text:
လိၵ်ႈထႆး
ၵႂၢမ်းထႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယႃႇပေဢဝ်ၵႂႃႇလေႃးၸွမ်း ၵႂၢမ်းထႆးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းလႄႈ ထႆးတွၼ်ႈၵၢင်ၼၼ်ႉသေၵမ်း။ ၵႂၢမ်းထႆးภาษาไทย ၼႆႉ သယၢမ်ၼႆၵေႃႈဝႃႈ [3] ဢမ်ႇၼၼ် ထႆးတွၼ်ႈၵၢင် ၼႆၵေႃႈဝႃႈယူႇ။ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းလုမ်းထႆးသေ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းငဝ်ႈ ၵူၼ်းထႆးၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ထႆးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸုမ်းၶိူဝ်းတႆးသေ ၶေႃႈၵႂၢမ်းထႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၸုမ်းၸၢဝ်း တႆး-ၵတႆး Tai-Kadai Language ၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းထႆး ၶိုင်ႈပၢႆၼၼ်ႉ ၸိုၵ်းဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ပႃႇလိ၊ သၵ်ႉၵတ လႄႈ ၵႂၢမ်းၶမဵၼ် ပၢၼ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ မႃးလေႃးဝႆႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းထႆးၼႆႉ မီးသဵင်ၶိုၼ်ႈသဵင်လူင်း (Tonal)သေ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႅၵ်ႇယႅၵ်ႈဝႆႉ ပိူင်ၼိူင်ႈ။ ၵႂၢမ်းထႆးလႄႈ ၵႂၢမ်းလၢဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်သေ လွင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢိတ်းဢီႈယူႇ။ ပေႃးဢဝ် ၸၢဝ်းၵႂၢမ်းဝႃႈတႄႉ မိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႈ။[4]
ၵႂၢမ်းဢၼ် ၵပ်းၵၢႆႇၵႂၢမ်းထႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းထႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉ ၼႂ်းလုမ်းထႆးသေ ၵူၼ်းလၢတ်ႈမၼ်း မီးယူႇ 20 လၢၼ်ႉ (ပီႊ 2000) လိူဝ်လိူဝ်။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းထႆး ဢၼ်ၸႂ်ႉၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းဢၼ်လၢတ်ႈတီႈ မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢၼ်ၸိူဝ်းၵူၼ်း မီးၸၼ်ႉၶဝ် လၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ [5] [6] လိူဝ်သေ ထႆးတွၼ်ႊၵၢင်ၼၼ်ႉ မိူင်းထႆးၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇ ၵႂၢမ်းတႆး Tai Language လူးၵွၼ်ႇ။ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၢႆးၽႃႇသႃႇၶေႃႈၵႂၢမ်း ၶဝ်တႄႉဝႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵဝ်ႇ ဝေႃးႁႃႇရၵဝ်ႇၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ယူႇ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်လူၺ်ႈ ဝေႃးႁႃႇရ တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ဢိတ်းဢီႈၵူၺ်း။[7]
ၵႂၢမ်းထႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဢီႇသၢၼ် (ထႆးပွတ်းႁွင်ႇ) ၵႂၢမ်းဢီႇသၢၼ်ၼႆႉ လၢတ်ႈၵၼ်တီႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆး။ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းလၢဝ်း ဢၼ်မႃးလၢတ်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ သမ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်း လိၵ်ႈထႆး။ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢီႇသၢၼ်မီးယူႇမွၵ်ႈ 20 လၢၼ်ႉ။ ၵူၼ်းထႆး ဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇၼႂ်း ၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ၸေႊတွၼ်ႊဢီႇသၢၼ် လုၵ်ႉတီႈ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းလၢဝ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၵူၺ်း.
- ထႆးပွတ်းႁွင်ႇ (ၽႃႇသႃႇၼိူဝ်၊ လၢၼ်ႉၼႃး၊ ၵႂၢမ်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ယူၼ်း) ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလၢတ်ႈမၼ်း မီးယူႇ 6 လၢၼ်ႉ (1983) မိူဝ်ႈပၢၼ် ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းလၢၼ်ႉၼႃး (ၵဵင်းမႂ်ႇ)ၼၼ်ႉ လၢဝ်းလႄႈထႆး မိူၼ်ၵၼ်သေ ထႆးၵေႃႈဝႃႈ ၶဝ်ယၼ်တီႈ လၢဝ်းသေမႃး။
- ထႆးပွတ်းၸၢၼ်း (ထႆးတႆး၊ ၽၢၵ်ႇတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၻမ်ပရူဝ်း) ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၼ်းမီးယူႇ,မီးယူႇ 4.5 လၢၼ်ႉ (2006)
- ပူႇထႆး ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းပူႇထႆး မီးယူႇ 5 သႅၼ် မီးယူႇၸွမ်း ၼၶွၼ်းၽၼုမ်း၊ 300,000 ၵေႃႉလိူဝ် သမ်ႉမီးယူႇတီႈၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းလႄႈ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း။
- ၽွင်း ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၽွင်း မီးယူႇ 200000 ယူႇတီႈ မိူင်းထႆးတွၼ်ႈၵၢင်လႄႈ ဢီႇသၢၼ်။ 100000 ၵေႃႉလိူဝ် မီးမိူင်းလၢဝ်း ပွတ်းႁွင်ႇ(2006)
- တႆးသျၢမ်ႇ (ရှမ်း) (တႆးလူင်၊ ထႆးယႂ်ႇ) 100000 ၵေႃႉ မီးတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းထႆး။ 3.2 လၢၼ်ႉ မီးၼႂ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ။ (2006)
- လိုဝ်ႉ (လိုဝ်ႉ၊ ယူၼ်း၊ ၻႆး) ၽူႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၼ်းမီး 1 လၢၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ မိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ 600000 လိူဝ် မီးတီႈ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈလၢဝ်း။ (1981-2000)
- ငႅဝ်ႉ မီး 50000 ၵေႃႉ မီးတမ်ႈတီႈ ၼၶွၼ်းၽၼူမ်း၊ သၶွၼ်းၼၶွၼ်း၊ ဢုတွၼ်းထႃၼီႇ ဢၼ်မီး ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းထႆး။
- သူင်ႉ မီး 30000 ၵေႃႉ မီးတမ်ႈတီႈ မိူင်းထႆး ပွတ်းၵၢင်လႄႈ ပွတ်းႁွင်ႇ။
လိၵ်ႈထႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈလူင်ႉၽၢႆႇလိၵ်ႈၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈလိၵ်ႈထႆးၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ တူဝ်လိၵ်ႈၶမဵၼ်သေပဵၼ်မႃး။ လိၵ်ႈၶမဵၼ် သမ်ႉလုၵ်ႉတီႈ လိၵ်ႈပရႁမီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၢဝ်းလိၵ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ပဵၼ် လိၵ်ႈထႆးၼႆႉ ငၢႆးမိူၼ် လိၵ်ႈတႆးလမ်ဝႆႉသေ တေၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၶမဵၼ်ၼၼ်ႉ ငဝ်ႈမၼ်းလုၵ်ႉတီႈ ဢိၼ်ႇတိယမႃးၼၼ်ႉယူႇ။ ၵႂၢမ်းထႆးလႄႈ လိၵ်ႈထႆးၼႆႉ ၸမ်ၵႂၢမ်းလၢဝ်းလႄႈလိၵ်ႈလၢဝ်းယဝ်ႈ။ ၸိူဝ်းဢၼ်မေႃ လိၵ်ႈလၢဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်မေႃလူလႆႈ လိၵ်ႈထႆး ႁူႉပွင်ႇ ၵႂၢမ်းထႆးယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဝေႃးႁႃႇရ၊ သၻ်ႉၻႃႇ၊ သဵင်ၶိုၼ်ႈသဵင်လူင်းလႄး သရထႆး ၶိုင်ႈပၢႆၼၼ်ႉ မိူၼ်ၵၼ် တင်းလၢဝ်းယဝ်ႈ။ မၼ်းငၢႆးမိူၼ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်မႃးတီႈလိၵ်ႈမွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ထႆးဢိင်ဢဝ် လိၵ်ႈၶမဵၼ်သေ မႄးႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် လိၵ်ႈၶဝ်မႃး ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မီးၸၼ်ႉ လၢႆးတႅမ်ႈႁင်းၶေႃၶဝ်မႃးယူႇ။ တူဝ်လိၵ်ႈၶမဵၼ်မီးမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 600 CE ၼၼ်ႉသေ တူဝ်လိၵ်ႈထႆးတႄႉ မီးမႃး မွၵ်ႈမိူဝ်ႈ 1292 CE ၼၼ်ႉယဝ်ႈ။
တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈထႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈထႆး อักษรไทย ၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတႅမ်ႈ ၵႂၢမ်းထႆးလႄႈၵႂၢမ်းတၢင်ႇမဵဝ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ พยัญชนะ မီး 44 တူဝ်၊သရ สระ မီး 15 တူဝ်သေ ပေႃးလေႃးၵၼ် ပဵၼ်ၵႂႃႇသရ28 တူဝ်။ တူၼ်းသဵင်မီး4 သဵင်။
Alphabetic[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 ထိုင်း ထႆး at Ethnologue (18th ed., 2015)
- ↑ (2013) "Thai", Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
- ↑ Although "Thai" has become more common, the older term "Siamese" is still used by linguists, especially when disambiguating from other Tai languages (Diller 2008:6[full citation needed]). "Proto-Thai", for example, is the ancestor of all of Southwestern Tai, not just of Siamese (Rischel 1998[full citation needed]).
- ↑ "Ausbau and Abstand languages". Ccat.sas.upenn.edu. 1995-01-20. Retrieved 2012-07-08.
- ↑ Andrew Simpson (2007). Language and national identity in Asia. Oxford University Press. Standard Thai is a form of Central Thai based on the variety of Thai spoken earlier by the elite of the court, and now by the educated middle and upper classes of Bangkok. It ... was standardized in grammar books in the nineteenth century, and spread dramatically from the 1930s onwards, when public education became much more widespread
- ↑ Peansiri VongvWp/shn/IPAnond (Summer 1994). "Linguistic Perspectives of Thai Culture". paper presented to a workshop of teachers of social science. University of New Orleans. p. 2. Retrieved 26 April 2011. The dialect one hears on radio and television is the Bangkok dialect, considered the standard dialect.
- ↑ Antonio L. Rappa; Lionel Wee (2006), Language Policy and Modernity in Southeast Asia: Malaysia, the Philippines, Singapore, and Thailand, Springer, pp. 114–115


c: text/html

text:
သပ်းလႅင်းႄၼ လွင်ႈ Internet
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25.11.2020 ယူႇတီႈၶႃႈႁဝ်း လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းေသ လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ ၵၢၼ်ႁူမ်ႈလူမ်ႈလွင်ႈ Internet ၵႂႃႇတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ် မိူဝ်ႈၼၼ် ၼ်ႂးႁူဝ်ေၶႃႈ ပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉႄလႈ ႁဵတ်းႄၼတူဝ်ထူပ်းပၼ်တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၵမ်းလဵဝ်
- ၵၢၼ်ၸ်ႂႉတိုဝ်း Internet
- ၵၢၼ် Hack ၵၼ်
- လွင်ႈၽူင်း
- ၵၢၼ်ယိပ်း ၵုမ်းၵမ်ထိင်း ၽူင်းၵူၼ်းတၢင်ႇေၵႃႉ
သပ်းလႅင်းႄၼ လွင်ႈ Internet
ၵၢပ်ႈပၢၼ်ေတႃႇလဵဝ်ၼႆႉ ငိုၼ်းၶမ်း ဢၼ်ၸပ်းတီႈတူဝ်ႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလွင်ႈယ်ႂႇ ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၢၼ်တၼ် ဢၼ်မီးၼ်ႂးမိုဝ်းႁဝ်းၽူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼ်ႂးၽူင်းႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီး ဢၼ်ၵႃႈၶၢၼ်ႇယ်ႂႇလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တႃႇပိူၼ်ႈေပႃးေတဢမ်ႇယိပ်းၵုမ်းထိင်းၽူင်းႁဝ်း တႃႇပိူၼ်ႈေပႃးေတဢမ်ႇၶဝ်ႈႁႃ ယႃႉၵဝ်းေၶႃႈမုၼ်းႁဝ်း ၼ်ႂးၽူင်းႁဝ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈသပ်းလႅင်းလၢတ်ႈႄၼၵႂႃႇယူႇ။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ် (IT) ၸိူဝ်းလူဝ်ႇႁူႉဝႆႉေၵႃႈလူဝ်ႇႁူႉ ၊ ၸိူဝ်းလူဝ်ႇၾၢင်ႉၵၼ်
ေၵႃႈလူဝ်ႇၾၢင်ႉဝႆႉ ၊ ယွၼ်ႉ (IT) Internet လႄႈ လႆႈၸိုဝ်ႈသဵင်ႈလူႉ ၊ လႆႈပဵၼ်လၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈေၵႃႈမီး တၢင်းၼမ် ၊ လႆႈတူၵ်းၼမ်ႉတႃယွၼ်ႉဝႃႈ ၊ လႆႈၸ်ႂ သုၵ်ႉထိုင်တီႈ ၶ်ႂႈၶႃတူဝ်တၢႆၵႂႃႇေၵႃႈမီး ယွၼ်ႉ Internet ႄလႈ ၼႃႈႁိူၼ်းတႃႇေယးလႆႈလူႉၵႂႃႇ ေၵႃႈလႆႈႁၼ်မီးတၢင်းၼမ် ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ပိူၼ်ႈၸၢင်ႇယႃႉ ၸၢင်ႇၵဝ်းႁဝ်း လႆႈ တႃႇပိူၼ်ႈေတဢမ်ႇၸၢင်ႇယႃႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႇၵဝ်း ႁဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇၾၢင်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ် လူဝ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ လႆႈပၼ် တၢင်းႁူႉၵႂႃႇတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ယူႇ (ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇေမႃၼႃ ၸွမ်းၼင်ႇႁူႉပွင်ၸ်ႂ ယၢမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃး ၶိုၼ်းမႃးၸႅၵ်ႈႄၽႄၼပၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းၵူၺ်း)။
သပ်းလႅင်းႄၼ လွင်ႈ Internet
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းလႆႈႁူႉပွင်ၸ်ႂ လမ်းၶိုတ်းတၼ်းလႆႈ ပၢၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းေသ ၸႅၵ်ႈႄၽႄၼပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းဝႆႉၼမ်တိၵ်းတိၵ်း ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၵိူတ်ႇမႃးၼ်ႂးပီႊ 2000 ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းယၢမ်း ၵၢပ်ႈပၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈဝၢႆး သင်ၽ်ႂဢမ်ႇ လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်း ဢမ်ႇသွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ်ၸွမ်းမၼ်းတိုၼ်းေတဢမ်ႇလၢမ်းၶိုတ်းပိူၼ်ႈလႆႈလႃးလႃး ယွၼ်ႉ ၼၼ်ပီႊႁူႉၼိုင်ႈ ၼွင်ႉႁူႉသွင် တၢင်းႁူႉႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈၶိုၼ်းၸႅၵ်ႈႄၽႄၼပၼ်ၶိုၼ်း တွၼ်ႈတႃႇယႃႇ ႁ်ႂႈလုၵ်ႈလၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ လႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းငိူဝ်ႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၵၢင်ႉၵၢင် ဢိူင်ႇၵၢင်ႉၵၢင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းလူင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး လႄႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ် ၼၢင်းယိင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ သေ ထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇႁၼ် TNLA ပွႆပၼ်တူဝ်မၼ်းၼၢင်း ပွၵ်ႈၶိုၼ်းတင်းႁိူၼ်းယေးသင် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 11 August 2019 သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA (ဢမ်ႇႁူႉႁႅင်းၵူၼ်း) ပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇၸေးမိုဝ်း လုၵ်ႉတင်း ဝၢၼ်ႈတေႃႉသၢင်ႈ ဢိူင်ႇတေႃႉသၢင်ႈ သေ ၵႂႃႇတီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ် ၼၢင်းၸၢမ်ၼူၼ်း ဢႃႇယု 40 ပီႊ ထိုင်တီႈၼႂ်းႁိူၼ်း ဝၢၼ်ႈၵၢင်ႉၵၢင် လႄႈ ဢဝ်တူဝ်မၼ်းၼၢင်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၸွမ်း သၢႆသိုၵ်း TNLA ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ႁွတ်ႈၽႅဝ် တီႈဝၢၼ်ႈၵၢင်ႉၵၢင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 22:00 မူင်း ပဵၼ်ၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼွၼ်းလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉလိုဝ်ႈၸႂ် ၊ သိုၵ်း ၶဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ယူႇဝႆႉတီႈၼႂ်းလပ်းသိင်ႇ ပႂ်ႉဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉလွင်ႈႁႅင်းၵူၼ်းၶဝ်ၶႃႈ ၊ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ၶဝ် ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းသင်သေ တီႉၺွပ်း ၼၢင်းၸၢမ်ၼူၼ်း ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ၊ ၸၢႆးၼေႃႇ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ် ၼၢင်းၸၢမ်ၼူၼ်း ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႄႇတၢင်းၼွၵ်ႈဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈထုၵ်ႇ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၼႆ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ် ၼၢင်းၸၢမ်ၼူၼ်း သေ ၵႂႃႇၵုမ်းၶင်တူဝ်ဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈလႂ်ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉၸွမ်း လႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ဢၼ်ၵိုတ်းတင်းႁိူၼ်းယေး ပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ် ၸွမ်းမၼ်းၼၢင်း တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၵၼ်ႁဵၼ်း/လွင်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်
လွင်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ႇ တႃႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼိုင်ႈဢၼ် ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လွင်ႈလိူၵ်ႈသၢင်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၽွင်းတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇပၼ် ၸိုဝ်ႈတႄႉတႄႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ ၶေႃႈမုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႈတႅမ်ႈလႆႈ ၵႃႈတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းဝႆႉ ဢၶွင်ႉၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆတႄႉ ၸၢင်ႈလႆႈၽွၼ်းလီၵျေးၸူးမၼ်းယူႇ။
- ၸၢင်ႈသၢင်ႈလႆႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈမူႇလိၵ်ႈ ဢၼ်မႂ်ႇ။
- ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းဝႆႉဢၶွင်ႉၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးလွင်ႈလိူၵ်ႈသၢင်ႈၼိူဝ် ၵၢၼ်မႄးထတ်း လႄႈ ဢိၵ်ႇပႃးလွင်ႈလိူၵ်ႈသၢင်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်တိူဝ်းလိူဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတႄႉ ပဵၼ် သဵၼ်ႈမၢႆပႂ်ႉတူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈပႂ်ႉတူၺ်းၸွပ်ႇပၼ် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တီႈၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶဝ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ မႄးလၢႆႈၸိုဝ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶၢႆႉလႆႈၼႃႈလိၵ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ႁဵင်းလိၵ်ႈပရူဝ်ႇတူဝ်ႇၶေႃး ဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇမၼ်းသေၵေႃႈ ႁူႉလႆႈမၼ်းယူႇ။ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁဵင်းလိၵ်ႈဢၢႆႇၽီႇၼႆႉ မၼ်းၵႆႉလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇတႃႇသေလႄႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇမၼ်းတေလႆႈ လွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၼႆၵေႃႈ တေယၢပ်ႇယဵၼ်းဝႆႉသေ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း တေတူၺ်း မၢႆတွင်းလီမၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇယဵၼ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵေႃႈမိူၼ်ၼၼ် တီႈၶဝ်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇမီး ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉသုၼ်ႇတူဝ်ဝႆႉလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။
- တွၼ်ႈတႃႇမႄးထတ်းလႆႈ ၼႃႈလိၵ်ႈမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈပဵၼ်ဝႆႉ ၽူႈဢၼ်ထုၵ်ႇၼႄႉၼွၼ်းဝႆႉ ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆႉ ၽူႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း မၼ်းတေလႆႈမီး ဢႃႇယုတူင်ႉၼိုင်ဝႆႉ တီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တႃႇသီႇဝၼ်းယဝ်ႉ လွင်းမႄးထတ်းမၼ်းတေလႆႈမီး တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း သိပ်းပွၵ်ႈယဝ်ႉ။
- ပေႃးပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉ ၸင်ႇၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၸင်ႇမီးသုၼ်ႇပဵၼ်လႆႈ ၽူႈၵုမ်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢႅတ်ႇမိၼ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၼႆႉ ယႃႇပေလိုမ်း ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈ ၶေႃႈလပ်ႉၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၵေႃႉမေႃလိုမ်းၼႆ ၽွင်းမိူဝ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၼႄႉၼွၼ်းသႂ်ႇပၼ် ႁဵင်းလိၵ်ႈဢီးမေးလ် လီလီၶႃႈလႄႈ။ ပေႃးၼၼ် ၸင်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်းယွၼ်းဢဝ်လႆႈ ၶေႃႈလပ်ႉဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁူႉလိူဝ်ၼႆႉ လူတူၺ်းတီႈ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းဢၶွင်ႉ ၼႆ့ၶႃႈလႄႈ။
တေႁဵတ်းႁိုဝ်တၢင်ႇမၢႆၽၢင်
တွၼ်ႈတႃႇတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆ ၼဵၵ်းတီႈထႅဝ်လိၵ်ႈ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၸဵင်ႇၼိူဝ်ၽၢႆၶႂႃတီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ ၵေႃႇသၢင်ႈဢၶွင်ႉ ၼၼ်ႉလႄႈ။
ပေႃးဝႃႈလိူၵ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယဝ်ႉၼႆ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်းလၢႆႈၸိုဝ်ႈလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇလိူၵ်ႈၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် ႁႂ်ႈလူၺ်တူၺ်း ပိူင်ၵၢၼ် ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႆၶႃႈ။


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၵၼ်ႁဵၼ်း/ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇ
ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈလွင်ႈယႂ်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်လူၺ်ႈလွင်ႈမူႇလိၵ်ႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈလႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တင်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႅၼ်းၶဝ်လႄႈသင် ၼႆယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်တွၼ်ႈလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်တွၼ်ႈ တေႃႇသင်ၵေႃႈလၢတ်ႈသေ ပဵၼ်လွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈပွင်ႈလိၵ်ႈ မူႇလိၵ်ႈယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပွင်ႈလိၵ်ႈမူႇလိၵ်ႈသေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးလွင်ႈၶႂ်ႈထၢမ် သေလွင်ႈလွင် ဢမ်ႇၼၼ် မီးလွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်သေဢၼ်ဢၼ်ၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈတႅမ်ႈတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ၵႂႃႇၼဵၵ်းပၼ်တီႈ တွၼ်ႈဢုပ်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁဵင်းၵွင်ႉမၼ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ဝႆ့ သီလႅင်ၼႆၵေႃႈ ယႃႇပေမႆႈၸႂ်။ ပေႃးဝႃႈပႆႇမီး ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇၼႆၵေႃႈ ၵေႃႇသၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ မႄးထတ်းသၢင်ႈ ၵူၼ်းသေၵေႃႉၵေႃႉလႄႈ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်းလၢတ်ႈၼႆ ၶိုၼ်းၵႂႃႇလၢတ်ႈသႂ်ႇတႂ်ႈ ၶေႃႈထတ်းသၢင်ၶဝ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵၼ်တင်းဢၼ်ၶဝ်ႈ လၢတ်ႈသေ "တႃႇတႄႇတွၼ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ" ၼႆ ၼဵၵ်းပၼ်တီႈ + ၼၼ်ႉသေၼႆ မၼ်းတေၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈ ႁၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇၶေႃႈထတ်းသၢင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ် တႃႇသေႇၶႃႈလႄႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၼႄပၼ် ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းၼႆ ပေႃႉပၼ် ~~~~ ၶႃႈလႄႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ ၼဵၵ်းပၼ် "ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ" ၼႆ မၼ်းတေဢဝ် လၢႆးမိုဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သႂ်ႇပၼ်ၵႂႃႇႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် ပွင်ႈလိၵ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇပႃးဝႆႉ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ တေဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ (တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ လွၵ်းမႄးထတ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉပၼ်ၼဵၼ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်း "--~~~~" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။)
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တီႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇပႆႇမီး ဢၶွင်ႉၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈလွၵ်ႉဢိၼ်ႇဝႆႉၼႆ မၼ်းတေၸႂ်ႉ ႁဵင်းလိၵ်ႈဢၢႆႇၽီႇ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉသေ မၢႆတၢင် လၢႆးမိုဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇယူႇ။ ပေႃးပဵၼ်သၢႆႇငၢႆမိူၼ်ၼၼ်တႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈလီ ဢမ်ႇလူင်းၵေႃႈလီ မၼ်းတေဢဝ် ႁဵင်းလိၵ်ႈဢၢႆႇၽီႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ မၢႆသိမ်းပၼ်ၵႂႃႇ တီႈၼႂ်း ပိုၼ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး မၢႆတွင်းဝႆႉ ႁဵင်းလိၵ်ႈဢၢႆႇၽီႇၼႆ ႁဵတ်းဢၶွင်ႉ ဢၼ်လႆႈလၢႆ ဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈလႄႈ။
ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း
ၽူႈမႄးထတ်းၵေႃႉလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ (ၽူႈမီး ဢၶွင်ႉ ၵေႃႉလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ) မီးဝႆႉ ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ၶဝ်ႈတႅမ်ႈပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းဢွၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈဢမ်ႇမီး ဢၶွင်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈတႅမ်ႈလႆႈယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ သေၵေႃႉၵေႃႉ ၶဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းဢွၼ်ႇၼႆ တီႈၸိၵ်းၼိူဝ်း ၼႃႈလိၵ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် လိၵ်ႈၽၢင်ႉပၼ် "You have new messages" ဢၼ်ၵွင်ႉဝႆႉပၼ်တင်း ၼႃႈလိၼ်ႈ တွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶွင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႃႇတေတွပ်ႇလိၵ်ႈၶိုၼ်းၼႆႉ မီးလွၵ်းလၢႆးသွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ၶိုၼ်းၵႂႃႇတႅမ်ႈ လိၵ်ႈတွပ်ႇၶိုၼ်း ၵႃႈတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၵေႃႉဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇတွပ်ႇလိၵ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ လၢႆးၼိုင်ႈ၊ ထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်ႈတႄႉ ၶိုၼ်းတႅမ်ႈတွပ်ႇတႂ်ႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈငဝ်ႈငႃႇ ဢၼ်မႃးတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႄႉ ၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးတင်းသွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢၼ်ၶိုၼ်းတႅမ်ႈတီႈၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈတွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၶွင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၵေႃႉဢၼ်မႃးၶဝ်ႈတႅမ်ႈ ဢုပ်ႇၵုမ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်းၶဝ်ႈတူၺ်းၼႆ မၼ်းတေဢမ်ႇႁၼ် လိၵ်ႈတွပ်ႇၶိုၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
လွင်ႈတႅမ်ႈပဵၼ်ၸၼ်ႉ
လၢႆးဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉပဵၼ်ၸၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ လူတူၺ်းလွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ် ၵၼ် ငၢႆႈငႅမ်ႈယဝ်ႉ။ ၽိင်ႈယၢမ်ႈတႄႉၵေႃႈ တေလႆႈတႅမ်ႈ တႅမ်ႇယေႃႈၸၼ်ႉၼိုင်ႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇၶိုၼ်းတွပ်ႇလိၵ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ
တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇတေတႅမ်ႈပဵၼ်ၸၼ်ႉၼႆႉ မီးလွၵ်းလၢႆးမၼ်းဝႆႉယူႇ :
တႅမ်ႈလူတ်ႈ
လွၵ်းလၢႆးဢၼ်သၢင်းလၢင်းသေပိူၼ်ႈတႄ ၵႂႃႇတႅမ်ႈ (:) သႂ်ႇတီႈ ၼႃႈထႅဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈ ":" မၼ်းၼမ် ၸၼ်ႉမၼ်းၵေႃႈတိူဝ်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ပေႃးတေလႆႈၼႄ ပိူင်ယၢင်မၼ်းၸိုင် :
- This is aligned all the way to the left.
- : This is indented slightly.
- :: This is indented more.
တေလႆႈႁၼ်မိူင်ၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ :
- This is aligned all the way to the left.
- This is indented slightly.
- This is indented more.
- This is indented slightly.
Bullet points
ဢၼ်ပဵၼ် bullets ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ ၶပ်ႉသဵၼ်ႈမၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈယူႇ။ ဢၼ်တုမ်ႇၶိတ်ႉလႃး (*) ၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်တီႈႁူဝ်ၼႃႈ ထႅဝ်လိၵ်ႈသေၵေႃႈ ၸႂ်ႉလႆႈယူႇ။
ပေႃးတေလႆႈၼႄ ပိူင်ယၢင်မၼ်းၸိုင် :
- * First list item
- * Second list item
- ** Sub-list item under second
- * Third list item
တေလႆႈႁၼ်မိူင်ၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ :
- First list item
- Second list item
- Sub-list item under second
- Third list item
သႂ်ႇမၢႆၼပ်ႉ
သႂ်ႇၶပ်ႉမၢႆၼပ်ႉသေၵေႃႈ တႅမ်ႈလႆႈယူႇ။ ၸႂ်ႉႁၢင်ႈမၢႆ (#) ဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢင်ႈမၢႆဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ၵႆႉလႄႇဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ တီႈပၼ်သဵင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးတေလႆႈၼႄ ပိူင်ယၢင်မၼ်းၸိုင် :
- # First item
- # Second item
- ## Sub-item under second item
- # Third item
တေလႆႈႁၼ်မိူင်ၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ :
- First item
- Second item
- Sub-item under second item
- Third item
တွၼ်ႈဢုပ်ႇၵုမ် ပိူင်ယၢင်ႇ
ၸိူဝ်းဢၼ်ၼႄဝႆႉၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ပိူင်ယၢင်ႇ တွၼ်ႈဢုပ်ႇ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ :
Hi. I have a question about this article. I'm pretty sure purple elephants only live in New York! JayRandumWikiUser 02:49, 10 Dec 2003 (UTC)
- Well, last time I was in New York, the elephants I saw were green. — try2BEEhelpful 17:28, 11 Dec 2003 (UTC)
- I think you should find a source for your claims. Living × Skepticism 20:53, 11 Dec 2003 (UTC)
- Okay, these elephant journals agree with me:
- Elephants Monthly
- Elephants World
- — try2BEEhelpful 19:09, 12 Dec 2003 (UTC)
- Well, those two sources are unreliable. According to New York City Animal Control, there are no elephants, purple or otherwise, in New York outside of zoos. IloveNYC&elephants 17:28, 13 Dec 2003 (UTC)
- Okay, these elephant journals agree with me:
- I think you should find a source for your claims. Living × Skepticism 20:53, 11 Dec 2003 (UTC)
- I live in Australia, where the elephants look like kangaroos! The people below agree with my statement: -DontGdayMateMe 17:28, 14 Dec 2003 (UTC)
- ElefantLuvr 01:22, 15 Dec 2003 (UTC)
- AisleVoteOnAnything 05:41, 15 Dec 2003 (UTC)
- alittlebehindthetimes 18:39, 27 Jan 2004 (UTC)
- I think you should have a source. Remember verifiability. IloveNYC&elephants 20:56, 28 Jan 2004
ပေႃးဝႃႈၶႂ်ႈသႂ်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆ တီႈၼႂ်းၶေႃႈထတ်းသၢင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆ တႅမ်ႈလႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
- ::: Okay, these elephant journals agree with me:
- ::: * ''Elephants Monthly''
- ::: * ''Elephants World''
- ::: ~~~~
ယႃႇပေလိုမ်း တွၼ်ႈတႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း တႃႇပွင်ႈလိၵ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ :
- ပေႃးတႅမ်ႈ ~~~~ၼႆႉ တေပႃး ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ ဝၼ်းထီႉ (try2BEEhelpful 19:09, 12 Dec 2003 (UTC))
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈသႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈလၢႆလၢႆ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းထီႉလၢႆလၢႆၵေႃႈလႆႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးသူႈၸႂ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပိူင်ယၢင်ႇမၼ်းတႄႉ :
- တွၼ်ႈတႃႇၸိုဝ်ႈ ၼႆႉ တႅမ်ႈလႆႈ ~~~ ၼင်ႇၼႆသေ (try2BEEhelpful)၊ ဢမ်ႇၼၼ်
- ပေႃးဝႃႈတွၼ်ႈတႃႇ ဝၼ်းထီႉႁင်းၶေႃၶေႃၼႆ တႅမ်ႈလႆႈ ၼင်ႇ ~~~~~ ၼႆယဝ်ႉ။ (19:09, 12 Dec 2003 (UTC))
တွၼ်ႈတႃႇပၼ်သဵင်တႄႉ ၵႆႉလေႇၸႂ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁင်းၶေႃၶေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 April 2021 (လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 19:40 မူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ထုၵ်ႇၺႃးၵူၼ်းႁၢႆႉ ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ/ၸုမ်း ဢဝ်ၵွင်ႈၵႂႃႇယိုဝ်းတၢႆ ထိုင်တီႈႁိူၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ဢိူင်ႇၵုင်းသႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇၺႃးယိုဝ်းတၢႆၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ လုင်းလႅင် ဢႃႇယုႁႃႈသိပ်းပၢႆ၊ တီႈႁိမ်းၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ လုင်းလႅင်ၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၶွၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈ (မၢၵ်ႇၵွင်ႈၽၢင်း) သတီး 2 လုၵ်ႈ လႄႈ ၶွၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈတွင်း 1 လုၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ လုင်းလႅင် ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆၼႆႉသေ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉၸွမ်းလီလီ၊ ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆလုင်းလႅင်တႄႉ ၸုမ်းပရႁိတၶဝ် ဢဝ်လူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇတေႃႉတၢင်ႇသူင်ႇပၼ်တီႈ ႁူင်းယႃ ဝဵင်းသီႇပေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 April 2021 ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸုမ်းၶွမ်ႇမတီႇ ဝၢၼ်ႈပၢင်ၸဝ်ႈမိူင်း ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် မၢၵ်ႇလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉတီႈလွႆၵွင်းမူး (ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီ) ႁိမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၸဝ်ႈမိူင်းသေ ၵူတ်ႇထတ်းႁူႉဝႃႈ မၢၵ်ႇဢၼ်ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇၶဝ်ၵႂၢႆးလႄႈ ပဵၼ်ၽႂ်ၸုမ်းလႂ်မႃးႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇႁူႉၸႅင်ႈလႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇဢၼ်ၸုမ်းၶွမ်ႇမတီႇ ဝၢၼ်ႈပၢင်ၸဝ်ႈမိူင်းၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် တီႈလွႆၵွင်းမူး (ငြိမ်းချမ်းရေးစေတီ) ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းသေ ၽဵဝ်ႈသိမ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းမီးၼၼ်ႉ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်း ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း၊ ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း လႄႈ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ တီႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သေ သူင်ႇႁႅင်းၸႂ်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ႁဝ်းၶဝ် ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေးၶဵၼ် လႄႈ ဢွင်ႇပေႉၽူႈၶဵၼ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 6 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမိူင်းထႆး ဢဝ်မၢၵ်ႇထၢၼ်ႇ 3 တိူၵ်ႈ တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 600,000 ပျႃး (ႁူၵ်းသႅၼ်ပျႃးတဵမ်တဵမ်) ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သေဢမ်ႇၵႃး ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵူၼ်းထူပ်းၽေးပၢင်တိုၵ်း တႃႇသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 800,000 ပျႃး (ပႅတ်ႇသႅၼ်ပျႃးတဵမ်တဵမ်)၊ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢဝ်တူဝ်ငိုၼ်း 370,000 ပျႃး (သၢမ်သႅၼ်ၸဵတ်းမိုၼ်ႇပျႃးတဵမ်တဵမ်) လႄႈ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ 50 ၸွႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ဝႃႈၼႆ။
ပီႈၼွင်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး လႄႈ ပီႈၼွင်ႉ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း ၵႃႈၶဝ်ႈၽၵ်း ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် ဢိၵ်ႇတင်း ဢဝ်ႁေႃႇၶဝ်ႈၸွၵ်းၽၵ်း ၸွႆႈသူင်ႇပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ႁူမ်ႈငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်တင်းမူတ်း တူၵ်းမႅၼ်ႈယူႇ 2,230,000 ပျႃး (သွင်လၢၼ်ႉသွင်သႅၼ်သၢမ်မိုၼ်ႇပျႃးတဵမ်တဵမ်) ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ် ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႁဝ်းၶဝ်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ လႄႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။


text:
ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ႁဝ်းၶဝ် မီးၼၼ်ႉသေ ပီႈၼွင်ႉတႆးယၢၼ်မိူင်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မီးဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းၶႄႇ သူင်ႇငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢိၵ်ႇတင်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပီႈၼွင်ႉတႆးယၢၼ်မိူင်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မီးဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းၶႄႇ မီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်သေ ဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ တႃႇ 2,000,000 ပျႃး (သွင်လၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ်) သူင်ႇပၼ်တီႈ ၸၢႆးလၢဝ်တွၼ်း ပုၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇသူင်ႇ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဝႃႈၼႆ၊ ယူႇတီႈ ၸၢႆးလၢဝ်တွၼ်းၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ သွင်လၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ် ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးယၢၼ်မိူင်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မီးဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ၸွႆႈထႅမ်မႃးၼၼ်ႉ သိုပ်ႇသူင်ႇပၼ်တီႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တႃႇ 1,000,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ်) ဢိၵ်ႇတင်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း တႃႇ 1,000,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ်) ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵႂႃႇ ယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 18 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ငိုၼ်း တႃႇသိုဝ်ႉသိူဝ်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းၼႆသေ ပီႈၼွင်ႉၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ် ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းမႃးတၢင်း လၢႆးၵၢၼ်တိုၵ်းသူၼ်းပူၵ်းတိုၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸၢႆးၸွမ်၊ ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းမႃးတၢင်း ပေႃႈလူင်တေႃးၼ လႄႈ တႆးၵေႃႉၸမ်ၸႂ်လၢႆၵေႃႉလၢႆၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈတင်းပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈပူင်ႇယဵင်းၼွၵ်ႈတင်းသဵင်ႈ၊ ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းမႃးတၢင်း ပီႈတလႄႈ ပီႈၼၢင်းၼိင်ႁဝ်းၶဝ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းလမ်းပၢင်း ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ ငိုၼ်းဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶဝ် ၸွႆႈထႅမ်မႃး တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းထႆး 19,000 ဝၢတ်ႇ (ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇၵဝ်ႈႁဵင်ဝၢတ်ႇတဵမ်တဵမ်) ပုၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇသူင်ႇပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆလႄႈ ယူႇတီႈၸၢႆးၸွမ် ၶိုၼ်းဢဝ်ငိုၼ်း 19,000 ဝၢတ်ႇ ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶဝ် ၸွႆႈထႅမ်မႃးၼၼ်ႉ သိုပ်ႇသူင်ႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉတီႈ ၵွင်းမုင်ႈမိူင်းၵႂႃႇ ယဝ်ႈတူဝ်ႈလီငၢမ်း ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ငိုၼ်း တႃႇသိုဝ်ႉယႃႈယႃ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းႁူင်းယႃ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆသေ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ သူင်ႇငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တႃႇသၢင်ႉငိုၼ်းထႆး 7,000 ဝၢတ်ႇ (ၸဵတ်းႁဵင်ဝၢတ်ႇတဵမ်တဵမ်) မိူၼ်ၵၼ်။
လွင်ႈဢၼ် ပီႈၼွင်ႉၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶဝ် မီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်သေ သူင်ႇငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ ယွင်ႈယေႃးဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်းသူးပၼ် ႁႂ်ႈၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ် ၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ် လႄႈ လွတ်ႈၽေးၶဵၼ်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA လႄႈ သိုၵ်း TNLA ႁူမ်ႈၵၼ် ၶၢမ်ႈၼမ်ႉမီႇသေ ၵႂႃႇပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းၸူး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵေး ဢိူင်ႇၼမ်ႉတွင်ႇၵုင်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 09 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 08:30 မူင်းၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA လႄႈ သိုၵ်း TNLA ႁူမ်ႈၵၼ်သေ မႃးပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵေး ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဝၢၼ်ႈၼႃးၵႅင်း တင်း ဝၢၼ်ႈၼွင်လူမ်ႇ သေ သွင်ၽၢႆႇလႆႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ ၊ ထိုင်ယၢမ်း 10:00 မူင်းပၢႆၼႆႉ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ ဢမ်ႇပႆႇယဵၼ် လႄႈ ၽၢႆႇ RCSS/SSA တိုၵ်ႉပဵၼ်ၽၢႆႇ ၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ဝႆႉယူႇ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး 2 တပ်ႉသိုၵ်း လႆႈတတ်းၶႅၼ်ႈၼႃႈလိၼ်ၵၼ်ဝႆႉ ၽွင်းယၢမ်းၵိုတ်းတိုၵ်းဝႃႈ ပိုၼ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၼႃးၵႅင်း ဝၢၼ်ႈၼွင်လူမ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးၵေး ၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ယူႇသဝ်း လႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၵျွင်း တင်း ဝၢၼ်ႈပဵင်းလူင် သမ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ယူႇသဝ်းဝႆႉ လႄႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ယူႇၸွမ်းပႃးယူႇ (ပိုၼ်ႉတီႈယူႇ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး 2 တပ်ႉသိုၵ်း တေမီးၼမ်ႉမီႇၶႅၼ်ႈၵၢင်ဝႆႉ) ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ဢၼ်ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း 999 SSPP/SSA လႄႈ ၽၢႆႇသိုၵ်း TNLA သမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် တပ်ႉၸုမ်း 4 ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 05 December 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 07:30 မူင်း ၽွင်းၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လွႆလမ် ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵႅင်း ဢိူင်ႇတႃႈတေႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉ လႄႈ ဢမ်ႇသၢင်ႈတေႃႈသေ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး 2 တပ်ႉသိုၵ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၽႃႇၺႃးၵၼ်လႄႈ လႆႈယိုဝ်းၵၼ် 5 မိၼိတ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ − လွင်ႈ တႆး တေႃႇ တႆး ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႆႉ ငိၼ်းၶဝ်ႈႁူ ၶႃႈႁဝ်းမႃးမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၼမ်ႉတႃယိုင်ႈႁူၺ်ႈမႃး တႃႇသေႇယဝ်ႉၶႃႈ ၸႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလီၸွမ်း တႄႉတႄႉယူႇဢေႃႈ − ဝႃႈၼႆ။
လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်း ဢၼ်သွင်ၽၢႆႇႁူမ်ႈၵၼ်သေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ် ႁႂ်ႈသင်ႇၶၸဝ်ႈ ၊ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး လႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ RCSS/SSA တေတူၺ်းထိုင်ႁၵ်ႉသႃၵႂႃႇ ယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယွၼ်ႉပဵၼ်ၽွင်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈသေ ၸဝ်ႈပေႉ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ဢမ်ႇယူႇလီ ၵႂႃႇႁူင်းယႃၵေႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉယူတ်းယႃပၼ်လႄႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူႉသဵင်ႈၵၢမ်ႇတၢႆ တီႈႁိူၼ်းယေး။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 7 July 2021 (လိူၼ်ၸဵတ်းလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းတႆး ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈပေႉ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယူႇလီဢိတ်းဢွတ်းသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈလူႉသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇ တီႈႁိူၼ်းယေးမၼ်းၸဝ်ႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 01:40 မူင်း ၽွင်းဢႃႇယုႇလႆႈ 61 ပီႊ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၼၢင်းၸိင်ႇႁၢၼ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်း ၸဝ်ႈပေႉ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Tai TV Online ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်တႆး ဝႆႉၼၼ်ႉ၊ ၸဝ်ႉပေႉ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ဢမ်ႇလႆႈမီးတၢင်းပဵၼ်သင်ႁၢႆႉႁႅင်း ဢၢပ်ႇၼမ်ႉၽိတ်းၼႆသေ လူမ်းၼၢဝ်ၶိုၼ်ႈၵူၺ်း ၶႃႈၵေႃႈ လႆႈၶုတ်ႇသႃႈပၼ်ယဝ်ႉသေ ၸဝ်ႈပေႉ ယင်းၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႉ ၼႂ်းယွမ်ႇယူႇ၊ မိူဝ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းသမ်ႉဝႃႈ ႁိူဝ်းမွႆႈၼႃႇၼႆသေ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁူင်းယႃ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉပဵၼ်ၽွင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ႁူင်းယႃၵေႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ ၶဝ်ပၼ်ယႃႈယႃမႃးၵိၼ်တီႈႁိူၼ်းၵူၺ်း သမ်ႉၶိုၼ်းၶၢင်းဝႃႈ ႁိူဝ်ႉမွႆႈႁႅင်းၼႃႇ ၼႆသေ လူႉသဵင်ႈသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 သေ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ပိူင်ၵုမ်းထိင်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေးဝႆႉ ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ပၢင်မႃႇသႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸတ်းႁဵတ်းယႂ်ႇလူင် ၵူၺ်းမီးမူႇပီႈၸုမ်းၼွင်ႉ ၸိူဝ်းၸမ်ၸႂ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသေ ၶၢပ်ႈတူဝ်ႈတၢႆ ၸဝ်ႈပေႉၵေႃႈ လႆႈပူၼ်ႉၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈဝႃး ႁၢင်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႉပေႉ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉၼႂ်းတူဝ်ၵဝ်ႇလၢႆၽၢႆႇ ဢမ်ႇဝႃႈၸဵမ် ၽၢႆႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇၸိူင်း၊ ၽၢႆႇၸတ်းၵၢတ်းၶပ်းၶိုင်ၸိူင်း၊ ပဵၼ်ပႃးၽူႈလဵၼ်ႈၸိူင်း ဢိၵ်ႇတင်း ထၢႆႇၸိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉသူင်ၸႂ်ၽၢႆႇပၢႆးမွၼ်းၸိူင်းၼႆႉလႄႈ ဢၼ်ၸဝ်ႉပေႉ ၶပ်းၶိုင်ဢွၵ်ႇၸိူင်း ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃးၸိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၵူၺ်း ၸိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸိူင်းၶၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶပ်းၶိုင်ပႃးၸွမ်းတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈပေႉ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းတႆး ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉလၢႆၽၢႆႇ လူႉသဵင်ႈၵၢမ်ႇၼႆႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး လႄႈ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းတႆး ဢိၵ်ႇတင်းလုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ ပဵၼ်ဢၼ် ယိၼ်းသေလၢႆမွင်ၸႂ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်ယွၼ်းသူးပၼ် ႁႂ်ႈဝိၺိၼ်ႇၶႂၢၼ်ငဝ်း ၸဝ်ႈပေႉ ႁွတ်ႈထိုင်တီႈလီ သုၵတိ သေၵမ်းၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:Formatting
တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်းလႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ''တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း'' = italics. (2 apostrophes on both sides)
- '''တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ''' = bold. (3 apostrophes on both sides)
- '''''တင်းသွင်မဵဝ်း''''' = တင်းသွင်မဵဝ်. (5 apostrophes on both sides)
လွင်ႈႁဵတ်း Bold[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးၶႂ်ႈဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈ ႁဵတ်း Bold ၼႆၸိုင်
'''Bold'''
ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ Double Code ၵူၺ်း။ ပဵꧣ် Signal Code ႓ ဢၼ်ယဝ်ႉ။
လွင်ႈႁဵတ်း Italic[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးၶႂ်ႈဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈ ႁဵတ်း Italic ၼႆၸိုင်
''Italic''
ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ Double Code ၵူၺ်း။ Signal Code ႒ ဢၼ်ယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၼႃ ၼႆႉ ၸႂ်ႉတီႈ ၸိုဝ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈတၢင်းဢၼ်မႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇတႅမ်ႈၼႄ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်း ၼႆႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉတွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၶေႃႈ ငဝ်းတူင်ႉ၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် တင်းသွင်မဵဝ်း ၼႆႉ ၵႆႉၸႂ်ႉ တႃႇ ႁူဝ်ၶေႃႈ ငဝ်းတူင်ႉ၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်တႄႇတႅမ်ႈၼႄ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထႅမ်သႂ်ႇ Internal Link[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
Internal Link ဢၼ်ဝႃႈ ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၶိုၼ်းၸီႉၵွင်ႉၸူး လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း Wiki ၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း:: လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆး ။ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼႂ်း Internal link ဢၼ်ပဵၼ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
[[Link title]]
ႁူဝ်ၶေႃႈလႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈၽႄ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၶေႃႈလူင်==ႁူဝ်ၶေႃႈလူင်== (ဢဝ်ႁၢင်ႈတၢင် မၢႆမိူၼ် ႒ ဢၼ် ပိုတ်ႇ/ဢိုတ်း)
- တွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၶေႃႈၽႄ===ႁူဝ်ၶေႃႈဢွၼ်ႇ=== (ဢဝ်ႁၢင်ႈတၢင် မၢႆမိူၼ် ႓ ဢၼ် ပိုတ်ႇ/ဢိုတ်း)
- တွၼ်ႈတႃႇ ႁူဝ်ၶေႃႈဢွၼ်ႇ===ႁူဝ်ၶေႃႈဢွၼ်ႇ=== (ဢဝ်ႁၢင်ႈတၢင် မၢႆမိူၼ် ႔ ဢၼ် ပိုတ်ႇ/ဢိုတ်း)
သဵၼ်ႈၶပ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တွၼ်ႈတႃႇၼႄသဵၼ်ႈၶပ်ႉ ၼႆ ဢဝ် * တႄႇသေၵေႃႈ သိုပ်ႇတႅမ်ႈၶေႃႈလိၵ်ႈၵႂႃႇလႄႈ။
* ၶေႃႈလိၵ်ႈ * ၶေႃႈလိၵ်ႈ ** ၶေႃႈလိၵ်ႈ ** ၶေႃႈလိၵ်ႈ * ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
မၢႆၶပ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တွၼ်ႈတႃႇၼႄမၢႆၶပ်ႉၼႆ ဢဝ် # တႄႇသေၵေႃႈ သိုပ်ႇတႅမ်ႈၶေႃႈလိၵ်ႈၵႂႃႇလႄႈ။
# ၶေႃႈလိၵ်ႈ # ၶေႃႈလိၵ်ႈ ## ၶေႃႈလိၵ်ႈ ## ၶေႃႈလိၵ်ႈ # ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
- ၶေႃႈလိၵ်ႈ
HTML[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢဝ် HTML code မၢင်ၸိူဝ်းသေ သႂ်ႇၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။


text:
ယွၼ်ႉၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ၶႄႇ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်းတိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈဝၼ်းသေ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ တေၸၢင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းယဵၼ်လႆႈ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 21 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AP ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ဢၼ်ႇတူဝ်ႇၼီႇဢူဝ်ႇ ၵူႇတႄႇရႅတ်ႉသ် (Antonio Guterres) ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN လႆႈဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ၶႄႇ သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်မႁႃႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်မီးတေႃႇၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ပၼ်ႁႃလူင်ၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းတေၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈ လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ဢၼ်ႇတူဝ်ႇၼီႇဢူဝ်ႇ ၵူႇတႄႇရႅတ်ႉသ် လႆႈလၢတ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉ ဢွၼ်ၼႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (United Nations General Assembly-UNGA) ပီႊ 2021 ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းယွၵ်ႉ ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းပီႊ 2021 ၼႆႉ တေမီးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ထဵင်ၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၼ်ႁႃ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ လႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ ပၼ်ႁႃလုမ်ႈၾႃႉမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် လုမ်ႈၾႃႉႁွၼ်ႉမႆႈ လႄႈ ပၼ်ႁႃၼႂ်းၵႄႈၵၢင် မိူင်းတေႃႇမိူင်း ဢိၵ်ႇတင်းထႅင်ႈ ပၼ်ႁႃၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ႇတူဝ်ႇၼီႇဢူဝ်ႇ ၵူႇတႄႇရႅတ်ႉသ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းတေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ သွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်းလႄႈ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမႃးၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ႁႂ်ႈလႆႈ ယွၼ်ႉမၼ်းလွင်ႈယႂ်ႇ ပုၼ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉလႄႈ ႁူမ်ႈပႃးတင်းလွင်ႈတႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုမ်ႈၾႃႉႁွၼ်ႉမႆႈမႃးလိူဝ်သေၵဝ်ႇၼႆႉပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼၢၼ်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆၸိုင် ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈၼႆႉ တေၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းယဵၼ်သေ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း မိူင်းဢၼ်တိုၵ်ႉတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ လႄႈ မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:BGD
ၶေႃႈသပ်းလႅင်း
{{BGD}}
တေၼႄပၼ် ႁဵင်းၵွင်ႉ လႄႈ ႁၢင်ႈၸွမ်ပိဝ် ဢၼ်ၵွင်ႉဝႆႉ တီႈ ပင်းၵလႃးတဵတ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်း
{{flag|Bangladesh}} သေ တွၼ်ႈတႃႇ Bangladesh ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် လိၵ်ႈလၵ်းၸဵင်သၢမ်တူဝ် ဢၼ်မႄးထတ်းလႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉဝႆႉ ISO 3166-1 alpha-3 ၶူတ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ယဝ်ႉ။
You can also use
{{BAN}} (which is a redirect to this template) because "BAN" is the IOC code and FIFA code for Bangladesh.
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း
- Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Bangladesh - တိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈလိူၵ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸွမ်ပိဝ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း။


text:
ငၸုၼ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းငၸုၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ငါန်းဇွန်မြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Ngazun) ၼႆ့ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းငၸုၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၵႄႈ ဝဵင်းမျိၼ်းမူႇ လႄႈ ဝဵင်းၸႄႈၵႅင်း သေ မီးဝႆႉၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇၸၢၼ်း မႄႈၼမ်ႉၵႅဝ်ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးမႃးၵိုတ်းယဝ်ႉ။ မီးသၢႆႇတၢင်းလူတ်ႉၵႃး ၵပ်းသိုပ်ႇတင်း ဝဵင်းမျူဝ်ႉတႃႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈဝႃႈ မီးလွင်ႈသိုဝ်ႉလွင်ႈၶၢႆသေ ၵိုၼ်းဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 58 လွၵ်းလၵ်းပၼ်မူၼ်းယဝ်ႉ။ ငၸုၼ်ႇထေႃႈပၢတ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၼႂ်း မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ယွၼ်ႉႁွင်ႉၵိုၵ်းတင်း ဝဵင်းငၸုၼ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတႄႉ ထူဝ်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ယႃႈ၊ မၢၵ်ႇၽိတ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၶဝ်ႈၵေႃႈ တေႃႉတႄႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢိတ်းဢွတ်းယူႇ။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, 26 August 2014, p. ၂၉, archived from the original on 12 September 2014, retrieved January 10, 2015


text:
Monday, January 23, 2012
လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် တႃႇၸဝ်ႈၶူးသုၼ်တရ
လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် ၸဝ်ႈၶူးသုၼ်တရ မိူင်းသီႁူဝ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 22/01/2012 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသုမၼ လႆႈပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်း မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး။ လႆႈလူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် ၵႃႈယူတ်းယႃတူဝ် ၸဝ်ႈၶူးသုၼ်တရ (မိူင်းမၢဝ်း)ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈယူႇ တီႈမိူင်းသီႁူဝ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ရေႃးၵႃႇၼၢဝ်ၼူၵ်ႉယႂ်ႇႁႅင်းလႄႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ ႑႘-႑႙/႐႑/႒႐႑႒ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် ၼႂ်းႁွင်ႈ ICU ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆလႄႈ ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈသင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး။ ၸင်ႇလႆႈၸွႆႈထႅမ် လူႇတၢၼ်းၵႃႈ ယူတ်းယႃ ၸဝ်ႈၶူးသုၼ်တရတမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈၶူးသုၸိၼ်တႃ တီႈဝတ်မႆႇယၢႆးမွၼ်း မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ မႅၼ်ႈငိုၼ်းထႆး 1႐ႇ႐႐႐ ဝၢတ်ႇ (ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇဝၢတ်ႇ) ၶႃႈဢေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈမုင်ႈမွင်းယွၼ်းသူးပၼ် ႁႂ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးသုၼ်တရႁဝ်းၶႃႈ ၸႅဝ်းႁၢႆၸဵဝ်းၶႅၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းလွတ်ႈၵၢင်း တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉသေၵမ်းၼႆတီႈၶႃႈဢေႃႈ။
Posted by TSUSA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Sunday, April 12, 2015
ပၢင်ပွႆးၵၼ်ႇတေႃး လႄႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ႈၼႃႈ တႃႇပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၼႂ်းပီ ႒႐႑႕
မႂ်ႇသုင်တင်းသဵင်ႈၶႃႈ!!!
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼပ်ႉယမ်ထိုင် ၵလျႃႇၼမိတ်ႉတ ၽူႈၵူၼ်းလီႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈသေ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း သင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇ တင်းသဵင်ႈ ၵူဝ်လႆႈၽိတ်းမႅၼ်ႈၵႃႇယၵၢမ်ႇ ဝၸီႇၵၢမ်ႇ မၼေႃးၵၢမ်ႇ တီႈၼိူဝ်ၸဝ်ႈသြႃႇ ႁဝ်းၶႃႈလႄႈသင် လႆႈႁဵတ်းၽိတ်းသေဢမ်ႇၽိတ်းသေ ၼင်ႇႁိုဝ်သမ်ႉပေႃးတေမီးၽွၼ်းလီမင်ႇၵလႃႇ ၵႂႃႇဝၼ်းတႃမိူဝ်း ၼႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်မႃးလိူၼ်ႁႃႈၵူႈပီပီၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆးတင်းသဵင်ႈ မီးပၢင်ပွႆးၵၼ်ႇတေႃး ၸဝ်ႈသြႃႇမႁႃႇ ၺႃႇၼိၼ်ႇတ ၸဝ်းၵွၼ်းဝတ်ႉ ဝတ်ႉမႂ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ သေၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တေမီးပႃး ပၢင်ၵုမ်လူင်ႈၼႃႈ တႃႇပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၼႂ်းပီ ႒႐႑႕ ၼႆႉၼႆတီႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈပႃး ၶႅၼ်းတေႃႈမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်း ယၢမ်းပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေၵမ်းၶႃႈ။
Posted by TSUSA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ဢွင်ႇပႅတ်ႇပိူင်
- ဢွင်ႇပႄႉ ၶုၼ်သူင်
- ဢွင်ႇပႄႉ သတ်ႉၸၵႃႉပရိပိူၵ်ႈ
- ဢွင်ႇပႄႉ ၸိၼ်ႇၸႃႉမႃၼႃႉဝိၵႃႇ
- ဢွင်ႇပႄႉ ၽီလူးလူင်ဢႃႇလႃႇဝၵႃႉ
- ဢွင်ႇပႄႉ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလႃႉ
- ဢွင်ႇပႄႉ ၸၢင်ႉလူင်ၼႃႇလႃႇၵီႇရိ
- ဢွင်ႇပႄႉ ၼၵႃးလူင် ၼၼ်ႇတေႃးပၼၼ်ႇတႃႉ
- ဢွင်ႇပႄႉ ၶုၼ်သၢင်ပၵႃႉ
ဢွင်ႇပႄႉ ၶုၼ်သူင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ ၼင်ႈၼိူဝ်ပလၢင်ႇၶမ်း တႂ်ႈလမ်းမႆႉၺွင်ႇ တမ်းဝၢင်း ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇဝႃႈ "ၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈၵဝ် ႁႅင်ႈႁဵဝ်ႇသေ ၵိုတ်းဝႆႉၼင်၊ ဢဵၼ်၊ လုပ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇပဵၼ်ၽြႃးၼၼ်ႉ ၵဝ်တေဢမ်ႇဢၢၼ်းလုၵ်ႉ" ၼႆယူႇ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်သူင်လူင်ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈ "ရႁၢၼ်းၵေႃးတမႃႉၼႆႉ မၼ်းၶၸ်ၸႂ်ဢဵၼ်းဢၢၼ်း ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇလွတ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈသၢမ်ၶူင်ယူႇယဝ်ႈ။ ၵဝ်တေဢမ်ႇဢၢၼ်းပၼ်မၼ်း ဢွၵ်ႇလွတ်ႈလႆႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈၵဝ်" ၼႆလႄႈ ၸင်ႇဢွၼ်ႁူဝ် သိုၵ်းၽီတင်းၼမ်တင်းလၢႆ တေဢၢၼ်းမႃးတိုၵ်းၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈယူႇ။ သိုၵ်းၽီတင်းသဵင်ႈ ၼမ်ၼႃႇၽႅဝ် သမ်ႉပေႃးၽႅဝ်ထိုင် ၽႃသင်ႉၸၵျႃႇဝလႃႇပုၼ်ႉယဝ်ႈ။ သိုၵ်းၽီၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးႁၢင်ႈၽၢင်ၵူႈပိူင်ပိူင်၊ ယိပ်းတိုဝ်းလၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ ၵူႈပိူင်ပိူင်ယူႇ။ ၶုၼ်သူင်လူင်တႄႉ ၽၢၼ်ႇဢဝ်မိုဝ်းမၼ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ႁဵင်ၶွၼ် ယိပ်းၵမ်လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈ ႁဵင်ပိူင်၊ ၶီၼိူဝ်လင်ၸၢင်ႉ ၵီရိမေႇၶလႃႇသေ ၶီႇသိုၵ်း တေဢၢၼ်းမႃးတိုၵ်းၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈယူႇ။ သဵင်ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းၶဝ် သမ်ႉပေႃးမေႃးပၼ်းဢူၼ်လူင်ၵႂႃႇယူႇ။
ဢွင်ႇပႄႉ သတ်ႉၸၵႃႉပရိပိူၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သတ်ႉၸၵပရိပ်ႉပႃႇၸၵ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းဢၵ်ႉၵဝိတ်ႉသၼၼႆႉ ပဵꧣ်လုၵ်ႈပေႃႈမၢႆႈဢၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၽၢႆႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ။ ႁႃၶႄႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း လၢႆတီႈလၢႆလႅၼ်သေ ၸင်ႇမႃးယူႇသဝ်းတီႈဝဵင်းဝေႇသႃႇလီ။ သတ်ႉၸၵၵေႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်လၢတ်ႈၶႅၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပိုင်ႈဢၼ်ၵိူဝ်းယမ်သတ်ႉၸၵမႃး။ သတ်ႉၸၵၼႆႉ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်လူၺ်ႈလွင်ႈၽၢႆႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းသေ ႁူဝ်ၸႂ်ၽႅၼ်သုင်ဝႆႉ။ မၼ်းလႄႇၵႆႉၵႆႉသမ်ႉၼႄဝႃႈ 'တီႈသၽႃး(လုတ်ႉတေႃႇ)ဝေႇသႃႇလီႇၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈမၼ်းလႆႈၶႄႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၽူႇလူမ်းတေႃႇၵၼ်တင်း ပရမ်ႇမၼ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပရမ်ႇမၼ၊ ၵႂၼ်းပၢႆးပရမ်ႇမၼ၊ သြႃႇပရမ်ႇမၼ၊ ရႁၢၼ်းတႃႇ၊ သမ်ႇမႃႇသမ်ႇပုတ်ႉထ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆ ၶဝ်တေတူၵ်းၸႂ်လႆတိုၼ်တႄႉတႄႉ။ ႁိူဝ်ႇၶဝ်တေတူၵ်းတေယွႆႉ။ ယႃႇဝႃႈၶႄႉၶဵင်ႇၼမ်ႉၵႂၢမ်းတင်းၵူၼ်းလႃႈ တေႃႈၶႄႉၶဵင်ႇတင်းလၵ်းသဝ်ၵွႆးၵေႃႈ လၵ်းသဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းတႄႉႁိူင်ႈၵိူင်းဝႆၵႂႃႇၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ' ၵႆႉလႄႇသမ်ႇမႅၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။
မီးဝၼ်းၼိုင်ႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယေႃးၶိင်းမႃးမိူင်းဝေႇသႃႇလီႇ၊ လုၵ်ႈၼွင်ႉၸဝင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ဢသ်ႉသၸိၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတုင်းသွမ်းၼႂ်းဝဵင်းသေ လႆႈထူပ်းၺႃးတင်းသတ်ႉၸၵ၊ သတ်ႉၸၵၸင်ႇထၢမ်ဢသ်ႉသၸိဝႃႈ 'ပုတ်ႉထဢၼ်ပဵၼ်သြႃႇသူၼၼ်ႉ သင်ႇသွၼ်ပၼ်သူဢီႈသင်'ၼႆ။ သတ်ႉၸၵၸင်ႇလႆႈႁူဝ်ၶေႃႈတီႈၶေႃႈတွပ်ႇၸဝ်ႈဢသ်ႉသၸိ တႃႇၶႄႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း။ မၼ်းၸင်ႇၸူမ်းၸူမ်းသိူဝ်းသိူဝ်းသေ ၵႂႃႇၸူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ။ ယၢမ်းၼၼ် ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်ႁႃႈပၢၵ်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇတီႈၼၼ်ႈ။ မၼ်းၸင်ႇလၢတ်ႈတီႈၶုၼ်လိတ်ႉၸဝီႇၶဝ်ဝႃႈ မၼ်းတေၶႄႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းတင်းရႁၢၼ်းၵေႃးတမသေ တေပႄႉပုၼ်ႈမၼ်း။ ပေႃးၸဝ်ႈပုတ်ႉထလႆႈငိၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းမၼ်းၼႆ မၼ်းတေတူၵ်းၸႂ်လႆတိုၼ်ႇယဝ်ႉ ႁိူဝ်ႇၸီႈႁိူဝ်ႇလႆတေဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းမၼ်းၵမ်ထိုမ်ႈဝိုတ်ႉပႅတ်ႈၸဝ်ႈပုတ်ႉထၼင်ႇ ၵူၼ်းၸၢႆးဢၢႆႈႁႅင်းလူင် ၵမ်ထိုမ်ႈဝိုတ်ႉပႅတ်ႈၼၼ်ႉၵႂႃႈ - ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ 'ၼႄႈ-ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်တင်းလၢႆဢိူၺ်း-မႃးၸွမ်းလင်ၵဝ်သေ မႃးထွမ်ႇဢၼ်ႁႃးရႁၢၼ်းၵေႃးတမ ၶႄႉၶဵင်ႇၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ' ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်လိတ်ႉသဝီႇၶဝ်ႁႃႈပၢၵ်ႇၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁူႉသတ်ႉၸၵ ၵေႃႉဢၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလႅၼ်ႇၽၢႆႇလွင်ႈလၢတ်ႈၸႃၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ပႄႉရႁၢၼ်းၵေႃးတမဢေႉ - ၼႆသေ မႃးၸွမ်းလင်မၼ်း။
သတ်ႉၸၵၵေႃႈ ပႃးတင်းၵူၼ်းယုမ်ႇယမ်ၵိူဝ်းလီမၼ်းသေ မႃးၸူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ။ တီႈပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ သတ်ႉၸၸင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ 'ရုပ်ႈၼႆႉ၊ ဝေႇတၼႃႇၼႆႉ၊ သၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ၊ သင်ႇၶႃႇရၼႆ့ လႄႈ ဝိၼ်ႇၺၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢတ်ႉတဢိူဝ်ႈ' ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ "ပေႃးၼၼ် မိူၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၸတ်းၵၢၼ်လႆႈၼိူဝ်ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းလႆႈၼိူဝ် ရုပ်ႈ၊ ဝေႇတၼႃႇ၊ သၺ်ႇၺႃႇ၊ သင်ႇၶႃႇရ၊ ဝိၼ်ႇၺၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇႁႃႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၼႆႉ မၼ်းပၼ်တၢမ်ႇတၢႆလႆႈ၊ မၼ်းပၼ်တၢမ်ႇလိုပ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမၼ်းယူႇ။ သတ်ႉၸၵ - ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ပၼ်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇၸႂ်ႉလႆႈရုပ်ႈၼၼ်ႉႁႂ်ႈပဵၼ်ၼႆ ယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ၼႆယူႇႁႃႉ " ထၢမ်ၼင်ႇၼႆ။ သတ်ႉၸၵဢမ်ႇတွပ်ႇလႆႈ။ မၼ်းၵွႆးၵုမ်ႇၵူမ်ႈႁူဝ်သေ ယူႇတဵတ်ႇတဵတ်ႇ ဢမ်ႇပၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇသင်ယူယဝ်ႉ။
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ "ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ လၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းၼမ်တီႈသၽႃးပၢင်ၵုမ် ဝေႇသႃႇလီၶဝ်ၼၼ်ႉဝႃႈ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႄႉၶဵင်ႇႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၽူႇလူမ်းတေႃႇ ပရမ်ႇမၼ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပရမ်ႇမၼ၊ ၵႂၢၼ်းပၢႆးပရမ်ႇမၼ၊ သြႃႇပရမ်ႇမၼလႄႈ ရႁၢတ်းတႃႇၶဝ် ဢမ်ႇၼၼ် သမ်ႇမႃႇသမ်ႇပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေဢမ်ႇပဵၼ်လွင်ႈတူၵ်းၸႂ်လႆတိုၼ်၊ ႁိူဝ်ႇၸီႈၵေႃႈတေဢမ်ႇဢွၵ်ႇသင်ၼႆဢမ်ႇႁိုဝ်၊ တူၺ်းလႄႈ တေႃႈလဵဝ်၊ ႁိူဝ်ႇၸီႈတီႈၼႃႈၽၢၵ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးယွႆႉလူင်းမႃးယဝ်ႉဢမ်ႇႁိုဝ်၊ ၵဝ်ႇၸဝ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇႁိူဝ်ႇသေဢိတ်း" ဝႃႈၼႆတီႈမၼ်း။
သတ်ႉၸၵ ဢမ်ႇတွပ်ႇသင်လႆႈ၊ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈၵႂၢမ်းတႃႇတွပ်ႇ၊ ပဵꧣ်ဢၼ်ၸႂ်သုၵ်ႉယုင်ႈ၊ ၵူမ်ႈၵွမ်းတူဝ်မၼ်းသေ ငူမ်ႈၼွမ်းႁူဝ်မၼ်းဝႆႉယူႇ။ ၽူႈၵေႃႉဢၼ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈၽူႈလူမ်းၽူႇလႅင်ႉၼၼ်ႉ တီႈပၢၵ်ႇၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတႄႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်တေႃႇသူႈလႆႈယဝ်ႉလႃႇ။
သၸ်ၸံႁႃယ မတိသၸ်ၸၵ ဝႃၻၵေတံု၊ ဝႃၻႃꧤိရေႃပိတမၼံ ဢတိဢၼတၽူတံ၊ ပၺ်ၺႃပၻီပ ꩡလိတေႃ ꩡီတဝႃ မုၼိၼ်ၻေႃ၊ တၼ်တေꩡသႃ ꧤဝတု မေ ꩡယမင်ၷလံ။ (ꩡယမင်ၷလဢꩦ်ၷႃထႃ)
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ၸင်ႇဢဝ်ၼမ်ႉၵတ်ႉပၺ်ႇၺႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ပႄႉပုၼ်ႈသတ်ႉၸၵ ၽူႈၵေႃႉဢၼ်ၵႆယၢၼ်တင်းသတ်ႉၸႃႇတြႃးၼၼ်ႉ၊ ၵေႃႉဢၼ်လၢတ်ႈပႅတ်ႉလႅၼ်၊ ၵေႃႉဢၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ၽႅၼ်သုင်၊ ဢတ်ႉတမႃႇၼယႂ်ႇသေ ဢမ်ႇႁၼ်လွင်ႈတြႃးမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ယွၼ်ႉၼမ်ႉၵမတ်ႉႁႅင်းၺၢၼ်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ႁိူဝ်ႈလႅင်းၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈဢွင်ႇပူၼ်ႉသေၵမ်း၊ ႁႂ်ႈမီးမင်ႇၵလႃႇလွင်ႈလီသေၵမ်းလူၺ်ႈ။
ဢွင်ႇပႄႉ ၸိၼ်ႇၸႃႉမႃၼႃႉဝိၵႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တြႃးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတူဝ်ထူပ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉႁၼ်ဢဝ်ႁင်ႈၵွႆးလႄႈ ပေႃးတိုဝ်းၵမ်တေႃႈလဵဝ် မီးၽွၼ်းလီတေႃႈလဵဝ်လႄႈ ၸင်ႇၽႄႈတိူၼ်းၵႂႃႇသေ မီးၽွၼ်းလီတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းၽိုၵ်းသႃတိုဝ်းၵမ် ၵၢၼ်ဝိပသ်သၼႃႇၼႆႉ ၼမ်တိူဝ်းမႃးတိၵ်းတိၵ်း။ ယၢမ်းၼၼ် ၵိူင်းလၢႆလၢႆၵိူင်း ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉတၢင်းယုမ်ႇယမ်ႁၼ်ၽိတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်ႇလႅဝ်ပင်းယၢႆႈမႃး။ လၢပ်ႈလႃႇၽလႄႈ ဢူဢၢႆဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈမီးမႃးဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈ တူၵ်းမေႃႈမႃး ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ သြႃႇလူင်ၵိူင်းၸိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇဝႆႉၸႂ်သူၺ်ႈၼိူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်းယၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇႁႄႉႁၢမ်ႈလႆႈ လွင်ႈၵုင်ႇမုၼ်ဢူဢၢႆလိုဝ်းလင် ၽြႃးပဵꧣ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾိင်ႈယၢမ်ႈတၢင်းလီပုတ်ႉထၸဝ်ႈလႆႈၸွပ်ႈႁဵဝ်ႇလူႉလႅဝ်တႄႉ တေၸၢင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈလႆႈလွင်ႈၼႆႉသေ ႁဝ်းၵေႃႈ တေမိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းယူႇၼႆ သြႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈၸင်ႇႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။ တင်းသဵင်ႈၵေႃႈ လႆႈၸႂ်ၸႁၼ်ထိုင်ဢၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၢႆလၢႆးတႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾိင်ႈယၢမ်ႈတၢင်းၵမ်သီႇလပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ၸွပ်ႈႁဵဝ်ႇလူႉလႅဝ်။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၸင်ႇၵႂႃႇႁၼ် ၸိၼ်ႇၸမႃႇၼဝိၵႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းသၢဝ်းၼၢဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ တႃႇတေၼႄၼမ်ႉတူဝ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶဝ်။ မၼ်းၼၢင်းၼႆႉ ႁၢင်ႈၾၢင်ငၢမ်းလဝ်းၼုမ်ႇၼုတ်းလီသေ လူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇဢိတ်ႉထယမႃႇယႃႇၼၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ။ သြႃႇလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၼၢင်း မိူဝ်းတီႈၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇ ၶၢဝ်းဢမ်ႇလီၵႂႃႇမႃးၼၼ်ႉသေ ပေႃးမိူင်ႈထၢမ်ႁႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ - ၵႂႃႇၼွၼ်းၸွမ်းရႁၢၼ်းၵေႃႉတမဢၼ်မီးတီႈၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇၼၼ်ႉမႃးဢိူဝ်း ၼႆ။ ၼင်ႇၶဝ်ၸႂ်ႉၼၼ်ႉ ၸိၼ်ႇၸမႃႇၼၵေႃႈ ႁဵတ်းၸွမ်းၵမ်းလဵဝ်။ ၽိူဝ်ႇႁိုင်ႁိုင်မႃး ၶဝ်ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ပွႆႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ မၼ်းၼၢင်းၸပ်းတူဝ်ပႃးတွင်ႉတင်း ရႁၢၼ်းၵေႃးတမယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆႉ။ ပေႃးပူၼ်ႉသေ ပႅတ်ႇလိူၼ်ၵဝ်ႈလိူၼ်ၵေႃႈ ၸိၼ်ႇၸမႃႇၼၸင်ႇၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၵျွင်းၸေႇတဝၼ်ႇယူယဝ်ႉ။
မႅၼ်ႈၽွင်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတိုၵ်ႉႁေႃးတြႃးၼႄ ရႁၢၼ်းၶဝ်လႄႈ ၽုင်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ယူႇ။ ၸိၼ်ႇၸမႃႇၼၼႆႉ ဢဝ်ၶႅပ်းပႅၼ်ႈမတ်ႉၸပ်းပုမ်မၼ်းသေ ႁဵတ်းၼင်ႇပႃးတွင်ႉတူဝ်လူင်ဝႆႉယဝ်ႉ ၵႂႃႇၸူးတမ်ႈတီႈပႃႈၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ "ပုၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ် ဢၼ်တေၵိူတ်ႇမႃးၼႆႉ သူဢမ်ႇၶပ်းၶိုင်ပၼ်သင်ဝႆႉ၊ ပေႃးပႆႇမီးၶိူင်ႈၶူဝ်းသင်ၵေႃႈ ၵႂႃႇႁႃယွၼ်းတီႈ ၵူၼ်းမီးၸိူဝ်းပဵၼ်ဢူၺ်းလီသူ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ" မၢပ်ႇမႂ်လၢတ်ႈၸႃႉလၢတ်ႈလၢႆတေႃႇၼင်ႇၼႆ။
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတႄႉ ပုၼ်ႈတႃႇဢၼ်မႃးမၢပ်ႇမႂ်ၸႂ်းသွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းၼမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတူင်ႉတိုၼ်ႇသင်သေဢိတ်း။ ပၢႆမီးၵရုၼႃႇသေ "ၼွင်ႉယိင်းဢိူၺ်း လွင်ႈပဵၼ်တႄႉမီးတႄႉမၼ်း ဢၼ်မႂ်းလၢတ်ႈယူႇၼႆႉ မီးၵဝ်ႇလႄႈမႂ်းၵွႆးဢိူဝ်ႈတေႁူႉ" ပူင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၸိၼ်ႇၸမႃႇၼၵေႃႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းဝႃႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဝႃႈ "ၸႂ်ႈဢိူဝ်ႈ လွင်ႈႁႃးသွင်ၵေႃႉၼႆႉ လိူဝ်သေႁႃးၽႂ်တေႁူႉၸွမ်းလႃႇ၊ သူၼႆႉ မေႃၵျေႃႇၵွႆး၊ ဢမ်ႇမေႃဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ" ႁိုတ်းႁၢတ်ႇၸၢတ်ႇသဵင်သႂ်ႇၼင်ႇၼႆ။ လၢတ်ႈၸႃႉလၢတ်ႈလၢႆတေႃႇတၢၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိၼ်ႇၸမႃႇၼလႆႈႁၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၼင်ႈယူႇဝႆႉၼိမ်ၼိမ်လႄႈ ၸင်ႇတူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇၽၢၼ်ႈၵူဝ်ႁေမႃးသေ သင်ႇတင်းတူဝ်။ ၸိူၵ်ႈဢၼ်မတ်ႉဝႆႉၶႅပ်းပႅၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇယၢၼ်းလူင်းမႃးသေ ၶႅပ်းပႅၼ်ႈၸင်ႇသဵၼ်တူၵ်းလူင်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတင်းလၢႆၵေႃႈ ၸင်ႇပွင်ႉလႃႇႁိုတ်းထႃႉ ၸိၼ်ႇၸမႃႇၼယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇၸူဝ်ႈပၢၼ်မၼ်းၼၢင်းတႄႉ ၵွႆႁၢင်မၼ်းတေႁၢင်ႈၸႃႉယဝ်ႉ။ တႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇမီးၽေးၶႅၼ်သင်မႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉလႆႈ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈလွတ်ႈယၢၼ် ၵိလေႇသႃႇသေ ႁူႉႁၼ်ထိုင်တင်းသဵင်ႈတႄႉ ယူႇဝႆႉတဵတ်ႇတဵတ်ႇယဵၼ်ယဵၼ်ၵွႆး။ ပဵၼ်ၽူႈမျၢတ်ႈၵေႃႉမီးပၺ်ႇၺႃႇလူင် ဢၼ်မေႃယူႇလူၺ်ႈၺၢၼ်ႇၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈ၊ တေႃႇလွင်ႈသႄႉသွမ်းလႄႈ လွင်ႈယေႃးဢၢမ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႇပႄႉ ၽီလူးလူင်ဢႃႇလႃႇဝၵ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽီလူးလူင်ဢႃႇလႃႇဝၵၼႆႉ တၼ်းၶူဝ်းတေႇဝဢိတ်ႉထိပၢတ်ႈမၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉတၼ်းၶူဝ်းဢိတ်ႉထိပၢတ်ႈမၼ်းသေ မၢၼ်ႇမႃႇၼမၼ်းၵေႃႈ ၽႅၼ်သုင်ၼႃႇ။
မီးပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယေႃးၶိင်းၵႂႃႈ မိူင်းဢႃႇလႃႇဝီႇသေ ၵႂႃႇယူႇသဝ်းၼႂ်းသိုင်ႇႁေႃဢႃႇလႃႇဝၵၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢႃႇလႃႇဝၵၼႆႉ ၽိူဝ်ႇမၼ်းၽႅဝ်မႃးသိုင်ႇႁေႃမၼ်း၊ မၼ်းလႆႈႁၼ်ၶႅၵ်ႇၼႃႈမႂ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈၼင်ႈဝႆႉယူႇ ၼႂ်းသိုင်ႇႁေႃမၼ်းလႄႈ ယိၼ်းပဵၼ်ၸႂ်လမ်တေႃးသတႄႉတႄႉ။ ဢွၵ်ႇတေႃးသၼႃႇသေ ၸင်ႇဝႃႈႁင်းတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ "ႁိူၺ်း ရႁၢၼ်း- ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတီႈသိုင်ႇၵဝ်ၼႆႉၵမ်းလဵဝ်လူး" ႁိုတ်းႁၢတ်ႇၸၢတ်ႇသဵင်သႂ်ႇၼင်ႇၼႆ။
ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈဝႃႈ "လီယဝ်ႉတၵ်ႉၵႃႇ" ဝႃႈၼႆသေ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းသိုင်ႇႁေႃၽီလူး။
ယူႇၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၼိုင်ႈ ၽီလူးဢႃႇလႃႇဝၵသမ်ႉဝႃႈထႅင်ႈ "ႁိူၺ်ႉ ရႁၢၼ်းလူင်ၵေႃးတမ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းသိုင်ႇႁေႃၼႆႉလူး" ဝႃႈၼႆလႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈဝႃႈ လီယဝ်ႉတၵ်ႉၵႃႇ ဝႃႈၼႆသေ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းသိုင်ႇႁေႃ။
ၽီလူးဢႃႇလႃႇဝၵၼႆႉ ၸႂ်ႉၶဝ်ႈဢွၵ်ႇသွင်သၢမ်ၵမ်း။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ဢဝ်ၸႂ်မႁႃႇၵရုၼႃႇၼၢမ်းၼႃႈသေ ဢဝ်ၸႂ်ဢူၼ်ႈၸႂ်ဢွၼ်ႇ ၸွမ်းပၼ်ၵၢင်ၸႂ်ၽီလူးယဝ်ႉ ၶဝ်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဢွၵ်ႇယူႇႁဵတ်းၼၼ်။
ၽီလူးဢႃႇလႃႇဝၵၼႆႉ မိူဝ်ႈၵမ်းထီႉသီႇၼၼ်ႉ "ႁိူၺ်း ရႁၢၼ်းဢိူၺ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းသိုင်ႇႁေႃၼႆႉလႃႈ" ၸင်ႇႁိုတ်းႁၢတ်ႇၸၢတ်ႇသဵင်သႂ်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ "တၵ်ႉၵႃႇၽီလူးဢႃႇလႃႇဝၵဢိူၺ်း ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ ၵဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ၊ မႂ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိုင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းလႃႈ" ၸင်ႇၼိမ်သဵင်သေ ပူင်လၢတ်ႈပုတ်းၶၢတ်ႇတေႃႇၼင်ႇၼၼ်။
ၽီလူးဢႃႇလႃႇဝၵၼႆႉ ပေႃးလႆႈႁၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼိမ်ႈမၼ်ႈပုတ်းၶၢတ်ႇၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ တူၵ်းၸႂ်လႆတိုၼ်ၵႂႃႇ။ တေပဵၼ်ၽူႈဢၼ်မီးၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းယႂ်ႇသုင်ထွတ်ႈမျၢတ်ႈသေ တေမီးပၺ်ႇၺႃႇၺၢၼ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈဝႆႉၵႂႃႈ ၸင်ႇဝူၼ်ႉဝႃႈၼင်ႇၼႆယူႇ။
ၶႂ်းၸၢမ်းတူၺ်း ၸွင်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၽူႈမီးၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းယႂ်ႇသုင်ထွတ်ႈမျၢတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉလႄႈ ၽီလူးၸင်ႇဝႃႈ "ၵဝ်တေထၢမ်ၸဝ်ႈ ၶေႃႈထၢမ်ပၼ်ႁႃ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇတွပ်ႈလႆႈၼႆၸိုင် ၵဝ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်ၸဝ်ႈ လႆႈယွင်ႇမႃႈ၊ ၵဝ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵႅၵ်ႇလႅဝ်၊ ၵဝ်တေၵမ်တိၼ်ၸဝ်ႈ ဝိုတ်ႉထိုမ်ႈၵႂႃႇၽၢႆႇပုၼ်ႉၽင်ႇၼမ်ႉၵင်းၵႃ" ၸင်ႇလွၵ်ႇငိူတ်ႈၼင်ႇၼႆ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ "တႄႇမိူင်းသၢင်၊ မိူင်းၽီ ၼႂ်းၶူင်းလေႃးၵလူင်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၽူႈလႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်ၵဝ်ႇယွင်ႇမႃႈလႆႈ၊ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၽူႈလႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၵဝ်တႅၵ်ႇလႅဝ်လႆႈ၊ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၽူႈလႂ် ၸၼ်တိၼ်ၵဝ်ဝိုတ်ႉထိုမ်ႈၵႂႃႇၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉၼမ်ႉၵင်းၵႃလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်မႂ်းၶႂ်ႈထၢမ်ပၼ်ႁႃၼၼ်ႉ တွင်ႈထၢမ်မႃးလႄႈ" ပူင်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၽီလူးလူင်ဢႃႇလႃႇဝၵၵေႃႈ ၸင်ႇတွပ်ႇထၢမ် ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ထမ်ႇမတြႃးၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇတွပ်ႇၵႄႈပၼ်ၶေႃႈထၢမ်ဢႃႇလႃႇဝၵ ႁႂ်ႈပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးလႆႈငိၼ်းၶေႃႈတွပ်ႈၵႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ဢႃႇလႃႇဝၵၼႆႉ ၸင်ႇပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၽြႃႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽူႈလၢႆထမ်ႇမတႃႇ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ဢႃႇလႃႇဝၵၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ လႆႈထွမ်ႇငိၼ်းဢဝ် ထမ်ႇမတြႃးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးလုၵ်ႈၼွင်ႉသႃႇဝၵၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၼႄပၼ်သဵၼ်တၢင်းတႃႇတေလွတ်ႈဢွၵ်ႇသမ်ႇသရႃႇၼၼ်ႉ သုတ်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢႃႇလႃႇဝၵၼႆႉ ၸင်ႇလွတ်ႈယၢၼ်မၢၼ်ႇမႃႇၼမၼ်းလုမ်းလုမ်းယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၵေႃႈ ၸင်ႇထိင်းၵမ်လႆႈတူဝ်ႁူဝ်ၸႂ်မၼ်းသေ လႆႈတၢင်းၵတ်းယဵၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႇပႄႉ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃးသလၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်ႁႄ ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၵေႃႉဢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ပိူၼ်တၢႆသေ တႅပ်းဢဝ်ၼိဝ်ႉၸီႉၶဝ် သွႆႉႁွႆႈၶေႃးၼင်ႇတူင်ႇမွၵ်ႇၼၼ်ႉယူႇ။ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႈဝႄႈ တီႈမၼ်းယၢမ်ႈၵႂႃႇယၢမ်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉသိုၵ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵေႃးသလပသေႇၼတီႇ ပႆႇၺွပ်းတီႉလႆႈမၼ်းလႄႈ တူဝ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢွၼ်ဝဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၼ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁႃလမ်းတီႉၺွပ်းမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးၵရုၼႃႇလူင် ဢၼ်ပဵၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈၵဵဝ်ႇၶႄၵူၼ်းတုၵ်ႉၶၶၢၼ်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ မီးၸႂ်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူၵ်ႈလူင် ဢင်ႇၵုလိမႃႇလလွတ်ႈဢွၵ်ႇၵၢၼ်တၢင်းၽိတ်းဢၵုသူဝ်ႇမၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၸင်ႇယေႃးၶိင်းၵႂႃႇတီႈ ဢၼ်ဢင်ႇၵုလိမႃႇလ မီးယူႇထင်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ ယိပ်းၵမ်ဢဝ်မၢၵ်ႈလႅဝ်းမၼ်း လိုပ်ႈလမ်း တႃႇတေတႅင်းတႅပ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ႁေတ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း ၼႃႈတီႈမၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ လိုပ်ႈလမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ယၢင်ႈၵႂႃႇလွႆးလွႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၽုင်းတၼ်းၶူဝ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်းလႆႈသေ ၸင်ႇႁိုတ်းသႂ်ႇဝႃႈ "သမၼ၊ ၵိုတ်းလူး" ၼႆ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇသဵင်ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇသေ "ဢေႃႈ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလ၊ ၵဝ်ၸဝ်ႈတႄႉ ၵိုတ်းဝႆႉယူႇလူး၊ မႂ်းၵွႆးဢိူဝ်ႈ ၵုမ်ႇဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆသေ လႅၼ်ႈယူႇဢမ်ႇလိုဝ်ႈဢမ်ႇသဝ်း ၼႂ်းသမ်ႇသရႃႇလူင်ၼႆႉ" ပူင်လၢတ်ႈပၼ်ၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႇ။
ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ လႆႈငိၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းထမ်ႇမဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵꧣ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းလႄႈ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ ယိၼ်းပဵꧣ်ဢၼ်တူၵ်းၸႂ်လႆတိုၼ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်းသေ တေႃးသမၼ်း၊ မၢၼ်ႇမႃႇၼမၼ်းၵေႃႈ ၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁူႉတူဝ်ၶိုၼ်းသေ ဢဝ်လႅဝ်းမၼ်းတမ်းဝၢင်းလူင်ၼိူဝ်လိၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇႁပ်ႉပဵꧣ်လုၵ်ႈၼွင်ႉ တပႄးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇၸွမ်းမိူဝ်းတီႈၵျွင်းဝေႇလုဝၼ်ႇဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢိၻ်ꩪိ ꧤိသင်ခတမၼေႃ ꩡိတွႃ မုၼိၼ်တေႃ "ပုတ်ႉထၼႆႉ ဢဝ်ၽုၼ်းတၼ်းၶူဝ်းမၼ်းပႄႉပုၼ်ႈဢင်ႇၵုလိမႃႇလယူႇယဝ်ႉ" (ꩡယမင်ၵလ၊ ဢꩪၵႃထႃ)
မီဝၼ်းၼိုင်ႈ ၶၢဝ်းဝၢႆးဝၼ်း၊ ၶုၼ်လူင်ပသေႇၼတီႇၼႆႉ လႆႈမုင်ႁၼ်ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼင်ႇယူႇႁိမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ပဵꧣ်ဢၼ်တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄၵႂႃႇ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇပၼ်ႁႅင်းဝႃႈ "ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢိူၺ်း၊ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇၵူဝ်ဢင်ႇၵုလိမႃႇလယဝ်ႉ၊ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ ပဵꧣ်သေႃးတႃႇပၢၼ်ႇယဝ်ႉ" ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉႁၢမ်ႉၶႂ်ႈႁိုင်ႁိုင်၊ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ တိုၵ်ႉၵႂႃႇႁႃတုင်းသွမ်းသေ ၵႂႃႇႁၼ်မႅၼ်ႈၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၵိူတ်ႇလုၵ်ႈလႆႈလႄႈ လႆႈပဵၼ်ဝေႇတၼႃႇၶၢၼ်ၸႂ်လူင်ဝႆႉ။ ၶိုၼ်းမိူဝ်းတီႈၵျွင်းၵမ်းလဵဝ်သေ လဝ်ႈလၢတ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ႁႂ်ႈၵဵဝ်ႇၶႄပၼ်ၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇၵိူတ်ႇလုၵ်ႈလႆႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇၸီႉသင်ႇဝႃႈ "ၸဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၼၢင်းယိင်းၼၼ်ႉၵမ်းလေဝ်သေ ၵႂႃႇတိူင်ႇၵၢဝ်ႇသတ်ႉၸႃႇဝႃႈ - ၵဝ်ၼႆႉတႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇလႅင်မႃး ဢမ်ႇယၢမ်ႈဢဝ်သၢႆၸႂ်ၽႂ်ၶၢတ်ႇၼႆလႄႈ၊ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈသိူဝ်းသႃႇယူႇယဝ်ႉ" ၼႆ။ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၶၢႈႁႅမ်ပိူၼ်ႈတၢႆၼႆႉ ဢၢမ်းလူင်ဢၢမ်းလၢင်၊ တူၵ်းၸႂ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ၸင်ႇလဝ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈဝႃႈ "ၶႃႈတပႄးၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶႃႈပိူၼ်ႈတၢႆတင်းၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ" လဝ်ႈၼင်ႇၼႆလႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ "ၸဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပဵၼ်မႃးသေႃးတႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၽဝဢၼ်မႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ၊ တႄႇဢဝ်ယၢမ်းၼၼ်ႉမႃး ၸဝ်ႈဢမ်ႇၶႃႈႁႅမ်ၽႂ်တၢႆယဝ်ႉလူး" သင်ႇသွၼ်ပၼ်ၼင်ႇၼႆ။ ဢင်ႇၵုလိမႃႇလၼႆႉ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇသတ်ႉၸႃႇၼင်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသင်ႇသွၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈဢၼ်လႆႈၶၢမ်ႇဝေႇတၼႃႇလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈသိူဝ်းသႃႇၵႂႃႇ။ သၸ်ႉၸႃႇဢင်ႇၵုလိမႃႇလတိူင်ႇၵၢဝ်ႇၼၼ်ႉလီၵိူဝ်းယမ်တႄႉတႄႉ။
ဢွင်ႇပႄႉ ၸၢင်ႉလူင်ၼႃႇရႃႇၵီႇရိ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တေႇဝတၢတ်ႈ (တေဝဝတ်ႉတ)ၼႆႉ ၽႄႈတိူၼ်းလွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ်သမထ (တြႃးၸၢၼ်ႇ)ၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈတၼ်းၶူဝ်းဢၼ်လီဢၢမ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ မႃႇၼမၼ်းၵေႃႈ ယိုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်မႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ မီးၵၢင်ၸႂ်ဢၼ်ၶႂ်ႈပဵၼ်ၽူႈၼၢမ်းၼႃႈမူႇၸုမ်းသင်ႇၶႃႇၼၼ်ႉ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႃႇ။ ပေႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်မၼ်းၼႆ မၼ်းၸင်ႇတႅပ်းတတ်းၸတ်းၵၢၼ်တႃႇၶႃႈႁႅမ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၸတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းတေႃႇသွင်ပွၵ်ႈသွင်ၵမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ဢၼ်ထိုင်တီႈလႄႈ ၸင်ႇၸတ်းၵၢၼ်ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ်ႉ မီးၸၢင်ႉႁႅင်းလူင် ၼႃႇရႃႇၵီႇရိ ဢၼ်မူင်တူၵ်းဢွၵ်ႇသေ ၸႂ်ႁၢႆႉလိူင်းယူႇၼၼ်ႉတူဝ်ၼိုင်ႈ။ မီးၽေးတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈမတ်ႉမၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ တေႇဝတၢတ်ႈၼႆႉ လွမ်လွမ်ၵႂႃႇႁူၺ်းၵူၼ်းထိင်းၸၢင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၼိူဝ်သၢႆတၢင်း ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတေမႃးတုင်းသွမ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈၸၢင်ႉၼၼ်ႉယဵပ်ႇသႂ်ႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းထိင်းၸၢင်ႉၶဝ်ၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ တေႇဝတၢတ်ႈၸီႉသင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇပွႆႇၸၢင်ႉလူင်ၵႂႃႇၸွမ်းတၢင်း ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတေမႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၼႃႇရႃႇၵီႇရိၵေႃႈ လေႃႈပုင်ႈလူင်မႃးၸူးၽၢႆႇၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ရႁၢၼ်းၶဝ်လဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈငိူင်ႉဝႄႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈတႄႉ သိုပ်ႇယေႃးၶိင်းၵႂႃႇႁဵတ်းၼၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၸၢင်ႉလူင်ၵေႃႈ ပူၵ်းငူင်းမၼ်း၊ ဢဝ်ဝႂ်ႁူမၼ်း ၽတ်ႉၽၢပ်ႈၽၢပ်ႈသေ ႁွင်ႉသႅၼ်ႇသဵင်လင်ယဝ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးၸူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼၼ်ႉ ၸႂ်လမ်ဝႆႉလႄႈ ၸႂ်တူင်ႉတဵၼ်ႈတွတ်ႇဝႅၼ်သေ ပဵၼ်တုၵ်ႉၶယူႇႁင်းမၼ်း။ ၵရုၼႃႇမႅတ်ႉတႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇသူင်ႇၼၢႆပိုၼ်ႈၽႄႈၸူးၸၢင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈႁွၼ်ၼမ်ႉမႅၼတ်ႉတႃႇၽၢင်ႇၽၢပ်ႈထိုင်ၸၢင်ႉၵႂႃႇၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႉလူင်ၸင်ႇဢဝ်တေႃးသမၼ်းယေႃႈယွမ်းလူင်းသေ တဵတ်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
မႃးမူးၸႃးၸမ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ဢဝ်ငူင်းမၼ်းဝၢင်းသိူဝ်ႇယဝ်ႉ ၶုပ်ႉၶဝ်ႇၸူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇႁဵတ်းၼၼ်။ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ်ၽႃႇမိုဝ်းလုပ်ႈပၼ်ၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်း၊ ၸၢင်ႉလူင်ၵေႃႈ ဢဝ်ငူင်းမၼ်းတၢဝ်းဢဝ် လိၼ်ႁိမ်းတိၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၸုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၽူႇပိုၼ်သႂ်ႇၼိူဝ်ၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်းမၼ်းၶိုၼ်း။ ယၵ်ႉလူတူၺ်းၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ သုတ်ႉထွႆလင်ၵႂႃႇ တေႃႇပေႃးဢမ်ႇမုင်ႈႁၼ်ၼႃႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၼမ်ႉၵတ်ႉမႅတ်ႉတႃႇသေ ဢွင်ႇပႄႉတေႃးသၼႆႉ ၸင်ႇၸႅတ်ႈၸၢင်ႇပဵၼ်ဢၼ်လီထီႉသုတ်းယဝ်ႉ။
"မိတ်တမ်ၿုသေၵ ဝꩡိၼႃ ꩡိတွႃ မုၼိတ်ၻေႃ" (ꩡယ မင်ၵလ ဢꩦ်ꩧၷႃထႃ)
ဢဝ်ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသင်တႅၵ်ႈလႆႈၼၼ်ႉသေ ဢွင်ႇပႄႉၸၢင်ႉလူင်ၼႃႇရႃႇၵီရိယဝ်ႉ။
"သၿ်ၿေၻသၿလူပေတႃ ဝေသႃရꩡ်ၸေႁု ပႃၷတေႃ"
(ꩪမ်မဝၼ်ၻႃၼႃ ဢႃတႃၼႃတိယသုတ်တ)
ၵရုၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသင်တႅၵ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽူၼ်မႅတ်ႉတႃႇတူၵ်းႁူတ်းပၼ်ၼိူဝ်ၸၢင်ႉလူင်ၼႃႇရႃႇၵီႇရိယူယဝ်ႉ။
ဢွင်ႇပႄႉ ၼၵႃးလူင် ၼၼ်ႇတေႃးပၼၼ်ႇတႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႇပႄႉ ၶုၼ်သၢင်ပၵႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၼႃႈလိၵ်ႈ (႖႙)၊ တြႃးပုတ်ႉထႃႉၽႃႇသႃႇ (ၸၼ်ႉ ႁႃႈ၊ႁူၵ်း၊ ၸဵတ်း)
- ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရ သာသနာဝန်ကြီးဌာန၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ တရားတော် (အထက်အဆင့် ရှမ်းဘာသာ)


text:
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ်ပိုတ်းယိုဝ်း ၵၼ်မႃးၶၢဝ်းႁိုင် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ဢၼ်လီမွင်ၸႂ်ၶေႃးၶူမ်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းသွင်ၾၢႆႇ လႆႈတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်း ထုၵ်ႇလီဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 1/10/2021 ယူႇတီႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/ SSA ဢွၵ်ႇၶေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽိုၼ်ၼိုင်ႈၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးဝႆႉ 6 ၶေႃႈ။
ပိူင်လူင်လၢတ်ႈဝႆႉလွင်ႈပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ SSPP လႄႈ TNLA ဢမ်ႇဢဝ်လၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်း၊ ဢဝ်လၢႆးသိုၵ်းသိူဝ်သေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ – ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈလႆႈတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈၵႄႈၶိုင်ပၼ်လၢႆလၢႆၵမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇပဵၼ်ၵၢၼ်လႆႈ ဝႃႈၼႆ ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၶမ်းၸၢမ်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ႇပၢၵ်ႇ RCSS လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တွၼ်ႈတႃႇပၢင်တိုၵ်းၼႆႉတႄႉ သင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈ ၵၼ်ၼႆ မၼ်းလီတီႈသုတ်းယဝ်ႉ။ ၵူႈပွၵ်ႈႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လၢတ်ႈမႃး ၸိူင်ႉၼႆတႃႇသေႇ ၸုၵ်းမၼ်ႈမႃးၸိူင်ႉၼႆတႃႇသေႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၵ်ႇပႃးယူႇတႃႇသေႇ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်မႃး”- ဝႃႈၼႆ။
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 8 လိူၼ်ၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ပိုတ်းယိုဝ်း တိုၵ်းတေႃးၵၼ်ဢမ်ႇထၢတ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 7-8 လိူၼ်ယင်းပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉၽေး တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းၶဝ်ႈမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢိၵ်ႇလွင်ႈယူႇၵိၼ်ၵႂႃႇမႃးပႆ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်။
“ ႁဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼင်ႇၵၼ် ယိုဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်းၼႆႉ မၼ်းပေႃးသုမ်းယူႇယဝ်ႉ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း လႆႈတုၵ်ႉထႅင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတေၸႂ်ယႂ်ႇ ၽႂ် ပေႃးႁဝ်းႁဵတ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၵႂႃႇၼၵ်းၼႃပႃးပၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေလႆႈဝူၼ်ႉလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ”- ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၶမ်း ၸၢမ်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉတႅမ်ႈဝႆႉပႃးထႅင်ႈဝႃႈ – တိုၵ်းသူၼ်းယႃႇႁႂ်ႈလႆႈႁဵတ်းၶၢဝ်ႇပွမ်ၶၢဝ်ႇၽၢင်း လႄႈၶၢဝ်ႇသႄႉၼႄးၵၼ် -ၼႆပႃး။
ၶေႃႈလိုၼ်းသုတ်းၸီႉၸမ်ႈဝႆႉဝႃႈ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႆႉ ယူႇတီႈ RCSS လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် ၸွမ်းသိုၵ်းလူင် ပၢင်ႇၾႃႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် SSPP သေတႃႉ ဢမ်ႇႁၼ်တွပ်ႇသင်မႃး ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပၢင်တိုၵ်းယိုင်ႈၶႅၼ်း တိူဝ်းယႂ်ႇၵႂၢင်ႈမႃး ၵူႈဝၼ်း ၵူၼ်းသိုၵ်းလႆႈလူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇသေ ပဵၼ်ဢၼ်ၶေႃးၶူမ်မွင်ၸႂ်ၸွမ်းတႄႉ RCSS ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


text:
မိူင်းလၢဝ်း
မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းတၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးပၢင်ႇလၢႆႇမိူင်းၼိုင်ႈသေ တိတ်းၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း၊ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး၊ မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်း မီး 91329 လၵ်းလွၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း (236800 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ) သေ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆ ပီႊ 2007 ၼၼ်ႉ မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 6521998 ၵေႃႉ။ ၶႃႈ၊ ၶမႃႇ၊ ၶမဵၼ်၊ ၶမုၵ်ႉ မီးသႅၼ်ၼိုင်ႈ(100,000)၊ မီးထႅင်ႈ ၵူၼ်းၵႃႉမိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်ႉ(ဝႅတ်ႉၼၢမ်း)လႄႈ ၶႄႇဢိတ်းဢွတ်း။ မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းပွၵ်း(Pygmies)၊ မုၼ်ၵူဝ်လူဝ်ႇ ယူႇရုဝ်ႇပႂၢႆႉ(Mongolo Europoids)၊ ၵူၼ်းထိူၼ်ႇလိူင်း ပႃပူဝ်ယုၼ်ႇ(Papuans) ၶဝ်ယူႇသဝ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ BC 2000 - 500 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢိၼ်ႇ တူဝ်ႇၼီးသျႅၼ်းၶဝ်ယူႇဝႆႉ။ ၽူႈၸွႆႈ(Phu Djoi)ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ႁဵတ်းမေႃႈႁိၼ်လူင် ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းၵဵင်းၶႂၢင် တေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ် AD တႄႇၼၼ်ႉဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႅၼ်းၶဝ် ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇတႄႉတႄႉ။ ၶဝ်ယူႇတီႈမိူင်းလၢဝ်းၼႆႉသေ ယိပ်းလဵၵ်းယိပ်း တွင်း ၶႅၵ်းႁဵတ်းမေႃႈႁိၼ်လူင်။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး မုၼ်ႇၶမႃႇၶဝ်ႈမႃး လမ်းၶဝ်လႄႈ လႆႈပၢႆႈလူင်းၵႂႃႇပွတ်းတႂ်ႈထႅင်ႈယဝ်ႉသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉၸင်ႇလၢဝ်းၶဝ်ႈမႃးယူႇ။ လၢဝ်းၼႆႉမိူဝ်ႈ(8-9)ပၢၵ်ႇပီမိူင်းၼၼ်ႉၶဝ်ၸင်ႇမႃးၽႅဝ် ၽင်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင် ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ“လၢဝ်း”ၼႆႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈၸို ဝ်ႈသၼ်လွႆလူင် ဢၢႆႈလၢဝ်းသျၢမ်ႇ ဢၼ်မီးၵႄႈ ၼမ်ႉမႄႈၶွင်လႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ(မီးၽၢႆႇႁွင်ႇယူႇၶျၢၼ်ႇ)ဢၼ်မီးၼႂ်းယူႇၼၢၼ်ႇ ပွတ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ၊ ပဵၼ်ၶိူဝ်းမိူင်းဢၢႆႈလၢဝ်းၼႆၵေႃႈ ဝႃႈယဝ်ႉ။ လၢဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ဝႃႈၾိင်ႈထုင်းၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်လႆႈမႃး တီးလွႆႈဢၢႆႈလၢဝ်းသျမ်ႇ(Ai Lao Shan)ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။ ၶဝ်မီးပိုၼ်းၶဝ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈ AD 1876 ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလၢၼ်ႉ ၸၢင်ႉၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တိုၵ်ႉဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်တႆးယူႇ။ ထိုင်မႃးပၢၼ်ပႅင်ႇသဵတ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးလၢဝ်းယဝ်ႉ။ လၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းယေႃးသေ၊ ပႅင်ႇသဵတ်ႈမႃးယႃႉပႅတ်ႈလႄႈ ၸင်ႇႁၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ လၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇသေတႃႉ ၽီၵေႃႈ ၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ယူႇ။ တီႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ၶဝ်ဝႆႉၽီႁိူၼ်း။ ပေႃးတေႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃး ၶဝ်ဢဝ်ၵႆႇၵႂႃႇ တၢင်ႇၽီလိၼ်။ မိူဝ်ႈပႆႇၵိူဝ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ(မိူဝ်ႈၸဝ်ႉသေ 13-ပၢၵ်ႇပီမိူင်း)ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၾႃႉၽူၼ်လီၼႆသေလႄႈ တီႈလူင်ၽရႃႉပၢင်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၶျဝႃႉ(Cha Va))ၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်မႃး ၶၢဝ်းၼႃႈၽူၼ်ႁူဝ်ၽူၼ် ၶဝ်ဢဝ် ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇဢွႆႇၽီၼမ်ႉမႄႈၶွင်။ ၶဝ်ၵႆႉပၢင်းၽီလူင်းသေ ထၢမ်ၵႃႇလႃးလူးၵွၼ်ႇ။ ၾိင်ႈထုင်းၶဝ်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ငၢႆးထႆးၵူၺ်း ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပေႃးပဵၼ်ပွႆးပီမႂ်ႇၸိုင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶီႇၸၢင်ႉသေ လဵပ်ႈတူၺ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း။ ၵိၼ်ၼမ်ႉသိတ်ႉၸႃႇၵၼ် ပီပွၵ်ႈပွၵ်ႈ။ ၶဝ်ၸူဝ်းၵၼ်ပွႆႇပႃ၊ ႁွႆ၊ ၼူၵ်ႉ၊ ၵႃၵႄ။ ႁဵတ်းၵွင်းမူးသၢႆးသေ ၼိူဝ်ၼၼ်ႉဢဝ်ငိုၼ်း၊ ဢႅပ်ႇၸမ်းပၵ်းဝႆႉသေလူႇ။ ႁဵတ်းႁၢင်ႈၼၵ်ႈၵႃးသေ သွၼ်းၼမ်ႉ။ ပေႃးပီမႂ်ႇလိူၼ်ႁႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်သွၼ်းၼမ်ႉၵၼ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵၼ်ႇတေႃး ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းသေ ဢဝ်မႆမတ်ႉမိုဝ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶဝ်။ ပွႆးၶုၼ်ၶဝ်ႈ(Pun Khun Khao)ၵေႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်း။ ပွင်ႇဝႃႈ သူးတိူင်ႇပၼ်ၾီပႂ်ႇၶဝ်ႈ။ ပွႆးၼႆႉထႆးသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၼၢင်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ(Nang Phosop)။ တႆးသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ပူႇၸႆႉၶႆႉလႄႈ ၼၢႆးၸႆႉၶႆႉ(မၢင်ၸိူဝ်းဝႃႈ ပူႇၸႆႇၶႆႇ ၼၢႆးၸႆႇၶႆႇ)။ လၢဝ်းၼႆႉပွႆးတၢင်ႇၾီပႂ်ႉလိၼ်ၼၢင်းတူဝ်ရၼီ(Thorani)ၵေႃႈၶဝ်ႁဵတ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးပၢတ်ႇၶဝ်ႈ ပဵၼ်တီႈမၢဝ်ႇသၢဝ်ၶဝ်ၵဝ်းၵၼ်။ ပေႃးပေႃႉၶဝ်ႈယဝ်ႉလႄႈတေႃႉၶဝ်ႈပိူၵ်ႇထိုင်ႁိူၼ်းၼၼ်ႉၸိုင် ၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉလႆႈတဵင်ႇၶဝ်ႈပိူၵ်ႇ ၼင်ႇၵႃႈမၼ်းပႄႉလႆႈၼၼ်ႉသေ မိူဝ်းသႂ်ႇ ယွင်ၶဝ်ႈမၼ်း ဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈသုတ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတေႃႉၸွႆႈၸင်ႇလႆႈတေႃႉမိူဝ်းသူင်ႇထႅမ်ၸွမ်းယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းႁွင်ႉၵႂႃႇၽၼ်ၶဝ်ႈထႃႈဢွၼ်တၢင်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ပွႆးဝူၺ်ႇသၼ်ႇတြႃႇ(Pun Pha Vet))ၵေႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်း။ ပေႃးပွႆးၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းယူႇထႃႈဝႆႉ ၼႂ်းသုမ်ႉၽိူင်းသေ မုၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇၶဝ်ႈမႃးႁေႃးတြႃး။ ထိုင်မႃးလိူၼ်မေႇ(May)ၶဝ်ၵေႃႈမီးပွႆးၼူၾႆး (Pun Pang Fai)။ ပေႃးလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း မီးပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇၽြႃး။ ႁဵတ်းၸွမ်းၵၼ် တင်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉၸဝ်ႈမုၼ်။ ပေႃးၶဝ်ႈပွႆးၼူၾႆးယဝ်ႉ ၶဝ်ပဝ်ႇပီ ႁႆၵွင်ႁႆမွင်း ၵိၼ်လဝ်ႈသေၵျေႃႇမူၼ်ႈၸွမ်းၵၼ်။ ၶဝ်ပွႆႇၼူၾႆးၼႆႉ ၵႂႃႇယႃႉမွၵ်ႇၵုမ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽူၼ်တူၵ်းမႃးၼႆ ၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတၢႆၶဝ်ၽဝ်ဢဝ်။ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်းႁိၼ်ႇတူႇ ဢၼ်ၶဝ်လႆႈမႃးတီးထႆး မိူဝ်ႈ 14-ပၢၵ်ႇပီမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ယူႇသွင်ၽၢၵ်ႇ ၽင်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင် ၽၢႆႇႁွင်ႇထိုင် လူင်ၽရႃႉပၢင်း၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းထိုင် ၵဵင်းၶွၼ်ႈ။ ၼႂ်းလၢဝ်းၼႆႉ လိုဝ်ႉယူႇမိူင်းသိင်(လၢဝ်းပွတ်းႁွင်ႇ)၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းသိင်ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းပူႇၶႃး(Wien Phu Kha) မီးလၢဝ်းယူၼ်းယူႇ။ တီႈၶႃးလမ်မႅတ်း(Kha Lemet))သမ်ႉယူႇၸွမ်းထႆး။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းတႅင် တီးမိူင်းႁူဝ်ၽၢၼ်း(Hua Phan)ၼၼ်ႉ မီးတႆးလမ်၊ တႆးမွႆႈ(Mouai)၊ တႆးၼိူဝ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇၸွမ်းၵၼ်။ မိူင်းႁူဝ်ၽၢၼ်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပူႇၶၽွင်း(Pu Kha Phong)ၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ် ၶိူဝ်းပူႇၸွႆႈ ဢၼ်ႁဵတ်း မေႃႈႁိၼ်ၼၼ်ႉ ၵိုတ်းယူႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ ၽူႈတုင်း(Phu Thung)။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇၼိူဝ်လွႆသုင်။ တႆးလၢဝ်းၼႆႉ မႃးတိုၵ်းဢဝ်မိူင်း တီႈၽူႈတုင်းၼႆႉဝႃႈၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ လၢဝ်းၸဝ်ႈလႄႈလၢဝ်းဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ။ လၢဝ်းဝဵင်းၼႆႉ ၸၼ်ႇတႃႇ(Chan Dar)ၼႆၵေႃႈ ႁွင်ႉယဝ်ႉ။ ပူႇတႆးလမ်၊ ပူႇတႆးလႅင်၊ ပူႇတႆး၊ မိူင်းၶမ်းမွၼ်း၊ ၶမ်းၶွၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းမီးဢေႇယူႇ။ လၢဝ်းသွင်လမ်ဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် တႆးလမ်ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပဵၼ်ၶိူဝ်းဢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းထႆး ၺွပ်းမႃးမိူင်းတႅင်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် ယၢမ်ႈမႃးဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းလၢဝ်းသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ 1949 ၼၼ်ႉ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ။
မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ8ၼၼ်ႉ ၶုၼ်လူႇၽူင်းၵႂႃႇတိုၵ်းပႄႉ ၶိူဝ်းၶႃႈ(Khas) ဢၼ်တိုၼ်းယူႇဝႆႉတီႈ လူင်ၽရႃႉပၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢဝ်လုၵ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၶုၼ်သဝ(Sawa)သိုပ်ႇၽွင်းငမ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆသိုပ်ႇလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ ၽွင်းငမ်းဝႆႉယူႇ။ ဝၢႆးသေလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ(Nan Chao) ပင်းလူႉၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ တႆးမိူင်းလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ ပၢႆႈၽၢတ်ႇသုတ်ႉ လူင်းၽၢႆႇတႂ်ႈ(ၸၢၼ်း) မိူၼ်ဝီးသေ ၶိုၼ်းတႄႇပဵၼ် မိူင်းယူႇသဝ်းလႄႈ ၸုမ်းတေပဵၼ်မႃးလၢဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ပဵၼ် ၸုမ်းလူင်ၾႃႉပၢင်ႇ(လူင်ၽရႃႉပၢင်း)၊ ၵဵင်းၶႂၢင်၊ ဝဵင်းၸၢၼ်း၊ ၶျမ်ပႃႇသၵ်းၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈတႄႇပဵၼ် ၶုၼ်ၽႂ်မိူင်းမၼ်းသေ ၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ၼႃႈၵၢပ်ႈပၢၼ်ပႅင်ႇသဵတ်ႈ(ၾရင်ႇသဵတ်ႈ)ယဝ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ် မိူင်းလၢဝ်းႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်းတႆး မိူင်းဢၢႆႈလၢဝ်းသေတႃႉ ၶဝ်ဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်တႆးယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ထႆးၵေႃႈ ၶဝ်ဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်တႆးသေတႃႉ ထိုင်မႃးပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ၊ ပႅင်ႇသဵတ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈႁွင်ႉ“တႆး”ၼႆႉ ၶဝ်သုၵ်ႉယုင်ႈလႄႈ ႁႂ်ႈၸႅၵ်ႇႁူႉငၢႆႈၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ လၢဝ်း(Lao)၊ သျမ်(Shan=ရှမ်း)၊ လႄႈ သယမ်(Siam) ယဝ်ႉ။ ပႅင်ႇသဵတ်ႈလႄႈ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် မႃးတွၵ်ႇၸိမ်ပၼ် ႁႂ်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈပဵၼ်မႃး သျၢၼ်း(Shan)၊ တႆး၊ လၢဝ်း၊ သယမ်ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပိူင်ႈပႅၵ်ႇၵၼ် မိူၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆယိူင်ႈသေတႃႉ ပဵၼ်တႆးၼင်ႇၵၼ် တိုၼ်းပဵၼ်ၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ [5]
တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 14 ၼၼ်ႉမႃး မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပဵၼ် မိူင်းၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ၵွၼ်းဢုပ်ႉသေ ထိုင်မႃး ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 18 ၸိုင် မိူင်းၶဝ် တႅၵ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇ သၢမ်ၽၢၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈပီ 1893 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းဢဝ် မိူင်းလူင်ၽရႃႉပၢင်း၊ မိူင်းဝဵင်းၸၼ်၊ မိူင်းၶျမ်ပႃသၵ်ႉ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ မီးဝႆႉ တႂ်ႈၽွင်းငမ်း ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် French protectorate ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈသွင် ၵျပၢၼ်ႇၶဝ် သိမ်းဢဝ်သေ 1945 လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်းၶဝ်ႈသိမ်းဢဝ်ၶိုၼ်းသေ မိူဝ်ႈ 1949 ၼၼ်ႉ လႆႈသုၼ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁင်းၶေႃ။ ထိုင်မႃး 1954 ၸင်ႇလွတ်ႈဢွၵ်ႇ တႂ်ႈမိုဝ်း Sisavang Vong ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ် တႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၵႂႃႇ။ ဝၢႆးလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ယဵၼ်းပဵၼ် သိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ထိုင်မႃး 1975 ပၢၼ်ဢၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼၼ်ႉ သုတ်းဝၢႆးၵႂႃႇသေ ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉလၢဝ်းၶဝ် လႆႈဢႃႇၼႃႇမႃးယဝ်ႉ။
မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ တိုဝ်းၵမ်ပဵၼ် မိူင်းပႃႇတီႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းသေ ပဵၼ်ဝႃႇတသူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ၊ ငဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းလူင်တႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၸၼ်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Laos. Lao Department of Statistics. Archived from the original on 13 November 2016။
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 World Economic Outlook Database, Laos. International Monetary Fund (April 2018). Retrieved on 28 April 2018။
- ↑ Gini Index. World Bank. Retrieved on 2 March 2011။
- ↑ Human Development Report 2019. United Nations Development Programme (2019). Retrieved on 9 December 2019။
- ↑ ပိုၼ်ႉၶိူဝ်းတႆးလႄႈ ပိုၼ်းမိူင်းတႆး၊ ၶိူဝ်းသႅၼ်


text:
ၽူႈလၵ်ႉၶဝ်ႈမႃးပႅပ်ႉၼႂ်းႁိူၼ်းသေ ဢဝ်မိတ်ႈတႅင်းၽၼ်းၸဝ်ႈႁိူၼ်းယဝ်ႉလႅၼ်ႈပၢႆႈ
ၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်းၵေႃႉထုၵ်ႇၺႃးတႅင်းလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢင်ၼႂ် 6:30 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈလၵ်ႉၶဝ်ႈမႃးပႅပ်ႉဝႆႉၼႂ်းႁိူၼ်း ၽိူဝ်ႇၽူဝ်ၶႃႈႁဝ်းလႆႈႁၼ်ၽူႈလၵ်ႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၽူဝ်ၶႃႈၵေႃႈဢၢင်ႈၵႂႃႇတိၺွပ်းၼႆသေ ၽူႈလၵ်ႉၵေႃႈဢဝ်မိတ်ႈတႅင်းၽၼ်းပၼ်ၽူဝ်ၶႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉၽူၼ်တူၵ်းႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ၵူၼ်းႁိမ်းႁိူၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းသဵင်ၼႂ်းႁိူၼ်းႁဝ်းၶႃႈသင် ဝၢႆးသေၽူႈလၵ်ႉဢဝ်မိတ်ႈတႅင်းၽၼ်းၽူဝ်ၶႃႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းႁၼ်ၶႃႈႁဝ်းသေလၢတ်ႈဝႃႈ ယႃႇႁွင်ႉသဵင်လင် ယူႇယဵၼ်ယဵၼ်ၼႆသေ လၢတ်ႈပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆးယဝ်ႉ လႅၼ်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းပၢႆႈလွတ်ႈၵႂႃႇ ၶူဝ်းၶွင်တႄႉဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသင်ၵႂႃႇပႃးၼႆယဝ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇၺႃးမိတ်ႈတႅင်းၼၼ်ႉၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးဝုၼ်းၵျၼ်ႇလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းတီႈၶႅၼ် 2 ၽၢႆႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸုမ်းၸွႆႈလိူဝ် ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၶဝ် လႆႈဢဝ်တူဝ်ၸၢႆးဝုၼ်းၵျၼ်ႇ သူင်ႇၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃလူင်ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈၽူႈလၵ်ႉၶဝ်ႈမႃးပႅပ်ႉၼႂ်းႁိူၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇလၵ်ႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈသေ ယင်းဢဝ်မိတ်ႈတႅင်းၽၼ်းၸဝ်ႈႁိူၼ်းလႄႈ လႅၼ်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းပၢႆႈလွတ်ႈၵႂႃႇၽူႈလၵ်ႉၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉသင်ၵေႃႈပႆႇလႆႈႁူႉသေ ယၢမ်းလဵဝ်ယူႇတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၶဝ် လႆႈပိုတ်ႇဢဝ်လိူင်ႈတင်းၽိတ်းဝႆႉယဝ်ႉ တေၸွမ်းတိၺွပ်းတူဝ် ၽူႈလၵ်ႉၼၼ်ႉႁႂ်ႈလႆႈဝႆးဝႆးသေ တေပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းမီးၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
Photo: Tachileik News Agency
ဢွၼ်ႇဝၼ်း
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး
18/09/2018


text:
ၵျွၵ်းမႄး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး (IPA: [ʨɔ́k mɛ́]), (မၢၼ်ႈ: ကျောက်မဲခရိုင်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kyaukme District), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zetaun Kyaukme]) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ တၢင်းသုင်တႄႇၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆသေ မီးယူႇ ၂၅၄၃ ထတ်း (၇၇၅ မီႇတႃႇ) ဢေႃႈ။ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်လုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈပၵ်းသဝ်းဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းၼမ်မၼ်း မီးၵႂႃႇ ၇၆၇,၅၈၂ ၵေႃႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းလႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။[2]
- ၸႄႈဝဵင်း ၵျွၵ်းမႄး
- ၸႄႈဝဵင်း ၼွင်ၶဵဝ်
- ၸႄႈဝဵင်း သီႇပေႃႉ
- ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတူႈ
- ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းမိတ်ႈ
- ၸႄႈဝဵင်း မၢၼ်ႈပဵင်း
- ၸႄႈဝဵင်း မၢၼ်ႈတူင်ႈ (ၼႃႈလိၼ် ပလွင်ႈ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
- ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉသၼ်ႇ (ၼႃႈလိၼ် ပလွင်ႈ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ မြန်မာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန


text:
ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်း ပဵၼ်သင် ??? ေပႃးမႃး တူၺ်းမူိင်းလႂ်ေၵႃႈလီ မၼ်းေၵႃႈ မီး တပ်ႉၸုမ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်း ေၼႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း။ ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈ လုၵ်ႈ
ႁဵၼ်း ၊ သုိၵ်းေၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ တႃႇေတဢွၵ်ႇ ၼႃႈသုိၵ်းေၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈမူိၼ်ၵၼ် ၊ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းမူိင်း ေပႃး ဢႃႇယု တဵမ် 18 မႃးေတ လႆႈ သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ေတလႆႈႁဵတ်းသုိၵ်း ႁၢပ်ႇထၢမ်း ၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽႂ်မၼ်းယူႇ ၊ မူိၼ်ၼင်ႇ မူိင်းဢေမႇရိၵၢၼ်ႇ ၊ မူိင်းၵူဝ်းရီးယႃး ၶဝ်ၸူိဝ်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈေတတႅမ်ႈသႂ်ႇပႃး ၼႂ်းပၵ်းပူိင်ၸုိင်ႈ မူိင်းၶဝ်ၵမ်းလဵဝ် ဝႃႈေပႃးထိုင် ဢႃႇယု 18 ေတလႆႈ ႁဵတ်းသုိၵ်း ၵူႈေၵႃႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီ။ မူိဝ်ႈလဵဝ် ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်းႁဝ်းသမ်ႉ လုၵ်ႉမႃး တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ ၼႂ်းၽႃႇသႃႇ ၵၢၼ်သွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းေၵႃႈ ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉေၵႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉပႃးယူႇ ။ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈ ၸုိင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၼႆႉ ေတမီးပႃး ၽႃႇသႃႇ ၵၢၼ်သွၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်း ႄလႈ ၸုမ်းတွႆႇတုိင်ႈ တူႇရိယႃႇ ယူႇ။
ၸုမ်းတူႇရိယ ႁူင်းႁဵၼ်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ
ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ၼႆႉပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း။ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်းပၼ်ၶဝ်ၼႆႉ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုိင်ႈေၵႃႉ ဢမ်ႇမျၢတ်ႈေၵႃႈယႃႇႁႂ်ႈသုမ်း ႁႂ်ႈေမႃၵၢၼ်သုိၵ်းဝႆႉၵူႈေၵႃႉ ၊ ေပႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်းလီလီၼႆၸုိင်ႈ ၵၢၼ်သွၼ်သုိၵ်းေၵႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်တၢင်းႁူႉတၢင်းေမႃ ပၢႆး ပၺ်ႇၺႃႇ ၼုိင်ႈဢၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉ ေတႇဢဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၵၢင်ၶိုၼ်ႈေတ လႆႈသွၼ်ၽုိၵ်းဢဝ်ၵူႈေၵႃႉ တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ငဝ်ႈၸုိင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ႁဝ်းမီးပိူင်ၸိူင်ႉၼႆဝႆႉ ၊ ေတ လႆႈသွၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢဝ်ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ သင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ ယဝ်ႉ ၊ သင်ဢမ်ႇၶႆႈၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်း ၶႆႈဢွၵ်ႇၸွႆႈၵၢၼ် မုၵ်ႉၸုမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶႆႈဢွၵ်ႇႁဵတ်းသုိၵ်းၼႆေၵႃႈ ေဢႃႇတူဝ်ႇ ( Auto ) ၶဝ်ပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ ၼႆႉေတလႆႈ သွၼ်ဢဝ်ၸွမ်းလီလီ ေတဢမ်ႇလႆႈၶၢတ်ႇ ၊ သင်ၶၢတ်ႇမႃးေၵႃႈ ေတလႆႈၶိုၼ်း ေတႇၶိုၼ်ႈ။
ၶူးသွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း
� ၶူးသႅင်သုိၵ်း
� ၶူးသႅင်ႁၢၼ်
� ၶူးၼၢင်းတွႆ
� ၶူးၸုိၼ်ႈၶိူဝ်း
ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ငဝ်ႈၸုိင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၼႆႉေတႇတင်ႈမႃး မူိဝ်ႈပီ 2014 မႃး
ၼုိင်ႈပီ ၼုိင်ႈပီ ေတမီႈယူႇ 389 ေၵႃႉ( ဢမ်ႇေသႇၶျႃႇ ) ၊ ၶူးသွၼ် ၵၢၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸိုင်ႈမူိင်း ေတမီးယူႇ 6 ေၵႃႉ ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ၼုိင်ႈဝၼ်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်း ၊ ဝၼ်းသဝ် ႄလႈ ဝၼ်းတိတ်ႉ ေတႉသွၼ်ဢဝ်တၢင်းဝၼ်း။ ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉႄတႉႄတႉ ၊ ၽၢႆႇလိၵ်ႈေၵႃႈ လႆႈႁဵၼ်း ၽၢႆႇၵၢၼ်သုိၵ်းေၵႃႈ လႆႈႁဵၼ်းပႃး လႆႈဝႃႈ ၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် မုၵ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸုိင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆး ( RCSS / SSA ) ဝူၼ်ႉႁၼ် ၶၢဝ်းၼႃႈႄတႉႄတႉ။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇေသတႃႉေၵႃႈ ေပႃးပဵၼ် ၵၢၼ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ မႃးၼႆ တႃႇ ေတႁႂ်ႈ ယိပ်းၵွင်ႈလႆႈေသ ယိုဝ်းလႆႈ တုိၵ်းလႆႈ ၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉေၵႃႈ ၶူးသွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်းၶဝ် သွၼ်ဝႆႉပၼ်ပႃး လၢႆးတုိၵ်းသုိၵ်း ပႃးၵမ်းလဵဝ်။ ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈၶဝ်ပဵၼ် ၽူႈဢွၼ် ႁူဝ်လီ ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၸွမ်းပူိင် ၊ သင်လႆႈဢွၵ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် တူဝ်ထူပ်း ႁႂ်ပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းလီ ၼၼ်ႉေၵႃႈ လႆႈသွၼ်ပႃးပၼ် ၸွမ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမၢႆသုိၵ်း ႄလႈ ပၵ်းပူိင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸုိင်ႈတႆး ယူႇ။ ၼႂ်းၽႃႇသႃႇ သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်းၼႆႉ ဢဝ်ထွတ်ႈ
မျၢတ်ႈ 4 ယိူင်ႈ ႄလႈ လၵ်းၼမ်း 6 ေၶႃႈ ပဵၼ်ယႂ်ႇေသသွၼ် -
� ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ � ဝၢၼ်ႈမူိင်း � ၽႃႇသႃႇ � သႃႇသၼႃႇ
� လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ � လွင်ႈလႅဝ်းသဝ်းေၶႃႈ � တီႇမူဝ်ႇၶရီႇသီႇ
� ပူၵ်းပွင်ၽဝ ၵူၼ်းမူိင်း � သၢင်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် � လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်
ေပႃးယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ ၼႆၸုိင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမူိင်းၼႆႉ ၵၢၼ်သုိၵ်းေၵႃႈေမႃ လိၵ်ႈလၢႆး ေၵႃႈလႆႈၵႂႃႇ ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယူႇ။ သွၼ်လိၵ်ႈ သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်းဝၼ်း မူိဝ်ႈၼႆႉ တႃႇေတ ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႄလႈ ၵႅတ်ႇႄၶပၼ်ၽဝ ၵူၼ်းမူိင်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ သွၼ်ယဝ်ႉ ေတပွႆႇယဝ်ႉလၢႆ။ လိၵ်ႈေၵႃႈေတလႆႈႁူႉေမႃပွင် ၊ ၵၢၼ်သုိၵ်း ၵၢၼ်သူိဝ် ပိုၼ်းတူဝ် ၵဝ်ႇ ေၵႃႈေတလႆႈႁူႉ ၊ တႃႇဝၢၼ်ႈမူိင်းႁဝ်းေတ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မူိဝ်းၼႃႈ ၼႆႉလိၵ်ႈလၢႆး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ေၵႃႈလမ်ႇလွင်ႈႄတႉႄတႉ။
သွၼ်ပၼ် ပႃးပၵ်းပိူင် UN -
ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇသင် ေၵႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁူႉၶႅၼ်းေသႁူႉ ၼႆေသ ႄလႈ လႆႈဢဝ် လွင်ႈပၵ်းပူိင် ၸၢတ်ႈၸုိင်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ UN ၶဝ်ႈပႃးသွၼ်ၽွင်ႈယူႇ။ တႃႇေတ ႁႂ်ႈၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ေတပဵၼ်ေၼႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း ၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉၼၼ်ႉ ၽႂ်ေမႃသင် ၽႂ်ႁူႉသင်ေၵႃႈ ေတလႆႈ သွၼ်ပၼ် ။ ဝၢၼ်ႈမူိင်း မူိဝ်းၼႃႈ ေတပဵၼ်သင်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ေၵႃႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈ ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ႄၼလႆႈလီ ၼႃယဝ်ႉ။ တႃႇေတပဵၼ်မႃး ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ငဝ်ႈၸုိင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၼႆႉမၼ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇငႆႈႄတႉႄတႉ ၊ ေတလႆႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ေတလႆႈမီးၸႂ်ၶႆႈႁႃ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၊ ေတလႆႈမီးၸႂ် ၶႆႈပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၊ ေတလႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵၼ်းလီ ၊ ေတလႆႈၶၢမ်ႇယၢပ်ႇ ၵူႈၸူိင်ႉၵူႈလွင်ႈ ေပႃး ဢမ်ႇၼၼ် ေတဢမ်ႇပဵၼ် ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း မႃးလႆႈ။ လုၵ်ႈဢွၼ် မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ မီးတၢင်းႁူႉ ေမႃၵၢၼ်သွၼ်ၵူႈလွင်ႈၼႆႉ ၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ထုိင်တၢင်းလႂ် ေၵႃႈၶႆႈယဝ်ႉ တႃႇေတေမႃမီးလွင်ႈယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ ၼၼ်ႉေၵႃႈ လႆႈသွၼ်ပႃးၼႂ်း ၽႃႇသႃႇ ၵၢၼ်သွၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမိူင်းၼႆႉမူိၼ်ၵၼ်။
� ၶူးသႅင်သုိၵ်း
( ၶူးသွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း မူိဝ်ႈပီ 2015 - 2017 )
သင်သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ယဝ်ႉၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ပုၼ်ႈၽွၼ်းမၼ်း တႃႇမၼ်းေတႁဵတ်းမီးသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ၊ ပႃးၵႂႃႇၸွမ်းၼႂ်းတူဝ်မၼ်း ၊ ပႃးၶဝ်ႈၵႂႃႇၸွမ်း ၼႂ်းဢွၵ်း မၼ်းမူိၼ် ၵၼ်ယူႇ။
� ၶူးသႅင်သုိၵ်း
ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း
ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်သင် ??? လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ??? မီးတၢင်းႁူႉသင် ??? ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယမ် ဝႃႈၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် ၽူႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ႁဝ်းၶဝ် ေတပွင်ႇၸႂ်ယူႇ ၊ သင်ဝႃႈၶႃႈ ႁဝ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈၽိတ်း ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ် သူၸဝ်ႈၵူႈေၵႃႉၼႆၸုိင် ၶႅၼ်းေတႃႈ ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်း ပၼ်ၶႃႈႁဝ်း ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ် ေသၵမ်းၶႃႈ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
~ သႅင်သုိၵ်း ( Tai Management @ Tai Strategy )
~ ShanStateDefenenceArmy


text:
မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး (မၢၼ်ႈ: မိုးနဲမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mongnai Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Moengnaai]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။[2] ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးၼႆႉ ၶဝ်ပႃး ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး လႄႈ ဝဵင်းၵဵင်းတွင်းသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းတႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆးမႄးထတ်း
ဢိူင်ႇ ၼႂ်းၸေႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆးမႄးထတ်း
ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းလႆႈ လူႉႁၢမ်းၵႂႃႇမႄးထတ်း
ၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းမႄးထတ်း
ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းမႄးထတ်း
ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ(ၼိူဝ်) ဝဵင်းမႄးထတ်း
ၽၢႆၼိူဝ် (ႁွင်ႇ) ဝဵင်းမႄးထတ်း
ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းမႄးထတ်း
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
လေးမျႅတ်ႉၼႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇ (မၢၼ်ႈ: လေးမျက်နှာမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Lemyethna) ၼႆ့ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးဝႆ့ တီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉငဝုၼ်ႇလႄႈ တီႈလွင်ႈၵႃႉၶၢႆပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉ လႆႈမီးလွင်ႈတၢင်းၵပ်ႉသိုပ်ႇၼမ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈ လုမ်းၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်း၊ လုမ်းတတ်းသိၼ်၊ ဢွင်ႈတပ်ႉပလိၵ်ႈ၊ တိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ လႄႈ သၢႆလူမ်း၊ ႁူင်းယႃ၊ ၵၢတ်ႇ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ၸၵႂႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လွၵ်းပွၵ်ႉလွၵ်းဝဵင်း ဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉလီ။ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ယၢဝ်း ၼႃႈႁွင်ႇၼႃႈၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈယၢဝ်း မီး သၢမ်လၵ်း သေ ၼႃႈပွတ်း မီး ၼိုင်ႈၽႃႇလူင်ႇၶိုင်ႈယဝ်ႉ။ တၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးၵႂၢင်ႈလီ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽၢႆႇႁႄႉၼမ်ႉၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉႁႄႉပၼ်လႆႈ တႃႇပွတ်းတွၼ်ႈဝဵင်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်းလႄႈ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၽူၼ်လႄႈ ပေႃးၼမ်ႉငဝုၼ်ႇယိုင်ႈၶိုၼ်ႈၼႆ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်လႆႈမႆႈၸႂ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽေးၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ 1882 တေႃႇ 1908 ၼၼ်ႉ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၵေႃႇမတီႇဝဵင်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း ဝဵင်းမႃးသေတႃႉ ထိုင်ပီ 1809 မႃး ၼမ်ႉလႆႈထူမ်ႈဝဵင်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈယႃႉပႅတ်ႈ ၵေႃႇမတီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1962 ၼၼ်ႉ မီးယူႇ 6926 သေ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းၵေႃႈ မီးဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းတၢင်ႇၸိူဝ်း တီႈၼႂ်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇ၊ ၵူၼ်းၶိူဝ်း ဢိၼ်းတီးယႃးၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ဝႆႉ ဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸႄႈဝဵင်း မိူဝ်ႈပီ 1962 ၼၼ်ႉ လႆႈလၢမ်းဝႃႈ မီး 58,184 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်း မီးတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းရၶႅင်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈတိၼ်သၼ်လွႆရၶႅင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်မီး ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈ ဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်မွၼ်းသေ မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်မွၼ်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပၺႃးတလၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် ၶူးဝဵင်း၊ ႁူဝ်ႉဝဵင်းသေ ၵေႃႇသၢင်ႈဝဵင်းမႃး ၶိုင်ႇၶိုင်ႇၶမ်ႉၶမ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇ ဢလွင်းမိၼ်းတယႃးၵျီး တိုၵ်းသိမ်းဢဝ် တိူင်းရႃႇမၺ ဢွင်ႈတီႈမွၼ်းသၢမ်ႇထႃႇယဝ်ႉ ဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁၢမ်းသေ ပဵၼ်ထိူၼ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ႁိုင် 50 ပီယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႇတ ၶုၼ်မၢၼ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆႉ မၼ်းလႆႈလိူၵ်ႈဢဝ်ဝဵင်းၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ပၵ်းလုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇၽဵဝ်ႈယုမ်းထိူၼ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၵေႃႇတင်ႈဝဵင်းၼႆ့ လႆႈႁၼ် ၵွင်းမူး ဢၼ်ပၺႃးတလတင်ႈမႃး၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူးဝဵင်းၵဝ်ႇ၊ ႁူဝ်ႉဝဵင်းၷဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆးႁၼ်ပႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁူဝ်ႉဝဵင်းၼႆႉ မီးသီႇၼႃႈသီႇၽၢႆႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃး လေးမျႅတ်ႉၼႃႇ (သီႇၼႃႈ) ၼႆယဝ်ႉ။ ၶေႃႈလၢတ်ႈထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈဝႃႈတႄႉ တီႈၼႃႈသီႇၽၢႆႇ တီႈၵွင်းမူးပၺႃးတလၼၼ်ႉ မီးပၢႆႉၼိုင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်လႄႈ ၸူးႁွင်ႉၵိုၵ်းၼၼ်ႉ ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။
ပီတႄႇတင်ႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ပီမိူင်း 1127 သေ ဢၼ်ပဵၼ် ၵွင်းမူးၵဝ်ႇ ပၺႃးတလၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈၽၢႆးႁိူဝ်းလူင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မႄးၵုမ်းမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇၼႆႉ လႅပ်ႈတေႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးလႄႈ ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်သိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ပီၶရိတ်ႉ 1826 ၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းပတဵင်ႇ လႆႈမႃးသေႃႉတီႈဝဵင်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇ ဢမ်ႇၵႃးၽြႃးလေးမျႅတ်ႉၼႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွင်းမူးထူႇပႃႇရူင်ႇ၊ တေးမုင်းတႃႇဝတဵင်ႇသႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆ့ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽြႃးသီႇတႃႇ ဢၼ်သီႇတႃႇၶဝ်ႈပီၼွင်ႉတႄႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်တူၵ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းသုတ်းသုတ်း ၵႃႈတီႈၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းဢိင်ႇၵပူႇ ႁင်းၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၸလုၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းငတၢႆးၶျွင်း ႁင်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉသေ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ ပဵၼ် သၼ်လွႆရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ တေႃႇထိုင် ပီၶရီတ်ႉ 1890 ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇသေ ဢဝ်သႂ်ႇဝႆ့ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉၼႆႉ မၼ်းတိူဝ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလိူဝ်သေ သႂ်ႇဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈ လၢႆႈသႂ်ႇပၼ်တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပိူင်လူင် တီႈ ၸႄႈဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉငဝုၼ်ႇၼႆႉ လႆႈလူင်းၸႅင်ႇဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းပဵၼ်သွင်တွၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ပွတ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ၵႅပ်ႈဝႆႉသေ ပွတ်းၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ ၵႂၢင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ပွတ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးၽၢႆႁႄႉၼမ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႃး ၵၢၼ်သူၼ်ယဝ်ႉ။ ပွတ်းၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီး ၽၢႆႁႄႉၼမ်ႉလႄႈ ပေႃးထိုင် ၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး ၼမ်ႉၵႆႈထူမ်ႈယဝ်ႉ။ ပွတ်းၼၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းတူၵ်းၽၢႆႇတိၼ်သၼ်လွႆရၶႅင်ႇလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵွင်းလွႆ လွႆပႅၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁွတ်ႈထိုင် ၽင်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လိၼ်ဢမ်ႇပေႃးလီလႄႈသင်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼမ်ႉၵႆႉထူမ်ႈၵူႈပီလႄႈသင် ၵၢၼ်ငၢၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢမ်ႇပေႃးပဵၼ်သေ လွင်ႈၽႄးၼမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈတမ်းၸႂ်။ ၼႂ်းၵႄႈၵွင်းလွႆ တီႈတိၼ်သွၼ်လွႆရၶႅင်ႇၼၼ်ႉ မီးဢွင်ႈတီႈ လီၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။ တီႈတိၼ်သွၼ်လွႆရၶႅင်ႇလႄႈ ၼႂ်းၵႄႈၵွင်းလွႆၼၼ်ႉ မီးဝႆႉပႃႇမႆႉသေ လႆႈမၵ်းမၼ်ပဵၼ် သၢႆၸိူၵ်ႈပႃႇမႆႉလေးမျႅတ်ႉၼႃႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈတိၼ်လွႆၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၽၼ်းၽဵဝ်ႈပႃႇမႆႉၵမ်ႈၽွင်ႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႃးယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉၽင်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်ၼမ်ႉၵႆႉထူမ်ႈၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈၵျူင်ႇ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပွတ်းတူၵ်းဢၼ်တူၵ်းၽၢႆႇၸၢၼ်း ၼမ်ႉငဝုၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ပွတ်းၼႃႈလိၼ်တႅမ်ႇ တီႈႁိၼ်းတတႃႉသေ မီးဝႆႉၽၢႆႁႄႉၼမ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်လႄႈ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတီႈပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းတိူဝ်းၶႅမ်ႉလိူဝ်သေ ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ သၢႆငၢႆၵႃႉၶၢႆၵေႃႈ တိူဝ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ တႃႇၵႂႃႇမႃးၼႆႉ ၼမ်ႉငဝုၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆတၢင်းပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈမႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼမ်ႉႁႅင်ႈမႃးလႄႈ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ဢမ်ႇၸၢင်ႈၽႅဝ်ထိုင် ဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇ။ လႆႈဢဝ် ႁိူဝ်းဢွၼ်ႇ၊ ႁိူဝ်းမေႃႇတေႃႇ၊ ပေးၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် တီႈဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇၼႆႉ တေႃႉသူင်ႇၸူး ဝဵင်းပတဵင်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းသၢႆၼမ်ႉငဝုၼ်ႇသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈၸူး ႁိၼ်းတတႃႉ လႄႈ ပတဵင်ႇသေ ဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈၼမ်ႉတီႈၼိူဝ်သၢႆတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼႂ်းသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶူဝ်သူင်ႇၵူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းၶၢမ်ႈဝႆႉ တီႈၼမ်ႉငဝုၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ပၢႆႈသိုၵ်းသေ လႆႈယႃႉလႅဝ်ပႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉ လႆႈၶိုၼ်းမႄးၶူဝ်းလူင်ၼၼ်ႉသေ လူတ်ႉရဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႂႃႇမႃးလႆႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈတလူၵ်ႉထေၢးသေ ၵႂႃႇလႆႈတီႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းၽယႃးၵူင်း ဢၼ်မီးတီႈတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ႁိၼ်းတတႃႉ မျၢၼ်ႇဢွင်ႇၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ တီႈ တႃႈလူတ်ႉလဵၼ်းၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ်တၢင်း ႁိၼ်းတတႃႉ ပတဵင်ႇၼၼ်ႉလႄႈသင် ၸၢင်ႈဢဝ် ၸွမ်းတၢင်းလိၼ်သေၵေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလေးမျႅတ်ႉၼႃႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလွႆ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလွႆၵႂႃႉ ဢၼ်ႁွတ်ႈထိုင်လႆႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (12)


text:
ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးပေႃႉထုပ်ႉပိူၼ်ႈၼႂ်းလၢၼ်ႉသႄးဝႅၼ်ႉတီႈၵဵင်းသႅၼ်
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်တႆး 19/08/2017
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 17 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 8 ပီ 2017 ၼီႈ ၶၢဝ်ႇ T-News မိူင်းထႆး တႅမ်ႈမွၵ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ တီႈလၢၼ်ႉသႄးဝႅၼ်ႉ 7 Eleven ဢၼ်မီးၼႂ်း ၸေႈဝဵင်းၵဵင်းသႅၼ် ၸေႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆးလၢၼ်ႉၼိုင်ႈ လႆႈၺႃးၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးယုင်ႈၵဝ်းပေႃႉထုပ်ႉသႂ်ႇ ၵူၼ်းၶၢႆၶူဝ်းလႄႈ လႆႈတိူဝ်ႉ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇလၢႆတီႈ ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ လုမ်းပလိၵ်ႈႁၢၼ်ၸေႈဝဵင်းၵဵင်းသႅၼ် ရွႆႉတမ်ႇရူတ်ႇထူဝ်း သီရဝိတ်ႉ ၶျႆးယဝမ်း ( ร.ต.ท.สิรวิชญ์ ไชยวรรณ ) လၢတ်ႈၼႄၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 17 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 5 မူင်းပၢႆ ၸမ် 6 မူင်း မီးၵူၼ်းတိူင်ႇလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ၵူၼ်းၶၢႆၶူဝ်း ၼႂ်းလၢၼ်ႉသႄးဝႅၼ်ႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈသူပ်းလူၵ်ႉ( สบรวก ) ၺႃးပိူၼ်ႈပေႃႉႁႅမ်လႄႈ လႆႈၵႂႃႇသပ်းသေးတူၺ်း၊ မိူဝ်ႈလႆႈၵႂႃႇထိုင်တီႈၼၼ်ႉ မီးၸၢႆးၼုမ်ႇ ၶၢႆၶူဝ်းၼႂ်းသႄးဝႅၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃႇယု 19 လႆႈၺႃးတိူဝ်ႉ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းၵွၵ်းႁူဝ်လႄႈတူဝ်ၶိင်း ၊ မၼ်းၸၢႆး လၢတ်ႈၼႄၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ဝႃႈ ၼႂ်ၼၼ်ႉ မၼ်း တိုၵ်ႉၵွၵ်းသတိတ်ႇၵိူဝ်ႇ Sticker ယူႇတီႈ ၼႃႈၶွင်ႇတိူဝ်ႇ Counter ႁပ်ႉငိုၼ်း၊ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ် မီးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃႇယုမွၵ်ႈ သၢဝ်း-သၢမ်သိပ်း ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလၢၼ်ႉ ၊ ၸၵ်ႉဢဝ်ၽႅၼ်သတိၵ်ႇၵိူဝ်ႇ သေ ဢဝ်ပၢႆႉလဵၵ်း ယၢဝ်းမွၵ်ႈ 10 ၼိဝ်ႉ မႃးပေႃႉပၼ်မၼ်းလၢႆလၢႆၵမ်း သေယဝ်ႉ ဢွၵ်ႇပၢႆႈၵႂႃႇပႅတ်ႈ ။
မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ၶိုၼ်းၽုၺ်ႇတူၺ်း သီႇသီႇၶႅမ်ႇမရႃႇ ၵွင်ႈဝူင်းၸွမ်းၸိုင် လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၵႂႃႇပၢၼ်းၽိတ်းႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႉပိူၼ်ႈထႅင်ႈ ၽၢႆၼႃႈလၢၼ်ႉ ၊ ယၢမ်းၼၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ဢၢင်ႈဢဝ်ၶွၼ်ႉႁႅမ်မၼ်းၶိုၼ်းသေတႃႉ တူဝ်မၼ်းယႂ်ႇၼႃႈလႄႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸမ်လႆႈ ၊ သေယဝ်ႉ ၵူၼ်းႁၢႆႉၵေႃႉၼၼ်ႉ လႆႈပၢႆႈႁၢႆၵႂႃႇႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၶွင်။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈႁၢၼ်ၽၢႆႇထႆးၶဝ် ၸင်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူး တပ်ႉပလိၵ်ႈႁၢၼ် ၽၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ် ။ ယၢမ်းလဵဝ် ပလိၵ်ႈႁၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸေႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႈ ပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ ၶဝ်တိၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းႁၢႆႉ တီႈၼႂ်း ဝၢၼ်ႈပူင်ႇ တူင်ႇဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်း မီးလူမ်းယွင်ႇ ၊ ယူႇယူႇၵႆႉၵႂႃႇလမ်းႁႅမ်ပိူၼ်ႈ ၊ ဢၼ်ယၢမ်ႈဢဝ်မိတ်ႈလမ်းၽၼ်းပိူၼ်ႈၵေႃႈ မီးမႃး ၊ ပွၵ်ႈၼႆႉ တႄႉ လႆႈၶၢမ်ႈၵႂႃႇ ၽင်ႇထႆးသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းႁင်းၵူၼ်းမိူင်းထႆး ၼႆၶႃႈယဝ်ႈ ။


text:
ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 3 ၵေႃႉ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇၸွမ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸၢႆးဢွင်ႇမိူင်း 06/06/2017မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 6.6.2017 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 2:00 မူင်းၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ပွၵ်ႉ ( 3 ) ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းပူႉလႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တေႇၸမႆႈတီႈႁိူၼ်း ၼၢင်းတီႇတႃႇဢေး ဢႃႇယု 38 ပီ သေ မႆႈလၢမ်းၵႂႃႇၸွမ်းႁိူၼ်းဢၼ်ယူႇၸမ်ၸွမ်းၶၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသၢမ်လင်ယွၼ်ႉမီးၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၵဝ်ႇၼမ်လႄႈၾႆးလႆႈမႆႈတိတ်းၸပ်းလၢမ်းၵႂႃႇဝႆး ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈဢဝ်သင် ထိုင်မႃးၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 5:00 ၾႆးၸွင်ႇလႆႈယဵၼ်မွတ်ႇၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးတိင်ႇမွင်ႇတဵင်းလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ DVB ဝႃႈတီႈဢၼ်ၾႆးမႆႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ႁိူၼ်းတိတ်းၸပ်းၵၼ်လူင်ၵႂႃႇသေ တေႇၸမႆႈတီႈႁွင်ႈႁိူၼ်း ၼၢင်းတီႇတႃႇဢေးသေ ၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵႅတ်ႇၶႄၾႆးၶဝ်ၵေႃႈလႆႈႁပ်ႉၸႅင်ႈတူၵ်းလိုၼ်းၵႂႃႇလႄႈ ၽိူဝ်ႇၶဝ်မႃးထိုင်ၵေႃႈၾႆးပေႃး မႆႈၵႂႃႇတၢင်းၼမ်ယဝ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈမႃးၸွႆႈမွတ်ႇပၼ် သေၾႆးၸွင်ႇတေယဵၼ်မွတ်ႇၵႂႃႇ ။
ၵပ်းၵၢႆလူၺ်ႈၾႆးမႆႈၼႆႉသေ ယွၼ်ႉၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၾႆးၽႃႉလိူတ်ႇမႆႈၼႃႇလႄႈၸင်ႇလႆႈတႅၵ်ႇပဵၼ်ၾႆး ၾႆးလႆႈမႆႈႁိူၼ်းပႃးၵႂႃႇၸွမ်း 3 လင် လႄႈလူတ်ႉၶိူင်ႈ 7 လမ်း လူတ်ႉၶိူင်ႈမၢၵ်ႇ 3 လေႃႉ 2 လမ်း လႆႈလူႉသုမ်းမႆႈၵႂႃႇၸွမ်းၾႆး လႄႈ မီးၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁပ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း 3 ၵေႃႉ ၵူၼ်းယိင်းဢႃႇယု 21 ပီ လႄႈၵူၼ်းၸၢႆး ဢႃႇယု 46 ပီ၊ လႄႈၵူၼ်းၶေၾႆးၼိုင်ႈၵေႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်သင် တႃႇသွင်ၵေႃႉတႄႉ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃမႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉ ၵိုတ်းၵႅၼ်ႇၵူၼ်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉမၢတ်ႇၺႃးၸၢၵ်ႇလူတ်ႉၶိူင်ႈတႅၵ်ႇလႄႈ တိုၵ်ႉလႆႈယူတ်းယႃဝႆႉယူႇဢမ်ႇမီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇဝႃႈၼႆ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈၶဝ်ၵေႃႈတိုၵ်ႉမႃးၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈသေးတူၺ်းယူႇၵႃႈၶၼ်ၶူဝ်းႁိူၼ်းဢၼ်လႆႈလုသုမ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉၸွမ်းသင် ဢၼ်လႆႈလုသုမ်းၸွမ်းယႂ်ႇလူင်တႄႉဢမ်ႇမီးသင်ၼႆယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၺႃးတၢမ်ႇၾႆးမႆႈဢမ်ႇပႆႇလႆႈတီႈယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ပၼ်ဢွင်ႈတီႈယူႇတီႈသဝ်းၵႂႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ ။
Photo ကျောက်မဲတသင်းစုံ


text:
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်ၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး
24/2/2017
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ယိုၼ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ လႄႈၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (UPDJC) ႁႂ်ႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ဢမ်ႇၼၼ် ဝဵင်းပၢင်လူင် ၼႆယဝ်ႉ ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23/2/2017 ၼၼ်ႉယူႇတပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး လႆႈထုၵ်ႇၽၢႆႇ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ႁေႉႁၢမ်ႈဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉသေသင်ဝႃႈၶႂ်ႈၸတ်းႁဵတ်းၸိုင်ႁႂ်ႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈ မိူင်းတေႃႉ၊မိူင်းထႃး လႄႈမိူင်းပၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ တီႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သေ လႆႈယိုၼ်ႈလိၵ်ႈ တၢင်ႇထိုင်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPDJC) ၵႂႃႇ၊တွၼ်ႈတႃႇတေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵႂႃႇတီႈ ဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈတမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ် ႁႂ်ႈႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈ မိူင်းတေႃႉ၊မိူင်းထႃး၊မိူင်းပၼ်ႇ၊ၼမ်ႉပၼ်ႇ ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈမႃး လွင်ႈယူႇလွင်ႈသဝ်း ၸၵႂႃႇမၼ်းမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ လႄႈၵွပ်ႈၼၼ်တေဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်း ႁဵတ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်၊ ယွၼ်ႉၼၼ်ယွၼ်းႁႂ်ႈ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈတပ်ႉမတေႃႇၶဝ် ဝူၼ်ႉတူၺ်းပၼ် ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈသေၼင်ႇႁိုဝ်တၢင်းသွင်ၽၢႆႇပေႃးတေ မီးလွင်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဝဵင်းပၢင်လူင်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်လူင်း လၢႆးမိုဝ်း NCA သေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸွမ်းၼင်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈမီးဝႆႉၼၼ်ႉသေ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ပႃႇတီႇတႆး ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆးသေလႆႈၵေႃႇတင်ႈဝႆႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSUသေလႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈတူဝ်တႅၼ်းသေလူင်းႁူပ်ႉထူပ်း တွင်ႈထၢမ်ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၼင်ႇဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉသေ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇတေတၢင်ႇ ယွၼ်းထိုင်ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းထႅင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ၼႂ်းလိူၼ် March ၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ထတ်းၼမ်ႉၵတ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး
ဝၼ်းထိ 19/05/2019 တၢင်းၽၢႆႇၽူႈပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆး လႄႈ မေႃသွၼ်ၶဝ် လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ထတ်းၼမ်ႉၵတ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈထတ်းၼမ်ႉၵတ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸတ်းတွပ်ႇၵႂႃႇပဵၼ်သၢမ်ၸၼ်ႉ ၸၼ်ႉငဝ်ႈဢွၼ်ႇ ယိင်ႈ 2 ၵေႃႉ ၸၢႆး 6 ၵေႃႉ ၸၼ်ႉငဝ်ႈလူင် ၸၢႆး 3 ၵေႃႉ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ ၸၢႆး 3 ၵေႃႉ ယိင်း 5 ၵေႃႉ ၸၼ်ႉသွင် ၸၢႆး 2 ၵေႃႉ ယိင်း 1 ၵေႃႉ တွပ်ႇပဵၼ်ၽႃႇသႃႇ လိၵ်ႈတႆး လႄႈ ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႈသေ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈတွပ်ႇတင်းမူတ်း 22 ၵေႃႉ ၸၢႆး 14 ၵေႃႉ ယိင်း 8 ၵေႃႉသေ မီးမေႃသွၼ်ပႂ်ႉၵုမ်းႁွင်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ 4 ၵေႃႉ လႄႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်တွပ်ႇထတ်းၼမ်ႉၵတ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးၼုမ်ႇ ထုင်ႉႁႆး ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ လႄႈႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းႁူင်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆး ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆးလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ၵေႃႈ တိူဝ်းတွၼ်းၶိုၼ်ႈၼႃႈမႃးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၶႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈပၢႆးလိၵ်ႈတႆး ဢမ်ႇဝႃႈပၢႆးဢင်းၵိတ်ႇ လႆႈဝႃႈတိူဝ်းတွၼ်းၶိုၼ်ႈၼႃႈမႃးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈတႄႉတႄႉဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼေထႅင်ႈဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆးၼႆႉ လႆႈပိုတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းမႃးယဝ်ႉတႃႇၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ပီ ပိုတ်ႇႁဵၼ်းဝႆႉတင်းမူတ်း 4 ၸၼ်ႉ ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ ၸၼ်ႉသွင်သေ သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈတႆး လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႈပၼ်လၢႆလၢႆ လူၺ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇသဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၵႃႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းသင် မီးမေႃသွၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃတႆး ဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး မႃးပူင်သွၼ်ပၼ်ၶႃႈ တၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းတႄႉ မီးၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် 18,000-20,000 ဝၢတ်ႇ တင်ႈတႄႇၵႃႈၼမ်ႉ ၵႃႈၾႆး ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇသိုဝ်ႉၼမ်ႉဝၢၼ် ၼမ်ႉၸဵမ်းလဵင်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈမေႃသွၼ်ၶဝ် ႁူမ်ႈတင်းၵႃႈၵႂႃႇမႃးႁပ်ႉသူင်ႇမေႃသွၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸေႈတွၼ်းၼၶွၼ်းရၢတ်ႉၶျသီမႃး မႃးထိုင်ၵုင်းထဵပ်ႇ လူၺ်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတင်းမူတ်းၼႆႉ တၢင်းၵေႃႇမတီႇႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆးႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉလႄႈ မီးပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵမ်ႉထႅမ်ယၼ်ၸွႆႈၵေႃႈမီးယူႇၽွင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆးၼႆႉ ပေႃးၶၢဝ်းဢိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးၸိုင် တေပိုတ်ႇသွၼ်ပၼ် ဝၼ်းသဝ်တင်းဝၼ်းတိတ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း 09.00-16.00 မူင်း သင်ဝႃႈပဵၼ်ၶၢဝ်းပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ တေပိုတ်ႇသွၼ်ပၼ်ၼႂ်းဝၼ်းတိတ်ႉဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း သင်ဝႃႈပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈလၢၼ် ၶႂ်ႈဢဝ်လုၵ်ႈၵႂႃႇဢၢပ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်လႆႈတီႈ ၸၢႆးၼုမ်ႇ ထုင်ႉႁႆး ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈႁႅင်းၸႂ်တႆး မၢႆၵပ်းသၢၼ် 087-087-5673 ၼႆႉလႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ယိၼ်းၸူမ်းၸဝ်ႈၶဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး
19/05/2019
#ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး #ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆး #ၶၢဝ်ႇတႆး #ၶၢဝ်ႇ #တႆး #ၵူၼ်းမိူင်းတႆး #ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး #ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး#ပီႈၼွင်ႉတႆး #ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး #ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း #မိူင်းတႆး #ၶိူဝ်းတႆး #ထီႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး #ထီႇထႆး #ထီႇ 2 တူဝ် #ထီႇ 3 တူဝ် #taipmtvnews #taipmnews #tpmnews #news #taipublicmedia #taipublic #taimedia


text:
ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15
ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း ၵျူႇလီႇယႅၼ်ႇဝႃႈ တႄႇတီႈ ပီ 1401 တေႃႇထိုင် ပီ 1500 ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် မိူင်းၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း Constantinople ႁင်း ဢႅမ်ႇပႃႇရႃႇပၼ်ၸိၼ်ႇတၢႆးၼၼ်ႉ ၶၢႆႉၸူး ဢႅမ်ႇပႃႇရႃႇ Ottoman သေ ပဵၼ်ၶၢဝ်းဝၼ်းၸၢႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ပၢၼ်ၵၢင်ပၼ်ႇၸိၼ်ႇတၢႆးယဝ်ႉ။[1] ၵူၼ်းယူးရူပ်ႉမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်သွၵ်ႈႁၼ်လွၵ်းလၢႆးမႂ်ႇတႃႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၸႂ်ႉတင်းသၢႆတၢင်းပၢင်ႇလၢႆႇသေ ဝၢႆႇႁူဝ်ၸူး ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၶူၼ်ႉႁႃသေ ပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း တွၼ်ႈတႃႇၶႂၢၵ်ႈၼႃႈလိၼ် ပေႃႇထူႇၵီႇ လႄႈ ဢႅမ်ႇပႃႇရႃႇသပဵင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းပၢၵ်ႇပီၼၼ်ႉ သုတ်းတူဝ်ႈတီႈ ပွႆးတိုၵ်း Castillon ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Crowley, Roger (2006). Constantinople: The Last Great Siege, 1453. Faber. ISBN 0-571-22185-8. (reviewed by Foster, Charles (22 September 2006). The Conquestof Constantinople and the end of empire. Contemporary Review. Archived from the original on 22 August 2009။ “It is the end of the Middle Ages”


text:
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 8 July 2020 (ပ-လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1 ၵေႃႉ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 9 July 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 08 : 00 မူင်းသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆး တင်း 2 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းမိူင်းၶျၢင်း 1 ၵေႃႉ လႄႈ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 1 ၵေႃႉ သေ ၸိူဝ်းၶဝ်တင်း 2 ၵေႃႉ ဢမ်ႇယၢမ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယူႇႁိမ်းၸမ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢွၼ်တၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေတႃႉ ယၢမ်ႈမီးပိုၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမႃး မိူင်းဢင်းၵိတ်း 1 ၵေႃႉ၊ မိူင်း ဢိၼ်းတီးယႃး 1 ၵေႃႉ လႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းထုၵ်ႇၵဵပ်းတူဝ်ဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽႂ်မၼ်း ဢွင်ႈတီႈဢၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈၼႆႉ ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉထီႉ (317) ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ႁူင်းယႃတွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉ ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းတီးတဵင်ႇ မိူင်းၶျၢင်း။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 8 July 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈ 5 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၵေႃႉထီႉ (221)၊ (252)၊ (267)၊ (283) လႄႈ (286) ဝႃႈၼႆ၊ ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းထႅင်ႈ သွင်ပွၵ်ႈသွင်ၵမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇထူပ်းႁၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းယဝ်ႉလႄႈ မေႃယႃၶဝ် ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ႁၢႆလီၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ 1 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 1 ၵေႃႉ လႄႈ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 2 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး မီး (11) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး (10) ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၵေႃႉထီႉ (192)၊ (121)၊ (230)၊ (245)၊ (29)၊ (14)၊ (143)၊ (231)၊ (96)၊ (64) ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 9 July 2020 (ပ-လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 08 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး 318 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 6 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်ပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး 250 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 10 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် တႃႇလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈလၢတ်ႈၸႃ (Free Expression Myanmar- FEM) လႄႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (50) ပၢႆ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ဝၼ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၵူႈမိူင်းမိူင်း (International Human Rights Day) သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းတုၵ်းယွၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈမူၼ်ႉမႄးမၢႆမီႈ 66 (ၵ) လႄႈ မၢႆမီႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၸွမ်း ယႃႉၸိုဝ်ႈသဵင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉတင်းမူတ်း (4) ၶေႃႈသေ တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉဝႃႈ ႁႂ်ႈမူၼ်ႉမႄး ပူတ်းထွၼ်ပႅတ်ႈ မၢႆမီႈ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း 66 (ၵ) ၊ ႁႂ်ႈမႄးပူတ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ မၢႆမီႈ ဢၼ်ယႃႉၸိုဝ်ႈသဵင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပူတ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ တၢမ်ႇၼၵ်းၼႃ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၸွမ်းမၢႆမီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၢႆမီႈဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁူမ်ႈတင်း ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတင်း Online ၊ မၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း၊ မၢႆမီႈ ဢၼ်တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇၼႆႉ ႁႂ်ႈပူတ်းပႅတ်ႈမူတ်းမူတ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေ ဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ လွင်ႈမၢႆမီႈမတ်ႉတႃယဝ်ႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းပႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ႁႂ်ႈၽုၺ်ႇပၼ်လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႅင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇလၢႆးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၵေႃႈယဝ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇပႆႇမီး လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း (5) ပီႊၼႆႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈၵုမ်းထိင်းၼႅၼ်ႈၼႃ လႄႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးၽႂ်ႁတ်းလၢတ်ႈၸႃ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇ ႁူမ်ႈပႃးတင်း မီးလွင်ႈတီႉၺွပ်း ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း၊ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ၊ ၽူႈတၢင်ၼႃႈ၊ ၽူႈတႅပ်းတတ်းတြႃး၊ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇလွတ်ႈလႅဝ်းသုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈလၢတ်ႈၸႃ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း (50) ပၢႆ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လွင်ႈၶူၼ်ႉႁႃ ၵူၼ်းလွတ်ႈသၢႆၸႂ် ယွၼ်ႉၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ 6.2 ရိၵ်ႇတိူဝ်ႇ တီႈမိူင်း ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုးၼၼ်ႉ လႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉမီးၾူၼ်တူၵ်းလူင်းမႃးႁႅင်း။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ၵူၼ်းလွတ်ႈသၢႆၸႂ် ယွၼ်ႉၽေး ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ႁႅင်းသၼ်ႇဝႆ 6.2 ရိၵ်ႇတိူဝ်ႇ တီႈဝဵင်းမႃႇၵျီႇၼီႇ (Majene) ၵုၼ်သူႇလဝေႇသီႇ (Sulawesi) မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုးၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AFP ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 17 January 2021 (လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈၼမ်ထိုင် 81 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ ၶူၼ်ႉထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆယဝ်ႉ ယင်းထူပ်းႁၼ်ပႃး ၵူၼ်းဢၼ်တိုၵ်ႉ လွတ်ႈသၢႆၸႂ် ၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉ တႂ်ႈႁိူၼ်းတိူၵ်ႈ၊ ႁိူၼ်းယေး၊ ႁူင်းယႃ လႄႈ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းထႅင်ႈတင်းၼမ် မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ တီႈႁူင်းယႃၵေႃႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ယဵၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၽၢၼ်ႁိူၼ်းယေးပႅတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ဝၼ်းသွင်ဝၼ်းၼႆႉ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸႂ် လူင်ႉလႅင်ႉၽတ်ႉၶဝ်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းသေ ယိုင်ႈၶႅၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၶူၼ်ႉႁႃ ၵူၼ်းလွတ်ႈသၢႆၸႂ် လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီးလွင်ႈယၢမ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ၵဝ်ႇ ထႅင်ႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း တၢင်းၼႃႈၼႆႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေၸၢင်ႈထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ၼမ်လိူဝ်သေ ၵူၼ်းလွတ်ႈသၢႆၸႂ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း၊ ႁိူၼ်းယေး၊ ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလူမ်ႉၵူၼ်ႇပင်းယဝ်ႉ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ႁူင်းယႃတီႈၼိုင်ႈၵေႃႈ လႆႈလူမ်ႉ ၵူၼ်ႇပင်းမိူၼ်ၵၼ် တီႈႁူင်းယႃၼႆႉၵေႃႈ မီးၵူၼ်းပဵၼ် လႄႈ မေႃယႃ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆမိူၼ် ယွၼ်ႉၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ မိူၼ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ႁူၺ်ႈၵူႈ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ (မၢၼ်ႈ: ရွှေကူမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Shwegu) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ သေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ ၽၢႆႁွင်ႇမီး ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး လႄႈ ၶႅၼ်ႈၵၼ်တင်းႁွင်ႈၵွၵ်ႉၵူၺ်ႉသေ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၼႆႉ တေႃႇထိုင်ႁွင်ႈသျိၼ်ႇၵၢၼ်ႇသေ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃယဝ်ႉ။ ဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆသၢႆ ဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈ မႄႈၼမ်ႉၵႅပ်ႈမၢႆသွင် မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်တၢင်းသၢႆတၢင်းမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်သေ ယၢၼ်ၵႆတင်း ၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇ ၃၈ လၵ်း၊ ယၢၼ်ၵႆတင်း ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းၸႄႈၼႃး ၁၂၉ လၵ်းယဝ်ႉ။ မၢၼ်ႈမေႃႇ လႄႈ ႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးတၢင်းရူတ်ႉၵႃးသတေႃႉ ပေႃးဝႃႈၾိင်ႈၾႃႉၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၸင်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃး ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆတၢင်းၼမ်ႉတႄႉ ၵႂႃႇမႃးလႆႈၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။
တီႈႁိမ်းႁွမ်းၸႄႈဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ ယွၼ်ႉမႆႉလိူင်ႇလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်မႆႉ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈႁိူဝ်းတႃႇ ၽၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်ပႃႇမႆႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၵုၼ် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ ပဵၼ် ဢုမ်လိၼ် ယဝ်ႉ။ ဢုမ်ႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယွမ်ႉသီဝႆႉ ႁၢင်ႈလီႁၢင်ႈငၢမ်းလႄႈ ၵူၼ်းလႆႈၸႂ်ၼမ်ယဝ်ႉ။
တီႈၽၢႆႁွင်ႇဝဵင်း တီႈၵၢင်မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်တီႈၼိူဝ်ၵုၼ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽြႃးၵျုၼ်းတေႃႇၵျီး ႁွင်ႉ ၽြႃးသူၺ်ႇပေႃႇၵျုၼ်းသေ ပဵၼ်ၽြႃးဢၼ်တၼ်းၶူဝ်းယႂ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းတီႈ ဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ၵုၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ တႄႇဝႆႉၽြႃးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼမ်ႉၵဵဝ်ၶိုၼ်ႈၼႆ ၼမ်ႉဢမ်ႇထူမ်ႈတီႈၼိူဝ် ၽၢၵ်ႈသိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ [2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) လိၵ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, လိၵ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း လႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-၂. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, ၄၉.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ(၁၁)


text:
သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 45 ပီႊ တီႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး လႄႈ မိူင်းၶႄႇ တၢင်းသွင်ၽၢႆႇ ၵၢဝ်ႇၼႄးၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၽၢႆႇယိုဝ်းၵွင်ႈ ယွၵ်ႈၶၢတ်ႈယွၵ်ႈမွၼ်ႇ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 09 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ (People’s Liberation Army-PLA) ၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢိၼ်းတီးယႃး မီးလွင်ႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႅၼ်လိၼ် တီႈတူၼ်းလွႆသုင်ႁိမဝၼ်ႇတႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် လႅၼ်လိၼ်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း တိတ်းၸပ်းၵၼ်လႄႈ သဵၼ်ႈၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဢမ်ႇတၢႆတူဝ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶႄႇ ယင်းၵၢဝ်ႇၼႄးထႅင်ႈဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢိၼ်းတီးယႃး ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶႄႇ သေဢမ်ႇၵႃး ယင်းပူၼ်ႉပႅၼ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉ ဢၼ်ဝႃႈ ႁၢမ်ႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် တီႈလႅၼ်လိၼ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းဢိၼ်းတီးယႃး မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈ ယွၵ်ႈၶၢတ်ႈယွၵ်ႈမွၼ်ႇ ၽၢႆႇသိုၵ်းၶႄႇပႃးထႅင်ႈသေ ၽၢႆႇတင်း တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “တေတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်းယူႇ” ၵူၺ်းၶႄႇ ဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ တေၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆး ၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ တုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ ယင်းလႆႈဢွၵ်ႇမႃး တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢိၼ်းတီးယႃး ထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈတေႃႇၵၼ် လႄႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈပၼ်တၢမ်ႇ တၢင်းၽိတ်းၵူၼ်းသိုၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈ တၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းဢိၼ်းတီးယႃး မီးလွင်ႈၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ ဢၼ်ပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၵႂႃႇ 5 ၵေႃႉ လႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ် ၼင်ႇၶိုတ်းတၼ်းယူႇၼႆသေတႃႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇသင် သေၶေႃႈလႄႈ ၽၢႆႇတၢင်းတပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ ဢမ်ႇပႆႇမီးလွင်ႈ ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈသင်ၸွမ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် June 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းတင်းသွင်မိူင်း ဢၼ်ပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်တင်းသွင်ၽၢႆႇ လႆႈၽိတ်းမေႃး တုပ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ် ၸႂ်ႉၶိူင်ႈယိပ်းၶွၼ်ႉမႆႉ ပေႃႉထုပ်ႉၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းသိုၵ်းဢိၼ်းတီးယႃး လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ 20 ၵေႃႉ၊ ထိုင်မႃး ၼႂ်းလိူၼ် August 2020 ၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝူင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ မီးလွင်ႈ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်း ယွၵ်ႈၶၢတ်ႈယွၵ်ႈမွၼ်ႇ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် သွင်တပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ လႄႈ ဢိၼ်းတီးယႃးၼႆႉ ယၢမ်ႈလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 1962 ပူၼ်ႉမႃးသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈဢူပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်း ထိုင်မႃးပီႊ 1996 ၼၼ်ႉ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ တင်းသွင်မိူင်း ႁၢမ်ႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်မီးပၼ်ႁႃၵၼ်ဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ လႄႈ သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် ပဵၼ်ပွၵ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 45 ပီႊ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႂ်းမိူင်းဢင်းၵိတ်းၼၼ်ႉ ဝၢႆးသေၵိုတ်းလိုဝ်ႈလွင်ႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ COVID-19 AstraZeneca တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းဢႃႇယု 40 ပီႊလူင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်းထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် သဵၼ်ႈလိူတ်ႈတၼ် ၸၼ်ႉႁၢႆႉႁႅင်းထႅင်ႈ လႆႈၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝူင်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 August 2021 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၽၢႆႇပၢႆးသၢႆႈ မိူင်းဢင်းၵိတ်း လၢတ်ႈဝႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် July 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈ လွင်ႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ COVID-19 AstraZeneca ပၼ်တီႈၵူၼ်းဢႃႇယု 40 ပီႊလူင်းတႂ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈတၼ် ဢၼ်ပဵၼ်လႆႈယၢပ်ႇ လႄႈ ၸၼ်ႉႁၢႆႉႁႅင်း မီးမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝူင်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈတၼ် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 85% ဝၢႆးသေသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ Astra Zeneca ယဝ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈထူပ်းႁၼ်တီႈၵူၼ်းဢႃႇယု 60 ပီႊ လူင်းတႂ်ႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၵူၼ်းဢႃႇယု 50 ပီႊလူင်းတႂ်ႈတႄႉ 50,000 ၵေႃႉ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ်လႆႈ 1 ၵေႃႉၵူၺ်းလႄႈ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်မႃးၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်လႆႈလၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉလူင်ႈၼႃႈၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
သူး ပႃႇဝွတ်ႇ (Sue Pavord) ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇလိူတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ႁူင်းယႃလူင်ၸၼ်ႉၸွမ် ဢွၵ်ႉၾွတ်ႇ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လၢတ်ႈဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်လႆႈပဵၼ်မႃးၼႆႉ မီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းပၢၼ်ႁၢတ်ႈႁၢႆး ဢၼ်မီးပၢႆးယူႇလီၵႅၼ်ႇၶႅင် လႄႈ ပဵၼ်ထိုင်ၽေးႁၢႆႉႁႅင်း လိူတ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈတၼ် လႄႈ မဵတ်ႉလိူတ်ႈဢေႇၼႆႉ ပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈ ဝၢႆးလင်သမ်းယႃႇႁႄႈၵင်ႈ COVID-19 AstraZeneca လႄႈ Johnson & Johnson ဢၼ်ပဵၼ်မႃးလႆႈယၢပ်ႇ လႄႈ ဢေႇမၢင် ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးလင်မႃးၼႆႉ လႆႈထူပ်းႁၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈ တီႈၼႂ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းပၢၼ်ႁၢတ်ႈႁၢႆးၼႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢႆလၢႆမိူင်းၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄး မၵ်းတမ်းပၼ်ဢႃႇယုၵူၼ်းတေလႆႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၼႆႉၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း – TNN World


text:
ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်လႄႈ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ်ၼႆသေ ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸွႆႈထႅမ်ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၊ သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၵေႃႈ ဢဝ်ငိုၼ်းတွင်း လႄႈ ယႃႈယႃ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ႁူင်းယႃၽၢႆႇယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပီႈၼွင်ႉတႆးဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸွႆႈထႅမ်သွၵ်းတိၼ်ၶဵဝ် တင်းၼမ် 100 ၵူႈ တီႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းၵႃႈယႃႈယႃ လႄႈ ယႃႈယႃ တီႈႁူင်းယႃၽၢႆႇယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် တႃႇသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 1,000,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ်) ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်း ၸွႆႈထႅမ်ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် RCSS/SSA ၼႆႉ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ လႄႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵုၼ်ႁၢႆးၵျီး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵုၼ်ႁၢႆးၵျီး (မၢၼ်ႈ: ဟိုင်းကြီးကျွန်း ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Hainggyikyun) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းငပုတေႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉသေ မီးတီႈသူပ်းပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းပတဵင်ႇ ယၢၼ် 60 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႁၢင်ႈၵုၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် သၢမ်ၸဵင်ႇ ဢၼ်ၼၼ် မီးႁၢင်ႈ 'ပ' ဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ဢွၵ်းလွၵ်း လိူၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းယဝ်ႉ။ သၢင်ႇထုၵ်ႇတွၼ်ႈတႃႇ ႁိူဝ်းၶဝ် ၵိုတ်းယင်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝၢၼ်ႈ ပျိၼ်ႇၶယႅင်ႇယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇတူၵ်း လႄႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၶျွင်း၊ ဝၢၼ်ႈၶမွၵ်ႉမေႃႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်ႇၵျႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉငဝုၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၵႄႈ ၵုၼ်ႇႁၢႆးၵျီး လႄႈ ဝၢၼ်ႈမၶွၵ်ႉမေႃႇၼၼ်ႉ ၵႅပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ တၢင်းၽၢႆႇၼႂ်း ၼႆယဝ်ႉ။ သူပ်းၼမ်ႉငဝုၼ်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ၵႂၢင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ တၢင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးလူင် ဢၼ်တၢင်ႇၶဝ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်ႇလၢႆႇသေ ၶဝ်ႈၸူး ဝဵင်းပတဵင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉ တၢင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈသေ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈၵိုတ်းတီႈ ၵုၼ်ႁၢႆးၵျီးၼႆၸိုင် လုၵ်ႉတီႈ တၢင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈသေ လႆႈငွၵ်းၶဝ်ႈတၢင်ၽၢႆႇၼႂ်း ဢိတ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ် တေႁွတ်ႈၽႅဝ် ဢွင်ႈတီႈ ပ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈသၢင်ႇထုၵ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇႁိူဝ်းၵိုတ်းယင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ႁၢႆးၵျီးၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွင်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၵုၼ်ၼႃႇၵရသႃႇၵီႇ ၼႆယဝ်ႉ။[1]
ပထဝီႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽၢႆႇၸၢၼ်းၵုၼ်ႁၢႆးၵျီးၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်ႇလၢင်ႇလူင်ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၵုၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် သၼ်လွႆလူင်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သၼ်လွႆလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႄႉပၼ် လူမ်းႁႅင်းယႂ်ႇ ၵႃႈတီႈပၢင်ႇလၢႆႇၼၼ်ႉလႄႈ ဢွင်ႈတီႈတႃႈႁိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈတမ်းၸႂ်တႃႇ ပိူမ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၵုၼ်ၼၼ်ႉ မီးၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ပဵင်းလီသေ ဝၢၼ်ႈႁၢႆးၵျီးၼႆႉ လႆႈတင်ႈဝႆ့တီႈၼႃႈလိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းႁွမ်းပၼ်ႇႁွပ်ႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇဢုၼ်၊ တူၼ်ႈမႆႉ လႄႈ ၼႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၵုၼ်ႁၢႆးၵျီး တွၼ်ႈတႃႇ တေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇၸူၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆ့ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၶႅမ်ႉလီယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉၸွမ်းၼမ်ႉငဝုၼ်ႇသေ ၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈၸူး ဝဵင်းပတဵင်ႇလႄႈ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ ၸၢင်ႈဢဝ်ၵုၼ်ႇသိၼ်တၢင်ႇၸူး မိူင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 18 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ၼႆ့ ၵႃႈတီႈ ဝဵင်းပတဵင်ႇၼၼ်ႉ ဝႆႉတိူၵ်ႈၵုၼ်ၽႄ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈတီႈႁွင်ႈတႅတ်ႉၵႄႇတွင်ႇသေ ၵႂႃႇတီႈဝဵင်းလတ်ႉပုတ်ႉတႃႇယဝ်ႉ ၸၢင်ႈပိုၼ်ၽႄၵုၼ်ႇတီႈ ၼိူဝ် ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉတင်းဢၼ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ပေႃးငွၵ်းတီႈမေႃႇတိၼ်ႇၸုၼ်းၼႆ ၸၢင်ႈၵႂႃႇ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈ ပင်တိုင်စံနှင့် သူရဲကောင်း ႁင်း မေႃၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ဢူးတဵင်းမွင်ႇ