text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ Antony Blinken လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈၵိူဝ်းယမ်သႃႇသၼႃႇ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼႆႉသေ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ ထုၵ်ႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ထုၵ်ႇပေႉၵိၼ်လူလၢႆယူႇ တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၼ်းပႃးၼႂ်းၵူၼ်းဢၼ်မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈဢၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလွင်ႈၼႆႉၼႆႉ Antony Blinken လႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႂ်းပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ဝၢႆးသေ ပၢင်ၵုမ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈသႃႇသၼႃႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း တႃႇၼႂ်းပီႊ 2020 တီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဝဵင်းလူင်ဝေႃႇသျိင်ႇတၼ်ႇ (Washington, D.C.) ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 11 May 2021 ၼၼ်ႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ Antony Blinken လၢတ်ႈဝႃႈ “ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းၶိူဝ်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇ ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် လႄႈ ႁဵတ်းပႃးလွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉသေ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵိူဝ်းယမ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထသေ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉယူႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်လႄႈ လွင်ႈၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေလႆႈပဵၼ်ၽူႈႁပ်ႉၶၢမ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 May 2021 ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၵိူဝ်းယမ်သႃႇသၼႃႇ တႃႇၼႂ်းပီႊ 2020 ၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆမိူင်းဢၼ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်သႃႇသၼႃႇ ၼၼ်ႉယူႇသေ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ မိူင်းဢၼ်လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်သႃႇသၼႃႇ ထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်လႄႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်သေ ယူႇဝႆႉၼႂ်းငဝ်းလၢႆး လီမႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 1999 ၼၼ်ႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တႃႇတၢင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်းတီႈ သၽႃးမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆသေ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇၼႄမႃး လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵၢၼ် ၵိူဝ်းယမ်သႃႇသၼႃႇၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉ မီးၵႂႃႇယဝ်ႉ 23 ပီႊဝႃႈၼႆ။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်း တႃႇၼႂ်းပီႊ 2020 ၼႆႉ မိူင်းဢၼ် လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်သႃႇသၼႃႇ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ ထုၵ်ႇၵုမ်းၵမ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ မီးယူႇ 56 မိူင်း ပႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်းဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ယူႇတီႈ ၸုမ်း Pew Research Center လႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁႃၶေႃႈမုၼ်းၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းသေ ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
ၶိူင်ႈ Windows 10 All in One RS3 v1709 x64
မၢဝ်ႇၼုမ်ႇ December 01, 2017 လွင်ႈၶွမ်း, လူတ်ႇလူင်း တူၺ်းယဝ်ႉ
ၶိူင်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၶွမ်း PC ဢၼ်ပဵၼ် Windows 10 ၼႆႉၵေႃႈ မီးယူႇသႅၼ်းမၼ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မၢင်သႅၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတပ်ႈလူဝ်ႇလႆႈသႂၢင်ႈထႅင်ႈၶိူင်ႈ Driver မၼ်းသင်ယဝ်ႉ၊ ၸႂ်ႉၵိုၵ်းတင်း လႅင်းၼႅတ်ႉသေ ၵေႃႈ မၼ်းၸၼ်ၶဝ်ႈသႂၢင်းသႂ်ႇပၼ်ႁင်းမၼ်းၵူၺ်း လႆႈဝႃႈငၢႆႈၸႂ်သၢင်ႇထုၵ်ႇတႄႉတႄႉ။
သင်ၶႂ်ႈၸၼ်ဢဝ်ၼႆ လိူၵ်ႈၸၼ်ဢဝ်လႆႈတႂ်ႈၼႆႉ Version မၼ်းလႄႈ ပိူင်ၽၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းတႄႉ တေပိူင်ႈၵၼ်ယူႇ ဢိတ်းဢွတ်း။ ၸၼ်ဢဝ်တႂ်ႈၼႆႉ-
လူတ်ႇလူင်း
By မၢဝ်ႇၼုမ်ႇ » ယၢမ်း» December 01, 2017
လွင်ႈတၢင်း» လွင်ႈၶွမ်း, လူတ်ႇလူင်း
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ပျီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပျီႇ (မၢၼ်ႈ: ပြည်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pyay Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပျီႇယဝ်ႉ။
မေႃႇၸႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မေႃႇၸႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းပျီႇ ဢၼ်တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇလတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းပျီႇ ယၢၼ်မွၵ်ႈ 5 လၵ်းၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းၵဝ်ႇပျူႇ ဢၼ်လွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈပျူႇၶဝ် ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇလွတ်ႈတင်း ဝဵင်းၵဝ်ႇ သရေႇၶိတ်ႉတရႃႇလႄႈ တီႈႁိမ်းႁူးဝဵင်း (ႁွင်ႉ) သူၺ်ႇတၶႃး လႄႈ မထေႃးယႃႇ ၵွင်းၶဵင်ႇၽီ( ယၢမ်းလဵဝ် ၶူဝ် မၢႆ 46) ၼၼ်ႉ လႆႈၵူၼ်ႇယႃႉပႅတ်ႈ ႁူဝ်ႉဝဵင်းသေ ႁဵတ်းမႃးဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 55.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၉၃.


text:
လုၺ်းၼမ်ႉ
လုၺ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆး ပုၼ်ႈတႃႇ တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇလႆႈ ၼႂ်းၼမ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးလွတ်ႈၽေးတၢႆ ၼႂ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇ လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉတူဝ်ၸႂ်လႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တူဝ်ၶိင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ကျေၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပူၼ်ႉမႃး ပီပွင်း 7000 ပၢၼ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်း ႁူႉၸၵ်း လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၼႆႉဝႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉ ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းယူးရူပ်ႉတႄႉ လႆႈႁၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီၶရိတ်ႉ 1800 ၼၼ်ႉသေ ဢၼ်ၸဝ်ႉသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈ 1896 တမ်ႈတီႈ ပွႆးဢူဝ်ႇလမ်ႇပိၵ်ႉ ၶၢဝ်းမႆႈ ဝဵင်းဢေႇတိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပႆႇပႃႈမီး မၢႆမီႈလုၺ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း တမ်းဝၢင်းဝႆႉၵွၼ်ႇ။
တႃႇတေလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်း လႆႈတူင်ႉတိၼ် ၼိုင်မိုဝ်းသေ လုၺ်းယဝ်ႉ။ လၢႆးလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ လုၺ်းၶဵတ်ႇ၊ လုၺ်းၵၢပ်ႇမိူဝ်ႈ၊ လုၺ်းၵၢပ်ႇဢႅင်ႈငႄး (လုၺ်းတၢၵ်ႇႁၢႆ)၊ လုၺ်းဝႃး ၼႆသေ မီးဝႆႉ လၢႆလၢႆလၢႆးယူႇ။ လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ် လွတ်ႈလႅဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၼ်းလုၺ်းၼမ်ႉၶဝ် ၵျိူၵ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်လိူၵ်ႈသေ လုၺ်းလႆႈယူႇသေတႃႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ ၵႆႉလုၺ်းဝႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ၸႂ်ႉတူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇႁဝ်း တူင်ႉၼိုင်လူၺ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢမ်ႇၸူမ်ၼၼ်ႉ မၢင်ပွၵ်ႈ လႆႈၵၼ်ႈၸႂ်ဝႆႉတင်းႁိုင်ယူႇ။ တႃႇတေလဵၼ်ႈႁႅင်း ၽၢႆႇလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ပၢႆးယူႇလီ တေလႆႈၶႅမ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၼႆႉ ဢဝ်ပဵၼ် လွင်ႈပျေႃႇမူၼ်ႈၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ၊ ဢဝ်ပဵၼ် လွင်ႈၽိုၵ်းသၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈ၊ ဢဝ်ပဵၼ် လွင်ႈၶႄႉၶဵင်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်း မၢင်တီႈၸမ်း လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၼႆႉ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် လွင်ႈလဵၼ်ႈႁႅင်းဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈသင်၊ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် လွင်ႈၵျေႃႇသိူဝ်းၸႂ်လႄႈသင် ၽွင်းမိူဝ်ႈ ပွႆးထၢမ်လိၵ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပူင်သွၼ်ပၼ် လၢႆးလုၺ်းၼမ်ႉ တမ်ႈတီႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵႂႃႇပူင်သွၼ်ပၼ် တမ်ႈတီႈ ဢွင်ႈၽိုၵ်းလဵၼ်ႈႁႅင်းလႄႈသင် တမ်ႈတီႈ ၼွၵ်ႈလႄႈသင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ထိုင်မႃး ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 19 ၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ မိူင်းပရိတ်ႉတဵင်ႇ တႄႇႁဵတ်း ပွႆးလုၺ်းၼမ်ႉၶႄႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၼႆႉ ႁူႉႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းမေႃ တူဝ်ပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်လွင်ႈ ၸွႆႈၽူတ်ႇပၼ် သၢႆၸႂ်ၼႆလႄႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ မူႇၸုမ်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ဢွၼ်ၵၼ် သွၼ်ပၼ် ၽိုၵ်းပၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။
လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၼႆႉ လႆႈတူင်ႉတူဝ် တင်းတူဝ်သေ လုၺ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၵႅင်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသႂ်ႇႁႅင်းလူင်လၢင်ၼၼ်ႉ၊ မၼ်းၵူၺ်းဢိင်ပိုင်ႈလူၺ်ႈ မေႃထိင်းတူဝ် ဢူၼ်ႈဢူၼ်ႈ ဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လုၺ်းၼမ်ႉယူႇၼၼ်ႉ ႁွၼ်ၼမ်ႉလႄႈ ၼမ်ႉ မႃးပွင်ႈသႂ်ႇ တူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇႁဝ်း တင်းတူဝ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ႁဝ်း သိူဝ်းသႃႇသေဢမ်ႇၵႃး ဝၢႆးလုၺ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ ဢဵၼ်ဢၼ်ၶဵင်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွမ်းၵႂႃႇ၊ တူဝ်ၵူၼ်းၵေႃႈ မဝ်ၵႂႃႇသေ ပၢႆးယူႇလီၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းလီဢၼ်ၼၼ်ႉ ၸဵမ်ယိင်းလေႃးၸၢႆး ၸဵမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၸၢင်ႈလႆႈၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ တႃႇတေမေႃလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ငၢႆႈၼႃႇတႄႉၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ သင်ဝႃႈ လႆႈၽိုၵ်းႁဵၼ်းၸွမ်း လွၵ်းလၢႆးမၼ်းလီလီၸိုင် ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇသႂ်ႇမႃႇသႂ်ႇႁႅင်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တေႃႈမေႃလုၺ်းပဵၼ်လႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ မူၼ်ႈလႄႈ ပႃ ဢၼ်ယႂ်ႇမႃး တီႈၼႂ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ တႃႇတေ ယူႇသဝ်းလႆး ၼႂ်းၼမ်ႉလိုၵ်ႉ ႁိုင်ႁိုင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယူႇလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တႃႇတေ မေႃလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈတင်ႈၸႂ် သွၼ်ဢဝ် ၽိုၵ်းဢဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သတ်းၸိူဝ်းပဵၼ် မႃႉ မႃ ၸၢင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ သတ်းတူဝ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉသေ ဢမ်ႇလႆႈ ၽိုၵ်းလုၺ်းၼမ်ႉသေတႃႉ ၶဝ်မေႃလုၺ်းႁင်းၵူၺ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ဢဝ်မႃဢွၼ်ႇတူဝ်ၼိုင်ႈ ဝိုတ်ႉၶဝ်ႈၼမ်ႉၵႂႃႇၸိုင် မႃဢွၼ်ႇတူဝ်ၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပႆႇယၢမ်ႈ လုၺ်းၼမ်ႉသေတႃႉ မၼ်းတိုၼ်း မေႃၵၵ်းၵႆဝႆတိၼ်ဝႆမိုဝ်းမၼ်းသေ လုၺ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉသင်လႄႈ မႃ ဢမ်ႇလႆႈသွၼ် လၢႆးလုၺ်းၼမ်ႉသေ သမ်ႉမေႃလုၺ်းၼမ်ႉ ပေႃးၼႆၸိုင် မႃၼႆႉ မိူဝ်ႈၶဝ်ပႆတၢင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈၶဝ်လုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်၊ မိူဝ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း ပႆတၢင်း သမ်ႉဢဝ်တိၼ်သွင်ၶွၼ် တဝ်ႉလိၼ်သေပႆ၊ မိူဝ်ႈလုၺ်းၼမ်ႉသမ်ႉ ဢူပ်ႇပူပ်ႇလႄႈသင် တၢၵ်ႇႁၢႆလႄႈသင် လႆႈဝႆႉတူဝ်ယၢဝ်းသေ လုၺ်းလႄႈ ပေႃးဢမ်ႇၽိုၵ်းၼႆႉ တိုၼ်းပႆႇၸၢင်ႈ မေႃလုၺ်းၼမ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ တႃႇတေ မေႃလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေ လႆႈတင်ႈၸႂ်ၽိုၵ်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေမေႃလုၺ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ပႆႇမေႃလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ သင်ဝႃး ဢဝ်မၼ်း ပႅတ်ႈတူၵ်းၼမ်ႉၵႂႃႇၸိုင် မၼ်းၵူၺ်း တေၶတ်းၸႂ် ဢဝ်တိၼ်မၼ်း တဝ်ႉသေ တေၶတ်းၸႂ် ၸုၵ်းၼႂ်းၼမ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃး ၼမ်ႉလိုၵ်ႉၸိုင် တိၼ်မၼ်း တေဢမ်ႇတဝ်ႉၺႃးလိၼ်လႆႈလႄႈ လႆႈသင်ၵေႃႈ မၼ်းတေႁႃဝၵ်ႉ ႁႃတၢဝ်း တေၶတ်းၸႂ် ဢဝ်တူဝ်မၼ်း ၸုၵ်းသိုဝ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉယူႇၵူၺ်း။ ပေႃးၶတ်းၸႂ်ၸုၵ်းၵေႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ ႁူတၵႃႈ တေၸူမ်ၼမ်ႉဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ တီႈတႄႉမၼ်း ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းလူဝ်ႇ ၶတ်းၸႂ် ဢဝ်တူဝ်မၼ်း တမ်းယၢဝ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ တုမ်မႆႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေ မေႃဝႆႉ တူဝ်လိူၼ်းယၢဝ်းၼိူဝ်ၼမ်ႉ ၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆးၽိုၵ်းႁတ်းဢဝ်ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈမေႃလုၺ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။
ၸွင်ႇၵူဝ်ၼမ်ႉႁိုဝ်?[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉၵေႃႉ တိုၼ်းမီးၸႂ်ၵူဝ်ၼမ်ႉဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸႂ်ၵူဝ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉ ၶတ်းၸႂ် မွတ်ႇပႅတ်ႈလႆႈယူႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်း ၽိုၵ်းလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေလႆႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၸႂ်ၵူဝ်ၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမၢင်ၵေႃႉၼႆႉ ၸႂ်ၵူဝ်ၼမ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်မွတ်ႇပႅတ်ႈလႆႈ ငၢႆႈယူႇသေတႃႉ မၢင်ၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈ။ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸႂ်ၵူဝ်ၼမ်ႉ တေႁၢႆၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လူင်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ပဵင်းမွၵ်ႈ ႁူဝ်ၶဝ်ႇသေ ဢဝ်တိၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸုမ်ႇလူင်းၼႂ်းၼမ်ႉ လႅၼ်ႈၵႂႃႇလႅၼ်ႈၶိုၼ်းၼႂ်းၼမ်ႉသေ လဵၼ်ႈၼမ်ႉဢွၼ်တၢင်းတႃႉ။ တေမိုတ်ႈၼမ်ႉမႃးသေ ၸႂ်တေမီးလွင်ႈႁတ်းႁၢၼ်မႃးယူႇ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇ တီႈၼမ်ႉပဵင်းဢႅင်ႈပဵင်းဢႅဝ်တႃႉ။ ဝၢႆႇၼႃႈၸူး ၽင်ႇၼမ်ႉ ဢဝ်ၼိုဝ်းသွင်ၶွၼ် တဝ်ႉလိၼ်၊ ဢဝ်တိၼ်သွင်ၶွၼ် ယုၵ်ႉသေလိူၼ်းၵွႃႇတၢင်းလင် လွႆးလွႆးတႃႉ။
ဝႆႉသတိ ယႃႇပေပၼ်တိၼ်ၶႅင်လိူင်ႈငိူင်ႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပၢႆမိုဝ်း တဝ်ႉလိၼ်သေ ထိင်းပၼ်ဝႆႉတူဝ်ႁဝ်းယူႇလႄႈ တူဝ်ႁဝ်း တေၽူးဝႆႉ ၼိူဝ်ၼမ်ႉယူႇ။ ပေႃးမေႃႁဵတ်းၼၼ်ယဝ်ႉၸိုင် ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း သၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇတေၽိုၵ်း တူင်ႉတိၼ်ၼိုင်မိုဝ်း ႁႂ်ႈမေႃလုၺ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်မႃး ၸၼ်ႉ ၽိုၵ်းတူင်ႉတိၼ်ၼိုင်မိုဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၵူၼ်းၽိုၵ်းလုၺ်းၼမ်ႉ ၵူႈၵေႃႉၵေႃႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၸႂ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈသေ မၢင်ၵေႃႉ တေၵူဝ်ၵႂႃႇတႄႉယူႇ။ တီႈတႄႉမၼ်း ၵၢၼ်ၽိုၵ်းလုၺ်းၼမ်ႉၼႆႉ လၢတ်ႈငၢႆႈသေတႃႉ တႃႇတေႁဵတ်း တူဝ်ထူပ်းၼၼ်ႉ ယၢပ်ႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၽွင်းမိူဝ်ႈ တိုၵ်ႉႁဵၼ်း လွင်ႈၽိုၵ်းလုၺ်းၼမ်ႉယူႇၼၼ်ႉ တႃႇတေမေႃထူၺ်ႈၸႂ် မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းလုၺ်းၼမ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ဢဝ်သူပ်းၶဝ် သုတ်ႇလူမ်းၶဝ်ႈသေ မိူဝ်ႈတိုင်ႈဢွၵ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တိုင်ႈဢွၵ်ႇ တင်းၶူႈလင် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းသူပ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် တင်းသွင်ႁူးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလုၺ်းၼမ်ႉယူႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈ မေႃထူၺ်ႈၸႂ်ၶဝ်ႈ လွႆးလွႆးမၢၼ်ႇမၢၼ်ႇ လူဝ်ႇလႆးမေႃ ထူၺ်ႈၸႂ်ဢွၵ်ႇ လွႆးလွႆး မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
ပေႃးၽိုၵ်းမွၼ်ႈၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ လူင်းၵႂႃႇတီႈ ၼမ်ႉပဵင်းဢႅင်ႈသေ ဢဝ်သူပ်း ႁုတ်ႇဢဝ်လူမ်းၶဝ်ႈၵွႃႇ ဢိမ်ႇဢိမ်ႇတႃႉ။ ၵူမ်ႈႁူဝ် ဢဝ်မိုဝ်းသွင်ၶွၼ် တဝ်ႉတီႈႁူဝ်ၶဝ်ႇ၊ ဢဝ်ၼႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸူမ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉ ဢၢၼ်ႇၼႂ်းၸႂ် ၼိုင်ႈ တေႃႇထိုင် သိပ်းတႃႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်ၼႃႈ ၽုတ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉသေ ၽူႇလူမ်းဢွၵ်ႇတႃႉ။ ပေႃးႁဵတ်းၼၼ်လႆးယဝ်ႉၸိုင် ၽိုၵ်းဢၢၼ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉ ႁႂ်ႈဢၢၼ်ႇလႆႈထိုင် သိပ်းႁႃႈတႃႉ။ ပေႃးၵၼ်ႈသေ ဢၢၼ်ႇလႆးထိုင် သိပ်းႁႃႈယဝ်ႉၵေႃႈ ၽိုၵ်းၸူမ်ႁူဝ်ဝႆႉသေ ၽူႇလူမ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၼမ်ႉ မိူဝ်ႈၸူမ်ႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉတႃႉ။
ပေႃးၽိုၵ်းလႅၼ်ႇၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉၸိုင် ယႃႇပေဢဝ် ၼႃႈၽုတ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉတင်းမူတ်း၊ ၵူၺ်းၵိူင်းၵွၵ်းႁူဝ် ၽၢႆႇၼိုင်ႈ (ဢဝ်ၼႃႈဢွၵ်ႇၼမ်ႉ ၽၢၵ်ႇၼိုင်ႈ)သေ ထူၺ်ႈၸႂ်ၶဝ်ႈတႃႉ။ ပေႃးလမ်ႁူဝ်ၵႂႃႇၵေႃႈ ၵၼ်ႈဝႆႉၵႅပ်ႉၼိုင်ႈသေ ထူၺ်ႈလူမ်းဢွၵ်ႇ (ၽူႇလူမ်းဢွၵ်ႇ) ၼႂ်းၼမ်ႉတႃႉ။ ပေႃးၼၼ်ယဝ်ႉ ၶိုၼ်းဝိၼ်ႇၼႃႈၵိူင်းႁူဝ် ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈသေသေ ႁုတ်ႇလူမ်းၶဝ်ႈတႃႉ။ ပေႃးၽိုၵ်းႁဵတ်းၼၼ် လၢႆလၢႆပွၵ်ႈၸိုင် မိူဝ်ႈၽွင်းလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ တေမေႃထူၺ်ႈၸႂ် မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈယဝ်ႉ။
တမ်ႈတီႈ ၼမ်ႉတိုၼ်ႈ ႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ မေႃၽူးတူဝ်သေ ထူၺ်ႈၸႂ်ယဝ်ႉၼႆ တေလႆႈသိုပ်ႇၽိုၵ်း တႃႇတေဢဝ် တိၼ်မိုဝ်း ၵၵ်းၵႆလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေ ဢဝ်တိၼ်ထိပ်ႇလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ လၢႆးဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ တီႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးမႆႉႁၢဝ်း တီႈယိပ်းယဝ်ႉ။ ဢဝ်မိုဝ်းၶွၼ်ၼိုင်ႈ ၵွတ်ႇႁၢဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ ဢဝ်တိၼ်လိူၼ်းၵႂႃႇၽၢႆႇလင် ၽိုၵ်းၽႅတ်းတိၼ် ထိပ်ႇတိၼ် ၶွၼ်သၢႆႉ ၶွၼ်ၶႂႃ ၼႂ်းၼမ်ႉတႃႉ။
ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၽိုၵ်းတိၼ်ၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ တိၼ်ၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးမေႃၵၵ်းၵႆတိၼ်မႃးယဝ်ႉၸိုင် လူဝ်ႇပွႆႇၽႃႈႁၢဝ်းသေ ၽိုၵ်းလုၺ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ တႄႇၽိုၵ်းလုၺ်းၼၼ်ႉ မိုဝ်းသွင်ၶွၼ် တေလႆႈလိူၼ်းၵႂႃႇၽၢႆႇၼႃႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ၊ ဢဝ်ၽႃႇမိုဝ်းတင်းသွင် တိူဝ်ႉၵၼ်ဝႆႉ၊ ၼိဝ်ႉမိုဝ်းၵေႃႈ ဢဝ်ၸူႉၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
တိၼ်သွင်ၶွၼ်ၵေႃႈ တေလႆးလိူၼ်းၵႂႃႇၽၢႆႇလင် ဢဝ်သူၼ်ႈတိၼ် သွင်ၶွၼ် ထီႉတိူဝ်ႉၵၼ်ဝႆႉ၊ ပၢႆတိၼ်တင်းသွင်ၽၢႆႇ တေလႆႈ ဝၢတ်ႈဝႆႉဢိတ်းဢိတ်း၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မိူဝ်းတင်းသွင် ဢၼ်ၸပ်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈငၢၵ်ႈၽၢတ်ႇၵၼ် ဝႃးဢွၵ်ႇၵႂႃႇၽၢႆႇၶၢင်ႈ ႁႂ်ႈမိုဝ်းတင်းသွင်ၶွၼ် ပေႃးသိုဝ်ႈႁူဝ်မႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႃႇတေၶိုၼ်း ဝၢၵ်ႈထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၸိုင် မိူဝ်းသွင်ၶွၼ် ဢၼ်ဢႃႈပဵင်းႁူဝ်မႃႇဝႆႉၼၼ်ႉ ငွၵ်းသွၵ်ႇ တူပ်ႉၶဝ်ႈမႃး ၽၢႆႇၼႂ်းတႂ်ႈၼႃႈသေ ႁွမ်းၵၼ် လိူၼ်းၵွႃႇၶိုၼ်း ၽၢႆႇၼႃႈ၊ သူၼ်ႈတိၼ်သွင်ၶွၼ်ၵေႃႈ ဢဝ်သူၼ်ႈမၼ်း တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ် ငေႃးၶဝ်ႇယဝ်ႉ ၶိူၼ်းထိပ်ႇဢႃႈတိၼ်တင်းသွင် ၸိူင်ႉၼင်ႇ တိၼ်ၶဵတ်ႇ လုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးလိူၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးႁွမ်းၸူႉၵၼ်တႃႉ။ လၢႆးၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်လၢႆးလုၺ်းၶဵတ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးမေႃလုၺ်းၶဵတ်ႇယဝ်ႉတႄႉ တႃႇတေလုၺ်းထႅင်ႈ တၢင်ႇလၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇယၢပ်ႇသင်ယဝ်ႉ။ လၢႆးလုၺ်းၼမ်ႉ ထႅင်ႈတၢင်ႇလၢႆးတႄႉ ပဵၼ် လုၺ်းၵၢပ်ႇဢႅင်ႈငႄး၊ လုၺ်းၽၢႆႇၶၢင်ႈ၊ လုၺ်းမႃ၊ လုၺ်းဝႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးလုၺ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ၵႂႃႇၽႂ်းသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်လၢႆးလုၺ်းဝႃးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မီးထႅင်ႈ လၢႆးလုၺ်းၵၢပ်ႇမိူဝ်ႈထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ လၢႆးလုၺ်းၵၢပ်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ လႆႈဢဝ်မိုဝ်းတင်းသွင်ၶွၼ် ယုၵ်ႉဢွၵ်ႇၼမ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပိၵ်ႇၵၢပ်ႇမိူဝ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် တူင်ႉၼိုင် တင်းသွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ၵူၼ်းဢၼ်လုၺ်း လၢႆးၵၢပ်ႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေပႅၼ်ဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမႃး ၼိုင်ႈၶိုင်ႈ၊ မိူဝ်းသွင်ၶွၼ် ယုၵ်ႉၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈသေ ဝၵ်ႉၼမ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်သေ လုၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးလုၺ်းၵၢပ်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁိူဝ်ႉတႄႉတႄႉ။ ပေႃးမေႃလုၺ်းၼမ်ႉယဝ်ႉၼႆ လူဝ်ႇလႆႈၽိုၵ်းႁဵၼ်းဢဝ် လၢႆးလုၺ်းၼမ်ႉ ဢၼ်တူၵ်းလွၵ်းတူၵ်းဢႅၵ်ႇ မၼ်းယူႇ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၸွမ်းလၢႆးသေ လုၺ်းၵႂႃႇပေႃးၼႆၸိုင် ၸၢင်ႈၸပ်းယၢမ်ႈသေ တႃႇတေမေႃၽိုၵ်းလုၺ်းၼမ်ႉ တူၵ်းလွၵ်းတူၵ်းဢႅၵ်ႇၼၼ်ႉ ယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉမေႃလုၺ်းၼမ်ႉသေ ၽွင်းပႆႇလႅၼ်ႇလီၼၼ်ႉ ယႃႇပေလႃႈလီႈၵႂႃႇလုၺ်းၼမ်ႉ တီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇမိုတ်ႈလီ၊ တီႈၼမ်ႉလိုၵ်ႉၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ၊ ၵႂႃႇၶီႇၸၵဵၵ်ႉၼႂ်းၼမ်ႉၵေႃႈ ယႃႇပေၽူမ်ႈႁဵတ်း။ ဝၢႆးၵိၼ်ၶဝ်ႈယဝ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းသွင်ၸူဝ်ႈမွင်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢၢပ်ႇၼမ်ႉ တေႃႇပေႃးၵတ်းသၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈသင် ယႃႇပေႁဵတ်းသေၵမ်း။ ပေႃးဢၢပ်ႇၼမ်ႉ တေႃႇပေႃးၵတ်းႁႅင်းၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ် ၼူၶိုၼ်ႈ ဢွၵ်ႇၵဵဝ်ႇသေ ၸၢင်ႈၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မိူင်းၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းပၢင်လုၺ်းၼမ်ႉ ၶႄႉၵၼ် ၵူႈပီပီယူႇ။ ပွႆးဢူဝ်ႇလမ်ႇပိၵ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်း သီႇပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႃႈသႂ်ႇပႃး လွင်ႈလုၺ်းၼမ်ႉ ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်ယူႇ။ ပၢင်ပွႆးဢူဝ်ႇလမ်ႇပိၵ်ႉ ပီ 1964 ဢၼ်ႁဵတ်းၵႂႃႇ တမ်ႈတီႈ ဝဵင်းတူဝ်ႇၵျူဝ်ႇ မိူင်းၵျပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃး ၸတိၵလၢပ်ႉ ၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇလုၺ်းၼမ်ႉ မီႇတႃႇ 100 ၸိုင် မၼ်းၸၢႆးလုၺ်းဝႂ်း တၢင်ႇလၵ်းၸဵင်ၵႂႃႇ 52.9 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶိတ်းတင်ႈတူးသေ လမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ဢၼ်လုၺ်းၼမ်ႉၼႆႉသေ လွင်ႈၶိတ်းတင်ႈတူး ၼိူဝ်လုမ်းသေ ဢဝ်ႁူဝ် ပၵ်းလမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပဵၼ်မႃး လွင်ႈလဵၼ်ႈၶႄႉၵၼ် ပိူင်ၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်တၢင်းမေႃ လွင်ႈၽိုၵ်းလႅၼ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယူႇၼိူဝ် ႁၢဝ်းပႅၼ်ႈယွပ်ႇ ဝႅၼ်ၶိတ်းတင်ႈတူး လိမ်ႇတူဝ်သေ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ဢဝ်ႁူဝ်ၶဝ် တူဝ်ၶဝ် တူၵ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇႁိၼ်လုၵ်ႈၼိုင်ႈ တူၵ်းၵႂႃႇၼိူဝ်ၼမ်ႉၵူၺ်းသေ ၼမ်ႉဢမ်ႇပေႃးၽူင်ႉႁႅင်း။ လၢႆးၶိတ်းတင်ႈတူးၵေႃႈ မီးဝႆႉ လၢႆလၢႆႁွပ်ႈ၊ မၢင်ၸိူဝ်း ၵိုၵ်းပႃး လၢႆးလိမ်ႇလိဝ်ႉတူဝ်ၵေႃႈမီး၊ မၢင်လၢႆးသမ်ႉ ပိၼ်ႈတူဝ်ၽၢႆႇလင်သေၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။
လၢႆးၸွႆႈဢဝ်ၵူၼ်းၸူမ်ၼမ်ႉ ဢွၵ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် တေၵႆႉလႆႈငိၼ်း ၵူၼ်းၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆယူႇ။ ႁၼ်ၵူၼ်းၸူမ်ၼမ်ႉယူႇသေ သမ်ႉဢမ်ႇမီး ၵေႃႉၸွႆးဢဝ်ဢွၵ်ႇလႄႈ ဢၼ်ၵူၼ်းလႆႈတၢႆၵႂႃႇ ၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ လီၸဵပ်းၸႂ် လီၼႅင်ၸႂ်တႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းဢၼ်မေႃလုၺ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမေႃပႃး လၢႆးဢဝ်ၵူၼ်းၸူမ်ၼမ်ႉဢွၵ်ႇယူႇ။ ၵူၼ်းဢၼ်ၸူမ်ၼမ်ႉယူႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူဝ်ႁႄၼႃႇယဝ်ႉလႄႈ မၼ်းႁၼ်သင်ၵေႃႈ မၼ်းတေဝၵ်ႉတၢဝ်းပၼ်ႈဝႆႉ ၵႅၼ်ႇၵႅၵ်းယူႇ။ သင်ဝႃႈ ၵႂႃႇၸွႆႈဢဝ် ၵူၼ်းၸူမ်ၼမ်ႉၸိုင် ပေႃးဝႃး ၵႂႃႇယူႇၽၢႆႇၼႃႈမၼ်းတႄႉ ႁူႉၵႃႈ မၼ်းတေဝၵ်ႉၸၼ်ႁဝ်းသေ တေပႃးၵၼ် ၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆၼင်ႇၵၼ်ယူႇ။ လၢႆးဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈတႄႉ လူဝ်ႇလႆႈၵႂႃႇ ၽၢႆႇလင်မၼ်း၊ လူဝ်ႇဢဝ် ငွၵ်းသွၵ်ႇ ၵွင်ႉဢဝ် ၵၢင်းမၼ်းသေ ၸၼ်မႃး ၽၢႆႇလင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိုဝ်းထႅင်ႈၶွၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ တိၼ်သွင်ၶွၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ လူဝ်ႇလႆႈလုၺ်းယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇလႆႈ တၵ်ႇႁၢႆတင်းသွင်ၵေႃႉသေ ပႃးၵၼ် လုၺ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Kehm, G (2007). Olympic Swimming and Diving:Great Moments in Olympic History. The Rosen Publishing Group, 14. ISBN 1404209700.


text:
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸႄႈၼႃး
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸႄႈၼႃး (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myitkyina Airport) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ (IATA: MYT, ICAO: VYMK).
သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၵၢင်ႁၢဝ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၸႄႈၼႃးၼႆႉ လႆႈတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ၽွင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢွင်ႇပႄႉမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1942 လိူၼ်မေႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ် တီႈပၵ်းတပ်ႉၵၢင်ၶၢဝ်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ်မႃး တပ်ႉၵႄႈၵၢင် တႃႇတေႃႉသူင်ႇလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၸူး ဢိၼ်းတီးယႃး လႄႈ မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
မေႇ
မေႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈႁႃႈ တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းပွႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မေႇ ႑ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းႁႅင်းငၢၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ - May Day, International Workers' Day
မေႇ ႓ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႊသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Press Freedom Day
မေႇ ႔ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵူၼ်းၶေၾႆးလုမ်ႈၾႃႉ - International Firefighters' Day
မေႇ ႕ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမႄႈၵဵပ်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Midwives Day
မေႇ ႘ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶႃပႄလႅင် လႄႈ ဝူင်းလိူၼ်လႅင် - World Red Cross and Red Crescent Day
- ဝၼ်းၶုၵ်းထူပ်း လႄႈ ၶိုၼ်းႁူပ်ႉႁၼ်ၵၼ် တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းႁူင်ႈႁၢႆတၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၾႃႇပွၵ်ႈသွင်|ဝၼ်းၶုၵ်းထူပ်း လႄႈ ၶိုၼ်းႁူပ်ႉႁၼ်ၵၼ် တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းႁူင်ႈႁၢႆတၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၾႃႇပွၵ်ႈသွင်် - Time of Remembrance and Reconciliation for Those Who Lost Their Lives during the Second World War
မေႇ ႙ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၶုၵ်းထူပ်း လႄႈ ၶိုၼ်းႁူပ်ႉႁၼ်ၵၼ် တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းႁူင်ႈႁၢႆတၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၾႃႇပွၵ်ႈသွင်|ဝၼ်းၶုၵ်းထူပ်း လႄႈ ၶိုၼ်းႁူပ်ႉႁၼ်ၵၼ် တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းႁူင်ႈႁၢႆတၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၾႃႇပွၵ်ႈသွင် - Time of Remembrance and Reconciliation for Those Who Lost Their Lives during the Second World War
- ဝၼ်းယူႇရူဝ်းပႃႇ - Europe Day
မေႇ ႑႐ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၼူၵ်ႉၶၢႆႉမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Migratory Bird Day (North America)
မေႇ ႑႒ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမေႃယႃလုမ်ႈၾႃႉ - International Nurses Day
မေႇ ႑႕ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Families
မေႇ ႑႗ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ် လႄႈ ၶေႃႈမုၼ်း - World Telecommunication and Information Society Day
မေႇ ႑႘ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းႁူင်းၼႄလုမ်ႈၾႃႉ - International Museum Day
မေႇ ႒႑ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ လွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လႄႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်း|ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ လွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လႄႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်း - World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development
မေႇ ႒႒ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸိူဝ်ႉၸႆႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် - International Day for Biological Diversity
မေႇ ႒႙ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵူၼ်းႁၵ်ႉသႃငမ်းယဵၼ် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of UN Peacekeepers
မေႇ ႓႐ ဝၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉယႃႈသုပ်ႉ - World No-Tobacco Day
ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း ထီႉၼိုင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမွင်ၶေႃႉလုမ်ႈၾႃႉ - World Asthma Day
ဝၼ်းသဝ် ထီႉသွင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ မီးသုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ ၽဵင်ႇပဵင်းၸွမ်းထမ်း - World Fair Trade Day
ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ထီႉသွင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းမႄႈ - Mother's Day
ၼႂ်းလိူၼ်မေႇ ဝူင်ႈၼိုင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၼူၵ်ႉၶၢႆႉမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Migratory Bird Day
- ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ (မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ လႄႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး) - မေႇ 5 ဝၼ်း
- ဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ) - မေႇ 9 ဝၼ်း
- ဝၼ်းမႄႈ (မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ) - ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ဝူင်ႈထူၼ်ႈသွင်
ငဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ


text:
ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 6 လိူၼ် တိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊ ဝိတ်ႉ 19 ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8/10/2021 ၼႆႉ ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တင်းမူတ်း 8 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 6 လိူၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ ။ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းပရႁိတ ဝဵင်းပၢင်လူင် လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 6 လိူၼ် တိတ်းၸပ်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၵေႃႉၼိုင်ႈ ။ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃဝႆႉတီႈႁူင်းယႃလွႆလႅမ်။ ပၢႆးယူႇလီလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ယူႇလီယူႇၶႃႈ ဢမ်ႇထိုင်တီႈ လႆႈမႆႈၸႂ်ၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 6 လိူၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်လႅင်ႉ ဢိူင်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇပၢင်လူင် (ပင်လုံအရှေ့ ကျေးရွာအုပ်စု) ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပၢင်လူင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဝၢၼ်ႈၼွင်လႅင်ႉၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမႃးတႄႇပဵၼ်ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇၵူၺ်း။ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၵူၼ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈမႃးယူႇ၊ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းတႄႉ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး ႁဵတ်းႁိူၼ်းယေးၵၼ်သေယူႇ ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 သေ ဢွၼ်ၵၼ်ယူတ်းယႃ တူဝ်ၵၼ် ယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်းၵေႃႈမီးၼမ် ၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ပၢင်လူင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
“ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 မီးၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇၶၢမ်ႇ ၵႂႃႇၸႅတ်ႈၵၼ်။ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇ ၸႅတ်ႈၼႆ ပေႃးၵႂႃႇၸႅတ်ႈပိူၼ်ႈသမ်ႉတေၶင်ဝႆႉ ပေႃးတၢင်းပဵၼ် ဢမ်ႇပဵၼ်ႁႅင်း ပိူၼ်ႈသမ်ႉဢမ်ႇတူၺ်း ပွႆႇဝႆႉႁဵတ်းၼၼ် ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢမ်ႇဢွၼ် ၵၼ်ၵႂႃႇၸႅတ်ႈ။ ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ယူတ်းယႃယူႇတီႈႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်း ၸိူင်ႈၼႆၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 13/10/2021 ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးလုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇ ဢႃယု 10 ၶူပ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ပဵၼ်ဢွၼ်ႇၸၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 12/10/2021 ၼႆႉ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း မွၵ်ႈ 1,000 လူႉတၢႆ 23 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈမႃးသေ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 19 April 2021 (လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115ၼီႈ) ၼႆႉ မီးၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 12 ဝူင်ႈယဝ်ႉသေ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ယူႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၽေးၶဵၼ်လူင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉလၢႆးၵျၢမ်း ၽျႅၵ်ႈယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈၸႄႈဝဵင်းတႃႈဝၢႆ(ထဝႄႇ) ၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇ လႆႈၸူႉတုမ်ၵၼ်သေ ၼႄၵၢင်ၸႂ် ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (National Unity Government) ဢၼ်ၸုမ်း CRPH ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၵႂႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 April 2021 ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၽႃႇၵၢၼ်ႉ၊ ၸႄႈၵႅင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႉသႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈ ယိပ်းပႃးၸွမ်ပိဝ်ႇသေ ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးယူႇၵူႈလၢႆးတၢင်း ယူႇဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် ၸိူဝ်းဢၼ်သိုပ်ႇပဵၼ်ယူႇတူဝ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 18 April 2021 ၼႆႉ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၸိူဝ်းတူင်ႉတိုၼ်ႇဢၼ်ဢွၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈ တႃႈၵုင်ႈ ၵႂႃႇထႅင်ႈ 6 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝဵင်းမၢၼ်းတလေး၊ မဵၵ်ႉထိလႃႇ၊ မၵူၺ်း၊ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ မူင်ႇယႂႃႇ၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၵတႃႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပွင်ႇ ႁူမ်ႈပႃးထႅင်ႈ လၢႆလၢႆဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ် ၵမ်ႉထႅမ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) ဢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႂ်ႇ ၼၼ်ႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တီႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း 2 ၵေႃႉ လႄႈ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆႉ ယူႇဝႆႉ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးမၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းတိတ်ႉ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽျႅၵ်ႈယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် လူၺ်ႈလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇတီႈ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း ၵၼီႇ လႄႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး လႄႈ သီႇပေႃႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လႆႈႁပ်ႉၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ မီးၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလူႉတၢႆထႅင်ႈ 7 ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း AAPP လႆႈၵဵပ်းႁွမ်ဝႆႉတႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ပၢင်ၼႄၵၢင်လႆႈတႄႇပဵၼ်မႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉတၢႆယွၼ်ႉ မၢၵ်ႇၵွင်ႈ လႄႈ လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ မီး 737 ၵေႃႉ သေ ယင်းပႆႇၸႂ်ႈၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်တႅတ်ႈတေႃး တေၸၢင်ႈၼမ်လိူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈသေ ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသႂ်ႇၶွၵ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းယူဝ်းယူဝ်း ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ႁူမ်ႈပႃး မေႃယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၵႂႃႇယဝ်ႉ 3,200 ပၢႆဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝတ်ႉလူင်သၼဵၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၼႂ်းဢိူင်ႇသၼဵၼ်း တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸေႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်သေ ပဵၼ်ဝတ်ႉမီးပိုၼ်းၵဝ်ႇၵႄႇဝတ်ႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ်၊ တီႈၵေႃႇတင်ႈဝတ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉပေႃးမီးမႃးပဵၼ်သၢမ်တီႈယဝ်ႉ။
တီႈၵျွင်းၵဝ်ႇဝတ်ႉသၼဵၼ်း မၢႆၼိုင်ႈ မီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵျွင်း (ဝၢၼ်ႈႁွင်ႇ) ပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈလွႆ တီႈမီးမႆႉႁုင်းလူင် တင်းယႂ်ႇငဝ်ႈမၼ်း မီး 38 ထတ်း ပၼ်ႇႁွပ်ႈ။ တီႈဝတ်ႉမၢႆသွင် လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈလွႆသေ ၶၢႆႉဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵျွင်းတေႃး ဢၼ်မီးတီႈႁူဝ်ဝၢၼ်ႈ တူၵ်းယၢမ်းလဵဝ်သေ ဢွင်ႈတီႈဝတ်ႉမၢႆသၢမ်ၸမ်ႉ ပဵၼ်တီႈဢွင်ႈဝတ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵျွင်းဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးတီႈဢွင်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ သမ်ႉပေႃးတၼ်းမႄးႁဵတ်းမႂ်ႇပဵၼ်လၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ၵႃႈၼင်ႇႁူႉထိုင်တႄႉ မိူဝ်ႈပီပုတ်ႉထ 2519 (ပီၶရိတ်ႉ 1976) ၽွင်းၸဝ်ႈသြႃႇၵုင်ႇမႃႇ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းဝတ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃႈထဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း ႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ငဝ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ပၸ်ႉၸယႃႇၼုၵ်ႉၵႁသေ ယႃႉလင်ၵဝ်ႇ ႁဵတ်းလင်မႂ်ႇ ယႂ်ႇလိူဝ်လင်ၵဝ်ႇ ပဵၼ်မႃးၵျွင်းလူင်ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ မႆႉသဝ်မၼ်းၵေႃႈ လႅမ်ႈယႂ်ႇလႅမ်ႈလူင် မၢင်လႅမ်ႈ ၵွတ်ႇပေႃးဢမ်ႇၶႆႈႁွပ်ႈ သမ်ႉပေႃးၵိုင်ႇႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵျွင်းလူင်သၼဵၼ်း ၼႆယူႇတႄႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးၵျွင်းသၼဵၼ်းလင်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ၸၼ်ႉတႂ်ႈၵျွင်းလူင်ၼၼ်ႉ ဢဝ်လိၼ်ဢုတ်ႇၵေႃႇႁွပ်ႈဝႆႉသေ သမ်ႉဢဝ်လိၼ်ထႅမ်သတ်ႉသႂ်ႇၼႂ်းမၼ်းတၼ်ပိၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်လီသေလၢႆၸွမ်းတႄႉ ၵျွင်းလူင်သၼဵၼ်းလင်ၼႆႉ တၼ်းယူႇထူၼ်ႈလႆႈ 37 ပီၵူၺ်း။
ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 2013 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလၢႆလွင်ႈလၢႆတၢင်းသေ သြႃႇလႄႈတၵႃႇတင်းလၢႆ လႆႈၸႂ်ၽွမ်ႉၵၼ်ယႃႉပႅတ်ႈၵျွင်းလူင်လင်ၵဝ်ႇ ၶိုၼ်းႁဵတ်းလင်မႂ်ႇ ယႂ်ႇၶႅမ်ႉလိူဝ်လင်ၵဝ်ႇထႅင်ႈ၊ ပဵၼ်မႃးၵျွင်းၵင်ႈၽႃဢုတ်ႇသွင်ၸၼ်ႉ၊ ၸၼ်ႉတႂ်ႈမၼ်းၵေႃႈၵႂၢင်ႈၵူင် ဢမ်ႇတၼ်မိူၼ်ၼင်ႇလင်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈမၢႆၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းၵႂၢၼ်းဝတ်ႉၸမ်ႉ
- ၸဝ်ႈသြႃႇၵၵ်း (လုၵ်ႉဝၢၼ်ႈယိူင်းမႃး)
- ၸဝ်ႈသြႃႇဢိၼ်ႇတႃႇ
- ၸဝ်ႈသြႃႇဝႃႇရ
- ၸဝ်ႈသြႃႇၵုင်ႇမႃႇ
- ၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတထၸ
- ၸဝ်ႈသြႃႇၸတိလ
လႆႈႁူႉဝႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈတင်းႁူၵ်းတူၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းတီႈမိူဝ်ႈလဵဝ်(တီႈမၢႆသၢမ်) ၼႆႉၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵျွင်းၵဝ်ႇ တီႈမၢႆၼိုင်ႈလႄႈမၢႆသွင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉထိုင်ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းမၼ်း။
ၼႂ်းပၢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇၸတိလမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လႆႈႁၼ်လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈဝတ်ႉဝႃးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ဝႆႉယူႇတႄႉတႄႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်တႃႇသိုပ်ႇလူဢၢၼ်ႇ
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈဝတ်ႉသၼဵၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈထမ်ႇမဝရ (ဝတ်ႉသၼဵၼ်း)တႅမ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉမၢႆၵိုမ်းပွႆးယွင်ႈၵုင်ႇယေႃးမုၼ် ၸဝ်ႈလႆႈၸုမ်ႈၶူးၼွၵ်ႈမိူင်း (2015)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 67−68။
ၽူႈသူင်ႇပၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ၸဝ်ႈၶေႇမိၼ်ႇတ (ဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ)
05/06/2020 (လိူၼ်ၸဵတ်းမူၼ်း)


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၵူႈမိုဝ်း
လွင်ႈႁဵတ်း Accountမႄးထတ်း
တွၼ်ႈတႃႇလူ ဝီႇၶီႇတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ လဝ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢႆ တႃႇ ဢၶွင်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ ၶဝ်ႈ log in ဝႆႉၵေႃႈလႆႈယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ၵႃး တွၼ်ႈတႃႇ ၶဝ်ႈတႅမ်ႈတီႈၼႂ်း ဝီႇၶီႇတႆး ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ မူၼ်ႉမႄးၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇလဝ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်သေၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁဵတ်းလႆႈယူႇၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ၽူႈၸိူဝ်းၵႆႉတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မီး ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈဝႆႉ log in သေၵေႃႈ တႅမ်ႈၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လွင်ႈလဝ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင် တႃႇ ဢၶွင်ႉၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းငၢႆႈငႅမ်ႈသေ မၼ်းဢမ်ႇမီးၶေႃႈၸီႉသင်ႇ သင်တင်းၼမ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်း ဢၶွင်ႉဝႆႉၼႆ ၽွၼ်းလီၸိူဝ်းဢၼ်တေလႆႈမၼ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈ တီႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်လႄႈ တေလႆႈႁဵတ်း account ၼိုင်ႈဢၼ်? ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။


text:
မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မြင်းခြံမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myingyan) ၼႆ့ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လုၵ်ႉတီႈ မျိၼ်းၵျၢၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မျဉ်းကျန်) သေ ပဵၼ်မႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မြင်းခြံ) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ပၢၼ် ၶုၼ်သူၺ်ႇပူဝ်ႇ ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ် ၵူၼ်းလူင် သီႇၵေႃႉၼႆႉ ၵႆႉမီးလွင်ႈႁႅမ်ၵၼ်တၢႆၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၸွပ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈ ၵေႃႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႆ ၽူႈၵႄႇၼႃႈလိၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈထၢမ်းငိုၼ်း သၢမ်ၸွႆႈ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၽႂ်ၼႆ ႁႂ်ႈပေႃး ၸႅင်ႈလႅင်းလီ ၸင်ႇလႆႈ ၸၼ်သၢႆၶႅၼ်ႈၵၼ်သေ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႆႈႁၼ် တူဝ်တၢႆၵူၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ တႃႇၸၼ်ထႅဝ်ၶႅၼ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ သၢႆၶႅၼ်ႈဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ တႃႇၸၼ် မျိၼ်းၵျၢၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မျဉ်းကျန်)ၼၼ်ႉ ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မြင်းခြံ) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[2]
မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆ့ ၵႂႃႇမီးတီႈ လုၵ်ႉဢဝ် ဢၼ်မီးယၢမ်လဵဝ်ၵႆႇယၢၼ် ၽၢႆတူၵ်း 6 လၵ်း ၽႅဝ်ထိုင်တီႈႁိမ်း ၸႄႈဝဵၼ်းယေႇၸၵျူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ မီးယူႇယၢမ်းလဵဝ် မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၵေႃႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ႁွင်ႈၸုၼ်းလုၼ်း၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ႁွင်ႈပျွင်းပျႃႇသေ ၼႂ်းၵႄႈမၼ်းမီး ဝၢၼ်ႈယေႇလႄး ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇပုၼ်ႉမႄႈၼမ်ႉသမ်ႉမီး ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတႄးယဝ်ႉ။ ပီသၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ 1199 (ပီၶရဵတ်ႉ 1837) မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူင်းပွင်ႇ ပၢၼ်ၶုၼ်သူၺ်ႇပူဝ်ႇၼၼ်ႉ ယၢၼ်ၵႆႇဝၢၼ်ႈယေႇလႄး ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ 500 ဝၢႆႈ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁၢႆႉၶဝ် ဢဝ်တၢႆႇၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈၺႃးသေ ၵႂႃႇတိူင်ႇလၢတ်ႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် မႃးတူၺ်းသေ ဢမ်ႇသွၵ်ႈႁႃႁၼ်လႆႈ ၵေႃႉဢဝ်တၢႆမၼ်း။ တီႈဢၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆၼၼ်ႉၵေႃႉ မီးဝႆႉတီႈ ၼႃႈလိၼ်ပူႇၵႄႇသီႇၵေႃႉ တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၸွပ်ႇႁႃၺွပ်းလႆႈ ၽူႈဢဝ်တၢႆၼႆ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢၼ်ၵွၼ်းထုင်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈပၼ်ငိုၼ်း သၢမ်ၸွႆႉၼႆလႄႈ ပူႇၵႄႇၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႈဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၽႂ်မၼ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ထဵင်ႁင်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ပူႇၵႄႇ သီႇၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ် ထတ်းၸၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပိူင်ႇသေ ၼႃႈလိၼ်တီႈဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈဢဝ်တၢႆၵူၼ်းၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၵိုတ်းဝႆႉ လွတ်ႈပဝ်ႇဝႆႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈယေႇလႄးၼၼ်ႉ မီးပွႆးၸႃးလူင် ဢူးပေႇ ၵေႃႉဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ႇ ၵေႃႉဢၼ်မီး သီႇလ သမႃႇထိ ပႆႇၺႃႇၼၼ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပၼ်ၶႂၢင်ႉ တႃႇတေတင်ႈဝၢၼ်ႈ တီႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတေၵေႃႉၶၢမ်ႇသၢႆႈပၼ် ငိုၼ်းသၢမ်ၸွႆႉ ဝႃႈၼႆသေ မၼ်းလဝ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ လွၵ်းလိၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢူးပေႇ ၵေႃႉလႆႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ႁိုင်မႃးတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ ယွၼ်ႉၽင်ႇၼမ်ႉမႄႈၵဵဝ် ၵူၼ်ႇတူၵ်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈယေႇလႄးၵေႃႈ ပႃးၵႂႃႇၼႂ်း ဢၼ်ၵူၼ်တူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မႄႈၼမ်ႉၼႆႉ ၸင်ႇၽႅဝ်မႃးႁိမ်း ဢၼ်ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ မီးယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ယွၼ်ႉ ပူႇၵႄႇၶဝ် ၸိုၼ်ႈသၢႆ မၵ်းမၼ်ႈၼႃႈလိၼ်သေ တီႈဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉၼင်ႇ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မျိၼ်းၵျၢၼ်ႇ ၼႆသေ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် လႅၵ်ႈလၢႆႈယဵၼ်းပဵၼ်မႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[3]
ဢွင်ႈတီႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ပွတ်းၽၢႆႇၼိူဝ် မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းမီးဝႆႉၽၢႆႇၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်သေ ပဵၼ်သဵင်းႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးမႃးသိူၵ်ႈဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ မႃးၸွမ်းလၵ်းၼမ်ႉၼႆ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် 515 လၵ်းသေ ပေႃးဢဝ်တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇဝႃႈ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် 80 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈမႃး ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးၼႆႉ ၸၢင်ႈၵိုတ်းလႆႈတီႈ ၵႆယၢၼ်ၽင်ႇၵူၺ်း။ ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းသုတ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထိလႃႇ ၼၼ်ႉၽႄမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွင်ႈ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ လတ်းမႃး ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးသေ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ ၽႅဝ်မႃးတီႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းပလဵၵ်ႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ - ၼထူဝ်းၵျီး ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းသိူဝ်ႇယၢင်ၼႆႉ မီး 20 လၵ်းသေ တေႃႇထိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ မီး 42 လၵ်းယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သဵၼ်ႈတၢင်းသိူဝ်ႇယၢင် မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၵျွၵ်ႉပတွင်း ၼႆႉ မီး 59 လၵ်းယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းသိူဝ်ႇယၢင် လုၵ်ႉဢဝ် မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၵႂႃႇ ၺွင်ႇဢူး မီး 59 လၵ်း လႄႈ လုၵ်ႉဢဝ်တၢင်းၽႄ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း မီး 34 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉဢဝ်တီႈ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇလတ်းၶၢမ်ႈ ၵျွၵ်ႉပတွင်း တေႃႇထိုင်သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ထုင်ႉမဵၵ်ႉထိလႃႇၼႆ ၵႆယၢၼ် 81 လၵ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ်မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ တေႃႇထိုင် ပိၼ်းၶျွင်း သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် မၵူၺ်း မီး 75 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵူၺ်းၶျူဝ်ႇ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇတူၵ်းၵျွၵ်ႉပတွင်းတေႃႇထိုင် သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်မၵူၺ်းၼႆ မီး 65 လၵ်းယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ တေႃႇထိုင် သီႇမီးၶူင်ႇ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ၵႆယၢၼ် 22 လၵ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ မီးသၢႆတၢင်းၼမ်ႉ၊ သၢႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃး၊ သၢႆတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းလႄႈ ပဵၼ်ထုင်ႉဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းယူႇၼမ်လႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်းဝဵင်းၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ပထဝီႇလွင်ႈၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းမီး 3.7 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1963 ၼၼ်ႉ လႆႈလၢမ်းဝႃႈ မီးမႃး 37,850 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ ပွၵ်ႉၸိူဝ်းပဵၼ် ပျွင်းပျႃႇ၊ ၵူၺ့်ၵျီး၊ ၵၢၼ်ႇဢူး၊ ၵျီႇတေႃႇရႅတ်ႉ၊ ဢေးၵျိၼ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ မီး ပွၵ်ႉ 18 ၵွင်ႇ လင်ႁိူၼ်း တေမီးပွၵ်ႈ 7,560 ၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင်၊ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ႁူင်းယႃ၊ ၶွၵ်ႈ၊ လုမ်းမျူႇၼီႇၸပႄႇ လႄႈ တိူၵ်ႈဢုတ်ႇတိူၵ်ႈဝႃး၊ ၸၢၵ်ႈၼမ်ႉမၼ်း၊ ၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈ၊ ၸၢၵ်ႈၵုၺ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်းဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းယူႇၼိူဝ်ဝဵင်းၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၽြႃး၊ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ လိူင်ႇၼမ်တႄႉတႄႉ။ ၵွင်းမူးဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵွင်းမူးသၢၼ်ႇတတေႃႇပျေႉ၊ ၵွင်းမူးသမ်ႇသရႃႇဢေး၊ ၽြႃးယၢၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ၊ ၽြႃးၼၵျဵၵ်ႉသျိတ်ႉသူႇ (ၽြႃးသၢဝ်းပႅတ်ႇ)၊ သျိၼ်ႇပိၼ်ႇယေႇပေႃႇ၊ ၽြႃးတူင်းသူႇ (ၽြႃးသၢမ်သူႇ) ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ထိုင်ၶၢဝ်းလႂ်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉ မီးပွႆးၽြႃးလႄႈ ပဵၼ်ပွႆးၵိုၼ်းလူင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵျွင်းၵူဝ်းသွင်ႇ၊ ၵျွင်းသုထမ်ႇမႃႇ၊ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ သုတွင်းပျေႉ၊ ၵျွင်းၸုၼ်းလုၼ်းၵူႇ၊ ၵျွင်းသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ၊ ၵျွင်းမႁႃႇသတိပထၢၼ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းပဵၼ်ၵျွင်းၵမ်ႇမထႃးၵေႃႈမီးဝႆႉ။ တီႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ ၵုၺ်ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၶူဝ်းမၼ်ႈလိူင် လႄႈ ၵွၼ်ႈသီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၈.
- ↑ မောင်ကြည်သန့်. မြန်မာမြို့ရွာဒေသ ဝေါဟာရ(၂၀၀).
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)


text:
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇၵေႃႉသိုၵ်း ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၼႃႈတီႈၼႆသေ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း လႄႈ ပီႈၼွင်ႉလၢင်းၶိူဝ်း သိုဝ်ႉသွၵ်းတိတ်းတင်းၼမ် ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 January 2021 (လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸွမ်းၼင်ႇ ပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉသေ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇတီႈ ၵဵင်းမႆႇ လႄႈ ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႆႈႁူမ်ႈၸူႉတုမ်ငိုၼ်းတွင်းၵၼ်သေ သိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတင်းၼမ် ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸွႆႈထႅမ်ၼၼ်ႉ တေမီးသွၵ်းတိၼ် 100 ၵူႈ တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်း 410,000 ပျုး (သီႇသႅၼ်ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇပျုး) လႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းသမ်ႉ မီးသွၵ်းတိၼ် 150 ၵူႈ တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်း 615,000 ပျႃး ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်း 1,025,000 (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉသွင်မိုၼ်ႇႁႃႈႁဵင်ပျႃး) ၼႆယဝ်ႉ။
သွၵ်းတိၼ်တင်းမူတ်း 250 ၵူႈၼႆႉ တၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ လႆႈဢဝ်ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် ပၼ်တီႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တင်းမူတ်းယဝ်ႉလႄႈ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်း ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း လႄႈ ပီႈၼွင်ႉလၢင်းၶိူဝ်း ႁူမ်ႈတင်းၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ဢၼ်လႆႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်မႃး ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19 January 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ မူႇၸုမ်းၼၢႆး လႄႈ ၸုမ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၼမ်ႉၸႂ် ဝဵင်းမူႇၸေႊ လႆႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉတင်းၼမ် ၸွႆႈထႅမ်ဢၢပ်ႈဝႆႉပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၽၵ်းၵပ်းၶဝ်ႈ ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵိၼ်ၶၢတ်ႇဝႆႉတၢင်းၼမ်သေ မီးႁူဝ်ၼပ်ႉသဵင်ၵၢင်ၸႂ် ပဵင်းပေႃး တႃႇတေၶွတ်ႇၽွတ်ႈလႆႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁင်းၵူၺ်းယူႇ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၵမ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်သူၼ်ၸႂ်ဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေပဵၼ်ၽႂ် ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပၢၼ် NLD ပွၵ်ႈၵမ်း (2) ၼႆႉသမ်ႉ မီးမႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇ တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။
ၵွၼ်ႇၼႃႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈ ၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ ၵူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၵႂႃႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼႆယူႇ၊ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ မီးၵူၼ်းမိူင်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 70 (70%) တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ယူႇဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) တေၶိုၼ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ထႅင်ႈပၢၼ်ၼိုင်ႈ ၼၼ်ႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆးလွတ်ႈလႅဝ်း လႆႈဢၢင်ႈဢိင် ၶၢဝ်ႇ Irrawaddy သေဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ဢူးမဵဝ်းယၢၼ်ႇၼွင်ႇတဵင်း ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၵေႃႉၵဝ်ႇ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းလၢတ်ႈဝႃႈ − ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း မီးမႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇ ဢၼ်ဝႃႈ ဝႆႉတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇလႄႈ ၾႅတ်ႇတရႄႇပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇ၊ ၶိုၼ်းမႄးၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (အမျိုးသားရင်ကြားစေ့ရေး) ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးမီးလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈ ၵႂႃႇထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတႄႉ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း ဢွင်ႇပေႉယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈလႆႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁင်းၵူၺ်း ၼင်ႇတဵမ်ၵၢင်ၸႂ် သမ်ႉပၢႆလႆႈၵုမ်းထိင်းငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်း ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ သင်ဝႃႈပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ ပေႃးၼႆၸိုင် ယွၼ်ႉဝႃႈႁူဝ်ႈပဝ်ႈပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈလႆႈလႄႈ ၽႂ်တေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉမႂ်ႇတေပဵၼ်ၽႂ် လႄႈ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း တေလိူၵ်ႈဢဝ် ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵေႃႉလႂ် ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိူင်းလႄႈၸႄႈမိူင်းၵေႃႉမႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၵ်းတႃ ပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉမႂ်ႇ တေပဵၼ်ၽႂ်?
ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ၶႂ်ႈႁူႉယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉမႂ်ႇ ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ တေပဵၼ်ၽူႈလႂ် ၽႂ်လႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 မီးဝႆႉမၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 59 (သ) ၼၼ်ႉသေ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မတ်ႉတႃ 59 (သ) ၼႆႉ ပဵၼ်မတ်ႉတႃ ဢၼ်ႁႄႉႁၢမ်ႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၵူပ်ႉၵူႈၸွမ်း ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် မီးလုၵ်ႈလၢင်းပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းပေႃးၼႆၸိုင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈတေႃႈလဵဝ် ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉၵူၺ်း တေၶိုၼ်းသိုပ်ႇယိပ်းဢႃႇၼႃႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ၼိုင်ႈပၢၼ်၊ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဢေႃးၸႃႇတၢင်းၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၸေႃႇမျိၼ်ႉမွင်ႇ (ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိူင်းမၢၼ်းတလေး) ပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႄႈ တေယူႇတီႈ တိူင်းမၢၼ်းတလေးၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼင်ႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉ တေၸၢင်ႈသိုပ်ႇပဵၼ် ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၵႂႃႇၵူၺ်းသေ သိုပ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵႂႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (2) ပၢၼ်ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (2) ၵေႃႉၼႆႉ ၽၢႆႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ဢွင်ႇပေႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တေလႆႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း တေလႆႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈဝႃႈၼႆ။
ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ တေပဵၼ်ၽႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽၢႆႇပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လႆႈၸႂ်ယွင်ႈဢၢမ်း လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ဢူးႁိၼ်ႇၼရီႇပၼ်ႇထီးယူႇၼႆလႄႈ တေၶိုၼ်းသိုပ်ႇဝႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ တေဢဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပဵၼ်ယႂ်ႇၼႆသေ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်း ဢဝ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ဝႃႈၼႆၸိုင် မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2010 ပဵၼ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး)၊ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015 ဢူးႁိၼ်ႇၼရီႇပၼ်ႇထီးယူႇ (ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း) ဝႆႉလႄႈ ပွၵ်ႈၼႆႉတေၸၢင်ႈပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယၢင်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ဢူးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ တေလိုဝ်ႈၵၢၼ်ယဝ်ႉၼႆလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉယူႇဝႃႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေလိူၵ်ႈၽႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တူဝ်မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ တေၵေႃႉၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈႁႃႉၼႆၵေႃႈ မီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်ၵၼ်ယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိူင်းလႄႈၸႄႈမိူင်း တေပဵၼ်ၽႂ်?
တႃႇတေလၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ၽႂ်ၵေႃႉလႂ် တေၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယၢပ်ႇယူႇဢိတ်းၼိုင်ႈသေတႃႉ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵေႃႉလႂ် တေၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိူင်းလႄႈ ၸႄႈမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၼႂ်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ မိူၼ်ၵၼ်။
မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၵေႃႉဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ ၼႂ်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိူင်းလႄႈၸႄႈမိူင်း။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိူင်းမၢၼ်းတလေး တေၶိုၼ်းပဵၼ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၸေႃႇမျိၼ်ႉမွင်ႇ၊ ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိုင်းမၵူၺ်းၵေႃႈ တေၶိုၼ်းပဵၼ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ဢွင်ႇမူဝ်းၺဵဝ်ႇ လႄႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းယၢင်း တေၶိုၼ်းပဵၼ် တေႃႇၼၢင်းၶိၼ်ႇထူၺ်းမျိၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင် တိူင်းတႃႈၵုင်ႈတႄႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် လၢမ်းၶၢတ်ႈလႆႈယၢပ်ႇယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တီႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇၵေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉၵဝ်ႇ ဢူးမျိၼ်ႉမွင်ႇတေၶိုၼ်းမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ထႅင်ႈၼႆသေတႃႉ ဢူးမျိၼ်ႉမွင်ႇသမ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သင်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ဢမ်ႇပေႃးမီး ၶေႃႈလီဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆႉပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵႃႈႁိုဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈတႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႄႉ တေၸၢင်ႈမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၽွင်ႈယူႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ တႃႇၵေႃႇတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၾႅတ်ႇတရႄႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ − သင်ပဵၼ်လႆႈတႄႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးတေမီး လွင်ႈၼပ်ႉယမ်၊ ယုမ်ႇယမ်မႃး လႄႈ ႁႂ်ႈပေႃးမီးၸိုဝ်ႈသဵင်လီၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈႁတ်းၸုၼ်ႉတူၺ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈမိူင်းရၶႅင်ႇၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈႁတ်းပၼ်ၼႆ မိူၼ်ၼင်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈႁႂ်ႈၽူႈၶဵၼ်ယဵၼ်းပဵၼ် ဢူၺ်းလီႁဝ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ဢမ်ႇပႆႇမီးၽႂ်တေလိူၵ်ႈလႆႈထႅင်ႈယဝ်ႉလႄႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းရၶႅင်ႇပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ဢူးၺီႇပူႉၵူၺ်း တေၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ထႅင်ႈ ပၢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ တေပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉၵဝ်ႇၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃး ဢုပ်ႉပိူင်ႇထႅင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးလႄႈ မိူင်းမွၼ်းၵေႃႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈယၢပ်ႇဝႃႈ ၽႂ်တေၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၼႆသေတႃႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်ၶိုၼ်းၸွမ်ၽွင်းလူင်လႆႈထႅင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး တွၵ်ႇတိူဝ်ႇလိၼ်းထုတ်ႉၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇပေႃးလႆႈ ၼင်ႇၸႂ် လူင်ပွင်ၸိုင်ၼူၵ်ႉယုင်းၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီႊ 2020 ၼႆႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်မီးလွင်ႈမုင်ႈမွင်းပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉဝႃႈ ထုၵ်ႇလီလိူၵ်ႈဢဝ် တႅၼ်းၽွင်း ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၵၢၼ်မိူင်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် တေမီးဢႃႇၼႃႇတေႃႇထိုင် လိူၼ်ထူၼ်ႈသၢမ် March 2021 လႄႈ သၽႃးၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉသမ်ႉ တေမီးတေႃႇထိုင် လိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ January 2021 ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်း
ၸႄႈ[Mon(Zawgyi) 1]တိူင်းပႃႇၵိူဝ် (မၢၼ်ႈ: ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Bago Division), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zetoeng Paakoe]) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼ[း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉဢေႃႈ။ ၸႄႈလူင်တႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ် (ဍုၚ်ဗဂေါ) ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼႂ်းတိူင်းပႃႇၵိူဝ် ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉၼႆ မီးၵႂႃႇ ၄,၈၆၇,၃၇၃ ဦး[1] ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်း (႒႘) ၸႄႈဝဵင်း၊ ဝဵင်း (႕႑) ဝဵင်း၊ ပွၵ်ႉ (႓႒႕) ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ (႑႔႑႐)၊ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ (႖႔႔႑) ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ လႄႈ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇ သမ်ႉ မီး ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ လႄႈ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်း မီး ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း မီး ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ လႄႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ ႑႖ တီႇၵရီႇ ႔႗ မိတ်ႉၼိတ်ႉတေႃႇ ႑႙ တီႇၵရီႇ ႒႐ မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ လွင်ႇၵျီႇၵျူႉဢွၵ်ႇ ႙႔ တီႇၵရီႇ ႓႕ မိတ်ႉၼိတ်ႉတေႃႇ ႙႗ တီႇၵရီႇ ႑႐ မိတ်ႉၼိတ်ႉ ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တၢင်းၵႂၢင်ႈ ဢေႇရိယႃႇမၼ်းဝႃႈ မီးဝႆႉ ႙႗႓႗႐႔႓ ဢေႇၵ၊ ပေႃးဢဝ်လွၵ်းလၵ်းဝႃႈ မီး ႑႕႒႑႔.႑႐ လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၢႆးသေသိုၵ်းလူမ်ႇမိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယဝ်ႉ ပီ ႑႘႕႓၊ လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ (႒႐)ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႊပွတ်းတႂ်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ်ၶူဝ်းလၼီႇဢင်းၵိတ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶူဝ်းလၼီႇသေလႄႈ တႄႇၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ႇၼႆႉ ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇၵဝ်ႇ ဢၼ်လိုဝ်းလင်မႃးၼႂ်း ပိုၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸဵင်ႇႁွင်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ဝႃႈ ၵေႇတုမတီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇၵဝ်ႇ ဝဵင်းတွင်ႇငူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဵင်ႇႁွင်ႉဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉဝဵင်းၵဝ်ႇ ၶိူဝ်းၵူၼ်းပျူႇ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းလူင် သရေႇၶတ်ႉတရႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸႄႈလူင် ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ႁၢၼ်ႇတႃႇဝတီႇ ဢၼ်ၶုၼ်မွၼ်းၶဝ် ပၵ်းႁၢင်ႈပၵ်းႁေႃမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိင်ႈၽႃႉယႃႇသီႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းမီးၽိင်ႈၽႃႉမူၵ်ႉတူင်ႇယမ်းလီသေ ပွတ်းႁွင်ႇတႄႉ မီးၽိင်ႈၽႃႉႁႅင်ႈႁွင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈ ပႃႇၵိူဝ်၊ တွင်ႇငူႇ လႄႈ ပျီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈသုတ်းၼႆ မီး ႘႘ တီႇၵရီႇ တေႃႇ ႙႐ တီႇၵရီႇ ၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ် တင်းၸႄႈတိူင်းၼႆ တၢင်ႉမႆႈၼႆႉ မီး ႗႕ တီႇၵရီႇ ၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ် ဢၼ်သုင်သုတ်းၼႆႉ တီႈ ဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး ၼႆႉယၢမ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ႑႓႒.႓႖ ၼိဝ်ႉသေ တီႈတႅမ်သုတ်း ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းပျီႇၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈလႆႈ ႔႕.႔႙ ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸႄႈဝဵင်းၵျူဝ်ႉပိၼ်ႇၵွၵ်ႉ
- ၵျွၵ်ႉတၶႃး
- ၸႄႈဝဵင်းၸီးၵူင်း
- ၺွင်ႇလေးပိၼ်ႇ
- တွင်ႇငူႇ
- ၼတ်ႉတလိၼ်း
- ပႃႇၵိူဝ်
- ၵဝ
- ပျီႇ
- ပွင်းတီႇ
- ၽျူး
- မိၼ်းလႃႉ
- ယေႇတႃႇသျေႇ
- လႅတ်ႉပၢၼ်ႇတၢၼ်း
- ဝေႃး
- သႃႇယႃႇဝတီႇ
- တူင်းသႄႇ
- တႄးၵူင်း
- ဢူၵ်ႉၽူဝ်ႇ
- မူဝ်းၺူဝ်ႇ
- ပွၵ်ႉၶွင်း
- တႅၵ်ႉဢူး
- တၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ
- ထၢၼ်းတပိၼ်ႇ
- ဢူၵ်ႉတႂိၼ်း
- ၵျွၵ်ႉၵျီး
- သူၺ်ႇၵျိၼ်ႇ
- ပႄးၼွႆႇၵူင်း
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ႁၢင်ႈႁေႃ ၵမ်ႇပေႃးၸတႃႇတီႇ (မၢၼ်ႈ: ကမ္ဘောဇသာဒီ နန်းတော်)
- ၽြႃးၵျႅၵ်ႉပုၼ် (မၢၼ်ႈ: ကျိုက်ပွန်ဘုရား)
- ၽြႃးသူၺ်ႇမေႃတေႃး (ပႃႇၵိူဝ်) (မၢၼ်ႈ: ရွှေမော်ဓောဘုရား(ပဲခူး))
- ၽြႃးသူၺ်ႇတႃႇလွင်း (မၢၼ်ႈ: ရွှေသာလျောင်း ရုပ်ပွားတော်ကြီး)
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၈.
မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ :
tags exist for a group named "Mon(Zawgyi)", but no corresponding
tag was found


text:
ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈဢမ်ႇၸႂ်ႉၶိူင်ႈမၢၵ်ႇယၢမ်းၼိဝ်းၶလီးယႃးသေ ပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းႁိူဝ်းလမ်ၼမ်ႉလႆႈဢွင်ႇမၢၼ်၊ ဝၢႆးသေၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ တိုၵ်ႉပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင် ၶႅၼ်ႈၵၼ်လၢႆၸူဝ်ႈမူင်းဢွၼ်ႇၵူၺ်း။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 15 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AFP ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း Moon Jae-in လႆႈဢွၵ်ႇမႃးယိၼ်းလီႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း လွင်ႈလႆႈၸၢမ်းပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈႁိူဝ်းလမ်ၼမ်ႉ (SLBM) သေ ပိုတ်းယိုဝ်းဢွၵ်ႇမႃး ပဵၼ်ဢၼ်ဢွင်ႇမၢၼ်ၵႂႃႇလီငၢမ်း ပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်ႇတၢင်းသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ တီႈဢမ်ႇၸႂ်ႉႁႅင်းၶိူင်ႈမၢၵ်ႇယၢမ်း ၼိဝ်းၶလီးယႃးသေ ပိုတ်းယိုဝ်းတႂ်ႈၼမ်ႉဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင် လႄႈ ပိုတ်းယိုဝ်းတႂ်ႈၼမ်ႉၶိုၼ်ႈမႃးလႆႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇ 7 ၸိုင်ႈမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းရၢတ်ႉသျုး၊ မိူင်းၾရင်ႇသဵတ်ႇ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး လႄႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ၵူၺ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉဝႆႉၶိူင်ႈမၢၵ်ႇၼိဝ်းၶလီးယႃးလွၼ်ႉလွၼ်ႉသေ ၸင်ႇပိုတ်းယိုဝ်းဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၵူဝ်းရီးၸၢၼ်း ၸၢမ်းႁဵတ်းၼႆႉသမ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပႃးၶိူင်ႈမၢၵ်ႇ ၼိဝ်းၶလီးယႃးသေ ပဵၼ်ဢၼ်ဢွင်ႇမၢၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လၢႆးငၢၼ်းၶၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၸၢမ်းပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ ဝၢႆးသေ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇၼႂ်းၼမ်ႉသမုတ်ႉတရႃႇ ၵူဝ်းရီးယႃး-ၵျုႇပၢၼ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်း လၢႆၸူဝ်ႈမူင်းဢွၼ်ႇၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈလႆႈပူၵ်းပွင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇႁႄႉၵင်ႈ ၽေးၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်တေလုၵ်ႉၵူႈတီႈၵူႈတၢင်းသေၶဝ်ႈမႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ AFP တႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင် တႃႇတုမ်ႉတွပ်ႇၽေးသိုၵ်း ဢၼ်တေၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇၶဝ်ႈမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 September 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇ လႆႈၸၢမ်းပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇၼူၾႆး ဢၼ်ယိုဝ်းလႆႈၵႆထိုင် 1,500 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇ ပဵၼ်မၢၵ်ႇသႅၼ်းဢၼ်ယိုဝ်းလႆႈၵႆသေဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈယႃႉလူႉ ၶိူင်ႈႁႄႉၵင်ႈမၢၵ်ႇၼူၾႆး ၼႂ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းလႆႈပႃးထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ KCNA တႄႉဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ မၢၵ်ႇဢၼ်လႆႈၸၢမ်းပိုတ်းယိုဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သႅၼ်းမၢၵ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႂ်ႇ long-range cruise missile ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵႂႃႇလႆႈၶၢဝ်းတၢင်းၵႆထိုင် 1,500 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတိူဝ်ႇ လႄႈ မႅၼ်ႈယမ်ၸွမ်းၼင်ႇပဝ်ႉမၢႆမီးဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်း 4 ၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းယွၼ်ႉၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ၼၼ်ႉ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဢၢႆႈလူၺ် ဢႃႇယု 30 ပီႊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၶဝ်ႈတႂ်ႈဢူၵ်းၽၢႆႇသၢႆႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လႄႈ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈတၢင်းၸဵပ်းသႅပ်ႇသေ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ တီႈႁူင်းယႃႈ ဝဵင်းမိူင်းၵိုင် မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 5 October 2021 (ဝၼ်းလိူၼ်သိပ်းလပ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12:15 မူင်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 4 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) တင်ႈတႄႇယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11:00 မူင်းပၢႆ တေႃႇထိုင် ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 18:00 မူင်းပၢႆ သိုၵ်းႁူမ်ႈပွင်း ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း တိုၵ်းယိုဝ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်း ဢိူင်ႇပၢင်ၵေႇတုသေ ယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်ၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်း 10 လုၵ်ႈပၢႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉသႂ်ႇၺႃးၵူၼ်းမိူင်း မၢတ်ႇၸဵပ်း 4 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်း 4 ၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းယွၼ်ႉၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ၼႆႉ 1. ဢၢႆႈလူၺ် ဢႃႇယု 30 ပီႊ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၶဝ်ႈတႂ်ႈဢူၵ်းၽၢႆႇသၢႆႉ (လူႉသဵင်ႈယဝ်ႉ)၊ 2. ဢေးႁွမ် ဢႃႇယု 15 ပီႊ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ လင်တိၼ်ၽၢႆႇသၢႆႉ ၶႃႈလူင်ၽၢႆႇသၢႆႉ လႄႈ ၼိဝ်ႉမိုဝ်းၽၢႆႇသၢႆႉ၊ ဢေးငိုၼ်း ဢႃႇယု 6 ၶူပ်ႇ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၽႃႇမိုဝ်းၽၢႆႇသၢႆႉ၊ ဢေးလိၼ်း ဢႃႇယု 30 ပီႊ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးၶႃလူင်ၽၢႆႇသၢႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်း
ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်း ႁင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ပဵၼ် ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ တီႈၼႂ်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈဢၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2016 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈတႄႉ ပၼ် တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ မႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ပီ 2015 ၼၼ်ႉ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ႁင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၼၼ်ႉ လႆႈဢွင်ႇပႄႉၵမ်ႉၼမ်သေတႃႉ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ်မၼ်းၼၢင်း တၢင်ႇပဵၼ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼၼ်ႉ ၶေႃႈမၵ်းမၢႆၼႂ်း လၵ်းမိူင်းၸမ်ႉ မီးလွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။[1]
ဢၼ်ပဵၼ် ပိူင်ယုၵ်းယၢင်ႇၾိင်ႈမိူင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2016 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 1 ဝၼ်း တီႈ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ မိူဝ်ႈ ပီ 2016 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 5 ဝၼ်း တီႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈသင် လႆႈမၵ်းမၼ်ႈမႃးသေ ဢေႇပရႄႇ (6) ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးယဝ်ႉ။[1][2]
ပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ သုၼ်ႇႁဵတ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃၶုၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ မၼ်းၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် တႃၶုၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်ၸၢင်းၵုမ်းၵမ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းၼႂ်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉသေ ပေႃးတီႈၼႂ်း ဢင်ႇၵႃႇၸႅၼ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ပေႃးၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ မၼ်းဝႆႉတီႈ မၢႆ 2 ယဝ်ႉ။[3] ပဵၼ်တီႈၵွင်ႉသိုပ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇသၢင်ႈၾိင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။ ဢႃႇယုတႃၶုၼ်ၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ဢႃႇယုတႃၶုၼ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။[4]
ၾိင်ႈမိူင်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾိင်ႈမိူင်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2016၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈမၵ်ႈမၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။
ၵၼ် (႑)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸိုဝ်ႈလႄႈ ၶေႃႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ
႑။ ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼႆႉ တေႁႂ်ႈလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ် ၾိင်ႈမိူင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
႒။ ၶေႃးၵႂၢမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼႆႉ တေႁႂ်ႈမၼ်းမီးတီႈပွင်ႇၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ-
(ၵ) ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။
(ၶ) ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼင်ပႃးတီႈၼႂ်း ၵၼ်(႒) ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးဢွင်ႇမၢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၼ်(႒)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း
႓။ (ၵ) တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈပိူင် ပႃႇတီႇၸုင်ႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ႁုၼ်ႈမုၼ်းမႃး
(ၶ) တွၼ်ႈတႃႇ လွၵ်းၵၢတ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁႂ်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈမႃး၊ (င) တွၼ်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႇတရႄႇ၊ (ၸ) တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။
ၵၼ်(႓)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွင်း
႔။ လုၵ်ႉတီႈ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ လႆႈဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ပၼ်မႅင်ႇ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်း ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ ဢၼ်လႆႈသဵင်ၵမ်ႉၼမ် မိူဝ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပႃႇတီႇၸုင်ႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၼ်(႕)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပုၼ်ႈၽွင်း၊ သုၼ်ႇႁဵတ်း လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈ ႕။ ပုၼ်ႈၽွင်း၊ သုၼ်ႇႁဵတ်း လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ- (ၵ) တေဢမ်ႇလႆႈ သၢၼ်ၶတ်း ၶေႃႈၶဝ်ႈပႃး တီႈၼႂ်းလၵ်းမိူင်းသေ တေလႆႈ တူၺ်းၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းသေ တေလႆႈပၼ် တၢင်းၶႆႈၸႂ်ယဝ်ႉ။း (ၶ) ၵပ်းၵၢႆလူၺ်ႈ လွင်ႈတၢင်းၶႆႈၸႂ်၊ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ တေလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၸူး သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။ (င) ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ပႃးၼႂ်းၾိင်ႈမိူင်းၼႆႉ ပေႃးတေဢွင်ႇမၢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၸွမ်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်၊ ၸုမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸုမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ၸ) ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၼႆႉ မီးသုၼ်ႇၸၢမ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် ငိုၼ်းလိူၼ်၊ ၸရိၵ်ႇ၊ ဢသွင်ႇဢယွင်ႇ လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ (သ) ၸိူဝ်းပဵၼ် ငိုၼ်းလိူၼ်၊ ၸရိၵ်ႈ လႄႈ ဢသွင်ႇဢယွင်ႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၼႆႉ တေလႆႈၸႅၵ်ႇသေမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉတီႈၼႂ်း ၾိင်ႈမိူင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ငိုၼ်းတွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။
ၵၼ်(႕)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႖။ ဢႃႇယုသၢၵ်ႈတၢၼ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇတင်း ဢႃႇယုသၢၵ်ႈတၢၼ်း ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ ႗။ ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢႃႇယုသၢၵ်ႈတၢၼ်း ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽွင်း ဢႃႇယုသၢၵ်ႈတၢၼ်း သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ႘။ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈမၢၵ်းမၢႆ ဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၾိင်ႈမိူင်းၼႆႉသေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပိူင်ၵႅမ်းၾိင်ႈမိူင်း လႆႈယူႇယဝ်ႉ။[5]
သဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 Aung San Suu Kyi to become 'State Counsellor' of Myanmar. ABC News.
- ↑ "Aung San Suu Kyi becomes Myanmar state counselor: spokesman"၊ 6 April 2016။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 6 April 2016။။
- ↑ NLD lead government protocol list | LinkedIn
- ↑ Myanmar MPs approve Suu Kyi as ‘advisor to state'. Anadolu Agency.
- ↑ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်ဆိုင်ရာဥပဒေ. မြန်မာဥပဒေ သတင်းအချက်အလက်စနစ်၊ ပြည်ထောင်စုရှေ့နေချုပ်ရုံး.


text:
သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း မွၵ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵတ်းသိပ်းႁႃႈ (75%) ယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸင်ႇတေမိူၼ်ၵဝ်ႇၶိုၼ်းလႆႈ လႄႈ လွင်ႈၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင် 6-7 ပီႊ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 February 2021 (ဝၼ်းလိူၼ်ၵမ်လပ်း ပီတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ SBS News ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈ Coronavirus ဢမ်ႇၼၼ် COVID-19 မိူင်းဢေႃးသတြေးလီးယႃး လၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇတေသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 လႆႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင် 6-7 ပီႊ လႄႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ မီးလွင်ႈၽႄယႃႈယႃပၼ် ၵူၼ်းၵူႈမိူင်းမိူင်း ၵွၼ်ႇၸိူဝ်ႉမႅင်းတေလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ ဢၼ်တေလီၵူဝ်သေ ၸိူဝ်ႉမႅင်းပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မေႃယႃ Sanjaya Senanayake လၢတ်ႈဝႃႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တိုၵ်ႉမီးမွၵ်ႈ 70 မိူင်းၵူၺ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်း တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ပေႃးတေၸၢင်ႈလႆႈသမ်း ယႃႈယႃႈႁႄႉၵင်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵတ်းသိပ်းႁႃႈ (75%) ၼၼ်ႉ တေလႆႈပႂ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်းမွၵ်ႈ 6 ပီႊပၢႆယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မေႃယႃ သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၼႂ်းဢၼႃႇၵၢတ်ႈတၢင်းၼႃႈၼႆႉ ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တေယဵၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢၼ်မႃးၸွမ်းၶိင်ႇၸွမ်းၶၢဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း လႆႈပဵၼ်ၵၼ်ယူႇ ၵူႈပီႊပီႊၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တိုၵ်ႉပဵၼ်ဢၼ် လီလႆႈမႆႈၸႂ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိုၵ်ႉတိူဝ်းၶိုၼ်ႈယူႇ 103,481 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တင်းမူတ်းမီး 28,002,240 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 3,068 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တင်းမူတ်းမီး 486,922 ၵေႃႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ် မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼမ်သုတ်း လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼမ်သုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉသေ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 17,930,819 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 10,880,413 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး 155,484 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 10,587,351 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈမိူင်းပရႃႇသီးလ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တင်းမူတ်းမီး 9,716,298 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆတင်းမူတ်းမီး 236,397 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 8,643,693 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 12 February 2021 (လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (219) မိူင်း (219 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းပဵၼ် COVID-19 တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး (108,313,118) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး (2,379,137) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း သမ်ႉမီး (80,360,603) ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း − www.worldometers.info/coronavirus/ ဝၼ်းထီႉ 12 February 2021 ၶၢဝ်းယၢမ်း ဝၢႆးဝၼ်း 14:50 မူင်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ်ငိုၼ်း တႃႇသိုဝ်ႉၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၼႆသေ ပီႈၼွင်ႉထုင်ႉမၢဝ်း ဢိၵ်ႇ ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းၶႄႇ သူင်ႇငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 21 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ဝဵင်းမူႇၸေႊ ဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 7,400,000 ပျႃး (ၸဵတ်းလၢၼ်ႉသီႇသႅၼ်ပျႃးတဵမ်တဵမ်) ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 July 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ငိုၼ်း တႃႇသိုဝ်ႉၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၼႆသေ ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၸုမ်းမႄႈႁိူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶဝ် ထုင်ႉမၢဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ် သူင်ႇငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA တႃႇသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 1,133,500 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉၼိုင်ႈသႅၼ်သၢမ်မိုၼ်ႇသၢမ်ႁဵင်ႁႃႈပၢၵ်ႇပျႃးတဵမ်တဵမ်) ပုၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇသူင်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈ ၽူႈမီပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA ၵေႃႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇဢဝ်ငိုၼ်း ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၸုမ်းမႄႈႁိူၼ်းၼုမ်ႇ ထုင်ႉမၢဝ်း ၸွႆႈထႅမ်မႃးၼၼ်ႉ သိုဝ်ႉၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်း တပ်ႉသိုၵ်းသေ သိုပ်ႇသူင်ႇပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵႂႃႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ် ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶဝ် ၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်း မီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်သေ သူင်ႇငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵေႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်သေ တႅမ်ႈတၢင်ႇၽိုၼ်ဝႂ်ယွင်ႈယေႃး ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ၵိုၵ်းပိုၼ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ၽ်ႂၽ်ႂ ေၵႃႈၶႆႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၶႆႈမၢၵ်ႈမီး ၶႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းမီးၼႃႈမီးတႃ ၶႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းေတႉ
ၵူၼ်းဝႃႈ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈ ႁူႉႁႃၶတ်းၸ်ႂ ဢဝ်ႁင်းၽ်ႂမၼ်း ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။ ၵူၺ်းၼႃ တႃႇေတပဵၼ်မႃးၵူၼ်းမီး
ၼႃႈမီးတႃ ၊ တႃႇေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၊ တႃႇေတမီးငိုၼ်း ၊ တႃႇေတယူႇၵႂႃႇၸွမ်းမူိၼ်ပိူၼ်ႈ ၼ်ႂးတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း
ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ႁဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ဢၼ်ႁဝ်းထုၵ်ႇလီ ၶတ်းပႅတ်ႈၼႆႉ ေတမီး
ယူႇ 8 မဵဝ်း -
1. လွင်ႈတၢင်း ေၶႃႈဢၢင်ႈ ပဵၼ်ၼႆ ပဵၼ်ၼီ ( Reasons )
ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းသင် တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈ ယ်ႂႇ ? ၊ ၵွပ်ႈဢမ်ႇမီးငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ၊ ဢမ်ႇမီး
ၶၢဝ်းယၢမ်း ၊ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၸွႆႈထႅမ် ၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႁဵတ်း ၊ ဢမ်ႇမီးပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇတဵမ်ထူမ်ႈ ၊ ၵွပ်ႈဢမ်ႇ
မီးငိုၼ်း ၊ ၵွပ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ႁဝ်းဢမ်ႇလီ ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉ ၊ ၸႃႉၵႂႃႇၸူိဝ်းၼႆႉ ေတဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈ ႄၼႈလွင်ႈ
တၢင်း ေၶႃႈဢၢင်ႈ ပဵၼ်ၼႆ ပဵၼ်ၼီလၢႆလၢႆ။
ၼူိဝ်ၵမ်ႇၾႃႇ လူင်ၼႆႉ ၵူၼ်းၸူိဝ်း ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ဢွင်ႇမဵင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ေၵႃႈ လုၵ်ႉတီႈ
တ်ႂႈေသၶိုၼ်ႈလၢႆလၢႆ ေပႃးၵုမ်ႇ ေတလၢတ်ႈလွင်ႈတၢင်း ေၶႃႈဢၢင်ႈ ပဵၼ်ၼႆ ပဵၼ်ၼီ ၵူၺ်းေတႉ ၵူၼ်း
ၸူိဝ်း ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၶဝ်ၸူိဝ်းၼၼ်ႉ ေၵႃႈေတဢမ်ႇမီးမႃးလႆႈ။ ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉ ၸုိဝ်ႈသဵင်ယ်ႂႇ ေၵႃႉၼုိင်ႈ
( Earl Nightingale ) ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ် တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ 100% ၼၼ်ႉမီး
ၼ်ႂးမုိဝ်းတူဝ်ၵဝ်ၵူၺ်း ၊ ၵူၺ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ လီပဵၼ်ၸူိဝ်းၼၼ်ႉေတႉ ၶဝ်ႁပ်ႉၶၢမ်ႇ
လႆႈလီယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ေတႁဵတ်းၵၢၼ်သင် ေတပဵၼ်လီလီၸႃႉၸႃႉ ဝူၼ်ႉဢဝ်ေသ ႁဵတ်းၵႂႃႇႁၢတ်းႁၢတ်း
ေပႃးေတပဵၼ်ၵူၼ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇၼႆႉ ၶဝ်ေတဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်း ေၶႃႈဢၢင်ႈသင် ၶဝ်ေတႁဵတ်းၵႂႃႇႁၢတ်း
ႁၢတ်း သင်ႁဵတ်းၽိတ်းမႃးေၵႃႈ ၶဝ်ေတဢဝ် ပဵၼ်ၵၢၼ်တွၼ်ႈသွၼ် တွၼ်ႈတႃၶဝ်ၵူၺ်း ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်း
ၶိုၼ်ႈ်ယ်ႂႇ ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ၵႆႉၵႆႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ေၶႃႈဢၢင်ႈ ၼႆႉပဵၼ် ေၶႃႈၵႂၢမ်း ၵႅၼ် ( Unlucky ) တွၼ်ႈတႃႇ
ၶဝ်ေသေသ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ေၵႃႈ မိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ တႃႇ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇၼႆႉ ေၶႃႈၵႂၢမ်း
ေၶႃႈဢၢင်ႈ ပဵၼ်ၼႆပဵၼ်ၼီ ၼႆႉ ႁ်ႂႈၶတ်းပႅတ်ႈ ႁ်ႂႈမၼ်းလႆႈ။
2. ေပႃးမီးလွင်ႈ တဵမ်ထူၼ်ႈ ယဝ်ႉၸွင်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ( Perfect )
ႁၢမ်ႉၼမ် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ေပႃးေတႁဵတ်းၵၢၼ် ေတႁဵတ်းသင်
ေၵႃႈယဝ်ႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈလွင်ႈငိုၼ်း လွင်ႈတွင်း လွင်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ ေသေသ။ သင်ဝႃႈ ေပႃးၵုမ်ႇ
ၼင်ႈေသလၢတ်ႈ ဝႃႈဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၵူၺ်းေတႉ ၵဝ်ၶႃႈတုိၼ်း ႁၢတ်းလၢတ်ႈ ယဝ်ႉမ်ႂးတုိၼ်းေတဢမ်ႇ
ၶိုၼ်ႇယ်ႂႇလႆႈ လႃးလႃး ၊ ေပႃးတဵမ်ထူၼ်ႈ ယဝ်ႉၸွင်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ေၶႃႈၵႂၢမ်း
မၼ်းပဵၼ် ၽူႈၶဵၼ် ေယးၵႃႇ ၼ်ႂးတူဝ်ႁဝ်းၼုိင်ႈဢၼ်ယူႇယဝ်ႉ ၵွပ်ႈၼႆ ၼႆႉေၵႃႈ ႁဝ်းေတလႆႈ ၶတ်း
ပႅတ်ႈ ႁ်ႂႈမၼ်းထုိင်တီႈ တႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဝ်းေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ။
ေပႃးေတႁဵတ်းၵၢၼ် မီးပၼ်ႁႃမႃးေၵႃႈ ေတၵႆႉ မႃးပဵၼ် မူိဝ်ႈႁဝ်းပႆႇပဵၼ် လွင်ႈတူဝ်ႈတၢၼ်း
(Ready) ေသေသ။ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈ ေတယၢမ်ႈပဵၼ်ယူႇဝႃႈ ပႆႇတူဝ်ႈတၢၼ်း ႄလႈ လႆႈတွပ်ႇ
လိၵ်ႈ ၊ ပႆႇတူဝ်ႈတၢၼ်း ႄလႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၊ ပႆႇတူဝ်ႈတၢၼ်း သင်ႄလႈ လႆႈေတႁဵတ်းၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈ
မီးေၵႃႈ ေတမီးတၢင်းၼမ်ယူႇ ၊ ၵူၺ်းလွင်ႈၸူိဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းေပႃး လႆႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ မႃးမူတ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇ
ၸ်ႂႈႁႃး ။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ယႃႇေပ ႁ်ႂႈၶၢဝ်းယၢမ်းသုမ်းလၢႆ ယႃႇေပပ်ႂႉၶၢဝ်းယၢမ်း ယႃႇေပပ်ႂႉမူိဝ်ႈ
ႁဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ ၵူၺ်း ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်း မီးတၢင်းၼမ် ။ ၸၢတ်ႈပၢၼ် မူိင်းၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ေတလႆႈ
ႄတႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၊ ေတလႆႈ တူၵ်းသုမ်း ၊ ေတလႆႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၊ ေတလႆႈမူၼ်ႉႄမး ယဝ်ႉေၵႃႈ ေတလႆႈ
ၶိုၼ်းႄတႇ ယူႇေသေသယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ သင်ႁဝ်းၶတ်းလႆႈ ( Perfectionist ) လွင်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ
ၸွင်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၼုိင်ႈဢၼ်ေၵႃႈပႃး ။
3. လွင်ႈၼမ်ႉၸ်ႂၵူဝ် ( Embarrass )
- ၵူဝ်ၼႃႈတႃလူႉ
- ၵူဝ်လႆႈ လၢတ်ႈေတႃႇပိူၼ်ႈ ၶၢၼ်ႉလၢတ်ႈေတႃႇပိူၼ်ႈ
- ၵူဝ်လႆႈ တၢင်းဢၢႆ
- ၵူဝ်ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီႁဝ်း
- ၵူဝ်လႆႈ တူၵ်းသုမ်း
- ၵူဝ်ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီႁဝ်း
ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းေၵႃႈမီး လွင်ႈတၢင်းၵူဝ်ၽ်ႂမၼ်းယူႇ ၊ ယွၼ်ႉသင်လႃႇ ၊ ၵွပ်ႈသင်လႃႇ ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ
မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ၾိၵ်းႁဝ်း ႄလႈ ပဵၼ်လွင်ႈၵူဝ်ၸိူဝ်း 6 မဵဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ေပႃးႁဝ်းၵႆႉ ႁဵတ်း ၵႆႉလၢတ်ႈမၼ်း
ေၵႃႈပဵၼ် ၵၢၼ်ငႆႈ ( Easygoing ) တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆႈ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၵၢၼ်တၢင်းၵူဝ်ပိူၼ်ႈႄလႈ
ယႃႇႁ်ႂႈမၼ်း မႃးပဵၼ် ၵၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ တူဝ်ၵဝ်ႁဝ်းေသၵမ်း ၊ ၵူၼ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၶိုၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်
တုိၼ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းၵူဝ်သင် ၵွပ်ႈသင်လႃႇ ၵွပ်ႈၶဝ်ႁူႉဝႆႉဝႃႈ ေတလႆႈၵူဝ်တီႈလ်ႂ ေတဢမ်ႇလႆႈၵူဝ်တီႈလ်ႂ
ၼၼ်ႉ ဝႆႉယဝ်ႉ ၊
4. ၶတ်းပႅတ်ႈ ၵဝ်ေတၵိုမ်းၵမ် ႁ်ႂႈမၼ်းလႆႈၵူႈလွင်ႈ ( All Controls )
ၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁဝ်းေတၵႂႃႇႁႃ ၵုိမ်းၵမ် ထိင်းသိမ်း ၵူႈလွင်ႈ ၵူးဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ၊ မၢင်လွင်ႈ
ေၵႃႈေတၵိုမ်းၵမ်လႆႈ ထိင်းသိမ်းလႆႈ ၊ မၢင်လွင်ႈေၵႃႈ ေတဢမ်ႇလႆႈ ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸူိဝ်းဢၼ် တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်
ၵိုမ်းၵမ်လႆႈ ထိင်းသိမ်းလႆႈၼၼ်ႉ ေတလႆႈႁ်ႂႈၸ်ႂ ႁ်ႂႈေၶႃး ( Focus ) ေသႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ။ ယုၵ်ႉႄၼ
တူဝ်ယၢင်ႇ ( For Example ) လွင်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ၊ လွင်ႈေၸးၸိမ်ႇ ၊ လွင်ႈၸ်ႂ ၊ လွင်ႈလၢတ်ႈၸႃ ႁဝ်း
ၸူိဝ်းၼႆႉ ေတလႆႈ ႁ်ႂႈၸ်ႂ ႁ်ႂႈေၶႃး ( Focus ) ေသ ယူၵႂႃႇ ႁ်ႂႈလႆႈ။
သင်ဝႃႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် သမ်ႉၶႆႈၵႂႃႇ ႁႃထိင်းသိမ်း ၵိုမ်းၵမ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႆ ၸုိင်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်
ေတလႆႈမီးလွင်ႈၸ်ႂၸႃႉ ႄလႈ ၸ်ႂသဵင်ႈ ၊ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ၶိုၼ်းေတေမႃထၢင်ႇ ဝႃႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼႆႉ
ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉသင် ဢမ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်သင်လႆႈ ၊ ယဝ်ႉေတသုတ်းပႃး ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်
တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ မူိဝ်ႈၼၼ်ႉ ။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈၶႆႈၵိုမ်းၵမ် ၵူႈလွင်ႈၼႆႉေၵႃႈ လွင်ႈ်ယ်ႂႇေတႉ
ေတႉ ေပႃးမီးၸ်ႂ ေလႃးၽႃႉ ေသႁဵတ်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း ၵၢၼ်ငၢၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ေတတူၵ်းသုမ်းဢမ်ႇ
ႁၢင်ႉ။
5. ၶတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈၵဝ်ႇၵဝ်ႇ ( Mindset )
သင်ၶႆႈ ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၼႆၸုိင်ႈ လွင်ႈၵဝ်ႇၵဝ်ႇ ႁဝ်းၸူိဝ်းၼၼ်ႉ မၢင်လွင်ႈ ေၵႃႈထုၵ်ႇလီၶတ်းပႅတ်ႈ
ေၵႃႈေတမီးယူႇ ၊ ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်မၼ်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၵွပ်ႈသင် မၼ်းပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၊ ၵွပ်ႈလွင်ႈ
ပိုၼ်းၵဝ်ႇၵဝ်ႇ မၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ပၼ်ပႃးမႃးၸွမ်းေၵႃႈ ဝႃႈပႃးလႆႈ ယူႇ ။ ယုၵ်ႉႄၼတူဝ်ယၢင်ႇ ( For
Example ) မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်ႈသႃႇ ( MTA ) ၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ႄၶႉၵၼ် ႁၢႆႉ ႄၶႉၵၼ် ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉ
ၵူၼ်း ၸႃႉၵႂႃႇ ၸူိဝ်းၼႆႉ ေတဢဝ်မႃးၸ်ႂႉ ၶိုၼ်း ၵပ်ႈပၢၼ် ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈ ၊ ၸူိဝ်းၼႆႉ မၼ်းပ
ပဵၼ် လွင်ႈၶတ်းၵႂႃႇတၢင်းၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းဢမ်ႇၵႃး ၶတ်းပႃး တၢင်းၵႂႃႇ ၸၢတ်ႈပၢၼ် တူဝ်ၸဝ်ႈ
ၵဝ်ႇ ေၵႃႈပႃး။
ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈတႃႇတူဝ်ႁဝ်းေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၼႆႉေၵႃႈ ေတလႆႈၶတ်းပႅတ်ႈပႃး လွင်ႈၵဝ်ႇၵဝ်ႇပႃးၵမ်ႈ
ၽွင်ႈယူႇ ၊ ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်း ငၢႆးလၢႆး ၵမ်ႇၾႃႇ ။ ဢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
ၶႆႈပဵၼ် ဢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႆႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ဢွင်ႇမဵင်ႇ ၊ ဢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ၶွႆၵူၼ်းေသေၵႃႉေၵႃႉ တူဝ်း
မၼ်းလႃႈ လွင်ႈ Mindset မၼ်း မၢင်လွင်ႈ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ႁဝ်း ၊ ေပႃးႁဝ်းၶွႆမၼ်း ႁဵတ်းႁ်ႂႈမိူၼ်ႈမၼ်း
ႁဵတ်းႁ်ႂႈ လွင်ႈ Mindset မၼ်းၶဝ်ႈမႃးၸူး ႁဝ်းႁ်ႂႈမိူၼ်ႈမၼ်း လႆႈႄလႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်
ဢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼၼ်ႉေၵႃႈ တုိၼ်းေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၵႂႃႇၼႃႈ။
6. ၶတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈမီးၸ်ႂ ၶႆႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၵမ်းလဵဝ် ( Successful )
ၼမ်ႉၸ်ႂဢၼ်ဝႃႈ ၵဝ်ၶႆႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၵဝ်ၶႃႈပဵၼ် သေထး မူိဝ်းၼႆႉ ၵမ်းလဵဝ် ၸူိဝ်းၼႆႉ ေတလႆႈ
ၶတ်းပႅတ်ႈ ႁ်ႂႈမၼ်းလႆႈ ထိုင်တီႈ ၊ လူဝ်ႇႁဵတ်းလၢႆး ႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ၼွၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ မူိဝ်ႈ
ၽုၵ်ႈေတလႆႈပဵၼ် သေထး ၼႆၵူၺ်း ၊ ႁဵတ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သေထးမူိဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽ်ႂ ။ တႃႇေတလႆႈ
ငိုၼ်း ေတႃႇၼင်ႇၵူၼ်း သ်ႂႇထီႇ သ်ႂႇမူိဝ်ႈၼႆႉ ေပႃးလိူၼ်မူတ်း ဢမ်ႇၼၼ် ေပႃးၵၢင်လိူၼ်မႃး ၸွင်ႇ
ဢွၵ်ႇ ၵူၼ်းသ်ႂႇ ၵူၼ်းႁဵတ်း မၼ်းေၵႃႈ ၵိၼ်ၵႂႃႇလွႆးလွႆးေသ ေတႁႃ သ်ႂႇ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းယူႇ ေသႇ
ေသႇ။
လွင်ႈတႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၼႆႉေတတၢမ်းဝႂၢင်းပၼ် ေတမီးယူႇသွင်လွင်ႈ ၊ ၼၼ်ႉ
ေၵႃးပဵၼ် လွင်ႈတၢင်းၶတ်းၸ်ႂ ႄလႈ လွင်ႈသ်ႂႇၸ်ႂ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၶၢမ်ႇသုမ်း။ သွင်ဢၼ် ၼႆႉ ၵူၼ်း
ၸူိဝ်းဢၼ်ပိူၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ဢွင်ႇမဵင်ႇ မႃးၼႆႉ ၶဝ်ေတလႆႈပၼ်ၵူးေၵႃႉ ။ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသမ်ႉ ဢမ်ႇၶႆႈ
ၶၢမ်ႇသုမ်း ၶႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းၶႆႈလႆႈ မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ် ၊ မၼ်းမူိၼ်ၵူၼ်းၶႆႈ ႁ်ႂႈမိူင်းလႅင်းၵူၺ်း
ဢမ်ႇၶႆႈႁ်ႂႈလပ်ႉသိင်ႇဝႆႉ။ သင်ဝႃႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ေတၶၢမ်ႇသုမ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈသ်ႂႇၸ်ႂ ႄလႈ လွင်ႈ
ၶတ်းၸ်ႂ ၼႆၸုိင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ႁ်ႂႈၸၢတ်ႈပၢၼ် မၼ်းႁၢင်ႈလီ ၼၼ်ႉ ေတမႃးၸူး မ်ႂးတိုၼ်းဢမ်ႇ
ႁၢင်ႉယဝ်ႉ။
7. ၶတ်းပႅတ်ႈ တၢင်းဝူၼ်ႉ လွင်ႈဢမ်ႇလီ ( Negative Thinking )
ၵူၼ်းမီးတၢင်း ဝူၼ်ႉလွင်ႈဢမ်ႇလီ ၊ ၵူၼ်း ဢမ်ႇေမႃတူၺ်း လွင်ႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇလီ ၊ ၵႂႃႇသၢႆႉ ၵႂႃႇ
ၶႂႃႇ ၵႆႉၵႆႉ ႁႃလၢတ်ႈလွင်ႈပိူၼ်ႈ ၊ ၵူၼ်းၸူိဝ်းၼႆႉ ၶဝ်လုၵ်ႉမႃးတီႈ လွင်ႈတိူဝ်ႉၸ်ႂလၢႆလၢႆ ႄလႈ ၸွင်ႇမႃး
ပဵၼ်ၵူၼ်း ၵႆႉလၢတ်ႈလွင်ႈပိူၼ်ႈ ဝူၼ်ႉလွင်ႈႁၢႆႉေတႃႇပိူၼ်ႈ။ ဢၼ်လမ်လွင်ႈေတႉ ၶႆႈေမႃဝူၼ်ႉ လွင်ႈ
ဢမ်ႇလီ ၵႃႈႁိုဝ်ေၵႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၶႆႈေမႃဝူၼ်ႉေတႃႇၵူၼ်းတၢင်းၼမ် လွင်ႈလီ ၵႃႈႁိုဝ်ေၵႃႈယဝ်ႉၶဝ်
ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈေတလႆႈ မူၼ်ႉေမး ၶဝ်တၢင်းပဵၼ် ေယးၵႃႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇ။
သင်ဝႃႈၵူၼ်းေၵႃႉၼုိင်ႈ ေမႃဝူၼ်ႉလွင်ႈလီ ႁဵတ်းလွင်ႈလီ ၊ ထႅင်ႈေၵႃႉၼုိင်ႈသမ်ႉ ႁဵတ်းလွင်ႈႁၢႆႉ
ဝူၼ်ႉလွင်ႈႁၢႆႉၼႆၸုိင်ႈ သင်ၶဝ် လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းၵၼ်မႃး သင်ႁဝ်းလႆႈၸ်ႂလၢႆးႁဵတ်းမၼ်းၼႆၸုိင်
ႁဝ်းေၵႃႈ ေတၸပ်းမၼ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ေတေမႃဝူၼ်ႉလွင်ႈႁၢႆႉ ( Negative Thinking )
လၢႆလၢႆ ၊ ေပႃးႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁၢႆႉ ႁဝ်းေတလႆႈ ယူႇပႅတ်ႈမၼ်းၵႆၵႆ ယႃႇေပယူၸမ်။ သင်ဝႃႈ ဝၼ်းၼုိင်ႈ
တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ မႃးၼႆၸုိင် ဢမ်ႇႁိုဝ်သင် ဝၼ်းၼုိင်ႈ မၼ်းေၵႃႈ ေတၶတ်းၸ်ႂ လမ်းမႃးၸွမ်း
တၢင်းလင်မၼ်းယူႇ။
8. ၶတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇ ႁၢတ်းထဵင်ပိူၼ်ႈ ( Argument )
ၶႃႈမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းႁဝ်း ၵမ်ႉပႃႇၼမ် လၢတ်ႈသင် ၊ ဝႃႈသင် ေၵႃႈယဝ်ႉ ၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈဝႃႈ ေဢႃႈ
ၶႃႈ ေဢႃႈၶႃႈ ၵူၺ်း ၊ မၢႆထုိင်ဝႃႈ ႁၼ်လီၸွမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵူႈဢၼ်ဢၼ် ၊ ၵူၼ်းႁဝ်း ပိူၼ်ႈၵႆႉလၢတ်ႈ
ဝႃႈ သင်ႁဵတ်းၸွမ်း ထွမ်ႇၸွမ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈၼႆ ပိူၼ်ႈသမ်ႉၵျိႃၵ်ႈၼမ် ၊ သမ်ႉမီးၼမ်ႉၸ်ႂ ေသႇတ
ၼႃႇ ၼမ်လိူဝ်ထႅင်ႈ ၶဝ်ၵႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ႁၼ်ထုိင်လီဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းလီ ၵူၼ်းၶိုၵ်ႉ။
ယွၼ်ႉႁဝ်းၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈဝႃႈ ေဢႃႈၶႃႈ ေဢႃႈၶႃႈ ၵူၺ်းတိၵ်းတိၵ်း ႄလႈ မၼ်းေတပၼ် ႁဝ်းၵႂႃႇ
လွင်ႈ သုၵ်ႉၸ်ႂ ႄလႈ လွင်ႈဢွၵ်းမႆႈ ၵႂႃႇ ၊ ၵုမ်ႇလႆႈဝူၼ်ႉ ၵုမ်ႇလႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ပၼ်ၶဝ်ၵူၺ်း ႄလႈ ဝၢႆႈ
လိုၼ်းမႃး ၵၢၼ်ၼႃႈတႃ တူဝ်ၸဝ်ႈ ၵဝ်ႇေၵႃႈ ေတဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်း ၵုမ်ႇႁႃ ႁဵတ်းၵၢၼ် ပိူၼ်ႈ
တိၵ်းတိၵ်း ၊ သင်ဝႃႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂၼႆၸိုင် လုၵ်ႉသၢင်ၶတ်းလႆႈ ဢမ်ႇ
လူဝ်ႇၵူဝ်ႇ ၽ်ႂ တႆႈႁဝ်းၼႆႉ သမ်ႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၶၢၼ်ႉ ထဵင်ပိူၼ်ႈ ၶႆႈယူၵတ်းၵတ်း ဢမ်ႇၶႆႈႁႃ ပၼ်ႁႃ
သင် ႄလႈ မၢၼ်ႈမႃးယူႇမူိင်းတႆး ဢဝ်ၵူၼ်းမူိင်းတႆးတၢႆ ၵၢၼ်ႉၼၢင်းယိင်း ဢၢၼ်ႇေၵႃႉမၼ်းေပႃးဢမ်ႇ
လႆႈ ၵွပ်ႈႁဝ်းယူႇ ၽ်ႂယူႇမၼ်း ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸ်ႂ ဢမ်ႇၶႆႈမီး လွင်ႈသုၵ်ႉသၢၵ်ႉၸ်ႂ ႄလႈ ၸွင်ႇလႆႈၺႃးပိူၼ်ႈ
ေပႉၵိၼ်။
ၵွပ်ႈႁဝ်းလုၵ်ႉထဵင်ပိူၼ်ႈ ႄလႈ ယႃႇေပထၢင်ႇၶိုၼ်း တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ဝႃႈတူၺ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
ပူၼ်ႉလိူဝ် ၊ ယဝ်ႉဢမ်ႇလူဝ်ႇၵႂႃႇႁႃ ဢဝ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႅၵ်ႈၼူိင်း ပိူၼ်ႈ။ သင်ႁဝ်း ေတၶတ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ
ပႅတ်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ဢၼ်ၼႆႉလႆႈၸိုင် ၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းေၵႃႈ ၸင်ႇေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ မႃးထႅင်ႈ ၊ ယဝ်ႉေတထုိင်
ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း မ်ႂးဢၼ်ၶႆႈလႆႈၶႆႈပဵၼ် ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။
တၢင်းႁၼ်ထုိင်ၶႃႈ ယဝ်ႉၼႆႉပဵၼ် ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း တူဝ်ၶႃႈ ဢၼ်လႆႈႁၼ်မႃး ၺႃးမႃး
ၸူိဝ်းၼႆႉ သင်ၽူႈလူလိၵ်ႈၶဝ် လူယဝ်ႉ ယုမ်ႇယၢမ်ဝႃႈ ေတမီးၽွၼ်းလီ ႄလႈ ေတႁဵတ်း ႁ်ႂႈၸၢတ်ႈ
ပၢၼ်သူၸဝ်ႈ ေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ လႆႈယူႇ ၊ သင်ဝႃႈ ၶႃႈႁဝ်း လႆႈတႅမ်ႈၽိတ်း မီးတီႈႄၼး ၼႆၸုိင် ပွႆဝႂၢင်း
ၶႂၢင်း ပၼ်ၶႃႈႁဝ်းယ်ႂႇယ်ႂႇ ၼမ်ၼမ် ေသၵမ်း ငိၼ်းၸူမ်းၼမ်ၼမ်ၶႃႈ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
ၸၢႆးသႅင်သုိၵ်း ( Tai Management @ Tai Strategy )
Post >>> ShanStateDefenceArmy


text:
ယွၼ်ႉႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်လႆႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တိုၵ်ႉဢေႇႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတိုၵ်ႉတေယူႇၸွမ်း ၵူၼ်းႁဝ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်းႁိုင် လႄႈ တေၸၢင်ႈယဵၼ်းပဵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶႆႈဝတ်းယႂ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 8 August 2021 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) Larry Brilliant ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ပဵၼ်ပႃးၽၢႆႇထႅၵ်ႇၼူဝ်ႇလူဝ်ႇၵျီႇ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNBC ဝႆႉဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈ COVID-19 ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်းတေႇလ်တႃႇ (Delta) သေ ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉဝႆႉယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇမုင်ႈႁၼ်ဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတေမူတ်းႁၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ၸမ်ၸမ် ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈၼႆႉလႆႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်လႆႈသမ်းယႃႈယႃ ႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းယဝ်ႉ တိုၵ်ႉဢေႇႁႅင်းၼႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ Larry Brilliant လၢႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၸၢမ်းတူၺ်း သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈၼႂ်းဝဵင်း သၼ်ႇ ၾရၢၼ်ႇသိတ်ႉသ်ၵူဝ်ႇ (San Francisco) လႄႈ ဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းယွၵ်ႉ (New York) ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၼ်တႅၵ်ႇလႅင်းလီဝႃႈ တူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တေၵိုင်ႉၵၢင်ႉတိူဝ်းၶိုၼ်ႈ သုင်ႁႅင်း ထိုင်တီႈဢမ်ႇမီးၵူၼ်းပၢႆႈလွတ်ႈလႆႈယဝ်ႉသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၸင်ႇတေလူတ်းယွမ်းလူင်းမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ မီးလၢႆးတၢင်းဢၼ်လဵဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ႁဝ်းတေဢဝ်ပေႉပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ် “လွင်ႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း” ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈ တေသိုပ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇတိၵ်းတိၵ်းသေ တိုဝ်ယႃႈယႃပႅတ်ႈ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈယဵၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁၢႆၶၢတ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ် “ၶႆႈဝတ်းယႂ်ႇ” ၼၼ်ႉပႅတ်ႈၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၼႂ်းပၢႆပီႊ 2019 ပူၼ်ႉမႃး လႆႈတႄႇၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် Coronavirus ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈဝဵင်းဝူႇႁၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇသေ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယဝ်ႉလႄႈ ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ 220 မိူင်း၊ တူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း မီးၼမ်ထိုင် 203,460,791 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းမီး 4,307,536 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃႁၢႆၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 182,777,754 ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇ https://www.worldometers.info/coronavirus/ ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 9 August 2021 ၶၢဝ်းယၢမ်း 14:10 မူင်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လၢႆးၼင်ႈ ဢုၵ်ၵုတိၵ
မိူဝ်ႈၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ လွတ်ႈၵမ်ႇမဝႃႇၸႃႇၼၼ်ႉ တေလႆႈၼင်ႈ ဢုၵ်ႉၵုတိၵ ၼႆယဝ်ႉ။ လၢႆးၼင်ႈ ဢုၵ်ႉၵုတိၵၼႆႉ တေလႆးၼင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆ ၽိူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း မုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ။ ၼႂ်းသၢမ်ပမိူင်းၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈတႄႉ ၼင်ႇယၢမ်ႈႁၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၼင်ႈၵွၼ်ႇယွင်ႇယဝ်ႉ။ ထႆးသမ်ႉ လႆႈႁၼ် ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ ဢၼ်ဝႃးၼၼ်ႉ ဢဝ်ႁူဝ်ၶဝ်ႇ သွင်ၶွၼ် လူင်းတိူဝ်ႉပိုၼ်ႉတီႈၼင်ႈ၊ ပၢႆတိၼ်သွင်ၽၢႆႇ သမ်ႉတမ်းဝႆႉ ၼင်ႇၸုၵ်းယႅင်ႇယႄႈၼၼ်ႉသေ ၼင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးတေလႆႈသပ်းလႅင်းထႅင်ႈ လၢႆးၼိုင်ႈၸိုင် ၼင်ႈ ၼင်ႇၶုပ်ႉၶဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ပၢႆတိၼ် တမ်းမဵဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼင်ႈၶုပ်ႉၶဝ်ႇသေ ဢဝ်တဝ်ႉတိၼ်ၸိုင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼၢင်းယိင်းၶဝ် ၼင်ႈၶုပ်ႉၶဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မုၼ်ၸဝ်ႈသီႇႁူဝ်ႇၶဝ်တႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးမုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼင်ႈၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ ၺႃးၸဝ်ႈဢၼ်ပီးၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ၼင်ႈၵူင်ႇယူင်ႇ ဢဝ်ၵေႃးမီးယဝ်ႉ။ ၼင်ႈၵူင်ႇယူင်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေလႆးဝႃႈ ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ ၵွၼ်းၵိူင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၽႃႇတိၼ်ၶွၼ်ၼိုင်ႈ တမ်းမူတ်းမူတ်းသေ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈ သမ်ႉဢဝ်ပၢႆတိၼ်တဝ်ႉ ၼင်ႇၸုၵ်းယႅင်ႇယႄႈသေလႄႈ ပွႆႇႁူဝ်ၶဝ်ႇ ယွၼ်ႇလူင်း၊ ဢမ်ပၼ်ထိုင်ပိုၼ်ႉတီႈၼင်ႈ မဵဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးဢၼ်ၼင်ႈ ၼင်ႇၼႆၼႆႉ လႆႈဝႃႈၸမ်ၵၼ် ငၢႆးၵၼ် တင်းလၢႆးၼင်ႈ ၵွင်ႇယွင်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၶဝ်ၼင်ႈၼင်ႇၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူႈၸဝ်ႈၸဝ်ႈ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းပီးၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးဢမ်ႇပီးတႄႉ ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ ၼင်ႇမုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၵႂၢမ်းပႃႇလိၶေႃႈလဵဝ်လႄႈ ဢဝ်တီႈပွင်ႇ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼင်ႇၼႆၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လူဝ်ႇႁႃႇ ၶေႃႈမႅၼ်ႈမၼ်းယူႇ။ ပေႃးဝႃႈၼၼ် ၸိူဝ်းၶၢၼ်ႉယၢပ်ႇၼၼ်ႉ “ၼင်ႈလၢႆးလႂ်ၵွႆႈယဝ်ႉၵႂႃႇႈ၊ ၵွမ်ႉလၢႆးၼင်ႈၵူၺ်း ဢမ်ႇတူၵ်းငႃႈလၢႆး၊ ဢမ်ႇႁွတ်ႈမၢၵ်ႇၽူဝ်ႇ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵွပ်ႈမၼ်းလႆး” တေၶႂ်ႈဝႃႈၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃး ဢမ်ႇတူၵ်းငႃးလၢႆး ဢမ်ႇႁွတ်ႈမၢၵ်ႇၽူဝ်ႇ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵွပ်ႈမၼ်းလႆႈၵေႃႈ တႃႇႁူႉတီႈပွင်ႇ ၵႂၢမ်းပႃႇလိတႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇလိၵ်ႈတႆး ၵႂၢမ်းတႆး ႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပႅင်ႈၼင်ႇ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁၼ်ထိုင်ၼၼ်ႉ ယွၼ်းလႆႈ ထတ်းသၢင်တူၺ်း လွင်ႈမၼ်းဢိၼ်းၼိုင်ႈ။
ၵႂၢမ်းပႃႇလိၶေႃႈၼႆႉ ပေႃးၶွၵ်းႁႃပိုၼ်းမၼ်းၼႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸင်ႇႁႃလဵင်ႉဢွၵ်ႇၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လႆႈႁၼ်ပႃးၼႂ်းပႃႇလိ ဝိၼယပိတၵလႄႈ လႆးဝႃႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၵဝ်ႇၵႂၢမ်းမွၼ်၊ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်တၢမ်တူဝ် ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ လၢတ်ႈဢွၵ်ႇသူပ်း ဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ပေႃးၸၵ်းတူၺ်း ပိူင်သၢင်ႈမၼ်းၼႆ ဢုၵ်ႉၵုတိၵ ၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ် ဢု+ၵေႃꩦိ+ၼိၵ ယူႇႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢု- ၼၼ်ႉ ဢဝ်တီႈပွင်ႇဝႃႈ ‘’’တၢင်းၼိူဝ်’’’ (ဢုၻ်ꩪ) ၼႆသေ ‘’’ၵေႃꩦိ’’’ ၼၼ်ႉ သမ်ႉမီး တီႈပွင်ႇဝႃႈ ‘’’ၸဵင်ႇၽိတ်ႇ၊ ႁိမ်း၊ ၶႅပ်ႇ၊ ၽၢႆႇ’’’ ၼႆ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လႆးႁဵတ်း ဝိၵ်ႉၵႁမၼ်းဝႃႈ ‘’’ဢုၻ်ꩪံ ဢေၵႃ ၵေႃꩦိ ယသ်သႃတိ ဢုၵ်ၵုꩦိၵႃ’’’ ၼႆသေ ပွင်ႇဝႃႈ ‘’’ယုၵ်ႉၸဵင်ႇၶိုၼ်ႈၼၢင်းၼိူဝ် ၼိုင်ႈၽၢႆႇ’’’ ၼႆယဝ်ႉ။ ယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈၽၢႆႇသေ ၼင်ႈ ပွင်ႇဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တေလႆႈယုၵ်ႉသင်ၶိုၼ်ႈၼႆတႄႉ ဢမ်ႇဝႃႈပႃး။ ၼႂ်းသိၵ်ႉၶႃႇပုတ်ႈ သေႇၶိယ တီႈဢၼ်ဝႃႈ “ဢမ်ႇလီယႅင်ႇယႄႈသေ ၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ” ၼႆၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢုၵ်ႉၵုတိၵ ဝႆႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပေႃးတူၺ်း သြႃႇဢတ်ႉထၵထႃႇ ပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇမၼ်းဝႆႉ ၼႂ်းပႃႇၸိတျႃႇၻိဢတ်ႉထၵထႃႇၼၼ်ႉဝႃႈ “ဢဝ်ပၢႆတိၼ်တမ်းသေ ယုၵ်ႉသူၼ်ႈတိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်သူၼ်ႈတိၼ်တမ်းသေ ယုၵ်ႉပၢႆတိၼ်” ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ‘’’ဢုၵ်ၵုꩦိၵ’’’ ၼႆလႄႈ လၢႆးၼင်ႈၵေႃႈ တေလႆးဢဝ် တီႈပွင်ႇၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇဢဝ်ၽႃႇတိၼ် ယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈၽၢႆႇသေ ၼင်ႈပွင်ႇဝႃးၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမိူၼ် မိူဝ်ႈၸုၵ်းလႄႈ ဢၼ်ဝႃႈ “ဢဝ်သူၼ်ႈတိၼ်တမ်း သမ်ႉယုၵ်ႉပၢႆတိၼ်သေ ၼင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ။ တေပဵၼ်လႆႈ လၢႆးဢၼ်ဝႃႈ ဢဝ်ပၢႆတိၼ် တမ်းသေ ယုၵ်ႉသူၼ်ႈတိၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးဢဝ် လၢႆးၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေငၢမ်ႇၵၼ် တင်းၵႂၢမ်းပႃႇလိ ‘’’ဢုၵ်ၵုꩦိ = ယုၵ်ႉၽႃႇတိၼ်ႇ ၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈၽၢႆႇ’’’ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးၼင်ႈမဵဝ်းၼၼ်ႉ ၵႂၢမ်းတႆးႁွင်ႉဝႃႈ ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလၢႆးမုၼ်ၸဝ်ႈ သၢမ်မိူင်းၼင်ႈ ၼင်ႇဝႃႈၼႄမႃး တီႈငဝ်ႈလိၵ်ႈၼႆႉ သမ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးမုၼ်ၸဝ်ႈထႆးၶဝ် ၼင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ ၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်လၢႆးၼင်ႈ ဢုၵ်ႉၵုတိယဝ်ႉ။
ဢုၵ်ႉၵုတိၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ၊ တေလႆးဢဝ် တီႈပွင်ႇဝႃႈ ’’’ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ’’’ ၼႆၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ဢဝ်ၸႂ်ၸပ်းထိုင် ပိုၼ်းၼၢင်းပတႃႇၸႃႇရႃႇ (ပတႃႇၸႃႇရီႇ ၵေႃႈဝႃႈ) ဢၼ်တႅမ်ႈမၢႆဝႆႉ ၼႂ်းပပ်ႉ ထမ်ႇမပတ ဢတ်ႉထၵထႃႇ မၢႆၼိုင်ႈ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ 441 (ၽၢႆႇမၢၼ်ႈ) ၼၼ်ႉဢိတ်းၼိုင်ႈ။ တီႈၼၼ်ႈ ၽူႈတႅမ်ႈဢတ်ႉထၵထႃႇ တႅမ်ႈၼႄဝႆႉဝႃႈ “ၼၢင်းပတႃႇၸႃႇရႃႇ ယွင်ႇမႃႈ လိုမ်းတူဝ်လိုမ်းႁၢင်ႈ ပွႆႇပူၺ်သေ မႃးၸူးၵျွင်း တီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမီး၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတင်းလၢႆ သမ်ႉႁၼ်လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ် ႁၢမ်ႈမၼ်းၼၢင်းဝႃႈ ယႃႇပေမႃးၼႆ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ သမ်ႉဝႃႈ ၶႂၢင်းပၼ်မၼ်းလႄႈ ယႃႇပေႁၢမ်ႈမၼ်း ၼႆသေ သမ်ႉဝႃႈ ဢီႇၼၢင်းႁူႉတူဝ်လႄႈ ၼႆ ၸဵမ်ၵႆၵႆ မိူဝ်ႈပႆႇ ႁွတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ယူႇၵမ်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉဢူငဝ်းၽြႃးလႄႈ ႁူႉတူဝ်မႃး ၽိူဝ်ႇႁူႉတူဝ်ၵေႃႈ ႁူႉဝႃႈ ၶူဝ်းၼုင်ႈ ဢမ်ႇၸပ်းတူဝ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉလႄႈ တႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ တၢင်းဢူၵ်းတၢင်းဢၢႆၼၼ်ႉ ၸင်ႇၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ ဢုၵ်ႉၵုꩦိၵံ ၼိသီၻိ ၼႆယဝ်ႉ။
လၢႆးဢၼ် ၼၢင်းပတႃႇၸႃႇရႃႇ ၼင်ႈၼႆႉ လီႈလႃႈလီဝူၼ်ႉၵပ်းတူၺ်း လၢႆးဢၼ် မုၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇၶဝ် ၼင်ႈၼၼ်ႉတူၺ်းယူႇဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ပေႃးဢဝ် လၢႆးသွင်မိူင်းၼၼ်ႉ ဝႃးၸိုင် ဢုၵ်ႉၵုတိၵၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ တေလႆးၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇၵွၼ်းၵိူင်ႈယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်း ပွႆႇပူၺ်သေ ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ပိူၼ်ႈတင်းလၢႆ ဢမ်ႇၵႃး ပၢႆပဵၼ် ပႃႈၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ယွၼ်ႉဝႃး မၼ်းၼၢင်း ႁူႉတူဝ်ယဝ်ႉလႄႈ တႃႇႁႄႉၵင်ႈ တၢင်းဢူၵ်းတၢင်းဢၢႆၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇၵွၼ်ႇ ၸင်ႇပဵၼ်လႆႈ ႁၼ်ထိုင် ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇထတ်းသၢင်ၼႄမႃး လၢႆးၼင်ႈ ဢၼ်ၵႂၢမ်းပႃႇလိဝႃး ‘’’ဢုၵ်ၵုꩦိၵ’’’ ၼႆႉ ဢဝ်ၸွမ်းသၽေႃး တီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းပႃႇလိမၼ်းဝႃႈၵေႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ၊ ပဵၼ်ၼွင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇၵူၺ်း။ လွမ်တူၺ်းၶိုၼ်း ပိုၼ်းဢၼ်ၵိုင်ႇပဵၼ်လႆႈ ဢၼ်ၼၢင်းပတႃႇၸႃႇရႃႇ ယၢမ်ႈၼင်ႈၼႄမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၼင်ႈၵွင်ႇယွင်ႇ၊ ပဵၼ်ၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇၵူၺ်း ႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း လွင်ႈလႆႈၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇသေ လွတ်ႈၵမ်ႇမဝႃႇၸႃႇၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၽၢင်ႉ ၼိူဝ်ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်လူလိၵ်ႈၼၼ်ႉႁႅင်းႁႅင်းလႄႈ ၸင်ႇႁႂ်ႈၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇ ဢုၵ်ႉၵုတိၵ ယဝ်ႉ။ ပေႃးၼင်ႈၶၢႆႇၵုတ်ႇလႂ်၊ ၼင်ႈၶုပ်ႉၶဝ်ႇလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ တူဝ်ၶိင်း တမ်းတႅတ်ႈမူတ်း၊ ဢမ်ႇလႃႈ ၵူဝ်လူမ်ႉသင်ယဝ်ႉလႄႈ လွင်ႈဝႆႉၸႂ်ၽၢင်ႉ ၼိူဝ်ၼႃႈၵၢၼ် ဢမ်ႇပေႃးႁႅင်း၊ ၸၢင်ႈဝႆႉ မဝ်မၢင်ဢိတ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈၼင်ႈၵူဝ်ႇယူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈမေႃ ဢွၼ်ၵၼ် ပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ထမ်း လၢႆးၵမ်ပၼ် ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ သင်ႇသွၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းသေဢမ်ႇၵႃး ၵႂၢမ်းၽြႃး ၶေႃႈလႂ်ၶေႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃပွင်ႇၸႂ် လႅင်းၸႂ်သေမ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ၸဵင်ၶမ်းလႅင်း မၢႆ (13)၊ လၢႆးၼင်ႈဢုၵ်ၵုတိၵ၊ ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတဝံသ၊ ၼႃးလိၵ်ႈ 105-108၊ ပီ 2006


text:
ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဢိတ်ႇသရေး – ပႃႇလႅတ်ႉသ်တၢႆး မီးၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် 4 ဝၼ်းယဝ်ႉ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 100 ပၢႆ လႄႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇမုင်ႈႁၼ်ငဝ်းလၢႆး တေၵိုတ်းတိုၵ်း။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 14 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AP ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဢိတ်ႇသရေး လႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ႁႃးမၢတ်ႉသ် (ပႃႇလႅတ်ႉသ်တၢႆး) ဢၼ်လႆႈတႄႇပိုတ်ႇ ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵၢင်ၶမ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 10 May 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်း တင်းသွင်ၽၢႆႇ ယင်းပႆႇမီးငဝ်းလၢႆး တေလူတ်းယွမ်းတေႃႇၵၼ် ထိုင်တေမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼမ်ထိုင် 100 ပၢႆၵေႃႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပၢင်တိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈႁႃဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ႁူမ်ႈပႃးတင်း တူဝ်တႅၼ်း မိူင်းဢီႇၵျိပ်ႉထ် (Egypt) ဢၼ်သူင်ႇၽူႈတၢင်တူဝ် ၶဝ်ႈမႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၵၢင် တႃႇႁႂ်ႈတင်းသွင်ၽၢႆႇ ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ၼႆသေတႃႉ ၽၢႆႇဢိတ်ႇသရေးတႄႉ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်း ပၵ်းဝႆႉၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ပိုၼ်ႉတီႈၵႃႇၸႃႉ (Gaza) တင်းမူတ်းလႄႈ မီးလွင်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းထႅင်ႈ 9,000 ၵေႃႉ ႁႂ်ႈတူဝ်ႈတၼ်းတႃႇတေ ၶဝ်ႈတိုၵ်းယိုဝ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁႃးမၢတ်ႉသ် ၶွင်ပႃႇလႅၼ်ႉသ်တၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵျူး (ဢိတ်ႇသရေး) လႄႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢႃႇရၢပ်ႇ (ပႃႇလႅတ်ႉသ်တၢႆး) ၶဝ်ၼႆႉ လိူတ်ႇမႆႈၶိုၼ်ႈမႃး ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ယူႇဝႆႉၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မိူင်းလေႇပႃႇၼွၼ်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင် လွၵ်ႇငိူတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပေႃးဢိတ်ႇသရေး ဢမ်ႇၵိုတ်းယိုဝ်းတေႃႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်းပႃႇလႅတ်ႉသ်တၢႆးၼႆၸိုင် ၸုမ်းၶဝ် တေပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းမႂ်ႇၸူး ဢိတ်ႇသရေးထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်းမႃးၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ႁႃးမၢတ်ႉသ် လႆႈပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇ ဢိတ်ႇသရေး ဢမ်ႇယွမ်း 2,000 လုၵ်ႈ၊ ၽၢႆႇဢိတ်ႇသရေးသမ်ႉ ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်ပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵႃႇၸႃႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁိူၼ်းတိူၵ်ႈလူမ်ႉၵူၼ်ႇပင်းပဵၼ်ထႅဝ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢႃႇရၢပ်ႇ (ပႃႇလႅတ်ႉသ်တၢႆး) လူႉသဵင်ႈတၢႆ တီႈဢေႇသုတ်း 103 ၵေႃႉ လႄႈ ၽၢႆႇဢိတ်ႇသရေး လူႉသဵင်ႈတၢႆ တီႈဢေႇသုတ်းမွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉ ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းသွင်ၽၢႆႇ မီးမွၵ်ႈ 530 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸွမ်းၼင်ႇလႅင်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပွင်ႇမႃးဝႃႈ ၼႂ်းၸုမ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တေမီးယူႇၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈလိုပ်ႈတိုၵ်းလမ်းတိုၵ်း RCSS/SSA ႁႅင်းၼႃႇသေ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႉလဵဝ် တေၶၢမ်ႈဢွၵ်ႇငိုၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႉ/ဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇမၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း။
ၵေႃႉၶႂ်ႈတိုၵ်း RCSS/SSA ႁႅင်းၼႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸေႃးမိူင်း (ၸၢဝ်းဝ) မီးဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၼႂ်း SSPP/SSA ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်ဝႆႉၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း 918 တူင်ႉၼိုင်တၢင်း ၵုၼ်ပၢင်ၵုၼ်ၶူင်း ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ထုၼ်းတိၼ်ႇ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း ဝႃႈၼႆ၊ တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း 918 ၼႆႉတူင်ႉၼိုင်ႁွတ်ႈပႃး ၸွမ်းမိူင်းၵၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး လႄႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတၢင်းယၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸေႃးမိူင်း ၼႆႉ ယူႇၸွမ်းၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် SSPP/SSA မႃးပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် လႄႈ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉ တမ်းဝၢင်းၸႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ၊ ၵူၺ်းၼႃႇ ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸေႃးမိူင်း ယူႇၼႂ်း SSPP/SSA သေတႃႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးလွင်ႈ ယုမ်ႇယမ်မၼ်ႈၸႂ်ၼပ်ႉထိုဝ်ၼိူဝ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸၢဝ်းတႆး ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းၶိုၼ်း လႄႈ ၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်းတႃႇတေပိုတ်းယိုဝ်း RCSS/SSA ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈတေၶၢမ်ႇဢွၵ်ႇပၼ် ၵႃႈမၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်းၵေႃႉလဵဝ် ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈ SSPP/SSA ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းတပ်ႉပၢင်သဝ်း RCSS/SSA ၸွမ်းလွႆႁူၼ်းၼႆႉ သဵင်ႈႁႅင်းငိုၼ်း သဵင်ႈႁႅင်းမၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း တင်းၼမ်သေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းသိုၵ်းၵေႃႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းလူမ်ႉတၢႆတင်းၼမ်၊ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ် SSPP/SSA ထွႆသိုၵ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇသေ RCSS/SSA ၶိုၼ်းၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း (တီႈလဵဝ်) လႄႈ လႆႈထူပ်းႁၼ်ၶုမ်ၵူၼ်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ဢၼ်တိုၵ်ႉၽင်ဢမ်ႇပႆႇႁိုင်၊ ပၢင်တိုၵ်းလွႆႁူၼ်းၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူၼ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ၸိူဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈတိုၵ်း RCSS/SSA သေ ၶိုၼ်းတႅပ်းတတ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ RCSS/SSA ၵေႃႈမီးတင်းၼမ်။
တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း 798 ဢၼ်ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးသႅင် (ၸဝ်ႈသႅင်ဝ) ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တူင်ႉၼိုင်ႁွတ်ႈပႃး ၸွမ်းသူမ်ႈပျွင်ႈ ၼွင်သီး မိူင်းၼၢင်း ၵေးသီး၊ သီႇပေႃႉ လႄႈ ယၢမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး RCSS/SSA ၼႂ်းထုင်ႉလွႆႁူၼ်းမိူၼ်ၵၼ်။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉလႆႈႁူႉၸွမ်းထႅင်ႈဝႃႈ တီႈၼႂ်းထုင်ႉမၢဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁိၼ်သႅင် SSPP/SSA ၸတ်းၵူၼ်းႁႃၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ၸွမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ/ဢိူင်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၶၢဝ်ႇမီးၼင်ႇၼႆ။
လွင်ႈသိုၵ်းသွင်ၽၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ဢမ်ႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ လႆႈသေပွၵ်ႈတေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ ၽၢႆႇ SSPP/SSA ၵုမ်ႇဢဝ်ၼႃႈတီႈပဵၼ်ယႂ်ႇ၊ ၽၢႆႇ RCSS/SSA သမ်ႉ ဢဝ်ၽႅၼ်လိၼ်ၸိုင်ႈတႆးပဵၼ်ယႂ်ႇ ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းသေ ဢထမ်ႇမ ယိုတ်းသိမ်းဢဝ်လၢႆႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လင်ၼိုင်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈႁူမ်ႈ ဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်း ထုင်ႉၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝၢၼ်ႈႁူမ်ႈ လင်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ယိုတ်းသိမ်းဢဝ်လၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်း လုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် သေ မိူဝ်ႈၽွင်းၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA တႄႇၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်မိူဝ်းယွၼ်းၽိုၼ်းတီႈႁိူၼ်း လုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် ၶႃႈဢေႃႈ၊ ပႃႈသႅင် မီးလူမ်းလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈလႄႈ သမ်ႉလႆႈႁၼ်သိုၵ်း ၼမ်ၼႃႇၵေႃႈတၢင်းၼိုင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉမဝ်း ပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈဢမ်ႇယူႇလီ လႆႈဢဝ်တူဝ်သူင်ႇၵႂႃႇ ယူတ်းယႃတီႈ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဝႃႈၼႆ၊ လုင်းၶႅၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူဝ် ပႃႈသႅင် လႄႈ လုၵ်ႈလၢင်းၵေႃႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇပႂ်ႉတူၺ်းလုမ်းလႃး ပႃႈသႅင် တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉယူႇ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA သမ်ႉ ၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ ႁိူၼ်းလုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် ၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆသေ ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈလုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် ၶဝ်ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20 September 2021 ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း၊ ပေႃးဢမ်ႇမႃး တေယိုတ်းသိမ်းဢဝ်ႁိူၼ်းလႄႈ သွၼ်ႇဝႃႈပဵၼ် လုၵ်ႈလၢၼ် RCSS/SSA ၼႆသေဢမ်ႇၵႃး လွၵ်ႇငိူတ်ႈပႃးဝႃႈ ပေႃးလုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် မႃးတီႈဝၢၼ်ႈ ၶဝ်သမ်ႉတေတီႉမတ်ႉ ႁၼ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ တေတီႉမတ်ႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ လုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် တႄႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ပႃႈသႅင် တိုၵ်ႉလႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ ယူႇတီႈ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ တၢင်းပဵၼ်ဢမ်ႇပႆႇၶႅၼ်းလီ ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈ၊ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်း ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းတၢင်းဝၢၼ်ႈသင် လွင်ႈၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းတီႈဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20 September 2021 ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း၊ ထိုင်မႃး ဝၼ်းထီႉ 21 September 2021 ၸင်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ယိုတ်းသိမ်းဢဝ်ႁိူၼ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸွႆႈလႆႈသင်သေလွင်ႈ၊ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA မိူဝ်းယႃႉသေႃးႁိူၼ်း လုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် သေ သွၵ်ႈတဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်း ပေႃးမၢၵ်ႇမိူဝ် ၵႂႃႇမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ လုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင်ၶဝ်တႄႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇယူႇလီလႄႈ တိုၵ်ႉလႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ဝဵင်းသီႇပေႃႉသေ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA လွၵ်ႇငိူတ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ႁၼ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ တေတီႉမတ်ႉၼႆလႄႈ တႃႇတေပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် ပဵၼ်လွင်ႈမႆႈၸႂ်မႆႈၶေႃး ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈၽေး ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းလႂ်ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈမႃးၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈလႄႈ ၵႃႈလႆႈၶဝ်ႈႁႃယူႇ၊ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA သမ်ႉ ၵၢဝ်ႇၼႄးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ လွၵ်ႈငိူတ်ႈဝႃႈ တေတီႉမတ်ႉၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်သေဢိတ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၶူဝ်းၶွင် လႄႈ ႁိူၼ်း လုင်းၶႅၼ်ႉ + ပႃႈသႅင် ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ယိုတ်းသိမ်းဢဝ်လၢႆၼႆႉ ႁိူၼ်း 1 လင် ၵႃႈၶၼ်သၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ မီး 30,000,000 ပျႃး (သၢမ်သိပ်းလၢၼ်ႉပျႃး)၊ ၼႃး 1 တူင်ႈ 5,000,000 ပျႃး (ႁႃႈလၢၼ်ႉပျႃး)၊ သူၼ် 60 ဢေႇၵ 48,000,000 ပျႃး (သီႇသိပ်းပႅတ်ႇလၢၼ်ႉပျႃး)၊ လူတ်ႉၶိူင်ႈ 1 လမ်း 350,000 ပျႃး (သၢမ်သႅၼ်ႁႃႈမိုၼ်ႇပျႃး)၊ ၸၢၵ်ႈထႆ 1 လမ်း 2,000,000 ပျႃး (သွင်လၢၼ်ႉပျႃး)၊ မႆႉပႅၼ်ႈ 2 တၢၼ်ႇ 1,600,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉႁူၵ်းသႅၼ်ပျႃး)၊ ၸၢၵ်ႈဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇ 2 ၶိူင်ႈ 700,000 ပျႃး(ၸဵတ်းသႅၼ်ပျႃး)၊ ႁႃႇလႃႇထူဝ်ႇၼဝ်ႈ 1 ၶိူင်ႈ 350,000 ပျႃး (သၢမ်သႅၼ်ႁႃႈမိုၼ်ႇပျႃး)၊ ၶျဵင်းပလွၵ်ႉ1 ၶိူင်ႈ 100,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈသႅၼ်ပျႃး)၊ ၸၢၵ်ႈတိုတ်ႉၼမ်ႉ 1 ၶိူင်ႈ 150,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈသႅၼ်ႁႃႈမိုၼ်ႇပျႃး)၊ ၸၢၵ်ႈယဵပ်ႉၶူဝ်း 3 ၶိူင်ႈ 580,000 ပျႃး (ႁႃႈသႅၼ်ပႅတ်ႇမိုၼ်ႇပျႃး)၊ ပီႇထီႇ 1 လုၵ်ႈ လႄႈ သူဝ်ႇလႃႇ 1 ဢၼ် 440,000 ပျႃး (သီႇသႅၼ်သီႇမိုၼ်ႇပျႃး) လႄႈ ၶူဝ်းႁိူၼ်းယွႆႈယႅမ်းၼႂ်းႁိူၼ်းထႅင်ႈ 1,500,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉႁႃႈသႅၼ်ပျႃး) ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 89,620,000 ပျႃး (ပႅတ်ႇသိပ်းၵဝ်ႈလၢၼ်ႉႁူၵ်းသႅၼ်ပျႃး) ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်
လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် (criteria for speedy deletion) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇႁဵတ်း လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈသေၵေႃႈ ၸၢင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈလႆႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢမ်ႇၼၼ် မီႇတီႇယႃႇ ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ပိူင်ပဵၼ် ဢၼ်ငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ၸိူဝ်းၼႄဝႆႉ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။
လွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်မွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၶမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ယႃႇႁႂ်ႈသဵင်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ လွင်ႈဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈလီသေၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်ၶဝ် တေလႆႈၽၢင်ႉ တွၼ်ႈတႃႇယႃႇႁႂ်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၺႃးၽႂ်းၽႂ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၾၢႆႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မၼ်းပူၼ်ႉၶၢမ်ႈလႆႈ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁႃႁဵတ်းမႃးၼၼ်ႉသေ လိူဝ်သေဝႃႈ သင်ၶိုၼ်းထူပ်းႁၼ် လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် လႄႈ သင်ငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆႇၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈ ၼၼ်ႉၼႆ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၽႂ်းၽႂ်း။ ၽူႈတႅမ်ႈမႄးထတ်းလိၵ်ႈၶဝ်ၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၶဝ်ၵႆႉလႆႈမႄးထတ်းၼႃႈလိၵ်ႈတင်းၼမ်လႄႈ ၽူႈၵုမ်းထိင်းၶဝ် ထုၵ်ႇလီဝႄႈ လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇတဵမ်ႈထူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽူႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ်သေဢၼ်ဢၼ် ၵႃႈတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ မွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် သေသႂ်ႇယဝ်ႉ ၸၢင်ႈတုၵ်းယွၼ်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၽႂ်းၽႂ်းလႆႈယူႇ။ မိူဝ်ႈပႆႇတၢင်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇတူၺ်း လွင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ တေတိူဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈမႃး၊ လွင်ႈယွၼ်ႇယွမ်းပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း၊ တႃႇၵႂႃႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်း တၢင်ႇဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ပိၼ်ႇဝၢႆႇၸူးတၢင်ႇဢၼ်၊ ၶိုၼ်းပိၼ်ႇလင်ၸူး ဝႃးသျိၼ်းၵဝ်ႇ ဢၼ်တိူဝ်းသၢင်ႇထုၵ်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈၸွမ်း လွၵ်းလၢႆးတၢင်ႇၸိူဝ်းသေဢၼ်ဢၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ သင်ဝႃႈ ပိုၼ်းလင် မၼ်း ငမ်ႇမႅၼ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼႆ ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈတင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ၶဝ်တၢင်ႇလၢတ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ မွတ်ႇၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈတင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်လႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ပႃးသေ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင် ၵေႃႉသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈမႄးထတ်းထၢၼ်ႈယႂ်ႇၶဝ်ယဝ်ႉ။
ၽူႈသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢဝ်ပႅတ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်း tag တွၼ်ႈတႃႇ မွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ။ ၽူႈမႄးထတ်းသေၵေႃႉၵေႃႉ ဢၼ်ဢၼ်ၸႂ်ႈ ၽူႈတႄႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ထုၵ်ႇလီဢဝ်ပႅတ်ႈ။ ၽူႈတႄႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈၼဵၵ်းတီႈၼဵၼ် တႃႇသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ဢၼ်မီး တီႈ tag ၼႆႉသေ ၸၢင်ႈသပ်းလႅင်းဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈသင်လႄႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမွတ်ႇပႅတ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ၼဵၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈၵွင်ႉဝႆႉပၼ်ၸူး တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ တႃႇဢုပ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉ ၽူႈမႄႈထတ်းဝႆႉ ဢၼ်မီးၵေႃႉလဵဝ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ပဝ်ႇၵႂႃႇၼႆတႄႉ တေသွၼ်ႇဝႃႈ မၼ်းတုၵ်းယွၼ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႆသေ တေဢဝ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ {{Db-blanked}} ဢၼ်တုၵ်းယွၼ်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈပဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်း tag ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ (တူၺ်းတီႈ G7 လႄႈ။)
လွင်ႈမၵ်းမၢႆ
ၵူႈထၢၼ်ႈ
ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ မဵဝ်းၼႃႈလိၵ်ႈ တင်းမူတ်း လႄႈ တေၶဝ်ႈပႃး ပွင်ႈၵႂၢမ်း၊ လွင်ႈပိၼ်ႇဝၢႆႇ၊ ၼႃႈလိၵ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ၊ ၾၢႆႇ ၸၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
G1. ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသေဢိတ်း
ၶဝ်ႈပႃး ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းပႃးဝႆႉ ထႅဝ်လိၵ်ႈၼမ်ႉၵႂၢမ်း သူၼ်ႈသိၼ်းသၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇ ဢမ်ႇပဵၼ် ၶဝ်ႈပႃႈလွင်ႈ ရႃႇၸဝၢင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၶေႃႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶုၺ်ႈ၊ ၶေႃႈပူင်ယၢဝ်း ဢၼ်ပေႉပႃႉၽၢႆလဵဝ်၊ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ဢၼ်လိူင်းၸိူင်း၊ တီႇဢူဝ်ႇရီႇ ဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ လွင်ႈတိၼ်လူၼ်းမိုဝ်းၶၼ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းၵၢင်လၢႆ၊ လွင်ႈၶုၺ်ႉႁၼ်၊ ၵႂၢမ်းသိူင်ႇငိူၼ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵႂၢမ်းတႆး လႄႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၶုၺ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၼႃႈလိၵ်ႈၵွင်သၢႆး လႄႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး။ ပေႃးလႆႈလၢတ်ႈပွတ်းပွတ်းတႄႉ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူပွင်ႇၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉယူႇၼႆ ယႃႇပေသႂ်ႇ G1 ။
- {{Db-g1}}, {{Db-nonsense}}
G2. ၼႃႈလိၵ်ႈၸၢမ်းတူၺ်း
ပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်သၢင်ႈဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၸၢမ်းတူၺ်း လွင်ႈမႄးထတ်းလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်း တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးယဝ်ႉ။ ၶဝ်ပႃးဝႆႉ ၼႃႈလိၵ်ႈၽႄ ဢၼ်ၸၢမ်း ၵွင်သၢႆး ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ၵွင်သၢႆး (Sandbox) ၼႆႉ တေ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ။ တီႈၼႂ်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၼႃးလိၵ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်မိူၼ်ၵၼ် ။
G3. လွင်ႈတိၼ်လူၼ်းမိုဝ်းၶၼ်း လႄႈ လွင်ႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်းၵၢင်လၢႆ ထၢင်ႇထၢင်ႇၸႅင်ႈၸႅင်ႈ
ၶေႃႈၼႆႉတႄႉ တေၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈႁူႉသေ ဢဝ်ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၽိတ်းပိူင်ႈသေ တႅမ်ႈဝႆႉ၊ ၵႂၢမ်းၵၢင်လၢႆ (ၶဝ်ႈပႃးၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇႁႂ်ႈႁၼ်ၽိတ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- {{Db-g3}}၊ {{Db-vandalism}}၊ {{Db-hoax}}
G4. လွင်ႈၶိုၼ်းသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းသေ မွတ်ႇပႅတ်ႈဝႆႉ
ပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းၶိုၼ်းသၢင်ႈ ဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ၊ ဢၼ်ထုတ်ႇဢဝ်ၼင်ႇပိူင်ၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းတၢင်ႇၶိုၼ်းသၢင်ႈ ၼင်ႇ ႁူဝ်ၶေႃႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
G5. လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႉႁႄႉတတ်းဝႆႉ
ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇႁႄးတတ်းဝႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် လုၵ်ႉတီႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇ ထုၵ်ႇဢိုတ်းႁႄႉဝႆႉသေ ၶူင်သၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသေ ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈမႄးထတ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ထၢၼ်ႈ၊ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ႁဵတ်း transclude ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇတႃႇႁူမ်ႈပွင်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉ G5 ၼႆႉ။
- ဢၼ်တေလႆႈငမ်ႇမႅၼ်ႈတင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆတႄႉ လႆႈႁဵတ်းလွင်ႈမႄးထတ်း ၽွင်းႁႄႉတတ်းဝႆႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်သၢင်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇထုၵ်ႇႁႄႉတတ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဝၢႆးသေ ဢဝ်လွင်ႈႁႄႉတတ်းပၢႆႈပၼ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး။
- ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆသေ မၼ်းတေလႆႈပဵၼ် လွင်ႈမႄးထတ်း ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ် လွင်ႈႁႄးတတ်းဝႆႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- {{Db-g5|ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇႁႄႉတတ်းဝႆႉ}}, {{Db-banned|ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇႁႄႉတတ်းဝႆႉ}}
G6. လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးထႅၵ်ႉ
လွင်ႈမႄးၵုမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လွင်ႈထဵင်မေႃး၊
- လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ ပိူင်ထၢၼ်ႈမႄးၵုမ်း ဢၼ်ႁၢမ်း ဝၼ်းထိ။
- လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်ၵွင်ႉဝႆႉၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်သႂ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈဝႆႉဝႆႉ "(သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ)"။[2]
- လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ လွင်ႈပိၼ်ႇဝၢႆႇ ဢၼ်ဢိုတ်းႁႄႉဝႆႉ လွင်ႈၶၢႆႉၼႃႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း။
- လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၽိတ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈၵႂင်ၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်း namespace ၽိတ်းဝႆႉ။
- လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉၺႃး ဢၼ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ
- {{Db-g6|rationale=လွင်ႈတၢင်း}}, {{Db-copypaste|ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေလႆႈၶၢႆႉ}}, {{Db-disambig}}, {{Db-move|ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေလႆႈၶၢႆႉ|လွင်ႈတၢင်း}}, {{Db-xfd|votepage=link to closed deletion discussion}}, {{db-error}}
G7. လွတ်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ ဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၵေႃႉတုၵ်းယွၼ်း
လုၵ်ႉတီႈ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တႅမ်ႈသႂ်ႇလွင်ႈတၢင်းတင်းၼမ် ၵႃႈတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႉတုၵ်းယွၼ်းမႃးသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းယူဝ်း တွၼ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ ၵူၼ်းတႅမ်ႈၵေႃႉလဵဝ်ၼႆႉ |ႁဵတ်းၼႃႈလိၵ်ပဝ်ႇဝႆႉၼႆ ၸၢင်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ် လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
- {{Db-g7}}, {{Db-author}}, {{Db-blanked}}, {{Db-self}}
G8. ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းမွတ်ႇဝႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈလိၵ်ဢၼ်ဢမ်ႇမီးး
ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးၼႃႈလိၵ်ႈလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း၊ ၼႃႈလိၵ်ႈၽႄ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီး ၼႃႈလိၵ်ႈငဝ်ႈတိုၼ်း၊ ၼႃႈလိၵ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီး ၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ ၸိူဝ်းပိၼ်ႇဝၢႆႇၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီး၊ [[Wikipedia:Redirect|တူဝ်ပိၼ်ႇဝၢႆႇ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈပိၼ်ႇဝၢႆႇ ဢၼ်ပၼ်ႇတူင်ႇ၊ ၶဝ်ႈပႃး ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတီႈ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်မွတ်ႇပႅတ်ႈသေ သၢင်ႈဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- {{Db-g8}}, {{Db-imagepage}}, {{Db-redirnone}}, {{Db-subpage}}, {{Db-talk}}, {{Db-templatecat}}
G9. Office actions
လုၵ်ႉတီႈလုမ်း ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း ဝီႇၶီႇမီႇတႃႇယႃႇသေ ပေႃးပဵၼ်သၢႆငၢႆလၢၵ်ႇလၢႆးမႃးၼႆ ၶဝ်မီးသုၼ်ႇ မွတ်ႇပႅတ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇပႃး ၶေႃႈၶႂၢင်းပၼ် ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇႁဵတ်းလႆႈ။
G10. ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသေ လွၵ်ႈငိူတ်ႈသေလွင်ႈလွင်ႈ၊ တႅမ်ႈလူလၢႆ၊ တႅမ်ႈယႃႉၵဝ်း
မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈ "ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တႅမ်ႈႁႂ်ႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈ" ၼႆႉ တေၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈယႃႉသလေႇလု၊ လွင်ႈလွၵ်ႇငိူတ်ႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈၾိင်ႈမိူင်း၊ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၵဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် လွၵ်ႈငိူတ်ႈ သေၵေႃႉၵေႃႉ၊ ပိုၼ်း လွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် ၽူႈတိုၵ်ႉမီးဢႃႇယု ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈဢိင်ဢၢင်ႈသေ ဢၼ်ပဵၼ်သၽေႃးႁၼ်ၽိတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပိုၼ်းမႄးထတ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးဝႆႉ လွင်ႈတႅမ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇပႄႉပႃႉၽၢႆႇလႂ် ဢၼ်တေၸၢင်ႈၶိုၼ်ၶိုၼ်းၼႆၸိုင် ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈ မွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ တေၸၢင်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ မၼ်းၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈတႅမ်ႈတိူဝ်ႈၶိူၵ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈၼႃႈလိၵ်ႈ လႄႈ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းပႃးဝႆႉၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်းပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ႇ ဢၼ်မွတ်ႇပႅတ်ႈ ယွၼ်ႉၶေႃႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႇငမ်ႇမႅၼ်ႈတင်း လၵ်းၸဵင်ပွင်ႈၵႂၢမ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၼႆ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်း လွင်ႈၶိုၼ်းသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ၊ လွင်ႈဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
- {{Db-g10}}, {{Db-attack}}, {{Db-attackorg}}, {{Db-personal attack}}, {{Db-negublp}}
G11. လွင်ႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၶူဝ်းၶွင်ၵုၼ်ႇသိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ယွင်ႈၵၢၼ်ၶၢႆ
ၸိူဝ်းပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ ပိုၼ်ၶၢဝ်ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၶိုၼ်းမႄးပိၼ်ႇတႅမ်ႈၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ပိူင်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈသေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈမုင်ႈႁၼ် ဢၼ်ၽဵင်ႇပဵင်းၼၼ်ႉ တႅမ်ႈတၢင်သႂ်ႇ တီႈၼႂ်း လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးၼၼ်ႉၸိုင် တိူဝ်းၶႅမ်ႉလိူဝ်သေ မွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢႆတွင်း။ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းၽၢႆႇသေ တႅမ်ႈဝႆႉ လွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶေႃႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်ၼႆႉသေ လူတူၺ်း Wikipedia:NOTFORPROMOTION ၼၼ်ႉလႄႈ။
- {{Db-g11}}, {{Db-promo}}, {{Db-spam}}, {{Db-spamuser}}, {{Db-spamuser-sandbox}}
G12. ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ဝႆႉ ၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်း
Text pages that contain copyrighted material with no credible assertion of public domain, fair use, or a compatible free license, where there is no non-infringing content on the page worth saving. Only if the history is unsalvageably corrupted should it be deleted in its entirety; earlier versions without infringement should be retained. For equivocal cases which do not meet speedy deletion criteria (such as where there is a dubious assertion of permission, where free-content edits overlie the infringement, or where there is only partial infringement or close paraphrasing), the article or the appropriate section should be blanked with {{subst:Copyvio}}, and the page should be listed at Wikipedia:Copyright problems. Please consult Wikipedia:Copyright violations for other instructions. Public-domain and other free content, such as a Wikipedia mirror, do not fall under this criterion, nor is mere lack of attribution of such works a reason for speedy deletion. For images and media, see the equivalent criterion in the "Files" section here, which has more specific instructions.
- {{Db-g12|url=source URL}}, {{Db-copyvio|url=source URL}}
- မၢႆတွင်း။ သင်ဝႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈထႅမ်သႂ်ႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆၼႆႉ ဢမ်ႇၵႃး G12 ၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉ {{Db-multiple}} ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- {{Db-multiple|g12|url=ငဝ်ႈငႃႇ URL|လွင်ႈမၵ်းမၢႆတၢင်ႇၸိူဝ်း}}
G13. လွင်ႈၽႃႈပႅတ်ႈ လွင်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ Articles for creation
ၶႂ်ႈမၢႆထိုင် ၼႃႈလိၵ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းတေသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇထဵင်ဝႆႉ ယွၼ်ႉတေႃႇထိုင် တၢင်းႁိုဝ် ႁူၵ်းလိူၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမူၼ်ႉမႄးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
G14. ၼႃႈလိၵ်ႈ သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇ
တီႈလွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢဝ် "(သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ)"ၼႆသေတႃႉ ၵူၺ်းၼႄဝႆႉ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်လဵဝ် ဝႃႈပဵၼ် သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၶပ်ႈပႃးၼႃႈလိၵ်ႈ သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝႆႉ လွင်ႈၼႄဝႃႈ ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈသဵင်မိူၼ်ထူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ ႁင်း ၼႃႈလိၵ်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးသေဢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉၵၢႆႇဝႆႉတင်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၵူၺ်းသေ တီႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး (သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ) ၼႆ လူဝ်ႇၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် တူဝ်ပိၼ်ဝၢႆႇယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ "Foo (သဵင်မိူင်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ)" ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်လႂ်မႃးၵွင်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၼႄဝႆႉဝႆႉ ပိူင်မဵဝ်း သဵင်မိူင်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ (သဵၼ်ႈမၢႆ ပွင်ႈၵႂၢမ်း) ၼႆၸႂ် မၼ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈတင်း G14 ယဝ်ႉ။
- {{Db-g14}}, {{Db-disambig}}
ပွင်ႈၵႂၢမ်း
မၢႆတွင်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶေႃႈမၵ်းမၢႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ လႆႈႁုပ်ႈသိမ်းဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ တူဝ်ၼပ်ႉတင်းသဵင်ၼႆႉ ဢမ်ႇဢဝ်ၸႂ်ႉဝႆႉ။
A1. လွင်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵပ်းတၢမ်းၵၼ်
ပဵၼ်ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇၼႄလွင်ႈတၢင်းပွင်ႈၵႂၢမ်းလႆႈ ၵုမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈထူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ယၢင်ႇ။ "မၼ်းၼႆႉ တင်းလူတ်ႉသီလႅင်သေ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်လီၶႂ်ႈၶူဝ် ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းလႆႈႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် လႆႈၶူဝ်ယဝ်ႉ။" လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈသႂ်ႇမၵ်းမၢႆ တီႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ပွတ်းပွတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵပ်းတၢမ်း ၼႆႉ တင်း လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ဢၼ်ၸႅင်ႈၼႄဝႆႉတီႈ A3 ၼၼ်ႉသေ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ သင်ဢဝ် ၶေႃႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်း tag သႂ်ႇတီႈပွင်ႈၵႂၢမ်းမႂ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁႃသၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၼႆ ႁႂ်ႈၽၢင်ႉသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸၢင်ႈၶူၼ်ႉႁႃႁၼ် လွင်ႈတႃႇ မႄးထတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇမႄႇၶႂၢၵ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးဝႆႉ ႁူဝ်ၶေႃႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈမုၼ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ (ၶဝ်ႈပႃး ႁဵင်းၵွင်ႉ၊ လွင်ႈၶူၼ်ႉႁႃ ဢဝ်တင်းၸွႆႈထႅမ်ဝႅပ်ႉ) ၼၼ်ႉတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈၼႆၸိုင် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ tag တင်း A1 ။
- {{Db-a1}}, {{Db-nocontext}}, {{Db-short}}
A2. ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဢဝ်ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းသေတႅမ်ႈဝႆႉ ဢၼ်ၸိူဝ်းမီးတီႈ ပရေႃးၵျႅၵ်ႉ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း
ပဵၼ်ပွင်ၵႂၢမ်း ဢၼ်လွင်ႈတၢင်းမၼ်း မိူၼ်ၵၼ်တင်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ပရေႃးၵျႅၵ်ႉ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇတၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼိုင်ႈ တီႈ ပရေႃးၵျႅၵ်ႉတၢင်ႇဢၼ်ၼႆၸိုင် ဢဝ်
{{Not Shan}} သေ ၸႂ်ႉတႅၼ်းတၢင်ၵႂႃႇလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉ လူဝ်ႇၶိုၼ်းမႄး ထတ်းသၢင်ႈၼႄႉၼွၼ်း လႄႈ သင်ဝႃႈ လူဝ်ႇပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၼႆၸိုင် သႂ်ႇသဵၼ်ႈမၢႆတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ Wikipedia:ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းလူဝ်ႇပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇတႆး ၼၼ်ႉလႄႈ။
- {{Db-a2}}, {{Db-foreign}}, {{Db-notshan}}
A3. ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးဝႆႉလွင်ႈတၢင်း
(လိူဝ်သေ ၼႃႈလိၵ်ႈ သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ၊ လွင်ႈပိၼ်ႇဝၢႆႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် soft redirects ဢၼ်ၶိုၼ်းၸီႉၸူး ပရေႃးပီႈၼွင်ႉ သိုဝ်ႇဝီႇၶီႇၼၼ်ႉသေ) ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ၊ လွင်ႈသႂ်ႇၶဝ်ႈဝႆႉတီႈၼႂ်းပိူင်ထၢၼ်ႈ လႄႈ တွၼ်ႈ "တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း"၊ လွင်ႈၶိုၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉ ႁူဝ်ၶေႃႈ၊ တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ထုၵ်ႇလီထၢမ်တီႈ တႃႇထၢမ်ၶေႃႈထၢမ်၊ လွင်ႈထတ်းသၢင်ႈလၢတ်ႈၸႃတေႃႇၵၼ်၊ မၢႆထိုင် ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး tag ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢဝ် ဝိၸၢတ်ႉ ဢၼ်သၢင်ႈပွင်ႈၵႂၢမ်းႁင်းၵူၺ်းၼၼ်ႉသေ သၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်ပွတ်းႁႅင်းသေ ဢၼ်မီးၶေႃႈၵႂၢမ်းၵပ်းတၢမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ၸၢင်ႈမၵ်းမၢႆပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်းသေၵေႃႈ လွင်ႈဢဝ်လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉသေ မွတ်ႇပႅတ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ။ ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇၼၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းမီးဝႆႉ infobox ၼၼ်ႉၵေႃႈသင်ဝႃႈ ဢမ်ႇငမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်ၼႄဝႆႉတီႈၼႆႈၼႆႉၼႆ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ် A3 သေ မွတ်ႇပႅတ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇတူၵ်းထုၵ်ႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢဝ်လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉသေ ႁဵတ်း tag ဝႆႉတီႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းမႂ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁႃသၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉၼႆ ႁႂ်ႈၽၢင်ႉသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။
- ၼႃႈလိၵ်ႈ သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၵွင်ႉၵၢႆႇဝႆႉတင်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးတီႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။အကျုံးဝင်သည်။
- {{Db-a3}}, {{Db-nocontent}}, {{Db-contact}}, {{Db-empty}}
A5. Transwikied articles
ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်လႂ်သေဢၼ်ဢမ်ႇဝႃႈ ဢၼ်ၶိုၼ်းတႅမ်ႈ ၶေႃႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇပပ်ႉသပ်း ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ တီႈ ဝိၵ်ႇသျိၼ်ႇၼရီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- {{Db-a5}}, {{Db-transwiki}}
A7. ဢမ်ႇမီးၽၢင်ႁၢင်ႈလိုဝ်းလင်လွင်ႈယႂ်ႇ (လွင်ႈၵူၼ်းသေၵေႃႉ၊ တူဝ်သတ်း၊ ၸုမ်း၊ လွင်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ၊ လွင်ႈပဵၼ်သေလွင်ႈလွင်ႈ)
ပေႃးလိူဝ်သေဝႃႈ ပဵၼ် ၸုမ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးပႆႇၺႃႇ သေ လွင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇၼႄလႆႈ လွင်ႈလိုဝ်းလင်လွင်ႈယႂ်ႇႁင်း ၵူၼ်ႈၼိုင်ႈၵေႃႉ၊ တူဝ်သတ်း၊ ၸုမ်း လွင်ႈတၢင်းဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၶပ်ႉၶိုင်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3]လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ၵူၺ်းပဵၼ်တႃႇ လွင်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ၊ လွင်ႈၽူႈၵူၼ်း၊ ၸုမ်း လႄႈ လွင်ႈတူဝ်သတ်းၼိုင်ႈတူဝ်ႈ သေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပပ်ႉ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉလွင်ႈၶဝ်၊ ဢႄႇလ်ပမ်ႇ ၶဝ်၊ သွပ်ႉၾ်ဝႄးရ် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း တေဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး။ လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း တူဝ်သတ်းသေ ၵူၺ်းပဵၼ်တႃႇ တူဝ်သတ်းၼိုင်ႈတူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၼႄလႆ လွင်ႈလိုဝ်းလင်လွင်ႈယႂ်ႇ ၼႆ ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
- {{Db-a7}}, {{Db-person}} – တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၵူၼ်း၊ {{Db-band}} – တွၼ်ႈတႃႇၸုမ်း၊ {{Db-club}} – တွၼ်ႈတႃႇၵလၢပ်ႉ၊ ၸုမ်းလွင်ႈၵူၼ်း ၊ {{Db-inc}} – တွၼ်ႈတႃႇ ၶမ်ႇပၼီႇ၊ ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်း လႄႈ ၸုမ်းယႂ်ႇၸုမ်းလူင်၊ {{Db-web}} – တွၼ်ႈတႃႇဝႅပ်ႉသၢႆႉ၊ {{Db-animal}} – တွၼ်ႈတႃႇတူဝ်သတ်းတူဝ်လဵဝ်ႁင်းၶေႃ၊ {{Db-event}} – တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈပဵၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ
- သင်ဝႃႈၼႄလႆႈ လွင်ႈလိုဝ်းလင်လွင်ႈယႂ်ႇ ၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းၼႆ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉ A7 ။
A9. ဢမ်ႇမီးၽၢင်ႁၢင်ႈလိုဝ်းလင်လွင်ႈယႂ်ႇ (ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိူဝ်းဢတ်းသဵင်ဝႆႉ)
ပဵၼ်ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိူဝ်းဢတ်းသဵင်ဝႆႉ ပဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီး ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၽူႈတႅမ်ႈၵႂၢမ်း လႄႈ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽၢင်ႁၢင်ႈလိုဝ်ႈလင်လွင်ႈယႂ်ႇ။ လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ တေဢမ်ႇၸႂ်ႉတီႈ လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈမီႇတီႇယႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း၊ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ လႄႈ တီႈမဵဝ်းပွင်ႈၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း။
ၶေႃႈမၵ်းမၢႆ ၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်းဝႆႉ
ၽိုၼ်ဢိင်
- ↑ တီႈၼႆႈၼႆႉ ဢၼ်ဝႃႈ "speedy" (ၽႂ်းၽႂ်း) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈမၢႆထိုင် ၸၼ်ႉၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈတႅပ်းတတ်းသိုဝ်ႈယူဝ်းသေ မၼ်းဢမ်ႇမၢႆထိုင် ၶၢဝ်းယၢမ်းတၢင်းႁိုင် ဢၼ်တႄႇသၢင်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ။
- ↑ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇသုတ်းဝႆႉတင်း (သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ) ၼႆၸိုင် လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ဢၼ်ပိၼ်ႇဝၢႆႇဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၵွင်ႉဝႆႉ ပွင်ႈၵႂၢမ်းသေဢၼ်ၼႆၸိုင် ဝႃႈပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇပႃးဝႆႉလွင်ႈတၢင်း A3 ၼႆသေၵေႃႈ မွတ်ႇပႅတ်ႈလႆႈယူႇ။
- ↑ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉသေ ႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်လႆႈၼႆႉ လႆႈလွင်ႈလွတ်ႈၶႂၢင်းတီႈ A7 ယဝ်ႉ။


text:
Saturday, January 21, 2012
ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတိသႃႇရလႄႈ ၸဝ်ႈၶူးသုမၼသႅင်လၢဝ် ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ် seminar
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 16. 01. 2012 ၶၼသင်ၶူမ်း (Faculty of Social Sciences) ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း(seminar)ဢၼ်မီးႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ ꧦၵၢၼ်သွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းသႃသၼႃႇၿုၻ်ထၸဝ်ႈꧦ၊ တီႈဝတ်ႉသႃၵႅဝ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃၵႅဝ်ႈ၊ ၸိုင်ႈထႆး သေ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်တိသႃရ (ထမ်မႃၸရိယ၊ M.A) လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးသႅင်လၢဝ် သုမၼ ႁဝ်းၶဝ်သွင်တူၼ်သွင်ပႃးလႆႈပဵၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ်သင်ၶမိူင်းမၢၼ်ႈသေ လႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ် ဢမ်ႇၼၼ်ႉ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း(seminar)ၶႃႈဢေႃႈ။
ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်တိသႃရ (ထမ်မႃၸရိယ၊ M.A) ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢဝ်လွင်ႈ ၵၢၼ်သွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ထမ်းၸဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး ၵႂႃႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၼေ ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းလႅၵ်ႈ လၢႆႈတၢင်းႁူႉ (seminar) ၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ။
ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း (seminar)ၶူးလႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူးလႃး တေမီးယူႇမွၵ်ႈ (80)တူၼ်ပၢႆၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တေမီးၶူးလႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ PhD, M.A လႄႈ B.A တီႈလုၵ်ႉမႃး မိူင်းၵမ်ပူးၶျူး၊ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်ထႆး၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸၵႂႃႇဢေႃႈ။
Posted by Sai Noom Khur (ၸၢႆးၼုမ်ႇၶိူဝ်း)
Subscribe to: Post Comments (Atom)