text:
သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ
သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ (Sun Yet-sen 孫逸仙,) သုၼ်းဝုၼ် (孫文) မိူင်းၶႄႇလႅင်ႁွင်ႉ သုၼ်းၸူင်းသၢၼ်း (孫中山) (12.11.1866-12.3.1925) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပၢႆးမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ပဵၼ်ပႃးမေႃယႃ၊ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ ၽူႈမီးပၢႆးဝူၼ်ႉလီ၊ ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ပၢႆးၼႃႈလိၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ [1] မိူဝ်ႈပီ 1911 လိူၼ်ဢွၵ်ႉထူဝ်ႇပိူဝ်ႇ 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ် လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉပႅတ်ႈ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ်ၶျိင်း (清朝) ဢၼ်ပဵၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၸၢဝ်းမၢၼ်ႇၶျူး ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉသေ ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသျိင်ႉႁၢႆႉ (辛亥革命) ယဝ်ႉ။ မၢၼ်ႇၶျူးၶဝ်ၼႆႉ ဢုပ်ႉငမ်းမိူင်းၶႄႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 17 ပုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉပႅတ်ႈ ၶုၼ်ၶျိင်းယဝ်ႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းဢေးသျႃးၼႆႉ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ ဢွၼ်ၵေႃႇတင်ႈမိူင်းၶႄႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ 中華民國; Republic of China ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းထၢႆဝၢၼ်း မၵ်းမၼ်ႈ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇပဵၼ် ပေႃႈၸဝ်ႈငဝ်ႈငႃႇ မိူင်း R.O.C ၶဝ်ဝႆႉယူႇ။ မိူဝ်ႈပီ 1912 ၼီႈ ဝၢႆးသေ တႄႇတင်ႈပဵၼ်မိူင်း R.O.C ယဝ်ႉ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ လႆႈၶၢမ်ႇလိူၵ်ႈၵဵပ်းပဵၼ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 20 ၼၼ်ႉ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလူင် ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ၸဵမ်မိူင်းၶႄႇလူင် (ၶႄႇလႅင်) လႄႈ ထၢႆဝၢၼ်း (ၶႄႇၽိူၵ်ႇ) ၼပ်ႉယမ်မၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီ 1866 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝိမ်ႇပိူဝ်ႇ 12 ဝၼ်း တမ်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈၸုၺ်းႁၢႆး ၸႄႈမိူင်းၵွၼ်ႇတၢၼ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ ၶျူင်ႇသျၢင်သေ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ႁွင်ႉဝႃႈ ဢီးဢၢၼ်းသျၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃႈမၼ်း ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃႈမၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းယုမ်ႇယမ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၽိင်ႈထုင်းၶႄႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇ ၸုမ်းလၢၼ်ႇတၢၼ်ႇၶဝ်လႄႈ ပေႃႈသုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸၢဝ်းယုမ်ႇယမ် ၶရိယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈမၼ်း မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သုၼ်ႇဝၢင်းၼႆသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သၢၼ်ၶတ်း ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႇၶျူးလႄႈ လႆႈငိူင်ႉတူဝ် ပၢႆႈၵႂႃႇမိူင်းၵျပၢၼ်ႇသေ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈလပ်ႉဝႃႈ ၶျူင်ႉသျၢင်ၶျီႇယၢဝ်း ၼႆလႄႈသင်၊ တီႈမိူင်းၶႄႇၸမ်း သႂ်ႇၸိုဝ်ႈလပ်ႉဝႃႈ သုၼ်ႇၶျူင်ႉသျၢင်ယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၽွင်းသုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ ဢႃႇယုလႆႈ 12 ၶူပ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၸွမ်းလင်မႄႈမၼ်းသေ ၵႂႃႇယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ၵုၼ်ႁူဝ်ႇၼူဝ်ႇလူႇလူႇယဝ်ႉ။ ပီ 1878 တေႃႇထိုင် 1883 ၽွင်းမိူဝ်ႈ ယူႇသဝ်းၸွမ်းမႄႈမၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇ ၶရိယၢၼ်ႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ ပီ 1884-85 ၶႄႇလႄႈ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ပဵၼ်သိုၵ်းၵၼ်လႄႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ ႁွတ်ႈထိုင်ဝႆႉ တီႈႁွင်ႉၵွင်ႇသေ သိုပ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈယူႇ။ တီႈၼႂ်းပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်တၢမ်တူဝ်မၼ်း တႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ပီ 1885 ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် ဢွင်ႇပႄႉလႆႈ မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႂ်ၵဝ် တမ်းမၵ်းမၢႆဝႆႉဝႃႈ ၵဝ်တေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉပႅတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶုၼ်မၢၼ်ႇၶျူးၶဝ်သေ တႅပ်းတတ်း ၼႂ်းၸႂ်ဝႃႈ တေဢၢၼ်းတင်ႈ မိူင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ” ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ တိုၵ်ႉလႆႈ ဢႃႇယု 19 ၶူပ်ႇၵူၺ်း။ 1886 မၼ်းၸၢႆး ၶၢႆႉၵႂႃႇ တီႈဝဵင်းၵၢၼ်ႇတူင်ႇ ၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းဢဝ် တၢင်းမေႃ ပၢႆးမေႃယႃယူႇ။ ထႅင်ႈပီၼိုင်ႈ ၶိုၼ်းလုၵ်ႉ ၵၢၼ်ႇတူင်ႇ ၶၢႆႉမႃးတီႈႁွင်ႇၵွင်ႇ မႃးသိုပ်ႇႁဵၼ်းတၢင်းမေႃ ပၢႆးမေႃယႃ တမ်ႈတီႈ ႁူင်းယႃဢႄးလိတ်ႉယဝ်ႉ။ 1892 ဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉမေႃယႃ လႆႈၸုမ်ႈၶူးသေ ပဵၼ်မႃး တွၵ်ႇတိူဝ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ဝဵင်းႁွင်ႇၵွင်ႇၼၼ်ႉ တင်းၵူၼ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ သႃႇၵျဵမ်းၵၼ်ႇတလီႇ လႆႈပဵၼ် ဢူၺ်းၵေႃႉလီၵၼ်ဝႆႉသေ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ သႃႇၵျဵမ်း ၸွႆႈထႅမ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ တိုၵ်ႉၼုမ်ႇၼၼ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၶဝ်ႈၸႂ် လွင်ႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပူၵ်းပွင်မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈသေ ၶဝ်ႈၸႂ် တႃႇတေပူၵ်းပွင် မိူင်းၶႄႇ ပဵၼ်မိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယူႇယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ၵူၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ မီးမႃး ၼမ်ႉၸႂ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼင်ႇၼၼ်လႄႈ 1893-94 ၼၼ်ႉ မၼ်းတႄႇ လၵ်ႉလွမ်ၽွတ်ႈၸုမ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶုၼ်မၢၼ်ႇၶျူးယဝ်ႉ။ 1894 ၵျပၢၼ်ႇလႄႈ ၶႄႇ ပဵၼ်သိုၵ်းၵၼ်လႄႈ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈ ဢၼ်ၼႆႉသေ ၸင်ႇၶိုၼ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၵုၼ်ႁူဝ်ႇၼူဝ်ႇလူႇလူႇ ၵႂႃႇႁူၺ်းဢဝ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၼွၵ်ႈမိူင်း၊ တႄႇတင်ႈ ၸုမ်းတႃႇပူၵ်းတင်ႈ မိူင်းၶႄႇႁုၼ်ႈမုၼ်းယဝ်ႉ။ ပီၼၼ်ႉ ၵျပၢၼ်ႇ တိုၵ်းပႄႉၶႄႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ လိၵ်ႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇ သျီႇမူဝ်ႇၼူဝ်ႇသေႇၵီႇသေ ၶႄႇၶဝ် လႆႈဢဝ် ၵုၼ်ထၢႆဝၢၼ်း (ၽေႃႇမူဝ်ႇသႃႇ) လႄႈ ၵုၼ်ပိၼ်ႇၵူႇ ၼွပ်ႇဢၢပ်ႈပၼ် ၵျပၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ 1895 တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ တႄႇႁဵတ်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ ဝဵင်းၵၢၼ်ႇတူင်ႇသေ မၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းႁၢၼ်မၼ်း 40 ပၢႆ လႆႈၶၢမ်ႇတိၺွပ်းသေ ၵူၼ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းမၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈၺႃးဢဝ်တၢႆပႅတ်ႈယူႇ။ တူဝ်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇတႄႉ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ် မိူင်းၶႄႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် 1895 ပွႆးတိုၵ်းၵၢၼ်ႇတူင်ႇသေ တေႃႇပေႃးႁွတ်ႈထိုင် ပီ 1911 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 16 ပီၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃးသေ ဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈသဵင်ဝႃႈ ပဵၼ်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆယဝ်ႉ။
သၢၼ်းမိၼ်းၶျုၺ်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
1896 တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ လႆႈဢွၵ်ႇပၢႆႈမိူင်းၶႄႇသေ ႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ႁွတ်ႈၵႂႃႇသေတ ပီၼၼ်ႉ ၸုမ်းတၢင်မိူင်း ၶုၼ်မၢၼ်ႇၶျူးမိူင်းၶႄႇၶဝ် တီႈဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇ လႆႈတိၺွပ်းမၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သႃႇၵျဵမ်းၵၼ်ႇတလီ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ လႆႈလွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇ သွင်ပီၼၼ်ႉ မၼ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း သၽေႃးတြႃး လွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတင်းၼမ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းဢႅဝ်ႇလႄႇ မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းၵုၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇၸၢၼ်း၊ ၵုၼ်ယွၼ်ႇဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၶျၢႆးၼႃး၊ မိူင်းယူးရူပ်ႉ၊ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႄႇႁႃႁူၺ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ဢၼ်မီးဝႆႉၼွၵ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈမီးၸႂ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။ 1898 တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ ၸင်ႇတမ်းဝၢင်း မူႇပိူင်သၢမ်ပိူင် ဢၼ်ပိုင်ႈဢိင်လူၺ်ႈ ၼိူဝ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပိုၼ်ႉထၢၼ် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇလႄႈ ပိုၼ်ႉထၢၼ် သူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်မႃး ၸင်ႇတႅမ်ႈပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၽိုၼ်ၼိုင်ႈသေ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ‘’’သၢၼ်းမိၼ်းၶျုၺ်ႉ’’’ ယဝ်ႉ။ မူႇပိူင်သၢမ်ပိူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇတေ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း မိူင်းၶႄႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မူႇပိူင်သၢမ်ဢၼ်ၼႆႉ ထိုင်မႃး ပီ 1905 မႃး ၸင်ႇၵွႆႈလႆႈ တၢမ်းဝၢင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႄ ၵူၼ်းမိူင်း ႁူဝ်ပဵတ်းႁူဝ်ၵႆႇမၼ်းယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ်တီႈၼၼ်ႈမႃးသေ တမ်ႈတီႈ မိူင်းယူးရူပ်ႉလႄႈ ၵျပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေတင်ႈၽွတ်ႈပဵၼ် ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶႄႇလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႇၶျူးၶဝ် ၸင်ႇပၼ်ၵႃႈတိၺွပ်း တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ငိုၼ်းသူး ပွၼ်းၼိုင်ႈသႅၼ်ယဝ်ႉ။
သိပ်းလိူၼ်သိပ်းဝၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈပီၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃႈ ပၢင်တိုၵ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တင်းၼမ်တင်းလၢႆယူႇ။ ပၢင်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တီႈၵၢၼ်ႇတူင်ႇ ပီ 1911 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းႁၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶႄႇ တင်းၼမ် လႆႈတူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇယူႇ. ယွၼ်ႉၼၼ် တမ်ႈတီႈ ႁွႃႇၵၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႉဝဵင်းၵၢၼ်ႇတူင်ႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းဝႆႉ တီႈမၢႆတွင်း ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် 72 ၵေႃႉသေ ပွႆႈတိုၵ်းဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသိပ်းသေတႃႉ ဢမ်ႇဢွင်ႇမၢၼ်။ တႄႇဢဝ် သိပ်းလိူၼ်သိပ်းဝၼ်း ပဵၼ်ငိူၼ်ႈမၼ်းမႃး တမ်ႈတီႈ ဝဵင်းဝူႇၶျၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ ပွႆးတိုၵ်းၼႆႉ ၽႄႈတိူၼ်းၽိူဝ်းလၢမ်းၵႂႃႇ တမ်ႈတီႈ ၸႄႈမိူင်း 15 ၸႄႈမိူင်းသေ ၵမ်းလိုၼ်းမႃး ဢွင်ႇမၢၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးပွၵ်းတိုၵ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ သိုၵ်းႁၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ၸင်ႇပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ယုၵ်ႉဢဝ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇ မိူင်းၶႄႇယဝ်ႉ။ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်းလုၵ်ႉတီႈ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇသေ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း မိူင်းၶႄႇၵမ်းလဵဝ်ယူႇ။ 1912 ဝၼ်းလိူၼ်ၵျၼ်ႇၼဝရီႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇ ႁပ်ႉဢဝ် တႃၶုၼ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ တမ်ႈတီႈ ဝဵင်းၼၢၼ်ႇၵျိၼ်းယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႇၶျူးၵေႃႈ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေလူင်းပၼ်ႁေႃၼႆသေ ၸင်ႇပွႆႇႁူဝ်သိုၵ်းလူင်မၼ်း ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇ မႃးထူပ်း တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇယႅတ်ႇသိၼ်ႇယဝ်ႉ။ တူၺ်းႁၼ်ထိုင် ပုၼ်ႈတႃႇတေ ငူပ်ႉငိၵၼ်လႆႈ တင်းႁူဝ်သိုၵ်းလူင် ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇသေ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇၵေႃႈ ႁပ်ႉလွင်ႈထူပ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ထိုင်မႃး 1912 လိူၼ်ၾႅပ်ႉၽေႃႇဝႃႇရီႇ 12 ဝၼ်း ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႇၶျူးၵေႃႈ ၸုၼ်ႉဝၢင်းပူင် ဢႃႇၼႃႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ်ၵေႃႈ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ မိူင်းၸွမ်ၸိုင်ႈၶႄႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ ထိုင်မႃး လိူၼ်ဢေႇပိူဝ်ႇ 1 ဝၼ်း တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈပူတ်းပႅတ်ႈ ဢႃႇၼႃႇၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈမၼ်းသေ ၸင်ႇဢဝ် ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ ၸုမ်းပၢႆးမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇႁူမ်ႈလေႃးၵၼ်သေ တႄႇတင်ႈပဵၼ် ၸုမ်းၵူင်းမိၼ်ႈတၢၼ်းယဝ်ႉ။
သိုၵ်းၼႂ်းမိူင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပိၵ်ႉသမ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇသေ ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်း ၽၢႆႇတေႃႈသူင်ႇသေတႃႉ ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇ သမ်ႉမီး ၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈၶိုၼ်းတႄႇတင်ႈ ပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလႄႈ ၵၢင်ၸႂ်ၶႃတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၵူင်းမိၼ်ႈတၢၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈတိုဝ်းၵမ် ႁဵတ်းၸွမ်း ပႅင်ႈၼင်ႇ ဢၼ်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ တမ်းဝၢင်းဝႆႉ မူႇပိူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၸင်ႇလႆႈလူင်းၵႂႃႇ မိူင်းၶႄႇ ပွတ်းၸၢၼ်းသေ ၵႂႃႇႁူၺ်းၵူၼ်းမိူင်း တႃႇတေၶိုၼ်းတိုၵ်းပႅတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼႆသေ မိူင်းၶႄႇပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇ မီးဢေႃးၸႃႇလႄႈ မိူင်းၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ မီးဢေႃးၸႃႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾႆးသိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်း လုၵ်ႉႁိူင်းလူင်ဝႆႉယူႇ။ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၵၢၼ်ႉသုမ်းလႄႈ လႆႈပၢႆႈၼီဝႆႉယဝ်ႉ။ 1914 ၼီႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းၵူင်းမိၼ်ႈတၢၼ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ပႃႇလီႇမၢၼ်ႇ မိူင်းၸွမ်ၸိုင်ႈၶႄႇလႄႈသင်၊ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ လၵ်းမိူင်း မိူင်းၸွမ်ၸိုင်ႈၶႄႇလႄႈသင် ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇ ယႃႉလူႉလႅဝ်ပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၵျပၢၼ်ႇ ဝဵင်းတူဝ်ႇၵျူဝ်ႇလႄႈ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈႁႃႁူၺ်းၵူၼ်းသိုၵ်းမၼ်းသေ ပီ 1914 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 8 ဝၼ်း ၶိုၼ်းၽွတ်ႈပဵတ် ၸုမ်းၵေႇမိၼ်ႇတၢၼ်ႇ ၶျူင်ႇႁွႃႇယဝ်ႉ။ ပီ 1917 ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵွႃႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းၶႄႇ ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈသွင်ႁိုဝ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁိုဝ်ႉၼႆ ၵၢင်ၸႂ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်လႄႈ ၶိုၼ်းတႅၵ်ႇၵၼ် ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ယႂၢၼ်ႇသျီႇၵၢႆႇ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၶီႇတပ်ႉၼမ်ႉ ၶိုၼ်ႈမႃးတီႈ ၵၢၼ်ႇတူင်ႇသေ မႃးႁဵတ်းပဵၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင် ၶိုၵ်ႉတွၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇတႅပ်းတတ်း လႆႈၸႂ် ဢဝ်တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈသိုၵ်းလူင်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်း တႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ် ၵွၼ်းဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇလႄႈ 1918 တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၶိုၼ်းလႆႈပၢႆႈၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းသၢင်ႇႁၢႆးယဝ်ႉ။ ၽွင်းယူႇသၢင်ႇႁၢႆးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းလႆႈ ဢဝ်လိၵ်ႈတႅမ်ႈပိုၼ်သေ တိုၵ်းသူၼ်း တႃႇတေပူၵ်းပွင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယူႇၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ထိုင်မႃး 1919 လိူၼ်မေႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးမႃး ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ပၢႆးမိူင်းလႄႈ ဢိင်ပိုင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉသေ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇၵေႃႈ သိုပ်ႇႁဵတ်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမၼ်းယဝ်ႉ။ ပီ 1920 တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၶိုင်ပွင်ပဵၼ်လႆႈ ႁႂ်ႈၸႄႈမိူင်းၵၢၼ်ႇတူင်ႇလႄႈ ၵၢၼ်ႇသီး ႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်လႆႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ 1920 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝိမ်ႇပိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ ၶျူင်ႇႁွႃႇၵေႇမိၼ်ႇတၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၵူႇမိၼ်ႇတၢၼ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းသေ ၶိုၼ်ႈမိူဝ်းပွတ်းႁွင်ႇ တႃႇတေႁူၺ်းလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်း ၶျိင်ၶျိယူင်ႉမိၼ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈၸွႆႈထႅမ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းတိုၵ်းမၼ်းလႄႈ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၶိုၼ်းလႆႈပၢႆႈၵႂႃႇသၢင်ႇႁၢႆးယဝ်ႉ။
လွင်ႈသူၼ်းတုမ် ၸႄႈမိူင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယိူင်းဢၢၼ်း လွင်ႈဢၼ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈမိူဝ်း ပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢၼ်ႁူဝ်သိုၵ်းၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် တိုၵ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ၵိုတ်းယိုတ်းသေ ႁႂ်ႈလႆႈၽွမ်ႉၵၼ် ၵႅတ်ႇၶႄ ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပီ 1923 လိူၼ်ၾႅပ်ႉၽေႃႇဝရီႇၼၼ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၸင်ႇသိမ်းဢဝ် ဝဵင်းၵၢၼ်ႇတူင်ႇသေ ဢွင်ႇပႄႉလႆႈ ႁူဝ်သိုၵ်းၶျိင်ႇၶျိယူင်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပွႆးတိုၵ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယဝ်ႉလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ ပႅင်ႈၼင်ႇ ထၢင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ တပ်ႉၼမ်ႉ ပရိတ်ႉတိသျလႄႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ မႃးသိူၵ်ႈဝႆႉ တမ်ႈတီႈ မႄႈၼမ်ႉပလႄးသေ ပႂ်ႉတူၺ်း သၢႆငၢႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵၢၼ်ႇတူင်ႇဝႆႉယူႇ။ ႁူဝ်သိုၵ်းၶႄႇ မၢင်ၸိူဝ်း ၸႂ်ယႂ်ႇ တပ်ႉၼမ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ် တိုၵ်းတေႃးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵၢၼ်ႇတူင်ႇယဝ်ႉ။ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ မီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈဢဝ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ပရိတိသျလႄႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇသေ တိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼၼ်ႉယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈ တၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း မႁႃႇမိတ်ႉ ဢူၺ်းလီၵၼ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉရသျႃးယဝ်ႉ။ ၵမ်းလိုၼ်း တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ ၼပ်ႉယမ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ရသျႃး လီႇၼိၼ်ႇတႄႉတႄႉသေ ဢဝ်ပဵၼ် သြႃလူင်ပၢႆးမိူင်း ပုၼ်ႈတႃႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း လႆႈၽွတ်ႈသိုၵ်း သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉ ဢဝ်တၢင်းၸွႆးထႅမ် တမ်ႈတီႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇသူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉၶဝ်သေ ၶိုၼ်းမႄး ၶွတ်ႇၽွတ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်းလိုၼ်း ၸင်ႇႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် တင်းပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉၶႄႇသေ သိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႂႃႇ။ သိုပ်ႇၽွတ်ႈႁႅၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူႇမိၼ်ႇတၢၼ်ႇ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃသေ မိူဝ်ႈ 1924 လိူၼ်ၸၼ်ႇၼဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ ပၢင်ၵုမ် ၵူႇမိႇၼ်တၢၼ်ႇ, ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶႄႇ ပီထိၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ တိုၵ်းသူၼ်း တႃႇတေၽွတ်ႈပဵၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်တၢင်တူဝ် ၸၢဝ်းၶႄႇတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။ 1924 မႃး ၸွမ်သိုၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁပ်ႉၶၢမ်ႇၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်း ၶေႃႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ တႃႇတေၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈလုၵ်ႉတီႈ မိူင်းၵျပၢၼ်ႇသေ ၵႂႃႇတီႈဝဵင်းပီႇၵိၼ်းယဝ်ႉ။ 1925 လိူၼ်မၢတ်ႉ 12 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇသုၼ်ႇ လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တီႈဝဵင်းပီႇၵိၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တၢင်းပဵၼ်ၶႅၼ်ႇသႃႇ ဢၼ်တိုၼ်းပဵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 1929 လႆႈဢဝ် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆမၼ်း မႃး တီႈဝဵင်းၼၢၼ်ႇၵျိၼ်းသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် ၸင်ႇတေႁဵတ်းပဵၼ် သူၼ်တီႈမၢႆတွင်း သုၼ်ႇယႅတ်ႉသိၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Tingyou Chen, Chinese Calligraphy, Cambridge University Press (2011), p. 113
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Sun_Yat-sen


c: text/html

text:
မေႈ
မေႈၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် ၸၢဝ်းပႄႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶူၼ်မၼ်းၼႃ ၶူၼ်မၼ်းပူင်းသေ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸဵၼ်၊ ၸဵၼ်ဢၼ်သိူဝ်ႇဢၼ်ပူၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေယၢမ်ႈၸႂ်ႉယူႇ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈပူႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပူႈၼႆႉတႄႉ ပေႃးဝႃႈ ၶူဝ်းပူႈၶူဝ်းၽႄးၼႆ တေမိုတ်ႈႁူႁဝ်းယူႇ။ မေႈၼႆႉ ဢင်းၵိတ်းၶဝ်တႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ sheep ။
မေႈ (Ovis aries) ၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း တူဝ်သီႇတိၼ် တူဝ်သွမ်ၼူမ်း ဢၼ်မေႃၵဵဝ်ႉဢိူင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၵၢၼ်လဵင်ႉလူ တူဝ်သတ်းၼၼ်ႉယူႇ။ တိၼ်မေႈၼႆႉ မီးၵိပ်ႇ ၸိူင်ႈၼင်ႇ တူဝ်သွမ်ၼူမ်း ဢၼ်မေႃၵဵဝ်ႉဢိူင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ သတ်းဢၼ်ၵူၼ်းလဵင်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ မေႈၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းလဵင်ႉ ၼမ်သေ တေမီးမွၵ်ႈ 1 ၿီႇလီႇယၢမ်ႇလိူဝ်ယူႇ။ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ပႄႉထိူၼ်ႇ ယူးရူပ်ႉလႄႈ ဢေးသျႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉ (Mouflon) ၼၼ်ႉမႃးၼႆယဝ်ႉ။
မေႈၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် တူဝ်သတ်းဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း လဵင်ႉပဵၼ် တူဝ်ယဵၼ်ႇငႄႈမႃး ဢွၼ်တၢင်းသေ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶူင်းၵၢင် ၵၢၼ်လဵင်ႉလူၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ၼိူဝ်ႉလႄႈ ၶူၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဝ်းတႄႉတႄႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈတူဝ်သတ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူၼ်မေႈၶူၼ်ၸဵၼ်ၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼမ်လိူဝ် တၢင်ႇမဵဝ်းတႄႉတႄႉ။ လႆႈၵႅတ်းဢဝ် ၶူၼ်ၶဝ်သေ မႃးၸႂ်ႉၸိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈတႄႉ ၼိူဝ်ႈမေႈတူဝ်လဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ (Lamb) ၼႆသေ ၼိူဝ်ႉမေႈ ဢၼ်လႆႈမႃး တီႈတူဝ်ယႂ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ (Mutton)။ ၼိူဝ်ႉလႄႈ ၶူၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း လမ်ႇလွင်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဝ်း တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် တႃႇတေ လႆႈၼင်မၼ်းလႄႈသင်၊ တႃႇတေလႆႈ ၼမ်ႉၼူမ်းမၼ်းလႄႈသင် တႃႇတေ ဢဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႄႈသင် လဵင်ႉမေႈၵေႃႈ မီးယူႇ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
တင်းလုမ်ႈၾႃႉ သႄႉသွမ်းတၢင်းႁဵတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉမႂ်ႈမႅၼ်သမ်ႇပႅၼ်သၢင်းၽႅပ်ႉ ၸၢဝ်းလူၵ်ႈလႄႈလူလၢႆ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်တင်းလူၵ်ႈပၵ်းၸွင်ႉ ဢွင်ႉတႃတူၺ်းမႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇ။
ဝၢႆးသေပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ USDP ၵၢၼ်ႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊရ် 2020 သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇသိုဝ်ႈသႂ်၊ မီးလွင်ႈၵူတ်ႉငေႃးယွၵ်းလႅၼ် ၼႆသေ ၸွမ်သိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ 2021။
ဢိင်ၼိူဝ်ပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၶွမ်ႈၶတ်း ပတ်းပိုၼ်ႉ မိူင်း မၢၼ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸွတ်ႇတူဝ်ႈ ၵူႈဝဵင်း ။ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇမႃးတဵမ်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၸွမ်းၼႂ်းၵိဝ်ႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် တေႃႇထိုင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵႅတ်ႉသ်ၼမ်ႉတႃ မၢၵ်ႇၵွင်ႈယၢင် တေႃႇပေႃးထိုင်မၢၵ်ႇၵွင်ႈ တႄႉ။ တိူဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ ၼမ်ၶိုၼ်ႈၵူႈဝၼ်း ။ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ် ယူင်းတေႃးသ ၵူၼ်းမိူင်း ယိင်ႈယၢဝ်းဝၼ်းယိင်ႈၵူၼ်းလူမ့်တၢႆတိူဝ်းသုင်။ ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵိုတ်းလွင်ႈၶႃႈႁႅမ် ၵူၼ်းမိူင်းတၢႆၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇဢဝ်ၶဝ်ႈႁူသႂ်ႇၸႂ်သင်။ ၼွၵ်ႈလိူဝ် ဢမ်ႇယွမ်းထွမ်ႇၽႂ်ယဝ့် ယင်းပၢႆဢဝ်ႁိူဝ်းဝိၼ် ၵႂႃႇပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။
ၶၢဝ်းတၢင်းပီၶိုင်ႈ လွင်ႈသုၵ့်ယုင်ႈဢူၼ်မေႃးၵေႃႈပႆႇၸၢင်ႁၢႆ မိူဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇတီႉထုၵ်ႇၺွပ်း ထုၵ်ႇပေႃႉထုပ့်ယူႇ ၾၢႆႇလဵဝ် ထိုင်တီႈယိူၼ့်ဢမ်ႇလႆႈ ၸင်ႇမီးမႃးၵၢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶိုၼ်းတေႃႇသူႈ တၢႆပဵၼ်တၢႆၼႆမႃးလႄႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈဝၼ်း။
လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိူဝ်းၺႃးတီႉၺွပ်းဝႆႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၵ်ႉလွမ်တႅပ်းတတ်းတြႃး ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၼၵ်းထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈတၢမ်ႇတၢႆမႃးလၢႆၵမ်း။ ၽွင်း ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်းၼိဝ်ႊရီႊ လႄႈ လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ် မေႊ ၵျုၼ်ႊ ပူၼ်ႉမႃး။ ၸိူဝ်းၶဝ်ထုၵ်ႇၵၢဝ်ႇ ၼႄးဝႃႈ ၸွႆႈထႅမ်တႅဝ်းႁူမ်ႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈတႄႇၵၢၼ်ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ (ဢမ်းၼၢၸ်ႈ) မိူဝ်ႈပီၵၢႆ-ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸိူဝ်းၽူႈဢၼ်ထုၵ်ႇတတ်းသိၼ်တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ) တၢႆၼၼ်ႉ ၵူဝ်ႇၵျေႃႇမိၼ်းယု (ၵူဝ်ႇၵျိမ်ႇမီႇ) ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း (ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ) ၊ ၵူဝ်ႇၽဵဝ်းၸေႇယႃႇတေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း မေႃႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းႁိပ်ႉႁွပ်ႊ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် လႄႈပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၵဝ်ႇပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD လႄႈၵူၼ်းၸမ်ၸႂ် တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ၊ ထႅင်ႈ 2 ၵေႃႉပဵၼ် ၵူဝ်ႇလႃႉမိဝ်းဢွင်ႇလႄႈ ၵူဝ်ႇဢွင်ႇတူႇရၸေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႅဝ်းၼႃႈ ၸုမ်းၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းလၢႆႇတႃႇယႃႇ ၽွင်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်။ ၸိူဝ်းၶဝ် 4 ၵေႃႉၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉဝႃႈ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆယဝ်ႉၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ဢဝ်တၢႆဝၼ်းလႂ်တီႈလႂ် ၶၢဝ်းလႂ်၊ ၽွင်းလုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး ၵူၼ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းယေးၵႂႃႇယွၼ်းတူဝ်တၢႆၶိုၼ်းၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပၼ်။
ၸိူင့်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၵၢၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢႆၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉလၢႆးၽႅၼ်ၶေႃး။ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈႁူမ်ႈတုမ်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ NUG ၶတ်းၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇတၢၼ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ဢၼ်ႁုပ်ႈယိုတ်း ဢမ်းၼၢၸ်ႈသေ ၶိၼ်ၽွင်းငမ်းၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ့် ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လီလႆႈ တုမ်ႉတွပ်ႇသေလၢႆးလၢႆးယဝ်ႉ။
“တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတင်းလူၵ်ႈ တၵ်းလႆႈပၼ်တူတ်ႈ (တၢမ်ႇ) လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉလူင်ၸုမ်းၸိူဝ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းယဝ်ႉ ” ဢူးၵျေႃႇၸေႃး ႁွင်ႈၵၢၼ် ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ NUG လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလွၵ်ႇငိုတ်ႈဝိပ်ႇငႅၼ်းတဵၵ်းတဵင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယုပ်းၽၢၼ်ႈၵူဝ်ႁႄယူႇၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ဢၢၼ်ဢမ်ႇၼိမ်ယဵၼ် တင်ႈတႄႇမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇဢွၼ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ ဝၼ်း တီႈ 1 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ 2021 မႃး တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်း တိၼ်လၢႆမိုဝ်းပဝ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၶႂမ်ႈၶတ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ယူႇၼၼ်ႉထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆယူႇၵူႈဝၼ်း ၸဵမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵူၼ်းထဝ်ႈဢမ်ႇဝႆႉဢမ်ႇလိူၵ်ႈ လူၺ်ႈဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ဢဝ်လၢႆးပႅင်းၸင်းသေ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ။ ပဵၼ်ၵၢၼ်တိုၵ်းတေႃး ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၵေႃႇတူဝ်ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇ။
မိသျဵလ်ႊ ပႃႊသျေႊလေႊတ် ၶႃႈလူင်ယႂ်ႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၶွင်လူၵ်ႈ (လုမ်ႈၾႃႉ) ၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ပၼ် တူတ်ႈတၢႆ ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉလႄႈသုတ်ႉထွႆတေႃႇ ဢၼ်ႊတူဝ်ႊၼိဢူဝ်း ၵူႊတိူဝ်ႊရ်ရဵသ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၶွင်လူၵ်ႈ(လုမ်ႈၾႃႉ) ၵၢဝ်ႇသႄႉသွမ်းတေႃႇၵၢၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢႆလႄႈႁဵၵ်ႈႁွင်ႉႁႂ်ႈပွႆႇတူဝ်ၽူႈၸိူဝ်း တိုၵ်ႉထုၵ်ႇၵုမ်းၶင် ၼင်ႇၵမ်ႈၸႂ်သိုၵ်းၶဝ်ႁူမ်ႈပႃးတင်းဢွင်ႇသၢၼ်း သုၵျီႇ။
ၼႂ်းထွႆႈၵႂၢမ်းၸီႉလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၶွင်ႁူမ်ႈတုမ်ယူႊရူပ်ႉ ဢွသ်းတေႊလျေႊ ၶႅၼ်ႊၼႃႊတႃႊ ၵျပၼ်ႊ ၼိဝ်ႊသီႊလႅၼ်ႊ ၼေႃႊဝေႊ ၵူဝ်ႊလီးယိူဝ်ႊၸၢၼ်း ဢင်းၵိတ်း လႄႈဢမေႊရိၵႃႊ ၵၢဝ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢႆၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ် ႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလူင်လၢင်တေႃႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈ ၵိုင်ႇထုၵ်ႇတၢင်းလႆႈသႄႉသွမ်းၼၵ်းၼႃ ဢၼ် ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇၽိူမ်ႉထႅမ် လွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ႉပွႆႇၽႃႈတေႃႇသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈလၵ်းၵၢၼ်တဵင်ႈထမ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။


text:
Sunday, August 12, 2018
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း
ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း (14) လႄႈ ႁူမ်ႈတင်း ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ ပွၵ်ႈၵမ်း(1)
-----------------------------------------
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12.8.2018 လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ (1)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼၼ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ဢွၼ်ႁူဝ်တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးေသ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်း ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း သင်ႇၶတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း(14) လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်းပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ ပွၵ်ႈၵမ်း (1) တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃထုပရႃႈတိတ်ႇ မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ
ၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(14) ၼႆႉ တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉမီးပၢင် ထွမ်ႇေၶႃႈသင်ႇသွၼ်ၸဝ်ႈြသႃႇဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး ႄလႈ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ ဝတ်ႉၽႃႉ ဝဵင်းဢိၼ်း ဢဝ်တင်းႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ဝႃႈ - တႃႇထိုင်ယိူင်းမၢႆ ၸွမ်းတၢင်းပိူၼ်ႈပႆ ၼႆၼၼ်ႉသေ မႃးေတႃႉတႆႇၶႆႈေၼ လႄႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ႁႅင်းၵႂႃႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၵူႈတီႈတီႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ပေႃးတေလႆႈ ႁူမ်ႈထွမ်ႇလႆႈ ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉ ၽၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လႄႈ ၽၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး တင်း ၽၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ႁိူၼ်းႁူမ်ႈႁၵ်ႉ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်သေထႆႇ Live Video ပၼ် ၼိူဝ် Facebook Page မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(14)ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ တႃႇၸၼ်ႉ M.A (3)ၸဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A (29)ၸဝ်ႈ၊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း မီး(32)ၸဝ်ႈ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ M.A ၼိုင်ႈၸဝ်ႈလႂ် လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း 7000 ဝၢတ်ႇ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A သမ်ႉၼိုင်ႈၸဝ်ႈလႂ် လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း5000'ဝၢတ်ႇ ႄလႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း ၼိုင်ႈပႃးလႂ် ၼုိင်ႈၸုမ်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႆႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸတ်းမႃးၵူႈပီပီသေ ၼုိင်ႈပီလႂ် ေတၸတ်းႁဵတ်းၼုိင်ႈပွၵ်ႈဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ယိူင်းဢၢၼ်းပူိဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၸိူဝ်းမႃးႁဵၼ်းမႂ်ႇ ႄလႈ ၸဝ်ႈၸိူဝ်းေတသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ M.A ၶဝ်ၸဝ်ႈ ေပႃးေတပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ပဵၼ်တႃႇၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၼႂ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းၼႆႉ မီးသင်ႇၶၸဝ်ႈလႄႈပီႈၼွင်ႉတႆး ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းလႆႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၼ်ႁႅင်းယူႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ၼႆယဝ်ႉ
ဝၢႆးထွမ်ႇထမ်းလူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉ ြသႃႇႄလႈ တၵ်ႉၵႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းေသ ႁုပ်ႈသိမ်းပၢင်ၵႂႃႇ မူိဝ်ႈဝၢႆးဝၼ်း 4:00 မူင်းတဵမ်တဵမ်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ
--------------
T.S.S.A Media
---------------------------
Posted by Jom
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
TMK Font Converter ၼႆႉႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈ လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇလူလႆႈ လိၵ်ႈၸေႃႇၵျီႇ တီၼႂ်းၽူၼ်း ယူႇၼီႇၶူတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ယူႇၼီႇၶူတ်း ၼမ်တိူဝ်းမႃး ၵူႊမိုဝ်ႉၵူႊဝၼ်းယူႇသေတႃႉ မၢင်ပွၵ်ႈမႃး ၶႆႈလူလႆႈ လိၵ်ႈၵဝ်ႇလိၵ်ႈၵွၼ်ႇ မိူဝ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတၢင်ႇဝႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၸေႃႇၵျီႇလႄႈသင်၊ ၶႆႈလူလႆႈ လိၵ်ႈၸေႃႇၵျီႇ ဢၼ်ပိူၼ်ႈသူင်ႇမႃးၸူးႁဝ်းလႄႈသင် App ဢၼ်ၼႆႉ တေၸွႆႈသူလႆႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႇပိူဝ်ႈ တီႈၼိူဝ် Facebook ၼၼ်ႉ မၢၼ်ႊၶဝ်လႆႈသႂ်ႇဝႆႉ Auto Convert တႃႇလိၵ်ႈမၢၼ်ႊၶဝ်လႄႈ လိၵ်ႈၸေႃႇၵျီႇတႆးတီႈၼၼ်ႈ ပေႃႈၸႂ်ႇ Converter သေလူၵေႃႈ တေဢမ်ႇဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇပၼ်လႆႈ။ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ တီႈ App ဢၼ်ၼႆႉ လႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈတႆးၸေႃႇၵျီ ဢဝ်မႃးတီႈလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ မၼ်းတေပိၼ်ႇပၼ် ႁႂ်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈယဝ်ႉ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းတေႉ ပေႃးႁဝ်းတေဢဝ် လိၵ်ႈၸေႃႇၵျီႇ ပိၼ်ႇပဵၼ် လိၵ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်းၼႆၸိုင် ၼဵၵ်းပၼ် Zawgyi to Unicode သေ ဢဝ် လိၵ်ႈၸေႃႇၵျီႇၼၼ်ႉ ၵႂႃႇသႂ်ႇပၼ် တီႈဢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ တီႈၼိူဝ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼဵၵ်းပၼ် CONVERT ၼႆၵေႃႈ တီႈတႂ်ႈၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇၼႄပၼ် လိၵ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးသူသမ်ႉ ဢမ်ႇၶႆႈၼဵၵ်း Zawgyi to Unicode, Unicode to Zawgyi လႄႈ ၶႆႈႁႂ်ႈ Converter မၼ်းႁူႉဢဝ် ႁင်းၵွၺ်းၼႆၸိုင် တီႈ Menu ၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈပၼ် Single Page UI သေလႄႈ။ ပေႃးလိူၵ်ႈပၼ်ၼႆ သူတေလႆႈႁၼ် ဢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ဢၼ်လဵဝ်လႄႈ ပေႃးသူဢဝ်လိၵ်ႈ ၸေႃႇၵျီႇ သႂ်ႇပၼ်တီႈ ဢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉသေ ၼဵၵ်းပၼ် CONVERT မၼ်းၼႆ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလႆႈသႂ်ႇဝႆႉ Detector (ၶိူင််ႈထတ်းသၢင်ႈ) လႄႈ မၼ်းတေထတ်းသၢင်ႈသေ တေလႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈၸေႃႇၵျီႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတေပိၼ်ႇပဵၼ် လိၵ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်း ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
တီႈ Menu ၼၼ်ႉ တေမီးဝႆႉထႅင်ႈ Test Tai Wordbreak သေ ပေႃးသူၼဵၵ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆ မၼ်းတေၼႄပၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ Wordbreak ယဝ့်။ Wordbreak ၼႆႉပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းတေၸႅၵ်ႇၽႄပၼ်လိၵ်ႈတႆး ႁႂ်ႈပဵၼ် တူဝ်ၽႂ်တူဝ်မၼ်းယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးသူလိူၵ်ႈပၼ် “လိၵ်ႈတႆး” လႄႈ ပေႃးသူတႅမ်ႈ “မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ” သေၼဵၵ်း BREAK ၼႆ မၼ်းတေ ဢွၵ်ႇၼႄပၼ် “မႂ်ႇ သုင် ၶႃႈ”။ ပေႃးသူ လိူၵ်ႈပၼ် “ᥘᥤᥐ ᥖᥭᥰ” လႄႈတႅမ်ႈ “ᥛᥬᥱᥔᥧᥒᥴᥑᥣᥲ” သေ ၼဵၵ်း BREAK ၼႆ မၼ်းတေဢွၵ်ႇၼႄပၼ် “ᥛᥬᥱ ᥔᥧᥒᥴ ᥑᥣᥲ” ၼႆယဝ့်။
ထုင့်မၢဝ်းၶမ်း (မူႇၸေႊ)
ၽူႈၶူင်သၢင်ႈ – TMK Group


text:
Thursday, September 3, 2015
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈတၢင်ႇတၢင်းႁူႉ ပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်
ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈဝႅပ်ႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉ ႁိုင်ယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶၢၼ်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၸဝ်ႈတေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄပၼ် လွၵ်းလၢႆးၸႂ်ႉဢိတ်းဢွတ်း မိူၼ်ၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ဢၼ်ပဵꧣ် Zaypy ၼႆႉ ဢမ်ႇ Share apk ၸူး တီႈၼႂ်းFacebook ၊ Update မၼ်းတိုၵ်ႉဢွၵ်ႇမႃးလႆႈသွင်သၢမ်ဝၼ်းၵူၺ်း၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈတီႈၼႂ်းၽူင်းပီႈၼွင်ႉႁဝ်းꧠဝ်
ဢမ်ႇၸႂ်ႈ Version ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်းမၼ်းၼႆ လၢႆးဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလၢတ်ႈၼႄၼႆႉၼႆၵေႃး တေဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇလၢႆးၽူႈတႅမ်ႈလၢတ်ႈၼႆႉ
Update Zaypy .apk ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် ဝိူဝ်းသျိၼ်းလိုၼ်းသုတ်းလႄႈ။
ပေႃးပႆႇမီး ၸၼ်ဢဝ်လႆႈတီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉ
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း Zaypy သေ Share ၽၢႆႇ apk, music, video , document ၸူး တီႈၼႂ်းFacebook
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၽုၺ်ႇ Zapya တီႈၼႂ်းၶိူင်ႈၽူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
ပေႃးၽုၺ်ႇယဝ်ႉ သိုပ်ႇၼဵၵ်းမိူၼ်ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉ ၼဵၵ်းတီႈ Login ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
(မၢႆတွင်း- တေလႆႈၽုၺ်ႇဝႆႉလႅင်းၼႅတ်ႉ ပေႃးၶႂ်ႈၸႂ်ႉဢၼ်ၼႆႉ)
သိုပ်ႇၼဵၵ်းတီႈ Facebook တႃႉ။
ပႂ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ တေဢွၵ်ႇမႃး တီႈၶဝ်ႈဢၵွင်ႉၽဵတ်ႉပိူၵ်ႉႁဝ်း သႂ်ႇမၢႆဢၵွင်ႉၽဵတ်ႉပူၵ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ မၢႆလပ်ႉမၼ်းေသ ၼဵၵ်း Log in တႃႉ။
သိုပ်ႇၼဵၵ်းဢူဝ်ႇၶႄႇတႃႉ။
ပႂ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ။
တေဢွၵ်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ တႃႇတေ Share ၼဵၵ်းတီႈ Online ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
(မၢႆတွင်း - တီႈတင်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်မီးဝႆႉ ID မၼ်းဝႆႉ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈၸႂ်ႉ Zapya သေ လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်
သူင်ႇၽဵင်း၊ ငဝ်းတူင်ႉ , apk ၸူးၵၼ်ၼႆၵေႃးလႆႈ၊ တေလႆႈဢဝ်မၢႆ ID မၼ်းၼၼ်ႉသေႁႃ
ပေႃးႁၼ်ယဝ်ႉ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပဵၼ်ၵေႃႉၵၼ် ပေႃးၵေႃႉႁဝ်းၽိတ်ႈၸူးၼၼ်ႉႁပ်ႉယဝ်ႉၵေႃး
လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်လႆႈယဝ်ႉ၊ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းတႃႉ။)
ၼဵၵ်းတီႈ Share to Facebook ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
(မၢႆတွင်း- တႃႇတေႁႃဢူၺ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈႁူႉမၢႆ ID ၵေႃႉ ဢၼ်ႁဝ်းတေလၢတ်ႈတေႃႇၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ
ၼဵၵ်းတီႈ New Friend ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈသေ တႅမ်ႈသႂ်ႇမၢႆ ID မၼ်းသေသွၵ်ႈႁႃတႃႉ။
ၶႂ်ႈ Share ဢၼ်လႂ်ၼႆၵေႃး လိူၵ်ႈဢဝ်တႃႉ တီႈၼႆႈတႄႉ ၽူႈတႅမ်ႈတေ Share ၼႄ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၽူင်း apk ၼႆယဝ်ႉ ၼဵၵ်းတီႈ APP ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
လိူၵ်ႈဢဝ် apk တီႈၼႂ်းၽူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႃႉ။ ၶႂ်ႈShare ဢၼ်လႂ်ၼႆၵေႃႈ ၼဵၵ်းသႂ်ႇတီႈႁၢင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ
ၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။ တီႈၼႆ ၽူႈတႅမ်ႈၼဵၵ်းသႂ်ႇတီႈ ဢၢႆႇထီႇတႆးၼုမ်ႇၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
တီႈၼႆႈယူႇတီႈသႅၼ်းၾၢႆႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈသႅၼ်းမၼ်းယႂ်ႇၼႆၵေႃး တေလႆႈပႂ်ႉႁိုင်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။
ပေႃးယဝ်ႉ တေဢွၵ်ႇမႃးၼင်ႇႁၢင်ႈတႂ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈတေ Share ၸူး တီႈၼႂ်းၽဵတ်ႉပူၵ်ႉလႄႈ
သိုပ်ႇၼဵၵ်းတီႈ Facebook ၼၼ်ၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
တႅမ်ႈသႂ်ႇလွင်ႈတၢင်းမၼ်းသေ ၼဵၵ်းတီႈ Post တႃႉ။
ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇတူၺ်းတီႈၼႂ်းၽဵတ်ႉၼႆ လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ တႃႇတေ ၸၼ်ဢဝ်ၼၼ်ႉ
ၼဵၵ်းတီႈၸိုဝ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
တေဢွၵ်ႇမႃးၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ၊
တႃႇတေၸၼ်ဢဝ်ၼၼ်ႉ ၼဵၵ်းတီႈ Download ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉၼေႃး။
တႅမ်ႈ-ၸဝ်ႈပိၼ်ႇတေႃးလ (ဝၢၼ်ႈလဝ်း-ၵုၼ်ႁဵင်)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ပိူဝ်ႈတႃႇ တေဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၵၢင် ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း တူၵ်ႇလၢတ်ႈ မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ၸွမ်းၵၼ်သေ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃး မိူဝ်ႈပီ 1961 မိူင်းတႆးဢွၼ်ႁူဝ်ယိုၼ်ႈတၢင်ႇ ပိူင် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၼၼ်ႉၵေႃႈ ပိူင်းၼႄမႃးဝႃႈ လွင်ႈတႃႇတေၽွတ်ႈႁႅၼ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်း ၶႃႈ တေဢဝ်ၽိုၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ၼႂ်းၸုမ်းသႅၼ်ပၢႆး တႅမ်ႈတၢင်ႇမီးမႃးၼၼ်ႉ တေယွၼ်းပၢႆးၼႄၵၼ် ၵႂႃႇပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈ ၼိုင်ႈ။
ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ လၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယိုၼ်ႈယွၼ်းႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၽွတ်ႈတင်ႈၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၸုမ်း မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇမႃး ၵူႈပၢၼ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလူင်းမိုဝ်း ၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃးသေပွၵ်ႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် ပီ 2011 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈ ၵမ်ႉထႅမ်မႃး တႃႇတေၶွတ်ႇႁႅၼ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ။ ၶႂ်ႈဝႃႈတႄႉ ၸဵမ်ၼႂ်းသိုၵ်း ၸဵမ်ၼႂ်းၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇသူၼ် ၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇ တေတင်ႈၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈမႃး။
ဝၢႆးလင်ပီ 2011 ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးတႄႉ မီးမႃးၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၸိူဝ်းၵမ်ႉထႅမ် တႃႇတေမီးမႃး ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇ ၼႂ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ မီးမႃးၵူၼ်းသူၼ်ၸႂ် ၶႂ်ႈဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼႆႉ ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇ ၼႂ်းပီ 2021 ယဝ်ႉ သဵင်တႃႇတေၽွတ်ႈႁႅၼ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လင် ၵႂၢင်ႈတိူဝ်းမႃးသေယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼင်ႇၵၼ်ၵေႃႈ တႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်။ ၸိူဝ်းႁၼ်လီလႄႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လီ ႁဵတ်းၼႆတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၵၼ်မႃး လႆႈႁၼ်ၶဝ် ဢုပ်ႇထဵင်ၵၼ်မႃး ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယူႇ။
ပေႃးမႃးတူၺ်း တီးၸမ်ၸမ်မၼ်းၼႆ မၢၼ်ႈၸိူဝ်းဢၼ် ၵႂႃႇမီးၼႂ်း NUcc ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ မၢၼ်ႈၸိူဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇတေၽွတ်ႈၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼႆၵေႃႈလႆႈ ႁၼ်မီးမႃးယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ တေဢဝ်ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ တေတင်ႈၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ တၢင်းၵႂၢင်ႈလႅၼ်လိၼ်မၼ်း တေမီး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ပေႃးႁဝၶႃႈ မႃးဝူၼ်ႉတူၺ်းၼႆ တႃႇတေၶွတ်ႈႁႅၼ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵႃႈလႆႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လႅၼ်လိၼ် ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တေဢဝ်တီႈလႂ်လၢႆလၢႆ တေၵႂၢင်ႈၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ် တႅတ်ႈတေႃးယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈလႅၼ်လိၼ်ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈသေ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၸဝ်ႉသေပိူၼ်ႈၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၼႂ်းပီ 1961 ၼၼ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ဢၼ်ယိုၼ်ႈတၢင်ႇ ၼႂ်းပီ 1961 ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (သျှမ်းမူ) မူႇပိူင်တႆးၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီ ဢဝ် (ပြည်မ) ၼၼ်ႉ ၶွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလႅၼ်လိၼ် (ပြည်မ) မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ တေပႃးတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး၊ တိူင်းမၵူၺ်း၊ တိူင်းပၵိူဝ်၊ တိူင်း ၼမ်ႉၵဵဝ် ႁွင်ႉဝႃႈ ဢေႇရႃႇဝႃႇတီႇ၊ တိူင်းယၼ်ႇၵုင်ႇ ပႃးတင်း မိူင်းရၶႅင်ႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉပဵၼ် တိူင်းရၶႅင်ႇ မိူင်းမွၼ်း ဢၼ်ပႃး ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၼၢဝ်းသီႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ ယဝ်ႉတင်းဢၼ် တိူင်းတႃႈၼၢဝ်းသီႇ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တေ ႁူမ်ႈပႃးၼႂ်း (မြန်မာပြည်မ) ၼၼ်ႉၵႂႃႇမူတ်း။ ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇတေၽွတ်ႈႁႅၼ်းပၼ် ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ လႄႈ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ယူႇယဝ်ႉၼႆ ႁဝ်းၵေႃႈ ႁူႉၵၼ်ၸွမ်း။
ၸင်ႇဝႃႈ ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်လၢတ်ႈၼႂ်းပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ မိူဝ်ႈပီ 1961 ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်တိူင်း 7 တိူင်း ဢၼ်မီးယူႇ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႆႉၵူၺ်း ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။
လိူဝ်ၼႆႉသမ်ႉ တေမီးထႅင်ႈလႅၼ်လိၼ် ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပႃးဝႆႉၼႂ်း ပိူင်ယုၵ်ႉယၢင်ႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်ၵေႃႇမတီႇၶဵၼ်ႇ တႅမ်ႈ လၵ်းမိူင်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ FCDCC ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2005 တေႃႇထိုင် 2008 ၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈယူႇ။
ၼႂ်းပိူင်ယုၵ်ႉယၢင်ႇၼၼ်ႉ တေဢဝ်တိူင်းဢေႇရႃႇဝႃႇတီႇပဵၼ် ၸေႊမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် (အမျိုးသားများ ပြည်နယ်) သမ်ႉ တေဢဝ်တိူင်းတႃႈၼၢဝ်းသီ ပဵၼ်ၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆလႄႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တေၵိုတ်း တိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး၊ တိူင်းမၵူၺ်း ၊ တိူင်းပၵူဝ်းလႄႈ တိူင်းယၢၼ်ႇၵုင်ႇ 5 ဢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼႆႉမႃး ၶွင်ႇသီႇၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် UNFC ၵဵပ်းဢဝ်ပိူင်ယုၵ်ႉယၢင်ႇ လၵ်းမိူင်း FCDcC ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၽိူမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းသေ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၼႂ်းပီ 2016 ၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်တိူင်းၸႄႈၵႅင်း ပွတ်းၼိူဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ၸႄႈမိူင်းၶႅဝ်းတွင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် ဝႃႈၼႆသေ ပိူဝ်ႈတႃႇၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း ပွတ်းတႂ်ႈ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး၊ တိူင်းမၵူၺ်း၊ တိူင်းပၵူဝ်းလႄႈ ယၢၼ်ႇၵုင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။
လွင်ႈလႅၼ်လိၼ် ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈမႃး ၾၢႆႇၼိူဝ်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်လႅၼ်လိၼ်တိူင်းလႄႈ ၸႄႈမိူင်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼႆႉ သေလၢတ်ႈၵၼ်မႃးၵူၺ်း။ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ၼႂ်းပီ 2021 ယဝ်ႉသေ ၽွင်းမိူဝ်ႈဢုပ်ႇၵၼ်မႃး လွင်ႈ ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးၼမ်ႉၸႂ် ႁိုၼ်ႇႁၢဝ်ႈသမ်ႉ ၶိုၼ်းပၢၵ်ႇလၢတ်ႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် တႃႇဢဝ် ၸႄႈဝဵင်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းမီးမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းမီးၸၢဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ယူႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈသႂ်ႇပႃးမႃး လႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈၶဝ် ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇမီးၼႂ်းၸႄႈမိူင်း (ပြည်နယ်) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈဢဝ် သႂ်ႇပႃး ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ လႆႁၼ်ၶဝ်ယွၼ်းမႃး။
ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်း Social Media ၸိူဝ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၶဝ် တႅမ်ႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ တႃႇၶွတ်ႈႁႅၼ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵိုၵ်းပႃး ၽႅၼ်ႇတီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ လႅၼ်လိၼ်ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်းၼႃႈၼႆၼၼ်ႉ ၼႂ်းၽႅၼ်ႇတီႈၶဝ် ဝႃႈၼၼ်ႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ် တိူင်း 7 တိူင်း ပၢႆသမ်ႉပႃးထႅင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ သူၺ်ႇၵူႇဝၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၸေႊ၊ မိူင်းမွၵ်ႈ၊ မိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းၵွင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ် ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်။
ယဝ်ႉၵေႃႈ တေမီးထႅင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈတဵင်း၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ၊ ယႂႃႇငၢၼ်ႇ၊ ပၢင်လႃႈ (ပင်းတရႃႉ) ဢၼ် ႁွင်ႉဝႃႈ ပိၼ်းတယ၊ ၵၢတ်ႇလေႃႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵလေႃး၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ တွင်ၵီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉလႂ် ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇၵူၵ်ႉ၊ တၢၼ်ႇတွႆး၊ ၵွႃႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉလႂ်။ ၸႄႈဝဵင်းပီးလိၼ်း၊ သထူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႇ ဢၼ်မီး ၼႂ်းမိူင်းမွၼ်းလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ၶႂ်ႈသႂ်ႇပႃးၵႂႃႇ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ တေမီးထႅင်ႈ ၼႃႈတီႈသွင်ၼႃႈၾႃႉ ဢၼ်ဝႃႈ ၸပ်းၾၢႆႇပုၼ်ႉၵေႃႈလူဝ်လူဝ် ၸပ်းၾၢႆႇၼႆႉ ၵေႃႈလူဝ်လူဝ် ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးသေ ယင်ႇဝႆႉသွင်ၼႃႈသွင်ၾၢႆႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီးလႅၼ်လိၼ်မဵဝ်းၼၼ်ႉ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉ ၾၢႆႇဝၼ်း တူၵ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ တေတိတ်းၸပ်းၵၼ်ဝႆႉ တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ၸႄႈၵႅင်း၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေးလႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈၶွင်ၼေႇပျီႇ တေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်(ပြည်မ) မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉပိုၼ်ႉတီႈ သွင်ၼႃႈၾႃႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Border Land Area ။
ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေပႃးဢီႈသင်ၼႆ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈတဵင်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မတဵင်း၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ၊ ယႂႃႇငၢၼ်ႇ၊ ပင်းတရႃႉ၊ ၵၢတ်ႇလေႃႉ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး သမ်ႉၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈလႄႈ ပၢင်ႇဢူး ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်း တိူင်းမၢၼ်းတလေး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ၼႃႈတီႈသွင်ၼႃႈၾႃႉ။
ၵမ်းၼႆႉ ၼႂ်း 7 ၸႄႈဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးဢၼ်လၢတ်ႈမႃး ၾၢႆႇၼိူဝ်ၼႆႉ မီးဝႆႉႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈပဵၼ် ၵႂၢမ်းဢူႈ ၵႂၢမ်းမႄႈၶဝ် မိူၼ်ၸိူင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းထၼု၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၢင်းသႃးလႄႈ တွင်ႇလိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်လၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တေမီး 50 ဝၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈၼိူဝ်။
ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းမႃးၸတ်းပၢင်ယၢင်ႇၵၢင်ၸႂ် (လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ) ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးႁဝ်း ၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ တေပႃးၼႂ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈႁိုဝ် တေသိုပ်ႇယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႄႇၼႆၸိုင် ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈပဵင်း ဢၼ်မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမၢၼ်ႈ 97% ၼၼ်ႉတႄႉ ထၢင်ႇတေပၼ်ၵၢင်ၸႂ် တႃႇတေၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈယူႇ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇလႄႈ ၵၢတ်ႇလေႃႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်း ထၼု ဢမ်ႇပေႃးပိူင်းၵၼ်ၵႃႈႁိုဝ် ယဝ်ႉၵေႃႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇလႄႈ ပင်းတရႃႉၼၼ်ႉ ထၼု ၼမ်လိူဝ်သုတ်း။ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်တႄႉၵေႃႈ ဢၢင်းသႃး ၼမ်သေပိူၼ်ႈ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ၊ ၵၢတ်ႇလေႃႉ၊ ယႂႃႇငၢၼ်ႇ၊ ပင်းတရႃႉ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေသိုပ်ႇယူႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁိုဝ် ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢိင်ဝႆႉၼိူဝ် ၶေႃႈသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ထၼု၊ ဢၢင်းသႃးလႄႈ တွင်ႇလိူဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်း။ တေသိုပ်ႇယူႇႁႃႉ ဢမ်ႇသိုပ်ႇယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးတီႈတႆးႁဝ်း တေလႆႈတႅပ်းတတ်း။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူဝ်ႈၵႆႈႁဝ်းလၢတ်ႈမႃး သၢမ်သီႇၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ယူႇဝႆႉပဵၼ်ယႂ်ႇ လႄႈၼႆ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်သေ တေၵႂႃႇပႃးၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႄႇ၊ တေၵႂႃႇပႃး ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေ ပဵၼ်ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းယူႇတီႈ ၶဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼႆႉ ၼႂ်းတၢင်းၵႂၢင်ႈလႅၼ်လိၼ် ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ၼႂ်းသိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ် Social Media ၼႂ်းပီ 2022 ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ် 7 ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ ပၢႆသႂ်ႇပႃးထႅင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇၵီး ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တွင်ၵီႊ ဢၼ်မီးၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ 44% ၼၼ်ႉလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ဢၼ်မီးၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ 38 % ၼႆႉၵွၼ်ႇ။ ပွင်ႇဝႃႈ တွင်ႇၵီးတင်း မိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈဢဝ်သႂ်ႇ ပႃးၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးတူၺ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇၵီးၼႆ ၼႂ်းဝဵင်းတွင်ႇၵီးလႄႈ ၸွမ်းသၢႆဢေးသႃႇယႃႇ၊ သူၺ်ႇၺွင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မၢၼ်ႈဝႆႉ ၵမ်ႈၼမ်။ တၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်ၶဝ်တႄႉၵေႃႈ တေမီးပဢူဝ်းၶဝ် ၵမ်ႈၼမ်ယူႇ။
ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈၼႆၵေႃႈ မၢၼ်ႈၼႆႉ ယူႇသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းပွတ်းတူၵ်းလႄႈ သမ်ႉၵိုတ်းၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်း ၸႄႈမိူင်းမိတ်ႈ လႆႈႁၼ်မၢၼ်ႈ ပဵၼ်ယႂ်ႇဝႆႉ ၵမ်ႈၼမ်။
ၸင်ႇဝႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸွင်ႇတေမီးၵူၼ်းၵႂႃႇတၢင်တူဝ်တႆးသေ ႁႂ်ႈပေႃးလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃး ၸုၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေပႃးၼႂ်းမိူင်းတႆးယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၸွင်ႇတေၼႄႉၼွၼ်းႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေလႆႈဝူၼ်ႉယူႇထႅင်ႈ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼႆႉသမ်ႉ တေမီးထႅင်ႈ မိူင်းၵုတ်ႈလႄႈတင်းပၢင်ႇဢူး ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ဢၼ်ၵႄႈလိတ်ႈမႃး ဢမ်ႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝၢႆး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ထိုင်တႄႉဝႃႈ ထိုင်ပၢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းၼေႇဝုၼ်း ၸင်ႇတတ်းဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈလႄႈ ပၢင်ႇဢူးၼႆႉ သႂ်ႇလေႃးၵႂႃႇၼႂ်းတိူင်းမၢၼ်းတလေး ဢွၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၼႂ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆး ဢၼ်ၵူၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်မိူင်းၵုတ်ႈလႄႈ ပၢင်ႇဢူးၵေႃႈ သႂ်ႇပႃးၼႂ်းမိူင်းတႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်း ပိုၼ်းပဵၼ်တႄႉမၼ်းၼႆ မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ မိူင်းၵုတ်ႈ ယၢမ်ႈ ပဵၼ် လႅၼ်လိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းမိတ်ႈ။ ပၢင်ႇဢူး ယၢမ်ႈပဵၼ်လႅၼ်လိၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ တိုၼ်း ၼႄႉၼွၼ်း ၽႂ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈထဵင်လႆႈ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၵွၼ်ႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပႆႇမႃးသိမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ် ၼႂ်းပီ 1885 ၼၼ်ႉတႄႉ မိူင်းၵုတ်ႈတင်း ပၢင်ႇဢူးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉၽွင်းငမ်းသေ တိုၼ်းပဵၼ်ဝႆႉတႂ်ႈ ၾၢႆႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ၽွင်းငမ်းၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈသႂ်ႇလေႃး ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇသႅင်။ ဝၢႆးလင်မႃး သႂ်ႇပႃး ၵႂႃႇ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ပၢင်ႇဢူး လၢႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်မေႇမျဵဝ်ႉသေယဝ်ႉ သႂ်ႇလေႃးၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်း တလေး ၼႆႉတႄႉ ပိုၼ်းပဵၼ်မၼ်းမႃးယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ တေဢဝ်မိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼႃႈ ၵူၼ်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈသႂ်ႇ လေႃးၼႂ်းမိူင်းတႆး ဝႃႈၼႆသေတႃႉ တၶိၼ်ႇတႃႇၶိၼ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ ၼႂ်းၽသပလလႄႈ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်း ၵုတ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၸႃႇတိ မိူင်းၵုတ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းၵၢၼ် ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉမႃး။ ၵွပ်ႈၼႆ တႃႇတေဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ သႂ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၼမ်ႉပဵၼ်တူဝ်သင်မႃးၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
မိူင်းလဵဝ်တႄႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ 80% ။ တႃႇတေဢဝ်ၶေႃႈ ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်း ၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူးသေ သႂ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၸွင်ႇတေပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉၼႄႇ ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ လီငမ်းငဝ်းၵၼ်ယူႇ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ မီးယူႇ 42% ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆးသမ်ႉ ၵူၺ်းမီး ယူႇ 12% ၵူၺ်း။
လိူဝ်သေၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းၵုတ်ႈၵူႈပၢၼ်ၵူႈပၢၼ် ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးထႅင်ႈ ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ တၼ်းၶိုတ်း ၼႆႉၼႆၸိုင် ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၵုတ်ႈ ဢွၼ်ၵမ်ႉထႅမ် ပၼ်ႁႅင်းပႃႇတီႇမၢၼ်ႈ ၸုမ်းလဵဝ်တႃႇသေႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇ ၸၢင်ႈထဵင် တိုၼ်းႁၼ်ဝႆႉတႂ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃမႃး။
တႃႇတေဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈသေသႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇငၢႆႈ မိူၼ်မိူင်းပၢင်ႇဢူးၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တင်းသွင်ဢၼ် တိုၼ်းယၢပ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉၼႆ တေဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ မိူင်းႁူမ်တုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တေဢဝ်ပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ဢၼ်မီးၸႄႈမိူင်း ယၼ်ၼိူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽႂ် မၼ်းသေ ၵေႃႇတင်ႈ ပေႃးဝႃႈၼႆတႄႉၸိုင် တႃႇတေလႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇတေၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ဢိူဝ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးတေဝၵ်ႉဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ တၢႆတၢႆႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆၸိုင် လီမႆႈၸႂ်ၸွမ်းဝႃႈ ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢၼ် မီးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ၾၢႆႇဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ ယူဝ်ၶႄးတေႁႄႈၵိူင်း ၵႂႃႇၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႁိုဝ်။
ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းတႄႉ ပေႃးဢဝ်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ ၵၢၼ်လွင်ႈၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇထွင်ႈတဵဝ်း၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ်ၵၼ်၊ ၵၢၼ် သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆၸိုင် ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈပဵင်းလႄႈ မိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ တိူဝ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးၵၼ် တင်းတိူင်း မၢၼ်းတလေးလႄႈ ၼမ်လိူဝ်သေ ဢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၸူးမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
လိူဝ်ၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၵေႃႈ တေလႆႈပၵ်းၸႂ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ထၼု၊ ဢၢင်းသႃးလႄႈ တွင်ႇလိူဝ်း ႁႂ်ႈမိုတ်ႈ ၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် ၼမ်လိူဝ် မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ မိူဝ်ႈဝႃးမိူဝ်ႈသိုၼ်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ ႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈမၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇၸွမ်းႁဝ်းမႃး တင်းႁိုင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸုၵ်းၾၢႆႇ ပိူဝ်ႈတႃႇ တေယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး သိုပ်ႇၵႂႃႇၼႃႈယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ လႆႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ဢၼ်ဝႃႈႁႂ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၽွတ်ႈတင်ႈၸႄႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ႁင်းၶေႃၶဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ 1) ဢိင်ၼိူဝ်ႁူဝ် ၵူၼ်း၊ 2) ဢိင်ၼိူဝ်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ၊ 3) ဢိင်ၼိူဝ်ၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇႁဝ်း ပႃႈတူဝ်ႈတၼ်းႁႄႉၵင်ႈ လႆႈဝႆႉယဝ်ႉႁိုဝ် ၸွင်ႇႁဝ်းပႃႈတူဝ်ႈတၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇ တေလူင်းသူၼ်းတုမ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆး သေတႃႉၵေႃႈ ဢၼ်ယူႇၸွမ်းတႆး မႃး ႁိုင်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸႂ်ႁဝ်းယဝ်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တၵ်းတေလႆႈဝူၼ်ႉ ၼၵ်းပၵ်းၸႂ် ႁဵတ်းသၢင်ႈထႃႈ ဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄၵၼ် မွၵ်ႈၼႆႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉ တီႈၼႆႈၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ


text:
သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း (สามเหลี่ยมทองคำ, Golden Triangle) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၵဵင်းႁၢႆး၊ တီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း ၶွင် မိူင်းထႆး ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈတႄႉ လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်ၵုမ် လၢဝ်း၊ မျၢၼ်ႇမႃႇ လႄႈ ထႆး ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼၼ်ႈသေ ပဵၼ်မႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တီႈၼၼ်ႈတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သူပ်းရုၵ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်တီႈဢၼ် ၼမ်ႉမႄႈၶွင် မႃးႁူပ်ႉၵၼ်တင်း မႄႈၼမ်ႉရုၵ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပွင်ႇၸႂ်[မႄးထတ်း]
ပေႃးဢဝ်ပိုၼ်းဝႃႈတႄႉ ထုင်ႉသၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်းၼႆႉ ဢၼ်ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် တီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈၽႅၼ်ႇသေ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ လိၵ်ႈမၢႆတွင်း ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉၵေႃႈ ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တီႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်းဝႆႉယဝ်ႉသေ ဢွင်ႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ် ၶိုမ်းလူင် တႃႇၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း ဢၼ်မီးတီႈ ပွတ်းႁွင်ႇ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆငၢႆၼႃႈလိၼ်တႄႉ ပဵၼ် ထုင်ႉလွႆ၊ ဢဝ် မႄႈၼမ်ႉရုၵ်ႉ ဢၼ်လႆၶဝ်ၸူးတီႈၼႂ်း ၼမ်ႉမႄႈၶွင် ၼၼ်ႉ ၶၼ်ႈၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇ လႅၼ်လိၼ်သၽႃႇဝ ၼႂ်းၵႄႈ မိူင်းသၢမ်မိူင်း လၢဝ်း (မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမႄႈၶွင်ႈ)၊ မျၢၼ်ႇမႃႇ (မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ မႄႈၼမ်ႉရုၵ်ႉ) လႄႈ ထႆး (မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉမႄႈၶွင်) ယဝ်ႉ။
ၵႂႃႇၸူး[မႄးထတ်း]
ၵူၼ်းၵမ်ႉၼမ် ဢၼ်မႃးတီႈၼႆႈၼႆႉ မႃးၸွမ်း ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် ၼႄႉၼမ်းထူဝ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးရူတ်ႉသွင်ထႅဝ်သီသွမ်ႇ ဢၼ်လႅၼ်ႈၸူး သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မႄႈသၢႆ (45 မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ 40 ပၢတ်ႉ) တေႃႇ ၵဵင်းႁၢႆး (15 မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ 20 ပၢႉတ်ႉ) ၼၼ်ႉသေ 20 မိတ်ႉၼိတ်ႉ ၼိုင်ႈၵမ်း ၶိုၼ်းမီးရူတ်ႉဢၼ်ပွၵ်ႈၸူး ႁၢၼ်းတေႃႇထိုင် 15း00 မူင်းယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လုတ်ႈၵႂႃႇ ရူတ်ႉသွင်ထႅဝ်လိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉၼႆ တွၼ်ႈတႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း ၵႂႃႇၸူး ၵဵင်းသႅၼ် ဢၼ်မီးၶၢဝ်းတၢင်း 10 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉ ၵႃႈၸၢင်ႈတုၵ်ႉတုၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ထႅၵ်ႇၸီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႃႈ တေလႆႈပၼ်ၶဝ်ယူႇ 70 ဝၢတ်ႇယဝ်ႉ။
ၸွၼ်ႇ[မႄးထတ်း]
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶဝ် ၸၢင်ႈၶၢတ်ႈႁိူဝ်းသေ ၸွမ်ႇတူၺ်း ႁိမ်းႁွမ်း သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ သူပ်းရုၵ်ႉၵႂႃႇၸွမ်း ၼမ်ႉမႄႈၶွင် တေႃႇ ၵဵင်းသႅၼ် လႄႈ ၵဵင်းၶွင် ဢၼ်တေႁိုင် မွၵ်ႈ 40 မိတ်ႉၼိတ်ႉ တေႃႇ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၶိုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တူၺ်း[မႄးထတ်း]
ဢွင်ႈတီႈပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈႁိမ်း မႄႈၼမ်ႉႁူပ်ႉၵၼ် တီႈၽင်ႇၼမ်ႉ ပွတ်းၽၢႆႇထႆး၊ ၽွင်းၶၢဝ်းႁႅင်ႈ ၽွင်းၼမ်ႉမႄႈၶွင် ယွမ်း ဢၼ်ဢဝ် ပႅၵ်ႈသၢႆးႁဵတ်းပဵၼ်မၢႆဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တီႈမၼ်းဝႃႈတႄႉ ဢမ်ႇပေႃႈမီးတီႈဢၼ်ၶိုၵ်ႉသင်တႄႉတႄႉ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇတိူဝ်းယုၵ်ႉသုင် လွင်ႈၸၼ်ၸႂ်ၼႆသေ တီႈၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ - တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ မီးႁုၼ်ႇႁၢင်ႈလူင်ပုတ်ႉထ ဢၼ်ၼင်ႈဝႆႉတီႈၼိူဝ်ႁိူဝ်း၊ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸၢင်ႈလူင် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈ ၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈၼိူဝ်မၼ်းသေ မီးတီႈၼင်ႈထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ (လႆႈသႂ်ႇငိုၼ်းလူႇ၊ ၵေႃႈမႅၼ်ႈယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ)၊ မီးဢွင်ႈတီႈထွတ်ႈမျၢၼ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၶိူဝ်းၶုၼ်၊ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း၊ မီး ႁိူၼ်းၶီႇတၢင်းၵျေႃႇ တီႈႁိမ်းၽင်ႇၼမ်၊ လၢၼ်ႉၶၢႆ ၶူဝ်းၶွင်မၢႆတွင်း လႄႈ လၢၼ်ႉၵႃႇၽီႇသတၢႆႇ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။
- 1 ႁူင်းႁေႃ ယႃႈၽႅၼ်ႇ၊ သူၼ်မွၵ်ႇ သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း (หอฝิ่นอุทยานสามเหลี่ยมทองคำ), Moo 1၊ ပၼ်သူပ်းရုၵ်ႉ၊ ဝိင်း (မီးတီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၵၢင်တီႈ ယၢၼ် 2 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ၊ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်တၢင်းၵႂႃႇ မႄႈသၢႆ), ☏ +66 53 784444-6. Tu-Su, 08:30-16:30. ၼႂ်းၵႃႈႁူင်းၼႄၶႅမ်ႉသေပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆးပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉ ၼႆႉၵေႃႈၶဝ်ႈပႃးဢၼ်ၼိုင်ႈသေ တီႈသၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်းၼၼ်ႉ ႁူင်းၼႄယႃႈၽႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်တီႈလီၶဝ်ႈၸႂ်သေပိူၼ်ႈ တႃႇၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇသေ မၼ်းၼႄဝႆႉ ပိုၼ်းယႃႈၽႅၼ်ႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၵမ်ႇၽႃႇ၊ ၸၼ်ႉၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈၽႅၼ်ႇ၊ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ယွၼ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈၽႅၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႄႈ ၼႄဝႆႉပႃး လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢၼ်တႅၼ်းတၢင်ႇ ၽုၵ်ႇယႃႈၽႅၼ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းႁူင်းၼႄၼၼ်ႉ ပၢႆမီး ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈၽႅၼ်ႇ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇဝႆႉၵွၼ်ႇ။ ႁူင်းၼႄၼႆႉတႄႉ မၼ်းဝႃႈ မၼ်းပဵၼ် "တီႈလဝ်ႇမူၼ်ႈပၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇ" ၼႆသေတႃႉ တီႈတႄႉမၼ်းတႄႉ ပဵၼ် သူၼ်မွၵ်ႇယႃႈယႅၼ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈၼႄ သႅၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ယုင်ႈယၢင်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈၼႄဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၸပ်းၸႂ်ၼိူဝ်ယႃႈၽႅၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်လီယွင်ႈၵုင်ၶဝ်တႄႉ တေႃႈပဵၼ်ပိုၼ်းၶွင်တူဝ် မိူင်းထႆး ၶဝ်ယင်း ဢမ်ႇႁူမ်ႇ ဢမ်ႇသိမ်းသင်သေဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်လွင်ႈ CIA ၶဝ် ဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းၼႄဝႆႉ ႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း။ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၸုမ်းထူဝ်း လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်။ လုၵ်ႉတီႈ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း ၶိူဝ်းၶုၼ် တွႆးတုင်း သေ ၸတ်းၵၢၼ်ဝႆႉ၊ ဢဝ်ၼမ်ႉမျၢတ်ႇၼမ်ႉတွၼ်းမၼ်း ၶိုၼ်းလူႇတၢၼ်း။ 200/150 ဝၢတ်ႇ တႃႇ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း/ၵူၼ်းထႆး။
- [ႁဵင်းၵွင်ႉတၢႆ ဢၼ်ၵဝ်ႇ] ႁိူၼ်းယႃႈၽႅၼ်ႇ, 212 Moo 1၊ ပၼ်သူပ်းရုၵ်ႉ၊ ဝိင်. 07:00-19:00. ပဵၼ်ႁူင်းၼႄ ဢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်ႇႁဵတ်း၊ ၵိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း လၢၼ်ႉၶၢႆၶွင် တီႈမၢႆတွင်း၊ မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵၼ်တင်း ႁူင်းႁေႃလူင် လႄႈ လဵၵ်ႉသေ ႁူင်းႁေႃသေ လွင်ႈဢၼ်ၼႄဝႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းယႃႈၽႅၼ်ႇ လႄႈ လွၼ်ႉၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈၽႅၼ်ႇ ႁူဝ်တေႃႇ ႁၢင်။ 50 ymwfh။
- ၽရႃႉထၢတ်ႈတွႆးပူႇၶဝ်ႈ (พระธาตุดอยปูเข้า) (မီးတီႈၼိူဝ်လွႆ မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း). ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၶွင် ဝဵင်းႁီရၢၼ်ၼၵ်ႉၶွၼ်ႊငိုၼ်ႊယၢင်ႊ မိူဝ်ႈ ၵၢင် ပီႁူဝ်ပၢင်ႇ 8 ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝိႁၢၼ်ႇၵဝ်ႇမွၼ် ဢၼ်ဢိၵ်ႇတင်း မၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်ၵူၼ်ႇပင်းဝႆႉ။
ႁဵတ်း[မႄးထတ်း]
- ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ တီႈ ၵိၵ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်မၢႆ သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း။
- ၶီႇႁိူဝ်း ၶၢမ်ႈၵႂႃႇၸူး ၵုၼ်ဢွၵၼ်ႇ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ တွၼ်ႈသဝ်၊ ဢၼ်ပဵၼ် ၶွင် မိူင်းလၢဝ်း။ တွၼ်ႈတႃႇၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်ၼႆႉၼႆ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ ဝီႇသႃႇ တႃႇ မိူင်းလၢဝ်း။ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၼႂ်းၵႄႈ ထူဝ်းရိတ်ႉၶဝ်သေ ႁိူဝ်းဢွၼ်ႇဢိတ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈယူႇ။ ၵုၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း မိူင်းလၢဝ်း လႄႈ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸႂ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆ ၶဝ်တေတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ တီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမီးဝီႇသႃႇတႄႉ တွၼ်ႈတႃႇ တေၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ ဢွင်ႈတီႈတၢင်ႇၸိူဝ်း တီႈမိူင်းလၢဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ တေဢမ်ႇလႆႈ။
ၵိၼ်[မႄးထတ်း]
ပေႃးလုၵ်ႉတင်း ၽၢႆႇႁွင်ႇမႃးၼႆ တေလႆႁၼ်မီး လၢၼ်ႉၵႃႇၽီႇတင်းၼမ် ဢၼ်ဢဝ်မႆႉမွင်သေ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼၼ်ႉသေ တီႈၸွမ်း ၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ် လၢၼ်ႉၵႃႇၽီႇ ဢၼ်ႁၢင်ႈမၼ်းမိူၼ်ၵၼ် လႄႈ တေလႆႈႁၼ်ပႃႈ လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉယူႇ။
- သီဝၼ်း (Sriwan) (တေႃႇၼႃႈၵၼ်တင်း ႁူင်းႁႅမ်း ဢိမ်ႇၽႃႇသႄႇလ်). ၵဵင်ႈသႂ်လီ၊ မေႃမိုတ်ႈၵိုဝ်း လႄႈ လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၵိၼ်ဝၢၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ၽင်ႇမႄႈၼမ်ႉ၊ ၸၢင်ႈလႆႈ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉလၢႆလၢႆမဵဝ်း ဢၼ်ၵႆႉလႆႈႁၼ် တီႈမိူင်းထႆး ဢိၵ်ႇတင်း တၢင်းၵိၼ်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း။ ၶဝ်ႈသွႆး လႄႈ ၶဝ်ႈၽၵ်းၼႆႉ တႄႇတီႈ 40 ပၢတ်ႉ။ 100 ပၢတ်ႉ။
ဢွၵ်ႉ[မႄးထတ်း]
ၼွၼ်း[မႄးထတ်း]
တီႈၽင်ႇၼမ်ႉ ပွတ်းၽၢႆႇထႆးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဢွင်ႈလိုဝ်ႈသဝ်း လႄႈ ႁူင်းႁႅမ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈသဝ်း ဢၼ်တိူဝ်းၶႅမ်ႉၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်မီးတီႈ ၵဵင်းသႅၼ်၊ ၵဵင်းၶွင် လႄႈ ၵဵင်းႁၢႆး၊ ၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ မႃးဢႅဝ်ႇၵႂႃႇဝၼ်းမႃးဝၼ်းၵူၺ်း။
- Anantara Golden Triangle Resort & Spa (อนันตรา รีสอร์ท แอนด์ สปา), 229 Moo 1 (ပူၼ်ႉသၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်းၵႂႃႇ 1 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ၊ တေႃႇၼႃႈၵၼ်တင်း ႁူင်းၼႄယႃႈၽႅၼ်ႇ), ☏ +66 53 784084. Check-in: 14:00, check-out: 12:00. ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈ လႄႈ သပႃး ဢၼ်မီး ၶွၵ်ႈၸၢင်ႉ ၶွင်တူဝ် လႄႈ မီးၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ် တႃႇဢဝ် ၸၢင်ႈ မႃးတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ၵုင်းထဵပ်ႈ သေ ဝႆႉ ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေးလႄႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈငႄႈ။ 35,000+ ပၢတ်ႉ(ၶၢဝ်းၵူၼ်းဢႄႇ)။
- Four Seasons Tented Camp Golden Triangle (ဢွင်ႈတီႈမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်သိူင်ႇသိမ်းဝႆႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၵႂႃႇလႆႈတီႈၼၼ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇလႆႈ သင်ႇမၢႆဝႆႉထႃႈ။), ☏ +66 53 910200. တေၸၢင်ႈလႆႈ ၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးတင်းသဵင်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၸၢင်ႉ လႄႈ ထူဝ်း ဢၼ်ၼႄႉၼၢမ်း။ 50,000+ ပၢတ်ႉ။
ယူႇသဝ်း ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး[မႄးထတ်း]
ၵႂႃႇထႅင်ႈ[မႄးထတ်း]
- ဢွၵ်ႇၵႃႈတီႈ လႅၼ်လိၼ် ထႆး-မျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်မီးတီႈ မႄႈသၢႆ
- ပေႃးၵႂႃႇၽၢႆႇၸၢၼ်း တေႁွတ်ႈထိုင် ဝဵင်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ၶွင် ၵဵင်းသႅၼ်
- ပေႃးၵႂႃႇ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼႆ လုၵ်ႉတီႈ ၵဵင်းၶွင် ၵႂႃႇၸူး မိူင်းလၢဝ်း
- ၶီႇရူတ်ႉပၢတ်ႉသ်၊ ၵႃးၶၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ထႅၵ်ႇၸီႇသေ ၵႂႃႇၸူး ၵဵင်းႁၢႆး
- Has custom banner
- Has mapframe
- ဢၼ်မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈမၢႆ see
- ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈမၢႆ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်
- See listing with no coordinates
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ႁဵင်းၵွင်ႉတၢႆၽၢႆႇၼွၵ်ႈဢၼ်ၵဝ်ႇ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ႁဵင်းၵွင်ႉတၢႆၽၢႆႇၼွၵ်ႈ
- ဢၼ်မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈမၢႆ eat
- Eat listing with no coordinates
- ဢၼ်မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈမၢႆ sleep
- Sleep listing with no coordinates
- Articles with Wikipedia links related to but different to article
- Has Geo parameter
- ပွင်ႈလိၵ်ႈ ပၢႆတၢင်း တင်းသဵင်ႈ
- Usable ဝဵင်းလူင်
- Usable articles
- City articles
- Pages with maps


text:
မေႃႇလဵၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်း (မၢၼ်ႈ: မော်လိုက်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mawlaik Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Maulaek]) ၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉၼင်ႇလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၸႄႇ (ဇယ်တောက်) ၸွမ်းဢူၺ်းၵေႃႉယူႇ ၼႂ်းလၢၼ်ႉၶၢႆပူႉ ဢၼ်မီးတီႈပွၵ်ႉမင်ႇၵလႃႇ ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၵူၼ်း 2 ၵေႃႉ ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ/ၸုမ်း ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း 5 ၵမ်းသေ ပၢႆႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 13 : 30 မူင်းၼၼ်ႉ မွင်ႇၶၢႆႇဝိၼ်း၊ ဢမူဝ်း၊ ဢၢႆႈဢူး လႄႈ ဢၺီး ၶဝ် 4 ၵေႃႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉၼင်ႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၸႄႇ (ဇယ်တောက်) ယူႇ တီႈၼႂ်းလၢၼ်ႉၶၢႆပူႉ ပႃႈၶမ်း + တူရဢွင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းပွၵ်ႉမင်ႇၵလႃႇ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇယူႇၼၼ်ႉ မီးၽူႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းသီလမ် သႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ/ၸုမ်း ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈလမ်းၼိုင်ႈသွၼ်ႉၵၼ် ၵႂႃႇၵိုတ်းတီႈၼႃႈလၢၼ်ႉၶၢႆပူႉၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၵွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇ မွင်ႇၶၢႆႇဝိၼ်း 5 ၵမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၼႆႉသေ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉၸပ်းၺႃး မွင်ႇၶၢႆႇဝိၼ်း တီႈပုမ်ၽၢႆႇသၢႆႉ၊ ၶႃလူင်ၽၢႆႇသၢႆႉ ဢိၵ်ႇ မၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လီမႆႈၸႂ်ဝႆႉလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ဢဝ်တူဝ်မၼ်းၸၢႆး သူင်ႇယူတ်းယႃတီႈႁူင်းယႃဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇသေ ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 15 : 00 မူင်း ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်တူဝ်မၼ်းၸၢႆး သိုပ်ႇသူင်ႇယူတ်းယႃဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
မွင်ႇၶၢႆႇဝိၼ်း ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇယိုဝ်းၼႆႉ ဢႃႇယုမီးမွၵ်ႈ 29 ပီႊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ထုၼ်းမႅတ်ႈလေး ႁူဝ်ၼႃႈပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။ ဢမူဝ်း၊ ဢၢႆႈဢူး လႄႈ ဢၺီး ၶဝ် 3 ၵေႃႉ ဢၼ်လဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၸႄႇၸွမ်းၵၼ်တင်း မွင်ႇၶၢႆႇဝိၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတိူဝ်ႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းသင်။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ မွင်ႇၶၢႆႇဝိၼ်း ထုၵ်ႇယိုဝ်းၼႆႉသေ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇၵေႃႈ ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ဢွင်ႈတီႈပဵၼ်လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ တိုၵ်ႉၸွမ်းသွၵ်ႈႁႃတူဝ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – Sai Nyi Nyi Oo


text:
သထူင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈသထူင်ႇ (မၢၼ်ႈ: သထုံခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thaton District) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ဢၼ်မီး ပွတ်းတႂ်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇဢၼ်ယၢဝ်းၼႃႈၵႂၢင်ႈ တႄႇဢဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇသၢႆ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း တေႃႇ ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃ ၼမ်ႉၶူင်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႃပွၼ်၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းလႅင်းပွႆႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မီး ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ် လႄႈ ၵူတ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇမူၵ်ႉတမ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ဢဝ်တင်း ၼမ်ႉတူင်ႇသမိ လႄႈ ၼမ်ႉၶူင်းပွတ်းတႂ်းလႄႈသင်၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉၸမ်ႉ ဢဝ်တင်း ၵူတ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇမူၵ်ႉတမလႄႈသင်၊ ၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်တင်းၼမ်ႉၶၢင်တွင်းပွတ်းတႂ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်သၽႃႇဝ ၶႅၼ်ႈဝႆႉပၼ်ယဝ်ႉ။
တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈသထူင်ႇၼႆႉ သၼ်လွႆလိူင်ႇၼမ်သေ ႁွင်ႈၼမ်ႉၵေးၼမ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉၵူႈတီႈယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၵူတ်ႉမူၵ်ႉတမၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ သၼ်လွႆတႆးသုင်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ပဵၼ် သၼ်လွႆဢၼ်လုၵ်ႉတီႈတီႈ သၼ်လွႆၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၸိုၼ်းလူင်မႃးၸူးထိုင် ဝဵင်းမူၵ်ႉတမ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ပၢၵ်ႇမႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ ဝဵင်းသထူင်ႇ ဢၼ်ဢဝ်သၼ်လွႆဝႆႉပဵၼ်ပိုၼ်ႉလင်သေ တႄႇဝႆႉလႄႈ သၼ်လွႆဢၼ်မီးႁိမ်းဝဵင်းသထူင်ႇၼၼ်ႉ ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ သၼ်လွႆသထူင်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သၼ်လွႆမူၵ်ႉတမၼႆလႄႈသင် သၼ်လွႆၵလႃးမၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် သၼ်လွႆငႃးလွႆ ဢၼ်ပဵၼ် ဢၼ်သိုပ်ႇ သၼ်လွႆၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈမႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသေ ၶိုၼ်းၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ငႃးလွႆသွင်ဢၼ်ၸူး ၵျႅၵ်ႉထူဝ်ႇ လႄႈ ပီးလိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ငႃးလွႆၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သၼ်လွႆၵေႇလႃႇသ ၼႆယဝ်ႉ။[1]
ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉထတ်း
ၽေးသၽႃႇဝထတ်း
ၼမ်ႉယႂ်ႇ ပီ 2016ထတ်း
ပီ 2016 ၽွင်းၶၢဝ်းၽူၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼမ်ႉလူၵ်ႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈသေ လိၼ်ၼႃး 4000 ဢေႇၵပၢႆၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၼမ်ႉထူမ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ထူမ်ႈလၢႆဝၼ်းၵမ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈမီး လွင်ႈလူႉသုမ်းသင်မႃး။ [2]
ၼမ်ႉယႂ်ႇ 2017ထတ်း
မိူဝ်ႈပီ 2017 တႄႇဢဝ်လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇသေ တီႈ ဝဵင်းၵျႅၵ်ႉထူဝ်ႇၼႆႉ ၽူၼ်မႃးဢမ်ႇထၢတ်ႈလႄႈ ယွၼ်ႉၼမ်ႉတူၵ်းၸွမ်းလွႆလႄႈ ပွၵ်ႉမၢင်ၸိူဝ်း ၼမ်ႉလႆႈထူမ်ႈမႃး၊ လိၼ်လႆႈၵူၼ်ႇမႃးသေ ႁိူၼ်းၵူၼ်း 7 လင်လႆႈၵူၼ်ႇပင်း၊ ႁိူၼ်း 8 လင် လႆႈလူႉလႅဝ်သေ ဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းတီႈၵႆ တႃႈၵုင်ႈ-မေႃႇလမႅင်ႇၵေႃႈ ၼမ်ႉလႆႈလူၼ်ႉသေ လွင်ႈလူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃး သမ်ႉပေႃးလႆႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်ႉ။
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၵျႅၵ်ႉထူဝ်ႇၼႆႉ ၵူႈပီၵူႈပီ ၵႆႉလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇလွင်ႈၼမ်ႉယႂ်ႇၼမ်ႉလူၵ်ႈသေတႃႉ ဢၼ်ၵူၼ်းဢၢၼ်ႇႁူဝ်ႁဵင်ပေႃးလႆႈ ၶၢႆႉပၢႆႈ ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေးၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီ 1997 ၊ 2014 လႄႈ 2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3]
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (12)
- ↑ ယဉ်ချိုင်း (၂၅ ဇူလိုင် ၂၀၁၇). သထုံခရိုင်တွင် လယ်မြေဧက ၁၅၀ဝဝ ကျော် ရေနစ်မြုပ်. မွန်သတင်းအေဂျင်စီ. Retrieved on ၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၇။
- ↑ ယဉ်ချိုင်း (၂၆ ဇူလိုင် ၂၀၁၇). ကျိုက်ထိုတွင် ရေအားလုံးပြန်ကျ ရေဘေးရှောင်သူများ အိမ်ပြန်ကြပြီ. မွန်သတင်းအေဂျင်စီ. Retrieved on ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၁၇။


text:
ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ (IPA: [jɔ̌ŋ hǒi]); (မၢၼ်ႈ: ညောင်ရွှေမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Nyaung Shwe Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Yaunghoi]) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈယဝ်ႉ။။[2][3]
ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ (ၼွင်ဢိၼ်းလေး) ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၸၼ်ၸႂ် ၵူၼ်းလေႇမိူင်း ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ၶဝ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈယဝ်ႉ။ ထိူၼ်ႇတူဝ်သတ်းလွတ်ႈၽေး ၼွင်ႈႁၢႆးယႃႈ ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[4]
ဝဵင်းဢၼ်ပႃး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ယွင်ႁူၺ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ Google Maps
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-06-25။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။
- ↑ Inlay Lake (wetland) Sanctuary. Retrieved on 12 July 2014။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 21/6/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ယူႇတီႈသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ႁူမ်ႈၵၼ် ထႃႇပၼႃႇ ၵွင်းမူး ဢၼ်ၵေႃႇ တီႈၶုမ်ၵုတ်းၸဝ်ႈၼရေးသူၼ် လိၼ်သႃသၼႃ ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈဢေႃႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းႁၢင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈ မိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈၼႆႉ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈတၵ်ႉၵႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ထႃႇပၼႃႇ ၵွင်းမူး တီႈဢၼ်ၵေႃႇၵုမ်းသႂ်ႇ တီႈၶုမ်ၵုတ်းၸဝ်ႈၼရေးသူၼ်ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ၶႃႈ။ တၢင်ႇယဝ်ႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၼႆႉၵၢင်ၼႂ်။ ပဵၼ်ၵွင်းမူးထႅင်ႈသူႇၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းတိတ်းၸပ်းၵၼ် တၢင်းၵွင်းမူး ၸဝ်ႈပေႃႈသိလ်ထမ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈသူႇၼိုင်ႈၶႃႈ။ ဢၼ်မႂ်ႇၼႆႉတႄႉ တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ပႆႇႁိုင်ၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵွင်းမူးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉမႃးဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ဝၢင်းမၢၵ်ႇဢုတ်ႇဝႆႉ ၵွၼ်တေၶဝ်ႈထမ်ႈ တီႈမိူင်းၵႅတ်ႇ ။
“ၵွင်းမူး ဢၼ်ၸဝ်ႈပေႃႈသိလ်ထမ်း မႃးဝၢင်းမၢၵ်ႇဢုတ်ႇဝႆႉသေ ၵွၼ်ႇတေၶဝ်ႈထမ်ႈမိူင်းၵႅတ်ႇၼၼ်ႉ တေႃႈလဵဝ် ၵေႃႇၵုမ်းယဝ်ႉမူတ်းယဝ်ႉၶႃႈ။ ပႂ်ႉ ၸဝ်ႈပေႃႈဝုၼ်းၸုမ်ႉ မႃးဢွၼ်တၢင်ႇထီးၵူၺ်းယဝ်ႉ။ တေမႃးတၢင်ႇပၼ် ဝၼ်းလႂ်တႄႉ ပႆႇႁူႉ။ ပေႃးၸဝ်ႈႁဝ်း ဢွၵ်ႇထမ်ႈမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃး ႁိုင်ၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈ ထၢင်ႇတႄႉ”- ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 11/12/2018 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းဝႃႉ UWSA 775 ဢၼ်ယၢင်ၵေႃႇၵျူင်း ဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်းသိုၵ်း 20 ၵေႃႉ၊ ၶဝ်ႈယႃႉထုပ်ႉလႅဝ် ၵျွင်းႁေႃးတြႃး ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ၊ သႃလႃးလင်ၼိုင်ႈလႄႈ ၵွင်းမူး/ထၢတ်ႈ တီႈၼႂ်း ဝၢင်းၶုမ်ၵုတ်း ၸဝ်ႈၼရေးသူၼ် ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင် ယူႇတီႈသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၼႆႉ ၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တီႈလိၼ်သႃသၼႃ ၶိုၼ်းႁွင်ႉလုၵ်ႈသိုၵ်းၶဝ် မႃးၸွႆႈၵေႃႇၵုမ်းၵွင်းမူး ၶိုၼ်း။


text:
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵျွၵ်ႉၽျူႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵျွၵ်ႉၽျူႇ ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ လႄႈ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ပိူင်လူင် ဢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇပၼ်ၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇၵျုႁွင်ႇ 19 တီႇၵရီႇ၊ 25 မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ 35 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ လွင်ႇၵျီႇၵျု 93 တီႇၵရီႇ ၊ 32 မိတ်ႉၼိတ်ႉ၊ 05 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် KYP လႄႈ VYKP ယဝ်ႉ။ တၢင်းလဵၼ်ႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ တၢင်းယၢဝ်း မီး 4600 ထတ်းသေ ပဵၼ် တၢင်းမဵဝ်းသိူဝ်ႇယၢင်ယဝ်ႉ။
သၢႆၵၢၼ်မိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ Air Mandalay လႄႈ Yangon Airways ၶဝ် ယၢမ်ႈလဵၼ်ႈမႃးသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မီး သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။


text:
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ဝႃႈ ထတ်းဝႂ်သမ်းၶဵမ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼႆသေ ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၽႂ်ဢမ်ႇပႃးမႃးဝႂ်သမ်းၶဵမ် ဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈ/ဢွၵ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵႂႃႇမႃး ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇ။
တႄႇဢဝ် ႁူဝ်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ 2022 ၼႆႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီပႂ်ႉၵူတ်ႇ ထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈ ဢွၵ်ႇဝဵင်း တီႈၵဵတ်ႉ/ လၢၼ်ႇတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ – ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ – တူၼ်ႈတီးလႄႈ တၢင်းၼႃႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပထူး လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ – ၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
ၵူၼ်း လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်းတၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်းၼႆႉ ၶႃႈ။ သင်ဝႃႈ ပႆႇလႆႈသမ်းယႃၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼႆ ၶဝ်ၺွပ်းသမ်းပၼ် တီႈၵဵၵ်ႉၼၼ်ႈၵမ်းလဵဝ်။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇပႃး ဝႂ်သမ်းယႃၶူဝ်ႊဝိတ်ႉမႃးၸွမ်းၼႆ တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈ ဝဵင်း။ ဢၼ်ၶဝ်တေၵူတ်ႇထတ်းၼႆႉ တေမီးသွင်လွင်ႈ မၢႆၾၢင်လႄႈ ဝႂ်သမ်းယႃၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼႆၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ဝႂ်သမ်းၶဵမ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄၼႃႈတိူဝ်ႈၵူၺ်း။ တီႈတႄႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂ်ႈထတ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸင်ႇထတ်းပႃးမၢႆၾၢင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈထတ်းထၢမ်ႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇလူင်ႉလႅၼ်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၼၢၼ်းပွင်ႇၵႂၢမ်းၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပၢႆၺႃးႁိုတ်းႁၢတ်ႇၸၢတ်ႈသႂ်ႇ ၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။
“မီးၶႃႈဢေႃႈ ၶဝ်ႁိုတ်းထႃႉသႂ်ႇ ၶႃႈတႄႉ ဢမ်ႇယၢမ်းၺႃးၶႃႈ မၢင်ၵေႃႉၺႃးသေ လၢတ်ႈၼႄႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမၢင်ၵေႃႉ သင်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈယႂ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈဝဵင်းယဝ်ႉၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ မၢင်ၵေႃႈ တေႃႈမီးလွင်ႈယႂ်ႇတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ ယင်းဢမ်ႇၶဝ်ႈဝဵင်းယဝ်ႉၶႃႈလူး။ ၵူဝ်ၺႃးၵူတ်ႇထတ်း ၸႅတ်ႈ ၶၢၼ်ႉလၢတ်ႈတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ၶၢဝ်းလူဝ်ႇလူင်းႁႆႈလူင်းၼႃး ၶၢဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉလႄႈ မၢင်ၵေႃႉ လူဝ်ႇၶဝ်ႈဝဵင်း သိုဝ်ႉၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ၊ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ၊ ၾုၼ်ႇ၊ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈလႄႈ ၵႃႈလႆႈလူင်းဝဵင်း၊ မၢင်ပွၵ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းပၢႆၵူတ်ႇထတ်း ပႃးတႂ်ႈၵွပ်းရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၼႂ်းၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈၵွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း SSPP ၵေႃႈ တိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇ တၢင်းဢိူင်ႇၼွင်ဝူဝ်း – ၵူၼ်းၼွင်ဝူဝ်းလၢတ်ႈ။


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႂ်ႉၵဵၵ့် ၼႂ်းၵႄႈ ပၢင်လွင်း-ဢွင်ႇပၢၼ်းႁႄႉၵူတ်ႇထတ်းရူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းမိူင်းသေ ယိုတ်းဢဝ်လၢႆ ပီႊယႃႊဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵႃႉၶၢႆၼၼ်ႉ 35 လင်း ။
လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ် ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊၼႆႉ။
ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးဢွင်ႇပၢၼ်းၵေႃ့ၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ ၸႂ်ႈဢေႃႈ မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ့်မႃးၼၼ့်ၼႃႇ။မၢၼ်ႈပႂ်ႉၵဵၵ်ႉ ၼွင်တယႃး(နောင်တရား) ၼၼ့်ဢေႃႈ ႁိုတ်းတၢပ်ႇပၼ်ၸဝ်ႈၵႃးသေ ဢဝ်ပီႊယႃႊ ဢၼ်ပႃးမႃးၼိူဝ်ၵႃးၼၼ့် ၵႂႃႇသဵင်ႈမူတ်းဢေႃႈ။ၵဵၵ်ႉၼႆ့ ၵႃးၽႂ်လတ်းမႃးၵေႃႈ ၸႂ့်ၸဝ်ႈၵႃးလူင်းသေ ထၢမ်တႂ်ႈထၢမ်ၼိူဝ်ဢေႃႈ။ၵိၼ်လဝ်ႈမဝ်းႁေ ၵဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇမႃးၼၼ့်ဢေႃႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇတိူင်ႇလၢတ်ႈ လႄႈ ၶဝ်ၶိုၼ်းပၼ် ပီႊယႃႊ 34 လင်းယူႇ။ ၶဝ်ဢဝ်ၵိၼ်လၢႆပႅတ်ႈလင်းၼိုင်ႈႁေယဝ်ႉဢေႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။
ၵဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆ့ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင်တႂ်ႈ တပ်ႉမ 55 လႄႈ သိုၵ်းပဢူဝ်း PNO/PNA ၶဝ်ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၸဝ်ႈၵႃးတၢင်ႇၶူဝ်းလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ၵူတ်ႇထတ်းပႃးမၢႆၾၢင် မၢတ်ႉပူင်ႇတိၼ်ႇ ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ၵႂႃႇမႃးႁဵတ်းၵၢၼ် လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း။
ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈၵေႃ့ၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- “ ၶႃႈၼႆ့ ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်းမိူင်းပၢႆးဢေႃႈ ၵူၺ်းၵႃႈ မႃးတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းပၢင်လွင်းၼႆ့ မီးလၢႆပီယဝ့်။တေႃႈၼင်ႇႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်း ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃးတႃႇသေၵေႃႈ ယင်းထၢမ်ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းယူႇၼေႈ။ပေႃးထိုင်တီႈၵဵၵ်ႉၶဝ်ၼႆ့ တႄ့ မွၵ်ႈ 1 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆ့ယဝ့် ႁိုင်ဝႃႈႁိုင်” – ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိူဝ်းမႃး ထင်သဝ်းၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လွင်းၼႆ့ မၢင်ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီး မၢႆၾၢင်(မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ)၊ ဝႂ်သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းလႄႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။


text:
Tuesday, May 22, 2012
ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸုလႃး တေၸတ်းႁဵတ်းပွႆးပုတ်ႉၻၸယၼ်တီၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 2600ပီ
ဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ဝိသႃၶပူၸႃ ပီ 2555 ၼႆႉ ပဵၼ်ပီၶူပ်းငၢမ်ႇမႅၼ်ႈဢၼ်ပုတ်ႉၽြႃး ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းလႆႈတြႃးမႅၼ်ႈ 2600 ပီ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ပီမင်ႇၵလႃႇပဵၼ်တၢင်းႁူမ်ၸူမ်း သိူဝ်းတႃႇပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းၼပ်ႉယမ်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇလႄႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းၵမ်ႇၽႃႇယူႇ မိူင်းၸိူဝ်း ဢၼ်ၼပ်ႉယမ်ပုတ်ႉထသႃသၼႃႇလၢႆမိူင်းၵေႃႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇၸတ်းႁႅၼ်း လူႇပဵၼ်ပုတ်ႉထပူႇၸႃႇၶိုၵ်ႉယႂ်ႇလိူဝ်ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး၊
ၸဝ်ႈထမ်မၵေႃးသႃၸၢၼ် ၽူႈၵွၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ၶမိူင်းထႆး လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၸတ်းႁဵတ်းပွႆးဝိသႃၶပူၸႃဢၼ်တေၵႂႃႇၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းထိ 31 May- လႄႈ 1-2 June တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူးလႃး ဝင်းၼွႆႉ ၊ ဝဵင်းဢယုတ်းထယႃး ဝႃႈတေမီးလွင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈလူင်မၼ်းတေႉပဵၼ် "The Buddha's Enlightenment for the well-being of Humanity လွင်ႈဢၼ်တြႃးၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈမီး ၵုင်ႇမုၼ်တေႃႇၽူႈ ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၽꧦ ပိူဝ်ႈတႃႇၸွႆႈၵၼ် ဝူၼ်ႉႁႃသဵၼ်ႈတၢင်းႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်းၶိုၼ်ႈမႃးၽွင်းၸူဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇတိုၵ်ႉထူပ်းတင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ သၢႆငၢႆပႅၵ်ႇပိူင်ႈမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၢၼ်းႁဵတ်းၶိုၵ်ႉယႂ်ႇတိူဝ်းလိူဝ်ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး၊ ၵၢၼ်ၸတ်းပွႆးပီၼႆႉ
တေဢၢၼ်းၸတ်းႁဵတ်းၶိုၵ်ႉယႂ်ႇလိူဝ်ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး တေမီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မီး ၸိုဝ်ႈသဵင်ၼႂ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထ သႃသၼႃၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းႁၢၼ်ႉတေႃႇပွႆးပေႃးယဝ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇ မႁိၼ်ထရႃရႃၸပၵ်သႃ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းသီရိလင်ႇၵႃႇ ၊ သူၺ်ယိၼ်ႉ ၼႃယၵသင်ၶ ၸိုင်ႈမိူင်ၶေႇ ၊ လႄႈၽူႈမီးတၢင်းႁူႉၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလွင်ႈ ပုတ်ႉထသႃသၼႃဢမ်ႇတႅမ်ႇသေ 1ႇ700 ပႃး/ၵေႃႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ 85 မိူင်း ၵေႃႈတေမႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း လိူဝ်သေၼၼ်ႉယင်းမီးပၢင်ၵႅဝ်ႈလၢႆပိူင် ၼင်ႇမီးပၢင်မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၽူႈၼမ်းၸၢဝ်း ပုတ်ႉထ လႄႈ ၼေၽိင်ႈထုင်းတင်းၵႃႈၵူႈမိူင်းꧦ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ။
တီႈမႃး : http://www.mcu.ac.th
Posted by ꨅဝ္ꨳေꨀဳးလိင္ꨲ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မိူင်းဢေႃႉသထရေးလီးယႃး
ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈတႄႉမၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းမၢၵ်ႈမီးတင်းလၢႆ ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး (Commonweath Australia) ၼႆသေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၵမ်ႇၽႃႇလုမ်ႈၾႃႉလူင်ယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၼႆႉ ၵုၼ်ဢွၼ်ႇဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵုၼ်ဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၵေႃႈၶဝ်ႈပႃး၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵုၼ်ငဝ်ႈလူင် တႅတ်ႉသမေးၼီးယႃးလႄႈ ၵုၼ်ဢွၼ်ႇၵုၼ်ဢိတ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းသမ်ႇမုတ်ႉတြႃႇ ဢိၼ်ႇတိယ လႄႈ ပၸိၽိတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၸမ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ တီႇမေႃးဢွၵ်ႇလႄႈ မိူင်းပႃႇပူႇဢႃႇၼိဝ်းၵီႇၼီႇ။ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉ မီးၵုၼ်ၶွၼ်ႈသေႃႇလမုၼ်ႇ၊ ဝၼ်ႇၼႃႇတုလႄႈ ၼိဝ်းၵႄႇလီႇတူဝ်းၼီးယႃး၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်း မီးဝႆႉ မိူင်းၼိဝ်းၸီႇလၢၼ်ႇ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မိူင်းလဵဝ် သမ်ႉဢဝ်ဝႆႉ ၵုၼ်လဵဝ် (တိူၵ်ႈလဵဝ်)ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၼႆႉယဝ်။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Australian Bureau of Statistics (27 June 2017). Australia. 2016 Census QuickStats. Retrieved on 27 June 2017။
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 Australia. International Monetary Fund (15 October 2019). Retrieved on 30 March 2019။
- ↑ Inequality in Australia. University of New South Wales. Archived from the original on 22 March 2020။ Retrieved on 18 March 2020။
- ↑ Human Development Report 2019. United Nations Development Programme (2019). Retrieved on 9 December 2019။


text:
ၽႂ်ယႃႇပၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိုၵ်း
ၼီႈပိုၼ်း
လမ်ႉၵတ်ႉဢၼ်မႂ်းမီး ထုၵ်ႇႁဵတ်းပၼ်ၵၢၼ်ၼီႈပိုၼ်း ....ပၢႆးဝူၼ်ႉတီႈမႂ်းမီးၼမ် ထုၵ်ႇၸွႆႈတႃႇဢဵၼ်းဢၢၼ်းၵၢၼ်ပိုၼ်း....ၶိုၵ်ႉႁိုဝ်ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉၵေႃႈယႃႇ သင်တၢႆၵေႃႈပႃးမိူဝ်းမူတ်းဢိူဝ်ႈ ...ဢၼ်ၵိုၵ်းတူဝ်မႂ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈ ...
ၸူးၼမ်ႉၸႂ်ဝႆႉၶိုၵ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈၸိုၼ်ႇထႅမ်ၶွၼ်ႈႁႅင်း ... ဝၵ်ႉၵေႃႉၵမ်ၵူၺ်းၵေႃႈလီ သွၼ်ႇပဵၼ်တႃႇႁႅင်းၽွမ်ႉၵၼ်လႄႈ ...ႁူႉသေဢမ်ႇႁဵတ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၼီႈပိုၼ်းဝၢႆးမႃးဢိူဝ်ႈ ... ဝူၼ်ႉၶိုၼ်းတူဝ်လူး ပေႃးၵူဝ်ယၢမ်းပူၼ်ႉလၢႆ ....
* တႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼၼ်ႉ ဢိင်ႈပိုင်ၼိူဝ် ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ .... ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း ႁႂ်ႈလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်ၵူႊၵေႃႉၼႆ ၶႂ်ႈယွၼ်းတိုၵ်းသူၼ်းယူႇၶႃႈဢေႃႈ ...*
ၸၢႆးသႅင်ၸွမ်ၾႃႉ


text:
ၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ (ယၢင်း: ကီၢ်ကရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်) ; (မၢၼ်ႈ: ကော့ကရိတ်မြို့နယ်) ; (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kawkareik Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵေႃႉၵရဵၵ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝဵင်းၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ဝဵင်းၵျူင်ႇတူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵေႃႉၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 51.


text:
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၸုမ်းမွၵ်ႇၵွၼ်မိူင်းၵွၵ်ႇ
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 01 - 02 . 11.2018 လႆႈမီးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တၢင်းၸုမ်းသၢင်ႇၶ တႆးၸုမ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸုမ်းမွၵ်ႇၵွၼ်ႇ ၶဝ် လႆႈဝႃႈမီးၽွၼ်းလီ တွၼ်ႈတႃႇၶႃႈႁဝ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႉတေႉတေႉ။ ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ၼၼ်ႉလႆႈမႃး ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် လွင်ႈပိူင်ႁွင်ႈလူလိၵ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း တႃႇပေႃးတေပဵၼ် UPDATE ၵူႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇလႆႈမႃး Sharing ၵၼ်ယူႇ။ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တၢင်းၸုမ်းမွၵ်ႇၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသၢင်ႇၶ ၶဝ်ၸဝ်ႈတေပႃး (5)ပႃး ၽၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၵၢင်လႄႈ ၸၼ်ႉသုင်ၼၼ်ႉသမ်ႉတေၶဝ်ႈပႃး 10 ၵေႃႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 01.11.2018 ၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းလႆႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် တႅမ်ႈပိူင် ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၵႂႃႇ ႁူဝ်ၶေႃႈလူင် မၼ်းတေမီးယူႇ (3)ႁူဝ်ၶေႃႈ _
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၸုမ်းမွၵ်ႇၵွၼ်မိူင်းၵွၵ်ႇ
- လုၵ်ႈႁဵၼ်းတေလႆႈႁဵတ်း
- လုၵ်ႈႁဵၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း
- ပၵ်းပိူင်ၽူႈၸၢတ်းၵၢၼ် ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝၼ်း 08:00AM ထိုင် 04:44PM လႆႈၸတ်း ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈ ပၵ်းပိူင် ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ပၵ်းပိူင်ၵဝ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇဢဝ်သေ ဢၼ်လူဝ်ႇ ဢဝ်ၸႂ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်းထႅမ်ႇၶိုၼ်းတၢင်းၼမ်ၵေႃႈမီးယူႇ။
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၸုမ်းမွၵ်ႇၵွၼ်မိူင်းၵွၵ်ႇ
" ႁူင်းႁဵၼ်းၼိုင်ႈလင် တေလႆႈမီး ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၵူႈလင် ႁူင်းႁဵၼ်းဢမ်ႇမီးႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းမိူၼ် ႁိူၼ်းဢမ်ႇမီးၽၵ်းတူဝႆႉယူႇ ၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တီႈၼမ်သုတ်းမၼ်း ၶူးမၼ်းသွၼ်ပၼ်လႆႈတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း 25% ၵူၺ်း လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁႃလႆႈၼႂ်း ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ 25% ၊ တႃႇတေမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဢဝ်ၸွမ်း တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ၸွမ်းတီႈဢၼ်ႁဝ်းယူႇၵိၼ်သဝ်းသမ်ႉ 50% ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းမိူဝ်းၼႃႈ ေတပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃး တေတူၵ်းတဵမ်ႇႁႃး တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းယူႇတီႈ ၵၢၼ်ႁဝ်းၵေႃႇ သၢင်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၊ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းလွင်ႈယႂ်ႇ လမ်လွင်ႈတေႉတေႉ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်း တေလႆႈယူႇၸပ်းၵၼ်တႃႇသေ သင်မီး ၼမ်ႉၵေႃႈတေလႆႈမီး ပႃ သင်မီးပႃၵေႃႈ တေလႆႈမီးၼမ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် မၼ်းၸွင်ႇ မီးလွင်ႈမူတ်းသႂ်ႇလီလႄႈ မၼ်းၸင်ႇမီး ၼမ်ႉတွၼ်း ၵတ်းယဵၼ်ၸႂ်လီမႃး။
ၽူႈလူလိၵ်ႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းတေလႆႈပဵၼ်ၽူႈႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈႁၵ်ႉမိူင်းလႄႈ ၽူႈၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵူႈၵေႃႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇမီးတီႈ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ဢမ်ႇမီးတီႈ လူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈလႄႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းငိူဝ်ႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉပိူၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ၶီႈယႃ ၵႂႃႇပႅတ်ႈ " ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ၸုမ်းမွၵ်ႇၵွၼ် ၼၼ်ႉၶႃႈႁဝ်း သႅင်ႈသိုၵ်းလႆႈလၢတ်ႈ ပၼ်ၵၢၼ်တၢင်း ႁူႉ Sharing ၵၼ်ၵႂႃႇယူႇ။
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၸုမ်းမွၵ်ႇၵွၼ်မိူင်းၵွၵ်ႇ
ထိုင်မႃး ဝၼ်းထီႉသွင် လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶပ်းပပ်ႉလႄႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းသႂ်ႇမၢႆပပ်ႉတေႃႇ ၵႂႃႇယူႇ။ တႃႇတေၶပ်ႉပပ်ႉ ၼႆႉၵေႃႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈၵူႈတီႈတီႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ပိူၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵေႃႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် Sharing ၵၼ်ၵႂႃႇသေ ဢွၼ်ၵၼ်လႆႈၸႂ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးၶပ်းပပ်ႉႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ DDC ၵႂႃႇယူႇ။
- သႅင်သိုၵ်း
- ShanStateDefenceArmy


text: ၶုတ်းသႅင်ၶုတ်းၼႂ်းလိၵ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်တီႇၸိမ်ႇပိူဝ်ႇ ပီ 2013 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးလူင်ပႃႇမွၵ်ႉၶ တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆထမ်မသႃမိ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸဝ်ႈသင်ႇၶလႄႈ ၸဝ်ႈၸရေးၶဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ တီႈဝတ်ႉဝိႁၢၼ် ဢွင်ႇမျေႇၽုင်ႇသႃႇ ၵျွင်းတႆးၵဝ်ႈလၵ်းၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၶေႃႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းၶွင်ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉၼႆႉၵေႃႈ သႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ၶုတ်းသႅင်ၶုတ်းၼႂ်းလိၵ်ႈ” ပွင်ႇဝႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉသွၵ်ႈႁႃတၢင်းႁူႉၼႂ်းလိၵ်ႈလူင် ဢၼ်မီးၵႃႈ ၶၼ်ယႂ်ႇလူင် ၼႆယဝ်ႉ။ ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ႁဵတ်းတီႈဝတ်ႉ ႁူဝ်လွႆ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၼႂ်းလိူၼ် တီႇၸိမ်ႇပိူဝ်ႇ 2014၊ ႁဵတ်းႁွမ်းၵၼ်တင်းပွႆးယၢတ်ႇၼမ်ႉႁူင်းထမ်းလူင် တီႈဝတ်ႉႁူဝ်လွႆ၊ ပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇၸႃႇတိၸဝ်ႈၶူး လူင်သေ သမ်ႉမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈဢႃႇယုၸဝ်ႈ ႁဝ်းလႆႈႁႃႈသိပ်းပီတဵမ်လႄႈ ပဵၼ်ပႃးပၢင်ပွႆးႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းလီ လူႇတၢၼ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇ ပီၵွၼ်းၶမ်းလႂ်လႄႈ ပဵၼ်ပွႆးယႂ်ႇလူင် ၵိုၼ်းတႄႉၵိုၼ်းဝႃႈယဝ်ႉ။ ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင်ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ႁဵတ်းတီႈၵျွင်းၵၢင်မိူင်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်တီႇၸိမ်ႇပိူဝ်ႇ 2015၊ ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင်ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ ႁဵတ်းတီႈၵျွင်းၵျိၼ်းတေႃႇယၢၼ်ႇ(ၵျွင်းပုတ်ႉထၶွင်ၸၢဝ်းၶႄႇ) တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ(မၼ်းတလေး) ၼႂ်းလိူၼ်တီႇၸိမ်ႇပိူဝ်ႇ 2016၊ ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႃႈ ႁဵတ်းတီႈဝတ်ႉပိတၵတ်ႈ(ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး)Continue reading “ပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင်”


text:
ၵႂၢမ်းၼမ်း
ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်(ၵုၼ်ႁိင်း)ၼႆႉ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ႁွင်ႉ ဝႃႈ “ဝၢၼ်ႈႁူဝ်တႃႈ”မႃး တေႃႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢႃႇယုသၢၵ်ႈတၢၼ်ႈမၼ်း တေဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈသွင်ပၢၵ်ႇပီပၢႆယဝ်ႉ။
ၸူဝ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းမႃးၼႆႉတေႉ တေမီး ဢႃႇယုၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈသိပ်းပီပၢႆယူႇ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် တႄႇဢဝ်တိုၵ်ႉပဵၼ် ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇ(ႁူဝ်တႃႈ)တေႃႇပေႃးပဵၼ်ဝဵင်း ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵေႇ ဢၼ်ႁွင်ႉႁိၵ်ႈ ၸွမ်းၽိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈသင် ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵေႇ ဢၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းပဵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈသင် ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၽီၶဝ် ႁဵတ်းပဵၼ် ၼၼ်ႉလႄႈသင် မီးဝႆႉတီႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တွင်းမၢႆဝႆႉယူႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်း ဢၼ်ႁွင်ႉႁိၵ်ႈ ၸွမ်းၶူဝ်းၶွင်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢၼ်ၵိုၵ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်ႇတီႈ မႃးယူႇသဝ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇယၢမ်ႈႁူႉယၢမ်ႈ ငိၼ်း၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ႁူႉၵေႃႈတေဢမ်ႇႁူႉတႅတ်ႈၼႅတ်ႈသေ ႁူႉၽိတ်းႁူႉၽူၼ် ဝႆႉၵေႃႈ တေမီးလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပီႈၼွင်ႉဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းပႆႇႁူႉ ၼၼ်ႉႁႂ်ႈပေႃးႁူႉႁၼ်လႄႈသင် ၸိူဝ်းဢၼ်ႁူႉႁၼ် ဢမ်ႇပေႃးၸႅင်ႈလႅင်းလီ မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉႁၼ် ၸႅင်ႈလႅင်းလႄႈသင် ၸင်ႇလႆႈၸွပ်ႇႁႃ သေ ပိုတ်ႇၶႆႈၼႄပၼ် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
1) ၵုၼ်
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေတေႃႉတႆႉၶႆႈၼႄ ဢၼ်ႁွင်ႉႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ဢၼ်ပႃး “ၵုၼ်”။ ပေႃးဝႃႈၵုၼ်ၼႆၵေႃႈ တေလႆႈတႄႇဢဝ်ၸိုဝ်ႈဝဵင်းႁဝ်း (ၵုၼ်ႁဵင်) ၼႆႉၵွႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ သမ်ႉတေၶႆႈၼႄၵုၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်းၼမ်ႉ ပၢင်ၽွင်ႈ။ ၵုၼ်ၼမ်ႉပၢင်ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းမီးၼမ်ၼႃႇလႄႈ တေၶႆႈၼႄ ၵုၼ်ဢၼ်မီးသိူၵ်ႈပိုၼ်း ဢၼ်ဢိူမ်ႈၸမ်ဝဵင်းၼႆႉၵူၺ်း။
ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈၵုၼ်ႁဵင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၶၢမ်ႈ တႃႈလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝၢၼ်ႈၶၢမ်ႈတႃႈ။ ဢၼ်တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈၵုၼ်ႁဵင် ၼႆႉၵေႃႈ တႄႇမႃးပၢၼ်လႂ် ၶၢဝ်းလႂ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇသၢင်းလႆႈပိုၼ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈဝႃႈ လႆႈႁွင်ႉၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ ႁွင်ႉၸွမ်းၵုၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်းၼမ်ႉပၢင်တင်းမူတ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၵုၼ်ၼမ်ႉပၢင်ၼႆႉ မီးၼမ်ၼႃႇ တေမီးမွၵ်ႈႁဵင်ၼႆလႄႈ ႁွင်ႉ ဝႃႈၵုၼ်ႁဵင်။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး သမ်ႉယဵၼ်းပဵၼ်ၵွႃႇ ၵုၼ်ႁိင်းၼႆတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် ယူႇယဝ်ႉ။
တေသိုပ်ႇၶႆႈၵွႃႇထႅင်ႈ လွင်ႈၵုၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဢိူမ်ႈၸမ်ဝဵင်း။ ၶူဝ်လူင် ၼမ်ႉပၢင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပိုၼ်ႉၶၢမ်ႇငဝ်ႈမၼ်း မီးဝႆႉသွင်ၵုၼ်။ ၵုၼ်ၽၢၵ်ႇ တၢင်းတူၵ်းၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈၵုၼ်မူင်ႈ။ ဢွၼ်တၢင်းယွၼ်ႉမီးတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈလူင် လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈၵုၼ်မူင်ႈယဝ်ႉ။ သိူၵ်ႈပိုၼ်းလၢၵ်ႇလၢႆးတေႉဢမ်ႇမီးသင်။ ပေႃးပူၼ်ၵုၼ်မူင်ႈယဝ်ႉ သမ်ႉပဵၼ်ၵုၼ်တွင်းလႄႈၵုၼ်ပူႇၵၢၼ်။ ၵုၼ်ပႃႈ ႁွင်ႇၶူဝ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈၵုၼ်တွင်း။ ယၢမ်းလဵဝ်မီးႁိူၼ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လုမ်း (၀န်ထမ်း)ၶဝ်။ ၵုၼ်ပႃႈၸၢၼ်းၶူဝ် သမ်ႉပဵၼ်ၵုၼ်ပူႇၵၢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵုၼ်တွင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇမီးႁိူၼ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵုၼ်လုမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်ႇ လဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႆႈႁွင်ႉဝႃႈၵုၼ်တွင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ႁဵင် သိုပ်ႇႁဵင်ၶဝ်မီးမွင်းတူၼ်းလူင်ၵဝ်ႈၼူမ်း(လုၵ်ႈယႂ်ႇသေမွင်းၵဝ်ႈၼူမ်း ၵျွင်း ဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ꧦ)လုၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ပေႃးမီးလွင်ႈတၢင်းလမ်ႇလွင်ႈ သေပိူင် ꧦလႄႈသင် လူဝ်ႇတုမ်ၵၼ်လႄႈသင် တွႆႇမွင်းတူၼ်းလူင်ၼၼ်ႉသေ ႁွင်ႉၵူၼ်း - ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မွင်းတူၼ်းလုၵ်ႈၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးသိုၵ်းလုမ်ႈၽ ပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ မိူင်းသုၵ်ႉသၵ်ႉမႃးသေ ၵူဝ်မၼ်းႁၢႆလၢႆပႅတ်ႈၼႆလႄႈ ၶိင်း ႁဵင်ၸႂ်ႉၶႃႈၵူၼ်းမၼ်းဢဝ်ၵွႃႇၽင်ဝႆႉၼႂ်းၵုၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵုၼ်တွင်း ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉမွင်းတူၼ်းလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်တွင်းလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၵုၼ်တွင်း။ ဝၢႆးမႃး မွင်းဢၼ်ၽင်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းႁၢႆႉၶဝ် လွမ် ႁူႉလႄႈ လၵ်ႉၶုတ်းဢဝ်ၵွႃႇသေ ႁၢႆလၢႆတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵုၼ်တၢင်းၸၢၼ်းၶူဝ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵုၼ်ပူႇၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉသင် လႄႈႁွင်ႉဝႃႈ ၵုၼ်ပူႇၵၢၼ်ၼႆ ဢမ်ႇႁူႉပိုၼ်းမၼ်းတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ၼွၵ်ႈသေ ၵုၼ်ပူႇၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵုၼ်ၼၢႆးၵၢၼ်(ယၢမ်းလဵဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵုၼ်ၵၢၼ်)ၼႆၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ၼၢႆးၵၢၼ်ၼႆႉ မီးတတ်းသိုဝ်ႈ ႁွင်ႈယဵၼ်(ႁွင်ႈဝႆႉၵူၼ်းတၢႆ) တီႈႁူင်းယႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ ၵုၼ်ပူႇၵၢၼ် ၵုၼ်ၼၢႆးၵၢၼ်ၼႆႉ ပိူၼ်ႈလႅပ်ႈတေဢမ်ႇလႃႈလီႈတၢင်ႇ၊ မၼ်းတေမီးပိုၼ်းသေလွင်ႈ ꧦယူႇဢမ်ႇ ႁၢင်ႉယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ပူႇၵၢၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶိင်းႁဵင်ၶဝ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇယူႇၼၼ်ႉ မီး ပႃႇမႆႉႁူမ်ႈမႆႉၵတ်းယဵၼ်ၸိုၼ်ႈသႃႇလီလႄႈ ပူႇႁဵင်ၶဝ် ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်တီႈ ပၢင်ၵုမ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼႆႉ သမ်ႉမီးထႅင်ႈၵုၼ်ၵျွင်းၼႆ သွင်လုၵ်ႈ။ ၵုၼ်ၵျွင်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈမီးပႃႈတႂ်ႈပွၵ်ႉဝိုၼ်းသိမ်ႇ။ ၵူႈပွၵ်ႈ မီးၵျွင်းမုၼ်ႈၸဝ်ႈ ၼႂ်းမၼ်းလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၵုၼ်ၵျွင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵုၼ်းၵျွင်းထႅင်ႈလုၵ်ႈ ၼိုင်ႈ သမ်ႉမီးတၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းလူင်(ပွၵ်ႉမၢႆႁႃႈ)။ ၵုၼ်လုၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈ ၵွၼ်ႇ ယွၼ်ႉမီးၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၵုၼ်ၵျွင်းၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵုၼ်ၵျွင်းလုၵ်ႈၼႆႉၸမ်ႉ မီးၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵေႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ၵွင်းမူးၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵွင်းမူးၵုၼ်ၵျွင်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼႆႉမဝ်ႇၵႃး ၼႂ်းၵုၼ်ၵျွင်းလုၵ်ႈၼႆႉ သမ်ႉမီးထႅင်ႈ ၽြႃးၽုတ်းပေႃႇ (ပေါ်တော်မူဘုရား) ယူႇယဝ်ႉ။
ၵုၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇၼိူဝ်ၶူဝ်လူင်သေ မုင်ႈႁၼ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတေႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသိူၵ်ႈပိုၼ်းသင်လႄႈ တေဢမ်ႇၶႆႈၼႄယဝ်ႉ။
2) ၼွင်ႁႃႈၼွင်
ၼႂ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈမီးၼွင်ႁႃႈလုၵ်ႈ။ ၼွင်ႁႃႈလုၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸမ်ႉ ပဵၼ် ၼွင်လူင်၊ ၼွင်သၼ်ႇ၊ ၼွင်လႅင်ႉ၊ ၼွင်ၼူၵ်ႉယုင်း လႄႈ ၼွင် သႅပ်ႉ-ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼွင်ႁႃႈလုၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉ မီးၼမ်ႉတဵမ် ၶွပ်ႇတဵမ်ႁိမ်း၊ ပေႃးၶၢဝ်းႁႅင်ႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၼွင်ႁႃႈလုၵ်ႈၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၵိုတ်းၼွင်သၼ်ႇၼွင်လဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈဢမ်ႇပႆႇ ႁဵတ်းႁိူၼ်းသႂ်ႇၼိူဝ်မၼ်း။ တႃႇၼွင်ႈသီႇလုၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉတေႉ ၵိုတ်းတီႈ မၼ်းလႄႈ ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပိူၼ်ႈထူမ်သေ ႁဵတ်းႁိူၼ်း သႂ်ႇၼိူဝ်မၼ်းတင်းမူတ်း။
ၼွင်လူင်ၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆသွင်၊ တၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်း မီးႁူင်းယႃ၊ တၢင်း တူၵ်းမၼ်း မီးၵၢတ်ႇ၊ တၢင်းႁွင်ႇမၼ်း မီးသဵၼ်ႈတၢင်း၊ တၢင်းၸၢၼ်းမၼ်း မီးမႄႈၼမ်ႉပၢင်၊ ၼႂ်းၵၢင်မၼ်း မီးပၢင်ႇလဵၼ်ႈတၢင်းလဵၼ်ႈၵဝ်ႇသေ သိူၵ်ႈ ပိုၼ်းၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလွင်ႈမၼ်း ဢမ်ႇပေႃးမီးသင်။
ၼွင်သၼ်ႇ သမ်ႉမီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆသၢမ်၊ မီးတၢင်းဢွၵ်ႇတိၼ်လွႆၵုင်းၵျွင်း ဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇ၊ ႁိမ်းႁွမ်းမၼ်း မီးႁိူၼ်းလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မီးမွၵ်ႇမူဝ်ႁႃႈပႃး(ကြာမျိုးငါးပါး)။ ယၢမ်းလဵဝ်တေႉ ဢမ်ႇမီးမူဝ်သင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းႁႅင်ႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတၵေႃႈ ၼမ်ႉၼႆႉဢမ်ႇႁႅင်ႈတႄႉ။ ပႃႈၼိူဝ်ၼွင်ၼၼ်ႉ မၼ်းၶႂ်ႈမိူၼ်ၵုၼ်လႆ(ကျွန်းမျော)ၼင်ႇၼွင်ဢၢင်းလေး။ ပေႃးၶဝ်ႈၵွႃႇၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၼႂ်းၵၢင်ၼွင်ၸိုင် ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵၢင်ၼွင်ၼၼ်ႉ ယွပ်ႇယူၼ်ႈ ꧦဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၼွင်သၼ်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼွင်ႉလႅင်ႉၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆသၢမ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ မီးတၢင်းတူၵ်းၵုင်းၵျွင်း ဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇ (တၢင်းတူၵ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလွႆၵူင်)။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၼွင်ႈလုၵ်ႈ ၼႆႉ မီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ပေႃးဝႃႈၼမ်ႉမၼ်းႁႅင်ႈယူတ်းမိူဝ်ႈလႂ် ၵေႃႈ ၽူၼ်ၵိုတ်း ၽႃႉလႅင်ႉမိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉ ဝႃႈ ၼွင်လႅင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တေႉ ၼႂ်းၼွင်လႅင်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်း ၵူၼ်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။ ပႃႈႁွင်ႇၼွင်(ႁူဝ်ၼွင်) သမ်ႉမီးၵျွင်းသုၶိတႃႇရူင်ႇယဝ်ႉ။ ၵျွင်းလင်ၼႆႉ ယွၼ်ႉမီးႁူဝ်ၼွင်လႅင်ႉလႄႈ ၵျွင်းႁူဝ်ၼွင်(ကန်ဦးကျောင်း) ၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ။
ၼွင်သႅပ်ႉ သမ်ႉမီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆသီႇ(ၼႃးဢွၼ်ႇ)။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ပဵၼ်ၼွင် ဢွၼ်ႇသေ ပႃသႅပ်ႉယူႇၼႂ်းမၼ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸင်ႇႁွင်ႉၼွင်သႅပ်ႉၼႆ ယဝ်ႉ။ ႁိမ်းႁွမ်းၼွင် သမ်ႉမီးၼႃးဢွၼ်ႇတူင်ႈၼိုင်ႈ။ ဝၢႆးမႃး ၼွင်ၼၼ်ႉ ထူမ်ပႅတ်ႈသေ ႁဵတ်းႁိူၼ်းတဵင်ၼိူဝ်မၼ်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆသီႇၼႆႉၵူၺ်း ၼင်ႇၵဝ်ႇ သမ်ႉမီးထႅင်ႈ ၼွင်လုၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼွင်ၼူၵ်ႉယုင်း။ ၼွင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ မီးတၢင်းတူၵ်းၵုင်းႁၢၼ်(ၵုင်ႈယႄး)။ မိူဝ်ႈၵုၼ်ႁဵင်ပႆႇပဵၼ် ဝဵင်း ယၢမ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ပႃႇထိူၼ်ႇယူႇၼၼ်ႉ ၼူၵ်ႉယုင်းၵႆႉလူင်းလႄႇလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၼွင်ၼူၵ်ႉယုင်းၼႆယူႇယဝ်ႉ။
3) ၵွင်းသၢမ်ၵွင်း
ၵွင်းသၢမ်ၵွင်းၸမ်ႉ ပဵၼ်ၵွင်းလွႆလႅင်၊ ၵွင်းဝိုၼ်းသိမ်ႇ လႄႈ ၵွင်းၽႃလႅတ်ႇ။ ၵွင်းသၢမ်ၵွင်းၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆသၢမ်ၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵွင်းလွႆလႅင်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵုင်းဢၼ်မီး ၵျွင်းဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းလုၵ်ႈၼႆႉ လိၼ်မၼ်း ပဵၼ်လိၼ်လႅင်တင်းၵုင်းလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းလွႆလႅင်ၼႆ ယဝ်ႉ။ ၵွင်းဝိုၼ်းသိမ်ႇ သမ်ႉပဵၼ်တိုၼ်းလဵဝ်ၵၼ် တင်းၵွင်းလွႆလႅင်ယဝ်ႉ။ မီးတၢင်းၸၢၼ်းၵွင်းလွႆလႅင်သေ ဢိူမ်ႈၸမ်ၼမ်ႉပၢင်ယဝ်ႉ။ ၵွင်းသွင်လုၵ်ႈ ၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းၽၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်တီႈယူႇၽီၽၢႆးလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ၵွင်းၽၢႆးၼႆယဝ်ႉ။ ၵွင်းဝိုၼ်းသိမ်ႇၸမ်ႉ မီးဢိူမ်ႈၸမ် ၵဝ်ႉၼမ်ႉ ဝိုၼ်းၼမ်ႉပၢင် လႄႈ သိမ်ႇ(ပဵၼ်သိမ်ႇၵုၼ်ၵျွင်းဢၼ် ၶႆႈၼႄမႃးမိူဝ်ႈလွင်ႈ ၵုၼ်)။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈဝိုၼ်းသိမ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵွင်းဝိုၼ်းသိမ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ်ဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးႁွင်ႈၶူးလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ႁွင်ႈၶူးၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၶူးဝဵင်းလၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းထဝ်ႈၸိူဝ်းဢၼ်သဵင်ႇၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵွႃႇ ၶဝ်ဝႃႈတေႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈပႃးၼိုင်ႈ မႃးလိုဝ်ႈယင်ႉ(ထင်ယူႇၸူဝ်ႈ ၵႅပ်ႉ) သေ ၸႂ်ႉၶႃႈၵူၼ်းမၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆလ ၶုတ်းလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈၶူးဝဵင်း လၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တေႉ ႁွင်ႈၶူးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၵႃးထႆ လိၼ် ထႆထူမ်ပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵွင်းၽႃလႅတ်ႇၸမ်ႉ ပဵၼ်ၵွင်းပႃႇႁဵဝ်ႈသၢင်းၶျၢင်း ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ယၢမ်း လဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းလုၵ်ႈၼႆႉတေႉ ဢမ်ႇမီးသိူၵ်ႈပိုၼ်းလၢၵ်ႇလၢႆးသင်။ ဢၼ်လႆႈႁွင်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵွင်းၽႃလႅတ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ႁွင်ႉၸွမ်း ၽႃႁိၼ်လွႆၼမ်ႉ တူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽႃႁိၼ်လွႆၼမ်ႉတူဝ်းၼႆႉ တႄႇဢဝ်ၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ တေႃႇၵၢင်ဝၼ်းတူၵ်း လႅတ်ႇထွင်ႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။
4) တိုင်းငိူၵ်ႈ
တိုင်းငိူၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵႄးၼမ်ႉပၢင်တီႈၼိုင်ႈ။ မီးတၢင်းႁွင်ႇပွၵ်ႉၼႃးဢွၼ်ႇ (ပွၵ်ႉမၢႆသီႇ)။ ပဵၼ်တီႈတႅဝ်းမၢၵ်ႇႁိၼ် မၢၵ်ႇၶၢၼ် တတ်းၶႂၢင်ၽင်ႇၼမ်ႉ တၢင်းတူၵ်းတေႃႇၵုၼ်လူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉမီးတႅဝ်းမၢၵ်ႇၶၢၼ်လႄႈ ပီႈ ၼွင်ႉမၢၼ်ႈၶဝ် သမ်ႉတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵျွၵ်ႉတၢၼ်း(ကျောက်တန်း)ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၽင်ႇၼမ်ႉတၢင်းတူၵ်းတႅဝ်းမၢၵ်ႇၶၢၼ်ၼၼ်ႉ မီးလုၵ်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈငိူၵ်ႈ တူဝ်ၼိုင်ႈလႄႈ ၼမ်ႉပၢင်တိုင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈတိုင်းငိူၵ်ႈယဝ်ႉ။ ယၢမ်း လဵဝ် မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈငိူၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵိုတ်းႁၢင်ႈတူဝ်မၼ်းၵူၺ်း၊ ႁူဝ်မၼ်းတေႉ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းသေပိူင် ꧦလႄႈ ပုတ်းၵွႃႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ။
5) လွႆၵူင်
လွႆၵူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈထမ်ႈႁူးၵူင်လုၵ်ႈၼိုင်ႈ။ မီးတၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉပၢင်ၽၢႆႇ တၢင်းၸၢၼ်းဝဵင်း၊ မီးတီႈႁၢင်ၼႃးလွႆၵူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆသၢမ် သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်မီးတၢင်းတူၵ်းၵုင်းၵျွင်းဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉသဵၼ်ႈ တၢင်းလွႆၵူင်ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း ၵွႃႇဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇလွႆၵူင်လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလွႆၵူင်ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇလွႆၵူင်ၸမ်ႉ မီးတၢင်း ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ထမ်ႈလွႆၵူင်။ ႁၢမ်းၵွႃႇ မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1997 (ႁၢမ်း ယွၼ်ႉလၢႆးၽႅၼ်ၵၢၼ် တႅပ်းသီႇတႅပ်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ)။
6) ထမ်ႈၽြႃး
တၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇလွႆၵူင် ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၼႃးၼၼ်ႉ မီးတႅဝ်းလွႆဢၼ် ၼိုင်ႈ၊ မီးထမ်ႈဢၼ်ပေႃးလိုၵ်ႉလုၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ႁွင်ႉဝႃႈ ထမ်ႈၽြႃး ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်ၵူႈပွၵ်ႈ ၶႆၼႄတေႉ - ၼႂ်းထမ်ႈၽြႃးၼၼ်ႉ မီးၵွင်မွင်းသိူင်း ၼိုင်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်မႃးယိမ်ၵွႃႇ ဢမ်ႇသူင်ႇၶိုၼ်းလႄႈ ၽီထမ်ႈၼၼ်ႉ ၸႂ်လမ်သေ ဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်မၢၵ်ႇၽႃ ဢိုတ်းပႅတ်ႈလႄႈ ဢဝ်ႁူးထမ်ႈၼၼ်ႉ တိုၼ်ႈၵွႃႇပႅတ်ႈ - ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈထမ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မီးၽိုင်ႈၸပ်း သီႇႁႃႈႁူင်းတႃႇသေႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်တေႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၸပ်းယဝ်ႉ။ ထမ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ပၢင်းဢဝ်ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးမႃးဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇၸပ်းၸိုဝ်ႈ ဝႃႈ ထမ်ႈၽြႃး ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈထမ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵႆႉမီးမုၼ်ၸဝ်ႈ မႃးထင်ယူႇၼႂ်းမၼ်းသေ ၵျၢင်ႉၵမ်တြႃးပဵၼ်ပွၵ်ႈပဵၼ်ထႃႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႃး လႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇယူႇႁိုင်ထင်ႁိုင်။ မီးတႃႇပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၶဝ်မႃးႁႅမ်ပႅတ်ႈ မုၼ်ၸဝ်ႈပႃးၼိုင်ႈ(ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ)။ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇ မီးမုၼ်ၸဝ်ႈလႂ် မႃးထင်သဝ်းထႅင်ႈယဝ်ႉ။
7) မႆႉၸူင်သၢမ်သွင်း
မႆႉၸူင်သၢမ်သွင်းၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉသီႇ၊ မီးဝႆႉတၢင်းၸဵင်ႉႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း လုမ်းၸႄႈဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ(မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးရုံး)။ ယၢမ်းလဵဝ်တေႉ ဢမ်ႇမီး ယဝ်ႉ။ မႆႉၸူင်သၢမ်သွင်းၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈငဝ်ႈလဵဝ်တႅၵ်ႇ ဢွၵ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢမ်တူၼ်ႈပဵင်းၵၼ်။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မႆႉ ၸူင်သၢမ်သွင်းယဝ်ႉ။ ပိုၼ်းလၢၵ်ႇလၢႆးမၼ်း ဢမ်ႇမီးသင်သေတၵေႃႈ ပဵၼ် မႆႉငဝ်ႈလဵဝ် တႅၵ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢမ်တူၼ်ႈလဝ်းယၢဝ်းပဵင်းၵၼ်လီ၊ လမ်းမၼ်း ယႂ်ႇတၢၼ်ႇၵၼ်၊ ပဵၼ်ဢၼ်ႁၢင်ႈလီတႃဝႆႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၵုၼ်ႁဵင်ၶဝ်ၵူႈပွၵ်ႈ ဢမ်ႇတႅပ်းပႅတ်ႈ။ ၸိူဝ်းဢၼ်မႃးတႅပ်းတေႉ ပဵၼ်ၸုမ်း လိူဝ်ႈမႆႉၶဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တီႈတၢင်းၸၢၼ်းမႆႉၸူင်သၢမ်သွင်းၼၼ်ႉ မီးႁူင်းၸၢၵ်ႈလိူဝ်ႈမႆႉ မၢႆ12 (အမှတ် ၁၂ သစ်စက်)လႄႈ ၸုမ်းလိူဝ်ႈမႆႉၶဝ် ၸင်ႇ တႅပ်းဢဝ်လိူဝ်ႈႁဵတ်းမႆႉပႅၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶႆႈၼႄမႃးၸိူ်ဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵေႇၸွမ်းၼင်ႇၽိင်ႈ တိုၼ်းပဵၼ်(သၽႃႇဝ)ပေႃႇပဵၼ်မႃး ၵိုၵ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ယူႇယဝ်ႉ။
----------------------------
ဝဵင်းသီႇဝဵင်း
ဝဵင်းသီႇဝဵင်းၼႆႉ မီးတၢင်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉပၢင်သေ မီးၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ပွၵ်ႉမၢႆႁႃႈလႄႈ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းသီႇဝဵင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸမ်ႉ ဝဵင်းၼၢင်းလူင်(ဝဵင်း လူင်)၊ ဝဵင်းၼၢင်းၵၢင်(ဝဵင်းၼၢင်း)၊ ဝဵင်းၼၢင်းဢွၼ်ႇ လႄႈ ဝဵင်းႁိၼ်- ပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းသီႇဝဵင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ပဵၼ်ဝဵင်းၽီၽၢႆး။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၶႆႈၼႄတေႉ - မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ (တေပဵၼ်မွၵ်ႈပၢၼ် ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးတမ) မီးၼၢင်းၽၢႆးသၢမ်ၵေႃႉပီႈၼွင်ႉ။ တီႈပီႈၼၢင်းလူင် ၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၼၢင်းလူင်၊ တေႃႈလဵဝ်တေႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းလူင်၊ မီးတၢင်းႁွင်ႇ ပွၵ်ႉမၢႆႁႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼၢင်းၽၢႆးၵေႃႉၵၢင်ယူႇၼၼ်ႉ သမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၼၢင်းၵၢင်ၼႆ ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၼၢင်းၵၢင်ၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႉဝဵင်းၼၢင်း ဢၼ်မီးယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ယဝ်ႉ။ တီႈၼၢင်းၽၢႆးၵေႃႉၵၢင်ယူႇသဝ်းတႄႉ ꧦတေႉ ပဵၼ်ၵွင်းသူၼ်ၼဵင်ႈ တၢင်းၵွႃႇၼွင်ပႃ မိူဝ်းတေႃႇၵုင်းၵျွင်း ထမ်ႇမပႃႇလၸိတ်ႉတသုၶ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼၢင်းၽၢႆးၵေႃႉၼွင်ႉပၢႆသုတ်းၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉ သမ်ႉဝႃႈ ဝဵင်းၼၢင်း ဢွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၼၢင်းၽၢႆးဢွၼ်ႇယူႇသဝ်းတႄႉ ꧦၸမ်ႉ ပဵၼ်ၵွင်းဢၼ် မီးတၢင်းၸၢၼ်း ၵျွင်းထမ်ႇမပႃႇလၸိတ်ႉတသုၶ ဢၼ်ၼွင်ပႃပေႃးလွမ်ႉ ဢိူမ်ႈဝႆႉယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းၼၢင်းဢွၼ်ႇယူႇတေႉ ဢမ်ႇ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်း ၼင်ႇဝဵင်းၼၢင်းလူင်(ဝဵင်းလူင်)လႄႈ ဝဵင်းၼၢင်းၵၢင်(ဝဵင်း ၼၢင်း)၊ ပဵၼ်ပႃႇမႆႉ ပႃႇထိူၼ်ႇယူႇယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းႁိၼ်ၸမ်ႉ မီးတၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းလူင် တီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမၢၵ်ႇၵႅင်း ၵူႈပွၵ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းႁိၼ်ၼႆႉတေႉ ယွၼ်ႉမီးမၢၵ်ႇႁိၼ် မိူၼ်ႁၢင်ႈတင်ႇၼင်ႈ (တင်ႇၼင်ႈႁိၼ်)လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းႁိၼ်ၼႆ ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၶဝ်ဝႃႈတေႉ တင်ႇၼင်ႈႁိၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တင်ႇ ၼင်ႈၽီၽၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းႁိၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီး ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းလႄႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ဝဵင်းႁိၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးဢွၵ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်း လူင်လႄႈဝဵင်းၼၢင်း။
ဢိင်ၼိူဝ်တီႈယူႇတၢၼ်းသဝ်းၽီၽၢႆးၶဝ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇသေ ပဵၼ်မႃးၶူဝ်း ၶွင်ၵဝ်ႇၵေႇၵိုၵ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ မီးဝဵင်းလူင်၊ ဝဵ်င်းၼၢင်း၊ ဝဵင်းႁိၼ် ၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈၶႆႈၼႄမႃးၼႆႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။
--------------------------
ဢၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းပဵၼ်သေ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉႁိၵ်ႈၵိုၵ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ယူႇ ၸမ်ႉ ပဵၼ်ၼင်ႇဢၼ်ၼႄဝႆႉ ပႃႈတႂ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
(ၵ) ၵွင်းမူးၸဵတ်းသူႇ
1. ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇ
2. ၵွင်းမူးပဵတ်းၶမ်း(ၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း)
3. ၵွင်းမူးၼႃးသေႇသၢမ်သူႇ
4. ၵွင်းမူးၵုၼ်ၵျွင်း
5. ၵွင်းမူးၼၢင်းၽၢႆး။
(ၶ) ၼႃးသီႇၼႃး
1. ၼႃးတူဝ်း
2. ၼႃးဢွၼ်ႇ
3. ၼႃးသေႇ
4. ၼႃးဝၢၼ်ႈတႃႈ။
(င) တၢင်းၽႄၸဝ်ႈၽ - ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
(ၵ) ၵွင်းမူးၸဵတ်းသူႇ
1. ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇ
ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉၼိုင်ႈ တီႈၼိူဝ်ၵွင်း ဢိူဝ်ႈၸမ်ၼမ်ႉပၢင်။ တၢင်းႁွင်ႇၵွင်းမူး မီးမႄႈၼမ်ႉပၢင်၊ တၢင်းၸၢၼ်းၵွင်းမူး မီးသဵၼ်ႈတၢင်းမွၵ်ႇ ၵွၼ်(ချယ်ရီလမ်း)၊ တၢင်းတူၵ်း မီးသဵၼ်ႈတၢင်းႁူဝ်ၼမ်ႉ(ရေဦးလမ်း)။ ယၢမ်းလဵဝ်တေႉ ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇတေႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝဵင်းယႂ်ႇၵႂၢင်ႈ မႃးလႄႈ ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇၼၼ်ႉ ၵႃးၸၢၵ်ႈထုၺ်လိၼ်ထုၺ်ပႅတ်ႈသေ ႁဵတ်းပဵၼ်တီႈႁိူၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵႃးၸၢၵ်ႈပႆႇထုၺ်ပႅတ်ႈၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈၽၢင် ၵွင်းမူးတေႉ ဢမ်ႇပွၵ်ႈလီ၊ ယွၼ်ႉမႆႉၺွင်ႇၽွတ်ႈဢူမ်ပႅတ်ႈသေ လႆႈႁၼ် မၢၵ်ႇဢုတ်ႇမၼ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မႆႉၺွင်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆး။ လွင်ႈပဵၼ်မႃး ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇၸမ်ႉ - မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မီးၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈပႃးၼိုင်ႈ(ၽ ယိၼ်ႉၼွင်ႇ ႁိုဝ် ဢူးဢွင်ႇၸေႇယ)မႃးၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉသေ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈၵွင်းမူး ဝႃႈ “ၼူၵ်ႉပဵၵ်ႉၸေႇတီႇ(နှုတ်ပိတ်စေတီ)ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းတေလႅပ်ႈပဵၼ် ၶဝ်မႃးႁဵတ်းလွင်ႈတၢင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းသေပိူင် ꧦယဝ်ႉၵေႃႈ ပိၵ်ႉသူပ်း ပိၵ်ႉပၢၵ်ႇ၊ ၽႂ်တေဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈ ဝႃႈၼႆသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵွင်းမူး တီႈမၢႆ တွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပဵၵ်ႉ(နှုတ်ပိတ်စေတီ)ၼၼ်ႉ တႆး ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်ႈမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
2. ၵွင်းမူးပဵတ်းၶမ်း(ၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း)
ၵွင်းမူးပဵတ်းၶမ်းၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉၼိုင်ႈ တီႈႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉပၢင် ႁူဝ်ၶူဝ်ၽၢႆႇ တၢင်းတူၵ်းပၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သိူၵ်ႈပိုၼ်းၵွင်းမူးသူႇၼႆႉ ၸွပ်ႇထၢမ်ႁႃတီႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶၢဝ်ႉၵေႇၶဝ်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽူႈလႂ်ႁူႉသိူၵ်ႈပိုၼ်းမၼ်း ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးပဵတ်းၶမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၸေႇတၼႃႇမႄးၵုမ်းၵွင်း မူးၶဝ် ႁဵတ်းဝႆႉႁၢင်ႈပဵတ်းၶမ်း ၼႂ်းၵူင်သၢင်ႇဝၢင်ႇၵွင်းမူးၼၼ်ႉလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးပဵတ်းၶမ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတေႉ ႁွင်ႉဝႃႈၵွင်းမူး ၼၢမ်ႇမိူင်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးႁဵင်သူႇ(ဢမ်ႇၸႂ်ၼိုင်ႈႁဵင်)ၼႆ ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈၵွင်းမူးႁဵင်သူႇၼႆၼၼ်ႉတေႉ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈႁဵင်သူႇ ယူႇ ႁိမ်း(တၢင်းႁွင်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇၵႅင်း ယၢမ်းလဵဝ်)မၼ်းလႄႈ ႁွင်ႉၵိုၵ်းၸဝ်ႈႁဵင် သူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးႁူႉလီၶဝ်ၸမ်ႉ ၵွင်းမူးသူႇၼႆႉ ပဵၼ် ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇၼႆ ထၢင်ႇၽိတ်းထၢင်ႇပိူင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
3. ၵွင်းမူးၼႃးသေႇ
ၵွင်းမူးၼႃးသေႇၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆႁႃႈ(ပွၵ်ႉၼႃးသေႇ)တၢင်းဢွၵ်ႇပၢင်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၼႃးသေႇၼႆႉ မီးသၢမ်သူႇႁိမ်းၵၼ်သေ ပဵၼ်ၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵေႇ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ သူႇလူင်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးမႄႈမၢႆႈ၊ သူႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးထီးၼၼ်ႉ သမ်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးထႆး၊ သူႇဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉ သမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်ႈမူးသူးတွင်းပျေႉ(ဆုတောင်းပြည့်စေတီ)ၼႆယဝ်ႉ။ ၵွင်း မူးသၢမ်သူႇၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈလႂ် ၽႂ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼမၼ်းၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး ၵူၼ်းတွင်းမၼ်းယဝ်ႉ။
ၵွင်းမူးသူႇလူင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသင်လႄႈႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးမႄႈမၢႆႈၼႆ ၽႂ် ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉတႅတ်ႈၼႅတ်ႈလီ၊ ၽူႈဢၼ်မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၶိုၼ်းတေႉ ပဵၼ် မႄႈႁဵင်ထဝ်ႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ မႄႈႁဵင်ရတၼႃႇ ယူႇယဝ်ႉ။ မႄႈႁဵင်ထဝ်ႈ ပဵၼ် မႄႈမၢႆႈလႄႈႁွင်ႉၸွမ်းမႄႈႁဵင်ထဝ်ႈႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် တိုၼ်းႁွင်ႉႁိၵ်ႈမႃးၸဵမ် ၵွၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၵေႃႉၵေႃႉတွင်းမၼ်းယဝ်ႉ။
ၵွင်းမူးထႆးၼၼ်ႉတေႉ မေႃမိုဝ်းၵေႃႇသၢင်ႈမၼ်း ပဵၼ်ထႆးလႄႈ ႁွင်ႉ ဝႃႈ ၵွင်းမူးထႆးၼႆယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးသူႇၼႆႉ ဢမ်ႇမီးထီး ၸိူင်ႉၼင်ႇတၢင်ႇသူႇ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ထီးမၼ်းႁၵ်းပုတ်းၵွႃႇဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇၵေႃႇမၼ်း ၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇသႂ်ႇထီ - ၵေႃႇႁဵတ်းပုင်ႇႁၢင်ႈၽၢင်ၵွင်းမူးမိူင်းထႆးဝႆႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပူႇမေႃမိူင်း ဝဵင်းၼၢင်း ဝႃႈတေႉ ပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ(ဢူးဢွင်ႇၸေႇယ ႁိုဝ် ၽယိၼ်ႉၼွင်ႇ)ၶဝ်ၸုမ်း ၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းထႆး(ဢယုတ်ႉထယ)မႃးသေ မႃးဝႄႉတႄႇတင်ႈ၊ မေႃ မိုဝ်းထႆးပႃးမႃးၸွမ်းၶဝ်လႄႈ ၸႂ်ႉမေႃမိုဝ်းထႆးၶဝ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႇသၢင်ႈ - ဝႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
4. ၵွင်းမူးၵုၼ်ၵျွင်း
ၵွင်းမူးၵုၼ်ၵျွင်းၼႆႉ မီးၼႂ်းၵုၼ်ၼမ်ႉပၢင်(ၵုၼ်ၵျွင်း)ပႃႈႁွင်ႇဝဵင်းလူင်၊ ပွၵ်ႉ မၢႆႁႃႈ။ တႄႇႁဵတ်းမႃးပီလႂ်၊ ၸဝ်ႈတႃႇၼပဵၼ်ၽႂ် ၼႆ ဢမ်ႇမီးၵႃႉတွင်းမၼ်း ယဝ်ႉ။ ဢၼ်တႃးၼမ်ႉယႃႈသီၶမ်းၼၼ်ႉတေႉ ပဵၼ်ၸူဝ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉၵူၺ်း။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၵွင်းမူးၵုၼ်ၵျွင်းၼႆႉတေႉ ပဵၼ်လုင်းတိၼ်ႇ ဢေး(ၵေႃႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူဝ်သြႃႇမၼၢင်းလိုၼ်း) ပွၵ်ႉမၢႆသၢမ်၊ ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ယဝ်ႉ။
5. ၵွင်းမူးၼၢင်းၽၢႆး
ၵွင်းမူးၼၢင်းၽၢႆးၼႆႉ မီးတၢင်းဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၼမ်ႉမွၼ်း ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇပၢင် သေ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ၼိူဝ်ၵွင်း ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆၼမ်ႉပၢင် မွၵ်ႈၼိုင်ႈပၢၵ်ႇဝႃး၊ ယၢၼ်ၵႆဝဵင်းမွၵ်ႈသီႇလၵ်း။ လွင်ႈလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးၼၢင်းၽၢႆးၸမ်ႉ ႁွင်ႉ ၸွမ်းၼၢင်းၽၢႆးၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်မႄႈ ဢလွင်းၸိင်ႇတႃႇမၼိၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၵေႃႇၵွင်းမူးၼၼ်ႉတေႉ ပဵၼ်တီႈၼၢင်းၽၢႆးတၢႆ(ပဵၼ်တီႈႁူဝ်မၼ်းၼၢင်း ဝၢင်းလိၼ်)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း တီႈၼၢင်းၽၢႆးတၢႆၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ်ၸင်ႇတႄႇၵွင်းမူးဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁွႆးမိုဝ်းၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတႄႇ တေႉ ဢမ်ႇသူႇယႂ်ႇ ဢမ်ႇသုင်တၢၼ်ႇယၢမ်းလဵဝ်။ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈၸေႇတၼႃႇ ၶဝ် မႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးထႅင်ႈလႄႈ ၸင်ႇသူႇယႂ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၵွင်းမူးၼၢင်းၽၢႆးၼႆႉ ၸဝ်ႈၸေႇတၼႃႇမႄးၵေႃႇၵုမ်းလုမ်းလႃး ဢွၼ် တၢင်းသုတ်း ပဵၼ်လုင်းႁဵင်ၼမ်ႉမွၼ်း မိူဝ်ႈပီ-1974 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ-2011 ၸမ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇၼႃးသေႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၢမ်းၼႃႈသေ သမ်ႉတင်း လုင်းသြႃႇသႅင်တုၺ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး မႄႈပႃႈတၢၼ်း ဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇၶဝ် ၶိုၼ်းမႄး လုမ်းလႃးထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
(ၶ) ၼႃးသီႇၼႃး
ၼႂ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ်ၵဝ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁွင်ႉ ႁိၵ်ႈၵိုၵ်းဝဵင်းၼႆႉ မီးၼႃးသီႇၼႃး။ ၼႃးသီႇၼႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃးတူဝ်း၊ ၼႃး ဢွၼ်ႇ၊ ၼႃးသေႇ လႄႈ ၼႃးဝၢၼ်ႈတႃႈ ယဝ်ႉ။
1. ၼႃးတူဝ်း
ၼႃးတူင်ႈလူင်ဢၼ်မီးတၢင်းၸၢၼ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈၼႃးတူဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈလႆႈႁွင်ႉဝႃႈၼႃးတူဝ်းၼႆႉတေႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶႅပ်ႇၶၢင်ႈၼႃး တၢင်းၸၢၼ်း မီးႁွင်ႈၼမ်ႉတူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ၼႃးတူဝ်းၼႆႉ ၵူႈပွၵ်ႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းယူႇဝၢၼ်ႈၼႃးတူဝ်းလႄႈႁူဝ်တႃႈ(ၵုၼ်ႁဵင်)ယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၼႃးတူဝ်း တေႉ ပဵၼ်တီႈပွၵ်ႉၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇပေႃး ပဵၼ်ဝဵင်းမႃး မိူဝ်ႈပႆႇႁဵတ်းၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းၼၼ်ႉ သဝ်းၵျွင်းၵဝ်ႇဝၢၼ်ႈၼႃး တူဝ်း ယင်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းမီးယူႇ။ ဝၢၼ်ႈၼႃးတူဝ်းၼႆႉ ႁၢမ်ႈၵွႃႇမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတွင်းမၼ်းယဝ်ႉ။ တေႃႈၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢႃႇယုလႆႈပႅတ်ႇသိပ်း ၵဝ်ႈသိပ်း ယၢမ်းလဵဝ် ယင်းဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁၼ်ဝၢၼ်ႈၼႃးတူဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
2. ၼႃးဢွၼ်ႇ
ၼႃးဢွၼ်ႇၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆသီႇ၊ မီးႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉပၢင်၊ ႁွင်ႉဝႃႈ ပွၵ်ႉၼႃးဢွၼ်ႇတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် တိုၵ်ႉပဵၼ်မူႇဝၢၼ်ႈ (ႁူဝ်တႃႈ)ယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်တူင်ႈၼႃးၽၼ်းဝၢၼ်ႇ မွၵ်ႈတၢင်သၢမ်ၶႂၢႆးၵူၺ်း လႄႈ ၸင်ႇဝႃႈၼႃးဢွၼ်ႇ။ ၸိူဝ်းပၢင်ႇၼႃးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉတေႉ ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမူတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
3. ၼႃးသေႇ
ၼႃးသေႇၼႆႉ သမ်ႉမီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆႁႃႈ တၢင်းၸၢၼ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးယဝ်ႉ။ ၵူႈပွၵ်ႈ တႄႇဢဝ်တၢင်းၸၢၼ်းၵႃး ပဵၼ်တူင်ႈၼႃးသေ လူင်းၸွမ်းၽၢၵ်ႇ ၶၢင်ႈတၢင်းတူၵ်းၵွင်းမူးသေ သမ်ႉငႅၵ်းသေႇၵွႃႇ တၢင်းၸၢၼ်းၵွင်းမူး၊ တမ် မိူဝ်းၸူး ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်တူင်ႈၼႃးသေႇၸွမ်းၽၢၵ်ႇၶၢင်ႈ ၵွင်းမူးၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၼႃးသေႇၼႆယဝ်ႉ။
4. ၼႃးဝၢၼ်ႈတႃႈ
ၼႃးဝၢၼ်ႈတႃႈၼႆႉ မီးၼႂ်းပွၵ်ႉမၢႆႁႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်ႈႁွင်ႇတၢင်းၵႃးၸိူဝ်း ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တေႉ ၼႂ်းပၢင်ႇတူင်ႈၼႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် ႁိူၼ်းၵူၼ်းတဵမ်သဵင်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ၼႃးဝၢၼ်ႈတႃႈၸမ်ႉ မိူဝ်ႈ ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ ပႆပဵၼ်ဝဵင်းၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်တၢင်းႁွင်ႇႁူဝ်ၶူဝ် တၢင်းဢွၵ်ႇ ပၢင် ၶိုၼ်ႈၸွမ်းၽၢင်ပၢင် မီးဝၢၼ်ႈၶၢမ်ႈတႃႈ(ဝၢၼ်တႃႈ)လႄႈ ၼႃးဢၼ်မီး တၢင်ႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ၼႃးဝၢၼ်ႈတႃႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။
(င) တၢင်းၽႄၸဝ်ႈၽ
တၢင်းၽႄၸဝ်ႈၽၼႆႉ မီးတၢင်းတူၵ်းၵျွင်းဢွင်ႇရတၼႃႇသုၶ။ ယၢမ်းလဵဝ် တေႉ ႁွင်ႉဝႃႈ တၢင်းၽႄဝၢၼ်ႈလဝ်း သၢႆးၶၢဝ်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈတၢင်း ၽႄပႃႇႁဵဝ်ႈသၢင်းၶျၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းသဵၼ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၽၵူႈ ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽၶၢၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၽွၵ်ႈႁဵတ်းလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ တၢင်း ၽႄၸဝ်ႈၽၼႆယဝ်ႉ။
ၵႂၢမ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈ
ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵေႇၵိုၵ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၸွမ်းၼင်ႇၽူႈတႅမ်ႈ လႆႈၸွပ်ႇႁႃႁူႉႁၼ် တေႉ မီးၼင်ႇၼႆၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်တေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄမႃး ၶူဝ်း ၶွင်ၵဝ်ႇၵေႇၵိုၵ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈလုႁၢႆၵွႃႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵေႃႈၵိုတ်းဝႆႉၸိုဝ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇ(နှုတ်ပိတ်စေတီ)လႄႈသင် ၼွင်ၼူၵ်ႉယုင်း၊ ၼွင်လႅင်ႉ၊ ၼွင်လူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ၼႃးဢွၼ်ႇလႄႈၼႃးဝၢၼ်ႈတႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် မႆႉၸူင်သၢမ်သွင်း လႄႈသင် လုႁၢႆဝၢႆးၵွႃႇယဵၼ်းပဵၼ်တီႈႁိူၼ်းတီႈယေးသေတၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင် မၼ်ႈတေႉ ၵိုၵ်းၽၢၵ်ႈဝႆႉၸွမ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ယူႇ။ တီႈမၼ်း တူဝ်မၼ်း ႁၢင်ႈ ၽၢင်မၼ်း မီးဝႆႉသေ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇ ꧦမၼ်း ႁၢႆပႅတ်ႈၼႆႉတေႉ မီးတၢင်ႈၽႄ ၸဝ်ႈၽၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵေႇႁဝ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇလႆႈလုႁၢႆဝၢႆးၵွႃႇၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်း ဝဵင်း ႁွင်ႉပဵၼ်ၸိုဝ်ႈတႆးၼၼ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈယဵၼ်းၵွႃႇၼၼ်ႉလႄႈ သင် တႃႇတေသိမ်းပႅင်းၵွႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း သူၵဝ်ႁဝ်းႁႃး ပီႈၼွင်ႉဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်တင်းမူတ်းယူႇယဝ်ႉ။ (ၸိုဝ်ႈၶွင်ပိူၼ်ႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ ၶွင်ႁဝ်းတေႉလီယူႇ။ ပိူင်တႅၵ်ႈ - မိူၼ်ၼင်ႇၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပဵၵ်ႉ ယဵၼ်းပဵၼ် ၵႂၢမ်းတႆး ၵွင်းမူးၼူၵ်ႉပိတ်ႇ)
ၶေႃႈၶွပ်ႈၸႂ်
တႃႇတေလႆႈပိုၼ်းၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵေႇ ၵိုၵ်းဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ ၽူႈဢၼ်လႆႈၸွႆႈ ထႅမ်(ၶႆႈၼႄပိုၼ်း) မိူၼ်ၼင်ႇသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၵျွင်းၼႃးသေႇ၊ ပေႃႈၸၢၼ် ၸရေးပုင်ႇၺ ပွၵ်ႉမၢႆၼိုင်ႈ၊ လုင်းဝိၸိင်ႇတႃႇ ပွၵ်ႉမၢႆသီႇ၊ လုင်းဢုပ်ႉပလ ပွၵ်ႉမၢႆသွင်၊ သြႃႇသႅင်တုၺ်ႈ ပွၵ်ႉမၢႆသွင်၊ လုင်းၽူဝ်းမ(ဝၢၼ်ႈလဝ်း) လႄႈ လုင်းဝိၸေႇယ ပွၵ်ႉဝဵင်းၼၢင်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းၽူႈတႅမ်ႈ ပဵၼ်ဢၼ် ၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် တၢင်ႇၵျေးၸူးယူႇတႄႉ ꧦၶႃႈယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈ-လွၼ်ႉတႆး
ဢဝ်မႃးၼႂ်းပပ်ႉ-ပီၵွၼ်းသႅင် သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ဢၵ်ႉၵသေႇၼ ဝတ်ႉဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇ
တႅမ်ႈတၢင်ႇၼႂ်းဝႅပ်ႉ-ၸဝ်ႈၶူးပိၼ်ႇတေႃးလ (တႆးၼုမ်ႇ)


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15.06.2022 ၸွမ်းၼင်ႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ် ႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းပီ 2022 -2023 ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဢမ်ႇပႆႇပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ေတလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢွၼ်တၢင်းပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၵၢၼ်ၶတ်းလိူၵ်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵၢင်ၼၼ်ႉ ေတႄတႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ (3) ထိုင် ၸၼ်ႉ (9) ၽူႈမီးသုၼ်ႇပၼ် ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယု (11) ၶူပ်ႇ ထိုင် (24) ၶူပ်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶူးသွၼ်မၼ်း ေတလႆႈပဵၼ် ၽူႈၵုမ်းထိင်းႄလႈ ၽူႈတူၺ်းၸွမ်းၵူၺ်း. ေတဢမ်ႇလႆႈ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႇသင်ၸွမ်း ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း။
ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၵၢၼ်ပၼ်ၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ် ေတမီးယူႇ (3) ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၶူးမၼ်းမီး သုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ မၢႆ (2) ၵူၺ်း လိူဝ်ၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇလႆႈၵဵဝ်ႇ ၶွင် ယႃႉၵဝ်းၸွမ်း ၵၢၼ်ၶတ်းလိူၵ်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းလႃးလႃး။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ေတလႆႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသင်ႇၶ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢွၼ်ႁဵတ်း။ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ပၼ်ၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ
- လုၵ်ႉတီႈၼႂ်းၸၼ်ႉလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈ
လုၵ်ႉတီႈၼႂ်းၸၼ်ႉၽႂ်ၸၼ်ႉမၼ်းေသ (တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ၸၼ်ႉသၢမ်ေၵႃႈ ၸၼ်ႉသၢမ် ၸၼ်ႉလႂ်ၸၼ်ႉၼၼ်ႉ) ၶတ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးဝႃႈ ၼႂ်းၸၼ်ႉႁဝ်း မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်း (30)ေၵႃႉ ၼႂ်း (30)ေၵႃႉၼႆႉ ေတမီးသုၼ်ႇပၼ် ၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ်တၢင်း (30)ေၵႃႉ လိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး တႃႇၵူၼ်း (3)ေၵႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉၽႂ်လႆႈ Marks ၼမ်ေၵႃႈ ေတမီးသုၼ်ႇလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼိုင်ႈၸၼ်ႉလႂ် ေတလႆႈၶတ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း တႃႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တႃႇ (3)ေၵႃႉ (ၼႂ်း (3)ေၵႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈၼၢင်းယိင်းၸၢႆးႄလႈ ၸဝ်ႈသၢင်ႇၸဝ်ႈၸၢင်းေၵႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးလႆႈ) ။ ၼႂ်း (3) ေၵႃႉၼႆႉ ယူႇတီႈ ၶူးၵုမ်းၸၼ်ႉ ၶူးသွၼ်ၶဝ်ၶိုၼ်း လိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈၶိုၼ်း။
- ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၶူးၶတ်းလိူၵ်ႈ
ဝၢႆးေသ ယူႇတီႈၸၼ်ႉၽႂ်ၸၼ်ႉမၼ်း လိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်း (3)ေၵႃႉၼၼ်ႉ. ယူႇတီႈၶူးၵုမ်းၸၼ်ႉႁဝ်းၶူးသွၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်း ၶၵ်ႉလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၵူၼ်း (2)ေၵႃႉ တႃႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈႄၶႉပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈလူင်လူင် ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၸၼ်ႉၵၢင် ၵႂႃႇယူႇ။ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ လိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး (2)ေၵႃႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ် ၶူးၵုမ်းၸၼ်ႉမၼ်း ၶူးသွၼ်မၼ်းဢုပ်ႇၵၼ်ေသ လိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၶဝ်ႈႄၶႉ တႃႇေတပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႃးယူႇ။
- ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵူၼ်းတၢင်းၼမ်
ဝၢႆးေသ ၶူးၵုမ်းၸၼ်ႉ ၶူးသွၼ်မၼ်း ၶတ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး (2)ေၵႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယူႇတီႈ တၢင်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ (3) ထိုင် ၸၼ်ႉ (9)ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ် မႃးၶတ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈ ပၼ်ၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉေသ ၶိုၼ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၢႆ (1)ႄလႈ (3) ၼၼ်ႉ ၶူးမၼ်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇပၼ်ၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ်လႆႈ လိူဝ်ေသလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉၵူၺ်း။ ၼႂ်းၶၵ်ႉၼႆႉ ၸဝ်ႈသင်ႇၶ ဢၼ်ဝႃႇယႂ်ႇမၼ်း ေတလႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵူၺ်း ၶူးမၼ်းေတဢမ်ႇလႆႈ ၶဝ်ႈယႃႉၵဝ်းၸွမ်း လိူဝ်ေသ ၵုမ်းၸွႆႈထႅမ်ႈႄလႈ ပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်းၵူၺ်း။
- ၽူႈထုၵ်ႇၺႃးၶတ်းလိူၵ်ႈ
လုၵ်ႉတီႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းၸၼ်ႉၽႂ်မၼ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး (3)ေၵႃႉေသ. ၶူးၵုမ်းၸၼ်ႉ ၶူးသွၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်း ၶတ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၼႂ်း (3)ေၵႃႉၼၼ်ႉ (2)ေၵႃႉေသ ၼႂ်းၸၼ်ႉလႂ်ၸၼ်ႉၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး (2)ေၵႃႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ေတလႆႈ မွၵ်ႈလၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်း သူၼ်းတုမ်ႇ လုၵ်ႈၼွင်ႉၶဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် လုၼ်ၼွင်ႉၶဝ်ပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ သူၼ်းတုမ်ႇၼၼ်ႉ ေတလႆႈ ဢဝ်ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ႁူင်းႁဵၼ်း ၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း ပဵၼ်လၵ်းလၵ်းေသ သူၼ်းတုမ်ႇမွၵ်ႈလၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇၵူၺ်း ေတဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈ ၼွၵ်ႈၶွပ်ႇႄလႈ တီႈဢၼ်ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႇသင် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉလႃးလႃး။
- ၽူႈၼပ်ႉၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ်
ၽူႈၼပ်ႉၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ လိူဝ်ေသ ၸဝ်ႈသင်ႇၶ ၶဝ်ယဝ်ႉ ေတဢမ်ႇမီးၽူႈလႂ်ေတ လႆႈၼပ်ႉဢၢၼ်ႇလႆႈ ၶႅမ်ႉၵၢင်ၸႂ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉလႃးလႃး။ တႃႇေတပိုတ်ႇၽၢဝ်ႇ တႃႇေတၼပ်ႉဢၢၼ်ႇ တႃႇေတဢွၼ်ၼၢမ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ေတလႆႈပဵၼ် ၸဝ်ႈသင်ႇၶ ဢၼ်ဝႃႇယႂ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵူၺ်း တီႈၼႂ်းၸၼ်ႉလႂ်ၸၼ်ႉၼၼ်ႉ ၶတ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး (2)ေၵႃႉၼၼ်ႉ. ၽႂ်လႆႈ ပိူဝ်းသႅၼ်း (%) မၼ်းၼမ်ေၵႃႈ ေတလႆႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵူၼ်းတိတ်းတမ်းလမ်းမႃးၸွမ်းတၢင်းလင်သမ်ႉ ေတလႆႈပဵၼ် ၵႅမ်မၼ်းမႃးၸွမ်းၵမ်းလဵဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိူဝ်းသႅၼ်း ၼၼ်ႉ ေတလႆႈပဵၼ် သင်ႇၶ မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း။
- မၵ်ႉမၼ်ႈ
ယူႇတီႈ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၶတ်းလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉေၵႃႈ ေတလႆႈ မၵ်ႉႁပ်ႉဢဝ်ႄလႈ မၵ်ႉမၼ်ႈၵႂႃႇပၼ်။ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ ယႃႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇေမႃးၵဝ်းၸွမ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၶတ်းလိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းလႃးလႃး။
ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ ၼိုင်ႈပီ ေတၸတ်းႁဵတ်း ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ပဵၼ်ၼႃႈေတပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၵမ်ႉၼမ်။ လုၵ်ႉတီႈၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၶတ်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ေတလႆႈထွမ်ႇၵၼ် ယဝ်ႉေၵႃႈ ႁူႉလွင်ႈၵၼ်လီ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈေၵႃႈ ပဵၼ်ေၵႃႉဢၼ်ၶဝ်ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးႄလႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းေၵႃႈ ေတငၢႆႈ ၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် ၵၢၼ်လၢတ်ႈသင်ႇၵၼ် ေၵႃႈမၼ်းေတငၢႆႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ေတလႆႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မီးၽွၼ်းလီေတႉေတႉ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com