text:
သူၼ်ႇလႆႈသူၼ်ႇပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႄလႈ လွင်ႈၵႅတ်ႇႄၶ ေႁႉၵင်ႈ ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၶွပ်ႇမၼ်း မၼ်းမီးပိူင်မၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈေတ ဢဝ်မႃးၸႂ်ႉပဵၼ် သူၼ်ႇလႆႈသူၼ်ႇပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ တီႈလုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇေတႁဵတ်းၽိတ်း ၊ တီႈႁဵၼ်းသၢင်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း သၽဝႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၽူႈၵုမ်းထိင်းေပႃႈႄမႈ ႄလႈ ၶူးသွၼ်ၶဝ် မီးသူၼ်တၵ်ႉလၢတ်ႈလႆႈတဵမ်ႇတီႈ။
သူၼ်ႇလႆႈသူၼ်ႇပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်ဢီႇသင်ႄတႉ ႄတႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းလႂ် မိူင်းလႂ်ေၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၶဝ်တႅမ်ႈတႅၵ်ႈလႅင်းဝႆႉသင်လီလီ (ဢမ်ႇၼၼ်ေၵႃႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၶႃႈႁဝ်းႄဢႇႁိုဝ် ) ေပႃးဢဝ်တီႈၶႃႈႁဝ်း ပွင်ႇၸႂ် ႄတႉ ၶႂ်ႈပဵၼ်သူၼ်ႇလႆႈသူၼ်ႇသင်ေၵႃႈၶႂ်ႈယဝ်ႉ သင်ယူႇၶၢတ်းသႃၽဝႃႉႄလႈ တူင်ႈဝူင်း ၵူၼ်းၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ သူၼ်ႇလႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၶႃႈေတတႅမ်ႈႄလႈ ေတတွၼ်ႈၸႅၵ်ႈပၼ်တၢင်းႁူႉၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းႄလႈ ၵူၼ်း မိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉႄတႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ၸုမ်းၵျီႇၼီႇေဝႃႊေၶႃးႄလႈ ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၶဝ်လႆႈၸႂ်ၵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ေၶႃႈတူၵ်းလူင်း မၢႆမီႊ လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ထွၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းေၶႃႈမၵ်းမၼ်ႈတိုဝ်းၵမ်ႊ ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇႄၶေႁႉၵင်ႈ ပၼ်လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇ ယႃႇႁႂ်ႈထူပ်းၺႃးေၽးၽွၼ်းယွၼ်ႈၶွင်ပၢင်တိုၵ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်းၶႃႈ -
- မီးယူႇ - (12) ႁူဝ်ေၶႃႈၶႃႈ -
- လုၵ်ႈဢွၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ေၵႃႉဢၼ် ဢႃႇယု (18)ၶူပ်ႇ လူင်းတႂ်ႈ။
- ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ေသ တူၵ်းယွၼ်းမႃးၶႂ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းေသတႃႉေၵႃႈ ေတဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်တိုၵ်း ယိုဝ်းႄလႈ ၼႂ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသိုၵ်းလႃးလႃး။
- ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းသင်ေသဢမ်ႇဝႃႈ ေတဢမ်ႇလႆႈတဵၵ်းၸႂ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းသိုၵ်းၼၼ်ႉလႃးလႃး။
- ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ေသ တူၵ်းယွၼ်းမႃးေသတႃႉေၵႃႈ ေတဢမ်ႇလႆႈၵဵပ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵတ်းသိုၵ်း ဢမ်ႇၼၼ် ေတဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၶဝ်ႈၼႂ်းၸုမ်းသိုၵ်းလႃးလႃး။
- ၵၢၼ်တီႉၶင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈလိုၼ်းသုတ်း။
- ပဵၼ်လွင်ႈသင်ေသဢမ်ႇဝႃႈ ေတဢမ်ႇလႆႈၶႃႈႁႅမ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႃးလႃး။
- မိူဝ်ႈၽွင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းသူၸဝ်ႈ ေတပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ေတလႆႈဢဝ်ပၼ် လွင်ႈႁူမ်ႈလူမ်ႈၶဝ် တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ။
- ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ေၽးၶဵၼ်ဢၼ်လႂ်ေသဢမ်ႇဝႃႈ ဢၼ်ၸၢင်ႊမႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼိူဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ေတလႆႈၶတ်းၸႂ်ၵႅတ်ႇႄၶပၼ်တီႈလီ ထီႈသုတ်းၵႃႊ ၼင်ႇႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ။
- ၼင်ႁိုဝ်တၢင်းလူဝ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ၸွမ်းထႅမ်ႄလႈ လွင်ႈလုမ်းလႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ေတႁွတ်ႈထိုင်တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လီငၢမ်းၼၼ်ႉ ေတလႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်း သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ပၼ် တီႈလီထီႈသုတ်းၵႃႈၼင်ႇပဵၼ်လႆႈ။
- မၢႆမီႊ ဢၼ်မီးဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ ေတလႆႈတိုဝ်းၵမ်ႊၸွမ်းၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃ။
- သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈႁဵတ်းၽိတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၸိုင် ေတလႆႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၸွမ်းၼင်ႇၸၼ်ႉထၢၼ်ႇ လုမ်ႈၾႃႉတိုဝ်းၵမ်ႊၼၼ်ႉယူႇ။
- ၽွမ်ႉၵၼ်သၢၼ်မိုဝ်းၸွမ်းၸုမ်းၵျီႇၼီႇေဝႃႊေၶႃးေသ ထတ်းထွင်လူလွမ်ပႂ်ႉပႃးမၢႆမီႊ ၸိူဝ်းၼႆႉတႃႉ။
ယွၼ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵၼ်ၸွမ်းတၢင်း ၸုမ်းၵျီႇၼီႇေဝႃႊေၶႃး ၵႂႃႇ 26.Novermber 2019 တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၵႂႃႇယဝ်ႉ လီငမ်းယဝ်ႉႄလႈ ယူႇတီႈၼႂ်းၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးေၵႃႈ လႆႈသင်ႇ လူင်းၵႂႃႇၼႂ်းၼႃႈတီႈ တပ်ႉၸုမ်း ၊ တပ်ႉၵွင် ၊ ၼႃႈတီႈၽႂ်ၼႃႈတီႈမၼ်း ေတဢမ်ႇလႆႈၵဵပ်းဢဝ်လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇမႃးႁဵတ်းသိုၵ်းလႃးလႃး သင်ဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းၼႃႇႁႅင်း ဢမ်ႇမီးတင်းႄၵႈၶၢႆ ႄၵႈလိတ်ႈလႆႈေၵႃႈ ႁႂ်ႈယူႇတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် သူင်ႇၶဝ်ႈမႃးႁဵၼ်းၵၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉေတဢမ်ႇ လႆႈမီးၼႂ်းၼႃးသိုၵ်း လိူဝ်ေသလူဝ်ႇလႆႈမီးၼႂ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၵူၺ်း သင်ၽႂ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တိုၵ်းၵဵပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႄလႈ တိုၵ်ႉမီးသိုၵ်းလုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇယူႇၼႆၸိုင်ႈ သင်ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ၵႂႃႇထတ်းၺႃးၸိုင်ႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းေၵႃႉၼၼ်ႉ ေတ လႆႈၺႃးထုၵ်ႇဢဝ်ဢေယးႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ယူႇတီႈၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵၼ်တၢင်း ၸုမ်းၵျီႇၼီႇေဝႃႊေၶႃး ၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


c: text/html

text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1970"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1970:
Displayed 19 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1960 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1979 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1969 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1965 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1978 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1971 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1976 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1972 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1973 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1974 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1975 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1977 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1963 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1968 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1967 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1966 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1964 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1962 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1961 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
သထိပ်ႉၵျွပ်ႉ
သတီႇဝႅၼ်ႇ ပေႃးလ် ၵျွပ်ႉသ် (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Steven Paul Jobs , ၾႅပ်ႇဝႃႇရီ 24၊ ပီႊ 1955 – ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 5၊ ပီႊ 2011) ႁိုဝ် ဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ သတိပ်ႉၾ် ၵျွပ်ႉသ် (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Steve Jobs) ၼႆႉပဵၼ် ၽူႈၶူင်ႊသၢင်ႈ လႄႈၽူႈၼမ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢမေႇရိၵၼ်၊ ၽူႈႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈ၊ ၵေႃႉယၢမ်ႈပဵၼ် ၽူႈၵုမ်းၵႂၢၼ်း ၶမ်ႇပၼီႇApple Inc., ၊ပဵၼ်ၽူႈၵုမ်းၵႂၢၼ်းၾၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် ၽိၵ်ႇသႃႇဢၼီႇမေးသျိၼ်းသတူႇတီႇဢူဝ်ႇ (Pixar Animation Studios) လႄႈပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်း ၶမ်ႇပၼီႇတိူဝ်ႇဝွလ်ႉတ် ၻိသ်ႉၼီႇ (The Walt Disney Company) မိူဝ်ႈပီႊ 2006 ဝၢႆးလင်ၶမ်ႇပၼီႇတိသ်ႉၼီႇသိုဝ်ႉဢဝ် "ၽိၵ်ႉသႃႇၾရၵ်ႉၶ်"ယဝ်ႉၼၼ်ႉ။
သထိပ်ႉၵျွပ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ၵိူတ်ႇမႃးၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း ဢၼ်မီးမႄႈယူႇၵေႃႉလဵဝ် မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 24 ပီ 1955 ၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးဢႃႇယု လႆႈၸဵတ်းဝၼ်း ၸူးမီး ၵူပ်ႉၵူႈ သွင်ၵေႃႉ မႃးယွၼ်းၵဵပ်းလဵင်ႉမၼ်းသေ မၼ်းလႆႈယႂ်ႇမႃး တီႈ Cupertino ဢၼ်ဝၢႆးလင် ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇမႃးဝႃႈ ၵႄႈလွႆသီႇလီႇၶုၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်သႅၼ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းယၢမ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၾူင်းၸူး William Hamlett ဢၼ်မီးတီႈ Palo Alto သေၵေႃႈ ယၢမ်ႈယွၼ်းမႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈၶိူင်ႈပွတ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၼႃႈၵၢၼ် ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉ ထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈမႃး ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ HP သေ ၸူးလႆႈမိုတ်ႈပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉၵၼ်တင်း ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇ သထိပ်ႉဝေႃႉၸၼိတ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သထိပ်ႉၵျွပ်ႉၼႆႉ ၶိုၼ်ႈၶေႃးလဵၵ်ႉ Reed တီႈဝဵင်းပူဝ်ႉလၢၼ်ႉ ဢၼ်မီးတီႇ ဢေႃႇရီႇၵုၼ်း ၼၼ်ႉသေ တၼ်းၶိုၼ်ႈပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈယဝ်ႉ ၸူးဢွၵ်ႇၶေႃးလဵၵ်ႉယဝ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ပၢင်သွၼ်တၢင်းၼွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈပၢင်သွၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ပၢင်သွၼ်ပၢႆးမေႃ ဢဝ်မိုဝ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈသေယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်းၼႃႈဝၢႆးလင်မႃး တေမီးလွင်ႈတၢင်းလီၼိူဝ် လွင်ႈၽၢင်ငၢမ်းႁၢင်ႈလီ တီႈၼိူဝ် ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ Macintosh ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပႃးထူင်ပႃႉလင်လုၵ်ႈၼိူင်ႈသေ ၸၢမ်ႈလၢဝ်းလႄႇၸူး မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးမႃးယဝ်ႉ။ ၵျွပ်ႉၼႆႉ မၼ်းယၢမ်ႈပဵၼ်ၼင်ႇ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵေႃႉၼိူင်ႈသေ ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးတီႈ Atari ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵၢၼ်းသိုဝ်ႇတၢင်း ဝီႇတီႇယူဝ်ႇၵဵမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၶဝ်တႄႇတင်ႈ Apple Computer တီႈၼႂ်းယူင်ႇဝႆႉၶူဝ်း မူင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၵျွပ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 1976 ၼၼ်ႉ ၵျွပ်ႉၼႆႉ မီးဢႃႇယု 21 သေ ဝေႃႉၸၼိတ်ႉၼႆႉမီး ဢႃႇယု 26 ၶူပ်ႇယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇတႂ်ႈမိုဝ်းၵျွပ်ႉၼႆႉ လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈပၼ်မႃး ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ် ၶွပ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ Apple ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လႄႈ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ Macintosh ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်မႃး မိူဝ်ႈပီ 1980 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ၵျွပ်ႉၼႆႉ လႆႈမီးမဵတ်ႉတႃႇၽဵင်ႇၵၼ်တင်း ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၵျူင်းဝိတ်ႉသေ လႆႈပၵ်းသဝ်းတီႈ Palo Alto ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီ 1991 ၼၼ်ႉ ၵျွပ်ႉလႆႈၵူပ်ႉၵူႈသွၼ်ႈမဵင်ႈၵၼ်ၽၢႆႇၼႃႈ မုၼ်ၸဝ်ႈပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇပႃးၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ ၵျွပ်ႉလႄႈ တင်းမႄးၼၢင်းမၼ်းၼႆႉ လႆႈလုၵ်ႈလၢင်းသၢမ်ၵေႃႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပႆႇၵူပ်ႉၵူႈ ဢၼ်မၼ်းလႆႈထူပ်းၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိူင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ လုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉၼိူင်ႈ။ မိူဝ်ႈပီ 1985 ၼၼ်ႉ ၵျွပ်ႉလႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်မႃးတီႈ Apple သေ ၶိုၼ်းတႄႇတင်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ NeXT ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇယႂ်ႇလူင် ၶိုတ်းၵၢပ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျွပ်ႉၼႆႉ မၼ်းႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈပၢႆးမေႃ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ ၵရၢပ်ႉၾိၵ်ႉ တီႈငဝ်းတူင့်လူးၵတ်ႉ သေၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်တႄႇတင်ႈမႃး Pixar မိူဝ်ႈပီ 1986 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
Apple ၼႆႉ ထိုင်ပီ 1996 မႃး ၶိုၼ်းသိုဝ်ႉၵဝ် ၶွမ်ႇပၼီႇၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ Next တင်းငိုၼ်း တေႃႇတႃႇ 429 လၢၼ်ႉသေ ၵျွပ်ႉလႄႈ Apple လႆႈၶိုၼ်းႁူမ်ႈပွင်းၵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ၵျွပ်ႉၼႆႉ ထိုင်ပီ 2004 မႃး လႆႈၽႃႇတတ်း ယွၼ်ႉ ၶႅၼ်ႇသႃႇပၼ်ႇၵရိ မႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2009 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ မၼ်းဢဝ်ၶႂၢင်ႉယႃႈယႃသေ ထိုင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႇမႃး ၵျွပ်ႉၶိုၼ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
Steven Paul Jobs (ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 24, 1955 - ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 5, 2011) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႇႁူမ်ႈတႄႇတင်ႈ Apple လႄႈ ပဵၼ်ထႅၼ်ႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈ Apple မႃးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး မၼ်းလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ထႅၼ်ႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈ Pixar ၸဵမ်မိူဝ်ႈ Disney ပႆႇပိူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3] မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉပိူင်ႇ သႄႇယႃႇ Disney ဢၼ်ၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈသေ မၼ်းပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းၼၢမ်းႁူဝ် Disney မႃးယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႇဢွၼ်ႁူဝ် ၽၢႆႇၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ လႄႈ ၽၢႆႇလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 2011 လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ 24 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပၢႆးယူႇလီမၼ်းလႄႈ မၼ်းလႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီ 2011၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶွပ်ႇပၼီႇပၢႆးမေႃ Apple ဢၼ်မၼ်းၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ Steve Jobs ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ထႅၼ်ႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၵေႃႉၵဝ်ႇ လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼႆယဝ်ႈ။ Steve Jobs ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၼႆႉ ၽွင်းမၼ်းလႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢႃႇယုမၼ်းမီး 56 ၶူပ်ႇသေ ယွၼ်ႉမၼ်းလႆႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႇသႃႇပၼ်ႇၵရိယ မႃးၶၢဝ်းတၢင်းတင်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈလုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈမၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ Silicon Valley တီႈၸႄႈမိူင်း California သေ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ လွင်ႈၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ် လွင်ႈလႅတ်းၽၢႆမၼ်း၊ ဢဝ်လွင်ႈမၼ်းႁၵ်ႉႁွမ်ပႅင်းလိူဝ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်မၼ်း လႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ လွင်ႈၶတ်းၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉသေ ႁဵတ်းမႃး ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။[4] မိူဝ်ႈပီ 2011၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 5 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ Apple ၼႆႉ ယွၼ်ႉၼႄလွင်ႈမွင်ၸႂ်လႄႈ လႆႈဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၼ်း တၢင်ႇၼႄဝႆႉသေ ပေႃးၼဵၵ်းတူၺ်း ႁဵင်းၵွင်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
"We are deeply saddened to announce that Steve Jobs passed away today. Steve's brilliance, passion and energy were the source of countless innovations that enrich and improve all of our lives. The world is immeasurably better because of Steve. His greatest love was for his wife, Laurene, and his family. Our hearts go out to them and to all who were touched by his extraordinary gifts"
ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵေႃႉဢွၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသိၵ်ႉႁိၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၽိူဝ်ႇၶဝ်လႆႈငိၼ်း လွင်ႈ Blue Box tef ႁႅၵ်ႉၶႃႇ ၶဝ်ႁဵတ်းပၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းသေ ႁွင်ႉၾူင်းလႆႈတီႈၵႆၼၼ်ႉယဝ်ႉၸိုင် ၶဝ်လူတူၺ်းၼႂ်းပပ်ႉသေ ၶဝ်ၸၢမ်းႁဵတ်းတူၺ်းယဝ်ႉ။ သထိပ်ႉၵျွပ်ႉၼႆႉ မၼ်းလႆႈတၢင်းဝူၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တႃႇလႄႇႁႃၶၢႆ ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းၼိူင်ႈ လူင်းႁိူၼ်းၼိူင်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၽဵင်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ပၵ်းပိူင်လႄႈ ၽိူဝ်ႇပလိၵ်ႈၶဝ် တိၺွပ်း ၶဝ်ၸင်ႇၵိုတ်းပႅတ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သထိပ်ႉၵျွပ်ႉၼႆႉ ၽိူဝ်ႇမၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ယဝ်ႉ မၼ်းၵႂႃႇတီႈ ၶေႃးလိၵ်ႉ Reed တီႈ ၸႄႈမိူင်း Oregon ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ပေႃႈမႄႈၵဵပ်းလဵင်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမၢၵ်ႈမီးသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႆႉတီႈ မႄႈၵိူတ်ႇမၼ်းဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဝႆႉမၼ်းပၼ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1974 မႃး သထိပ်ႉၵျွပ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းလူဝ်ႇငိုၼ်းမႃးလႄႈ ၸင်ႇၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ Atari ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ Video Game ၼၼ်ႉသေ မၼ်းလႆႈယိၼ်းၶွႆ Nolan Bushnell ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈတႄႇတင်ႈ Atari ၵေႃႉဢၼ်ၶူင်သၢင်ႈ ၸၢၵ်ႈ Pinball ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းမီးပၢႆးဝူၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသုၼ်ႇတူဝ်ႇ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ Electronic ယဝ်ႈ။ သထိပ်ႉၵျွပ်ႉၼႆႉ မၼ်းလႆႈၵႂႃႇထိုင်တီႈ Germany သေ ၵႂႃႇမူၼ်ႉမႄးပၼ် ၸၢၵ်ႈ Atari မႃးသေဢမ်ႇၵႃး မၼ်းလႆႈၵႂႃႇပႃး ဢိၼ်းတီးယႃး တႃႇၵႂႃႇသွၼ်ႇပႆႇၺႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ HP တီႈဢၼ် ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇ Wozၶဝ်ႈၸူႉတုမ်ၵၼ်ဝႆႉသေ မၼ်းၶူင်သၢင်ႈမႃးလႆႈ တိူၵ်ႈၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇသုၼ်ႇတူဝ် ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၶျိပ်ႉဢိတ်းဢွတ်းလႄႈတင်း ၽိဝ်ၼႃႈၶွမ်း၊ ၽၢင်ၼဵၵ်း (ၶီးပူတ်ႉ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶွမ်ႇပၼီႇ မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
Steve ၼႆႉ ပေႃးၵပ်းၵၢႆႇၽၢႆႇပၢႆး ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇမႃး ဢမ်ႇပေႃးႁူႉသေတႃႉ မၼ်းလႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း Woz သေၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈႁၢင်ႈသေၶၢႆပၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ Computer တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၶႂ်ႈၸႂ်ႉ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇသေ တႅမ်ႈ Software ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ Steve လၢတ်ႈသင်မႃးၼႆ "ႁူမ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းလႆႈသုမ်းငိုၼ်းမႃးၼႆၵွၼ်ႇလႄႈ လႆႈဝႃႈႁဝ်းမီး ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ သုၼ်ႇတူဝ်မႃးယဝ်ႉ။ ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ် Company သုၼ်တူဝ် ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် လူဝ်ႇငိုၼ်း တေႃႇလႃႇၼိူင်ႈႁဵင်ၼၼ်ႉ Steve ၼႆႉ လႆႈၶၢႆ လူတ်ႉ Volkswagen လႄႈ HP 65 calculator ၶွင် Woz ယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၸိုဝ်ႈႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်သေ ၶဝ်ဝူၼ်ႉတူၺ်း ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းယဝ်ႉ လိုၼ်းသုတ်းမၼ်း ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ Apple ၼႆယဝ်ႉ။ ၵေႃႉဢၼ်သင်ႇဢဝ် ၸၢၵ်ႇၶဝ် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၵၢၼ်လၢၼ်ႉသတူဝ်း Byte Shop Computer ယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ သင်ႇ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ တႃႇ ႁႃႈပၢၵ်ႇလုၵ်ႈသေ ၼိူင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းပၼ် တေႃႇလႃႇႁႃႈပၢၵ်ႇလႄႈ ၶဝ်တႄႇလႆႈငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ သွင်မိုၼ်ႁႃႈ ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ ၼိူင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းလၢင်းမၼ်းတူၵ်း မွၵ်ႈ ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ 220 ၼႆႉသေ ၶၼ်ၶၢႆတီႈ လၢၼ်ႉၸမ်ႉ မီး တေႃႇလႃႇ 660 ယဝ်ႉ။ ၶႃသွင်ၵေႃႉ ၶဝ်ႈလၢၼ်ႉဢွၵ်ႇလၢၼ်ႉသေ လႄႇႁႃၶၢႆမႃးယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ် ငဝ်ႈတႄႇၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ Apple ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ၵေႃႉဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Ron Wayne ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးမႃးလႄႈ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉႁူမ်ႈၵၼ်သေ ထိုင်ပီ 1976 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တႄႇတင်ႈ Apple company မႃးယူႇယဝ်ႉ။
ႁၢင်ႈႁိင်ႈမၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ လႄႈ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ Woz ၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တိူဝ်းဝႆးသေ ၶဝ်တိုၵ်ႉၸၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈတီႇသၢႆး Apple II ဢၼ်တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉၵိုၵ်းလႆႈတင်း Color TV ဢၼ် Resolution မၼ်းၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉယူႇသေ ၽွင်းတူဝ်ႈတၼ်း တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး Steve လႆႈသွၵ်ႈႁႃ ၸဝ်ႈငိုၼ်း ဢၼ်တေၽင်တိုၼ်းလၢင်းၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Steve Jobs ၼႆႉ လႆႈထူပ်းၵၼ်တင်း ၽူႈၽင်တိုၼ်းလၢင်း ၸဝ်ႈသျႄႇယႃႇ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Mike Markkula ၼႆသေ မၼ်းသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်း တေႃႇလႃႇသွင်သႅၼ်ႁႃႈယဝ်ႉ။ Mike ၼႆႉ ယွၼ်ႉၶႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Apple လႄႈ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတင်း ၽူႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယဝ်ႉ။ Steve ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ Logo မၼ်း ပဵၼ်ၼင်ႇႁၢင်ႈလီႁၵ်ႉလႄႈ ၽူႈၸၼ် Design မၼ်းၼႆႉ ယႃႇပေႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်တင်း မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆသေ ၸင်ႇသႂ်ႇပၼ် ႁွႆးၶူပ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တွၼ်ႈတႃႇၼႄ လၵ်းထၢၼ် Color Graphics Capability ၶွင် Apple ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈသႂ်ႇယွင်းသီၸေးပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ဢဝ် Apple II ၶဝ် ၶဝ်ႈၼႄတီႈ ပၢင်ပွႆးၼႄ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ West Coast သေ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် လႆႈၸႂ်တႄႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ Spreadsheet Software ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ပႆႇမီး Personal Computer ဢၼ်တေၸၢင်ႈႁဵတ်း သဵၼ်ႈမၢႆၸရၢင်းဢၢင်းၵႂၢၵ်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈယိပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ Steve ၵေႃႈ လႆႈမၢၵ်ႈမီးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ႁူင်းၵၢၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇၵေႃႈ တိူဝ်းယႂ်ႇမႃးသေ ၽူႈၽင်တိုၼ်းလၢၼ်းၵေႃႈ တိူဝ်းၼမ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆႊၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ Raskin ၵေႃႉတႄႇလႆႈပၢႆးဝူၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ ၸႂ်ႉလႆႈငၢႆႈငႅမ်ႈ ၼင်ႇၸၢၵ်ႈႁၢင်းၶဝ်ႈမုၼ်း (toaster) ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပၼ်ၸိုဝ်ႈ Porject ၼၼ်ႉဝႃႈ Apple Macintosh ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
သထိပ်ႉ လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇၼႅတ်ႉၸ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သထိပ်ႉၵျွပ်ႉၼႆႉ မၼ်းၶၢႆဢွၵ်ႇ သျႄႇယႃႇမၼ်းပႅတ်ႈသဵင်ႈသဵင်ႈသေ ဢွၵ်ႇယၢၼ် Apple မႃး မိူဝ်ႈပီ 1985 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉမၼ်းမီး တၢင်းဝူၼ်ႉဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ မၼ်းၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း NeXT ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉမၼ်းဝႆႉ တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈ NeXT ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶႅမ်ႉတီႈသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈတႄႉမၼ်းၵေႃႈ NeXT Cube ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶႅမ်ႉတႄႉတႄႉသေတႃႉ ၵႃႈၶၼ်မႂ်းယႂ်ႇသုင်ၼႃႇ။ ၽၢႆႇၵူၼ်းသိုဝ်ႉမၼ်း ၶႂ်ႈၸႂ်ႉမွၵ်ႈ တေႃႇလႃႇ 3000 ၼႆႉၵူၺ်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉမၼ်းတူၵ်းၵႂႃႇထိုင် တေႃႇလႃႇၼိူင်ႈမိုၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇလႆႈၶၢႆ။ ဝၢႆးမႃး ၶွမ်ႇပၼီႇ NeXT ၵေႃႈ လႆႈဝႆၶွၼ်းမႃးသေ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇ Hardware ၶၢႆႉၸူးၵႂႃႇ ၽၢႆႇ Software ယူႇယဝ်ႉ။ Steve ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းလႆႈထူပ်း လွင်ႈတူၵ်းသုမ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိူင်ႈလႄႈ မၼ်းၸူး ယွၼ်ႇၸႂ်ၽၢႆႇၼႃႈၵၢၼ်သေ ၸူးပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တွၼ်ႈတႃႇ မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ တင်းမႄးၼၢင်းမၼ်း Laurene ၼႆႉ လႆႈၵူပ်ႉၵူႈၵၼ် မိူဝ်ႈ ပီ 1991 ၼၼ်ႉသေ လႆႈမီးလုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၼိူင်ႈ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Reed ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ၶိုၼ်းတႄႇၸိူင်းၸွမ်း Pixer ယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ George Lucas ၼႆႉ ယွၼ်ႉလူဝ်ႇငိုၼ်း တွၼ်ႈတႃႇပၼ် ၵႃႈၸရိတ်ႉၽၢတ်ႈၼႃႈႁိူၼ်းတင်းမေးမၼ်းလႄႈ မၼ်းၸင်ႇၶၢႆ ႁွင်ႈၵၢၼ် Computer Graphic ဢၼ်ပဵၼ်ၶွင် Lucasfilm ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Steve ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၶၢႆ သျႄႇယႃႇ Apple ဝႆႉလႄႈ မီးငိုၼ်းဝႆႉတင်းၼမ်သေ မၼ်းၸူးၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်လွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1986 မႃး မၼ်းသိုဝ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ် ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၸိုဝ် Pixar ၼႆႉသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။
Pixar & Toy Story Cartoon[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈ Pixar ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽၢႆႇ Hardware ၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်မႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ Software မႃးသေ ႁဵတ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ 3D TV သေၵေႃႈ ႁႃငိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႇတႄႉ တေလႆႈဝႃႈ တေႇတီႈ လွင်ႈၽွမ်ႉၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ငဝ်းတူင်ႉ Computer-animated ၸွမ်းတင်း Disney ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် ႁႃလွၵ်းၵၢတ်ႇ marketing ၶွင် Disney သေ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူင်းငဝ်းတူင်ႉ Toy Story ၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ၵၢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ၵႂႃႇ။ Steve ၼႆႉ လႆႈတႄႇၶိုၼ်းၸၢမ်ႇၽွၼ်း ဢၼ်မၼ်းလႆႈၸူၵ်းဢွၵ်ႇထွင်းမၼ်းသေ ၵမ်ႉပၼ် Pixar တႃႇၵဝ်ႈပီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ Toy Story လႆႈၸိုဝ်ႈသဵင်ပဵၼ်ၵၢၼ်မႃးသေ ၵႃႈၶၼ်သျႄႇယႃႇ Pixar ၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈမႃးတီႈ Wall Street ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Steve ၵေႃႉဢၼ်ပိူင်ႇ Pixar တႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 80 ၼႆႉ လႆႈမၢၵ်ႈမီးမႃးထိုင် 1.5 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ တၢင်းၼမ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းၼမ်လိူဝ် ႁႃႈပုၼ်ႈ ဢၼ်မၼ်းႁႃမႃးတီႈ Apple မိူဝ်ႈ 1980ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇ Steve တႄႉ သၢႆငၢႆမၼ်းလီယူႇသေတႃႉ ၽၢႆႇ Apple တႄႉ ပိၼ်ႈၽူၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1995 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉ Microsoft ၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး Windows 95 သေ Macintosh လႆႈတိူဝ်ႇမၢတ်ႇၸဵပ်းမႃးယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ CEO ဢၼ်မႂ်ႇ Gil Amelio ၽႅဝ်မႃးသေ မၼ်းတတ်းပႅတ်ႈငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ မဵဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ တေတႅမ်ႈ OS ဢၼ်မႂ်ႇ တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေသိုဝ်ႉသေၸႂ်ႉဢၼ်မီးဝႆႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃးၵေႃႈ ၶိုၼ်းသိုဝ်ႉဢဝ် OS ၶွင် NeXT ဢၼ်ပဵၼ် NeXTSTEP ၵႃႈၶၼ် တေႃႇလႃႇ $400 million သေၵေႃႈ Steve ၸင်ႇၶိုၼ်းၽႅဝ်ၵႂႃႇ Apple ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇ Apple ၵေႃႈတင်ႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇသေဢမ်ႇၵႃး ၽၢႆႇ Pixer ၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း Disney သေၵေႃႈ ဢဝ်တင်းၸိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် A Bug's Life (1998), Toy Story 2 (1999), Monsters Inc. (2001) လႄႈ Finding Nemo (2003) ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈတၢင်းၸိုဝ်ႈသဵင်ႈယႂ်ႇမႃးယႂ်းယႂ်းယူႇယဝ်ႉ။
iPod (ဢမ်ႇၼၼ်) ၽဵင်းၵႂၢမ်း ႁူဝ်ႁဵင် တီႈၼႂ်းထူင်ထွင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၢႆးသေ Steve ၶိုၼ်းၽႅဝ် ၼႂ်းသီႇဝူင်ႈႁူဝ်ပီၼၼ်ႉ Apple လႆႈသုမ်း $700 million သေ CEO Gil Amelio ၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇၵၢၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ယၢပ်ႇယဵၼ်းတွၼ်ႈတႃႇ Steve ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်း Board ၵေႃႈ ၶိုၼ်းမႄးၽွတ်ႈႁႅၼ်းၸုမ်းၽူႈၼၢမ်းႁူဝ်သေ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတႅပ်းတတ်း လမ်ႇလွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ Steve Jobs ၵေႃႉတမ်းဝၢင်းမႃးပၼ်သေ တူဝ် Steve ၵေႃႈၶိုၼ်းလႆႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ CEO မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႉ Mac OS X လႄႈ The Digital Hub Strategy လႄႈ Apple ၸၢင်ႈၶိုၼ်းငွၵ်ႈႁူဝ်မႃးသေ ယွၼ်ႉလွင်ႈတႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေပိုတ်ႇ retail stores ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ Apple ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇႁၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉပဵၼ်မိူဝ်ႈ ႁူဝ်ပီ 2000 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Steve ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၽၢင်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈၺႃးဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈလွင်ႈသူင်ၸႂ်ၼိူဝ် ငဝ်းတူင်ႉသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈ တိူဝ်းသူင်ၸႂ်မႃး ၽၢႆႇ ၶိူင်ႈပိုတ်ႇၵႂၢမ်း MP3 Player လႄႈ မၼ်းၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈယိူင်းဢၢၼ်းၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆႇငဝ်းတူင်ႉၼၼ်ႉ လၢႆႈၸူး ၽၢႆႇၽဵင်းၵႂၢမ်းသေ iTunes ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈပေႃႇပဵၼ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ယၢပ်ႇယဵၼ်းမၼ်းတႄႉ ၶိူင်ႈပိုတ်ႇ Player ဢၼ်တေၸႂ်ႉတိုဝ်းၵိုၵ်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2001 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇတႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈပိုတ်ႇၽဵင်း MP3 Player ဢၼ်ဢဝ်မိၵ်ႈ Apple ၸပ်းတိတ်းဝႆႉၼၼ်ႉၼႆသေ ထိုင်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ၸင်ႇလႆႈဢဝ် ၶိူင်ႈပိုတ်ႇၽဵင်း Player သီႇၽိူၵ်ႇ ဢၼ်လီႁၵ်ႉပိူၼ်ႈၼၼ်ႉသိုပ်ႇမိုတ်ႈဝႃႈတင်း ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ '1,000 songs in your pocket' ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဝႃႈ ၶိူင်ႈလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၼႆႉ တေပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလူင် တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႄႇၸဵမ် Steve ၽႂ်ၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းဝႆႉ။ တေလႆႈဝႃႈ ၵိုၵ်းၼမ်ႉၵိုၵ်းမူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းၵူၼ်းတင်းၼမ် တႂ်းမွင်း ၶိူင်ႈပိုတ်ႇၽဵင်း Player ဢၼ်ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ iPod လႆႈဢွၵ်ႇမႃးသေ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၵႃႈၶၼ်မၼ်းယႂ်ႇၵေႃႈ ၵူၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉသေ ပၼ်ႁႅင်းယူႇယဝ်ႉ။ Apple ၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၽၢႆႇၽဵင်းၵႂၢမ်းၵေႃႈ မီးလွင်ႈၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းၼႆလေႈ တွၼ်ႈတႃႇ လူတ်ႇလူင်းဢဝ်လႆႈ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸွမ်းၼင်ႇၶႂၢင်ႇဝႂၢင်ႇမၼ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငိၵၼ်တင်း Label သေၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈတႄႇပိုတ်ႇ iTunes Music Store မႃး မိူဝ်ႈပီ 2003 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး သိုပ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ iPod mini, iPod shuffle, iPod nano, iPod video ၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈတႄႇတင်ႈ မိူင်းဢၢႆးၽွတ်ႉ 'iPod nation' မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉသေ ၵိုတ်းၵႂႃႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇ တၢမ်တူဝ် Steve လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်မၼ်းလႆႈမႃးၶိုၼ်း Apple ၼႆႉ မၼ်းတေဢဝ် Apple သေ ၵေႃႇသၢင်ႈၵမ်ႇၽႃႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈတိူဝ်းလီ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝႃႈ တီႈၵမ်ႇၽႃႇ ပေႃးဢမ်ႇမီး Apple ဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆၼၼ်ႉလႄႈ လွၵ်းဢၼ်မၼ်း ၶၢႆႉထႅင်ႈတႄႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွၵ်းပၢႆးမေႃ Touch Screen ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
iPhone[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထိုင်မႃး ပီ 2007 ၼၼ်ႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူင်ႈဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ iPod၊ ၾူင်း လႄႈ ဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် iPhone ဢွၵ်ႇမႃးသေ ၼႂ်းၵႃႈ Career ၶွင် Steve ၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈဢၼ်မီးတီႈမၢႆတွင်းသေပိူၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတွၼ်ႈ ၽိင်ႈငႄႈၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၾူင်း လႄႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပႃး လွၵ်းၵၢတ်ႇၾူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈ iPod ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ Steve ၼႆႉ လႆႈဢုပ်ႇငူပ်ႉငိၵၼ်တင်း AT&T ဢၼ်ပဵၼ် carrier ၾူင်း ဢၼ်ပၼ်ၵၢၼ်ႁၢပ်ႉၸႂ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇၾူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ iPhone ၵေႃႈ ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇဝႆႉသေတႃႉ မၼ်းၵေႃႈ မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ဢွင်ႇမၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ တီႈလွင်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ မီးပႃးလွင်ႈတၢင်း iPhone App Store သေ ၽၢႆႇ Developer ၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ် iPhone apps မႃးလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးလႆႈၽႅဝ်ၵႂႃႇၼႃႈ ႁႂ်ႈ ၶွမ်ႇပၼီႇတၢင်ႇၸိူဝ်း ပေႃးလမ်းဢမ်ႇၶိုတ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 2007 ၼၼ်ႉ ၵႃႈၶၼ် သတွၵ်ႉသျႄႇယႃႇၼႆႉ ၶိုၼ်ႈမႃးတေႃႇထိုင် &199.99 သေ ၼမ်ႉမျၢတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းမႃး လႆႈမႃးထိုင် &1.58 billion ယဝ်ႉ ထိုင်တီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ပေႃးလႆႈမႅၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၼီႈၽႂ်လႂ် ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ငိုၼ်းၶဝ် Apple ၶိုင်ႈလိူဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ iTunes လႄႈ iPod မႃးသေ လုၵ်ႉတီႈ iPod လုၵ်ႉမၼ်း 200 လၢၼ်ႉၼၼ်ႉသေ ယွၼ်ႉလူတ်ႇလူင်းၵႂၢမ်း တင်းၼမ် 6 ၵုၵ်ႉတေႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸင်ႇလႆႈဢွင်ႈတီႈ မၢႆ 1 ဢၼ် ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵၸိၼ်း Fortune ပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးယူႇလီ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽွင်းလွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ် ၽၢႆႇ Apple ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၽၢႆၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်လႆႈတူၵ်းယွမ်းမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးယူႇလီ Steve ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2013 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်တီႈ ပၼ်ႇၶရိယ Steve ၼၼ်ႉ မီးပူမ်ဝႆႉယဝ်ႉ။[5] ႁူမ်ႈဝႃႈ ၽႃႇတတ်းသေ ယူတ်းယႃလႆႈၵေႃႈ Steve Jobs ၼႆ မၼ်းထဵင်ၶိုၼ်း ႁိုင်တႃႇ ၵဝ်ႈလိူၼ်သေ[6]ထို်င်မႃး ပီ 2004 လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းၸင်ႇ ၶၢမ်ႇဢဝ် လွင်ႈယူတ်းယႃၵႃႈတီႈ Stanford Medical Center ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင် ထႅင်ႈႁႃႈပီၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ သထိပ်ႉၼႆႉ ယူႇလီဝႆႉယူႇသေ လႆႈထၢင်ႇဝႃႈ တၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႇသႃႇမၼ်းၼႆႉ ႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 2008 ၼႆႉ ၽိူဝ်ႇလႆႈႁၼ် Steve ၼႆႉ ယွမ်လူင်ဝႆႉၼႆ တင်းမူတ်း လႆႈဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၸႂ်ဢၢမ်းဢေႃးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ Apple ကခြောက်လလောက် ခွင့်ယူခဲ့ပြီး အသည်း အစားထိုး ကုသခဲ့ပါတယ်။[7][8] ထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈ ပီ 2009 ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇလိုမ်ႉၵၢၼ် iPad project ႁႂ်ႈယဝ်ႉၼႆ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈၸူး Apple ယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင် မႃး ပီ 2010 iPad ဢၼ်မၼ်းတေလႆႈဢဝ်ၵုင်မုၼ်ၸွမ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢွၵ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈၼႆႉ သၢႆငၢႆပၢႆးယူႇလီမၼ်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈသေ လူင်းသေယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပွႆးလူင်သွင်ပွႆး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ Apple ဢၼ်ပဵၼ် iPad2 လႄႈ iCloud ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းႁဵတ်းမႃးယဝ်ႉ။ Steve ၼႆႉ မၼ်းႁူႉတူဝ် ပၢႆးယူႇလီမၼ်းသေ မၼ်းလႆႈၸတ်းၵၢၼ်လူင်ႈၼႃႈဝႆႉ တႃႇဝႃႈ ဢမ်ႇမီးမၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈ Apple တေသိုပ်ႇၵႂႃႇၼႃႈလႆႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈၵေႃႈတင်ႈမႃး ဢၼ်ပဵၼ် 'Apple University' သေ တွၼ်ႈတႃႇသိုပ်ႇဢဝ်တီႈယူႇမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် Tim Cook ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းဢဝ်လွင်ႈၽွမ်ႉၸႂ်တင်း ၸုမ်း Board သေၵေႃႈ လိူၵ်ႈပၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႆႈႁၼ် Steve ၽၢႆႇၼႃႈၵူၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ပီ 2011 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉ သၢႆငၢႆပၢႆးယူႇလီမၼ်း ယွမ်းလူင်းမႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ထိုင်ဢေႃးၵၢသ်ႉ 24 ၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ် Apple CEO မႃးယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မၼ်းႁဵတ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်မၼ်းၵူၺ်း။ တွၼ်ႈတႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်မၼ်းၵေႃႈ မၼ်းမီးၶပ်ႉမၢႆၽႅၼ်ၵၢၼ်ဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မၼ်းထုၵ်ႇ ၵျႃႇၼႄႇလိတ်ႉ Walter lsaacson တွင်ႈထၢမ် တွၼ်ႈတႃႇပပ်ႉတူဝ်မၼ်းတႅမ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇမၼ်းတေဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းတင်း မူင်ႉႁေႃႁိူၼ်းမၼ်းၼႆ တူဝ်မၼ်းၵေႃႈ ၸၼ်ႁၢင်ႈသေ ၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးဝႆႉယူႇသေတႃႉ တၢင်းတၢင်း လႆႈတၼ်းဢွၼ်တၢင်းမၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ထိုင်ဢွၵ်ႇတူဝ်ႇပႃႇ ဝၼ်းတီႇ 4 ဢၼ်ပဵၼ် ပၢင်ပွႆးသိုပ်ႇမိုတ်ႈ AppleiPhone 4S ၼၼ်ႉ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈၼိူဝ် ၵူႇတီႈၼွၼ်းမၼ်းသေ တူၺ်းမႃးယဝ်ႉ။
သဵင်ႈၵၢမ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၢႆးသေ ပၢင်သိုပ်ႇမိုတ်ႈ iPhone 4S ယဝ်ႉ ထႅင်ႈဝၼ်းၼိူင်ႈ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ဝၼ်းထိ 5 ပီ 2011 ၼၼ်ႉ Steve Jobs ၼႆႉ မူင်ႉႁေႃႁိူၼ်းမၼ်း လွမ်ႉႁွပ်ႈမၼ်းသေ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႇသႃႇလႆႈ မၼ်းလႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် တီႈႁိူၼ်းမၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ Palo Alto ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[9][10]မၼ်းလႆႈတေႃႈသူႈမႃးတင်း တၢင်းပဵၼ်ၶႅၼ်ႇသႃႇ တႃႇႁူဝ်သိပ်းပီ ဢၼ်ၼိူင်ႈသေ ၽွင်းမၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢႃႇယုႇတိုၵ်ႉမီး 56 ၶူပ်ႇၵူၺ်း။ Apple ၵေႃႈ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ Steve Jobs သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆသေ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈ ဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ Steve သေ တႅမ်ႈဝႆႉ "Steve Jobs 1955-2011" ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ CEO Tim Cook လၢတ်ႈဝႃႈ Apple ၼႆႉ လႆႈသုမ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ မုင်ႈႁၼ်ၽၢႆႇၼႃႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ ပေႃးဢဝ်တင်းၵမ်ႇၽႃႇဝႃႈ လႆႈသုမ်း ၵူၼ်းၵေႃႉၼိူင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉလၢၵ်ႇလၢႆးလီဢၢမ်းဢေႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမီးယဝ်ႉၵေႃႈ ၶွၼ်ငဝ်းဝိၺၢၼ်ႇမီး တေမီးယူႇၸွမ်း Apple ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ Pixar ၵေႃႈ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈမွင်ၸႂ်ၸွမ်းယူႇယဝ်ႉ။ မႃႇသႃႇပၢင်သွမ်းမၼ်းတႄႉ တင်းမူင်ႉႁေႃႁိူၼ်းမၼ်းဢိတ်းဢွတ်းသေ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ဝၼ်းထိ 7 ပီ 2011 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်း လွင်ႈမွင်ၸႂ် ယွၼ်ႉ Steve လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇၼႆသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ Apple လႄႈ Microsoft တင်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉ ဢဝ်ၸွမ်ပိဝ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် ယွၼ်ႇလူင်းၼိူင်ႈၶိုင်ႈသေၵေႃႈ ၼႄလွင်ႈမွင်ၸႂ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။[11][12] Bob Iger ဢၼ်ပဵၼ်တီး ၶွမ်ႇပၼီႇ Disney ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ Walt Disney World လႄႈ Disneyland တီႈၸိူဝ်းပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈမၼ်းၵူႈတီႈတီႈၼႆႉ ပီ 2011 တႄႇဢဝ် လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်း တေႃႇ 12 ဝၼ်းၼႆႉ မၼ်းၸီႉသင် ႁႂ်ႈဢဝ် ၸွမ်ပိဝ် ယွၼ်ႇလူင်းထိုင် ၼိူင်ႈၶိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃး Jerry Brown ၵေႃႈ ဢဝ် ပီ 2011 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 16 ဝၼ်းၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝၼ်း "Steve Jobs" ၼႆယဝ်ႉ။ [13] ဢၼ်ပဵၼ် မႅၵ်ႉၵၸိၼ်း Fortune Magazine ၵေႃႈ လႆႈမၵ်းမၼ်းမၼ်းပဵၼ် CEO of the decade သေ[14] တီႈလိၼ်ၵိူတ်ႇ California ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်မၼ်းသႂ်ႇ တီႈ California Hall of Fame သေ ထုၵ်ႇပၼ်ႇသူးယွင်ႈၵုင်ႇမုၼ်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်ႉမၼ်းႁဵတ်းလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၽၢႆႇၽဵင်းၵႂၢမ်းမႃးလႄႈ ထိုင်မႃး ပီ 2012 ၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈတင်း Grammy Trustees Award ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူင်း Disney ဢၼ်ပဵၼ John Carter လႄႈ ၸိူင်း Brave ၶွင် Pixer ၸိူဝ်းၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းတွၼ်ႈတႃႇမၼ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်ပပ်ႉ ဢၼ် Walter Isaacson တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ လွင်ႈမၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ပပ်ႉ Steve Jobs ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်း ပီ 2011 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ Steve Jobs သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ပဵၼ် Documentary ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Steve Jobs: Died Buddhist, Raised Lutheran. Archived from the original on November 25, 2013။ Retrieved on September 1, 2018။
- ↑ The Walt Disney Company and Affiliated Companies – board of directors. The Walt Disney Company. Retrieved on October 2, 2009။
- ↑ D'Onfro, Jillian (March 22, 2015). Why execs from other companies wanted to meet with Steve Jobs on Fridays. Business Insider. Retrieved on 2015-09-11။
- ↑ Apple ကုမ္ပဏီ တည်ထောင်သူ Steve Jobs ကွယ်လွန် - BBC News မြန်မာ
- ↑ Evangelista၊ Benny။ "Apple's Jobs has cancerous tumor removed"၊ San Francisco Chronicle၊ August 2, 2004၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ- A1။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - August 9, 2006။။ Archived from the original on April 25, 2012။
- ↑ Elkind၊ Peter။ "The trouble with Steve Jobs"၊ Fortune၊ March 5, 2008။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - March 5, 2008။။ Archived from the original on May 18, 2010။
- ↑ Liver Transplant in Memphis: Jobs' was Sickest Patient on Waiting List. Celebrity Diagnosis (June 24, 2009). Archived from the original on June 24, 2012။ Retrieved on September 2, 2018။
- ↑ "A Transplant That Is Raising Many Questions"၊ New York Times၊ June 22, 2009။
- ↑ "Rare Pancreatic Cancer Caused Steve Jobs' Death" (Press release). Voice of America. October 7, 2011. Archived from the original on January 24, 2012. Retrieved October 7, 2011.
- ↑ Rushe၊ Dominic။ "Steve Jobs, Apple co-founder, dies at 56"၊ The Guardian၊ October 6, 2011။ Archived from the original on June 19, 2013။
- ↑ "Apple flies flags at half staff for Steve Jobs"၊ KOKI-TV၊ October 6, 2011။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - October 29, 2011။။ Archived from the original on August 13, 2013။
- ↑ "Microsoft lowers flags to half staff in tribute to Steve Jobs"၊ Network World၊ October 6, 2011။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - October 29, 2011။။ Archived from the original on November 9, 2013။
- ↑ Fernandez၊ Sofia M.။ "Private Steve Jobs Memorial Set for Oct. 16 – The Hollywood Reporter"၊ The Hollywood Reporter၊ October 14, 2011။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - November 12, 2011။။ Archived from the original on December 31, 2013။
- ↑ "25 most powerful people in business – #1: Steve Jobs"၊ Fortune (magazine)။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - April 19, 2010။။ Archived from the original on April 10, 2014။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- Steve Jobs' Executive Profile at Apple
- All about Steve extensive & short biographies, pictures, movies & interviews of or related to Steve Jobs.
- YouTube video of first Jobs' Macworld keynote in 1997, when he returned to Apple, where he announced partnership with Microsoft.
- YouTube video of Jobs' commencement address at Stanford University, 2005-06-12.
- Text of Jobs' commencement address at Stanford University, 2005-06-12.
- Steve Jobs Compensation[permanent dead link]
- "Thoughts on Music" by Steve Jobs, 2007-02-06


text:
လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉမႃး
Jump to navigation
Jump to search
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်သေ၊ ပိူင်လူင် ၸႂ်ႉတႃႇ tag ၼႃႈလိၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ CSD G10 ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တူၺ်းတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၼၼ်ႉလႄႈ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေဢဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ သႂ်ႇၶဝ်ႈပၼ်တီႈၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် လႄႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵပ်းတၢမ်း ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉတီႈၼိူဝ်သုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေမွတ်ႇၼၼ်ႉ။
{{db-a1}}
- ဤသည်မှာ ပုံမှန် အသုံးပြုသည့် ပုံစံဖြစ်သည်။
လွင်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူး ၽူႈသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ (Author)[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢဝ် လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉသေ တေမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸႂ်ႉၶူတ်ႉၽၢႆႇတႂ်ႈသေၵေႃႈ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈ တႃႇၵႂႃႇတႅမ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႄႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉမႃးလႄႈ။ တီႈ PageName ၼၼ်ႉ မွတ်ႇပႅတ်ႈသေ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇလဝ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
{{subst:empty-warn|PageName|header=1}}
ပေႃးႁဵတ်းၼႆၼႆ မၼ်းတေၼႄပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ပၼ်ၽၢင်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယဝ်ႉ။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လပ်ႉဝႆႉ:


text:
ၸိုင်ႈထႆး
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/9/2016 ယၢမ်း(9.00 – 4.30) မူင်းၼၼ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ လုၵ်ႈၸုမ်းသင်ႇၶတႆးသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ Academic Writing လႄႈ တမ်းဝၢင်းပိူင်တႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈ ပပ်ႉသႅင်သယမ် ၵႂႃႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃထုပရတိတ်ႇ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ Academic Writing ၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉသွင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈသေ တွၼ်ႈၵၢင် ၼႂ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ ႁူိင်းသႅင် မိူင်းသူႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းPh.D ၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူၼ်း(လ်) မႃးပူင်သွၼ် ပၼ် လွၵ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၼႆသေ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၵၢင်ဝၼ်းမႃးသမ်ႉမီး ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတိသႃရ မိူင်းသူႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း Ph.D ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃမင်းၵုတ်ႈ မႃးပူင်သွၼ်ပၼ် လွၵ်းလၢႆး တမ်းဝၢင်းပိူင် ပပ်ႉလိၵ်ႈသႅင်သယမ် မၢႆ(6) ၵႂႃႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ ႁူိင်းသႅင် မိူင်းသူႈ မႃးပူင်သွၼ်ပၼ် လွၵ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးတၢင်ႇၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမူႇလိၵ်ႈ လႄႈ လွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်း Introduction, Body Text လႄႈ လၢႆးႁုပ်ႈၶိုၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ၶေႃႈလူပ်းလိုၼ်း (conclusion) မၼ်းတႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလွၵ်းလၢႆးတမ်းဝၢင်းပိူင် ပပ်ႉလိၵ်ႈသႅင်သယမ်ၼၼ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈမူႇလိၵ်ႈ ပပ်ႉသႅင်သယမ်မၢႆ(6) လႄႈ လွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်း ၾွၼ်ႉတႆး၊ ၾွၼ်ႉဢင်းၵိတ်ႉ လႄႈ ထႆး၊ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ လၢႆးဝႆႉဝၢင်း ၽိုၼ်ဢိင်မၼ်းလႂ်တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵႃႈတီႈလွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်း Footnote လႄႈ Reference ၽိုၼ်ဢိင်မၼ်းၼၼ်ႉ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ တေဢဝ်ပိူင် APA Style တင်း MLA Style တင်းသွင်ပိူင် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်လွၵ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ Academic Writing ၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈၶူးၶဝ် လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းသင်ႇၶတႆး ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် တင်းမူတ်းမီး(35)ၸဝ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးယၢမ်းဝၢႆး ဝၼ်း(4.30)မူင်းၼၼ်ႉ ၶူးပူင်သွၼ် လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းသင်ႇၶတႆး ႁူမ်ႈထၢႆႇႁၢင်ႈၵိုၵ်းၵၼ်သေ ႁုပ်ႈသိမ်းပၢင် တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇလႆႈလီငၢမ်းၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်း ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈတိုၼ်းႁၢၼ် တေၸဝမ်ႇသ (လၢင်းၶိူဝ်း)
10.9.2016


text:
ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်း ပဵၼ်သင် ??? ေပႃးမႃး တူၺ်းမူိင်းလႂ်ေၵႃႈလီ မၼ်းေၵႃႈ မီး တပ်ႉၸုမ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်း ေၼႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း။ ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈ လုၵ်ႈ
ႁဵၼ်း ၊ သုိၵ်းေၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ တႃႇေတဢွၵ်ႇ ၼႃႈသုိၵ်းေၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈမူိၼ်ၵၼ် ၊ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းမူိင်း ေပႃး ဢႃႇယု တဵမ် 18
မႃးေတ လႆႈ သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ေတလႆႈႁဵတ်းသုိၵ်း ႁၢပ်ႇထၢမ်း ၵၢၼ်ၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽႂ်မၼ်းယူႇ ၊ မူိၼ်ၼင်ႇ မူိင်းဢေမႇရိၵၢၼ်ႇ ၊ မူိင်းၵူဝ်းရီးယႃး
ၶဝ်ၸူိဝ်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈေတတႅမ်ႈသႂ်ႇပႃး ၼႂ်းပၵ်းပူိင်ၸုိင်ႈ မူိင်းၶဝ်ၵမ်းလဵဝ် ဝႃႈေပႃးထိုင် ဢႃႇယု 18 ေတလႆႈ ႁဵတ်းသုိၵ်း ၵူႈေၵႃႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီ။ မူိဝ်ႈလဵဝ် ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်းႁဝ်းသမ်ႉ လုၵ်ႉမႃး တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ ၼႂ်းၽႃႇသႃႇ ၵၢၼ်သွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းေၵႃႈ ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်း
ၼႆႉေၵႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉပႃးယူႇ ။ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈ ၸုိင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၼႆႉ ေတမီးပႃး ၽႃႇသႃႇ ၵၢၼ်သွၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်း
ႄလႈ ၸုမ်းတွႆႇတုိင်ႈ တူႇရိယႃႇ
ယူႇ။
ၸုမ်းတူႇရိယ ႁူင်းႁဵၼ်းၸူိဝ်ႉၸၢတ်ႈ
ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ၼႆႉပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း။ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်းပၼ်ၶဝ်ၼႆႉ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုိင်ႈေၵႃႉ ဢမ်ႇမျၢတ်ႈေၵႃႈယႃႇႁႂ်ႈသုမ်း ႁႂ်ႈေမႃၵၢၼ်သုိၵ်းဝႆႉၵူႈေၵႃႉ ၊ ေပႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်းလီလီၼႆၸုိင်ႈ ၵၢၼ်သွၼ်သုိၵ်းေၵႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်တၢင်းႁူႉတၢင်းေမႃ ပၢႆး ပၺ်ႇၺႃႇ ၼုိင်ႈဢၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉ ေတႇဢဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၵၢင်ၶိုၼ်ႈေတ လႆႈသွၼ်ၽုိၵ်းဢဝ်ၵူႈေၵႃႉ တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ငဝ်ႈၸုိင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ႁဝ်းမီးပိူင်ၸိူင်ႉၼႆဝႆႉ ၊ ေတ လႆႈသွၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢဝ်ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ
သင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ
ယဝ်ႉ ၊ သင်ဢမ်ႇၶႆႈၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်း ၶႆႈဢွၵ်ႇၸွႆႈၵၢၼ် မုၵ်ႉၸုမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶႆႈဢွၵ်ႇႁဵတ်းသုိၵ်းၼႆေၵႃႈ ေဢႃႇတူဝ်ႇ ( Auto )
ၶဝ်ပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ
ၼႆႉေတလႆႈ သွၼ်ဢဝ်ၸွမ်းလီလီ ေတဢမ်ႇလႆႈၶၢတ်ႇ ၊ သင်ၶၢတ်ႇမႃးေၵႃႈ ေတလႆႈၶိုၼ်း ေတႇၶိုၼ်ႈ။
ၶူးသွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း
� ၶူးသႅင်သုိၵ်း
� ၶူးသႅင်ႁၢၼ်
� ၶူးၼၢင်းတွႆ
� ၶူးၸုိၼ်ႈၶိူဝ်း
ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ငဝ်ႈၸုိင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၼႆႉေတႇတင်ႈမႃး မူိဝ်ႈပီ 2014
မႃး
ၼုိင်ႈပီ ၼုိင်ႈပီ ေတမီႈယူႇ 389 ေၵႃႉ( ဢမ်ႇေသႇၶျႃႇ )
၊ ၶူးသွၼ် ၵၢၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸိုင်ႈမူိင်း ေတမီးယူႇ 6 ေၵႃႉ
၊ ၶၢဝ်းတၢင်း သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ၼုိင်ႈဝၼ်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်း ၊ ဝၼ်းသဝ် ႄလႈ ဝၼ်းတိတ်ႉ
ေတႉသွၼ်ဢဝ်တၢင်းဝၼ်း။ ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉႄတႉႄတႉ ၊ ၽၢႆႇလိၵ်ႈေၵႃႈ လႆႈႁဵၼ်း ၽၢႆႇၵၢၼ်သုိၵ်းေၵႃႈ လႆႈႁဵၼ်းပႃး လႆႈဝႃႈ ၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် မုၵ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸုိင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆး ( RCSS / SSA )
ဝူၼ်ႉႁၼ် ၶၢဝ်းၼႃႈႄတႉႄတႉ။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇေသတႃႉေၵႃႈ ေပႃးပဵၼ် ၵၢၼ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ မႃးၼႆ တႃႇ ေတႁႂ်ႈ ယိပ်းၵွင်ႈလႆႈေသ ယိုဝ်းလႆႈ တုိၵ်းလႆႈ ၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉေၵႃႈ ၶူးသွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸုိင်ႈမူိင်းၶဝ် သွၼ်ဝႆႉပၼ်ပႃး လၢႆးတုိၵ်းသုိၵ်း ပႃးၵမ်းလဵဝ်။ ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်းၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈၶဝ်ပဵၼ် ၽူႈဢွၼ် ႁူဝ်လီ ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၸွမ်းပူိင် ၊ သင်လႆႈဢွၵ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် တူဝ်ထူပ်း ႁႂ်ပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းလီ ၼၼ်ႉေၵႃႈ လႆႈသွၼ်ပႃးပၼ် ၸွမ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမၢႆသုိၵ်း ႄလႈ ပၵ်းပူိင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸုိင်ႈတႆး ယူႇ။ ၼႂ်းၽႃႇသႃႇ သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်းၼႆႉ ဢဝ်ထွတ်ႈ
မျၢတ်ႈ 4 ယိူင်ႈ ႄလႈ လၵ်းၼမ်း 6 ေၶႃႈ ပဵၼ်ယႂ်ႇေသသွၼ် -
� ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ � ဝၢၼ်ႈမူိင်း � ၽႃႇသႃႇ � သႃႇသၼႃႇ
� လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ � လွင်ႈလႅဝ်းသဝ်းေၶႃႈ � တီႇမူဝ်ႇၶရီႇသီႇ
� ပူၵ်းပွင်ၽဝ ၵူၼ်းမူိင်း � သၢင်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် � လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်
ေပႃးယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီ
ၼႆၸုိင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမူိင်းၼႆႉ ၵၢၼ်သုိၵ်းေၵႃႈေမႃ လိၵ်ႈလၢႆး ေၵႃႈလႆႈၵႂႃႇ ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယူႇ။ သွၼ်လိၵ်ႈ သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်းဝၼ်း မူိဝ်ႈၼႆႉ တႃႇေတ ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႄလႈ ၵႅတ်ႇႄၶပၼ်ၽဝ ၵူၼ်းမူိင်း
ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ သွၼ်ယဝ်ႉ ေတပွႆႇယဝ်ႉလၢႆ။ လိၵ်ႈေၵႃႈေတလႆႈႁူႉေမႃပွင် ၊ ၵၢၼ်သုိၵ်း ၵၢၼ်သူိဝ် ပိုၼ်းတူဝ် ၵဝ်ႇ ေၵႃႈေတလႆႈႁူႉ ၊ တႃႇဝၢၼ်ႈမူိင်းႁဝ်းေတ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မူိဝ်းၼႃႈ ၼႆႉလိၵ်ႈလၢႆး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ေၵႃႈလမ်ႇလွင်ႈႄတႉႄတႉ။
သွၼ်ပၼ် ပႃးပၵ်းပိူင် UN -
ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇသင် ေၵႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁူႉၶႅၼ်းေသႁူႉ ၼႆေသ ႄလႈ လႆႈဢဝ် လွင်ႈပၵ်းပူိင် ၸၢတ်ႈၸုိင်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ UN ၶဝ်ႈပႃးသွၼ်ၽွင်ႈယူႇ။ တႃႇေတ ႁႂ်ႈၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ေတပဵၼ်ေၼႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း ၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉၼၼ်ႉ ၽႂ်ေမႃသင် ၽႂ်ႁူႉသင်ေၵႃႈ ေတလႆႈ သွၼ်ပၼ် ။ ဝၢၼ်ႈမူိင်း မူိဝ်းၼႃႈ ေတပဵၼ်သင်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ေၵႃႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈ ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ႄၼလႆႈလီ ၼႃယဝ်ႉ။ တႃႇေတပဵၼ်မႃး ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ငဝ်ႈၸုိင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၼႆႉမၼ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇငႆႈႄတႉႄတႉ ၊ ေတလႆႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ေတလႆႈမီးၸႂ်ၶႆႈႁႃ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၊ ေတလႆႈမီးၸႂ် ၶႆႈပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ၊ ေတလႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵၼ်းလီ ၊ ေတလႆႈၶၢမ်ႇယၢပ်ႇ ၵူႈၸူိင်ႉၵူႈလွင်ႈ ေပႃး ဢမ်ႇၼၼ် ေတဢမ်ႇပဵၼ် ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း မႃးလႆႈ။ လုၵ်ႈဢွၼ် မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ မီးတၢင်းႁူႉ ေမႃၵၢၼ်သွၼ်ၵူႈလွင်ႈၼႆႉ ၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ထုိင်တၢင်းလႂ် ေၵႃႈၶႆႈယဝ်ႉ တႃႇေတေမႃမီးလွင်ႈယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ ၼၼ်ႉေၵႃႈ လႆႈသွၼ်ပႃးၼႂ်း ၽႃႇသႃႇ ၵၢၼ်သွၼ်သုိၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမိူင်းၼႆႉမူိၼ်ၵၼ်။
� ၶူးသႅင်သုိၵ်း
( ၶူးသွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း မူိဝ်ႈပီ 2015 - 2017 )
သင်သွၼ်ၵၢၼ်သုိၵ်း ယဝ်ႉၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း ပုၼ်ႈၽွၼ်းမၼ်း တႃႇမၼ်းေတႁဵတ်းမီးသင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ၊ ပႃးၵႂႃႇၸွမ်းၼႂ်းတူဝ်မၼ်း ၊ ပႃးၶဝ်ႈၵႂႃႇၸွမ်း ၼႂ်းဢွၵ်း မၼ်းမူိၼ် ၵၼ်ယူႇ။
� ၶူးသႅင်သုိၵ်း
ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမူိင်း
ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸုိင်ႈမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်သင် ??? လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ??? မီးတၢင်းႁူႉသင် ??? ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယမ် ဝႃႈၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် ၽူႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ႁဝ်းၶဝ် ေတပွင်ႇၸႂ်ယူႇ ၊ သင်ဝႃႈၶႃႈ ႁဝ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈၽိတ်း ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ် သူၸဝ်ႈၵူႈေၵႃႉၼႆၸုိင် ၶႅၼ်းေတႃႈ ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်း ပၼ်ၶႃႈႁဝ်း ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ် ေသၵမ်းၶႃႈ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
~ သႅင်သုိၵ်း ( Tai Management @ Tai Strategy )
~ ShanStateDefenenceArmy


text:
ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ
ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း
ႁဝ်းၶႃႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈပိုတ်ႇတၢင်းမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်လူင်ႁဝ်းၶႃႈထိုင်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸဝ်ႈဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်း ထိ 12/08/2016 ၼၼ်ႉဝႃႈတေသိုပ်ႇၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၵွပ်ႈဝႃႈပဵၼ်တၢင်းလိူၵ်ႈ လီ သုတ်းပိူဝ်ႈတႃႇၽိူမ်ႉထႅမ်ပၼ်လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူဝ်ႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉပဵၼ်သၢႆလိူတ်ႈလမ်ႇလွင်ႈယႂ်ႇလူင်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း(ၸၢဝ်းၶိူဝ်း)ၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈပွတ်းဢွၵ်ႇ၊မိူင်းထႆးလႄႈမိူင်းၶႄႇတႄႉတေဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈယွၼ်ႉဢူတ်ႇၵဵၼ်ၼမ်ႉတေ လေႃႇလိုင်ႈယိုင်ႈၼွင်းသႂ်ႇၼၼ်ႉသင်။ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး၊ယၢင်းလႅင်၊ယၢင်း ၽိူၵ်ႇလႄႈမွၼ်းဢိၵ်ႇတင်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈလၢႆပွတ်းလၢႆတွၼ်ႈလႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ႁိမ်းႁွမ်းၵူႈတီႈတီႈ သိုပ်ႇသၢၼ်ၶတ်းယူႇဢမ်ႇယင်ႉဢမ်ႇလိုဝ်ႈ။
ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈတူၵ်ႇၸဝ်ႈဝႃႈမႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသုၵ်ႉယုင်ႈယၢင်ႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းပီ၊ပဵၼ် တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉသေသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်တဵၵ်းတဵင်ႁဵတ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းတေႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပိူဝ်ႈ တႃႇ ၵုမ်းၵမ်ဢဝ်ပိုၼ်ႉတီႈလႄႈၶူဝ်းၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝၼၼ်ႉယဝ်ႉ။သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈတေသိုပ်ႇပၼ်ႁႅင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁူမ်ၸူမ်းတွၼ်ႈၼႆႉယူႇၸိုင်မိူၼ်တင်းပၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇၽိုတ်ႉဢဝ်တီႈယူႇ၊ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်သေတၢင်းႁႆၢႉမိူၵ်ႈလိူင်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတေသိုပ်ႇမီးၵႂႃႇယူႇဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇဝႆၢး ၼၼ်ႉၵူၺ်း။
လွင်ႈယူႇတီႈၾၢႆႇလဵဝ်သေတႅပ်းတတ်းတႃႇသိုပ်ႇသၢင်ႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းၼႃႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႊၻိူဝ်ႊရိူဝ်ႊတေတႄႇၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈလူတ်းယွၼ်ႇဝႆႉမဝ်ပႅတ်ႈသုၼ်ႇတႅပ်းတတ်းၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း (ၸၢဝ်းၶိူဝ်း) ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈတႅပ်းတတ်းၼိူဝ်ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝဢၼ်မီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ယူႇသဝ်းသေပဵၼ်လွင်ႈၸီႉၸႅင်ႈၼႄဝႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်းတေႃႇၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဢၼ်ၼႆႉၸင်ႇႁႃယင်ႇၶဝ်ႈမႃးလၢႆဝူင်ႈၵွၼ်ႇၼႃႈတေဝၢင်းၽႅၼ်တႃႇ “ပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပီ ပၢင်လူင်” ၼႆႉၵူၺ်းသမ်ႉပေႃးပိုတ်ႇၾႆးၶဵဝ်ပၼ်တႃႇ သၢင်ႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းယဝ်ႉလႄႈပဵၼ်တီႈလီၼၵ်းၸႂ်ၸွမ်းလူင်လၢင်တေႉတေႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၸီႉၸမ်ႈၼႄလွင်ႈႁႅင်းၾႆးၾႃႉၵမ်ႈၼမ်ဢၼ်တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇတီႈၽၢႆၼမ်ႉၶူင်းၸိူဝ်းၼႆႉတေ သူင်ႇဢွၵ်ႇပၼ်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် လွင်ႈဝႃႈတေသၢင်ႈၽၢႆပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးလႆႈ ၸႂ်ႉၾႆးၾႃႉၼႆၼၼ်ႉတိုၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၽိတ်းၾူၼ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းႁႅင်းၾႆးၾႃႉမွၵ်ႈ 90% ဢၼ် တေ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇတီႈၽၢႆၵုၼ်လူင် 1,400 မီႊၵႃႊဝတ်ႊလႄႈၽၢႆၼွင်ၽႃ1,200 မီႊၵႃႊဝတ်ႊၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉတိုၼ်းဝႃႈ တေသူင်ႇဢွၵ်ႇၸူးမိူင်းၶႄႇသေတႃႇၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း (ၸၢဝ်းၶိူဝ်း)ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၢၼ်ႈတႄႉတိုၼ်းတေလႆႈၺႃး လွင်ႈလုသုမ်းယႂ်ႇလူင်ဢၼ်တေ လီၵူဝ်လီၵၢၵ်ႇ ၼၼ်ႉဢမ်ႇႁၢင်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၶိုၼ်းမႄးလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈတႃႇႁႂ်ႈၶူဝ်းၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝပေႃးတေသိုပ်ႇမီးၵႂႃႇႁိုင် ယၢဝ်း ၶၢဝ်းၵႆမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၸဝ်ႈၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃႁႂ်ႈယႃႉပႅတ်ႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆ ၼိူဝ် မႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မီးလၵ်းၼမ်းၾႅတ်ႊၻိူဝ်ႊရိူဝ်ႊဢၼ်ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ၽဵင်ႇပဵင်း တႃႇ ၵူၼ်း ၵိုၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်း တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်သုတ်းဝႆၢးလႆႈလႄႈလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်ဢၼ်မိူင်း ႁိမ်းႁွမ်း ႁဝ်းၵေႃႈ ၶႂ်ႈမီးၶႂ်ႈ ပဵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉတေသၢင်ႇထုၵ်ႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်လူၺ်ႈၼမ်ႉၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈသေ …….
- ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တွၼ်ႈတႃႇမႄႈၼမ်ႉၸိုင်ႈတႆး (Action for Shan State Rivers)
- ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး (Shan State Farmers’ Network)
- ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈ ၸဝ်ႈၼႃးတႆး (Shan Farmers Network)
- ၸုမ်း သၽႃဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၸိုင်ႈတႆး (Shan Sapawa Environmental Organization)
- ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (Shan Human Rights Foundation)
- ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (Shan Women’s Action Network)
- ၵေႃႁူမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၸိုင်ႈထႆး (Shan Students Union-Thailand)
- ၸုမ်းသိုဝ်ႇႁႅင်းၼုမ်ႇ (Shan Youth Power)
- မုၵ်ႉၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (Shan Youth Organizaztion)
- ၸုမ်းပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ ( Capacity Building for Youth)
- ၵူၼ်းၼုမ်ႇလၢႆးၶႃႈ (Lai Kha Youth Association)
- ၸုမ်းၼႅင်ႈသၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (Shan Youth Network Group)
- ၵေႃတႆး
- ႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (Workers Solidarities Association)
- ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး
- ၵေႃႇမတီႇႁႄႉၵင်ႈတီႈလိၼ် ၾိင်ႈထုင်း ၼွင်ၸၢင်ႉ (Nong Zarng Customary Land Committee)
- တုမ်းတူၼ်ႈတႆး (Toom Toan Tai)
- ၵေႃပူၵ်းပွင်ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸိုင်ႈတႆး
- မုၵ်ႉၸုမ်းပူၵ်းပွင်မူႇဝၢၼ်ႈလႄႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ (Community Action for Development Education)
- ၵေႃၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းပၼ်ႇ (Mong Pan Youth Committee)
- ၵေႃႇမတီႇ ဝၢၼ်ႈပၢႆႈၽေးၵုင်းၵျေႃႇ (ပဵင်းလူင် လႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး) Koong Jor Refugees Camp Committee
- ၵေႃႇမတီႇ သုၼ်ပၢႆႈၽေးဝၢၼ်ႈပဵင်းၾႃႉ (Wan Paing Fah IDPs Camp Committee)
- မုၵ်ႉၸုမ်းၼၢင်းယိင်းၸိုင်ႈတႆး (Shan State Women’s Organisation)
- မုၵ်ႉၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိုင်ႈတႆး (Shan State Youth Network Committee)
- ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵႃလိ) Tai Literature and Culture Association (KarLi)
- မုၵ်ႉၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (ၵႃလိ) Tai Youth Organization (Karli)
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၼၢင်းၶမ်းမၢႆ +95: (0) 97 904 137 28
ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ် +95: (0) 97-911-00443
ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် +66: (0) 81-6722-031
ယိင်းႁၢၼ်ၾႃႉ +66: (0) 89 062 7848
PDF files:


text:
ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:Db-g11
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်သေ၊ ပိူင်လူင် ၸႂ်ႉတႃႇ tag ၼႃႈလိၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ CSD G8 ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တူၺ်းတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၼၼ်ႉလႄႈ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေဢဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ သႂ်ႇၶဝ်ႈပၼ်တီႈၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် လႄႈ ပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉတီႈၼိူဝ်သုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေမွတ်ႇၼၼ်ႉ။
ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
{{db-g11}}
- ပိူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းꩪမ်မတႃယဝ်ႉ။
လွင်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူး ၽူႈသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ (Author)[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢဝ် လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉသေ တေမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸႂ်ႉၶူတ်ႉၽၢႆႇတႂ်ႈသေၵေႃႈ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈ တႃႇၵႂႃႇတႅမ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႄႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉမႃးလႄႈ။ တီႈ PageName ၼၼ်ႉ မွတ်ႇပႅတ်ႈသေ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇလဝ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
{{subst:Db-spam-notice|PageName}}
ပေႃးႁဵတ်းၼႆၼႆ မၼ်းတေၼႄပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ပၼ်ၽၢင်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယဝ်ႉ။
==PageName ၼႆႉ ထုၵ်ႇတၢင်ႇလၢတ်ႈ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ==
ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ သင်ဝႃႈပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢင်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆၸိုင် လူပၼ် ၵူႈမိုဝ်း လၢႆးတႅမ်ႈ ပွင်ၵႂၢမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ။
ၼႃႈလိၵ်ႈ PageName ၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇတၢင်ႇလဝ်ႈဝႆႉ တႃႇလုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးသေ ႁႂ်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ မၼ်းလႆႈႁဵတ်း ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်#G11 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၼႆ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇ ႁၢင်ႈ ပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ႁူင်းၵၢၼ်၊ ၶူဝ်းၶွင်၊ ၸုမ်း၊ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းသေၵေႃႉၵေႃႉ လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢွၵ်ႇၽၢင်ႁၢင်ႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၶိုၼ်းမႄးတႅမ်ႈ ဢၼ်မိူၼ်မၼ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ပိူင်ပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လွၼ်ႉၶၢဝ်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈ လူတူၺ်းတီႈ Wikipedia:FAQ/Organizations ၼႆႈသေၵမ်း။
{{safesubst:#if:|{{{secondparagraph}}}|သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမွတ်ႈပႅတ်ႈ ယွၼ်ႉၶေႃႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ၼႆၸိုင် ၊ ၵႂႃႇတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ သေ ၵႂႃႇၼဵၵ်းတီႈ "တႃႇသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်" ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ လႆႈယူႇ။ ပေႃးၼၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေမီးသုၼ်ႇ သပ်းလႅင်းၼႄယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉၼႆၸိုင် ၽၢင်ႉပၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေၸၢင်ႈထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶေႃႈပၼ်ၽၢင်ႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယႃႇပေႈဢဝ်ပႅတ်ႈ။ သင်ဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈယဝ်ႉသေ သင်ၶႂ်ႈၶိုၼ်းလႆႈ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ တႃႇဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် လွင်ႈဢိင်ဢၢင်ႈဝၢႆးလင်ၼႆ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်(ဢႅတ်ႇမိၼ်ႇ) ၵေႃႉဢၼ်မွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။


text:
တူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸေႈတွၼ်ႈတူၼ်းတီး (IPA: [to᷆n tí]), (မၢၼ်ႈ: တောင်ကြီးခရိုင်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Taunggyi district), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zetaun Tonti]) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸေႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ တၢင်းသုင်တႄႇၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆသေ မီးယူႇ ၄၆၀၆ ထတ်း (၁၄၀၄ မီႇတႃႇ) ဢေႃႈ။ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်လုမ်းၸေႈတွၼ်ႈပၵ်းသဝ်းဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈ ၸေႈတွၼ်ႈ တူၼ်ႈတီးၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းၼမ်မၼ်း မီးၵႂႃႇ ၁,၆၉၉,၀၈၆ ၵေႃႉ [2]ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၸိူဝ်းပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼင်, ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ (ၼွင်ဢိၼ်းလေး) လႄႈ သူၼ်ႇလွတ်ႈၽေး တႃႇတူဝ်သတ်းထိူၼ်ႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇ တီႈၼႂ်း ၸေႈတွၼ်ႈ တူၼ်ႈတီးယဝ်ႉ။
ၸေႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ် ၸေႈဝဵင်းလႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးတီႈၼႂ်း ၸေႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီးၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။[3]
- ၸႄႈဝဵင်း တူၼ်ႈတီး
- ၸႄႈဝဵင်း ယွင်ႁူၺ်ႈ
- ၸႄႈဝဵင်း ၵၢတ်ႇလေႃႉ
- ၸႄႈဝဵင်း လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်း ၽၢႆၶုၼ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း (ၼႃႈလိၼ် ပဢူဝ်း ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
- ၸႄႈဝဵင်း သီႇသႅင်ႇ (ၼႃႈလိၼ် ပဢူဝ်း ၽွမ်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
- ၸႄႈဝဵင်း ပၢင်လွင်း (ၼႃႈလိၼ် ပဢူဝ်း ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
- ၸႄႈဝဵင်း ပၢင်းတရႃႉ (ၼႃႈလိၼ် ထၼု ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
- ၸေႈဝဵင်း ယႂႃႇငၢၼ်ႇ
- ဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ (ၼႃႈလိၼ် ထၼု ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ)
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, 26 August 2014, p. ၃၂, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 28, 2015
- ↑ မြန်မာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန. Archived from the original on 2014-07-01။ Retrieved on 2015-03-22။


text:
ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း လိၼ်လွႆၵူၼ်ႇသႂ်ႇတၢင်းၵႃးၼႂ်းၵႄႈ လွႆလႅမ်- မိူင်းပွၼ် ၊ ၵူၼ်းၵႃႉ ၸဝ်ႈၵႃးၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းၶွင်ႉၶမ် ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းမိူင်း တူၺ်းလူၸွႆႈထႅမ်ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ယႃႇႁႂ်ႈမီးလွင်ႈ ၵိတ်ႇၶႂၢင်လွင်ႈၵႂႃႇမႃး။
ဝၼ်းသဝ်လႄႈဝၼ်းတိတ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်းသေ ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 10/10/2022 ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ လိၼ်လွႆၵူၼ်ႇၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈတၢင်း တူၼ်ႈတီး-လွႆလႅမ် လွင်ႈၵႂႃႇမႃးၸဝ်ႈၵႃးၶဝ် ၶၢင်ႉၶမ် ပိၵ်ႉတၼ်ၵႂႃႇသေ လႆႈပႂ်ႉ တေႃႇထိုင် တေႃႉၶီႈလိၼ်ပႅတ်ႈမူတ်း။
ၸဝ်ႈၵႃးတၢင်ႇၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႇဝႃႈ- “မိူဝ်ႈႁဝ်းထိုင်တီႈၼၼ်ႈ လႆႈပႂ်ႉဝႆႉၵမ်းဢွၼ်ႇၵူၺ်း ၼင်ႇၵဝ်ႇဢေႃႈ။ ၵူၼ်းသိူဝ်ႇတၢင်းႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵႃးဝူၵ်း မႃးထုၺ်လိၼ် ပႅတ်ႈႁေတႃႇၶၢဝ်းတၢင်း မွၵ်ႈ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမွင်းၼႆႉၵႂႃႈ ။ လိၼ်ၼႆႉၵူၼ်ႇတီႈလွႆ ယိၼ်ႇၵွႆးတွင်ႇၼၼ်ႉၼေႈ ။ ၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆႉ ၵႆႉလႆႈၾၢင်ႉဢေႃႈ ၵူဝ်လိၼ်ၵူၼ်ႇလိၼ်ပင်းၸွမ်းတၢင်း။ ထႅဝ်ၼၼ်ႉလိၼ်ၵူၼ်ႇတႃႇသေႇၶႃႈဢေႃႈၼၼ်ႉ ” ဝႃႈၼႆ။
သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းၵႄႈ တူၼ်ႈတီး-လွႆလႅမ် ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ထပ်းၵၼ်လၢႆဝၼ်း လိၼ်လွႆၵႆႉၵူၼ်ႇလႄႈသင် သဵၼ်ႈတၢင်းၵွႆလႄႈသင် မီးၵူႈပီ။ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၾၢင်ႉလွင်ႈၵႂႃႇမႃး။
မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ် တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼၼ်ႉၵေႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းၵႄႈ တူၼ်ႈတီး-လွႆလႅမ် တီႈလွႆယိၼ်ႇၵွႆးၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ လိၼ်တၢင်းၵူၼ်ႇပင်းလႄႈ ၵႃးမၢင်လမ်း မႃးလူမ်ႇၺႃး လႆႈၸွႆႈတိုတ်ႉပၼ်ၵၼ်တၢင်းႁိုင် ၵူၼ်းဢွၵ်ႇတၢင်းၶဝ် လႆႈလူႉသုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။


text:
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၸမ် 400 လူႉတၢႆ 9 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 1/12/2021 ၼႆႉ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းမီးၵႂႃႇ 393 ၵေႃႉ၊ လူႉတၢႆ 9 ၵေႃႉ၊ ယႃၶႅၼ်း 384 ၵေႃႉလႄႈ တိုၵ်ႉယူတ်း ယႃ 9 ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်း မိူင်းၵိုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈမိူင်းၵိုင်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူႈဝၼ်းၶႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉ မီးယူႇ ဝၼ်းၵေႃႉသွင်ၵေႃႉ၊ သၢမ်သီႇၵေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ၊ ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ ၾၢႆႇပွင်ႇ ၶၢဝ်ႇၶဝ် တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉၶႃႈ ပဵၼ်သင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်မႃးထတ်းၺႃး ပဵၼ်ဢႆပဵၼ်ဝတ်းၵူၺ်းၵေႃႈ ဝႃႈပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၼႆတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း ဝႃႈၼႆၵေႃႈမီး။
“ႁူင်းႁဵၼ်းတႄႉ ပိုတ်ႇယူႇ ။ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မိူင်းၵိုင်ၵေႃႈၵူတ်ႇထတ်းပၼ်ပႃး လုၵ်ႈႁဵၼ်းတင်း ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ။ ႁၼ်ၵူၼ်းၸပ်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ထႅင်ႈဝႃႈၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းယင်းဢမ်ႇပိၵ်ႉ၊ သိုပ်ႇပိုတ်ႇတေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းၼႆႉသေ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မိူင်းၵိုင် တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 8 /12/2021 ၼႆႉၵႂႃႇ တေၸႅၵ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းပဵၼ် 2 ၸုပ်ႈ သေ တေပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်ႁဵၼ်း/သွၼ်ပၼ်ၵႂႃႇ ၼႆ တူင်ႇဝူင်းၶူးသွၼ်ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၵေႃႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ပိၵ်ႉမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 လိူၼ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသင်ႇပိုတ်ႇၶိုၼ်းမိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၸုပ်ႈၼိုင်ႈ လႄႈ ႁူဝ်လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၸုပ်ႈၼိုင်ႈ ။ ဢၼ်ပႆႇလႆႈပိုတ်ႇၵိုတ်း 12 ၸႄႈဝဵင်း။ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေပိုတ်ႇၵႂႃႇတူၺ်းၵမ်းဢိတ်းဢိတ်းလႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။


text:
မိူင်းလၢဝ်း
မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းတၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးပၢင်ႇလၢႆႇမိူင်းၼိုင်ႈသေ တိတ်းၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း၊ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး၊ မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်း မီး 91329 လၵ်းလွၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း (236800 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ) သေ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆ ပီႊ 2007 ၼၼ်ႉ မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 6521998 ၵေႃႉ။ ၶႃႈ၊ ၶမႃႇ၊ ၶမဵၼ်၊ ၶမုၵ်ႉ မီးသႅၼ်ၼိုင်ႈ(100,000)၊ မီးထႅင်ႈ ၵူၼ်းၵႃႉမိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်ႉ(ဝႅတ်ႉၼၢမ်း)လႄႈ ၶႄႇဢိတ်းဢွတ်း။ မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းပွၵ်း(Pygmies)၊ မုၼ်ၵူဝ်လူဝ်ႇ ယူႇရုဝ်ႇပႂၢႆႉ(Mongolo Europoids)၊ ၵူၼ်းထိူၼ်ႇလိူင်း ပႃပူဝ်ယုၼ်ႇ(Papuans) ၶဝ်ယူႇသဝ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ BC 2000 - 500 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢိၼ်ႇ တူဝ်ႇၼီးသျႅၼ်းၶဝ်ယူႇဝႆႉ။ ၽူႈၸွႆႈ(Phu Djoi)ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ႁဵတ်းမေႃႈႁိၼ်လူင် ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းၵဵင်းၶႂၢင် တေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ် AD တႄႇၼၼ်ႉဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႅၼ်းၶဝ် ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇတႄႉတႄႉ။ ၶဝ်ယူႇတီႈမိူင်းလၢဝ်းၼႆႉသေ ယိပ်းလဵၵ်းယိပ်း တွင်း ၶႅၵ်းႁဵတ်းမေႃႈႁိၼ်လူင်။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး မုၼ်ႇၶမႃႇၶဝ်ႈမႃး လမ်းၶဝ်လႄႈ လႆႈပၢႆႈလူင်းၵႂႃႇပွတ်းတႂ်ႈထႅင်ႈယဝ်ႉသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉၸင်ႇလၢဝ်းၶဝ်ႈမႃးယူႇ။ လၢဝ်းၼႆႉမိူဝ်ႈ(8-9)ပၢၵ်ႇပီမိူင်းၼၼ်ႉၶဝ်ၸင်ႇမႃးၽႅဝ် ၽင်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင် ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ“လၢဝ်း”ၼႆႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈၸို ဝ်ႈသၼ်လွႆလူင် ဢၢႆႈလၢဝ်းသျၢမ်ႇ ဢၼ်မီးၵႄႈ ၼမ်ႉမႄႈၶွင်လႄႈၼမ်ႉၶူင်း ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ(မီးၽၢႆႇႁွင်ႇယူႇၶျၢၼ်ႇ)ဢၼ်မီးၼႂ်းယူႇၼၢၼ်ႇ ပွတ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ၊ ပဵၼ်ၶိူဝ်းမိူင်းဢၢႆႈလၢဝ်းၼႆၵေႃႈ ဝႃႈယဝ်ႉ။ လၢဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ဝႃႈၾိင်ႈထုင်းၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်လႆႈမႃး တီးလွႆႈဢၢႆႈလၢဝ်းသျမ်ႇ(Ai Lao Shan)ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။ ၶဝ်မီးပိုၼ်းၶဝ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈ AD 1876 ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလၢၼ်ႉ ၸၢင်ႉၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တိုၵ်ႉဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်တႆးယူႇ။ ထိုင်မႃးပၢၼ်ပႅင်ႇသဵတ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးလၢဝ်းယဝ်ႉ။ လၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းယေႃးသေ၊ ပႅင်ႇသဵတ်ႈမႃးယႃႉပႅတ်ႈလႄႈ ၸင်ႇႁၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ လၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇသေတႃႉ ၽီၵေႃႈ ၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ယူႇ။ တီႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ၶဝ်ဝႆႉၽီႁိူၼ်း။ ပေႃးတေႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃး ၶဝ်ဢဝ်ၵႆႇၵႂႃႇ တၢင်ႇၽီလိၼ်။ မိူဝ်ႈပႆႇၵိူဝ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ(မိူဝ်ႈၸဝ်ႉသေ 13-ပၢၵ်ႇပီမိူင်း)ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၾႃႉၽူၼ်လီၼႆသေလႄႈ တီႈလူင်ၽရႃႉပၢင်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၶျဝႃႉ(Cha Va))ၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်မႃး ၶၢဝ်းၼႃႈၽူၼ်ႁူဝ်ၽူၼ် ၶဝ်ဢဝ် ၼၢင်းယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵႂႃႇဢွႆႇၽီၼမ်ႉမႄႈၶွင်။ ၶဝ်ၵႆႉပၢင်းၽီလူင်းသေ ထၢမ်ၵႃႇလႃးလူးၵွၼ်ႇ။ ၾိင်ႈထုင်းၶဝ်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ငၢႆးထႆးၵူၺ်း ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပေႃးပဵၼ်ပွႆးပီမႂ်ႇၸိုင် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶီႇၸၢင်ႉသေ လဵပ်ႈတူၺ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း။ ၵိၼ်ၼမ်ႉသိတ်ႉၸႃႇၵၼ် ပီပွၵ်ႈပွၵ်ႈ။ ၶဝ်ၸူဝ်းၵၼ်ပွႆႇပႃ၊ ႁွႆ၊ ၼူၵ်ႉ၊ ၵႃၵႄ။ ႁဵတ်းၵွင်းမူးသၢႆးသေ ၼိူဝ်ၼၼ်ႉဢဝ်ငိုၼ်း၊ ဢႅပ်ႇၸမ်းပၵ်းဝႆႉသေလူႇ။ ႁဵတ်းႁၢင်ႈၼၵ်ႈၵႃးသေ သွၼ်းၼမ်ႉ။ ပေႃးပီမႂ်ႇလိူၼ်ႁႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်သွၼ်းၼမ်ႉၵၼ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵၼ်ႇတေႃး ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းသေ ဢဝ်မႆမတ်ႉမိုဝ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶဝ်။ ပွႆးၶုၼ်ၶဝ်ႈ(Pun Khun Khao)ၵေႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်း။ ပွင်ႇဝႃႈ သူးတိူင်ႇပၼ်ၾီပႂ်ႇၶဝ်ႈ။ ပွႆးၼႆႉထႆးသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၼၢင်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ(Nang Phosop)။ တႆးသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ပူႇၸႆႉၶႆႉလႄႈ ၼၢႆးၸႆႉၶႆႉ(မၢင်ၸိူဝ်းဝႃႈ ပူႇၸႆႇၶႆႇ ၼၢႆးၸႆႇၶႆႇ)။ လၢဝ်းၼႆႉပွႆးတၢင်ႇၾီပႂ်ႉလိၼ်ၼၢင်းတူဝ်ရၼီ(Thorani)ၵေႃႈၶဝ်ႁဵတ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးပၢတ်ႇၶဝ်ႈ ပဵၼ်တီႈမၢဝ်ႇသၢဝ်ၶဝ်ၵဝ်းၵၼ်။ ပေႃးပေႃႉၶဝ်ႈယဝ်ႉလႄႈတေႃႉၶဝ်ႈပိူၵ်ႇထိုင်ႁိူၼ်းၼၼ်ႉၸိုင် ၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉလႆႈတဵင်ႇၶဝ်ႈပိူၵ်ႇ ၼင်ႇၵႃႈမၼ်းပႄႉလႆႈၼၼ်ႉသေ မိူဝ်းသႂ်ႇ ယွင်ၶဝ်ႈမၼ်း ဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈသုတ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတေႃႉၸွႆႈၸင်ႇလႆႈတေႃႉမိူဝ်းသူင်ႇထႅမ်ၸွမ်းယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းႁွင်ႉၵႂႃႇၽၼ်ၶဝ်ႈထႃႈဢွၼ်တၢင်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ပွႆးဝူၺ်ႇသၼ်ႇတြႃႇ(Pun Pha Vet))ၵေႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်း။ ပေႃးပွႆးၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းယူႇထႃႈဝႆႉ ၼႂ်းသုမ်ႉၽိူင်းသေ မုၼ်ၸဝ်ႈၸင်ႇၶဝ်ႈမႃးႁေႃးတြႃး။ ထိုင်မႃးလိူၼ်မေႇ(May)ၶဝ်ၵေႃႈမီးပွႆးၼူၾႆး (Pun Pang Fai)။ ပေႃးလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း မီးပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇၽြႃး။ ႁဵတ်းၸွမ်းၵၼ် တင်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉၸဝ်ႈမုၼ်။ ပေႃးၶဝ်ႈပွႆးၼူၾႆးယဝ်ႉ ၶဝ်ပဝ်ႇပီ ႁႆၵွင်ႁႆမွင်း ၵိၼ်လဝ်ႈသေၵျေႃႇမူၼ်ႈၸွမ်းၵၼ်။ ၶဝ်ပွႆႇၼူၾႆးၼႆႉ ၵႂႃႇယႃႉမွၵ်ႇၵုမ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽူၼ်တူၵ်းမႃးၼႆ ၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတၢႆၶဝ်ၽဝ်ဢဝ်။ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်းႁိၼ်ႇတူႇ ဢၼ်ၶဝ်လႆႈမႃးတီးထႆး မိူဝ်ႈ 14-ပၢၵ်ႇပီမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ယူႇသွင်ၽၢၵ်ႇ ၽင်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင် ၽၢႆႇႁွင်ႇထိုင် လူင်ၽရႃႉပၢင်း၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းထိုင် ၵဵင်းၶွၼ်ႈ။ ၼႂ်းလၢဝ်းၼႆႉ လိုဝ်ႉယူႇမိူင်းသိင်(လၢဝ်းပွတ်းႁွင်ႇ)၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းသိင်ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းပူႇၶႃး(Wien Phu Kha) မီးလၢဝ်းယူၼ်းယူႇ။ တီႈၶႃးလမ်မႅတ်း(Kha Lemet))သမ်ႉယူႇၸွမ်းထႆး။ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းတႅင် တီးမိူင်းႁူဝ်ၽၢၼ်း(Hua Phan)ၼၼ်ႉ မီးတႆးလမ်၊ တႆးမွႆႈ(Mouai)၊ တႆးၼိူဝ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇၸွမ်းၵၼ်။ မိူင်းႁူဝ်ၽၢၼ်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပူႇၶၽွင်း(Pu Kha Phong)ၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ် ၶိူဝ်းပူႇၸွႆႈ ဢၼ်ႁဵတ်း မေႃႈႁိၼ်ၼၼ်ႉ ၵိုတ်းယူႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ ၽူႈတုင်း(Phu Thung)။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇၼိူဝ်လွႆသုင်။ တႆးလၢဝ်းၼႆႉ မႃးတိုၵ်းဢဝ်မိူင်း တီႈၽူႈတုင်းၼႆႉဝႃႈၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ လၢဝ်းၸဝ်ႈလႄႈလၢဝ်းဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ။ လၢဝ်းဝဵင်းၼႆႉ ၸၼ်ႇတႃႇ(Chan Dar)ၼႆၵေႃႈ ႁွင်ႉယဝ်ႉ။ ပူႇတႆးလမ်၊ ပူႇတႆးလႅင်၊ ပူႇတႆး၊ မိူင်းၶမ်းမွၼ်း၊ ၶမ်းၶွၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းမီးဢေႇယူႇ။ လၢဝ်းသွင်လမ်ဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် တႆးလမ်ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပဵၼ်ၶိူဝ်းဢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းထႆး ၺွပ်းမႃးမိူင်းတႅင်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် ယၢမ်ႈမႃးဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းလၢဝ်းသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ 1949 ၼၼ်ႉ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ။
မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ8ၼၼ်ႉ ၶုၼ်လူႇၽူင်းၵႂႃႇတိုၵ်းပႄႉ ၶိူဝ်းၶႃႈ(Khas) ဢၼ်တိုၼ်းယူႇဝႆႉတီႈ လူင်ၽရႃႉပၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢဝ်လုၵ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၶုၼ်သဝ(Sawa)သိုပ်ႇၽွင်းငမ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆသိုပ်ႇလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ ၽွင်းငမ်းဝႆႉယူႇ။ ဝၢႆးသေလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ(Nan Chao) ပင်းလူႉၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ တႆးမိူင်းလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ ပၢႆႈၽၢတ်ႇသုတ်ႉ လူင်းၽၢႆႇတႂ်ႈ(ၸၢၼ်း) မိူၼ်ဝီးသေ ၶိုၼ်းတႄႇပဵၼ် မိူင်းယူႇသဝ်းလႄႈ ၸုမ်းတေပဵၼ်မႃးလၢဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ပဵၼ် ၸုမ်းလူင်ၾႃႉပၢင်ႇ(လူင်ၽရႃႉပၢင်း)၊ ၵဵင်းၶႂၢင်၊ ဝဵင်းၸၢၼ်း၊ ၶျမ်ပႃႇသၵ်းၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈတႄႇပဵၼ် ၶုၼ်ၽႂ်မိူင်းမၼ်းသေ ၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ၼႃႈၵၢပ်ႈပၢၼ်ပႅင်ႇသဵတ်ႈ(ၾရင်ႇသဵတ်ႈ)ယဝ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ် မိူင်းလၢဝ်းႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်းတႆး မိူင်းဢၢႆႈလၢဝ်းသေတႃႉ ၶဝ်ဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်တႆးယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ထႆးၵေႃႈ ၶဝ်ဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်တႆးသေတႃႉ ထိုင်မႃးပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ၊ ပႅင်ႇသဵတ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈႁွင်ႉ“တႆး”ၼႆႉ ၶဝ်သုၵ်ႉယုင်ႈလႄႈ ႁႂ်ႈၸႅၵ်ႇႁူႉငၢႆႈၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ လၢဝ်း(Lao)၊ သျမ်(Shan=ရှမ်း)၊ လႄႈ သယမ်(Siam) ယဝ်ႉ။ ပႅင်ႇသဵတ်ႈလႄႈ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် မႃးတွၵ်ႇၸိမ်ပၼ် ႁႂ်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈပဵၼ်မႃး သျၢၼ်း(Shan)၊ တႆး၊ လၢဝ်း၊ သယမ်ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပိူင်ႈပႅၵ်ႇၵၼ် မိူၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆယိူင်ႈသေတႃႉ ပဵၼ်တႆးၼင်ႇၵၼ် တိုၼ်းပဵၼ်ၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ [5]
တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 14 ၼၼ်ႉမႃး မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပဵၼ် မိူင်းၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ၵွၼ်းဢုပ်ႉသေ ထိုင်မႃး ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 18 ၸိုင် မိူင်းၶဝ် တႅၵ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇ သၢမ်ၽၢၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈပီ 1893 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းဢဝ် မိူင်းလူင်ၽရႃႉပၢင်း၊ မိူင်းဝဵင်းၸၼ်၊ မိူင်းၶျမ်ပႃသၵ်ႉ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ မီးဝႆႉ တႂ်ႈၽွင်းငမ်း ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် French protectorate ပဵၼ်မႃး မိူင်းလၢဝ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈသွင် ၵျပၢၼ်ႇၶဝ် သိမ်းဢဝ်သေ 1945 လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်းၶဝ်ႈသိမ်းဢဝ်ၶိုၼ်းသေ မိူဝ်ႈ 1949 ၼၼ်ႉ လႆႈသုၼ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁင်းၶေႃ။ ထိုင်မႃး 1954 ၸင်ႇလွတ်ႈဢွၵ်ႇ တႂ်ႈမိုဝ်း Sisavang Vong ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ် တႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၵႂႃႇ။ ဝၢႆးလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ယဵၼ်းပဵၼ် သိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ထိုင်မႃး 1975 ပၢၼ်ဢၼ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼၼ်ႉ သုတ်းဝၢႆးၵႂႃႇသေ ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉလၢဝ်းၶဝ် လႆႈဢႃႇၼႃႇမႃးယဝ်ႉ။
မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ တိုဝ်းၵမ်ပဵၼ် မိူင်းပႃႇတီႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းသေ ပဵၼ်ဝႃႇတသူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ၊ ငဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းလူင်တႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၸၼ်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Laos. Lao Department of Statistics. Archived from the original on 13 November 2016။
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 World Economic Outlook Database, Laos. International Monetary Fund (April 2018). Retrieved on 28 April 2018။
- ↑ Gini Index. World Bank. Retrieved on 2 March 2011။
- ↑ Human Development Report 2019. United Nations Development Programme (2019). Retrieved on 9 December 2019။
- ↑ ပိုၼ်ႉၶိူဝ်းတႆးလႄႈ ပိုၼ်းမိူင်းတႆး၊ ၶိူဝ်းသႅၼ်


text:
ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:Db-a3
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်သေ၊ ပိူင်လူင် ၸႂ်ႉတႃႇ tag ၼႃႈလိၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ CSD A3 ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တူၺ်းတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၼၼ်ႉလႄႈ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေဢဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ သႂ်ႇၶဝ်ႈပၼ်တီႈၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် လႄႈ ၼႃႈလိၵ်ႈပဝ်ႇ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉတီႈၼိူဝ်သုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေမွတ်ႇၼၼ်ႉ။
ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
{{db-a3}}
- ပိူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းꩪမ်မတႃယဝ်ႉ။
လွင်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူး ၽူႈသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ (Author)[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢဝ် လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉသေ တေမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸႂ်ႉၶူတ်ႉၽၢႆႇတႂ်ႈသေၵေႃႈ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈ တႃႇၵႂႃႇတႅမ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႄႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉမႃးလႄႈ။ တီႈ PageName ၼၼ်ႉ မွတ်ႇပႅတ်ႈသေ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇလဝ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
{{subst:nocontent-warn|PageName|header=1}}
ပေႃးႁဵတ်းၼႆၼႆ မၼ်းတေၼႄပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ပၼ်ၽၢင်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ သင်ဝႃႈပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢင်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆၸိုင် လူပၼ် ၵူႈမိုဝ်း လၢႆးတႅမ်ႈ ပွင်ၵႂၢမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇဢေႃႈ။ ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင်ဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ [[:{{{1}}}]] ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်း ၵႃႈတီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးဢေႃႈ။ ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် တွၼ်ႈ A3 ၶႃႈဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၼႆ တီႈပွင်ႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈတၢင်းသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉ ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ၊ သႂ်ႇဝႆႉပိူင်ထၢၼ်ႈ၊ တွၼ်ႈ "တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း"၊ ၶိုၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉ ႁူဝ်ၶေႃႈ၊ ၶႂ်ႈမၢႆထိုင် ၵူၼ်းသေၵေႃႉၵေႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းသေၸုမ်းၸုမ်း၊ ၶေႃႈထၢမ် ၸိူဝ်းလူဝ်ႇလႆႈထၢမ်တီႈ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်၊ လွင်ႈလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်၊ tag ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ယွၼ်ႉပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၶဝ်ပႃးဝႆႉ ၶႅပ်းႁၢင်ႈလၢႆလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၵ်းၸဵင်ၶေႃႈမၵ်းမၢႆ တွၼ်ႈတႃႇ ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်းၼၼ်ႉ တူၺ်းတီႈ Wikipedia:Stub လႄႈ။ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ပႃးတီႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼႆႉ တေလႆႈမီး လွင်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်သေ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႄႉၼွၼ်းလႆႈၼၼ်ႉ ၽၢင်ႉပၼ်ဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈသႂ်ႇပၼ် လွင်ႈဢိင်ဢၢၼ်ႈ ဢၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။{{safesubst:#if:|{{{secondparagraph}}}|သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမွတ်ႈပႅတ်ႈ ယွၼ်ႉၶေႃႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ၼႆၸိုင် ၊ [[:{{{1}}}|ၵႂႃႇတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ]] သေ ၵႂႃႇၼဵၵ်းတီႈ "တႃႇသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်" ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ လႆႈယူႇ။ ပေႃးၼၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေမီးသုၼ်ႇ သပ်းလႅင်းၼႄယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉၼႆၸိုင် ၽၢင်ႉပၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေၸၢင်ႈထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶေႃႈပၼ်ၽၢင်ႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယႃႇပေႈဢဝ်ပႅတ်ႈ။ သင်ဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈယဝ်ႉသေ သင်ၶႂ်ႈၶိုၼ်းလႆႈ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ တႃႇဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် လွင်ႈဢိင်ဢၢင်ႈဝၢႆးလင်ၼႆ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်(ဢႅတ်ႇမိၼ်ႇ) ၵေႃႉဢၼ်မွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။


text:
ယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ယင်းမာပင်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yinmabin ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [wéŋ yín mɑ̀ pìn]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ 21° 59′ လႄႈ 22° 19′၊ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လွင်ႇၵျီႇၵျုဢွၵ်ႇ 93° 36′ လႄႈ 95° 15′ သေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်း ယၢၼ် (400) လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းပလႄး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၼႃႈသုင် ပၢင်ႇလၢႆႇ (400) ထတ်း သေ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းလီယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ (48.23%) သေ ပေႃးဢဝ်လွၵ်းလၵ်းဝႃႈ မီး (174.59) လွၵ်းလၵ်းသေ ၼႃႈလိၼ် ပၢၼ်းတၢပ်ႈၼႆ့ မီး (340.02%) ပေႃးဢဝ် ဢေႇရိယႃႇဝႃႈ မီး (112.29) လွၵ်းလၵ်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးဢဝ်တၢင်းၵႂၢင်းဝႃႈ မီးယူႇ (362.70) လွၵ်းလၵ်ႈယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၸႄႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆ့ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တႄႇမၵ်းမၼ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1901 ၼၼ်ႉသေ ဢဝ် ဝုၼ်ႇထွၵ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈၼင်ႈလုမ်းသေ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းၸႄႈတွၼ်ႈၽႄ ဢၼ်လႆႈဢုပ်ႉပိူင်း ၸႄႈဝဵင်းပလႄး၊ ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ ဢိၵ်ႇပႃး ၸႄႈဝဵင်းပလႄး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး ၸိူဝ်းပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ထုင်ႉၽၢၼ်ႉၶျီႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇတူၵ်း (3) ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ လွႆပိၼ်ႇ၊ လွႆငပျူင်း၊ လွႆၽၢၼ်ႉၶျီႇၼႆသေ ၼႂ်းၵႃႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် လွႆၽၢၼ်ႉၶျီႇၼႆႉမီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၵႄႈ ႁွင်ႈယမႃးၸၢၼ်း တင်း ႁွင်ႈယမႃးႁွင်ႇလႄႈ ၼႃႈလိၼ်ၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉ ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ ထုင်ႉၽၢၼ်ႉၶျီႇၼႆယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် မၵ်းပဵၼ်ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1901 ၼၼ်ႉသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ပိူင်ၽွင်းငမ်းမႂ်ႇတွၼ်ႈတႃႇဝဵင်းၼႆႉ ထိုင်ပီ 1972 မႃး ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႄႉ ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ ပၵ်းလုမ်း ၶုၼ်ၽွင်းၼႃႈလိၼ်သေတႃႉ ဢမ်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ႇမႃးသေ ၵူၺ်းမီးမႃးၼင်ႇ ဢိူင်ႇမျူဝ်ႉမ ၼၼ်ႉၵူၺ်း။
သၢႆငၢႆၼႃႈလိၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈလိၼ် သၼ်လွႆ လႄႈ ပၢၼ်းတၢပ်းလွႆၼႆႉ မၼ်းတိူဝ်းၵႂၢင်ႈလိူဝ်သေ ဢေႇရိယႃႇပၢင်ႇပဵင်း ဝႃႈၼႆသေတႃႉ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်သၼ်လွႆဢၼ်သုင်သုင်တႄႉ ဢမ်ႇမီးဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် ႁွင်ႈယမႃး ဢၼ်လႆလတ်းၵႂႃႇတီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇတူၵ်းသေ လႆၸူးၽၢႆႇဢွၵ်ႇသေ လႆႈၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈပဵင်းၼွႆႇၶျွင်ႇ၊ ဢိူင်ႇၸူင်းၵျိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈတိၼ်ႇသူင်ႇၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းသေ လႆလူင်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉ ၵႂႃႇႁူမ်ႈၵၼ်တီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉထွင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၸႅဝ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ သူၺ်ႇလၢၼ်ႇ၊ ပၢၼ်းမထူင်း၊ ယေႇဢွင်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ် ႁွင်ႈလႆႈလတ်းလူင်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် လႆႈထူပ်း ၼမ်ႉသေးၵိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်း မူင်ႇယႂႃႇ - ပလႄႈ - ၵၢၼ်ႉၵေႃး ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းသိူဝ်ႇယၢၼ် မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ 12 ထတ်းၼၼ်ႉ လတ်းၵႂႃႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်မၢႆလၵ်း 9/0 လၵ်းတေႃႇ 23/4 ၼႆႉ ပဵၼ် တၢင်းတွၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇသေ တၢင်းယၢဝ်းမီး (14) လၵ်း (4) ၽႃႇလူင်ႇယဝ်ႉ။ တၢင်း မူင်ႇယႂႃႇ-ပလႄး-ၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈ ၵူႈၶၢဝ်းသေ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇပၼ် ၵုၼ်ႇ တေႃႉသူင်ႇပၼ် ၵူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ပေႃးၶၢဝ်းႁႅင်ႈမႃး လုၵ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၵပၢႆႇ၊ သိၼ်ႇသွႆႇ၊ ယိၼ်ႇပွင်ႇတႅင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ လတ်းၶၢမ်ႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇသေ ဢဝ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ တင်း ၵူၼ်း သူင်ႇၸူး ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇလႄႈသင်၊ ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆတၢင်း ၵၼီႇ-ယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ-မူင်ႇယႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်တင်း သၢႆတၢင်းရူတ်ႉၵႃးသေ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႄႈ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ငၢႆႈငႅမ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ ၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇၼႆႉ ၸၢင်ႈဢဝ် ရူတ်ႉယႂ်ႇရူတ်ႇဢွၼ်ႇသေ ၵႂႃႇမႃးလႆႈၵူႈၶၢဝ်းသေဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်း ၵလေးဝ-ယႃႇၵျီး-မင်းတွင်ႉ-မူင်ႇယႂႃႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉပိုတ်ႇဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉ ၶူဝ်ၶၢင်တွင်း(မူင်ႇယႂႃႇ)သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ်ၵူၼ်း ဢဝ်ၵုၼ်ႇသေ တေႃႉသူင်ႇပၼ်လႆႈယူႇ ၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ပွတ်းတွၼ်ႈမႆႈႁွၼ်ႉႁႅင်ႈႁွင် တီႈ ပွတ်းၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈပီၼႆႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ၽတ်ႉၽဵင်ႇ ၵႆႉမႃး ၼႂ်းၵႄႈ (30)ၼိဝ်ႉ လႄႈ (40) ၼိဝ်ႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ဢၼ်ဢေႇသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ် ဢေႇပရႄႇ သေ ဢၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ် ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်မႆႈႁွၼ်ႉႁႅင်ႈႁွင်လႄႈ ပေႃးၶၢဝ်ၽူၼ်မႃး မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၽူၼ်လူင်လူမ်းလူင် မေႃတူၵ်းယဝ်ႉ။ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈၼႆႉ ဢၼ်တႅမ်ႇသုတ်း မီး (40) တီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉသေ ဢသုင်သုတ်းၼႆႉ မီး (110) တီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းဢၼ်ၵတ်းသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇသေ ဢၼ်မႆႈသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် လိူၼ်ဢေႇပရႄႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ ဝႆႉၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ်သေၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇတဝ်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉသေ ပေႃးၶၢဝ်ၽူၼ်ၼႆႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈႁပ်ႉၽူၼ်၊ ငႃးၽူၼ်၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၽူၼ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ၵုၺ်ဢွၼ်ႇ၊ ထူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပေႃးၵၢင်ၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈ၊ ထူဝ်ႇယၢဝ်း လႄႈ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ပေႃးဝၢႆးၽူၼ်မႃး ထူဝ်ႇထေႃးပၢတ်ႈ၊ ၸုၼ်ႇတႃႇၼီႇ၊ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ၊ ပေႃးၶၢဝ်းၵတ်း ငႃးလူင်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်ၶၢဝ်းၵတ်း၊ ၽၵ်းမီႇၽိူၵ်ႇ၊ ဢႃႇလူး၊ ထူဝဝ်ႇလိူင်၊ ၵျုင်ႇ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၸၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႆႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ (121764) ဢေႇၵသေ ၼႃႈလိၼ် ပႃႇထိူၼ်ႇၼႆႉ မီး (34298) ဢေႇၵယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ပဝ်ႇ မီးဝႆ့ (15736) ဢေႇၵသေ ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႆႈၼႆႉ မီး (40982) ဢေႇၵယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း မီးဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈၸၼ်ႉငဝ်ႈ (1) ႁူင်း၊ ဢ.မ.ၵ (1)၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ (1) ႁူင်းလႄႈ ဢ.ထ.ၵ (ယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ) ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် (1) ႁူင်းသေ တႄႇဢဝ် ပီ 1992 မႃး ဢၼ်ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈၵဝ်ႇတိူၵ်ႇသူင်ႇလိၵ်ႈ တီႈ ပွၵ်ႉ(ၶ) ၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇ ဢ.မ.ၵ (2) ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢွၼ်ႇ တီး ပွၵ်ႉ (ၵ) (ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တႅဝ်းၵလႃး) မႃးၶိုၼ်ႈၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ထူၼ်ႈ လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၸဝ်ႈသၢင်ႇၶၢင်ႇၶဝ် ၼႆသေ မိူဝ်ႈပီ 1997 ၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၸဝ်ႈမုၼ် ၵျွင်းပၵ တီႈၼႂ်း "ၵျွင်းၸေႃးတိၵ"ၼၼ်ႉသေ တီႈၵျွင်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းလႆႈတေႃႇထိုၼ် ၸၼ်ႉသီႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈၸၼ်ႉငဝ်ႈ (1) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸဝ်ႈမုၼ် (1) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ (2) ႁူင်း [ဢ.မ.ၵ (1) လႄႈ ဢ.မ.ၵ (2)] လႄႈ မီးဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် (1) ႁူင်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလင်မႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ (2) ဢၼ်ပဵၼ် ဢ.မ.ၵ (1) လႄႈ ဢ.မ.ၵ (2) ၼႆႉ ယုၵ်ႉသုၼ်ပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းပူၼ်ႉၸၼ်ႉငဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ဝၢၼ်ႈယႂႃႇသႃႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် ႁူင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပီ 2005 ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းပၢင်သွၼ် သွၼ်ပၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းလႆႈတီႈႁိူၼ်း တွၼ်ႈတႃႇၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇတီႈ ယွင်ၶဝ်ႈၶဝ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝၢင်းပၢႆးၸၢၵ်ႈသူၼ်ၼႃး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလႅၼ်လိၼ်၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၢမ်းၽၢႆႇပၢႆးပႆႇၺႃႇ လႄႈ ၽၢႆႇၵၢၼ်ၽိုၵ်းသေ ယိူင်းဢၢၼ်း တွၼ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ် ၼၢင်းယိင်းၶဝ် ႁႂ်ႈပေႃးမေႃ ၵၢၼ်တိၼ်ၵၢၼ်မိုဝ်း ၵၢၼ်ယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေးသေ ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈပေႃးတင်ႈတူဝ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသုၼ်ႇတူဝ်ၵႂႃႇလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၵျွင်းၸေႃးတိၵ၊ ၵျွင်းယေႇဝုၼ်း၊ ၵျွင်းမၢၼ်ႇမရႃႇ၊ ၵျွင်းတီးပိၼ်ႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ (4) ၵျွင်းၵူၺ်း။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ဢၼ်ပဵၼ် ၵျွင်းဝိပတ်ႉသၼႃႇမိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇတူၵ်းၶူင်လဵၵ်းလူင် သေ ၶၢႆႉၶႂၢၵ်ႈႁဵတ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၵျွင်းဢၼ်ဝႃႈ ၵျွင်းဢူးၸၢၼ်ႇပေႃးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၵျွင်းလင်ၼိုင်ႈသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လၢႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵျွင်းတေႃးယ သေ ၵျွင်းၼၢႆးၶၢဝ်လင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈတီႈႁိမ်းၵျွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇၶူဝ်ပွၵ်ႉပိၼ်ႇၵူး တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵျွင်းသူၺ်ႇပွၵ်ႉပိၼ်ႇတေႃးယသေ ဢူးထေးယၸဝ်ႈၼင်ႇၵျွင်း ၵျွင်းၸေႃးတိၵ ၵေႃႉတင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ တီႈတေႃႇၼႃႈ ၵျွင်းသူၺ်ႇပွၵ်ႉပိၼ်ႇတေႃးယ ဢၼ်မီးၽၢႆႇပုၼ်ႉတၢင်း တီႈဢိူမ်ႈၵၼ်င်း ၵွင်းမူးမျူဝ်ႉဢူးပွၵ်ႉပိၼ်ႇၵူးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵျွင်းၼၢႆးၶၢဝ်ၵျွင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈမျူဝ်ႉပေႃႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈပျွင်းပျႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၵျွင်းၼၢႆးၶၢဝ်ၵျွင်းၼၼ်ႉသေ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၵျွင်းၼၢႆးၶၢဝ် မီးဝႆႉယူႇ (3) ၵျွင်းယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်တၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈ ပွၵ်ႉ(ၵ) (တႅဝ်းၵလႃး)ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵျွင်းပလီႇဢိတ်ႇသလၢမ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီး ပွၵ်ႉ-ၵငႄႇ (ၶႂၢၵ်ႈ)ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၸုမ်းပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ၸုမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
လွင်ႈယုမ်ႇယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ် ၽိင်ႈထုင်ႈၸိူဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ဢၼ်ၵမ်ႇၸွႆးမႃးမိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈမူၼ်းႁၢႆမႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ် ၽိင်ႈထုင်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁိူၼ်းဢုတ်ႇတီႈၼိူဝ်ဝဵင်း၊ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢမေႇယေႇယိၼ်ႇလႄႈ "ႁိူဝ်း" ၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈႁွင်ႉႁိူဝ်း၊ တေလႆႈႁွင်ႉ "ၵွမ်ႇ" ၼႆလႄႈသင် ဢွၼ်ၵၼ် လၢတ်ႈၸႃယုမ်ႇယမ်မႃးၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူႈပီၵူႈပီ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် မီးထုင်ႉ ဢဝ်ၼမ်ႉသႅၼ်ႈမႃးသၢၵ်ႈတီႈ ႁေႃၽီဢမေႇယေႇယိၼ်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်မီး ၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇၶဝ် ၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ် ဢွၼ်ၵၼ် ၵိူဝ်းယမ်ဢမေႇယေႇယိၼ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းႁဵတ်းပွႆးၼႆ တေလႆႈဝႄႈ လွင်ႈၸူႉတုမ်ၵူၼ်း ဢၼ်ၶဵင်ႇတင်း ပွႆးဢမေႇယေႇယိၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၵမ်ႈၼမ် တေဢမ်ႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ် ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တေ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း 3 ဝၼ်း 3 ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမႆႈၸႂ် ၵူဝ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။
ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 7-9/11/2022 ၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း ယူႇတီႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ် လႄႈ ၸုမ်းၸဝ်ႈႁူႉမေႃ လွင်ႈႁူင်းၾႆးမိၼ် တေႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ်(ပွႆးလိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်း) တီႈပၢင်ႇဢ ဝေႇယႃႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပၢင်ပွႆးၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်းယႂ်ႇလူင် မီးသူးရၢင်းဝလ်းပၼ်ႁူင်းၾႆးမိၼ်ႁၢင်ႈ လီသုတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ဢမ်ႇမိူဝ်းၶဝ်ႈပွႆးၶႃႈ ၵူဝ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်း မိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽႂ်မၼ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ ၵူဝ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ ၵူၼ်းဢၼ်တေၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ပွႆးၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ၵူၺ်း။ တေႃႈၼင်ႇ ၶဝ်ယင်းဢမ်ႇဢဝ်လႆႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ် တႃႇၵူၼ်း မိူင်းၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းဝႆႉၵႆယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉၺႃးၸၢၵ်ႇသေ တၢႆလၢႆလၢႆၸွမ်းၵွၼ်ႇၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်းယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်းၵတ်းယဵၼ်လႄႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းသမ်ႉ တေဢွၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ်ယႂ်ႇလူင် ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပႆႇၵိုင်ႇလီႁဵတ်း ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်တႄႉ လွင်ႈၶဝ်တေၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၼႆႉ မၼ်းပႆႇၵိုင်ႇလီႁဵတ်း။ ပေႃးမႃးတူၺ်း တၢင်းဝဵင်းမၵူၺ်း၊ ၸႄႈ ၵႅင်း၊ ယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ ယၢင်းလႅင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် တိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သုၵ်းယုင်ႈၵၼ်ပဵၼ်တၢၼ်ႇၼႆႉ တၢင်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီးႁဝ်းၶႃႈ သမ်ႉ တေမႃးၸတ်းပွႆးမူၼ်ႈသိူဝ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵိုင်ႇလီၸတ်းၶႃႈ။ ပေႃးၶဝ်ၸတ်းပွႆးၼႆႉ ၶိုၼ်ႈမႃးၸိုင် လွင်ႈမႆႈၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ တေမီးမႃးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ဢမ်ႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၵူဝ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ”- ဝႃႈၼႆ။
ပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ်(လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်း) တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2020 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်းလႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း။ ထိုင်မႃး ပီ 2021 ၼၼ်ႉသမ်ႉ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်း။ ပီၼႆႉသမ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တေဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးယႂ်ႇလူင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ်ၼႆႉ တေမီးသူးရၢင်းဝလ်းထိ 1 ငိုၼ်းသူး (10) သႅၼ်ပျႃး၊ သူးထိသွင် (5) သႅၼ်ပျႃး၊ သူးထိသၢမ် (3) သႅၼ်လႄႈ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တေမီးသူးၼမ်ႉၸႂ်ထႅင်ႈ လၢႆလၢႆဢၼ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၶေႉၶဵင်ႇႁူင်းၾႆးမိၼ် ႁၢင်ႈလီ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းလူင်လႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ တေၸတ်းပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ် (လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်း) ယႂ်ႇလူင် မိူၼ် ၵၼ် တေတႄႇဝၼ်းတီႈ 4-7/11/2022 တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပဵၼ်ဢၼ်လီမႆႈၸႂ်ၵၼ်တႄႉဢေႃႈ လွင်ႈၶဝ် တေၸတ်းႁဵတ်းပွႆး ယႂ်ႇလူင် ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ။ လွင်ႈမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လႆႈၵူႈၶၢဝ်း တေပဵၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇႁဵတ်းႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် တေပဵၼ်ၾၢႆႇ PDF ႁဵတ်းႁႃႉ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢမ်းလႆႈလူး ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းတိၼ်လုၼ်းမိုဝ်းၶၼ်း ႁဵတ်းႁႃႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉလူး ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈမႆႈၸႂ်ၵူဝ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၶႃႈၼ”- ဝႃႈၼႆ။
ပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ် တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ပီၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်းယႂ်ႇလူင် တေမီးၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၸၢဝ်းမၢၼ်ႈ မႃးလဝ်ႇ မူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်။ ဝၢႆးလင် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈတေၸတ်းပွႆးႁူင်းၾႆးမိၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 2/11/2022 မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈသူၼ်မွၵ်ႇ ဢၼ်မီးႁိမ်းႁူင်းႁေႃးၵၢင်ဝဵင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ NSSAA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းၶဝ်ႁၢင်ႈၵၢင်။ ယင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ပႃးဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းယႃႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင် ပွႆးမူၼ်ႈသိူဝ်း ပွႆးလိူၼ် 12 ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၼ်ၼမ်း ၸတ်း ႁဵတ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။


text:
လၢႆးၶဵင်ႇၶွမ်းႁႂ်ႈမၼ်းပိၵ်ႉႁင်းၵူၺ်း automatic-shutdown-windows-10
ၸဝ်ႈသု(မိူင်းပၼ်ႇ) September 30, 2018 လွင်ႈၶွမ်း တူၺ်းယဝ်ႉ
1- တဵၵ်းတုမ်ႇ Window ယဝ်ႉတႅမ်ႈႁႃဝႃႈ Task Scheduler ယဝ်ႉပိုတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး
2- တဵၵ်း Create Basic Task
3- တႅမ်ႈသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈလႆႈ ယဝ်ႉNext>
4- လိူၵ်ႈတေႁဵတ်းပွၵ်ႈလဵဝ်ႁ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူႈဝၼ်း ၵူႈဝူင်ႈ ၸၵႂႃႇ ၼင်ႇလႆႈၸႂ် ယဝ်ႉNext>
5- လိူၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶွမ်းပိၵ်ႉႁင်းၵူၺ်း ယဝ်ႉNext>
6- လိူၵ်ႈ Start a program ယဝ်ႉNext>
7- တဵၵ်း Browse... ယဝ်ႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇႁႃၽၢႆႇၼႂ်းၶွင်ႉ C:Windows > System32 ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇ shutdown ယဝ်ႉတဵၵ်း Open
8- တီႈ Add arguments (optional): ၼၼ်ႉထႅမ်သႂ်ႇဝႃႈ -s ယဝ်ႉတဵၵ်း Next>
9- တဵၵ်း Finish
မၢႆတွင်း- သင်ၶႂ်ႈမွတ်ႇၶိုၼ်းၼႆ ၶဝ်ႈမွတ်ႇၶိုၼ်းၼႂ်း Task Scheduler Library ၼၼ်ႉတ
လွင်ႈၶွမ်း
By ၸဝ်ႈသု(မိူင်းပၼ်ႇ) » ယၢမ်း» September 30, 2018
လွင်ႈတၢင်း» လွင်ႈၶွမ်း
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ထဝႄႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ထဝႄႇ ၼႆႉ မီးတီႈ ဝဵင်းထဝႄႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ပွတ်းတႂ်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ မီးတီႈ ၼိူဝ်တၢင်းသုင်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 84 ထတ်း (26 မီႇတႃႇ) ယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မဵဝ်းၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ သေ တၢင်းယၢဝ်းမီး 2135 မီႇတႃႇ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး 30 မီႇတႃႇယဝ်ႉ။[1]
ပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈ ဢၼ်ငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်းၼႆႉ မီး (4500 x 50) သေ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်သိုၵ်းၸႂ်ႉ ဢၼ်လႆႈတႄႇၸႂ်ႉမႃး မိူဝ်ႈ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1987 မႃး လႆႈမႄးၶႂၢင်ႈ တၢင်းလဵၼ်ႈႁိူဝ်းမိၼ် (4500 x 50) ပဵၼ် (5100 x 50) ယဝ်ႉ။ ပီ 1995-1996 ၼၼ်ႉ လႆႈမႄးၶႂၢၵ်ႈ ထိုင် (4500 x 75) ယဝ်ႉ။[2]
တႄႇဢဝ် ပီ 2004 သေ လုၵ်ႉတီႈ လုမ်းၸတ်းၵၢၼ်ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇသိုၵ်းသေ လႆႈၶႂၢၵ်ႈ (5100 x 50) ၼႆႉ ပဵၼ် (12000 X 100) ထတ်း၊ တၢင်းၶဝ်ႈ (220 x 100) ထတ်း လႄႈ ဢွင်ႈတီႈ ႁိူဝ်းမိၼ်ၵိုတ်း (600 x 300) ထတ်း၊ တၢင်းၼႃၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ (26) ၼိဝ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇႁဵတ်းမႃးသေ ၵၢၼ်ငၢၼ်း လႆႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းပီ 2008-2009 လႄႈ လႆႈတႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးယဝ်ႉ။[2]
သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ထိုင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 Airport information for VYDW from DAFIF (effective October 2006)
- ↑ 2.0 2.1 လေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန. တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ (၈ စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Retrieved on ၁၀ မတ် ၂၀၁၈။[ႁဵင်းၵွင်ႉဢၼ်တၢႆ]
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since March 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းတင်းသဵင်ႈ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် တီႈဢေးသျႃး
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ယူင်ႉသၢင်ႈ တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ


text:
ငပုတေႃး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းငပုတေႃး (မၢၼ်ႈ: ငပုတောမြို့နယ်; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Ngapudaw Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းငပုတေႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 66.


text:
ၸဝ်ႈတႃႇၼ သႅၼ်း (1) – ၽူႈတၢၼ်းငိုၼ်း 1 K တေႃႇ 49,999 Ks – တေလႆႈႁပ်ႉယွင်ႈယေႃး တႅမ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင် တၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ ၼိူဝ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ website ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးၼိူဝ် ဢွၼ်ႊလၢႆႊ)။
ၸဝ်ႈတႃႇၼ သႅၼ်း (2) – ၽူႈတၢၼ်းငိုၼ်း 50,000 Ks တေႃႇ 99,999 Ks – တေလႆႈႁပ်ႉယွင်ႈယေႃးၸိုဝ်ႈသဵင် တၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ ၼိူဝ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ website ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးၼိူဝ် ဢွၼ်ႊလၢႆႊ)၊ ၶႅၵ်းၸိုဝ်ႈတၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ တီႈၽႃ ၼႂ်းႁွင်ႈလုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ၶႅပ်းသတီး သႅၼ်း 6” x 3’’)
ၸဝ်ႈတႃႇၼ သႅၼ်း (3) – ၽူႈတၢၼ်းငိုၼ်း 100,000 Ks တေႃႇ 499,999 Ks – တေလႆႈႁပ်ႉယွင်ႈယေႃးၸိုဝ်ႈသဵင် တၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ ၼိူဝ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ website ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးၼိူဝ် ဢွၼ်ႊလၢႆႊ)၊ ၶႅၵ်းၸိုဝ်ႈတၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ တီႈ ၽႃ ၼႂ်းႁွင်ႈလုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ၶႅပ်းသတီး သႅၼ်း 8” x 4’’)
ၸဝ်ႈတႃႇၼ သႅၼ်း (4) – ၽူႈတၢၼ်းငိုၼ်း 500,000 Ks တေႃႇ 999,999 Ks – တေလႆႈႁပ်ႉယွင်ႈယေႃးၸိုဝ်ႈသဵင် တၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ ၼိူဝ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ website ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးၼိူဝ် ဢွၼ်ႊလၢႆႊ)၊ ၶႅၵ်းၸိုဝ်ႈတၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ တီႈ ၽႃ ၼႂ်းႁွင်ႈလုမ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ၶႅပ်းသတီး သႅၼ်း 10” x 6’’)
ၸဝ်ႈတႃႇၼ သႅၼ်း (5) – ၽူႈတၢၼ်းငိုၼ်း 1,000,000 K – 5,000,000 K (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉ ထိုင် ႁႃႈလၢၼ်ႉ) တေလႆႈႁပ်ႉယွင်ႈယေႃးၸိုဝ်ႈသဵင် တၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ ၼိူဝ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ website ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးၼိူဝ် ဢွၼ်ႊလၢႆႊ)၊ ၶႅၵ်းၸိုဝ်ႈတၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ တီႈ ၽႃ ၼႂ်းႁွင်ႈလုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ၶႅပ်းသတီး သႅၼ်း 12” x 8’’) သေ ဢမ်ႇၵႃး တေလႆႈ ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးပဵၼ်ၽိုၼ်။
***** ၸိုဝ်ႈသဵင် ၸိုဝ်ႈတႃႇၼႃႉ ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈတေတႅမ်ႈမၢႆတၢင်ႇပိုၼ်းဝႆႉ ၼိူဝ် website ။ ၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။


text:
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈပၵ်းတပ်ႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတႆး လၢႆ မူႇဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်လႄႈ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 31/10/2022 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တပ်ႉၵွင် 88 ဢဵၼ်ႁႅင်း သိုၵ်း 40 ပၢႆ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးယူႇႁိူၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈပၵ်းတပ်ႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈလူင် ၵျႃႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၶဝ် မႃးပၵ်းယူႇဝႆႉ ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၼႆႉ တေမီး 3-4 ဝၼ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်တေၶဝ်ႈမႃးယူႇ ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈတေႃႇထိုင်မိူင်းပေႃးလႅင်း။ သင်ဝႃႈ မိူင်းလႅင်းယဝ်ႉ ၶဝ် တေၸႅၵ်ႈၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ပဵၼ်လၢႆၸုမ်းသေ ပႂ်ႉဝႆႉၸွမ်းတၢင်းၵႃး။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ မႆႈၸႂ်ႁႅင်းတႄႉ ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၽဝ်ႁိူၼ်း ယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ သွၵ်ႈတဝ်ယႃႉ ၶူဝ်းႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းၼႆၵူၺ်းၶႃႈယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် 88 ဢၼ်ၶဝ်ႈပၵ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႆႈၸႂ် ၵူဝ်ၶဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တၢင်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ KIA, PDF ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 20/10/2022 ၼၼ်ႉမႃး ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် 88 တင်း သိုၵ်းၶၢင် KIA, PDF ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢဝ်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇတႃႇၸႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႁိၼ် လႄႈ ဝၢၼ်ႈပုင်ႇတႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵမ်ႈၼမ် တေပၢႆႈသွၼ်ႈဝႆႉ တီႈဝတ်ႉၶျၢၼ်းမျေႉယွင်ႇၶျီႇ၊ ဝတ်ႉလေႃးၵ မႃႇရၸဵင်ႇလႄႈ ဝတ်ႉၼိ သေႃးၵ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း တေမီး 650 ပၢႆ။ မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထိူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇ သႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽူႈယိင်း လူႉတၢႆ 2 ၵေႃႉ မၢတ်ႇ 4 ၵေႃႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် တၢင်းၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမူၵ်း တိူင်းၸႄႈၵႅင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတႆး လၢႆလၢႆဝၼ်း ထုၵ်ႇၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈပၵ်းတပ်ႉ ၼႂ်းမၢၼ်ႈဢႅၼ်ႊမၵျီးၵုင်း၊ မၢၼ်ႈထွၼ်ႊလႄႈ ဝၢၼ်ႈၸွင်ႇလေး (ကြောင် လည်ကျေးရွာ) ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႆးလႅင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်း PDF ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်သေ ၶဝ်ႈပၵ်းဝႆႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၸူးသေ ၵူဝ်ၶဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်။ သင်ဝႃႈ ၶဝ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးၸိုင် တေမႃးၼႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တေလႆႈလူႉၵွႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သင်ပဵၼ်လႆႈတႄႉ ယူႇ တီႈႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸုမ်းလႂ် မႃးပၵ်းတပ်ႉယူႇဝႆႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၵျုႊလၢႆႊၼၼ်ႉမႃး ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၸုမ်းၶၢင် KIA, PDF ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ၼႆႉ ၶဝ်ႈဢဝ်တီႈယူႇ ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ ၼႂ်းမူႇဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ်။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ဢဝ်တီႈယူႇပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ ၸွမ်းႁွင်ႈသဝ်း၊ ႁွင်ႈယႃလႄႈ ႁူင်းယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20 – 21/10/2022 ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈမိၼ် ပွႆႇမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း တိူဝ်ႉသႂ်ႇ ႁွင်ႈယႃ၊ ႁူင်းယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ လူႉၵွႆၼမ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈလူႉတၢႆ။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22.04.2022 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၶွင်ႇသီႇၽွင်းငမ်းပွင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လႆႈလၢတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼ်ႂးၶၢဝ်ႇ MRTV မႃးဝႃႈ ၶ်ႂႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တၢင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼ်ႂးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇၼႆႉၵူႈၸုမ်းၸုမ်း တွၼ်ႈတႃႇေတ ေၵႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ႄလႈ ၾႅတ်ႇတႄရႇ တီႇမူဝ်ႇၶႄရႇသီႇၼႆေသ ယူႇတီႈတူဝ်မၼ်း ေတ ေၵႃႉၶ်ႂႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵူႈၸုမ်းၸုမ်းၼႆယူႇ ၼ်ႂးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉေတႉ လိူဝ်ေသၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ EAOs ယဝ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်လၢတ်ႈပႃးထႅင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်း PDF CRPH ႄလႈ NUG ၶဝ်ပႃး။ မိူဝ်ႈမၼ်းလၢတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼ်ႂးၶၢဝ်ႇ MRTV ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ် တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၶႃႈေၵႃႉလဵဝ်ေတႉ ယူႇတီႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ထုၵ်ႇလီႁပ်ႉၶၢမ်ႇ ၶဝ်ႈထူပ်းၵၼ်ယူႇ။
1) ဢႃႇၼႃႇ ၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈ
ၼ်ႂးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပႅၵ်ႇသမ်ႉဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁိမ်ဢဝ်ဢႃႇၼႃႇ ၼ်ႂးမိုဝ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၸီႇ ၶဝ်ၵႂႃႇ ထိုင်တီႈၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵူႈတီႈတီႈေပႃးဢွၼ်ၵၼ် လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ႄၼၵၢင်ၸ်ႂမႃးႄလႈ ေပႃးေပႃႇမီးမႃးပႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ၵူၼ်းမိူင်းၼ်ႂးပိုၼ်ႉတီႈၽ်ႂမၼ်းၼႆ ေသတႃႉေၵႃႈ ေပႃးမႃးတူၺ်း တႃႇလဵဝ် ၸုမ်းဢၼ်ယိပ်းၵုမ်းၵမ်လႆႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢႃႇၼႃႇ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ မၼ်းတိုၵ်ႉမီးၼ်ႂးမိုဝ်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉၵူၺ်းယူႇ။
2) လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းယၢဝ်း မၼ်းႁိုင်ႄလႈ လႆႈၶၢမ်ႇလၢႆလၢႆၶၵ်ႉတွၼ်ႈဝႆႉယူႇ။ ေပႃးယူႇတီႈၸုမ်းေတႃႇၸုမ်း ဢုပ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉၼႆၸိုင်ႈ ေတလႆႈၶိုၼ်းတၢင်ႇၼ်ႂး သၽႃးထႅင်ႈေသ ဢဝ်ၵၢင်ၸ်ႂၵူၼ်းတၢင်းၼမ် တႅပ်းတတ်းလႆႈလီယဝ်ႉ ၸၢင်ႇၶိုၼ်းမၵ်ႉမၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇယူႇ။ ေပႃးမႃးတူၺ်းတႃႇလဵဝ်ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆေၵႃႈဢမ်ႇမီယဝ်ႉ သၽႃးၼႆေၵႃႈဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈမၼ်းယူႇမီးဝႆႉ ၼ်ႂးမိုဝ်း ၽၢႆႇသိုၵ်း ၸုမ်းမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇၶဝ်လၢႆလၢႆ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈေၵႃႈ ယူႇတီႈၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၼ်ႂးပီ 2022 ၼႆႉ ၶဝ်ၶ်ႂႈသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈၼႆထႅင်ႈယူႇ ေပႃးယူႇတီႈၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶ်ႂႈလႆႈၶ်ႂႈပဵၼ်ေတႉေတႉယူႇၼႆၸိုင်ႈ ယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈ မၼ်းေတမီးလွင်ႈလႆႈပွႆႇပၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵမ်ၽွင်ႈႄလႈ ေတၸၢင်ႈမီးေၶႃႈယွၼ်ႇယၢၼ်းေတႃႇၵၼ်မႃးေၵႃႇပဵၼ်လႆႈယူႇ။
3) ေၶႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ RCSS
မိူဝ်ႈၼ်ႂးဝၼ်းထီႉ 12 . May . 2022 လႆႈႁၼ် ေၶႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ် တႃႇ ေတဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်း ႄၵႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ၊ တႃႇေၵႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇၾႅတ်ႇတႄရႇ ဢၼ်ႄိင်ၼိူသ် လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၊ မီးသုၼ်လႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းေၶႃတဵမ်ထူၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇယူႇ ၼ်ႂးေၶႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ေတမီးယူႇ (3) ေၶႃႈ။ ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈေၶႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈ ထုၵ်ႇလီမီးလွင်ႈလပ်ႉလပ်ႉၽွင်ႈယူႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ လၢတ်ႈႄၼသင်ၵူႈလွင်ႈ မၢင်လွင်ႈေပႃးဢမ်ႇလပ်ႉ လၢတ်ႈႄၼၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႇပဵၼ်ႁဵတ်းႁ်ႂႈ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ႁူႉ လမ်းၶိုတ်းၸွမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဝ်းယူႇ။ ေတၵႂႃႇလ်ႂ ေတႁဵတ်းသင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸွမ်းၵူႈၶၢဝ်း ထုၵ်ႇလီလပ်ႉလပ်ႉဝႆႉၽွင်ႈယူႇ။
4) ငဝ်းလၢႆး NUG
ငဝ်းလၢႆး NUG ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းတိုၵ်ႉမႅၼ်ႈၽွင်းယၢမ်းၶတ်းၸ်ႂ တႃႇၵူႈမိူင်းမိူင်းေတၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်ႈ မၼ်း တႃႇပၼ်ႁႅင်းမၼ်းႄလႈ ၶ်ႂႈႁ်ႂႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ပိၵ်ႉၵၢၼ်ၵပ်ႉသိုပ်ႇေတႃႇ (Sanction) မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉထႅင်ႈ ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းယူႇ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁ်ႂႈဢဝ်ဢေယး ၵၢၼ်ငိုၼ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႇမီး ၵၢၼ်ၶွင်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ၵၼ်တၢင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းေၵႃႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇဢွၼ်ၵၼ် ေပႃးသ်ႂႇၸ်ႂၼိူဝ် ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈသင်ၵႃႇႁိုဝ်ေတႉေတႉ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ ႁဵတ်းႁ်ႂႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇဢေမႇရိႇၵၢၼ်ႇ ၶဝ်ေၵႃႈ ၵမ်ႉၼမ်ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇပၵ်းတႃတူၺ်းတီႈ ပၢင်တိုၵ်း Russia ႄလႈ Ukraine ၵူၺ်း လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပၵ်းတႃႇတူၺ်းပႃး ၵုၼ်ထႆႇဝၢၼ်ႇလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း တႃႇေတဝႃႈ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းေတၸွႆႈၸုမ်း NUG ၼၼ်ႉတိုၵ်ႉ ထတ်းသၢင်ႈႁၼ်လႆႈဝႃႈ ပႃးသဵၼ် (%) မၼ်းႄဢႇဝႆႉယူႇ။
5) ၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ်
ၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢႃႇၼႃႇၵူႈပိူင်ပိူင် မီးဝႆႉၼ်ႂးမိုဝ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈလဵဝ်ေၵႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ဢႃႇၼႃႇ တႃႇေတလႅၵ်ႈလၢႆႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ မီးတီႈလၢႆလၢႆေၵႃႉသင်။ ေပႃးမႃးထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ေပႃးလၢတ်ႈသိုဝ်ႇသိုဝ်ႇ ေတယွၼ်းၸ်ႂႉေၶႃႈၵႂၢမ်း ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅင်ႈ ဝႃႈ ေတလႆႈေမႃ ပဝ်ႇပဝ်ႇသူတ်ႉသူတ်ႉၵူၺ်း ၸ်ႂႈေဢႃႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈေဢႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၶႃႈေတႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၶဵၼ်ႈေၵႃႈ ဢဝ်ပဵၼ်ဢူၺ်းလီလႆႈ ဢူၺ်းလီေၵႃႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၽူႈၶဵၼ်ႇလႆႈ မၼ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈပိူင်တၢႆ ဢိင်ႇၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၼၼ်ႉ ၵႃႈလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း လႅၵ်ႈလၢႆၵႂႃႇၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ေပႃးဢဝ် ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉလၢတ်ႈၸိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵူႈတီႈတီႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီ ၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း လွင်ႈဝႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼ်ႂးမိူင်းတႆး ေတႁပ်ႉထူပ်းၵၼ်တၢင်း ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ၼၼ်ႉေသဢိတ်း ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး ယွၼ်ႉပိုၼ်ႉတီႈ ယွၼ်ႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈႄလႈ ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ဢၼ်ေတၶဝ်ႈႁူပ်းထူပ်းၵၼ်တၢင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ေတပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼ်ႂးမိူင်းသၢၼ်လွႆတႆးၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။
6) ၵၢၼ်ၸုၵ်းမၼ်ႈမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း
ေပႃးမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈႄလႈ ၸုမ်း NUG ၶဝ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မုင်ႈမွင်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း တႃႇေတမႃးၸွႆႈႄၵႈၶၢႆပၼ်ႁႃၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပႃးသဵၼ်း (100%) မၼ်းယဝ်ႉ မိူဝ်ႈႄတႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈယိပ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႄလႈ လုၵ်ႈၸုမ်း NLD ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်မုင်ႈမွင်း ၸုမ်း UN R2P ႄလႈ USA ၶဝ်ေတႉေတႉဝႆႉယူႇ ၵူၺ်းၼႃႈ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်လဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းေတႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢဝ် Policy ႄလႈ မူႇပိူင်ေသ လဵၼ်ႈၸွမ်းၵူၺ်း ေပႃးလၢတ်ႈသိုဝ်ႇသိုဝ်ႇမၼ်းထႅင်ႈေၵႃႈ ေတႃႇၼၼ် ၽူႈၼင်ႈလုမ်းၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇဢေမႇရိႇၵၢၼ်ႇ (တၢၼ်ႇဢမၢတ်ႉၵျီး) ၵမ်ႉဢမ်ႇပႆႇထွၼ်ႇတူဝ်မၼ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်းပႃးထႅင်ႈၵွၼ်ႇ တိုၵ်ႉၼင်ႈဝႆႉတီႈလုမ်း ဝဵင်းလူင်တႃႇၵုင်ႇဝႆႉယူႇ ေတလႆႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပၼ်ႁႃလူင်ၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇဢေမႇရိႇၵၼ်ႇၶဝ်ေၵႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လိူဝ်ေသ ၸ်ႂႉလၢႆးလီ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီသဵၼ်ႈတၢင်းလ်ႂထႅင်ႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵဵမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈလူင် တူႇဝႃႇ (Duwa Lashi La)ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လုၵ်ႈၸုမ်း NUG ေတလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵူႈဝဵင်းၽ်ႂဝဵင်းမၼ်း တွၼ်ႈၽ်ႂတွၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉၼႆ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈဢေမႇရိႇၵၼ်ႇ တၢင်းၶိုၼ်းလၢတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈဝႃႈ ႁ်ႂႈဢွၼ်ၵၼ် ႄၵႈၶၢႆပၼ်ႁႃလွင်ႈၵတ်ႉယဵၼ်ၵၼ်ဢဝ် ႁ်ႂႈၶဝ်ႈႁႃဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ဢဝ်ၼၼ်ႉ လီတီႈသုတ်းယဝ်ႉၼႆ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈ ပၢင်သပ်ႉလႅင်းၶၢဝ်ႇတီႈ Washington မႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ေပႃးထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈ ၸဵမ်ၼ်ႂးမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းတူၺ်းၼႆၸိုင်ႈ ေတႁူႉၵၼ်လီလီယူႇဝႃႈ ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းသင်ၼႆၼၼ်ႉ။
7) ႄၶႇႄလႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ
မိူင်းႄၶႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီ ပဵၼ်မိူင်းၸမ်ၸ်ႂၵၼ်တၢင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃး ပၢၼ်ႇသိုပ်ႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈ ေတဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉၵၼ်ယူႇ ပၼ်ႁႃလူင်မိူင်းမၢၼ်ႈဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႄၶႇေၵႃႈ တိုၼ်းၶဝ်ႈလဵၼ်ႈၸွမ်းမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈယိပ်းသိမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း လႆႈေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းပႃးတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႈၶွင်မိူင်းႄၶႇၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၼ်ႂးမိူင်း ဢမ်ႇဝႃႈၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇယဝ်ႉ။ ေပႃးမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် ေတဢဝ်ဢေယး သူင်ႇသိုၵ်းၶဝ်ႈမႃးၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈလ်ႂ ေတဢဝ်ဢေယး ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇမႃးမိူဝ်ႈလ်ႂေၵႃႈ ယူႇတီႈမိူင်းႄၶႇႄလႈ မိူင်းရသျႃး တိုၼ်းယူႇၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈေသ သၢၼ်ၶတ်းမႃးၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႄၶႇၶ်ႂႈႁ်ႂႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိပ်းၵုမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဝႆႉၵူၺ်း ယွၼ်ႉဝႃႈ တႃႇေတၶိုၼ်းေမးပၵ်းတင်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႇမီးမိူင်းႄၶႇလႆႈလီၼၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈေၵႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်လွင်ႈပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းႄၶႇယူႇ ၽွင်းယၢမ်းသိုၵ်းယိပ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ၵႃႉၶၢႆႇသိုဝ်ႉ ပၼ်ၵႃႈမၼ်းလႆႈေပႃးေပႃးေသ လႆႈၼမ်ႉမျၢတ်ႇၼမ်ႉတွၼ်းမၼ်း လႆႈၼမ်လႆႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူင်းႄၶႇၼႆႉ ၽ်ႂၶ်ႂႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ပဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းမၼ်း ေပႃးမီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီယူႇၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းပၼ်ႁႅင်းႄလႈ ၵမ်ႉထႅမ်ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းယဝ်ႉ။
8) တွၼ်ႈသွၼ်တႆး
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ထုၵ်ႇလီေမႃဢဝ်တွၼ်ႈသွၼ်ၼမ်ၼမ်ယဝ်ႉ ပိုၼ်းမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းလင်ၼၼ်ႉ တႆးပဵၼ်သင်မႃး မိူင်းတႆးပဵၼ်သင်မႃး ၶိူဝ်းတႆးယၢမ်ႈပဵၼ်သင်မႃး သိုၵ်းတႆးႁဝ်းယၢမ်ႈမီးပၼ်ႁႃသင်ၵၼ်မႃး မိူင်းတႆးၽ်ႂယႃႉ ၽ်ႂၵဝ်း ၽ်ႂၸႅၵ်ႇ ပၼ်ၽ်ႂၼႆၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁူႉ ထုၵ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ထတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ေပႃးဢမ်ႇႁူႉႁ်ႂႈေမႃလႅပ်ႈႁဵၼ်း ေပႃးဢမ်ႇပွင်ႇ ႁ်ႂႈေမႃလူႇဢၢၼ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၼမ်ၼမ် ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သိုၵ်း မၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈဝၢႆး မၼ်းၵႂႃႇဝၢႆး။ ယၢမ်းလဵဝ် ၽွင်းၸုမ်းမၢၼ်ႈၶဝ် မီးပၼ်ႁႃေတႃႇၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼ်ႂးမိူင်းတႆး ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ပႃးၽၢႆႇလ်ႂႄလႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီေမႃးသင်ၸွမ်း။ တွၼ်ႈသွၼ်တႆး မိူဝ်ႈ 1949 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တႅၵ်ႇယႆႈၵၼ်ေသ ဢဝ်ပဵၼ်ၵႂႃႇသွင်ၽၢႆႇသွင်တၢင်း ၽၢႆႇၼိုင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ၶိုၼ်ႈမႃးမိူင်းတႆးေသ မႃးၵဵပ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးယဝ်ႉ ဢဝ်ၶိုၼ်းမိူဝ်းယိုဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်းတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ယဝ်ႉမႃးသၢင်ႈပၼ်ႁႃလူင်ၼ်ႂးမိူင်းတႆး ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉႄလႈ တီႇမူဝ်ႇ ထႅင်ႈေသ ႁဵတ်းႁ်ႂႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တႅၵ်ႈယႆႈၵၼ် ၽိတ်းေမႃးၵၼ် မႃးယႃႉပႃးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမိူင်းၸိုင်ႈတႆးမိူၼ်ၵၼ် မႃးေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
9) သိုၵ်းတႆးပဵၼ်မႃးလၢႆၸုမ်း
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းတႆးလႆႈပဵၼ်မႃးလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း ဢမ်ႇပႆႇပဵၼ်ၸုမ်းလဵဝ် ၵွၼ်ႇလဵဝ်ၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ၵွပ်ႈပဵၼ်ယွၼ်ႉပၢႆးဝူၼ်ႉ ၸုမ်းပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉၶွင်မိူင်းမၢၼ်ႈ မႃးသ်ႂႇပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸုမ်းသိုၵ်းတႆးမီးသွင်ၸုမ်း ၽၢႆႇၼိုင်ႈ ဢဝ်ဝႃႇတမၢၵ်ႉၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉပဵၼ်ယ်ႂႇေသ ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈသမ်ႉ ဢဝ်ပိူင်တီႇမူဝ်ႇ ပဵၼ်ယ်ႂႇယဝ်ႉ တိုၵ်းေတႃးၵၼ်မႃး ပၢၼ်ႇသိုပ်ႇပၢၼ်ႇေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႄတႇပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁွႆးမိုဝ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုမ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆေၵႃႈဝႃႈလႆႈမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ႇၵူႈပွၵ်ႈ တႆးႁူႉၵၢၼ်မိူင်း တႆးႁူႉပၺ်ႇၺႃႇ ဢမ်ႇေပႃးမီးၼမ် ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ေသ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၵၼ် ဢမ်ႇဢဝ်ၵၼ်ဝႃႈ ၵူၺ်းႁူႉၶ်ႂႈႁဵတ်းလၢႆးၽ်ႂလၢႆးမၼ်း ၽၢႆႇၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ်သမ်ႉၶ်ႂႈႁဵတ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈ သမ်ႉထၢင်ႇလဵၵ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်းၵူၼ်းဢမ်ႇမီးပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းႁူႉၶဝ် ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼမ်သမ်ႉ ဢမ်ႇၶ်ႂႈၶၢမ်ႇၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ်ထၢင်ႇလဵၵ်ႉေသ ဢဝ်ၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်းပဵၼ်ယ်ႂႇ ၽိတ်းေမႃးၵၼ် တႅၵ်ႈယႆႈၵၼ်မႃး။
10) ထုၵ်ႇလီသိုပ်ႇႁဵတ်းႁိုဝ်
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢိင်ႇၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးေယးၵႃႇေၵႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ဢိင်ႇၼိူဝ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇေၵႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ဢိင်ႇၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးပၢႆးဝူၼ်ႉတႅၵ်ႈယႆႈၵၼ်ေသ တႆးေတႃႇတႆးတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉေသ ႁဵတ်းႁ်ႂႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈ လႆႈဢိုပ်းလႆႈယၢပ်ႇမႃးၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ယဝ်ႉႄလႈ ၼ်ႂးမိူင်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉဝႃႈပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းတႆးႄလႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း ဢမ်ႇၵွမ်ႉဝႃႈပၢင်တိုၵ်းတႆးေတႃႇတႆးၵူၺ်း ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵူႈပိူင်ပိူင် ၵူႈၸုမ်းၸုမ်းၼၼ်ႉ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းထုၵ်ႇလီၵိုတ်းႄလႈ ႁ်ႂႈမီးလွင်ႈၵတ်ႉယဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်မိူင်းပဵၼ်သင်ယူႇ ၵၢၼ်သိုၵ်းပဵၼ်သင်ယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းတၢမ်းဝႆႉေသၵွၼ်ႇ ထီႉၼိုင်ႈၼႆႉ သိုၵ်းတႆးတၢင်းသွင်ၸုမ်း ထုၵ်ႇလီဝူၼ်ႉၵၼ်ထိုင်ဝႃႈ ႁဝ်းေတႁဵတ်းသင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်း တီႈလႆႈလူႉ တီႈလႆႈပၢႆႈ တီႈလႆႈတၢႆယၢၼ်ၵႆၵႂႃႇပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းၶဝ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉၼႆၵူၺ်း လူဝ်ႇဝူၼ်ႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းေတလႆႈယူႇလီၵိၼ်လီႄလႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆလႆႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လမ်လွင်ႈလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတႆးယူႇၼ်ႂးမိူင်းေတႉ ေတဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉပဝ်ႇလႆႈ တူဝ်ႉဢေယးလႆႈေသတႃႉေၵႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇေတႉ တႃႇေတလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၼိုင်ႈတႃဢွၼ်ႇၵူၺ်းေၵႃႈ ေပႃးယၢပ်ႇယဵၼ်းႁႅင်းၼႃႇယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇၸ်ႂႈၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇေတၶတ်းႁူဝ်ႁိူဝ်း ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလူဝ်ႇလႆႈလႆလွင်ႈလူင်းၸွမ်းၼမ်ႉၼွၵ်းေသ ပ်ႂႉၵုမ်းထိင်းတူၺ်းႁူဝ်မၼ်းၵူၺ်း သင်ၽ်ႂၶတ်းၼမ်ႉေၵႃႈ ၵူၼ်းတၢင်းႁိူဝ်းၸၢင်ႇေတပိၼ်ႈတူၵ်းၼမ်ႉၸုမ်ၵႂႃႇ။
11) ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ႄၼပီေတႃႇ
ဢၼ်ပိူၼ်ႈၶ်ႂႈပၼ်ေတႉ ပိူၼ်ႈေတပၼ်ယဝ်ႉ ဢၼ်ေတေမႃဢဝ် ေတဢမ်ႇဢဝ်ၼၼ်ႉ မီးတီႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၵူၺ်း မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ 1996 ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇေတတႅမ်ႈလၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယိုၼ်းမိုဝ်းမႃး တႃႇေတႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တၢင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းတႆး ဢၼ်ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဝႆႉၵၼ်ၸွမ်းတၢင်း SPDC ၼၼ်ႉ ေတပဵၼ် ၸုမ်း SSPP/SSA ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်ႇလူင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ဢမိဝ်းတႃးၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇ) ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽႅင်ပႅင်းႄလႈ မိူၼ်ၼင်ၸုမ်းပႃႇတီႇ SNLD ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းေသ ဢွၵ်ႇပၢႆႈမႃးပႅတ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ႇလူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပႅၵ်ႈသမ်ႉဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃးတႆးေသတႃႉေၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ႇလူင်ၼၼ်ႉၵႂႃႇမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ မိူၼ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼင် ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ် တူၵ်းယွၼ်းႁ်ႂႈလႆႈၼႃႈတီႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႁင်းေၶႃ ႁ်ႂႈတႅပ်းတတ်းေသ တႅမ်ႈလူင်းပၼ်ၼ်ႂးမၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း 2008 ၵမ်းလဵဝ်ၼႆႉေၵႃႈပႃး မိူၼ်ၼင်ႇ ပဢူဝ်း လွႆ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉေၵႃႈ တူၵ်းယွၼ်းပႃးမိူၼ်ၵၼ် မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းတႆး ပႃႇတီႇၸုမ်းလ်ႂ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းလ်ႂ သၢၼ်ၶတ်းေသၸုမ်းႄလႈ ၸၢင်ႇလႆႈ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸ်ႂၵၼ်ေသ မၵ်ႉမၼ်ႈ ၸႅၵ်ႈဢဝ်မိူင်းတႆးၵႂႃႇပဵၼ် ၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႁင်းေၶႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽ်ႂမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁူမ်ႈႁူႉႁၼ်ငိၼ်းၸွမ်းမၼ်းလီလီၼၼ်ႉ ေတလႆႈႁၼ်ဝႃႈပဵၼ် တွၵ်ႇတႃႇ ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း (ဢၼ်လူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်ေၵႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉထူပ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႄလႈ ၶ်ႂႈႄမးတႃးၼႃႈတႃးတႃႇမၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူဝ်းၼႃႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ မၼ်းၸၢင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽ်ႂၶ်ႂႈလႆႈသင် ၽ်ႂၶ်ႂႈပဵၼ်သင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ေတၶတ်းၸ်ႂႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ေတၶတ်းၸ်ႂ ၸွမ်းၸ်ႂပၼ် ႁ်ႂႈသူင်ႇၵူၼ်းလူင်သုင်သုတ်းသူၶဝ်မႃးၵၼ် ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ၵူၼ်းလူင်သူၶဝ် ဢၼ်တၢင်ႇတူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉေၵႃႈ ယူႇတီႈတူဝ်မၼ်းေတေၵႃႉထူပ်း ေတႃႇေၵႃႉပႃးၼႆမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
12) တႆးေတၵႂႃႇေတႃႇလွင်းသင်
ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉထူပ်းယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉပႃး ၶႅပ်းၽၢႆႉ ပိူၼ်ႈတႃႇေတေပႉႁဝ်းပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းသင်ႄလႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ဝႃႈ တီႈဢၼ်မ်ႂးၶ်ႂႈလႆႈ ေၶႃႈတူၵ်းလူင်းတီႈႁဝ်းေၵႃႈေတမီး တီႈႁဝ်းေတၶ်ႂႈဢဝ်ၵႂႃႇေတႃႇလွင်းၵၼ်တၢင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈေၵႃႈေတမီး ၵူၺ်းၼႃႇ ၵၢၼ်ေတႃႇလွင်းႁဝ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းေတမျၢတ်ႇ ၸွင်ႇမၼ်းေတသုမ်း ၸွင်ႇမၼ်းေတလႆႈ ဢလၢင်းမၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶဵၼ်ႇႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ေပႃးေတၵုမ်ႇယူႇ ၼ်ႂးထိူၼ်ႇေသ ဢမ်ႇၵႂႃႇ ဢမ်ႇႁဵတ်း ဢမ်ႇၶဝ်ႈဢမ်ႇႁႃ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇလဵၼ်ႈသင်ၸွမ်းၼႆၸိုင်ႈ ယူႇလၢႆလၢႆယူႇေၵႃႈ (ဢမ်ႇၵႂႃႇေၵႃႈ) မိူၼ်ၼင်ႇသုမ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ေတႃႇလွင်းဢၼ်ဝႃႈ တီႇမူဝ်ႇႄလႈ ၾႅတ်ႇတႄရႇၼၼ်ႉ ေတႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸိင်ႇၼၼ်ႉၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ လၢႆဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆးေသပွၵ်ႈ လွင်ႈတီႇမူဝ်ႇႄလႈ ၾႅတ်ႇတႄရႇၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇ ႁဝ်းလူဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢႃႇၼႃႇသုၼ်ႇလႆႈႁဵတ်းၼၼ်ႉေၵႃႈ သင်ႁဝ်းမီး ဢႃႇၼႃႇ သုၼ်ႇလႆႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးေၵႃႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ပူၵ်းပွင်လႆႈ မိူင်းတီႇမူဝ်ႇႄလႈ ၾႅတ်ႇတႄရႇ မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူင်းတႆးၼႆႉ ယၢမ်ႈလႆႈပဵၼ် Federal Of Shan State မႃးမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉလူး။
13) တၢင်းႁၼ်ထိုင်သုၼ်ႇတူဝ်
မိူဝ်ႈၼ်ႂးဝၼ်းထီႉ 01 February 2021 ဝၼ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇၶဝ် ၶိုၼ်ႈသိမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်ႇသုတ်း ၸုမ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶၢတ်း လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ေတလႆႈႁၼ်ဝႃႈပဵၼ် ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၼၼ်ႉဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ မိူဝ်ႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၶႃႈေတႉ ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်းႄလႈ ဢမ်ႇၵမ်ႉထႅမ်ႈၸွမ်းေသဢိတ်း ယွၼ်ႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးတၢင်းၼႃႈၼႆႉ ေတပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ တီႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈယိပ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉဝႃႈပဵၼ် လွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ဢဝ်ေၶႃႈဢၢင်ႇဝႃႈ ယွၼ်ႉသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၽိတ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း မၼ်းမီးလၢႆလၢႆလွင်ႈတီႈ ၼ်ႂးႄၵႈၵၢင် ၸုမ်းပႃႇတီႇႁႅင်းလူင် NLD ႄလႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃၼ်ႂးႄၵႈၶဝ်သွင်ၸုမ်းၼႆႉၵူၺ်းႄလႈ တႆးဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း ဢႃးလူမ်းၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ႄလႈ ၵႃႈၸွမ်းလင် ၸုမ်းၼိုင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈ ၽွင်းယၢမ်းၸုမ်းၶဝ်သွင်ၸုမ်း တႅၵ်ႈယႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇေမႃဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီမၼ်း ပၼ်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းႄလႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵူၺ်း သၢင်ႈသီႈႄလႈ ၼူၵ်ႉယုင်းၽိတ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ တႆးၵႂႃႇႄၶႇေၵႃႈတႆးၽိတ်း တႆးၵႂႃႇဢဝ်မႆႈေသႇေၵႃႈ တႆးေၵႃႉၼၼ်ႉ ၸုမ်းေၵႃႉၼၼ်ႉ ေတတုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူၺ်း။ လွင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၼ်ႂးႄၵႈၵၢင်ၶဝ်ၼင်ၵၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ၵႂႃႇလဵၼ်ႈသင်ၸွမ်းၶဝ် တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းေၵႃႈ လူဝ်ႇေမႃယူႇႁင်းၵူၺ်းႁဝ်း မိူၼ်ၼင် လွၵ်းလၢႆး ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ်ၼႆႉ ၸ်ႂႉတိုဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႅင်းယ်ႂႇၵႃႇႁိုဝ်ယ်ႂႇ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင် ၶ်ႂႈၶိုၵ်ႉၵႃႇႁိုဝ်ၶိုၵ်ႉ ေပႃးၵႂႃႇၶတ်းပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈလွၵ်း မႅၼ်ႈလၢႆးမၼ်းေၵႃႈ ႁူႉတိုၼ်းေတၵွႆႇႄလႈ ေတယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူၺ်း ၽွင်းယၢမ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉယူႇၼႆႉ လူဝ်ႇေမႃလဵၼ်ႈလူဝ်ႇေမႃဝၢင်းၽႅၼ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ၽ်ႂမၼ်း ႁ်ႂႈမၼ်ႈၵိုမ်း မိူၼ်ၼင် လွၵ်းလၢႆး ၸုမ်းသိုၵ်း AA ၶဝ်ၼႆႉႁဵတ်းၵူၺ်း။
ၵၢၼ်ၶတ်းပိူၼ်ႈၼႆႉ မီးၶိင်ႇမီးၶၢဝ်းမၼ်း ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ေတလႆႈၶတ်းပိူၼ်ႈေသႇေသႇ ေတလႆႈေမႃတူၺ်းပႃးငဝ်းလၢႆးပိူၼ်ႈ ငဝ်းလၢႆးႁဝ်းလီလီ ေပႃးဢမ်ႇေမႃတူၺ်း ဢမ်ႇေမႃထတ်းသၢင်ႈ လီလီေသၶတ်း ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႇယၢပ်ႇမႃးဝၢႆးလင်ၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢႃႇၼႃႇမီးၼ်ႂးမိုဝ်းၽ်ႂ ၽ်ႂသမ်ႉယိပ်းၵုမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၽ်ႂသမ်ႉ မီးဢႃႇၼႃႇတႅပ်းတတ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉလႆႈ လူဝ်ႇလႆႈေမႃတူၺ်း ေမႃႁၼ် ၶွင်လီၶွင်ဝၢၼ်ႈ ပိူၼ်ႈေပႃးမႃးတမ်းပၼ်ႁဝ်းယဝ်ႉ တႃႇေတဢဝ်မႃးၵိၼ်ၵူၺ်း တိုၵ်ႉၵူဝ်ယူႇ တိုၵ်ႉဢိုၼ်ဢိူဝ်ႈၵူၺ်းေတႉ တိုဝ်ႉတၢင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တႃႇေတလႆႈမႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉယၢပ်ႇယဵၼ်းဝႆႉယူႇ ဢမ်ႇၵွမ်ႉဝႃႈ ႁၼ်တၢင်းၵိၼ်တၢင်းၼႃႈေတလႆႈ ၵိၼ် ေတလႆႈဢဝ်ၵူႈဢၼ် လိူဝ်ေမႃတူၺ်းပႃးထႅင်ႈဝႃႈ ၸွင်ႇမၼ်းၼဝ်ႈ ၸွင်ႇမၼ်းလီ ၸွင်ႇမၼ်းမီးၵွင်ႉပႃးၼ်ႂး ၶွင်ၵိၼ်ၼၼ်ႉ ၼႆပႃးထႅင်ႈယူႇ။
ၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ေတလႆႈၶၢမ်ႇယၢပ်ႇ ေတလႆႈၶၢမ်ႇၸိုဝ်ႈသဵင်ႈလူႉဢိတ်းဢိတ်းယဝ်ႉ တႃႇေတဢဝ်မုၵ်ႉၸုမ်း တႃႇေတဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇလွတ်ႈလႆႈလီလႆႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ယႃႇေပတူၺ်းၵႆ တူၺ်းတီႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် NUG ၶဝ်မီးၼၼ်ႉၵူၺ်းလႃႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းလူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈေၵႃႈဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းေၵႃႉၼႆႉပဵၼ် ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇၼႆေသ ဢဝ်တၢႆပႅတ်ႈ ၸုတ်ႇႁိူၼ်းေယးပႅတ်ႈေၵႃႈမီး ၽၢႆႇၸုမ်း PDF ၶဝ်ေၵႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းပွၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢိူဝ်ႈၼႆေသ ဢဝ်တၢႆပႅတ်ႈ ယိုဝ်းတၢႆပႅတ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလၢႆလၢႆေၵႃႈမီး ေပႃးတူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ယိူၼ်ဢွၼ်ႇၵူၺ်း။ ၽိူဝ်ႇေသ ပၢႆးမၢၵ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် ေယးၵႃႈေၵႃႈလႆႈၵူဝ် သမ်ႉပၢႆႈပၢင်တိုၵ်းထႅင်ႈေသ ဢမ်ႇမီးၶဝ်ႈၵိၼ်တီႈယူႇတီႈၼွၼ်း ယူႇၼ်ႂးထိူၼ်ေသ ဢမ်ႇႁၼ်လႅင်း ဢမ်ႇႁူႉေတလႆႈမိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈဝၢၼ်ႈ တီႈႁိူၼ်းထႅင်ႈမိူဝ်ႈလ်ႂ ၽွင်းယၢမ်း ၵပ်းၵိၼ်းယူႇၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈေမႃယူႇၸွမ်းႄလႈ ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ ဢဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းယူႇလွတ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးၵေႃ့ၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၺႃးၵူၼ်းသိုပ်ႇၾူၼ်းလႅၼ်ဝႃႈပဵၼ်ပီႈၼွင့်ၼႆသေ ယွၼ်းႁႂ်ႈသူင်ႇပၼ်ငိုၼ်း သုမ်းငိုၼ်းၸွမ်းၼပ့်ႁူဝ်သႅၼ်ပျႃး။
ဝၼ်းတီႈ 20/10/2022 ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆႉတီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ ၺႃးၵူၼ်းသိုပ်ႇၾူၼ်းၸူး မၼ်းၸၢႆးသေလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၼႃ့ယိင်း၊ မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလွင်ႈငိုၼ်းတွင်းၼႆလႄႈ ႁႂ်ႈဢူၼ်းငိုၼ်းပၼ် ၊ ဝၢႆးမႃး ၵပ်းသိုပ်ႇႁႃၶိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ သုမ်းၸွမ်းငိုၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်ဝၢတ်ႇ(မႅၼ်ႈႁူဝ်သႅၼ်ပျႃး) ။
ၸၢႆးတီ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ပဵၼ်ၽူႈယိင်းဢေႃႈထူဝ်းမႃး။ မၼ်းဝႃႈမၼ်းပဵၼ် ၼႃႉယိင်းၶႃႈ ၼႆဝႃႇ။ သဵင်မၼ်းၵေႃႈမိူၼ်တႄ့ဢေႃႈ။ မၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းထႆးတေႃႇၶႃႈမႃး ။ မၼ်းဝႃႈ မၼ်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းႁႅင်းၼႆသေယွၼ်းမႃးလႄႈ ၶႃႈၵေႃႈဢူၼ်းပၼ်ငိုၼ်းထႆး 4,000 ဝၢတ်ႇ (တူၵ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈ သွင် သႅၼ်ပၢႆ)။ မၼ်းဝႃႈ မွၵ်ႈဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်းၼႆႉ တေဢူၼ်းပၼ်ၶိုၼ်းၶႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝၢႆးသေဢူၼ်းပၼ်ယဝ့် ၶႃႈၵပ်းၸူးမၼ်းၶိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉၶႃႈၸင်ႇႁူႉဝႃႈ ၺႃးလႅၼ်ယဝ့်ၼႆ။”- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးတီၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ။ ႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈလၢၼ်ႉၶၢႆပႃ ၼႂ်းၵၢတ်ႇတီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ မိူင်းထႆး။ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်းလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း၊ သူင်ႇငိုၼ်းလဵင်ႉလူပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉဢၼ်ၵိုတ်းတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
“ဝၢႆးဢူၼ်းငိုၼ်းပၼ်မၼ်းယဝ်ႉႁေ ယၢမ်းလဵဝ် ငိုၼ်းၶႃႈၵေႃႈၵိုတ်း 100 ဝၢတ်ႇၵူၺ်းယဝ့် ။ တေၵႂႃႇၵိၼ်ၶဝ်ႈတီႈလႂ် တမ်ႉဢမ်ႇႁူႉၶႃႈၼႆႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ပီႈၼွင့်တႆးတေဢမ်ႇၺႃးလႅၼ်ၼၼ့် ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင့်ၼမ်ၼမ်ၶႃႈ။ ယႃႇလႃႈလီႈယုမ်ႇ ပေႃးပိူၼ်ႈထူဝ်းမႃးၼႆ” – ၸၢႆးတီ တူၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉ ၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ့ မီးလွင်ႈလွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၵၼ်တင်းၼမ် မီးလၢႆလွၵ်းလၢႆး မိူၼ်ၼင်ႇလွၵ်ႇႁႂ်ႈလူင်းတိုၼ်း ၊ လွၵ်ႇၶၢႆၶူဝ်ၶွင်၊ လွၵ်ႇဝႃႈမီးဢမူ့ၶၻီး ၊ လွၵ်ႇဝႃႈမီးၵူၼ်းသူင်ႇၶွင်မႃးႁႂ်ႈၸၢႆႇငိုၼ်းဢွၼ်တၢင်း လိူဝ်ၼၼ့်လွၵ်ႇႁႂ်ႈပဵၼ်ၵေႃ့ႁၵ့်သေၵဝ်းႁႂ်ႈလူင်းတိုၼ်းသုမ်းငိုၼ်းတင်းၼမ်ၸိူဝ်းၼႆ့ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇ တူၵ်းပဵၼ်ယိူဝ်ႇၼၼ် ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင့်ၼမ်ၼမ်ၼႆယဝ့်။


text:
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃယု 11 လိူၼ် ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃၵႂ်ႈသေ လိုမ်းတူဝ်ၵႂႃႇ 8 ဝၼ်း၊ တႃႇတေယူတ်းယႃတူဝ်ၼၼ်ႉပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵိၼ်းၸႂ် ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆ့ ၸိုဝ်ႈ ၸၢႆးဢွင်ႇဢူး ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းသႃႇထုၼ်း ပႃႈမွၼ်းၸိင်ႇ ယူႇဝဵင်းသီႇပေႃ့။ ယၢမ်းလဵဝ်ၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ် တႅပ်းဢွႆႈ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လႆႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ပီ။
ယၢမ်းလဵဝ်ၸုမ်းၸွႆႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ( မြင့်မြတ်ပါရမီ သွေးအလှူရှင်နှင့်လူမူကူညီရေး) ၸွႆႈဢဝ်တူဝ်သူင်ႇပၼ် ႁူင်းယႃလူင်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ။
ဢူးဢွင်ႇၼႅင်ႇဢူး ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ( မြင့်မြတ်ပါရမီ သွေးအလှူရှင်နှင့်လူမူကူညီရေး) ဝဵင်းမူႇၸေႊလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ” ၸႂ်ႈဢေႃႈ ဢူၺ်းၵေႃ့ ၶႃႈၵႂႃႇႁၼ်မႅၼ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉတီႈႁူင်းယႃမူႇၸေႊသေ ထူဝ်းမႃးလၢတ်ႈဢေႃႈ။ မေႃယႃၶဝ်ဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ် ဢွၵ်းဢေႃၵႂ်ႈ လႄႈ တၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈ (TB) ၊ ၵွပ်ႈၼႆ ႁႂ်ႈၸွႆႈသူင်ႇပၼ်ႁူင်းယႃဝဵင်းလိူဝ်ႇၼႆဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉဢမ်ႇယူႇလီႁႅင်း၊ လိုမ်းတူဝ်ဝႆႉ 7-8 ဝၼ်းသေ ႁပ်ႉလွင်ႈယူတ်းယႃယူႇတီႈႁူင်းယႃမူႇၸေႊ။ မေႃယႃႁႂ်ႈၵႂႃႇသိုပ်ႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၶဝ်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလူင်းၵႂႃႇယႃတူဝ်။
ဢူးဢွင်ႇၼႅင်ႇဢူးသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ-“ ၶဝ်လႅပ်ႈဢမ်ႇမီးပီႈၼွင့်ၶႃႈ။ ၶဝ်မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွႆး။ ၶဝ်ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇဝဵင်းလိူဝ်ႇ။ယၢမ်းလဵဝ် ၸုမ်းၸွႆႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇၸွႆႈႁႃ ငိုၼ်းလူႇ လႆႈၽွင်ႈသေ ၸွႆႈသူင်ႇပၼ် ႁူင်းယႃဝဵင်းလိူဝ်ႇဝႆႉယဝ်ႉဢေႃႈ၊မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းဢၢင်ႈသူင်ႇထိုင်ႁူင်းယႃဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၵမ်းလဵဝ်သမ့်ၵူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ယူတ်းယႃႁိုင်လႄႈ ၸင်ႇသူင်ႇထိုင်ဝဵင်းလိူဝ်ႇၵူၺ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် “- ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ FED( Foundation for Education and Development) ၶဝ်ဢွၵ်ႇဝႆ့ဝႃႈ တၢင်းပဵၼ် TB ၼႆ့ မီးလွၵ်းလၢႆးယႃ (1) ၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ် (2) ၶၢဝ်းတၢင်း 8 လိူၼ် ယွၼ့်တၢင်းပဵၼ် TB သေ ၸၢင်ႈပဵၼ်ပႃး ထႅပ်ႉယႅပ်ႉၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃၵႂ်ႈ(ဉီးနှောက်အမြှေးပါးရောင်ခြင်း) ပေႃးပဵၼ်ၼၼ်မႃး လႆႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းယူတ်းယႃ တႃႇ 12 လိူၼ်။သင်ဝႃႈဢမ်ႇယူတ်းယႃၶိုတ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢမ်ႇဢဝ်သၢႆၸႂ်လႆႈၶိုၼ်း လႄႈ ၸၢင်ႈၽႄႈလၢမ်းတိတ်းၸပ်းၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းလႆႈ – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 11 လိူၼ် ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် TB ၼႆ့ မီးဝႆ့တီႈ ႁူင်းယႃလူင် ( ၵူႇၼွၼ်း 550 ) ဝဵင်းလိူဝ်ႇ။ ပေႃႈမႄႈသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁႃၸဝ့်ၵိၼ်ၶမ်ႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းပဵင်းပေႃးတႃႇယူတ်းယႃ။
ၸဝ်ႈၽူႈၵူၼ်းလီၸဝ်ႈလႂ် ၶႂ်ႈၵမ့်ၸွႆႈငိုၼ်းတွင်းၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလႆႈတီႈ ဢူးဢွင်ႇၼႅင်ႇဝိၼ်း ၾၢႆႇၸွႆႈႁႃငိုၼ်းပၼ် တီႈမၢႆႈၾူၼ်း 09 263 859 535 လႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈ။


text:
ၸၢႆးယွတ်ႈၶမ်း/ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
တႆးႁွတ်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၵမ်ႉထႅမ်တႃႇသၢင်ႈလုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈထႅင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် တႃႇငိုၼ်းၶႄႇ 4,310 ယႂၼ် (မႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ ၵဝ်ႈသႅၼ်သွင်မိုၼ်ႇပၢႆ)။
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ တင်း လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် 2019 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႆႈသိုပ်ႇ ၵမ်ႉထႅမ် တႃႇသၢင်ႈလုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႆႈၵမ်ႉထႅမ်ထႅင်ႈငိုၼ်းၶႄႇ တင်းမူတ်း 4,310 ယႂၼ်။
သဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ဢၼ်လႆႈၵမ်ႉထႅမ်မႃး တီႈၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႃႇၵမ်ႉထႅမ် ၵမ်ႉ ဢုတ်ႇတွႆႇႁွၵ်ႈ ၸွႆႈမဵတ်ႉႁိၼ်မဵတ်ႉသၢႆး ႁူမ်ႈသၢင်ႈပၢႆးတႃႇသိုဝ်ႇၸိုင်ႈတႆး လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼၼ်ႉ သမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးဢူး – ၼွင်ႉသဵဝ်ၶမ်း ၼမ်ႉၶမ်း (ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမိူင်းၶႄႇ) တႃႇငိုၼ်းၶႄႇ 30 ယႂၼ်။ ဢေးၼၢင်း၊ ၸၢႆးမွၼ်း ၼေႃႇ၊ ၸၢႆးဢွၼ်ႇၶိူဝ်း ႁူဝ် ၶၢႆးၼမ်ႉလၼ်ႈ 50 ယႂၼ်၊ ၸၢႆးၶမ်းလူႇ – ၼၢင်းလႃႉဢေး ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မိူင်းတဵမ် 500 ယႂၼ်၊ ဢၢႆႈပေႃႇ မိူင်းပေႃႇ 100 ယႂၼ်၊ ပႃႈၶမ်းမူၼ်ႇ မၢၼ်ႈၼွင်မူၼ်း ထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် 200 ယႂၼ်၊ ပႃႈယိင်း မၢၼ်ႈၼႃးလူင် ဢိူင်ႇထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် 50 ယႂၼ်၊ ၸၢႆးသၢင်ႇၵျေႃႇ သၢႆၸေႊလၢၼ်ႉ 200 ယႂၼ်၊ လုင်းသၢင်ႇဢၢႆႈၶဝ်ပေႃႈမႄႈ လုၵ်ႈတင်း ႁိူၼ်း မၢၼ်ႈသွၼ်း 200 ယႂၼ်၊ ၸၢႆးထုၼ်း – ၼၢင်းထေး မိူင်းမၢဝ်း 100 ယႂၼ်၊ ယိင်းတႆးယၢၼ်မိူင်း 30 ယႂၼ်၊ ၸုမ်းၼၢင်း လႅဝ်းလႄႈ ၸၢႆးၶွၼ်မၢဝ်း ထုင်ႉ မၢဝ်း 100 ယႂၼ်၊ ၶိူဝ်းမိူင်း မိူင်းသူႈ 30 ယႂၼ်၊ ၶိူဝ်းလႅင်း သီႇပေႃႉ 10 ယႂၼ်၊ ၼၢၼ်သင် ဝၢၼ်ႈၵွၵ်ႇ မိူင်းမႃႉ 20 ယႂၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းဢေႃႊၵတ်ႊသ်သမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼၢင်းလႅင်းဢေး သၢင်ႇႁၢႆး 50 ယႂၼ်၊ သိူဝ်ထိူၼ်ႇ ၼမ်ႉၶမ်း 40 ယႂၼ်၊ ၸၢႆးသၢင်ႇ ၼုမ်ႇ ဝၢၼ်ႈၵျွင်း ၼွင်ၽႃ တၢင်ႉယၢၼ်း 500 ယႂၼ်။ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊ 2019 သမ်ႉ ၸၢႆးလူင်ၸၢႆး သိပ်းသွင်ပၼ်း ၼႃး လႆႈၵမ်ႉထႅမ်ၶဝ်ႈမႃးထႅင်ႈ တႃႇငိုၼ်းၶႄႇ 2,000 ယႂၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
သင်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ဢၼ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၶႂ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းတွင်ႈထၢမ် လႆႈတီႈ ၼွင်ႉလၢဝ် မၢႆ Wechat ID: Nonglao758758 ၵူႈၶၢဝ်း ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ လႆႈၵမ်ႉထႅမ်တႃႇသၢင်ႈလုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈမိူဝ်ႈလိူၼ် ဢေႊ ပရိူဝ်ႊ 2019 ၼႆႉ တႃႇငိုၼ်း 2,350 ယႂၼ်။ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2019 ၼႆႉ တႃႇငိုၼ်း 1250 ယႂၼ်။ ပွၵ်ႈ ၵမ်းသၢမ်ၼႆႉသမ်ႉ ငိုၼ်းၶႄႇထႅင်ႈ 4310 ယႂၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉ တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈလုမ်းၼႂ်းပီ 2020 တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း။ တေၵေႃႇသၢင်ႈတႃႇ 4 ၸၼ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉ တႃႇငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 4 ႁဵင်သႅၼ်ပျႃး။ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈတိုၵ်ႉႁပ်ႉငိုၼ်း ၵမ်ႉၸွႆႈတီႈၸဝ်ႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ယူႇ။ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လုမ်းၶၢဝ်ႇတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵူႈၵေႃႉ။