text:
ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်း ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ တုင်းလူႇၶၢမ်ႇငိုၼ်းတွင်း ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇၶဝ် လၢႆတီႈလၢႆတၢင်း ၸွမ်းၼင်ႇႁွတ်ႈထိုင်လႆႈၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇ ဢဝ်ငိုၼ်း သိုဝ်ႉၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ငိုၼ်းတွင်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 21 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တၢင်တူဝ်ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ၶဝ် ၵူႈတီႈတီႈသေ ဢဝ်ငိုၼ်းၶႄႇ 2,000 ယွၼ်ႇ (သွင်ႁဵင်) လႄႈ ၽႃႈတူမ်းသူပ်း 10,000 ဢၼ် (ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇ) ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် ဢၢပ်ႈဝႆႉပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ဝဵင်းမူႇၸေႊ ပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈသိုပ်ႇသူင်ႇပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်း ဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ဝႃႈၼႆ၊ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး RCSS ဝဵင်းမူႇၸေႊၵေႃႈ သိုပ်ႇဢဝ်ငိုၼ်းတွင်း လႄႈ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉမႃးတီႈ ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ သိုပ်ႇသူင်ႇႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ၵႂႃႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း ယူႇယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ဢၼ်လႆႈၸွႆႈ ငိုၼ်းတွင်း လႄႈ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ပၢႆးယူႇလီ တီႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်တႆးယၢၼ်မိူင်း ၸွႆႈၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် ပၢႆးယူႇလီ ၽႃႈတူမ်းသူပ်း 10,000 ဢၼ်၊ ၸၢႆးလၢဝ်ဝၼ်း ၵုၼ်လူင်ၵုင်းၺွင်ႇ 500 ယွၼ်ႇ၊ ၸၢႆးသၢမ်ထုၼ်း ဝၢၼ်ႈတႃႈပေး မိူင်းမၢဝ်း 500 ယွၼ်ႇ၊ မူင်ႊသျိင်ႊ မိူင်းလႃႈ 200 ယွၼ်ႇ၊ ၸၢႆးၵၢၼ်ႈငိုၼ်းယီႈထုၼ်း ဝဵင်းမူႇၸေႊ 500 ယွၼ်ႇ၊ ၸၢႆးၸိုၼ်ႈမိူင်း ထုင်ႉမၢဝ်း 100 ယွၼ်ႇ၊ သိူင်ႁၢႆႊသူၺ်ႇ + ၼၢင်းၶမ်းၼူၼ်း ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း 150 ယွၼ်ႇ၊ တဝ်းဝူၺ်ႊၸျႅင်း လိင်ႊၶျႅင်း 200 ယွၼ်ႇ၊ ႁႃႊထႆး ၵိုဝ်မႃႉ 100 ယွၼ်ႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်း ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ 100 ယွၼ်ႇ၊ ၸၢႆးထီးႁိူင်း + ၼၢင်းၶမ်းႁၢၼ်ႇ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း 500 ယွၼ်ႇ၊ ၸၢႆးထီးသႅင် ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း 150 ယွၼ်ႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးတႂ်ႈၶူင်း 100 ယွၼ်ႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ၶဝ် ထႅင်ႈလၢႆလၢႆၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းတွင်းတင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
ယိင်းၼွင်ႉလၢဝ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ လႆႈတုင်းလူႇၶၢမ်ႇငိုၼ်းတွင်း ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၶဝ် လၢႆတီႈလၢႆတၢင်းသေ သိုပ်ႇဢဝ်ငိုၼ်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇ ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸွႆႈထႅမ်ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 38 ယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 37 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် (ၶိူင်ႈၸႅတ်ႈယဵဝ်ႈ) 500 ဢၼ် လႄႈ ထူင်ၼမ်ႉ 300 ဢၼ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းၶႄႇ 7,100 ယွၼ်ႇ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်မိူၼ်ၵၼ်။
သင်ဝႃႈ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇႁဝ်းၶဝ် ၵူႈတီႈတီႈ ၶႂ်ႈႁူမ်ႈငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈ ယိင်းၼွင်ႉလၢဝ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ Wechat ID – Nonglao758758 လႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
Friday, December 20, 2019
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ
တေဢဝ်တင်းၶိူင်ႈၸၼ်ႁၢင်ႈႁိူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် SketchUp Pro 2019 လႄႈ V.ray (Full Version) ၼႆႉမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ၊ SketchUP Pro ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇ
ၸၼ်ႁၢင်ႈမၼ်းမၼ်း V.ray ၼႆႉသမ်ႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၢင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၸၼ်ၼၼ်ႉ ၶျေႃး ႁၢင်ႈလီ
ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆယဝ်ႉ၊ လၢႆးၸႂ်ႉမၼ်းတႄႉၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ႁဝ်းႁင်းၵူၺ်း ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၵေႃႈ ပႆႇမေႃႇ
တႄႉတႄႉလႄႈ ပႆႇၸၢင်ႈမႃးသွၼ်ပၼ်ၵၼ် ပေႃးဝၢႆးၼႆႉ သင်ဝႃႈ မီးၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆ ၸင်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်း
သေ လႄႈ မႃးတၢင်ႇၼႄလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း လီယဝ်ႉ ၸၼ်ဢဝ်တီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉတႃႉ။
လၢႆးၸၼ်မၼ်း ပေႃးဝႃႈၼဵၵ်းတီႈတုမ်ႇၼိူဝ်ၼႆႉယဝ်ႉၼႆ တေဢွၵ်ႇမႃးႁၢင်ႈၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉ
ယူႇယဝ်ႉ
Subscribe to: Post Comments (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kyaukse), (မၢၼ်ႈ: ကျောက်ဆည်)ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ မီးဝႆႉၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃ မႄႈၼမ်ႉၸေႃႇၵျီႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၶုၼ်ပွင်ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လိုဝ်းလင် တီႈၼိူဝ် သၢႆတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇသေ ပေႃးဢဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၵႆယၢၼ် 27 လၵ်း၊ တင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၵႆယၢၼ် 359 လၵ်းယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 1.05 လွၵ်းလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းၵူၺ်းသေတႃႉ လွၵ်းတင်ႈဝဵင်းၼႆႉ တူၵ်းပိူင်မၼ်းလီဝႆႉ။ တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈတိၼ်ယွၼ် သူၺ်ႇတႃႇလွင်း ဢၼ်တၢင်းသုင်မီး 975 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႁူဝ်လွႆၼၼ်ႉ မၼ်းၵွင်းမူး ဢၼ်ၶုၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူးၵမ်ႇတႄႇမႃးသေ တီႈတိၼ်လွႆၼၼ်ႉ မၼ်းၵွင်းမူးသူၺ်ႇမုၺေႃးယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁွင်ႈၽၢႆသေ လႆႈဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁဵတ်းဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၵျွၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်၊ သႄႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽၢႆ သေ ပေႃးတေပိၼ်ႇတူၺ်းၽၢႆတႆး တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၽၢႆႁိၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆလူင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁူးၽႄၼမ်ႉဝႆႉလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၼႃးႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇၼမ်ႉၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇၽႄပၼ်လႆႈယူႇ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈသေ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1953 ၼၼ်ႉဝႃႈ မီး 8668 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈမူတ်းသႂ် ဝဵင်းၼႆ လႆႈၽွတ်ႈႁဵၼ်းၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ မိူဝ်ႈပီ 1888 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပွႆးၸၢင်ႉၵျွၵ်ႉသႄႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ ပေႃးထိုင် လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်း မႃးၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးၸၢင်ႉ ၼႆ ၵူႈပီၵူႈပီယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ပွႆးၼႆႉ ပေႃႇပဵၼ်မႃးၼႆႉ ပၢၼ်ၶုၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူးၵမ်ႇၼႆႉ ပၼ်ၶေႃႈပူင်ဝႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလႄႇတုၼ်းၵဝ်ႈတွၼ်ႈ ၼႆႉ တေလႆႈမႃးဝႆႈသႃ ၵွင်းမူး ၼိူဝ်လွႆသူၺ်ႇတႃႇလွင်းၼႆ ၼႆယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းမႃးယဝ်ႉ။
ပေႃးထိုင် လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ ႑႔ ၶမ်ႈမႃးၼႆ ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းႁိမ်းႁွမ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ႁၢင်ႈၸၢင်ႉလူင်သေ ဢဝ်ႁၢင်ႈၸၢင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ လဵပ်ႈပၼ်ဝဵင်းသေ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႃႈၵႃႈဝႅၼ်ဝႅၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ဢဝ်ၸၢင်ႉဢၼ်တႄႉမၼ်းသေ လဵပ်ႈပၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဝႆႈသႃ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတႃႇလွင်းသေ ၸင်ႇၽၢတ်ႇၽုင်ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ပွႆးဢၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းဢွၼ်ႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈၸိူဝ်းလီၶဝ်ႈၸႂ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၽြႃးသူၺ်ႇတဵင်ႇတေႃႇ (မၢၼ်ႈ: ရွှေသိမ်တော်ဘုရား (ကျောက်ဆည်))
- ၽြႃးသူၺ်ႇတႃႇလွင်း (မၢၼ်ႈ: ရွှေသာလျှောင်းဘုရား)
- ၽြႃးသီႇၼႃႈ (မၢၼ်ႈ: လေးမျက်နှာဘုရား)
- ၽြႃးသူၺ်ႇၵူႇၵျီး (မၢၼ်ႈ: ရွှေဂူကြီးဘုရား)
- လွႆသူၺ်ႇတဵင်ႇတေႃႇ
- လွႆသူၺ်ႇတႃႇလွင်ႈ
- လွႆဝေႇပူႇ (မၢၼ်ႈ: ဝေဘူတောင်)
- လွႆသၢင်းၽေႃးႁိၼ် (မၢၼ်ႈ: ကျောက်သင်္ဘော)
ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပွတ်းၵၢင်မိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈဢၼ်မႆႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ယၢၼ်ၵႆ 30 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇၼႆႉ မီးသၼ်ႇလွႆမိူင်းတႆးသေ ၽၢႆႇတၢင်း ဢွၵ်ႇဝဵင်းၸမ်ႉမီးလွႆသူၺ်ႇတႃႇလွင်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် မႄႈၼမ်ႉၸေႃႇၵျီႇ ၼႆႉ လုၵ်ႉဢၼ် ပွတ်းဢွၵ်ႇၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ လတ်းလႆၶၢမ်ႈၵႂႃႇ ပွတ်းတူၵ်းၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ မီး ႁွင်ႈတမူတ်ႉ၊ ႁွင်ႈမိၼ်းယႄး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈၶေႃးလဵၵ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃ ၵျွၵ်ႉသႄႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵေႃႈတင်ႈဝႆႉ ႁိမ်းၶၢင်ႈ ႁွင်ႈတမူၵ်ႉ၊ တီႈပွၵ်ႉဢေးမျႃႉၵျီႇလိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းပွတ်းၸၢၼ်းၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၼ်ႉၸွမ်ၵျွၵ်ႉသႄႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၈.


text:
ၸွမ်းၼင်ႇလၵ်းၼမ်း ပူၵ်းပွင်ၽဝၵူၼ်းမိူင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) မီးၼၼ်ႉသေ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႆႈၸွႆႈထႅမ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸွၼ်ႉယိူဝ်ႈ တီႇတႃႈမႄးတၢင်း ပတ်းၽဵဝ်ႈ ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ၽွင်းၼႃႈတေဢွၵ်ႇဝႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၵႂႃႇမႃးငၢႆႈ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸွႆႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸွၼ်ႉယိူဝ်ႈၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်း လႄႈ တီႇတႃႈမႄးတၢင်း တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇၽွင်းသႅင် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 October 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸွႆႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸွၼ်ႉယိူဝ်ႈ တီႇတႃႈမႄးတၢင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇတၢၼ်ႇဢေ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မိူၼ်ၵၼ်။
ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၸွၼ်ႉယိူဝ်ႈ တီႇတႃႈမႄးတၢင်း ပတ်းၽဵဝ်ႈ ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ်သေ ဢုပ်ႇၵျေႃႇမူၼ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်း ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၼႂ်းၼႃႈတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်သေလွင်ႈလွင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပူၵ်းပွင်ၽဝၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသင်၊ ၶႂ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈလီ ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ၽႂ်မၼ်းလႆႈယူႇ၊ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ယူႇတီႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တေၶတ်းၸႂ်ၸွႆႈထႅမ် ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
သၽႃးၸႄႈမိူင်းယၢင်း
လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ကရင်ပြည်နယ်လွှတ်တော်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kayin State Hluttaw), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Lumtenphaung Zemoeng Yaangphoek]) ၼႆႉ ပဵၼ် လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းသၢင်ႈၾိင်ႈမိူင်း တႃႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း မဵဝ်းမီးလုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ဢၼ်လဵဝ်သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉ တႅၼ်းၽွင်း ၶဝ်ႈပႃး 23 ၵေႃႉ (တႅၼ်းၽွင်းထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇ 17 ၵေႃႉ လႄႈ တႅၼ်းၽွင်းတပ်ႉမတေႃႇ 6 ၵေႃႉ) ယဝ်ႉ။[1]
ၽွၼ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
၂၀၁၅[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Nixon, Hamish (September 2013). State and Region Governments in Myanmar, Myanmar Development Resource Institute, 92.


text:
ပၢၼ်းတၼေႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ (မၢၼ်ႈ: ပန်းတနော်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pantanaw) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 483 လွၵ်းလၵ်းသေ ၵိင်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ တင်းၼမ်ၼႆႉ လႆလူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၼင်ႇၼႅင်ႈယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တင်းၸႄႈဝဵင်း မိူဝ်ႈပီ 1956 ၼၼ်ႉ လႆႈလၢမ်းမီးမႃး 125,101 ၵေႃႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈပၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉပၢၼ်းတၼေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၵိင်ႇၼမ်ႉၽႄ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ တီႈပူၼ်ႉဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း ယၢၼ်မွၵ်ႈ 15 လၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈၸႅၵ်ႇဢဝ်ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းသေ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၼမ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ တင်းၵိင်ႇၼမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉၽေႃးထိ ႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁွင်ႈဢွၼ်ႇၵေးၼမ်ႉဢွၼ်ႇတင်းၼမ်လႄႈ ပေႃးထိုင် ၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး ၼမ်ႉၵႆႉထူမ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈၼႆ ၼမ်ႉပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးလူင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇသေ ၼမ်ႉတိုၼ်ႈမႃး ၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၵေႃႈ ယူပ်ႈယွမ်းမႃး ယူႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1953 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ မီး 4687 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၵုၼ်ႇသိၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇပိူင်လူင် တီႈ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ ပဵၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၽိဝ်သၢၼ်သၢတ်ႇ လႄႈ ပႃၼဝ်ႈ၊ ပႃႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းၼွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းဢၼ်ပဵၼ် သၢတ်ႇၽိဝ် ပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၼႃႈလိၼ်ဢွၵ်ႇၽိဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝဵင်းထၼုၽျူႇ၊ ဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်လႆႈႁႅင်းၽိဝ်ဢွၵ်ႇၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ တင်းဝဵင်းထၼုၽျူႇ ယၢၼ်ၵၼ် 29 လၵ်းသေ တင်း ဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉ ၼႆႉ ယၢၼ်ၵၼ် 66 လၵ်းယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း၊ ဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇ ၼႆႉ မီးသၢႆတၢင်းၼမ်ႉသေ ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
တီႈၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်း တီႈ ယၢၼ်မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽြႃးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇသေ ပဵၼ်ၽြႃးဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်း ပိုၼ်းရႃႇၸဝၢင်ႇပတဵင်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းဢုင်ႇမႃႇတၢၼ်ႇတီႇၼႆႉ လႆႈဢွၵ်ႇပၢႆႈၽႄး ၸဝ်ႈၸၢႆးၶဝ်သေ တီႈဢၼ် မွၵ်ႇၼိူဝ်ႁူဝ်မၼ်းၼၢင်း ႁဵဝ်ႇယဝ်ႉ ႁူင်ႈတူၵ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ လႆႈတင်ႈဝႆႉ ၵွင်းမူးၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းပၢၼ်းၵျႃႉၼေႃႇ (ဝဵင်းမွၵ်ႇႁူင်ႈ) သေ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးလိူၼ်သီႇ ၵူႈပီၵူႈပီၼႆႉ ႁဵတ်းပွႆးၽြႃးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇသေ ၵူၼ်းတီႈၸမ်တီႈၵႆ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶဝ်ႈပွႆးယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (7)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ (38)


text:
ယေႇၽျူႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းယေႇၽျူႇ (မၢၼ်ႈ: ရေဖြူမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yebyu) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းယေႇၽျူႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတိၼ်းတႃႇယီႇ၊ ပွတ်းတႂ်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၼိူဝ် ဝဵင်းထဝႄႇ ယၢၼ်မွၵ်ႈ 10 လၵ်းၼၼ်ႉသေ မီးတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၼမ်ႉထဝႄႇယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းယေႇၽျူႇၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်တူၵ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈထဝႄႇသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မီး 1582 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ မီးၼႃႈလိၼ်ပူႇၵႄႇ 35 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ယေႇၽျူႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1901 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈလူင် ဢၼ်မီးၵူၼ်း 269 ၵေႃႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 4,744 ၵေႃႉ [1]ယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈၼပူးလႄႇ ဢၼ်မီးႁိမ်း ဝဵင်းယေႇၽျူႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၸၢၵ်ႈတေႃႇပုတ်ႉထ သူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။[2]
ၸႄႈဝဵင်းယေႇၽျူႇၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉ ဢၼ်ၵမ်ႉလင်တွၼ်ႈတႃႇ ဝဵင်းထဝႄႇ ထုင်ႉၼိုင်ႈသေ ဢွၵ်ႇၶဝ်ႈသၢၼ်၊ မႆႉသၵ်း လႄႈ ၶူဝ်းႁေႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင် တီႈထုင်ႉၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်သွမ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈထၢင်ၶုတ်းၶူဝ်းႁေႈ တီႈထုင်ႉယေႇၽျူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၶူဝ်းႁေႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 54.
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၃၇၄.


text:
လုင်းၸၢႆးသႅင်တိပ်ႉလူင် ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁႅင်းထၢတ်ႈလႄႈၾႆးၾႃႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢဝ်လိူင်ႈလူၺ်ႈမၢႆမီႈ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉလွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ 52(ၵ) ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/9/2021 ဝႃႈ လုင်းၸၢႆးသႅင်တိပ်ႉလူင် ၵွင်ႉၵၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈၵၢင် NUG လႄႈ CRPH ၼႆသေ ပိူတ်ႇလိူင် ဢဝ်ၽိတ်း တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈမိူင်းယု။
လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ NLD တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – “ၽူႈမီးၸၼ်ႉတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူင်းယု ၵေႃႉၼိုင်ႈႁဵတ်းၽူႈပိုတ်ႇလိူင် ၸွႆးတြႃးလုင်းသႅင်တိပ်ႉလူင်ၶႃႈဢေႃႈ။ ဝႃႈၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇၼႆႉ ပၼ်ႁႅင်း NUG – CRPH ႁူၺ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်းၼႆသေ ပိုတ်ႇလိူင်ႈဝႆႉ ၼႆဢေႃႈ။”- ဝႃႈၼႆ။
လုင်းၸၢႆးသႅင်တိပ်ႉလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်း ။ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇတီႈၼင်ႈၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 2 ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယွင်း သေ ဢွင်ႇပေႉထႅင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းသေ ဢႅဝ်ႇလမ်းတီႉၺွပ်း ၽူႈၼမ်းလႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇၵူႈၶႅင်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းဢိၵ်ႇ ၽွင်းတႅၼ်းၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆး တွၵ်ႇတိူဝ်ႇလိၼ်းထုတ်ႉ၊ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇပၼ်ႊတႃႊငိုၼ်းတွင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ဢူးၸူဝ်းၺုၼ်ႉလုၼ်ႇ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼွင် တွၵ်ႊတိူဝ်ႊထုၼ်းလႅင်ႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းသေ ဢဝ်လိူင်ႈဝႆႉလူၺ်ႈတၢင်းၽိတ်း ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ။


text:
ႁိူၼ်းၼိုင်ႈလင်တေလႆႈမီးႁူဝ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်း၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈၸုမ်းတေလႆႈမီး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်၊ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၼိုင်ႈၵၢၼ်တေလႆႈမီးၽူႈၼၢမ်းၼႃႈ။ ၼႃႈၵၢၼ်ႁဝ်းတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတေတူၵ်းတႅမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းယူႇတီႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်မၼ်းလႄႈၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၽွမ်ႉၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူၺ်း။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ သႅင်သိုၵ်း ၶႆႈမႃးပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်လႄႈ ပၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉလီလီတွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈသူင်ၸႂ်လူလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းယူႇ။ သင်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႁဵတ်း ႁႂ်ႈမၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈလီလီၼၼ်ႉ ဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းမီးယူႇ (3) ႁူဝ်ၶေႃႈ -
- ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်း
- ယႃႇပိူင်ဢိင်ႇပိူၼ်ႈၼႃႇပူၼ်ႉတီႈ
- ဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉပဵၼ်ယႂ်ႇသေႁဵတ်းၵၢၼ်
ၼႂ်း (3) ႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉ လႆႈဝႃႈ လွင်ႈယႂ်ႇတေႉတေႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ငၢၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ။ မုၵ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈၸုမ်း၊ ၽူႈၼၢမ်းၼႃႈၼိုင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း တႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လႄႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇထီႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းဢမ်ႇၼၼ် လုၵ်ႈၼွင်ႉႁဝ်း ဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်းႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ 100ၵေႃႉၵေႃႈ ႁႃမႃးလႆႈၵမ်းလဵဝ် ဝၼ်းလဵဝ်သေ ႁႃဢမ်ႇလႆႈမႃးၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လႄႈၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်လႄႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇတေႉတေႉ ၶႂ်ႈဢဝ်ၽႂ်ႁဵတ်းဢဝ်ႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ ၶႂ်ႈဢဝ်ၽႂ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈဢဝ်ႁဵတ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ ယွၼ်ႉၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢမ်ႇလီလႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်းတူၵ်းၵႂႃႇ ၵေႃႈႁၼ်မီးတၢင်းၼမ်ယူႇ။
- ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်း
ၵၢၼ်ႁဝ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၶႂ်ႈသၢင်ႈယူႇတေႉတေႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းမီးဝႆႉၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼႂ်းမိုဝ်းမီးဝႆႉယဝ်ႉလႄႈတႃႇတေၶိုၼ်ႈၼႃႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇပႆႇပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇၵွၼ်၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဝ်းတေလီ၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဝ်းတေႉၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉယဝ်ႉ ပေႃးတေတႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်သမ်ႉ ၽိူတ်ႇမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းၸွမ်းလင်ႁဝ်းလုၵ်ႈၸုမ်းႁဝ်းသမ်ႉဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉသင်ၼႆၵေႃႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဝ်းမီးၵႃႈၶၢၼ်ယူႇၵေႃႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပေႃးပႅတ်ႈလၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼႆတႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵႂႃႇၼႃႈလႄႈ ႁႂ်ႈမၼ်းထိုင်တီႈယိူင်းမၢႆႁဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်း ၼႆႉလီလီလူးၵွၼ် ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးၵေႃႈ ၵေႃႉပဵၼ်ၽႅၼ်ၸတ်းၵၢၼ်လႄႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မၼ်းတေလႆႈယၢပ်ႇတေလႆႈႁိုဝ်ႉလၢႆလၢႆၵူၺ်း။ ၼႃႈၵၢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈ ႁဵတ်းသင်တေႉတေႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇတၢမ်းဝႂၢင်းသေ ၵႆႉၵႆႉမီးပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ၊ ပၢင်ႁူပ်းထူပ်း လုၵ်ႈၸုမ်းႁဝ်းယူႇတႃႇသေယူႇ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်း၊ ၽႂ်လူဝ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ၽႂ်ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်မၼ်းလႄႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မၼ်းတေလႆႈႁူႉလီလိူဝ်သေပိူၼ်ႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈၸုမ်း ႁႅင်းယႂ်ႇမႃးႁႅင်းၵႃႊႁိုဝ်ၵေႃႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်း လူဝ်ႇမီးၼမ်ၵႃႊၼၼ်ႉ မၼ်းၸင်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇႁွတ်ႈတီႈယိူင်းမၢႆဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ယူႇၼၼ်ႉယူႇ။
- ယႃႇပိူင်ဢိင်ပိူၼ်ႈၼႃႇပူၼ်ႉတီႈ
ၼႂ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇၼႃႈၼၼ်ႉ လိူဝ်သေၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်းဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁူႉဝႃႈမၼ်းလူဝ်ႇတီႈလႂ်မၼ်းၽိတ်းတီႈလႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ၊ ၼႂ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်း ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈယူႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇမေႃပၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်းသေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ။ လၢတ်ႈၼႄႈ For Example မၼ်း တႃႇတႆးတေၽွမ်ႉၵၼ် တႃႇတႆးတေဢမ်ႇၽိတ်းၵၼ် ၼၼ်ႉသင်ႁဝ်း ၵႂႃႇပိူင်ဢိင်ပိူၼ်ႈ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႃးၵႄႈၶၢႆပၼ် ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႃးႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ႁဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈလၢႆးႁဵတ်းမၼ်းၼႆႉၽိတ်းတေႉတေႉ ၾႆးၼႆႉႁဝ်း ႁဝ်းႁူႉလီလိူဝ်သေပိူၼ်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ၊ လွင်ႈယၢပ်ႇႁဝ်း လွင်ႈတုၵ်ႉၶ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇတႅမ်ႈထူၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယႃႇပေပေႃးၵႂႃႇပိူင်ဢိင်ပိူၼ်ႈၼႃႇ ပူၼ်ႉတီႈလိူဝ်သေ ၵူၼ်းၼႂ်းႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်သေၵမ်း၊ ပေႃးပဵၼ်ၼၼ်မႃး ၶၢဝ်းယၢမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဝ်း ၵေႃႈလူႉ ငိုၼ်းၶမ်းၵေႃႈလႆႈသဵင်ႈပၼ်လၢႆလၢႆ၊ ၵူၼ်းၼႂ်းႁဝ်းသမ်ႉဢမ်ႇႁၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တေႁၼ်တူၵ်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယူႇ။ ယုမ်ႇယၢမ်ၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်း ၸႃႉႁူမ်ႈၶီလီႁူမ်ႈၸၢမ်ႇ ပဵၼ်ႁိုဝ်မီးႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇပွႆႇၽႃႇၵၼ်လႆႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇၶိုၼ်းမေႃပိူင်ဢိင်ႇၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်းလႄႈ ပၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်းၵူၺ်း၊ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းမီးလွင်ႈပိူင်ဢိင်ပိူၼ်ႈၼႃႇပူၼ်ႉတီႈၼႆၸိုင်ႈ ယႃႇပေမုင်ႈမွင်းလႃႇဝႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းလႄႈၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်းတႃႇတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇႁၼ်မီးမႃးလႆႈသေပွၵ်ႈ။ ပၼ်ႁႃၼႂ်းႁဝ်း ၵူၼ်းၼႂ်းႁဝ်းႁူႉလီလိူဝ်သေပိူၼ်ႈ တႃႇႁဝ်းတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႆႉ ယႃႇပေ ၶႂ်ႈမီးၸႂ်ပိူင်ဢိင်ႇပိူၼ်ႈၼႃႇပူၼ်ႉတီႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ႁဝ်းၸင်ႇၶိုၼ်းလႆႈပဵၼ် ၶီၶႃႈၶဝ်ၶိုၼ်းယူႇ။
- ဢဝ်ပၢႆးဝူၼ်ႉပဵၼ်ယႂ်ႇသေႁဵတ်းၵၢၼ်
တေႁဵတ်းၵၢၼ်သင်မႃးၵေႃႈလီ ဢၼ်ႁဝ်းတေတႅပ်းတတ်းဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ယႃႇပေလုၵ်ႉဢဝ်တီႈၵူၼ်းသွင်ၵေႃႉသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉသေတႅပ်းတတ်းၵႂႃႇသေၵမ်း၊ သင်ၽိတ်းမႃး သင်မီးပၼ်ႁႃမႃး မၼ်းတေၵႄႈၶၢႆယၢပ်ႇၼႃႇ။ ပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဢႃႇသွင်ႇၶူဝ်းၶွင်လီ ၼိုင်ႈဢၼ်ယဝ်ႉ ၽိတ်းၽိတ်းထုၵ်ႇထုၵ်ႇ။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ၵေႃႈ လႆႈႁၼ်တႄႇငိုၼ်းတႄႇၶမ်းလၢႆလၢႆယူႇ လိူဝ်ဝႃႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇငိုၼ်းႁႃးၼႆဢမ်ႇၶႆႈမၢႆထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်ငိုၼ်းၼႆႉလူဝ်ႇယူႇ လိူဝ်သေဝႃႈ ငိုၼ်းတီႈထုၵ်ႇဢမ်ႇမူတ်းထုၵ်ႇလီဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼၼ်ႉယႃႇပေၵႂႃႇပၼ်ငိုၼ်းသုမ်းလၢႆလၢႆသေ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းမႃးသင်ၼၼ်ႉသေဢိတ်း၊ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈဢၼ် ၶူင်းၵၢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်တႃႇမၼ်းတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမိူဝ်းၼႃႈ တႃႇၵၢၼ်ငၢၼ်းမၼ်းတေၵႂႃႇလႆႈၵႆလႄႈ ၽေႈၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉထႅင်ႈတၢင်းၼမ်ၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉပၢႆးၸတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်းၵေႃႈႁဝ်းလူဝ်ႇမီးဝႆႉယူႇ။ မီးငိုၼ်း ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉ ႁႃငိုၼ်းမႃးလႆႈၶိုၼ်းမႃး သၢမ်လၢၼ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းငိုၼ်းလႄႈ မေႃၸတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်းလီယူႇ။ တီႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီသဵင်ႈငိုၼ်းတွင်းၼၼ်ႉသမ်ႉၶၢမ်လႆႈသဵင်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇ ၶိုၵ်ႉဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈသွင်ၵေႃႉသေ ႁဵတ်ႈၷၢၼ်ၵႂႃႇၵူၺ်းလႄႈ လူႉလူႉၵွႆၵွႆၼမ်မႃးၵေႃႈ ငိုၼ်းၵေႃႈသုမ်းလၢႆလၢႆ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵေႃႈသုမ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်း။
ပေႃးတေမႃးၸႂ်ႉငိုၼ်းၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီထတ်းတူၺ်းလီလီဝႃႈ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉႁႃး ဢမ်ႇပႆႇ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉ ၼၼ်ႉလီလီယူႇ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်းတေၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈဢမ်ႇလႆႈၵႆသေပွၵ်ႈ။
ၵွပ်ႈၼႆ သင်သူၸဝ်ႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၼႆ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လိၵ်ႈ ဢၼ်ႇၶႃႈႁဝ်းတႅမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေမီးၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇသူလႄႈ တေပဵၼ်ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတွၼ်ႈတႃႇ သူၶဝ်ၵူႈၵေႃႉယူႇ၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ႁူႉလိူဝ်သေၶႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ပွင်ႇၸႂ်လိူဝ်ၼမ်သေၶႃႈ ၵေႃႈမီးတၢင်းၼမ် ၵွပ်ႈဝႃႈ တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းမၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ပီႈႁူႉၼိုင်ႈ ၼွင်ႉႁူႉသွင် ပၢႆးဝူၼ်ႉပိူၼ်ႈ ပေႃးႁဝ်းမေႃဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၵေႃႈမီးၽွၼ်းလီ သင်ႁဝ်းဢမ်ႇမေႃဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၵေႃႈ မီးလွင်ႈႁၢႆႉ ထုၵ်ႇလီဢဝ်ဢမ်ႇဢဝ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတူဝ်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်းၵူႈၵေႃႉၵူၺ်းလႄႈ သင်ဝႃႈ ၶႃႈႁဝ်း လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး ၽိတ်းၵႂႃႇၼႆၸိုင်ႈ ဝၢင်းၶႂၢင်းပၼ်ၶႃႈႁဝ်းယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ
- သႅင်သိုၵ်း
- ShanStateDefenceArmy
- Date >>> 24 - 25/07/2018


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 21 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼႂ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ထႅင်ႈ (56) ၵေႃႉၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Kanbawza Tai ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။
ၽၢႆႇပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (11) ၵေႃႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ (37) ၵေႃႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ထႅင်ႈ (8) ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း (56) ၵေႃႉလႄႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽေႈလၢမ်းထႅင်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထီႉ 21 September 2021 ၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ႁူမ်ႈတင်းမူတ်းမီး (4,931) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ (224) ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတင်းပဵၼ်ႁူမ်ႈ တင်းမူတ်းမီး (2,935) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး (100) ၵေႃႉ လႄႈ ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ မီး (1,771) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ (26) ၵေႃႉ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
သၢႆမၢႆၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆမၢႆတီႈႁူင်းယႃ၊ ဢွင်ႈတီႈဝႆႉၵူၼ်းပဵၼ် လႄႈ Pilot project ၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် လႄႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၊ ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်ဝႆႉဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇလွင်ႈယႂ်ႇ တေဢမ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်း (Stay at home) ဝႆႉဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပဵၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆသေ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၸွႆႈထႅမ်ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ်။
ယူႇတီႈ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ပေႃႈလဵင်ႉ – မႄႈလဵင်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ဢၼ်မီးယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈသိုဝ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၼုင်ႈဝႆ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၢႆးယိင်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ဢၢပ်ႈပၼ်ထိုင်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈတႃႇၼၶဝ် လႆႈတႄႇသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် ဢၢပ်ႈပၼ်တီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 July 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃး ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ လွင်ႈတေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၶွင် လႆႈၸိူင်ႉထိူင်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉသွႆ ဢၼ်လႆႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေမီးမိူင်းၼင်ႇ ယႃသၢႆႇၶူၼ်ႁူဝ်၊ ၼမ်ႉယႃဢၢပ်ႇၼမ်ႉ (သပ်ႉပျႃႇ)၊ ယႃႈသီၶဵဝ်ႈ၊ မႆႉသီၶဵဝ်ႈ၊ ၽွင်သၵ်ႉၶူဝ်း၊ သိူဝ်ႈၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းၼႂ်း တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း/ၸၢႆး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း 350 ၵေႃႉ လႄႈ ႁႂ်ႈပေႃးၵုမ်ႇထူၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ပေႃႈလဵင်ႉ – မႄႈလဵင်ႉ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်မႃးၼႆႉသေ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်း ၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် တီႈၸဝ်ႈတႃႇၼ ဢၼ်လႆႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၼႂ်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈလႄႈ ယွၼ်းသူးပၼ် ၸဝ်ႈတႃႇၼႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈယူႇလီၵတ်းယဵၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၼႆယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင်၊ ငိုၼ်းတွင်း၊ တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉ တီႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ပေႃးၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈ မၢႆၾူၼ်း 088−269−6527 လႄႈ ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတၢင်း Email – [email protected] ၼႆႉလႆႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပၼ်ႁႃ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ၶႄႇ ဢမ်ႇလိူဝ်သေ ဢႅပ်ႉပလီႇၵေးသျိၼ်း (Application) TikTok ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူႉၸၵ်းၵၼ် ယင်းလႆႈၶၢႆပၼ် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တူဝ်ၼႄႇထရမ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ဢႅပ်ႉပလီႇၵေးသျိၼ်း (Application) TikTok ၼႆႉ မီးလွင်ႈသူင်ႇၶေႃႈမုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် ၶွင်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း App TikTok ပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ၼႆသေ၊ သင်ၶွမ်ႇပၼီႇ ByteDance ဢမ်ႇယွမ်းၶၢႆ App TikTok ပၼ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တႃႇၵူၼ်းမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵေႃႈတေဢမ်ႇမီးၼႆလႄႈ တေပိၵ်ႉဢိုတ်းပႅတ်ႈ App TikTok ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇတင်းမူတ်း၊ ယင်းမၵ်းမၼ်ႈပႃး ဝၼ်းထီႉ 15 September 2020 ပဵၼ်ဝၼ်းၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းဝႃႈ တေၶၢႆပၼ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် တေၶၢမ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းပႅတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉသေ မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဢွၵ်ႇမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်လၢႆလိူၼ် သင်ဝႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ByteDance ယွမ်းၶၢႆ App TikTok ပၼ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆ ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တိုၼ်းပၼ်ႁႅင်းမႃးတႃႇသေဝႃႈ ႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ Microsoft ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် App TikTok ၼႂ်းမိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်ထီႉ 14 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ယူႇတီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ Microsoft လႆႈဢွၵ်ႇသပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႆႉ မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 13 September 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉဝႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ByteDance ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၶွင် App TikTok လႆႈပၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇႁဝ်းယဝ်ႉဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၶၢႆ App TikTok ပၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ Microsoft ၼႆ၊ ယူႇတီႈႁဝ်းတႄႉ လႆႈယိုၼ်ႈယွၼ်း တႃႇတေပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် App TikTok လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇသေ တေဢၢၼ်းၵုမ်းထိင်း လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႇ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈထႅင်ႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ REUTERS တႄႉ ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢူဝ်ႇရႃႇၶိူဝ်ႇ (Oracle) ဢၼ်ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ၽၢႆႇၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ (Program) ၽၢႆႇပၢႆး IT တင်းၼမ် ပဵၼ်ၵူႈၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်တင်း ၶွမ်ႇပၼီႇ Microsoft ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈ ယိုၼ်ႈယွၼ်းသိုဝ်ႉ App TikTok ပဵၼ်တင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းမီးၶၢဝ်ႇထႅင်ႈဝႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢူဝ်ႇရႃႇၶိူဝ်ႇ (Oracle) ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၶွမ်ႇပၼီႇ ByteDance ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် App TikTok သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢူဝ်ႇရႃႇၶိူဝ်ႇ (Oracle) ဝႃႈ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်လူင်ႉလႅၼ်ႇ လႄႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇတေၸတ်းၵၢၼ် App TikTok ၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵႂႃႇယူႇ ဝႃႈၼႆ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းမိူင်း တင်းၼမ် ထၢင်ႇထိူမ်ၵၼ်ယူႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၶွင် ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢူဝ်ႇရႃႇၶိူဝ်ႇ (Oracle) ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈ ပၼ်ႁႅင်း တူဝ်ႇၼႄႇ ထရပ်ႉမႃးတႃႇသေႇ လႄႈ ၸတ်းႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်မိူင်းၸွမ်း ပႃႇတီႈၵၢၼ်မိူင်းမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တင်းမူတ်းၼႆႉသေ ယူႇတီႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ByteDance ၸဝ်ႈၶွင် App TikTok တႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇဢွၵ်ႇတၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ တေႃႇၶွမ်ႇပၼီႇ Microsoft လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢူဝ်ႇရႃႇၶိူဝ်ႇ (Oracle) သင်သေလွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵထိၼ်ႇ
ၵထိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵထိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းပႃႇလိ ၵထိၼ ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးသေ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၽြႃး ရႁၢၼ်းတႃႇ ၸဝ်ႈၽူႈလီၶဝ် ယွင်ႈယေႃးဝႃႈ လီတႄႉၵျတႄႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵထိၼ်ႇၼႆႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းလူႇ တမ်ႈတီႈ ဝတ်ႉဢၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ဝႃႇဢမ်ႇလုဢမ်ႇႁၵ်း ၼႂ်းဝႃႇသၢမ်လိူၼ်သေ ဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇၼၼ်ႉ သမ်ႉႁဵတ်းပဝႃႇရၼႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈဝႃႈ "ဢိမံ ၸီဝရံ သံၶသ်သ ၻေမ" သၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ လူႇတၢၼ်း သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶႃႈယဝ်ႉ - ၼႆသေ ၵႂႃႇလူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းလႅဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် သၢင်းပိူင်ႇ သေၽိုၼ်ၽိုၼ်ယဝ်ႉ။
တီႈပွင်ႇၵထိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵထိၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ငဝ်ႈပိုင်းမၼ်း ပဵၼ် ၶွပ်ႇထၢင်ႇ ဢၼ်ဢဝ်မႆႉ သီႇသိၵ်ႈ တေႃႉႁူဝ်ၵၼ်သေ ဢဝ်လဵၵ်းမၢႆႇၼႃး တွၵ်ႇၸပ်းၵၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ် သီႇၸဵင်ႇ သီႇၼႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွပ်ႇထၢင်ႇႁွင်းၽႅၼ်ႇ ဢၼ်တႆးႁဝ်း ဢဝ်ပွႆႇၸေႈသႃ (ၸေႈတႆး) ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ထၢင်ႇ ဢၼ်ပိူၼ်ႈ ႁိပ်ႇတိၼ်ႁိပ်ႇမိုဝ်း ၵူၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်းၺႃးတၢမ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၵပ်းၵၢႆႇၵၼ် တင်းၶွပ်ႇ ထၢင်ႇၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မိူဝ်ႈပၢၼ် ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢၵ်ႈယဵပ်ႉၶူဝ်း ၸိူင်ႉပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပႆႇမီးလႄႈ ပေႃးတေ ယဵပ်ႉသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆ လႆႈဢဝ် မႆႉသီႇသိၵ်ႈ ယၢဝ်းပွတ်းမၼ်း ႁႂ်းငၢမ်ႇမႅၼ်ႈ သီႇၸဵင်ႇသီႇၼႃႈ ၽႅၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းသေ ႁဵတ်းပဵၼ် ၶွပ်ႉထၢင်ႇ တမ်းဝၢင်း သိူဝ်ႇပူဝႆႉယဝ်ႉ။ ၶွပ်ႇထၢင်ႇၼၼ်ႉ ၵႂၢမ်းပႃႇလိဝႃႈ ၵထိၼ ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတမ်းဝၢင်းဝႆႉ ၶွပ်ႇထၢင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢဝ်ၽႅၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်ၵႅတ်းထႅၵ်ႇဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵီႈသိူဝ်ႇသႂ်ႇ ၼိူဝ်မၼ်းသေ ဢဝ်ၸိူၵ်ႈဢွၼ်ႇ မတ်ႉၶၢတ်ႈၸွပ်းၶွပ်ႇထၢင်ႇ၊ တိုတ်ႉၽႅၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဵင်ႈလီ ႁႂ်ႈပေႃး ၸၢင်ႈဢဝ် ၶဵမ်သွႆယဵပ်ႉငၢႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်မတ်ႉၶွပ်ႇထၢင်ႇၼၼ်ႉ ၵႂၢမ်းပႃႇလိဝႃႈ ၵထိၼရꩡ်ၸု’’’ ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးဢဝ် ၽႅၼ်ႇမတ်ႉၶဵင်ႈ ၸပ်းၶွပ်ႇထၢင်ႇလီငၢမ်းယဝ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်ၶဵမ်မႆ ယဵပ်ႉတႆႇၸွမ်း ႁွႆးဢၼ်ၵႅတ်းထႅၵ်ႇဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၽေႃႇႁၢင်ႈလွၵ်းတႃ သၢင်ႇၵၢၼ်း ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈ ၸွမ်းပိူင် ဝိၼႄးယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇတေ ၶိုင်ပွင် ယဵပ်ႉသၢင်ႇၵၢၼ်း ၸိူင်ႉၼႆၼၼ်ႉ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼုၺၢတ်ႈ ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းပၼ်ဝႆႉ ၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ • ဢၼုꩡႃၼႃမိ ꧤိၵ်ၶဝေ ၵထိၼံ ၵထိၼရꩡ်ꩡုံ၊ တတ်ထ တတ်ထ ဢေႃၿၼ်ꩪိတွႃ ၸီဝရံ သိၿ်ၿေတုံ။ [1] ပေႃးယဵပ်ႉသၢင်ႇၵၢၼ်း ၽေႃႇႁၢင်ႈလွၵ်းတႃ တဵမ်ထူၼ်ႈ မႅၼ်ႈၸွမ်း ပၵ်းပိူင် ဝိၼႄးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈ ယွမ်ႉသီလိူင်လၢင်း (သီလိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လွၼ်ႉၵႅၼ် တူၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း)သေ တႅမ်ႈမၢႆတုမ်ႇမဵတ်ႉ ၵပ်ႉပပိၼ်ႇတု တၢင်ႇဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ ဝဵၼ်းမႆၼုင်ႈမႆ ႁႂ်ႈပဵၼ် ၸီႇဝရ သၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ သွၵ်ႈႁႃ ပိုၼ်ႉငဝ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဝေႃးႁႃႇရ ဢၼ်ဝႃႈ (ၵထိၼ = ၵထိၼ်ႇ) ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၵထိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၢႆးမိူဝ်ႈပုတ်ႉထမုၼ်ၶမ်းၽြႃး ယူႇသဝ်း ဢဝ်ဝႃႇ တမ်ႈၼႂ်းၵျွင်းလူင် ၸေႇတဝၼ်ႇ မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိၼၼ်ႉ ရႁၢၼ်းၽတ်ႉတဝၵ်ႉၵီႇ ပီႈၼွင်ႉသၢမ်သိပ်းၸဝ်ႈ ယူႇသဝ်း မိူင်းပႃႇဝႃႇသေ ဢွၼ်ၵၼ် ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇထူပ်းဝႆႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ၊ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ၸမ်ၶဝ်ႈဝႃႇယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိသေ ၶဝ်ၸဝ်ႈတင်းသဵင်ႈ လႆႈၵိုတ်းသဝ်း ဢဝ်ဝႃႇယူႇ တီႈဝဵင်းသႃႇၵေႇတၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်း ၽွင်းယၢမ်း ဢွၵ်ႇဝႃႇဢွၵ်ႇသႃ ၶဝ်ၸဝ်ႈပီႈၼွင်ႉ ႁဵတ်းပဝႃႇရၼႃႇသေ ဢွၼ်ၵၼ် သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ယၢင်ႈတတ်းလတ်းၸူး မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိ ၺႃးမႅၼ်ႈ မိူဝ်ႈၽူၼ်လူင်လူမ်းယႂ်ႇၼႃႇလႄႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈပီႈၼွင်ႉ ယမ်းၾႃႉယမ်းၽူၼ် ထၢၼ်ႈပေႃးလူမ်ႇပိူဝ်ႉ လူမ်ႇဢုင်လူင် မိူဝ်းၸွမ်းတၢင်းယဝ်ႉ။
ရႁၢၼ်း ၽတ်ႉတဝၵ်ႉၵီႇပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈတိုဝ်းၵမ် ထုတင်ႇမူတ်းမူတ်းလႄႈ လိူဝ်သေ သၢင်းပိူင်ႇ၊ သၢင်ႇၵၢၼ်း ဝဵၼ်းတူဝ်၊ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉ ဢၼ်ၼုင်ႈၸပ်းတူဝ်ဝႆႉ သၢမ်ၽိုၼ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇမီး သၢင်ႇၵၢၼ်း လိူဝ်သေဢိတ်း၊ ၽူၼ်ယမ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ သမ်ႉပေႃး ယွတ်ႇယူတ်ႉယူတ်ႉလႄႈ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉလူင် ဢၼ်ပၢႆႉမႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼမ်ႉယမ်း ၼၵ်းတိုၵ်ႉၵိုၵ်ႉသေ ပႃးၵႂႃႇၸွမ်းတၢင်း ယၢပ်ႇၼၵ်းတႄႉယဝ်ႉ။ တေဝႃႈ ဝႆႉပႅတ်ႈသေ ဢမ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်တၢင်ႇ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇဝႆႉလႄႈ သမ်ႉတေထုၵ်ႇ ဢႃႇပၢတ်ႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လႆႈၶၢမ်ႇယၢပ်ႇသေ ပႃးၵႂႃႇၸပ်းတူဝ်ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းသႃႇၵေႇတ လႄႈ မိူင်းသႃႇဝတ်ႉထိၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် 6 ယူႇၸၼႃႇ (သီႇသိပ်းလၵ်းပၢႆ) ၽူၼ်သမ်ႉႁႃႇယႂ်ႇ၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈ ယမ်းၽူၼ်လူင်မိူဝ်း၊ သိူၵ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇ တမ်ႈပၢၵ်ႇၼႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တူင်ႉတၵ်ႉယူႇလီသုင်းဝၢၼ် ပူင်ၵႂၢမ်းထၢမ်ၸူး ၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈ ပႆႁွတ်ႈမႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ရႁၢၼ်းၽတ်ႉတဝၵ်ႉၵီႇ ၶဝ်ၸဝ်ႈ ဝႆႈလဝ်ႈလၢတ်ႈထိုင် လိူင်ႈဢၼ် ယၢပ်ႇၼၵ်း ၶၢၼ်ၸႂ်လူင်မႃး ၸွမ်းတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မုၼ်ၶမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ် လွင်ႈတၢင်းမၼ်းသေလႄႈသင်၊ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ဢဝ်ၺၢၼ်ႇ ႁူႉႁၼ်ထိုင် လိူင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈပီႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်ပိုတ်ႇၵီႈ ပူၼ်ႉၵႂႃႇ ဢွၼ်တၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈဢၼုၺၢတ်ႈ ၶႂၢင်းပၼ် ၵထိၼ်ႇယူႇလႄႈသင်၊ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၸဝ်ႈၵေႃးတမ ၸင်ႇလႆႈ ဢၼုၺၢတ်ႈ ၶႂၢင်းပၼ် ၵထိၼ်ႇၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်လႆႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ လႆႈၸၢမ်ႇၽွၼ်းလီ ဢႃႇၼိသင်ႇ ႁႃႈပိူင်သေၵမ်းၼႆလႄႈ ဢၼုၺၢတ်ႈ ၶႂၢင်းပၼ် ၸွမ်းၵမ်းလဵဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃး တေႃႇႁွတ်ႈပၢၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်းၶဝ် ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် ဢွၼ်ၵၼ် ၼပ်ႉယမ်ဝႆႉၼၵ်း ၶေႃႈသဵင်ၵႂၢမ်းၶမ်းၽြႃးၸဝ်ႈသေ ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းပွႆးသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ၵူႈပီယူႇယဝ်ႉ။
ဢၼုၺၢတ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈသိူဝ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵထိၼ = ၵထိၼ်ႇ ဢၼ်တႅမ်ႈၼႄမႃးယဝ်ႉၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ ‘’’ၶွပ်ႇထၢင်ႇ’’’ တီႈယဵပ်ႉသၢင်ႇၵၢၼ်းၵူၺ်းလႄႈ ယင်းပႆႇလႆႈဝႃႈ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ၸွမ်းပိူင်ဝိၼႄးၵွၼ်ႇ၊ ဝၢႆးမႃး မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢဝ်ရႁၢၼ်း ၽတ်ႉတဝၵ်ႉၵီႇ သၢမ်သိပ်းပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ် လွင်ႈတၢင်းမၼ်းသေ ဢၼုၺၢတ်ႈ ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းပၼ် ႁႂ်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ • ဢၼုꩡႃၼႃမိ ꧤိၵ်ၶဝေ ဝသ်သံ ဝုꩦ်ꩧႃၼံ ၵထိၼံ ဢတ်ထရိတုံ [2] ဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼုၺၢတ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်း ‘’’ၵထိၼံ ဢတ်ထရိတုံ’’’ ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်မႃး “ပွႆးသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ” တေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉယူႇ။ (သိူဝ်ႇ= ၼႆႉ ၵႂၢမ်းတႆး၊ ၵထိၼ်ႇ= ၼႆႉ ၵႂၢမ်းပႃႇလိလု) သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ဢင်ႇၵႃႇ သီႇယိူင်ႈ ၸိူဝ်းတႂ်ႈၼႆႉ ၵိုင်ႇလီ တဵမ်ထူၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
- ရႁၢၼ်း တူၼ်ဢၼ်ႁပ်ႉသၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝၼ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ ၼိုင်ႈၶမ်ႈ ဝႆႉဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ ယူႇသဝ်း တီႈဝတ်ႉသေတီႈတီႈ တေႃႇပေႃးထိုင် ၼႂ်းဝႃႇ သၢမ်လိူၼ်၊ ဝႃႇဢမ်ႇလူႉ ဢမ်ႇႁၵ်းသေ ႁဵတ်းပဝႃႇရၼႃႇ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမူတ်းၼၼ်ႉယဝ်။ ၸဝ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ဝႃႇ တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇၵျွင်းလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇဢဝ်ဝႃႇလႄႈသင်၊ ဝႃႇလု ဝႃႇႁၵ်းလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇဝႃႇလိုၼ်း (ပၸ်ꧡိမဝႃသ) လႄႈသင်၊ ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထိူၵ်ႈႁပ်ႉ ၵထိၼ်ႇယဝ်ႉ။
- သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈသိမ်ႇ ပွင်ၵထိၼၵၢမ်ႇ ၽတ်းႁေႃး ၺၢတ်ႈၵမ်ႇမဝႃႇသေ ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇ ဢၢပ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉ တီႈဢႄႇသုတ်း တေလႆႈမီး 5 တူၼ်၊ ၼမ်လိူဝ် 5 တူၼ်ယူႇ။ ပေႃးယွမ်း 5 တူၼ်တႄႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇပွင် ၵထိၼၵၢမ်ႇယဝ်ႉ။
- တေလႆႈ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း လိူၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်း (ၸီဝရမႃသ)ၵူၺ်း။ ၼႂ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းၵျွင်းတိူၵ်ႈ ၼိုင်ႈတိူၵ်ႈၼႆႉ တေလႆႈသိူဝ်ႇ ၵထိၼ်ႇ ဝၼ်းလဵဝ် ပွၵ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ (လိူဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တင်ႈတႄႇ လိူၼ် 11 လွင်ႈ ၼိုင်ႈၶမ်ႈ တေႃႇထိုင် လိူၼ် 12 မူၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း လိူၼ်ၼိုင်ႈ လုမ်းလုမ်းၼႆႉယဝ်ႉ)
- သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းၸိုၼ်ႈမူတ်းသႂ် လီၼႃႇလႄႈ တေလႆႈပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်လႆႈမႃးၸွမ်း တြႃးၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း တေလႆး မိူၼ်ၼင်ႇ သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်ယူႇၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် လူၼ်ႇႁူင်ႈတူၵ်းမႃး ႁၵ်းၵူၺ်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ တႃႇပိူၼ်ႈ တေမႃး လူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ ရႁၢၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇလီ တုၵ်းၸႂ်ႉသေႃႇသူၼ်းၽႂ်၊ ၼႄတိၼ် ၼႄမိုဝ်း လၢတ်ႈၶိတ်ႉ လၢတ်ႈပၢႆႇ သူၼ်းတုမ် ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ မႃးလူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလီႁဵတ်း၊ တီႈတိူၵ်ႈသုတ်းမၼ်း ၵႃႈတီႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ရႁၢၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇလီၵႂႃႇလၢတ်ႈ သေႃႇသူၼ်း ႁႂ်ႈၶဝ်မႃးလူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလႂ် ပိူၼ်ႈမီးၸႂ်လီ သတ်ႉထႃႇ ၸေႇတၼႃႇ ပိုတ်ႇၵီႈ မႃးလူႇတၢၼ်း ႁင်းၵူၺ်းၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပဵၼ်လႆႈ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇ ၸိုၼ်ႈမူတ်းသႂ် လီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၽူႈတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵေႃႉၽူႈ ဢၼ်တၢၼ်းလႆး သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇတႄႉ ဢမ်ႇတတ်းၶၼ်ႈဝႆႉ မၢႆမီႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ သၢင် ၽီ ၵူၼ်း သတ်း ဢမ်ႇဝႃႈ ရႁၢၼ်း သႃႇမၼေႇ ယသေႉ ပူႇၶၢဝ် ၼၢႆးၶၢဝ် ဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ၵူၼ်းၵျွင်း ဢမ်ႇဝႃႈ ၸဵမ်ၼုမ်ႇ ၸဵမ်ထဝ်ႈ ၸဵမ်ယိင်း ၸဵမ်ၸၢႆး သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း မီးသုၼ်ႇ လူႇတၢၼ်းလႆႈ ၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ။
တၢင်းတၢၼ်း ဢၼ်လီဢဝ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တၢင်းလူႇတၢင်းတၢၼ်း ဢၼ်လီဢဝ်သိူဝ်ႇ ၵထိၼ်ႇၸမ်ႉ -
- ဢၼ်တရဝႃသၵ = သၢင်ႇၵၢၼ်း ဝဵၼ်းဢႅဝ်။
- ဢုတ်တရႃသင်ၷ = သၢင်ႇၵၢၼ်း ဝဵၼ်းတူဝ်။
- သံꧠႃꩦိ = သၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉ ၼႆ သၢမ်ၽိုၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းသၢမ်ၽိုၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈလိူၵ်ႈဢဝ် ၽိုၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းသေ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇလႆႈ ဢဝ်သိူဝ်ႇ တင်းသၢမ်ၽိုၼ် ပွၵ်ႈလဵဝ် (မိူဝ်ႈၵၼ်)၊ လိူဝ်သေ သၢင်ႇၵၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶူဝ်းတၢၼ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇသိူဝ်ႇလႆႈ ၵထိၼ်ႇလႃးလႃး။ ၶူဝ်းလူႇတၢၼ်း တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လူႉၵိုၵ်းၸွမ်း ၵထိၼ်ႇလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ‘’’ၵထိၼ ပရိဝႃရ’’’ၼႆယဝ်ႉ။ သၢင်ႇၵၢၼ်း သၢမ်ၽိုၼ် ဢၼ်တေဢဝ်သိူဝ်ႇ ၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်ၸွမ်းပိူင်ဝိၼႄးသေ ၵႅတ်းထႅၵ်ႇ တတ်းလွၵ်း ယဵပ်ႉယွမ်ႉ၊ တႅမ်ႈမၢႆ ၵပ်ႉပပိၼ်ႇတု၊ တၢင်ႇဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ လီငၢမ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၶူးလၢႆးလူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈလူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႆႉၸႂ် ယိူင်းၸူးထိုင် သင်ႇၶႃႇသေ ဝႃႈဢွၵ်ႇသူပ်းဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇ “ဢိမံ ၵထိၼ ၸီဝရံ သံꧠသ်သ ၻေမ = သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇၽိုၼ်ၼႆႉ ယိူင်းၸူး သင်ႇၶႃႇသေ လူႇတၢၼ်းၶႃႈဢေႃႈ” ၼႆသေ ႁႂ်ႈပဵၼ် သင်ႇၶိၵယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်း ၶူဝ်းလူႇတၢၼ်း တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်တႄႉ ပႅင်ႈၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ် ၸဝ်ႈတႃႇၼၶဝ် မီးၼၼ်ႉ ယိူင်းၸူး လူႇတၢၼ်းပၼ် ပုၵ်ႉၵူဝ်ႇၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႆႉ ၵိူင်းၼၼ်ႉ ၵိူင်းၼႆႉ လႆႈယူႇသေတ ဢၼ်ပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇၼႆႉတႄႉ တေလႆႈ လူႇတၢၼ်းပၼ် တႃႇသင်ႇၶႃႇၵူၺ်း။ ဢမ်ႇလႆႈလူႇ တႃႇပူၵ်ႉၵူဝ်ႇ ဢၼ်ယိူင်းၸူး သေၸဝ်ႈၸဝ်ႈသေ လူႇတၢၼ်းၼၼ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈတႃႇၼမၼ်း ဢမ်ႇယွမ်းၽွမ်ႉ တႃႇလူႇပၼ်သင်ႇၶႃႇသေ ၵူၺ်းၶႂ်ႈလူႇပၼ် ပုၵ်ႉၵူဝ်ႇ ၸဝ်ႈၼၼ်ႉၸဝ်ႈၼႆႉၸိုင် ၸဝ်ႈတူၼ်ၼၼ်ႉ ႁပ်ႉႁွင်းဢဝ်သေ ၶိုၼ်းဝႃႈ “ဢိမံ ၵထိၼ ၸီဝရံ သံꧠသ်သ ၻေမ” ၼႆသေ ဢဝ်လူႇထိုင် သင်ႇၶႃႇၵေႃႈ ၵိုင်ႇလီဢဝ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တၢၼ်းထိုင် သင်ႇၶႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈလူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶူးလၢႆးမီးသွင်ယၢင်ႇ
- ဢဝ်မိူဝ်းလူႇတၢၼ်း ၵႃႈတီႈဝတ်ႉၵျွင်း၊
- ၽိတ်ႈပၢင်း သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် မိူဝ်းတီႈႁိူၼ်း တီပွၵ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈသေ လူႇတၢၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းသွင်လၢႆးၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ဢဝ်မိူဝ်းလူႇတၢၼ်းထိုင် တီႈဝတ်ႉတီႈၵျွင်းၸိုင် မိူဝ်းတၢၼ်း တီႈၵျွင်းလႂ်ၵေႃႈ ပဵၼ်သင်ႇၶိၵ တႃႇၵျွင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ဢမ်ႇၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ တၢင်ႇၵျွင်း။ သင်ၽိတ်ႈပၢင်း မိူဝ်းလူႇတၢၼ်း ၼႂ်းပွၵ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸိုင် တူၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵျွင်းလႂ်သေ လူႇတၢၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်သင်ႇၶိၵ တႃႇၵျွင်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇတူၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵျွင်းလႂ်သေ လၢတ်ႈဝႃႈ “သံꧠသ်သ ၻေမ = လူႇတၢၼ်းထိုင် သင်ႇၶႃႇတီႈၶႃႈ” ၼႆၵူၺ်းၸိုင် သၢင်ႇၵၢၼ်းၽိုၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းသင်ႇၶႃႇ ဢၼ်ၽိတ်ႈပၢင်းမႃး တင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ။ သၢင်ႇၵၢၼ်းၽိုၼ်ၼၼ်ႉ ၽႅဝ်ၼႂ်းၵျွင်းလႂ် ဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈ ၶဝ်ႈပဵၼ် ၵထိၼ်ႇသင်ႇၶိၵ ၼႂ်းၵျွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် ၼႂ်းပီလဵဝ် လိူၼ်လဵဝ် ၵျွင်းတိူၵ်ႈလဵဝ် သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇလႆႈ ဝၼ်းလဵဝ် ပွၵ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းသေတ ၸဝ်ႈတႃၼႇ ၵထိၼ်ႇၶဝ်တႄႉ ၼႂ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်းလိူၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉ လူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇလႆႈ လၢႆပွၵ်ႈ လၢႆၵျွင်းယူႇ။
ၵၢၼ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃႇတေ သိူဝ်ႇၵထိၼ် ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင်ဝိၼႄး ၼင်ႇဢၼ်မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၸိၸမ်ႈ တမ်းပူင်ဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်သင်ႇၶႃႇ တင်းပိုၵ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵၢၼ်တၵႃႇလႃးလႃး။ “သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵၢၼ်တၵႃႇ” ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ သမ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ “တၵႃႇၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵေႃႉၼႆႉ ၸုမ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၼႆႉ ႁဵတ်းပွႆး သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ၵႂၢမ်းၸူၺ်ႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၵႂၢမ်းၸူၺ်ႉ ၼႆႉ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ “ႁုင်ၶဝ်ႈ” ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးၶဝ်ႈသၢၼ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁုင်လႄႈ လူဝ်ႇဝႃႈ “ႁုင်ၶဝ်ႈသၢၼ်” ၼႆသေတ မၼ်းပဵၼ် ၵႂၢမ်းၸူၺ်ႉၵူၺ်းလႄႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁုင်ၶဝ်ႈ” ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၽိတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမီး တၵႃႇၶဝ် လူႇတၢၼ်းဝႆႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းၸိုင် သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ “တၵႃႇၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵေႃႉၼႆႉ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ” ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ပၵ်းပိူင် လိူင်ႈသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵထိၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တၵႃႇၶဝ် လူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်း ဝၼ်းလႂ်ၵေႃႈ တေလႆႈႁပ်ႉသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ လူႇတၢၼ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈၼႆႉသေ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ မိူဝ်ႈႁိုဝ်း ၸင်ႇၵွႆႈဢဝ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈ။ (လူဝ်ႇလႆႈ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ဝၼ်းဢၼ်လူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ) မိူဝ်ႈပၢၼ် ၽြႃးၼၼ်ႉ တၵႃႇၶဝ် လူႇတၢၼ်းဝႆႉ ၽႅၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၼ်ယဵပ်ႉယဝ်ႉမၼ်း ၼင်ႇပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်လႄႈ တႃႇတေပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်း မႅၼ်ႈၸွမ်း ပၵ်းပိူင်ဝိၼႄးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈဢၼ်တေႁပ်ႉသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈတတ်းလွၵ်း ၵႅတ်း ထႅၵ်ႇ ယဵပ်ႉ ယွမ်ႉ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဝၼ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ တူၼ်လဵဝ် ဢမ်ႇၶိုင်ပွင် ယဝ်ႉတူဝ်ႈလႆႈၸိုင် တၢင်ႇပႃး တေလႆႈၸွႆႈ ၵႅတ်း ထႅၵ်ႇ ယဵပ်ႉ ယွမ်ႉ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းယဝ်ႉ ၸဵဝ်းတူဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၸွႆႈၵၼ် ပွင်သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇၼႆႉ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈသူႇ ယွင်းယေႃးထေႃးဢၢမ်းတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၼပ်ႉယမ်သေ တင်ႈၸႂ် ဢမ်ႇၸွႆႈ ၵႅတ်း ထႅၵ်ႇ ယဵပ်ႉ ယွမ်ႉၸိုင် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈ တုၵ်ႉၵၢတ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃး ၸဝ်ႈပတုမုတ်ႉတရ ဢိၵ်ႇလုၵ်ႈသိတ်ႈတပႄး သင်ႇၶႃႇ ပႅတ်ႇလၢၼ်ႉပၢႆပႅတ်ႇသႅၼ် ယင်းၽွမ်ႉၸွႆႈၵၼ်ၶိုင်ပွင် သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇၼႆ တၼ်းၼႂ်း ဢတ်ႉထၵထႃႇ ဝႃႈဝႆႉ ၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းယူႇယဝ်ႉ။
ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် ပိူၼ်ႈလူႇတၢၼ်း သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်ယဵပ်ႉယွမ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈ လီငၢမ်းၵူၺ်းလႄႈ ၼႃႈၵၢၼ် ၵႅတ်း ထႅၵ်ႇ ယဵပ်ႉ ယွမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇႁပ်ႉဢဝ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင် ဝိၼႄးၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးတေသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၸိုင် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ၼႂ်းဝတ်ႉတင်းသဵင်ႈ လူဝ်ႇၵႂႃႇတုမ်ၵၼ် ၼႂ်းသိမ်ႇသေ တေလႆႈလိူၵ်ႈႁႃ ၸဝ်ႈဢၼ်ၵိုင်ႇႁပ်ႉ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၵ်ႈႁႃၼၼ်ႉ တေလႆႈတူၺ်းထိုင်ၼိူဝ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်ၵွတ်းၽၢတ် သၢင်ႇၵၢၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၵွတ်းၽၢၼ် ဢၼ်ဝႃးၼႆႉ သၢင်းပိူင်ႇ၊ သၢင်ႇၵၢၼ်းဝဵၼ်းတူဝ် (သၢင်ႇၵၢၼ်းလႅဝ်း) သၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉ ၼႂ်းၵႃႈ သၢမ်ၽိုၼ်ၼၼ်ႉ သေၽိုၼ်ၽိုၼ် သိၵ်ႇပွင်ႇယွၵ်းယွႆဝႆႉသေ သၢင်ႇၵၢၼ်းလိူဝ် ဢမ်ႇမီးသေၽိုၼ်ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေလႆႈဝႃႈ ၵွတ်းယဝ်ႉ။ တိၸီႇဝရိၵ်ႈ သၢမ်ၽိုၼ် ဢၼ်ၼုင်ႈၸပ်းတူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉလီတိုၵ်ႉငၢမ်းယူႇၸိုင် ဢမ်ႇလႆႈဝႃႈ ၵွတ်းလႃးလႃး။
ၼႂ်းတိၸီႇဝရိၵ်ႈ သၢမ်ၽိုၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈ သၢင်းပိူင်ႇ ယွၵ်းၸိုင် တေလႆႈပၼ် သၢင်းပိူင်ႇ၊ သၢင်ႇၵၢၼ်းလႅဝ်း ယွၵ်းၸိုင် တေလႆႈပၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းလႅဝ်း၊ ပေႃးသၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉ တုၵုၵ်ႉယွၵ်းၸိုင် တေလႆႈပၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉ တုၵုၵ်ႉၵူၺ်း။ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈဢၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၵွတ်းၽၢၼ် ဢမ်ႇမီးသေၸဝ်ႈလႄႈသင်၊ မီးသွင်သၢမ်ၸဝ်ႈလႄႈသင် သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇ သမ်ႉမီး ၽိုၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းလႄႈ တေလႆႈ ဢၢပ်ႈပၼ် ၸဝ်ႈတူၼ် ဢၼ်သိၵ်ႉၶႃႇဝႃႇယႂ်ႇ လိူဝ်သုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ဢၼ်ဝႃႇယႂ်ႇသုတ်း မီးသွင်သၢမ်ၸဝ်ႈၸိုင် တေလႆး ဢၢပ်ႈပၼ် ၸဝ်ႈတူၼ်လူင် ဢၼ်ၵုင်ႇႁိၵ်ႈယႂ်ႇ၊ မီးၵႄးၸူးယႂ်ႇ ၼႂ်းဝတ်ႉ ၼႂ်းၵျွင်းယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃး သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ ဢဝ်ၼွပ်ႉဢၢပ်ႈပၼ်မၼ်းၸဝ်ႈယဝ်ႉလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ၶႂ်ႈၶိုၼ်း သိုပ်ႇဢၢပ်ႈပၼ် တၢင်ႇၸဝ်ႈၵေႃႈ ပၼ်လႆႈယူႇ။
ပေႃးလိူၵ်ႈဝႆႉ ၸဝ်ႈဢၼ်တေႁပ်ႉ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇယဝ်ႉၸိုင် တီႈဢႄႇသုတ်း ရႁၢၼ်းႁႃႈတူၼ်ႈ ၸုတုမ်ၵၼ် ၼႂ်းသိမ်ႇသေ ၽတ်းႁေႃး ၺၢတ်ႉတိတုတိယ ၵမ်ႇမဝႃႇၸႃႇ၊ ပွင်ၵထိၼၵၢမ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈ ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉ ဢၢပ်ႈပၼ် ၸဝ်ႈဢၼ်တေႁပ်ႉသိူဝ်ႇ ၵထိၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵထိၼၵၢမ်ႇၼႆႉ တေလႆႈပွင် ၼႂ်းသိမ်ႇၵူၺ်း၊ သင်ဝႃႈ ၼႂ်းဝတ်ႉႁဝ်း ဢမ်ႇမီးသိမ်ႇၸိုင် တေလႆႈၵႂႃႇပွင် တီႈဢၼ်မီးသိမ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်တေဢဝ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လႆႈၽတ်းႁေႃး ၺၢတ်ႈၵၢမ်ႇမဝႃႇသေ ဢၢပ်ႈပၼ်လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ “သၢင်ႇၵၢၼ်းၺၢတ်ႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးဢဝ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၺၢတ်ႈ ဢၢပ်ႈပၼ်ယဝ်ႉၸိုင် ၸဝ်ႈဢၼ်ႁပ်ႉၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ မီးသၢင်ႇၵၢၼ်းၵဝ်ႇ ဢၼ်တၢင်ႇ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇဝႆႉၸိုင် တေလႆႈႁဵတ်း ပတ်ႉၸုတ်ႉထူဝ်ႇ (ပူတ်းဝၢင်း ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ) သၢင်ႇၵၢၼ်းၵဝ်ႇၼၼ်ႉသေ တႅမ်ႈမၢႆ ၵပ်ႉပပိၼ်ႇတု၊ တၢင်ႇဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ တီႈသၢင်ႇၵၢၼ်းမႂ်ႇ ဢၼ်တေဢဝ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ်ယဝ်ႉ သင်ႇၶႃႇတင်းသဵင်ႈ ၸုတုမ်ၵၼ် ၼႂ်းဝတ်ႉသေ ၸဝ်ႈတူၼ် ဢၼ်ႁပ်ႉၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇယိပ်းဢဝ် သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်တေသိူဝ်ႇ ၵထိၼ်ႇၼၼ်သေ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈသိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉ ၵႂၢမ်းသိူဝ်ႇမၼ်း တေလႆႈဝႃႈ ‘’’ဢိမႃယ သံꧠႃꩦိယႃ ၵထိၼံ ဢတ်ထရႃမိ’’’ ပေႃးပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းလဵဝ်း ‘’’ဢိမိၼႃ ဢုတ်တရသင်ၷေၼ ၵထိၼံ ဢတ်ထရႃမိ’’’ ပေႃးပဵၼ် သၢင်းပိူင်ႇ ‘’’ဢိမိၼႃ ဢၼ်တရဝႃသၵေၼ ၵထိၼံ ဢတ်ထရႃမိ’’’ ၼႆ သၢမ်ၵမ်းယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ “တူ ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်းၵူပ်ႉ/သၢင်ႇၵၢၼ်းလႅဝ်း/သၢင်းပိူင်ႇၼႆႉ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇဢေႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ဝႃႈၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ သမ်ႉလူဝ်ႇ သိုပ်ႇတိုၵ်းသူၼ်းပိူၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း လွင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းဝႃႈမၼ်း ‘’’ဢတ်ထတံ ꧤၼ်တေ သံꧠသ်သ ၵထိၼံ ꩪမ်မိၵေႃ ၵထိၼတ်ထႃရေႃ ဢၼုမေႃၻထ’’’ ၼႆယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ “သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇ သင်ႇၶႃႇၼၼ်ႉ တူသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇယဝ်ႉ၊ ဢွၼ်ၵၼ် ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းၶႃႈလႄႈ” ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ် ၸဝ်ႈတူၼ်ယႂ်ႇ ႁပ်ႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇၼႆ တီႈ ‘’’ꧤၼ်တေ’’’ ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈဝႃႈ ‘’’ဢႃဝုသေႃ’’’ ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၼ်ဢၼ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼၼ်မႃးၵေႃႈ ၸဝ်ႈၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ သမ်ႉလူဝ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ ‘’’ဢတ်ထတံ ꧤၼ်တေ သံꧠသ်သ ၵထိၼံ ꩪမ်မိၵေႃ ၵထိၼတ်ထႃရေႃ ဢၼုမေႃၻႃမိ’’’ ၼႆ သၢမ်ၵမ်းယဝ်ႉ။ ဝႃႈၵမ်းပႃးပႃးၵေႃႈလႆး၊ ဝႃႈႁူမ်ႈၵၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ် တင်းမူတ်းၵေႃႈ လႆးယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ႁူမ်ႈမိူဝ်ႈၵၼ်ၼႆ တီႈ ‘’’ဢၼုမေႃၻႃမိ’’’ ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈဝႃႈ ‘’’ဢၼုမေႃၻႃမ’’’ၼႆယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ “သင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇသင်ႇၶႃႇၼၼ်ႉ လွင်ႈၸဝ်ႈ ဢဝ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ဝႃႈၼင်ႇၼႆၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ “ႁဵတ်းဢၼုမေႃးတၼႃႇ”ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဵမ်ၸဝ်ႈဢၼ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇလႄႈ ၸဝ်ႈဢၼ် ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းၵထိၼ်ႇ လူဝ်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈသဵင်မၼ်း တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း၊ ႁႂ်ႈသင်ႇၶႃႇတင်းလၢႆ ပေႃးလႆႈငိၼ်းၸွမ်းယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းဢၼုမေႃးတၼႃႇ သႃႇထုၸွမ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႃႈၵၢၼ် သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ၶွၼ်ႇယွတ်ႈသုတ်းပၢႆ လီငၢမ်းသေ ၸဝ်ႈတူၼ် ဢၼ်ႁပ်ႉၵထိၼ်ႇလႄႈသင်၊ သင်ႇၶႃႇတင်းလၢႆ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်း ဢၼုမေႃးတၼႃႇ ၸွမ်းလႄႈသင် လႆးၸၢမ်ႇၽွၼ်းလီ ၵထိၼ်ႇ ဢႃႇၼိသင်ႇ ႁႃႈပိူင် ၵမ်းသိုဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈတူၼ်လဵဝ် သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇသေတ ပိူဝ်ႈဝႃႈ သင်ႇၶႃႇတင်းသဵင်ႈ ၽွမ်ႉၵၼ် ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းလႄႈ လႆႈဝႃႈ “သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ” ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းဢၼုမေႃးတၼႃႇၼၼ်ႉ ရႁၢၼ်းသေတူၼ်သေၸဝ်ႈ ၵႂႃႇမီးယူႇ တၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်လႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁဵတ်း ဢၼုမေႃးတၼႃႇ ၸွမ်းပိူၼ်ႈၸိုင် ပေႃးၶိုၼ်းၽႅဝ်မႃး မိူဝ်ႈပႆႇပူၼ်ႉ ဝၼ်းသိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း ဢၼုမေႃးတၼႃႇ တမ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈဢၼၼ်ႁပ်ႉၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်း ဢၼုမေႃးတၼႃႇၸိုင် ဢမ်ႇလႆႈ ဢႃႇၼိသင်ႇ ၼင်ႇပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇပွင် ၼႂ်းဝတ်ႉ တၢင်ႇတီႈ၊ တေလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ပွင်ၼႂ်းဝတ်ႉ တီႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢဝ်ဝႃႇၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ဢႃႇၼိသင်ႇႁႃႈပိူင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽွၼ်းလီ ၵထိၼ် (ဢႃႇၼိသင်ႇ) ႁႃႈပိူင်သမ်ႉ=
- ဢမ်ႇလၢတ်ႈသေ ၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈလႆႈ - ဢၼႃမၼ်တႃၸႃရ
- ဢမ်ႇပႃး သၢင်ႇၵၢၼ်းဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ ၸပ်းတူဝ်ၵေႃႈလႆႈ - ဢသမႃၻႃၼၸႃရ
- ၵိၼ်လႆႈၵၼၽေႃးၸၼ - ၵꧣၽေႃꩡၼ
- ထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း သၢင်ႇၵၢၼ်း - ယႃဝၻတ်ထၸီဝရ
- သၢင်ႇၵၢၼ်း ၵႃႈဢၼ်လႆႈမႃး ၼႂ်းၵျွင်း ပဵၼ်တႃႇ သင်ႇၶႃႇၼႂ်းၵျွင်းတင်းသဵင်ႈ - ယေႃ ၸ တတ်ထ ၸီႇဝရုပ်ပႃၻ ပဵၼ်ႁႃႈပိူင်ၼႆႉယဝ်ႉ။
(1) ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼႆႉ ဢဝ်သိၵ်ႉၶႃႇပုတ်ႈ ၸႃႇရိတ်ႉတဝႃႈသေ ပေႃးတေၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႆ လွင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၵႂႃႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်မီးတီႈတၢမ်တႃ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၸင်ႇၵႂႃႇလႆႈယဝ်ႉ။ ပေႃးႁၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း မီးတၢမ်တႃ သေတူၼ်တူၼ်ယူႇလႄႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈသေ ၵႂႃႇၸိုင် ထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈ ပႃႇၸိတ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇသိၵ်ႈၶႃႇပုတ်ႈႁူဝ်ၼႆႉ ပေႃးလႆႈႁပ်ႉ ၵထိၼ်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးမီးသုၼ်ႇ ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း ၵထိၼ်ႇယဝ်ႉၸိုင် ဢမ်ႇၸွမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉသေ ၸင်ႇလႃႈ ၽွၼ်းဢၼ်ဝႃး “ဢၼႃမၼ်တၸႃရ” ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (2) ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼႆႉ ဢဝ်ၻုတိယ ၵထိၼသိၵ်ႈၶႃႇပုတ်ႈဝႃႈသေ တေလႆႈ ပႃးသၢင်ႇၵၢၼ်း ဢၼ်တၢင်ႇဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင် မိူဝ်ႈၽႁုင်ႈ ႁူဝ်မိူင်းသႂ်ၼၼ်ႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်တၢင်ႇ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ လူဝ်ႇမီးႁိမ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယႃႇႁႂ်ႈယၢၼ်ပူၼ်ႉ သွင်သွၵ်ႇၶိုပ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးပူၼ်ႉပႅၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈ ပႃႇၸိတ်ႈသေ သၢင်ႇၵၢၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈပၼ်ပိူၼ်ႈပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇသိၵ်ႈၶႃႇပုတ်ႈ ႁူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးလႆႈႁပ်ႉၵထိၼ်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးမီးသုၼ်ႇ ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း ၵထိၼ်ႇၸိုင် ဢမ်ႇၸွမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉသေ ၸင်ႇလႆႈၽွၼ်း ဢၼ်ဝႃႈ “ဢသမႃၻႃၼၸႃရ” ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (3) ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼႆႉ ဢဝ်ၵၼၽေႃးၸသိၵ်ႈၶႃႇပုတ်ႈဝႃႈသေ သင်ဝႃႈ တၵႃႇသေၵေႃႉၵေႃႉ ဢမ်ႇမေႃသေ လဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “မုၼ်ၸဝ်ႈႁႃႈၵေႃႉ မိူဝ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈ တီႈႁိူၼ်းၼ” ၼႆၸိုင် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ပၢင်းဝႃႈ “ၵိၼ်ၶဝ်ႈ၊ ၵိၼ်ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၶဝ်ႈသွႆး” ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ငၢမ်ႇမႅၼ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇ ပၢင်းရႁၢၼ်းၶဝ်၊ သင်ဝႃႈ ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၼင်ႇၼၼ်သေ မႃးပၢင်းလႄႈ ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ် မိူဝ်းၵိၼ်သုင်း ၼိုင်ႈပႃး တေႃႇ သၢမ်ပႃးတႄႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈ ၵၼၽေႃးၸၼ သိၵ်ႈၶႃႇပုတ်ႈ၊ သင်ဝႃႈ ရႁၢၼ်းသီႇတူၼ်၊ သီႇတူၼ်လိူဝ် ႁူမ်ႈမိူဝ်ႈၵၼ်သေ မိူဝ်းသုင်းၸိုင် ထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးလႆႈ ၵထိၼ်ႇဢႃႇၼိသင်ႇၸိုင် မိူဝ်းသုင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇဢႃႇပၢတ်ႈယဝ်ႉ။ ထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၵိၼ်သုင်းလႆႈ လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းယဝ်ႉ။ (4) ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼႆႉ ဢဝ်သိၵ်ႈၶႃႇပုတ်ႈ ပထမၵထိၼဝႃႈသေ သင်ဝႃႈ လႆႈၽႅၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းမႃးၼႆ တေဢမ်ႇလႆႈဝႆႉ ပူၼ်ႉလိူဝ် သိပ်းဝၼ်း၊ သင်ၶႂ်ႈလိူဝ်ၸိုင် တေလႆႈ တၢင်ႇဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းဝိၵပ်ႉပၼႃႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢင်ႇ၊ ဝိၵပ်ႉပၼႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းသေ ၶူဝ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈပၼ် ပိူၼ်ႈ ပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးလႆႈၵထိၼ်ႇ ဢႃႇၼိသင်ႇၸိုင် ၵႃႈပႅင်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်မၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉ ဢမ်ႇမူတ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်သိမ်းပႅင်းဝႆႉ လႆႈသေဢမ်ႇၵႃး ဢႃႇပၢတ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ “ယႃဝၻတ်ထၸီဝရ” ၼႆယဝ်ႉ။ (5) လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်ႁပ်ႉၵထိၼ်ႇလႄႈ ဢၼ်ႁူမ်ၸူမ်း ၵထိၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႃႈပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်း ၶူဝ်းလူႇ ဢၼ်ပဵၼ်မႃး ၸွမ်းသၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇတင်းလူင်ၼၼ်ႉလႄႈသင် ၵႃႈၶၢဝ်းယၢမ်း ဢႃႇၼိသမ်ႇသ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇ ဢမ်ႇပႆႇမူတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်သုၼ်ႇတႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။ မီးသုၼ်ႇ ႁပ်ႉဢဝ်လႆႈ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸဝ်ႈဢၼ်ႁပ်ႉၵထိၼ်ႇလႄႈ ၸဝ်ႈဢၼ်ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း ၵထိၼ်ႇၼႆၸိုင် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈဢၼ်ဝႃႇႁၵ်းလႂ်၊ ဢမ်ႇဢဝ်ဝႃႇၼႂ်းၵျွင်း ဢၼ်သိူဝ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉလႂ်၊ ဢဝ်ဝႃႇ တၢင်ႇတီႈ မႃးလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇသႅင်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈလႆႈ။ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈ။ ပေႃးပဵၼ် ၸဝ်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇလႆႈ ၽွၼ်းလီၵထိၼ်ႇၵွၼ်ႇ ၸင်ႇလႆႈလႆႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ “ယေႃ ၸ တတ်ထ ၸီဝရုပ်ႉပႃတေႃ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈတႃႇၼၵထိၼ်ႇ လႆႈၽွၼ်းလီ ၸိူင်ႉႁိုဝ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽၢႆႇသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် လႆႈၸၢမ်ႇၽွၼ်းလီ ဢႃႇၼိသင်ႇႁႃႈပိူင်ၼင်ႇၼၼ် ၼႂ်းၽိုၼ်ထမ်းလိၵ်ႈ ၼႄဝႆႉ တႅၵ်ႇလႅင်းသေတႃႉ ၽၢႆႇၸဝ်ႈတႃၼၵထိၼ်ႇၶဝ် လႆးၸၢမ်ႇၽွၼ်းလီ ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁႂ်ႈပေႃးၼႄဝႆႉ သႃႇထၵသိူၵ်ႈပိုၼ်းမၼ်းႁင်းၶေႃ ပႆႇႁၼ်မႅၼ်ႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ပၢၼ်ႇၼႃႇသၵဵင်းမႆႇ (ဇင်းမယ်ပဏ္ဏာသကျမ်း) တႅမ်ႈဝႆႉ “ၼရꩡီဝၸႃတၵ” ၼႆသေ ၶႆႈၼႄ သိူၵ်ႈပိုၼ်းၼႃးမုၼ် ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၢၼ်ႇၼႃႇသ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၽိုၼ်ထမ်း ဢၼ်တၢင်ႇသင်ႇၵႃႇယၼႃႇဝႆႉ ၼႂ်းပိတၵၢတ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်းၶဝ် ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ။ မုၼ်ၸဝ်ႈမၢၼ်ႈ ၸဝ်ႈသူႇရိယႃႇၽိဝမ်ႉသ၊ ၵျွင်းၸဵင်ႇမမ မေႃႇလမျၢႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ပၢၼ်ႇၼႃႇသၵဵင်းမႆႇၼႆႉ ပၼ်တၢင်းႁူႉ ယႂ်ႇႁၼ်ၼမ်တႄႉတႄႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ပၼ်ႇၼႃႇသၵဵင်းမႆႇၼႆႉ ပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈတႆး တႅမ်ႈသေတ တႆႈႁဝ်း ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈငိၼ်းၸိုဝ်ႈမၼ်းၵွၼ်ႇ။ မၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉ ယင်းၶိုၼ်းဢဝ်ပိၼ်ႇပဵၼ် လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီပုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႈၽိုၼ်ထမ်းပိတၵၢတ်ႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႆႉ ၽွၼ်းလီၼႃးမုၼ် တႃႇၼၵထိၼ်ႇ တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်းသေတ တႃႇၼၵထိၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး ၶိုၵ်ႉၶၢႆးတႄႉတႄႉဝႃးဝႃႈလႄႈ ၽွၼ်းလီၼႃးမုၼ်မၼ်းၵေႃႈ ၶိုၵ်ႉၶၢႆးတႄႉတႄႉၼႆၼၼ်ႉ ၽူႈႁူႉထမ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ယွမ်းႁပ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တႃႇၼၵထိၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း လီလီၸိုင် လိူဝ်သေ သၢင်ႇၵၢၼ်း ဢမ်ႇဢဝ်သင် သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇလႆႈ။ ၶူဝ်းတၢၼ်း တၢင်ႇၸိူဝ်ႉ တၢင်ႇပိူင် ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇတၢၼ်ႇလႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်သိူဝ်ႇ ၵထိၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၼႃႈမုၼ်ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈလူႇတၢၼ်း ၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်း ၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်မျၢတ်ႈမႂ်ႇတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈလူႇတၢၼ်းထိုင် သင်ႇၶႃႇၵူၺ်းလႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇ မုၼ်ၶမ်းၽြႃးႁေႃးဝႆႉ “သံꧠေ ၻိၼ်ၼံ မႁပ်ၽလံ” (သင်ႇၶိၵတႃႇၼၼႆႉ ၽွၼ်းလီမၼ်း ယႂ်ႇၶိုၵ်ႉၼႃႇ) ၼႆလႄႈ လႆးႁူႉဝႃႈ တႃႇၼ ၵထိၼ်ႇၼႆႉ ၽွၼ်းလီၼႃးမုၼ်မၼ်း ယႂ်ႇၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၼၵ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇၼႆႉ လူႇတၢၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈဢဝ်သိူဝ်ႇၵထိၼ်ႇ ႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉၶၼ်ၶၼ်ၽႂ်းၽႂ်းလႄႈ ၶဝ်ႈပဵၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းတၼ်းၸႂ်၊ ပွင်ႇဝႃႈ သၢင်ႇၵၢၼ်းၶိုတ်းၸႂ် ဢမ်ႇတူၵ်းလိုၼ်းၽႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းလီမၼ်းတႄႉ ၸၢတ်ႈလႂ် ပၢၼ်လႂ်ၵေႃး ၵႃႈပဵၼ် လၢပ်ႈလီ မီးသုၼ်ႇ ဢၼ်ၵိုင်ႇလီလႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸဵဝ်းလႆႈ ၸဵဝ်းတၼ်း ၶၼ်ၶၼ်ၽႂ်းၽႂ်း ဢမ်ႇတူၵ်းလိုၼ်းၽႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထမ်းတေႇသၼႃႇဝႃႈဝႆႉ “ꩡၼေတိ သၻိတံ ပႃၵံ” (ၽႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉ ၵုသူဝ်ႇၼႃးမုၼ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ မၼ်းတေလႆး ၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ ၽွၼ်းလီၸိူင်ႉၼၼ်) ၼႆလႄႈ တႃႇၼၵထိၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈ ပွင်ပၼ် “ဢႃၼိသင်ႇႁႃႈပိူင်” တမ်ႈတီႈ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ်လႄႈ ၼႃးမုၼ်လီ ၸိူင်ႉၼင်ႇဢႃႇၼိသင်ႇ ႁႃႈပိူင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈတႃႇၼၵထိၼ်ႇၶဝ် ဢမ်ႇယွၼ်းသူးၵေႃႈ တၵ်းလႆႈႁပ်ႇဢဝ် ဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼႆႉ ၽူႈမီးၺၢၼ်ႇၶဝ် ထတ်းသၢင်ၼႄဝႆႉ ၼင်ႇတီႈတႂ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်းယၢမ်းၵထိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶၢဝ်းယၢမ်းၵထိၼ်ႇတႄႉ တႄႇဢဝ်လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ ၶမ်ႈၼိုင်ႈ တေႃႇထိုင် လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်းယဝ်ႉ။ ၵထိၼ်ႇၼႆႉ တႄႇမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၽြႃးတေႃႇထိုင် ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ၸၢဝ်းပုတ်ႉထတင်းသဵင်ႈ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် လူႇတၢၼ်းယူႇ။ တႃႇလူႇသၢင်ႇၵၢၼ်း ၵထိၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လႆႈပႃႇၸႃႈလူႇတၢၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈရႁၢၼ်း ဢၼ်ၵွတ်းၽၢၼ် သၢင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် လႆႈလူႇတၢၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈမထေႇဢၼ်ဝႃႇသႃ ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈဢၼ်မီးၵျေးၸူး တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၵျွင်း ၼႂ်းဝတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ် သမ်ႉလူႇပႃးၸွမ်း ၶူဝ်းလူႇ ဢၼ်ဢုမ်ႇလွမ်ႉ သၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ်ႇလူးၵွၼ်ႇ။ လွင်ႈလူႇတၢၼ်းၵထိၼ်ႇၼႆႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈပဵၼ် တၢင်းလူႇသင်ႇၶႃႇ (သံၶိၵ) ဢၼ်ၸႅတ်ႈမၼ်းလႄႈ ၸဝ်ႈတႃႇၼၶဝ် ၵိုင်ႇလီ ဝႆႈလဝ်ႈၼႄ လွင်ႈဝႃႈ ၶူဝ်းလူႇဢၼ်လႂ် လူႇသၢင်ႇၶႃႇ၊ ၶူဝ်းလူႇဢၼ်လႂ် လူႇပုၵ်ႉၵူဝ်ႇၼႆယူႇ။ ဝၢႆးပၢႆးၵထိၼ်ႇယဝ်ႉ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၼႂ်းၵျွင်းၼၼ်ႉ လႆႈၽွၼ်းလိ ၵထိၼ်ႇႁႃႈပိူင်ယူႇယဝ်ႉ။


text:
ၵေႃႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ႁူပ်ႉထူပ်းဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၺႃးတိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၵပ်းၾူၼ်းလွၵ်ႇငိုတ်ႈႁႂ်ႈၵိုတ်းပၢင်ၵုမ် သင်ဢမ်ႇၵိုတ်းတေဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 21/12/2017 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11 မူင်း ၶွမ်ႊမတီႊ ဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းၵေႃႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇ ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ် မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ႁူပ်ႉထူပ်းဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း တီႈႁူင်းႁေႃၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်း လႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၺႃးတိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၵပ်းၾူၼ်း သင်ႇႁၢမ်ႈႁႂ်ႈၵိုတ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းမိူင်း သင်ဢမ်ႇၵိုတ်း တေဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၸၢႆးဢူး ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၶွမ်ႊမတီႊႁူပ်ႉထူပ်းဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း သၢႆမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၶဝ်ၵပ်းၾူၼ်းမႃးဝႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁဵတ်း တၢင်းၼိူဝ်ၶဝ်သင်ႇလူင်းမႃး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈ RCSS/SSA ႁဵတ်းလႄႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁဵတ်း။ ပေႃးဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈၽူႈတႅၼ်းသၽႃး၊ လုၵ်ႉတီႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းႁဵတ်းၼႆ တႄႉၵေႃႈ ပၼ်ႁဵတ်းယူႇ ၶဝ်ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ၶဝ်ယင်းဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၵိုတ်း တေဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၶပ်ႉမၢႆဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇႁူဝ်ၶေႃႈ 5 ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁဝ်းဢုပ်ႇတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ။ တႃႇတေသပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈတေၵႂႃႇတီႈလၢင်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တေၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းလူဝ်ႇ သပ်းလႅင်းၼႄလွင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တီႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈတီႈလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးဝႅတ်ႉလွမ်ႉ တႄႉ ၵေႃႈဢမ်ႇမီးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မီးၾၢႆႇပလိၵ်ႈၾၢႆႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၺ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈထွမ်ႇၸွမ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း တီႈလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းမိူင်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ မွၵ်ႈ 100 ၵေႃႉ။ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းမိူင်းတီႈပၢင်လူင်၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလွမ်ႉသေ သင်ႇႁႂ်ႈၵိုတ်း။ တီႈပၢင်လူင် လႆႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈၽူႈတႅၼ်းသေ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵႂႃႇတေႃႇပေႃးယဝ်ႉ။ တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းတႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းပႂ်ႉတူၺ်းသေတႃႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတေႃႇပေႃးယဝ်ႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 22/12/2017 တေသိုပ်ႇၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ၊ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 23/12 /2017 တေသိုပ်ႇၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၵျွၵ်ႉမႄး ဝႃႈၼႆ။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ – ၼၢင်းငိုၼ်းႁွမ်၊ ၸၢႆးလႃႉထူၺ်း


text:
ၶူဝ် (ၼမ်ႉမ) ဢၼ်မီးဢႃယုပၢၵ်ႇပီၼၼ်ႉ လူႉၵွႆ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸွႆႈမႄးပၼ်ဝႆးဝႆး ဢိတ်းၼိုင်ႈ
ထိုင် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ပၢင်လူင်) 07/04/2015 ၶူဝ်ၼမ်ႉမႃႉ ဢၼ်မီးၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈဝၢၼ်ႈၵုၼ်လူင် ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆႉလႆႈလူႉၵွႆမႃးၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်ယဝ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ပႆႇမႃး မႄးပၼ်ႁဝ်းၶႃႈ။ ၶူဝ်ၼမ်ႉမႃႉ ဢၼ်မီးၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈဝၢၼ်ႈၵုၼ်လူင် ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း...
ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇမီးပၵ်း ဢမ်ႇမီးပိူင်ယဝ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ၸွႆႈၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၽွင်ႈ
ထိုင် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢိင်ၼိူဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွတ်းပၢင်လူင် ဝၢၼ်ႈၸၢမ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ ထုၵ်ႇသိုၵ်းလွႆ (တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း TNLA) တီႉၺွပ်း ယွၼ်းငိုၼ်းသေ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ...


text:
ယၢင်းလႅင်၊ ၸႄႈမိူင်း
ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် (မၢၼ်ႈ: ကယားပြည်နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kayah State), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zemoeng Yaangleng]) ၼႆႉ ပဵၼ် ၸႄႈမိူင်း ၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်ၼိူင်ႈသေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီးဝႆႉ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီးဝႆႉ မိူင်းထႆး လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸႄႈလူင်ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းလွႆၶေႃ ယဝ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ ႒႐႑႔ ၼၼ်ႉေသ ႁူပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉ ႒႗႒,႗႓႐ ၵေႃႉ[1]ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းလႅင် ယူႇသဝ်းၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈလႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵၼ်ႇတရဝတီႇ ၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ႔,႕႒႙.႕႖ လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း (႑႑,႗႓႑.႕ ပၼ်ႇမူၼ်း ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) သေ [2] ပေႃးဢဝ်ဢေႇရိယႃႇဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈမိူင်း ႗ ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုၼ်ႉႁွင်ႇ ၁၈° ၀' လႄႈ ၁၉° ၅၅'၊ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ ၉၄° ၄၀' လႄႈ ၉၇° ၉၃' ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်မိူင်းလွႆ တီႈဢၼ်ၵူၼ်းယူႇႁၢင်ႇယဝ်ႉ။ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်မၼ်း တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း မိူင်းတႆး၊ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းၽႆးလေႃးပိတ မၢႆ (႑) လႄႈ မၢႆ (႒) ဢၼ်ပဵၼ်ႁူင်းပၼ်ၽႉးပိူင်လူင် တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈထုင်ႉၼႃႈလိၼ်သုင် ၼႆႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉႁႅင်ႈႁွင်သေ တီႈထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းတႄႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉၽူၼ်ယဝ်ႉ။ တၢင်ႉမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ၶၢဝ်းၵတ်းၼႆႉ ပေႃးတီႈထုင်ႉၼႃႈလိၼ်သုင်ၼႆႉ မီး ႔႐ တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ သေ ပေႃးပဵၼ်တီႈ ထုင်ႉၼႃႈလိၼ်ပဵင်းၼႆႉ မီး ႖႒.႖ တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶၢဝ်းမႆႈသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်မေႇ ၼႆႉ တၢင်ႉမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ႇ မီး ႗႗.႔ တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ၽတ်ႉၽဵင်ႇ မီး ႓႘.႔႓ ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။[3]
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆ့ မီးၸုမ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယၢင်းလႅင် ယၢင်းလႅင်၊ ၵယၢၼ်း(ပတွင်ႈ)၊ ၵယၢၼ်း(လထ)၊ ၵယေႃး၊ ယိၼ်းပေႃႇ၊ ယိၼ်းတလႄး၊ ၵေႇၶူဝ်ႇ၊ ၵေႇပႃး၊ ၵယႃးမူဝ်ၼု (မၼုမၼေႃး) သေဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၵူၼ်း မၢၼ်ႊ၊ တႆး၊ ယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယူႇသဝ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ [2]
ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၼိူင်ႈလင် လႆႈမီးလွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ် ပေႃႈသေ လႆႈၶၢမ်ႇဢဝ်ဢူၽုင်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇၵေႃႈ လႆႈၶၢမ်ႇဢဝ် ဢူၽုင်းလွင်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းၽၢႆႇၼိူဝ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸိူဝ်းၵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၶဝ် ၼပ်ႉယမ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႉပွင်ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မီးၸုမ်းၼၢမ်းၼႃႈၸႄႈမိူင်း လႄႈ မီးၶွမ်ႇမတီႇၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၸႄႈဝဵင်းတေႃႇဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လၢႆးၽိင်ႈထုင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉၸွမ်းယူႇ။
ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် တႄႇဢဝ် ပီ ႑႙႑႐ မႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[4]
- ၶၢဝ်းပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပႃႇလီႇမၢၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈၶုၼ်လီ (မိူင်းၵၼ်တရဝတီႇ) - 1910 တေႃႇ 1939
- ၸဝ်ႈဝုၼ်ႇၼ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇၸီႇၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် - 1948 တေႃႇ 1952
- မႁႃႇတရေႇၸီႇတူႇ ဢူးၸဵင်ႇ (ပႃႇလီႇမၢၼ်ႇဢတႂိၼ်းဝုၼ်ႇ) - 1948 တေႃႇ 1960
- ၸဝ်ႈငႄႇတူး (ထုင်ႉဝေႃးလၶႄႉ) - 1952 တေႃႇ 1962
- ၸဝ်ႈဝုၼ်ႇၼ ၽွင်းလူင် လႄႈ ၶွင်ႇၸီႇၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် - 1956 တေႃႇ 1960
- သီႇရိပျၢၼ်ႇၶျီႇ ဢူးဢေႇမျႃႉလေး ၸုမ်းၸၢမ်းႁူဝ်ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် - 1962 တေႃႇ 1974
- ဢူးၵျေႃႇတိၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇၸီႇၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် - 1974 တေႃႇ 1988
- ၶၢဝ်းပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပြည်နယ်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် မွင်ႇၵျီႇ - 1988 တေႃႇ 16.4.1996
- ၶၢဝ်းပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပြည်နယ်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၵျေႃႇဝိၼ်း - 23.4.1996 တေႃႇ 16.4.1998
- ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် လႃႉတွင်းမျိၼ်ႇ - 19.4.1998 တေႃႇ 17.12.1998
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် မျိၼ်ႉတဵင်း - 17.12.1998 တေႃႇ 23.8.1999
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၺုၼ်ႉလႅင်ႇ - 23.8.1999 တေႃႇ 14.6.2002
- ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် တဵင်းသူၺ်ႇ - 15.6.2002 တေႃႇ 30.9.2003
- ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် မျိၼ်ႉဢူး - 1.10.2003 တေႃႇ 13.9.2004
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် လႃႉမျိၼ်ႇသူၺ်ႇ - 8.5.2005 တေႃႇ 18.8.2006
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၺုၼ်ႉတိၼ်ႇ - 18.8.2006 တေႃႇ 22.6.2008
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ဝိၼ်းမျိၼ်ႉ - 23.6.2008 တေႃႇ 30.3.2011
- ၶၢဝ်းပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်း
- ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်း ဢူး ၶိၼ်ႇမွင်ႇဢူး - 31.3.2011 တေႃႇ 30.3.2016
- ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်း ဢႄႇလ်ၽွင်းသျူဝ်ႇ 31.3.2018 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ
ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း၊ ဝဵင်း၊ ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ (႒) ဢၼ်ယဝ်ႉ။
- ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆၶေႃ (ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆၶေႃ)
- ၸႄႈတွၼ်ႈဝေႃးလၶႄႉ
ၸႄႈဝဵင်း မီးဝႆႉ (႗) ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈလွႆၶေႃၼႆႉ -
တီႈၸႄႈတွၼ်ႈဝေႃးလၶႄႉၼႆႉ -
ဝဵင်း မီး (႘) ဝဵင်း၊ ပွၵ်ႉ မီး (႓႑) ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇမီး (႗႔) ဢိူင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ မီး (႕႑႐) ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ [5]
ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းလီၶဝ်ႈၸႂ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၵွင်းမူးလွႆၶေႃ
- ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇလေႃးပိတ
- Seven Step Pond and Htee Pwint Pond ဢၼ်မီးတီႈ တီးမေႃႉသူဝ်ႇ
- ထမ်ႈၵျႅၼ်ႉ
လိၵ်ႈလၢႆး၊ ၽိင်ႈငႄႈ လႄႈ ထုင်းၽိင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးဝႆႉ ၸိူဝ်းၵိူဝ်းယမ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ၊ ၵူၼ်းၵိူဝ်းယမ်ၽီ လႄႈ ၸၢဝ်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ (Catholic) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထၶဝ်တႄႉ ဝႆႉႁူၼ်ႁၢင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈသေၵေႃႈ ၵိူဝ်းယမ်ဝႆႈသႃယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶဵင်ႇၽီၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵႆႉဝႆႉၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈသေ ၶဵင်ႇၽီၵေႃႈ ပဵၼ်ၶဵင်ႇၽီ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးႁူၼ်ႁၢင်ႈၽီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽႂ်ၵိူဝ်းယမ်ၽႃႇသႃႇသင်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ယုမ်ႇယုမ်ႇယမ်ယမ် ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၽႃႇသႃႇသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ယုမ်ၼိူဝ် ၽိူဝ်ႉၽီ တၢင်းမေႃဢတၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽႃႇသႃႇၶေႃႈၵႂၢမ်း လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႁင်းၽႂ်မၼ်းသေတႃႉ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဢိတ်းဢွတ်း။ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆးၼႆတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပွင်ႇၵမ်ႉၼမ်သေ လိၵ်ႈႁင်းၶေႃတႄႉ ဢမ်ႇမီးဝႆႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢင်ၸိူဝ်းၸမ်ႉ ဢဝ်လိၵ်ႈယေႃးမ (ရူမ်း)သေ ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ်လိၵ်ႈဝႆႉသေတႃႉ ၵူၼ်းၸႂ်ႉဢေႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႊသေ ၶိုၼ်းၶူင်သၢင်ႈပဵၼ်လိၵ်ႈယၢင်းလႅင်သေ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈၽႄႈတိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈၼုင်ႈတၢင်းမႆ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈၸၢႆးယၢင်းလႅင်ၶဝ်ၼႆႉ ၼူင်ႈၵူၼ်ပွတ်း/ယၢဝ်းမၼ်ႈ လႄႈ သိူဝ်ႈပွတ်းၼိူဝ် ဢၼ်ယူင်ႉယူင်ႉၸႃးၸႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၶဵၼ်းႁူဝ်လႅင်/လမ်။ တီႈတူဝ်ၸမ်ႉၼူင်ႈပႃႈပၢႆႉဢူၵ်း မႆပႃးၽႃႈပၢႆႉယၢဝ်းသေ ဢဝ်သၢႆလႅင်ႁၢတ်ႉဢႅင်ႈယဝ်ႉ ယွႆႉတူၵ်းလူင်းဝႆႉ ၽၢႆႇၼႃႈယဝ်ႉ။ ၽူႈၸၢႆးၵေႇၶူဝ်ႇ၊ ၵေႇပႃး ၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈၵူၼ်မၼ်ႈပွတ်း လႄႈ သိူဝ်ႈၽိူၵ်ႇဢူၵ်းတႅၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈသိၼ်ႈတေႃးၽႃႈ လႄႈ သိူဝ်ႈယဝ်ႉ။ ပတွင်ႈ (ႁွင်ႉ) ၵယၢၼ်းၸမ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ် ၼူင်ႈၵူၼ်ႈႁူင်ႇယူင်ႉလႄႈ တင်းသိူဝ်ႈသေ ပေႃးပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼူင်ႈသိူဝ်ႉပႃးၼႂ်း ၶႅၼ်မၼ်းၽႃႇတေႃႇထိုင်ႈၼႃႈဢူၵ်းသေ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း တေႃႇထိုင်ၶႃလူင်ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼိူဝ်မၼ်းၸမ်ႉၼူင်ႈသိူဝ်ႈလမ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၽူႈၸၢႆးပယႄးၵေႇယႃႇ ၸမ်ႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶႅၼ်ပွတ်းဢၼ်ၽိူၵ်ႇ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၼုင်ႈၵူၼ်ပွတ်း ဢၼ်မီးယွင်းလႅင် တၢင်းယၢဝ်းထိုင်ႁူဝ်ၶဝ်ႇ။ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၽိူၵ်ႇမီးယွင်းလႅင် တီႈၶႅၼ်သမ်ႉပႃးယွႆး လႄႈ သိၼ်ႈၸမ်ႉပဵၼ် ဢၼ်လမ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉ မီးယွင်းလႅင်ၶႂၢႆႇပေ တၢင်းယၢဝ်းတေႃႇထိုင် ႁူဝ်ၶဝ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၽူႈၸၢႆးယိၼ်းပေႃႇၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈၵူၼ်ပွတ်း လႄႈ သိူဝ်ႈၶႅၼ်ဢမ်ႇပွတ်းဢမ်ႇယၢဝ်းသေ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼူင်ႈသိၼ်ႈလမ် တေႃႇထိုင်ႁူဝ်ၶဝ်ႇ၊ သိူဝ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်သိူဝ်ႈၶႅၼ်ဢမ်ႇပွတ်းဢမ်ႇယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼႂ်းတႄႉ ဢဝ်ၽႅၼ်ႇႁၢတ်ႉသေ ဢဝ်သၢႆႁၢတ်ႉဢႅဝ်ႇ ႁၢတ်ႉ ၶေႃး ဢိၵ်ႇတင်း ႁူဝ်မႃႇယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼိူဝ်သမ်ႉ ဢဝ်ၽႃႈၽႅၼ်ႇမႆဝႆႉယဝ်ႉ။[7] ၽူႈၸၢႆးယိၼ်းတလႄး ၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈၵူၼ်းၶၢဝ် လႄႈ သိူဝ်ၶၢဝ်ဢၼ်မီးယွင်းလႅင်သေ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ သိူဝ်ႈၽိူၵ်ႇ၊ သိၼ်ႈဢၼ်မီးလွၵ်းသီလႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ (မၢႆတွင်း။ ။ၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ်တႄႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶဵၼ်းႁူဝ်သေ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ဢဝ်မၢၵ်ႇၼပ်ႉၶႅပ်းငိုၼ်း၊ သၢႆယွႆးမွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁွႆႈၸွမ်းၶေႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼုင်ႈတၢင်းမႆ ဢၼ်ၸႅၵ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းထဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပိုၼ်ႉတီႈ တီႈၼိူင်ႈလႄႈ တီႈၼိူင်ႈ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။)
ၸယဵမ် ႁွင်ႉ ၵူၼ်းၸၢႆး ၶေႃးပွတ်းၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၽၢႆႇၼိူဝ် ၼုင်ႈသိူဝ်ႈဢူၵ်းတႅၵ်ႇ လႄႈ ၼုင်ႈၵူၼ်ပွတ်းဢၼ်ႁႅတ်ႉ၊ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈသုပ်းယူင်ႉလႄႈ သိၼ်ႈတေႃးဢဝ်သေ ဢဝ်ငႃးတူဝ်သတ်း၊ သၢႆၶေႃး မၢၵ်ႇၼပ်ႉမႆႉ၊ ပီႇႁူ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းတိုဝ်းၼုင်ႈၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၽိင်ႈငႄႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးတၢင်းယၢမ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပွင်ၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်၊ လွင်ႈၵူၼ်း၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ တႃႈဝၢၼ်ႈမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတၢင်းယၢမ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၶိုင်ပွင်ယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတူင်ႇဝိူင်းၵူၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၢမ်ႇသၢင်ႇၶၢမ်ႇၸၢင်း၊ တႄႇၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း၊ ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းမႂ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းတီႈမီးပၢင်ပွႆးမင်ႇၵလႃႇၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်းၸွႆႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ဝၢၼ်ႈမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း မီးၽိင်ႈလိုပ်ႈၽီဢမ်ႇလီဢမ်ႇငၢမ်းဢွၵ်ႇထိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပၢင်ပွႆးၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၽႃႇသႃႇတြႃး မိူၼ်ၼင်ႇ ပွႆးတမ်းၶွၼ်ႇ၊ ပွႆးႁေႃႇၶဝ်ႈၼဵဝ်၊ ပွႆးႁွင်ႉၽၼ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈယဝ်ႉ။ သြႃႇမေႃၽီ၊ သြႃႇယႃႈယႃပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီး ဢေႃးၸႃႇမီးဢူၽုင်းယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းလိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးႁိၼ်ၶၢဝ်လႄႈ ၶူဝ်းႁေႈပေႃႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸၢၵ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇပဵၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပိူင်လူင်မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းမႆႉလႄႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယၢင်းလႅင် ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းမႆႉ၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢွၵ်ႇၸွမ်းမႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ၊ ယၢင်မႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းတူၵ်း ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၼမ်ႉမႃးတီႈႁွင်ႈၶုတ်းၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ႁဵတ်းပႃးၵၢၼ်ႈႁႆႈသေ။ ဢၼ်ပဵၼ်ထူင်လွႆငိုၼ်း ဢၼ်တေႃးဢွၵ်ႇတီႈ ထုင်ႉလွႆငိုၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လိုဝ်းလင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ယၢင်းလႅင်ၶဝ်ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆၶဝ် ပဵၼ်တူဝ်ၶဝ်ၵေႃႉ တေႃးဢဝ်ႁင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ယၢင်းလႅင်ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉတိုၼ်ႇမႃးသေ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈတႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇ မၢၼ်ႊမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ် ၼႂ်းဝၵ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်ဢဝ် ထုင်ႉလွႆငိုၼ်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉသေ တႄႇလွၵ်းၸၢတ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ထုင်ႉလွႆငိုၼ်းၼႆႉ သွႆၶူဝ်းယုၼ်း၊ ၶူဝ်ႈမၢၼ်ႇၵႅဝ်ႈၶမ်းတဵၵ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းမိုဝ်းႁဵတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈယိင်းၽူႈၸၢႆး ၶဝ်ၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးလမ်းၶိုတ်းလႆႈၸွမ်းၵၢပ်ႈၸွမ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် သႂ်ႇဢဵၼ်သႂ်ႇႁႅင်းသေ ၶတ်းၸႂ်ယူႇၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽိင်ႈငႄႈၽိင်ႈထုင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉမၼ်းသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽၢင်ႁၢင်ႈလွင်ႈၽိင်ႈငႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈၼုင်ႈတၢင်းမႆ၊ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်၊ လိၵ်းလၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁႂ်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈၶိုတ်းပၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
လွၵ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ထူၵ်းဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၄၇.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 ကယားပြည်နယ် ဒေသန္တရအချက်အလက်များ. ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့. Retrieved on ၉ မေ ၂၀၁၈။
- ↑ MODiNS [ Myanmar Online Information ]
- ↑ ခေတ်အဆက်ဆက် ကယားပြည်နယ်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သူများ. ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့. Retrieved on ၉ မေ ၂၀၁၈။
- ↑ နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)
- ↑ D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.
- ↑ ၽၢင်ႁၢင်ႈဝဵင်းလွႆၶေႃ
- ↑ Myanmar.com
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း
- ↑ * မြန်မာပြည်ဖွား ဂေါ်ရခါး၊ ရေး-မေမြို့ချစ်ဆွေ၊ ၂၀၀၀ ခုနစ်ထုတ်


text:
ပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး 2115 ဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ တေပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယူႇ
ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး ႁိုဝ် ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2115 ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇၼႆႉ တေပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယူႇ၊ ပႆႇမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ တေၸတ်းႁဵတ်းၸွမ်း လၢႆးၵႅတ်ႇၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19...
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ မဵတ်ႉတႃႇပွင်ႇလႅင်းထိုင် တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၸဝ်ႈယူႇလီသုင်းဝၢၼ် မီးတင်းၵတ်းယဵၼ်ယူႇ
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ မဵတ်ႉတႃႇပွင်ႇလႅင်းထိုင် လုၵ်ႈၼွင်ႉတပႄး တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၸဝ်ႈယူႇလီသုင်းဝၢၼ် တူဝ်ၸႂ် ၵတ်းယဵၼ် ယူႇၵူႈဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ပီမႂ်ႇတႆးပီၼႆႉတီႈမိူင်းၼၢႆး တေဢမ်ႇၸတ်းပၢင်ပွႆး၊ တေၸတ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇတႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈၵၼ်
ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2115 ၼီႈ တေထိုင်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၼၢႆး တေဢမ်ႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးယႂ်ႇလူင် မိူၼ်မိူဝ်ႈ ၵူႈပီ ပူၼ်ႉမႃး ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း...
ၸုမ်းၵဵင်းတုင် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ဢမ်ႇၸတ်းပၢင်ၵၼ်ႇတေႃးၵူၼ်းထဝ်ႈယႂ်ႇလူင်မိူၼ်ၵူႈပီ ယွၼ်ႉၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း
ပၢင်ၵၼ်ႇတေႃးၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈၸတ်းႁဵတ်းမႃးၵူႈပီ တီႈဝတ်ႉၵဵင်းတုင် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ ပီၼႆႉယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ၊ ဢဝ်ၶူဝ်းလူႇသႂ်ႇထူင်သေသူင်ႇထိုင်ႁိူၼ်းၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းထဝ်ႈဢဝ် ။
ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2115 ၼီႈ တီႈတႃႈၵုင်ႈ ပီၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ZOOM
ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2115 ၼီႈ တီႈတႃႈၵုင်ႈ ပီၼႆတႄႉ တေၸတ်းႁဵတ်းတၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ZOOM ဢဝ်ၵူၺ်း...
ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ တေဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2115 ၼီႈ လၢႆလၢႆတီႈ
ၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးမီးဝႆႉၼၼ်ႉသေ ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2115 ၼီႈ လၢႆလၢႆတီႈ/ လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း ဝႃႈၼႆ။
ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၵဵင်းတုင် ၸတ်းပၢင်ပွႆးယၢတ်ႇၼမ်ႉ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၸဝ်ႈမႁႃၶၼၢၼ် ယုၵ်ႉတၢင်ႇတႅၼ်ႈၵႅဝ်ႈ ၵိုၵ်းဝၢၼ်ႈၵိုၵ်းမိူင်း
ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ၸဵမ်သင်ႇၶၸဝ်ႈဢိၵ်ႇတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ႁူမ်ႈၸႂ်ၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ယၢတ်ႇၼမ်ႉ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၸဝ်ႈမႁႃၶၼၢၼ် ယုၵ်ႉတၢင်ႇတႅၼ်ႈၵႅဝ်ႈ ၵိုၵ်းမိူင်းၵဵင်းတုင်။
လုမ်းလၢင်းသၢင်ႈၶုမ်ၵုတ်း တႃႇသႂ်ႇၶၢပ်ႈတူဝ် ၶူးဝႃးပေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇသိလ်ထမ်းၸဝ်ႈဝုၼ်းၸုမ်ႉ သင်ႇဝႆႉၵွၼ်ႇၶဝ်ႈထမ်ႈမိူင်းၵႅတ်ႇ
ၸဝ်ႈၶူႈဝႃးပေႃႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ သင်ႇဝႆႉဝႃႈ “ပေႃးၸဝ်ႈလွၼ်ႇၵႂႃႇၼႆ ၶၢပ်ႈတူဝ်ၼၼ်ႉ ယႃႇပေၽဝ် ႁႂ်ႈၾင်ဢဝ်၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းပၼ်ၶုမ်ၵုတ်းတီႈဝတ်ႉၵျွင်းမိူင်းၽူင်း ” ၼႆလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးလႄႈလုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းႁေႃႁူင်း...
ပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်းပၼ်ၶုၼ်ၽွင်းငမ်း ၽူႈယႂ်ႇတႆးတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈတႆးမေႃယူႇၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ပႂ်ႉပႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း
တီႈပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်းၼႃးမုၼ် ၶုၼ်ၽွင်းငမ်းလႄႈ ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈတႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တီႈဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်တႆး မွၵ်ႇလၢတ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶိူဝ်းတႆး မေႃယူႇသဝ်း ၵိၼ်သၢင်ႈ ၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ပႂ်ႉပႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵႂႃႇ။
ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၺႃႇၼသီႇရိ ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ လူႇတၢၼ်းပၼ်ၵႃႈမၢႆၾူၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၶွပ်ႈတဵမ် 53 ပီ
ႁူဝ်ပဝ်ႈ သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ႁဵတ်းတၢင်းလီၵုသူလ် တႃႇမၢႆတွင်းၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈ ၶွပ်ႈတဵမ် 53 ပီ လူႇ တၢၼ်းထႅမ် ငိုၼ်းၾူၼ်းပၼ် တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၶိူင်ႈ...
ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်တိုဝ်းၵမ် ၵမ်ႇမထၢၼ်းလၢင်းၶိူဝ်း ဝၢင်းၽႅၼ်တေပိုတ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်မူၼ်း တေမႃးၼႆႉ
ၵမ်ႇမထၢၼ်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ပိုတ်ႇႁပ်ႉယေႃးၵီႇ တိုဝ်းၵမ် တင်ႈတႄႇ ၵၢင်ဝႃႇ ၵူႈပီ၊ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၽႄႈသေ သုတ်ႉလိူၼ်ႈမႃး သွင်လိူၼ်ပၢႆပႆႇၸၢင်ႈပိုတ်ႇ၊ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းဝၢင်းၽႅၼ် ယိူင်းဢၢၼ်းတေပိုတ်ႇ...
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၽႄႈလႄႈ ပီၼႆႉဝဵင်းပၢင်လူင်တေဢမ်ႇႁဵတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆး
ဝူင်ႈၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈၶိုၼ်ႈ မႃးၵူႈဝၼ်းလႄႈ ပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵူႈပီၼၼ်ႉ ပီၼႆႉဝဵင်းပၢင်လူင် တေဢမ်ႇၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
သင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် တေသုတ်ႇမုၼ်း (ထမ်း)သူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇထိုင် ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးလူင် Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ
သင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ တေႁူမ်ႈၵၼ် သုတ်ႇမုၼ်း/ ဝၢၼ်းပရိတ်ႈ မဵတ်ႉတႃႇ မင်ႇၵလႃႇဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈ ၶူးလူင် ပႃႇမွၵ်ႉၶ Dr....
သင်ၶတႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆး တေႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်း ၼႃးမုၼ် ၶုၼ်ၽွင်းငမ်းလႄႈ ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈတႆး
သင်ၶတႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆး တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်းၼႃးမုၼ် ၶုၼ်ၽွင်းငမ်းလႄႈ ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈတႆး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ပွၵ်ႈ ၵမ်းႁႅၵ်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ယွၼ်းမွၵ်ႇထိုင်တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး တီႈၸမ်/ၵႆ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ...
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ၵဵင်းမႆႇ တိုၵ်းသူၼ်း ၽူႈတေမႃးႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးႁပ်ႉၸဵင် တေထိုင်ၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ သႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်းၵၼ်မႃး
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ၵဵင်းမႆႇ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2115 ၼီႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသႅမ်ႊၿိူဝ်ႊတေထိုင်မႃးၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး...


text:
ဢူးၵျေႃႇမိၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇမွၵ်ႇၼိၼ်းသီႇ ၊ ပႃႇတီႇဢၼ် မီးၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း ၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတေမႃးၼႆႉၼၼ်ႉ ၺႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းလူၺ်ႈတၢင်းၽိတ်း ပၢႆႈၶွၵ်ႈ။
ဢူးၵျေႃႇမိၼ်ႉ (ႁိုဝ်) သၶူင်ႇၸူင်းသွင်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇမွၵ်ႇၼိၼ်းသီႇ UDP ၼႆႉၺႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈတီႉထိုင်ၼႂ်းႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆး တီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/9/2020 ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇလုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးၸေႃႇထေးလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ – “မၼ်းၸၢႆးၺႃးဢဝ်လိူင်ႈလူၺ်ႈ မတ်ႉတႃ 224 (ၽိတ်းမၢႆမီႈ- လၵ်ႉပၢႆႈတၢင်းၽိတ်း၊ ပၢႆႈၶွၵ်ႈ) ”- ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ၺႃးတီႉၺွပ်းယဵတ်ႈၶွၵ်ႈမိူဝ်ႈပီ 1998 ဝၼ်းတီႈ 1 လိူၼ်ၵျၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ။ တူၵ်းၶွၵ်ႈလႆႈပီ ႞ ဢမ်ႇယူႇလီလႄႈ ၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ။ ၶၢဝ်ႇ Myanmar Now ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၽွင်းၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးလၵ်ႉပၢႆႈႁၢႆတူဝ်ၵႂႃႇယူႇတၢင်ႇတီႈတေႃႇထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမႃးၶွတ်ႇၽွတ်ႈပႃႇတီႇမွၵ်ႇၼိၼ်းသီႇ တႃႇၶဝ်ႈၶေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2020 ၼႆႉၶိုၼ်း။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်တေၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 8 လိူၼ်တေမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈပႃႇတီႇမွၵ်ႇၼိၼ်းသီႇ မီးၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းၶဝ်ႈၶေႉ 1143 ၵေႃႉ ပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။
တူင်ႇဝူင်း ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇမွၵ်ႇၼိၼ်းသီႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉႁဝ်းၶႃႈၵိုတ်းဝႆႉလွင်ႈႁႃသဵင် ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ဢၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၺႃးတီႉၼႆႉၵေႃႈလႆႈငိၼ်းဝႃႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃသုၼ်ႇ တူဝ်မၼ်း ၵူၺ်းၼႆၶႃႈ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈပႆႇမီးၶေႃႈသင်ႇလူင်းမႃးသင် တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပႃႇတီႇမွၵ်ႇၼိၼ်းသီႇ တေၶဝ်ႈၶေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယူႇႁိုဝ် ဢမ်ႇၶဝ်ႈယဝ်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၽႂ်ယင်းပႆႇႁူႉတႅတ်ႈတေႃး။
မိူဝ်းဝၼ်းတီႈ 26/9/2020 ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇမွၵ်ႇၼိၼ်းသီႇ ဢူးၵျေႃႇမိၼ်ႉၼႆႉယင်းတိုၵ်ႉ ထၢႆႇ VDO Live ၶိုၼ်ႈ ဢွၼ်ႊလၢႆႊယူႇ။ မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇပွင်ပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉမၼ်းၸၢႆးၶဝ်ႈပႃးမႃးၵူႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဢူးမွင်ႇမွင်ႇၸူဝ်း ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မၼ်းဢမ်ႇလႆႈပႃးၼႂ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်သင်မႃးသေပွၵ်ႈ။ ပႃႇတီႇၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉၸၢႆႇႁႅင်းငိုၼ်းတႃႇႁႃသဵင် ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ” – ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တေမႃးၼႆႉ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈမီး 1129 ၵေႃႉ၊ ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်းမီး 1131 ၵေႃႉ။


text:
ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၸုၵ်းၾၢႆႇမိူင်းဢူၺ်းလီတႅၵ်ႇလႅင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပၼ်ႁႃပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉၶႄႇဝႃႈ ႁႂ်ႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းမၼ်ႈ လွင်ႈဝႃႈတေဢမ်ႇၸုၵ်းၾၢႆႇလႂ်ၾၢႆႇၼိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/07/2020 မႆႊၶ် ပွမ်ႊပေႊဢူဝ်ႊ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢမေႊရိၵႃႊ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ဢၢင်ႈသုၼ်ႇလႆႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၽွင်းငမ်း ၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်းမေႃႇတိုင်းၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်း/တႂ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၽိတ်းမၢႆမီႈ။ လွင်ႈၼႆႉလူၵ်ႈ/လုမ်ႈၾႃႉ တေဢမ်ႇယွမ်းပၼ်ၶႄႇႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈႁေႃသႅင်လူင်သေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၼိူဝ်ပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်းလႃးလႃး၊ ယူႇတီႈဢမေႊရိၵႃႊယိုၼ်ယၼ် တေၸုၵ်းၾၢႆႇမိူင်းဢူၺ်းလီ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၵုၼ်ဢေႊသျိူဝ်ႊၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇၾိလိပ်ႊၿိၼ်ႊလႄႈ ဝႅတ်ႉၼၢမ်းသေ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈဢႃႇၼႃႇၸိၵ်းၸွမ်လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈၶဝ်ႈထိုင် ၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်းၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် တူၵ်ႇတၵ်ႉထတ်းသၢင်ဝႃႈ- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉ ထိုဝ်ပဵၼ်လွၵ်းၸုၵ်း ဢၼ်ၵိူင်းၾၢႆႇလႂ်ၾၢႆႇၼိုင်ႈၶွင်ဢမေႊရိၵႃႊ တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း၊ ၵႃႈၵွၼ်ႇ ပူၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆလၢႆပီၼႆႉ ဢမေႊရိၵႃႊ ဢမ်ႇတွၼ်ႉၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းၾၢႆႇလႂ်ၾၢႆႇၼိုင်ႈ သေပွၵ်ႈ-ဝႃႈၼႆ။
ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ လုမ်းၽွင်းတၢင်ၶႄႇ ၼႂ်းဢမေႊရိၵႃႊၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸီႉၸမ်ႈ ႁႂ်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းမၼ်ႈၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈပၼ်ဝႆႉဝႃႈ လွင်ႈဢႃႇၼႃႇၸိၵ်းၸွမ်တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇၸုၵ်းၾၢႆႇလႂ်ၼၼ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းၼႄႉၼမ်းပႃးဝႃႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ထုၵ်ႇလီၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈလၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်ၵိတ်ႇၶႂၢင်လႄႈ ယႃႉလူႉၵဝ်းလႅဝ်လွင်ႈၼိမ်သဝ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ တၢင်းၵျပၼ်ႊ ၵေႃႈၵၢဝ်ႇႁႃၸီႉၼႄးဝႃႈ- လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇၼႆႉ ဝၵ်ႉဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၽွင်းၶၢဝ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းသေ ဢၢင်ႈသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၼႂ်းလႅၼ်လိၼ် တၢင်းပၢင်ႇလၢႆႇ ပႃးၸဵမ်တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ ယုမ်ႇၽိတ်းယုမ်ႇပိူင်ႈလႄႈ ပၼ်ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇဢၼ်ၽိတ်းဢၼ်ပိူင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်းၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ တင်း တပ်ႉႁိူဝ်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ (သွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢဵၼ်ႁႅင်းလူင်) မႃးသွမ်ႈတိုၵ်း /ၾိုၵ်းတိုၵ်းသိုၵ်း ဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် ယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ပၢင်သွမ်ႈတိုၵ်းဢၼ်ယႂ်ႇလူင် ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈပဵၼ် ယၢမ်ႈမီးမႃးသေပွၵ်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး ထႆးရတ်ႉဢွၼ်ႊလၢႆႊ


text:
ၼွင်ၶဵဝ်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် (IPA: [nɔ̌ŋ kʰěu]), (မၢၼ်ႈ: နောင်ချိုမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Nawnghkio), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Naungkhaeo]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵၵ်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ဢေႃႈ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.


text:
ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႆသေ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 July 2021 ၼၼ်ႉမႃး တပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း လႄႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း (CDF) လၢတ်ႈတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထီႉ 31 July 2021 ၼႆႉ တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း (CDF) ဢၼ်မီးၼႂ်းဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉ၊ ၵၼ်ပလတ်ႉ လႄႈ မတူႇပီႇ လႆႈႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်တင်း တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း (CNF) သေ တိုၵ်းတေႃးၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပၢင်တိုၵ်း လႆႈပဵၼ်ယူႇ မွၵ်ႈ 8 ပွၵ်ႈၼႆႉဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းၼႆႉ ၽၢႆႇ တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း (CDF) လႆႈတူၵ်းသူမ်းယူႇ 14 ၵေႃႉ သေ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉတၢႆယူႇ မွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈပႃး ၽူႈမီးၸၼ်ႉ သွင်ၵေႃႉဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း CDF လၢတ်ႈဝႃႈ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 July 2021 ၼၼ်ႉ CDF လႄႈ CNF ႁူမ်ႈၵၼ် သေ လႆႈၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ် တပ်ႉၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈဝဵင်း မၵူၺ်းဢဵင်ႇၼူး ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉၼၼ်ႉယူႇသေ ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးၵၢင်ၸႂ်ၶႆႈဢဝ်ၶိုၼ်းတပ်ႉပၢင်သဝ်းၼႆႉလႄႈ လႆႈပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းၸူး CDF ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၽွၼ်းယွၼ်ႈပၢင်တိုၵ်းပွၵ်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 20 ဝၢၼ်ႈပၢႆႈ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဝဵင်းၵၼ်ပလတ်ႉ လႄႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉ လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းထိူၼ်ႇလိူၵ်ႉ ႁႃတီႈလွတ်ႈၽေးသေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ၸူဝ်ႈၽွင်းၼႆႉ တီႈၼႂ်းဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉၵေႃႈ ၾူၼ်တူၵ်း ထတ်းၵၼ်လၢႆဝၼ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆႇၽေး တေႁူပ်ႉလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉႁႅင်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလွင်ႈပၢင်တိုၵ်း တီႈဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းၼႆႉသေ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈသင် ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁဝ်းၶဝ်တၢင်းသဵင်ႈ ငိၼ်းၸူမ်း ဢၼ်
ၽူႈလူလိၵ်ႈတႆး ၊ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် မႃးပၼ်ႁႅင်းၶဝ်ႈတူၺ်း
ၼ်ႂး Website ေသ ၊ ၶဝ်ႈမႃး ဢၢၼ်ႇတူၺ်း ပိုၼ်း တူဝ်ၶႃႈ
ဢၼ်ႇပွတ်းၼႆႉၶႃႈ ၊ ၸုိဝ်ႈၶႃႈေတႉ ေတမီးလၢႆလၢႆၸုိဝ်ႈ
ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵႂႃႇၵူႈတီႈ ႄလႈ ေတလႆႈၸ်ႂႉ
ၸုိဝ်ႈလပ်ႉလပ်ႉၽွင်ႈယူႇ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ေတႉ ေတႁူႉ
ၸၵ်းၶႃႈဝႃႈ ၸၢႆးသႅင်သုိၵ်း ၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ မီးတၢင်းၼမ်
ယူႇယဝ်ႉၸုိဝ်ႈၶႃႈၼႆႉ -
မူိဝ်ႈယူႇႁူိၼ်းေတႉ ဝႃႈ ၸၢႆးဢၢႆႈလူႇ ၊ သင်တဵမ်ႈဝွၵ်းမႃး သမ်ႉၸ်ႂႉဝႆႉ သိူဝ်ႁၵ်ႉမူိင်း ၊ မူိဝ်ႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႄၶႇ ၸုိဝ်ႈႄၶႇ ေတႉပဵၼ် ဢႃးဝႂၢင်း ၊ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈပီ 1990
တီႈ ဝဵင်းေၵးသီး မူိင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၊ ေတမီးပီႈၼွင်ႉ သၢမ်
ေၵႃႉ ၊ ၶႃႈႁဝ်းပဵၼ် ေၵႃႉယ်ႂႇသုတ်း။
ထုိင်မႃးမူိဝ်ႈ ဢႃႇယု 7 ၶူပ်ႇ ၊ ဢိင်ၼူိဝ် ငဝ်းလၢႆး ႄလႈ လႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း တီႈဝဵင်းမူိင်းသဵၼ်ႈဝီ မူိင်း
တႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၊ ဝၢႆးယူႇ ႁူင်းႁဵၼ်းထုိင် ၸၼ်ႉ - 4 ယဝ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈၶၢႆႉ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ - 5 တီႈ ဝဵင်းလူင် လႃႈသဵဝ်ႈ မူိင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၊ ၵွပ်ႈငဝ်းလၢႆး ပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇ ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂလီ ႄလႈ ၸၼ်ႉ - 10
မႃးၶိုၼ်း ၶၢႆႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ - 10 တီႈ ဝဵင်းပၢင်ဢူႈလူင် ( Pyi Oo Lwin ) တီႈ မူိင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ( မိူဝ်ႈလဵဝ်ေတႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၼ်ႂးတိူၼ်း မၢၼ်းေလးပႅတ်ႈ ) ၊ ဢွင်ႇၸၼ်ႉ - 10 တီႈ ဝဵင်း
ပၢင်ဢူႈလူင် ယဝ်ႉႄလႈ တႃႇေတၶိုၼ်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ် ၼၼ်ႉ ၊ ၵွပ်ႈ မီးပၼ်ႁႃ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ဢိတ်း
ဢိတ်း ႄလႈ လႆႈၶိုၼ်း မႃးၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် တီႈဝဵင်းလူင် လႃႈသဵဝ်ႈ ၽၢႆႇပၢႆးၼပ်ႉ ( Math: ) ၊ မူိဝ်ႈၽွင်း ယၢမ်း ၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸုိဝ်ႈေတႉ ေတၸ်ႂႉဝႆႉ ၸၢႆးဢၢႆႈလူႇ ၊
တူၺ်းငဝ်းလၢႆး ႁူင်းႁဵၼ်း ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂလီထႅင်ႈ ႄလႈ ထုိင်မႃး မူိဝ်ႈပီ 2010 ၸင်ႇလႆႈ
ၶၢႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ေသ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဝဵင်းလူင် တႃႇၵုင်ႈ ( Yangon ) တီႈ မူိင်းမၢၼ်ႈ ( ႁူင်းႁဵၼ်း တႃၵုင်ႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇ Dangon East University ) ။ ဝၢႆးထုိင် တီႈမူိင်းမၢၼ်ႈ
ၼၼ်ႉ ၶႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း သင်ေၵႃႈငႆႈ ပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇ ေၵႃႈလႆႈဝႃႈ မူိၼ်ၸ်ႂ ၶႆႈၶိုၼ်ႈ ၽၢႆႇသင်ေၵႃႈလႆႈ။ ထုိင်မႃး မူိဝ်ႈပီ 2012 မႃးၶႃႈ ႁဝ်းလႆႈၶိုၼ်ႈ ႁပ်ႉဢဝ်သူး ၸုမ်ႈ ( Graduation ) တီႈ မူိင်းမၢၼ်ႈ ၽၢႆႇ ပၢႆးၼပ်ႉ ( B.Sc   ) တီႈတႃႇၵုင်ႈ။
ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉ ၊ ေပႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်း
တၼ်းၼႆ ၊ လႆႈၶတ်းၸ်ႂ ၶိုၼ်ႈၽၢႆႇပၢႆး ဢၢႆႇထီႇ ( IT = International Of Technology ) ထႅင်ႈေသ ၊
ထုိင်မႃး 2013 ၽၢႆႇပၢႆး ( IT ) ၼႆႉ ၶႃႈေတယဝ်ႉၵႂႃႇ လႆႈ ၸုမ်ႈ
( Diploma ) ထႅင်ႈတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ( National Management College In Rangoon ) ၵွပ်ႈၼႆ ၵၢၼ်ဝႃႇသၼႃႇ ၶႃႈေၵႃႈ လႆႈဝႃႈ ပႃးၸ်ႂၽၢႆႇ
ဢၢႆႇထီႇ ( IT ) ေတႉေတႉ။ ထုိင်မႃး 2013 ၸမ်သဵင်ႈ
ၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈပၢႆး ဢၢႆႇထီႇ ( IT ) တီႈၼွၵ်ႈ
မိူင်း မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ( Singapore ) ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ် ၊ ၵွပ်ႈ
ငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႄလႈ ထုိင်မႃး 2014 ၵၢင်လိူၼ် ၶိုၼ်း လႆႈ
ပွၵ်ႈ မႃးၶိုၼ်း တီႈ ဝဵင်းလူင် တႃႇၵုင်ႈၶိုၼ်း ၊ မူိဝ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း တီႈ
မူိင်းမၢၼ်ႈ ဝဵင်းလူင် တႃႇၵုင်ႈ ၼၼ်ႉေတႉ ၊ ဢၼ်ၶႃႈ ၶႆႈႁဵတ်း ၶႆႈပဵၼ်လိူဝ် ေသ
ပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ေႁႃႈႁူိဝ်း ( Driver Ship ) လိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ၊ လႆႈၵႂႃႇတွပ်ႇသွင်ပွၵ်ႈ။ တူၵ်းတၢင်း
သွင်ပွၵ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈ ဢွင်ႇေသပွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈၶႃႈႁဝ်းမီး လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း ၽၢႆႇပၢႆးသၢႆတႃ ( Eye ) ၵွပ်ႈမၢၵ်ႇတႃ ၶႃႈ ဢမ်ႇလီ
လႆႈသ်ႂႇမၢၼ်ႇတႃ ႄလႈ တူၺ်းတၢင်းၵႆ ဢမ်ႇႁၼ်။ ၵွပ်ႈၼႆ ႄလႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်း တိုဝ်ႉတၢင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း
ဢႃႇယု 15 ထုိင် 25 ၼႆႉ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽွင်းမူိဝ်ႈႁႃ ပိၺ်ႇၺႃႇ ႄလႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ။ မူိဝ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈ
ဝဵင်းတႃၵုင်ႈ ၼၼ်ႉ တႃႇေတႄၵႈၶၢႆလႆႈ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ မူိဝ်ႈၽွင်း ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈေၵႃႈ
လႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပိုတ်ႇလၢၼ်ႉ Internet ( Cyber Net Shop ) ႄလႈ လွင်ႈသုိဝ်ႉၶၢႆ ၼင်လိၼ် တီႈလိၼ် မူိင်းမၢၼ်ႈ။
မိူဝ်ႈၶႃႈ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း မူိဝ်ႈပဵၼ် ပၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼၼ်ႉ ၶႃႈလႆႈၸ်ႂ လူလိၵ်ႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ႄလႈ ၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်းလူိဝ်ေသပိူၼ်ႈ။ ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ယုမ်ႇယမ်တူဝ်ၶႃႈ ယၢမ်ႈတၢမ်းဝႆႉဝႃႈ ၸူဝ်ႈၶႃႈ လႆႈမီး ဢႃႇယု
တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇၼႆႉေတႉ လိူဝ်ေသၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်း ဢမ်ႇမီးသင်ထႅင်ႈ ၶႃႈၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈၸူိင်ႉၼႆ။ ၵူၺ်း
ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼူိဝ်ငဝ်းလၢႆး ႄလႈ ၶႃႈႁဝ်း လႆႈယၢၼ်ၵႆပႅတ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၊ ဢၼ်ၶႃႈၶႆႈၶိုၼ်ႈ ဢၼ်
ၶႃႈယၢမ်ႈၼွၼ်းၾၼ်မႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ ၊ ယိူင်းဢၢၼ်း ၶႃႈ ၊ မူိဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၶႃႈၶႆႈပဵၼ်ၵူၼ်း ေႁႃႈႁိူဝ်း
( Driver Ship ) ေသပိူၼ်ႈ ၊ လွင်ႈၼွၼ်းၾၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈမီးမူိၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ဢိင်
ၼူိဝ်လွင်ႈငဝ်းလၢႆး ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႄလႈ မၢင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ႁဝ်းၸင်ႇပဵၼ်လွင်ႈ Opposite
ယူႇ။ ၼႆႉပဵၼ် ပိုၼ်းပွတ်းပွတ်းဢွၼ်ႇၶႃႈ လွင်ႈပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇၶႃႈ ။
သင်ပဵၼ်လႆႈေတႉ ၶႃႈႁဝ်းေၵႃႈ ၶႆႈလႆႈ M.Sc / M.A ၸုမ်ႈလူင် - ၸုမ်ၶူးလူင် မူိၼ်ပိူၼ်ႈ
( ၽၢႆႇ ပၢႆး International Technology ) ယူႇၵူၺ်း ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်ဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်း ႄလႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ပဵၼ် ဝႆႉၼႆႉ ႁူႉဝႃႈလွင်ႈယ်ႂႇလိူဝ် ေသပိူၼ်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႄလႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၵႆ ႁူင်းႁဵၼ်း
ပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇမႃး။ ၸူဝ်ႈပၢၼ် ႁဝ်းမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ႁဵၼ်းႁ်ႂႈထုိင်တီႈ ယႃႇေပ ႁ်ႂႈမၼ်း
သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလၢႆလၢႆ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ၶႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၶႆႈႁဵၼ်းေတႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ
ၵွပ်ႈ ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႁဝ်း ႄလႈ ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်း မူိင်းပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။
သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလၢႆလၢႆ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ၶႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၶႆႈႁဵၼ်းေတႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ
ၵွပ်ႈ ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႁဝ်း ႄလႈ ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်း မူိင်းပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။
ငိၼ်းၸူမ်းၼမ်ၼမ်ၶႃႈ သင်ဝႃႈၶႃႈ ႁဝ်းလႆႈတဵမ်ႈ လႆႈႁဵတ်း ၽိတ်းၵႂႃႇတီႈ ဢၼ်သူၸဝ်ႈ
ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂ ႄလႈသင် လႆႈတဵမ်ႈၽိတ်း ႄလႈသင် ဝၢင်းၶႂၢင်း ပၼ်ၶႃႈႁဝ်းၽွင်ႈ ၊ ၶႃႈပဵၼ်တႆးယူႇ လိၵ်ႈ
တႆးေတႉ တဵမ်ႈဢမ်ႇေပႃးပီႇလီႄလႈ ႁူႉတူဝ်ယူႇၶႃႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ မူိဝ်ႈႁဝ်းေၵႃႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ၼၼ်ႉ ေပႃးေတ
သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၼႆ လႆႈလၵ်ႉၵႂႃႇသွၼ်ဢဝ်တီႈ ၵွျင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၵူၺ်း သင်သုိၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႁၼ် ၶဝ်သမ်ႉ
ေတေပႃႉ မၢတ်ႉ ဢဝ်တၢႆ။ သုိၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈ ၼ်ႂးႁွင်ႈႁဵၼ်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈတႆး
ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈၵူၼ်းထိူၼ်ႇ ပဵၼ်လိၵ်ႈၵူၼ်းယွၼ်း ( ရွမ္းသူပုန္စာ ) ၵွပ်ႈၼႆ သွၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ၊
ေပႃးၶႆႈသွၼ်ေၵႃႈ လႆႈလၵ်ႉသွၼ်ဢဝ် မၢင်ပွၵ်ႈ ၵႂႃႇလဵင်ႉၵႂၢႆးေသ သွၼ်ၼူိဝ်လင်ၵႂၢႆးမႃးေၵႃႈ ယၢမ်ႈမီး
မႃးယူႇ ၊ ၵွပ်ႈၼႆဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းေၵႃႈ ၶတ်းၸ်ႂ တဵမ်ႈ ၶတ်းၸ်ႂႁဵၼ်း ဢဝ်ႁ်ႂႈမၼ်းပဵၼ်ပဵၼ်ယူႇ ၊
သင်ဝႃႈလႆႈတဵမ်ႈၽိတ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸ်ႂေၵႃႈ ၶႂၢင်းပၼ်ၶႃႈ ယ်ႂႇယ်ႂႇၼမ်ၼမ်ေသၵမ်းၶႃႈ ၼႆႉပဵၼ် ပိုၼ်း
ပွတ်းဢွၼ်ႇၶႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈ ပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇ ၶႃႈႁဝ်းၶႃႈ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
ၸၢႆးသႅင်သိုၵ်း ( Tai management @ Tai Strategy)
Post >>> ShanStateDefenceArmy
Post >>> ShanStateDefenceArmy


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 January 2021 (လိူၼ်ၵမ်မူၼ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃ (Yoshihide Suga) လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵျူဝ်း ပၢႆႇတၼ်ႇ တၢင်းၾူၼ်းၵႂႃႇ လွင်ႈတႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ သွင်မိူင်း တေၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃ ၽွင်းမိူဝ်ႈၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇ ၶတ်းၸႂ်ၶႂၢၵ်ႈတိူဝ်းၼႃႈၵၢၼ်ပၢႆး မၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၵၢၼ်သိုၵ်း ယူႇၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းဢမ်ႇႁိုင်သင်ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပေႃးတေၸၢင်ႈသူင်ႇတူဝ်တႅၼ်း မႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်းမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သွင်ၽၢႆႇလႆႈၸႂ်ၵၼ် သေ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇတၢင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇလွင်ႈပဵၼ်ဢူၺ်းလီ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ တႃႇလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၼႂ်း ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇ-ပႄႈသိၾိၵ်ႇ (Indo-Pacific) ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
တင်းသွင်ၽၢႆႇၵေႃႈ ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ လွင်ႈသွင်မိူင်းႁူမ်ႈႁွမ်းပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးႁႅင်းဢီးတေႃႇ လွင်ႈၵုၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ၶႄႇ ၵေႃႈဝႃႈပဵၼ်ႁၢင်းၶႄႇ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၵေႃႈဝႃႈပဵၼ်ႁၢင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းမိူဝ်ႈပၢၼ် တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ ပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉ လွင်ႈၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်း ဢမေႇရိၵၢၼ် တင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၼႆႉ လႆႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ ယၢမ်ႈယွၼ်းႁႂ်ႈ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ပၼ်ၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်း ဢၼ်လႆႈသူင်ႇသိုၵ်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵႂႃႇပၵ်းဝႆႉတီႈသွင်မိူင်းၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၼၼ် ဝၢႆးသေသၽႃးၼိူဝ် မၵ်းမၼ်ႈ ဢႅၼ်ႇထူဝ်ႇၼီႇ ပလႅင်ႉၵႅၼ်ႇ (Antony Blinken) ပဵၼ်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပၢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵျူဝ်း ပၢႆႇတႅၼ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈတူဝ် Antony Blinken သေ လႆႈတိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇတင်း မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လႄႈ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်သေ လၢတ်ႈတီႈတင်းသွင်မိူင်းဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵျူဝ်း ပၢႆႇတႅၼ်ႇ ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းၼိူဝ် ၵၢၼ်ပဵၼ်ဢူၺ်းလီတင်းသွင်မိူင်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈတူဝ် Antony Blinken ၵေႃႈ ၽွမ်ႉတႃႇတေႁႂ်ႈသၢမ်မိူင်းသၢမ်ၽၢႆႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ႁူမ်ႈႁွမ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၼ်းၸွမ်းၵၼ်ယူႇဝႃႈၼႆသေ ၵျူဝ်း ပၢႆႇတႅၼ်ႇ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇတေမႄးပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်း ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇမိူင်းဢူၺ်းလီၼႆႉ တေပဵၼ်ယၢင်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၽၢႆႇၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၶိုၼ်းယွၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းပၼ် ၼၢင်းယိင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၽွင်းသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼၼ်ႉ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်လႅပ်ႈလီ သေ လႆႈမီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ်မႃးယူႇ။ ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇတႃႇမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းဢၼ်မီးၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ သွင်မိူင်းၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းႁၢင်ႈႁၢႆႉႁႅင်းဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − Reuters


text:
ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်းၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း (The Korea Disease Control and Prevention Agency − KDCA) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 24 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ)ၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း COVID-19 တိူဝ်းၶိုၼ်ႈယူႇ 2,434 ၵေႃႉသေ တေလႆႈဝႃႈ ႁၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈၼမ်လိူဝ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNA ဝႃႈ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်းၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈပႃးဝႆႉဝႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁႅင်းသေ လႆႈလူႉတၢႆ ၵူႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မီးယူႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသုၼ်ၸုတ်ႇပႅတ်ႇသွင် 0.82% ၼႆႉၵူၺ်းသေ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၽူႈဢႃႇယုယႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸွႆႈထႅမ်ႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၶိမ်ႇပူႇၵျွမ်ႇ (Kim Boo-kyum) ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၸူဝ်ႈၽွင်း ဝၼ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ႁႂ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃယူႇ သင်ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈၸႂ်ႉၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇၶိုၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းတေၸိူင်ႉထိူင်းႁိုင်ၵႂႃႇထႅင်ႈဝႃႈၼႆ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်းသူၼ်းလၢတ်ႈႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ယဝ်ႉ ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ ပွၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶတ်းၸႂ် ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ႁင်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေ ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵႅမ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၵေႃႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉယူႇဝႃႈ ဝၢႆးသေဝၼ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ် မူတ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တေတိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶူၼ်ႉႁႃလၢႆးတၢင်း တႃႇၵူၼ်းမိူင်း တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉ ၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇ ယူႇၵႂႃႇၸွမ်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဝႆႉယူႇသေ တေႃႇထိုင်လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း (October 2021) သဵင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပႅတ်ႇသိပ်း 80% တေလႆႈသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈႁႂ်ႈယဝ်ႉ တင်းမူတ်း ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈၵုမ်းထိင်းၼႂ်းတွၼ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလူတ်းယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ လွႆးလွႆးသေ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်မႁႃႇပိဝ်ႇႁႃၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေႇၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ယူႇဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း Moon Jae-In ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပႅၵ်ႉသမ်ႉလွၵ်းလၢႆး ၽႅၼ်ၵၢၼ် ဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ဝႆႉယူႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅၼ်းတၢင် လွၵ်းလၢႆးလွင်ႈၵုမ်းထိင်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႆႈၵမ်းလဵဝ် သေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းတွၼ်ႈႁပ်ႉသူင်ႇယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၶႅၼ်းလိူဝ်သေ တၢင်ႇမိူင်းယူႇလႄႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လိူၼ်ၼႃႈၼႆႉၵေႃႈ လွင်ႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ တီႈၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း တေယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယူႇဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၵေႃႈ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ပၼ် မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း တႃႇၼိုင်ႈလၢၼ်ႉတူတ်သ်ႉ ယူႇဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင် 3 October 2021 ၼႆႉ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ယင်းတိုၵ်ႉၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယူႇႁၢင်ႇၵႆၵၼ် ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၵုမ်းထိင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီးသေ လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီးမၢႆမီႈလွင်ႈၵုမ်းထိင်းသေ ပိုတ်ႇၾုၺ်ႇယူႇဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီးယူႇ 295,132 ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီးယူႇ 2,434 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးၸၢၼ်း 52 လၢၼ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လႆႈသမ်းယႃႁႄႉၵင်ႈ ၶဵမ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႆႉ မီးယူႇတႃႇႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵတ်းသိပ်းသွင်ၸုတ်ႇသၢမ် 72.3% သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်သမ်းယဝ်ႉ တင်းသွင်ၶဵမ်ၵေႃႈ မီးယူႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသီႇသိပ်းသီႇ 44% ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽႃႇသႃႇယၢင်း
ၽႃႇသႃႈၵႂၢမ်းယၢင်း /kəˈrɛn/[2] ၼႆႉ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း ဢၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်း ဢၼ်မီးမွၵ်ႈၸဵတ်းလၢၼ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢတ်ႈၸႃဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢၼ်းၼႆႉ လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆၵၼ်တင်း ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း ၸၢဝ်းၶႄႇ-တိဝႅတ်ႉ ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၸႅင်ႈလႅင်းလီ။[3] ပေႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းၼႆႉ ဢဝ် တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသေ ၸႂ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽႃႇသႃႈၵႂၢမ်းယၢင်း ပိူင်လူင်မၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉသၢမ်မဵဝ်းသေ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းသၵေႃး၊ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းပူဝ်း လႄႈ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းပဢူဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။ သၵေႃးၼႆႉ မီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ဝႆႉတင်း ၽႃႇသႃႇယၢင်းလႅင်(ၵယႃး) လႄႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵယၢၼ်း(ပတွင်ႇ) ယဝ်ႉ။ ပေႃးမႃးၼိူင်းၵၼ်တူၺ်းတင်း ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း ၸုမ်းၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းၸၢဝ်း ၶႄႇ-တိဝႅတ်ႉသေ မၼ်းပဵၼ်ပိူင် (subject-verb-object) ယဝ်ႉ။ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းၸၢဝ်း ၶႄႇ-တိဝႅတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင် (subject–object–verb)ယဝ်ႉ။[4] ၼၼ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလွင်ႈႁူမ်ႇငမ်း ၽႃႇသႃႇမွၼ်း လႄႈ ၽႃႇသႃႇတႆး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[5] လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၽႃႇသႃႇယၢင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶႄႇႁူမ်ႇငမ်းလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးဝႆႉယဝ်ႉ။[6]
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈၵူၼ်းၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းၼႆႉ ၽူႈၸိူဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉ ၵႂၢမ်းယၢင်းသၵေႃးၼႆႉ မီး 1.28 လၢၼ်ႉ၊ ၽူႈၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းပူဝ်းပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး မွၵ်ႈ လၢၼ်ႉၼိုင်ႈ လႄႈ ၽူႈၸႂ်ႉ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းပူဝ်း ပွတ်းတူၵ်းၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 210000 ၼႆႉသေ ၽူႈၸိူဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းပႅၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ ႁႃႈသႅၼ်ပၢႆၼႆ လႆႈၼႄဝႆႉတီႈ Ethnologue 16th edition ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ် ဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉ ၼၼ်ႉ မီး ပၵ်းသပ်း ယၢင်း-ဢင်းၵိတ်ႉ ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (2013) "Karenic", Glottolog. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
- ↑ Laurie Bauer, 2007, The Linguistics Student's Handbook, Edinburgh
- ↑ Graham Thurgood, Randy J. LaPolla (2003). The Sino-Tibetan Languages. Routledge. ISBN 0-7007-1129-5.
- ↑ The Sino-Tibetan Language Family. Berkeley.edu. Retrieved on 2015-05-05။
- ↑ Matisoff, James A. (1991). "Sino-Tibetan Linguistics: Present State and Future Prospects". Annual Review of Anthropology 20: 469–504. Annual Reviews Inc.. doi:10.1146/annurev.an.20.100191.002345.
- ↑ [1] Archived July 21, 2006, at the Wayback Machine.


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 25 March 2021 (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဝႆႉၵူၼ်းမိူင်းမိူၼ်ၼင်ႇပဵၼ်ၽူႈၶဵၼ်သေ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ပေႃႉထုပ်ႉၽူႈယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ပေႃႉလႅဝ်ပႃး ၶူဝ်းၶွင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈပွၵ်ႉမဵဝ်ႉမ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈလင်ၼိုင်ႈ တီႈပွၵ်ႉမဵဝ်ႉမ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇပႅပ်ႉဝႆႉၼႆလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ် ၽူႈယိင်း Fitness Trainer ၵေႃႉၼိုင်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉသေ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ႁႃ တီႈၼႂ်းႁိူၼ်းတိူၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သေၵေႃႉၼႆလႄႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်တူဝ်ၽူႈယိင်း ၵေႃႉဢၼ်ၶဝ်ပေႃႉထုပ်ႉ၊ ၶူဝ်းၶွင် Gym လႄႈ မၢၼ်ႇၵႃးတႄႉၵေႃႈ ထုၵ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပေႃႉလႅဝ်တင်းမူတ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 11 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းမိူင်း 6 ၵေႃႉ တီႈလၢၼ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈ သူၺ်ႇၶယႃးၵျီး ဢၼ်မီးတီႈပွၵ်ႉမဵဝ်ႉမ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးသေ ယႃႉၽၵ်းတူဝ်ႁိူၼ်း၊ ပေႃႉလႅဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈ လႄႈ လူတ်ႉၵႃး ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း ၸွမ်းၸိူဝ်းတူင်ႇတၢင်ႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၢႆးသေ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇတႂ်ႈပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇသိုၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ တူဝ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႄၵၢင်ၸႂ်လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေ သၢၼ်ၶတ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသမ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်၊ ယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ဢိၵ်ႇ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်ၶၢဝ်ႇ လွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 24 March 2021 (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸုမ်းလူလွမ်ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း (Assistance Association For Political Prisoners-AAPP) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ တင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၼ်းဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 24 March 2021 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 52 ဝၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မီး 286 ၵေႃႉ ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
My life in Mae Fah Luang University
When I first come to MFU, I was so happy to see MFUs beauty. However, I made a difficult choice to come to Thailand from Shan State, Myanmar because I have a job in my society that I love very much. My job is a community worker that helping to improve my society to get a better life. However, I am happy with my choice now because MFU is a very welcoming place, has kind lecturers, and staffs, and it made me feel at home here. I have made many new friends from all around the world. We have learned many things from each other including our culture, and traditions.
I am studying about food science and technology for the reason that the majority of people in my country are farmers. We have many natural resources for farming. We can produce a lot of rice, corns and other crops. However, we have less knowledge and skill to control the quality and to process until the final product. I believe “Food Science and Technology” is teaching us utilizing of natural resources in the most efficient and effective way for the need of people to make increase the income for my society.
In food science and technology class, I enjoy with every one and the classes are great. I like the teaching method of all lectures. They each have a different way to make student participate, thinking and creating. They are also friendly and give many examples let us think how we should use in the daily life with the subject that we learned. My entire class was always kindly participating and helping each other. Everyone has different ideas to present their work including the society needs and wants during class discussion.
I have learned that food science and technology is very important to understand and apply science to satisfy the needs of society for sustainable food quality, safety and security. This major taught me how the relation between food chemistry/nutrition, food microbiology, food engineering, food processing & packaging, food safety, product development and sensory science. We have to keep our food to be safe and healthy for consumption. It includes the of control the plantation process, product processing until marketing by using biology, chemistry, physics, nutrition and engineering to solve the problem of developing a safe, healthy, and nutritious food supply for people. The knowledge in selection, preservation, processing, packaging, store food distribution and use of safe, nutritious, and wholesome food which are very important to transform our crop into finished product and increase food shelf life.
This major has many career opportunities for us such as work with food processor, food industry, research institutes, government department, non-government organization, food service organizations, testing laboratory, academia, teaching institutes and other self-employed.
Moreover, I feel very thankful to MFU and my advisor, all of the lecturers that gave me the chance to join many international conferences and trainings that link with my thesis work. It made me have many opportunities to meet various professors from all around the world. I have learned new things from them to develop my abilities and gain knowledge. They are also very friendly and explain to me that I ask them. In addition, I have opportunity to go to the farmer to learn how they are processing before I start my laboratory work. There are many places to visit, which provide opportunity to learn how local famers improve the food process, food product to all around the world.
MFU is a beautiful place that has a wonderful natural environment, many international students from all around the world, and kindhearted lectures and staff. The university has great material and equipment and access to a lovely library for us to work on our research. Thus, Mae Fah Luang University is one of the best universities for you to study and apply the knowledge for your future life. Come to MFU, to make your dreams come true.
By Sai Aung Moon
တူဝ်ထူပ်းၸူဝ်ႊၶၢဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းတီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင်( ၵဵင်းႁၢႆး၊ၸိုင်ႈထႆး)
ဝၼ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းယဵပ်ႇယၢင်ႈၶဝ်ႈ ၼႂ်းၸၼ်ၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႂ်ၶႃႈ မီးတၢင်းၸူမ်းသိူဝ်းၸွမ်းတၢင်းႁၢင်ႊလီၸၼ်ႉၸွမ်တေႉတေႉ။ တွၼ်ႊတႃႇၶႃႈ တေတႅပ်းတတ်း သဵၼ်ႈၸႂ် မႃးႁဵၼ်းတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈဝူၼ်ႉလိူၵ်ႉလမ်ႇႁႅင်းႁႅင်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၽႃႈ ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်ၶႃႈၽင်တူဝ်ၽင်ၸႂ် ဝႆႉၼႂ်းၵၢၼ်သၢင်ႈတၢင်ႉႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်း တႃႇယုၵ်ႉမုၼ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း တိူဝ်းလီၶႅမ်ႉတွၼ်းလိူဝ်ၵဝ်ႇမႃးၵေႃႈပိူင်ၼိူင်ႈ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶႃႈသမ်ႉဢၢမ်ႇယၢမ်ႈမီးတူဝ်ထူပ်းဢၼ် ဢွၵ်ႇ ၽၢတ်ႇယၢၼ်မိူင်းပိူင်ၼိူင်ႈ၊ သမ်ႉထႅင်ႈ တေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတေႃႇငဝ်းလၢႆးမႂ်ႇ၊လွင်ႈသဵင်ႇတႃႉမႂ်ႇၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉၶႃႈမီးတၢင်းသူင်ၸႂ် လိူၺ်ႈလႆႈလိူၵ်ႈသိုပ်ႇတေႃႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶႃႈယူႇ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸၼ်ႉ ၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ငိၼ်းလီႁပ်ႉတွၼ်ႈၵူႊၵေႃႉမႃးႁဵၼ်း၊ ၶူးသွၼ်မေႃသွၼ် လႄႈ ၽူႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ် ၵူႊၵေႃႈမီးၼမ်ၸႂ်လီၸွၺ်ႈထႅမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈပေႃးၶူၺ်ႉႁၼ်မိူၼ်ပဵၼ်ႁိူၼ်းလင်ၼိူင်ႈ တႃႇၶႃႈ ယဝ်ႉ။ ၶႃႈလႆႈႁူႉၸၵ်းတင်းဢူၺ်းၵေႃႉမႂ်ႇၼမ်လၢႆ ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈၵူႊလၢႆမိူင်း။ ႁဝ်းၶဝ်ၵူႊၵေႃႉ လႆႈပိၼ်ႇ ဝၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ၵၼ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ၼင်ႇၽိင်ႈထုင်း လႄႈ ၽိင်ႈငႄႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈပႃး။
ပၢႆးႁဵၼ်းၶႃႈတႄႉ ပဵၼ်ပၢႆးသၢႆႊလႄႈပၢႆးသႅၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် (Food Science and Technology) ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၶႃႈလႆႈလိူၵ်ႈႁဵၼ်းပၢႆးႁဵၼ်းၼႆႉတေႉ ယွၼ်ႉဝႃႈပိုၼ်ႉငဝ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃး။ ႁဝ်းၶဝ်မီးၼင်လိၼ်တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ႁဵၼ်းဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ တင်း ၼမ်လႆႈတေႉတေႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊဝႃႈ ႁဝ်းၶဝ်လႆႈလုတ်ႈႁၢမ်းဝႆႉ ပိုၼ်ႉႁူႉၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းမေႃ ၼိူဝ်ၵၢၼ် ၵုမ်းၵမ်ၼမ်ႉၶိုၵ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ လၢႆးၶပ်းၶိုင်တၢင်းၵိၼ်တေႃႇထိုင်တၢင်းၵိၼ်တူဝ်တၼ်းဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈပၢႆးႁဵၼ်းပၢႆးသၢႆႊလႄႈပၢႆးသႅၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးႁဵၼ်းဢၼ်တေသွၼ်ပၼ်လွၵ်ႈလၢႆး တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉႁဝ်းသေ ၶိုင်သၢင်ႈႁႂ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ၊ မီးၼမ်ႉတွၼ်း တႃႇတၢင်း လူဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၸွၺ်ႈထႅမ်ယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈပၼ်ငိုၼ်းၶဝ်ႈ တႃႇၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃးႁဝ်းယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ။
ၸူဝ်ႊၶၢဝ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းၶႃႈၼၼ်ႉ- ႁဝ်းၶဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႆႈပၵ်းၸႂ်သႂ်ႇၸႂ်ႁဵၼ်းႁူႉၸွမ်း သေ ပဵၼ်ႁွင်ႈႁဵၼ်းဢၼ်လီသူၼ်ႉၸႂ်ႉႁဵၼ်းႁူႉၵၼ်တေႉတႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶႃႈလႆႈၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆး ၵၢၼ်သွၼ် ၶူးသွၼ်/မေႃသွၼ်ၵူႊၵေႃႉ။ ၶူးသွၼ်/မေႃသွၼ်ၵူႊၵေႃႉမီးလွၵ်းလၢႆး လၢႆးသွၼ်ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် သွၼ်ႁႂ်ႈ လုၵ်ႉႁဵၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁႂ်ႈဝူၼ်ႉၸွမ်းလႄႈ သွၵ်ႈႁႃလၢႆးၶူင်ႊသၢင်ႈတၢင်ႇလၢႆး တင်းၼမ်။ ယၢမ်းၵၢၼ်သွၼ်ႁိုဝ် ၼွၵ်ႈႁွင်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶူးသွၼ်ၶဝ် ယူႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၼင်ႇဢူၺ်းၵေႃႉၸမ်ၸႂ် တႃႇလုၵ်ႈ ႁဵၼ်းၵူႊၵေႃႉ ၵွၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပၼ်တၢင်းႁူႉ တူဝ်ယၢင်ႇဢၼ်ႁႂ်ႈႁဝ်းတေဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸွမ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵူႊ ဝၼ်းဝၼ်း။ ဢူၺ်းၵေႃႉၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်ၵူႊၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈႄလႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸွၺ်ႈထႅမ်ၵၼ်။ ၵူႊၵေႃႉမီး တၢင်းဝူၼ်ႉ ပႅၵ်ႈပိူင်ႈၵၼ်သေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပိုတ်ႇလၢတ်ႈႄၼၵၼ် ၸွမ်းလူၺ်းတၢင်းလူဝ်ႇတူင်ႇၵူၼ်း ၽႂ်မၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈလႆႈမီးတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉလွင်ႇမႂ်ႇမႂ်ႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶႃႈလႆႈႁဵၼ်း ပၢႆးသၢႆႊလႄႈပၢႆးသႅၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်သေ လႆႈႁူႉပွင်ႇၸႂ်မႃး -မၼ်းပဵၼ် ပၢႆးႁဵၼ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလူင်တေႉတေႉ တွၼ်ႊတႃႇ ႁဵၼ်းႁူႉပွင်ႇၸ်ႂလႄႈဢဝ်တၢင်းၵိၼ် ၵဵဝ်ႇတင်းပၢႆး သၢႆႊ တႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ယူႇၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉပဵင်းပေႃး ၸွမ်းလူၺ်းတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉ၊ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ် ႁူမ်ႇလူမ်ႈတႃႇၵူႊၵေႃႉ။ ပၢႆးႁဵၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈလႆႈႁဵၼ်းႁူႉလွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ် ၼႂ်းၵႄႈပၢႆးပိုတ်ႇထၢတ်ႈ ၾၢႆႇတၢင်းၵိၼ်/ ထၢတ်ႈလဵင်ႉၸႂ်၊ ပၢႆးလႅင်ႊတူဝ်ၸႂ်တူဝ်ၸႂ်ႊၾၢႆႇတၢင်းၵိၼ်၊ ၾူးၸၢၵ်ႈၾၢႆႇတၢင်းၵိၼ်၊ ၵၢၼ်ၶပ်း ၶိုင်တၢင်းၵိၼ်လႄႈၵၢၼ်ပူၵ်ႉႁေႃႇတၢင်းၵိၼ်၊ ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃးတင်းၵိၼ်၊ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶူဝ်းၶွင် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ၊ လႄႈ ၵၢၼ်ထတ်းၾၢႆႇသဵၼ်ႈႁူႉၸိူဝ်ႉၼႆႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈႁဝ်းၶဝ်လူဝ်ႇ ထိင်းသိမ်းတၢင်းၵိၼ်ႁဝ်းႁႂ်ႈမီး လွင်ႈလွတ်ႈ ၽေလႄႈ မႅၼ်ႈတင်းလွင်ႈယူႇလီတႃႇၵူၼ်းၵိၼ်ယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႉ ပၢႆးႁဵၼ်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇတင်းၶၵ်ႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇ၊ ၶၵ်ႉၶပ်းၶိုၼ်းမၼ်း တေႃႇထိုင်လွၵ်ႈၵၢတ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တၢင်းႁူႉ ၼႂ်းပၢႆးလႅင်ႊတူဝ်ၸႂ်၊ ပၢႆးပိုတ်ႇထၢတ်ႈ၊ ပၢႆးလႅင်ႊတူဝ်ႁၢင်ႊ၊ ထၢတ်ႈလဵင်ႉၸႂ်သေ မႃးၵေႈလိတ်ႈ လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်တၢင်းၵိၼ် တႃႇၵူၼ်းႁဝ်း။ ၼင်ႇ -တၢင်းႁူႉၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈႁႃ၊ ၵၢၼ်ပူၵ်ႉႁေႃႇ၊ ၵၢၼ်ၶပ်းၶိုင်၊ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်း ၵူႊတွၼ်ႊၼႆႉ မႃးၵမ်ႉပဵၼ်တၢင်း ၵႅတ်ႇၶေႁေႉၵင်ႈ လွင်ႈလွတ်ႈၽေးလႄႈ ထိင်းထၢတ်ႈလဵင်ႉၸႂ် တၢင်းၵိၼ် ေတႃႇထိုင်တၢင်းၵိၼ်ယဝ်ႉတူဝ် လႄႈ မီးလွင်ႈသိမ်းႁိုင်လႆႈၶၢဝ်းႁိုင် ၸိူဝ်းၼႆ။
ပေႃးႁဵၼ်းပၢႆးႁဵၼ်းၼႆႉယဝ်ႉၸိုင် တိုဝ်ႉတၢင်းၼႃႈၵၢၼ် မီးတၢင်းၼမ်တင်းလၢႆ ၼင်ႇ-ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းဢွင်ႈတီႈၽူႈၵေႃႉၶပ်းၶိုင်တၢင်းၵိၼ်၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်တၢင်းၵိၼ်၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႇ၊ ၸုမ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၸုမ်းပၼ်ၵၢၼ်ၸွင်းၸေႊ( service) ၊ ႁွင်ႈထတ်းသၢင်ႈသဵၼ်ႇႁူႉ၊ ႁဵတ်းၽူႈပူင်သွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တၢင်းၸိူဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ် ၶႃႈႁဝ်းယွၼ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် ၸၼ်ႉၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင်လႄႈ မေႃသွၼ်ၵေႃႉၵုမ်းၶႃႈ ဢိၵ်ႈ ၶူးသွၼ်ၵူႊၵေႃႉ တီႈပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းႁႂ်ႈလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၵူႊမိူင်းမိူင်းလၢႆလၢႆဢၼ် လႄႈ ပၢင် သွၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶႃႈတေႉတေႉ။ တိူဝ်ႉတၢင်းၼႆႉ ႁဵၼ်းႁႂ်ႈၶႃႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ၽူႈလူင်ႉ လႅၼ်လၢႆလၢႆၸဝ်ႈသေ ယုၵ်ႉမုၼ်းၶေႃႈမုၼ်းတၢင်းႁူႉၶႃႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ယဝ်ႉၵေႃႉငိၼ်းလီ တီႈပၼ် တိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈ လူင်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းတီႈ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးလၢႆလၢႆတီႈ သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈ တိူဝ်းပွင်ႇ ၸႂ်တေႁဵတ်းႁိုဝ်တႄႇၼႃႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵၢၼ်လမ်းတိုၼ်းၶႃႈ။
ၸၼ်ႉၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ မီးသိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉဢၼ်ႁၢင်ႊလီ၊ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼွၵ်ႈ မိူင်းၼမ်လၢႆ၊ မေႃသွၼ်ၶူးသွၼ် ဢိၵ်ႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸႂ်လီဢိၵ်ႈမေႃၸွၺ်ႈထႅမ် တင်းႁၢပ်ႇပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၶဝ်ႈႁႂ်ႈ ထိုင်တီႈ။ ၸၼ်ႉၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင်း မီးၶိူင်ႈမိုဝ်ႈ၊ ၶိူင်ႈၸၢင်ႊ လႄႈ ႁူင်လၢႆးလိၵ်ႈတူဝ် တၼ်းတႃႇႁဝ်း ႁႃးမႃလဵပ်ႈႁဵၼ်း။ လိုၼ်းသုတ်းတႄႉ ၶႂ်ႈမီးၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇထိုင် ဢူၺ်းၵေႃႉၵူႊၵေႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃး လိူၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်မႄႈၾႃႉလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၽိုၵ်းလႃႊႁႅၼ်းတႃႇၸူဝ်ႊပၢၼ်မိူဝ်းၼႃႈသူတႃႉ။
ၵေႃႉတႅမ်ႈ -ၸၢႆးဢွင်ႇမူၼ်း (ဢူၶႂၼ်တႆး)


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 July 2021 (လိူၼ်ၸဵတ်းလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ)ၼႆႉ ၽူႈၵုမ်းၸီႉသင်ႇ (Director general) ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus လႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလလူင် COVID-19 ဢၼ်ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ဢၼ်ယူႇဝႆႉ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ၸၼ်ႉႁၢႆႉႁႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈယူႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ လွင်ႈသမ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးမႂ်ႇၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၽႄႈလၢမ်းယူႇ ဢမ်ႇထၢတ်ႈဢမ်ႇဝၢႆး ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၵုမ်းၸီႉသင်ႇ (Director general) ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus ယူႇတီႈ ငဝ်ႈလုမ်းလူင် WHO ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းလူင်ၵျီႇၼီႇပႃႇသေ လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ မၢင်မိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆႉ ႁႅင်းသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၼၼ်ႉသုင်ႁႅင်းဝႆႉသေ ယၢမ်းလဵဝ် ပေႃးမီးၽႅၼ်တေသမ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈ ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၶေႃႈႁၢမ်ႈၽွင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လွင်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈ ယူႇၸမ်ၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၼႃႇ လွင်ႈတၢင်းလူဝ်ႇလႆႈႁပ်ႉယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ (Vaccine) ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီၵူဝ်လီၽၢၼ်ႈဝႆႉႁႅင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉ ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းဝႆႉယူႇၵူႈပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၵုမ်းၸီႉသင် WHO သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈ ဢေးသျႃး ၊ ဢႅပ်ႉၾရိၵ လႄႈ လႃႇတိၼ်ႇ ဢမေႇရိၵ (Latin America) ၼႆႉ ယွၼ်ႉထၢင်သႂ်ႇဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ ယွၼ်ႉၽၢႆႇၵၢၼ်ယူတ်းယႃၵေႃႈယူပ်ႈယွမ်းပႃး လႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းလူင် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးၵူၼ်းလႆႈလူႉတၢႆၼမ်ယူႇဝႆႉၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ 4 လၢၼ်ႉပၢႆသေ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ် တႃႇတေလႆႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း (Vaccine) တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ႁႂ်ႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၽႂ်မၼ်းယူႇၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 696"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 696:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 699 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 698 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 697 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 695 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 694 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 693 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 692 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 691 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 690 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)