၼ်ပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢႃႇဝႃႉ ၸဝ်ႈၵႄး (1368-1401) လႄႈ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ မင်းၶွင်ႇ (1401-1422)။တီႈႁူင် သႃႇဝၻီႇ သမ်ႉပဵၼ်ပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ‘ရႃႇၸႃႇထိရတ်ႉ။ သွင်မိူင်းတိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ ၽႂ်ဢမ်ႇပေႉၽႂ်သေ-ထိုင်မႃးပီ 1417 ပၢင်သိုၵ်းၸင်ႇယဝ်ႉၵႂႃႇ။ ၼႂ်းၽွင်း ယၢမ်းတႆး တင်း မွၼ်း တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ 40 ပီၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်ဢၼ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၼႆႉ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းၶွၼ်ႈတုမ် ဢဵၼ်ႁႅင်းသေပူၵ်းတင်ႈလႆႈ ဢႃႇၼႃႇ မၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်း ၵႃႈတီႈတွင်ႇဢူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပီ 1531 ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈတွင်ႇဢူႇတပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး (1531-1550) ၼင်ႈႁေႃသေတႄႇတင်ႈၶွၼ်ႈႁႅင်း ၶိုၼ်းတွၼ်ႈတႃႇၶႄႇၶႅင်ႇမိူင်းမွၼ်း ႁူင်သႃႇဝၻီႇ လႄႈမိူင်းတႆး မိူင်းဢႃႇဝႃႉယဝ်ႉ။
ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတီႈဢႃႇဝႃႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းယၢင်း ၸဝ်ႈလူင် မႃးၼင်ႈႁေႃဝႆႉ တင်ႈတႄႇ ပီ 1527။ မိူင်းမၢဝ်းသမ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁူမ်ႇၾႃႉ (ၵေႃႉထိ 2) ဢၼ်တႄႇၼင်ႈႁေႃပီ 1516။ တီႈမိူင်းမွၼ်းႁူင်သႃႇဝၻီႇ သမ်ႉပဵၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း တုသိၼ်ႇ တၵႃႇယွတ်ႉပိ။
ပီ 1535 ၸပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး ဢွၼ်ႁူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈတိုၵ်းမိူင်းမွၼ်းႁူင်သႃႇဝၻီႇ၊ မွၼ်းၶဝ်ၵၢၼ်ႉသိုၵ်းသေ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတုသိၼ်ႇတၵႚႇယွတ်ႉပိ လႆႈပၢႆႈၵႂႃႇယူႇမိူင်းပႄႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်လမ်းတိုၵ်းထိုင်မိူင်းပႄႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉမိူင်းဢႃႇဝႃႉသူင်ႇသိုၵ်းၵႂႃႇၸွႆႈမွၼ်းၶဝ်လႄႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ်ဢမ်ႇပေႉ ႁူၼ်ၶိုၼ်း။ ပီ 1541တပိၼ်ႇ သူၺ်ႇထီးလူင်းမႃး တိုၵ်းဢဝ်ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇတင်းတႃႈဝၢႆသေ ပူၼ်ႉပႅၼ်ပႃးမိူင်းထႆး ဢယုထယႃႊ၊ ပီ 1542 တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး ၶိုၼ်းမႃးတိုၵ်းမိူင်းပႄႇ။ လွမ်ႉဝႅတ်ႉဝႆႉ 5 လိူၼ်သေယဝ်ႉ ယိုတ်းလႆႈတင်းဝဵင်း။ မိူင်းပႄႇ လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယႃႉလႅဝ် ၾႆးၽဝ်ပႅတ်ႈတင်းဝဵင်းယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေမၢၼ်ႈၶဝ် ယိုတ်းလႆႈမိူင်းမွၼ်းတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ ၸွမ်းၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၵေႃႈၶိုၼ်းတႄႇၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈပႃးၵူၼ်းၼွၵ်ႈ မိူင်းၶဝ် ဢၼ်ပဵၼ် ပေႃႊတူႊၵီႊၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ပေႃႊတူႊၵီႊ ၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇၶိူင်ႈလူင်မႃးၶၢႆပၼ်မၢၼ်ႈသေ သွၼ်ပၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵိၼ်ၸၢင်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်း ၸွမ်းမၢၼ်ႈ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယိုင်ႈၶႅၼ်း မီးဢဵၼ်ႁႅင်း ယႂ်ႇမႃး။
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢႃႇဝႃႉၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢဝ်မိၼ်းၵျီးယၢၼ်ႇၼွင်ႇဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈမႃးပဵၼ် ဢမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်းမၼ်း ၼႂ်းႁေႃၶမ်းဢႃႇဝႃႉ လႄႈဝၢႆးမႃးလႆႈထုၵ်ႇမိၼ်းၵီျးယၢၼ်ႇၼွင်ႇ လွမ်ဢဝ်တၢႆပႅတ်ႈသေ ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉ ၸဝ်ႈဢူင်းပွင်ႇ ၶုၼ်မိူင်းလႆႈမႃးၼင်ႈႁေႃၶမ်း ဢႃႇဝႃႉယဝ်ႈ။ မိူင်းဢႃႇဝႃႉမုင်ႈႁၼ်ၽေးၵူၼ်း တၢင်ႇၸၢတ်ႈ မိူဝ်းၼႃႈ လႄႈ မိူဝ်ႈပီ 1544 ဢူင်းပွင်ႇ ၶုၼ်မိူင်းဢွၼ်ႁူဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ သႅၼ်ဝီ၊ ဝၢၼ်ႈမေႃႈ (ပမေႃႇ)၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ မိူင်းၼၢႆးၶဝ်သေၽွမ်ႉၵၼ်လူင်းမႃးတိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈမိူင်းပႄႇ။
မိူင်းရၶႅင်ႇၼႆႉၵေႃႈ မႃးတိုၵ်းၸွႆႈၾၢႆႇသိုၵ်းတႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈဢဵၼ်ႁႅင်းဢမ်ႇငၢမ်ႇၵၼ်လႄႈတိုၵ်းဢမ်ႇပေႉသေလႆႈၶိုၼ်း ႁူၼ်မိူဝ်းၶိုၼ်း။ မၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉဢဵၼ်ႁႅင်းပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ ပႆႇႁတ်းၶိုၼ်ႈတိုၵ်းမိူင်းဢႃႇဝႃႉ။ၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇ တိုၵ်းပေႉမိူင်းရၶႅင်ႇသေယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီ 1549 တပိၼ်ႇသူၺ်ႇ ထီး ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်း 300ႇ000 တပ်ႉမႃႉ 3ႇ000 တပ်ႉၸၢင်ႉ 700 သေ ၵႂႃႇၶဝ်ႈတိုၵ်းမိူင်းဢယုထယႃႊ၊ တင်းသွင်ၾၢႆႇၼႆႉ သိုၵ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈ ပေႃႊတူႊၵီႊ ပႃးၸွမ်းတင်းၼမ်။သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇတိုၵ်းပေႉလႆႈမိူင်းဢယုထယႃႊလႄႈၶိုၼ်းႁူၼ်မိူဝ်းယူႇယဝ်ႉ။
ပီ 1550 တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီးတၢႆသေ ပီႈၶူၺ်မၼ်း ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ (1551-1581) ၼင်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ။မွၼ်းၶဝ်ၵေႃႈၶိုၼ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပယိၼ်ႉ ၼွင်ႇၼႆႉ ၶိုၼ်းတိုၵ်းပေႉမွၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ 1551 ၼႆႉ ၶၢႆႉၵႂႃႇၼင်ႈႁေႃၶမ်းတီႈႁူင်သႃႇဝၻီႇ ႁွင်ႉ ပၵူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပီ 1554 ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇဢၼ်ပႃးမၢၼ်ႈ၊ မွၼ်း၊ ပေႃႊတူႊၵီႊၶဝ ်ၶိုၼ်ႈမႃးတိုၵ်းမိူင်းဢႃႇဝႃႉ။ 1555 လိူၼ်မၢတ်ႉၶ်ျ မိူင်းဢႃႇဝႃႉ လႆႈတူၵ်း သုမ်းပၼ်မၢၼ်ႈ ၶဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ပီ 1556 ၼႆႉသိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈတိုၵ်းဢဝ်ပႃး မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး မိူင်းၵွင်၊ မိူင်းယၢင်း၊ ၵၢတ်ႇသႃ၊ ဝၢၼ်ႈမေႃႈ၊ ၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ သီႇပေႃႉ၊ မိူင်းၼၢႆး၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ လွၵ်ႈၸွၵ်ႇ၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ၸၢမ်ၵႃး၊ ယႂႃႇငၢၼ်ႇ လႄႈသႃႇမိူင်းၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ထိုင်မႃးလိူၼ်ဢေႊပရႛိဝ်ႊလ် 1556 ႁုပ်ႈယိုတ်းလႆႈပႃးမိူင်းၵဵင်းမႆႇယဝ်ႉ။
1562 ပယိၼ်ႉၼွင်ႇၶိုၼ်ႈတိုၵ်းယိုတ်းဢဝ်ပႃးမိူင်းမၢဝ်း။ တီႈမိူင်းမၢဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁုပ်ႈဢဝ်လႆႈယဝ်ႉၵေႃႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပၵ်းယူႇဝႆႉသေ ၶိုၼ်းႁူၼ်လူင်းၵႂႃႇ တင်းမူတ်းၵမ်းလဵဝ် ယူႇယဝ်ႉ။
1555 မိူင်းဢႃႇဝႃႉတူၵ်းသုမ်းပဵၼ်တႂ်ႈမၢၼ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ 1604 မိူင်းမၢဝ်းလူင်ၵေႃႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်းပဵၼ်တႂ်ႈၶႄႇၶဝ်ၵႂႃႇ။ တင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃး ဢူမုၼ် ဢႃႇၼႃႇတႆးႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈၶွၼ်ႈတုမ်လႆႈၶိုၼ်းသေမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တင်းသဵင်ႈၵေႃႈ တႅၵ်ႇယၢႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း ဢမ်ႇမီးငဝ်ႈငုၼ်း လူင် ပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်လဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းၸေႊမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈတူၵ်းႁွတ်ႈၵႂႃႇတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇၶႄႇ ၽွင်းငမ်းသေ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ၸိူဝ်းမီးယူႇ တၢင်း တူၵ်းၶူင်းတၢင်းဢွၵ်ႇၶူင်းၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ တူၵ်းႁွတ်ႈတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇ ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ၽွင်းငမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။


text:
- ႁဝ်းလီလႆႈႁူႉၸၵ်းဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ပဵၼ်သင်
Know your own identity
- ႁဝ်းလီလႆႈႁူႉၸၵ်းဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ယူႇၸၼ်ႉထၢၼ်ႈလႂ်
Know your own status
- ႁဝ်းလီလႆႈႁူႉၸၵ်းဝႃႈ တူဝ်ၵဝ်ၸုၵ်းယူႇတၼ်းႁဵင်းလႂ်
Know your own position
တင်း 3 ၶေႃႈၼႆႉ လီလႆႈထတ်းသၢင်ႁူႉၸႅင်ႈလႅင်း ႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈၸႅင်ႈလႅင်း လႄႈ လီလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၸႅင်ႈလႅင်း။ ပေႃးတေပိုတ်ႇၼႄႁႂ်ႈ တႅၵ်ႇလႅင်း- တေလႆႈႁူႉတူဝ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလဵၼ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢီႈသင် ?
ႁဝ်းပဵၼ်သင်? (Identity)ႁဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ႁဝ်းတိုၵ်းဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ (Rights of self-determinationႁဝ်းတိုၵ်းလူၺ်ႈ လၢႆး ၵတ်းယဵၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေတုၵ်းၵေႃႈလီ၊ ႁဝ်းယူႇၾၢႆႇ တႂ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ၵၢင်ၸႂ် လိူၵ်ႈတင်ႈ မွပ်ႈပၼ်ဢႃႇၼႃႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁဝ်းယူႇၸၼ်ႉထၢၼ်ႈလႂ် ? (Status) ႁဝ်းၶဝ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းသေတႃႉႁဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸုမ်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမွပ်ႈပၼ်ဢႃႇၼႃႇၼႂ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး၊ ယူႇတီႈၸၼ်ႉဢမ်ႇမီးဢႃႇၼႃႇ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမွပ်ႈပၼ် ၼၼ်ႉသေတႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇႁူႉၸၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း တူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်တႆးလႄႈလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ပုၼ်ႈတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း။
ႁဝ်းၸုၵ်းယူႇတီႈတၼ်းႁဵင်းလႂ် ? (Position) ႁဝ်းႁူႉတူဝ်မိူၼ်ၼင်ႇသွင်ၶေႃႈပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉႁဝ်းယူႇတၢင်ႇတီႈတင်ႇ မိူင်း (ဢမ်ႇၼၼ်) ယူႇၼႂ်းမိူင်းသေယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်း။ယူႇတီႈႁဝ်းၸုမ်းယူႇတီႈလႂ်တီႈ ၼၼ်ႉသေႁဵတ်းပုၼ်ႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေဢဝ်လႆႈ သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ (Self-determination)။ယူႇတီႈၸၼ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၸွမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ပၢႆတိုၵ်း (Strategy) လႄႈ လၢႆးတိုၵ်း (Tactics) ဢၼ် Coachၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်း တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်။ ယူႇတီႈၸၼ်ႉဢၼ်ၸၢင်ႈပၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ၊ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်းတီႈ Coach ၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃး 3 ၶေႃႈပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉၸႅင်ႈလႅင်းလီယဝ်ႉၸိုင် ၶေႃႈလမ်ႇလွင်ႈၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉမၼ်း ယူႇတီႈၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ၊ ၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉမေႃႁဵတ်းၸွမ်းၽႅၼ် ၵၢၼ်ပၢႆးတိုၵ်း Strategy တင်းလၢႆးတိုၵ်း Tactidcs ဢၼ် Coachၵၢၼ်မိူင်း ႁဝ်းတမ်းပၼ်ႁဝ်းဝႆႉ (ဢမ်ႇလႆႈတႅမ်ႈၼိူဝ် ၸေႈပၼ်၊ ဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈၼႄႁဝ်းၼႆၵေႃႈတေလႆႈမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၶႆႈၸႂ်ဝူၼ်ႉ ဢွၵ်ႇ) ၼၼ်ႉသေ ယူႇတီႈၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းမေႃၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်ၵေႃႉ တေႃႇၵေႃႉ၊ ၸုမ်းတေႃႇၸုမ်းၼၼ်ႉဢွၼ်ၵၼ်တိုၵ်း ဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈ လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဝ်းၸိုင် တေဢွင်ႇပေႉယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ။
ၶေႃႈၸိၼႄး လႄႈၶေႃႈထတ်းသၢင် သွင်ၶေႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လီပွင်ႇၸႂ်။တေလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ဝႄႈၶေႃႈ ၸိၼႄး (ၵွပ်ႈၶဝ်ႈလွၵ်း ၵၢၼ်ၽူႈၶဵၼ်)၊ တေလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈပေႃးမေႃယွမ်းႁပ်ႉထွမ်ႇ ၶေႃႈထတ်းသၢင် (ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶေႃႈထတ်းသၢင်လီၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸေႇတၼႃႇ လီသေထတ်းသၢင်ၼႄ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၸင်ႇ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈထတ်းသၢင်လီၼၼ်ႉလႆႈ)။
ၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃထတ်းသၢင်၊ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃၸိၼႄး ၵူၼ်းၸႂ်ၵူတ်ႉငေႃးမေႃႇသႄႇတမ်၊ၵူၼ်းမႃႇ ၼယႂ်ႇမေႃသမ်ႇမႅၼ်၊ ၵူၼ်းၸႂ် လီမေႃယိူၼ်ႉ၊ ၵူၼ်းႁူႉ-မေႃယွင်ႈယေႃး။ ၵူၼ်းႁၼ်-ၼႄၼိုင်ႈသွၵ်ႇမေႃႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼိုင်ႈ ဝႃး၊ ၵူၼ်းၶိုၵ်ႉသမ်ႉ မေႃႁဵတ်းမေႃသၢင်ႈမေႃပွင်။


text:
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆး လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်း ဝဵင်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း။
ၸၢႆးသႅင်မိူင်းတွပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈလိၵ်ႈလၢႆး
ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်သေ ၸၢႆးသႅင်မိူင်း တွပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ပၢင်ပိုတ်ႇၶႆႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ဢၼ်ၸတ်းတီႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ။ တိုၵ်းသူၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇလူလိၵ်ႈလၢႆးၼမ်ၼမ်။
ၸိူင်းသိုၵ်းသုၼ်းၸိုဝ်ႇ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉ ပိုၼ်ၽႄႈ
ၸိူင်းသိုၵ်းသုၼ်းၸိုဝ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပပ်ႉ ၽိုၼ်ၵွၼ်းၶေႃလၢႆပပ်ႉ/လၢႆတွၼ်ႈ ၶွင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး၊ မီးၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၵဵပ်းတုမ်ပဵၼ်ပပ်ႉ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈမႂ်ႇ။
ႁပ်ႉလဝ်ႈယိုၼ်ႈၶဝ်ႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ
ၼႂ်းပီၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ 2014 - 2015 ဢၼ်တတ်းမၵ်းဝႆႉ လႄႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင် ၽူႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်ၶူးသွၼ်ၸၢႆး/ယိင်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။
ၼမ်ႉၶမ်းပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႈ လႄႈပိုၼ်ႉႁူႉ
ဝတ်ႉၸေႇယသုၶ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈလႄႈပိုၼ်ႉႁူႉ။ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼပ်ႉပၢၵ်ႇ။
More Articles...
Page 1 of 9


text:
Welcome to Taifreedom
ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းရၶႅင်ႇလႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇရၶႅင်ႇ (ရ.ၵ.လ.ၸ) ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈမွင်ၸႂ်ၸွမ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၸေႃးတႃႇမလႃႇပေႃး ဢၼ်လႆႈသဵင်ႈမုၼ်
- Created on 02 July 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းဢဝ်လၢႆ ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈၼမ်လၢႆ
- Created on 01 July 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သို်ၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃး လွၵ်ႇငိူၵ်ႈတဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ် ၶဝ်ႇသိုၵ်းတႆး တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ မတ်ႉတူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶင်၊ ဢဝ်ၵိၼ်လၢႆ ၽၵ်းမီႇၼမ်ႉၼမ်း ၶဝ်ႈသၢၼ်လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်လၢႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း
- Created on 01 July 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တူၵ်းလူင်း ၵိုတ်းယိုဝ်း ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ သေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတင်ႈတပ်ႉ မီးၼႂ်းမိူင်းတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇတဵၵ်းတဵင် ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်း ပႆႇလႆႈယူႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၵိၼ်သဝ်းလီလီ။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းတဵင် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လၢႆ ဢမ်ႇလႆႈၵႃႈ သၢႆႈတႅၼ်းသင်
- Created on 30 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 20 လိူၼ် May ပီႊ2014 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 524 ၵုၼ်ႁဵင် ဢႃးထမ်ႇမ ၸဵၵ်းၸႂ်ႉထူဝ်ႈ လုင်းၼုတ်း ဝၢၼ်ႈႁူၵ်းလၵ်း ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းၶူဝ်လမ်သေ ၵႂႃႇသွၵ်ႈတဝ် ၸွမ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇလွႆမူၼ်း လႄႈ တီႈဝၢၼ်ႈသိပ်းၵဝ်ႈလၵ်း၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 31 လိူၼ် May ပီႊ2014 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ၶိုၼ်းၵႂႃႇတဵၵ်းတဵင် ဢဝ်ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉမူ လုင်းသႅင်လႃး တီႈဝၢၼ်ႈပႅတ်ႇလၵ်း တႃႇၼိူဝ်ႉ 6 ၸွႆႉ တေမီးသၢင်ႈငိုၼ်းမွၵ်ႈ 30000ပျႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉၽေးယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဝၼ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း
- Created on 28 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉၵူၼ်းမိူင်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽေးယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း။
More Articles...
- ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၸၢင်ႈလူႉၸူမ် ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ
- ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈၶၢႆးလူင် ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ ၸီႉၼႄးဝႃႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်းသိုၵ်းတႆး
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ၵႃႉၶၢႆၼွၵ်ႈမၢႆမီႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ၽၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း SSPP/SSA လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတီႈၵျွၵ်းမႄးတၢႆ
- ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းၵုၼ်ႁိင်း သုမ်းတီႈလိၼ် ပႃႇတီႇဢမ်ႇၸွႆႈသင်


text:
ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 95 ပီ ၸဝ်ႈၼၢင်းမျႃႉဝိၼ်း မေးၼၢင်းၵေႃႉတီႈ 5 ၶွင်ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႁူၺ်ႈ (ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵေႃႉႁႅၵ်ႈ 1948) ႁဵတ်းတၢင်းလီလူႇတၢၼ်း လဵင်ႉၽဵလ်း (ၵၢပ်ႈသွမ်း) ဝၼ်းၵိူတ်ႇ။
တိၺွပ်းလႆႈၵႃးတၢင်ႇငူး ၸမ်ၸမ်မိုၼ်ႇတူဝ် တီႈလၢႆးၶႃႈ
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ တိၺွပ်းလႆႈ ၵႃး 12 လေႃႉ တၢင်ႇငူးၸမ်ၸမ် 1 မိုၼ်ႇတူဝ် တီႈလၢၼ်ႇၶွၼ်ႈတုမ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၵူတ်ႇၶူၼ်ႉ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။
ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဝၢႆးၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်သိူဝ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈ
ဝၢႆးသေပၢင်ၵုမ်လူင်ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ၸတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇတီႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7-9/1/14 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယဝ်ႉ လႆႈပႃးဢဝ်လုၵ်ႈၸုမ်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း။
ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် ၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႄလႈ ဢၢႆႊထီႊ (IT) တႆး
ဝွၵ်ႇၸိူၼ်းထိုင်
………………………………………
ၽူႈႁၵ်ႉၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႄလႈ ဢၢႆႊထီႊ(IT) တႆး
လွင်ႈတၢင်း။ ။ ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်လႅၵ်ႈပိၼ်ႇ လွင်ႈၽႃသႃ လိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႄလႈ ဢၢႆႊထီႊ (IT) တႆး
ဢိင်လူၺ်ႈတိုဝ်ႉတၢင်းပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉသေ “ သမႃးၶူမ်းပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး” တင်း “ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆး” ၵဵင်းမႆႇ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် လႅၵ်ႈပိၼ်ႇတၢင်းႁူႉ လွင်ႈၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႄလႈ လွင်ႈဢၢႆႊထီႊ(IT) တႆး ပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်မႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃးသၢႆၸႂ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ႁႂ်ႈယိုၼ်းယၢဝ်းမၼ်ႈၵိုမ်း ၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇၼႆႄလႈ ၸင်ႇလႆႈ ဝွၵ်ႇၸိူၼ်းမႃးထိုင် ၽူႈႁၵ်ႉၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆး ဢိၵ်ႇတင်း လႅၵ်ႈပိၼ်ႇတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ လွင်ႈဢၢႆႊထီႊ (IT) ၼႆဢေႃႈ -
တပ်ႉသိုၵ်းၶၢင်လွတ်ႈလႅဝ်း ထဵင်ပၢၵ်ႈဢမ်ႇလႆႈၵဵပ်း ၶဝ်ႈ/ငိုၼ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး-ၶၢင်
ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းတႆး - မိူင်းၶၢင် ထုၵ်ႇသိုၵ်းၶၢင် KIO/KIA ၵဵပ်းၶဝ်ႈၵဵပ်းငိုၼ်းႄလႈ လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈ၊ သိုၵ်းၶၢင်လွတ်ႈလႅဝ်းထႅင်ပၢၵ်ႈ။
More Articles...
Page 7 of 92


text:
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆး လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်း ဝဵင်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 18/05/2014 လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆး လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး B.A. M.A. တီႈၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း ဝၢင်းၼွႆႉ ဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ) ၸိုင်ႈထႆး၊ ၸုပ်ႈ 59 ။ တီႈပၢင်ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးၼၼ်ႉ မီးပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင် ယူႇသဝ်းၼႂ်းဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁူမ်ၸူမ်းယိၼ်းလီ ယုၵ်ႉယွင်ႈပၼ်ႁႅင်း 600 ပၢႆ။ မီးသင်ၶၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉ ၸွမ်ယူႇလႄႈ ၸိူဝ်းလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးယဝ်ႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်။
ၸၢႆးသႅင်ႁၢၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈၸူမ်းသိူဝ်းဢၼ်လႆႈၵိူတ်ႇမႃးပဵၼ်တႆး လႄႈ ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းၸဝ်ႈသင်ၶတႆး ၸိူဝ်းလႆႈ ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးတင်းသဵင်ႈ။ တီႈပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးဢွၼ်ၵၼ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းတႆး ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၼ်ႁႅင်း။ လႆႈၼႄတၢင်းၵႃႈလႄႈ တၢင်းၵႃႈၼူၵ်ႉၵိၼ်ႇၼရီႇ (ၼၢင်းၼူၵ်ႉ) တင်းႁွင်ႉၵႂၢမ်းတႆးပၢၼ်ၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၼႆႉ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၼ် ႁႅင်းၸိူင်ႉၼႆၵူႈပီ၊ ၵူၺ်းၵႃႈပီၼႆႉ ပေႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တင်း လၢႆလၢႆပီပူၼ်ႉမႃး၊ ပၢင်ပွႆးၶိုၵ်ႉယႂ်ႇၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ တႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ။
ၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃႇၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း မိူင်းၵွၵ်ႇၼႆႉ မီးသင်ၶၸဝ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ မႃးၶဝ်ႈႁဵၼ်း မီးၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ၊ ပႃးၸဵမ်သင်ၶၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ၊ တႆး၊ ယၢင်း လႄႈ ပဢူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လၢႆလၢႆပီပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မီးသင်ၶတႆး လုၵ်ႉမိူင်းတႆးမႃးႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉ ၼိုင်ႈပီဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈ 20-30 တူၼ်။


text:
ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းဝူၼ်ႉၾၼ် ယိူင်းဢၢၼ်းမီးဝႆႉၸဵမ်မိူဝ်ႈ လဵၵ်ႉသေ ၸၢႆးႁၢၼ်လဵတ်း ၶိုင်ပွင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉ ႁၢင်ႈလူၼ်ႉ (ၵႃႊတုၼ်ႊ)ၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၻွၼ်း” (DAWN) ပွင်ႇဝႃႈ (“ႁူဝ်ၼႂ်” ၵႂၢမ်းၵဝ်ႇတႆးဝႃႈ “ႁုင်ႈ”) ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၢႆး ပၺ်ႇၺႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ သင်မီးၽူႈပၼ်ႁႅင်းဢၢၼ်းဢွၵ်ႇ သိုပ်ႇၵႂႃႇၼိုင်ႈလိူၼ်ၼိုင်ႈပပ်ႉ။
ဝၢႆးတႅပ်းတတ်းယဝ်ႉပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆး တေတၢင်ႇထိုင်ၸွမ်ၸိုင်ႈ
ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆး ပိူဝ်ႈတႃႇပူင်သွၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဵၼ်း ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးၵေႃလိၵ်ႈ လၢႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တႅပ်းတတ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ တေဢဝ်တၢင်ႇထိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ။
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ဝႆးဝႆး လွင်ႈပူင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း
ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေတႅမ်ႈလႆႈ ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆး၊ လႆႈၸႂ်ႉ သွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် တီႈၵျွၵ်းမႄး၊ လႆႈၸႂ်တုၵ်းယွၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် လူင်ဝႆးဝႆး။
ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇလိၵ်ႈႁႂ်ႈသွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တူဝ်ၵဝ်ႇၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵၼ်းထႅင်ႈ
ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (Shalom Foundation) လႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈ ၸူးၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၶဝ် ႁႂ်ႈတႅပ်းတတ်းပဵၼ်မၢႆမီႈ လွင်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်းပဵၼ်ၶၢဝ်း ယၢမ်းႁူင်းႁဵၼ်း။
လိၵ်ႈတႆးလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ၼွၵ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇလီဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်
ၸဝ်ႈပၢႆးမေႃလိၵ်ႈလၢႆးတႆးဝႃႈ လွင်ႈလိၵ်ႈတႆးဢၼ်တေ လႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၼွၵ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလီဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်။
More Articles...
Page 6 of 9


text:
Wp/shn/ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး
ၶုၼ်ထုၼ်းဢူးၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၼၢမ်းတႆး ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ သႂ်ႇၶွၵ်ႈဝႆႉ ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၵရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး။
Contents
ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း[edit]
ၶုၼ်ထုၼ်းဢူးၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ၸဝ်ႈၵျႃႇၸုင်ႇ လႄႈ ၸဝ်ႈသူၺ်ႇယူင်ႇ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပိူဝ်ႇ 1943။ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼႅင်ႇၼႅင်ႇ ႁိုဝ် Noel။ ၸဝ်ႈၵျႃႇၸုင်ႇသမ်ႉပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆး ၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉ ၸဝ်ႈဢူဝ်ႇသေ ယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တႃႊၶုၼ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်၊ ၽူႈၵႂၢၼ်းၸေႊတွၼ်ႊ။ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၾႅတ်ႇရလ်ႇ မိူဝ်ႈ 1960 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ၵေႃၶိတ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ၾႅတ်ႇရလ်ႇမႃး။ ဢၢဝ်ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၵေႃႉပဵၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉ ၸဝ်ႈၵျႃႇသႅင်ႇတႄႉ ႁၢႆလၢႆႊၵႂႃႇ မိူဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ မိူဝ်ႈ 1962။
ပၢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း[edit]
မိူဝ်ႈ 1949 ၼၼ်ႉ တႄႇၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း St. Elbert ဝဵင်းပၢင်ႇဢူးသေ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ဢွၼ်ႇ မိူဝ်ႈ 1955။ မိူဝ်ႈ 1956 ၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၵမ်ႇပေႃးၸ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးယဝ်ႉ ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉသိပ်း မိူဝ်ႈ 1962။ တီႈတူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉ ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်း ၸုမ်းတႆးၼုမ်ႇမႃး။ တႄႇမိူဝ်ႈ 1964 ၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ ႁဵၼ်းပၢႆးပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း တေႃႇထိုင်ပီႊသွင်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၸုမ်းတႆးၼုမ်ႇသေ ႁၢပ်ႇပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တီႈၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ။
ၼႃႈၵၢၼ်ႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉမႃး[edit]
တႄႇမိူဝ်ႈ 1967 တေႃႇထိုင် 1974၊ လႆႈႁၢပ်ႇ ပဵၼ်ၽူႈမၢႆ တီႈၽွင်းတၢင်ၾၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်း မိူင်းမၢၼ်ႊ တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျိူဝ်း။ တႄႇမိူဝ်ႈ 1984 တေႃႇထိုင် 2005 တူဝ်တႅၼ်း Overseas Courier Service ၶွင်မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႊ။
ၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း[edit]
မိူဝ်ႈ 1975 ၼၼ်ႉ လႆႈသွၼ်ႉမိင်ႈၵၼ်တင်း တေႃႇဝူၺ်ႇဝူၺ်ႇလုၼ်ႇ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈလုမ်းၽွင်းတၢင် တီႈမိူင်းမလေးသျိူဝ်းသေ မီးလုၵ်ႈၸၢႆး ၶုၼ်ဢူးလုၼ်ႇ လႄႈ ၼၢင်းဢႄႇၵီႇ သွင်ၵေႃႉ။
ၾၢႆႇတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်း[edit]
မိူဝ်ႈ 1989 ပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်းၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (ႁိုဝ်) ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၵရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) မႃးသေ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၵူႊၸေႊဝဵင်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် မိူဝ်ႈ 1990 ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇ။ မိူဝ်ႈၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ 1990 ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်း ၶဵတ်ႇသဵင်မၢႆ(1) ၸေႊဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ တီႈပၢင်တုမ်လူင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈ 1993 ၼၼ်ႉဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်သေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူႊၸုမ်း တေလႆႈမီးသုၼ်ႇလႆႈ တႅပ်းတတ်းလႆႈႁင်းၶေႃ လႄႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈႁႂ်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။ တႄႇပီႊၼႆႉ ႁိၵ်ႈႁွင်ႉတုၵ်းယွၼ်း တႃႇသၢမ်ၶႃၵဵင်း (ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ၊ ၸုမ်းတီႇမူဝ်ႇၵရေႇၸီႇ၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်) ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၼၼ်ႉမႃးတႃႇသေႇ။ မိူဝ်ႈ 1996 ၼၼ်ႉတႄႉ မုင်ႈမွင်း တႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်လႆႈ တီႈၵၼ်တွၼ်ႊ လိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸုမ်းသိုၵ်းငမ်းယဵၼ်တႆး (တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး) ၶဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈၵေႃႇတင်ႈမႃး ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး။ မိူဝ်ႈ 2002 ၼၼ်ႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇ ႁႂ်ႈၵူႊမိူင်းမိူင်း ႁူႉထိုင် ၵၢင်ၸႂ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်း (UNA) မႃး။ မိူဝ်ႈ 2004 ၼၼ်ႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇၵုမ်မႃး မိူဝ်ႈ 1993 တေႃႇ 1996 ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ် ပဵၼ်ၼမ်ႉပဵၼ်တူဝ်လႄႈၸင်ႇ ဢမ်ႇယွမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပႃးၸွမ်းၼႂ်းပၢင်တုမ်လူင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ ၶိုၼ်းၸတ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈ 2005 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈထုၵ်ႇၵုမ်းၵမ် ၵွပ်ႈၵၢၼ်တႃႇၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၸုမ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဢမ်ႇၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပိူဝ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ 93 ပီႊသေ သူင်ႇၵႂႃႇထိုင် ၶွၵ်ႈပူႇတႂ်း။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 05/12/2012 ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 17:00 မူင်း ၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ (606) ၵွင်းမုင်ႈမိူင်းၶဝ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင် ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၸိုင်ႈထႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (85) ဝႃႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး မၢႆ (5) ဝၢၼ်ႈၵွင်းမုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။
ၼႂ်းပၢင်ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၸိုင်ႈထႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (85) ဝႃႇၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း၊ ၵူၼ်းၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈတီႈၸမ်တီႈၵႆ ဢိၵ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈ ၶူးၶဝ် ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈမီးယူႇ (200) ပၢႆ။ ၼႂ်းပၢင်ယုၵ်ႉယွင်ႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၸိုင်ႈထႆး ၶွပ်ၶူပ်ႇ (85) ဝႃႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်းတႃႉပလွႆး ၽူႈၼမ်းၸုမ်း (WNO/WNA) ၸပ်းၾႆးတဵၼ်း လူႇဢုပ်းမွၵ်ႇယဝ်ႉၵေႃႇမတီႇမူႇဝၢၼ်ႈပေႃႈထဝ်ႈငဝ်းလႅဝ်း တၢင်တူဝ်သၢမ်မူႇသၢမ်ၸုမ်းသေ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်း သူးပၼ်တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၸိုင်ႈထႆးယူႇလီသိူဝ်းသႃႇႁၵ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယူႇ။
ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ဢွၼ်ၸပ်းၾႆးတဵၼ်း ပိုတ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းသဝၸုၻီး ႀၼ်ႀိူၼ်ၽြႃႉပႃႇရမီႇသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇၼပ်ႉယမ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၸိုင်ႈထႆးယဝ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸဝ်ႈသိုၵ်းတႃႉပလွႆး၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းဢွင်ႇမျႃႉ၊ ၸဝ်ႈႁၢၼ်လႃႉထူၺ်း၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဝၼ်းပေႃႈလႄႈ ယွၼ်းသူးပၼ်ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ၸိုင်ႈထႆး ဢၼ်ပဵၼ်ဢဵၵ်ႇၵလၵ်းလူင်ၸၢဝ်းထႆး ဢိၵ်ႇၸၢဝ်းတႆးလႄႈ ၸၢဝ်းလူၵ်ႈတင်းသဵင်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးသၢႆၸႂ်ၸိဝိတ်ႉတ ယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇၶၢဝ်းၼႃႈလႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်တီႈပိုင်ႈဢိင်ၸၢဝ်းထႆး ဢိၵ်ႇၸၢဝ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇမိုၼ်ႇၸူဝ်ႈသႅၼ်ႁႅၼ်ၸူဝ်ႈမုင်ႈ သေၵမ်းတီႈၶႃႈဢေႃႈ ...
ႁဝ်းၶႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဢိၵ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝိူင်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းႁဝ်းၶႃႈ ငိၼ်းႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းၼႂ်းဝၼ်း ၵိူတ်ႇၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းႁဝ်း ဢၼ်ထူၼ်ႈထိုင် (85) ဝႃႇၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ၶႂၢင်ၶႂၢင်ယူႇ။
ယွၼ်းသူးပၼ်ႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁဝ်း လႆႈၼင်ႈပလၢင်ႇႁၢင်ႈႁေႃၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းလႄႈ ႁႂ်ႈဢႃႇယုယိုၼ်းယၢဝ်းသေၵမ်းတီႈၶႃႈဢေႃႈ ...
ဝၢႆးပၢင်ၵႅဝ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ သိုပ်ႇလဵင်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈဝၢၼ် ၶဝ်ႈမုၼ်းသေ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇၼႄၼင်ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်တေႃႇထိုင် 21:00 မူင်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်းလႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇမီးၼင်ႇၼႆ။


text:
ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇ လၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ- ၶႄႇ ဢၼ်ၶၢမ်ႈမႃးပၵ်း တၢင်း မိူင်းတႆး၊ ပေႃးမီးပၼ်ႁႃ ၸင်ႇၵႄႈလိတ်ႈဝၢႆးလိုၼ်း။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းသဝ် တီႈ 28/06/2014 ၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈ ဢိၵ်ႇ ၽွင်းလူင် 5 ၵေႃႉ၊ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းႁွတ်ႈထိုင်ပွတ်းထုင်ႉမၢဝ်း၊ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး၊ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈႁူပ်ႉထူပ်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၸႂ်ႉထွၼ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈလၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ၾၢႆႇတႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ် သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်မႃး ပၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး ၵႂႃႇထိုင်တီႈတႃႈႁိူဝ်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇသေ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၵမ်ႉၸွႆႈ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ သြႃႇၸၢႆးဢွင်ႇဝိၼ်းၵေႃႈ သပ်းလႅင်းၼႄၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈလႅၼ်လိၼ် ထိုင်ၸွမ်ၽွင်း လူင်မိူင်းတႆးႄလႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈတေၶပ်းၶိုင်ပၼ် ႁႂ်ႈၸွမ်းပိူင်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ မၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် လၵ်းဢၼ်ပၵ်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ထွၼ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈမူတ်းမူတ်းသေ ၸႂ်ႉလၵ်းဢၼ်ၵဝ်ႇဝႆႉၵွၼ်ႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးပၼ်ႁႃမႃးၵေႃႈ ၸင်ႇၵွႆႈတႅၵ်ႈၵၼ်ၶိုၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ- ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းဢိူင်ႇၸႄႈႁႆး ၽူႈဢၼ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ႁူပ်ႉ ထူပ်း ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး လၢတ်ႈ။
ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆးလႄႈ ၽွင်းလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁွတ်ႈမႃးတီႈထုင်ႉမၢဝ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/06/2014 ။ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸႄႈ မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ / ၼမ်ႉၶမ်း / ၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တီႈပၢင် ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၸတ်းတီႈႁူင်းႁေႃသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ်၊ ၾၢႆႇၵမ်ႉ ၸွႆႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ပႃးၸဵမ်ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးႁူပ်ႉမွၵ်ႈ 300 ။ ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး လႆႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၼိုင်ႈၸႄႈဝဵင်း ငိုၼ်းတႃႇ 400 သႅၼ်၊ ပပ်ႉလိၵ်ႈတႅမ်ႈတီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၼိုင်ႈၸႄႈ ဝဵင်းလႂ် 300 လူဝ်- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆး ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း တီႈဢၼ်ဝႃႈ လၵ်းၶႅၼ်ႈ လႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇ လၢမ်းၶႂၢၵ်ႈမႃးပၵ်းၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း။ တီႈလိၼ်သူၼ် ႁႆႈ ၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းပႃးၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈၵေးၶုၼ်၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၽွင်းၸွမ် ၽွင်းလူင် မိူင်းတႆး ၵႂႃႇယဵမ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၵ်ႇမႃးပႂ်ႉႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ တင်းၼမ်။ တႅမ်ႈလိၵ်ႈသေ ယုၵ်ႉလိၵ်ႈၼႄဝႃႈ တီႈလိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶွင်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈႁဝ်း မႃးၸဵမ်မိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈသုမ်း တီႈလိၼ်ႁဝ်း၊ ထတ်းသၢင်ပၼ်ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈပဵၼ်ထမ်းသေ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်းသေၵမ်း- ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႄၵၢင်ၸႂ်လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆး ၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းမႃးတီႈၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈ၊ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇ ၵပ်းသိုပ်ႇသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း၊ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ ဢူးၼေႇလိၼ်း၊ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ပိူင်ၵူၼ်း ၻွၵ်းတိူဝ်ႇမဵဝ်းထုၼ်း၊ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈလႅၼ်လိၼ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ဢွင်ႇတူႇ၊ တင်းၽွင်းလူင် ၾၢႆႇႁႆႈၼႃးလႄႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸၢႆးသႃႇလူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတေၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈပီၼႃႈ (2014)ၼႆႉ လွင်ႈႁူဝ်ၵူၼ်း ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈမီးၵႃႈႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်းၼမ်သူၼ်ၸႂ်ဝႆႉယူႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဢၼ်တေပၼ်ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ၵမ်ႈၽွင်ႈ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ်သၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဢၼ်တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မႃးသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ဝၢႆးလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ (တီႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ) ပီ 1948 လၢႆမိူဝ်ႈလၢႆပွၵ်ႈမႃး၊ လွင်ႈၸၢဝ်း မၢၼ်ႈမီးၵႃႈႁိုဝ်၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈသမ်ႉမီးၵႃႈ ႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးလွင်ႈ ယုမ်ႇယမ်လႆႈ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီ 1993 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် (လူၵ်ႉတႃးပျီႇ တူႉၼေႉၸိၼ်ႇ) ဝႃႈ- ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈတင်းမူတ်းမီး 41.204 လၢၼ်ႉ။ ၼႂ်းၼႆႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း မၢၼ်ႈမီး 28.25 လၢၼ်ႉ (ပဵၼ် 68.56%) ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈ မီး 31.44% ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇပေႃးယွမ်းႁပ်ႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈလၢႆးၵဵပ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ဢၼ်မၢၼ်ႈႁဵတ်း ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းလၵ်းပိူင်။ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ယွမ်းႁပ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်သၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵဵပ်းဝႆႉ ပူၼ်ႉမႃးၸဵမ် မိူဝ်ႈပီ 1872 ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉၶၢဝ်းတၢင်း 10 ပီၵဵပ်း 1 ပွၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈပီ 1872 ၵဵပ်းတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းတႂ်ႈၵူၺ်း၊ ၵွပ်ႈဝႃႈဢိင်းၵလဵတ်ႈယင်းပႆႇႁုပ်ႈယိုတ်းလႆႈ မိူင်းမၢၼ်ႈတင်းသဵင်ႈ။
ဢၼ်ၵဵပ်းလႆႈမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ (ပႃးၸဵမ်ၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း 7 ၸိုင်ႈမိူင်း) လႄႈမႅၼ်ႈၸွမ်းလွၵ်းပိူင် ပဵၼ်ဢၼ်ၵဵပ်းၼႂ်းပီ 1931 တင်း 1941 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈပီ 1941 ဢမ်ႇမီးႁူဝ်ယွႆႈ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၼႂ်းပီ 1942 ၼၼ်ႉ ၵျပၼ်ႊၶဝ်ႈမႃးတၢင်း မိူင်းမၢၼ်ႈသေ မႃးလိုပ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆၵမ်တင်းၼမ်လုၵွႆပႅတ်ႈ၊ လွင်ႈၸႄႈတွၼ်ႈလႂ်မီး ႁူဝ်ၵူၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႃႉတႄႉလႆႈဝႆႉႁူဝ်ႁုပ်ႈ မၼ်းၵူၺ်း။ ဢၼ်မီးႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း ပဵၼ်ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵဵပ်းဝႆႉမိူဝ်ႈပီ 1931 ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵမ်ႈၼမ်ယုမ်ႇယမ် ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းမိူဝ်ႈပီ 1931 ။ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈပီ 1931 ႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ (ပႃးၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း) မီး 14,647,756 ။ မၢၼ်ႈမီး 8,596,031 (58.68%) ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် တင်းမိူင်း 41.32% ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈမႃးၵဵပ်းထႅင်ႈ သမ်ႉဝႃႈမၢၼ်ႈမီး 68.56%။ မိူဝ်ႈလဵဝ် မၢင်ၵေႃႉမၢင် ၾၢႆႇလၢတ်ႈဝႃႈ မၢၼ်ႈမီး 75% ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈမီး 25% ဝႃႈၼႆၵေႃႈမီး။
မိူဝ်ႈပီ 1931 ၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇသွၼ်ႇပႃးႁူဝ်ၵူၼ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉယၢမ်းလဵဝ်၊ ထိုင်မႃးပီ 1941 ၸင်ႇၵွႆႈသွၼ်ႇပႃးၼႃႈ လိၼ်ဝႃႉ။ မိူဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းဝႃႉမိူဝ်ႈပီ 1941 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ တင်းမူတ်းမီး 82,614 ၵေႃႉ။ သင်ႇဝႃႈသွၼ်ႇပႃးႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉၸိုင် ႁူဝ်ၵူၼ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ % မၼ်း တေလူတ်းလူင်းထႅင်ႈ။
ဢၼ်သပ်းၸႅင်ႈၼႄမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ပႃးၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈပပ်ႉၵႅမ်မိုဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ (Burma Handbook) ဢၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 1944 ၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၻေႃႊမႅၼ်ႊ သမိတ်ႊ (Dorman Smith) ဢၼ်ၽွင်းငမ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ပၢႆႈသိုၵ်းၵျပၼ်ႊၵႂႃႇပၵ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊသေႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈမီး ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၶဝ်ၵေႃႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶေႃႈမုလ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁဵတ်းဝႆႉ မၢၼ်ႈမီး 58.68% ၊ ဢၼ်မၢၼ်ႈၶိုၼ်းမႃး ႁဵတ်းဝၢႆးလင်သမ်ႉ မၢၼ်ႈမီး 68.56% ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ သမ်ႉဝႃႈမၢၼ်ႈမီး 75%။ ၵူၺ်းၵႃႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ဢၼ်ၸုမ်းၶွင်ႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း (ENC) ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈမီး 60% ၊ ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈ မီး 40% ၊ ဢၼ်တၢင်း ENC ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼႆႉ ယင်းၶႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ႁဵတ်းဝႆႉယူႇ။
လွင်ႈတေၵဵပ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းပီၼႃႈ 2014 ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပွင်ႇဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းလွၵ်းပိူင် ဢၼ်ၵဵပ်းပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီ 1931 ႁဝ်းဢမ်ႇႁပ်ႉ။ ပေႃးၵဵပ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းပီၼႃႈၸိုင် ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမီးလွင်ႈသိူင်ႇ လပ်ႉ၊ ထုၵ်ႇလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူႉဝႆႉထႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတမ်းၸႂ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၵဵပ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းမႃး တေမီးၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်ၵဵပ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉတေလႆႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသင်လၢႆလၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇလႆႈႁူႉဝႆႉ လူင်ႈၼႃႈ။ လွင်ႈၵဵပ်းသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈ ပိုတ်ႇၼႄၵူၼ်းမိူင်း၊ ယႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈမၢၼ်ႈမီးၽၢႆႉလပ်ႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးၽၢႆႉလပ်ႉၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတေသိူင်ႇလပ်ႉတိၵ်းတိၵ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇ မီးလုၵ်ႈၸၢႆး 5 ၵေႃႉၵေႃႈ တေလၢတ်ႈဝႃႈမီး 2 ၵေႃႉၵူၺ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵၢၼ်ၵဵပ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းပီၼႃႈ 2014 ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမီးလွင်ႈသိူင်ႇလပ်ႉ
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတေၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈပီၼႃႈ (2014)ၼႆႉ လွင်ႈႁူဝ်ၵူၼ်း ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈမီးၵႃႈႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်းၼမ်သူၼ်ၸႂ်ဝႆႉယူႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဢၼ်တေပၼ်ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ၵမ်ႈၽွင်ႈ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ်သၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဢၼ်တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မႃးသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ဝၢႆးလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ (တီႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ) ပီ 1948 လၢႆမိူဝ်ႈလၢႆပွၵ်ႈမႃး၊ လွင်ႈၸၢဝ်း မၢၼ်ႈမီးၵႃႈႁိုဝ်၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႈသမ်ႉမီးၵႃႈ ႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးလွင်ႈ ယုမ်ႇယမ်လႆႈ။


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ (88) ၸိၼႄး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပလွင်ႈ(လွႆ) ဢၼ်ပဵၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ႁႆႈသူၼ်ၼႃး ဝႃႈပဵၼ်သိုၵ်း TNLAသေ တိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ တဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်ပၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ဢၢင်ႇ၊ ၾႃလႅၼ်ႇ၊ သႅင်တင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈၵၢင်လႄႈ ဝၢၼ်ႈဢွမ်ႈ ဢၼ်မီး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ၸႂ်ႉႁၢပ်ႇၶျေႃး ၸိၼႄတၢင်း။
ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပလွင်ႈပူတ်းပွႆႇ (TNLA) တပ်ႉၵွင် 478 သွင်ၽၢႆႇၵမ်းၵမ်း ၵႆႉလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈလူႉတၢႆၼမ်ႁႅင်းလႄႈ ဝၼ်းထီႉ 4-5.June.2014 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ(88) ၵႂႃႇတိၺွပ်းတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တီႈၼိူဝ်လွႆ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းလဵင်ႉဝူဝ်းၵႂၢႆး ၸွမ်းႁူၺ်ႈၸွမ်းလွႆ ဢၼ်ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉလွႆၶဝ်။
တႃးဢၵူၵ်ႉ ဢႃႇယု 70ပီႊပၢႆ လႄႈ ၵုၼ်းဢၢႆႈသိူဝ် ဢႃႇယု 70ပီႊပၢႆ တီႈယူႇဝၢၼ်ႈဢွမ်ႈ သွင်ၵေႃႉၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ (88) ပေႃႉမင် ၸဵပ်းႁႅင်း ထိုင်တီႈဢမ်ႇၵႂႃႇမႃးပႆလႆႈသေ မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁိူၼ်းဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ဢၢႆႈယႂ်ႇတူင်ႊ တီႈယူႇဝၢၼ်ႈၵၢင် လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိၺွပ်းတူဝ်ႁၢပ်ႇၶျေႃး ၸႂ်ႉၸိၼႄသဵၼ်ႈတၢင်းပၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လုၵ်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈၾႃလႅၼ်ႇ သူင်ႇထိုင်ဝၢၼ်ႈၼွင်ဢၢင်ႇ ပေႃႉထုပ်ႉယဝ်ႉ ၸင်ႇပၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း။
ဢွင်ႇတၢၼ်း တီႈယူႇဝၢၼ်ႈၾႃလႅၼ်ႇ၊ ဢၢႆႈၺႅမ်းၵႃး တီႈယူႇသႅင်တင်ႈ၊ ဢၢႆႈငေးလႄႈ ဢၢႆႈၼႅင်ႇဢွင်ႇ တီႈယူႇသႅင်တင်၊ ဢၢႆႈလူင်ၵျၢၼ်ႇ လႄႈ ဢၢႆႈယႂ်ႇ တီႈယူႇဝၢၼ်ႈၵၢင် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၶဝ် (6)ၵေႃႉၼႆႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ(88) တိၺွပ်းတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၼႆ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
TNLA
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ ပီႈၼွင်ႉဝႃႉ/တႆး တၢင်းပၢင်သၢင်းၶႂ်ႈၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးၸဝ်ႈဢိၼ်းသၢၼ် ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းၶၢၵ်ႇ မိူင်းလုင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 1-3/5/12 ၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈယွၼ်းဢၶႂၢင်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇပၼ်ဢၶႂၢင်ႉလႄႈ ၸွႆႈလၢတ်ႈ ပၼ်တီႈၸွမ်ၸိုင်ႈလူင်တဵင်းၸဵင်ႇ တင်း ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈ ၶဝ်သေၵမ်း။
ႁဝ်းပဵၼ်ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇၼင်ႇၵၼ်၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵၢၼ်ၵုသူလ်ၼၼ်ႉ ယင်းလီပၼ်ႁႅင်းၵၼ်ၶႃႈဢိူဝ်ႈ။ သင်ဝႃႈပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵႂႃႇႁဵတ်းႁၢႆႉ ႁဵတ်းဢမ်ႇလီလႄႈဢမ်ႇပၼ်ၵႂႃႇတႄႉ ၸႂ်ႈၶႃႈၵႂႃႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႅၼ်းတေႃႈ ၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶုၼ်ၵႂၢၼ် ၽွင်းမိူင်းၶဝ်ဝႆႉၸႂ်ငိုၼ်းၸႂ်ၶမ်း တူၺ်းလူပၼ်ႁဝ်းၶႃႈသေၵမ်းၶႃႈ။
ပီႈၼွင်ႉပၢင်သၢင်း
(မၢႆတွင်း- လိၵ်ႈၽိုၼ်ၼႆႉတႅမ်ႈမႃးၾၢႆႇမၢၼ်ႈ၊ ၶိုၼ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈၾၢႆႇတႆး)


text:
တင်ႈတႄႇၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်/ႁၢင်လိူၼ်မေႇမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသူင်ႇ လူတ်ႉၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်း 10 လမ်းပၢႆ တင်းႁႅင်းသိုၵ်းလၢႆလမ်း ၽိူမ်ႉထႅမ်ဢိူမ်ႈၸူး ၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ UWSA ။ ၾၢႆႇဝႃႉပႆႇမီး ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသင်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈလႆႈႁၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၼႂ်းလိူၼ်မေႇပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်း တိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (ယပၶ) တူၼ်ႈတီးသေ ၵႂႃႇတၢင်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်-ၵႃလိ၊ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းသူႈ-မိူင်းၸၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးလၢႆလမ်း၊ မီးတင်းၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်း။ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းသေ မုင်ႈၼႃႈၸူးၾင်ႇၶူင်း သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းၸႄႈဝဵင်းမၢၵ်ႇမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသႅင် ၽူႈယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႂ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵူႈပွၵ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းဢွၵ်ႇၶူင်းၵႂႃႇၵေႃႈမီး၊ ဢၼ်လုၵ်ႉ တၢင်းတူၼ်ႈတီး ႁူဝ်ပူင်း ၵႂႃႇတၢင်းၵႃလိ-ၵုၼ်ႁဵင် ၵေႃႈမီး။ ပိူင်လူင်မၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21-22/05/2014 ၼၼ်ႉ ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇတၢင်းၵႃလိ-ၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ မီး 12 လမ်း။ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၸၢင်ၼၼ်ႉ ပႃးၵႃးဢၼ်တၢင်ႇ သိုၵ်းလၢႆလမ်း၊ မိူဝ်ႈၽွင်းႁၢင်လိူၼ်မေႇၼၼ်ႉ မီးၵႃးပဝ်ႇ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းတၢင်းၵႃလိ ဢမ်ႇယွမ်း 20 လမ်း- ဝႃႈၼႆ။
ႁူမ်ႈဝႃႈမီးၶၢဝ်ႇ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉၼႆသေတႃႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းဝႃႉႄတႉ ပႆႇမီး လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းသင်လၢၵ်ႇလၢႆး မိူၼ်မိူဝ်ႈပီ 2009 ပူၼ်ႉမႃး။ ၽွင်းပီ 2009 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝိပ်ႇငႅၼ်းဝႃႉ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၼႆၵေႃႈ ဝႃႉဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉႄလႈ မီးၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶုတ်းလုၵ်း ထႅင်ႉ/ လုၵ်းပဵမ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်ၶႅၼ်ႈၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ လၢႆလၢႆတီႈ။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးသင်။ ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်သၢင်း ၵေႃႈ လိူဝ်သေၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇပလိၵ်ႈၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းသွၵ်ႈၶူၼ်ႉ ၵူၼ်းသူႇယႃႈ ၵိၼ်သမ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ် ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ ဝၼ်းတီႈ 26/06/2014 ဢၼ်တေမႃး ၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးသင်- ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းဝႃႉ သၢႆၼပ်း လၢတ်ႈ။
သၢႆၼပ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- “မိူဝ်ႈၶႃႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈမၢၵ်ႇမၢင်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈလူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ/ၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်းယူႇ၊ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းတူၼ်ႈတီးမႃးၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇယူႇ၊ ပိူၼ်ႈၵေႃႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ငဝ်ႈငုၼ်း ႁဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈသူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းၵႂႃႇၵႅတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းသင်၊ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈၸီႉသင်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးမႃးသင်၊ တႃႇတေပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်းတႄႉ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈယူဝ်ႉ” - ထတ်းသၢင်ၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ဢူးဢွင်ႇမိၼ်ႉ (လီႇၸူးလျႄႉ) ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းယူႇ၊ တၢင်းၼိူဝ်ၵေႃႈ ပႆႇမီးၵႂၢမ်းသင်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင်လူင်းမႃး- ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းပီႇတုၸိတ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွတ်ႈတီႈမိူင်းသူႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ယူႇၼႂ်းၵႄႈ ၸုမ်းဝႃႉ (UWSA) တင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တွၼ်ႈတၢင်းပွတ်းတူၵ်းၶူင်း၊ ၼႂ်းၵႄႈမိူင်းသူႈ တေႃႇထိုင် တၢင်ႉယၢၼ်းလႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတၢင်းပွတ်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမၢၵ်ႇမၢင်လႄႈသင်၊ ပွတ်းတူၵ်းၶူင်းသမ်ႉ ထုင်ႉၵုၼ်ၶႃ ၵုၼ်ၶူင်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ တင်းမူတ်း ႁႅင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈ 20 တပ်ႉၵွင်။ ၵမ်ႈၼမ် လၢတ်ႈဝႃႈ- သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးၵၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉပုတ်ႈတပ်ႉၵၼ်ၼႆသေတႃႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႆႉမၼ်းၼမ်၊ ဢၼ်ဢွၵ်ႇသမ်ႉ မီးဢေႇ- ဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) တင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်တူၵ်းလူင်း ၵိုတ်းယိုဝ်း/ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ဝႆႉတင်းသွင်ၸုမ်း။


text:
Humanrights
ပီႇတူႉၸိတ်ႉPNOႁူဝ်ပူင်း ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းမိူင်း သွၵ်ႈဢဝ်ငိုၼ်း ၸီႉၼႄးဝႃႈ ၵႃႈၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆ
- Details
- Created on 09 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပီႇတူႉၸိတ်ႉPNOႁူဝ်ပူင်း ၸီႉၼႄးၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈ ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆသေ ၵူတ်ႇထတ်းတူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း သွၵ်ႈတူၺ်းၸွတ်ႇၸႄး ဢမ်ႇႁၼ်သင်တီႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ဢဝ်ငိုၼ်းၶမ်းတီႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး
- Details
- Created on 09 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 524 တပ်ႉၽႄ 3 ၵုၼ်ႁိင်း ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃး တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈသေ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး ပေႃးယဝ်ႉ ၺွပ်းၶျေႃး ၸႂ်ႉၸိၼႄသဵၼ်ႈတၢင်း ၵႂႃႇသူင်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဝ်ထိူၼ်ႇ တဵၵ်းထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ
- Details
- Created on 03 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ524 လႄႈ 287 ႁွၼ်ႈတဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၸွမ်းသွၵ်ႈႁႃၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆးသေ တဵၵ်းတဵင် လွၵ်ႇငိုတ်ႈ ၸႂ်ႉၵိၼ်ႁႅင်းလၢႆ ၸွပ်ႇထၢမ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်းလႄႈ ဢိူင်ႇလွႆလႃႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်း သႂ်ႇၶွၼ်ႇၼႃး ပူၼ်ႉလိူဝ် လႄႈ ဢၢၼ်းတေသိမ်းဢဝ် ၼႃးၵူၼ်းမိူင်း
- Details
- Created on 03 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းတဵင်ပႄႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်း သႂ်ႇၶွၼ်ႇၼမ်လိူဝ်ပူၼ်ႉလႄႈ ပေႃးဢမ်ႇသႂ်ႇသႂၢင်းၶွၼ်ႇၼႆ တေသိမ်းဢဝ် တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်း တႃႇ(9)တူင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ပႃႇတီႇတႆးသွင်ပႃႇတီႇသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၶွမ်ႇပၼီႇလႃႉတႃႇတႃႇ တေမႃးလူင်းထုၼ်း တိုတ်ႉဢဝ်ၼမ်ႉမၢဝ်းသေ ၶိုၼ်းလဵင်ႉၵူၼ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
- Details
- Created on 31 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပႃႇတီႇတႆးသွင်ပႃႇတီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်လႄႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်း သၢၼ်ၶတ်း ၶွမ်ႇပၼီႇလႃႉတႃႇတႃႇ ဢၼ်တေမႃး လူင်းထုၼ်း တိုတ်ႉၼမ်ႉမၢဝ်းသေ တေမႃးၸႅၵ်ႇလဵင်ႉၶိုၼ်း ၵူၼ်းၼႂ်း ၸေႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသွင်ပႃႇတီႇ လႄႈႁူမ်ႈတင်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇႁၼ်လီလႄႈ ၸင်ႇလႆႈ ၶၢၼ်ၶတ်းၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
More Articles...
- ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၸႂ် ထူၵ်းၵွင်ႈယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸေႊလၢၼ်ႉတၢႆ
- တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢထမ်ႇမ သိမ်းတီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸေႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
- ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉ ပေႃႉထုပ်ႉ ဢၢင်ႈဢဝ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၸႂ်ပွႆႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းမိူင်း ဢီးတၢင်းၽိတ်းသႂ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုၼ်လူင်
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၶၢၼ်း လူတ်ႉတၢင်ႇၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း ပွတ်းထုင်ႉမၢဝ်းလႄႈ ႁဵတ်းပၢင်တိုၵ်းပွမ် ၼၼ်ႇၵွင်ႈယိုဝ်းၸွမ်းတၢင်း
- ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ဢွၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် တူၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး
- ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်တင်းသဵင်ႈ
- ႁူဝ်ၼႃႈပီႇတူႉၸိတ်ႉဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ ၸၢႆးဢွင်ႇမူဝ်း ၺႃးၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၸုမ်း ယိုဝ်းတၢႆ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းပၢင်တိုၵ်းပွမ်သေ ယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်တၢင်ႇထၢၼ်ႇ
- တိူင်းသိုၵ်းၶူဝ်လမ် သိမ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း


text:
ၵႂၢမ်းထၢမ်ၶေႃႈၼႆႉ ပေႃးမီးၵူၼ်းၵိုတ်ႉဝႃႈ တိုၵ်ႉမီးမႃးပၢၼ်ၼႆႉၼႆတႄႉ ႁူႉတၵ်းၽိတ်း။ ၸဵမ်ပၢၼ်ပုတ်ႉထၸဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈသီႁ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉမိူင်းဝၸ်ႉၸီ (Vajji) ဢၼ်မီးဝဵင်းလူင်ပဵၼ် ဝေသႃလီ (Wesali) ၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈတွင်ႈထၢမ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဝၸ်ႉၸီၼႆႉ ထုၵ်ႇမိူင်းမၵထ (Maghada) ၵႆႉမႃးတိုၵ်းတေႃးယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း။
“ၵဝ်ၶႃႈပဵၼ်လုၵ်ႈသိုၵ်း။ လႆႈႁပ်ႉတႅင်ႇတင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇတိုဝ်းၵမ်မၢႆမီႈလႄႈ တိုၵ်းတေႃးၵႅတ်ႇၶႄဝၢၼ်ႈမိူင်း။ ၸဝ်ႈႁဝ်းသမ်ႉ သွၼ်ႁဝ်း ႁႂ်ႈႁၵ်ႉသတ်တဝႃႇတင်းလၢႆ လႄႈဢေးလူၶဝ်။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၶႂ်ႈထၢမ်ဝႃႈ လွင်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတီႈ ၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈၼႆႉ ၸဝ်ႈႁဝ်းပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈ (ဢၶႂၢင်ႉ)ယူႇႁႃႉ ? ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်းသိုၵ်းတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁိူၼ်းယေး လုၵ်ႈမေးလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈႁဝ်းႁၼ်ဝႃႈၽိတ်းယူႇႁႃႉ ? ၊ ထုၵ်ႇလီလႆႈယွမ်းတူဝ်ပၼ်ပိူၼ်ႈတင်းပိုၵ်းယူႇၼႄႇ ? ၊ ထုၵ်ႇလီတၢမ်ၸႂ်ၽူႈႁၢႆႉ မၼ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ပွႆႇပၼ်ႁဵတ်း၊ ထုၵ်ႇလီယွမ်းပၼ်ၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်းၶႃႈ ၼင်ႇဢၼ်မၼ်းၶႂ်ႈႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ယူႇၼႄႇ ? ၊ ၸဝ်ႈႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းသိူဝ်တင်းလၢႆ ပႃးၸဵမ်သိုၵ်းသိူဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်တဵင်ႈထမ်း (တြႃး) ၼႆႉ လီလႆႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈယူႇၼႆၶႃႈႁႃႉ ?” ။
ပုတ်ႉထၸဝ်ႈၸင်ႇလႆႈတွပ်ႇ ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။
“ၵေႃႉထုၵ်ႇပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၼႆႉ တၵ်းလႆႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ။ ၵေႃႉထုၵ်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈၼႆႉ တၵ်းလႆႈယုၵ်ႉယွင်ႈ။ တင်းဢၼ်ႁဝ်း လႆႈသွၼ်ဝႆႉဝႃႈ (ယႃႇႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇ သတ်တဝႃႇတင်းလၢႆ၊ ႁႂ်ႈမီးၸႂ်ပဵၼ်ထမ်း၊ မီးမဵတ်ႉတႃႇလႄႈၵရုၼႃႇ) ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၶတ်းၵၼ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵေႃႉထုၵ်ႇပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇတူတ်ႈတၢမ်ႇ ယွၼ်ႉၽူႈတတ်းသိၼ်ၼၼ်ႉ ၸင်းၸၢၼ်ႈမၼ်း၊ ပဵၼ်ယွၼ်ႉတၢင်းႁဵတ်းႁၢႆႉႁဵၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၽူႈတတ်းသိၼ် ပူင်တူတ်ႈတၢမ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမီး ၸႂ်ၸင်း ၸႂ်ၸၢၼ်ႈၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ်မၼ်း။ ပေႃးပူင်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆၵေႃႈ လူၺ်ႈသႂ်ႇၸႂ်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ယွၼ်ႉတၢင်းႁဵတ်း တူဝ်ၽႂ်မၼ်း။
(ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း) ပုတ်ႉထၸဝ်ႈသွၼ်ဝႃႈ သိုၵ်းသိူဝ်တင်းလၢႆ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိုင်ႁႅမ်ပီႈႁႅမ်ၼွင်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်လီသဝ်ႈမွင် ၶေႃးၶူမ်။ ၵူၺ်းမၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇသွၼ်ဝႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူႈလၢႆး တႃႇငိူင်ႉဝႄႈသိုၵ်းသိူဝ်သေတိူၵ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇမႃးတိုၵ်းသိုၵ်း ပိူဝ်ႈတႃႇယုၵ်ႉယွင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ လွင်ႈမီးပၵ်းမီးပိူင်ၼႆႉ မီးတၢင်းၼႄး။ ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇၼႄး ပဵၼ်ၵေႃႉတႄႇသိုၵ်းသိူဝ်။ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈၼႆႉ သွၼ်ႁႂ်ႈပွႆႇဝၢင်းတူဝ်ၵဝ်ႇတင်းပိုၵ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇသွၼ်ဝႃႈ ပွႆႇဝၢင်းပၼ်ၸူးၸိူဝ်းဢၼ်ႁၢႆႉႁဵၼ်ႈ ဢမ်ႇဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ပဵၼ်ၽီႁိုဝ် သၽႃႇဝ။
ၵၢၼ်တေႃႇသူႈၼႆႉ တိုၼ်းတေမီး။ ၵွပ်ႈဝႃႈ လွင်ႈမီးတူဝ်မီးၸႂ်ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်တေႃႇသူႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႂ်ႈၼႄႉၸႂ်ဝႆႉၵွၼ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇလႆႈတေႃႇသူႈ ပိူဝ်ႈၽွၼ်းလီတူဝ်ၵဝ်ႇသေ သၢၼ်ၶတ်းသၸ်ႉၸႃ ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈပဵၼ်ထမ်း (တြႃး)၊ ၵေႃႉဢၼ်တေႃႇ သူႈပိူဝ်ႈၽွၼ်းလီတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇယိင်ႈယႂ်ႇ မီးဢႃႇၼႃႇ မီးငိုၼ်းၶမ်း မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇမီးသူးလၢပ်ႈသင် တႃႇမၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇၵေႃႉဢၼ်တေႃႇသူႈ ပိူဝ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ သၸ်ႉၸႃႇၼၼ်ႉ တၵ်းမီးသူးလၢပ်ႈ။ မၼ်းၵၢၼ်ႉ ၵႂႃႇယဝ်ႉ ယင်းတေထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆပဵၼ်တၢင်းဢွင်ႇပေႉ။
ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလၢႆး ပေႃးဝႃႈၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၵႂႃႇၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်တဵင်ႈထမ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ၸႂ်ဝႆႉ တႃႇတေထုၵ်ႇၾၢႆႇၶဵၼ်ၼၼ်ႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆ။ ယွၼ်ႉဝႃႈတၢင်းတၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢမ်ႇၸႃႇတႃ ၶွင်ၽူႈတိုၵ်းသိုၵ်း။ မၼ်းၸၢင်ႈလႆႈတၢင်း ဢွင်ႇပေႉ ဢၼ်ယိင်ႈယႂ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူင်းလေႃႉၵၢမ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈဝၢႆႇပၼ်ႇမႃးၸူး ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆၸႂ်ၸီႇဝိတ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇ လူင်းၸူးၾုၼ်ႇလိၼ်။
ၽူႈၵေႃႉဢွင်ႇပေႉသိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယိင်ႈယႂ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈၵေႃႉဢွင်ႇပေႉတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယိင်ႈယႂ်ႇလိူဝ်တွၼ်း။ ဢွင်ႇပေႉတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇဢဝ်သၢႆၸႂ်ၸီႇဝိတ်ႉပိူၼ်ႈ၊ ပဵၼ်တႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၸီႇဝိတ်ႉပိူၼ်ႈ။ ၽူႈၵေႃႉဢၼ် ဢွင်ႇပေႉတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉ ၵိုင်ႇလႆႈယူႇလိပ်းၵႂႃႇလႄႈ လႆႈတၢင်းဢွင်ႇပေႉၵႂႃႇ လိူဝ်သေၽူႈၵေႃႉဢၼ် ပဵၼ်ၶီႈၶႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၽူႈၵေႃႉဢၼ် ၸႂ်မၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်း ဢမ်ႇထိုဝ်တူဝ်ထိုဝ်ၶိင်း (ဢမ်ႇမႅၼ်တူဝ်မႅၼ်ၶိင်း)ၼၼ်ႉ တေၸုၵ်းမၼ်းၵႂႃႇ၊ တေဢမ်ႇလူမ်ႉၸူမ်ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း ၽဝ ၸၢတ်ႈပၢၼ်မၼ်း။ ၽူႈၵေႃႉဢၼ်မီးၼမ်ႉၸႂ် ပဵၼ်ထမ်းၼၼ်ႉ တၵ်းဢမ်ႇၺႃးလွင်ႈလူမ်ႉၵၢၼ်ႉ။ မၼ်းႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ တေဢွင်ႇလႄႈ တၢင်းဢွင်ႇမၼ်းၵေႃႈတေယိုၼ်းယၢဝ်း။ ၽူႈၵေႃႉဢၼ် ႁၵ်ႉပႅင်းသၸ်ႉၸႃႇဝႆႉၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ်ၼႆႉ တၵ်းယူႇလိပ်းၵႂႃႇ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းလႆႈၵိၼ်ၼမ်ႉဢမ်ႇတၢႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ်သေတေႃႇသူႈၵႂႃႇလႄႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈသိုၵ်းဢၼ်ပႂ်ႉပႃး သၸ်ႉၸႃႇ။
ပႄဢဝ်ၼႂ်း What Buddhists believe, by Ven k.Sri Dhammananda (1993) လႄႈ Sayings of The Buddha, by Pilgrims Publishing (2003)


text:
Welcome to Taifreedom
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး
- Created on 09 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 524 တပ်ႉၽႄ 3 ၵုၼ်ႁိင်း ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃး တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈသေ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး ပေႃးယဝ်ႉ ၺွပ်းၶျေႃး ၸႂ်ႉၸိၼႄသဵၼ်ႈတၢင်း ၵႂႃႇသူင်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။
မေႃသွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီလွင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ပိုတ်ႇသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး
- Created on 09 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လွင်ႈဢၼ်ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်ႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်မေႃသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီသေဢမ်ႇၵႃး ပၢႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆႉ ပိုတ်ႇသၢၼ်ၶတ်း ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆ။
ဝၼ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႈမျႅၼ်ႇမႃႇ တူၵ်းၼမ်ႉတႃ ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်
- Created on 07 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဝၼ်းထီႉ 7.june.2014 မိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသိပ်း ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈယူႇၸၼ်ႉၸွမ် ပီႊၼႃႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႈမျႅၼ်ႇမႃႇ လႆႈႁႆႈလႆႈၶူဝ် မီးလွင်ႈၶီငဝ် ႁူမ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်သေ ၼမ်ႉတႃတူၵ်း တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈၸႂ်ၸွမ်း ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ် ၽွင်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မိူင်းပႆႇလႅင်း။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထွၼ်ပႅတ်ႈမၢႆမီႈ 17/1
- Created on 07 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုပ်းၵမ် မၢႆမီႈ 17/1 သေ တီႉၺွပ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵပ်းသိုပ်ႇ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဝႃႈဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ၼႆၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCCS/SSA တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထွၼ်ပႅတ်ႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပေႃးဢုပ်ႇၵုမ် ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ၼႆ။
ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တၢင်ႇပၢႆႉပႃႇတီႇမႂ်ႇ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
- Created on 06 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ(SNDP) တၢင်ႇပၢႆႉပႃႇတီႇမႂ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႇလူင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
More Articles...
- ဝၼ်းလဵဝ် သို်ၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းၸူး KIA လႄႈ TNLA ႁူမ်ႈၵၼ်သွင်တီႈ
- ၾႃႉၽႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ်တၢႆထင်တီႈ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဝ်ထိူၼ်ႇ တဵၵ်းထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ
- ၾူၼ်လူင်လူမ်းလႅင်ႉ မၢၵ်ႇႁဵပ်း တူၵ်းလူင်းၽတ်ႉပဝ်ႇဢဝ်လင်ႁိူၼ်း ဢိူင်ႇပဵင်းၸႂ် လူႉၵွႆၼမ်
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းမိူင်း သႂ်ႇၶွၼ်ႇၼႃး ပူၼ်ႉလိူဝ် လႄႈ ဢၢၼ်းတေသိမ်းဢဝ် ၼႃးၵူၼ်းမိူင်း


text:
Welcome to Taifreedom
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း SSPP/SSA လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတီႈၵျွၵ်းမႄးတၢႆ
- Created on 25 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ) 77 ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ပွႆႇၶဝ်ႈထဵင်ႁႆႈ တႅၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃး ၽူႈၸွႆႈၵၢၼ် ၼႂ်းၸုမ်း SSPP/SSA ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၸွမ်းၵၼ် တီႈႁႆႈ ႁိမ်းၸမ်ၽင်ႇၼမ်ႉတၢင်ႈ တီႈၵျွၵ်းမႄး တၢႆထင်တီႈ။
ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းၵုၼ်ႁိင်း သုမ်းတီႈလိၼ် ပႃႇတီႇဢမ်ႇၸွႆႈသင်
- Created on 25 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းမိူင်းဝၢၼ်ႈလၢႆးၵၢမ်၊ ဝၢၼ်ႈသၢႆးမူၼ်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် သုမ်းတီႈလိၼ် ထုၵ်ႇႁူဝ်ၼႃႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႄႈ ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈလၢႆးၵၢမ် တတ်းဢဝ်ၶၢႆ ၼပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇဢေၵ။
ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ႁူဝ်မိူင်း ငႅၼ်းၶေႃးပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ယဝ်ႉဢဝ်လူတ်ႉလူင်ၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းလူင်းတႂ်ႈလွႆသုင်
- Created on 24 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ႁူဝ်မိူင်း ၸိၼႄးၸဝ်ႈလူတ်ႉလူင် ၸိုဝ်ႈလုင်းဢုင်း ဢၼ်တေႃႉတၢင်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉၵိၼ် ဝႃႈဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်သိုၵ်းထိူၼ်ႇၼႆသေ ဢဝ်မိုဝ်းငႅၼ်းၶေႃးတိၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉလုင်းဢုင်း ဢီးလူတ်ႉလူင်လုင်းဢုင်း တူၵ်းလူင်းတႂ်ႈၵူၼ်ႈလွႆသုင် ဢဝ်သေႃးလူတ်ႉထိုမ်ႈပႅတ်ႈပႃး ၼႂ်းယုမ်း။
NLD ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ လုင်းၸၢႆးၸၢမ်ႇထုၼ်း ထုၵ်ႇႁႅမ်တၢႆ
- Created on 24 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ လုင်းၸၢႆးၸၢမ်ႇထုၼ်း ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၶဝ် တေဢမ်ႇၸီႉၼႄးၸုမ်းၽႂ်လႂ် ပေႃးပႆႇလႆႈ လၵ်းထၢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ။
ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ သၢၼ်ၶတ်း NGOs, INGOs တေလူင်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်း
- Created on 23 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိူဝ်ႈတႃႇတေပူၵ်းပွင် ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းတွၼ်ႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသျၢၼ်းသုၵျီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢမ်ႇႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၸုမ်း NGOs, INGOs ဢၼ်တေၵႂႃႇလူင်း ၸွႆႈထႅမ်ပူၵ်းပွင် ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ထူပ်းၽႄး တုၵ်ႉၶ တူၵ်းၵိၼ်း ယၢပ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
More Articles...
- ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆ လႄႈ လီႉသေႃး ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ယွၵ်ႇလႅၼ်ၵဵပ်းၵိၼ်ငိုၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဝီး
- ၵႂၢမ်းယွမ်းတၢင်းၽိတ်း ၽွင်းလူင်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွမ်ႇမတီႇပႂ်ႉပႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈထႆး ၽိုၼ် 67/2557
- ၸၼ်ႉၶုၼ်သိုၵ်းလူင် လၵ်ႉပၢႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈမၢၵ်ႇလူင် တႅၵ်ႇၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်း


text:
Wp/shn/ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဢိၼ်ၻၵ
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဢိၼ်ၻၵ
ဢၼုၼႃႇယၵ
ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး
ၵျွင်းႁူဝ်ၼမ်ႉ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ
Contents
ၸႃႇတိလႄႈပေႃႈမႄႈ[edit]
ၸဝ်ႈသြႃႇၼႆႉ ၵိူတ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 1270 ၼီႈ၊ လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၸၼ် တီႈဝၢၼ်ႈၽၵ်းတူပ်း၊ ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း၊ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈဝႃႈ လုင်းၶမ်းသွၼ်း+ ၼၢႆးၶမ်းၸိင်ႇ။ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးဢွင်ႇပၢၼ်း။
ပဵၼ်သၢင်ႇလႄႈၸၢင်း[edit]
မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်သၢင်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1277 ၼီႈ ပဵၼ်ၸၢင်း မိူဝ်ႈ 1289 ၼီႈ။
တီႈၸဝ်ႈႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈ[edit]
ယၢမ်ႈလႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းမႃး တီႈၵျွင်းသူၺ်ႇတႃး ဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ တီႈၵျွင်းႁူဝ်ဝဵင်း ဝဵင်းၵမ်ႉပလူႇ ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ။
ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃဢၼ်ၸဝ်ႈႁဵတ်းမႃး[edit]
ပီ 1299 ၼီႈ ၶိုၼ်းမႃးယူႇတီႈၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတိယ ၵျွင်းၶမ်း ဝဵင်းသီႇပေႃႉသေ ပူင်သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈ။ ပီ 1301 ၼီႈ ၼင်ႈၵျွင်းႁူဝ်ၼမ်ႉတွင်ႇထဵၵ်ႉ ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း။ ပီ 1302 ၼီႈ ၼင်ႈၵျွင်းႁူဝ်ၼမ်ႉတွင်ႇထဵၵ်ႉ ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း။ ပီ 1302 ၼီႈ ၼင်ႈၵျွင်းႁူဝ်ၼမ်ႉ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
ပီ 1320 ၼီႈ ပဵၼ်ၵမ်ႉႁူဝ်ပဝ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး။
ပီ 1326 ၼီႈ လႆႈပဵၼ်ၸဝ်ႈငမ်းပၢႆးလူင် မိူင်းသီႇပေႃႉ။
ပီ 1333 ၼီႈ လႆႈပဵၼ်ဢၼုၼႃႇယၵ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး။
ပီ 1339 ၼီႈ လႆႈပဵၼ်ဢၼုၼႃႇယၵ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး။
လႆႈႁပ်ႉမိူင်းၾႃႉ ယႃႇမိူင်းလုမ်ႈ[edit]
သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၼႆႉ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႃႇသႃႇသႃႇသၼႃ တင်းၼမ်တင်းလၢႆသေ ထိုင်မႃးပီ 1339 ၼီႈ၊ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၸၼ်၊ ပီၶရဵတ်ႉ 1977၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်းပိူဝ်ႇ 17 ဝၼ်း၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း 11 မွင်းၶိုင်ႈ ၵၢင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉမိူင်းၾႃႉ ယႃႇမိူင်းလုမ်ႈ တီႈႁူင်းယႃၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဝဵင်းတွင်ႇၵျီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထွၼ်ပႅတ်ႈမၢႆမီႈ 17/1
- Details
- Created on 07 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုပ်းၵမ် မၢႆမီႈ 17/1 သေ တီႉၺွပ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵပ်းသိုပ်ႇ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဝႃႈဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCCS/SSA တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထွၼ်ပႅတ်ႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပေႃးဢုပ်ႇၵုမ် ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 6.6.2014ၼၼ်ႉ တူဝ်တႅၼ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႄႈတင်း ၽွင်းလူင်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း လႆႈႁူပ်ႈထူပ်းၵၼ်တီႈ ပၢင်ၵုမ် ငဝ်ႈငုၼ်း သုၼ်ၵၢင်ငမ်းယဵၼ် မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ (Myanmar Peace Center - MPC) ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈတုၵ်းယွၼ်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဢၼ်လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇပႃး လွင်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ လႆႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈလုမ်း ၵပ်းသၢၼ် RCSS တီႈၵဵင်းတုင် လႄႈတင်း ၶဝ်တီႉၺွပ်း လုၵ်ႉၸုမ်း SNLD ၵႂႃႇ ဝႃႈမၼ်းၵပ်းသိုပ်ႇ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၼႆ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးလႃႉ ထတ်းသၢင်ၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈတီႉၺွပ်း လုၵ်ႉၸုမ်း SNLD တီႈၵဵင်းတုင် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈမၼ်း ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCCS/SSA ၼႆသေ ယိပ်းၵမ်မၢႆမီႈ 17/1 သေၺွပ်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ၶွမ်ႇမတီႇ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶိုၼ်းၵေႈၶၢႆ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပေႃႇလသီႇ တၢင်းၼိူဝ်သင်ႇလူင်းသေႁဵတ်း မၼ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶဝ်ႁဵတ်းၵႂႃႇၶေႃၶေႃၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းလၢတ်ႈၵႂႃႇလွင်ႈဝႃႈ ပေႃးဝႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႄႈ ႁူမ်ႈပႃးတင်း RCSS/SSA တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်း လူင်းလၢႆးၵၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယဝ်ႈတူဝ်ယဝ်ႉ တေထွၼ်ပၼ် မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း 17/1 ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတူဝ်တႅၼ်း RCCS/SSA ၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇၼႆႉ သမ်ႉမႃးမၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းဢမ်ႇၸွမ်းတၢင်းၵၢၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ၼႆႉမၼ်းတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈ လွင်ႈတေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းမၢႆမီႈ 17/1ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဝူၼ်ႉပၼ်လွၵ်းလၢႆးမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵႃးပၢတ်ႊသ်တၢင်ႇၵူၼ်းၵိူတ်ႇၽေးဢုပၢတ်ႈပိၼ်ႈတူၵ်းႁူၺ်ႈ ၼိူဝ်တၢင်းလူင်တႃႈၶီႈလဵၵ်း-ၵဵင်းတုင် ယွၼ်ႉလူတ်ႉ သိပ်းလေႃႉ ပရဵၵ်ႊတႅၵ်ႇ တမ်သႂ်ႇၵူၼ်ႈ ၽွင်းလူင်းလွႆၸၼ်း၊ ၵူၼ်းတၢႆၸမ်သၢဝ်း၊ မၢတ်ႇၸဵပ်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်း-လႅင်ႇၶၢဝ်ႇပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်သုၼ်ႇလႆႈၼၢင်းယိင်းမိူင်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈၸတ်းပၢင်တႅပ်းတတ်းတြႃး
ပၢင်တႅပ်းတတ်းတြႃးၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ 2 ၸုမ်းႁူမ်ႈၵၼ် ၶပ်းၶိုင်ၸတ်းႁဵတ်း ၵႂႃႇၼၼ်ႉၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈ ၼၢင်းယိင်းတႆး SWAN ၵေႃႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ ပိုတ်ႇဢွၵ်ႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈၸုမ်းသိုၵ်း ပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈၼၢင်းယိင်း မိူင်းမၢၼ်ႈလၢႆလၢႆလွင်ႈလႄႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ ပၵ်းတႃ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ထႅင်ႈ။
ၵႃးၸၢၵ်ႈထႆမၢၼ်ႈႁဵတ်းတၢင်းလူင်းၸူးတႃႈဝိုၼ်းၼွင်းၺႃးၽဝ်
ၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၼႆႉ ၵႃးၸၢၵ်ႈထႆမၢၼ်ႈႁဵတ်းတၢင်း လုၵ်ႉမိူင်းသူႈ လူင်းၸူး တႃႈဝိုၼ်းၼွင်း (ၼမ်ႉၶူင်း) ၺႃးၽဝ်၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈၵႂႃႇ တူၺ်း။ ပေႃးႁဵတ်းတၢင်းယဝ်ႉ မၢၼ်ႈၸၢင်ႈၸႂ်ႉႁိူဝ်း ဢၢင်ႇႁၢင်းယႂ်ႇတၢင်ႇၵႃး တႃႇၶၢမ်ႈၵႂႃႇမႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶူဝ်ၼမ်ႉၶူင်းတႄႉ လႅပ်ႈပႆႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁဵတ်း-လႅင်ႇၶၢဝ်ႇပွင်ႇ မႃးၼင်ႇၼႆ။
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆၼႂ်းၼမ်ႉမႄႈၶွင်ပူၼ်ႉတူဝ်ၶဝ်ႈႁဵဝ်ႈ
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပႃးၸဵမ်ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ႁႅင်းၵူၼ်းၸမ်သၢဝ်းၶီႇႁိူဝ်းၸၢၵ်ႈ 2 လမ်း လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းၵူၼ်းႁၢႆႉ ယိုဝ်းၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶွင် ဢိူင်ႇမိူင်းၽူင်း ၾၢႆႇၼိူဝ်တွၼ်ႈလိၼ်သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းၼၼ်ႉ ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝႃး၊ ဢၼ်ၺႃး ပၢတ်ႇၶေႃး၊ ၶွၵ်းတႃၵေႃႈမီး။ တႃႇ 2 ၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်း ၶဝ်ႈႁူင်းယႃတႃႈၶီႈလဵၵ်း မၢၵ်ႇၵွင်ႈၶမ်ၼႂ်းတူဝ် လႆႈၵႂႃႇၽႃႇ တႃႈၵုင်ႈ- လႅင်ႇၶၢဝ်ႇလႅၼ်လိၼ်ပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
ပွႆးပီမႂ်ႇၶႄႇပၢင်သၢင်းပီၼႆႉဢမ်ႇပေႃးၵိုၼ်းၶွၼ်ႈမိူၼ်ၵူႈပီ
ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဝႃႉ ႁၢမ်ႈၶၢႆႁၢမ်ႈသိုဝ်ႉႁၢမ်ႈၸုတ်ႇမူၵ်ႇတႅၵ်ႇ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇမၼ်ႈၼိမ်လႄႈ ပွႆးပီမႂ်ႇ ၶႄႇၼႂ်းပၢင်သၢင်း ပီၼႆႉဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ မိူၼ်ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး- လႅင်ႇၶၢဝ်ႇပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
More Articles...
Page 91 of 92


text:
ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝဵင်းဢၼ်တိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ယႃႈၾိၼ်ႇ ယႃႈမႃႉၼမ် ၵူၼ်းသူႇၵိၼ်သမ်းလိူင်ႇ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵူႈဝၼ်း ဢွင်ႈၶၢႆပေႃးတိတ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ယွမ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ် - ၵူၼ်းယူႇၼမ်ႉၶမ်းလၢတ်ႈ။
ပၼ်ႁႃယႃႈမႃႉ ယႃႉၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး
ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးၽႄႈမၢၵ်ႈၼမ်လၢႆတေႃႇ ႁၢၼ်ႉဝၼ်းၼႆႉၼၼ်ႉ သူၼ်ႇၼိုင်ၵေႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်း လႄႈၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈႁႃငိုၼ်းၵေႃႇတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ၵေႃႇတင်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢမ်ႇၵွမ်ႉသိုၵ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵူၺ်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်တူဝ်ထႅၼ်ႈမၼ်း။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပဵၼ်ယိူဝ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ် ထုၵ်ႇၺႃးသွၵ်ႈႁိူၼ်းတိၺွပ်း
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈလွႆလႅမ် ၵႂႃႇသွၵ်ႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး ၽွင်းၸဝ်ႈႁိူၼ်းဢမ်ႇယူႇႁိူၼ်း၊ ဢမ်ႇၺႃးၶူဝ်းၽိတ်း ၵေႃႈ သိုပ်ႇသွၵ်ႈထႅင်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလုသုမ်း ၶူဝ်းၶွင်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ။
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပဢူဝ်းၼမ်တိူဝ်းမႃး
ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းပဢူဝ်းယူႇသဝ်းၼမ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ တင်ႈတႄႇပီ 2010 မႃး ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈ တိူဝ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇပဢူဝ်း လၢတ်ႈၼႂ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း။
သင်ၶ တဢၢင်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၼပ်ႉပၢၵ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်
ပိူဝ်ႈတႃႇသၢၼ်ၶတ်း/ တိုၵ်းတေႃးယႃႈမဝ်းၵမ် ႁႂ်ႈမွတ်ႇႁၢႆ ၼႆသေ သင်ၶၸဝ်ႈၸၢဝ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်း ၼႃႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၼႄၵၢင်ၸႂ်။
More Articles...
Page 2 of 22


text:
ဝၢႆးသေလၢႆၾၢႆႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းဝူင်ႈပူၼ်ႉဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁိူဝ်းဝိၼ်တိုၵ်း၊ ႁိူဝ်းဝိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇ၊ ႁိူဝ်းဝိၼ် မႅင်းမီႈ ၵႂႃႇၸႂ်ႉတႅဝ်းၼႃႈသိုၵ်းၶၢင် KIA ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ တွပ်ႇၵႄႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ႁိူဝ်းဝိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇသူင်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်း ၵိၼ်ပၼ်သိုၵ်းလႄႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မႄးသဵၼ်ႈတၢင်း/မႄးၶူဝ် ၸိူဝ်းဢၼ် KIA ၶဝ်ယႃႉလုၵွႆဝႆႉ- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႅပ်ႉသၢႆႊ မျႃႉဝၻီႇ ဢၼ်ပဵၼ်သိုဝ်ႇၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 30/12/12 ၼႆႉ ႁဝ်းဢဝ် ႁိူဝ်းဝိၼ်ၵႂႃႇႁမ်းသေႁုပ်ႈယိုတ်းလႆႈ တပ်ႉလမ်ႇလွင်ႈၶွင်သိုၵ်းၶၢင် KIA တီႈၼိုင်ႈ- ဝႃႈၼႆ။ (မျႃႉဝၻီႇ ပဵၼ်သိုဝ်ႇၶွင်တပ်ႉသိုၵ်း မၢၼ်ႈမႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။ ဢွၼ်တၢင်းဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈ မႅၵ်ႊၵၸိၼ်ႊ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢွၵ်ႇတၢင်းဝႅပ်ႊသႆႉ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းႁူင်းပွႆႇသဵင်၊ ႁူင်းပွႆႇႁၢင်ႈသဵင် TV ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈဝႃႈ မျႃႉဝၻီႇၼင်ႇၵဝ်ႇ)။
လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႃႈတႅၵ်ႇ၊ ပွင်ႇဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶတ်းၸႂ်ႁွပ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တပ်ႉသိုၵ်း သမ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈမႃးႁွပ်ႇၵဝ်ဝႆႉ။
ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး မီးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယၢမ်ႈတွင်ႈထၢမ်တီႈၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA ပေႃးၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်တင်းသူၸဝ်ႈယဝ်ႉ၊ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်တင်း သူၸဝ်ႈယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈသင်သူၸဝ်ႈ သမ်ႉႁွၼ်ႈထဝ်ႇၸွမ်းယိုဝ်း SSA ယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ ၵူၼ်းလူင်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတွပ်ႇဝႃႈ- လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်၊ ႁဝ်းၵေႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဝ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵူၺ်း၊ ပွတ်းႁွင်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ ၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈ 2 ပီပူၼ်ႉမႃး ႁူဝ်ၼႃႈပီႇတုၸိတ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ- ၵူၼ်းလူင်မၢၼ်ႈဝႃႈႁင်းႁဝ်း၊ ပေႃးဝႃႈ ထတ်းသၢင်တူၺ်းဝႃႉ တင်းၶၢင်ၼႆႉ ဝႃႉၼႆႉတိုၵ်းယၢပ်ႇ၊ ၽွင်းငမ်းငၢႆႈ။ ၶၢင်သမ်ႉတိုၵ်းငၢႆႈ ၽွင်းငမ်းယၢပ်ႇ။ ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ မၢၼ်ႈၼပ်ႉသွၼ်ႇ ဝႃႈၶၢင်ယိုဝ်းငၢႆႈ/ၵိၼ်ငၢႆႈၼႆသေ ပိုတ်ႇသိုၵ်းတေႃႇၶၢင်မႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယိုဝ်းၵၼ်မႃးပီပၢႆ ႁိမ်းသွင်ပီယဝ်ႉၵေႃႈ မၢၼ်ႈယင်း ဢမ်ႇပေႉၶၢင်လႆႈ၊ လွင်ႈၼႆႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢမ်းၽိတ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ တီႈၶၢင်ၼႆႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႅၼ်းဢမ်ႇယွမ်းလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈ။
ပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇလၢႆဝၼ်းၼႆႉ မၢၼ်ႈပွင်ႇလၢတ်ႈတီႈ SSA ဝႃႈတေႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလုၵ်ႉ မႄႈဢေႃးလူင် ၵႂႃႇၸူး တႃႈသူပ်းတဵင်း၊ လွင်ႈၼႆႉ တေဢဝ်ငႃးသိုၵ်းၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ်တေႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်း။ ၾၢႆႇ SSA ဢၼုၺၢတ်ႈပၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ငႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉဢမ်ႇၵႂႃႇ တၢင်းၼိူဝ်၊ ဝိၼ်ႇဝၢႆႇလူင်းတၢင်းတႂ်ႈသေ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းၼႃႈ လိၼ် SSA ၵုမ်းၵမ်လႄႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈၵၢင်လွႆၼၵႃး ၼႂ်းၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်မိူင်း။ လွင်ႈလွၵ်းလႅၼ်မၢၼ်ႈ တိုၼ်ႈတိုၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵိူဝ်းဝႃႈ ၾၢႆႇတပ်ႉတႆး SSA ဢမ်ႇႁူႉတူဝ်။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈထၢမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇဝႃႈ တေသိုပ်ႇဢုမ်ႈႁွပ်ႇဝႆႉတပ်ႉသိုၵ်း ယူႇတိၵ်း တိၵ်းႁႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေမိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းပိုၼ်း ၵျၢၼ်ႇၸိတ်ႉတႃး ၵႂႃႇၸွႆႈ ငယႃႉမၢၼ်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်ၽူႈၶဵၼ်တိၺွပ်းဝႆႉ၊ ၽွင်းၵႂႃႇ ၸွႆႈသေၸေးဢဝ်တူဝ်မၼ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မၼ်းသမ်ႉႁွင်ႉသႅၼ်ႇဝႃႈ ၵျၢၼ်ႇၸိတ်ႉတႃး မႃးၸွႆႈၵဝ်ဢိူဝ်ႈ ၼႆလႄႈၵျၢၼ်ႇ ၸိတ်ႉတႃးၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈသေပၢႆႈဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ။ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၼႆ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၢင်ႈၸွႆႈယူႇၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းသမ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈၸွႆႈ၊ ၵွပ်ႈၼႆ ၶေးတေလႆႈပႅတ်ႈဝႆႉသေ ဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းဝႃႈ ၵူၺ်းၶဝ်ႁိုဝ်။


text:
Wp/shn/ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၵုၼပိယ
ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၵုၼပိယ (ဢၵ့်ၵမႁႃႇပၼ်ႇတိတ)
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် မၢႆ (5)
ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ့်ၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး
ဝတ့်ပိတၵၢတ်ႈတႆး တူၼ်ႈတီး
Contents
ၸႃႇတိလႄႈပေႃႈမႄႈ[edit]
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၼႆ့ ပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈ ပဵၼ်လုင်းၸိင်ႇတႃႇ+ပႃႈၼၢင်းၽၢၼ်ႇ၊ ၵိူတ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီ 1295 ၼီႈ၊ လိူၼ် (12) မႂ်ႇ (6) ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၸၼ်၊ တီႈဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈမၢၵ်ႇၽိူင်း ၸေႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ။ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ့် ႁွင့် ၸၢႆးၽူင်းမိၼ့်။
ပဵၼ်သၢင်ႇလႄႈပဵၼ်ၸၢင်း[edit]
ပဵၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1307 ၼီႈ၊ ပဵၼ်ၸၢင်းမိူဝ်ႈပီ 1316 ၼီႈ။
တီႈၸဝ်ႈႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈမႃး[edit]
မၼ်းၸဝ်ႈယၢမ်ႈသွၼ်ႁဵၼ်း တီႈၵျွင်းမင်ႇၵလႃႇရႃႇမ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၵျွင်းသူၺ်ႇၵူႇ ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ၊ ၵျွင်းသတ့်ထမႃႇလင်ႇၵႃႇရ ဝၢၼ်ႈဢိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၼႂ်းၼွင်၊ တီႈသူၺ်ႇႁင်းသႃႇ တေႃးယ ပႃႇလိတၵ့်ၵသူဝ်ႇ တီႈဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း။ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ တီႈၵျွင်းတွင်ႇပွၵ့် ဝဵင်းမေႃႇလမျဵင်ႇ မိူင်းမွၼ်း တီႈၵျွင်းဢလူင်ႇတိူၵ်ႈမႂ်ႇ၊ ဝဵင်းယၢၼ်ႇၵူင်ႇ၊ တီႈၵျွင်းဢလေႇတေႃးယ ပႃႇလိတၵ့်ၵသူဝ် ဝဵၼ်းယၢၼ်ႇၵူင်ႇ။
ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇဢၼ်ၸဝ်ႈႁဵတ်းမႃး[edit]
ပီ 1325 ၼီႈ၊ လႆႈဢုပ့်ထိင်း သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈတီႈၵျွင်းၵုင်းပိၼ်း ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ။ ပီ 1327 ၼီႈ ႁဵတ်းၶူးသွၼ် တီႈၵျွင်းမိၼ်းၵုၼ်း ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ 1332 ၼီႈ၊ လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇႁူၵ်းၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၸၼ် ပိုတ်ႇတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ၊ ၵျွင်းပုပ့်ပႃႇရူင်ႇ ဝဵင်းလွႆၵေႃႇ။ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈၶဝ်ႈပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ၊ ဢၽိထမ်ႇမႃ၊ ဝိၼႄးၽြႃးၽိူၵ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၽၢႆႇယႃႈယႃ လႄႈ ဢွင်ႇၸၼ့်ၶူးသွၼ် ထမ်ႇမႃႇၸရိယ၊ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၼႆ့ ဢွၼ်တႄႇဝႆ့တိူၵ်ႈ သွၼ်လိၵ်ႈမီးယူႇ 25 တိူၵ်ႈယူႇယဝ့်။
ၵၢၼ်ဢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ[edit]
1။ ႁူဝ်ပဝ်ႈပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ မိူင်းယၢင်းလႅင် ဝဵင်းလွႆၶေႃ။
2။ ၵမ့်ႁူဝ်ပဝ်ႈပၢင်ပွႆး တႅမ်ႈတွပ်ႇ/ၶူၼ့်ၶႆႈလိၵ်ႈ ပရိယတ့်တိသတ့်ထမ်မပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းပၢင်လူင်။
3။ ၽူႈထုၵ်ႈၶေႃႈထၢမ် ၸၼ့်ၶူးသွၼ် ၼႂ်းပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင် လႄႈ ဝဵင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ။
4။ ပီ 1347/1353 ၼီႈ၊ လႆႈပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၽၢႆႁၢပ်ႇၵၢၼ် သင်ႇၶၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈ ၽၢႆတႅပ်းတတ်း တြႃးသင်ႇၶၸိုင်ႈမိူင်း။
ၸုမ်ႈဢၼ်ႈသြႃႇၸဝ်ႈလႆႈ[edit]
မိူဝ်ႈပီ 1353 ၼီႈ၊ လႆႈ ဢၵ့်ၵမႁႃႇပၼ်ႇတိတ
လႆႈႁပ့်မိူင်းၾႃ့ယႃႇမိူင်းလုမ်ႈ[edit]
သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ႁဝ်း လႆႈႁပ့်မိူင်းၾႃ့ယႃႇမိူင်းလုမ်ႈ ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီ 2001 လိူၼ်မေႇ (26)ဝၼ်းၼၼ့်ယဝ့်။


text:
ၸုမ်းသိုဝ်ႇမိူင်းၶႄႇ CNPC ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တေတႄႇ ပိုတ်ႇၶူင်းၵၢၼ်တေႃႈလွတ်ႇၵႅတ်ႊသ်/ၼမ်ႉမၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ-မိူင်းၶႄႇ၊ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူၼ်ႊၼႆႉၼႆလႄႈ သိုဝ်ႇလၢႆၾၢႆႇဢွၵ်ႇၸိၸမ်ႈဝႃႈ ပိုတ်ႇၶူင်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵႄႈ ဢၼ်မီးပၢင်တိုၵ်း ပဵၼ်ၽေးလူင်တႄႉတႄႉ။
လွႆတႆးလႅင်းတေဢိုတ်းႁပ်း လွင်ႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်မေႃႇတိုင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး
ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁၢမ်ႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်မေႃႇတိုင်းဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပဵၼ်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးသုၼ်ႇတူဝ်၊ လွင်ႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်မေႃႇတိုင်း သၽႃဝၼႂ်းမိူင်းတႆး တၵ်းလႆႈယွၼ်း ဢၼုၺၢတ်ႈတီႈ RCSS/SSA ။
ထႆးမႆႈၸႂ်လွင်ႈဝႃႉသၢင်ႈၾၢႆၼမ်ႉၵူၵ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ
တၢင်းထႆး မႆႈၸႂ်လွင်ႈၾၢႆၼမ်ႉၵူၵ်း၊ ဢၼ်ၸုမ်းဝႃႉတေၵေႃႇ သၢင်ႈ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉၼိူဝ်မႄႈ ၼမ်ႉၵူၵ်း တီႈပူင်ႇတွင်း၊ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ။ ၵွပ်ႈႁၼ်ဝႃႈ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈၵူၼ်း မိူင်းထႆး။
မိူင်းၵဵင်းတုင်ၺႃးၽေးမၢၵ်ႇႁဵပ်း လင်ႁိူၼ်း/ဝတ်ႉလုၵွႆၼမ်
လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ၊ ဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်း မိူင်းၵဵင်းတုင်၊ ၺႃးၽေးသၽႃဝ မၢၵ်ႇႁဵပ်းတူၵ်းသႂ်ႇ လုၵွႆတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၼႂ်းဢိူင်ႇၵၢတ်ႇထၢႆႈၺႃးၼမ် လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။
ၶူင်းၵၢၼ်ႁႅင်းၼမ်ႉၾႆးၾႃႉၼမ်ႉၶူင်း ႁဵတ်းမႂ်ႇၼိူဝ်တႃႈသၢင်း 10 လၵ်း
ၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ ၼိူဝ်တႃႈသၢင်း၊ တေတဵင်ၾၢႆ လူင်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ဢၼ်ၵိုတ်းယိုတ်းၵႂႃႇသေ တႄႇႁဵတ်းၶိုၼ်း ၽွင်းႁူဝ်ပီ 2013 ၼႆႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးၸဝ်ႈပၢႆးမေႃၶႄႇတင်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼပ်ႉပၢၵ်ႇၵေႃႉ။
More Articles...
Page 6 of 16


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 247 ၸႂ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ထွၼ်သိုၵ်းဢွၵ်ႇတီႈ တႃႈၽႃသွင်ႇ၊ တိူင်းသိုၵ်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဝႃႈ ပဵၼ်ၸၼ်ႉပႃႈတႂ်ႈ ၶႂ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇတူၺ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။
ဝၼ်းတီႈ 04/06/2014 (မိူဝ်ႈဝႃး)ၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင် 247 သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွတ်ႈမႃးတီႈႁိမ်းတႃႈၽႃသွင်ႇ သေ မႃးၸႂ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ တႃႈၽႃသွင်ႇ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းတႆးဢမ်ႇထွၼ်ဢွၵ်ႇလႄႈ သွင်ၾၢႆႇ လႆႈငႃၵၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇထိုင်တီႈၸၼ်ႉလႆႈယိုဝ်းၵၼ်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP/SSA ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈထၢမ်ၵႂႃႇတီႈတိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ (ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်း ဢွၵ်ႇ)တႄႉတွပ်ႇလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်တၢင်းၼိူဝ်၊ ပဵၼ်ၸၼ်ႉပႃႈတႂ်ႈၶဝ် ၶႂ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇတူၺ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈ၊ လႅပ်ႈၶႂ်ႈ ၵႂႃႇတူၺ်းၶူဝ်သေလၢတ်ႈၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။
ၶူဝ်တႃႈၽႃသွင်ႇ (ၼမ်ႉႁႅၼ်) မီးၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်သႅင်ၵႅဝ်ႉ-ၵေးသီးလႄႈ ဝၢၼ်ႈႁႆး။ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉၸုမ်း 1 ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉမိူဝ်ႈ ၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၼႂ်းပီ 2008 ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းသိုၵ်းၸႂ်ႉ၊ သဵင်ႈငိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ 110 လၢၼ်ႉ (1,100 သႅၼ်ၵျၢတ်ႈ)။ ဢိင်ၼိူဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသိုၵ်းတႆးယိုဝ်းၵၼ်၊ သိုၵ်းတႆးထွၼ်ပၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23/06/2011 သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်ႈမႃႊၽဝ်ပႅတ်ႈ။ ဝၢႆးၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး သိုပ်ႇႁဵတ်း ၶူဝ်မႂ်ႇထႅင်ႈ။
လွင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈငိၼ်းယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈပႆႇမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် လၢၵ်ႇလၢႆးသင်။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းတူင်ႇတၢင်ႇႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈႁႆး 40 တပ်ႉၵွင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇငိၼ်းဝႃႈယွမ်းလူင်း၊ ယင်းလႆႈ ငိၼ်းဝႃႈ လိူဝ်တိူဝ်းမႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ - ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပိုတ်ႇလၢတ်ႈႄၼၼင်ႇၼႆ။


text:
ပိုၼ်ႉလင်
"ငဝ်ႈပိုၼ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ၊ ပေႃးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁၢႆၵေႃႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတၢႆ”
ၸၢႆးၾႃႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈ ဝၼ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇတႆး (27/11/2008)
"ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ လၢတ်ႈမိူၼ် တႅမ်ႈမိူၼ် ပဵၼ်ၶိူဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ
လၢတ်ႈဢမ်ႇမိူၼ် တႅမ်ႈမိူၼ် ပဵၼ်ၶိူဝ်းၶႄႇ
လၢတ်ႈမိူၼ် တႅမ်ႈဢမ်ႇမိူၼ် ပဵၼ်ၶိူဝ်းတႆး"
ၸဝ်ႈႁၢၼ် ယွင်ႁူၺ်ႈ(2005)
"တႃႇၶိူဝ်းတႆး တေၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈသေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ ယူႇတီႈၵႂၢမ်းတႆးႁူမ်ႈၶေႃႈ (Incorporated Tai)"
ၶူးလူင်ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း (2008)
"ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇတႆးလိုဝ်ႉမီးဝႃႈ ၼမ်ႉႁွၼ်ႉပႃပဵၼ် ၼမ်ႉယဵၼ်ပႃတၢႆ
တႆးလူင်ၼႆႉလႆႈထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင် မိူၼ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉမႆႈ ၼမ်ႉႁွၼ်ႉ။ မၼ်းတၵ်းႁႃတၢင်းယူႇလွတ်ႈသေၸၢင်ႈပူၼ်ႉ ဢွၵ်ႇလႆႈ။ တႆးလိုဝ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ၶႄႇပၼ်ဝႆႉသုၼ်ႇလႆႈၵူႈပိူင်ပိူင် လႄႈဢမ်ႇပေႃးဝႆႉၼၵ်းႁူႉၸၵ်းၵႃႈၶၼ် လွင်ႈၽႃသႃ လိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ တူဝ်ၵဝ်ႇသင်။ လၢႆးၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတႆးလိုဝ်ႉ ႁဝ်း ၸဵဝ်းၸူမ်ႁၢႆ”
ၼၢၼ်သႅင် ၸဝ်ႈပၢႆးလိၵ်ႈတႆးလိုဝ်ႉ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး (2000)
ပေႃးတူၺ်းၸိူဝ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ၶဝ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ၸၢင်ႈႁုပ်ႈလႆႈဝႃႈ –
- တႃႇၶိူဝ်းတႆးတေသိုပ်ႇပဵၼ် ၶိူဝ်းတႆးၵႂႃႇၼၼ်ႉမီးတီႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ။
-
တႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ တေဢမ်ႇႁၢႆလၢႆၼၼ်ႉ မီးတီႈ ၵႂၢမ်းတႆးႁူမ်ႈၶေႃႈ။
-
ၼႂ်းၵႃႈ ၶိူဝ်းတႆး တင်းသဵင်ႈၼႆႉ ၸိူဝ်းၶတ်းၶႅင် ႁႅင်းတႃႉယူႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ပိူဝ်ႈတႃႇယုၵ်ႉယွင်ႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ လိၵ်ႈလၢႆးတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႆးလူင်။ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈလႆႈထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။
ၸင်ႇဝႃႈ တင်ႈတႄႇ 1964 မီးၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈမႃး ၵူႈတီႈ။ ယိပ်းမၼ်ႈၶေႃႈတိုဝ်းၵမ် လိၵ်ႈတႆးႁူမ်ႈတူဝ် ၵႂၢမ်းတႆး ႁူမ်ႈၶေႃႈသေ တူင်ႉၼိုင်ၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်မႃး။ ပဵၵ်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးႁူမ်ႈတူဝ်ၼၼ်ႉ ပႆႇပဵၼ်ၼမ်ႉပဵၼ်တူဝ်၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇလိူဝ်သေ ပီႈၼွင်ႉတႆးထႆး တင်း ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢဝ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁင်းၶေႃ ၶဝ် ယင်းပႆႇတူၵ်းလူင်း ၵၼ်လႆႈ" လႄႈဢမ်ႇတၢပ်ႈလႆႈၸ်ႂလဵၵ်ႉသင်။ တီႈဢေႇသုတ်း လိၵ်ႈလၢႆးၽ်ႂမၼ်း ၸိူဝ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ယင်းၵမ်ႉၸွႆႈ သိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ပၼ် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၽ်ႂမၼ်းဝႆႉယူႇ။
ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵႂၢမ်းတႆးလူင်ႁဝ်းၼႆႉ ပႆႇမီးငဝ်ႈမီးၵၼ်း၊ ပဵၼ်ပၵ်းပဵၼ်ပိူင် ပဵၼ်လၵ်းၵၢၼ်ၽ်ႂမၼ်းသေ ၶူင်ဢွၵ်ႇထွႆႈမႂ်ႇၽ်ႂမၼ်း၊ ပူၵ်းပွင် ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႅမ်ႈလၢတ်ႈမႃး သိုဝ်ႈၽ်ႂသိုဝ်ႈမၼ်း။
ထွႆႈမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉပၢႆဢမ်ႇမိူၼ်ၶိူဝ်းတႆးတၢင်ႇတီႈ။
လွင်ႈၼႆႉ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈမႃးယူႇမိူင်းထႆး ႁူႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ပေႃးငိၼ်းၵႂၢမ်းတႆးလိုဝ်ႉ တႆးၶိုၼ်တႄႉ ၽ်ႂဢမ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ။ ဝႃႈပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆး ၵႂၢမ်းထႆး သဵင်လွင်ႈမၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးပဵၼ် ၵႂၢမ်းတႆးလူင်တႄႉ ပိူၼ်ႈၵႆႉဝႃႈပဵၼ် ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ယင်းယၢမ်ႈၶဝ်ႈတိၵမ် ၵူၼ်းတႆးၼႂ်းႁူင်းပွႆႇသဵင်ထႆး ဢၼ်ပွႆႇသဵင်တႆးလူင် ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။
ဢၼ်ပိူင်ႈလိူဝ်လုၼ်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ တႆးလူင်ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ထႅင်ႈ၊ ၾရင်ႇၸိူဝ်းၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈတႆးသေ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉၶႆႈၼႄဝႃႈ လႆႈၵႂႃႇၺႃးၸုမ်းၸိူဝ်း ၶိုင်ပွင်ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆး 5 ၸုမ်း ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်း 5 ပိူင် 5 ယၢင်ႇ ဝႆႉ။
ၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးတေသိုပ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇလၢႆးၼႆႉတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼႆႉ ၵႂၢမ်းတႆးလူင်ႁဝ်း ၸၢင်ႈၶေးၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလူင် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ/ၶႄႇ/မၢၼ်ႈၶဝ်။
ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵႂၢမ်းတႆးလူင်ႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတူဝ်ၸ်ႂၵူႈဝၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆးပိူၼ်ႈ။
တႃႁၼ်တူဝ်ထူပ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 40 ပီပၢႆ ၸီႉပိူင်းၼႄဝႃႈ ၶိူဝ်းတႆးလူင် မီးလွင်ႈပေႉပုၼ်ႈၼိူဝ် ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈၶဝ် တင်းၼမ်။ ပဵၵ်ႉဝႃႈၵႂၢမ်းတႆး ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵႂၢမ်းတၢင်းၵၢၼ် (Official language)မိူၼ်ၵႂၢမ်းၶဝ်။
- ပီႈၼွင်ႉထႆး ပီႈၼွင်ႉလၢဝ်း ၸိူဝ်းမီး ၸိုင်ႈမိူင်းႁင်းၶေႃၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး
- ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈၼႆႉပေႃးဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၵႂႃႇ၊ ၼွၵ်ႈသေၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵႂၢမ်းၶႄႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ယႂ်ႇသင်
- တႆးလူင်တႄႉဢွၵ်ႇၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇ မိူင်းလၢဝ်း မိူင်းထႆးၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂၢမ်းတႆးတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈယူႇ။
သွၼ်ႇႁႂ်ႈဢမ်ႇပႃး ထွႆႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း၊ ပိူၼ်ႈႁူႉပွင်ႇၶဝ်ႈၸ်ႂယူႇ
ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းၼႄဝႃႈ – ပေႃးတႆးလူင်မႃးထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း လွင်ႈၽိတ်းလွင်ႈထုၵ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉ ၼၼ်ႉသေ ၵေႃႇတင်ႈလႆႈ လၵ်းၵၢၼ်ၶူင်ထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် ငဝ်ႈၵၼ်းဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် ၸိုင် တၵ်းလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီ ယႂ်ႇၼမ်။
- ၵႂၢမ်းတႆးလူင်တေပဵၼ်တီႈၵူႈၾၢႆႇယွမ်းႁပ်ႉ၊ ပႃးၸဵမ်တႆးၸဵမ်မၢၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈလွင်ႈႁႃၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ
ၸွမ်းထုင်ႉသၢပ်ႇမႄႈၼွမ်ႉၶွင် ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ။
- တေမီးလွင်ႈၸမ်ၸ်ႂၵၼ် ၼႂ်းၶိူဝ်းတႆးၵူႈတီႈသေ ၵမ်ႉၸွႆႈၵၼ်ၸုၵ်းမၼ်ႈ၊ ၵမ်ႉၸွႆႈၵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇ။
ၽႅၼ်ၵၢၼ်
- ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးလႄႈလိၵ်ႈတႆး ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ်
- ၵေႃႇတင်ႈ လၵ်းၵၢၼ်ၶူင်ဢွၵ်ႇထွႆႈၵႂၢမ်းတႆးမႂ်ႇ
- ၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းတေပဵၼ်ငဝ်ႈၵၼ်းသေ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇလၵ်းၵၢၼ် ၼင်ႇဢၼ်တူၵ်းလူင်းလႆႈၸ်ႂၵၼ်။
ပၢင်ၵုမ်
February 2009 ၵဵင်းမႂ်ႇ (တႄႇႁႅၵ်ႈ)
March 2009 ၵဵင်းမႂ်ႇ (တီႈၵႂၢင်ႈ)
April 2009 ၵဵင်းႁၢႆး (ၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်)
လၵ်းၵၢၼ်ၶူင်ထွႆႈၵႂၢမ်း (ယုၵ်းယၢင်ႇ) တႃႇၶႆႈၸ်ႂ
1. ၸွင်ႇတႆးလူင်ပွင်ႇ
2. ၸွင်ႇပီႈၼွင်ႉၶိူဝ်းတႆး တၢင်ႇတီႈ (တႆးမၢဝ်း/ၼိူဝ်/ၶိုၼ်/လိုဝ်ႉ/လႅမ်း/လၢဝ်း/ထႆး) တေပွင်ႇ
3. ဢမ်ႇၸႂ်ႉ ထွႆႈမၢၼ်ႈ ၶူၼ်းၶဝ်း၊ ၼွၵ်ႈသေ (ပေႃးမီး) ထွႆႈဢၼ်ပွင်ႇၵၼ်ၵူႈတီႈ
4. ၸႂ်ႉထွႆႈၵႂၢမ်းထႆး ထွႆႈၵႂၢမ်းလၢဝ်း ဢၼ်ပွင်ႇၸႂ်လႄႈပွင်ႇငၢႆႈၼၼ်ႉၵူၺ်း
5. ထွႆႈၵႂၢမ်းထႆးလၢဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ထွႆႈပႃႇလိ သၼ်သၵရိတ်ႈၼမ်ၼၼ်ႉ တေၸႂ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႉ တၵ်းလႆႈထၢမ်ၵၼ် လီလီၵွၼ်ႇ။
6. သင်ဝႃႈပဵၼ် ထွႆႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇသဵင်ႈငၢႆႈငၢႆႈသေ ပွင်ပွင်ႇၵၼ်ငၢႆႈၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလႆႈၶူင်ဢွၵ်ႇထႅင်ႈ။
တူဝ်ယၢင်ႇ – gear , view , computer, TV, radio, plastic, technology, telephone etc;…
7. တင်ႈၵေႃၵမ်ၵၢၼ် သေပိုတ်ႇဝႆႉ ဢၽိထၢၼ် Online Dictionary.
8. ပေႃးၽ်ႂဝူၼ်ႉဢွၵ်ႇလႆႈ ထွႆႈၵႂၢမ်းမႂ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလၵ်းၵၢၼ် ပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉၸိုင် ႁႂ်ႈလႆႈပွင်ႇလႅင်းပၼ် ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်
ဢၼ်တင်ႈဝႆႉ။
9. မိူဝ်ႈၾၢႆႇၼိူဝ်ပႆႇတူၵ်းလူင်းၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇလႆႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်လႆႈၸ်ႂၵၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇ
တူင်ႇဝူင်းၵႂၢင်ႈ။
10. ထွႆႈၵႂၢမ်းမႂ်ႇဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးမႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽိူမ်ႉထႅမ်သႂ်ႇၼႂ်း ဢၽိထၢၼ် Online Dictionary.