text:
ဝၼ်းထိ 26/01/2018
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းပၢႆပီလႄႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵူႈပွတ်းတွၼ်ႈ
တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 31/12/2017 ထိုင်ဝၼ်းထိ 07/01/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူၵ်းတပ်ႉၵွင်ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈ တိူင်း သိုၵ်း သီႇတိူင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းတေႃႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တိုၼ်းဢမ်ႇၼပ်ႉသွၼ်ႇ သႂၢင်းၵိၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA သေသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်း ႁွင်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈပွတ်းဢွၵ်ႇ။ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇ လႆႈၵူၼ်း ပႃးၸွမ်းလွင်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ၊ တိမတ်ႉ၊ တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆ၊ တဵၵ်းၶၢၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၶွင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ တဵၵ်းၶၢၼ်း လူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းမိူင်းသေ လွၵ်ႇ ငိုတ်ႈ တေဢဝ်ၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 31/12/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 147 ႁႅင်းၵူၼ်း100 ပၢႆ လႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 243 ဢၼ်ယူႇ ပႃႈ တႂ်ႈ တိူင်းသိုၵ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ပိုတ်းယိုဝ်းတပ်ႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈ တႆး SSPP/SSA သေဢဝ်ၾႆးၽဝ်ပႅတ်ႈႁူင်းတိုတ်းယႃႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးသၢင်ႈဝႆႉ တီႈ ၼမ်ႉယမ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇသီႇပေႃႉ ယၢၼ်သီႇပေႃႉမွၵ်ႈ 30 လၵ်း။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇတိမတ်ႉၵူၼ်းမိူင်းသီႇၵေႃႉ- ၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိုပ်ႇတဵၵ်း ၶၢၼ်းၸႂ်ႉလူတ်ႉၵႃးၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈႁႃႈလမ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 03/01/2018 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 292 ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ၶူဝ် လမ်)လႄႈၶမရ 332 ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (တူၼ်ႈတီး) ပိုတ်းယိုဝ်းပၢင်သဝ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈလွႆလႅမ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ဝၼ်းထိ 05/01/2018 သမ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇၵႂႃႇတဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈသူင်ႇတၢင်းၶဝ်ဢၼ်ၵႆ 5 လၵ်း။
ဝၼ်းထိ 05/01/2018 လႄႈဝၼ်းထိ 06/01/2018 သမ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ 333 လႄႈ ၶလရ 43 ဢၼ်ယူႇပႃႈတႂ်ႈ တိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇ (ၵဵင်းတုင်) လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ တႆး RCSS/SSA သၢမ်ပွၵ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႅတ်ႈထၢမ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်သိုၵ်းတႆးသေလွၵ်ႇငိုတ်ႈပႃးဝႃႈတေဢဝ်ၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈလႄႈတဵၵ်းၶၢၼ်းၵိၼ် ၶဝ်ႈၶွင်တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
လွင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇပႃႈတႂ်ႈ တိူင်းသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းလႄႈ ပူၼ်ႉ ပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလီလႆႈမႆႈၸႂ်တေႉတေႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈတိုၼ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းသင်ႇ ၸၼ်ႉ ပႃႈၼိူဝ် တီႈၼႄႇပျီႇတေႃႇ လူင်းၸူးတပ်ႉသိုၵ်း ပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်းယိုဝ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပဵၵ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA လႄႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းဢၼ်လူင်း လၢႆး မိုဝ်း NCA ၼၼ်ႉၵေႃႈယဝ်ႉ ၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇပၼ်တၢမ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ယွၼ်ႉထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ ၵမ်ႉထႅမ် ၸုမ်း မႅၵ်ႇ ၵွင်ႈၵၢင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸွမ်းႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ် RCSS/SSA ဢွၼ်ၸတ်းပိူဝ်ႈတႃႇ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼၼ်ႉတိုၼ်းပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈ လွင်ႈဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂ်ႈပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်းၼႂ်းပီ 2018 ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းတၢမ်ပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ–
ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ–
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 147 လႄႈ 243 တိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 31/12/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတပ်ႉ 147 ၼွင်ၵေႃႈ 243 ၼမ်ႉလၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် 100 ပၢႆ လေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉၼမ်ႉယမ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇသီႇပေႃႉ ယၢၼ်ၵၼ်မွၵ်ႈ 30 လၵ်းသေ ၽဝ် ပႅတ်ႈ တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA။ တပ်ႉၼမ်ႉယမ်းၼႆႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပိုတ်ႇဝႆႉပဵၼ် ႁူင်းတိုတ်းယႃႈ၊ မူၼ်ႉမေးတူဝ်ၸႂ် ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းတိတ်း ယႃႈမဝ်း ၵမ်။
ဝၢႆးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇတိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းယူမ်း 3 ၵေႃႉဢၼ်ယူႇႁိမ်းႁွမ်း ၽွင်းၶဝ် ၵႂႃႇဢိတ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁဵဝ်းသေပွၵ်ႈမႃး ႁိူၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၼ်မႅၼ်ႈၸၢၵ်ႈ လၢတ်ႈ တီႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢဝ်ၽႃႉမိတ်ႈထႅၵ်ႇ ၵွၵ်းႁူဝ် ပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်း။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း (ၸၢဝ်းတဢၢင်း/လွႆ) သွင်ၵေႃႉၽူဝ်မႄး လုၵ်ႉတၢင်းသွင်ၵေးမႃး ႁၼ်သႂ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိမတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉ ဢဝ်ထူင်သုပ်းႁူဝ်ၶဝ်ဝႆႉ တီႈၼမ်ႉယမ်း မိူဝ်ႈၶၢဝ်း ယၢမ်း (2) မူင်းဝၢႆးဝၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁေႉၵူၼ်းသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉဝႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်းသေ ၸႅတ်ႈထၢမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၽႂ်လႂ်၊ လုၵ်ႉလႂ်မႃး၊ တေၵႂႃႇတီႈလႂ်ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉၸင်ႇပွႆႇ သေလၢတ်ႈဝႃႈ သူၶႂ်ႈမိူဝ်းလၢတ်ႈၽႂ်ၵေႃႈ လၢတ်ႈလႃႈ ႁဝ်းတေယူႇတီႈၼမ်ႉယမ်းၼႆႉထႅင်ႈ 1 ၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိမတ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ယွၼ်ႉပႃးၵွင်ႈလူမ်း (ၵွင်ႈယိုဝ်းၼူၵ်ႉ)။
ဝၼ်းထိ 01/01/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း 3 မူင်း လုင်းၸၢႆးၶမ်းဢွင်ႇ တႅၼ်းၽွင်းသီႇပေႃႉတင်းၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈ သွင်ၵေး လႄႈၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈပၢင်သၢၼ်ႈ ၵႂႃႇထူပ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈသွင်ၵေး တီႈဢၼ်ၶဝ်ၵိုတ်းယင်ႉ လိုဝ်ႈ ဝႆႉၼႂ်းဝတ်ႉ/ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ။ ၾၢႆႇတႅၼ်းၽွင်းၶဝ်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် မဵဝ်းၵျေႃႉၶၢႆႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ တေပွႆႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ ၼႂ်းဢမ်ႇႁိုင် ၼႆႉယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈထႅင်ႈသွင်ၵေႃႉ ဢၼ်ႁၼ်ၺႃးၵွင်ႈလူမ်းလႄႈ ၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ တေဢဝ်သႂ်ႇ ၶွၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4 ၵေႃႉဢၼ်ၶဝ်တိမတ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၵႂႃႇဝႆႉတီႈတပ်ႉၶဝ်ၼွင်ၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/01/2018။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 22/01/2018 ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4 ၵေႃႉၼၼ်ႉလႆႈႁူႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶဝ် သူင်ႇၵႂႃႇပၼ် ႁူင်းပလိၵ်ႊ လႃႈသဵဝ်ႈသေဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်းၶွၵ်ႈယဝ်ႉ ၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4 ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးတိမတ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ
- ၸၢႆးလူႇဢႃႇယု 30 ပီပဵၼ်လုၵ်ႈ လုင်းသေႃးယ ဝၢၼ်ႈၵုင်းယူမ်း (လင်ႁိူၼ်း 30 ၼႂ်းဢိူင်ႇ သႅင်ၵႅဝ်ႉ) (မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ထုၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢဝ်ၽႃႉ မိတ်ႈထႅၵ်ႇ ၵွၵ်းႁူဝ်ပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႉ ႁႅင်းယွၼ်ႉ ႁၼ်ၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈတီႈတူဝ်မၼ်း)
- ၸၢႆးလူႇဢႃႇယု 35 ပီ ပဵၼ်လုၵ်ႈၼၢႆးၼၢင်း ယူႇဝၢၼ်ႈၵုင်းယူမ်း
- ၸၢႆးဢုင်းၵျေႃႇဢႃႇယု 40 ပီ ပဵၼ်လုၵ်ႈလုင်းၵျေႃႇ ဝၢၼ်ႈၵုင်းယူမ်း
- ၸၢႆးထူး ဢႃယု 30 လုၵ်ႈၸၢႆး ၶိင်းဢွင်ႇ ၼၢႆးမၢႆ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ဢိူင်ႇသႅင်ၵႅဝ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။ ႁူပ်ႉသႂ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ လႄႈၼမ်ႉႁဵဝ်း ပႃးၵွင်ႈလူမ်း (ဢၼ် ယိုဝ်းၼူၵ်ႉ)။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵုင်းယူမ်း ႁၼ်ၽွင်းလုၵ်ႉဝၢၼ်ႈမႂ်ႇတေၽၢတ်ႈၵုင်းယူမ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 243 လႄႈ 147 တဵၵ်းၶၢၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢဝ်လူတ်ႉၵႃးတေႃႉသူင်ႇၶဝ်ထိုင်သွင်ၵႄး ၽွင်း ပိုတ်း ယိုဝ်း SSPP/SSA
ဝၼ်းထိ 31/12/2017 ၵၢင်ၼႂ် (8) မူင်းပၢႆဝၼ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 243 လႄႈ ၶလရ 147 ပိုတ်းယိုဝ်းပၢင်သဝ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတီႈတပ်ႉၼမ်ႉယမ်းယဝ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈပၢင်ၶူး ၵႂႃႇတၢင်း ဢွၵ်ႇသေၵႂႃႇတဵၵ်းၶၢၼ်းဢဝ်ၵႃးတီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပူး (2) လမ်းသေၵႂႃႇတင်းဝၢၼ်ႈ ၵုင်း ၼိဝ်ႉထိုင်တီႈ ၼမ်ႉယမ်း (11) မူင်း။
ၶဝ်ၶိုၼ်ႈဢဝ်တီႈယူႇၵုင်းၽၢႆႇတူၵ်းၼမ်ႉယမ်း သေ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ပွႆႇသႂ်ႇႁူင်းတိုတ်းယႃႈၼမ်ႉယမ်း၊ဝၢႆးၶဝ် ယိုဝ်း ၼမ်ႉယမ်းယဝ်ႉ ယၢမ်း (12) မူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းတပ်ႉၼမ်ႉယမ်း သေဢဝ်ၾႆးၽဝ်ၶွၵ်ႈလႄႈ ႁူင်းၼွၼ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇတီႈၼၼ်ႈထိုင်12 မူင်းၵၢင်ၶိုၼ်းယဝ်ႉၸင်ႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႃႈတင်းတူၵ်းမိူဝ်းၽႅဝ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁဵဝ်းယဝ်ႉ သိုပ်ႇၵႂႃႇတင်းဝၢၼ်ႈၵုင်းယူမ်း သေတဵၵ်းၶၢၼ်းဢဝ်ၵႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်လမ်း သူင်ႇ တၢင်းၶဝ် တၢင်းဝၢၼ်ႈပၢင်သၢၼ်ႈ တင်းသွင်ၵႄး။
ၵႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၶၢၼ်းၸႂ်ႉလၢႆၼၼ်ႉ
- ၵႃးၼၢႆးဢွင်ႇ မႄႈမၢႆႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းယူမ်း
- ၵႃးၸၢႆးၶမ်းပၢင်ႇ ဝၢၼ်ႈၵုင်းယူမ်း
- ၵႃးၸၢႆးၶမ်းလူႇ ဝၢၼ်ႈၵုင်းယူမ်း
ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 292 လႄႈၶမရ 332 တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူင်ႇတၢင်း
ဝၼ်းထိ 03/01/ 2018 ဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 13:30 မူင်းၶိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 292 လႄႈ ၶမရ-332 ႁႅင်းမွၵ်ႈ 90-ၵေႃႉ ၶဝ်ႈ ဝႅတ်ႉယိုဝ်း ၽွင်းၵူၼ်းသိုၵ်း RCSS/SSA 4 ၵေႃႉ ပႂ်ႉဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼွၵ်ႈပၢင်သဝ်း ဝႆႉတီႈၸဝ်ႈမိူင်း ဝၢၼ်ႈ လူင်ၶိင် ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်း သေႁဵတ်းႁႂ်ႈၾၢႆႇၵူၼ်းသိုၵ်း RCSS တူၵ်းသုမ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ။
ဝၼ်းထိ 05/01/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 292 ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼွင်ပႃတႅပ်းသေ တဵၵ်းတဵင် ႁႂ်ႈလုင်းၵၢင်ႉ ႁႃ ပၼ်ၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ် ၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆလႄႈ ၸၢႆးထုၼ်း ဢႃႇယု 19 ယူႇပွၵ်ႉၵုင်းဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပႃ တႅပ်း လုၵ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၼႄတၢင်း ၵႂႃႇသူင်ႇသၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထိုင်တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ႁႅင်ႈ ယၢၼ်ၵႆ 5 လၵ်း ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝၢၼ်ႈလွႆၵိူၼ်ႇ ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် ယဝ်ႉၸင်ႇပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် ၶလရ 292 ၼႆႉပၵ်းတီႈၵွင်းသၢႆး ဢိူင်ႇပဵင်းၸႂ် ၼမ်ႉၸၢင် (ငဝ်ႈတပ်ႉမီး ၼွင်ဝူဝ်း-ဢၢင်ႇတေႃး) ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ရလၶ) ၶူဝ်လမ်။ တပ်ႉ ၶမရ-332 သမ်ႉပၵ်းတီႈ မိူင်းပၼ်ႇ ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ) မၢႆ-17 ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇ (ရပၶ) တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 333 လႄႈၶလရ 43 လွၵ်ႇငိုတ်ႈတေဢဝ်ၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈ၊တဵၵ်းၶၢၼ်းၵိၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 05/01/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း 10:40 ၵၢင်ၼႂ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၽႃႇၺႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 333 ႁႅင်းၵူၼ်း 18 ၵေႃႉတီႈၼႂ်းၵေႈၵၢင်ဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢင်း လႄႈ မၢၵ်ႇႁိၼ်တင်ႈ တီႈႁူၺ်ႈႁူဝ်ၶိုင်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင်ဝဵင်းမိူင်းလႅင်း။ ဝၼ်းထိ 06/01/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း 10:30 မူင်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်းတႆးလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 333 ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ တီႈၼႂ်းၵေႈၵၢင် ဝၢၼ်ႈလွၼ်း ၵႅဝ်ႈလႄႈဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢင်းဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင်ဝဵင်းမိူင်းလႅင်း။ ဝၼ်းၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ဝၢႆးဝၼ်း 5:30 မူင်း တပ်ႉသိုၵ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တင်းတပ်ႉမၢၼ်ႈ ၶလရ 43) လႆႈ ပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တီႈလွႆၶိုင်ႇ ဢိူင်ႇယၢင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းပဵင်း။
ထိုင်မႃးယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 06/01/2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ-333 ႁွင်ႉဢဝ်ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈလွၼ်းၵႅဝ်ႈ ၵႂႃႇထတ်းထၢမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် RCSS/SSA တီႈဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢင်း ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင်။ၼွၵ်ႈသေ ၼၼ်ႉတဵၵ်းတဵင်ယွၼ်းၵိၼ်ၼိူဝ်ႉမူ တီႈၼႃႈဝၢၼ်ႈလွၼ်းၵႅဝ်ႈတႃႇ 10-ၸွႆႉ၊ ပူႇၵၢင်ႉ ဝၢၼ်ႈလွၼ်းၵႅဝ်ႈ ယွၼ်း ၼွမ်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈပၼ် ယွၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵၼ် ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ လႄႈ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်သိုဝ်ႉၼိူဝ်ႉမူပၼ် တႃႇ 8-ၸွႆႉ။
ဝၼ်းထိ 07/01/2018 ဝၢႆးသေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပႂ်ႉတီႈတပ်ႉလွႆၶိုဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဢဝ် ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈၼႃးယၢင်း ဢိူင်ႇယၢင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ်သၢႆမၢႆၶႅၵ်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ သေ လၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းမႃးထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ႁဝ်းတေဢဝ်ၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈၼႃးယၢင်းသူတင်းမူတ်း ၼႆသေ ၶိုၼ်းၸႅတ်ႈထတ်းၵွင်ႈပီႇတုၸိတ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးယၢင်း ၼူမ်တူၺ်းပၢၵ်ႇၵွင်ႈၵူႈလဝ်းထႅင်ႈ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် ၶမရ 333 မိူင်းသၢတ်ႇၼႆႉ ယူႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ) မၢႆ-14 ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢမ်ၸဵင်ႇ (တသၶ) ၵဵင်းတုင်။
တွင်ႈထၢမ်
လွၼ်ႉၸၢႆး +66: 93-297-7754 (မၢၼ်ႈ၊ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း +66: 81-603-6655 (တႆး၊ထႆး၊ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 62- 941-9600 (တႆး၊ဢင်းၵိတ်း)
PDF Filed:


c: text/html

text:
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ – ၵေးသီး ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇမိူင်းထႆးၼမ် ယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ႁႅင်းလႄႈ လွင်ႈပၼ်ႁႃသိုၵ်းသိူဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
တင်ႈတႄႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃးထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ႁိုင် ပီပၢႆ 8 လိူၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း မိူင်းသူႈ – ၵေးသီး ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ၊ မၢင်ၵေႃႉ ပွႆႇႁၢမ်း/ ပွႆႇပႅတ်ႈ ဝူဝ်းၵႂၢႆး၊ ႁိူၼ်းယေးလႄႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃး တင်းၼမ်လၢႆ။
ၵူၼ်းၵေးသီး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ သၢပ်ႇဝဵင်းၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ ပေႃး ယဵၼ်လူင်ဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ ၵမ်ႈၼမ် ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းမိူင်းထႆး။ မၢင်ၵေႃႉ ပွႆႇပႅတ်ႈဝူဝ်းၵႂၢႆး ပွႆႇႁိူၼ်းယေးသူၼ်ႁႆႈၼႃး ႁၢမ်းပႅတ်ႈ မီးတင်းၼမ်။ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း ။ ဢၼ်ယၢပ်ႇတီႈ သုတ်းႁႅင်းသမ်ႉ လွင်ႈတၢမ်ႇသိုၵ်းသိူဝ် ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉထႅင်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇယူႇၵၼ်လႆႈသေပၢႆႈ။ ၽိူဝ်လိူဝ်ႁႃ ၵိၼ်ယၢပ်ႇ သမ်ႉၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵဵပ်းၵူၼ်းထႅင်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီးၼႆႉ ၵူၼ်းပႂ်ႉႁိူၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ၊ ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ ၵူၺ်းၵူၺ်း။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၵမ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်းတၢင်ႇဝဵင်း မူတ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
“ဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇၼႃႈတႄႉ တႆးတေႃႇတႆး တေလီၵၼ်ၶိုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ငိူၼ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယဝ်ႉ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇထႅင်ႈၵူၺ်း”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေးသီး သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
တင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် ၊ ၸဵမ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းမိူင်းထႆးမူတ်း။
“တီႈမိူင်းသူႈၼႆႉ ၶၼ်ၵုၼ်ႇၶိုၼ်ႈႁႅင်း ပဵၼ် 2-3 ပုၼ်ႈ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ၼမ် တႄႉၼမ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ် ႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇ တေႃႇၼင်ႇၶႃႈႁဝ်း တႃႉၶႂ်ႈမိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း မႃးၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ငၢၼ်းသင် ယဝ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈထႅင်ႈသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ သၢပ်ႇဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးယဵၼ်လူင်ဝႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းသူႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈ တွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းသူႈၼႆႉ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ် 1 ပူင်းၸမ် 50,000 ပျႃး။ ၵူႈပွၵ်ႈ 20,000 ပျႃး။ ၶဝ်ႈသၢၼ် 1 ထူင် မွၵ်ႈ 90,000 ပျႃး ၵူႈပွၵ်ႈ 32,000 ပျႃး ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်၊ လၢႆးၶႃႈလႄႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ လွႆလႅမ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းမိူင်းထႆး၊ တၢင်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၵႂၢမ်းၼမ်း
ၶူးမေႃ ၸဝ်ႈၶူးမေႃ- ထွႆႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇယိူင်းၸူးၶူးမေႃလိၵ်ႈ(ၸဝ်ႈၸရေး)ၵူႈၵေႃႉ။ ပဵၼ်ထွႆႈ ၵႂၢမ်းဝိသဵသ်ႇဢၼ်ယိူင်းၸူး- ၶူး မေႃလိၵ်ႈ ဢၼ်ႁူႉလၢႆးလိၵ်ႈ၊ လူင်ႉလႅၼ်ႇ လွင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လူၺ်ႈႁူႉမေႃလိူၵ်ႈထွႆႈၵႂၢမ်း၊ (တႅမ်ႈပဵၼ်ဝွၵ်းပွတ်း၊ ဝွၵ်းယၢဝ်း လႄႈပႃးထွႆႈၵႂၢမ်းဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ ႁုမ်းၸႂ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ- ဢလင်ႇၵႃႇရ၊ တင်းလင်ႇၵႃႇဢွၼ်ႇလႄႈလင်ႇၵႃႇလူင်)။ မီးၸဝၼ ၺၢၼ်ႇ (ၺၢၼ်ႇဝွင်ႈဝႆးၽႂ်းၽၢႆ)။ သမ်ႉတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၽဝၼိုင်ႈၸူဝ်ႈ၊ လိၵ်ႈဢၼ်တႅမ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃး ၼၼ်ႉၵေႃႈ လိၵ်ႈသႅၼ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ – ပဵၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ပၼ်သတိ၊ တွႆႇၼူၵ်ႇ၊ ၸီႉၼႄၼႅဝ်းတၢင်းလီ/ၸႃႇၼႂ်းၾိင်ႈၵူၼ်း – ၸိူင်ႉ ၼႆလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။
ၵမ်/ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈႁဵတ်းၼႆႉ တေၵဵဝ်ႇတင်းလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၽွၼ်းၵၢၼ်ဢၼ် ၾိင်ႈၵူၼ်းလႆႈ ႁပ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းသွၼ်၊ ၵႂၢမ်းပၼ်သတိ၊ ၵႂၢမ်းပူၵ်းတိုၼ်ႇ၊ ပၵ်းပိူင်ၵူၼ်း၊ ႁူမ်ႈတင်းပိုၼ်းလႄႈပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ်ပၢၼ်လႂ်ပၢၼ် ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈႁဵၼ်း ႁူႉဝႆႉၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈ။ ဢၼ်ဢသ်ႉသၸၼ်(လီဢၢမ်းလူင်လၢင်)ၼႆႉလွင်ႈဢၼ်ၶဝ် ၸဝ်ႈ တႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပိူၼ်ႈတေၶႂ်ႈဢၢၼ်ႇ၊ ၶႂ်ႈထွမ်ႇလႄႈဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်ႁဵတ်းၸွမ်းၼႆႉ လိူၵ်ႈႁႃထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝၢၼ်ႁူမႃးၸႂ် ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉသေ ႁၢင်ႈၶိူင်ႈလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆႇဝႆႉ။ ၼႆႉယဝ်ႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လင်ႇၵႃႇဢွၼ်ႇ၊ လင်ႇၵႃႇလူင်ၼၼ်ႉ။ ၼႆႉယဝ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈလႆႈ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ- ၸဝ်ႈၶူးမေႃ၊ ၶူးမေႃလူင်- ၼႆၼၼ်ႉ။ လၢႆးတႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်ဢၼ်ၶူးမေႃလူင်ၶဝ် ၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်လၢႆးတႅမ်ႈၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း၊ ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇယိူင်ႈတႅမ်ႈလႆႈ ၸိူင်ႉၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ၽူႈတႅမ်ႈတိုၼ်းႁတ်း တႃႉယူႇ။
ၶူးမေႃလူင် – ၼႆႉ မိူင်းယူၼ်း မိူင်းထႆးႁွင်ႉဝႃႈ- ၵဝိဢဵၵ်ႇ (ၸဝ်ႈလင်ႇၵႃႇဢၼ်ဢမ်ႇမီးၽႂ်မိူၼ်)။ ၼႂ်းမိူင်းထႆး တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈ လဵဝ် ၶူးမေႃၸိူဝ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇလိၵ်ႈ မီးၼမ်ပေႃးတဵမ်မိူင်း (တင်းပၢၼ်ၵဝ်ႇပၢၼ်မႂ်ႇ) သေတႃႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင် (ၵဝိဢဵၵ်ႇ) ၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၵေႃႉလဵဝ်ၵွႆးသေ ႁဵတ်းပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၵၼ်ၵူႈပီၵူႈဢူဝ်းၵၢသ်ႇ။ ၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင်ၸၢဝ်းထႆး ၸိုဝ်ႈ- သုၼ်ထွၼ်း ၽူႉ (သုၼ်တရၽဝ)၊ ၵေႃႇႁဵတ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပၼ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈဝႆႉလၢႆလၢႆတီႈသေယုၵ်ႉယွင်ႈ၊ မၢင် ပိုၼ်ႉတီႈယုၵ်ႉယွင်ႈမိူၼ်သိူဝ်ႈ မိူင်း (ၸဝ်ႈမိူင်း) ၵေႃႈမီး။ မိူင်းယူၼ်းလၢၼ်ႉၼႃးၵေႃႈ ဝႆႉၵေႃႉလဵဝ် မိူၼ်ၵၼ်၊ ၸိုဝ်ႈ- ၸဝ်ႈၶူးမေႃၽူမ်းမဝိႁၢၼ် (ပရမ်ႇမဝိ ႁႃရ)၊ ၵေႃႇႁဵတ်းႁၢင်ႈပၼ်ႈဝႆႉလၢႆလၢႆတီႈ မိူၼ်ၵၼ်။
ၼႂ်းမိူင်းတႆး
ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၸဝ်ႈၶူးမေႃ ၶူးမေႃလူင် ၸဝ်ႈၸရေးလူင် ဢၼ်ၶူၼ်ႉႁႃလႆႈၸဝ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်းၼႆႉ မွၵ်ႈမိူဝ်ႈ 16 ႁူဝ် ပၢၵ်ႇၸဵင်ပီ (လူင်ႈပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈ 400 ပီမိူင်လိူဝ်)ၼႆႉၵွႆး။ ၼမ်ႉ ႁူႉလႄႈပၢႆးဝူၼ်ႉ ႁူမ်ႈတင်းၸဝၼၺၢၼ်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈတႄႉ ၽႂ်ဢမ်ႇ မိူၼ်လႆႈတႄႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လႄႈ ၸင်ႇၵိုင်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃ ၶူးမေႃလူင် ၸရေးလူင်- ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ ဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃ ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းယုၵ်ႉယွင်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး တႄႇၶဝ်ႈၸႂ် မႃးမိူဝ်ႈပီ 1960 (ပီသႃသၼႃ 2503) မႃးတၢင်းၼႆႉ။ လုင်း ၶုၼ်မႁႃႇ မိူင်းယႆ (မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇသဝ်းဝႆႉ တီႈဝဵင်းလူင်တွင်ၵီႈ) ၵေႃႇတင်ႈၵေႃၶူၼ်ႉၶႂႃႉသေ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈၶူၼ်ႉႁႃပိုၼ်း တူဝ်၊ တီႈ ယူႇတၼ်းသဝ်းလႄႈ ပႃႇႁဵဝ်ႈၶူးမေႃၶဝ်ၸဝ်ႈသေ ႁွင်ႉပၢဝ်ႇႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၽူႈႁူႉၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပၢႆးပိုၼ်း၊ ပၢႆးၾိင်ႈ ငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၶဝ်ၸဝ်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ ဢွၼ်တႅပ်းတတ်းႁဵတ်းမႃးပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁုၼ်ႈလင်ၶဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းသၢဝ်ၶဝ် မေႃႁူႉၸၵ်းဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈ၊ မေႃၼပ်ႉယမ်ယွမ်းႁပ်ႉၽွၼ်း ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၶဝ်ၸဝ်ႈလႄႈ မေႃႁဵတ်းၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် – ၵၢၼ်ႁႄႉၵင်၊ ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃး၊ ၵၢၼ်ယုၵ်ႉမုၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၽိူၺ်ၽႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈ ငႄႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈတင်ႈမၼ်ႈယူႇလႆႈၶၢဝ်းႁိုင်ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။
ၼႂ်းမိူင်းတႆးတႄႉ ၽူႈႁူႉၶဝ်လႆႈတႅပ်းတတ်းဢဝ်လိူၼ် 12 မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပဵၼ်ဝၼ်းၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးၼႆသေ ႁဵတ်းပၢင်ယုၵ်ႉယွင်ႈ မႃးၼင်ႇၵႃႈပဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃၶဝ်ၸဝ်ႈၵမ်ႈၼမ် ၵိူတ်ႇ/ တၢႆၼႂ်းလုၵ်ႈလိူၼ် 12 ၼႆႉ။ ဝၢႆးသေလႆႈတႅပ်းတတ်းယဝ်ႉ လႆႈ တႄႇႁဵတ်းပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉ ယွင်ႈဝၼ်းၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးမႃးၼင်ႇၵႃႈ တၢဝ်းထိုင်မိူဝ်ႈပီ 1968 (ပီသႃသၼႃ 2511) လႄႈ 1969 (ပီသႃသၼႃ 2512) တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး။ တင်ႈဢဝ်ပီ 1970 (ပပ 2513) မႃးၼႆႉလႆႈဢွၼ် ၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေ သိုပ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်း မႃးၵူႈၶူပ်ႇပဵၼ်ပီ တေႃႇထိုင်ပီ 1990 (ပီသႃသၼႃ 2533)။ ဝၢႆးလင်ပီ 1990 မႃးတၢင်းၼႆႉ ၼၼ်ႉ မၢႆႊသႅတ်ႉ (Mindset) ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးသေ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈ ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆးၼႆမႃးတႅၼ်းပွႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈဝၼ်းၸဝ်းၶူမေႃလႄႈ ဢဝ်ဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃ ၸၢင် ႁၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆးတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉလႄႈ ဢမ်ႇမီး ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းလႂ်ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈဝၼ်းၶူးမေႃႁၼ်မႅၼ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းထႆး
ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမိူၼ်ၵၼ်။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး လႆႈဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းတတ်း ဢဝ်ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇ ၸၢမ်ဢၼ်မီးၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႇတွၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆ ၼႂ်းၸႄႈ တွၼ်ႈၸဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် သုၼ်ၵၢင်(ငဝ်ႈငုၼ်း)မၼ်းသေ ၸတ်းႁဵတ်းမႃး။ ၽွင်းၼၼ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ပဵၼ်ပၢၼ် ပေႃႈၵမ်ႈၼၼ်ႈသႅင်(ပူႇႁဵင်ၸၢႆးသႅင်)။ ပူႇႁဵင်ၸၢႆးသႅင် တင်းမုၼ်ၸဝ်ႈသေႃးၽီႇတ (ဢႃးၸၢၼ်သူဝ်ၽိတ်ႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ်) ၸဝ်ႈ ဢႃးဝၢသ်ႈဝတ်ႉမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈတင်း ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ(ၸဝ်ႈသိူဝ်လိူၼ်ၾႃႉ) လုၵ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉ လူင် ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ (ၸွမ်ၸိုင်ႈ- ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ (ပီ 1948−1952) ) ႁူမ်ႈတင်း ၸဝ်ႈသင်ၶ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လႄႈၽူႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆး/ၾိင်ႈ ငႄႈတႆးႁဝ်းၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢွၼ် ၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်သေ တႄႇ ႁဵတ်းမႃးတီႈဝတ်ႉဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1967 (ပီသႃသၼႃ 2519) ပဵၼ်ပီဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵေႃႈသိုပ်ႇတၢမ် လၢမ်းၵၼ်ႁဵတ်းမႃးၵူႈၶူပ်ႇ ပဵၼ်ပီ တေႃႇထိုင်ပီၼႆႉ(ပီ 2022- ပီသႃသၼႃ 2565 ၼႆႉ)လႆႈမႃးယဝ်ႉ 46 ပီ (ပဵၼ်ပီထူၼ်ႈ 46) ၼႆၼၼ်ႉ ၽူႈႁူမ်ႈၵေႃႇတင်ႈၶဝ်လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈသင်ၶလႄႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်း လူင်ႁဝ်းၶႃႈမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈတႅပ်းတတ်းဢဝ်ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ် မူၼ်းပဵၼ်ဝၼ်းယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးသေ ႁဵတ်းပွႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈမႃးၵူႈပီပီမိူၼ်ႁူႉၵၼ် ၼၼ်ႉယူႇ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း(ဢၼုသွၼ်) ၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးၶဝ်ၸဝ်ႈ ၼၼ်ႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈ ဝႆႉ“ႁေႃၸဝ်ႈၶူးမေႃ”ၼႆလင်ၼိုင်ႈပဵၼ်ႁၢင်ႈတိုၵ်းသွင်ၸၼ်ႉ။ ႁေႃၸဝ်ႈၶူးမေႃၼႆႉၸၼ်ႉတႂ်ႈလၢင်ႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်း ပိုၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းၾိင်ႈတႆး ၵူႈတီႈတီႈ ႁူမ်ႈတင်းလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃၶဝ်ၸဝ်ႈလႆႈတႅမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇ ၵႃႈဝၵ်ႉမႃးႁႃလႆႈ။ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢၢၼ်းၵဵပ်းႁွမ် တွမ်ၶွၼ်ႈပႃးၽိုၼ်လိၵ်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃၶဝ် ၸဝ်ႈလႄႈႁၵ်ႉသႃဝႆႉမိူၼ် ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်မႃးလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းၼႂ်းဝၼ်းၼႃႈၼႆယူႇ။ ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် တေမီးလွင်ႈပိုၼ်း၊ လွင်ႈလိၵ်ႈ လၢႆး၊ လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈ၊ ႁူမ်ႈတင်းၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းလုမ်ႈ ၾႃႉၼႆၼၼ်ႉထႅင်ႈ။
မႃးၼႂ်းပီ 2022 ၼႆႉ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မီးၸုမ်းသင်ၶၸဝ်ႈၼမ်းႁူဝ်သေ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ႁူမ်ႈ တင်း ၸုမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈသႃသၼႃလႄႈပေႃႈဝၢၼ်ႈမႄႈမိူင်း ၽူႈႁၵ်ႉၾိင်ႈငႄႈ/ လိၵ်ႈ လၢႆးၶဝ် (တေ) ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ၸွင်း/ႁူင်းႁဵၼ်း(ပၵ) ဝၢၼ်ႈ ငႅၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇၵၢတ်ႇတဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထိူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2022 ၼႆႉ − ၼႆယူႇ။
ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း(ပၵ) ဝၢၼ်ႈငႅၼ်း ၸဝ်ႈၶူးဢၵ်ႉသေၼ ပဵၼ်လၵ်းၼမ်းတင်ႈမၼ်ႈဝႆႉလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်း(ပၵ) ဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈပိူတ်ႇ – ၼႃႈ ပိုၼ်းဝၼ်းယုၵ်ႉ ယွင်ႈၶူးမေႃ (ပွႆးၶူးမေႃ) ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈယူႇ ၶႂ်ႈႁဵတ်းတီႈလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉၼႂ်း ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
ၽူႈတႅမ်ႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဝၼ်းၶူးမေႃၼႆႉ ၵွပ်ႈၵဵဝ်ႇတင်း လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႁူမ်ႈတင်းၾိင်ႈထုင်းလႄႈ တေမီးၽွၼ်းလီၼမ်လိူဝ် ဝၼ်းပီမႂ်ႇ(ပွႆးပီမႂ်ႇ)၊ ၵွပ်ႈ ပွႆးပီမႂ်ႇၼႆႉ ၼပ်ႉပဵၼ်ပွႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ဢမ်ႇပႃးလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလႄႈ တင်းၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ − ၼႆ ၼၼ်ႉယူႇ။
ဝၼ်းပီမႂ်ႇၼႆႉ လႆႈႁၼ်ဢဝ်ပွႆးလၢမ်းပဵၼ်လၵ်း(ပဵၼ်ပိူင်လူင်)၊ ဢမ်ႇပေႃးဝႆႉၼၵ်းၾိင်ႈငႄႈ ၾိင်ႈထုင်း။ ဝၼ်းၶူးမေႃၼႆႉသမ်ႉ ဢဝ်လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလႄႈၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၵဝ်ႇ ပဵၼ်လၵ်း(ပဵၼ်ပိူင်လူင်)၊ လွင်ႈၼႆႉ ၽႂ်ၵေႃႈတေထဵင်ယၢပ်ႇယူႇ ပေႃးယၵ်ႉတူၺ်းလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတႄႉ။ ၸင်ႇဝႃႇ ၸိူဝ်းႁဝ်းထုၵ်ႇလီၾိုၼ်ႉပိူင်ႈၶိုၼ်းဝၼ်းၶူးမေႃသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၾိင်ႈ မၼ်း ၵိုမ်းပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁုၼ်ႈလင်ၶဝ်ယူႇ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသၼ်းလႄႈတိုၵ်းယွၼ်းၼင်ႇၼႆ။
ၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး 10 ၸဝ်ႈ
ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်လၢႆလၢႆပွၵ်ႈလႄႈ ယိူင်းဢၢၼ်းပႃးတင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈသေ လႆႈၶတ်းလိူၵ်ႈလႄႈ မၵ်း မၼ်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃၶူးမေႃလူင် ၸဝ်ႈၸရေးလူင် ၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး တႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးၵူႈတီႈတွင်းၵိုမ်းဝႆႉၼႂ်းၸႂ်လႄႈ မေႃဢဝ် ၵုၼ်းမုၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈၼႆဝႆႉ 10 ၸဝ်ႈ။ (ဢဝ်ၸွမ်ပီမိူင်းၸမ်ၵႆဝႃႈ) သေ လႆႈတႅမ်ႈဝႆႉပိုၼ်းၵႅပ်ႈလႄႈ ၽွၼ်းၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၶဝ် ၸဝ်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃႁၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၸိူင်ႉၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈထမ်မတိၼ်ၼ (ပီၶရိတ်ႉ 1541 – 1640)
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးၶမ်းတိုၼ်း (ပဵၼ်တႆးသၢႆၶိူဝ်းတႆးၼိူဝ်)
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈၸႄႈႁၵ်ႉ၊ ဝဵင်းမိူင်းတိင်၊ မိူင်းၵိုင်မ (ၶႅင်မိူင်းယုၼ်ၼၢၼ်၊ မိူင်းၶႄႇ)
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – ၵွပ်ႈပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈၼႂ်းၵႅင်းယူၼ်းသေ ႁမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃတမ်ႈတီႈၸဝ်ႈၶူးဝႃးလူင် မိူင်းယူၼ်း (ၸဝ်ႈၺႃၼ ၵမ်ၽီရ) လႄႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇလိၵ်ႈထမ်းၾၢႆႇပႃလိ ႁူမ်ႈတင်းၾၢႆႇလေႃးၵိယၶိူင်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇလီႁူႉ လီမေႃၼၼ်ႉ ၸေးၸွတ်ႇ ၸုမ်ႈၵူႈ။ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ/ ႁေႃးလိၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽႄႈတိူၼ်းပုတ်ႉထသႃသၼႃၵႅင်းယူၼ်းမႃးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ဝၢႆးမႃးၵွပ်ႈဢမ်း ၼၢၸ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၵဝ်းယုင်ႈမႃးလႄႈ ၸဝ်ႈထမ်မတိၼ်ၼ လႆႈသိုၵ်းထႂၢၵ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းလမ် (မိူဝ်ႈဢႃယုၸဝ်ႈလႆႈ 48 ) ၼၼ်ႉသေ လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းသြႃႇၶုၼ်မိူင်းသႅၼ်ဝီ ၼႂ်းတၼ်းႁဵင်းဢမၢတ်ႈလူင်ၼႆယူႇ။
ၼႃႈႁိူၼ်း သၢင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းတင်းၼၢင်းဢၢမ်ဢွၼ်ႇ လုၵ်ႈယိင်းၶိင်းႁဵင်တိၼ်ႁေႃ မိူင်းသႅၼ်ဝီ (ဢမ်ႇႁၼ်ဝႃႈမီးလုၵ်ႈလၢင်း) ၽွၼ်းၵၢၼ်(လိၵ်ႈလၢႆး) တႅမ်ႈလိၵ်ႈထမ်းၵႂၢမ်းသွၼ်ပဵၼ်လင်ႇၵႃႇလူင်၊ သွၼ်လၢႆးတႅမ်ႈ/ ႁေႃးလိၵ်ႈလူင်ပၼ်ၵူၼ်းသူင်ႁဵၼ်း ၶဝ်မႃး။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈထမ်မတိၼ်ၼတႅမ်ႈဝႆႉ ဢၼ်တိုၵ်ႉသွၵ်ႈႁႃႁၼ်ၼၼ်ႉ မီး 11 ၽိုၼ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ပဵၼ်ၽိုၼ်ထမ်းသုတ်ႉတမွၼ်းထမ်း။ (ပၢၼ်ၸဝ်ႈထမ်မတိၼ်ၼၼႆႉ လႅပ်ႈတေတႅမ်ႈလႄႈ ႁဵၼ်း/ သွၼ်ၵၼ်တူၺ်းလိၵ်ႈတႆး မၢဝ်းၵဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈထူဝ်ႇငွၵ်ႈလၢမ်းၵၼ်ၼင်ႇၼႆ။ လိၵ်ႈတႆးမၢဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉၵၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈၸႂ်ဝႃႈပဵၼ်လိၵ်ႈ တႆးမၢဝ်းသႅၼ်းမႂ်ႇ(မႄးမႂ်ႇ) ၼႆယူႇ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈမႁႃၶၼၢၼ် (ပီၶရိတ်ႉ 1771 – 1857)
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸဝ်ႈလူင်းသႅင်
တီႈၵိူတ်ႇ – ၼႂ်းႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်၊ ဝဵင်းၵဵင်းတုင် မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉၶူင်း။
ၼႃႈႁိူၼ်း – ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၸၢဝ်းတႆးၶိုၼ် တူၼ်ႈတီႈ 32 မိူင်းၵဵင်းတုင်၊ မီးလုၵ်ႈ 4 ၸဝ်ႈ၊ ၸိူင်ႉၼင်ႇ – ၸဝ်ႈၼၢင်းသုၼၼ်း တႃး၊ ၸဝ်ႈမႁႃၽုမ်း၊ ၸဝ်ႈၶမ်းသႅၼ်၊ ၸဝ်ႈၵွင်ၶမ်းၾူး။
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – ႁူႉၸိူင်းသိုၵ်းလႄႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉတိုၵ်းသိုၵ်း၊ တိုၵ်းတပ်ႉမၢၼ်ႈတင်းတပ်ႉထႆး ၵႅတ်ႇၶႄဝၢၼ်ႈမိူင်းႁိုင်ၼၢၼ်း 12 ပီ လုမ်းလုမ်း။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၵၢၼ်ႉထႆးလႄႈ ပၢႆႈၶဝ်ႈပိုင်ႈမၢၼ်ႈသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၸဵင်းတုင်တေႃႇ ပေႃးၼွၼ်းၽႄး။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) ယၢမ်ႈပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈၵႂႃႇႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ႇၺႃႇၼႂ်းမိူင်းယူၼ်းလႄႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇၾၢႆႇပႃလိ လိၵ်ႈထမ်း သေ ဝၢႆးလႆႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ တၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈမႄးႁၢင်ႈၾၢင်တူဝ်လိၵ်ႈယူၼ်းႁႂ်ႈႁဵၼ်း/ သွၼ်ငၢႆႈ၊ ပိၼ်ႇတႅမ်ႈလမ်ႇသဵင်ထမ်း ယူၼ်းမႃးပဵၼ်လမ်ႇသဵင်ၸၢဝ်းတႆးၶိုၼ်လႄႈ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ်ပဵၼ်လမ်ႇထမ်း (လင်ႇၵႃႇလူင်) ယဝ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃး တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
(မွၵ်ႇၸႅင်ႈ ။ ၸဝ်ႈမႁႃၶၼၢၼ်ၼႆႉ (မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈလူင်းသႅင်)၊ ၵွပ်ႈတၢၼ်ႈၸဝ်ႈပဵၼ်ပူႇၸဝ်ႈ – ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၸဝ်ႈ ၵွၼ်ႈၵႅဝ်ႈ ဢိၼ်းထလႅင်လႄႈ လႆႈယိူင်ႈၼႃႈၸဝ်ႈၵွၼ်းၵႅဝ်ႈသေ တႅမ်ႈႁၢင်ႈၸဝ်ႈဝႆႉ – ၸၢႆးထုၼ်းလ(မေႃမိုဝ်းတႆး)၊ ယိူင်းၸူး ဝၼ်းယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃ (10) ၸဝ်ႈၼႂ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆး 2109 (ပီလပ်းမူတ်ႉ – ပီပႄႉ) ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတႅမ်ႈလွင်ႈယေႃႈဝႆႉ လူၺ်ႈ – မႁႃမုင်ႉ (မိူင်းၸႄႈ) မိူဝ်ႈ 23/11/2014)
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ် ( ပီၶရိတ်ႉ 1787-1882)
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးလၢႆးသႂ်၊ ၸိုဝ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈ – ၸဝ်ႈသုမၼ
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈၼႃးၵႅင်း၊ ဢိူင်ႇဝဵင်းလဝ်း၊ ဝဵင်းၵဵင်းတွင်း၊ မိူင်းၼၢႆး၊
ၼႃႈႁိူၼ်း – တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းတင်းၼၢင်းသႅင်သူၺ်ႇ ၵူၼ်းဝဵင်းလဝ်းၼင်ႇၵၼ်လႄႈ မီးလုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈၼၢင်းၶမ်းၵူႇ (ဝၢႆးမႃးလႆႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃယိင်းၵေႃႉႁႅၵ်ႈၼႂ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး – မိူင်းတႆးၵဝ်ႈႁၢႆးႁေႃၼၢင်းၼိုင်ႈ)။
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – ပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈၼႂ်းၵႅင်းယူၼ်းသေ လႄႇလၢဝ်းတွင်ႈတဵဝ်းႁႃႁမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ႇၺႃႇ တၢင်းမေႃလႄႈ တႄႇဢဝ် လိၵ်ႈထမ်း/ လိၵ်ႈမိူင်း(လေႃးၵီႇ/ လေႃးၵုတ်ႈ) ႁူမ်ႈတင်းၼၵ်ႉၶတ်ႈ၊ လၵ်ႉၶၼႃႇၶၢတ်ႈဢၵေး၊ ပေႇတၢင်ႇၵႃႇလႃး၊ မေႃႁူဝ်ရႃး၊ မေႃၼပ်ႉသွၼ်ႇ၊ ၵႃထႃဢႃးၶူမ်းသၢႆယူၼ်း၊ ၶမဵၼ်၊ မၢၼ်ႈ၊ ၵလႃး၊ ၶႄႇတဵမ်ထူၼ်ႈၸုမ်ႇၵူႈ။ ဝၢႆးမႃး ၵွပ်ႈဢမ်းၼၢတ်ႈႁေႃၶမ်း မၢၼ်ႈ ၵဝ်းယုင်ႈမႃးလႄႈ ၸဝ်ႈသုမၼ (ၸဝ်ႈၶူးဝႃးလူင်ၵၢင်သိူဝ်း) လႆႈသိုၵ်းထႂၢၵ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းလမ် (မိူဝ်ႈဢႃယုၸဝ်ႈလႆႈ 65 ) ၼၼ်ႉသေ လႆႈႁဵတ်းၶူးလူင်လႄႈ ၶူးသွၼ်လၢႆးႁေႃး/ လၢႆးတႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်မႃး တေႃႇၸူဝ်ႈဢႃယု ၶႆၼႆယူႇ။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) – တႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇလိၵ်ႈသိလ်ထမ်း၊ လိၵ်ႈသင်ႇသွၼ်၊ လၢႆးၶၢတ်ႈဢၵေးၵူၼ်း၊ ဢပုမ်ႇဢပုမ်း၊ တႃပွင်ႇ( ၵႂၢမ်းတၵ်ႉၼၢႆလူင်ႈၼႃႈ) ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈတၢၼ်ႈၸဝ်ႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁႃႁၼ်မီး 183 ၽိုၼ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လိုဝ်းၸိုဝ်ႈပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈမင်ႇၵလႃႇလူင်လႄႈ လိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇသိပ်းႁူဝ် – ၼႆယူႇ။ ၶူင်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 1953 – 4 ၵႃႈၼႆႉ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈၵေႃးလီ မိူင်းပၼ်ႇ (ပီၶရိတ်ႉ 1822 – 1889)
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးၵႃၶမ်း၊ ၸိုဝ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈ – ၸဝ်ႈၵေႃလိယ
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈၸွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇၼွင်ၶဝ်ႈလၢမ်၊ မိူင်းပၼ်ႇ
ၼႃႈႁိူၼ်း – ဢမ်ႇလႆႈႁူႉလွင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – ၵွပ်ႈပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈၼႂ်းၵႅင်းယူၼ်းသေ ႁမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃတမ်ႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇသုမေးထႃး (ဝတ်ႉၼွင်ၶဝ်ႈ လၢမ်) လႄႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇတင်းလိၵ်ႈထမ်း/ လိၵ်ႈမိူင်း(လေႃးၵီႇ/ လေႃးၵုတ်ႈ) ၸုမ်ႇၵူႈထိုင်တီႈ။ ဝၢႆးသေ ဢမ်းၼၢၸ်ႈႁေႃၶမ်း မၢၼ်ႈၵဝ်းယုင်ႈလႄႈ လႆႈသိုၵ်း (ထႂၢၵ်ႈ) မႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်ၸရေးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ/ ႁေႃးလိၵ်ႈၽူႈမီးၸိုဝ်ႈ လိုဝ်းလင်ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) – တႅမ်ႈဝႆႉ လိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇထမ်းသွၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၽွၼ်းလီ လုၵ်ႈလၢၼ်ၵူၼ်း ႁုၼ်ႈလင်ဝႆႉတင်းၼမ် ႁူမ်ႈ တင်းပိုၼ်းႁူႉၼၵ်ႉၶတ်ႈ၊ လၢႆးမိုဝ်း၊ ပေႇတၢင်ႇႁူဝ်ရႃး၊ လိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးလီ တႅမ်ႈဝႆႉလႄႈ တိုၵ်ႉသွၵ်ႈႁႃႁၼ်ၼၼ်ႉ တင်း သဵင်ႈမီး 200 ၽိုၼ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လိုဝ်းၸိုဝ်ႈပဵၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈသုတ်ႉတၼိပ်ႉပႃၼ – ၼႆယူႇ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈၼေႃႇၶမ်း မိူင်းၵိုင် (ပီၶရိတ်ႉ 1854 -1895)
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးထုၼ်းလ၊ ၸိုဝ်ႈသၢင်ႇၸဝ်ႈၼၼ်တိၸႃရ
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈတၢၼ်းလွႆ၊ ဢိူင်ႇမိူင်းၼိမ်၊ ဝဵင်းၵေးသီး (ဝၢၼ်ႈၸၢမ်)
ၼႃႈႁိူၼ်း – သၢင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းတင်းၸဝ်ႈၼၢင်းၶမ်းၵူႇ ပီႈၼၢင်းၸဝ်ႈၶုၼ်မုင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵိုင်၊ မီးလုၵ်ႈၸွမ်းၵၼ် 2 ၵေႃႉ (ယိင်းၼိုင်ႈ၊ ၸၢႆးၼိုင်ႈ)
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – ၵွပ်ႈလႆႈပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇသေ ႁမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃလႄႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇတင်းလိၵ်ႈထမ်း/ လိၵ်ႈမိူင်း(လေႃးၵီႇ/ လေႃးၵုတ်ႈ) ဝၢႆးမႃးလႆႈႁဵတ်းၸရေးၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵိုင်၊ ၸဝ်ႈၼေႃႇၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတူဝ်ၸႂ်သိူဝ်းသႂၢင်ႇ သူင်မူၼ်ႈသူင် ၵျေႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ တႅမ်ႈလင်ႇၵႃႇတၢင်းႁၵ်ႉတၢင်းပႅင်းထိုင်တီႈတႄႉတႄႉ၊ ၸင်ႇၵမ်းၵမ်းထုၵ်ႇတင်းၽူဝ်ပိူၼ်ႈထၢင်ႇၽိတ်း သေ လႆႈထုၵ်ႇတၢမ်ႇလႄႈ ပၢႆႈယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းၼႆယူႇ။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) ပဵၼ်ၸရေးႁေႃးလိၵ်ႈ/ တႅမ်ႈလိၵ်ႈႁႃလဵင်ႉတွင်ႉလႄႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇ မူၼ်ႈႁူသိူဝ်းၸႂ် ၵူၼ်းႁေႃး/ ၵူၼ်းထွမ်ႇတႄႉတႄႉ။
လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်ၸဝ်ႈၼေႃႇၶမ်းတႅမ်ႈဝႆႉလႄႈ တိုၵ်ႉၶူၼ်ႉႁႃႁၼ်ၼၼ်ႉ မီး 13 ၽိုၼ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လိုဝ်းလင်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်းၽြႃးဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ – ၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိၼတ်ႉထပၵႃသၼီ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၼၢင်းၶမ်းၵူႇ (ပီၶရိတ်ႉ 1854 -1918)
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈၵဵင်း၊ ဝဵင်းလဝ်း၊ ဢိူင်ႇၵဵင်းတွင်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး
ၼႃႈႁိူၼ်း – လႆႈသၢင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းတင်း ၸၢႆးသေႃးၸိၼ်ၼ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပေႃႈၸဝ်ႈၵႄးၸူး။
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – တင်ႈဢဝ်ဢႃယု (6) ၶူပ်ႇ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်ၼမ်ႉႁူႉတီႈပေႃႈၸဝ်ႈ – ၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ်လႄႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇတင်းလိၵ်ႈ ထမ်း/ လိၵ်ႈမိူင်း (လေႃးၵီႇ/ လေႃးၵုတ်ႈ)၊ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ/ ႁေႃးလိၵ်ႈတၢင်ပေႃႈၸဝ်ႈသေ ပဵၼ်ၸရေးယိင်းၵေႃႉႁႅၵ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵဝ်ႈႁၢႆးႁေႃ ၸိုဝ်ႈၼၢင်းၶမ်းၵူႇ။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) – တႅမ်ႈလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇဢွၼ်ႇ/ လင်ႇၵႃႇလူင်သေ ပိုၼ်ၽႄႈၾိင်ႈငႄႈၼၢင်းယိင်းလီမႃး တေႃႇပေႃး သဵင်ႈဢႃယုၶႆမိူဝ်ႈဢႃယု 64 ။ တႅမ်ႈလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇဝႆႉပၼ်လုၵ်ႈလၢၼ် 13 ၽိုၼ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မီးလိူင်ႈၶုၼ်သၢမ်လေႃးၼၢင်း ဢူဝ်းပဵမ်ႈ (ဢူဝ်းပဵမ်ႈ – သၢမ်လေႃး) ဢၼ်လိုဝ်းၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ လိူင်ႈၼိုင်ႈ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈဢမၢတ်ႈလူင် မိူင်းၼွင် (ပီၶရိတ်ႉ 1858 – 1906)
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးသႃႇဢွင်ႇ၊ ၸိုဝ်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈ ၸဝ်ႈႈသေႃးၽိၼ်ၼ
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ၊ ဢိူင်ႇၸူင်ယၢဝ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းၼွင်
ၼႃႈႁိူၼ်း – ဢမ်ႇလႆႈႁူႉလွင်ႈၼႃႈႁိူၼ်း
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – ပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈသေ တွင်းတဵဝ်းႁမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃ ၼႂ်းမိူင်းယူၼ်း၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းသြီလင်ၵႃလႄႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇပႃလိ၊ ဢင်းၵိတ်ႉ၊ မၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်းလိၵ်ႈထမ်း/ လိၵ်ႈမိူင်း (လေႃးၵီႇ/ လေႃးၵုတ်ႈ) ဝၢႆးမႃးလႆႈႁဵတ်းၸရေးၸဝ်ႈ ၾႃႉ မိူင်းၼွင်။ တႅမ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈသင်ႇသွၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၼွင်၊ မႃးပဵၼ်ၸရေးၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵိုင်၊ ဝၢႆးမႃးလႆႈၵႂႃႇပဵၼ်ဢမၢတ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း မိူင်းသႅၼ်ဝီလႄႈ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈဢမၢတ်ႈလူင် မိူင်းၼွင်ၼႆ ဢဝ်ပဵၼ်ယူသ်ႉသၵ်း (တႃ ၶုၼ်) ၼႆယူႇ။ ဢဝ်ၾၢင်ႁၢင်ႈလိၵ်ႈတႆး ယဵၼ်းပဵၼ်တူဝ်မူၼ်းမႃးဢဝ်ၸွမ်းလၢႆးတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈၸိုၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇတၢင်ႇၸၢၵ်ႈ ပေႃႉလိၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈဢမၢတ်ႈလူင်မိူင်းၼွင်ၼႆႉ ၵမ်းလဵဝ်ၼႆယူႇ။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) မိူဝ်ႈပဵၼ်ၸရေး ပဵၼ်ဢမၢတ်ႈၼၼ်ႉ တႅမ်ႈလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ် ၼႂ်းထမ်းပုတ်ႉ ထဝႆႉၼမ်လၢႆတႄႉတႄႉ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉလႄႈ တိုၵ်ႉၶူၼ်ႉႁႃႁၼ်ၼၼ်ႉမီး 43 ၽိုၼ်လိူဝ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လိုဝ်း ၸိုဝ်ႈပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈမႁေႃသထႃဢူးမၢင်ႇၶၢၼ်း။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈဝေႃးရၶႄႉ (ပီၶရိတ်ႉ 1890 – 1948)
တီႈၵိူတ်ႇ – ပွၵ်ႉၼၼ်ႇတႃႇဝုၼ်ႇ၊ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ဝၢႆးမႃးလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တႃၶုၼ်တီႈဝဵင်းဝေႃးရၶႄႉ လႄႈ သၢင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းတီႈၼၼ်ႈ။ ထိုင်မိူဝ်ႈပဵၼ်ၸရေးမႃး ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ – ၸဝ်ႈဝေႃးရၶႄႉၼႆ။
ၼႃႈႁိူၼ်း – ဢမ်ႇလႆႈႁူႉလွင်ႈၼႃႈႁိူၼ်း
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – ၵွပ်ႈလႆႈပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈသေ ႁမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃလႄႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇတင်းလိၵ်ႈထမ်း/ လိၵ်ႈမိူင်း(လေႃးၵီႇ/ လေႃးၵုတ်ႈ) ဝၢႆးမႃးလႆႈႁဵတ်းၸရေးၸဝ်ႈၾႃႉလူင် မိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ၸရေးႁေႃးလိၵ်ႈၼႂ်းၼၢမ်းၸဝ်ႈဝေႃးရၶႄႉ ၼႆမႃး။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) လႆႈပဵၼ်ၸရေးႁေႃးလိၵ်ႈ/ တႅမ်ႈလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်သေ ပိုၼ်ၽႄၾိင်ႈထုင်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းဢိူင်ႇ မိူင်းပၢႆးမႃးတေႃႇဢႃယုၶႆသုတ်းသဵင်ႈ။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉလႄႈ တိုၵ်ႉၶူၼ်ႉႁႃႁၼ်ၼၼ်ႉမီး 11 ၽိုၼ်လိူဝ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လိုဝ်းလင်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵျၢမ်းၼႄတၢင်းၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈပၺ်ၺႃၽေႃးၵ (ပီၶရိတ်ႉ 1893 – 1971)
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈပႃႇၵႄႇ (ဢိုင်ႇယုမ်းပွင်ႇ) ဝဵင်းမိူင်းသူႈ
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – ၵွပ်ႈပဵၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈသေ ႁမ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃၾၢႆႇလေႃးၵုတ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းသြီလင်းၵႃ (ၵုၼ်သီႇႁူဝ်ႇ) ၸဵမ်လဵၵ်ႉလႄႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇလိၵ်ႈထမ်းပိတၵတ်ႈ တင်းသၢမ်ႁူမ်ႈတင်းဝေႃးႁႃရထွႆႈၵႂၢမ်းတႆး၊ ၵႂၢမ်ႈမၢၼ်ၸုမ်ႇၵူႈတဵမ်တၼ်း တႄႉတႄႉ။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) ပိူတ်ႇတိူၵ်းသွၼ်လိၵ်ႈ၊ ဢွၼ်တင်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး၊ တင်ႈပၢင်တႅမ်ႈတွပ်ႇ/ ၶူၼ်ႉၶႆႈ လိၵ်ႈပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်မပႃလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး၊ ဢွၼ်ႁူဝ်ပိၼ်ႇပိတၵထမ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ပႃလိၽႄတႆးတင်း သၢမ်ၵွင် လူၺ်ႈပိၼ်ႇဢဝ်တီႈထွႆႈၵႂၢမ်းပႃလိမႃးပဵၼ် တႆးၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈထမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၼမ်းႁူဝ်ပိၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ မီးပႃလိ 40 ၽိုၼ်၊ ဢတ်ႉထၵထႃ 51 ၽိုၼ်၊ ႁူမ်ႈတင်းၽိုၼ်လိၵ်ႈယွႆႈယႅမ်း(ၵျၢမ်းဢွၼ်ႇ) ထႅင်ႈလၢႆလၢႆသိပ်းၽိုၼ်လႄႈ ပဵၼ်ၽူး ပိူတ်ႇၼႃႈပိုၼ်းပိတၵတ်ႈတႆးတၼ်ႁူဝ်တီးၸဝ်ႈၼိုင်ႈၼႆယူႇ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈၸဵၼ်ႈၶမ်းသႂ် (ပီၶရိတ်ႉ 1897 – 1970)
တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈမိူင်းလွင်း၊ ဢိူင်ႇပၢင်ၵႆႇ၊ ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ (မိူင်းသႅၼ်ဝီ)
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးယီႈၵႅၼ်ႇ
ၼႃႈႁိူၼ်း – သၢင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်းၼၢင်းသႅင်ႁိူၼ်း ပွၵ်ႉၾၢႆမိူင်းပေႃႈ၊ ဝဵင်းၸႄႈလၢၼ်ႉ(ဢမ်ႇႁၼ်ဝႃႈမီးလုၵ်ႈလၢင်း)
ၼမ်ႉၵတ်ႉ – လႆႈႁမ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးမၢဝ်း၊ လိၵ်ႈတႆးတႂ်ႈ (လိၵ်ႈတႆးတူဝ်မူၼ်း) လႄႈ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈတီႈၼႂ်းဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈသေ သိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ တႅမ်ႈ/ ႁေႃးလိၵ်ႈ လင်ႇၵႃႇလူင်သင်ႇသွၼ်ၵူၼ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၸၢဝ်းတႆးမႃးတေႃႇသဵင်ႈဢႃယု ၶႆ။ ၵွပ်ႈမႃးပဵၼ်ၸရေးႁေႃးလိၵ်ႈတီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈသေ သဵင်ႈမုၼ်တီႈလၢႆးၶႃႈလႄႈ ၸရေးလၢႆးၶႃႈၼႆၵေႃႈႁွင်ႉ။
ၽွၼ်းၵၢၼ် (လိၵ်ႈလၢႆး) တႅမ်ႈလိၵ်ႈထမ်းၵႂၢမ်းသွၼ်ပဵၼ်လင်ႇၵႃႇသေ သင်ႇသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႃး။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၶူးမေႃၸဝ်ႈၸဵၼ်ႈၶမ်းသႂ် တႅမ်ႈဝႆႉလႄႈတိုၵ်ႉသွၵ်ႈႁႃႁၼ်မီး 44 ၽိုၼ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လိုဝ်းလင်သေ ပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈသေႃးတႃႇပၢၼ်ႇၼႄလႅင်း။
ၶေႃႈလူပ်းလိုၼ်း
လိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵူႈတီႈ ႁူမ်ႈတင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းသၢဝ်ၶဝ်ႁူႉဝႆႉဝႃႈ- မိူဝ်း ၼႃႈထႃႇပၢႆမႃး ပေႃးၽႂ်ၶႂ်ႈႁူႉ လွင်ႈၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး၊ ၶႂ်ႈႁၼ်ဝၼ်းပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈ တႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈမႃးတူၺ်း၊ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတီႈႁင်းႁဵၼ်း (ပၵ) ဝၢၼ်ႈငႅၼ်း၊ ဢိူင်ႇၵၢတ်ႇတဝ်ႇ၊ ၸႄဝဵင်း ၵဵင်းတုင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉတီႈလဵဝ်ၼႆၼၼ်ႉသေ ႁဝ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၶပ်းၶိုင် ပၢင်တႃႇ ပဵၼ်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈဝၼ်းၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးၼႆႉ သုၼ်ႇၽူႈၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ပဵၼ်ၸုမ်း/ၵေႃလႄႈသင် ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်း သၢင်ႈပၢင်ပွႆး ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈ၊ ႁူမ်ႈတင်းၽူႈၵမ်ႉၸွႆႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းတီႈၸမ်တီႈၵႆၶဝ် ႁႂ်ႈမီးႁႅင်းၸႂ်၊ မီးလွင်ႈ ပဵင်းပေႃးၸႂ်(ၽူမ်းၸႂ်) ၵၼ်ယဝ်ႉ ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉ ပီၼိုင်ႈသိုပ်ႇဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပိူဝ်ႈ တႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇႁႂ်ႈတိူဝ်းတွၼ်းၵႂႃႇၶၢဝ်း ၵႆသေၵမ်း။
ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵႈတီႈတီႈၵေႃႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးၵူႈၸႄႈဝဵင်းၶဝ် လီဢွၼ်ၵၼ်ယိူင်ႈ တတၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၵဵင်းတုင် ၼႆႉသေ ၶိုၼ်းဝၢႆႇမႃးၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းပႃးပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈဝၼ်းၶူးမေႃတႆး ၵၼ်ၵူႈတီႈၵူႈပီသေၵမ်း- ယွၼ်းၾၢၵ်ႇတၢင်း ႁၼ်ထိုင် ၼင်ႇၼႆ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ


text:
ၶၢဝ်ႇလီ
Monday, December 31, 2018
ၶၢဝ်ႇလီ
______
ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ပပ်ႉလိၵ်ႈ * သႅင်သယၢမ် * ႁဝ်းၶႃႈ တေပိုၼ်ၽႄဢွၵ်ႇမႃးထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်း ၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ ။
ပႂ်ႉပၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ ။
*တၢင်းႁူႉမီးၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆး ယိင်းၸၢႆးယႃႇပေဝႆႉမဝ်မၢင်*
______
ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ပပ်ႉလိၵ်ႈ * သႅင်သယၢမ် * ႁဝ်းၶႃႈ တေပိုၼ်ၽႄဢွၵ်ႇမႃးထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်း ၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ ။
ပႂ်ႉပၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ ။
*တၢင်းႁူႉမီးၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈလၢႆး ယိင်းၸၢႆးယႃႇပေဝႆႉမဝ်မၢင်*
Monday, August 20, 2018
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၽွမ်ႉၵၼ်သုတ်ႇမုၼ်းပရိတ်ႈ သူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ ယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်
---------------------------
ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ သင်ႇၶႃႇၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၽွမ်ႉၵၼ် သုတ်ႇမုၼ်းပရိတ်ႈ သူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸိုင်ႈတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ၵတ်းယဵၼ် ဝႃႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆလႄႈ ……
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထိ 20ႉ 8ႉ 2018 ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 6း00 မူင်း ထိုင် 7း30 မူင်းၶိုင်ႈၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၵေႃႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သုတ်ႇမုၼ်းပရိတ်ႈ ၵႂႃႇတီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလႃး၊ ဝဵင်းဢယုထယႃး ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၊ ၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်သုတ်ႇမုၼ်းၼႆႉ သင်ႇၶၸဝ်ႈတႆးႁဝ်း ဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလွတ်ႁေႃးပရိတ်ႈထမ်းတြႃး တင်းမူတ်းမီး (66) တူၼ်ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သင်ႇၶတႆး ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈလႄႈသင် ပိုၼ်ၽႄသႃႇသၼႃႇလႄႈသင် ၼွၵ်ႈမိူင်း လႄႈ ၼႂ်းမိူင်း လၢႆလၢႆၸေႈဝဵင်းၵေႃႈ လႆႈၽွမ်ႉၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်သုတ်ႇမုၼ်း တေလွတ်ႈႁေႃးပရိတ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ် 9း00 ၵႂႃႇႁင်းၽႂ်မၼ်းသေ မီးတၵ်ႉၵႃႇ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းမႃးၶဝ်ႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈထွမ်ႇငိၼ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ လႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇၸွမ်း ၼင်ႇၼႆ -----
T.S.S.A Media
ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တႆးသင်ႇၶ မိူင်းၵွၵ်ႇ
----------------
Sunday, August 12, 2018
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း
ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း (14) လႄႈ ႁူမ်ႈတင်း ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ ပွၵ်ႈၵမ်း(1)
-----------------------------------------
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12.8.2018 လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ (1)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼၼ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ဢွၼ်ႁူဝ်တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးေသ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်း ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း သင်ႇၶတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း(14) လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်းပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ ပွၵ်ႈၵမ်း (1) တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃထုပရႃႈတိတ်ႇ မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ
Sunday, July 29, 2018
Saturday, February 10, 2018
'' ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸုပ်ႈထိ (14)၊ ပီ 2018 ’’
ဝၼ်းထိ 10, Feb 2018 ဝၼ်းသဝ် ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆးၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး၊ လႆႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ ၸုပ်ႈထိ (14)၊ ပီ 2018 တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃႇထုပရႃတိတ်ႇ၊ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶ မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၶူပ်ႇပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈ လႆႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇမႃးၵူႈပီပီၼၼ်ႉ ပီၼႆႉထူၼ်ႈထိုင်မႃး ၸုပ်ႈထိ (14) ယူႇယဝ်ႉ။
ၽူႈၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ မီးယူႇ 7 ၸဝ်ႈေသ ၼႂ်း 7 ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ
1ႉ ၸဝ်ႈၶူး ပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႇတ မွၼ်းၶိူဝ်း (မိူင်းၼွင်) လႆႈသဵင်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈႄလႈ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်း၊
2ႉ ၸဝ်ႈၶူး ေဢႃးၽႃႇသ (မိူင်းၶိူဝ်း) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ၽူႈမၢႆလူင် ၊
3ႉ ၸဝ်ႈၶူး ဢုတ်ႉတရ (လၢင်းၶိူဝ်း) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇယိပ်းငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ၊
4ႉ ၸဝ်ႈၶူး ဢုတ်ႉတမ (ပၢင်လူင်) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၊
5ႉ ၸဝ်ႈၶူး ဝိၸိတ်ႉတ (မိူင်းပွၼ်) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းေတႃႇ ၊
6ႉ ၸဝ်ႈၶူး ေၸႃးတိၵ ၸွမ်ၶိူဝ်း (ၵျွၵ်းႄမး) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၊
7ႉ ၸဝ်ႈၶူး ထမ်ႇမသႃႇမိ (ထုင်ႉပူင်း) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇထိင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင် ေသ
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸုပ်ႈထိ (14)၊ တွၼ်ႈတႃႇၼႂ်း ပီ 2018/2019 ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵွႃႇလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈတိုၵ်းသူၼ်း ၸဝ်ႈၶူးလူင် Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ (DPhil, Oxford) သေ လႆႈၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃး မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ (2005) ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇဢဝ်ပီ (2005) မႃးတေႃႇထိုင်ပီ (2018) ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸဝ်ႈသင်ႇၶတႆးၸၼ်ႉၸွမ် ႁဝ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ တင်းမူတ်း (275) တူၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈတိုၵ်းသူၼ်း ၸဝ်ႈၶူးလူင် Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ (DPhil, Oxford) သေ လႆႈၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃး မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ (2005) ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇဢဝ်ပီ (2005) မႃးတေႃႇထိုင်ပီ (2018) ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸဝ်ႈသင်ႇၶတႆးၸၼ်ႉၸွမ် ႁဝ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ တင်းမူတ်း (275) တူၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
Friday, February 2, 2018
ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် သင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸုပ်ႈထိ (13) ပီ 2017-2018
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ႁႃးၶႃး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းႁႃးၶႃး (မၢၼ်ႈ: ဟားခါးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Hakha) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းႁႃးၶႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈႁႃးၶႃး ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸုမ်းၼၢမ်းၼႃး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၶျၢင်း ၵေႃႈၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၼၼ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းၽလၢၼ်း လႄႈ ဝဵင်းမတူႇပီႇ သေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ၽလၢၼ်းၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆ ၄၃ လၵ်းသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းမတူႇပီႇၼႆ ယၢၼ်ၵႆ ၁၀၈ လၵ်းယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၼႃႈသုင် ပၢင်ႇလၢႆ ၆၀၀၀ ထတ်းပၢႆ (၁၈၃၀ မီႇတႃႇ) သေ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ ၼႃႈလိၼ်သုင်သုတ်း တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢၼ်ၶဝ်ႈၸူး ဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်သၼ်လွႆ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ၵၢႆႇဝႆႉၸူး သၼ်လွႆထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းႁႃးၶႃး ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် သၼ်လွႆၼၼ်ႉ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ မႅင်းၵူၼ်ႈငေႃး ငေႃးႁၢင်မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိူၼ်းၸိူဝ်းမီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ႁဵတ်းၸပ်းဢိူမ်ႈဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းလဵပ်ႈႁလွႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိူၼ်းမၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းဢုတ်ႇဝႆႉသေ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းၵင်ႈပႅၼ်ႈ မုင်းသွတ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉႁဵတ်းႁိူၼ်းဝႆႉ ၸွမ်းၽင်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းလဵပ်ႈလွႆ ၼၼ်ႉလႄႈ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈၵႆၵႆတူၺ်းၼႆ တေလႆႈႁၼ် ပေႃးၶပ်ႉၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၶဝ်ၼႆႉ တီႈၽၢႆႇၼႃႈႁိူၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵႆႉၽုၵ်ႇ မွၵ်ႇၶၢဝ်လႅင်လိူင်သွမ်ႇလႄႈ ၽၵ်ႈယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[2]
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်တႄႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1400 ၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ပဵၼ်ဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ တီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၶႂႃႇရူဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၽလၢၼ်းယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ မီးဝၢၼ်ႈလူင်ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၸူဝ်ႇတလၢၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈလူင်ၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၶိၼ်ႇလွၵ်ႉ လႄႈ ၸႃထၢၼ် ၶဝ်ၼႆႉ ပႃးဢဝ်တင်း ၵူၼ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းသွႆသေ လူင်းမႃးၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ မႃးတင်ႈဝၢၼ်ႈ တီႈႁိမ်း ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆ ဝဵင်းႁႃးၶႃးသၢမ်လၵ်း တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ႁႃးၶႃး-ၽလၢၼ်းၼၼ်ႉသေ ၸူးလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝၢၼ်ႈၶႅင်ႇလိၼ်းၸေႃးလ် ၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၶိုၼ်းၶၢႆႉ ၵႂႃႇတႄႇထႅင်ႈဝၢၼ်ႈ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မႂႃႇလ်ၸူင်ႇၶေႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇယူႇသဝ်းႁိုင်သေ ၶိုၼ်းၶၢႆႉၸူး တီႈ ဢၼ်တေတႄႇပဵၼ်ဝဵင်းႁႃးၶႃးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇသဝ်းတင်းႁိုင်သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၵေႃႈ ၼမ်မႃးယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼမ်မႃးၵေႃႈ ၵူၼ်းၵမ်ၽွင်ႈၼႆႉ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတီႈၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတႄႇတင်ႈဝၢၼ်ႈ တီႈၶွၼ်ႇၼမ်ႉလိၼ်လီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဢၼ်တႄႇတင်ႈဝၢၼ်ႈႁႃးၶႃးမႃးၼႆႉ မီးဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇယႂ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈႁႃးၶႃးသေ ၵႂႃႇတႄႇတင်ႈဝၢၼ်ႈႁင်းၶေႃၼႆႉ လႆႈသၢၵ်ႈၶွၼ်ႇပၼ် ၸူဝ်ႈလုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ် ၽူႈတႄႇတင်ႈဝၢၼ်ႈႁႃးၶႃးယဝ်ႉ။ ၽူႈတႄႇတင်ႈဝၢၼ်ႈႁႃးၶႃးၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းဢီးလူတူၺ်းထိုင်သင်သေ လႆႈၵဵပ်းလႆႈယွၼ်းၶွၼ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းလႆႈ လွင်ႈၵဵပ်းယွၼ်းၼႆသေ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇမႃးၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ႁႃးၶႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်းၵူၼ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉဝႃႈ ႁႃး(လ်) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၵဵပ်းယွၼ်း ၼႆသေ ၶႃး ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းမီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၸဵမ်း ဢမ်ႇဝၢၼ်သေ ပဵၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တႄႇႁွင်ႉဝႃႈ ႁႃး(လ်)ၶႃး ၼႆသေ ဝၢႆးၼႆႉၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး ႁႃးၶႃးယဝ်ႉ။ ဢႃႇၼႃႇဢူၽုင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢၼ်တႄႇဝၢၼ်ႈႁႃးၶႃးမႃးၼႆႉ လႆႈဝႃႈၸွတ်ႈၽဵဝ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃး တီႈထုင်ႉသၼ်လွႆၶျၢင်းယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင် ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ် ထုင်ႉသၼ်လွႆၶျၢင်း မိူဝ်ႈ ပီ ၶရိတ်ႉ 1889-90 ၼၼ်ႉ ဢေႃးၸႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၽႅဝ်ထိုင် ထုင်ႉယေႃး၊ ၽၢႆႇတူၵ်း တေႃႇထိုင် ထုင်ႉသၼ်လွႆႇသျေႇ (ၵူၼ်းလိူင်း)၊ ယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း တေႃႇပေႃးထိုင် သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းဢင်းၵိတ်ႉ ဢၼ် ၸွမ်ႁၢၼ်သႅင်မူၼ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ထုင်ႉလိၼ်ယေႃး၊ ၵၢၼ်ႇယႂႃႇသေ ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းၸူးႁႃးၶႃးယဝ်ႉ သိမ်းဢဝ်ဝဵင်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 1890 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 19 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၶိုၼ်ႈသိုၵ်းမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (၇၇) ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်တပ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းတၢင်းမႃႉလႃး ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း ၆၄ လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ သိမ်းဢဝ် ဝဵင်းႁႃးၶႃးယဝ်ႉ ဢဝ်တပ်ႉၵွင်ၵေႃႇရၶႃး တပ်ႉၼိုင်ႈ ဝႆႉပဵၼ် တပ်ႉပႂ်ႉဝဵင်းသေ တပ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႆႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယူင်ႉသၢင်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်၊ ႁူင်းယႃ လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တၢင်ႇၸိူဝ်းသေ လႆႈတႄႇႁဵတ်းသၢင်ႈ တူင်ႇၸၢၵ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးလွႆးလႆးယူႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူင်ႇ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ မီး လုမ်းၶုၼ်ပွင်ၵၢၼ်ၼႃႈလိၼ်၊ ဢွင်ႈၵူၼ်းသိုၵ်းယူႇ၊ ႁူင်းယႃသိုၵ်း၊ တိူၵ်ႈငိုၼ်းၽႄ လႄႈ တိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ ၸၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လိူဝ်သေ ယူင်ႉသၢင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႃႇ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းမႃးလႄႈ လုၵ်ႉတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈမဵဝ်းသေ လုမ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး လုမ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၢမ်းၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ၸၼ်ႉၸႄႈတိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ လုမ်းၸတ်းၵၢၼ်ၸႄႈတိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉသေ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈသၢႆတၢင်း ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢဝ် သၢႆတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႄႈသင်၊ သၢႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃးလႄႈသင်၊ သၢႆတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်းလႄႈသင် ၸၢင်ႈမႃးၸူးထိုင် ဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းသေ၊ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်းယဝ်ႉ ၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ၵႂႃႇတီႈ ဝဵင်းၽလၢၼ်း၊ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈၸူး ဝဵင်းႁႃးၶႃးယဝ်ႉ။ ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇၼၼ် ဢဝ်တင်း သၢႆတၢင်း ႁိူဝ်းမိၼ်၊ လူတ်ႉၵႃး၊ ရူတ်ႉရဵၼ်းသေ မႃးၸူးလႆႈ ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း ယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး ၸွမ်းသၢႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေၵေႃႈ ၵႂႃႇၽႅဝ်လႆႈ ဝဵင်းႁႃးၶႃးယူႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၵၢင်ၵႅၼ် ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းသေ ဢဝ်သၢႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ၵႂႃႇၸူးလႆႈ ၽလၢၼ်း၊ တီးတဵင်ႇ၊ တုၼ်းၸၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၵႂႃႇၸူးလႆႈ မတူႇပီႇ၊ ပလႅတ်ႉဝ ၸိူဝ်းမီး ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၵႂႃႇၸူးလႆႈ ဝဵင်း ထၢၼ်တလၢၼ်၊ ရိၶေႃတႃ ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈယူႇ။
တီႈၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် ပီ 1988 ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ငၢၼ်းတိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ မီး ၂၈ ဢၼ်၊ ၵၢၼ်သၢႆလူမ်း ၁၁ ဢၼ်၊ ၽူႈသႂ်ႇ တႄႇလီႇၾူင်းဢဵၵ်ႉၶျဵင်း မီး ၂၄၂ ဢၼ်ၵူၺ်းသေ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ၵၢၼ်ငၢၼ်းတိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ မီးမႃး ထိုင် ၅၁ ဢၼ်၊ သၢႆလူမ်း ၂၄ ဢၼ် လႄႈ ၵူၼ်းသႂ်ႇ တႄႇလီႇၾူင်းဢဵၵ်ႉၶျဵင်း မီးမႃးထိုင် ၄၄၃၆ ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းသေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆသိုပ်ႇမႅၵ်ႇၶရူဝ်ႇဝဵပ်ႉ ဢွင်ႈတီႈ ၆ ဢၼ်၊ ဢွင်ႈတီႈ GSM ၁ ဢၼ်၊ ဢွင်ႈတီႈ CDMS သၢမ်ဢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးလႆႈသေ ၾူင်း GSM ၁၀၆၃ လုၵ်ႈလႄႈ ၾူင်း CDMA ၃၄၆ လုၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးယဝ်ႉ။[2] လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ ဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉၼႆႉ လၢၼ်ႉဢိၼ်ႇတႃႇၼႅတ်ႉၵေႃႈ မီးမႃးမွၵ်ႈ (၁၀) တီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၵမ်ႉၼမ် တီႈဝဵင်းႁႃးၶၢးၼႆႉ ၵိူဝ်းယမ် ၽႃႇသႃႇၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပေႃးဝႃႈဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼႆ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်သင်သေ ၼုင်ႈၶူဝ်းလဵင်းမႂ်ႇသေၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၶိုၼ်ႈၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ် ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉပဵၼ် တူၼ်ႈၼဵင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းႁႃးၶႃးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းလွၵ်းတၢင်ႉၶူဝ်လႆသေၵေႃႈ သွမ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ ဢႃႇလူး၊ ၽၵ်းမီႇ လႄႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၸိူဝ်းၼႆ့ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၶဝ်ႈတဵမ်တွင်ႉတႄႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈတၢင်ႇဢဝ်ၶဝ်ႈသၢၼ်တီႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ 2009-2010 မႃး တီႈလွၵ်းၼႃးတၢင်ႉၶူဝ်လႆၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈသွမ်ႈၶဝ်ႈ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းဢွၵ်ႇၼမ်သေ ၼိူင်ႈဢေႇၵ ႁႂ်ႈမၼ်းဢွၵ်ႇ ၄၀ ၼႆ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းၼႆႉ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼဵင်ႈ လႄႈ တူၼ်ႈယၢင်ယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် တူၼ်ႈမၢၵ်ႇတူၼ်ႈတဵင်ႇ ၵိၼ်လႆႈၶၢဝ်းယၢဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႈ၊ မၢၵ်ႇၵေႃႈ၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇၶႆ၊ မၢၵ်ႇဢိတ်ႇ (မၢၵ်ႇသပိတ်ႈ) လႄႈ ၵႃႇၽီႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။[2]
ပေႃးဝႃႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵုၼ် တင်း မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼႆ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ တေၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃႈယူႇ။ တီႈဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ မီးႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၼ်းပႅၵ်ႇယဝ်ႉ။ ႁူင်းငၢၼ်ၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈဢွၼ်ႇ သုၼ်ႇတူဝ်လဵဝ်ၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းသေ မီးႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် မီးၼမ်ယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈတႄႉ မီးဝႆႉဢိတ်းဢွတ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈသင်ဢဝ်တီႈ မိူင်းလူင်သေ ၵႃႈၶၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသုင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵႃႈယႂ်ႇၶၼ်လူင်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇ မိူင်းၼွၵ်ႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ မိူင်းၼွၵ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၼိုင်ႈမုင်ႉ ဢၼ်မီးတီႈႁႃးၶႃးၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် သွင်ၵေႃႉၼႆႉ တိုၼ်းမီးတီႈ မိူင်းၼွၵ်ႈယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ လႄႈ ပၢႆးယူႇလီ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းဝဵင်းႁႃးၶႃးၼၼ်ႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး သီႇႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်ၸၼ်ႉၵၢၼ် မီး ပႅတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ မီး ၇၇ ႁူင်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ၽႄ ႁူင်းၼိုင်ႈလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်ၽႄ မီး သၢမ်ႁူင်းယဝ်ႉ။ တီႈတၢင်းၶဝ်ႈ ဝဵင်းႁႃးၶႃးၼၼ်ႉ မီး ႁူင်းႁဵၼ်းပၢႆးသၢႆႊ ၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၵၢၼ်မိုဝ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။[2] လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၶေႃးလဵၵ်ႉၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶျၢင်း ၵေႃႈမီးဝႆႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးယူႇလီ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ် ႁွင်ႈလူင် တီႈ ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ လႆႈတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီငိုၼ်းတွင်း 2004-2005 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းယႃၼႆႉ ပဵၼ်ႁူင်းယႃလူင် ဢၼ်ၵူႇၶဝ်ႈ 200 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ႁူင်းယႃလူင် ဢၼ်လႆႈပိုင်ႈဢိင်တႄႉတႄႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ မီးပွၵ်ႉၼိူဝ်ဝဵင်း (၆) ပွၵ်ႉသေ ႁူဝ်ႁိူၼ်း မီး မိုၼ်ပၢႆ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး ၂၄,၉၂၆ ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သၼ်လွႆဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆရုၼ်ႈ (၇၄၉ဝ ထတ်း) လႄႈ ၸိၵ်းလွႆ ႁၢႆထလၢၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ တိၼ်လွႆရုၼ်းသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈၸိၵ်းလွႆသေတူၺ်းၼႆ တေလႆႁၼ် ၽၢင်ႈမုင်ႈယဵမ်ႈဝဵင်းႁႃးၶႃး ဢၼ်မီးတီႈ တိၼ်လွႆၼၼ်ႉသေ တေလႆႈႁၼ်ပႃး ၽၢင်မုင်ႈယဵမ်ႈၽိင်ႈတိုၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉၼၼ်ႉသေ တေၸၢင်ႈမုင်ႈႁၼ်ပႃး လွၵ်းဝဵင်းၽလၢၼ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈမုင်ႈႁၼ်လႆႈ ဝဝ်းဝဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထုင်ႉႁၢႆထလၢၼ်းၶေႃ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇတႂ်ႈ ဝဵင်းႁႃးၶႃးၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇမႆႉလိူင်ႇၼမ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၶိင်ႇၶၢဝ်း မၢၵ်ႇမႆႉဢွၵ်ႇလိူင်ႇမႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇတီႈဝဵင်းၼႆႉ မီးၽိင်ႈထုင်း ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇပိတ်းမၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇ မူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်းယဝ်ႉ။
ပွႆး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈဝဵင်းႁႃးၶႃးၼႆႉ ပွႆးၽိင်ႈထုင်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃးတႃႇသေၼႆႉ ပွႆးထေႃႇ လႄႈ ပွႆးလူင်ႉလႃ ၼႆယဝ်ႉ။ ပွႆးလူင်ႉလႃၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းမွၵ်ႈလိူၼ်မေႇ မိူဝ်ႈၽူၼ်ပႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွႆးထေႃတႄႉ ဢိင်လူၺ်ႈ လႆႈၼမ်ႉတဝ်ႈၶဝ်ႈမၢၵ်ႇလိူင်ႇမၢၵ်ႇလီလႄႈ ပဵၼ်ပွႆး ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈမၢႆတွင်းမူၼ်ႈသိူဝ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ပိတ်းပၢတ်ႇၼမ်ႉတဝ်ႈၶဝ်ႈမၢၵ်ႇယဝ်ႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၼႂ်း လိူၼ် ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ၊ တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။ ပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းတႃႇသၢမ်ဝၼ်းသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းပွႆးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ပူႇၸေႃႇၵိူဝ်းယမ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ပေႃႈမႄးပူႇၼၢႆး ဢၼ်သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ ပွႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇၵႃး မီးပႃး ပွႆးပူၺ် လႄႈ ပွႆးၶွင်ၵျွႆး ဢၼ်ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ၵႆႉႁဵတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပႅင်ႈၼင်ႇဢဵၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်းႁဵတ်းပွႆးၼၼ်ႉသေ ႁႅမ်တူဝ်သဝ်းသေၵေႃႈ လဵင်ႉလူၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပႃး ၵူၼ်းတၢင်ႇဝၢၼ်ႈသေၵေႃႈ လဵင်ႉလူသေ ပဵၼ်ပွႆး ဢၼ်ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ ဢဵၼ်ႁႅင်းမႂ်ႇ ဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊလိူတ်ႊသေ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၵႃႈယူတ်းယႃ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
ၼၢင်းၶမ်းပူး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ 5 တီႈႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ ဢဵၼ်ႁႅင်းမႂ်ႇ ဝၢၼ်ႈၽႃလၢႆး ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပဵၼ်ဝႆႉ တၢင်းပဵၼ်ၵႅၼ်ႊသိူဝ်ႊလိူတ်ႈသေ လႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃလူင်တီႈႁူင်းယႃလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တႃႈၵုင်ႈ မီးၶၢဝ်းတၢင်း 8 ဝၼ် ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၵႃႈယူတ်းယႃ ယွၼ်ႉတေလႆႈလုတ်ႇဢဝ် ဢွၵ်းလုပ်ႇ/ မၼ်း လုပ်ႇ (ရိုးတွင်းချဉ်ဆီ) သူင်ႇၵူတ်ႇထတ်း တီႈမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ တေသဵင်ႈငိုၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်ပျႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူး ၶၼ်ႇတီႇၸႃႇရ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ ဢဵၼ်ႁႅင်းမႂ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇ ႁွၵ်ႈဝႃႈ – “လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်း ၼၢင်းၶမ်းပူး ပဵၼ်ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊလိူတ်ႊသေ လႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃဝႆႉတီႈတႃႈၵုင်ႈ မီး 8 ဝၼ်းပႃးမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ မေႃယႃၶဝ် လုတ်ႇဢဝ် ဢွၵ်းလုပ်ႇ/ မၼ်းလုပ်ႇ မၼ်းၼၢင်းသေ တေသူင်ႇၵူတ်ႇထတ်းတီႈမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ တေသဵင်ႈငိုၼ်း ၵႃႈသူင်ႇၵူတ်ႇထတ်း 570,000 ပျႃး။ ယၢမ်းလဵဝ် ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉ ၵႃႈယူတ်းယႃမၼ်းၼၢင်း”- ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းၶမ်းပူး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ 5 ၼႆႉ လႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေ လႆႈသဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉ ၸၢႆႇ တေႃႇဝၼ်း ဢမ်ႇယွမ်း 30,000 ပျႃး ဝႃႈၼႆ။
“တေႃႇဝၼ်းၼႆႉ လႆႈသဵင်ႈၵႃႈယူတ်းယႃ ဢမ်ႇယွမ်း 3 မိုၼ်ႇပျႃး။ ၼႂ်း 3 မိုၼ်ႇပျႃးၼၼ်ႉ ၵႃႈယူႇၵိၼ်တႃႇၵူၼ်းပႂ်ႉ လုမ်းလႃး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈယူတ်းယႃ မၼ်းၼၢင်း ၼိုင်ႈဝၼ်းလၢႆ လႆႈတိူမ်းလိူတ်ႈ 4 တဝ်ႈ။ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈမၼ်းၼၢင်း ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉမႃး တႄႇဢဝ်တူၼ်ႈတီး ထိုင်တႃႈၵုင်ႈၼႆႉ လႆႈသဵင်ႈၵႃႈယူတ်းယႃမွၵ်ႈ 13 သႅၼ်ပျႃး။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်း ၸဝ်ႈ တေဢမ်ႇပွႆႈၽႃႈ တေၶတ်းၸႂ်ယႃႁႂ်ႈထိုင်တီႈ”- ၸဝ်ႈၶူးၶၼ်ႇတီႇၸႃႇရ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်းပရႁိတ ဢဵၼ်ႁႅင်းမႂ်ႇ ဝၢၼ်ႈၽႃလၢႆး ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ တႄႇပိုတ်ႇသွၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီ 2018 ။ပီၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်း/ မေႃသွၼ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢႆထုင်ႉ မႃးႁဵၼ်း မီး 400 ပၢႆ ။


text:
မိၼ်းတတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉ (မၢၼ်ႈ: မင်းတပ်မြို့နယ်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mindat Township) ၼႆႉမီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းတတ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဢၼ်ပဵၼ် လွႆၼတ်ႉမ (လွႆဝိတူဝ်ႇရိယ) ဢၼ်တၢင်းသုင် မီး ႓႐႕႓ မီႇတႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် လွႆသုင်သုတ်းထိသၢမ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႇပႅတ်ႉလႅတ်ႉ ၼႆသေတႃႉ ၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉသေၵေႃႈ မုင်ႈႁၼ်လႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇသေ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။[3] တီႈၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉၼႆႉ ဢိူင်ႇ မီး ႔႖ ဢၼ် လႄႈ ဝၢၼ်ႈမီး ႔႙႗ ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။[4]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-႒. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, ႕႑.
- ↑ Chin State. Myanmar Explore. Archived from the original on 2011-07-14။ Retrieved on 2010-05-12။
- ↑ "Mindat Township - Chin State"[permanent dead link] map ID:MIMU 154v01 created: 17 May 2010, Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ "Mindat_Township_Profile"[permanent dead link] Myanmar Information Management Unit (MIMU), January 2010, population figures from State General Administration Department, October 2008
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since August 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- Coordinates on Wikidata
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းတင်းသဵင်ႈ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ပထဝီႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း
- ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း


text:
ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လိူၼ်မႃးၼႆႉ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ (ၼမ်ႉမၼ်းၸိူဝ်ႉၾႆး) တီႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်း ပႆႇယွမ်း 1 လိတ်ႊလႂ်တိုၵ်ႉမီးယူႇ 3,600 ပျႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တႄႇဢဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊမႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းတိုၵ်ႉသုင်ယူႇ၊ ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ သႅၼ်း 92 (1) လိတ်ႊလႂ် 3,350 ပျႃး၊ တီႊၸႄႊလ် 1 လိတ်ႊလႂ် 3,500 ပျႃး – 3,600 ပျႃး။
ၵူၼ်းၵဵင်းတွင်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တႄႇဢဝ် ၵၢင်ပီၼႆႉမႃး ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်း ၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉယွမ်းလူင်းထိုင် 3,000 ပျႃး သေပွၵ်ႈ။ တီႈဢေႇသုတ်း လူတ်းယွမ်းလူင်းထိုင် 3,100 ပျႃး မွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇယၢပ်ႇလႃႇ။ ၸဝ်ႈၼႃး မၢင်ၵေႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၵႃႈၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ပွႆႇၼႃးႁၢမ်းၵေႃႈမီးၼမ်။ ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈသဵင်ႈ မိူၼ် 3 ပုၼ်ႈ ႁဵတ်း 1 ပုၼ်ႈ 2 ပုၼ်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းမူတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၼမ်”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းတွင်းၼႆႉ မီးပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၶၢႆ တင်းမူတ်း 6 တီႈ။ ၵူႈပီ ၵႃႈထႆသူၼ် ပေႃးပဵၼ်ၸၢၵ်ႈလူင် 1 ၸူဝ်ႈမူင်း မွၵ်ႈ 35,000 ပျႃး။ ၸၢၵ်ႈဢွၼ်ႇ 1 ၸူဝ်ႈမူင်း 7,000 ပျႃး။ ပီၼႆႉ ၸၢၵ်ႈလူင် 1 ၸူဝ်ႈမူင်း မွၵ်ႈ 60,000 ပျႃး။ ၸၢၵ်ႈဢွၼ်ႇ 1 ၸူဝ်ႈမူင်းမွၵ်ႈ 13,000 ပျႃး ယွၼ်ႉၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈ မၢင်ၸႄႈဝဵင်း လူတ်းယွမ်းလူင်းမႃးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် 1 လိတ်ႊလႂ် 2,300 ပျႃး မၢင်တီႈ 2,400 – 2,500 ပျႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလူင် တူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
မူႇၸေႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ (IPA: [mù tsɛ̄]); (မၢၼ်ႈ: မူဆယ်မြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Muse Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Muse]) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊယဝ်ႉ။[2]
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း မူႇၸေႊ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပထဝီႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈ သိုဝ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႊ လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဢွင်ႈတီႈ ၵႃႉၶၢႆၵုၼ် ႑႐႕ လၵ်း မူႇၸေႊ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3] ဢွင်ႈတီႈၵႃႉၶၢႆၵုၼ် ၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်း မီး ႓႗႐ ဢေႇၵသေ ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်းမူႇၸေႊ ႖ လၵ်းယဝ်ႉ။ တႄႇပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ ႒႐႐႖ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-03-17။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။
- ↑ Myanmar Trade. Archived from the original on 2009-05-08။ Retrieved on 2017-12-16။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 17/11/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 6 မူင်း ရူတ်ႉၵႃးၽႃႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉဢုၼ်ႇ – ဝၢၼ်ႈၶျွင်းသႃႇ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆထင်တီႈ 2 ၵေႃႉ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈၵႂႃႇလူႉတီႈ ႁူင်းယႃလူင်ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းပရႁိတ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ၼႆ ၵႃးဢွၼ်ႇ 6 လေႃႉၼႆႉ လုၵ်ႉတၢင်းမၼ်းတလေးၶိုၼ်ႈမႃး ၽႃႇသႂ်ႇၵူၼ်ႈၵႃးလူင် 12 လေႃႉ။ ၼႂ်းၵႃႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ လူႉတၢႆထင်တီႈ 2 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၽူႈယိင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်းသေ ထိုင်ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃၵေႃႈ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃ တင်းမူတ်းလူႉတၢႆ 3 ၵေႃႉ။ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးလူင် 12 လေႃႉတႄႉ ဢမ်ႇပဵၼ်သင်ၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၵႆႉပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ရူတ်ႉတမ်ၽႃႇၵၼ်မႃး မီးသၢမ်ပွၵ်ႈ ပႃးပွၵ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ မီးပႃးၵူၼ်းလူႉတၢႆ ။
“ၵူၼ်းလူႉတၢႆ 3 ၵေႃႉၼႆႉပႆႇႁူႉၸိုဝ်ႈသဵင်။ ဢွၼ်တၢင်း 2 ပွၵ်ႈ ပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးပဵၼ်ႁႅင်းတၢၼ်ႇ ၼႆႉ။ ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ ၶႂ်ႈဝႃႈႁႅင်းၶႃႈဢေႃႈ ထိုင်တီႈလူႉတၢႆ ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ၵႆႉပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ရူတ်ႉၶိူင်ႈၽႃႇၵၼ် ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယွၼ်ႉတေႁေႃးဝႆး ဢမ်ႇမီးသတိ ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်းၶႃႈ”- ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းပရႁိတ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 16/11/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း ၵႃးတင်း ရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၽႃႇၵၼ် တီႈဝၢၼ်ႈလူင် တၢင်းဢွၵ်ႇ ၵႂႃႇဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လူႉတၢႆ 1 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 1 ၵေႃႉ။ ၵေႃႉလူႉတၢႆၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၵူဝ်ႇၵျေႃႇသိၼ်ႇ ဢႃယု 22 ပီ။ ၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်းသမ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၵူဝ်ႇၶျိတ်ႉၵျေႃႇ ဢႃယု 25 ပီ။ ယူႇတီႈ ၸုမ်းပရိႁတ ဝဵင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း လႆႈႁပ်ႉသူင်ႇဝႆႉတီႈႁူင်းယႃတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/11/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်း ထူဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း လမ်းၼိုင်ႈ ပရိတ်ႈပွင်ႇသေ ပဵၼ်ၽေး ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ပိၼ်ႈၶႂမ်ႈ တီႈပွၵ်ႉ 7 ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမႃးၸွမ်းၼႂ်းထူဝ်ႈ လႆႈလူႉတၢႆ 1 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 7 ၵေႃႉ တီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသူၺ်ႇၽီႇမျေႇ ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်းထပ်းၵၼ်မႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12-13/11/2022 ၼၼ်ႉ ၵႃးတင်းရူတ်ႉၶိူင်ႈၽႃႇၵၼ် ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် လႃႈသဵဝ်ႈ – ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၶၢႆးတူၼ်ႈႁုင်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး။ ၼုမ်ႇၸၢႆး 2 ၵေႃႉ လူႉတၢႆထင်တီႈ ပဵၼ်ၸၢႆးငဝ်းလႅင်း ဢႃယု 19 ပီလႄႈ ၸၢႆးသႃႇဢေး ဢႃယု 17 ပီ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵႃးတၢင်ႇလိၼ်လမ်း ၼိုင်ႈ ပိၼ်ႈတူၵ်းႁူၺ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈ မိူင်းငေႃႉ – ၵျွၵ်ႉမႄး ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃး လူႉတၢႆထင်တီႈ ပဵၼ်ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း ဢႃယု 36 ပီ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ထႅမ်းပလဵတ်ႉ:Db-g1
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်သေ၊ ပိူင်လူင် ၸႂ်ႉတႃႇ tag ၼႃႈလိၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ CSD G1 ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တူၺ်းတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၼၼ်ႉလႄႈ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေဢဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ သႂ်ႇၶဝ်ႈပၼ်တီႈၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် လႄႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသေ ဢၼ်တေလႆႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉတီႈၼိူဝ်သုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေမွတ်ႇၼၼ်ႉ။
ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
{{db-g1}}
- This is the most basic form of the template.
{{db-g1|bot=ExampleBot}}
ပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူး ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ (Author)[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢဝ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉတေ တၢင်ႇလၢတ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸိုင် ၸႂ်ႉ ၶူတ်ႉၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉသေ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈၵႂႃႇတႅမ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇႁႂ်ႈႁူႉ တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။ တီႈ PageName ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ႁူဝ်ၶေႃးၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
{{subst:nonsensepage|PageName|header=1}}
ပေႃးႁဵတ်းၼင်ႇၼႆ တေၼႄပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ပၼ်ၽၢင်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ သင်ဝႃႈပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢင်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆၸိုင် လူပၼ် ၵူႈမိုဝ်း လၢႆးတႅမ်ႈ ပွင်ၵႂၢမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ။
ၼႃႈလိၵ်ႈ [[:{{{1}}}]] ၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇတၢင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၵႃႈတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး။ ဢၼ်ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းဝႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် တွၼ်ႈ G1 ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၼႆ ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇ လႄႈ တူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈ ၼိူဝ်ႉၵႂၢမ်းၵေႃႈယုင်ႈယၢင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သၢင်ႈမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸၢမ်းသၢင်ႈၵူၺ်းၼႆၸိုင်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် လွင်ႈၸၢမ်းသၢင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈ sandbox လႄႈ။{{safesubst:#if:|{{{secondparagraph}}}|သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမွတ်ႈပႅတ်ႈ ယွၼ်ႉၶေႃႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉ ၼႆၸိုင် ၊ [[:{{{1}}}|ၵႂႃႇတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ]] သေ ၵႂႃႇၼဵၵ်းတီႈ "တႃႇသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်" ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ လႆႈယူႇ။ ပေႃးၼၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေမီးသုၼ်ႇ သပ်းလႅင်းၼႄယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉၼႆၸိုင် ၽၢင်ႉပၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေၸၢင်ႈထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶေႃႈပၼ်ၽၢင်ႉ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယႃႇပေႈဢဝ်ပႅတ်ႈ။


text:
လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸေႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ (IPA: [lɑ᷆ sʰe᷆u]); (မၢၼ်ႈ: လားရှိုးခရိုင်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Lashio District), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zetaun Laashaeo]) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸေႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ တၢင်းသုင်တႄႇၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆသေ မီးယူႇ ၂၈၃၅ ထတ်း (၈၆၄ မီႇတႃႇ) ဢေႃႈ။ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်လုမ်းၸေႈတွၼ်ႈပၵ်းသဝ်းဝႆႉ။ ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈ ၸေႈတွၼ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်း တင်းၼမ်မၼ်း မီးၵႂႃႇ ၆၀၉,၈၈၁ ၵေႃႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၸေႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ် ၸေႈဝဵင်းလႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးတီႈၼႂ်း ၸေႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။[2]
- ၸႄႈဝဵင်း လႃႈသဵဝ်ႈ
- ၸႄႈဝဵင်း တၢင်ႉယၢၼ်း
- ၸႄႈဝဵင်း သႅၼ်ဝီ
- ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းယႆ
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ မြန်မာ သတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲရေးဌာန. Archived from the original on 2014-07-01။ Retrieved on 2015-03-22။ Archived 2014-07-01 at the Wayback Machine.


text:
ၵူၼ်းမိူင်းၵျွၵ်ႉမႄး ဢၼ်ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႄးဝႃႈၸွႆႈၵၢၼ်သိုၵ်းတႆးၼႆသေ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၺႃးပေႃႉထုပ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းမႃးႁူပ်ႉထူပ်း။
လုင်းပိင်ႇၺႃႇ ဢႃယု 60 ပၢႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်မွင် ဢိူင်ႇၼမ်ႉႁူးတွင်း ၸႄႉဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/09/2022 ၊ ၼႄးဝႃႈ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵူၼ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇပၼ် SSPP ၼႆသေ ပေႃႉထုပ်ႉမၼ်းၸၢႆးယဝ်ႉ ၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈၵျွၵ်ႈမႄး။
ၵူၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇၾူၼ်းတင်းမၼ်းၸၢႆးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/11/2022 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“တလဵဝ်ၶဝ်ၶင်ဝႆႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး။ ၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်ထူပ်းၽႂ် ။ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃႉထုပ်ႉထဵတ်ႈထၢမ်ယဝ်ႉသေယဝ်ႉ သမ်ႉယွၼ်းၵႃႈၼမ်ႉၵႃႈၾႆးဝႃႇ 5 မိုၼ်ႇပျႃးဝႃႇ ။ မၼ်းၵေႃႈၸူးသိုပ်ႇၾူၼ်းယွၼ်းမႃးတၢင်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။”- ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၵူၼ်းႁိူၼ်းလုင်းပိင်ႇၺႃႇသေ ၶတ်းၸႂ်တႃႇႁူပ်ႉထူပ်းယူႇသေတႃႉ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈဢမ်ႇပၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းသေဢမ်ႇၵႃး ယၢမ်းလဵဝ် ပလိၵ်ႈဢဝ်လိူင်ႈ ၸွႆးတြႃးဝႆႉလွင်ႈသင် ယင်းပႆႇလႆႈႁူႉ ဝႃႈၼႆ။
“ပလိၵ်ႈၶဝ်ဝႃႈ ပေႃးဢဝ်ဢွၵ်ႇတႃႇၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃး ၸင်ႇတေပၼ်ထူပ်းၼႆဝႃႇ။ မၼ်းၺႃးပေႃႉတီႈလႂ် ၸဵပ်းမွၵ်ႈႁိုဝ်ၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလႆႈႁူႉ။”- ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉၾၢႆႇၵူၼ်းႁိူၼ်းလုင်းပိင်ႇၺႃႇပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ် လွင်ႈပၢႆးယူႇလီလႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမၼ်းၸၢႆး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း။
“ႁဝ်းၶႃႈၵပ်းသိုပ်ႇ SSPP ယူႇဢေႃႈ။ ၶဝ်ဝႃႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ဢွၵ်ႇတၢင်းၼႆ။ တေၶိုင်ၵၢၼ်ပၼ်ၼႆသေတႃႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇၵပ်းသိုပ်ႇမႃးၶိုၼ်း ဢမ်ႇၶိုင်ပၼ်သင်ၶႃႈလူင်”။ – ၵူၼ်းႁိူၼ်းလုင်းပိင်ႇၺႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
လွင်ႈၼႆႉၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၸူး SSPP ယူႇၵေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယိုၼ်ယၼ်။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸုမ်းလႂ် မႃးယွၼ်းမႃးၸႂ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈထဵင်လႄႈၵႃႈလႆႈၵဵပ်းၸွႆႈႁႃၸွႆႈ။ ပေႃးၺႃးသေၸုမ်းၸုမ်းတီႉၺွပ်းထဵတ်ႈထၢမ်ပေႃႉထုပ်ႉၵုမ်းၶင်(ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇသမ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးထိုင်ဢသၢၵ်ႈသၢႆၸႂ်) မႃးၸိူင်ႉၼႆ ၸုမ်းလႂ်ၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၸွႆႈၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်း ပဵၼ်ဢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ်တႄႉတႄႉ ၼႆ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇတၢင်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢင်းပွင်ႉၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ထုၵ်ႇၸႂ်ၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေတႃႉ ၼႂ်းၵႄႈၼင်ႇၵၼ်ၶိုၼ်းသမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈသၢင်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတိုၵ်ႉၺႃးၸၢၵ်ႇၸွမ်းယူႇၼႂ်းၵႄႈ ဢမ်ႇထၢတ်ႇ။
လုင်းပိင်ႇၺႃႇၼႆႉ တေမီးဢႃယု 60 ပီ မေးၼၢင်း ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ပႃႈၶမ်းၸၢမ်ႇ ပဵၼ်တုၵ်ႉၶိတဝႆႉ မီးလုၵ်ႈလၢင်း ႁူမ်ႈၵၼ် 4 ၵေႃႉ ။


text:
ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်)၊ ၸွမ်သိုၵ်း
ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်)၊ ၸွမ်သိုၵ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- မႃႇၼႁၢင်ႈလီ
BC 255 ပူၼ်ႉမႃး 2200 ပီပၢႆၼၼ်ႉ မိူင်းရေႃးမ လႄႈ မိူင်းၵႃႇတေႉ(ၶျ်) (Carthage) ပဵၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ် ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း။ မိူင်းၵႃႇတေႉ(ၶျ်) မီးၼႂ်း ၵုၼ်လူင် ဢႃႇၾရိၵ လႄႈ သိုၵ်းမိူင်းရေႃးမၶဝ် ဢွၼ် တပ်ႉၼမ်ႉ၊ တပ်ႉလိၼ်သေ ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းၸူး ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵယူႇယဝ်ႉ။ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းၽၢႆႇရေႃးမၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸွမ်သိုၵ်းရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) (Marcus Atilius Regulus) ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်တိုၵ်း ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ တပ်ႉရေႃးမၶဝ် ပႄႉသိုၵ်းၵႂႃႇ။ ၵႃႇတေႉ(ၶျ်) ယွၼ်းႁႅင်းထႅမ်သိုၵ်း တီႈမိူင်း ၵရိ လႄႈ မိူင်းၵရိ ၸင်ႇလိူၵ်ႈ ၸႅၼ်ႇတိပ်ႉပၢတ်ႉ(ၸ်)(Xanthippus) ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၼႄႇမိူင်း သမႃးတ ၼၼ်ႉ ၵွၼ်းသိုၵ်း ၵႂႃႇၸွႆႈၵႃႇတေႉ(ၶျ်) ယူႇယဝ်ႉ။ ၸႅၼ်ႇတိပ်ႉပၢတ်ႉ(ၸ်)ၵေႃႈ ၸင်ႇဢဝ်တပ်ႉၸၢင်ႉၶိုၼ်ႈၵၢင်၊ တပ်ႉမႃႉၶႅပ်ႇၶၢင်ႈ သွင်ၽၢႆႇသေ ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၸႅၼ်ႇတိပ်ႉပၢတ်ႉ(ၸ်) မေႃဝၢင်းၽႅၼ်သိုၵ်းလႄႈသင် လွင်ႈဢဝ်ၸၢင်ႉသေ တိုၵ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉရေႃးမၶဝ် ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁူပ်ႉႁၼ်မႃးသေပွၵ်ႈလႄႈသင် တပ်ႉရေႃးမၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် ဢွၵ်ႇပၢႆႈ ၵၸၢၵ်ႇၵၸၢႆမူတ်းလႄႈ ၸွမ်သိုၵ်းၽၢႆႇရေႃးမ ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) ၵေႃႈ လႆႈၶၢမ်ႇတိၺွပ်း ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ရေႃးမၶဝ်ၵေႃႈ သမ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်ႉသိုၵ်းပွၵ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၶၢမ်ႇယွမ်းသုမ်းပၼ်လႆႈၼႆသေ ၽိူမ်ႉသိုၵ်း သိုပ်ႇတိုၵ်းလႄႈ ပၢင်တိုၵ်းလႆႈသိုပ်ႇႁိုင်ၵႂႃႇ ထႅင်ႈသွင်ပီ။ ယွၼ်ႉမီး ႁႅင်းယိူၼ်ႉၵၼ်ႈၶၢမ်ႇယၢပ်ႇလႆႈလႄႈ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ရေႃးမ ပႄႉၵႃႇတေႉ(ၶျ်)ၵႂႃႇ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵႃႇတေႉ(ၶျ်) သမ်ႉၶႂ်ႈၵိုတ်းသိုၵ်းလႄႈ ၼႂ်းၽူႈတၢင်တူဝ်(ၽွင်းၶဵဝ်) ၵႂႃႇဢုပ်ႇရေႃးမၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈဢဝ်ၸွမ်သိုၵ်း ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) ပွႆႇၵႂႃႇၸွမ်း။ မိူဝ်ႈပႆႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယွၼ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း တီႈရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်)ဝႆႉဝႃႈ “သင်ၸိူဝ်ႉ ၼႃႈၵၢၼ်ဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃး ၼင်ႇဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉၼႆၸိုင် တေလႆႈမႃး ၶၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈၶိုၼ်း တီႈမိူင်းၵႃႇတေႉ(ၶျ်)” ၼႆယဝ်ႉ။
ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) ပဵၼ်ၵူၼ်းၸွမ်း ပၵ်းပိူင် တၢႆတူဝ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈထိုင် ၽၵ်းတူဝဵင်းလူင် မိူင်းရေႃးမၼၼ်ႉ သွၼ်ႇဝႃႈ မၼ်းပဵၼ် ၶီႈၶႃႈမိူင်းၵႃႇတေႉ(ၶျ်)ယဝ်ႉလႄႈ ႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်လုတ်ႉတေႃႇ မိူင်းရေႃးမၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇထိူၵ်ႈတင်း ၶီႈၶႃႈၼင်ႇမၼ်း ၶဝ်ႈလႆႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇၵေႃႈ တေဝူၺ်ႇႁင်ႈ တႅမ်ႇယေႃႈယွၼ်ႉမၼ်း ၼႆသေ ၸုၵ်းပႂ်ႉဝႆႉ တီႈၼွၵ်းၽၵ်းတူဝဵင်း ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈမေးၼၢင်းမၼ်း မႃႇၸီႇယႃႇ (Marcia) ငိၼ်းၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၶေႃးၶူမ်ၼႅၼ်ႇသေ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇထူပ်းၽူဝ်မၼ်း တီႈၽၵ်းတူဝဵင်းၵမ်းလဵဝ်။ ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်)ၵေႃႈ ၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ ၸၢတ်ႈၶီႈၶႃႈပိူၼ်ႈယူႇလႄႈ ၾဝမၼ်းၼၼ်ႉ ႁၢင်ႇၵႆဝႆႉ တင်းၾဝမေးၼၢင်းမၼ်းယဝ်ႉၼႆသေ ဢမ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၼင်ႇၽူဝ်မေးသေ ယူႇပဵၼ်ၼင်ႇ ၶႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇ မေးၼၢင်းမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ လႆႈႁၼ်ၽူဝ်မၼ်းၼၢင်း ၼပ်ႉယမ် ပၵ်းပိူင်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ မႄးၼၢင်းမၼ်းၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းထႅင်ႈႁႅင်းထိုင်ၸႂ် ပေႃးတၢၼ်ႇဢူၵ်း တေတႅၵ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) ႁႅင်ႉၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၼႅၼ်ႈၼႃၼႅၼ်ႇယဝ်ႉသေ ဢမ်ႇယွမ်းပူၼ်ႉၶဝ်ႈ ၽၵ်းတူဝဵင်းလႃးလႃးလႄႈ တႅၼ်းၽွင်းရေႃးမၶဝ် လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁူပ်ႉမၼ်း တီႈၽၵ်းတူဝဵင်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈႁူပ်ႉၵၼ်ၼၼ်ႉ ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) ဢမ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈတၢင်း တၢင်ႇၸိုဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်သေမဵဝ်း။ ၵူၺ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈတႅၼ်းၽွင်းႁဝ်းၶဝ်ၶႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵဝ်ၶႃႈ လႆႈတူၵ်းပဵၼ်ၶႃႈ မိူင်းၵႃႇတေႉ(ၶျ်) ယဝ်ႉၶႃႈလႄႈ ဢိင်ၼိူဝ် ၶေႃႈၸိသင်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ၶႃႈ ပူင်မႃးၼၼ်ႉ ၵဝ်ၶႃႈလႆႈတၢင်တူဝ် မႃးလၢတ်ႈ လွင်ႈတႃႇတေလိုဝ်ႈသိုၵ်းလႄႈ တေလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶႃႈသိုၵ်းတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ လၢတ်ႈၼင်ႇၵႃႇတေႉ(ၶျ်)သင်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ငႅၵ်ႈဝၢႆႇၼႃႈမၼ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်။ ဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်တႅၼ်းၽွင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ထႅင်ႈ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ ‘‘ၶႃႈပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇထိူၵ်ႈ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တင်းတႅၼ်းၽွင်းလုတ်ႉတေႃႇ” ၼႆသေထဵင် လွင်ႈတေၵုမ်ၵၼ်ထႅင်ႈ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၶဵဝ်ၵႃႇတေႉ(ၶျ်) ဢၼ်မၼ်းမႃးၸွမ်းၼၼ်ႉ ၸိသင်ႇႁႂ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၸင်ႇ ဝႆႉၼင်ႇၶႃႈထွမ်ႇ ၶေႃႈသင်ႇၸဝ်ႈၶုၼ်ၼၼ်ႉသေ ႁပ်ႉၶၢမ်ႇဢုပ်ႇၵုမ်တင်း တႅၼ်းၽွင်းရေႃးမ ၼႆယဝ်ႉ။
တႅၼ်းၽွင်းၶဝ် ယွၼ်းပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်း “ထုၵ်ႇလီလိုဝ်ႈသိုၵ်း၊ ဢမ်ႇလိုဝ်ႈ” ၼႆလႄႈ ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) တွပ်ႇဝႃႈ ‘‘သင်ၸိူဝ်ႉတေသိုပ်ႇတိုၵ်းၵၼ်ၸိုင် ရေႃးမ တေမီးၽွၼ်းလီယူႇ။ ၵႃႇတေႉ(ၶျ်)ၶဝ် မွႆႈသိုၵ်းၼႅၼ်ႇယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉ တူဝ်ၵဝ်ၶႃႈ လႆႈႁူႉႁၼ်မႃး လီလီယူႇ။ သင်ဝႃႈ တေလႅၵ်ႈၶႃႈသိုၵ်းၵၼ် ၼႆၵေႃႈ ၸွမ်သိုၵ်းၵႃႇတေႉ(ၶျ်) ဢၼ်မီးယူႇ တီႈၼႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးႁႅင်း ၶိူင်ႇၶမ်ႉလိူဝ်ၵဝ်ၶႃႈတႄႉတႄႉ။ တူဝ်ၵဝ်ၶႃႈတႄႉ လႆႈၶၢမ်ႇၵႃႇတေႉ(ၶျ်)ၶဝ် လဵင်ႉငူၼ်ႉဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း တေတၢႆယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉ လႅၵ်ႈၶႃႈသိုၵ်းၵၼ်ၸိုင် ရေႃးမတေပဵၼ်သုမ်းထႅင်ႈၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵဝ်ၶႃႈ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလႅၵ်ႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၵိုတ်းသိုၵ်း” မိူဝ်ႈငိၼ်း ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလိူဝ်သၢႆၸႂ်တူဝ် ၵဝ်ႇ လၢတ်ႈၼင်ႇၼၼ်ၸိုင် တႅၼ်းၽွင်းၶဝ်ၵေႃႈ မိူၼ်ႁၢင်ႈ တုမ်ႇၶူၼ်ၼိူဝ်ႉ ပေႃးပိုဝ်းယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈမႃး ၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉသြႃႇၸဝ်ႈလူင် သႃႇသၼႃႇရေႃးမၵေႃႈ ၸင်ႇလုၵ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇ ၸမ်ၸမ်ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်)ယဝ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်)ဢိူဝ်ႉ ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇမိူဝ်းၶိုၼ်းသေ ယူႇတီႈၼႆႈၵေႃႈလႆႈယူႇ။ ၵတိ ဢၼ်ၸဝ်ႈ ပၼ်ၶဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၸဝ်ႈသေ လႆႈပၼ်မႃး။ ၶဝ်တဵၵ်း ၸႂ်ႉႁႂ်ႈပၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈလႆႈပၼ်မႃးၵူၺ်း။ ၸဝ်ႈဢမ်ႇမိူဝ်းၶိုၼ်းၵေႃႈ ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်” ၼႆလႄႈ ရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်)တွပ်ႇဝႃႈ “သြႃႇၸဝ်ႈ လူင်တီႈၶႃႈ ၸဝ်ႈတႅပ်းတတ်းဝႆႉဝႃႈ တေဢၢၼ်း ၼူတ်ႈၽၼ်ႉယႃႉလူႉပႅတ်ႈ ၵုင်ႇသရေႇၶႃႈပႄး ၸွပ်ႈႁဵဝ်ႇပႅတ်ႈႁႃႉ? သင်ၸိူဝ်ႉ ၶႃႈပႄးထိုင်ၶိုၼ်း ၵႃႇတေႉ(ၶျ်)ၸိုင် တေလႆႈမိူဝ်း ၶၢမ်ႇတၢမ်ႇၶႃႈငႅၼ်း ထုပ်ႉႁႅမ်လႄႈ တေထူပ်းတၢင်းတၢႆ ႁုၵ်းႁၢႆႉလူင်ၼႆၼၼ်ႉ ၶႃႈပႄးႁူႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတေတႅၵ်ႈၼိူင်း တင်းဢၼ်ယႃႉလူႉ သရေႇၵုင်ႇမုၼ် တူဝ်ၵဝ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ တၢႆႁုၵ်းတၢႆႁၢႆႉၵႂႃႇၼၼ်ႉဢမ်ႇၶြႃႇသင်။ ၶႃႈၸဝ်ႈ ၵူႉသူဝ်ႇမုၼ်ငဝ်းဢမ်ႇလီလႄႈ ၸၢတ်ႈၼႆႉ လႆႈတူၵ်း ပဵၼ်ၶီႈၶႃႈၵႃႇတေႉ(ၶျ်)သေတႃႉ လိူတ်ႈရေႃးမတႄႉ တိုၵ်ႉၵိုတ်းဝႆႉယူႇတင်းၼမ်။ ၶႃႈၸဝ်ႈ လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႆႉဝႃႈ တေမိူဝ်းၶိုၼ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉလႄႈ တႃႇမိူဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵဝ်ၶႃႈ။ ဢၼ်ၵိုတ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁႂ်ႈၾီလီၾီမျၢတ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ တူၺ်းထိုင်ဢဝ်ၶႃႈ” ၼႆသေ မိူဝ်းၶိုၼ်းၵႃႇတေႉ(ၶျ်)။ လႆႈမိူဝ်းၶၢမ်ႇတင်းၶႃငႅၼ်းသေ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇရႅတ်ႉၵျိဝ်ႇလၢတ်ႉ(ၸ်) လၢတ်ႈၼႄဝႆႉၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇတိုၵ်းၵၼ်ၶိုၼ်းထႅင်ႈလႄႈ ရေႃးမလႆႈတိုၵ်းပႄႉ ၵႃႇတေႉ(ၶျ်)ၵႂႃႇ ပုတ်းပုတ်းၶၢတ်ႇၶၢတ်ႇယူႇယဝ်ႉ။
- တူဝ်ပဵၼ်ၶႃႈပိူၼ်ႈယူႇသေတႃႉ ၼမ်ႉၸႂ် တိုၵ်ႉပဵၼ်ၼမ်ႉၸႂ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ယူႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႉလဵဝ် ပဵၼ်ၶႃႈပိူၼ်ႈယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ လႆႈပဵၼ်ၶႃႈပိူၼ်ႈၸွမ်းသေ ယွမ်းတၢႆတၢင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇႁွင်ႉ ထိူၵ်ႈ “ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်”ၼႆယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၼင်ႇၼႆ ၽႂ်ႁၼ်ၵေႃႈ တိုၼ်းၶွႆတိုၼ်းယွင်ႈဢၢမ်းလႄႈ တူဝ်တၢႆ ၸိုဝ်ႈဢမ်ႇႁၢႆလၢႆ မၢႆၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃး တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ယူႇ။
- “မႃႇၼ” ၼင်ႇၼႆၼႆႉ ပဵၼ်မႃႇၼႁၢင်ႈလီ ဢၼ်မီးမႃး ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈ ၽူႈ ဢၼ်ဝႃႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇတႄႉယူႇ ၼႆၼၼ်ႉ ၵိုင်ႇလီယိူင်ႈဢဝ်ယူႇ။ မုင်ႈမွင်းသူးတိူင်ႇ ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ ပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ မႃႇၼလီႁင်ႈယဝ်ႉ မီးမႃႇၼႁၢင်ႈလီ ၵူႈၵေႃႉသေၵမ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းငၢၼ်၊ ၶိူဝ်းသႅၼ်၊ ၼႃႈ 35-41၊ 2018


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 18/1/2022
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွမ်ၵူဝ်မၢၵ်ႇဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽင်ဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းတေႃႈၵျႅတ်ႉၶႄႇ ၼႂ်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မႆႈၸႂ်လွမ်ၵူဝ်လႆႈယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽင်ဝႆႉ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းတေႃႈၼမ်ႉမၼ်းလႄႈၵျႅတ်ႉ ၶႄႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈသွင်လိူၼ်ၼၼ်ႉ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈႁွင်ႉဢဝ်ပူႇၵႄႇ ဢိူင်ႇႁွင်ႈႁႅင်ႈ မႃးၸူးဢွင်ႈတီႈပိုတ်ႇ/ပွႆႇတေႃႈၵျႅတ်ႉ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ဢၢင်း ၼႃႈတၢင်းတူၵ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁၢင်ႇယၢၼ်မွၵ်ႈ 15 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ တီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတီႈတပ်ႉ ၶလယ 23 ၶမယ 503 လႄႈ ၶမယ 504 မႃးဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈတေႃႈၵျႅတ်ႉၶႄႇ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပႆႇႁုပ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ /ဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းလႂ်မႃးဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။
ႁူဝ်သိုၵ်းလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈပူႇၵႄႇဝႃႈ ၶဝ်လႆႈႁၢင်ႈမၢၵ်ႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇႁိမ်းႁွမ်း ဢွင်ႈပိုတ်ႇ/ပွႆႇတေႃႈၼမ်ႉမၼ်း/ၵျႅတ်ႉ ၸွမ်းတၢင်းတူၵ်း လႄႈတၢင်းဢွၵ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် လႃႈသဵဝ်ႈ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး) သေယႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇၸမ်ၼၼ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼၼ်တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈထိူၼ်ႇတႃႇႁႃၽိုၼ်း၊ႁႃႁဵပ်း လႄႈ လမ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်း မီးႁႆႈၼႃး ႁိမ်းႁွမ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လွမ်ၵူဝ်လႆႈယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇဢၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈၽင်ဝႆႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈထွၼ်မၢၵ်ႇဢွၵ်ႇၼႆသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “မၼ်းပဵၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈႁဝ်း” ပေႃးႁဝ်း ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႈၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေထွၼ်ဢွၵ်ႇပၼ်” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဢိူင်ႇႁွင်ႈႁႅင်ႈၼႆႉ မီးႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 1,800 ၵေႃႉ။ ဢိူင်ႇႁွင်ႈႁႅင်ႈ မီးဝၢၼ်ႈၼွင်လႅင်၊ ဝၢၼ်ႈသၢႆး၊ တိုင်းလူင်၊ ၼွင်ဢၢင်းလႄႈ ႁွင်ႈႁႅင်ႈ။
ယင်းမီးဢွင်ႈတီႈပိုတ်ႇ/ပွႆႇတေႃႈၵျႅတ်ႉ ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈယူႇတၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ 1 ၵီႊ လူဝ်ႊမဵတ်ႊတိူဝ်ႊ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၵႃႈၼၼ်ႈထႅင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈၼႆႈတႄႉၶဝ်ၽင်မၢၵ်ႇဝႆႉဢမ်ႇၽင်ၼႆၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်းပႆႇလႆႈလၢတ်ႈ ၼႄၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
တေႃႈၼမ်ႉမၼ်းလႄႈၵျႅတ်ႉ သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈ 800 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊတိူဝ်ႊ လုၵ်ႉတီႈၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ မိူင်းရၶႅင်ႇ လတ်းၶၢမ်ႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သေၶဝ်ႈၸူးယူႊၼၼ်ႊ မိူင်းၶႄႇ။ လွင်ႈၽင်တေႃႈၵျႅတ်ႉ တင်ႈတႄႇပီ 2011 လႄႈ 2013 ၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလုႁၢမ်းတီႈႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉသေ ပီ 2013 ၼၼ်ႉ ၵေႃႇမတီႇၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးပွတ်းႁွင်ႇ ၶဝ်တၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင် ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်ပႅတ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်မႃး။
ၽေးႁၢႆႉလူင်ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၵူဝ်ႁႅင်းၼႃႇၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ်လွင်ႈဢၼ် တေႃႈၵျႅတ်ႉၸၢင်ႈၸတ်ႉပွင်ႇလႄႈတႅၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ် ၻီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ 2012 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁႆႈၼႃးၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ၊ တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ သင်ၶႃႇ ၸဝ်ႈၶဝ် လႆႈၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၵျွင်းၽြႃးပေႃႇၵျူဝ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉသေ ၸတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးၵႅတ်ႇၵင်ႈ ၽေးၶဵၼ် ယႃႇႁႂ်ႈတေႃႈၵျႅတ်ႉ ဢၼ်ၸင်ႇႁႃၾင်ယဝ်ႉ 150 မေႊတိူဝ်ႊၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽေးၶဵၼ်သင် တေႃႇဝတ်ႉ/ၵျွင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃႇၵျူဝ်ႇ (ၽၢႆႇတႆးဝႃႈ မေႃႇၵိူဝ်) ၼႆႉလိုဝ်းလင်ယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁုင်ၵိူဝ်သေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် လွမ်ၵူဝ်ၼမ်ႉၵိူဝ် ၸၢင်ႈၶူပ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တေႃႈၼမ်ႉမၼ်း/ၵျႅတ်ႉ ၸၢင်ႈၸတ်ႉတႅၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလၢႆဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ မီးပၢင်တိုၵ်းႁိမ်းႁွမ်း ဢွင်ႈတီႈပိုတ်ႇ/ပွႆႇတေႃႈၵျႅတ်ႉ ၼွင်ဢၢင်းၼၼ်ႉသေ မီးမၢၵ်ႇတူၵ်းႁိမ်းၼၼ်ႉယူႇ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈတူၵ်းၸႂ် တိုၼ်ႇၽၢၼ်ႈၵူဝ်ႁႄ တေႃႈၵျႅတ်ႉၸၢင်ႈတႅၵ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈလုသုမ်းယႂ်ႇ လူင်လၢင်ၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးသၼ်လွႆ +66: 88 680 4913 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
PDF files:


text:
App ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် လွၵ်းလၢႆးပၢႆးတိုၵ်းသိုၵ်း ဢၼ်ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၶႄႇၶဝ် ” သုၼ်းၸိုဝ်ႇ” တႅမ်ႈဝႆႉသေ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်ႇ သမ်ႉ ၶိုၼ်း ပိၼ်ႇတႅမ်ႈပဵၼ်ၽၢႆႇတႆး ၶႃႈသမ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် App တႃႇႁႂ်ႈလူႇဢၢၼ်ႇလႆႈ ၼိူဝ်ၾူင်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ။ ၵွပ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ် ဢွၼ် ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾူင်းၵၼ်မႃးၼမ်ယဝ်ႉလႄႈ ၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆသေ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် တၢင်းႁူႉၵႅမ်မိုဝ်း သူၸဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းႁူႉဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸႂ်ႉလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်တိုၵ်းလၢႆလၢႆ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၵႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ၶႄႉၶႅင်ႇၵၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၵူႈ ဢၼ်ယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၾၢင်ႉ။ ။ ၶိူင်ႈၾူင်းဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉ Android 4.3 လူင်းတႂ်ႈတေႉ တူဝ်လိၵ်ႈမၼ်း တေမီးပၼ်ႁႃဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လူဢၢၼ်ႇလႆႈယူႇ။ ပေႃးပဵၼ် ၸၼ်ႉ Android 4.3 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်တေႉ တူဝ်လိၵ်ႈမၼ်း တေႁၼ်လႆႈလီ ဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃသင်။ ၼႆႉတေႉ ၶႃႈယွမ်းၼွမ်းယႂ်ႇၼမ်ထိုင် တီႈသူၸဝ်ႈ တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယူႇၶႃႈ။ ၵွပ်ႈၶႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းၽိုၵ်းတႅမ်ႈ ၽိုၵ်းႁဵတ်းၵူၺ်း ၶႃႈလႄႈ တိုၵ်ႉမီးတီႈယူပ်ႈယွမ်းတင်းၼမ်ယူႇၼႆ ၶႅၼ်းတေႃႈပွင်ႇၸႂ်ပၼ်သေၵမ်းၶႃႈ…။


text:
ၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈလိူၼ်မႃးၼႆႉ ၼႂ်းဢိူင်ႇတႂ်ႈၶူင်း ဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ လႅၼ်လိၼ်တႆး – ၶႄႇ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉ မႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 မီး 774 ၵေႃႉ။
သဵၼ်ႈမၢႆၼႆႉ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ် ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 1-31/10/2022 ၶၢဝ်းတၢင်း 31 ဝၼ်း။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းမၢဝ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈလွၵ်ႊၻၢဝ်ႊ တီႈဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တေလွၵ်ႊ ၻၢဝ်ႊ တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈၵူၺ်း ဝၢၼ်ႈလႂ်ပဵၼ်ၵေႃႈ ပိၵ်ႉဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၼၼ်ဢဝ်။ တႃႇတေလွၵ်ႊၻၢဝ်ႊ တင်းဝဵင်းမိူၼ် မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈလွၵ်ႊၻၢဝ်ႊၼႆႉသေ မၢင်ဝၢၼ်ႈတၼ်းလႆႈ ပိုတ်ႇလွၵ်ႊၻၢဝ်ႊလႆႈလၢႆဝၼ်းၵူၺ်း ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် တၢင်းပဵၼ် ၶိုၼ်းလႄႈ လႆႈသင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၶိုၼ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈတူၼ်ႈႁုင်းၼၼ်ႉ တၼ်းပိုတ်ႇလႆႈမွၵ်ႈ 4 ဝၼ်းၵူၺ်း ယွၼ်ႉထူပ်းႁၼ် တၢင်းပဵၼ်ၶိုၼ်းလႄႈ လႆႈပိၵ်ႉၶိုၼ်း။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵုမ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝၢၼ်ႈၵူၺ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢဝ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ် ၵႃႉၶၢႆ၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးထၢင်ႇႁၢင်ႈလႄႈ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25-26/10/2022 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်သႃႊ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း (မိူင်းဝၼ်း)၊ ဝၢၼ်ႈႁူဝ်သွင်လႄႈ ဝၢၼ်ႈၵွင်းၼႃး ၾၢႆႇၸၢၼ်း ဢိၵ်ႇ ထႅင်ႈ လၢႆမူႇဝၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် တေႃႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇ ပၢႆးယူႇလီ/ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိူဝ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း မိူၼ်ၵၼ် ယွၼ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်းဢမ်ႇပဵၼ် ငိုၼ်းၶဝ်ႈဢမ်ႇမီး သမ်ႉလႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇလွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉယူႇၵူႈ ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ မိူင်းမၢဝ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉသေ ၵၢၼ် ငၢၼ်းဢမ်ႇပဵၼ် ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ သမ်ႉလႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇသိုဝ်ႉၵိၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းလႄႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉၶႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၶၼ်ၶဝ်ႈ ၽၵ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ ၵႃႈၶၢတ်ႈႁွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵမ်ႈၼမ် ႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်ၶၢႆၶဝ်ႈၽၵ်း ၼႂ်းႁၢၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူင်းမၢဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ဝီႊၶီႊပီႊတီႊယႃႊတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ မီးႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်း 270,000 ပၢႆ။ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်သုတ်းပဵၼ်ပီႈ ၼွင်ႉတႆး၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢင်ၵျိင်းၽေႃ၊ တဢၢင်းလႄႈ လီႇသူး ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး မၢႆ 11/2017
ဝၼ်းထိ 04/12/2017
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 147 တဵၵ်းၸႂ်ႉႁႅင်းလၢႆ၊ဢဝ်ၵိၼ်ၶွင်လၢႆလႄႈတဵၵ်းၶၢၼ်းထူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ
ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 147 တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ဢဝ်ၵိၼ်ၶွင်လၢႆလႄႈတဵၵ်းၶၢၼ်းထူဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/11/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 147 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈၼွင်ၵေႃႈမွၵ်ႈ 60 ၵႃးသွင်လမ်းႁွတ်ႈ ၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈပႃႇၵၢင်းသေသိုပ်ႇပႆၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈၶႃးၶဵဝ်၊ၵႂႃႇတဵၵ်းၸႂ်ႉထဝ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈၸိုဝ်ႈႁွင်ႉလုင်းသုဢႃ ယု 50 ၵႂႃႇသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ထိုင်ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း (ဝၢၼ်ႈပလွင်ႈ မီးႁူဝ်လင်ႁိူၼ်းမွၵ်ႈ 30)။ၽွင်းၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉ လိၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉသိုၵ်း မၢၼ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇလုင်းသုပွၵ်ႈႁိူၼ်းသေၶဝ်သိုပ်ႇၼွၼ်းတီႈၼၼ်ႉၶိုၼ်းၼိုင်ႈ။
ဝၼ်းထိ 29/11/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 8:30 ၵၢင်ၼႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းသေသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမုင်ႈၸူးၼႃႈ တၢင်းၸၢၼ်းဢၼ်မီးလွႆၵႂႃႇႁူပ်ႉသႂ်ႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးတီႈ ၵွင်းမႆႉႁုင်း။လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်ႁိုင်မွၵ်ႈ 35 ၼႃးထီး၊ဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းထွႆပွၵ်ႈၸူးဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း။
ဝၼ်းၼၼ်ႉဝၢႆးဝၼ်းလုင်းပုၼ်ႉတင်းၵူၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းတိုၵ်ႉႁေႃႈထူဝ်ႈလူင်ၵႂႃႇၶၢႆၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ/ၶဝ်ႈၶႄႇၶဝ်တီႈ သီႇ ပေႃႉ သေၶိုၼ်းပွၵ်ႈႁိူၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼွင်လႄႈႁူပ်ႉသႂ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 147 ဢၼ်တိုၵ်ႉထွႆပွၵ်ႈၸူးဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၶဝ်ၵိုတ်းထူဝ်ႈသေသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းထူဝ်ႈယဝ်ႉဢဝ်တႅင်တဝ်ႈ/ ၸမ်ႇပူႇ 10 လုၵ်ႈဢမ်ႇပၼ်ၵႃႈမၼ်း။ဝၢႆးၼၼ်ႉၶိုၼ်းဢိုတ်းတၢင်းထူဝ်ႈဢမ်ႇပၼ်သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းထႅင်ႈ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼွၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းၶိုၼ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈပႃႇၵၢင်း။မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 30/11/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉပူႇၵႄႇၵႂႃႇႁႃၵႃးပၼ်ၶဝ်သၢမ်လမ်းသေ တဵၵ်းၸႂ်ႉ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈပႃႇၵၢင်း သၢမ်ၵေႃႉလုင်းၸၢႆးလူင်၊ၼၢင်းဢေးမျႅၼ်ႉလႄႈလုင်းၸၼ်ႇတေႃးႁေႃႈသူင်ႇၶဝ်လုၵ်ႉဢဝ် တီႈ ဝၢၼ်ႈပႃႇၵၢင်းၵႂႃႇၸူး တပ်ႉၶဝ်တီႈသႅင်ၵႅဝ်ႉ။ၵႃႈၼမ်ႉမၼ်းထူဝ်ႈၵေႃႈၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်။
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႆႉလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းမႂ်ႇၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈပီ 2012 ၵူၺ်းၵႃႈၵႆႉလႆႈၺႃးသိုၵ်မၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းသႂ်ႇတင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး။
ဢွၼ်ႇၸၢႆးဢႃယု 8 ၶူပ်ႇတၢႆယွၼ်ႉမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/11/2017 ၼၼ်ႉၸၢႆးလႃႉႁၢၼ်ႇဢႃယု 8 ၶူပ်ႇလုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းသၢင်ႇၶႅင်ႇပႃႈသိုဝ်ႉၵႂႃႇၸွမ်း ပေႃႈ မႄႈမၼ်းၼႂ်းသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇသူၼ်ႁႆႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၼႃးသၢင်း၊ဢိူင်ႇၼႃးသၢင်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ။ၽွင်းၶၢဝ်း ယၢမ်း 4 မူင်းဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉပေႃႈမႄႈမၼ်းၸၢႆးၸႂ်ႉႁႂ်ႈၵႂႃႇၵဵပ်းၽၵ်းပၵ်ႉၼႆလႄႈမၼ်းၸၢႆးၵေႃႈလုၵ်ႉတီႈထဵင်သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၶဝ် သေ ၵႂႃႇၵဵပ်းၽၵ်းပၵ်ႉလႄႈၵႂႃႇယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ M9 ၼႂ်းၵေႃၵူၺ်ႈယုမ်းၽၵ်းပၵ်ႉယဝ်ႉမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ လႄႈမၼ်း ၸၢႆးတၢႆ ထင်တီႈၵမ်းလဵဝ်။
ၽွင်းလႆႈငိၼ်းသဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉပေႃႈမႄႈမၼ်းၸၢႆး လႅၼ်ႈ ၸူးတၢင်းသဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ထူပ်းႁၼ်မၼ်း ၸၢႆး ၼွၼ်း တၢႆဝႆႉယဝ်ႉ။ပေႃႈမႄႈမၼ်း ၸၢႆးၶိုၼ်း ဢဝ်ၶၢပ်ႈ တူဝ်တၢႆမၼ်း ၾင်ႁိမ်းသူၼ်ႁႆႈဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မၼ်းၸၢႆး ပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉလဵဝ်။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွမ်တူၵ်ႇတၵ်ႉၵၼ်ဝႃႈမၢၵ်ႇၼၼ်ႉပဵၼ်မၢၵ်ႇ သိုၵ်း မၢၼ်ႈၵွပ်ႈဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၵွင် 110 မွၵ်ႈ 100 ၵေႃႉဢၼ်ယူႇ ပႃႈတႂ်ႈ တပ်ႉၸုမ်းလူင် 33 လႄႈသိုၵ်းလွႆ/တဢၢင်းလႆႈပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်း ၵၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 02/10/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 4 မူင်းဝၢႆးဝၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႆႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႅၵ်ႇ မၢၵ်ႇ ၼၼ်ႉပႃး။ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၸၢႆးလႃႉႁၢၼ်ႇတၢႆၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းလွႆ ပဵၼ်ပၢင်ၵၼ် ၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးသၢင်းၼႆႉမီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 70၊ယူႇတၢင်း ႁွင်ႇမိူင်းယဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉတူႈ။သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇတီႈဢၼ်ၸၢႆးလႃႉႁၢၼ်ႇတၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈပေႃးပႆ ဢဝ် တေၵႆဝၢၼ်ႈၼႃးသၢင်းမွၵ်ႈ 40 ၼႃးထီး။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: (0) 62- 941-9600 (တႆး၊ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းလွၼ်ႉလႅင်း +66: (0) 63-838-9029 (မၢၼ်ႈ၊ဢင်းၵိတ်း)
လုမ်း +66: (0) 93-297-7754
Download PDF files


text:
ၸိုဝ်ႈ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ် ၵႆႉဢဝ် ၶူတ်ႉသေ တၢင်တူဝ် ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၶူတ်ႉ IATA လႄႈ ၶူတ်ႉ ICAO ဢၼ်ၵူၺ်းမီး တူဝ်လိၵ်ႈလၢႆတူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈႁူႉၶဝ် ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း တွၼ်ႈတႃႇ တီႈၶႂ်ႈၵႂႃႇ၊ တႃႇမၢႆႈတီႈဝႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်။
IATA[မႄးထတ်း]
International Air Transport Association ၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈပၼ် ၶူတ်ႉဢၼ်ပႃးတူဝ်လိၵ်ႈသၢမ်တူဝ် လႄႈ ၶူတ်ႉဢၼ်ပႃးတူဝ်လိၵ်ႈသွင်တူဝ် တွၼ်ႈတႃႇ သၢႆၵၢၼ်မိၼ်လူင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် မၼ်းမီး ဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ဢၼ်ၸႂ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇမႂ်တိုၼ်း၊ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈသင်ႇတီႈၼင်ႈ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တႃႇပႃႉၸပ်းတီႈၼိူဝ် ထူင်ၶူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၼၼ်ႉမၼ်းၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း တွၼ်ႈတႃႇႁူႉဝႃႈ ၶူတ်ႉၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇၸူးၼၼ်ႉ :
- ဝဵင်းလူင်မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ တီႈၼႂ်းဝဵင်း ဢိၵ်ႇ ၼွၵ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်မီးဝႆႉ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် လၢႆဢၼ်ယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လၼ်ႇတၼ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၶူင်ႇႁိူင်းမိၼ်လူင်သၢမ်ဢၢၼ် — Heathrow Airport (LHR IATA), Gatwick Airport (LGW IATA), Stansted (STN IATA) — လႄႈ ထႅင်ႈသၢမ်ဢၼ်။ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၶူတ်ႉ LON IATA ဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်းပၼ်လႆႈ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် တင်းႁူၵ်းဢၼ်၊ ပေႃးမႃးႁုပ်ႈသေတူၺ်းၼႆ ၼႆႉ မၼ်းၶႅပ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉ ၽွင်းၶူၼ်ႉႁႃ သၢႆၵၢၼ်မိူၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- သၢႆၵၼ်မိၼ် မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆႉ ၵဝ်းႁႂ်ႈၵႂင်တင်း ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ႇဢွၼ်ႇ တင်း ဝဵင်းလူင်။ မိူၼ်ၼင်ႇ Hahn ၼႆႉ မၼ်းတိူဝ်းၸမ် လၢၵ်ႈၸိမ်ႇပၢၵ်ႈ သေ Frankfurt ၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇၼႆႉ ၶဝ်သိူဝ်းၶၢႆ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် "Frankfurt" ဢၼ်လူင်းတီႈ Hahn ယဝ်ႉ။ Girona ၼႆႉ မၼ်းမီးဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်ၵၼ်တင်း ပႃႇၸီႇလူဝ်းၼႃး ၵမ်ႈၽွင်ႈသေတႃႉ Weeze ၼႆႉတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ Düsseldorf ။
- ဝဵင်းလူင်မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်မီး ၸိုဝ်ႈဢၼ်တၢင်တူဝ် Portland (Oregon) ၼႆႉ ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ Portland (Maine) ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မၼ်းမီးတီႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းၵၼ်။ Sydney (Nova Scotia) လႄႈ Sydney (New South Wales) ၼႆႉ ၶဝ်ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ၵၢင်ၶမ်ႈ လႄႈ ၵၢင်ဝၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶၢဝ်းမႆႈ လႄႈ ၶၢဝ်းၵတ်း ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ၶိုင်ႈၵမ်ႇၽႃႇ။ တီႈသုတ်းမၼ်းတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢမ်ႇၶႂ်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ Birmingham ဢမ်ႇၼၼ် Manchester ။
- ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉၸမ်ႉ မီးၸိုဝ်ႈဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈတႄႉ ဝဵင်းမၼ်းပႅၵ်ႇၵၼ်ယူႇ။ ၶူတ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း တႃႇၼႄႉၼွၼ်းပၼ် လွင်ႈဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးမႂ်တိုတ်း ဝဵင်းဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်း ဢၼ် ဢေးၵျႅၼ်ႉဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၶဝ် တေဢမ်ႇထွမ်ႇၽိတ်း Calgary (YYC IATA) ၼင်ႇ Cagliari (CAG IATA) ၼႆႉပဵၼ် တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၵႂႃႇၸူး ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်း ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် San Salvador ဢမ်ႇၼၼ် Santa Rosa လႄႈ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈ ပႅၵ်ႇၵၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၸိုဝ်ႈမိူၼ်ၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် Alexander the Great (KVA IATA ဢမ်ႇၼၼ် SKP IATA)?


text:
ပၼ်ႁႃမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းႄတႇေပႃႇပဵၼ်မႃးဝၢႆးလင် 1948 ၼႆေၵႃႈဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ ဝၢႆးေသ လႆႈဢဝ်လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၸွမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပႃႇတႂ်ႇၶုၼ်ဢၢင်းၵိတ်းယဝ်ႉေၵႃႈ ပၼ်ႁႃ ပၢင်တိုၵ်းပၢင်သိုၵ်းသိူဝ်ေၵႃႈ ေပႃႇဢွၵ်ႇမႃးၸွမ်းၵၼ် ၵမ်းလဵဝ် ေတလႆႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းေၶႃႈတူၵ်းလူင်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆေၵႃႈဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ေတမီးၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈပီ 1958 မႃးေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းလၢႆးၽႂ်လၢႆးမၼ်း မၢင်ေၵႃႉလၢႆးလၢႆး တီႈဢမ်ႇပွင်ၸႂ်ၵၼ်ၼၼ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇၶဝ်ႈႁႃၵၼ် ဢမ်ႇဢုပ်ႇၵၼ် ၵုမ်ၵွင်လင်ေတႃႇၵၼ်တိၵ်းတိၵ်း ထိုင်တီႈေပႃးထိုင်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း (70)ပီပၢႆယဝ်ႉႁိုဝ်။
လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ 1958 မႃးထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸိူဝ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇေၵႃႈမီးတၢင်းၼမ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈႁူႉတၢင်းေသ လႆႈထုၵ်ႇၶိုၼ်းၶႃႁိမ်ၵၼ်တၢႆၶိုၼ်းေၵႃႈမီးတၢင်းၼမ် ေပႃးမႃးၼပ်ႉသွၼ်တူၺ်း ၶၢဝ်းတၢင်း (70)ပီပၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇ (3)ပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ၼႂ်း (3)ပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်းတီႈဢႃႇယုယႂ်ႇလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ ေတလႆႈႁၼ်ပဵၼ်ၸုမ်း KNU ႄလႈ UWSA ၶဝ်ၼမ်ေသပိူၼ်ႈ. ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢၼ်ၼုမ်ႇလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် AA ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သိုၵ်းဝႃႉၶၢႆႉၵူၼ်း
ေပႃးမႃးတူၺ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၶဝ်ၶၢႆႉၵူၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵူၼ်း ပုၼ်ၵူၼ်းၵၼ်ႄလႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ် တွၼ်ႈတႃႇ ေတမႃးပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ်မိူဝ်းၼႃႈဝႆႉယူႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းမီးဢႃႇယု မွၵ်ႈ (30)ပၢႆၶိုၼ်ႈၼိူဝ်မႃးပူတ်ႇတႅၼ်းတီႈ ယူႇၶဝ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ ၼႂ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ၸိူဝ်းဢႃႇယုယႂ်ႇ 40 ၊ 50 ၊ 60 ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉလိုဝ်ႈၵႂႃႇပႅတ်ႈ ေတမီးယူႇ မွၵ်ႈ (14)ေၵႃႉ ၶိုၼ်းဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် (27)ေၵႃႉ ၵႂႃႇယူႇ။ ၼ်ႂးလၵ်းလၵ်းမၼ်း တႃႇေတမႃးပူတ်ႈတဵၼ်းတီႈယူႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UWSA ပဝ်းယူႇသျၢင်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆး တႃႉဢၢႆႈပၢၼ်း. (ဢ) ပဝ်းဢၢႆႈၶမ်း ၶိုၼ်ႈမႃးႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉေသ. ၽၢႆႇသိုၵ်းသမ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆး တႃႉဢၢႆႈၵျႃဵၵ်ႉ (ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်း) တႃႉဢၢႆႈၶွျၵ်ႉၽူင်း. ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်းသိုၵ်းဝႆႉပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
လႅၵ်ႈလၢႆႈၽႂ်လၢႆလၢႆ
ၵၢၼ်ၶၢႆႉၵူၼ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈၵူၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ်ၼႆႉေတပဵၼ်လၢႆလၢႆႁွင်ႈၵၢၼ်ယူႇ မိူၼ်ၼင် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်သုင်သုတ်း ၊ ၽူႈၼၢမ်းသိုၵ်း ၊ ၽၢႆႇေယးငိုၼ်း ၊ ၽၢႆႇလုမ်းတႅပ်းတတ်းြတႃး ၊ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဝႃႉ ၊ ၽၢႆႇၵႅတ်ႈႄၶႇ တပ်ႉမႁႃ (171) ၶဝ် ၊ ၽၢႆႇၼၢမ်းၵၢၼ်မိူင်းပႃႇတီႇၸုမ်းမိူင်းဝႃႉ UWSP ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆၶၢႆႉၵူၼ်းမိူၼ်ၵၼ်မႃးယူႇ။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇၺႃး လႆႈလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢႃႇယုယႂ်ႇၶဝ်လၢႆလၢႆေသ. သမ်ႉဢမ်ႇေပႃးမီးၼမ်ႉၵတ်ႉသင်ေတႉေတႉ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်တၢင်း ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈေၵႃႈဢမ်ႇေပႃးသူႈမီး ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇေၵႃႈဢမ်ႇမီးသင်ေတႉေတႉၼႆေၵႃႈဝႃႈလႆႈယူႇ။
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မႂ်ႇ UWSP/UWSA
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မႂ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃးပုတ်ႇတဵၼ်းတီႈၼင်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ပဝ်းယူႇသျၢင်း ၼၼ်ႉပဵၼ် ပဝ်းဢၢႆႈၶမ်း။. ပဝ်းဢၢႆၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မီးၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ယဝ်ႉႁဵၼ်းတီႈ ၼႂ်းမိူင်းႄၶႇမႃး ေမႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး ၊ ၵႂၢမ်းဝႃႉ ၊ ၵႂၢမ်းႄၶႇ ႄလႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ပႃးမိူၼ်ၵၼ် ေတလႆႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈဢွင်ႈတီႈမၼ်းႄလႈ မီးၽွၼ်းလီမႃးေတႉေတႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ UWSP/UWSA ၶဝ်ယူႇ။ပဝ်းဢၢႆႈၶမ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈႄတႇမၼ်း မၼ်းပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း (468) ပွတ်းႁွင်ႇ ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ၶွင်ဝႃႉ မိူင်းပွၵ်ႉ ေသ လႆႈၶိုၼ်ႈမႃး ပဵၼ်ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ထိုင်ေပႃးမႃးထိုင် တႃႇမႃးပူတ်ႇတဵၼ်းတီႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ပဝ်းယူႇသျၢင်း ၵႂႃႇယူႇ။ တီႈယူႇမၼ်းသမ်ႉ ပဝ်းဢၢႆႈၶျၢင်းၶိုၼ်ႈ ဢဝ်ပုတ်ႇတဵၼ်းေသ လႆႈယိပ်းပႃး တပ်ႉၸုမ်း (318) မႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ေပႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းေသ ထတ်းသၢင်ႈတူၺ်းၸွမ်း ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဝ်းယူႇသျၢင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်သုင်သုတ်း (UWSP/UWSA) ၵႅမ်ႈမၼ်းသမ်ႉပဵၼ် ၸဝ်ႉၵျူးတၢၼ်း (UWSA) ပႃႇတ်ႂႈၶွင် ၸဝ်ႉၵျူးတၢၼ်း သမ်ႉမီးထႅင်ႈ (6)ေၵႃႉ. ၼႂ်းၵူၼ်း (6)ေၵႃႉၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈၶိုၼ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃး တႃႉဢၢႆႈၶွျၵ်ႉၽူင်းၶိုၼ်ႈမႃးပႃးမိူၼ်ၵၼ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဝ်းယူဝ်ႇသျၢင်း တၢင်း ၸဝ်ႉၵျူးတၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢႃႇယုယႂ်ႇႁႅင်းဝႆႉယဝ်ႉ ပဵၼ် (70)ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်လၢႆလၢႆၵႂႃႇယူႇ။
တႃႉဢၢႆႈၶွျၵ်ႉၽူင်း (UWSA)
တႃႉဢၢႆႈၶွျၵ်ႉၽူင်း (ဢ) ပဝ်းဢၢႆႈသႅင်. ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး တႃႉဢၢႆႈၵျဵႃၵ်ႉ ၽၢႆႇေယးငိုၼ်းႄလႈ ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSP/UWSA) ပဝ်းဢၢႆႈသႅင်ၼႆႉ ၶိုၼ်ႈမႃးႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်းသိုၵ်းၼႆေၵႃႈဝႃႈလႆႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇေတမႃးပဵၼ်ၽူႈၼၢမ်းသိုၵ်းၶဝ် တီႈယူႇ ၸဝ်ႉၵျူးတၼ်းၼၼ်ႉ မီးယူႇ (6)ေၵႃႉ. ၼႂ်းၵူၼ်း (6)ေၵႃႉၼႆႉ ပဝ်းဢၢႆႈသႅင် ပဵၼ်ၵူၼ်းဢႃႇယုလဵၵ်ႉလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ။ေပႃးမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၵၢၼ်ပၼ်တီႈယူႇႄလႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆႉ. ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ်ေၵႃႈ လႆႈပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ေတႉေတႉဝႃႈဝႃႈမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ တွၼ်ႈတႃႇဝႃႈ သိူဝ်တၢႆသိူဝ်တဵၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တိုၼ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပဝ်းဢၢႆႈသႅင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း (318) ယၢမ်းလဵဝ်လႆႈၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၽူႈၼမ်းသိုၵ်း ၼႂ်းၶွမ်ႇမတီႇၵူၼ်း (6)ေၵႃႉၼၼ်ႉမႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း (UWSP)
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢွၼ် ၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ပႃႇတီႇတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉ (UWSP) ၼၼ်ႉပဵၼ် ၸဝ်ႈၺီလႅင်. ယၢမ်းလဵဝ်ၽူႈၶိုၼ်း ၶိုၼ်ႈမႃးပူတ်ႈတဵၼ်းတီႈယူႇမၼ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆး ၸဝ်ႈၺီလႅင်ၶိုၼ်းပဵၼ် ၸဝ်ႉဢၢႆႈၼၢတ်ႉလႅင်ၶိုၼ်းမႃးယူႇ။ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉမႁႃ (171) ပွတ်းၸၢၼ်း မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းပဵၼ် ေဝသျၢဝ်ႇၵၢင်း ေဝသျၢဝ်ႇယီႉ. ယၢမ်းလဵဝ်ေတႉလႆႈၶိုၼ်းလႆႈလိုဝ်ႈေသ ၶိုၼ်းဢဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးပူတ်ႇတဵၼ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
ၼႂ်းၵၢၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ် လၢႆၵူၼ်းၶၢႆႉၵူၼ်းၼႆႉ ေတၸၢင်ႈမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၵမ်ၽွင်ႈယူႇ။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ပၼ်ႁႃၼႂ်းႄၵႈၵၢင် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး သွင်ၸုမ်းမီႈပၼ်ႁႃၵၼ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွႆႈၸွမ်းၽၢႆႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႉပႃႇၼမ် ဢမ်ႇေပႃးႁၼ်လီႄလႈ ဢမ်ႇေပႃးၶႂ်ႈယႃႉၶဝ်ႈယုင်ႈၸွမ်း ပၼ်ႁႃၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းတႆးသွင်ၸုမ်းၼၼ်ႉမႃးယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢိင်ႇၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ၵူၼ်းလူင်ပႃႇၼိူဝ်သမ်ႉတိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇႄလႈ သမ်ႉပဵၼ် ၵူၼ်းၵိၼ်တုၵ်ႉၵိၼ်ယၢပ်ႇမႃးၸွမ်းၵၼ်တၢင်း
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးမႃးႄလႈ တွၼ်ႈတႃႇဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉေတဢမ်ႇၸွႆႈ ၽၢႆႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ မီႈလွင်ႈၵဵင်ၸႂ်ၵၼ်ၵမ်ၽွင်ႈယူႇ။ ေပႃးမႃးတူၺ်းၼႂ်းပၼ်ႁႃၸုမ်းသိုၵ်းတႆးသွင်ၸုမ်းမီးပၼ်ႁႃၵၼ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇဝႃႉၶဝ်ဢမ်ႇပၼ်ႁႅင်းႄလႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်းၵၼ်မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢၼ်ၶႃႈယၢမ်ႈလႆႈႁူႉၸၵ်း ၵူၼ်းၼႂ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ်ႄလႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်လႆႈ ဢုပ်ႇၵုမ်ႇၵၼ်တၢင်း လုၵ်ႈသိုၵ်းၸုမ်ႈသိုၵ်းဝႃႉ ၵမ်ၽွင်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ႈၸွမ်း ပၼ်ႁႃပိူၼ်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈပိူၼ်ႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶဝ်ႈယုင်ႈၸွမ်း ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈတီႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်သုင်သုတ်းၶဝ်ၼၼ်ႉႄလႈ ၸၢင်ႈလႆႈပွႆမၼ်းပဵၼ်ၵႂႃႇယူႇ။
ေပႃးမႃးတူၺ်း ယၢမ်းလဵဝ် ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ် ၵူဝ်လႆႈပဵၼ်ၶႃမိူင်းႄၶႇမႃးေတႉေတႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶိူဝ်းဝႃႉၶဝ်ေတႉေတႉၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ်တႃႇ ယူႇႁင်ႈၵႆၵၼ်တၢင်းႄၶႇႄလႈ လွင်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၶွင်ႄၶႇယူႇ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉၶဝ် ၵႆႉၵႆႉမီးပၼ်ႁႃၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၵၢၼ်ၼပ်ႉယၢမ်သႃႉသၼႃႄလႈ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
သင်ၶႂ်ႈႁူႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ၼႆၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈပၼ်ႁႅင်း တီႈၶႃႈႁဝ်းတႅမ်ႈဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉမၢႆ (2) ၸုမ်ႈသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃးၼၼ်ႉလႆႈယူႇ. ၼႂ်းၼၼ်ႉေၶႃႈမုၼ်း မၼ်းၸွမ်းၼင်ႇ လႆႈဝၵ်ႉတဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ လႆႈတႅမ်ႈဝႆႉတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈဝႆႉယူႇ ေၶႃႈမုၼ်းမၼ်းၼႂ်းပပ်ႉၼၼ်ႉေၵႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၶႃႈႁဝ်းၽွင်ႈႄလႈ ဢိင်ႇဢဝ်ၼႂ်းၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းၵူႈမိူင်းမိူင်းပႃး ဢၼ်ပိူၼ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ လွင်ႈသိုၵ်းဝႃႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 01.03.2021 ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်ႄလႈ ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း လႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်း ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈတီႈမၢႆတွင်းၸွမ်းၵၼ် ၼႂ်းပီႊၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် (2020 - 2021) တီႈႁူင်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း။ ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီႊ ၸႃႉႁူမ်ႈၶီလီႁူမ်ႈၸၢမ် ဢမ်ႇဝႃႈၸွမ်းၼင်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းၶႃႈမီး ၸွမ်းၼင်ႁဝ်းလႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၽႂ်မၼ်း မၢင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ ယူႇတီႈၶႃႈပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်း ၽူႈဢွၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ေတလႃေၵႃႈေတမီး ေတထႃႇေၵႃႈမီး ၵူၺ်းၼႃႇ ႁဝ်းလႃၵၼ်ထႃႉၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၵူၺ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁူႉပွင်ၸႂ်ၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ။ တႃႇႁဝ်းေတလႆႈမႃး ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ငၢႆႈ လုၵ်ႉၵူႈတီႈၵူႈမိူင်းမႃးၽႂ်မၼ်းေသ ယူႇေၵႃႉတီႈေၵႃႉတၢင်းယဝ်ႉ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၸွမ်းၵၼ်ၼႆႉ ေတလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလီေတႉေတႉ။
ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်
သင်ဝႃႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၽႂ်မၼ်း လႆႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉေၵႃႈၼၼ်ႉ ယူႇေၵႃႉတီႈေၵႃႉမိူင်းေသ ၵႂႃႇႁွတ်ႈတီႈလႆႈ ထိုင်တီႈလႆႈေၵႃႈ ႁႂ်ႈေပႃးမီးဢူၺ်းေၵႃႉၼမ် ႁႂ်ႈေပႃးႁူႉၸၵ်း ၵူၼ်းၼမ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်ငၢႆႈ ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၶူးႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ တီႈဢၼ် လႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ ၶူးႄလႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း
ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵင် ၊ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းတင်းလတ်း ၊ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ၊ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဢိင်ႇပႃးႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူႈေၵႃႉေၵႃႉ ႁူမ်ႈ (89)ေၵႃႉ လႆႈမီးပၢင်ႁပ်ႉၸဵင်ႇပီႊမႂ်ႇတႆးၸွမ်းၵၼ် တီႈပၢင်ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းၶူးႁဝ်းၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။ ယူႇတီႈၶႃႈႁဝ်း ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းေသ လႆႈပိုတ်ႇပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵႂႃႇ မီးယူႇ (3)ႁူဝ်ေၶႃႈ
ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ
- ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸႂ်ၶူးႁဝ်း
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလီ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်း ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉလႆႈမႃး ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ် မီးလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုင်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ် ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇၶူးၵဝ်ၶူးမႂ်း ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵဝ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ႁဝ်းပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ႄလႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းပူၵ်းပွင်ပၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ တီႈဢၼ်လႆႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇၶူးႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၼႆႉေၵႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းၶႃႈႁဝ်းႄတႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁဝ်းမီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ ဢၼ်ေတႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ
ႁႂ်ႈေပႃးမီးလွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ႇၵၼ်လႆႈလီလီ ေၵျႃႇေၵျႃႇသိူဝ်းသိူဝ်း ႁူင်းႁဵၼ်းလင်ၼိုင်ႈႄလႈ လင်ၼိုင်ႈ ေတၶၢတ်ႇၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ၸႅၵ်ႇၵၼ် ေတလႆႈမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ် ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ေတလႆႈႁဵတ်းပဵၼ်မႃး ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်ၼႆႉေၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶႃႈႁဝ်းမီးၼႃႇဢမ်ႇၸႂ် ယွၼ်ႉဝႃႈၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဝၼ်းၵိူတ်ႇၶႃႈေၵႃႈပႃးလွင်ႈၼိုင်ႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶူးႁဝ်းၶဝ်မီးလွင်ႈေၵျႃႇ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ် တီႈဢၼ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယႃႇႁႂ်ႈဝႆႉၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်းၸႂ်ေသ ၸၢင်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸႂ်ထိုင်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶူးႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉယူႇၶႃႈ ေတလႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇႁဝ်းၶႃႈဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်ႁဝ်းယူႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းေၵႃႉလဵဝ် ၶႃႈၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ေၵႃႉလဵဝ်ၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈ ေပႃးမႃးတူၺ်း ႁွင်ႈလိုဝ်ႈၶူးႁဝ်း ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းမီးတူၼ်ႈမႆႉၼမ်မႃး ၊ ႁွင်ႈတူၺ်းလိၵ်းႁဝ်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉမႃး ပပ်ႉၼမ်မႃး ၊ ႁွင်ႈႁဵၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇ မီးလွင်ႈၸႂ်ၸၼ်မႃး ၊ တီႈလဵၼ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇမီးၼမ်မႃး ၊ ၼမ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းႁွင်ႈၼမ်ႉႁွင်ႈၽၢႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉလီၶိုၼ်ႈမႃး ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ဢၼ်လူႉဢၼ်ၵွႆၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇမၼ်းေတလီၶိုၼ်ႈမႃး ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈၶႃႈႁဵတ်းသၢင်ႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈယူႇတီႈၶႃႈႁဵတ်းေၵႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း မၼ်းပႃးၸဵမ်ႁဝ်းႁႃးၶူးႁဝ်းတၢင်း မူတ်းမူတ်းယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် လူဝ်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်း ႁႂ်ႈမၼ်းလီၼမ်မႃးလိူဝ်ေသၼႆႉထႅင်ႈၼမ်ၼမ်
- ႁႂ်ႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း
ယႃႇေပယွမ်းၵၢၼ်ႉ လွင်ႈယၢပ်ႇလွင်ႈတုၵ်ႉၵိၼ်းၼႃႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း မၼ်းေၵႃႈမီးၵူႈေၵႃႉ ထူပ်းၺႃးမိူၼ်ၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ ၵူၺ်းၼႃႇ ၼႃႈႁိူၼ်း တႃႇေယးႁဝ်းၼႆႉ ယၢပ်ႇႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁႃႄၵႈၶၢႆလႆႈမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ၵူၺ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းဢမ်ႇမီးပၺ်ႇၺႃႇ ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉဝႆႉဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵမ်းလုၵ်ႈလၢင်း လုၵ်ႈလၢၼ်ႇႁဝ်းမႃး ၶဝ်ေတမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ် တုၵ်ႉၶမႃးၼမ်လိူဝ်ေသႁဝ်း လႆႈထူပ်းၺႃးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယူႇ။ ၵၢၼ်သင်ေၵႃႈယဝ်ႉ ယၢပ်ႇယၢပ်တုၵ်ႉတုၵ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ ႁႅင်းၵူၼ်း မၼ်းဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ တၢင်းၶတ်းၸႂ်ၶွင်ၵူၼ်းႁဝ်းေလႃႇ။
ႁဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇေမႃဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇႁဝ်းၶိုၼ်းဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ေပႃးပဵၼ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် မၼ်းတိုၼ်းမီးလွင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းၵၼ် လွင်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် လွင်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉပိူင်ႈၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် သၽဝၶွင်ၵူၼ်းႁဝ်းယဝ်ႉ ၵူၺ်းႁဝ်းလူဝ်ႇေမႃၶဝ်ႈႁႃၵၼ် ေမႃလၢတ်ႈေတႃႇၵၼ် လူဝ်ႇေမႃၸႂ်ယၢဝ်းေတႃႇၵၼ် ယႃႇေပ
ဢဝ်ေတႃးသ ဢႃးလူမ်းေသ လၢတ်ႈၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈမီး ၸႂ်ၶႂ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တုၵ်ႉၸွမ်းၵၼ် ယႃႇေပဝႆႉၸႂ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၵဝ်ေၵႃႈလႆႈယူႇ ဢမ်ႇမီးၵဝ်ဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆ ၸႂ်ႈယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ေပႃးဢမ်ႇမီးႁဝ်းႁႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိူဝ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ေတဢမ်ႇပဵၼ်ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ေတဢမ်ႇႁၼ်သၢႆလႅင်းလႆႈ။ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇၶဝ်ႈႁႃၵၼ်ၼမ်ၼမ် တီႈဢၼ်ႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ်ေၵႃႈ မၼ်းမီးတၢင်းၼမ်ယူႇလူး။ ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ ႁႂ်ႈဢဝ်ၸႂ်ငိုၼ်းၸႂ်ၶမ်းႁဝ်း ဝႆႉၸႂ်ယၢဝ်းယၢဝ်းေတႃႇၵၼ် လီလီၸႃႉၸႃႉ ႁဝ်းေပႃးပဵၼ်ၵူၼ်း ႁူမ်ႈၵၢၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉလူး ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸႂ်ထိုင်တီႈ ၶူးႁဝ်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉယူႇၶႃႈ။
ေၶႃႈလိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈသူင်ႇသင်တီႈ ၶူးႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ ပီႊမႂ်ႇပီႊၼိုင်ႈယဝ်ႉပီႊၼိုင်ႈယဝ်ႉၵႂႃႇလၢႆလၢႆ ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉႁဝ်း လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈႁဝ်းတိုၵ်ႉပဵၼ် လွင်ႈၵဝ်ႇၵဝ်ႇ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵဝ်ႇၵဝ်ႇယူႇၵူၺ်းေတႉ
ပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ
မၼ်းေၵႃႈေတဢမ်ႇပွင်ႇလွင်ႈသင် ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ ၼႂ်းပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းဝူၼ်ႉႁဵတ်း ၶတ်းၸႂ်ပႃးလွင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၽွင်ႈ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈေၵႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸႂ်ထိုင် ၽၢႆႇႁူင်မိုဝ်ႉႁဝ်းၽၢႆႇႁဵတ်းၶဝ်ႈၽၢၵ်းႁဝ်းၶူးႁဝ်းႄလႈ ၶူးၸၼ်ႉသုင်ႁဝ်းၶႃႈ တီႈလႆႈၸွႆႈ ၽၵ်းမႃးပၼ်ပႃး ၼိူဝ်ႉၵၢႆ (10)လူဝ်းမိူဝ်ႈၵၼ်ယူႇၶႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸႂ်ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်ႄလႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ၵႂႃႇေတမီးၵႃႇၼႆႉယူႇၶႃႈ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈထုင်ႉထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆထင်တီႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/02/2017 ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈပဵၼ်ႁွႆးမိုဝ်းၽႂ်လႂ်ၸုမ်းလႂ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ ၵူဝ်ႁႄ။
လုင်းၸၢမ်ႇၽေႇဢႃႇယု (57)ပီဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ် ထုင်ႉၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸုမ်း 4 ထုင်ႉၼမ်ႉမ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆ တီႈႁိမ်းတိၼ် လွႆႁႆႈမၼ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၼႃးၵုၼ် ၽၢႆႇၸၢၼ်းလုၵ်း ထၢင်ထၢၼ်ႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး။ မၢၵ်ႇၵွင်ႈသီႇလုၵ်ႈ တိူဝ်ႉၺႃးတီႈၵွၵ်းႁူဝ်၊ တီႈႁူဝ်ၸႂ်၊တီႈမိုဝ်း ၽၢႆႇသၢႆႉလႄႈၸွမ်း ၶႅၼ်။ ယိုဝ်းတၢင်းၼႃႈလႄႈတၢင်းလင်။
ဝၼ်းၼၼ်ႉၸၢႆးဢေးလုၵ်ႉၵုၼ်းပဝ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်သေလႆႈထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆလုင်းၸၢမ်ႇၽေႇ ၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 4.30 ဝၢႆးဝၼ်း။မၼ်းၸၢႆးၼႅတ်ႈမိူဝ်းႁွင်ႉလုၵ်ႈယိင်း လုင်းၸၢမ်ႇၽေႇလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်မႃးလုမ်းလႃး၊ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈပၢင်းဢဝ်မုၼ်ၸဝ်ႈ လႄႈႁူဝ်ပဝ်ႈ (ဢူၵ်ႉၵထ)ၵႂႃႇတူၺ်းတူဝ်တၢႆလုင်း ၸၢမ်ႇ ၽေႇ တီႈသူၼ်။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းႁႆႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်းႁႆႈလုင်းၸၢမ်ႇၽေႇၼိုင်ႈၽႃႇလူင်ႇ (မွၵ်ႈ 200 မီႊတႃႊ) ၼၼ်ႉၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈၶဝ်လႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈသၢမ်သီႇၵမ်းမေႃးမႃးတၢင်းႁႆႈ လုင်းၸၢမ်ႇၽေႇယူႇၽွင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇတူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းထိ 27/02/2017 ၼၼ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႊမၢၼ်ႈလႄႈမေႃယႃ တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မႃးၸႅတ်ႈ ထတ်းတူၺ်းသေ ဢဝ်ပႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈလႄႈသိူဝ်ႈမၼ်း မိူဝ်းၵႂႃႇ။
ဝၼ်းထိ 28/02/2017 ၼၼ်ႉလုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေးမၼ်း လႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ၸင်ႇလုမ်းလႃးၶၢပ်ႈတူဝ်မၼ်းယဝ်ႉ။
လုင်းၸၢမ်ႇၽေႇၼႆႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈတီႈၼမ်ႉမမႃးၶၢဝ်းတၢင်း (30) ပီတေႃႇထိုင်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ၸၢတ်ႈပၢၼ်။ၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်တင်းပႃႈၼၢင်းသႅင်ဢူးသေ မီးလုၵ်ႈလၢင်းႁူမ်ႈၵၼ် (5) ၵေႃႉ၊ 1. ၼၢင်းမျႃႉလေး၊ 2. ၼၢင်းမျႃႉ ထေး၊ 3. ၼၢင်းမျႃႉၶိၼ်ႇ၊ 4. ၸၢႆးၺၢၼ်ႇ၊ 5. ၼၢင်းမျႃႉၸိင်း။လုင်းသၢင်ႇၽေႇၼႆႉဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵတ်းၽိတ်းၼိူဝ်ၽႂ်ၸုမ်းလႂ်ၼႆယဝ်ႉ။
ထုင်ႉၼမ်ႉမ ၼႆႉပဵၼ်တီႈဢၼ်ဢွၵ်ႇထၢၼ်ႇႁိၼ်သေလိုဝ်းလင်ဝႆႉ။ ၶွမ်ႊပၼီႊဢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇတီႈ ၼမ်ႉမ ၼႆႉပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ၶုတ်းထၢၼ်ႇတီႈၼမ်ႉမ မႃးတင်ႈတႄႇပီ 2004။ ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇယႂ်ႇလူင်ၼႆႉယူႇ တၢင်းႁွင်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ် ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ။ လွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ သူၼ်ႁႆႈၶိင်းၼႃး၊ ၼမ်ႉတီႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လႄႈလူမ်း ထူၺ်ႈၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇပီ 2016 မႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထုင်ႉၼမ်ႉမ လုၵ်ႉသၢၼ် ၶတ်း လွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမ သေတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇ တင်းမူတ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းလိူၼ် မေႊ 2016 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းယႂ်ႇလူင် ၸႂ်ႉပႃးၶိူင်ႈမိၼ်တိုၵ်း ၸူးပႃႇတီႇ မႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ တႆး SSPP/SSA ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ် လွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉမီးၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၺႃး ၶႃႈတၢႆ၊ တိၺွပ်း၊ ပေႃႉထုပ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူင်းယႆမၢႆတပ်ႉ 325 လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းပီႇတုၸိတ်ႉ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇသွင် ၸုမ်း ႁႅင်းၵူၼ်းဢမ်ႇယွမ်း 100 ႁူမ်ႈၵၼ်တူင်ႉၼိုင်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉတီႈၶူဝ်ၼၢင်းၾႃႉ ဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ်ပၢင်သဝ်း တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA မႃး။ ၶူဝ်ၼၢင်းၾႃႉၼႆႉ ယူႇတၢင်းၸၢၼ်းၼႃးၵုၼ် ႁၢင်ႇၵႆၵၼ်မွၵ်ႈ 4 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် ၾႅပ်ႊပရူႊဢႃႊရီႊ 2017 ၼၼ်ႉဢူးတဵင်းမိၼ်ႉ ၸုမ်းၶွမ်ႇပၼီႇမႃးထူပ်းလုင်း ၸၢမ်ႇၽေႇ တီႈႁိူၼ်းမၼ်း သေလၢတ်ႈလွင်ႈ တေယွၼ်းၸၢမ်းၶုတ်းထၢၼ်ႇတီႈႁူဝ်ၼႃးၽႃႉဢၼ်ယူႇတၢင်း ဢွၵ်ႇၼႃးၵုၼ်သေ ႁၢင်ႇၵႆၵၼ်မွၵ်ႈ 2 ၵီႊလူဝ်ႊမဵတ်ႊတၢမ်ဢၼ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈၵၼ်ဝႆႉၼႂ်းပီ 2016 ၵူၺ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈတူၵ်းလူင်းသင်ၵၼ်။ ႁူဝ်ၼႃး ၾႃႉ ၼႆႉပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလႅင်ႇၼမ်ႉ ၶိုၵ်ႉၶၢႆး တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထုင်ႉၼမ်ႉမၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး ၶတ်းၸႂ်ႁႃတၢင်းၶုတ်းထၢၼ်ႇ တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ၼႆႉတင်ႈတႄႇပီ 2009 ယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈၽွင်းၼၼ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉၶုတ်း။
လွင်ႈလုင်းၸၢမ်ႇၽေႇၺႃးယိုဝ်းတၢႆၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွမ်ၵူဝ်ႁႄသေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးၽႂ်လႂ်မႃးႁတ်းသိုပ်ႇႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈတႅၼ်းၵႂႃႇ။
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၽူႈၼမ်းတူင်ႇဝူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႆႉသေ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈတိုၵ်ႉမီးၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမလႄႈ ဢဝ်သိုၵ်းမႃးဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈထၢင်ထၢၼ်ႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်း ႁႂ်ႈသိုပ်ႇ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃယုင်ႈယၢင်ႈၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းထႅင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: (0) 62- 941-9600 (ဢင်းၵိတ်း၊တႆး)
ယိင်းလွၼ်ႉလႅင်း +66: (0) 63-838-9029 (ဢင်းၵိတ်း၊မၢၼ်ႈ)
PDF files:


text:
ၼႂ်းပီ 1996 မႅၼ်ႈၽွင်းၶိင်ႇၶၢဝ်းၵတ်းၼမ်ႉၼၢႆးသုမ်ႇပေႃးတၼ် ထိုင်ၶၢဝ်းလႅတ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမုင်ႈႁၼ်တႃဝၼ်း ၊ မုင်ႈတူၺ်းႁိူၼ်းပိူၼ်ႈယင်းဢမ်ႇႁၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၼႆႉ သမ်ႉ မႅၼ်ႈဝၼ်းၵၢတ်ႇ ၊ သဵင်လေႃႉဝူဝ်း လၢႆလမ်း ၶပ်ႉယၢႆၵၼ်မႃးၵၢတ်ႇပေႃးပဵၼ်ထႅဝ်/ သဵင်လေႃႉ၊ သဵင်ဝူဝ်း၊ ၵူၼ်းမႃးၵၢတ်ႇႁွင်ႉတူင်ႉတၵ်ႉၵၼ် ပေႃးပၼ်းလူင်ၵႂႃႇ။
ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵတ်းလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈသိူဝ်ႈသွၼ်ႉၼႃ၊ ၵမ်ႈၽွင်းသိူဝ်ႉသွၼ်ႉမၢင်၊ မၢင်ၸိူဝ်းဝႆၽႃႈဝႆ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵွတ်ႇၵႆႇသေပႆၶဝ်ႈၵၢတ်ႇ သူၼ်ႈသိၼ်းသၢၼ် သုၵ်ႉသၵ်ႉယူႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း။
ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းၵေႃႈ မိူၼ်ႁၢင်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉမိူၼ်ပိူၼ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လႆႈၵႂႃႇၶၢႆၵုၼ်ႇယွႆႈၼႂ်းၵၢတ်ႈၸွမ်း ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈလႄႈ လႆႈႁပ်ႉၸေးၸိမ်ႇၶၢဝ်းၵတ်းၼၼ်ႉ တဵမ်ထူၼ်ႈ သၼ်ႇလၢင်ႈ မူၺ်ႈပေႃးၶႂ်ႈထိုင် လုပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢတ်ႇဢွၼ်ႇဝၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃႈၵႃႉ မႄႈၶၢႆၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၶဝ် ႁွင်ႉသိုဝ်ႉႁွင်ႉၶၢႆ သဵင်ပီႈၼွင်ႉတင်းလၢႆ မႃးႁူမ်ႈၶဝ်ႈၵၢတ်ႇ ၵေႃႈၵိုၼ်းဢိုၵ်ႉဢိုၵ်ႉ။
မၢင်ၵေႃႉၸေးတင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁၢပ်ႇတင်းပဵတ်ႈၽၵ်းၶဵဝ်သေ တိုၵ်ႉတေမႃးပၢႆးၶၢႆ ၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ၼင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၶဝ်ႈသွႆး ၊ ဢၼ်တိုၵ်ႉဝႆၽႃႈလၢႆးလူင်သေ ၼင်ႈဢွမ်ႇၾႆး၊ ဢုပ်ႇၵၼ် သဵင်ႁုၼ်ႉသဵင်ၶူဝ်ၵေႃႈမီးပႃး ၊ တုမ်ႁူဝ်ၵၼ်ယူႇႁိမ်းမုၵ်ႉၾႆး ဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၵၢင်ၵၢတ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပၼ်းဝႆႉယူႇႁင်းၶဝ်။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵၢတ်ႈၼႆႉႁႃႈဝၼ်းၸင်ႇပဵၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တေမီးဝၼ်းတုမ်းလႄႈဝၼ်း ၵၢတ်ႇ ၊ ပေႃးဝႃႈဝၼ်းတုမ်းၼႆ ပီႈၼွင်ႉတီႈၵႃႉၶၢႆၼိူဝ်သၼ်လွႆတၢင်ႇတီႈ ၶဝ်တေၶီႇလေႃႉဝူဝ်းမႃး ၼွၼ်းတုမ်းပႂ်ႉၶၢႆ ၼႂ်းဝၼ်းၵၢတ်ႇ။
ထုင်ႉယိူင်းၼႆႉ မီး 27 ဝၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵမ်ႈၼမ် – ပဵၼ်ဢိူင်ႇလူင် ဢၼ်ယူႇၼႂ်းဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ မီးပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇႁူမ်ႈၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၊ ပီႈၼွင်ႉပဢူဝ်း ၊ ပီႈၼွင်ႉလွႆ ၊ ပီႈၼွင်ႉၶႄႇ ။ မၢၼ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတူင်ႈပဵင်း သေ မႃးၶၢႆပႃၼဝ်ႈ ငႃးပိ တင်ႈတႄႇၶမ်ႈဝၼ်းတုမ်း ပေႃးဝၼ်းၵၢတ်ႇၶၢႆယဝ်ႉ ႁႅၼ်းၶူဝ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်း တၢင်းပၢင်လူင်။
ၽႂ်တေႁိုဝ်ထၢင်ႇၶႃႈလႃႇ —- ၽွင်းၵၢတ်ႇတိုၵ်ႉၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ လီသိုဝ်ႉလီၶၢႆယူႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶဝ်ႈၵၢတ်ႇ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁၢင်ႇၵႂႃႇ ဢွၵ်ႇမိူဝ်းၵႂႃႇ ၽႂ်းၽႂ်းႁင်းၽႂ်မၼ်း။ ဢမ်ႇႁိုင်သင် မီးလုင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးလၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းၼႃႈၵမ်ႇမႃးထိုင် ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉဝႃႇၼႆလႄႈ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းဢၼ်လႆႈႁူႉလႆႈငိၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၽုၼ်ႇၽၢၼ်ႇလုၵ်ႉ ၸူဝ်းလုၵ်ႈ ၸူဝ်းမေး ပၢႆႈဢွၵ်ႇၵၢတ်ႇၵႂႃႇႁင်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼႆႉမႄႈႁဝ်းၵေႃႈ ၼႅတ်ႈသိမ်းၶူဝ်း သႂ်ႇၵူၺ် သႂ်ႇသွင်း ဢွၼ်ႇႁႃးၶႃႈမႄႈလုၵ်ႈသေ – “ လုၵ်ႈ – ၼႅတ်ႈလႄႈ ဢဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ ဢဝ်ၼႆႉလႄႈ ” ၼႅတ်ႈၶႃႈၼၢင်း ၸွႆႈၵဵပ်းၶူဝ်း ၵဵပ်းၶွင်ယူႇ။
ၵူၼ်းၸၢႆး သႅၼ်းပေႉတူဝ် တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်လႅၼ်ႈပၢႆႈၵႂႃႇၵေႃႉႁူးၵေႃႉတၢင်း ဢမ်ႇတၼ်းႁၼ် တၢင်းၵႂႃႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵၢတ်ႇဢၼ်တိုၵ်ႉၵိုၼ်းဢိုၵ်ႉဢိုၵ်ႉယူႇၼၼ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁၢင်ႇႁၢႆး ယဵၼ်သီႇၵႂႃႇ၊ ၵိုတ်းၸဝ်ႈတၢင်းၶၢႆ ဢၼ်ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉ ။ သဵင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁွင်ႉႁႆႈ ၸွမ်းႁႃဢူႈၶဝ်ၵေႃႈပၼ်းလူင်ဝႆႉယူႇ။ သဵင် ငလူဝ်း ငၶွင်း သိုၵ်းၼႃႈၵမ်ႇ လမ်းတီႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ သုၵ်ႉသၵ်ႉလူင်ဝႆႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်တႄႉ ပိတ်ႉၽၵ်းတူ ႁိူၼ်းယေး ၽႂ်မၼ်းသေ ယူႇယဵၼ်ဝႆႉယူႇ သီႇသီႇ။
ႁႃးမႄႈလုၵ်ႈၵေႃႈ ၼႅတ်ႈပႃးၵူၺ် ပႃးသွင်းဢွၼ်ႇ ႁႃးသေပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ယူႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် သိုၵ်းၼႃႈၵမ်ႇ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ တိုဝ်းသွၵ်းတိၼ်သိုၵ်းလူင်သေ ၶိုၼ်ႈသွၵ်ႈႁိူၼ်းပိူၼ်ႈ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၸုၵ်းဢႅပ်ႉသဝ်သေ ဢဝ်ၵွင်ႈငႃၵႂႃႇတၢင်းၼိုင်ႈ ၶျွင်းၵႂႃႇတၢင်းၼိုင်ႈ ။ ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈမႃး ပဵၼ်ယိုတ်ႈ ပဵၼ်သၢႆ မီးၵူၼ်းႁၢပ်ႇၶျေႃး မႃးၸွမ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ- မၢင်ၵေႃႉႁၢပ်ႇပဵတ်ႈ ၊ မၢင်ၵေႃႉ ပႃးထူင်ပိူဝ်ႉ၊ သိူၵ်းၼႃႈၵမ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ပႃးၵွင်ႈငႃလူင်မႃးၸွမ်း၊ ငိၼ်းဝႃႈ တႄႉ ၶဝ်တေ ၼွၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၶိုၼ်းၼိုင်ႈၼႆၶႃႈဝႃႇ။ ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇ ၸိူင်ႉၶႃႈၼၢင်းၼႆႉတႄႉ ႁၼ်ၼႃႈတႃ ၶဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ၵူဝ်ပေႃးသၼ်ႇၶႃႈယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းၶဝ် ဢဝ်ႁၢပ်ႇၶျေႃးမႃးၼၼ်ႉတႄႉ မၢင်ၵေႃႉၶၢၼ်းဢဝ်တီႈ ပူႇႁဵင်ၵၢင်ႉၵေႇ ႁၢပ်ႇတႅၼ်း ၵၢၼ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈမႃး။ ပေႃးဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ထိုင်မႃးၼၼ်ႉ ပၼ်ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၶျေႃး တဵမ်ၵေႃႈ ပွႆႇပၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇဝၢၼ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း။ ပေႃးၶၢၼ်း 10 ၵေႃႉ ပၼ် 5 ၵေႃႉ ႁၼ်ၽႂ်ၵေႃႈ တီႉဢဝ်ႁၢပ်ႇၶျေႃး ၸွမ်းၶဝ်ၵႂႃႇ။ ၸုမ်းၼိုင်ႈမႃး ၸုမ်းၼိုင်ႈမိူဝ်း ၵႆႉၵႆႉလႆႈႁၢပ်ႇၶျေႃး တႃႇၼႃႈႁိူၼ်း တႃႇၼႃႈဝၢၼ်ႈ ယူႇ တႃႇသေ လႄႈ ပေႃးဢမ်ႇတၼ်းမီးၶဝ်းယၢမ်း ႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းသူၼ်။
ပေႃးမႃးယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ယွၼ်းၵိၼ် မဵဝ်းၼိုင်ႈ ပေႃးယွၼ်းဢမ်ႇပၼ်ၵေႃႈ တိုဝ်သေ ဢဝ်၊ ၶဝ်ႈသၢၼ် ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၽၵ်းၵၢတ်ႇ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉ ဢဝ်မူတ်း။ ယွၼ်းပႃးမူ ပႃးၵႆႇ ၊ ပေႃးဢမ်ႇပၼ် ပိုတ်းဢဝ် ၽၢတ်ႇဢဝ် လၵ်ႉဢဝ် မိူဝ်ႈၵႆႇ ၶိုၼ်ႈၵွၼ်း ၼွၼ်းလဝ်ႉ။
…
ဝၼ်းဢၼ်ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၵ်းၸႂ်
မီးဝၼ်းၼိုင်ႈ လႆႈႁၼ်သိုၵ်းၼႃႈၵမ်ႇ သၢမ်သီႇၵေႃႉ ၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉ ယေႃးၼင်ႈ ၸႂ်ႉဢဝ် မိုဝ်းသွင်ၶွၼ်တၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ်ႁူဝ်၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးလုင်းၶႃႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၶႃႈတိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉယူႇလႄႈ ဢမ်ႇပေႃးႁူႉလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵႃႈႁိုဝ်။
ၶႃႈၼၢင်းၸင်ႇထၢမ်မႄႈႁဝ်းၵႂႃႇဝႃႈ – “ၶဝ်မတ်ႉလုင်းႁဝ်းဝႆႉႁဵတ်းသင်”
မႄႈႁဝ်းတွပ်ႇဝႃႈ – “ၶဝ်မႃးႁႃၵူၼ်းႁၢပ်ႇၶျေႃး လုင်းသူလႅၼ်ႈပၢႆႈလႄႈၶဝ်လမ်းၸွမ်းတီႉလႆႈမၼ်း။ ၶဝ်မတ်ႉဝႆႉ တႃႇၸႂ်ႉဢဝ် ႁၢပ်ႇၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်ဢိူဝ်ႈ” – ၼႆ တင်းသဵင်လၢတ်ႈသၼ်ႇသၼ်ႇသေ လၢတ်ႈၼႄၶႃႈၼၢင်းယူႇ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလိုမ်းလႆႈသေပွၵ်ႈ ။ ႁၼ်ၶိုၼ်းၼႂ်းတႃ ယူႇတႃႇသေႇ။
“မႄႈလုင်းႁဝ်းၼၢဝ်ဝႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ ၶဝ်သမ်ႉတေမတ်ႉမၼ်းႁဵတ်းသင်၊ ၸွင်ႇလုင်းႁဝ်း တေပႆတၢင်းၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်လႆႈယူႇႁႃႉ” – ၶႃႈၼၢင်းသိုပ်ႇထၢမ်ထႅင်ႈ။
“ဢိူဝ်ႈ! ပေႃးလုင်းသူ ဢမ်ႇၵႂႃႇလႆႈၵေႃႈ မႄႈၵေႃႉတေလႆႈၵႂႃႇၼၼ်ႉၼႃႇ ၊ ပေႃးၵူၼ်းၸၢႆးဢမ်ႇမီး မႄႈယိင်းတေလႆႈၵႂႃႇတႅၼ်းၼၼ်ႉၼႃႇ” – မႄႈၵေႃႈ တူၺ်းၼႃႈၶႃႈသေ လၢတ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ်လႄႈ ၶႃႈၼၢင်းၵေႃႈ ၵူဝ်မႄႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇၶျေႃးပၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇႁတ်းသိုပ်ႇၵႂၢမ်းသင်ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ယိပ်းမိုဝ်းမႄႈဝႆႉၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇသေ ၼႂ်းၸႂ်တႄႉဝႃႈ – “မႄႈ! ယႃႇဝႆႉလုၵ်ႈသေ ၵႂႃႇၶႃႈၼႃ ”ၼႆယူႇ။
လုင်းႁဝ်းၵႂႃႇႁၢပ်ႇၶျေႃး ပၼ်သိုၵ်းၼႃႈၵမ်ႇၶဝ် ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင် ၵေႃႈ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ၶႃႈယဝ်ႉ။
…
လုၵ်းသွၼ်ႉ
တီႈဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ႁိူၼ်းၵူႈလင် မီးလုၵ်းသွၼ်ႉလုၵ်းပဵမ်ႇ ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၶုတ်းဝႆႉ တႂ်ႈလၢင်ႈႁိူၼ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၶုတ်းဝႆႉ တၢင်းလင်ႁိူၼ်း – တႃႇမူၵ်းတႃႇသွၼ်ႉၽွင်းမိူဝ်ႈမိူင်းသုၵ်ႉသၵ်ႉ ၊ ၽွင်းသိုၵ်းၾၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းတိုၵ်းတေႃးၵၼ်။ ပေႃးၶဝ်ယိုဝ်းၵၼ် ႁဝ်းၶႃႈ ၸဵမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢွၼ်ၵၼ်လႅၼ်ႈလူင်းၼႂ်းလုၵ်းဢၼ်ၶုတ်းဝႆႉ မွၵ်ႈၸူဝ်ႈသွင်ၸူဝ်ႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မွၵ်ႈသွင်သၢမ်ဝႃး ။
မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႉၼႂ်ဝၼ်းၶမ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုမ်ႇလႆႈၵူဝ်ႁႄ ပၢႆႈမူၵ်းၸွၵ်ႉမူၵ်းၸဵင်ႇ ၊ ပေႃးဢမ်ႇမီးဝၼ်းလႆႈပၢႆႈၵေႃႈ ၊ တေလႆႈၵႂႃႇလွမ်ႉႁူဝ်ႉပၼ်တပ်ႉၶဝ်၊ တႅပ်းမႆႉ တႅပ်းတွၵ်ႇ ၶွင်ၽႂ် ၶွင်မၼ်းသေ ၵႂႃႇလွမ်ႉပၼ်ႁူဝ်ႉၶဝ် ၊ ႁူဝ်ႉၼၼ်ႉသမ်ႉမီးလၢႆၸၼ်ႉလၢႆထၢပ်ႈ သႂ်ႇၶႂၢၵ်ႇ သႂ်ႇၼၢမ် ၊ ၶႃႈသမ်ႉ ၵႆႉလႆႈၵႂႃႇသူင်ႇႁေႃႇၶဝ်ႈဝၼ်း ပၼ်လုင်းႁဝ်းလႄႈ လႆႈႁၼ်လုင်းႁဝ်း ၶုတ်းႁွင်ႈၶုတ်းၶူဝ်း လွမ်ႉႁူဝ်ႉ လွမ်ႉတႃႇ ပၼ်ၶဝ် ႁိူဝ်ႇပေႃးလႆၶႆးပေႃးယွႆႉၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
သိုၵ်းၼႃႈၵမ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႄႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ၸွႆႈ ယိပ်းၵွင်ႈသေ ပႆၵႂႃႇပႆမႃး ပေႃး ႁၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၼင်ႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉၵေႃႈ ၵႆႉပေႃႉ ၵႆႉထုပ်ႉ ဢဝ်ငုၵ်းၵွင်ႈသွင်ႉ ၶႃႈၼၢင်းတႄႉ တူၺ်းၼႃႈတႃ ၶဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ပေႃးၵူဝ်ယဝ်ႉ။
…
ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ
ယွၼ်ႉလွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၼ်တႂ်ႈၼႃႈတႂ်ႈတႃမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈၶႃႈၼၢင်းတိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇပိၵ်ႉႁူႉပိၵ်ႉတႃမႃး၊ ၼႂ်းၸႂ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီး လွင်ႈလွတ်ႈတၢင်းၵူဝ်ႁႄ ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးလွင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်းတူဝ်ၸႂ်ၼႆၼၼ်ႉ တိုၼ်းမီးဝႆႉယူႇၼႂ်းၸႂ်ၶႃႈၼၢင်းမႃးတႃႇသေႇ။
ပိူဝ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်လႆႈ ၼင်ႇၵႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၶႃႈၸင်ႇၶတ်းၸႂ် လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ ၶဝ်ႈမႃးႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပဵၼ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
ၽွင်းၶႃႈၼၢင်းလႆႈပဵၼ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသေ မီးႁႅင်းၸႂ်မႃးၼမ်ၼၼ်ႉ ၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈၶႃႈၼၢင်း လႆႈလူင်း ပိုၼ်ႉတီႈ ၵႂႃႇဢဝ်ၶၢဝ်ႇ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈႁၢႆးပႃ ၊ ၶႃႈၼၢင်းလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်တီႈယူႇတီႈသဝ်း။
ဢမ်ႇႁိုင်သင် လႆႈႁၼ်မီးပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆ ဢွၼ်ၵၼ် သူႇႁွတ်ႈၸွႆႈထႅမ်တင်းၼမ်။ ပဵၼ်ဢၼ်မီးတၢင်းၸူမ်းသိူဝ်း ၊ တီႈၶႃႈၼၢင်းလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၸွႆႈၶဝ်ႈ ၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၼႆသေတႃႉ ၶႃႈၼၢင်းၸူမ်းသိူဝ်း တီႈလႆႈၸွႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းပၼ်။
ယၢမ်းလဵဝ်ၶႃႈလႆႈယူႇၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမႃး ႁႃႈပီပၢႆ ပဵၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလႄႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆၵေႃႈၸႂ်ႈ ၊ ၽွင်းၵႂႃႇဢဝ်ၶၢဝ်ႇ ၽူႈဢၼ်ယၵ်ႉတူၺ်းလူၺ်ႈႁၢင်တႃၵေႃႈမီး ၊ ၽူႈဢၼ်ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵေႃႈမီး ၊ ၽူႈဢၼ်သႄႉၼႄး ပွင်ႉထႃႉတေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃ ၊ ၼႄးဢဝ်ၶၢဝ်ႇ ၸပ်းၽၢၵ်ႇဝႃႇ ၊ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇပၼ် ၸုမ်းၾၢႆႇၼၼ်ႉပဵၼ်ဢၼ်လီလွၼ်ႉလွၼ်ႉဝႃႇ ၊ ပဵၼ်ၸႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉဝႃႇ ၸုမ်းၼႆႉဝႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းမႃး။
ၸွမ်းၼင်ႇၶႃႈလႆႈႁဵၼ်းမႃးလႄႈပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ထူပ်းလွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမႃးၸဵမ်လဵၵ်ႉ ၊ လွင်ႈ ထုၵ်ႇၺႃးတဵၵ်းတဵင် ပဵၼ်ႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ႁၼ်မႃးၸဵမ်လဵၵ်ႉ ၊ ၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၼႂ်းမၢၵ်ႇႁူဝ် ၸႂ်မႃးၸဵမ်ပိုင်းယဝ်ႉလႄႈ ၊ တႃႇတေႁႂ်ႈၸပ်းၽၢၵ်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇဝႃႇ ပွတ်းၸၢၼ်းဝႃႇ၊ ႁူဝ်သိူဝ်ဝႃႇ သိူဝ် ၽိူၵ်ႇဝႃႇ ၵွင်ၸႆးဝႃႇ တႆးလႅင်ဝႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉဝူၼ်ႉမႅၼ်ႈ ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇၶႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ၼင်ႇလၵ်းၸဵင်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တမ်းဝႆႉၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈ သဵင်ႁူဝ်ၸႂ် ၵူၼ်း မိူင်းၼႆ ၼၼ်ႉၶႃႈၼၢင်းတိုဝ်းၵမ် ႁဵတ်းၸွမ်းမႃးတႃႇသေႇ။
လႅတ်ႇမႆႈၾူၼ်တူၵ်းၵတ်းသၼ်ႇလၢင်ႈၼႆၵေႃႈ ပေႃးတၢင်းၼိူဝ်လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၵႂႃႇဢဝ် ၶၢဝ်ႇၼႆ တီႈလႂ်ၵေႃႈ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈလွင်ႈၵူဝ်ႁႄသေၵႂႃႇဢဝ်ၶၢဝ်ႇမႃးႁႂ်ႈလႆႈ တွၼ်ႈတႃႇ ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈ ႁပ်ႉႁူႉၶၢဝ်ႇ ငၢဝ်းၶိုတ်းတၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းတေတိူဝ်းၶႅမ်ႉလႄႈၶိုတ်းတၼ်းငဝ်းလၢႆး ၊ ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ တေၶႂ်ႈမႃး ႁူမ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵႂႃႇ – တႃႇႁႂ်ႈၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလွင်ႈဢမ်ႇတြႃးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈပေႃး ၽႄႈၸွတ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လီၶတ်းၸႂ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်ၽႄႈ ၶၢဝ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ သိုဝ်ႈ ၽႂ်တၼ်းမၼ်းယူႇ။
ယိင်းၸၢမ်ၽူၺ်း ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ