text:
ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းပေႃးတေသိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇယိုၼ်းယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်လႆႈထႅင်ႈၼႂ်းမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ တေလႆႈၸၼ်ႉသုင် ၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်လူဝ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း လွၵ်းၸွမ်းလၢႆးမၼ်းဝႆႉ ၸင်ႇတေမိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၶႂ်ႈပဵၼ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸင်ႇမီးမႃး ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလၢႆလၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵႃလိ လွၺ်တႆးလီ ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢၼ်မီးပၵ်းပိူင်ၸၼ်ႉသုင် လႄႈ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းတႆး ဢၢမ်းၶွႆ ၶႂ်ႈၵႂႃႇထိုင်ၵႂႃႇႁဵၼ်းတီႈၼိုင်ႈ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လွၺ်တႆးလီ ၸႄႈဝဵင်းၵႃလိ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2006 ။ ထိုင်မႃး ပီ 2007 တႄႇပိုတ်ႇႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းသေ တႄႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်မႃး။ ၵေႃႉဢွၵ်ႇပၢႆးဝူၼ်ႉသေ ဢွၼ်ႁူဝ်တႄႇတင်ႈမႃး ပဵၼ်ၽူႈၵပ်းသၢၼ်ၵေႃတႆး မေႃသွၼ်လူင်ၸၢႆးၽူင်းၶွင်ႇ။ ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ႁႂ်ႈပေႃး ပူၵ်းတင်ႈလႆႈႁူင်းႁဵၼ်းမႃးၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း (ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ) ၵႃလိ ႁိုဝ် တပ်ႉၸုမ်း 7 (မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ယူႇတႂ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး) ။
ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလွၺ်တႆးလီ မေႃသွၼ်ၼၢင်းၶမ်းလၢဝ်ႁၵ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ ” တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးလႆႈႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်တႆးပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းပေႃးတေႁူႉၶိုၼ်းပိုၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ႁႂ်ႈႁူႉတၢင်းၶႂ်ႈပဵၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ႁႂ်ႈမီးတူၼ်ႈၸႂ် ဢၼ်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်တႆးသေ ပိူဝ်ႈတႃႇ ပူၵ်းပွင်ၸွႆႈထႅမ်ႈၶိူဝ်းတႆးမိူဝ်းၼႃႈ ” – ဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ တႄႇႁပ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢႃယု 5 ၶူပ်ႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ်။ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မူႇၸေႈ ၼမ်ႉၶမ်း ၸႄႈလၢၼ်ႉ ၊ ပၢင်ႇသၢႆး ၊ သႅၼ်ဝီ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ မိူင်းယေႃ ဢိၵ်ႇလၢႆလၢႆဝဵင်း၊ တေႃႇမႃးထိုင် တူင်ႇဝဵင်း ၵႃလိ၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ၵေးသီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်ႊၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၶၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယင်းမႃးႁဵၼ်းထိုင် ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵႃလိ ၼႆႉလူးၵွၼ်ႇ။
မေႃသွၼ်ၼၢင်းၶမ်းလၢဝ်ႁၵ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- “လုၵ်ႈႁဵၼ်းတိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉၼႆႉ လႆႈလုမ်းလႃး တူၺ်းထိုင်လီၼႃႇ။ ႁူဝ်တေႃႇတိၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ။ သမ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈဢေႇဢေႇလႄႈၼႆ လွင်ႈၶဝ်တေမေႃယူႇမေႃၵိၼ်ၸွမ်း ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆႉ လႆးပူၵ်းပွင်ပၼ် လႆႈသႂ်ႇၸႂ်ပၼ် ပၢႆးတူဝ်ပၢႆးၸႂ် ၵူႈတွၼ်ႈတွၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁႃႈႁူၵ်းၶူပ်ႇၼႆႉ ဢွၵ်းဢေႃၶဝ် တိုၵ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်းတႄႇမုၼ်း ။ သႅၼ်းၼႆႉတႄႉၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉၼိုင်ႈပီလႂ် မွၵ်ႈ သၢဝ်း သၢမ်သိပ်း ၼႆႉၵွႆး။ ၵွပ်ႈဝႃႈ လႆႈတူၺ်းငဝ်းလၢႆးဢဵၼ်ႁႅင်းမေႃသွၼ်ထႅင်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ တေၸႅၵ်ႇပဵၼ် ၸၼ်ႉငဝ်ႈ လႄႈ ၸၼ်ႉသုင်သေ ၼႂ်းပီၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ မီးယူႇ 170 ပၢႆ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး190 ပၢႆ ။ ပီၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼမ်မႃးလိူဝ်သေၵူႈပီ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းသေၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵၼ်းတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်မၢၼ်ႈၵေႃႈ ပိူင်ၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ။
ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းမီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼၼ်ႉ တေမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ် ယွၼ်းတၢင်းၶႆႈၸႂ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းသေ ဢဝ်လုၵ်ႈလၢင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇမႃးၾၢၵ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈ။
ပီၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼမ်မႃးႁႅင်းလႄႈ လွင်ႈတီႈယူႇ လွင်ႈတီႈႁဵၼ်း ၵႅပ်ႈၵပ်ႉ ႁႅင်းၵူၼ်းဢမ်ႇပေႃး ၵၢၼ်သွၼ်ၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ၼႆ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“တေဝႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉသဵင်ႈၼႆၵေႃႈၵွပ်ႈငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃႈ။ ၶဝ်ပေႃးလႆႈၶၢတ်ႇ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း မႃးသွင်ပီယဝ်ႉ၊ မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုၵ်ႇလၢႆပိူင် ၵေႃႈ လီဢီးလူလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ လႆႈႁပ်ႉဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ” – မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈလူၺ်ႈသဵင်ၶေႃးၶူမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ဢၼ်ဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈၵႃႈႁဵၼ်းၼႆႉ တေလႆႈႁၼ် သႅၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၵမ်ႈၼမ် ၸၼ်ႉသုင်တႄႉ ဢၼ်ပွင်ပဵၼ်လႆႈ ၵမ်ႈၼမ်ယူႇ။
လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပိူင်လူင်မၼ်း တေၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် ၶႂ်ႈႁဵၼ်းၶၢဝ်းယၢဝ်း ဢၼ်မီးၸႂ် ၶႂ်ႈမႃးႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်း။ ဢၼ်ပၼ်သူးၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆႉၵေႃႈ တေတိူဝ်းပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၵမ်ႈၼမ် ဝႃၼႆ။
ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ_”လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶၢတ်ႇႁဵၼ်းယူႇ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီ ႁႃလွၵ်းလၢႆးလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၢႆးႁူႉပၢႆးႁၼ်သေဢၼ်ဢၼ်ယူႇ ၽွင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႂ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းၶဝ် ႁႃတိုဝ်ႉတၢင်းသေ ႁုၼ်ႈမုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝႆႉ တေတိူဝ်းလီၶႃႈ ယႃႇၵႂင်ၸွမ်းလွၵ်းၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းတူၵ်းလိုၼ်းပိူၼ်ႈၵူႈလွင်ႈၵူၺ်း ႁႂ်ႈမေႃႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉဝႆႉထႃႈ” ဝႃႈၼႆ
လုၵ်ႈႁဵၼ်းတီႈၼႆ ပိူင်လူင်မၼ်း လႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းပဵၼ်ၾၢႆႇတႆး ႁႂ်ႈမေႃႁူႉပွင်ႇႁၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတႆး ယဝ်ႉသမ်ႉ တေမီး ပၢႆးၼပ်ႉ ပၢႆးသၢႆႈ ပၢႆးဢင်းၵိတ်ႉ ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်း ပၢႆးလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပေႃးၸၼ်ႉသုင်တႄႉၵေႃႈ တေမီး ပၢႆးၶွမ်ႊ Computer, Physics, Chemistry, Biology ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်သေ လိၵ်ႈလၢႆးယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း တေပေႉတူဝ်ၼၼ်ႉ မီးသွၼ်ပူၵ်းပွင်ပၼ် ၾိုၵ်းပၼ် ၵၢၼ်ႁုင်မိုဝ်ႉ ၵၢၼ်ၵပ်းလဵၵ်း ႁဵတ်းၾုၼ်ႇ ႁဵတ်းတင်ႇ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ(ၵေႃႇၵၢႆႇ) ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵၢၼ်ယဵပ်ႉၶူဝ်း ၵၢၼ်လဵၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း တႄႇၵႂႃႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ၸဵမ်ပၢႆးတူဝ်ပၢႆးၸႂ် ပူၵ်းပွင်ပၼ်ၵူႈယိူင်ႈ။
ဢၼ်သုတ်းၸၼ်ႉသိပ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉသေ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇတႆး ဝႆႉၵေႃႈမီး ဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇတွပ်ႇၶဝ်ႈ GED ၵေႃႈမီး လႄႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ ၸိူဝ်းပႆႇၸၢင်ႈၵႂႃႇတေႃႇၸၼ်ႉၸွမ်သေ မႃးၾိုၵ်းၵၢၼ်၊ ႁဵတ်းမေႃသွၼ်ၶိုၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈမီး ပီၼႆႉဢၼ်ဢမ်ႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈသေ မႃးၸွႆႈၵၢၼ်မီး သိပ်းပၢႆ။
ဢဵၼ်ႁႅင်းမေႃသွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းမီးယူႇ တင်းသဵင်ႈ 40 ပၢႆ မေႃသွၼ်ဢၼ်မႃးဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်း မိူင်းဝီး မိူင်းယေႃ ၵျွၵ်ႉမႄး ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸိူဝ်းၼႆႉဢိၵ်ႇလၢႆလၢႆတီႈ လၢႆလၢႆဝဵင်း မႃးႁူမ်ႈႁႅင်းဝႆႉယူႇ။
ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ_” ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉတႃႇၼမ်ႉၵတ်ႇမေႃ သွၼ်ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ တေမီးၼိုင်ႈပီလႂ် သွင်ပွၵ်ႈဢေႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းဢိုတ်းႁဵၼ်းဢေႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ တူၺ်းငဝ်းလၢႆးသေ ဢိင်ၼိူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်လႄႈသင် မေႃသွၼ်ၶဝ်လႄႈသင် ၼႂ်းၶၢဝ်းပိုတ်ႇႁဵၼ်းၵေႃႈ ႁဝ်းႁႃးၼင်ႇၵၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၼႂ်းၵႄႈမၼ်းၵႂႃႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းၵေႃႈမီးယူႇဢေႃႈ “ဝႃႈၼႆ။
ၶၢဝ်းၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼိုင်ႈပီ မီး 10 လိူၼ် ၸႅၵ်ႇပဵၼ်သွင်ပွင်ႈႁဵၼ်း(Two Semester) ပွင်ႈၼိုင်ႈ ပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈ 9 ထိုင် လိူၼ်ထူၼ်ႈ 1 ယဝ်ႉသမ်ႉ ဢိုတ်းႁဵၼ်း လိူၼ်ႈထူၼ်ႈ 2 တင်းလိူၼ်။ပွင်ႈႁဵၼ်းသွင်တႄႉၵေႃႈ ပိုတ်ႇလိူၼ်ထူၼ်ႈ3 ထိုင် လိူၼ်ထူၼ်ႈ 7 ယဝ်ႉ ၸင်ႇ ဢိုတ်းႁဵၼ်း လိူၼ်ထူၼ်ႈ 8 ထႅင်ႈတင်းလိူၼ်။ၼိုင်ႈပွင်ႁဵၼ်းလႂ် တေမီးပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ သွင်ပွၵ်ႈ ၼိုင်ႈပီလႂ် တေမီး သီႇပွၵ်ႈ။ ၶၢဝ်းဢိုတ်းႁဵၼ်း ၼိုင်ႈပီမီး သွင်လိူၼ်တဵမ်တဵမ်။
ၵိင်ႇၽႄႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၼ်ႇဢွၼ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ် မီးၵႂႃႇ 10 လင်ပၢႆ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်း။ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၾၢႆႇၸတ်းပွင်ႁူင်းႁဵၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် သေ မၢင်ဝဵင်း တိုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေပိုတ်ႇထႅင်ႈၵေႃႈမီး၊ မၢင်တီႈပိုတ်ႇသွၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းဝႆႉယူႇသေတႃႉ ဢၼ်ပႆႇတဵမ်ၵေႃႈမီး။


c: text/html

text:
ၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ (IPA: [na᷇m sàn]), (မၢၼ်ႈ: နမ့်ဆန်မြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Namhsan), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Namsan]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး၊ ၼႃႈလိၼ်ပလွင်ႈၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ပၢင်ဝၢႆ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢင်ဝၢႆ (IPA: [pɑ̌ŋ wɑ̌i]), (မၢၼ်ႈ: ပန်ဝိုင်မြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pangwaun), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Paangwaai]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ဝၢႆ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.


text:
တၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး (မၢၼ်ႈ: သံတွဲမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thandwe Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးယဝ်ႉ။
ပထဝီႇထတ်း
ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ။ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ တေႃႇ တၢင်းတူၵ်း ၵႂၢင်ႈ 28.33 လၵ်း လႄႈ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်း တေႃႇ တၢင်းႁွင်ႇ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 48 လၵ်းသေ ဢေႇရိယႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ 1360.16 လွၵ်းလၵ်း (970,504 ဢေႇၵ) ယဝ်ႉ။ လွႆလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉသေ မီးတီႈ ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ 18 ထတ်းယဝ်ႉ။
ၽေးသၽႃႇဝထတ်း
2017ထတ်း
ယွၼ်ႉၽူၼ်မႃးဢမ်ႇထၢတ်ႇ တီႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇသေ ၼမ်ႉလႆႈသူၺ်းလႄႈ ၽင်ႇႁိုၵ်းလႆႈၵူၼ်ႇသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24 လူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢႆႉဢဝ် ႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ဝၢၼ်ႈပၸုၼ်ႇၽျေႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.
- ↑ အောင်ရမ္မာ(ကျောက်ဖြူ). ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း မိုးအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းပြီး တောင်ကျချောင်းရေတိုက်စားကာ ချောင်းကမ်းပါးများ ပြိုကျလာသဖြင့် ဘုရားဆင်းတုတော်များအား အရေးပေါ်ရွှေ့ပြောင်းရ. Eleven Media. Retrieved on ၂၇ ဇူလိုင် ၂၀၁၇။[permanent dead link]


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၸႂ်ႉလႆႈတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၽႃႇသႃႇတႆးၼၼ်ႉဢေႃႈ။
တွၼ်ႈတႃႇ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ မီႇတီႇယႃႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ (ၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ ၾၢႆႇသဵင် ၸၵႂႃႇ}ၼၼ်ႉ တူၺ်းတီႈ Wikipedia:Creation and usage of media files ၼၼ်ႈၶႃႈလႄႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၶေႃႈမုၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်ႇၾၢႆႇ ၼၼ်ႉ တူၺ်းလႆႈ Wikipedia:Uploading images ၵႃႈတီႈၼၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂႃႇတီႈ Special:Upload လႄႈ။
လိူၵ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်း uploadထတ်း
မႂ်ၶႂၢင်းလႄႈ သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ထတ်း
မိူဝ်ႈပႆႇတၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼိုင်ႈၶႅပ်းၼႆ ၽၢင်ႉပၼ်ဝႆႉဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈငမ်ႇမႅၼ်ႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶေႃႈၼိုင်ႈၶေႃႈ ၼႂ်းၵႃႈလွင်ႈတၢင်းသီႇၶေႃႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆၶႃႈ။
- လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈၶွင်တူဝ် : ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉပိူင်ႇ သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်တင်းသဵင်ႈတင်းမူတ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆႉ။ ၶႂ်ႈပွင်ႇဝႃႈတႄႉ ၶႅပ်းႁၢင်ႈတင်းဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵေႃႉၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဝႆႉ။ (တူဝ်ယၢင်ႇ၊ တူၺ်းတီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။)
- လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် : ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈၼႄပၼ်လႆႈ လွင်ႈဝႃႈ ၽူႈထိင်းသိမ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ၼႆႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆႉသေ မၼ်းပိုၼ်မွၵ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉတင်း မႂ်ၶႂၢင်းလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ဢၼ်ႁပ်ႉလႆႈသေဢၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်တေလႆႈမၢႆတွင်းဝႆႉၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈမီး မႂ်ၶႂၢင်း တွၼ်ႈတႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉတီႈၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၵူၺ်းလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်ၸႂ်ႉတီႈ ၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးပႆႇၺႃႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂၢင်းပၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇမူၼ်ႉမႄး/သိုပ်ႇၶူင်သၢင်ႈၼၼ်ႉၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈ။ (တူဝ်ယၢင်ႇ၊ တူၺ်းတီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။) ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၼႄႉၼွၼ်းၸိုင် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်မီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းဝႃႈ ယႃႇပေ ဢဝ်တၢင်ႇလႃးလႃး။
- Public domain: သင်ဝႃႈၼႄလၵ်းထၢၼ်ႈလႆႈဝႃႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း public domain ၼႆၸိုင်၊ မၢႆထိုင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈလွတ်ႈၵၢင်းတင်း သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်တင်းသဵင်ႈတင်းမူတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (တူဝ်ယၢင်ႇ၊ တူၺ်းတီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။)
- လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽဵင်ႇပဵင်း : သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆႉ မၼ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်းသၢႆငၢႆလၢၵ်ႇလၢႆး တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ (ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈလၢႆ)ၼၼ်ႉၸိုင် တေလႆႈၸၢင်ႈသပ်းလႅင်းၼႄ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်လႄႈ လႆႈၸႂ်ႉဝႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉဝႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈလၢႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (တူၺ်းတီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။)


text:
ၽႃဢၢင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Hpa-an), (မၢၼ်ႈ: ဘားအံမြို့) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈႁင်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃး (၁၀၀၀) ပၢႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မွၵ်ႇ (၂၀၀) ဢၼ်မီးယူႇတီႇ ၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇၼႆႉ လွႆဢၼ်လိုဝ်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ် လွႆၸွႆးၵပိၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်လွႆၼၼ်ႉ တႄႇဝႆႉ ၵွင်းမူးၸွႆးၵပိၼ်ႇသၢၼ်ႇတေႃႇသျိၼ်ႇ ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇသေ တီႈၽၢႆႇၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ယၢၼ်မွၵ်ႈပႅတ်ႇလၵ်း တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇလွႆၵေႃႉၵုၼ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ထမ်ၵေႃႉၵုၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆတူၵ်း ၽႃဢၢင်ႇ ယၢၼ် (၁၂) လၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ထမ်ႈပယိၼ်ႇၵျီႇ (ထမ်ႈပယိၼ်ႉၺီႇ)ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတႂ်ႈထမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းဝႆႉ ၼွင်ၼမ်ႉဢုၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵႄး ၼမ်ႉဢုၼ်ႇ ၼမ်ႉၵတ်းၼႆႉ ၶၢင်းၵၼ်သေ လႆလူင်းဝႆႉသေတႃႉ လႆႈႁၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉဢုၼ်ႇၼမ်ႉၵတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလေႃးၵၼ်ဝႆႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၽႃဢၢင်ႇ
- လူတ်ႉလႅၼ်ႈတီႈၵႆ
- သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ
လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽႃႇလႃႇၵိူဝ်းယမ်ပိူင်လူင်ၼႆႉ ပဵၼ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇသေ ဢၼ်ပဵၼ်ထီႉသွင်တႄႉ ပဵၼ် ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢင်ႇလဵၼ်ႈႁႅင်း ၽႃဢၢင်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်ႇလဵၼ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတႃႇ လွင်ႈၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်းၵူႈလွင်ႈသေ မီးဝႆႉတီႈဝဵင်း ၽႃဢၢင်ႇယဝ်ႉ။ ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸွႆးၵပိၼ်ႇယူႇၼၢႆႉတႅတ်ႉ ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းပိုၼ်ႉဝဵင်း တီႈ ဝဵင်းၽႃဢၢင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ (ၽႃဢၢင်ႇ)
- ၶေႃးလဵၵ်ႉပၢႆးပႆႇၺႃႇၽႃဢၢင်ႇ
- ၸၼ်ႉၸွမ်ၽႃဢၢင်ႇ
- ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးၸၢင်ႈ (ၽႃဢၢင်ႇ)
- ႁူင်းႁဵၼ်းၽိုၵ်း မေႃလုမ်းလႃး ၽႃဢၢင်ႇ
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁွင်ႈၼႄ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Myanmar Climate Report 23-36. Norwegian Meteorological Institute. Archived from the original on 8 October 2018။ Retrieved on 28 October 2018။


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႆးလႄႈတဢၢင်း(ပလွင်ႈ)ႁိမ်းႁွမ်းလဝ်ႇၵၢႆး
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း (ၸိုင်ႈတႆး)
ဝၼ်းထိ 27/02/2015
ၽွင်းဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈတႆးလႄႈတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ဢၼ်ယူႇၸမ်ဝဵင်းလဝ်ႇ ၵၢႆးဝဵင်းလူင်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ(ၵူဝ်းၵၢင်ႉ) သေႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယဝ်ႉယႃႉလုလႅဝ်ပႃးၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်း တၢင်ႇၸိူဝ်းထႅင်ႈ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ်ဢွၼ်ၵၼ်ၼီပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းတႄႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃး ဝၼ်းထိ09/02/2015 ပၢႆႈ ၶဝ်ႈၸူး လႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ။ၵူၺ်းၵႃႈမၢင်ၸိူဝ်းၵိုတ်းယူႇဝႆႉတၢင်းလင် ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈၽူႈဢႃႇယုယႂ်ႇၶဝ် သိုပ်ႇ ယူႇ ပႂ်ႉတီႈ ႁိူၼ်း ဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇလူလွမ်တူၺ်းၶူဝ်းၶွင်လႄႈႁိူၼ်းယေး။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶႆႈၼႄလွင်ႈတၢင်းပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ်သွၵ်ႈတဝ် ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁိူၼ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉႁိူၼ်းၼိုင်ႈသေႁိမ်ၸိင်းဢဝ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉ တၢင်းၵိၼ် လႄႈ ယႃႉ လုလႅဝ်ပႃး ၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 21/02/2015 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးသၢႆးဢၼ်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ၶဝ်ယူႇမီး လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း 80 ပၢႆသေႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းႁိူၼ်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလႆႈထုၵ်ႇဢဝ်ၵွင်ႈငႃသေ တဵၵ်း ၸႂ်ႉၼင်ႈၶုပ်ႉ ၶဝ်ႇလူင်းယဝ်ႉႁႂ်ႈဢဝ်မိုဝ်းသၢၼ်ၵွင်ႇၵေႃႈဝႆႉၽွင်းသိုၵ်းၶဝ်လၵ်ႉဢဝ်ၾူၼ်ႊ၊ငိုၼ်းလႄႈရူတ်ႉၶိူင်ႈ သွင် လမ်းတီႈမၼ်း။
ဝၼ်းထိ 23/02/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးပၢင်ဝၢၼ်ႈတႆးမီးလင်ႁိူၼ်း 30 ပၢႆ။ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးဝၢၼ်ႈ ၼႃးပၢင်ၵေႃႉၼိုင်ႈၶႆႈၼႄလွင်ႈပီႈၶူၺ်မၼ်းလႆႈထုၵ်ႇတဵၵ်းၸႂ်ႉၼင်ႈၶုပ်ႉၶဝ်ႇလူင်းပႃႈၼႃႈသိုၵ်းၶဝ်ယဝ်ႉၸႂ်ႉသၢၼ်မိုဝ်းပေၵွင်ႇ ၵေႃႈၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶဝ်ႈမိူဝ်းလၵ်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းသွင်ႇၾႆး။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 25/02/2015 ၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈႁႅင်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 10 ၵေႃႉၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇဝၢၼ်ႈတႆး။ဝၢၼ်ႈ ၵုင်းသႃႇၼႆႉမီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 70 ပၢႆ၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၶုပ်ႉၶဝ်ႇၼင်ႈလူင်းသေ ႁႂ်ႈဢဝ်မိုဝ်း သၢၼ်ၵွင်ႇ ၵေႃႈ ဝႆႉပႃး။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ်ၾူၼ်ႊ တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 10 ၵေႃႉ။ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉသုမ်း ပႃးၶွမ်ႊ ပိဝ်ႊၻိူဝ်ႊသွင်ၶိူင်ႈ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉ သုမ်းပႃး ရူတ်ႉ/ၵႃးဝႅၼ်ႊ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ ငိုၼ်း ၸိူဝ်း ၼႆႉ ၵေႃႈထုၵ်ႇႁုပ်ႈ သိမ်း ဢဝ်ပႃး။ ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႁၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၼ်းထၢႆႇဝႆႉၸွမ်း သိုၵ်းၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉ (ၵူဝ်းၵၢင်ႉ)ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇ လွၵ်ႇ ငိုတ်ႈဝႃႈတေဢဝ်သႂ်ႇၶွၵ်ႈ(ထွင်ႇ) သင်ဢမ်ႇဢဝ်ငိုၼ်းတင်းမူတ်း 60,000 ယႂၼ် မွပ်ႈဢၢပ်ႈပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈပဵၼ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈၶွင်ယူႇသဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယႃႉၽၵ်းတူမၼ်းၵွႆသေ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ယဝ်ႉ ဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၼင်ႇၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယႃႉလုၵွႆပႃး ၶူဝ်းၶွင်ၸဝ်ႈႁိူၼ်းႁူမ်ႈပႃးတင်းရူတ်ႉ/ၵႃးၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ လမ်း ၼိုင်ႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇလႄႈဝၢၼ်ႈၼႃးသၢႆးယင်းလၢတ်ႈၼႄပႃးလွင်ႈသူၼ်ဢွႆႈၶဝ်လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ် ပႅတ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းပၢင်တိုၵ်းတႄႇၵိူတ်ႇပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉဢမ်ႇမီးတီႈပၢႆႈမူၵ်းၸွမ်းၼႂ်းသူၼ်ဢွႆႈၼႆယဝ်ႉ။သူၼ်ဢွႆႈတင်း မူတ်း ၸမ်တေလႆႈၽၼ်းဢဝ်ယဝ်ႉသေ သမ်ႉလႆႈထုၵ်ႇၾႆးၽဝ်ပႅတ်ႈလၢႆလၢႆလႄႈမီးလွင်ႈလုသုမ်း တိုၼ်း ငိုၼ်းယႂ်ႇလူင်တႃႇ ၸဝ်ႈ ၶွင် ဢွႆႈတေႉတေႉ၊သူၼ်ဢွႆႈၸိူဝ်းၼႆႉၸၢင်ႈလႆႈငိုၼ်းၶႄႇထိုင်300,000 ယႂၼ်ပေႃးပဵၼ် သူၼ် ယႂ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
သင်ၶႂ်ႈႁူႉႁူဝ်ယွႆႈထႅင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ
Mobile Phone: +66 (0) 93- 297-7754


text:
ၵျွၵ်ႉမျွင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမျွင်း (မၢၼ်ႈ: ကျောက်မြောင်းမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kyaukmyaung ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [kyɔ᷇k myɔ́ŋ]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီး ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.


text:
ၸီးၵူင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၸီးၵူင်း (မၢၼ်ႈ: ဇီးကုန်းမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Zigon) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၸီးၵူင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸီးၵူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇသေ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆ ၵႆယၢၼ် 116 လၵ်း၊ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပျီႇၼႆႉ ၵႆယၢၼ် 45 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ တီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၸီးၵူင်းၼႆႉ ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ၵေႃႉဢုပ်ႉပိူင်ႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 15,233 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1] တီႈၸႄႈဝဵင်းၸီးၵူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈလႄႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၶဝ်ႈသၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။[2]
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸီးၵူင်းၼႆႉ လၢတ်ႈဝႃး တႄႇမႃး မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1312 ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ သတူဝ်းဢၼေႃႇယထႃႇ ဢၼ်တႄႇ ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇ (ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈယႂႃႇတႂိၼ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၵျူဝ်ႉပိၼ်ႇၵွၵ်ႉ) ၼၼ်ႉ ၽွင်းမၼ်း လဵပ်ႇပၼ်ႇဝဵင်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇတမ်းဢွင်ႈသဝ်းတီႈ ၽင်ႇႁိုၵ်း ဢၼ်တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၶေႃ ဢွၵ်ႇပဵၼ်ထႅဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ ၸီးၵူင်း (ၵွင်းမၢၵ်ႇၶေႃ)ၼႆယဝ်ႉ။ ၸူးၵေႃႇသၢင်ႈ လိၼ်ဝၢၼ် လႄႈ ၵွင်းမူးမျႃႉတဵင်းတၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈငဝ်ႈငႃႇၸီးၵူင်းၼႆႉ မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ ပွၵ်ႉယႂႃႇမ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1877 ၽွင်ပိုတ်ႇ တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇယဝ်ႉ တီႈၸီးၵူင်းၼၼ်ႉ ဝႆႉ တႃႈရူတ်ႉရဵၼ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လိၵ်ႈ ၶုၼ်ၵမ်ၵၢၼ် ၶွၼ်ႇသဵၼ်ႈမၢႆလိၼ် မၢႆလိၵ်ႈ 25 ဢၼ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1878 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 7 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ၸီးၵူင်းပဵၼ်ဝဵင်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1953 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸီးၵူင်းၼႆႉ မီး 7652 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[3]
ၵွင်းမူးမျႃႉတဵင်းတၢၼ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵွင်းမူးမျႃႉတဵင်းတၢၼ်ႇ တီႈဝဵင်းၸီးၵူင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵွင်းမူး ၼႃးတႃဝဵင်းသေ ၶုၼ်သၢမ်ဝဵင်း သတူဝ်းၼေႃႇယထႃႇ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ ၶရိတ်ႉ 1312 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဢဝ်ၽြႃးဢၼ်ၵိုင်ႇထိူၵ်ႈၵႃႈၶၼ်ၼိုင်ႈသႅၼ် သႂ်ႇထႃႇပၼႃႇဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃး ၽြႃးမျႃႉတဵင်းတၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။[3]
ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸေႇယ
- ဢမျူဝ်းတႃး ဢူးလႃႉတိၼ်ႇ (ဝၢၼ်ႈတိတ်ႉၼၽႃး)
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် တၢၼ်းတိၼ်ႇ ၶုၼ်ၽွင်းလူင် တီႈ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၶူဝ်းႁေႈ
- တွၵ်ႇတႃႇလႃႉထူး ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၵျႅတ်ႉသိၼ်ႇၶေႃးလဵၵ်ႉ
- မေႃလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၼေႇဢွင်ႇ (တိတ်ႉၼၽႃး)
- ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ဢွင်ႇၸိၼ်ႇ
- ၼေႇသျိၼ်ႇၼႄႇ ထုၼ်းတိၼ်ႇ
- ၸၢႆးၸိူင်း ဢွင်ႇထုၼ်းမျႅင်ႇ
- တၶိၼ်ႇလႂိၼ်ႇ
- ယႄးပေႃႇၼေႇဢွင်ႇ
- ဢူးပႃႉၸီႇ ဝတ်ႉလူင်ႇတေႃႇယ ၵေႃးပၵသူၺ်ႇတၵူင်ႇ
- ဢူးၺၢၼ်ႇဝိၼ်း ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၵဝ်ႇ၊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်
- ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶိၼ်ႇၸေႃႇ (ၸီးၵူင်း)[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 57.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (4)
- ↑ 3.0 3.1 3.2 တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၁၀၆.


text:
“ႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ်၊ ႁူမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်၊ ႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ”
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ထုၵ်ႇၺႃးယိုဝ်းလူႉတၢႆၼၼ်ႉ CSSU ငိၼ်းၶေႃးၶူမ်မွင် ၸႂ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉၼႆ ၶႂ်ႈဝႃႈၸိူင်ႉၼႆဢွၼ်တၢင်း။
ၵမ်းၼႆႉၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း CSSU လႄႈသင် ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈသင် ဢိၵ်ႇပႃးၸဵမ်သင်ၶၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်မွင်ၸႂ်ၸွမ်းသေဢမ်ႇၵႃး ၼင်ႇႁိုဝ်မိူဝ်းၼႃႈတေဢမ်ႇမီးမႃး လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆ။ လွင်ႈဢမ်ႇသေးလၢႆသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းသေ ႁဵတ်းႁုၵ်ႉႁဵတ်းႁၢႆႉၵႂႃႇၸိူင်ႇၼင်ႇၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလွင်ႈတၢင်းမၼ်းယူႇ။
ၵူၺ်း ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ၵေႃႉဢၼ်ၶွင်ႈမၢပ်ႇ ၵေႃႉဢၼ် ပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းမၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မူႇၸုမ်းမၼ်း တေႁဵတ်းႁိုဝ် ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႄႈသၢႆႇ ႁႂ်ႈပၼ်ႁႃပေႃး ပၢတ်ႈပေႇလေႇသႃႇၵႂႃႇ။ တႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးႁၢႆၵႂႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈတႄႉ တေဢမ်ႇလႆႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေယႃၸႂ်ၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈတေႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းႁိုဝ်လီ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ်သမ်ႉ မီးဢေႇၼႃႇ။
ဝႃႈတႄႉမၼ်း ပေႃးတေမႃးတူၺ်းပၼ်ႁႃၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ မိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၺ်းဝႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်။ ပူၼ်ႉမႃးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4-5 ပီ ၼႂ်းထုင်ႉၵျွၵ်ႉမႄး – သီႇပေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈပဵၼ်ၽူႈလႂ်ၽႂ် ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸုမ်းလႂ်သေယဝ်ႉ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈတၢႆ ဢဝ်ႁၢႆ မႃး ၼမ်ဝႃႈၼမ်။
ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၸွင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်သေ လႆႈသၢၼ် ၶတ်းမႃးယဝ်ႉႁႃႉ။ ႁဝ်းႁူႉၸၵ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လီဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်းတႄႉၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လၢႆးဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ မႃးပိူင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇတႃႉႁဝ်းၶႃႈတေသႄႉၼႄးၵၼ် တႃႉႁဝ်းၶႃႈမႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁႃလၢႆးတၢင်း မူၼ်ႉမႄးလႄႈ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်။
ၼင်ႇႁိုဝ်ၵေႃႉဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇၺႃးၵေႃႈ တေၸၢင်ႈယႃၸႂ်လႆႈသေ မိူဝ်းၼႃႈထႃႈပၢႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈယဵၼ်ၸႂ်ၸွမ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ CSSU မီးပိူင်၊ မီးၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႆႉဝႃႈ “ႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ်၊ ႁူမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်၊ ႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လီလႆႈမႃးၸူႉတုမ်ၵၼ်သေယဝ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁႃလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈမၼ်းၸင်ႇ ႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈမိူဝ်းၼႃႈ။
ဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းၼႆႉ လီလႆႈမႃး တုမ်တွမ်ၵၼ်သေယဝ်ႉ ႁႃလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈမၼ်းဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉၸင်ႇ ႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈမုင်ႈလႆႈ ပိူဝ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈ တေပဵၼ်လွင်ႈသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်သေ သၢင်ႈလႆႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႂ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ဢေႃႈ။
——-00000000———–
“ၼႄး ၸင်း တႅၵ်ႇ ယႃႉ လႄႈ မႄး ႁၵ်ႉ ၽွမ်ႉ ၸွႆႈ“
ပေႃးဝႃႈႁဝ်းတေလၢတ်ႈၶိူဝ်းၼႆႉၼႆ ႁဝ်းၵႃႈတေလႆႈတူၵ်ႇၶိုၼ်း ၵႂၢမ်းၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း မိူဝ်ႈႁဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမိူဝ်ႈ 1983 ၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းတေၼႄးတၢင်းၽိတ်းၵၼ်ၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလွတ်ႈၼႄး။ ပႃးၸဵမ်တူဝ်ၵဝ်ၶႃႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတႅၵ်ႇယၢႆႈမႃးၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ ၼမ်ၼမ်ၵႄႇၵႄႇ ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉၼႆႉ ၽႂ်ၵေႃႈတေဢမ်ႇတၢၼ်ႇထဵင်လႆႈ လွင်ႈဝႃႈ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇပႃးၵဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ တႄႇဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇၼႃႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလီလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်းၼႆႉပဵၼ်သင်လႃႇၼႆ ယႃႇပေႁႂ်ႈပဵၼ် ၼႄး၊ ၸင်း၊ တႅၵ်ႇ၊ ယႃႉၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈမႃးပဵၼ် မႄး၊ႁၵ်ႉ၊ၽွမ်ႉ၊ၸွႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းၼႄးၵၼ်ၼႆ ႁဝ်းၵေႃႈတေၸင်းၵၼ်၊ ပေႃးၸင်းၵၼ်ၼႆ တႃႇတေၽွမ်ႉၵၼ် မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇမီး။ ပေႃးဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ၸိုင် ႁဝ်းၵေႃႈၵုမ်ႇယႃႉၵၼ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလေႃးၵ လူင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇၼႃႇၼႆႉမၼ်းပဵၼ်သင်လႃႇၼႆ လွင်ႈလူဝ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ၼၼ်ႉၼႃႇ။ မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉၶႅၼ်းၼႃႇယဝ်ႉ။ တႆးႁဝ်းၼႆႉၼႃႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ။ ဢၼ်လူဝ်ႇလွင်ႈၽွမ်ႉၼႆႉ။ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈတေဢမ်ႇၸၢင်ႈ ဢဝ်လႆႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းႁဝ်း။
ႁဝ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ပုၼ်ႉ ပၢင်ၵုမ် CSSU ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈတေပဵၼ်တပႄးပိူၼ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဝ်းၽွမ်ႉၵၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈတေပဵၼ်သြႃႇပိူၼ်ႈဢိူဝ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။
ဢိူဝ်း- ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈႁဝ်းလီလႆႈဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉ။ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်ၼႆ လွင်ႈတၢင်းမိူၼ်ၸိူင်ႉ လုင်းႁဵင်သႅင်ႁၢၼ် ၼႆႉမၼ်းတေၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်း။
မၼ်း ပဵၼ်မႃးဢမ်ႇႁူႉပဵၼ်လၢႆပၢၵ်ႇၵေႃႉယဝ်ႉၼႂ်းပိုၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆးၼႆႉ။ ယူႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သေ တၢႆလွၵ်ႇတၢႆလၢႆၼႆႉမၼ်းပဵၼ်မႃးလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်။ ပေႃးပဵၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ၼႆ ၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်ၶေႃးၶူမ်ပုၼ်ႈတႃႇၵူႈၵေႃႉ။
ပေႃးပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ ႁဝ်းသမ်ႉတေၵႂႃႇၼႄးၵၼ် ၼႆ ပေႃးႁဝ်းဢဝ်ၼိဝ်ႉႁဝ်းၵႂႃႇၸီႉပိူၼ်ႈၵေႃႈ သီႇၼိဝ်ႉ ၵေႃႈ ၶိုၼ်းၸီႉတူဝ်ႁဝ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၼၼ်ၵူႈတီႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႄးၼၼ်ႉ ႁဝ်းလီၵိုတ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဝ်းၵိုတ်းလွင်ႈၼႄးၵၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ႁဝ်းတေမီးလွင်ႈႁၵ်ႉၵၼ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးမီးလွင်ႈႁၵ်ႉၵၼ်ၵေႃႈ တေမီးလွင်ႈၽွမ်ႉၵၼ်ဢိူဝ်ႈ ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႄးၵၼ်ၼႆႉ ၸိူဝ်းလႂ် ၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ ၶႂ်ႈလႆႈမိူင်းႁဝ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵိုတ်းတင်းၼႄးသေၵမ်း၊ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၼင်ႇၼႆ။
ပႃးၸဵမ်တူဝ်ၵဝ်ၶႃႈ။ ၸူဝ်ႈၵဝ်ၶႃႈပႆႇတၢႆၼႆႉ လွင်ႈတၢင်းၼႄးၼႆႉမၼ်းတိုၼ်းတေ ၵိုတ်းၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ဢိူဝ်ႈတီႈၼႆႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇ ပီႈၼွင်ႉၶႄႇၶဝ် လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ –
- ၵေႃႉဢၼ်ၼႄးပိူၼ်ႈၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉတေလႆႈၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းတၢင်းၵႆယူႇ – ၼႆဝႃႇ ။
- ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၼႄးတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉသမ်ႉ တူၵ်းၶိုင်ႈတၢင်းယဝ်ႉ-ၼႆဝႃႇ။
- ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇၼႄးပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇၼႄးတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉသမ်ႉ ၸမ်တေၽႅဝ်ယဝ်ႉ ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈၽႅဝ်ယဝ်ႉ -ၼႆဝႃႇ။
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်း ၶႂ်ႈၸဵဝ်းၽႅဝ်ၼႆ လွင်ႈၼႄးၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇၵိုတ်းယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈဢၼ်လုင်းႁဵင်သႅင်ႁၢၼ်ႁဝ်းပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ် ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ။ ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်လႆႈတၢႆတၢင်ယွၼ်ႉ လွင်ႈႁဝ်းတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵေႃႉလိုၼ်း သုတ်းၶႃႈလႃႈ။ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းမီးၼင်ႇၼႆ။
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆ ယိူင်းဢၢၼ်းမီးဝႆႉ မိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈႁႂ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈႁႂ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈႁႂ်ႈမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၼႆၼၼ်ႉမၼ်းတိုၼ်းတေပဵၼ်မႃးယူႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈဢီႈသင်လႃႇၼႆ ၼႂ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တၢင်းၶႅၼ်ႇၼႆႉမီးတင်းၼမ်။ ဢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈလႄႈ သူၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈယူပ်ႈယွမ်းၼႆႉမၼ်းမီးမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း။ ပေႃးပဵၼ်သင်မႃးၵေႃႈ ၶႂ်ႈဢဝ်တေႃးသ ဝႃႈ။ ၶႂ်ႈၼႄးပိူၼ်ႈ ။ လွင်ႈၼႆႉ ပႃးၸဵမ်တူဝ်ၵဝ်ၶႃႈ ၼႂ်း 2021 ၼႆႉ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵိုတ်း လွင်ႈသႄႉၼႄးၵၼ်သေၵမ်းၼႆ ၶႂ်ႈသူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းမီးၼင်ႇၼႆၶႃႈ။
———000000——–
“ၽိူဝ်ႇတေၽိတ်း-ၼႄးၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢဝ်သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ ၽွမ်ႉၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈ”
ယူႇတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႈၼိုင်ႈၵေႃႈၸႂ်ႈ တႆးၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈၸႂ်ႈ ၊ လႆႈငိၼ်းလႆႈႁၼ်ၶၢဝ်ႇၼႆ တိုၼ်ႇၽၢၼ်ႈတူၵ်းၸႂ်ၵႂႃႇတႄႉတႄႉ။ ပဵၼ်လွင်ႈၸႂ်ဢမ်ႇလီတႄႉတႄႉ။ ဢမ်ႇထၢင်ႇဝႃႈမၼ်းတေပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆ။ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်သေဢိတ်းၶႃႈ ။ ၽႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီၺႃးလွင်ႈႁူၵ်းႁၢႆႉလူင်ၸိူင်ႉၼႆသေဢိတ်းၶႃႈ။ ၵေႃႉလႆႈလူႉသုမ်းလႄႈ ၾၢႆႇလုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လီမွင်ၸႂ် တိူဝ်ႉၸႂ်ၸွမ်းတႄႉတႄႉ။ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ဢၼ်လႆႈပိုင်ႈဢိင် လုင်းႁဵင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇၶဝ် ဢမ်ႇမီးတီႈဢၼ်တေမႃးတႅၼ်းတၢင်ပၼ်လႆႈၶိုၼ်း ။ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လီသေးလၢႆတႄႉတႄႉ ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်ႇႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၼ် လႆႈငိၼ်းတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၸွမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လၢႆးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၼႆလႄႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းပဵၼ် ၶေႃးၶူမ်တိပ်ႇၸႂ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈၸွမ်း။ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်ႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁႂ်ႈဢဝ်သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ လွင်ႈမုင်ႈမွင်းၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်ယႂ်ႇသေၵႄႈလိတ်ႈၼႆႉတေလီတီႈသုတ်း။ တႃႇတေၼႄးၵၼ်သႄႉၵၼ် တႃႇတေဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၵၼ် ဢမ်ႇဝႃႈၾၢႆႇၽိတ်းမၼ်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ၾၢႆႇလႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅၼ်းတၢင် တႃႇလုင်းႁဵင်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈ။
လုၵ်ႉတီႈတွၼ်ႈသွၼ်ၼႆႉႁေၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ သင်ၶ ဢိၵ်ႇ ၵူႈၾၢႆႇၵူႈတၢင်းၼႆႉ ပဵၼ်ယႂ်ႇသေ ထုၵ်ႇလီၵႄႈၶႆၵႂႃႇထိုင်တီႈႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးလႆႈႁၼ်ႉၸႂ်ၵႂႃႇ တႃႇတင်းမူတ်းၼႆႉတေလီသေပိူၼ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ။
မိူဝ်းၼႃႈမႃး ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်း လၢႆးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵေႃႈလီ ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈလီ ၵူႈၾၢႆႇၵူႈတၢင်းၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင် ဢဝ်ႁႅင်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တႄႉတႄႉ ဝႃႈဝႃႈ သေလႄႈ မၼ်းၸင်ႇၵွႆႈၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တႃႇတေပဵၼ်မႃးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၼႂ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ႁႃႉ ၊ တႃႇတေပဵၼ်မႃးလႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ထုၵ်ႇလီ လႆႈထတ်းသၢင်ႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ မီးပိူင်ၵၢၼ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ၵႄႈၶႆယိပ်းတိုဝ်းၵႂႃႇ ၼႆႉမၼ်းၸင်ႇၵွႆႈတိူဝ်းထုၵ်ႇယဝ်ႉ – ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ။
ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ တမ်ႇၼွႆႉမွင်ၸႂ်၊ လႆႈတိုၼ်ႇၽၢၼ်ႈၵႂႃႇလႄႈသင်၊ ဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် မၼ်းမႃးတုမ်ႉယွၼ်ႉၼႂ်းဢဵၼ်ႁႅင်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉတႄႉ ဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼႆ ၵူႈၾၢႆႇၵူႈတၢင်း ထုၵ်ႇလီမီးပိူင် မီးလွၵ်းလၢႆး မီးလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈ တႅတ်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ဝႆႉၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ယၢဝ်းသေလႄႈ ပေႃးပဵၼ်ပၼ်ႁႃၼႂ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေၵႄႈလိတ်ႈ ၵႄႈၶႆၵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉမၼ်းၸင်ႇတေတိူဝ်းထုၵ်ႇ။
မွင်ၸႂ်ၸွမ်း ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလႄႈ လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး လုင်းႁဵင်ႁဝ်း။ ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း ၼႂ်းၵၢမ်ႇၵျမႃႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈလႄႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းႁဝ်းၶႃႈ လွင်ႈဢမ်ႇမုင်ႈဢမ်ႇမွင်းၼႆႉမၼ်းပေႃႇ ပဵၼ်မႃးယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈလွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ သုတ်းယဵၼ်ႁၢႆဝၢႆးၵႂႃႇဝႆးဝႆးသေၵမ်း။
———-000000000000————–
ဢဝ်လွင်ႈႁၢႆႉတေႃႇလွင်ႈႁၢႆႉ တွပ်ႇတႅၼ်းၵၼ်တႄႉတေဢမ်ႇယဝ်ႉလႆႈ
လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ပိူၼ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁပ်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈယူႇၶႃႈ။ ၼႂ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႈၼွင်ႉၸုမ်းတႆးယၢၼ်မိူင်းႁဝ်း ပႆႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပႆႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈပေႃးလႆႈမိူဝ်းႁူပ်ႉထူပ်း လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး ပီႈၼွင်ႉလုင်းသႅင်ႁၢၼ် သေ ႁဝ်းၶႃႈပေႃးဢုပ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉၶႃႈယဝ်ႈ ။ ဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈႁႂ်ႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ။ လွင်ႈဝႃႈမွင်ၸႂ်ၸွမ်းလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈတွင်းပၢၼ်ႇယဝ်ႉၶႃႈ။ တင်ႈၸႂ်သေႁဵတ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ။
ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၵတ်းယဵၼ်ႁႃ ဢမ်ႇၼၼ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ႁႅင်းပဝ်ႇသူၼ်းၾႆးႁႂ်ႈလုၵ်ႉႁႃႉၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝူၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉယႂ်ႇၼမ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈ။
ၸိူင်ႉၼင်ႇ သူၸဝ်ႈမွင်ၸႂ်ၸွမ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်း ယူႇႁိမ်းၵၼ် ၊ ပၢႆပဵၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၶႃႈလူးၵွၼ်ႇဢေႃႈ လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈယူႇၸမ်ၵၼ် လႆႈယူႇထုၵ်းထူၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းမွင်ၸႂ်ဢေႃႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈႁဝ်း ဢုပ်ႇၵၼ်လူင်ႉလႅင်းၵၼ်ယဝ်ႉ။
ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉပဵၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းယႂ်ႇ၊ မီးလွင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ တႅၵ်ႇလႅင်းသိုဝ်ႈယူဝ်း ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဢေႃႈ။ ပေႃးလႆႈႁဵတ်းၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈလႆႈႁဵတ်းဢေႃႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပၼ်ႁႃဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ မၼ်းမိူၼ် ဢၼ်ဝႃႈ An eye for an eye makes the whole world blind – ၼႆၼၼ်ႉ ၶႃႈယဝ်ႉ။
———–000000000———


text:
ၶၢဝ်းတၢင်း 17 ဝၼ်း လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊမႃးၼႆႉ တီႈဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း လႅၼ်လိၼ်တႆး-ၶႄႇၼၼ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၶိုၼ်း ဢမ်ႇ ယွမ်း 230 ၵေႃႉ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 1-17/10/2022 ဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇတႂ်ႈၶူင်း ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ လႆႈပိၵ်ႉ ဢိုတ်း Lockdown သေ ၵူတ်ႇထတ်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တင်းမူတ်းမီး 233 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းမၢဝ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၵူၼ်းပဵၼ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်း ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် သၢဝ်းပၢႆ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းတႄႉ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လၢႆးဝၼ်း မိူၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ႁဵတ်း ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ သမ်ႉလႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၵူႈဝၼ်း ႁဵတ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ 18/10/2022 တီႈဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းထုၵ်ႇသင်ႇလွၵ်ႊၻွင်ႊ ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇပၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉဝႃၼႆ။
“မိူဝ်ႈၼႆႉ ပိုတ်ႇပၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ တေပိုတ်ႇထႅင်ႈမၢင်တီႈ ၶဝ်ပွႆႇလူမ်ဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။ တီႈမၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ပိုတ်ႇပၼ်ၵႂႃႇမႃး ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ၊ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ပႆႇပၼ်ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ။ ဢၼ်ပိုတ်ႇၼႆႉတႄႉ မၼ်းတေပဵၼ် 5 ပုၼ်ႈ 1 ပုၼ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။ ၶဝ်ဢမ်ႇဝႃႈ ပိုတ်ႇတီႈလႂ်ၽွင်ႈ ၶဝ်ၵူၺ်းဝႃႈ ပိုတ်ႇပၼ် ၸိူဝ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ် ဢမ်ႇယၢမ်ႈထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းပဵၼ်သေၵေႃႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။ သင်ဝႃႈ ၵူတ်ႇတၢင်းပဵၼ်မိူဝ်ႈၼႆႉထႅင်ႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ယွမ်းလူင်းၸိုင် တေပိုတ်ႇပၼ် ၵႂႃႇပွၵ်ႈဢိတ်းဢိတ်းထႅင်ႈ ၼႆဢေႃႈ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းမၢဝ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇတႂ်ႈၶူင်း ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ ၶႄႇ ၾၢႆႇပၢႆးယူႇ လီၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉ လွင်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တႄႉ တင်ႈဢဝ်ႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉမႃး မီးၵူႈဝၼ်း ၊ ဢႄႇသုတ်းဝၼ်း 3 ၵေႃႉ ၊ ၼမ်သုတ်းဝၼ်း 29 ၵေႃႉ။ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇ – မၢၼ်ႈတႅၼ်ႈလူင်၊ ၵွင်းၼႃး၊ ႁူဝ်ၽၢႆ၊ တိုင်းမူႉ၊ ဢၢဝ်ႇသိၼ်ႊသိုဝ်ႇ ၵျီႇ၊ မၢဝ်းသႅင်သိူဝ်ႇသီႊ၊ လွႆဝဵင်း၊ ၼွင်သႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇတႂ်ႈၶူင်း ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/9/2022 – 21/9/2022 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈသေ လွၵ်ႊတွင်ႊမႃးယဝ်ႉ ၵမ်းၼိုင်ႈ၊ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇလွၵ်ႊတွင်ႊတၼ်းလႆႈ 2 ဝၼ်း ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 24/9/2022 ယၢမ်းၵၢင် ၶိုၼ်း 12 မူင်း သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းလွၵ်ႊတွင်ႊထႅင်ႈ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 30/9/2022 ၼၼ်ႉသေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 1/10/2022 ၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိုတ်ႇၶိုၼ်းသေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 11/10/2022 ၼႆႉ သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်း တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇ ပိုတ်ႇလွၵ်ႊၻွင်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တီႈဢိူင်ႇထုင်ႉယိူင်း ၺႃးယႃႉၶူဝ်းၶွင်ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ မႃးပၵ်းသဝ်း သေ ယႃႉ လႄႈ တေတႅမ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆသေ သူင်ႇၸူးထိုင် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်ႁႂ်ႈ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၶိုၼ်းဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ တီႈဢိူင်ႇထုင်ႉယိူင်း ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ပိၵ်ႉဢိုတ်းမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်း 20 ဝၼ်းယဝ်ႉသေ တေဢၢၼ်းပိုတ်ႇၶိုၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 24/3/2022 ၼႆႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽူႈၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင်ပူၵ်းပွင်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ႁူင်းႁဵၼ်း ၼႆႉ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းမႃး မီး 20 ဝၼ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပိၵ်ႉဢိုတ်းၼႆႉ တပ်ႉပွင်းၸူႉၶဝ် မႃးလိုဝ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉၶႃႈ။ ၽိူဝ်ႇတေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းသေၵႂႃႇတူၺ်းၶိုၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ် ပႅၼ်ႈပုၼ်း ဝၢႆႉပုတ်ႉ ၊ တင်ႇၼင်ႈလႄႈၽိူၼ် မေႃသွၼ်၊ ပပ်ႉလူဢၢၼ်ႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁၢႆ/ၵွႆ ။ ဢၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇတမ်းတၢင်ႇတီႈသေ ဢမ်ႇဢဝ်မႃးဝႆႉၶိုၼ်း တီႈၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈမီး ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သၢႆၾႆး ႁူဝ်ၸၢၵ်ႈၾႆး (တၢႆႇၼႃႇ မူဝ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈႁၼ်ၵွႆဝႆႉၶႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ(မူႇလ) တီႈဢိူင်ႇထုင်ႉယိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၵိင်ႇၽႄၵေႃတႆး မႃးပိုတ်ႇဝႆႉ။ ပိုတ်ႇသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီယဝ်ႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။
“မိူဝ်ႈဝႃးတႄႉ လႆႈႁၼ်ၾၢႆႇမေႃသွၼ်လႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ လွင်ႈလူႉသုမ်း ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းသေ တေဢဝ်တၢင်ႇ လၢတ်ႈတီႈ ပူဝ်ႇလူင်ၶဝ် ႁႂ်ႈထတ်းတူၺ်းသေ ၶိုၼ်းတူၺ်းလူပၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ ။ ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ၼႆႉတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ မူႇလႂ် ၸုမ်းလႂ် မႃးတင်ႈဝႆႉ ။ မၼ်းပဵၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ တူၺ်းလူပၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈၵူၺ်းၶႃႈ။ သိုၵ်းၸုမ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ သင်ဝႃႈ ၶဝ်ႈယူႇ ၶဝ်ႈလိုဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယႃႉ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းမၼ်းၶႃႈ ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇထုင်ႉယိူင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၽူင်းႁၢၼ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇယႃႉ ႁူင်းႁဵၼ်း။ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်း ႁူင်းႁဵၼ်းပၼ်ၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူႇၼႆႉဢၢၼ်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်းယဝ်ႉၶႃႈ ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈတေ ၵႂႃႇယႃႉ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဵတ်းသင်၊ မၼ်းဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီသင်လႃႇ။ မၼ်းမီးၵူၼ်းယူႇၵႄႈၵၢင်သေ ၶႂ်ႈယႃႉၸိုဝ်ႈသဵင် SSPP ၵူၺ်း ၶႃႈဢေႃႈ ” ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 21/3/2022 မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉၵေႃႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 1 SSPP ၸွမ်သိုၵ်းၶိူဝ်းတႆး လူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉသေ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸူးထိုင် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် SSPP ဝႆႉၽိုၼ်ၼိုင်ႈ။ လူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်း- တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းလွင်ႈတဵၵ်းတဵင် ၼိူဝ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း။ တေလႆႈၸီႉသင်ႇ ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉၸူးလုၵ်ႈတပ်ႉၵူၼ်းသိုၵ်းဝႆႉၵူႈၵေႃႉ။ သင်ဝႃႈၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ တေထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းၽိတ်းၼၵ်းမဝ် မီးဝႆႉၼၼ်ႉ – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။
တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၼ်ႉဢွၼ် (မူႇလ) တီႈဢိူင်ႇထုင်ႉယိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်း ဢိူင်ႇထုင်ႉယိူင်း မႃးၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်း သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆး။ ၵူႈပီ တေမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ မႃးႁဵၼ်း 70-80 ၵေႃႉ။ ပီ 2021-2022 ၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိၵ်ႉဝႆႉ လႄႈ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇမႃးႁဵၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 130 ပၢႆ ဝႃႈၼႆ။


text:
လၢႆၸိုင်ႈမိူင်း ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ မီးၸုမ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်လွင်ႈ ၵူၼ်းၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းၻီႊမွၵ်ႉ ၶရေႊသီႊ လႄႈ ၶွင်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမီးမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်း ၵၢၼ်ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆ ၵၢၼ်မၢပ်ႇမႂ် ၵၢၼ်ဢဝ်လိူင်ႈပၼ်တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ) ၵၢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ထမ်း(တြႃး) ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းတႆးႁဝ်းဢၼ်လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၺႃးၽႆးဢၼ်းတရၢႆး(ပေးဢၼ်ႇတရေႇ) ၵၢၼ်တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၵူႈလၢႆးလၢႆး တေႃႇထိုင် တင်းၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်း ဢမ်ႇၵွမ်ႉယိင်းသၢဝ်မႄႈႁၢင်ႉၼၢင်းမၢႆႈ ပၢႆထိုင်မီးၸဝ်ႈမီးၽူဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပူၼ်ႉၵၢၼ်ထုၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵၼ်ႉၸၼ်တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃၸဝ်ႈၽူဝ်လူးၵွၼ်ႇ ႁူမ်ႈတင်းၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ၸဵမ်ပၢၼ်ၵျပၼ်ႊ ၶႄႇၽိူၵ်ႇ မၢၼ်ႈ။
ယွၼ်ႉၼႆႉ ၶုၼ်ၵျႃႇဢူး ပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈၶုၼ်ၵျႃႇၼု (ၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း – ႁူဝ်ပဝ်ႈၵဝ်ႇၶွင်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP / ႁူဝ်ပဝ်ႈ ႁူမ်ႈတုမ် ၻီႊမွၵ်ႉၶရေႊသီႊၸိုင်ႈတႆး SDU လႄႈၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ၵၢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး SSCDC ) ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ၶုၼ်ၵျႃႇပု ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆး ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် တင်းၸုမ်းၸိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ဢၼ်ပဵၼ် တူဝ်တႅၼ်းမိူင်းတႆး မိူဝ်ႈပီ 1947 လႄႈပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼႂ်းလူင် ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်းတႆး။
ၶုၼ်ၵျႃႇဢူးႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မိူင်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈမီးၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းသေ ဢွၵ်ႇမႃးၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ဢွၵ်ႇမႃးတူင်ႉၼိုင် သႅၼ်ႇပၢဝ်ႇပၼ်ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉႁႂ်ႈ UN လႄႈ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းပေႃးလႆႈႁူႉလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်လူလၢႆ ႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး တႅၼ်းတၢင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်သဵင်ႁဵၵ်ႈႁွင်ႉ သုၼ်ႇလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၶွင်မၼုသ်ၵူႈၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈၵေႃႇတင်ႈ “ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး” SHRF ” ၶိုၼ်ႈမႃး မိူဝ်ႈ 1991 သေ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁႄႉၵင်ႈၵႅတ်ႇၶႄ ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႂ်းမိူင်းထႆးလႄႈၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိၵ်ႇတင်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး မိူဝ်ႈပဵၼ်သိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးၵၼ်။
ဝၢႆးသေၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႃတိုဝ်ႉတၢင်းတေႃႇပေႃးလႆႈၵႂႃႇၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႄ လွင်ႈတုၶ်ႉမႆႈလိူတ်ႇႁွၼ်ႉ ၶွင်ၵူၼ်း မိူင်းတႆးဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းပူၼ်ႉပႅၼ်လူၺ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး တီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၽူႈၼမ်းၵူႈမိူင်း တီႈမိူင်းၸေးၼီႊဝႃႊ Geneva သဝိတ်ႉသိူဝ်ႊလႅၼ်ႊၻ် တုၵ်းယွၼ်းထႆး ပိူဝ်ႈတင်ႈသုၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ပဵၼ်တၢင်း ၵၢၼ်ပၼ်။
ယွၼ်ႉၵွပ်ႈၵူၼ်းတႆးၸိူဝ်းပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတမ်ႇရူတ်ႇ(ပလိၵ်ႈ)ထႆးတိၺွပ်းၶင်ၶွၵ်ႈ တိၺွပ်းမႂ်ငိုၼ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈဢမ်ႇလႆႈဢၼုၺၢတ်ႈသေလၵ်ႈၶဝ်ႈမိူင်း တင်းၼမ်တင်းလၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၵႂႃႇ ယိုၼ်လဝ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးႁႂ်ႈၸွႆႈပိုတ်ႇတၢင်းတင်ႈပၼ်သုၼ်ၵူၼ်းပၢႆၽေးတႃႇပီႈၼွင်ႉတႆးပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ် တႆးၸိူဝ်းထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိုပ်ႈႁေႃႈ ႁဵတ်းႁၢႆႉ လႄႈထုၵ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ်ၵူႈလွင်ႈၵူႈသႅၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈမီးတီႈယူႇတီႈလိုဝ်ႈ တီႈထူၺ်ႈၸႂ် သိုပ်ႇဢႃယုသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ လႆႈမႃးယူႇၼႂ်းသုၼ်ၽူႈပၢႆႈၽေးၸူဝ်ႈၵႅပ်ႈၸူဝ်ႈၵမ်း။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶုၼ်ၵျႃဢူးယင်းဢၢင်ႈၼႄႁဵတ်ႇၽူလ်(ႁေႇတုၽလ) ဝႃႈ – မိူဝ်ႈၸိူဝ်းၶဝ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇ ယၢၼ် ႁေႃႁိူၼ်းၸိူၼ်းတၢင်ႇဝၢၼ်ႈၶူင်ႇပႅတ်ႈႁႆႈၼႃးမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတီႈသဝ်း ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတီႈၵိၼ် ၸင်ႇ လႆႈလင်ႇလႆၶဝ်ႈမႃးပိုင်ႈႁူမ်ႈတႂ်ႈၽူၺ်းငဝ်းၵတ်းယဵၼ်ငဝ်းယဵၼ်မိူင်းထႆးဢၼ်လႅၼ်လိၼ်ၸပ်းၵၢမ်းၵၼ်ၼႆႉလီသေတေပွႆႇပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ယဝ်ႉ ယင်းတေၸၢင်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းတင်းတူဝ်ၶဝ် တေထုၵ်ႇ လွၵ်ႇၶၢႆဢဝ်ၵႂႃႇပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈၵူတ်းမၢႆ (ဢုပတေႇ) ၼၢင်းယိင်းတေထုၵ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇပဵၼ်မႄႈမွၵ်ႇယႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇပဵၼ် ၶိူင်ႈမိုဝ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၼႂ်းမိုတ်ႈလပ်းသိင်ႇ ၵၢၼ်တီႈလပ်ႉႁူလပ်ႉတႃၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလႄႈ ယင်းၶဝ်ႈၼႂ်း ပိူင်ၵၢၼ် ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်းသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတေႁႃတူဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယၢပ်ႇၵွႆးပႆႇပေႃး တေပဵၼ်ပၼ်ႁႃလူင်လႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁူဝ်ၶႆႈ ထႅင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈလူးၵွၼ်ႇၼႆ ပေႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဝၢၼ်ႈမိူင်းဢဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉမႃးဝႆႉၼႂ်းသုၼ်ၸိုင် တေၸၢင်ႈ လူလွမ် ၵုမ်းၵမ်တူဝ်ထိုင်လႆႈ – ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၽိူဝ်ႇတေတိၺွပ်းၶင်ဝႆႉယူႇၼႂ်းၶွၵ်ႈ မၼ်းၵေႃႈသဵင်ႈပိူင်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉၸၢႆႇပီပီၼိုင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇငၢႆႈ မိူဝ်ႈၶူပ်းတဵမ်မူတ်းဝၼ်းၶင်ယဝ်ႉပွႆႇဢွၵ်ႇသူင်ႇၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်မိူဝ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉတေၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ် ၵႃႈလႆႈ လၵ်ႉၶဝ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆး လၵ်းယူႇလၵ်ႉၵိၼ် လႆႈၵၢၼ်သင် မီးၵၢၼ်သင် ဢမ်ႇဝႃႈၵၢၼ်ၼၵ်းၵၢၼ်ၼႃ ၵၢၼ်ယၢပ်ႇၵၢၼ်ယဵၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၼိင်ႈဢမ်ႇထဵင် ဢမ်ႇပၢၵ်ႈဢမ်ႇဝႄႈ ပေႃးလႅၵ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉလႆႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်သိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇၵေႃႈႁၢၼ်ႉဢူၵ်းတဵမ်ၸႂ်ယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ၵျႃႇဢူး မၼ်းၸဝ်ႈၶတ်းၸႂ်ၵေႃႇတင်ႈ “ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး Shan Human Right Foundation -SHRF” မႃးလူၺ်ႈတိၼ်လၢႆမိုဝ်းပဝ်ႇ မီးၸႂ်လႄႈတၢင်းႁတ်းႁၢၼ် တၢင်းၶတ်းၸႂ် တၢင်းဢူတ်းယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ တၢင်း တုၶ်ႉယၢၵ်ႈ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈတူၼ်ႈတိုၼ်း ထိုင်တီႈ မႃႊမႃႉ (ၶဝ်ႈသွႆးတၼ်းၸႂ်- ၶဝ်ႈသွႆးဢေႃႇတေႃႇ) ၼိုင်ႈႁေႃႇ ဝႅင်ႇၵိၼ် ပဵၼ်သွင်တႃႇၶဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၵပ်းတႃ ႁဵတ်းမႃးတေႃႇပေႃးသုတ်းသဵင်ႈသၢႆၸႂ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/10/2008 တီႈ လႅၼ်လိၼ်ထႆး ပွတ်းၵဵင်းႁၢႆး။


text:
ဢဵၼ်းဢၢၼ်းလူင်သုင်သုတ်း ဢၼ်တႆးၶႂ်ႈလႆႈလႄႈမုင်ႈမွင်းႁႃ တင်းဢၼ်ၽုၵ်ႇဢူၵ်းၾင်ၸႂ်မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် တေႃႇတဝ့်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼၼ့် မိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃ။ ထတ်းလူင်းမႃးၵေႃႈတွၼ့်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃလႄႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လဵင့်တွင့် သၢင်ႈၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်းလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလူၺ်ႈၵတ်းယဵၼ်။
တင်ႈတႄႇဝၢၼ်ႈမိူင်းလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃးတေႃႇႁၢၼ့်ၼႆ့ ပႆႇတွၼ့်မီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ့်ၼွၼ်း ပႆႇတွၼ့် လႆႈၵိၼ် ဢိမ်ႇၼွၼ်းလပ်းၾၼ်လီ တိုၵ့်လႆႈပဵၼ်ၶီႈၶႃႈသိုၵ်းမႃးပၢၼ်ယဝ့်ပၢၼ် ၵၢၼ်ၵႃ့ၶၢႆၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵၢၼ် သူၼ်ႁႆႈၶႅင်းၼႃး ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁုၼ်ႈမုၼ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈသင်သေ ၸိူဝ့်သေပိူင်ၵွႆးပႆႇပေႃး ယင်းလႆႈတုၶ့်ယၢၵ်ႈၶၢၼ်ၸႂ်ၸွမ်း ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်သိူဝ် ဢမ်ႇ ယဝ့်ဢမ်ႇဝၢႆး။
ၼႂ်းၵႄႈၼႆ့ ယင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းတုၶ့်ယၢပ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ဢိုပ်းယၢၵ်ႈၵွတ်းၽၢၼ် တူၵ်းတႅမ်ႇလူင်းၵူႈမိုဝ့်ၵူႈဝၼ်းလႄႈ ထုၵ်ႇလူလၢႆပူၼ့်ပႅၼ် ပၢႆပႃးၸီးဝိတ့် သၢႆၸႂ်ဢၼ်လူ့ ႁၢႆတၢႆၽၢတ်ႇၼပ့်သွၼ်ႇဢမ်ႇလႆႈ ၺႃတိပီႈၼွင့်လႆႈၽၢတ်ႈယၢႆႈ ပၢႆႈၼီႁၢင်ႇႁိူၼ်ၵၼ် မၢင်ၸိူဝ်းတေႃႇပေႃးတၢႆဢမ်ႇၶိုၼ်းလႆႈႁူပ့်လႆႈႁၼ်ၼႃႈၵၼ် ၽႂ်ယူႇလႂ်မီးလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူ့ ဢမ်ႇႁၼ်။
လႅပ်ႈႁၢင်ႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းလူင်သုင်သုတ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈလႆႈမိူင်းၵွၼ်းၶေႃၼၼ့်ၵေႃႈ ၵွႆႈၵွႆႈၸၢင်ႇႁၢႆ ယဵၼ်းၵၢႆမႃးပဵၼ်လွင်ႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ႁႂ်ႈပေႃးမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ပဵၼ်ထမ်း တေႃႇၵၼ်ၵေႃႈႁၢၼ့်ၸႂ်ယဝ့် – ဝႃႈၼႆ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၼၼ်သေၵေႃႈ ယင်းပႆႇမီးႁႅင်းသဵတ်ႈၵႃႈသဵတ်ႈႁူဝ် ဢၼ်ၵိုင်ႇတၢင်း ထုၵ်ႇလႆႈလႄႈၾၢင်ႁၢင်ႈငဝ်းလၢႆးတေၸၢင်ႈလႆႈၼင်ႇဢၼ်ယွမ်းလူတ်းၸၼ့်လူင်း။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈဢၼ်ၽူႈၶဵၼ်ၸိမ်တွၵ်ႇၾင်လၵ်းပၵ်းလိုၵ်းသေသွၼ့်မူမ်ႇပၼ်ႁႃမႃးၼႂ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ႁူမ်ႈတင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးဝႆ့ၼၼ့် မၼ်းယႂ်ႇလူင်ပူၼ့်တီႈတွၼ်ႈတႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈဝႆးဝႆးၼၼ့်ဢမ်ႇငၢႆႈ ၵွပ်ႈမၼ်းသူၼ်ႈသိၼ်း သၢၼ်ၶွတ်ႇတၵ့်ႁႃငိူၼ်ႈပူမ်မၼ်းယၢပ်ႇယဝ့်ပႆႇပေႃး ယင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈပိၼ်ႇပၢႆးဝူၼ့်ဢွၵ်းဢေႃလၢႆၾၢႆႇ ၶဝ်ႈလိုၵ့်ထိုင် ဢွၵ်းယဝ့် ယင်းသႄႇယူင်းပူင်းၸႃ့ ၾင်ၸႂ်မႃးၼၵ်းၼႅၼ်းယဝ့်လႄႈတေၶိုၼ်းပဵၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇၼၼ့်ဢမ်ႇငၢႆႈ တၵ်းတေ လႆႈၼပ့်ၶၢဝ်းယၢမ်းပဵၼ်ႁူဝ်သိပ်းသိပ်းပီ တေၶိုၼ်းလီဢမ်ႇလီယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတေလပ်းလွင်းလႆႈ။ လီဢမ်ႇလီ တၵ်း တေဢမ်ႇၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ မိူၼ်ၵႂၢမ်းၶူမ်းပူႇမွၼ်ႇႁဝ်းဝႃႈ (သူပ်းလႆႈဝႃႈ ၽႃ့လႆႈဝၵ်း မၢၵ်ႇႁိၼ်းႁၵ်း ၵပ်း ဢမ်ႇလႆႈ) ၼႆၼၼ့်ယူႇ။
ယွၼ့်ၼၼ့် ယၢမ်းလဵဝ် “မိူင်းၵွၼ်းၶေႃ” ႁိုဝ် “သူၼ်ႇလႆႈပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ” ႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈသူၼ်ၸႂ်သင်ယဝ့် ၽိူဝ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးတေမီးၸုမ်းသိုၵ်းၼမ်ၸိူင့်ၼႆ တႃ့မီးၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းလဵဝ်ယင်းတေလီလူးၵွၼ်ႇ “ၸုမ်းသိုၵ်း မၢၼ်ႈႁၢႆ့မႂ်ႈသေတႃ့ ပႆႇပဵင်းသိုၵ်းမၢင်ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး” ဝႃႈၼႆၵေႃႈမီး။ “ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢႆ့မႂ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမတ့်ဢမ်ႇတိၺွပ်းၵဵပ်းဢဝ်ၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းၶဝ် ဢမ်ႇတိပေႃႈၺွပ်းမႄႈသေႁႂ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးၶဝ်မႃးႁဵတ်းသိုၵ်း ဢမ်ႇၶႃႈ ႁႅမ်ဢဝ်တၢႆလူၺ်ႈဢမ်ႇထတ်းဢမ်ႇထၢမ်သေမၢပ်ႇၼႄးဢဝ်တၢႆမိူၼ်သိုၵ်းမၢင်ၸုမ်းဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး” – ဝႃႈၼႆ။ ႁူမ်ႈဝႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ သိုၵ်းဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼမ်မၢၵ်ႈပူၼ့်တီႈလႄႈလႆႈၸၢႆႇပၼ် ၶွၼ်ႇၸုမ်း ၼၼ့်ၸုမ်းၼႆ့ ယႃႇဝႃႈတေမီးၵိၼ်လႃႈ ႁႃၸၢႆႇၵႃႈၶွၼ်ႇၶဝ်ၵွႆးၵေႃႈပေႃးဢမ်ႇၸေးလႆႈယဝ့်။ ပေႃးဢမ်ႇႁႃငိုၼ်းမႃး သႂ်ႇပၼ် လႆႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆ့ၸႃ့လၢႆလွၵ်းလၢႆလၢႆးၸိူင့်ၼႆ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ယူႇလႆႈ။
ယွၼ့်ၼႆ့ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးဢၼ်ပၢႆႈၼီႈဢွၵ်ႇမိူင်းတႆးၶဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈႁႃၵိၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးတိုဝ်ၾိုတ့်ၶိၼ်ယူႇ။ လႆႈပၼ်ငိုၼ်း ၸၢႆႇငိုၼ်းၵႃႈထုၵ်ႇမႂ်ၵေႃႈလီ ထုၵ်ႇတိၺွပ်းယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈလီ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးဝၼ်းလၢပ်ႇ မိူဝ်ႈထုၵ်ႇ ပွႆႇဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃးၵေႃႈ ၶိုၼ်းႁႃတၢင်းလၵ့်ၶဝ်ႈၵႂႃႇယူႇၶိုၼ်း။ ယူႇၼႂ်းၶွၵ်ႈမိူင်းထႆးယင်းလီလိူဝ်ယူႇမိူင်းတႆး ဢၼ်မိူၼ် မူၵ်းၸူမ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းၼရူၵ့်(ငရၢႆး) – ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပၢႆႈၶဝ်ႈယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး လူၺ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၵေႃႈလီ လၵ့်ယူႇလၵ့်ႁႃၵိၼ်ၽိတ်းၵူတ်းမၢႆမိူင်းထႆးသေ ၾင်တူဝ်ၸူမ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးတင်းၼမ်တင်းလၢႆၼႆ့ 80% ပုၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶႂ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး။ ယူႇမိူင်းထႆး လိူဝ်သေၽိတ်းၵူတ်းမၢႆလၵ့်ၶဝ်ႈမိူင်းဢမ်ႇမီးသင်။ ယူႇမိူင်းတႆး လိူဝ်သေဢမ်ႇမီးလွင်ႈထၢင်ႈႁၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လဵင့်တွင့် ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်မီးငၢၼ်း သမ့်လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ပေ့ၵိၼ်လူလၢႆ ၶႂ်ႈဢဝ်တၢႆၵေႃႈ ၼႄးဝႃႈၸွႆႈၸုမ်းၼၼ့်ၸုမ်းၼႆ့ ပဵၼ်သၢႆၸုမ်းၼၼ့်ၸုမ်းၼႆ့ ၼႆသေ ႁွင့်ဢဝ် မတ့်ဢဝ်ၵႂႃႇ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမီးတၢင်း။
မိူဝ်ႈထုၵ်ႇၸုမ်းမၢင်ၸုမ်းႁွင့်ဢဝ်တူဝ်ၵႂႃႇယဝ့်ၼၼ့် မိူၼ်တင်းတေလႆႈပႂ့်ႁႅၼ်း သွမ်းပၼ်ၵွႆးယဝ့်။ ၼႆ့ပဵၼ်ငဝ်းလၢႆး ႁၢႆ့ၸႃ့လူင် ဢၼ်တႆးဢွၼ်ၵၼ်ပႅတ်ႈႁေႃပႅတ်ႈႁိူၼ်းပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈပႅတ်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇပၢႆႈၵႂႃႇႁႃသေႃ့ယူႇၼႂ်းပႃႇၽိူင်းမိူင်း ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းဢမ်ႇဢၢၼ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းတီႈၵိူတ်ႇ။
ၸိူဝ်းၶဝ်ႁၼ်ဝႃႈ ၽိူဝ်ႇသေလၢႆလိၼ်မိူင်း တႃ့သေလၢႆၸီးဝိတ့်သၢႆၸႂ်တူဝ်ၵဝ်ႇဝႆ့ဢမ်ႇလီႁိုဝ်ၼႆ။ ၵွပ်ႈၼႆ တႆးပႅတ်ႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းၼၼ့်ဢမ်ႇလီဢၢမ်း တၢင်းၽိတ်းမၼ်းဢမ်ႇယူႇတီႈၶဝ် တၵ်းတေလႆႈဢဝ်သၢႆၸႂ် ပႂ့်ၵႅတ်ႇၶႄမိူင်းၼၼ့် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၵွႆး ပိူင်လူင်မၼ်းယွၼ့်ၽူႈမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၽူႈမီးၵွင်ႈၵၢင်ႇ ယူႇၼႂ်းမိုဝ်း ၽူႈမီးသဵင်လင် (ဢေႃးၸႃႇ) ဝႃႈလႆႈပွင်ပဵၼ် ဢမ်ႇၵႅတ်ႇၶႄပၼ်ၶဝ်လႆႈ မၢင်ၸုမ်းမၢင်ၸိူဝ်းယင်းပၢႆပဵၼ် ၽေးဢၼ်းတရၢႆးတေႃႇၶဝ်လူးၵွၼ်ႇ။ ပေႃးၼပ့်သွၼ်ႇၶၢဝ်းယၢဝ်း မိူဝ်းၼႃႈတေပဵၼ်ႁိုဝ်ၼႆၼၼ့် ၽႂ်ၵေႃႈလႅပ်ႈတေ ၶၢတ်ႈလၢမ်းႁူ့လႆႈယူႇ။


text:
ၵိူၼ်ႇတူ:Society
လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးလၢတ်ႈထိုင် “လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း”ၼႆ လွင်ႈၼႆႉ တေႁူမ်ႇငမ်း “လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊ”ၵူႊလၢႆပႃႈၵူႊ လၢႆၾၢႆႇၶွင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်း။ လႅၼ်ႊၶွင်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ မၼ်းလၢၵ်ႇလၢႆးၵႂၢင်ႈၶႂၢင်တႄႉတႄႉ၊ တေႁူမ်ႈ ဢဝ်ၸဵမ် လွင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈၵၼ်ၵူၼ်း၊ လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ လွင်ႈမုၵ်ႉၸုမ်း၊ လွင်ႈပၢႆးၸၢင်ႊလၢႆလၢႆၸိူဝ်း(ၸိူင်ႉ ၼင်ႇ ပၢႆးသၢႆႊတူဝ်ႁၢင်ႊ ဢမ်ႇၼၼ် ပၢႆးသၢႆႊၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်၊ ပၢႆးၸၢင်ႊၸၢၵ်ႈလႄႈ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ်)၊ လွင်ႈသိုင်ႇ ဝႅတ်ႉလွမ်ႉ၊ လွင်ႈပၢႆးၵိူဝ်းယမ်၊ လွင်ႈပၢႆးမွၼ်းလႄႈၽိင်ႈငႄႈၸိူဝ်းၼႆလႂ်ယဝ်ႉ။ ၽူႈဢၢၼ်ႇမၢင်ႊၵေႃႉယင်းေတဝႃႈ ၵႃႊၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉၵႅပ်ႈယူႇၼႆၵွၼ်ႇ။
ၵမ်းၼႆႉတေသိုပ်ႇၶႆႊၼေတီႈပွင်ႇလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းသၢမ်ဢၼ်။ ဢၼ်ထီႈၼိူင်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မုၼ်းလႅင်းၸွမ်းသၢႆပိုၼ်းလႄႈဢၼ်ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၼင်ႇသၢႆၵၢၼ်ပဵၼ်(process)လွင်ႈလႅၵ်ႈ လၢႆႊ။ ထီႈသွင်ႄတႉပဵၼ်လွင်ႈထတ်းသၢင်ၶူၼ်ႉၶႆႈဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇတင်းပေႃႇလသီႇ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်လႆႈမီး ၶိူင်ႈ တႅၵ်ႈၶိူင်ႈယင်ႇ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၶၢတ်ႈလၢမ်းႁိဝ်ႈၸင်ႈလႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၼႂ်းၶၢဝ်းပွတ်းတေႃႇၶၢဝ်းၵၢင်။ ဢၼ်ထီႈသၢမ်ႈတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ပၢႆးၼေႁႂ်ႈႁူႉၸၵ်းလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉပၢႆးႁၼ် မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယုၵ်းမုၼ်းလၢႆးတၢင်းတႃႇတေလႅၵ်ႈလၢႆႊႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇမႂ်ႇမႂ်ႇတႃႇပၢႆးႁၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁုၼ်ႈမုၼ်းဢၼ်ထီႈၼိူင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ပၢႆးႁၼ်ထီႈၼိူင်ႈၼၼ်ႉတေပဵၼ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈ ယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆၵၢၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊယူင်ႉသၢင်ႈတူင်ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈယဝ်ႉ။ ၽူႈႁူႉမေႃမၢင်ႊၵေႃႉ ပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ် “သၢႆၵၢၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊသၢႆပိုၼ်း” ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈႁူႉမေႃ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ “ၵေႃ” တေ လၢတ်ႈဝႃႈ “လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊပူၵ်းသၢင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈယူင်ႉသၢင်ႈ”လႄႈ “လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊပူၵ်းသၢင်ႈၾၢႆႇ လွင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးႄလႈ လွင်ႈၵၼ်ၵူၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢဝ်း” မိူဝ်ႈၼႂ်းၸူဝ်ႊပီႊ 1950 လႄႈ 1960 ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းပၢႆးႁၼ်ဢၼ်ၼႆႉၼႆ။
ပၢႆးႁၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ် သၢႆၵၢၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊယူင်ႉသၢင်ႈတူင်ႇၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈ၊ ယဝ်ႉေၵႃ ပဵၼ်ပၢႆးႁၼ်ဢၼ်တူၺ်းၼႂ်းၶၢဝ်းယၢဝ်းႄလႈ ပၢႆးႁၼ်ဢၼ်တူၺ်းသၢႆပိုၼ်း။ ပေႃးၼႆၸိုင် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တွၼ်ႊၵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇၶွင်ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းသေတွၼ်ႊတွၼ်ႊမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊၸိုင် တၢင်ႇၾၢႆႇတၢင်ႇၵၼ်တွၼ်ႊၶွင်ၼႂ်း တူင်ႇၵူၼ်းၵေႃႈ မီးတၢင်းလႅၵ်ႈလၢႆႊၸွမ်းၼႆယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းၸိုင် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊတူင်ႇၵူၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႈတီႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသူႇၸူး တူင်ႇၵူၼ်းဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ(မၢင်ႊပွၵ်ႈေတလၢတ်ႈဝႃႈလုၵ်ႉ တီႈပၢၼ်ၵွၼ်ႇ သူႇၸူး ပၢၼ်မႂ်ႇ)။ ယဝ်ႉၵေႃႈလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼႂ်းၵႄႇၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ၵူၼ်းႄလႈၸုမ်းၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႊမႃး။ ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊယူင်ႉ သၢင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူင်ႇၵူၼ်း ႁူမ်ႈပႃးတင်းလွင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၶိၼ်ႈ၊ လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၶွင်၊ လွင်ႈပၢႆးၸၢင်ႊ ပၢႆးသႅၼ်ႉ၊ လွင်ႈယူင်ႉသၢင်ႈၸုမ်းၾၢႆႇႄလႈလွင်ႈမၢႆမီႈၽိင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးၶၢဝ်းယၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႊၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်တႄႉ ၸိုင်ႈမိူင်းၵူႊဢၼ်ဢၼ် ႁူပ်ႉထူပ်းလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပၢႆး မၢၵ်ႈမီးလႄႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊတူင်ႇၵူၼ်းယူႇၵွၺ်း။ တႃႇတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈလႅၵ်ႈလၢႆႊမႃးၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ၶၢဝ်း ယၢမ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊယူႇယဝ်ႉ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တီႈၼႆႉ ႁဝ်းႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၼႆယဝ်ႉ။ ပၢႆးႁၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇၵွင်ႉၵၢႆႇတင်း လွင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႊဢၼ်လီ။ တီႈေတႉေတႉမၼ်းၸိုင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ၸၢင်ႊၵႆႉမီးလွင်ႈယူပ်ႈလူင်း၊ လွင်ႈၶွင်ႉ ၶမ်ႄတႈ ငဝ်းလၢႆးဢၼ်မီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်တင်းလၢႆယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ ေတၶဝ်ႈပႃးမီးယူႇၼႂ်းပၢႆးႁပ်ႉ ႁၼ်ၶွင် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူင်ႇၵူၼ်း။
ပၢႆးႁၼ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းထီႈသွင်တႄႉ ပေႃးၸွမ်းၼင်ႇသွမ်သ်ႉလၢတ်ႈၸိုင် “ပဵၼ်လွင်ႈတႅၵ်ႈ ယင်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊဢၼ်မီးတၢင်းၶိုပ်ႈၼႃႈ”၊ “ေၵႃ”ေတႉ ေတလၢတ်ႈဝႃႈပဵၼ် “လွင်ႈၼပ်ႉသၢင်ႈထတ်းသၢင် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ။ ပၢႆးႁၼ်ဢၼ်ၼႆႉ တီႈပွင်ႇမၼ်းၵေႃႈၵႅပ်ႈ၊ ယဝ်ႉေၵႃႈ ပဵၼ်ပၢႆးႁၼ်ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ၶူဝ်း ၶွင်ဢမ်ႇၼၼ် ပၢႆႊၸၢင်ႊ။ ၸၼ်ႉပိုၼ်ႉထၢၼ်ႈၶွင်ပၢႆးႁၼ်ဢၼ်ၼႆႉႄတႉ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်တေၵဵဝ်ႇၵွင်ႉတင်း လွင်ႈၶိုၼ်ႈ ယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼႂ်းၶၢဝ်းပွတ်းတေႃႇၶၢဝ်းၵၢင် ဢၼ်မီးလွင်ႈတႅၵ်ႈယင်ႇတၢင်းတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ။ ၸၢင်ႊလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ၼႆႉ မီးတႃႈယိူင်းဢၢၼ်းဢမ်ႇၼၼ် ၽွၼ်းလႆႈ ဢၼ်ၸၢင်ႊ တႅၵ်ႈယင်ႇႄတ ၼိူင်းတင်းၸၢၵ်ႇမၢႆ(ၸိူင်ႉၼင်ႇ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊတီႈလွင်ႈၵွတ်းၽၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊ တီႈလွင်ႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈငိုၼ်းၶဝ်ႈ)
ပၢႆးႁၼ်ထီႈသွင်ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ်လွင် ၽွၼ်းလႆႈၶွင်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊေသ ပဵၼ်ပၢႆးႁၼ်ဢၼ် ဢိင်ၼိူဝ်ၶၢဝ်းပွတ်း။ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ၼႆႉ သမ်ႉၸၢင်ႊၵႆႉပဵၼ်လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ပုၼ်ႈတႃႇ ၽူႈႁူႉေမႃၸိူဝ်း ယူႇၼႂ်းမူႇမုၵ်ႉၽုင်ၵူၼ်းလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၼၼ်ႉဝႆႉယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ တႃႇယိူင်းဢၢၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ယိူင်းမၢႆ ၶွင်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတင်းၼမ်ေတဢမ်ႇၸၢင်ႊလႆႈႁူမ်ႈၸွမ်းလႄႈ တေဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉ တွၼ်းသင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးႁၼ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းထီႈသၢမ်ႄတႉ ပဵၼ် “လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢပ်ႈပၢၼ် မႂ်ႇၶွင်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းႁူမ်ႇငမ်း”ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈပွင်ႇၶွင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼႆ သွင် ဢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ် ပၢႆးႁၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊႄလႈ လွင်ႈၽွၼ်းလႆႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈပွင်ႇထီႈသၢမ်ၼႂ်းပၢႆးႁၼ် ထီႈ သၢမ်ၼႆႉသမ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ပၢႆးႁပ်ႉႁၼ်ဢၼ်ဝႃႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ၶဝ်ပႃးဝႆႉ “လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊၸႃႉ” လႄႈ “ၽွၼ်းလႆႈၸႃႉ”၊ ၼႆႉပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၶွင်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်သေ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ႁူမ်ႇ ငမ်းဝႆႉၼိူဝ် “လူၵ်ႈထီႈသၢမ်” ဝႆႉယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼႆႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်း ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၶိုတ်းပၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉလူဝ်ႇလႆႈမိူၼ်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼၼ်သေ မိူဝ်ႈလႂ်ပၢႆးဝူၼ်ႉမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ႁူမ်ႇငမ်းမႃးယဝ်ႉၸိုင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းၵေႃႈ ၵွင်ႉ ၵၢႆႇတင်းလွင်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႇၶိုတ်းပၢၼ်မႃး။ ၵူၼ်းယူႇတီႈ “လူၵ်ႈထီႈသၢမ်”ေၵႃႈ လွင်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ႁၼ်ဝႃႈ တေလႆႈမိူၼ်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်။ တီႈၼႆႉတေသပ်းလႅင်းၼေတီႈပွင်ႇလွင်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၵွၼ်ႇ။ ေပႃးဝႃႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆ လွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ တေလႆႈပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႊမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း၊ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵၢၼ်ၵၢတ်ႇ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈတေလႆႈႁိူင်း၊ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊယူႇသဝ်းပဵၼ်ၼင်ႇၾၢင်ႁၢင်ႊဝဵင်းၵေႃႈ တေလႆႈမီး(ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈမီးထီးဝီး၊ မီးၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈလူတ်ႉၵႃး)၊ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပၢႆးၸၢင်ႊၵေႃႈၼမ်တိူဝ်း မႃးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တူင်ႇၵူၼ်းဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ၸမ်း ပဵၼ်တူင်ႇၵူၼ်းဢၼ်ႁဵတ်း သင်ေၵႃႈ ေတလႆႈမီးလွင်ႈတၢင်း(ယွၼ်ႉတွၼ်း)၊ ဝူၼ်ႉသင်ေၵႃႈေတလႆႈမီးလွင်ႈပၢႆးသၢႆႊ(မီးလွင်ႈတၢင်း၊ ၼေ လၵ်းထၢၼ်လႆႈ)၊ မီးပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်မိူင်းႄလႈ မီးလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။


text:
ႁၢႆးဝူဝ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းႁၢႆးဝူဝ်း (မၢၼ်ႈ: ဟဲဟိုးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Heho), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Heho]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီး ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီး ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် တီႈထုင်ႉ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႈ မႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပိူင်ယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢႃႇလူး၊ ၽၵ်းမီႇႁေႃ၊ မုင်ႇလႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸၢဝ်းထၼုၶဝ်ယူႇသဝ်းၵမ်ႉၼမ်သေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇ။
သၢႆငၢႆၽႃႉၽူၼ်ထတ်း
ပိုၼ်းထတ်း
ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈထၼု ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ထိုင် ပီ 1920 ၼၼ်ႉလႆႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်တီႈ ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၵိုတ်းယင်ႉလိုဝ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းသၢႆရူတ်ႉလဵၼ်ႉ ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း - ယွင်ႇႁူၺ်ႈ ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်ၶဝ်သေ လႆႈထုၵ်ႇ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ် ဢဝ် မၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် ထၢင်ႇပႅပ်ႉမၢၵ်ႇသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်တူၺ်း တိူဝ်းႁၼ်ၸႅင်ႈလီယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2016 သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ (20) ဝၼ်း၊ လုၵ်ႉတီႈ သၽႃးမိူင်းတႆး လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢဝ် ၸၼ်ႉ ႁၢႆးဝူဝ်း လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ Weatherbase: Historical Weather for Heho, Myanmar. Weatherbase (2011). Retrieved on November 24, 2011.


text:
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၾၢႆႇယႃႈမဝ်းၵမ် ဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ဢႅဝ်ႇႁႃတီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်သေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်း ႁိူၼ်းဢဝ်ငိုၼ်းထႆး ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်ဝၢတ်ႇမႃးထုတ်ႇ/လႅၵ်ႈဢဝ်တူဝ်ၶိုၼ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေၵႂႃႇႁႆႈၵႂႃႇသူၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 1/11/2022 ႁူဝ်ၶမ်ႈ 3 မူင်း ၸၢႆးသေႃးၼၼ်ႇတိ ဢႃယု 35 ပီ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇမိူင်းတုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၺႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈတႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်(မူးယစ်) ၼႆသေ တိၺွပ်းဢဝ်မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇ ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉၵူၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆးႁႃငိုၼ်းထႆး 1 သႅၼ်ဝၢတ်ႇ မႃးလႅၵ်ႈဢဝ်တူဝ်မၼ်းၸၢႆးၶိုၼ်း ။
ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃယု 50 ပီၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတုမ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- “ ၸၢႆးသေႃးၼၼ်ႇတိ ၵႂႃႇ ပၢတ်ႇၶဝ်ႈမႃးဢေႃႈ ။ မႃးၺႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈလႄႈ ပလိၵ်ႈတီႉမၼ်းၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ် ။ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်း ၸမ်တူၵ်းၼၼ်ႉၼေႈ။ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈဝႃႈ ႁၼ်ယႃႈမႃႉၼႂ်းထွင်း မၼ်း 3 မဵတ်ႉလႄႈတိၼႆဝႃႇ။ၶဝ်တိတႄႉၸႂ်ႈယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇဢဝ်မၼ်းၵႂႃႇတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈသေ သမ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇတီႈယဝ်ႉထႆၵိၼ်ငိုၼ်းတီႈလုၵ်ႈမေး ၼၼ်ႉၶႃႈၼေႈ ။ ၶဝ်ဝႃႈပဵၼ်တႃႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆသေ ၶဝ်သမ်ႉႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်။”-ဝႃႈၼႆ။
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃမဝ်းၵမ်(မူးယစ်) တီႈဢိူင်ႇမိူင်းတုမ်းၼႆႉ ၵႆႉပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ် ပၼ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။ ပေႃးႁၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃး ၵႂႃႇမႃးၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းၼႆ ၵႆႉၸွပ်ႇထၢမ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်ႁႄ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႈလူမ်ႈ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉသိုပ်ႇ လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- “သင်ဝႃႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၶႂ်ႈလႆႈလၢဝ်ၶႂ်ႈလႆႈလႅင်း ၶႂ်ႈလႆႈယႃႇထူးတႄႉ ၶဝ်လီႁွင်ႉၵႂႃႇ တီႈလုမ်းလေႃႇၼေႃႈ ၼႆႉသမ်ႉႁွင်ႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းထိူၼ်ႇဢၼ်မီးတၢင်းၵႂႃႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်းပုၼ်ႉႁေ သမ်ႉယွၼ်ႉငိုၼ်းၸိူင်ႉၼႆ မိူၼ်တင်းၵဝ်းၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသေႃးၼၼ်ႇတိ ဢႃယု 35 ပီၼႆႉ မေးမၼ်းၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၼၢင်းၶမ်း။ မီးလုၵ်ႈဢႃယု 12 ၶူပ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ 8 ၶူပ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ယူႇဝၢၼ်ႈပုင်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းတုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ။ လႆႈႁႃလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း ႁႃလဵင်ႉလုၵ်ႈလၢင်း တႃႇၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၼႂ်းမိုဝ်း။ လႆႈၵႂႃႇႁႃၵူႈယိုမ် ဝၢၼ်ႈတႂ်ႈႁိူၼ်းၼိူဝ် ၊ လႆႈငိုၼ်းမႃးဢမ်ႇတဵမ် သႅၼ်လႄႈ ၼၢင်းၶမ်း လႆႈၵႂႃႇယွၼ်းၼွမ်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသေ လႆႈပၼ်ၵႂႃႇ 5 မိုၼ်ႇဝၢတ်ႇ။
ဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ် ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 7 မူင်းၵေႃႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႃးႁူႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတုမ်း 3 ၵေႃႉ ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ႁၼ်ယႃႈမႃႉ ၼႂ်းထူင်ၼႂ်းထွင်းၶဝ်ၼႆသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်း ဢဝ်ငိုၼ်း 360,000 ဝၢတ်ႇ ၵႂႃႇလႅၵ်ႈဢဝ်တူဝ်ၶဝ်မႃးၶိုၼ်းဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပီၼႆႉ ထုင်ႉမိူင်းတုမ်း မိူင်းသၢတ်ႇၼႆႉ ယႃႈမႃႉလိူင်ႇၼမ်မႃးလိူဝ်တၢင်ႇပီ။ ၵႃႈၶၼ်ၵေႃႈ သင်ဝႃႈယႃႈမႃႉသႅၼ်းဢမ်ႇပေႃးလီၼႆ ၼိုင်ႈမဵတ်ႉ 50 ဝၢတ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈမီး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉသင်ဝႃႈ ပဵၼ်သႅၼ်းလီဢိတ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼိုင်ႈမဵတ်ႉ 100-250 ထိုင် 500 ဝၢတ်ႇၵေႃႈမီး။ ၵူၼ်းသူၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပေႃးၵိၼ်ယႃႈမႃႉၼႆ မီးႁႅင်း၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၵိၼ်ၽွင်းလူင်းၼႃး ၶဝ်ႈသူၼ် တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ/ဢဝ်မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ။


text:
ဝၼ်းထိ 11/05/2015
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵဝ်ႈၵၢင်ႉၼႂ်းပၢင်သဝ်းငိၼ်းၵူဝ်ႁႄတႃႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵွပ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းပွၵ်ႈၺႃးပၢတ်ႇၶေႃး၊ ၶႃႈတၢႆဢဝ်ႁၢႆလၢႆ
ၸွမ်းၼင်ႇၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈတွင်ႈထၢမ်သေလႆႈႁပ်ႉႁူႉထိုင်လွင်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (ၵူဝ်းၵၢင်ႉ)ၸိူဝ်း ပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၼႂ်းပၢင်သဝ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ၶႄႇ(မၢၼ်ႈ-ၶႄႇ) တၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆးၼၼ်ႉတိုၵ်ႉဢိုၵ်ႉၼိုၵ်ႉငိၼ်း ၵူဝ်ႁႄၵူဝ်လႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵွပ်ႈဝႃႈၸိူဝ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇပၢတ်ႇၶေႃး၊ၶႃႈတၢႆလႄႈဢဝ်ႁၢႆလၢႆၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸွမ်းတႅဝ်းႁူတ်ႈယၢဝ်းလူင်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ-ၶႄႇၼၼ်ႉတိုၵ်ႉမီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ ႁူဝ်ႁဵင် ပိုင်ႈဢိင်ယူႇ သဝ်း ၸွမ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ဢၼ်တၢင်းၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ်ႁဵတ်း ပၼ်လႄႈ ပႃးတင်းၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသုမ်ႉ ပၢင်သဝ်း ၵူၼ်းပၢႆႈဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇဢိတ်းဢိတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးႁဵတ်း ဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ်ၵဝ်ႉ ငဝ်ႈသုၼ်ႇ လႆႈ ၵူၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ် မႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇၼႂ်းႁူဝ်ၵူၼ်း 15,000။ ၸိူဝ်းၶဝ်ယူႇသဝ်းတီႈလႅၼ်လိၼ်ဢၼ်တေႃႇၼႃႈ တၢင်းႁွင်ႇ လၢဝ်ႇၵၢႆး ႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး 10 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈလုၵ်ႉၸွမ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇ ၸွမ်းႁူၺ်ႈ လွႆၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းဝၢၼ်ႈ ဢွင်ႈတီႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼပ်ႉ ႁူဝ်ႁဵင်ၸိူဝ်းၼႆႉၸဵမ်ပိုင်းမၼ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၼႂ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး လင်ယႂ်ႇ လူင်ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၵႄႈလႅၼ်လိၼ်တင်းသွင်မိူင်း(တႆး-ၶႄႇ) တီႈမၢႆႊတီႊႁိူဝ်ႊ တင်ႈတႄႇ ဢဝ်ၵၢင် လိူၼ်ၾႅပ်ႊပရူႊဢႃႊရီႊမႃး၊ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 15/04/2015 ၼၼ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင် ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈလၢဝ်ႇၵၢႆးႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၼၼ်ႉ သေ လၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးၾၢႆႇ လႅၼ်လိၼ်ၵဝ်ႈၵၢင်ႉဝႃႈသူတေဢမ်ႇလႆႈယူႇ တီႈၼႆႈၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတီႈ ၼၼ်ႈလႆႈ ထုၵ်ႇ ၸိသင်ႇႁႂ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းယူႇတီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်း ပၢႆႈၽေးဢၼ်ပၵ်းဝႆႉၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းတီႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး လႄႈတီႈၵုင်း ၸၢင်ႉ (ၵူင်းၵျႅၼ်း)သေ ယင်းလွၵ်ႇငိုတ်ႈ ထႅင်ႈဝႃႈသင်ဝႃႈဢမ်ႇပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုတ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်းၸိုင်တေလႆႈ ထုၵ်ႇ ထၢင်ႇ ထိူမ် ဝႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမၢၼ်ႈ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA လႄႈတေလႆႈ ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႆယဝ်ႉ။ၵူၺ်းၵႃႈၵွပ်ႈ ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးလွမ်ၵူဝ်ႁႄလွင်ႈတေ လႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉလႄႈၵမ်ႈၼမ်ဢွၼ် ၵၼ်ၶၢႆႉပၢႆႈ ၸူးပၢင်သဝ်း ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးဢၼ်ပၵ်းၼႂ်းလႅၼ် လိၼ်ၶႄႇယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလၢဝ်ႇၵၢႆးၸိသင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းဢမ်ႇပႆႇတၼ်းႁိုင်လၢႆဝၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇ ၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်တိုၵ်းတေႃးၸုမ်းသိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉတီႈလွႆၼၢၼ်ထဵၼ်းမိူၼ်သေၸႂ်ႉ တိုဝ်းၶိူင်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလူင် ၸိူဝ်း ၼႆႉ။ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းလူင်းတၢင်းၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေး 700 ပၢႆၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းတီႈပၢင်သဝ်းၶျိၼ်းၶၢႆႊ ၵူဝ်ႊ (တႃႈၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ဢၼ်တေႃႇ ၼႃႈ ၵၼ်တင်းၼၢၼ်ထဵၼ်းမိူၼ်) လႆႈယၢႆႉၶၢႆႉၸူးလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇလိုၵ်ႉလိူဝ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈ။
ပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ဢၼ်သိုပ်ႇပဵၼ်ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းတင်ႈတႄႇၸဝ်ႉလိူၼ်မေႊမႃးၼၼ်ႉယိုင်ႈၶႅၼ်း ထႅင်ႈႁႅင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း ပၢႆႈၽေး ၶဝ်လွမ်ၵူဝ်ၵူဝ်ႁေႁေယူႇယဝ်ႉ။ၵမ်ႈၼမ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵူဝ်ႁေပူၼ်ႉလႄႈတေႃႈ တေၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်မိူဝ်းသူႇၸႂ်း ပီႈၼွင်ႉၽႂ် မၼ်း ၵူၺ်းၵေႃႈပဵၼ်လွင်ႈၼၵ်းၸႂ်ၽႂ်မၼ်းတေႉတေႉ၊ၽၢႆႇ ၼိုင်ႈၵေႃႈၵွပ်ႈမီးလိူင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၶၢမ်ႈလႅၼ် လိၼ်သေ ဢဝ်ႁၢႆလၢႆႁၢႆလွၵ်ႇပႅတ်ႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်လၢတ်ႈၼႄဝႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတင်းၼမ်မိူဝ်ႈလဵဝ်တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်ယူႇသဝ်းယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်လၢတ်ႈၼႄပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆဢမ်ႇၼၼ်ဢဝ်ႁၢႆလၢႆပႅတ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်တင်ႈတႄႇပၢင် တိုၵ်း ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09/02/2015 ၼၼ်ႉ ယူႇ။
မၼ်းတိုၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းလီဝႃႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတေပွၵ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉတိုၼ်းဢမ်ႇလွတ်ႈၽေးၽွင်း ပၢင် တိုၵ်းပႆႇယဵၼ်လႄႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသေဢမ်ႇမီး လွင်ႈ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းသင် ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတၵ်းလႆႈ ၵိုတ်း ယိုတ်းလွင်ႈမိပ်ႇဢီးႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢဝ်ႇၵၢႆးၽွင်း ငဝ်းလၢႆးႁၢႆႉၸႃႉၸိူင်ႉၼႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်ၽွင်းၶဵဝ်(ၽွင်းတၢင်)ၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၸုမ်းၶႃပႄလႅင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (International Committee of the Red Cross (ICRC)၊ လုမ်းလူင်ၾၢႆႇလူလွမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR)၊ လႄႈလုမ်းလူင်ၾၢႆႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ (Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR) ႁႂ်ႈယုၵ်ႉဢဝ်လွင်ႈတၢင်းမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉပိုတ်ႇလၢတ်ႈၼႄၵူၼ်းမိူင်း ၽွင်းႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸွမ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတႃႇႁႂ်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ပၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉ ၼၼ်ႉယူႇ။
ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵဝ်ႈၵၢင်ႉလၢတ်ႈၼႄၼႂ်းၸဝ်ႉလိူၼ်မေႊ 2015
- ဝၢၼ်ႈ ၶျိမိၼ်ၶျူၼ်ႊ
ၵူၼ်းထဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆတၢင်ႇၸိူဝ်းထုၵ်ႇၽဝ်တၢႆ၊ ထူပ်းႁၼ်ပႃးတူဝ်တၢႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ၊ ၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးပၢတ်ႇၶေႃးတၢႆ၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈသွင်ၵေႃႉႁၢႆလၢႆ
ဝၢၼ်ႈၶျိမိၼ်ၶျူၼ်ႊဢၼ်မီးလင်ႁိူၼ်း 45 ပၢႆသေယူႇႁၢင်ႇၵႆဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆးမွၵ်ႈ 5 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊယူႇ ၸဵင်ႇႁွင်ႇ ဝၼ်းတူၵ်း ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်လႆႈပွႆႇပႅတ်ႈဝႆႉႁိူၼ်းယေးသေၼီပၢႆႈၽွင်းပၢင်တိုၵ်းတႄႇၵိူတ်ႇပဵၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09/02/2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ တႄႇ မၼ်းၵူၼ်းထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈသူၼ်မၢင်ၸိူဝ်းယူႇဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းသေဝူၼ်ႉဝႃႈတေလွတ်ႈၽေးယူႇၽွင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝၢၼ်ႈၸူဝ်းၵၼ်ပၢႆႈၸူးလႅၼ်လိၼ်မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈပၢႆႈၶဝ်ႈမူၵ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇႁိမ်းႁွမ်းၸမ်ဝၢၼ်ႈ။ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈ ဝၼ်း ထိ 12/02/ 2015 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢႃယု 50 ႁွင်ႉယၢင်ႊၶဵဝ်ႊၾူႊၼႂ်းႁိူၼ်းမၼ်း၊မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 14/02/2015 ၼၼ်ႉ ၵေႃႈၵူၼ်းတႃမွတ်ႇဢႃယု 70 ႁွင်ႉယၢင်ႊလိသူဝ်ႊလႆႈထုၵ်ႇဢဝ်ၾႆး ၽဝ်တၢႆၵိုၵ်းႁိူၼ်းသေ လုၵ်ႈၸၢႆး မၼ်း ၵေႃႉႁူပ်ႉထူပ်း ႁၼ်။ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃးဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်ႁတ်း ယူႇၼႂ်း ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ်ပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းဝႆႉၼႂ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ၊ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၸၢဝ်းၼႃးသီႇၵေႃႉၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၸႂ်းႁိူၼ်းၶဝ်။ယွၼ်ႉဢမ်ႇၶိုၼ်းပွၵ်ႈၸူးလႅၼ်လိၼ်လႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸင်ႇ မိူဝ်းတၢမ်းတၢင်း လင် သေထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆၸၢဝ်းၼႃး သွင်ၵေႃႉယူႇတႂ်ႈလၢင်ႈႁိူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။တီႈၶၢပ်ႈတူဝ် တၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈႁၼ် ပၢတ်ႇ ၶေႃးဝႆႉသေၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်းတႄႉႁၢႆၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ဢမ်ႇႁူႉ။ ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆဢမ်ႇမီးၵွၵ်းႁူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ်ယၢင်ႊၸဵဝ်ႊပၢဝ်ႊ ဢႃယု 50 ၵေႃႉဢၼ်မီးလုၵ်ႈၸၢႆးသၢမ်ၵေႃႉလႄႈလုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉပဵၼ်ယၢင်ႊ လိၼ်ႊၵႂင်ႊဢႃယုမၼ်းၸၢႆး 20 ပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းၵိုတ်းထႅင်ႈၸၢဝ်းၼႃးသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ်ယၢင်ႊၸၢႆႊပိူၺ်ႊဢႃယု 20 ပီလႄႈလၢဝ်းဢိူဝ်ႊဢႃယု 30 တိုၵ်ႉႁၢႆလၢႆဝႆႉ။
- ဝၢၼ်ႈလၢဝ်းတူင်ၵူဝ်ႊ
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်သေတိူဝ်ႉၺႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢႆထင်ၼႂ်းႁိူၼ်း၊လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၵေႃႈထုၵ်ႇယိုဝ်းၽွင်းဢၢင်ႈတေဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆပေႃႈၽင်လိၼ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15-16/02/2015 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇတီႈတပ်ႉၶဝ်ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉၼိူဝ်ၵွင်းလွႆသေဢဝ် မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းတူၵ်းလူင်း ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈလၢဝ်း တူင်ၵူဝ်ႊဢၼ်ယူႇတၢင်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ 5 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁူဝ်လင် ႁိူၼ်း 100 ပၢႆၵမ်ႈၼမ်တႄႉဢွၼ်ၵၼ်ၼီပၢႆႈဝၢႆးပၢင် တိုၵ်းတႄႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09/02/2015 မၢင်ၸိူဝ်းပၢႆႈၸူး လႅၼ် လိၼ်မၢင်ၸိူဝ်းပၢႆႈၶဝ်ႈမူၵ်းၼႂ်း ထိူၼ်ႇဢၼ်ယူႇႁိမ်းၸမ်ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၸၢဝ်ႊ ၾူႊၵိူၺ်ႊ ဢႃယု 50 တႄႉတိုၵ်ႉယူႇဝႆႉၼႂ်းႁိူၼ်းမၼ်းသေထုၵ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းမၼ်းလႄႈတၢႆပႃး ၸွမ်း ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းၼၼ်ႉဝၼ်းၼိုင်ႈမိူဝ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးၸၢဝ်ႊၾူႊၵိူၺ်ႊပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးထူပ်းႁၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆပေႃႈမၼ်းသေမၼ်းၸၢႆးတိုၵ်ႉဢၢင်ႈတေဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆပေႃႈမၼ်းၽင်ယူႇ။ၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈသမ်ႉယူႇၼိူဝ်ၵွင်းလွႆတီႈ တပ်ႉၶဝ်ဢၼ်မီး ၽၢႆႇ ၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉသေဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းသႂ်ႇမၼ်းၸၢႆး လႄႈမၼ်းၸၢႆးၵေႃႈၵႃႈလႆႈၼီပၢႆႈၽွင်းတိုၵ်ႉတေၽင်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၵေႃႉ ပဵၼ် ပေႃႈမၼ်းႁႂ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ဝၢၼ်ႈသူၼ်သျႅင်ႊ
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသီႇၵေႃႉၽွင်းၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉလႅပ်ႈတၢႆ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/02/2015 ၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူၼ်သျႅင်ႊဢၼ်ယူႇတၢင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး 8 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ ၸၢဝ်းၼႃးသီႇၵေႃႉတိုၵ်ႉၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈလုၵ်ႉတီႈလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇသေတေမိူဝ်းၸႂ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူၼ်သျႅင်ႊၼႆႉၵေႃႈလႆႈ ၼီ ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမိူဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵႄႈတပ်ႉသိုၵ်း ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09/02 /2015 မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢင်ႇဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေလႆႈၼီပၢႆႈၽေးၵႂႃႇပိုင်ႈႁူမ်ႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ် ႁွင်ႉၶျႃႊ ႁေႊပႃႊဢၼ်မီးၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ၊ပၢင်သဝ်းၼၼ်ႉပေႃးပႆဢဝ်တေၵႆတင်းဝၢၼ်ႈၶဝ်မွၵ်ႈ 3 ၸူဝ်ႈမူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းၼႃးသီႇၵေႃႉၼႆႉဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းပိူဝ်ႈတႃႇမိူဝ်းၸႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈမိူဝ်းလူလွမ်ႁိူၼ်းယေးႁႆႈၼႃးၶဝ်။ၶဝ်ၶီႇရူတ်ႉ ၶိူင်ႈ 2 လမ်း။ရူတ်ႉၶိူင်ႈလမ်းၼိုင်ႈတႄႉသျိယူႊဢႃယု(18) လႄႈၸီႊယႃႊ ၼဵင်ႊဢႃယု (23) သွင်ပီႈၼွင်ႉၶီႇၸွမ်းၵၼ်။ထႅင်ႈ လမ်း ၼိုင်ႈတႄႉပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၶႅၼ်ႈတွင်ႉၶဝ်ၸိုဝ်ႈၸီႊယႃႊ ၾူႊဢႃယု (22) လႄႈၾၢင်ႊယိင်ႊဢႃယု(26) ၵေႃႉၶီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽွင်းၶဝ်တိုၵ်ႉမုင်ႈၼႃႈၸူးဝၢၼ်ႈၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉၸိူဝ်းၶဝ်ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း။ၾၢင်ႊယိင်ႊဝႅၼ် လူင်းရူတ်ႉ ၶိူင်ႈသေလႅၼ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းတၢင်းလင်။ၽွင်းမၼ်းတိုၵ်ႉလႅၼ်ႈယူႇၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးလႆႈငိၼ်း သဵင်ၵွင်ႈ ၽၢဝ်ႇၸွမ်း တၢင်းလင်မၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်း။ မၼ်းၸၢႆးလႆႈထုၵ်ႇၵွင်ႈယိုဝ်းၸွမ်းတၢင်းလင်ထႅင်ႈ၊ၵူၺ်းၵႃႈၵၢမ်ႇလီလႄႈမၢၵ်ႇ ၵွင်ႈၼၼ်ႉ တူၵ်းၸွမ်းလိၼ်ၸွမ်း သူၼ်ႈတိၼ်မၼ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်းသေမၼ်းၸၢႆးတၼ်းလွတ်ႈထိုင်လႅၼ်လိၼ်ၶိုၼ်း။
ဝၢႆးၼၼ်ႉမွၵ်ႈၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၵူၼ်းထဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈသွင်ၵေႃႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ပႃးတင်းပေႃႈၾၢင်ႊ ယိင်ႊပႆတၢင်းၼိူဝ် သဵၼ်ႈ တၢင်း။ ၶဝ်ၽၢတ်ႈမိူဝ်းတီႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈမွၵ်ႈ 20-30 ၵေႃႉ။ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ႁေႃႈရူတ်ႉ (ၵႃး)လႄႈမၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈဢၼ် ပေႃႈၾၢင်ႊ ယိင်ႊၶဝ်တွင်းဝႃႈတိုၼ်းပဵၼ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း။သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၵေႃႈလၢတ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းထဝ်ႈသွင် ၵေႃႉ ၵိုတ်းၵႅပ်ႉၼိုင်ႈသေၶိုၼ်းပွႆႇၶဝ်ၵႂႃႇ။
ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉပႆႇႁၼ် ပွၵ်ႈၸူးလႅၼ်လိၼ်ၶိုၼ်းလႄႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းၵိုတ်း တၢင်းၼွင်ႈတၢင်း လင်(ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတီႈလႅၼ်လိၼ်)ၵေႃႈဢမ်ႇႁတ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းသွၵ်ႈႁႃတူဝ်ၶဝ်။မၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈၸိူဝ်းၶဝ်တေၺႃး ယိုဝ်း တၢႆဢမ်ႇၼၼ်လႆႈထုၵ်ႇတိၺွပ်းၵႂႃႇယဝ်ႉႁိုဝ်ၼႆယင်းပႆႇမီးၽႂ်ႁူႉ ၸွမ်း။သျိယူႊၼႆႉတႄႇၼႃႈႁိူၼ်း ယဝ်ႉသေမီး လုၵ်ႈၸၢႆး သွင်ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈသူၼ်သျႅင်ႊၼႆႉပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈမီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း 8 လင်သေမီးႁူဝ်ၵူၼ်း 30 ၵေႃႉၵူၺ်း။လွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ သၢမ် ၵေႃႉလႆႈႁၢႆလၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉလႆႈဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈလုသုမ်းယႂ်ႇသုမ်းလူင်တႃႇၼႃႈ ဝၢၼ်ႈတႃၶူင်ႇလွင်ႈၼိုင်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉယၢမ်းလဵဝ်
တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမၢၼ်ႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉ(ၵူဝ်းၵၢင်ႉ) (Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA) ၼႆႉၽိူင်ၵျႃႊသိူင်ႊဢွၼ်ႁူဝ်၊မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ပူၵ်းပွင်တူဝ်ၵဝ်ႇၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ တူၵ်းလူင်း ၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈပီ 1989။ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ဢေႃႊၵၢတ်ႊပီ 2009 ၽွင်း တပ်ႉသိုၵ်း MNDAA ဢမ်ႇယွမ်းႁဵတ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် Border Guard Force (BGF) ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်း မိူင်း 2008 ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈတိုတ်ႉၸၼ်သေဢမ်ႇဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၽႂ်လႂ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ၸူးတပ်ႉသိုၵ်း ၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉသေႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်ပိုၼ်ႉတီႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊လိုပ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း MNDAA ဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေး သိုၵ်း သိူဝ် 30,000 ပၢႆပၢႆႈၶဝ်ႈၸူးလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းဢဝ်တပ်ႉၶွၼ်ႉတဝ်ႉၶဝ်ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ဢၼ်ပၢႆႊၶျူႊၶိၼ်ႊ(Bai Zuoqian) ဢွၼ်ႁူဝ်ၶိုၼ်းတႅၼ်းတၢင်။ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီပၢႆမႃးၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈၼႃႈ သိုၵ်းၶဝ်လႄႈ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၶဝ်ၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵဝ်ႈၵၢင်ႉဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး။
တွင်ႈထၢမ်ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ၸၢႆးႁေႃသႅင် 66: (0) 93-264-9487 (တႆး-ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးၶိုၼ်းမႂ်ႇ 66: (0) 94-638-6759 (မၢၼ်ႈ-ဢင်းၵိတ်း)
လုမ်း 66: (0) 9-329-77754


text:
ပၢင်ၵုမ်ႇ ႁူင်းသဝ်း ( ၵူၼ်းၼုမ်ႇ )
ဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူဝ်းၼႃႈတေပဵၼ်သင်မႃးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းယူႇတီႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး၊ ၼေႃႈတႅၼ်းၶိူဝ်း ႁဝ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ ၵွပ်ႈၼႆၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ မၼ်းလွင်ႈယ်ႂႇ မၼ်းလမ်လွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈဝႆႉတေႉတေႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼ်ႂးၸုမ်းတႆးႁဝ်း မုၵ်ႉၸုမ်း၊ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ တပ်ႉသိုၵ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵၢၼ်ပၼ်တီႈယူႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ မၼ်းဢႄႇဝႆႉယူႇ။ တေဢဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵႂႃႇၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီပူၵ်းပွင်ပၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း၊ ၽိုၵ်းပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းမိူဝ်းၼႃႈ
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းမိူဝ်းၼႃႈ
ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းပိူၼ်ႈၼႆၸိုင်ႇ မၼ်းလီၶွႆပိူၼ်ႈဝႆႉတေႉ၊ တႃႇတေမႃးပူၼ်ႈတီႈယူႇၶဝ် လႆႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ၊ ၵူၼ်းၼ်ႂးတႆးႁဝ်းသမ်ႉဢမ်ႇႁၼ်မီး ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသင်ဝႆႉတေႉတေႉသင် လႆႈဝႃႈ ႁဝ်းတူၵ်းလိုၼ်းပိူၼ်ႈဝႆႉယူႇ။
- သိူဝ်တၢႆသိူဝ်တႅၼ်း လႅၼ်းတၢႆလႅၼ်းပုၼ်ႈ
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းမိူဝ်းၼႃႈ
ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈတီႈတီႈ ၵူႈမိူင်း ၽူႈမီးငိုၼ်းမီးၶမ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶ်ႂႈယွၼ်းသင်ႇထိုင်ဝႃႈ ႁ်ႂႈဢွၼ်ၵၼ် ပၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း၊ ႁ်ႂႈၽိုၵ်းပၼ် ၵၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၼုမ်ႇ ၼမ်ၼမ်သေၵမ်း။
- ၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းတႆး
သင်ၶႃႈႁဝ်းလႆႈလၢတ်ႈမီးတီႈၽိတ်းတီႈပိူင်ႈၼႆ ၶႅၼ်းတေႃႇ ပွႆဝႂၢင်းၶႂၢင်းပၼ်ၶႃႈႁဝ်း ယ်ႂႇယ်ႂႇ ၼမ်ၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- ShanStateDefenceArmy


text:
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:Db-a2
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်သေ၊ ပိူင်လူင် ၸႂ်ႉတႃႇ tag ၼႃႈလိၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ CSD A2 ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တူၺ်းတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၼၼ်ႉလႄႈ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေဢဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ သႂ်ႇၶဝ်ႈပၼ်တီႈၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းထတ်း
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉတီႈၼိူဝ်သုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေမွတ်ႇၼၼ်ႉ။
ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇထတ်း
{{db-a2|source=SourceProject:SourcePageName}}
- "SourceProject" ၼႆႉ ပဵၼ် ပရေႃးၵျႅၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၶူတ်ႉၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းသေ SourcePageName ၼႆႉ ပဵၼ် ၸိုဝ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ဝႆႉလွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူး ၽူႈသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ (Author)ထတ်း
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢဝ် လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉသေ တေမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸႂ်ႉၶူတ်ႉၽၢႆႇတႂ်ႈသေၵေႃႈ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈ တႃႇၵႂႃႇတႅမ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႄႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉမႃးလႄႈ။ တီႈ PageName ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ၊ တီႈ "SourceProject" ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ပရေႃးၵျႅၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၶူတ်ႉၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း လႄႈ တီႈ SourcePageName ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ဝႆႉလွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉလႄႈ။
{{subst:foreign-warn|PageName|header=1|source=SourceProject:SourcePageName}}
ပေႃးႁဵတ်းၼႆၼႆ မၼ်းတေၼႄပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ပၼ်ၽၢင်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယဝ်ႉ။


text:
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ တွၼ်ႈသူးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉသိပ်း ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇမီးႁႅင်းၸႂ်လႄႈ ၶတ်းၸႂ်ၵၢၼ် လိၵ်ႈလၢႆးၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈ။
ပၢင်မွပ်ႈယိုၼ်ႈသူး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်း ဝၼ်းတီႈ 02-03/12/2017 တီႈပၢင်ပွႆး ႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2112 ။
ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉ လႆႈတွၼ်ႈပၼ်သူးလုၵ်ႈႁဵၼ်းဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉသိပ်းမီး 16 ၵေႃႉ ၸၢႆး 4 ၵေႃႉ ယိင်း 12 ၵေႃႉ တွၼ်ႈပၼ်ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးလႄႈ သူး(လူဝ်ႉ) ရၢင်းဝလ်း ။
ၸၢႆးပိုၼ်းႁၢၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႃႈ – “ ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတွၼ်ႈသူးပွၵ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇမီးႁႅင်းၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇသေ ႁႂ်ႈမီးမႃး ၵူၼ်းမီးပၺ်ၺႃၼမ်ၼမ် ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ်၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ၼႂ်း ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးပၺ်ၺႃ ၼမ်ၼမ် ” ဝႃႈၼႆ။
ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ တီႈပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼၼ်ႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၵေႃႈလႆႈတွၼ်ႈသူး ၼမ်ႉၸႂ် ၶူးသွၼ်လႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈ ၶူးသွၼ် 21 ၵေႃႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်း 24 ၵေႃႉ။


text:
ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19.10.2019 ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ဝၼ်း 10:35 ၶႃႈႁဝ်း သႅင်သိုၵ်း မီးတိုဝ်ႉတၢင်း လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ႇၵၼ်ႇေတႃး ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်းႄလႈ လႆႈမႃးတၢင်းႁူႉပႃးမိူၼ်ၵၼ်ထႅင်ႈယူႇ ၊ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၊ ၽၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ် ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇေၵႃႈ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ် တီႈၵဵင်းမႂ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ဝၢႆးၵၼ်ႇေတႃး ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ယဝ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈၵႂႃႇမီးယူႇၵႂၢမ်းလၢႆလၢႆေၶႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈ ႁဝ်းလႆႈဝူၼ်ႉႄလႈ လႆႈထတ်းသၢင်ႈႁၼ်ၸွမ်းပႃးၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ေၶႃႈထီႉ (1) မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉ (3) ၽွမ်ႉ -
- ၽွမ်ႉႁွမ်တၢင်းႁူႉ
- ၽွမ်ႉတိုၵ်းေတႃး
- ၽွမ်ႉပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပဵၼ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းမီးၽွၼ်းလီႄတႉႄတႉ။
- ၽွမ်ႉႁွမ်တၢင်းႁူႉ
မိူဝ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ၸွမ်း တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းေတလႆႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉလၢႆလၢႆလွင်ႈ။ လူဝ်ႇႁႃငိုၼ်း လူဝ်ႇႁႃတၢင်းႁူႉ လူဝ်ႇႁႃပၺ်ႇၺႃႇ လူဝ်ႇႁႃႁွမ်ႁႅင်းသိုၵ်း လူဝ်ႇႁႃပူၵ်းပွင်ဝႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်းၼမ်ၼမ် တွၼ်ႈတႃႇ သင်ၵၢၼ်မိူင်းလူႉၵွႆမႃး ႁႂ်ႈေပႃးတူဝ်ႈတၼ်းလႆႈၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။ မိူဝ်ႈမီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇေပႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်းတၼ်းၼမ်ႄလႈ ဢမ်ႇလႆႈႁႃတၢင်းႁူႉသႂ်ႇတူဝ်ေၵႃႈ ေတလႆႈႁႃၶတ်းၸႂ်ဢဝ် မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းႁဝ်းဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၊ ၵၢၼ်တၢင်းႁူႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၊ ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ၵူၺ်း ႁႃလူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆး ၵူႈပၢႆးပၢႆး ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼိူဝ်လႅင်း ၼိူဝ် Net ေၵႃႈ လႆႈတၢင်းႁူႉၼမ်ယဝ်ႉ ၵွပ်ႈဝႃႈသူၶဝ် တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၽွင်းတိုၵ်ႉ ဢွၵ်းလီႄလႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉလီ။ ေပႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်းတၼ်းယႃႇေပယူႇလၢႆ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ႁဝ်းမႃးယူႇမိူင်းထႆးၼႆႉ တႃႇေတတိတ်းေတႃႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း (ၼွၵ်ႇမိူင်း) ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းမႃးႁႃငိုၼ်း ၊ မႃး ႁႃတၢင်းေၵျုႇႄလႈသိူဝ်း ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးေၵႃႈ ႁႂ်ႈေမႃယူႇၸွမ်းမၢႆမီႈမိူင်းပိူၼ်ႈ ယႃႇေပႁဵတ်းၽိတ်းမၢႆမီႈပိူၼ်ႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းႁဝ်း။ ႁႂ်ႈေမႃဢဝ်တၢင်းႁူႉသႂ်ႇတူဝ် ယႃႇေပႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ႈ မုၵ်ႉၸုမ်းႄလႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်တႆးႁဝ်းလႆႈလူႉ ၽွင်းယၢမ်းႁဝ်းတိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉဝႆႉ။
- ၽွမ်ႉတိုၵ်းေတႃး
ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ေတပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူဝ်းၼႃႈ ၵဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၵဝ်တိုၵ်းသိုၵ်းမႃး ၊ ၵဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းမႃး ဢၼ်ၵဝ်ႁဵတ်းယူႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းယဝ်ႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵဝ်ၶတ်းၸႂ်ေသ ၵၢႆႇၶူဝ်ဝႆႉပၼ်သူၶဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ေတၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းၼႃႈယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈထွမ်ႇၼမ်ၼမ် ယဝ်ႉႁႂ်ႈလၢတ်ႈႄဢႇႄဢႇ ဢဝ်ၵၢၼ်လူင်းတူဝ်ထူပ်းႁဵတ်းပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇေသ ႁဵတ်းႄၼၵူၼ်းတၢင်းၼမ်။ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တၢင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းမီးေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းလၢႆလၢႆလွင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵိုတ်းသိုၵ်း ေသၼင်ႈယူႇလၢႆယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၼႆႉ ေတလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ လၢႆလၢႆလွင်ႈ သင်ဝၼ်းၼိုင်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇၶိုၼ်ႈၼႃႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းတူၵ်းယွၼ်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းတူဝ်ႈတၼ်းၶိုၼ်းလုၵ်ႉတိုၵ်းေတႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းလႆႈၵူႈၶဝ်း ယွၼ်ႉၼၼ်ႁဝ်းမီး ၵၢၼ်ၽွမ်ႉတႃႇေတ တိုၵ်းေတႃးၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။
- ၽွမ်ႉပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်
ႁႂ်ႈေမႃႁၵ်ႉသႃတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် တႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ေတမီးႁႅင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်လႆႈ ၼၼ်ႉေၵႃႈ ႁဝ်းေတလႆႈတိုၵ်းေတႃး ႁႂ်ႈေပႉပႃးလႆႈၽူႈၶဵၼ်ၼႂ်းတူဝ် ပၢႆးယူႇလီ ေယးၵႃႇ ႁဝ်းဢွၼ်တၢင်း။ သင်ပၢႆးယူႇလီႁဝ်းဢမ်ႇလီ ဢမ်ႇၶဵမ်ႉၼႆေၵႃႈ တွၼ်ႈတႃႇေတႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ၽွမ်ႉတႃႇေတပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူဝ်းၼႃႈ ၼႆႉၵွပ်ႈဝႃႈ မၼ်းမီးၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ ဢႃႇယု ၵူၼ်းႁဝ်းေၵႃႈ ထဝ်ႈမႃးၵူႈဝၼ်းဝၼ်းယဝ်ႉ ၊ ဢသၢၵ်ႈႁဝ်းေၵႃႈယႂ်ႇမႃးၵူႈဝၼ်းဝၼ်း သၽႃႇဝ ေလႃးၵ လူင်ၼႆႉ ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈေတဢမ်ႇႄဝႈလႆႈ ၵွပ်ႈၼႆ ႁႂ်ႈေမႃႁၵ်ႉသႃတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်လီငမ်း။ ပိူၼ်ႈပၼ်ၵၢၼ်မႃး ယႃႇေပၶႂ်ႈႄဝႈ ယႃႇႄပႈၶႂ်ႈၶၢၼ်ႉႁဵတ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ်ၼမ် ဢဝ်တၢင်းႁူႉ တူဝ်ထူပ်းၼမ်ၼမ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ေတလႆႈမီးတူဝ်ထူပ်းၼမ်ၼမ်ယဝ်ႉ ၸၢင်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်။ သင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉ ၼႆ တႃႇေတၽွမ်ႉေသမႃးပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်လႆႈ ၼၼ်ႉမၼ်းယၢပ်ႇၼႃႇ။
ၵႂၢမ်း (3) ေၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းသင်ႇ ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA ) ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်းလၢတ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်း ၵၼ်ႇေတႃးမၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉၵႂႃႇယူႇ။ ေတလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ဢၼ်မီးၵႃႈၶၢၼ်ႇယႂ်ႇလူင်ေတႉေတႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ယဝ်ႉတွၼ်ႈတႃႇၶႃႈႁဝ်းေတႉ။ ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ၊ ၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ် ၽူႈလႂ်ေသဢမ်ႇဝႃႈ ထုၵ်ႇလီထွမ်ႇ ထုၵ်ႇ လီလဵပ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ထုၵ်ႇလီၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းယူႇ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁဵတ်းမႃးၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇယဝ်ႉၵႂႃႇပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ တီႈေဢႇသုတ်းမၼ်းေၵႃႈ ႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇတူဝ်ထူပ်းႄလႈ တၢင်းႁူႉ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈမၼ်းၵႂႃႇၵူႈဢၼ်ဢၼ်ယူႇ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 19/07/2018
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉလုင်းၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႄးဝႃႈပဵၼ်ၸၢႆးႁၢၼ်ဝၢၼ်ႈ RCSS ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
လုင်းၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 430 လႄႈၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 27/06/2018 ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်းဢိူင်ႇၼွင်လႅင်ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။လုင်း ၵၢင်ႉ ၺႃးမၢပ်ႇၼႄးသႂ်ႇဝႃႈမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS/SSA)။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/06/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း 7 မူင်းၵၢင်ၼႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 430 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈၵွင်းသၢႆး/ ဝေႃးလၶႄး(မိူင်းယၢင်းလႅင်) ပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (တူၼ်ႈတီး)မွၵ်ႈ 25 ၵေႃႉဢၼ်ၶုၼ် သိုၵ်းလူင် တွင်းလိၼ်းထုတ်ႉဢွၼ်ႁူဝ်လႄႈၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ 13 ၵေႃႉလုၵ်ႉဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃတႅပ်း ၵႂႃႇၼွၼ်း တီႈ ဝၢၼ်ႈ မူးသိူဝ်းဝၢၼ်ႈတႆးဢၼ် မီးလင်ႁိူၼ်း30 လင်လႄႈမီးႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 100။
ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 27/06/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၶုၼ်သိုၵ်းလူင်တွင်းလိၼ်းထုတ်ႉလႆႈၸတ်းၵူၼ်းသိုၵ်းႁူၵ်း ၵေႃႉ (သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 2 လႄႈသိုၵ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ 4 ၵေႃႉ) ၵႂႃႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်တီႈႁိူၼ်းၼၢင်းၸၢမ်သေတွင်ႈထၢမ်မၼ်းၼၢင်းယဝ်ႉမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်းလွႆတႆးလႅင်း။
ၶိုၼ်းၼၼ်ႉယၢမ်း 11:30 ၸမ်တဵင်ႈၶိုၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ်သွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းလုင်းၵၢင်ႉတွင်း သေထူပ်းႁၼ်ၵႅတ်ႉသ်မၢၵ်ႇပွႆႇပႃယဝ်ႉမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈလုင်းၵၢင်ႉတွင်းပဵၼ်ၸၢႆးငၢၼ်ဝၢၼ်ႈ။လုင်းၵၢင်ႉ တွပ်ႇဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၸၢႆးငၢၼ်ဝၢၼ်ႈ၊ပဵၼ်လုင်းၵၢင်ႉၵူၺ်းၼႆၵေႃႈဢမ်ႇထွမ်ႇသေပေႃႉထုပ်ႉဢဝ်တိၼ် ပိတ်ႉလုင်းၵၢင်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းယဝ်ႉလၢၵ်ႈလုင်းၵၢင်ႉလူင်းႁိူၼ်းၵႂႃႇဝႃႈတေဢဝ်ၵႂႃႇႁႅမ်တၢႆၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်လုင်းၵၢင်ႉဢွၵ်ႇၵႂႃႇၾၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈ ယၢၼ်ၵႆဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 10 ၼႃးထီး တီႈမႆႉႁႆး ၼၼ်ႉဝႃႈ တေဢဝ်တၢႆတီႈၼၼ်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်သူၼ်ႈၵွင်ႈ သွၵ်းသႂ်ႇမႅပ်ႉၾၢႆႇသၢႆႉ 1 ၵမ်း၊ တႃၾၢႆႇသၢႆႉ 1 ၵမ်း၊ သူပ်း 1 ၵမ်း၊ ၶီႈမွမ်ႈ 2 ၵမ်း၊ ထိုင်တီႈလုင်းၵၢင်ႉ ပေႃးဢၢပ်ႇလိူတ်ႈ ဢၢပ်ႇယၢင်ၵႂႃႇသဵင်ႈတင်းတူဝ်။ လုင်းၵၢင်ႉ ပႆႇတၢႆလႄႈဢဝ်ပၢႆၵွင်ႈတွင်ႈသႂ်ႇ ၼႃႈဢူၵ်း 6 ၵမ်းယဝ်ႉဢဝ်ၵွင်ႈပွတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇထႅင်ႈ 3 ၵမ်း ၵွင်ႈဢမ်ႇဢွၵ်ႇ လႄႈလုင်းၵၢင်ႉတင်ႈတူဝ်ၶိုၼ်ႈ သေၼႅတ်ႈဝၵ်ႉဢဝ်ၵွင်ႈၶႃ 2 ၵေႃႉဢမ်ႇလႆႈ သေ ပတ်ႉလူမ်ႉထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉ ယဝ်ႉလႅၼ်ႈပၢႆႈၵႂႃႇ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းၸွမ်းလင် ၵွင်ႈဢွၵ်ႇယဝ်ႉၵူၺ်းမၢၵ်ႇၵွင်ႈဢမ်ႇ ၸပ်း လုင်းၵၢင်ႉ သေ လႅၼ်ႈပၢႆႈၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၵႂႃႇ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁတ်းလမ်းၸွမ်း။
ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ တဵင်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ႁႅင်းၵူၼ်း 4 ၵေႃႉမိူဝ်းႁွင်ႉဢဝ်ၸၢႆး ငူၺ်ႇ ဢႃယု 30 သေ ၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ်လွင်ႈသိုၵ်းတႆးတီႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈ ယဝ်ႉပၢပ်းမႅပ်ႉ ၾၢႆႇသၢႆႉ 3 ၵမ်း၊ ဢဝ် တိၼ် ပိတ်ႉတိၼ် ထိပ်ႇ ၸဵပ်းတူဝ်လၢႆလၢႆလၢႆသေပွႆႇမိူဝ်းၶိုၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/06/2018 ယၢမ်း 05:00 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၶုၼ်သိုၵ်းလူင်တွင်းလိၼ်းထုတ်ႉလႆႈၸတ်းႁႅင်းၵူၼ်း 6 ၵေႃႉၵႂႃႇသွၵ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်း တႂ်ႈႁိူၼ်း ပေႃႈထဝ်ႈဢွင်ႇ၊ လႆႈသုမ်းငိုၼ်း 12,000 ၵျၢပ်ႈ၊ ပေႃႈထဝ်ႈဢွင်ႇ ထၢမ် ၶဝ်ဝႃႈ သူမႃးသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းၵဝ်ႁဵတ်းသင်? ၶဝ်တွပ်ႇၼႄးဝႃႈၸၢႆးငၢၼ်ဝၢၼ်ႈလုင်းတွင်း မႃးမႅပ်း သိူင်ႇတူဝ် ဝႆႉတီႈႁိူၼ်းမၼ်း ၼႆသေ လၢတ်ႈတီႈပေႃႈထဝ်ႈဢွင်ႇဝႃႈပေႃးႁၼ်ၸၢႆးငၢၼ်ဝၢၼ်ႈ လုင်းတွင်း တီႈလႂ် မိူဝ်ႈ လႂ် ႁႂ်ႈဢဝ်တၢႆပႅတ်ႈ တီႈၼၼ်ႈၼႆ။
ဝၼ်းၼၼ်ႉယၢမ်း 06:00 မူင်းၵၢင်ၼႂ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်း မွၵ်ႈ 50 ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတူၺ်း ၾၢႆႇ တူၵ်းဝၢၼ်ႈတီႈ မႆႉႁႆးၼၼ် ႉႁၼ် ပဵၼ် လိူတ်ႈ ပဵၼ်ယၢင်ၵႂႃႇသဵင်ႈ ထၢင်ႇဝႃႈ လုင်း ၵၢင်ႉတၢႆယဝ်ႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၸွမ်း သွၵ်ႈႁႃ ၸွမ်းႁူၺ်ႈၸွမ်းလွႆ ၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်။ ထိုင် ဝၼ်း ထိ 29/06/2018 ယၢမ်း 10:00 မူင်း ၵၢင်ၼႂ် မႃးၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၸင်ႇၵႂႃႇထူပ်းႁၼ် လုင်းၵၢင်ႉၾၢႆႇ ၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈတီႈၼႂ်းၵႄႈ မၢၵ်ႇ ႁိၼ် ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆ ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈၼိုင်ႈ လၵ်း။ လႆႈႁၼ်လုင်းၵၢင်ႉပဵၼ်လိူတ်ႈ ပဵၼ်ယၢင် တဵမ်တူဝ်ဝႆႉလႄႈ ႁွႆးၸဵပ်း တင်းၼမ် မႅပ်းသိူင်ႇတူဝ် 2 ၶိုၼ်း ဢိုပ်းၶဝ်ႈ ဢိုပ်းၼမ်ႉ ဝႆႉၼႂ်း ၵႄႈမၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလုင်းၵၢင်ႉ ၸွႆႈယူတ်းယႃ လုမ်းလႃးမၼ်းဝႆႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉၸဵပ်း ၼႂ်းႁႅင်းလႄႈၶီႈ ဢွၵ်ႇလိူတ်ႈ သေလႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း တေႉတေႉ။
လုင်းၵၢင်ႉတွင်းၼႆႉလႆႈပဵၼ်ၵၢင်ႉမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 1 ပီဢႃယု 50 ၸိုဝ်ႈပေႃႈလုင်းဝိုၵ်ႉ မႄႈပဵၼ်ပႃႈသူၺ်ႇ ပဵၼ် ၵူၼ်း ၸႃႇတီႉ ဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ မီးလုၵ်ႈၸၢႆးသီႇ ၵေႃႉ လႄႈလုၵ်ႈယိင်းသၢမ်ၵေႃႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းၸဝ်ႉလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ဝၼ်းထိ 08/06/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း 1 မူင်းဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 430 ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်း 30 ဢၼ်ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် တွင်းလိၼ်းထုတ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼမ်ႉမေႃႇၽႆႇ ဢၼ်ယူႇၾၢႆႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်း ႁၢင်ႇယၢၼ်မွၵ်ႈ 15 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ ဢိူင်ႇၼွင် လႅင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းသေ မိူဝ်း ယႃႉသေႃးၽၵ်းတူ သွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁူၵ်း ႁိူၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ႁိူၼ်းသိုၵ်းတႆး။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁူၵ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ 1. ၸၢႆး ၵူမ်းဢႃယု 30 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းဢေႃး + ပႃႈထုၼ်း၊ 2. ၸၢႆးလႃႉဢွင်ႇ ဢႃယု 31 လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းဢုင်း + ပႃႈၽဵင်ႇ၊ 3. ၸၢႆးၼေႇ ဢႃယု 32 လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းလူႇ + ပႃႈသု၊ 4. ၸၢႆးပၢၼ်း ဢႃယု 33 လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းဢုင်း + ပႃႈၶိၼ်ႇ၊ 5. ၸၢႆးပၢးၼ် ဢႃယု 30 လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းဢွင်ႇ + ပႃႈမၢတ်ႈ လႄႈ 6. ၵၢင်ႉပျႃး ဢႃယု 28 လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းဢွင်ႇသႃႇ + ပႃႈထွၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသွၵ်ႈ ႁႃၶဝ် ႁူၵ်းၵေႃႉ ၼႂ်းႁိူၼ်း ၶဝ်ဢမ်ႇႁၼ်သေ ႁွင်ႉဢဝ် ပႃႈဢု၊ ၼၢင်းၼု လႄႈၼၢင်းမူး တွင်ႈထၢမ်ဝႃႈ ၶဝ်ႁူၵ်းၵေႃႉ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း RCSS ၸွင်ႇၸႂ်ႈ ၸၢၵ်ႈ လၢတ်ႈလႄႈ ၵွင်ႈၶဝ်ဝႆႉၵႃႈလႂ်? ၸွင်ႇႁၼ်? ၼၢင်းၼု တွပ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇ ႁၼ် ဢမ်ႇႁူႉ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉၸဝ်ႈၼႃး၊ ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းပူႇၵၢင်ႉ တီႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 08/07/2018 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 430 လႄႈၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းၼႃး ၵေႃႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈသူၼ် ႁႆႈ ၼႃးသေ ပွၵ်ႈႁိူၼ်း ဝၢၼ်ႈလွႆၵိူၼ်ႇ ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်း လွႆ လႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽွင်း 9:30 မူင်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 30 ပၢႆ ဢၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ် ဢွင်ႇမိၼ်းထုၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ် ပႃး တင်း ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ သိပ်းၼိုင်ႈလုၵ်ႉတၢင်းဝၢၼ်ႇၸဝ်ႈ-ၼႃးလူင်သေမႃး ႁွင်ႉထၢမ်ၸၢႆးဝုၼ်း ဢႃယု 34 လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းလႅင် + ပႃႈၽၢၼ် ၵေႃႉဢၼ်တိုၵ်ႉမုင်ႈၼႃႈမိူဝ်းႁိူၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ထၢမ်မၼ်းဝႃႈ “လုင်း ၵၢင်ႉသူပဵၼ်ၽႂ် ၸွင်ႇမီးၵွင်ႈ? ၵွင်ႈသူဢၼ်ဢဝ်သိူင်ႇဝႆႉၼၼ်မီးတီႈလႂ်? ၼႆသေပေႃႉထုပ်ႉတီႈၵႅမ်ႈ (1) ၵမ်း ဢဝ်တိၼ်ပိတ်ႉသႂ်ႇၸွမ်းဢႅဝ်ၸၢႆးဝုၼ်းထႅင်ႈ(3) ၵၢမ်းသေပွႆႇၶိုၼ်း။
ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼၼ်ႉၶိုၼ်းမိူဝ်းသွၵ်ႈတဝ် တီႈ ႁိူၼ်းပူႇၵၢင်ႉ ၸၢႆးသုၼၼ်ႇတႃႉ ပေႃႈလုင်း လဵၵ်း + မႄႈပႃႈပွၵ်း ဝၢၼ်ႈလွႆၵိူၼ်ႇ ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ သွၵ်ႈတဝ်ၼိူဝ်ႁိူၼ်းတႂ်ႈႁိူၼ်း ၸွမ်းတိူၵ်ႈ ၶူဝ်း လဵင်းယဝ်ႉ လၵ်ႉဢဝ်ပႃးၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ/ဝေႃး(1)လုၵ်ႈ မႅၼ်ႈငိုၼ်း(35,000)ၵျၢပ်ႈ လႄႈ ၶိူင်ႈ သႂၢင်းႁႅင်း (Power Bank) သႂၢင်း ၾူၼ်း(1) လုၵ်ႈ မႅၼ်ႈငိုၼ်း (5,000) ၵျၢပ်ႈသေ ၸႅတ်ႈထၢမ် ပူႇၵၢင်ႉ ႁၢဝ်ႉႁႅင်းဝႃႈ ပူႇၵၢင်ႉဢဝ်ၵွင်ႈသိူင်ႇဝႆႉၼႂ်းႁိူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၼႂ်း ထိူၼ်ႇလႄႈဢမ်ႇ လၢတ်ႈ ၼႄ ၼႆသေ သိုပ်ႇၸႅတ်ႈထၢမ် ပႃးလွင်ႈ ၸၢႆးငၢၼ်ဝၢၼ်ႈ လႄႈၵူၼ်းၸွႆႈၵၢၼ် သိုၵ်းတႆးပဵၼ်ၽႂ် လၢႆလၢႆ ၼႆ။ ပူႇၵၢင်ႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈသင် လႄႈ ပူင်ၵႂၢမ်းၼၵ်းဝႆႉဝႃႈ သင်ဝႃႈၽႂ်ၸွႆႈၵၢၼ်သိုၵ်းတႆး တေလႆႈၺႃး တၢပ်ႇၶွၵ်ႈ( 20) ပီၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 09/07/2018 ၸင်ႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇၶိုၼ်းတၢင်းၼမ်ႉဝေႃႇၽႆႇ ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်း လွႆ လႅမ်။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းႁိမ်ဢဝ်သတ်းလဵင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈတိုၵ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/ SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းဢဝ်လၢႆသတ်းလဵင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/07/2018 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 576 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈၵဵင်းတွင်း ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း 116ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈ ၵုမ်းၵမ်ယၼ်ႇသိုၵ်း ၸၵၶ 17 ၵႂႃႇဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင် သတ်းလဵင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉဢူတ်း ဢိူင်ႇ ႁမ်း ငၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်။ လုင်းသု + ပႃႈသႃႇ သုမ်းမူ 5 တူဝ် မႅၼ်ႈငိုၼ်း 1,500,000 ၵျၢပ်ႈ ၸၢႆးသၢင်ႇမိၼ်ႉ + ၼၢင်းမွၼ်း သုမ်းၵႂၢႆး 1 တူဝ်မႅၼ်ႈငိုၼ်း 2,000,000 ၵျၢပ်ႈ။
ပၢင်တိုၵ်းတႄႇပဵၼ်ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈတိုၵ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/ SSA တီႈႁူၺ်ႈမူၼ်ႇ ၾၢႆႇတူၵ်းႁူဝ်ၶၢႆး ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ယၢမ်းၸမ်တဵင်ႈ ဝၼ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09/07/2018 ၼႃႈတေထိုင်ပၢင်ၵုမ် ပၢင်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်။ ပၢင်တိုၵ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်းတင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 9-12/႐7/2018 ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈပၢႆႈၽေးႁဵင်ပၢႆ ၵႂႃႇပိုင်ႈသဝ်း တီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်း တိုၵ်း တူဝ်ႈမိူင်း NCA မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2015 ၼၼ်ႉသေပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင် ၶိုင်သၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉ တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ပဵၵ်ႉသမ်ႉ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸွမ်းႁႄႉ ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ဢၼ်တင်းၽၢႆႇ RCSS၊ ပႃႇ တီႇ ၵၢၼ်မိူင်း လႄႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းတႆး ၶိုင်ပွင်ၸတ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉယူႇ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 62- 941-9600 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66: 97- 173-1530 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
PDF files:


text:
ထၢၼ်းတပိၼ်ႇ၊ ဝဵင်း (ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ)
ဝဵင်းထၢၼ်းတပိၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ထန်းတပင်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Tantabin) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းထၢၼ်းတပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်း သေ ၽၢႆႇပုၼ်ႉၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်းၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းတၢင်းလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းတွင်ႇငူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး ဝႆႉ 647 လွၵ်းလၵ်းသေ ၼႃႈလိၼ်ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်း တေႃႇပေႃးထိုင် တီႈ တိၼ်လွႆ ဢၼ်မီးတီႈ လႅၼ်လိၼ် ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1956 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 80000 ၼႆၼႆယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁႆႈ၊ ၼႃးယဝ်ႉ။ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈ လႄႈ ထူဝ်ႇၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။[1]
တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼႆ့ ဢဝ် ပွၵ်ႉ (6) ပွၵ်ႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ပွၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ -
- ပွၵ်ႉသီႇရိရတၼႃႇ
- ပွၵ်ႉသီႇရိႁေႇမႃႇ
- ပွၵ်ႉဢွင်ႇသုၶ
- ပွၵ်ႉဢွင်ႇၶျၢမ်းသႃႇ
- ပွၵ်ႉသဵၵ်ႉၵျီး
- ပွၵ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်ဢွၵ်ႇၸွမ်းရႃႇသီႇမၼ်းတႄႉ ပဵၼ် ၶဝ်ႈ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ မၢၵ်ႇမု၊ မၢၵ်ႇလၢင်းလိၼ်၊ မၢၵ်ႇဢုၼ်၊ မၢၵ်ႇတိုင်ႇယၢင်း၊ ထူဝ်လိၼ်၊ ထူဝ်ႇ၊ ၼမ်ႉမၼ်းထူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်း မၢၼ်ႈ၊ ယၢင်းၸၵေႃး၊ ပဢူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇသဝ်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်တႄႉ ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ လႄႈ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၼိတ်ႉၶျိၼ်း ၶဝ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (5)


text:
- ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် တွၼ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 05.12.2020 ၶူးသွၼ် ၊ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၵဵမ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းႄလႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ တၢင်းမူတ်း လႆႈဢွၼ် ၵၼ်ႁူမ်ႈတူဝ်ႁူမ်ႈၸ်ႂႁူမ်ႈႁႅင်းေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၸွမ်းၵၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁႃမႆႉႁူၵ်း တွၼ်ႈတႃႇ ေတမႃးႄႁႉ ၊ ၵၢင်ၽႃ ႁွင်ႈလိုဝ်ႈၶူး တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း။ ၶူးသွၼ် (12)ေၵႃႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း (23)ေၵႃႉ ႁူမ်ႈ (35)ေၵႃႉ။
ၸွမ်းၼင်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပီႊႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႅမ်ႈၸၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း (1)ပီႊ ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း လူဝ်ႇႄမး လူဝ်ႇေၵႃႇသၢင်ႈ လူဝ်ႇၸတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၼင်ပိူင်ၵၢၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဝ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉယူႇ။
ၽွင်းယၢမ်းလိုဝ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်း
ၽွင်းယၢမ်းလိုဝ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်း
ၽွင်းယၢမ်းလိုဝ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်း
ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႄလႈၶူး ဢွၼ်ၵၼ်ပူၵ်းပွင် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ႁဵတ်းၸွမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ႄလႈ ဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်းလူဝ်ႇသၢင်ႈၼၼ်ႉၵမ်ႉပႃႇၼမ် ၽႅၼ် ၵၢၼ်ေၵႃႈ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၵဵမ်ၽူႈၵွၼ်းႁူမ်ႈၵၼ်ၸၼ်တႅမ်ႈေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃး။ တီႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်ႈသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီလီႁူမ်ႈ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈေတလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သၢင်ႈ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ႁဵတ်းေၵႃႉလဵဝ် ဢဝ်လွင်ႈဢွင်ႇမႅၼ်ႈေၵႃႉလဵဝ် ေတလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ၊ ၼ်ႂးႄၵႈၵၢင်လုၵ်ႈႁဵၼ်းႄလႈၶူး ၶူးႄလႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁ်ႂႈမီးလွင်ႈမိုၼ်ၵိူင်းၸမ်ၸ်ႂၵၼ်ႄလႈ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၼွၵ်ႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း။ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း ၼ်ႂးပီႊ 2020 - 2021 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႄလႈၶူး ၵူႈေၵႃႉႁ်ႂႈမီးတီႈမၢႆ တွင်းၵိုတ်းပိုၼ်းၵႂႃႇၵၼ်ၵူႈေၵႃႉၼၼ်ႉ ၶူးသွၼ်ႄလႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၵူႈေၵႃႉေတလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႇသမ်ႉေတ ပဵၼ်ပိုၼ်းလင်ႁဝ်း ၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈႁူႉႁၼ်ၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ ယူႇ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လူဝ်ႇမီးၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၼမ်ၼမ် လူဝ်ႇဢွၼ်ႁဵတ်ႈသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၼမ်ၼမ် ေပႃးမီးပၼ်ႁႃမႃး ထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ် မႃးယႃႇေပႁ်ႂႈၶဝ်မီးၸ်ႂ ၶ်ႂႈယွမ်းၵၢၼ်ႉၵႂႃႇငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇၽိုၵ်းဝႆႉၸဵမ်မူိဝ်ႈလဵၵ်ႉ သႂၢင်းသ်ႂႇၵႂႃႇ ၼ်ႂးတူဝ်ၼ်ႂးၸ်ႂၶဝ်ၵမ်းလဵဝ်။ ၵၢၼ်ၵူဝ်တုၵ်ႉ ၵူဝ်ယၢပ်ႇ ၵူဝ်လႆႈႁိုဝ်ႉၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပၼ် ၽွၼ်းလီၽ်ႂ သင်မၼ်းေတႁဵတ်းႁ်ႂႈႁဝ်းယဵၼ်းပဵၼ် ၶႃၸ်ႂႉပိူၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်းၵူၺ်း။
ၽွင်းေတႃႇမႆႉၶိုၼ်ႈမႃး
ၵၢၼ်ယၢပ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈမိူဝ်းၼႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၶ်ႂႈၶူဝ်ႄလႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁႅင်းၸ်ႂႁဝ်း မိူဝ်းၼႃႈၵူၺ်း ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယႃႇေပၵူဝ်ယၢပ်ႇ ယႃႇေပၵူဝ်တုၵ်ႉၶ ၵၢၼ်ယၢပ်ႇ ၵၢၼ်တုၵ်ႉၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇယူႇၸွမ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႆႉႄလႈ ၽူႈဢမ်ႇယွမ်းၵၢၼ်ႉၶဝ်။ ႁိုဝ်ႉမိူဝ်ႈ ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇေတသႃ ယူႇယဵၼ်သဝ်းလႆႈ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈၵူၺ်း ၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၵၢၼ်ႁဝ်းႁႃး ၸိူဝ်းမႃးယူႇၸွမ်းၵၼ် ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းေပႃးႁဝ်းဢမ်ႇပူၵ်းပွင် ဢမ်ႇမီးၽ်ႂေတမႃးဢွၼ်ႁဝ်းႁဵတ်း ႁဝ်းသၢင်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းႁႃးတၢင်းမူတ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၶူးသွၼ်ႁဝ်းဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉေတလႆႈ ၽိုၵ်းယၢပ်ႇတုၵ်ႉၶၼမ်ၼမ် ေပႃးဢမ်ႇတုၵ်ႉၶ ဢမ်ႇယၢပ်ႇ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမီးလႆႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သေထးလႆႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယ်ႂႇလႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယႃႇေပဢွၼ်ၵၼ်လူင် လိုမ်းေသၵမ်း။
တီႈႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁႃ မႆႉမႃးတႃႇေၵႃႇသၢင်ႈ ႁဵတ်းႁွင်ႈလိုဝ်ႈၶူးၼၼ်ႉ ၽူးၵွၼ်း ၊ ၵဵမ်ႈၽူႈၵွၼ်း ၊ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းတူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူႈေၵႃႉ ၼၼ်ႉလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီး ႁွင်ႈလိုဝ်ႈၶူး ၶူးမၼ်းသင်သွၼ်လိၵ်ႈသွၼ်လၢႆးယဝ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇေတလႆႈလိုဝ်ႈ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၶိုတ်းတၼ်းၸွမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းေသ ၼင်လႆႈလိုဝ်ႈသဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်လီလီၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇမီးတီႈမၼ်း ႄလႈ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶူး ၸၢင်ႇဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈေၵႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းႁွင်ႈလိုဝ်ႈၶူး ႄမးပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်းဢၼ်ၵဝ်ႇတီးၵဝ်ႇၼၼ်ႉၶိုၼ်းယူႇ။ သၢင်ႈဢဝ် သၽႃႇဝ ယူႇၸွမ်းသၽႃႇဝ လွင်ႈၵတ်ႉ ယဵၼ်ၼႆေသႄလႈ ၸၢင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉဝႃႈ ဢဝ်မႆႉႁူၵ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းေၵႃႈလီၼႆၵၼ်ၵူႈေၵႃႉယူႇ။
မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉေၵႃႇသၢင်ႈ
ၶိုၼ်းႄမးေၵႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်း ၼ်ႂးဝၼ်းထီႉ 07.12.2020 ၵႂႃႇ။ ၽၢႆႇေၵႃႇသၢင်ႈႄလႈ ၵၢၼ် ပူၵ်းပွင် ၶူးလၢဝ်သႅင် ေၵႃႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တၢင်းႁႅင်းၵူၼ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၽိုၵ်းသွၼ်ပၼ်ပႃး ၶဝ်လုၵ်ႈ ၵၢၼ်ေၵႃႇသၢင်ႈႄလႈ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ပႃးၸွမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်း။
မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉေၵႃႇသၢင်ႈ
ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸ်ႂထိုင်ၵူႈေၵႃႉ
ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းေၵႃႉလဵဝ် ဢဝ်ဝၢၼ်ႈဢဝ်မိူင်းေၵႃႉလဵဝ် ဝူၼ်ႉေၵႃႉလဵဝ် ဢမ်ႇလႆႈ ေတလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းၵၢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ဝူၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တႅပ်းတတ်း လွင်ႈယုၵ်ႈ ယွမ်းလွင်ႈၽိတ်းၾူၼ်ေၵႃႈ ေတဢမ်ႇေပႃးမီးၼမ် ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႃႈေတၵႆႉဢဝ် ၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၼ်ႁူမ်ႈၵမ်ႉပႃႈၼမ် ၶိုၼ်ႈယ်ႂႇၸွမ်းၵၼ် လႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၸွမ်းၵၼ် ဢွင်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၵၼ် ႁူမ်ႈႁႅင်း ႁူမ်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ၸွမ်းၵၼ်။
သႅင်သိုၵ်း
www.saisengserk.com


text:
- ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း
မုၵ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈၸုမ်း ၊ ၶွမ်ႇမၼီႇၼိုင်ႈလင် ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၼႆႉ လွင်ႈယ်ႂႇလမ်လွင်ႈလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ သင်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဢမ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလီၼႆၸိုင်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ေၵႃႈ ၸၢင်ႇႁဵတ်းၽိတ်း ၸၢင်ႇထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းမ်ႂးၼႆယူႇ။
သင်မီးပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈယဝ်ႉ ယႃႇႁ်ႂႈမၼ်းမီးလၢႆ လၢႆႄလႈ ႁၢင်ႈလီၸၼ်ၸ်ႂၼ်ႂးသၢႆတႃ ၵူၼ်းမႃးတူၺ်းမၼ်းၵူၺ်း မီးပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈယဝ်ႉေၵႃႈ လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶႃႈယၢမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈလႆႈႁၼ် မႃးလၢႆလၢႆတီႈယူႇ မၢင်တီႈပိူင်ၶွတ်ႇၽွၼ်ႈေတႉ ၶႅမ်ႉႄတႉႄတႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂပုၼ်ႈၽွၼ်းမၼ်းေၵႃႈ မီးၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ ၵူၺ်းၵူၼ်းဢၼ်လႆႈ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႄလႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ေၵႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇလွင်ႈသင်ၼၼ် ၵဝ်ႇ။
ယၢမ်းလဵဝ်ႄတႉ ယွၼ်ႉဝႃႈၶႃႈႁဝ်းလႆႈမႃးႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းၼႆၶႃႈႄလႈ တႃႇေတႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢႆႈ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ေပႃးေတမီး ၼမ်ႉၸ်ႂၶ်ႂႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶ်ႂႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႇလႆႈမႃးတႅမ်ႈပိူင်ၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵႂႃႇပဵၼ်ၸၼ်ႉၸၼ်ႉယူႇ။
- ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း
ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼိုင်ႈေၵႃႉ ဢၼ်ေတလႆႈႁဵတ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် တူဝ်ယၢင်ႇလီ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵတ်းၽိတ်းၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈတိုၼ်းေတဢမ်ႇမီးၽ်ႂ ေတယၢမ်ႈႁဵတ်းၽိတ်းၽ်ႂမၼ်းၵူႈေၵႃႉ လိူဝ်ေသဝႃႈ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉယ်ႂႇယ်ႂႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼိုင်ႈေၵႃႉၼႆႉ မၼ်းလွင်ႈယ်ႂႇေတႉေတႉ ႁူင်းႁဵၼ်းမီးပၼ်ႁႃမႃး ၊ ၶၢဝ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလွင်ႈဢမ်ႇလီ ၊ မီးၵူၼ်းၽိတ်းေမႃးၵၼ် ၊ တႃႇႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၊ တႃႇေတေမႃႁၵ်ႉသႃၶူဝ်းၶွင် ၊ တႃႇေတေမႃၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၸွမ်း ၼင်ႁူင်းႁဵၼ်း တမ်းဝၢင်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လႆႈထူပ်းလႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼိုင်ႈေၵႃႉ ေတလႆႈႁဵတ်းသင်လၢႆလၢႆဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေတႉၶႃႈႁဝ်း ေတဢမ်ႇလၢတ်ႈႄၼႄလႈ ေတဢမ်ႇဢဝ်လူင်းႄၼပၼ်ယဝ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းပႃးၵၢၼ်လွင်ႈလပ်ႉ တႃႇေတဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ႁူႉေၵႃႈေတမီးၽွင်ႈယူႇ။
- ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶူးႁူင်းႁဵၼ်း
ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶူးႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁႅင်း ၵၢၼ်လူင်ႄလႈ ၼႃႈၵၢၼ်ၽ်ႂမၼ်းေတမီးယူႇ (09) ႁူဝ်ေၶႃႈဝႆႉယူႇ -
- ၽၢႆႇၸတ်းႁႅင်းၵၢၼ်
- ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်းႄလႈ သူၼ်းတုမ်
- ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း (Sport)
- ၽၢႆႇေၵႃႇသၢင်ႈ
- ၽၢႆႇၾိင်ႈႄငႈ ပၢႆးမွၼ်း
- ၽၢႆႇႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇ
- ၽၢႆႇၽိုၵ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႄလႈ ၵႃႈလၢႆး
- ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ
- ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ႄလႈ တူႇရိယႃႇ
ဝၼ်းေတႃႇဝၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ေတလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင် ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈမီးၼၼ်ႉ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၵႂႃႇယူႇ။ ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းေၵႃႈ မီးၽ်ႂမၼ်းယဝ်ႉ လိူဝ်ေသေတလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင် ပိူင်ၵၢၼ်ႁဝ်းမီးဝႆႉ တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်လူဝ်ႇပူၵ်းပွင် ဢၼ်လူဝ်ႇႄမးၵုမ်း ဢၼ်လူဝ်ႇၶိုၼ်းႄတႇတင်ႈဢၼ်မ်ႂႇမ်ႂႇၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ႁဝ်းလူဝ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမႃးၼႆၸိုင်ႈ ယူႇတီႈၽူႈၸတ်းႁႅင်းၵၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် လႆႈၸတ်းႁႅင်းၵူၼ်းပၼ်ေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ။ တူင်ယၢင်ႇမႃး သင်လူဝ်ႇတီႇၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၊ လူဝ်ႇၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမွၵ်ႇ တူၼ်ႈမႆႉၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၊ လူဝ်ႇႁူၺ်းၼမ်ႉတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈမွၵ်ႇၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ေတလႆႈထၢမ်ႇ ေတလႆႈယွၼ်းဢဝ်တီႈ ၽၢႆႇၸတ်းႁႅင်းၵၢၼ်ေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ။
- ၽၢႆႇသူၼ်းတုမ်ႄလႈ ၵုမ်းထိင်း
တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းႁဝ်း ေပႃးေတမီးတၢင်းႁူႉ မီးႁႅင်းၸ်ႂ မီးလွင်ႈၶ်ႂႈႁဵတ်းၶ်ႂႈသၢင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ယူႇတီႈၽူႈၵုမ်းထိင်းႄလႈ ၽူႈသူၼ်းတုမ်ၶဝ် လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း။ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ေတမီးၵၢၼ်ၽိုၵ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽိတ်မွၵ်ႇၽူႈယ်ႂႇၵူၼ်းလူင် ၼ်ႂးမုၵ်ႉၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းေသ ၸဝ်ႈၸဝ်ႈမႃးပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ မၢင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ ပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၊ ၽူႈၵွၼ်း ၊ ႁူဝ်ၼႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ် ၶိုၼ်းလႆႈတူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းေသ မႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်း သူၼ်းတုမ်ႇပၼ်တၢင်းႁူႉ ေၵႃႈေတမီးတၢင်းၼမ်။ ၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ၽၢႆႇသူၼ်းတုမ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်လမ်လွင်ႈဝႆႉၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ ၽူႈၵုမ်းထိင်းႄလႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ေတလႆႈမီးၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းေတႃႇၵၼ်ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။
ယူႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶႃႈေသ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ေတမီးဝၼ်းၸတ်းလဵၼ်ႈႁႅင်း (Sport) ၵူႈဝူင်ႈဝူင်ႈ ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းၵႂႃႇယူႇ။ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ မၼ်းယူႇတီႈၼ်ႂး ၽၢႆႇၽူႈလဵၼ်ႈႁႅင်းၶဝ်ၼႆႉ ၸတ်းၵႂႃႇလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းႁင်းၵူၺ်း ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၼႆႉေၵႃႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈယ်ႂႇၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း (3)ႁူင်းႁဵၼ်း 1) ႁူင်းႁဵၼ်းတၢင်းလတ်း 2) ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် 3) ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင် ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃး ႁူမ်ႈၵၼ်လဵၼ်ႈၵူႈဝူင်ႈဝူင်ႈၵႂႃႇယူႇ။
ႁူင်းႁဵၼ်းတီႈ ဢၼ်လူဝ်ႇပူၵ်းပွင် တီႈဢၼ်လူဝ်ႇေမးၵုမ်းထိင်း တီႈဢၼ်လူဝ်ႇၶိုၼ်းေမးေၵႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းမ်ႂႇမ်ႂႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၼ်ႂးၽၢႆႇေၵႃႇသၢင်ႈၶဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈလဵဝ် ၸွမ်းၼင်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းမီးၼၼ်ႉယူႇ။ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ႁွင်ႈၼမ်ႉတီႈလႆႈတႅၵ်ႇ ၊ လူဝ်ႇသိူဝ်ႈတၢင်း ၊ လူဝ်ႇႁဵတ်း ႁွင်ႈသူမ်ႈႁွင်ႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယဝ်ႉတီးၽၢႆႇေၵႃႇသၢင်ႈႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၼႆႉၵႂႃႇမူတ်းမူတ်း။ ေတလႆႈဝႃႈ ၵၢၼ်ေၵႃႇသၢင်ႈၼႆႉေၵႃႈ လမ်လွင်ႈ လွင်ႈယ်ႂႇဝႆႉတွၼ်ႈတႃႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၼႆႉဝႆႉယူႇ။
- ၽၢႆႇၾိင်ႈႄငႈတၢင်းၵႃႈ (ပၢႆးမွၼ်း)
သွၼ်ႁွင်းၵႂၢမ်း ၊ သွၼ်ၵႃႈၼူၵ်းၵႃႈတူဝ်း ၊ သွၼ်ၸၼ်ႁၢင်ႈ ၊ သွၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ (Backgroud) ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ ၽၢႆႇၾိင်ႈႄငႈတၢင်းၵႃႈ ႁဝ်းၼႆႉလၢႆလၢႆယဝ်ႉ။ ေပႃးပဵၼ်ပွႆးတီႈလ်ႂ ပၢင်ပိုတ်ႇႁွင်ႈၵၢၼ် ႁွင်ႈလုမ်းတီးလ်ႂေသဢမ်ႇဝႃႈ သင်ပိူၼ်ႈလူဝ်ႇမႃး ၸုမ်းတၢင်းၵႃႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းၼႆၸိုင်ႈ ယူႇတီႈၽၢႆႇၾိင်ႈႄငႈတၢင်းၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႂႃႇတဵမ်တဵမ်ယူႇ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ပူၵ်းပွင်ႁပ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉေသ သင်ႇသွၼ်ႁ်ႂႈၶဝ်ႁဵၼ်းႁူႉလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈ ႁူႉၸၵ်းမိုၼ်ၵိုၼ်းဢူၺ်းေၵႃႉၶဝ်ၼမ်ၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇႁဝ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇႁဝ်းၶဝ်လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈေသ သင်လူဝ်ႇသင်မႃး မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇသင်မႃးေၵႃႈ တၢင်ႇလၢတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးတီႈ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းေသ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းၶိုၼ်းၸတ်းႄၵႈၶၢႆပၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်းၵူၺ်း။ ႁူင်း ႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇၼႆႉေၵႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈယ်ႂႇတွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းေတၶိုၼ်းေတႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၼိုင်ႈမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။
- ၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႄလႈ ၵႃႈလၢႆး
ၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ႄတၸၼ်ႉ (7)ထိုင် ၸၼ်ႉ (9) လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇသွၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၽိုၵ်းႁဵၼ်းဢဝ်ၸွမ်းဢမ်ႇလႆႈ ေတလႆႈၶဝ်ႈသွၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဢဝ် ၵၢၼ်သွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူႈေၵႃႉ။ သင်သွၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း (3)ပီႊ ေတမီးဝ်ႂဢွင်ႇ ပူၼ်ႉသိုၵ်းေသ သင်ဢွၵ်ႇႁဵၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉေၵႃႈ လႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၵႂႃႇ။ ၼ်ႂးၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သမ်ႉေတမီးပႃးထႅင်ႈ ၸုမ်းတၢင်းၵႃႈ ၾိင်ႈႄငႈၾိင်ႈထုင်းၵဝ်ႇၵဝ်ႇၶွင်ပူမွၼ် ၼၢႆးယႃႈႁဝ်းမိူၼ်ၼင် ၵႃႈလၢႆး လၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉေၵႃႈ လႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ပႃးမိူၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇယူႇ။
လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး ၊ ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၶႅၵ်ႇၼ်ႂးမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၸွႆႈငိုၼ်းတွင်းမႃးတီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်လႆႈၸွႆႈထႅမ်ႈမႃး ၶိူင်ႈၸ်ႂႉတိုဝ်းငိုၼ်းတွင်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵၢၼ်လုမ်းႁဝ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁဝ်း ၽၢႆႇဢဝ်ၶၢဝ်ႇႁဝ်းၶႃႈၶဝ်လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းေသ ၸတ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ ၶၢဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈေတလႆႈ ဢဝ်ၶၢဝ်ႇလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶူးသွၼ် ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ၽူႈၸွႆႈမႃးလွင်ႈ လဵဝ်ၵူၺ်း ၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈၶၢဝ်ႇၼ်ႂး လွင်ႈလီလွင်ႈႁၢႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ေပႃးေတလႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇ လွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်း လွင်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉေၵႃႈ ယူႇတီႈၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸုမ်းဢဝ်ၶၢဝ်ႇႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ေၵႃႈလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇမီးၼၼ်ႉယူႇ။
- ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈႄလႈ တူႇရိႇယ
ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈႄလႈ တူႇရိႇယ ၼႆႉႄတႉ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ယိပ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၵမ်း သိုပ်ႇေသ သင်လူဝ်ႇပပ်ႉ လူဝ်ႇၶိူင်ႈၸ်ႂႉတိုဝ်း ၼ်ႂးႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈတူႇရိႇယ တွၼ်ႈတႃႇ ေတလႆႈ တွႆႈဝၼ်းပွႆးၵူႈပၢင်ပၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉေၵႃႈ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းလႆႈၸတ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၼႆႉေၵႃႈ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် မၼ်းေၵႃႈလွင်ႈယ်ႂႇတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ် ၵူႈေၵႃႉႄလႈ တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းေပႃးေတ ႁူႉလိၵ်ႈႁူႉလၢႆးမီးတၢင်းႁူႉပဵင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ၵၢၼ်လူလိၵ်ႈ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈေၵႃႈ လွင်ႈယ်ႂႇ လမ်လွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းႁဝ်းၶဝ် ၵူႈ ေၵႃႉေၵႃႉဝႆႉယူႇ။
ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်ႁဝ်းၶႃႈ ၸွမ်းၼင်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းၸ်ႂႉတိုဝ်းလုမ်း ၸွမ်းၼင်ၽူႈမီးၼမ်ႉၸ်ႂလီ ဢၼ်ၸွႆႈငိုၼ်းတွင်းမႃး ၶူဝ်းၶွင်မႃးပၼ်တီႈ ႁူင်း ႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉေတႉ ယူႇတီႈၽူႈမၢႆႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းယိပ်းသၢႆမၢႆငိုၼ်း ၊ ႄလႈ ၽၢႆႇသိုဝ်ႉသၢႆႈသမ်ႉ ထႅင်ႈေၵႃႉၼိုင်ႈ ၵူၼ်းယိပ်းငိုၼ်းမၼ်း တူဝ်ငိုၼ်းမၼ်းသမ်ႉပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းယိပ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈငိုၼ်း ဢွၵ်ႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ေတႁဵတ်းပဵၼ်ပပ်ႉဝႆႉ ၽူႈလ်ႂၽ်ႂလ်ႂလူမႃး ငိုၼ်းၸ်ႂႉတိုဝ်းလုမ်းလႆႈၵႃႈႁိုဝ် ၸ်ႂႉၸၢႆႇငိုၼ်းတွင်းယဝ်ႉၵႃႈႁိုဝ် သမ်ႉၵိုတ်းၵႃႇႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈေတမီးပပ်ႉမၼ်းေသ ၶူးသွၼ်ႁဝ်းၶဝ် ၵူႈေၵႃႉ ၽူႈယ်ႂႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၶဝ်ၵူႈၸဝ်ႈ မီးသုၼ်ႇထတ်းတူၺ်း မႃးပိုတ်ႇတူၺ်းလႆႈၵူႈေၵႃႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပပ်ႉငိုၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်တၢမ်းဝၢင်းဝႆႉ တီႈၼ်ႂးလုမ်းႄလႈ ႁွင်ႈလိုဝ်ႈၶူးဝႆႉၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း သၢႆမၢႆၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသမ်ႉ ေတလႆႈမီးပႃး(Bill) မၼ်းၵူႈဢၢၼ်ဢၢၼ် သင်ဢမ်ႇမီး (Bill) မၼ်းႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ။ ဝၢႆးေသၶႃႈမႃးပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းယဝ်ႉ ေပႃးပဵၼ်လွင်ႈငိုၼ်း ၶႃႈႁဝ်းပၼ်ၶူးသွၼ်ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်းႁဝ်း ၶဝ်ထတ်းတူၺ်းၵၼ်လႆႈၵူႈေၵႃႉ ႁ်ႂႈမီးၵၢၼ်ပွင်ႇလႅင်းၵၼ်လီ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းၼႆႉ သင်ၸတ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးမၼ်း ႁဵတ်းေၵႃႉလဵဝ် ၸတ်းေၵႃႉလဵဝ်ၼႆၸိုင်ႈ ေပႃးႁိုင်မႃး မၼ်းၸၢင်ႇမီးပၼ်ႁႃ။ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸ်ႂႁ်ႂႈမီးၵၢၼ်ပွင်ႇလႅင်း ေတႃႇၵၼ်ပဵၼ်ယ်ႂႇ။
ၽၢႆႇပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းမီးဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပႃႇတ်ႂႈၵုမ်းၵမ် ၽူႈၵွၼ်းမူတ်းမူတ်း။ ယူႇပႃႈတ်ႂႈၼႆေသတႃႉေၵႃႈ ၶူးမၼ်းၵူႈေၵႃႉ မီးသုၼ်ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် လၢတ်ႈႄၼၶိုၼ်းတီႈၽူႈၵွၼ်းလႆႈၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ယူႇပႃႇၼိူဝ်ၶူးသွၼ် ၽၢႆႇၵၢၼ်ငၢၼ်းၽ်ႂမၼ်းၵူႈေၵႃႉယဝ်ႉ ၶ်ႂႈႁဵတ်းသင်ႁဵတ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈ။ ယူႇတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၶူးသွၼ် ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၵူႈေၵႃႉမီးသုၼ်ႇပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႄလႈၵူႈေၵႃႉ သင်ဢမ်ႇႁတ်း ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၵူဝ်လႆႈပဵၼ်ၵၢၼ်ယႃႉသေလႇၵၼ်ၼႆေၵႃႈ ေပႃးၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းမႃး ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်တမ်း ဝႆႉပၼ်ပႃး တိူၵ်ႈတွတ်ႈလိၵ်ႈ ႁပ်ႉတၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၵူႈေၵႃႉယူႇၶႃႈ။ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ ယူႇပႃႇတ်ႂႈၵုမ်းၵမ် ၶူးႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ သင်ၽ်ႂႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းမီးၼၼ်ႉ တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈၵႂႃႇၼႆၸိုင်ႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ႄလႈ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုၼ်ေၵႃႈ ေတဢမ်ႇေပႃးမီးသင် မၼ်းေၵႃႈငၢႆႈငၢႆႈဢွၼ်ႇၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ် ၶွမ်ႇမၼီႇၼိုင်ႈလင်ၼႆႉ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈမီး လွင်ႈတဵၵ်ႇလႅင်းလီလီလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ေပႃးၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်း ၸၢင်ႇငၢႆႈႄလႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ယၢပ်ႇသင်။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး
ဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ ၸိုဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်မၼ်း ပဵၼ် "ၸိုင်ႈမိူင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢိၼ်ႇတိယ"ၼႆသေ၊ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးတီႈ ဢေးသျႃးၸၢၼ်း။ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ မၢႆထီႈၸဵတ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၼမ်သေပိူၼ်ႈ မၢႆသွင်လႄႈ ၵႃႊၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ တင်းလၢႆၼၼ်ႉ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၼမ်သေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်း။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉသမုတ်ႉတရႃႇဢိၼ်ႇတိယ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ပၢင်ႇလၢႆႇဢႃႇရပ်ႉလႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ပင်းၵလႃးၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ။ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ မီးမွၵ်ႈ 4671 လၵ်း (7517 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ)။ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမၼ်းၸမ်း ၽၢႆႇတူၵ်းပဵၼ် မိူင်းပႃႇၵိတ်ႉၸတၢၼ်ႇ၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်း မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၼီႇပေႃး လႄႈ မိူင်းပူႇတၢၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸမ်း မိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉသျ် လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၼမ်ႉသမုတ်ႉတရႃႇ ဢိၼ်ႇတိယ ဢၼ်ၸမ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် မိူင်းသီႇရိလင်ႇၵႃႇ၊ မိူင်းမေႃႇလတၢႆႉ လႄႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈငႄႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵႄႈလွႆဢိၼ်ႇတု ပဵၼ်မႃး မီးမႃးပိုၼ်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉ လွင်ႈၵႃႉၶၢႆ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ မီးပႃး ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵႂၢင်ႈ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ပိုၼ်းႁိုင်ႁီးသေယဝ်ႉ ပဵၼ်တီႈထုင်ႉမိူင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးယဵၼ်ႇငႄႈ လိူင်ႇၼမ်ယမ်တွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈ ၽႃႇသႃႇႁိၼ်ႇတူႇ၊ ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထ၊ ၽႃႇသႃႇၵျဵၼ်း လႄႈ ၽႃႇသႃႇသိၵ်ႉ သီႇဢၼ် မုတ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ၽႃႇသႃႇၶရိယၢၼ်ႇ ၽႃႇသႃႇဢိတ်ႉၸလၢမ်ႇ ၸင်ႇလုၵ်ႉၼွၵ်ႈမိူင်းသေ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတိယလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ ၽႃႇသႃႇ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ် မီးၸွတ်ႇမီးၸေးတႄႉတႄႉ။ တႄႇဢဝ် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 18 မႃး ၶွမ်ႇပၼီႇပရိတိသျ ဢိၼ်ႇတိယပွတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် ၽိုတ်ႉၶဝ်ႈမႃးလွႆးလွႆးသေ ထိုင်မႃး ၵၢင်ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 19 ၼၼ်ႉ တူၵ်းၵႂႃႇတႂ်ႈမိုဝ်း မိူင်းပရိတဵင်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ထိုင်မႃး 1947 ဢဝ်လွင်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉသေ တူင်ႉၼိုင်တိုၵ်းတေႃးမႃးလႄႈ ပီ 1947 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ တႂ်ႈမိုဝ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ယဝ်ႉ။
မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းပႃႇလီႇမၢၼ်ႇ ၾႅတ်ႇတရႄႇ ဢၼ်ဢဝ် ၸႄႈမိူင်း 28 မိူင်း ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ 7 မိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် လွၵ်းၵၢတ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႃႈၸိုင် ပဵၼ်မိူင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ႁႅင်းယႂ်ႇလူင် မၢႆ 12 မိူင်းဢၼ်ႁႅင်းသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် မၢႆ 4 ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပၵ်းပိူင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသေလႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼႆႉ ပဵၼ်မၢႆသွင်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းမိူင်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႆႇမေႃလိၵ်ႈ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၽၢၼ်ၵႅၼ်း၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢိုပ်းယၢၵ်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉ တင်းၼမ်ယူႇ။ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ဢၼ်မီး ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူႈပိူင်ပိူင်၊ ဢၼ်မီးၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ တင်းၼမ်၊ ဢၼ်မီးၶိူဝ်းၵူၼ်း တင်းၼမ်သေဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မိူင်းၶဝ် ဢမ်ႇလႃႈလီႈ ဢဝ်တၢႆ တူဝ်သတ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတယၼႆႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းတီႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ပုၼ်ႈပၢင်ႈ သတ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇၶဝ် တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 National Symbols | National Portal of India. India.gov.in. Archived from the original on 4 February 2017။ Retrieved on 1 March 2017။ “The National Anthem of India Jana Gana Mana, composed originally in Bengali by Rabindranath Tagore, was adopted in its Hindi version by the Constituent Assembly as the National Anthem of India on 24 January 1950.”
- ↑ "National anthem of India: a brief on 'Jana Gana Mana'"၊ News18။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 7 June 2019။။ Archived from the original on 17 April 2019။
- ↑ Wolpert 2003, p. 1.
- ↑ Ministry of Home Affairs 1960.
- ↑ National Informatics Centre 2005.
- ↑ Profile | National Portal of India. India.gov.in. Archived from the original on 30 August 2013။ Retrieved on 23 August 2013။
- ↑ Constitutional Provisions – Official Language Related Part-17 of the Constitution of India (in Hindi). Archived from the original on 8 November 2016။ Retrieved on 1 December 2017။
- ↑ "World Population prospects – Population division". United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division.
- ↑ "Overall total population" – World Population Prospects: The 2019 Revision (xslx). United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division.
- ↑ Population Enumeration Data (Final Population). 2011 Census Data. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. Archived from the original on 22 May 2016။
- ↑ A – 2 Decadal Variation in Population Since 1901. 2011 Census Data. Office of the Registrar General & Census Commissioner, India. Archived from the original on 30 April 2016။
- ↑ 12.0 12.1 12.2 12.3 World Economic Outlook Database, October 2019. International Monetary Fund.
- ↑ Income Gini coefficient. Archived from the original on 10 June 2010။ Retrieved on 14 January 2017။
- ↑ Human Development Report 2019 (PDF) (in en). United Nations Development Programme (10 December 2019). Archived from the original on 30 April 2020။ Retrieved on 10 December 2019။
- ↑ List of all left- & right-driving countries around the world (13 May 2020). Retrieved on 10 June 2020။
မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ :
tags exist for a group named "မၢႆတွင်း", but no corresponding
tag was found


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈဝၢင်းၶိူင်ႈ သိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းPDFပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေသိုပ်ႇၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း ပိုတ်းယိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇ
– သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉပိၵ်ႉႁၢၼ်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းဢမ်ႇမီးဝႂ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလၢႆလၢႆဝဵင်း ပႃးၸဵမ်ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး
– ၵူၼ်းပိုၼ့်တီႈ 19 ၵေႃ့ ဢိၵ်ႇပႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 4 ၵေႃ့ တီႈဝဵင်းၽႃၵၢၼ့် ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီ့ၺွပ်းၵႂႃႇ ။
– – ၵႃးတၢင်ႇၵူၼ်းလွမ်ၶဝ်ႈမိူင်း ၺႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးလမ်းယိုဝ်းတိၺွပ်း မၢတ်ႇၸဵပ်း 4 ၵေႃ့၊ တီ့လႆႈ 3 ၵေႃ့ ။
– ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇမၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်းယူႇၶရဵၼ်း ၸမ်မူတ်းယဝ်ႉလႄႈ ၸၢင်ႈသုမ်းသိုၵ်း။
– ပၢင်တေႃႇလွင်း ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် သဵင်လင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၼွၼ်း။
ပၢင်ၵုမ်လူင် ငဝ်ႈငုၼ်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ပတ့်ပိုၼ့် တေၸတ်းႁဵတ်းပီၼႃႈ


text:
သူၺ်ႇတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ဝဵင်းသူၺ်ႇတွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ရွှေတောင်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Shwedaung Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသူၺ်ႇတွင်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 56.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
လႅတ်ႉပတၢၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်း (မၢၼ်ႈ: လက်ပံတန်းမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Latpadan) ၼႆႉပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်းတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသႃႇယႃႇဝတီႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၵိုၼ်းသေပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈၵိုၼ်းၼႆ့ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပတဵင်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ လႅတ်ႉပတၢၼ်း ၵႂႃႇ သႃႇသဝေႃး လႄႈ ပဵၼ် တီႈတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇ မႃးႁူပ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းသႃႇယႃႇဝတီႇသေ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် မွၵ်ႈ 8 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်း တီႈတၢင်းမႃးႁူပ်ႉၵၼ်လႄႈ လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈမႃး လွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆ ငၢႆႈငႅမ်လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1969 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 22415 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈရူတ်ႉရဵၼ်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၵႄႈ တႃႈၵုင်ႈ လႄႈ ပျီႇၼၼ်ႉသေ မီးဝႆႉ ႁူင်းၵၢၼ်ရူတ်ႉရဵၼ်းသေၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႃး ဢၼ်လုၵ်ႉတႃႈၵုင်ႈ ၵႂႃႇပျီႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလတ်းၶဝ်ႈၼႂ်း ဝဵင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်းသေ လတ်းၵႂႃႇတီႈ တႃႈသုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၵုၼ်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵႆတင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်း မွၵ်ႈသၢမ်လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းလႅတ်ႉပတၢၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် ပဵၼ်ပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ လုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (12)