text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် KIA ၸႂ်ႉၶိူင်ႈလူင် ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈသီႇႁၵ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ မိူင်းၶၢင်ႇသေ မီးၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း တင်းၼမ်။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ DVB ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 April 2021 (လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 19:00 မူင်းပၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ ၶမယ 320၊ ၶမယ 382 လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်သေ သွင်ၽၢႆႇပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁိုင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မွၵ်ႈ 3 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈသီႇႁၵ်ႉ ၵမ်ႉၼမ် လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း လႄႈ ဝၢၼ်ႈသီႇႁၵ်ႉၼႆႉ မီးလင်ႁိူၼ်း 500 ပၢႆသေ ၵမ်ႉၼမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းတႆးယူႇသဝ်းဝႆႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ − သိုၵ်းသွင်ၽၢႆႇဢဝ်ၵွင်ႈလူင်သေ ယိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ယိုဝ်းၵၼ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်ၵႂႃႇယိုဝ်းၸွႆႈယူႇ၊ ၶမ်ႈၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်ပႃးႁိူဝ်းမိၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ၵူၺ်းၼႃႇမၢၵ်ႇလူင်တႄႉတူၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ 5 လုၵ်ႈ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇလၢတ်ႈၵူၼ်းတီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ဝႃႈ “ၽႂ်ယႃႇပေယူႇတီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဝႆးဝႆး ပၢင်တိုၵ်းတေၸၢင်ႈပဵၼ်ထႅင်ႈလိူဝ်ၼႆႉ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းၵေႃႈ တေမႃးထႅင်ႈၵွၼ်ႇ” ဝႃႈၼႆသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈပၢႆႈၽေး ယူႇႁၢင်ႇၵႆဝၢၼ်ႈသီႇႁၵ်ႉဢိတ်းဢိတ်းယူႇ၊ သင်ဝႃႈ ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ်ထပ်းၵၼ် လၢႆလၢႆဝၼ်းၼႆၸိုင် လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵေႃႈ တေမီးမႃးလိူဝ်ၼႆႉ − ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း လၢႆလၢႆပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇသေ မီးၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇၸမ်ႁိမ်းႁွမ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈပၢႆႈၽေးၵႂႃႇၵႂႃႇယူႇႁူမ်ႈဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၼွင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ လႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်းဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15 April 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသုမ်း 2 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉ ၶုၼ်သိုၵ်း ၼႆ လႆႈႁၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်ႇ DVB ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
မိူင်းမွၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မိုးမောက်မြို့နယ်,ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Moengmauk (Momauk) Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်ႈၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ၊ ဝဵင်းလွႆၸေႊ လႄႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈႁုင်းယၢင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၀.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
တၢင်းႁူႉၼႂ်းလိၵ်ႈလူင်သတိပထၢၼ်ႇတြႃး
ႁူဝ်ၶေႃႈတြႃးထမ်းၸဝ်ႈၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈ – သတိပထၢၼ်ႇဝတ်ႉထု
တီႈမီးလိၵ်ႈလူင် – ဝတ်ႉတိယသထၢၼ် မႄႈတႅင် ၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး
ပီတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ – ပီသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ 2427 / ပီၵေႃးၸႃႇ 1245 (မွၵ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1883)
ပီၶိုၼ်းထုတ်ႇၵူးဢွၵ်ႇၽိုၼ်ၼႆႉ – ပီသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ 2444 / ပီၵေႃးၸႃႇ 1262 (မွၵ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1900)
ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈတႃႇၼ – သၢင်ႇၼွႆႇၶဝ်ၸဝ်ႈၽူဝ်မေး
ပပ်ႉၽိုၼ်သတိပထၢၼ်ႇဝတ်ႉထု ဢၼ်မီးတီႈဝတ်ႉတိယသထၢၼ် ဝဵင်းမႄႈတႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းလႆႈထႆႇပဵၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈတီႇၵီႇတိူဝ်ႇဝႆႉမိူဝ်ႈပီ 2005 သေ တိုၵ်ႉသွၵ်ႈလူတူၺ်းၶိုၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉဢိတ်းဢွတ်း။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈတႃႇၽိုၼ်တြႃး ႁူဝ်ၼႆႉ တင်းမူတ်းမီးၸမ် 270 ၶႅပ်း။ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ တေမႄးထတ်းတတ်းလီလီသေ တေႃႇၸပ်းၵၼ်ပဵၼ်ပပ်ႉတီႇၵီႇတိူဝ်ႇ(PDF)ၼႆယူႇ။
သင်ဝႃႈၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် ႁၼ်မႅၼ်ႈထမ်းတြႃးႁူဝ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတၢင်ႇတီႈၸိုင် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလီတိတ်းတေႃႇၵၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉၵၼ်ယူႇ ၼႆဢေႃႈ။
ၶိူဝ်းယိုၼ်း
လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ် (2/5/20)


text:
မေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ (မၢၼ်ႈ: မော်လမြိုင်မြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mawlamyine Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း ၼၼ်ႉၶႃႈ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ ၶႃႈဢေႃႈ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 59.


text:
ၼိုင်ႈပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီႊ ၸွမ်းၼင် ၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်လႆႈသွၼ်မႃး ၼႂ်းပီႊ 2020 - 2021 ၼႆႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇႁဵတ်း ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၵႂႃႇၵမ်းသိုပ်ႇယူႇ။
ၼႂ်းပီႊ 2020 - 2021 ၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၸုမ်းၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ လႆႈသွၼ်ၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇ မီးၵူႈပီႊပီႊ။ တႃႇေတၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉ လႆႈၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ် ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ေတလႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းၽိုၵ်းသွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၶၢဝ်းတၢင်း (3)ပီႊ တီႈၸၼ်ႉၵၢင် သင်ၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇပီႊ (3)ယဝ်ႉ ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းမႃး လႆႈမႃးပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ။
ၼႂ်းပီႊ 2020 - 2021 ၼႆႉသမ်ႉ ၺႃးၼႂ်းမိူဝ်ႈပီႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် သိမ်းဢႃႇၼႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆေသႄလႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇၼၼ်ႉေၵႃႈ လႆႈၽိုၵ်းလႆႈသွၼ် ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း လိူဝ်ေသၵူႈပီႊပီႊယူႇ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးေတပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ေၵႃႈယဝ်ႉ ၸုမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ေၵႃႈတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇေတထွမ်ႇေၶႃႈသင်ႇႄလႈ ႁဵတ်းၸွမ်းေၶႃႈသင်ႇ တၢင်းၼိူဝ်ပၼ်လူင်းမႃးယူႇ။ ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆေသတႃႉေၵႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႈလူမ်ႈႁဝ်း လွင်ႈလွတ်ႈေၽးႁဝ်းၼၼ်ႉေတႉ တိုၼ်းလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၽိုၵ်းသွၼ်ၵၼ်ဝႆႉၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇ။
ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ေတတိုၵ်းသိုၵ်း ၵူၺ်းၼႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းၽိုၵ်းဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇေမႃႄႁႉၵၢင်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႄလႈ ႁဵတ်းၸွမ်းေၶႃႈသင်ႇ တၢင်းၼိူဝ် ပၼ်လူင်းမႃးၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၼႂ်းၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းေတႉ ၽိုၵ်းဝႆႉပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁႂ်ႈတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇေတေတႃႇသူႈၵူႈလၢႆးလၢႆး ဝႆႉပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
ငဝ်းလၢႆႈ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ၸႂ်ႁဝ်း မၼ်းၶႂ်ႈပဵၼ်မႃး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ပဵၼ် ယူႇတီႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဝ်း ၸွမ်းၼင်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ေတလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်းႄလႈ ၽိုၵ်းသွၼ်ပၼ်ၸွမ်းၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။
ၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ သင်ထိုင်မႃး ၸၼ်ႉၵၢင် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇသွၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၸွမ်းပိူၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈ ေတလႆႈၶဝ်ႈသွၼ် ေတလႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇဝႃႈၸၢႆး ဢမ်ႇဝႃႈယိင်း ေတလႆႈၶဝ်ႈသွၼ်ႁဵၼ်း ၽိုၵ်းၸွမ်းၵူႈေၵႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းလူင်ႁဝ်း ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႆေသတႃႉေၵႃႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃထွမ်ႇေၶႃႈသင်ႇ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃၸွႆႈၵူၼ်းတၢင်းၼမ် တွၼ်ႈတႃႇေတေတႃႇသူႈၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းလႆႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃၸွႆႈၵူၼ်းသိုၵ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်း ၸွမ်းၼင်ႁူဝ်ေၶႃႈၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ်ႁဝ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉလႆႈၽိုၵ်းႁဵၼ်းသွၼ်ပၼ်ၵႂႃႇတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းယူႇ။
တီႈေဢႇသုတ်းမၼ်း သင်ႇသွၼ်ၵၢၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ သုတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၸိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃႄႁႉၵၢင်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈမႆႈၸႂ်သင်ယဝ်ႉ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ 2 ၵေႃႉ ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၵူၼ်းၼုမ်ႇ/ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢႃ ယု ပႆႇတဵမ် 18 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ။
ဝၼ်းတီႈ 10-11/5/2021 ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်းထပ်းၵၼ်မႃးၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသေ ၶဝ်ႈတီႉ ၺွပ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၽႅဝ်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး တီႈပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၽျၢၵ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ။
ၵူၼ်း မိူင်းၽျၢၵ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 11 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးတီႉဢဝ်ၵႂႃႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၶႃႈ ယွၼ်ႉသင်လႄႈတီႉၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၶႃႈ။ လႅပ်ႈတေၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႉမိူဝ်ႈဝႃး ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ ႁဝ်းၶႃႈ ထၢင်ႇ တႄႉ” – ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 10 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 11 မူင်းၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈတီႉၵူၼ်းၼုမ်ႇၵႂႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉမၼ်းၸၢႆး တႅမ်ႈလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢဝ် ၵႂႃႇတိတ်းပႃႉဝႆႉတီႈ ၼႃႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင်ၼၼ်ႉသေ ထုၵ်ႇ တီႉၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
“ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 10 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသိပ်း တိုၵ်ႉတွပ်ႇလိၵ်ႈၸၼ်ႉသိပ်းဝႆႉ ဢႃယု တိုၵ်ႉမီး 17 ပီ ၵူၺ်းၶႃႈ။ ယွၼ်ႉမၼ်းၸၢႆး တႅမ်ႈလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ထုၵ်ႇတီႉ ၵႂႃႇ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ၸိူင်ႉၼႆ။ ယၢမ်းလဵဝ် တူဝ်မၼ်းၸၢႆးတႄႉ မီးဝႆႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ မိူင်းၽျၢၵ်ႈဝႆႉ ။ ပၼ်ၶႂၢင်ႉပီႈၼွင်ႉၶဝ်ႈႁူပ်ႉ ယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႆႇပွႆႇတူဝ်”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းၽျၢၵ်ႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူင်းၽျၢၵ်ႈ ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းဝႆႉ တင်းမူတ်း မီး 3 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်း သုတ်းၼၼ်ႉတႄႉ ထုၵ်ႇပိုတ်ႇလိူင်ႈၸွႆးတြႃးဝႆႉ မတ်ႉတႃ 505 က ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/2/2021 ၼၼ်ႉသေ ယူႇတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇ လိူင်ႈၸွႆးတြႃး 505 က တီႉၺွပ်းယဵပ်ႈၶွၵ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း/ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းသၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈ CDM ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း (မၢၼ်ႈ: ဟုမ္မလင်းမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Homalin Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Hungmaaklaang]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၶမ်းတီႈ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉ ဢၼ်လႆလတ်း ၸႄႈဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းၼႆႉ ဢၼ်လုၵ်ႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႆႇၸူး ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း လႄႈ ဢၼ်လုၵ်ႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႆႇလူင်း ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ ၼမ်ႉဢုရု ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉဢုရုၼႆႉ လႆၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း တီႈႁိမ်းဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ "Map of Homalin Township". Archived from the original on 2012-04-25။ Retrieved on 2019-09-13။


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ပဵꧣ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇဢွၼ်ႇလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ပဵၼ် လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၸႂ်ႉသုင်၊ ဢၼ်မီးလွင်ႈၶဵင်ႇၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ်ၵၼ်၊ တီႈလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ် တူင်ႇဝူင်း ဢွၼ်ႇလၢႆး ဢၼ်ၸိူဝ်း ၽူႈသူင်ၸႂ်ၶဝ် ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၵေႃႉလႂ်ၵေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် မီးဝႆႉၶေႃႈၵမ်ႈၽွင်း ဢၼ်ဝႃႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်သင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼိူဝ်ၸေႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼိူဝ်ၸေႈသေ မၼ်းပဵၼ် လၢႆးၵၢၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ တီႇၵျိတ်ႇတႄႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈၼႄႉၼွၼ်းလႆႈ လႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၼႄဝႆႉတၢင်ႇၸိူဝ်း တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉသေ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ႁူမ်ႇငမ်းလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူဝ်ၼပ်ႉတင်းသဵင်ႈၼိူဝ် လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈမီး လွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်းသင်ဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼင်ႇ § ၶေႃႈတၢင်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ၼႄဝႆႉၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ လွင်ႈပႅၵ်ႈပိူင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တီႈၼႂ်းၵႄႈ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ လႆႈ လႄႈ ဢၼ် ထုၵ်ႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပိူင်ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမႂ်တိုတ်း တွၼ်ႈတႃႇသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈသေ ၸိူဝ်းတေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းတႄႉ ပဵၼ် ပိူင်ၵၢၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ငမ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၼႄဝႆႉတီႈ ပဝ်ႉမၢႆလူင်ႁႃႈယိူင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉမၼ်းမီးၽွၼ်းၵမ်းသိုဝ်ႈၼိူဝ် ႁူဝ်ၵမ်း ဢၼ်လူတ်ႇလူင်းၼႃႈလိၵ်ႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေလႆႈထိင်းသိမ်းပၼ် သႅၼ်းသတ်ႉပွင်ႈၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈမၼ်းသၢင်ႇထုၵ်ႇၼႆ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၸႂ်ႉဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ (ပိူင်လူင်မၼ်း တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸိူဝ်းလူၸွမ်း dial-up လႄႈ mobile browserၼၼ်ႉ)ယဝ်ႉ။ ၸႅၵ်ႇဢဝ်ၸိူဝ်းပဵၼ်ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ယၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉသေ ၵူၺ်းဝႆႉပၼ် ႁူဝ်ႁုပ်ႈတီႈၵႅပ်ႈမၼ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လွၵ်းလၢႆး တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ တိူဝ်းတွၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ (see Wikipedia:Summary style)။ ႁူဝ်ၶေႃႈၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃး ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵႃႈတီႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉၼၼ်ႉသေတႃႉ တိူဝ်းသႂ်ႇပၼ်ၶေႃႈမုၼ်း၊ ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးသေ တေၸၢင်ႈႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးပၼ်လႆႈ ၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပပ်ႉသပ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ တွၼ်ႈတႃႇ ပိုၼ်ၽႄႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶွင်တူဝ်[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ယုၵ်ႉတၢင်ႇလွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ တႃႇဢဝ် ႁဵင်းၵွင်ႉ၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ႁၢင်ႈထုတ်ႇ ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သိမ်းဝႆႉ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပလွၵ်ႉ၊ ၵၢၼ်ႈၸွႆႈသၢင်ႈ လွင်ႈပိုတ်ႇတၢင်ႇဝႅပ်ႉ၊ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဝႅပ်ႉသၢႆႉမၢႆတွင်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူႈမိုဝ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပပ်ႉၵႅမ်မိုဝ်း၊ ပပ်ႉၵူႈမိုဝ်း၊ ပပ်ႉတင်ႈၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵျႃႇၼႄႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးသၢႆႊဢၼ်ၼိုင်ႈ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မၢၵ်ႇၵႅဝ်ႈသႅင် ဢၼ်လၢတ်ႈႁေႃးလွင်ႈမိူဝ်းၼႃႈ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်သိမ်းဝႆႉၶေႃႈမုၼ်း ၵႃႈပွင်ႇၵႃႈလၼ်[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းသိၼ်ႇသႃႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်ႁၢမ်းၶုၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢွင်ႈတီႈ လၢတ်ႈပၢဝ်ႇလၢတ်ႈလႆႈ လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်ႇပျူႇရူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]


text:
မႅၼ်းၼီႇ ပႃႇၵဵဝ်ႇ Manny Pacquiao ၽူႈတွႆႇမူၺ်း ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် လႄႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈသူး Champion ၼမ်ထိုင် 8 သူးၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတေလူင်းၶႄႉၶဵင်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ ၼႂ်းပီႊၼႃႈ။
ပေႃးလၢတ်ႈထိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇလဵၼ်ႈႁႅင်း ၽၢႆႇတွႆႇမူၺ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၵေႃႉလႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉၸၵ်း မႅၼ်းၼီႇ ပႃႇၵဵဝ်ႇ Manny Pacquiao ယွၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးပဵၼ် ၵူၼ်းတွႆႇမူၺ်း ဢၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် လႄႈ မီးၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်သုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉဝႆႉ ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်၊ ၼႂ်းၽဝၸၢတ်ႈပၢၼ် မႅၼ်းၼီႇ ပႃႇၵဵဝ်ႇ တွႆႇမူၺ်းမႃးၼႆႉ မၼ်းၸၢႆးယၢမ်ႈလႆႈသူး Champion ၼမ်ထိုင် 8 သူး ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 19 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNA ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ မႅၼ်းၼီႇ ပႃႇၵဵဝ်ႇ Manny Pacquiao လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ တႅပ်းတတ်း တေလူင်းၶႄႉၶဵင်ႇ ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းပီႊ 2022 ပီႊၼႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢႆၽၢႆႇမုင်ႈႁၼ်တႅၵ်ႇလႅင်းလီဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈပၢၼ်ပဵၼ်ၽဝ ၵူၼ်းတွႆႇမူၺ်းသေ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶဝ်ႈမႃးလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် မႅၼ်းၼီႇ ပႃႇၵဵဝ်ႇ Manny Pacquiao မီးဢႃႇယု 42 ပီႊ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းသၽႃးၸၼ်ႉသုင် ၼႂ်းပႃႇတီႇ Partido Demokratiko Pilipino–Lakas ng Bayan (PDP–Laban) ပႃႇတီႇဢၼ်ပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်၊ ယွၼ်ႉလႆႈႁပ်ႉသဵင်ပၼ်ႁႅင်းဢီး ၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇ PDP–Laban ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ပီႊ 2022 ၼႆႉသေ ၸင်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်း လူင်းလဵၼ်ႈၵၢၼ်ႈမိူင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ မီးလွင်ႈၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ တေႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မႅၼ်းၼီႇ ပႃႇၵဵဝ်ႇ Manny Pacquiao လၢတ်ႈဝႃႈ “ၵဝ်ၶႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းတေႃႇသူႈ တိုၼ်းတေတေႃႇသူႈ လူၺ်ႈၵူႈလွၵ်းလၢႆး ယွၼ်ႉႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတေႉတေႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸဵမ်လွင်ႈသိုဝ်ႈယူဝ်း၊ လွင်ႈၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ လႄႈ လွင်ႈႁၼ်ထိုင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း” ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ လူင်းၶႄႉၶဵင်ႇ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ပၢၼ်ထီႉသွင်လႆႈလႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းဝႆႉ ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တေၶိုၼ်းလူင်းၶႄႉၶဵင်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ တီႈယူႇတၼ်းႁဵင်း ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵႂႃႇ တႃႇပေႃးတေၸၢင်ႈၵုမ်းထိင်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၵႂႃႇမိူၼ်ၵဝ်ႇၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – REUTERS, AFP


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 30 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇ ပၢႆးယူႇလီမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ တႄႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ (January 2020) သေ ဝၢႆးၼႆႉထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်း ဝၼ်းထီႉ 29 October 2020 ႁိုင်မႃးၶၢဝ်းတၢင်း ၵဝ်ႈလိူၼ်ပၢႆ ၼႆႉ ၵူၼ်းပဵၼ်မီးၵႂႃႇၼိုင်ႈသႅၼ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ၵူၼ်းပဵၼ်မႂ်ႇ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 808 ၵေႃႉသေ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ မီး 100,334 ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းလူႉတၢႆ မီး 1733 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း မီး 91,322 ၵေႃႉ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ယူႇမိူင်းၼိုင်ႈသေ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ ယင်းဢမ်ႇလႆႈသင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းမိူင်း မိူၼ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇလႄႈ ယူးရူပ်ႇၵႃႈႁိုဝ် ၵူၺ်းၼႃႇ တေပဵၼ်ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်သႂ်ႇၽႅၼ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း လႄႈ ၶတ်းၸႂ် ယူႇႁၢင်ႇၵၼ်သေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ႁင်းၽႂ်မၼ်း ယူႇလႄႈ ဢၼ်ၼႆႉထုၵ်ႇလီငိၼ်းၸူမ်းထိုင်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းပၼ်တၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇသေ လႆႈသင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသီႇ လႄႈ လိူၼ်ထူၼ်ႈႁႃႈ (April, May 2020) သေ ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈပႅတ်ႈ (August 2020) ၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းပဵၼ်တိူဝ်းၼမ်မႃးယူႇသေတႃႉ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢမ်ႇယူႇၼႂ်းငဝ်းလၢႆးဢၼ် လီလႆႈမႆႈၸႂ် ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်လႆႈႁပ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ဢႃႇယု ၼႂ်းၵႄႈ 20 – 30 ပီႊ လႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းလၢတ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇထႅင်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉ ၸွမ်းလၢၼ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈၽၵ်း လႄႈ ပၢင်ၵိၼ်ၵျေႃႇၵိၼ်လဵင်ႉၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၽွင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − AP/kv


text:
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ႁႃငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၼႄးဝႃႈ ႁႃငိုၼ်းၸွႆႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ၼႆသေ ၺႃး ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ တီႉၺွပ်းယဵတ်ႈၶွတ်ႈ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 9/10/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း မွၵ်ႈ 10 မူင်းၶိုင်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ မွင်ႇမိၼ်းၶၢၼ်ႉဢွင်ႇ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းမၼ်းၸၢႆး ၼႂ်းႁိူၼ်း ဢၼ်မီးၾၢႆႇၼႃႈႁူင်းႁႅမ်း Cherry Queen Hotel ပွၵ်ႉၺွင်ႇၽိဝ်ႇသၶၢၼ်း/ ညောင်ဖြူစခန်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၸႂ် မွင်ႇမိၼ်းၶၢၼ်ႉဢွင်ႇ လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပဵၼ်ၽူႈၸွပ်ႇ (ဒလန်) ပၼ်ၶၢဝ်ႇႁႃႉဢမ်ႇႁူႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းတီႈ KBZ ၼၼ်ႉ ပၼ်ၶေႃႈမုလ်းႁႃႉဢမ်ႇႁူႉ။ သိုၵ်း/ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တင်းၼမ် ၶဝ်ႈမႃးတီႉၺွပ်း မၼ်းၸၢႆး ထိုင်ၼႂ်းႁိူၼ်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ငိုၼ်း သုၼ်ႇတူဝ် မၼ်းၸၢႆး ဢၼ်မီးဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇမူတ်း။ ပေႃႉထုပ်ႉမၼ်း ၸၢႆးသေ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇပႃး”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ မွင်ႇမိၼ်းၶၢၼ်ႉဢွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင် မၼ်းၸၢႆး တၢင်ႇဝႆႉၼႂ်းၾဵတ်ႉပုၵ်ႉသုၼ်ႇတူဝ်မၼ်း တုင်းႁပ်ႉလွင်ႈလူႇၶၢမ်ႇတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵွၼ်ႇမၼ်းၸၢႆးပႆႇထုၵ်ႇတီႉၼၼ်ႉ ဢၵွင်ႉ Kpay မၼ်းၸၢႆး ထုၵ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းပႅတ်ႈသေ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 9 ၵေႃႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်တူဝ်မၼ်း ၸၢႆးၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3/10/2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၾၢႆႇယႃႈယႃ (တောင်ကြီး ဆေးတက္ကသိုလ်) ထုၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း မၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ မၼ်းၼၢင်း လူႇၶၢမ်ႇတႃႇၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF လႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႆသေ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၵႂႃႇ။


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁိမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 23 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) တႄႇယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမွၵ်ႈ 05:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁိမ်းမၢၼ်ႈမႂ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ လူတ်ႉၵႃးလႄႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၸွမ်းသေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ 5 ၵေႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉဢမ်ႇမီးၽႂ်မၢတ်ႇၸဵပ်းသင်၊ ယွၼ်ႉပဵၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ယိုဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ် ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇပၼ်းၵႂႃႇသဵင်ႈၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႊၼၼ်ႉ ၾႆးၾႃႉၵေႃႈမွတ်ႇၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႄႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသင် တိုၵ်ႉၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ် မိူၼ်ၵဝ်ႇၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 May 2021 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၵႂႃႇ 3 ၵမ်း တီႈ သုၼ်ၵၢင်ၵႃႉၶၢႆ 105 လၵ်း (မိူင်းယု)လႄႈ ၸၢၵ်ႈ X-ray တႃႇၵူတ်ႇထတ်းၶူဝ်းၵုၼ်ႇလႄႈ လူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 2 August 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းလႅင် (KA) လႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် (KNDF) ႁူမ်ႈၵၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေႁပ်ႉတိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးတဵၵ်းတဵင် ပႄႉၵိၼ် လူလၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇ ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းလႅင် (KA) လႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် (KNDF) ၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်း တင်ႈတႄႇလိူၼ် August 2021 တေႃႇထိုင် လိူၼ် October 2021 ဝႃႈၼႆသေတႃႉ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ်သမ်ႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽႃးသွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတီႇမေႃႉသူဝ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလွႆၵေႃႇ မိူင်းယၢင်းလႅင်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
လၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပူၵ်းပွင်ႁဵတ်းဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၵုမ်းထိင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၸွမ်းပွၵ်ႉ/ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွႆၵေႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢထမ်ႇမယႃႉပႅတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢထမ်ႇမယႃႉပႅတ်ႈ လၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉၼႆႉ မိူၼ်တင်းဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးယိူင်းဢၢၼ်း တင်ႈၸႂ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိတ်းၸပ်းၽႄႈလၢမ်းလႄႈ ပဵၼ်လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 25 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်း ၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ (NCA-S EAO) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် Online Video Conference ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) (12/2020) ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ် ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) (12/2020) ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇတီႈၼိူဝ် Online Video Conference သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ပဵၼ်ပႃးႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်ၵႂႃႇဝႃႈ ဝၢႆးသေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင် (21) ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ ပွၵ်ႈၵမ်း (4) ယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းၸတ်းႁဵတ်းလႆႈ ပၢင်ၵုမ် PPST လႄႈ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ လွင်ႈယႂ်ႇတွၼ်ႈတႃႇတေတမ်းဝၢင်း ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ဢၼ်တေၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ၊ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ဢၼ်တေၵႂႃႇ တၢင်းၼႃႈၼႆႉ တေဢဝ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တွၼ်ႈ (3) ပဵၼ်ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉသေ တမ်းဝၢင်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇယၢမ်းလဵဝ် ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ယဝ်ႉ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈ ၵုမ်းထိင်း ယူတ်းယႃ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢိၵ်ႇ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတေ သိုပ်ႇၸတ်းႁဵတ်းလႆႈ ပၢင်ၵုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း (4) တွၼ်ႈသွင် NCA-S EAO သေဢမ်ႇၵႃး ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ဢၼ်တေၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈတမ်းဝၢင်းမူႇပိူင် ႁႂ်ႈပေႃးတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 August 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 16 ၵေႃႉ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 28 August 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 08 : 00 မူင်းသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 26 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆး 24 ၵေႃႉ ၽူႈယိင်း 18 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 42 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းတိူင်းမၢၼ်းတလေး 1 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 2 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 4 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 2 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇ မိူင်းရၶႅင်ႇ 33 ၵေႃႉ သေ ယၢမ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယူႇႁိမ်းၸမ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢွၼ်တၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ 22 ၵေႃႉ ယၢမ်ႈမီးပိုၼ်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမႃး မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ မိူင်းယူႇဢေႇဢီး(UAE) 3 ၵေႃႉ လႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းထုၵ်ႇၵဵပ်းတူဝ်ဝႆႉ ဢွၵ်ႈတီႈဢၼ်ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 42 ၵေႃႉၼႆႉ ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ႁူင်းယႃၵၼ်ႇတေႃႇၼတီႇ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 1 ၵေႃႉ၊ ႁူင်းယႃဝဵင်းတွင်ႇငူႇ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 1 ၵေႃႉ၊ ႁွင်းယႃတွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပ 8 ၵေႃႉ၊ ႁူင်းယႃဝဵင်းပွၵ်ႉတေႃး မိူင်းရၶႅင်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ ႁူင်းယႃဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽိဝ်ႇ 3 ၵေႃႉ၊ ႁူင်းယႃဝဵင်းမွင်ႇတေႃး 6 ၵေႃႉ လႄႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ 22 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 August 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 4 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉထီႉ (362)၊ (363)၊ (368) လႄႈ (369) သေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉထီႉ (368) ၽူႈယိင်း ဢႃႇယု 33 ပီႊ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးသမ်ႉ မီး (15) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၵေႃႉထီႉ (368) ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းၼႆႉပေႃးၼႆ မီး (11) ၵေႃႉယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 28 August 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 08 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး 628 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 6 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး 349 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
By-ၸၢႆးငိုၼ်း (ပၢႆးပိုၼ်း)
မိူဝ်ႈပီႊ2006 ၼႂ်ႈၵႄႈ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ဝၼ်းထီႉ 8 ထိုင် 13၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ယုၵ်ႉယွင်ႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ တီႈမၢႆတွင်း ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းမိူင်းထႆး ပႃးထူၼ်ႈ (9) ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမိူင်း ထူၼ်ႈတဵမ် (60)ပီႊ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းတႄႇႁူပ်ႉထူပ်းၺႃးတေႃႇၼႃႈတၼ်းတႃ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်း မၼ်းၸဝ်ႈမႃး၊ လႆႈႁူႉၸၵ်းမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်မႃးလီလီ။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်းၶႃႈႁဝ်း တိုၵ်ႉဢွၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်းသၢဝ် ၵျပၢၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းယူႇတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႆႇသေ တႃႇတေႁပ်ႉၸုမ်းၶူး(MA)ၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်း လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈ(Thesis) လႄႈ မႃးၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်း လွင်ႈလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆး၊ လွင်ႈၵူၼ်းပၢႆးၽေး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း၊ မိူဝ်ႈႁႃးသွင်ၵေႃႉ ၽႅဝ်ထိုင် တီႈႁိူၼ်း ၸဝ်ႈသၢႆလၢဝ် ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၺႃး မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ ၶႃသွင် ၸဝ်ႈတိုၵ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇ၊ ၸဝ်ႈသၢႆလၢဝ် ၸင်ႇသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ပၼ်ႁႂ်ႈၶႃႈႁဝ်းလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ႁူႉၸၵ်းမၵ်း ၸိုဝ်ႈၵၼ်မႃး။ မၼ်းၸဝ်ႈထၢမ်ဝႃႈ ၼၢႆးၵျပၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၼၵ်ႉၶၢဝ်ႇႁႃႉ ၼႆလူးၵွၼ်ႇ။ တီႈၼၼ်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈသၢႆလၢဝ် ဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈ ၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး၊ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇတႆး၊ လွင်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႇ ၶၢဝ်ႇတႆးလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၽွင်းႁၢင်ပီႊ2006၊ မိူဝ်ႈၶႃႈႁဝ်းလႄႈ တင်းၸဝ်ႈၸၢႆးႁၢၼ် ၽႅဝ်ႁွတ်ႈၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈႁွင်ႉၵႂႃႇဢႅဝ်ႇတူၺ်း လွင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈလႄႈ ႁႃးသွင်ၵေႃႉ ၸင်ႇၼင်ႈလူတ်ႉလႅင်သေ ႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇတီႈတင်ႈသဝ်း “ၵေႃၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ” ႁိုဝ် ဢၼ်တႆးႁဝ်းၶႃႈ တင်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ “ၵွၼ်းၶေႃ” ဢၼ်မီးၶေႃႈယိပ်းၵမ်ဝႃႈ “တႅမ်ႈၾၢၵ်ႇတၢင်တူဝ် သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း” ၼၼ်ႉယူႇ။
တင်းမၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇယၢမ်ႈထူပ်းၵၼ် ၵေႃႉတေႃႇၵေႃႉသေတႃႉ လွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ၊ လွင်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် မၼ်းၸဝ်ႈ၊ လွင်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ၊ လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၽႃႇသႃႇ၊ သႃႇသၼႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းႁူႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃး ၸဵမ် လႂ်ယဝ်ႉ၊ လွင်ႈလီမၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးလူၼ်ႉႁူ ၶႃႈႁဝ်းဝႆႉ ၸဵမ်လႂ်ယဝ်ႉ။
ပေႃးထိုင်တီႈ လုမ်းၵွၼ်းၶေႃယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃးႁပ်ႉႁႃးသွင်ၵေႃႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼင်ႈ တီႈႁွင်ႈႁပ်ႉၶႅၵ်ႇ သေ တူင်ႉတၵ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ သိုပ်ႇဢုပ်ႇၵၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်း လၢႆလွင်ႈ လၢႆဢၼ် လူင်ႉလႅင်း မိုတ်ႈၵိုဝ်း ၸမ်ၸႂ် လူၺ်ႈ မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ပူင်ႇသႂ်တေႃႇၵၼ်၊ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈသွင်ၵေႃႉ ၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်း ၸွမ်း မၼ်း ၸဝ်ႈယဝ်ႉ သိုပ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈ တေႃႇ ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၶၢဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၶဝ်လူင်းႁူင်းႁဵၼ်း ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ပိူင်လူင် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ၊ လွင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း မၼ်းၸဝ်ႈ၊ လွင်ႈပၢႆးႁၢၼ် မၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်မီးၼိူဝ် ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ လွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး၊ ၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းလႄႈၽဵင်းတႆး၊ ၵၢၼ်သင်ၶူမ်း ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈၼႄ ႁဝ်းၶႃႈ လွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၼင်ႇၼႆယူႇၶႃႈ။
မၼ်းၸဝ်ႈၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈၾႃႉ မိူဝ်ႈ 07/11/1952 တီႈဝၢၼ်ႈမင်းသႅင် ဢိူင်ႇမင်းသႅင် မိူင်းမင်းလိူၼ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႉ ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈပဵၼ် လုင်းမၼ်ႈမူးလိင်ႇ၊ မႄႈၸိုဝ်ႈၼၢႆးလွႆၽွင်။ မၼ်းၸဝ်ႈမီးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ 9 ၵေႃႉသေ မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵေႃႉထူၼ်ႈ 3 ။ မၼ်းၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈၼႃႈႁိူၼ်း ၸွမ်းၵေႃႉပဵၼ် ၼမ်ႉယၢတ်ႇပၢၼ်ဢွၼ် ၼၢင်းလွၼ်ႉယိုၼ်းလႄႈ မီးလုၵ်ႈလၢင်းႁူမ်ႈၵၼ် 4 ၵေႃႉ။
လႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇသေ မိူဝ်ႈ1967−69ၼၼ်ႉ လႆႈသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၵၢင် ၸၼ်ႉသုင် တီႈတၢင်ႉယၢၼ်း၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတေႃႇ ၸၼ်ႉသုင် ၸၼ်ႉ(10) တီႈလႃႈသဵဝ်ႈ မိူဝ်ႈပီႊ1970၊ ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈ 1971 လႆႈသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈ (Tuition) တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇသေ ၶဝ်ႈတွပ်ႉၸၼ်ႉသိပ်း(အပြင်ဖြေ)ၼႆ မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တီႈၵဵပ်ႈပၼ် ႁဝ်းၶႃႈ သွင်ၵေႃႉ ၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ၶႃႈႁဝ်းတိုၵ်ႉတွင်းတေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ်ယူႇ။
မၼ်ႈၸဝ်ႈသိုပ်ႇၶႆႈၼႄ လွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈလႆႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၵၢၼ်လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်၊ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၊ ၵၢၼ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း ႁွင်ႉၽဵင်း မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆထႅင်ႈ ပၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၼင်ႈတႂ်ႈၼႆႉ။
မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ မီးၸႂ်သူင်တႅမ်ႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း၊ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၵၢၼ်တႅင်ႇတႅမ်ႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းလႄႈ လႆႈမီးၸိုဝ်ႈသဵင်၊ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1973 ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ လႆႈႁူမ်ႈတႅင်ႇတႅမ်ႈၵႂၢမ်းပၼ် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းလႄႈ ႁူမ်ႈႁႆႇတိုင်ႈၸွမ်း ၼႂ်းၶႅပ်းၵႂၢမ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်ၵႂႃႇႁွင်ႉ/ဢတ်းသဵင်တီႈ ဝတ်ႉၶရိသ်ႉယၢၼ်ႇ (Christ Church) သုၶုမ်ဝိတ်ႉ ဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇၸိုင်ႈထႆး ၼၼ်ႉ မႃး။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈတႅင်ႇတႅမ်ႈလႄႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းမႃး ဢမ်ႇလိုဝ်ႈဢမ်ႇၵိုတ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆၵေႃႈ လႆႈၶဝ်ႈပႃး ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈ တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSA) မိူဝ်ႈပီႊ 1974ၼၼ်ႉသေ လႆႈ ယူႇၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ (ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ) ၵေႃႉၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉမႃး၊ မိူဝ်ႈ1978 ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ် ၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ “လိူတ်ႈႁၢၼ်ၼွင်းၶူင်း”လႄႈ မိူဝ်ႈ 1981ၼၼ်ႉ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ “ပိုတ်ႇပၢင်ႇ” ၶပ်ႉတၢမ်းမႃး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝၢႆးမႃး မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ မီးၸိုဝ်ႈသဵင်လီ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈလၢႆး ပၢႆးပေႇ ဢမ်ႇဝႃႈ ဝွၵ်း၊ ယွတ်ႈလိၵ်ႈ၊ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။
ထိုင်မႃး 1982၊ မိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈၸၢမ်မႂ်ႇ တင်းၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်း ၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ႈမႃး ၵေႃႇတင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸွမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ(SURA)ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တီႈ ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်းၵုမ်းၵမ်သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ “ၵွၼ်းၶေႃ” မႃး ဢမ်ႇၶႂၢင်ႉဢမ်ႇၶမ်။
မိူဝ်ႈ1984၊ ဝၢႆးၶွတ်ႇၽွတ်ႈၵေႃႇတင်ႈ “ၶွင်ႊသီႊမႄးပွင်ၸိုင်ႈတႆး (SSRC) ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈထုၵ်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယဝ်ႉ လႆႈၶပ်းၶိုင် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈ “ၸိူင်းလႅဝ်း” ဢၼ်ပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၵိုၵ်းပိုၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈ မီးၵုင်ႇမုၼ် ယႂ်ႇ သုတ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ Magazine ။
မိူဝ်ႈပီႊ1983ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈႁူမ်းတင်း ၸၢႆးမူး၊ ၸၢႆးသၼ်လွႆ၊ ၸၢႆးတႃႇဢူး၊ ၸၢႆးသိူဝ်၊ ၸၢႆးလဵၵ်ႉ၊ ၸၢႆးဢိတ်း၊ ၸၢႆးသိူဝ်ၶမ်းၶဝ်လၢႆလၢႆၵေႃႉသေ လႆႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းပၢႆးမွၼ်း “ဝူင်းၸိူင်းလႅဝ်း” ႁိုဝ် “ ၸုမ်း ၸိူင်းလႅဝ်း” ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းႁႆႇတိုင်ႈ မီးၸိုဝ်းသဵင်လင်လိုဝ်း ၵိုၵ်းပိုၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆးမႃး တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ်။
ထိုင်မႃး ပီႊ1994၊ လႆႈႁူမ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၵေႃႇတင်ႈ “ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ” မႃးသေ လႆႈပိုင်ႈႁူမ်ႈသဝ်း ယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမႃး ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်တပ်ႉသိုၵ်းသေ ပူၵ်းတင်ႈပဵၼ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း “တႅမ်ႈၾၢၵ်ႇတၢင်တူဝ် သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း”မႃးသေ ထိုင်မႃး ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ “ပၢင်လူင်” ၼၼ်ႉယူႇ။
ဢၼ်လႆႈလၢတ်ႈမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆး၊ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ပၢႆးမွၼ်းၽဵင်းတႆးလႄႈ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၵၢၼ် လိၵ်ႈလၢႆး ဢိတ်ႈဢီး ၵူၺ်းၵွၼ်ႇၶႃႈ။ ပေႃးတေတႅမ်ႈလၢတ်ႈၼႄ တင်းမူတ်းၸိုင်တေၸၢင်ႈပဵၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ပပ်ႉ ၼႃၼႃယႂ်ႇယႂ်ႇလူင် ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။
လွင်ႈဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မီးၼမ်ႉၸႂ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မီးပၢႆးဝူၼ်ႉ တႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉ ပႂ်ႉလူတူၺ်းထႅင်ႈ ၼႂ်းတွၼ်ႈ (2) ၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်
ၸၢႆးငိုၼ်း (ပၢႆးပိုၼ်း)
15 Sept 2020


text:
ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ (မၢၼ်ႈ: ဝက်လက်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Wetlet ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [ⱳɛ᷇t lɛ᷇t]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းဝႆႉ မီးမွၵ်ႈ ႁႃႈသႅၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ ဢဝ်တင်း ဝၢၼ်ႈ 70 ပၢႆသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသေ မီးဝႆႉ တီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၼမ်ႉမူး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၸႄႈၵႅင်း လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈလိူဝ်ႇ-ၸႄႈၼႃးသေ ဝၢၼ်ႈလႃႉတေႃး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ၸွမ်း လွင်ႈလၢတ်ႈတၢင်းၸႃ ပေႃးၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵႂၢမ်းၵူၼ်းလႃႉတေႃးၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်တၢင်း ရူတ်ႉၵႃး တႃႈလိူဝ်ႇ-ၸႄႈတၼႃး ဢၼ်မီးယၢၼ်ၵႆ 8 လၵ်းတင်း ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ယၢၼ် 17 လၵ်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်တၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တႄႇသိမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတီႈ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉ ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလႅတ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းသေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းသျဵင်းမၵႃးယဝ်ႉ။ မွၵ်ႈမိူဝ်ႈပီ 1898-99 ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းယဝ်ႉ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း ၸႄႈၵႅင်း-ၸႄႈၼႃးသေ ၵူၼ်းတီႈ သျဵင်းမၵႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉမႃးၸူး ဝၢၼ်ႈဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်းၽင်ႇတၢင်း ရူတ်ႉလဵၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈလုၵ်ႉဢဝ် သျဵင်းမၵႃးသေ ၶၢႆႉမႃးၸူး ဝႅတ်ႉလႅတ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1906 မႃး ၽိူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း ႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇယဝ်ႉၼႆ ဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ တိူဝ်းၵိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉ တင်းဢၼ်ၼႆႉ မီး 512 လွၵ်းလၵ်းသေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 90 ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တၢင်းလီႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼၼ်ႉသေ တိူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈလႆႈ တင်းၼမ်လႄႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼမ်သေပိူၼ်ႈ ယဝ်ႉ။ ငႃး၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ၵုၺ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဝႅတ်ႉလႅတ်ႉၼႆႉ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵေႃႈႁဵတ်းဝႆႉလႄႈ ဝၢၼ်ႈႁၢၼ်ႇလိၼ်းၵျီးၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၸွမ်းၵၢၼ်ၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် သွင်ဢၼ်သေ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ႁၢၼ်ႇလိၼ်း လႄႈ ၼွင်လူင်ၵတူး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸဝ်ႈသြႃႇမႁႃႇၵၼ်ႇထႃႇရူင်ႇ ဢသျိၼ်ႇၸၼၵႃႇၽိဝမ်ႇသ (ဝၢၼ်ႈသရၢႆႇ)
- ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ သပျေႇၺူဝ်ႇမွင်ႇဢူး (ယိၼ်းတေႃး)
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (12)


text:
ၼထူဝ်းၵျီး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး (မၢၼ်ႈ: နွားထိုးကြီးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Natogyi) ၼႆ့ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပီ သၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ (၇၆၃) ၼီႈ ပၢၼ်ဢႃႇဝပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၶုၼ်ၸႂႃႇသေႃႇၵႄးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈ “နွားဓိုရ်” (ၼႂႃးတူဝ်ႇ) ၼႆယဝ်ႉ။ “နွားဓိုရ်” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးတူၺ်း လိၵ်ႈၶႅပ်းႁိၼ်ၽြႃးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇတႃႇတုၼ်းဢူး ၼၼ်ႉၼႆ နွား=နွား(ဝူဝ်း) +ဓိုရ်=ဓူဝ=အလေ့အကျင့်(တၢင်းယၢမ်ႈ) (တၢင်းယၢမ်ႈဝူဝ်း)၊ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ၽိုၵ်းဝူဝ်းလဵင်ႉဝူဝ်း ၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလဵင်ႉဝူဝ်းသေ လႆႈမၢၵ်ႇမီးလီပဵၼ်မႃးလႄႈ (နွားတိုး) ၼႆၵေႃႈမၵ်းမၼ်ႈမႃးဝႃးၼႆ။ ယွၼ်ႉၵႃႇလၶၢမ်းယၢဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးသေ လုၵ်ႉတီႈ နွားဓိုရ် - နွားတိုး ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး နွားထိုးကြီး (ၼထူဝ်းၵျီး) ၼႆ ပေႃးတူၺ်း လိၵ်ႈၵိုၵ်းႁိင်ႇၽြႃးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇတႃႇတုၼ်းဢူး ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉမိူဝ်ႈ ၵေႃးၸႃႇသၢၵ်ႈၵရဵတ်ႉ ၁၂၆၇ ၼီႈၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်လူၺ်ႈ လိၵ်ႈၽိုၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မၢႆ ၁၀၃/၄၉ စိတ်(၁) ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ပိုၼ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈ ၃၁-၈-၁၉၇၂ ၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉဝႃႈ ပႃး ပွၵ်ႉ (6) ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ (64) ဢိူင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ (186) ဝၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုၼ်ႉႁွင်ႇ (21) တီႇၵရီႇ (17) မိတ်ႉၼိတ်ႉ (34) ၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ (21) တီႇၵရီႇ (38) မိတ်ႉၼိတ်ႉ (42) ၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ (95) တီႇၵရီႇ (27) မိတ်ႉၼိတ်ႉ (54) ၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ (95) တီႇၵရီႇ (58) မိတ်ႉၼိတ်ႉ (32) ၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ တူဝ်ဢိင်ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ပဵၼ် (L 085995) ယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၼႃႈဢွၵ်ႇၼႃႈတူၵ်း မီး (30) လၵ်း (3) ၽႃႇလူင်ႇ၊ ၼႃႈႁွင်ႇၼႃႈၸၢၼ်း (22) လၵ်း (2) ၽႃႇလူင်ႇသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး ( 481.2 ) လွၵ်းလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ဢေႇၵမၼ်းဝႃႈ မီးၵႂႃႇ (၃၀၇၉၆၈) ဢေႇၵ ယဝ်ႉ။
လႅၼ်လိၼ်ထုင်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းဝၼ်းတုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ ယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးတူၺ်းၼႃႈလိၼ်ၼႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းသေ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ၵွင်းသုင်သေ တႅမ်ႇလူင်းၵႂႃႇလႄႈ ၼႃႈလိၼ်ငေႃးပဵၼ်ၽၼ်ဝႆႉ။ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇၼႆႉ တီႈတႅမ်ႇသုတ်း (437) ထတ်း တေႃႇ တီႈသုင်သုတ်း မီး (1306) ထတ်းယဝ်ႉ။ ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢင်ႈ တီႈတင်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉ မီး (755) ထတ်းယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယွၼ်ႉမီးတီႈ ပွတ်းၵၢၼ်မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇလႄႈ ပဵၼ်ထုင်ႉၾူၼ်ဢေႇၼမ်ႉၶၢၼ်ၸႂ်သေ ယွၼ်ႉမၼ်းတူၵ်းတီႈ ၼႃႈလိၼ်မႆႈလႄႈ ၶႂ်ႈဝႃႈ မႆႈယူႇတၢင်းပီယဝ်ႉ။ တၢင်ႉမႆႈတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ တီႈသုင်သုတ်းမၼ်းမီး (41) တီႇၵရီႇၸိၼ်ႇတီႇၵရဵတ်ႉ လႄႈ တီႈတႅမ်ႇသုတ်းမၼ်းမီး (36.1) တီႇၵရီႇၸိၼ်ႇတီႇၵရဵတ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၾူၼ်တူၵ်း (32) ဝၼ်းတေႃႇ (55) ဝၼ်းၼၼ်ႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၾူၼ် မီး (21) ၼိတ်ႉ တေႃႇ (43) ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။
ပႃႇထိူၼ်ႇတူၼ်ႈမႆႉၸိူဝ်းဢွၵ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယွၼ်ႉပဵၼ်ထုင်ႉမႆႈလႄႈ ဢွၵ်ႇတူၼ်ႈ မဵဝ်းမီးၼၢမ် လႄႈ မဵဝ်းမီးယၢင် မိူၼ်ၼင်ႇ (ရှား၊ သန်း၊ ဒဟတ်၊ ထနောင်း၊ တမာ၊ ဇီး၊ ကုက္ကို၊ မကျည်း၊ ကန္တာရ၊ နဘူး၊ ဆူးရစ်) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းႁၼ်ဢႄႇလႄႈ ၸိူဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇသူႈလႆႈႁၼ်လႄႈ တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်တီႈ သူၼ်သတ်းလွတ်ႈလွတ်း လွႆမိၼ်းၸူင်ႇ ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်မီး ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
- တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းၵၢၼ်း
ၵွင်းမူးၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽြႃးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇတႃႇတုၼ်းဢူး တီႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၼႂ်းၵႃႈသိမ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈဢရႁၢမ်ႇ ၼုတ်ႈမႃး ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇၼၼ်ႉ သိမ်ႇမၵျီးၵၢၼ်ႇ၊ သိမ်ႇတပႄႇ၊ သိမ်ႇမလႄႇ၊ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ တၸူဝ်းတၢၼ်းတႅင်ႇ မီးၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ-တႃႈလိူဝ်ႇ လႄႈ မီးၼိူဝ်သၢႆတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ပူးၵမ်ႇ-တႃႈလိူဝ်ႇသေ မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ယၢၼ်ၵႆ 19 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပိူင်လူင်မၼ်းပဵၼ် ၵုၺ်၊ ထၢၼ် လႄႈ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးၼႆ့ ပဵၼ်တီႈဢၼ် ႁိၼ်ဢိၼ်ႇၵျိၼ်း ဢၼ်ဢႃႇယုယႂ်ႇလႄႈ ဢၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉလီ ဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းၽႂ်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလတ်းၵႂႃႇႁိမ်း ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇၸီႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်း တၢင်းသိုပ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ ၵႂႃႇၽႅဝ်တီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽြႃးဢၼ်တၼ်းၶူဝ်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼူဝ်းၵျီးၼႆႉ ပဵၼ် ၽြႃးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇတႃႇတုၼ်းဢူးယဝ်ႉ။ ပွႆးၽြႃးၼႆႉ ႁဵတ်း လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (1) ၶမ်ႈ တေႃႇထိုင် လိူၼ်သၢမ်မူၼ်းယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈ ဝဵင်းတပ်ႉပျူႇ (9) ဝဵင်းၼၼ်ႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇသတီး ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၸၢၼ်းတၢင်းႁွင်ႇ ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႇလွင်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆႉ ၶိုၼ်းမႃးၶုတ်း ဝဵင်းၵဝ်ႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈထုင်ႉၼၼ်ႉသေ လႆႈႁၼ် မၢၵ်ႇၼပ်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢၼ်ပဵၼ်ပၢၼ်ပျူႇ၊ မၢၵ်ႇၼမ်ႉၶျၢင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ၶိုၼ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်းလိူၼ်သိပ်းဢိတ်း လိူၼ်သိပ်းသွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပၢတ်ႇၶဝ်ႈ ပုမ်ႇၶဝ်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃးၼႆလႄႈ ယူႇတီႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵေႃႈ ၸွႆႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပၢတ်ႇၶဝ်ႈ ဢိၵ်ႇ ၶွၼ်ႈၶဝ်ႈ ပုမ်ႇၶဝ်ႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 17 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸွႆႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၶွၼ်ႈၶဝ်ႈ လႄႈ ပုမ်ႇၶဝ်ႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း သီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢဝ်ၵွင်ႈပႃးဝၢႆႈလင်သေ ၸွႆႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပၢတ်ႇၶဝ်ႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ်တီႈၼိုင်ႈ မိူၼ်ၵၼ်။
ယူႇတီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ လဵင်ႉၶဝ်ႈဝၼ်း ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ်လႄႈ ဢုပ်ႇၵျေႃႇၵၼ်ၵႂႃႇ ၼင်ႇမူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်း ယူႇယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်း ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ ၼႂ်းၼႃႈတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်သေလွင်ႈလွင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပူၵ်းပွင်ၽဝၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶႂ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈလီ ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA ၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ၽႂ်မၼ်းလႆႈယူႇ၊ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ယူႇတီႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တေၶတ်းၸႂ်ၸွႆႈထႅမ် ၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ)ၼႆႉ ၶရိတ်ႉသ်တိၼ်း သႃႇရႃႇၼႃႇ ပိူဝ်ႇၵိၼ်ႇၼႃႇ (Christine Schraner Burgener) ၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း UN ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၸွမ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈႁႅင်းဝႆႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈပႅတ်ႈႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်းသေ ပၢႆႈယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ဝႃႈၼႆ။
Burgener ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ႁၢႆႉႁႅင်းဝႆႉယူႇ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လူႉတၢႆၵေႃႈ မီးယူႇ 800 ပၢႆ ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၵေႃႈ မီးယူႇ 5,300 ပၢႆ လႄႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈတီႉၺွပ်းဝႆႉၵေႃႈ မီးယူႇ 1,800 ပၢႆ၊ ၵူၼ်းမိူင်းမၢင်ပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်သေ ပၢႆႈႁႃတီႈယူႇဢၼ်လွတ်ႈၽေး၊ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းၵေႃႈ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တႃႇတေႁူပ်ႉဢုပ်ႇတင်းၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇတၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆသေ Christine Schraner Burgener လႆႈႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင်ၼႂ်းမိူင်းထႆးလႄႈ လႆႈမွၵ်ႈလၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈငဝ်းလၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း တီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းလူၺ်ႈတၢင်း Online ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်မႅင်းမီႈ ပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်သႂ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း ၼႂ်းဝဵင်းမိၼ်းတတ်ႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် လႆႈပၢႆႈယူႇသွၼ်ႈသေႃႉဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇ သေဢမ်ႇၵႃး ၽွင်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းပဵၼ်ၶမ်းတၢႆတၢင်သေ လႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းၼႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈမီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ၼၢင်းယိင်း လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈထုၵ်ႇၵၢၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ဢၼ်ဝႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ယင်းဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ မႆႈၸႂ်ၸွမ်းလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄပႃး လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ် လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ် ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၼိၵ်ႈၸၢၵ်ႈမႃးၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်ပၢႆ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသင်မႃး ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉႁႅမ်တၢႆ ၵူၺ်းႁၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးယူႇလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ပၢႆႈပႅပ်ႉဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ယိပ်းၵမ်ဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇဢၼ်ႁဵတ်းဢဝ်ၵူၺ်းသေ လုၵ်ႉတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈၽိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၸွမ်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵေႃႈမီးယူႇယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ပၢႆႈသွၼ်ႈသေႃႉ ယူႇဝႆႉၼႂ်းထိူၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ပေႃးမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ ယႃႈယႃတႃႇပၢႆးယူႇလီၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇသေ တွၼ်ႈတႃႇၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တေၶဝ်ႈၸွႆႈထႅမ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇဝႆႉယူႇလႄႈ Burgener ယင်းလၢမ်းၶၢတ်ႈလၢတ်ႈပႃးဝႆႉဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးတၢင်းၼႃႈလၢႆလိူၼ်ၼႆႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယင်းတေထူပ်းၽေး လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ယူႇဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃလူင် ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉသေ လိူၼ်တၢင်းၼႃႈ 3 လိူၼ်ထိုင် 6 လိူၼ် ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 3.4 လၢၼ်ႉၼႆႉ တေၸၢင်ႈထူပ်းၽေး ၶၢတ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မေႃသွၼ်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉလၢႆးဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇသေ သၢၼ်ၶတ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၼႂ်း CDM လႄႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇပူတ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်မေႃသွၼ်ၼႆႉ မီးယူႇၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်သေ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ်သေ သၢၼ်ၶတ်းပႅတ်ႈ ၸဝ်ႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈယူႇ။
Burgener ဝႃႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ပေႃးတူၺ်းၽၢႆႇတၢင်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၵေႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 1 June 2021 (လိူၼ်ထူၼ်ႈႁူၵ်း) ၼႆႉ ဢၢၼ်းတေပိုတ်ႇၾုၺ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ယူႇၼႆသေတႃႉ မေႃသွၼ်တေၵႂႃႇ ႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်း ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းၵေႃႈ တေသူင်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းလီႁိုဝ် ဢမ်ႇသူင်ႇလီႁိုဝ် ၼႆဝႆႉယူႇလႄႈ ပေႃးႁုပ်ႈတူၺ်းၶိုၼ်း တင်းမူတ်းၼႆ တေလႆႈဝႃႈငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ႁၢႆႉႁႅင်းဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ မူဝ်တႃၼ Moderna’s ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် ၸၢမ်းယူတ်းယႃ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵမ်းလိုၼ်းၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉလႆႈမွၵ်ႈ 94.5% သေ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ဢွင်ႇမၢၼ်လိူဝ်ၼင်ႇမုင်ႈမွင်းဝႆႉႁႅင်းလႄႈ တေပဵၼ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူင်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID -19 ဢၼ်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ထႅင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ ယူႇဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆးငၢၼ်းလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ လိူၼ် December ပၢႆပီႊ 2020 ၼႆႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တေႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉဢွၵ်ႇလႆႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၼႆႉ တၢင်းၼမ် မွၵ်ႈ 60 လၢၼ်ႉၼႆႉ ႁူမ်ႈပႃးယႃႈယႃ ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ Pfizer’s ၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး လၢတ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉၼႆႉဝႃႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ Pfizer ၶဝ်လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ BioNTech ၶွင်ၵျႃႇပၼီႇၶဝ် ၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉလႆႈယူႇ 90% ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၼႆႉသေ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ Tedros Adhanom Ghebreyesus WHO လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး လႆႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလီလႄႈ ငိၼ်းၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပၼ်ႁႅင်းၸွမ်း ဢဝ်ၵုင်ဢဝ်မုၼ်ၸွမ်းယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၶေႃႈမုၼ်း ႁူဝ်ယွႆႈ လွင်ႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈ တႅၵ်ႇလႅင်းလိူဝ်ၼႆႉယူႇ ယွၼ်ႉတၢင်းလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈတေႃႇသူႈတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဝႆႉမဝ်မင်လွင်ႈၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၽူႈလူင်လႅၼ် ၼႂ်းၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ Soumya Swaminathan ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ Moderna ၶူၼ်ႉၶႂႃႉဢွၵ်ႇလႆႈလႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ PFzier ႁူမ်ႈတင်း ၶွမ်ႇပၼီႇ BIoNTech ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ဢွၵ်ႇလႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၼ်ႁႅင်းဢဝ်ၵုင်မုၼ်တႄႉတႄႉယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ယႃႈယႃၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႄႉၵင်ႈလႆႈ မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ဝႆးသမ်းယႃႈယႃတူဝ်ၼႆႉ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ဢၼ်တေတုမ်ႉတွပ်ႇတေႃႇ ၵူၼ်းပၼ် လႂ်ပၼ်ၼၼ်ႉ တေမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ်ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ Moderna ၶူၼ်ႉၶႂႃႉဢွၵ်ႇလႆႈၼႆႉ ဝႆႉလႆႈၼႂ်းတူႈၸႄႈၶႅင် (တူႈယဵၼ်) ဢၼ်မီးတၢင်းၵတ်း မွၵ်ႈ 2 တီႇၵရီႇသႄးသီးယႅတ်ႉ ထိုင် 8 တီႇၵရီႇသႄးသီးယႅတ်ႉ ၼႆႉၵေႃႈလႆႈလႄႈ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇပိုၼ်ၽႄႈ ၵေႃႈတေငၢႆႈၶိုၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ် ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ Pfizer ၶူၼ်ႉၶႂႃႉဢွၵ်ႇသေ ဢၼ်လူဝ်ႇဝႆႉတီႈဢၼ်ၵတ်းၵတ်းသေ တၢင်းၵတ်းလူဝ်ႇမီး −70 တီႇၵရီႇသႄးသီးယႅတ်ႉ ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၽွမ်း ၶွမ်ႇပၼီႇ Moderna ၸမ်းသမ်းပၼ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၵူၼ်းမိူင်း သွင်ပွၵ်ႈသေ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈလႄႈ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၶႅၼ်ႈၵၼ် 28 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဢၼ်တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉ ၵူၺ်းမီးယူႇ 5 ၵေႃႉဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − CNA, VOA


text:
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဢၼ်တႅမ်ႈမၢႆဝႆႉ လွင်ႈတၢင်း ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင် ၸွတ်ႇၸွတ်ႇၸေးၸေးသေ ၶပ်ႉတႅမ်ႈၸွမ်း တူဝ်လိၵ်ႈၶပ်ႉၵၢပ်းတၢမ်းၵၼ် (ၵ၊ ၶ၊ င)။ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႉ ဢၼ်ဢႃႇယုႁိုင်ယိုၼ်းသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းရေႃးမ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၾရိၼ်းၼီးၵေႃႉတႅမ်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 1 သေ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ ပပ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈႁိၵ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ပပ်ႉလိၵ်ႈလူင် သၽႃႇဝ ပိုၼ်းမိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ ပပ်ႉမၼ်းမီး 37 ပပ်ႉ၊ မူႇလိၵ်ႈမီး သွင်မိုၼ်ႇပၢႆ။ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈသုတ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၶႄႇ ဢၼ်ပပ်ႉမၼ်းမီး 5020 ပပ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ၶပ်ႉၸႅၼ်ႇၸွမ်း တူဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈ ပီၶရိတ်ႈ 1704 သေ သြႃႇႁေႃးတြႃးဢဵင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵျွၼ်ႇႁႃႇႁိတ်ႉ ၵေႃႉတႅမ်ႈဝႆႉ။ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼၼ်ႉ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပပ်ႉဢၽိထၢၼ်ႇဝိတ်ႉၸႃႇ သိပ်ႉပမ်ႉ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇတင်းလူၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ [1]
ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ တၢင်းႁူႉၼမ် တၢင်းႁၼ်ၵႂၢင်ႈၶဝ် ပေႃႈတေၸၢင်ႈႁႃလႆႈ ၶေႃႈမုၼ်းမၼ်း ငၢႆႈငၢႆႈလႄႈ ပပ်ႉလိၵ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ႁႃႁွမ်တႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉ တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ် ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၼၼ်ႉ ၵႂၢမ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ encyclopedia ၼႆသေ ၵႂၢမ်းတႆးတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ။ လွင်ႈတၢင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈသင် လွင်ႈတၢင်း ႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ၵူၼ်းမိူင်းၶူင်းၵၢင်ႁဝ်းၼႆႉ မီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁူႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်သွၵ်ႈႁၼ် သွၵ်ႈႁူႉသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတႅမ်ႈပဵၼ်လိၵ်ႈသေ မၢႆတွင်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃး မီးမႃး ပပ်ႉၵူႈၸိူဝ်ႉၸိူဝ်ႉ ၵူႈပိူင်ပိူင်ယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၶႂ်ႈသွၵ်ႈႁႃၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉ သွၵ်ႈႁႃလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈႁၼ်ၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၸၢင်ႈႁႃႁၼ်လႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ၼႆသေ ၸင်ႇတေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ပႃး တၢင်းႁူႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼႆႉ တႅမ်ႈၼႄပၼ် လွင်ႈၵူၼ်း လွင်ႈသတ်း လွင်ႈၶူဝ်းၶွင် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ တီႈဢၼ်ၶဝ်ယူႇသဝ်းလႄႈ လွင်ႈတၢင်းတီႈယူႇၶဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပိုၼ်ႉထၢၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်သၽေႃး ဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၵႆႉထၢမ်ၵၼ်ဝႃႈ သင်? ၽႂ်? ထႂ်? မိူဝ်ႈလႂ်? ႁဵတ်းႁိုဝ်? ၵွပ်ႈသင်? ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇတေႁႃ ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်း၊ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ။
လွင်ႈလႆႈႁွင်ႉ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ encyclopedia ဢႅၼ်ႇသၢႆႇၶလူဝ်ႇပီးၻီးယႃးၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၵရိၵ်ႉသေ ပဵၼ်မႃး။ သမ်ႉမီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ပူင်သွၼ်ပၼ် တၢင်းမေႃဝိတ်ႉၸႃႇလႄႈ သိပ်ႉပမ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ သၽေႃးမၼ်း ၶႂ်ႈပွင်ႇဝႃႈ ပူင်သွၼ်ပၼ် တၢင်းမေႃ ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပပ်ႉလိၵ်ႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်မီးတၢင်းႁူႉ တၢင်းမေႃ ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၼၼ်ႉ ၵႂၢမ်းႁဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ
ပိုၼ်းပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် ဝႃႈဝႆႉ ၵေႃႉၽူႈဢၼ်ဢဝ် တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ် တၢင်းမေႃ ၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင် ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင် တႅမ်ႈပဵၼ်ၽိုၼ် ပဵၼ်ပပ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဢရိတ်ႉၸထူဝ်ႇတႄႇ (BC 384=322) ၼႆယဝ်ႉ။ ဢရိတ်ႉထူဝ်ႇထႄႇၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ပေႃႈၸဝ်ႈငဝ်ႈငႃႇ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃၼၼ်ႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶႄႇၶဝ်ဝႃႈ တီႈမိူင်းၶႄႇၼႆႉ တႅမ်ႈပဵၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ BC 1200 ပုၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ပဵၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၶႄႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢႃႇယႃး ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပဵၼ်ၽိုၼ်ပပ်ႉႁူဝ်ပိုင်းပိူၼ်ႈသေ ၸိုဝ်ႈသဵင် လိုဝ်းလင် တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယူႇ။ ပပ်ႉၽိုၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ပပ်ႉဢၼ် ၵဵပ်းႁွမ်ထွၼ်ဢဝ် လိၵ်ႈလီလၢႆးၶႅမ်ႉ လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်ၽူႈမီးပႆႇၺႃႇၶဝ် မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မိူဝ်ႈၵႃႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၼႆယူႇ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယၵေႃႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈလူင်ဝေႇတ မီးမႃးယူႇ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သႃမ၊ ယၸု၊ ဢိသျု၊ ဢႃႇတပ်ႉပၼသေ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် လၢမ်းဝႃႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးမႃး မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် BC 1000 ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၽိုၼ်ပေႇတၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ တၢင်ႇၽီသွင်ႈၽီသေ ဢမ်ႇၵႃး ပႃးလွင်ႈပၢႆးမွၼ်းလႄႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈပေႇတၼႆႉ ပႃးလွင်ႈလေႃးၵ လွင်ႈထမ်ႇမသေ ပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈသႅၼ်သမ်ႇ လွင်ႈတၢင်းႁူႉယဝ်ႉ။ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢရိတ်ႉၸထူဝ်ႇတႄႇတႄႉ ပႃးလွင်ႈ ၵၢင်ႁၢဝ်၊ လွင်ႈၽူၼ်လူမ်း၊ လွင်ႈတူဝ် သတ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပႃးၸွမ်း လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႂ်ယဝ်ႉ။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ လႅတ်ႉတိၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ထိုင်မႃး ၿီႇၸီႇ 30 မႃးၵပ်ႉထႄႇရိၼ်ႇသျီႇယပ်ႉဝႄႇရူဝ်ႇ (ၿီႇၸီႇ 116-27) တႅမ်ႈပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ 9 ပပ်ႉသေ ပႃးလွင်ႈတၢင်းမေႃ ဝိတ်ႉၸႃႇ ပၢႆးသၢႆႊ။ ထိုင်မႃး ဢေႇတီႇ 70 ပလိၼ်ႇၼီႇ တႅမ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈ 'ပိုၼ်းသၽႃႇဝ'သေ မီး 37 ပပ်ႉ၊ တွၼ်ႈၵၼ်မီး 1493 တွၼ်ႈ။ ၼႂ်းပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 5 ၼၼ်ႉ မႃႇတီႇၼပ်ႉၵပႄးလႃး တႅမ်ႈပပ်ႉဝွၵ်းဢၼ်ပႃး ပႁုသုတတင်းၼမ်သေ သွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်။ ၼႂ်းပပ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၸဵမ် လၢႆးသတ်ႉတႃႇ ဢိၵ်ႇတၢင်းမေႃ လွင်ႈႁႆႇတိုင်ႈၵူႈပိူင်။ ၼႂ်းပီၶရိတ်ႉ 600 တေႃႇ 630 ၼၼ်ႉ မုၼ်ၸဝ်ႈၶရိတ်ႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢိၸီႇတူဝ်ႇ တႅမ်ႈပဵၼ် ပပ်ႉပႁုသုတလႄႈ ပပ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၽူႈတႅမ်ႈၽိုၼ်ပွင်ၶဝ် လႆႈဢိင်ပိုင်ႈ တေႃႇထိုင် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 9 ၵွၼ်ႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မုၼ်ၶဝ်ႈၶရိတ်ႉၶဝ် ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵူႈပိူင်ပိူင် ဢၼ်ငၢႆးၼင်ႇ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႉပႃးၼမ် ပဵၼ်လိၵ်ႈ လႅတ်ႉတိၼ်ႇ။
မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈၵရိၵ်ႉ တႅမ်ႈဝႆႉၵေႃႈ မီးမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ တမ်းဝၢင်းပိူင်သေ တႅမ်ႈဝႆႉတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ပီၶရိတ်ႉ 1260 ၼၼ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝိၼ်းသိၼ်ႉ ၸင်ႇၶပ်ႉၶိုင် တမ်းဝၢင်းပၵ်းပိူင်လီလီသေ ဝႆႉၵၼ်လႂ်ၵၼ်ၼၼ်ႉသေ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ မၢၼ်ႇၸမ်ႈလူင်။ ဢဝ်လိၵ်ႈ လႅတ်ႉတိၼ်ႇသေ တႅမ်ႈဝႆႉ။ ပၢၼ်ၵၢၼ်ယူးရူပ်ႉၼၼ်ႉ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ဢဝ်လိၵ်ႈလႅတ်ႉတိၼ်ႇသေ တႅမ်ႈယဝ်ႉ။
လၢႆးၶပ်ႉဝၢင်း ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထိုင်မႃး ပီၶရိတ်ႉ 1400 တဵမ် လွင်ႈဝႆႉဝၢင်းပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ မီးလွင်ႈတၢင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးသေ လွင်ႈဝႆႉဝၢင်းမၼ်းၵေႃႈ တူၵ်းလွၵ်းတူၵ်းဢႅၵ်ႇမႃး။ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ၵႅၵ်ႉၵၸတၢၼ်ႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1481 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃး ပပ်ႉၽိုၼ်ဢိင်လီလူင်ၽိုၼ်ၼိုင်ႈသေ လႆႈႁၼ် သႂ်ႇပႃးၸွမ်း ႁၢင်ႈသင်သိင်။ ထိုင်မႃး 1541 ၵူၼ်းမိူင်း သျိတ်ႉၸႃႇလၢၼ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ရိင်းၵႄးလဝတ်ႉ ဢၼ်ယူႇဝဵင်းဝႃးလၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇသေ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ encyclopedia ဢႅၼ်ႇသၢႆႇၶလူဝ်ႇပီးၻီးယႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ တႄႇလႆႈႁၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈၼၼ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။ ထိုင်မႃး 1506 တီႈၼႂ်းပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ရႅတ်ႉၾႃႇဢႄႇလီမၢတ်ႉၾႄး ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတီႈ မိူင်းဢီႇတလီႇၼၼ်ႉ ပႃးမႃး ပိုၼ်းပဝတ်းၵူၼ်း (ဢတ်ႉထုပ်ႉပတ်ႉတိ)သေ သႂ်ႇပႃး လွၵ်းလၢႆးၸီႉၼႄမၼ်းယဝ်ႉ။ ပီ 1620 ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ၾရၢၼ်းသိတ်ႉပေႇၵိၼ်ႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၸမ်း လွင်ႈပႁုသုတၵူႈပိူင်ပိူင်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် မၼ်းၸႅၵ်ႇဝႆႉ တွၼ်ႈလႂ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵၼ်လႂ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၼႆ ပဵၼ်ဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပီ 1704 ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ၵျွၼ်ႇႁႄးရိတ်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတႄႉ ဢဝ် ၵ.ၶ.င ၸႅၼ်ႇသေ ၼႄပၼ်ဝႆႉ တီႈမႃႇတိၵႃႇမၼ်းၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ၽိုၼ်ဢိင်မၼ်းၵေႃႈ သႂ်ႇပႃးသေ တူဝ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် ၵေႃႉတႅမ်ႈပၼ် မူႇလိၵ်ႈၼႂ်းၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ။ ပီ 1704 ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈမိူင်းၵျႃႇမၼီႇၼၼ်ႉတႄႉ မူႇလိၵ်ႈမၼ်း ပဵၼ်လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်သေ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ်တႅမ်ႈသႂ်ႇပႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ် ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ် တႅမ်ႈသေ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၼင်ႇၼႆၼႆႉ ၼႆႉပဵၼ် ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈ။ 1728 ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ၸၢႆႇၶလူဝ်ႇပီးတီးယႃး ဢၼ်ဢီႇၾရိမ်ႇ ၶျိမ်းဝႃးတႅမ်ႈဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း လွၵ်းလၢႆးဢဝ်မူႇလိၵ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၵွင်ႉၵၢႆႇၸီႉၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈ။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၽၢႆႇၶႄႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 14 ၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပႆႇၺႃႇၶႄႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ မႃႇတွႃႇလိင် တႅမ်ႈပၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ၽိုၼ်ၼိုင်ႈ။ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 15 ၸမ်ႉ ၸဝ်ႈဝွင်ႉၶႄႇ ယႂၢၼ်လဵဝ်ႉ ပူင်ၶေႃႈပူင်သေ ၸႂ်ႉတႅမ်ႈ ပပ်ႉသႅၼ် သမ်ႇ ၽၢႆႇၶႄႇယဝ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈတႄႉ ဢၢၼ်းၶႂ်ႈဢဝ် ၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ၵုၼ်ႇၾူးသျိ၊ ပိုၼ်းတၵႃႉပိုၼ်း၊ တၢင်းမေႃၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်၊ တၢင်းမေႃဝိၶျႃးလႄႈပၢႆးသၢႆႊ တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် ႁူမ်ႈလဵဝ်ၵၼ်။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၶႄႇ မီး 22947 ၽိုၼ်သေတႃႉ တၼ်းလႆႈဢိတ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉ 3 ပပ်ႉၵူၺ်း။ ဝၢႆးသေ ပၢၼ်ၶိူဝ်းၶုၼ်မိင် မူတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ သွင်ပပ်ႉသမ်ႉႁၢႆလၢႆပႅတ်ႈသေ ထိုင်မႃးပၢၼ် ၵူၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ပၢဝ်းသႃႈၶဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းႁၢႆၵႂႃႇထႅင်ႈပပ်ႉၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 18 မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈဝွင်ႉလူင်ၵၢၼ်သျီး ပူင်ၶေႃႈပူင်သေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈႁဵတ်းပဵၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃး 5020 ပပ်ႉသေ ထိုင်မႃး ပၢၼ်ယႂၢၼ်ႉၶျိင်း (ၶရ 1723-35) ၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽႄႈဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼၼ် မီးယူႇ 700 သွႆႉသေ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႄဝႆ့ တမ်ႈတီႈ ႁွင်ႉၼႄပိုၼ်း ပရိတ်ႉတိတ်ႉသျ်ၶဝ်ယူႇ။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ သၢႆႇၶရလူဝ်ႇပီးတီးယႃး ဢၼ်ၶျၢမ်းဝႃး တႅမ်ႈဝႆႈၼၼ်ႉ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်းမႄး ပိၼ်ႇပဵၼ်ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈၶဝ်ယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး 1751-1772 ၼၼ်ႉ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ၽၢႆႇၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ဢၼ်မီး 20 တွႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေဢွၵ်ႇမႃး ပဵၼ်မႃး။ 1928 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃႉဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ လႃႇရုသၼၼ်ႉ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 20 ။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ၵျႃႇမၢၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႄႇဢဝ် ပီ 1732 တေႃႇထိုင် 1750 ၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ၵေႃႉဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸႅတ်ႉတလႃႇ တႅမ်ႈပဵၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃး 'ယူႇၼီႇဝႃႇသႄႇလႅၵ်ႉၵၸီႇ' ၼႆသေ မီး 64 တွႆး။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၽိုၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တိုၵ်ႉပႆႇတၢႆ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ 1769 လႄႈသင်၊ 1881 ၼၼ်ႉလႄႈသင် ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ် ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းပဵၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇယဝ်ႉ။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈဢဝ်ႁဵတ်း ၽိုၼ်ဢိင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ 'ဢႅၼ်ႇသၢႆႇၶလူဝ်ႇပီးတီးယႃး ပရိတ်ႉတိၼ်ႇၼီးၵႃး' ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈ 1768 တေႃႇထိုင် 1771 ၼၼ်ႉ ၶဝ်တႄႇတႅမ်ႈ တမ်ႈတီႈ မိူင်းၸၵွတ်ႉလၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းဢႅၵ်ႇတိၼ်ႇဝႃးရႃးသေ ဢဝ်ဢွၵ်ႇ 3 တွႆးႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ 1778 တေႃႇထိုင် 1783 ၶိုၼ်းမႄးထတ်းပွၵ်ႈၵမ်းသွင်သေ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် 1829 တေႃႇထိုင် 1833 ၶဝ်ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ 'ဢႅၼ်ႇသၢႆႇၶလူဝ်ႇပီးတီးယႃး ဢမေႇရိၵႃး'။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈ 1925 တေႃႇထိုင် 1947 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 22 ပီၼၼ်ႉ ၵူၼ်းရသျႃးၶဝ် ၶတ်းၸႂ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ ပပ်သႅၼ်သမ်ႇ 'သူဝ်ႇဝီႇယႅတ်ႉၸၵႃႇယႃႇ ဢႅၼ်ႇသၢႆႇၶလူဝ်ႇပီးတီးယႃး'သေ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယူႇ။
လုၵ်ႉတီႈလိၵ်ႈလႅတ်ႉတိၼ်ႇသေ ပိၼ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇတၢင်ႇၽႃႇသႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တမ်ႈတီႈ မိူင်းယူးရူပ်ႉၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပိုင်းမၼ်း လွင်ႈတႅမ်ႈပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈလႅတ်ႉတိၼ်ႇသေ တႅမ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးသေ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 14 ယဝ်ႉၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းယူးရူပ်ႉၶဝ် ၵူႈမိူင်းမိူင်း ၸင်ႇဢဝ် ပိၼ်ႇႁဵတ်း လိၵ်ႈၽႂ်ႇလိၵ်ႈမၼ်း။ လၵ်းထၢၼ်သၢၵ်ႈသေႇမၼ်းၸမ်း မိူဝ်ႈပီ 1360 တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႇသေႃးလူဝ်ႇမိဝ်ႇတီႇၵလၢၼ်ႇဝီး ဢဝ်လိၵ်ႈလႅတ်ႉတိၼ်ႇသေ တႅမ်ႈပဵၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး 1398 ၵျွၼ်ႇထရေႇဝီႇၸႃႇ ဢဝ်ပပ်ႉၼၼ်ႉ ပိၼ်ႇပဵၼ် ၽၢႆႇဢဵင်းၵလဵတ်ႈၵႂႃႇ။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပီ 1751 ၼၼ်ႉ ၸိၼ်ႇတၵျေႃႇတူႇ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇပပ်ႉၼိုင်ႈ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံကျမ်း သေ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပပ်ႉတႅတ်ႈလၢႆလၢႆ မၼ်းၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈလေႃးၵ၊ လွင်ႈထမ်ႇမလႄႈ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇဢွၼ်ႇၼႆယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ ၶေႃႈထၢမ်တင်းၼမ်။ ၸိူဝ်းၶေႃႈထၢမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထိုင်မႃး 1881 ဢူးၶျဵင်ႉ ၶိုၼ်းမႄးၵႄႈလိတ်ႈ တွပ်ႇပၼ်လႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ၵဝိလၵ်ႉၶၼႃႇတီႇပၼီႇ (ကဝိလက္ခဏာဒီပနီ)။ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇထႅင်ႈပပ်ႉၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၸွႆႇၸူင်ႇၵျေႃႇထိၼ်ႇၵျၢမ်း (စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်း) ဢၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႇတထၸ တႅမ်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1798 ၼၼ်ႉသေ ပႃးဝႆႉ ၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇ 1100 ယဝ်ႉ။ ၶေႃႈထၢမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇမုၼိၼ်ႇတႃႇၽိထၸ ၶိုၼ်းမႄးတႅမ်ႈပၼ် ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းလႄႈ ၸင်ႇႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ စွယ်စုံကျော်ထင်ကျမ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးတင်းၼမ် ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႁၼ်ပပ်ႉမၼ်းၶိုၼ်း။ [2]
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လၢဝ်မိူဝ်းၼႃႈလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ် ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်း ၼိူဝ်တၢင်းႁူႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယူႇ၊ တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈ 1908 တီႈဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ တႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ 1910 တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵေႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇပႁုသုတ။ 1893 မိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၶဝ် ႁဵတ်းပၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း။ ထိုင်မႃး 1922 ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႄးထတ်း ၶိုၼ်းမႄးသႂ်ႇပၼ် ႁၢင်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ သႂ်ႇႁၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1934 ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ၸိူဝ်းပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ပရိတ်ႉတိၼ်ႇၼီးၵႃး ၵျူႇၼီႇယႃႇ ။
ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼႅင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ်ႉၼႆႉၵေႃႈ မီးမႃး Online Encyclopedia ပပ်ႉသႅၼ်ဢွၼ်ႇလႅင်း (ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼႅင်ႈ)သေ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် Wikipedia ဢၼ်ၸၢင်ႈၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈ လၢႆလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီ 2014 မူႇလိၵ်ႈမီးယူႇ 35 လၢၼ်ႉႁူဝ်၊ ၸႂ်ႉလိၵ်ႈ 288 ၽႃႇသႃႇသေ ၼႃႈလိၵ်ႈမီးယူႇ 18 Billion (18000,000,000,000)၊ ၼိုင်ႈလိူၼ်ၼိုင်ႈလိူၼ် ၵူၼ်းၶဝ်ႈတူၺ်း မီး 500 လၢၼ်ႉ။ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ ဢၶွင်ႉ account မီး 19 လၢၼ်ႉ။ ၽူႈတႅမ်ႈၽူႈထတ်း မီး 69000 ၵေႃႉ။ [3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၂၀၀၄-ခု၊ အောက်တိုဘာလထုတ် (စာပေလောက) ခင်မောင်ဇော်၏ တီထွင်မှုများ စာအုပ်မှ
- မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)
- ↑ ၂၀၀၄-ခု၊ အောက်တိုဘာလထုတ် (စာပေလောက) ခင်မောင်ဇော်၏ တီထွင်မှုများ စာအုပ်မှ
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ (၄)
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia


text:
ပရေႃးၵျႅတ်ႉ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ
ပရေႃးၵျႅတ်ႉ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Wikimedia project) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၵၢၼ်ၵေႃႇငဝ်ႈ ဝီႇၶီႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ း[1] ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2003 တႄႇတင်ႈမႃးတီႈ ဝဵင်းသၼ်ႇၾရၢၼ်ႇသိတ်ႉၸ်ၵူဝ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၵႄႇလ်ၽူဝ်းၼီးယႃး ၼၼ်ႉသေ လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်းၵေႃႉ ၸတ်းၵၢၼ်မၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၾွင်ႇတေးသျိၼ်းသေ လႆႈၸတ်းၵၢၼ် ပရေႃးၵျႅတ်ႉတင်းၼမ် ၸိူဝ်းပဵၼ် သွပ်ႉၾ်ဝႄးလ်ၸႂ်ႉလႆႈလၢႆ လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း ပရေႃးၵျႅတ်ႉလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈမၢႆ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈဢၼ်ၼႄဝႆႉတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇၸွမ်း ၶပ်ႉမၢႆ Wikimedia SiteMatrix ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ပရေႃးၵျႅတ်ႉသွပ်ႉၾ်ဝႄးလ် လႄႈ ပရေႃးၵျႅတ်ႉၽၢႆႇလင် တၢင်ႇၸိူဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- မီႇတီႇယႃႇဝီႇၶီႇ – a free software open source wiki package and its documentation
- Phabricator – A bug tracker and project management system for MediaWiki
- Wikitech – ၽိုၼ်လိၵ်ႈပၢႆးၸၢင်ႈ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ
- Wikimedia Tool Labs (a.k.a. WMFLabs, Tool Labs, WikiLabs, Labs) – Server environment for supporting development and operations engineering
- Test Wikipedia – တႃႇၸၢမ်းတူၺ်း လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈသွပ်ႉၾ်ဝႄးလ်
- Server status – ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈပိူင်လူင် - သၢႆငၢႆပိူင်ပဵၼ်ယမၢ်းလဵဝ် တီႈ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇၾွင်ႇတေးသျိၼ်း
- WikiStats – သဵၼ်ႈမၢႆၶေႃႈမုၼ်း ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ
- Wikimedia Mailservices – သဵၼ်ႈမၢႆၽူတ်ႉဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပရေႃးၵျႅတ်ႉႁဝ်းၶႃႈ. ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း. Retrieved on ၂၀၁၃-၀၉-၀၁။


text:
တီႈႁိမ်းဝတ်ႉသီႇရိမင်ႇၵလႃႇပၢင်ႁူႈ တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်ၼၼ်ႉ မီးမႆႉႁုင်းလူင်တူၼ်ႈၼိုင်ႈ၊ မီးတီႈတၢင်းၽႄသီႇသဵၼ်ႈ၊ ၵႂႃႇတၢင်းႁွင်ႇ ပွင်ႇထိုင်ဝၢၼ်ႈသၢမ်သၼ် လွႆၶူး မၢၵ်ႇၶီႈၼူ၊ ၵႂႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ပွင်ႇႁွတ်ဝၢၼ်ႈၼႂ်းလိုင်း ထိုင်ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉသၢႆး တၢင်းၵႂႃႇပၢင်လူင်ၵေႃႈၸ်ႂႈ၊ ၵႂႃႇတၢင်းၸၢၼ်း ထိုင်ဝၢၼ်ႈသၼဵၼ်း လႄႈပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းႁမ်ႉလီဢိတ်းၼိုင်ႈ တႃႇၵႂႃႇပၢင်လူင်၊ ၵႂႃႇတၢင်းတူၵ်း ထိုင်ဝၢၼ်ႈလႄႈဝတ်ႉ ၵုင်းလူမ်း လႅၼ်လိၼ် ၼႃးၸိုၼ်း ဢိၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼႃးတဵတ်ႇ သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ ထိုင်ၽွင်းသႅင် လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ (မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵွၼ်ႇတႄႉ ယင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလုၵ်ႉလၢႆးၶႃႈၵႂႃႇမၼ်းတလေး)။
ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢင်ႇလႄႈတူၼ်ႈမႆႉႁုင်းလူင် ဢၼ်မီးၸပ်းၽၢႆႇႁွင်ႇႁူဝ်ႉဝတ်ႉပၢင်ႁူႈၼႆႉ ပဵၼ် တီႈၵူၼ်းၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်း လုၵ်ႉတၢင်းသီႇၼႃႈၾႃႉမိူင်းမႃးၵိုတ်းလိုဝ်ႈႁိုဝ်ႉဢဝ်ႁႅင်း တႃႇသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမုင်ႈၼႃႈသူႇၸူးပၢႆတၢင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်လေႃႉဝူဝ်းႁိူင်းတႄႉ ၸဝ်ႈလေႃႉဝူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇၵႃႉၶဝ် ၵႆႉမႃးၵိုတ်းလိုဝ်ႈၶၢင်ႉၶိုၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ သင်မီးၶိူင်ႈၼပ်ႉၽိသဵတ်ႇသေ ၼပ်ႉတူၺ်းလႆႈၸိုင် ၵူၼ်းၸိူဝ်းယၢမ်ႈမႃးပိုင်ႈႁူမ်ႈမႆႉႁုင်းလူင်ၼႆႉ တေမီးဢၢၼ်ႇလၢၼ်ႉမၼ်းယူႇ။ တူၺ်းဢဝ်တူၼ်ႈမၼ်းသေ လၢမ်းတူၺ်းတႄႉ ဢႃႇယုမၼ်း ၶႄးတေဢမ်ႇယွမ်းသွင်ပၢၵ်ႇပီ၊ တူၼ်ႈလမ်းငဝ်ႈမႆႉႁုင်းလူင်ၼႆႉ ၵူၼ်းလူင်မွၵ်ႈသၢမ်သီႇၵေႃႉႁူမ်ႈၵၼ်ဝႃးၵွတ်ႇ ၸင်ႇတေႁွပ်ႈယဝ်ႉ။
ၽူႈထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈပၼ်
ၸဝ်ႈၶူးၶေႇမိၼ်ႇတ (ဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ)
16/05/2020
Categories: ပိုၼ်း


text:
Categories: ပိုၼ်း, သၢမ်သၼ်, ၶူးမေႃလိၵ်ႈ, ၸရေး
ပိုၼ်းၸဝ်ႈၸရေးဢွၼ်ႇ ပၢင်လူင်
ၸဝ်ႈၸရေးၼၼ်ႇတႃႇ (ႁွင်ႉ) ၸရေးဢွၼ်ႇ ပၢင်လူင် ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈၼႃးၸိုၼ်းသေ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်ၶူးလၢႆးလိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈၶူးမေႃၸရေးသေးၵုင်း မိူင်းၼွင်။ ၸဝ်ႈၸရေးဢွၼ်ႇ ပၢင်လူင် ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၽၢႆႇလင်ႇၵႃႇလူင် လင်ႇၵႃႇဢွၼ်ႇ တင်းသွင်သေ သဵၼ်ႈမၢႆၽိုၼ်လိၵ်ႈတြႃးလင်ႇၵႃႇလူင် ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈ မီးသၢဝ်းပၢႆသေ ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႁၼ်မႅၼ်ႈၵေႃႈ တေမီးယူႇတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈပိုၼ်းၸဝ်ႈၸရေးဢွၼ်ႇ ပၢင်လူင် ၼႆႉ ၸဝ်ႈၸၢင်းရႃႇၸထမ်ႇမ (ဝတ်ႉၵွင်းမူးၵူင် ၼၢင်းၵိၼ်ပူ) ၶူၼ်ႉႁႃတႅမ်ႈဝႆႉမိူဝ်ႈပီ 2017 သေ မၼ်းၸဝ်ႈလူၼႄၵႂႃႇတီႈၼ်ႂးပၢင်ၵုမ်ၶွၼ်ႇၾရႅၼ်ႉလိၵ်ႈလူင် ပွၵ်ႈၵမ်း(5) ဢၼ်ၸတ်းႁႅၼ်းတီႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူတ်ႇၸၼ်ဢဝ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉလႆႈတီႈတ်ႂႈၼႆႉ −လူတ်ႇဢဝ်ၽိုၼ် PDF


text:
- ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း
မုၵ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈၸုမ်း ၊ ၶွမ်ႇမၼီႇၼိုင်ႈလင် ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၼႆႉ လွင်ႈယ်ႂႇလမ်လွင်ႈလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ သင်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဢမ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလီၼႆၸိုင်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ေၵႃႈ ၸၢင်ႇႁဵတ်းၽိတ်း ၸၢင်ႇထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းမ်ႂးၼႆယူႇ။
သင်မီးပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈယဝ်ႉ ယႃႇႁ်ႂႈမၼ်းမီးလၢႆ လၢႆႄလႈ ႁၢင်ႈလီၸၼ်ၸ်ႂၼ်ႂးသၢႆတႃ ၵူၼ်းမႃးတူၺ်းမၼ်းၵူၺ်း မီးပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈယဝ်ႉေၵႃႈ လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶႃႈယၢမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈလႆႈႁၼ် မႃးလၢႆလၢႆတီႈယူႇ မၢင်တီႈပိူင်ၶွတ်ႇၽွၼ်ႈေတႉ ၶႅမ်ႉႄတႉႄတႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂပုၼ်ႈၽွၼ်းမၼ်းေၵႃႈ မီးၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ ၵူၺ်းၵူၼ်းဢၼ်လႆႈ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႄလႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉသမ်ႉဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ေၵႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇလွင်ႈသင်ၼၼ် ၵဝ်ႇ။
ယၢမ်းလဵဝ်ႄတႉ ယွၼ်ႉဝႃႈၶႃႈႁဝ်းလႆႈမႃးႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းၼႆၶႃႈႄလႈ တႃႇေတႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢႆႈ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ေပႃးေတမီး ၼမ်ႉၸ်ႂၶ်ႂႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶ်ႂႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႇလႆႈမႃးတႅမ်ႈပိူင်ၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵႂႃႇပဵၼ်ၸၼ်ႉၸၼ်ႉယူႇ။
- ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း
ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼိုင်ႈေၵႃႉ ဢၼ်ေတလႆႈႁဵတ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် တူဝ်ယၢင်ႇလီ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵတ်းၽိတ်းၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈတိုၼ်းေတဢမ်ႇမီးၽ်ႂ ေတယၢမ်ႈႁဵတ်းၽိတ်းၽ်ႂမၼ်းၵူႈေၵႃႉ လိူဝ်ေသဝႃႈ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉယ်ႂႇယ်ႂႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼိုင်ႈေၵႃႉၼႆႉ မၼ်းလွင်ႈယ်ႂႇေတႉေတႉ ႁူင်းႁဵၼ်းမီးပၼ်ႁႃမႃး ၊ ၶၢဝ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလွင်ႈဢမ်ႇလီ ၊ မီးၵူၼ်းၽိတ်းေမႃးၵၼ် ၊ တႃႇႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းေတၶိုၼ်ႈယ်ႂႇ ၊ တႃႇေတေမႃႁၵ်ႉသႃၶူဝ်းၶွင် ၊ တႃႇေတေမႃၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၸွမ်း ၼင်ႁူင်းႁဵၼ်း တမ်းဝၢင်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လႆႈထူပ်းလႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဵတ်းဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼိုင်ႈေၵႃႉ ေတလႆႈႁဵတ်းသင်လၢႆလၢႆဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေတႉၶႃႈႁဝ်း ေတဢမ်ႇလၢတ်ႈႄၼႄလႈ ေတဢမ်ႇဢဝ်လူင်းႄၼပၼ်ယဝ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းပႃးၵၢၼ်လွင်ႈလပ်ႉ တႃႇေတဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ႁူႉေၵႃႈေတမီးၽွင်ႈယူႇ။
- ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶူးႁူင်းႁဵၼ်း
ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶူးႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁႅင်း ၵၢၼ်လူင်ႄလႈ ၼႃႈၵၢၼ်ၽ်ႂမၼ်းေတမီးယူႇ (09) ႁူဝ်ေၶႃႈဝႆႉယူႇ -
- ၽၢႆႇၸတ်းႁႅင်းၵၢၼ်
- ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်းႄလႈ သူၼ်းတုမ်
- ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း (Sport)
- ၽၢႆႇေၵႃႇသၢင်ႈ
- ၽၢႆႇၾိင်ႈႄငႈ ပၢႆးမွၼ်း
- ၽၢႆႇႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇ
- ၽၢႆႇၽိုၵ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႄလႈ ၵႃႈလၢႆး
- ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ
- ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ႄလႈ တူႇရိယႃႇ
ဝၼ်းေတႃႇဝၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ေတလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင် ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈမီးၼၼ်ႉ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၵႂႃႇယူႇ။ ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းေၵႃႈ မီးၽ်ႂမၼ်းယဝ်ႉ လိူဝ်ေသေတလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင် ပိူင်ၵၢၼ်ႁဝ်းမီးဝႆႉ တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်လူဝ်ႇပူၵ်းပွင် ဢၼ်လူဝ်ႇႄမးၵုမ်း ဢၼ်လူဝ်ႇၶိုၼ်းႄတႇတင်ႈဢၼ်မ်ႂႇမ်ႂႇၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ႁဝ်းလူဝ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမႃးၼႆၸိုင်ႈ ယူႇတီႈၽူႈၸတ်းႁႅင်းၵၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် လႆႈၸတ်းႁႅင်းၵူၼ်းပၼ်ေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ။ တူင်ယၢင်ႇမႃး သင်လူဝ်ႇတီႇၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၊ လူဝ်ႇၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမွၵ်ႇ တူၼ်ႈမႆႉၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၊ လူဝ်ႇႁူၺ်းၼမ်ႉတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈမွၵ်ႇၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ေတလႆႈထၢမ်ႇ ေတလႆႈယွၼ်းဢဝ်တီႈ ၽၢႆႇၸတ်းႁႅင်းၵၢၼ်ေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ။
- ၽၢႆႇသူၼ်းတုမ်ႄလႈ ၵုမ်းထိင်း
တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းႁဝ်း ေပႃးေတမီးတၢင်းႁူႉ မီးႁႅင်းၸ်ႂ မီးလွင်ႈၶ်ႂႈႁဵတ်းၶ်ႂႈသၢင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ယူႇတီႈၽူႈၵုမ်းထိင်းႄလႈ ၽူႈသူၼ်းတုမ်ၶဝ် လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း။ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ေတမီးၵၢၼ်ၽိုၵ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽိတ်မွၵ်ႇၽူႈယ်ႂႇၵူၼ်းလူင် ၼ်ႂးမုၵ်ႉၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းေသ ၸဝ်ႈၸဝ်ႈမႃးပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ မၢင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ ပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၊ ၽူႈၵွၼ်း ၊ ႁူဝ်ၼႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ် ၶိုၼ်းလႆႈတူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းေသ မႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈေၶႃႈၵႂၢမ်း သူၼ်းတုမ်ႇပၼ်တၢင်းႁူႉ ေၵႃႈေတမီးတၢင်းၼမ်။ ၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ၽၢႆႇသူၼ်းတုမ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်လမ်လွင်ႈဝႆႉၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ ၽူႈၵုမ်းထိင်းႄလႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ေတလႆႈမီးၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းေတႃႇၵၼ်ၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။
ယူႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶႃႈေသ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ေတမီးဝၼ်းၸတ်းလဵၼ်ႈႁႅင်း (Sport) ၵူႈဝူင်ႈဝူင်ႈ ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းၵႂႃႇယူႇ။ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ မၼ်းယူႇတီႈၼ်ႂး ၽၢႆႇၽူႈလဵၼ်ႈႁႅင်းၶဝ်ၼႆႉ ၸတ်းၵႂႃႇလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းႁင်းၵူၺ်း ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၼႆႉေၵႃႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈယ်ႂႇၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း (3)ႁူင်းႁဵၼ်း 1) ႁူင်းႁဵၼ်းတၢင်းလတ်း 2) ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် 3) ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင် ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃး ႁူမ်ႈၵၼ်လဵၼ်ႈၵူႈဝူင်ႈဝူင်ႈၵႂႃႇယူႇ။
ႁူင်းႁဵၼ်းတီႈ ဢၼ်လူဝ်ႇပူၵ်းပွင် တီႈဢၼ်လူဝ်ႇေမးၵုမ်းထိင်း တီႈဢၼ်လူဝ်ႇၶိုၼ်းေမးေၵႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းမ်ႂႇမ်ႂႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၼ်ႂးၽၢႆႇေၵႃႇသၢင်ႈၶဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈလဵဝ် ၸွမ်းၼင်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းမီးၼၼ်ႉယူႇ။ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ႁွင်ႈၼမ်ႉတီႈလႆႈတႅၵ်ႇ ၊ လူဝ်ႇသိူဝ်ႈတၢင်း ၊ လူဝ်ႇႁဵတ်း ႁွင်ႈသူမ်ႈႁွင်ႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယဝ်ႉတီးၽၢႆႇေၵႃႇသၢင်ႈႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၼႆႉၵႂႃႇမူတ်းမူတ်း။ ေတလႆႈဝႃႈ ၵၢၼ်ေၵႃႇသၢင်ႈၼႆႉေၵႃႈ လမ်လွင်ႈ လွင်ႈယ်ႂႇဝႆႉတွၼ်ႈတႃႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၼႆႉဝႆႉယူႇ။
- ၽၢႆႇၾိင်ႈႄငႈတၢင်းၵႃႈ (ပၢႆးမွၼ်း)
သွၼ်ႁွင်းၵႂၢမ်း ၊ သွၼ်ၵႃႈၼူၵ်းၵႃႈတူဝ်း ၊ သွၼ်ၸၼ်ႁၢင်ႈ ၊ သွၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ (Backgroud) ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ ၽၢႆႇၾိင်ႈႄငႈတၢင်းၵႃႈ ႁဝ်းၼႆႉလၢႆလၢႆယဝ်ႉ။ ေပႃးပဵၼ်ပွႆးတီႈလ်ႂ ပၢင်ပိုတ်ႇႁွင်ႈၵၢၼ် ႁွင်ႈလုမ်းတီးလ်ႂေသဢမ်ႇဝႃႈ သင်ပိူၼ်ႈလူဝ်ႇမႃး ၸုမ်းတၢင်းၵႃႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းၼႆၸိုင်ႈ ယူႇတီႈၽၢႆႇၾိင်ႈႄငႈတၢင်းၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႂႃႇတဵမ်တဵမ်ယူႇ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ပူၵ်းပွင်ႁပ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉေသ သင်ႇသွၼ်ႁ်ႂႈၶဝ်ႁဵၼ်းႁူႉလိၵ်ႈလၢႆးႄလႈ ႁူႉၸၵ်းမိုၼ်ၵိုၼ်းဢူၺ်းေၵႃႉၶဝ်ၼမ်ၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇႁဝ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇႁဝ်းၶဝ်လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈေသ သင်လူဝ်ႇသင်မႃး မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇသင်မႃးေၵႃႈ တၢင်ႇလၢတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးတီႈ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းေသ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းၶိုၼ်းၸတ်းႄၵႈၶၢႆပၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်းၵူၺ်း။ ႁူင်း ႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇၼႆႉေၵႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈယ်ႂႇတွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းေတၶိုၼ်းေတႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၼိုင်ႈမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။
- ၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႄလႈ ၵႃႈလၢႆး
ၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ႄတၸၼ်ႉ (7)ထိုင် ၸၼ်ႉ (9) လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇသွၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၽိုၵ်းႁဵၼ်းဢဝ်ၸွမ်းဢမ်ႇလႆႈ ေတလႆႈၶဝ်ႈသွၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉဢဝ် ၵၢၼ်သွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူႈေၵႃႉ။ သင်သွၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း (3)ပီႊ ေတမီးဝ်ႂဢွင်ႇ ပူၼ်ႉသိုၵ်းေသ သင်ဢွၵ်ႇႁဵၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉေၵႃႈ လႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၵႂႃႇ။ ၼ်ႂးၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သမ်ႉေတမီးပႃးထႅင်ႈ ၸုမ်းတၢင်းၵႃႈ ၾိင်ႈႄငႈၾိင်ႈထုင်းၵဝ်ႇၵဝ်ႇၶွင်ပူမွၼ် ၼၢႆးယႃႈႁဝ်းမိူၼ်ၼင် ၵႃႈလၢႆး လၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉေၵႃႈ လႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ပႃးမိူၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇယူႇ။
လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး ၊ ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၶႅၵ်ႇၼ်ႂးမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၸွႆႈငိုၼ်းတွင်းမႃးတီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်လႆႈၸွႆႈထႅမ်ႈမႃး ၶိူင်ႈၸ်ႂႉတိုဝ်းငိုၼ်းတွင်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵၢၼ်လုမ်းႁဝ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁဝ်း ၽၢႆႇဢဝ်ၶၢဝ်ႇႁဝ်းၶႃႈၶဝ်လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းေသ ၸတ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ ၶၢဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈေတလႆႈ ဢဝ်ၶၢဝ်ႇလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶူးသွၼ် ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ၽူႈၸွႆႈမႃးလွင်ႈ လဵဝ်ၵူၺ်း ၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈၶၢဝ်ႇၼ်ႂး လွင်ႈလီလွင်ႈႁၢႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ေပႃးေတလႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇ လွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်း လွင်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉေၵႃႈ ယူႇတီႈၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸုမ်းဢဝ်ၶၢဝ်ႇႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ေၵႃႈလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇမီးၼၼ်ႉယူႇ။
- ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈႄလႈ တူႇရိႇယ
ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈႄလႈ တူႇရိႇယ ၼႆႉႄတႉ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ယိပ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၵမ်း သိုပ်ႇေသ သင်လူဝ်ႇပပ်ႉ လူဝ်ႇၶိူင်ႈၸ်ႂႉတိုဝ်း ၼ်ႂးႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈတူႇရိႇယ တွၼ်ႈတႃႇ ေတလႆႈ တွႆႈဝၼ်းပွႆးၵူႈပၢင်ပၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉေၵႃႈ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းလႆႈၸတ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၼႆႉေၵႃႈ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် မၼ်းေၵႃႈလွင်ႈယ်ႂႇတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ် ၵူႈေၵႃႉႄလႈ တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းေပႃးေတ ႁူႉလိၵ်ႈႁူႉလၢႆးမီးတၢင်းႁူႉပဵင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ၵၢၼ်လူလိၵ်ႈ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈေၵႃႈ လွင်ႈယ်ႂႇ လမ်လွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းႁဝ်းၶဝ် ၵူႈ ေၵႃႉေၵႃႉဝႆႉယူႇ။
ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်ႁဝ်းၶႃႈ ၸွမ်းၼင်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းၸ်ႂႉတိုဝ်းလုမ်း ၸွမ်းၼင်ၽူႈမီးၼမ်ႉၸ်ႂလီ ဢၼ်ၸွႆႈငိုၼ်းတွင်းမႃး ၶူဝ်းၶွင်မႃးပၼ်တီႈ ႁူင်း ႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉေတႉ ယူႇတီႈၽူႈမၢႆႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းယိပ်းသၢႆမၢႆငိုၼ်း ၊ ႄလႈ ၽၢႆႇသိုဝ်ႉသၢႆႈသမ်ႉ ထႅင်ႈေၵႃႉၼိုင်ႈ ၵူၼ်းယိပ်းငိုၼ်းမၼ်း တူဝ်ငိုၼ်းမၼ်းသမ်ႉပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းယိပ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈငိုၼ်း ဢွၵ်ႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ေတႁဵတ်းပဵၼ်ပပ်ႉဝႆႉ ၽူႈလ်ႂၽ်ႂလ်ႂလူမႃး ငိုၼ်းၸ်ႂႉတိုဝ်းလုမ်းလႆႈၵႃႈႁိုဝ် ၸ်ႂႉၸၢႆႇငိုၼ်းတွင်းယဝ်ႉၵႃႈႁိုဝ် သမ်ႉၵိုတ်းၵႃႇႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈေတမီးပပ်ႉမၼ်းေသ ၶူးသွၼ်ႁဝ်းၶဝ် ၵူႈေၵႃႉ ၽူႈယ်ႂႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၶဝ်ၵူႈၸဝ်ႈ မီးသုၼ်ႇထတ်းတူၺ်း မႃးပိုတ်ႇတူၺ်းလႆႈၵူႈေၵႃႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပပ်ႉငိုၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်တၢမ်းဝၢင်းဝႆႉ တီႈၼ်ႂးလုမ်းႄလႈ ႁွင်ႈလိုဝ်ႈၶူးဝႆႉၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း သၢႆမၢႆၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသမ်ႉ ေတလႆႈမီးပႃး(Bill) မၼ်းၵူႈဢၢၼ်ဢၢၼ် သင်ဢမ်ႇမီး (Bill) မၼ်းႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ။ ဝၢႆးေသၶႃႈမႃးပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းယဝ်ႉ ေပႃးပဵၼ်လွင်ႈငိုၼ်း ၶႃႈႁဝ်းပၼ်ၶူးသွၼ်ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်းႁဝ်း ၶဝ်ထတ်းတူၺ်းၵၼ်လႆႈၵူႈေၵႃႉ ႁ်ႂႈမီးၵၢၼ်ပွင်ႇလႅင်းၵၼ်လီ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းၼႆႉ သင်ၸတ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးမၼ်း ႁဵတ်းေၵႃႉလဵဝ် ၸတ်းေၵႃႉလဵဝ်ၼႆၸိုင်ႈ ေပႃးႁိုင်မႃး မၼ်းၸၢင်ႇမီးပၼ်ႁႃ။ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸ်ႂႁ်ႂႈမီးၵၢၼ်ပွင်ႇလႅင်း ေတႃႇၵၼ်ပဵၼ်ယ်ႂႇ။
ၽၢႆႇပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းမီးဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပႃႇတ်ႂႈၵုမ်းၵမ် ၽူႈၵွၼ်းမူတ်းမူတ်း။ ယူႇပႃႈတ်ႂႈၼႆေသတႃႉေၵႃႈ ၶူးမၼ်းၵူႈေၵႃႉ မီးသုၼ်ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် လၢတ်ႈႄၼၶိုၼ်းတီႈၽူႈၵွၼ်းလႆႈၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ယူႇပႃႇၼိူဝ်ၶူးသွၼ် ၽၢႆႇၵၢၼ်ငၢၼ်းၽ်ႂမၼ်းၵူႈေၵႃႉယဝ်ႉ ၶ်ႂႈႁဵတ်းသင်ႁဵတ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈ။ ယူႇတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၶူးသွၼ် ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၵူႈေၵႃႉမီးသုၼ်ႇပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႄလႈၵူႈေၵႃႉ သင်ဢမ်ႇႁတ်း ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၵူဝ်လႆႈပဵၼ်ၵၢၼ်ယႃႉသေလႇၵၼ်ၼႆေၵႃႈ ေပႃးၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းမႃး ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်တမ်း ဝႆႉပၼ်ပႃး တိူၵ်ႈတွတ်ႈလိၵ်ႈ ႁပ်ႉတၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈၵူႈေၵႃႉယူႇၶႃႈ။ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ ယူႇပႃႇတ်ႂႈၵုမ်းၵမ် ၶူးႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ သင်ၽ်ႂႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်းမီးၼၼ်ႉ တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈၵႂႃႇၼႆၸိုင်ႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ႄလႈ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုၼ်ေၵႃႈ ေတဢမ်ႇေပႃးမီးသင် မၼ်းေၵႃႈငၢႆႈငၢႆႈဢွၼ်ႇၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ် ၶွမ်ႇမၼီႇၼိုင်ႈလင်ၼႆႉ ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈမီး လွင်ႈတဵၵ်ႇလႅင်းလီလီလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ေပႃးၸိူင်ႉၼၼ် ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၽ်ႂမၼ်း ၸၢင်ႇငၢႆႈႄလႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ယၢပ်ႇသင်။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
Sunday, September 20, 2015
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ေတဢဝ် DriverPack Solution v15.9 ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉ မႃးၽၢၵ်ႇပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် DriverPack Solution ၼႆႉ မၼ...
Saturday, September 19, 2015
လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၽွင်းမိူဝ်ႈလိုမ်းမၢႆလပ်ႉၶွမ်း ဢမ်ႇၼၼ် သင်ဝႃႈလိုမ်းမၢႆလပ်ႉၶွမ်းၸိုင် (For Windows 7)
September 19, 2015
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ဢဝ်လူမ်းၵႆႉမၼ်းဢွၵ်ႇသေ တေမႃးလၢတ်ႈၼႄ လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၽွင်းမိူဝ်ႈလိုမ်းမၢႆလပ်...
Saturday, September 12, 2015
လၢႆးလၢႆႈ Theme Photoshop CS5 +
September 12, 2015
တိုၵ်ႉႁူႉၵူၺ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉ တီႈၼႂ်း Adobe Photoshop CS5 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ၼႆႉ တေလႆႈႁၼ် ထိမ်းမၼ်း ပီသီလမ်ဝႆႉ သင်ဝႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈလၢႆႈပဵၼ်သီမ...
လၢႆးပိၵ်ႉ Auto-play Videos တီႈၼႂ်း Facebook (တွၼ်ႈတႃႇၶွမ်း)
September 12, 2015
ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း သွင် သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉ တီႈၼႂ်းFaceook လႆႈႁၼ် ငဝ်းတူင်ႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈတၢင်ႇလူင်းမႃးၼၼ်ႉ ပေႃးဢဝ်ၼူ ငႃသႂ်ႇမႅၼ်ႈၵေႃး ပဵၼ်ဝႆႉ Auto-play V...
Saturday, September 5, 2015
Thursday, September 3, 2015
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း Zaypy သေ Share ၽၢႆႇ apk, music, video , document ၸူး တီႈၼႂ်းFacebook
September 03, 2015
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈတၢင်ႇတၢင်းႁူႉ ပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈဝႅပ်ႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉ ႁိုင်ယဝ်...
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
(တွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸၢႆးၽူင်းႁၢၼ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA)
ဝၼ်းတီႈ 23/1/2021 ၼႆႉ မီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ လုင်းၸၢႆးသႅင်ႁၢၼ် ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၵုင်းသႃႇၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၺႃးသိုၵ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႆသေ မီးပႃးႁၢင်ႈထၢႆႇဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇသွၵ်ႈႁႃတူဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၽႃၶိူဝ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈယဝ်ႉယႃႇ တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၽႃၶိူဝ်းၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လွင်ႈမၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၊ ၾၢႆႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး သမ်ႉသပ်းလႅင်းၼေၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈလႆႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၸၢႆးၽူင်းႁၢၼ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP/SSA ဝႆႉၼင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်။ ။ ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇတၢင်းသီႇပေႃႉ လႆႈၺႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼၼ်ႉသေ ႁၼ်မၢၵ်ႇမီႈမိူဝ်ဝႆႉၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊဝႆႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ႁိုဝ်မီးႁိုဝ်တႄႉတႄႉၼႆၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတၢင်းငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး မီးလွင်ႈၶႂ်ႈလၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ။ ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်းၶႃႈသေ ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းတႄႉၶႃႈ။ လွင်ႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ သွၼ်ႇတူဝ် (ၵူဝ်ႇၶျိၼ်းၸႃႇ) တေႃႇၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း သၢႆၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇၶႆး ၊ လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး ၊ လုၵ်ႈလၢၼ်တၢင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်းၶႃႈသေ လႆမိူဝ်းယွၼ်းၼွမ်း တွင်းပၢၼ်ႇတီႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၸဵမ်လုၵ်ႈၸဵမ်မေးလႄႈ ၵၼ်ႇတေႃးထိုင်ပႃးၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇႁဝ်းၶဝ် ဢၼ်ႁူႉႁၼ်ၸွမ်း ယဝ်ႉယႃႇလီငၢမ်းယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇပိူင်ပဵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူႉသေပဵၼ်ၵႂႃႇ ။ မၼ်းပဵၼ်လူၺ်ႈလွင်ႈ သေႃႇလေႃႇဢမ်ႇတေႃႇ (မတော်တဆ)သေပဵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆၼၼ်ႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁႂ်ႈလႆႈႁူႉၸွမ်း။
ထၢမ်။ ။ ဢေႃႈၶႃႈ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ SSPP သမ်ႉလႆႈတီႉၺွပ်းမၼ်းၵႂႃႇၶႃႈလႃႇ ။
တွပ်ႇ။ ။ ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းတႄႉ – မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼႆႉ မၼ်းမီးၵူၼ်းၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးသေ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၼွင်မွၼ် ထိုင်သီႇပေႃႉ ၸွမ်းၵႄႈၵၢင်တၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း။ ၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈႁဝ်း ၾၢႆႇ ၽွင်းငမ်းၼႂ်းထုင်ႉၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵႂႃႇတီႉမႃးၵူၼ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉ။
ၵမ်းၼႆႉလုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉသမ်ႉ မႃးၵမ်ႉထႅမ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈပဵၼ်လၢၼ် မၼ်း ၼႆ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵေႃႈဝႃႈ – ႁဝ်းဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ တႅပ်းတတ်းလွင်ႈၼႆႉ ။ ႁႂ်ႈမိူဝ်းၵႄႈၶႆ ၵၼ်တီႈငဝ်ႈငုၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၺွပ်းမၼ်းမႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ ။ မၼ်းမႃးငဝ်ႈငုၼ်းႁင်းၵူၺ်းမၼ်းဢေႃႈ။
ထၢမ်။ ။ ပေႃးၼၼ် သမ်ႉႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆၵၢင်တၢင်းၶႃႈလႃႇ ၽႂ်သမ်ႉပဵၼ်ၵေႃႉယိုဝ်းပေႃးၼၼ်။
တွပ်ႇ။ ။ ၽိူဝ်ႇမႃးထိုင် ၵၢင်တၢင်းမၼ်းဝႃႈမၼ်းလူင်းဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈၼႆသေ ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈၵိုတ်းၵႃးသေ ပၼ်မၼ်းၵႂႃႇ ။ မၼ်းသမ်ႉလႅၼ်ႈ။ ပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇယုမ်ႇတူဝ်သေဢၼ်ဢၼ်။ ပေႃးလႅၼ်ႈၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ႁဝ်း မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉ မီးဢၶႂၢင်ႉ တႃႇယိုဝ်း။ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇယိုဝ်းတၢႆ။ ပဵၼ်တႃႇယိုဝ်းႁႂ်ႈတီႉၺွပ်းလႆႈ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ သမ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၼ်းႁဝ်းသမ်ႉယိုဝ်းသေ ၵႂႃႇမႅၼ်ႈၺႃးတီႈယမ်မၼ်းသေ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈ ။
ထၢမ်။ ။ ဢၼ်လၢတ်ႈၼႂ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉဝႃႈ လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း RCSS/SSA လႄႈ SSPP/SSA ၸင်ႇတီႉၺွပ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၼႆၶႃႈလႃႇ။
တွပ်ႇ။ ။ လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၼႂ်းႁဝ်း။ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်သေ ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ယၢမ်ႈၸွႆႈၵၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်မႃးၸွမ်းၵၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းႁူႉၵဵတ်းၵၼ်။
ၵွပ်ႈၼႆဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ 1- ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းလႅၼ်ႈလႄႈ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႆႈယိုဝ်းမႅၼ်ႈသေတၢႆ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မီးယိူင်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းလူႉမၼ်းလႅဝ်သေႁဵတ်းၵႂႃႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းၸုမ်းႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈမိူဝ်းယွၼ်းၼွမ်း သပ်းလႅင်း ထိုင်တီႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ တႄႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈၼႂ်းတႄႉတႄႉသေ ၶႂ်ႈသႄႇယူင်းပူင်းယႃႉၼိူဝ်ႁဝ်းၵူၺ်း။
ထၢမ်။ ။ မိူဝ်းၼႃႈမႃးၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈသမ်ႉတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇၶႃႈ။
တွပ်ႇ။ ။ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်လႄႈႁဵတ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ။မိူၼ်ဝႃႈမိူဝ်ႈၵႆႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ သၢႆၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇၶႆးလႄႈ သင်ႇၶႃႇရႁၢၼ်း ၼႆၵေႃႈလႆႈႁပ်ႉတုင်းမိုဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၵေႃႈပွင်ႇၸႂ်ယူႇ။ တေယွမ်းဢမ်ႇယွမ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းမီးတီႈၽူႈဢၼ်ၶႂ်ႈသႄႇယူင်းပူင်းၸႃႉႁဝ်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းသေ ယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈမၼ်းတႄႉ တေႁၼ်ၽိတ်းဝႃႈ SSPP မီးၸႂ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႆ မၼ်းတေသႄႇယူင်းပူင်းၸႃႉၸိူင်ႉၼၼ် ။ ႁဝ်းၶႃႈမီးပိူင်ယူႇ။ မီးလုမ်းတြႃးၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ ။ ဢၼ်လႃႈလီႈဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆၼႆႉႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇပၼ်သုၼ်ႇႁဵတ်းလႃးလႃး။ ဢၼ်ၼႆႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇတီႈၸမ်တီႈၵႆ လႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်း။
ထၢမ်။ ။ ဢၼ်SSPP ၵႂႃႇယွၼ်းၼွမ်းတွင်းပၢၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈႁိူၼ်းၶႃႈႁႃႉ ။ လႆႈတွပ်ႇတႅၼ်းပၼ်ၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ ။
တွပ်ႇ။ ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈႁိူၼ်းၶႃႈ။ မၼ်းပႃးၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆလႄႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉသေ မၼ်းပဵၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈႁဝ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းဝႆႉတီႈၼိုင်ႈသေ သင်ၶရႁၢၼ်းလႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပီႈၼွင်ႉ ပႃးတင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလႆႈႁပ်ႉႁူႉမိူဝ်းယူႇ။ ဢၼ်ႁူပ်ႉၵၼ်ၼၼ်ႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်ႁဝ်းသေ ယဝ်ႉၵေႃႈငိုၼ်းလူႇတၢၼ်း၊ ယိူင်းဢၢၼ်းၵေႃႉတၢႆၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈလီၼၼ်ႉ ၶႃႈၼေႃႈ ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈယိုၼ်ႈပၼ်မႃးၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ်။ ။ ဢေႃႈၶႃႈ ပေႃးၼႆ ဢၼ်ၶႂ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်လၢတ်ႈပၼ်မီးထႅင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ။ ။ ဢေႃႈၶႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈသင်ၶ ရႁၢၼ်းလႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းၶႃႈၼေႃႈ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တင်ႈၸႂ်ဢဝ်တၢႆ။ မၼ်းပူၼ်ႉတိၼ်ပူၼ်ႉမိုဝ်းၵႂႃႇ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉပဵၼ်ၽူႈႁပ်ႇၵၢၼ်ႁဝ်းလႄႈႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းလႆႈပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉပဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇပေႃးတေလႆႈႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးပေႃႇလသီႇ ဢၼ်ဝႃႈတေလႆႈဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆငၢႆႈငၢႆလူမ်လူမ်ၼႆၼၼ်ႉႁႂ်ႈလႆႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းၵၼ်။ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းငဝ်ႈတေႃႇပၢႆယူႇ ၼႆၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းၵူႈၵေႃႉၶႃႈဢေႃႈ။
လုင်းသႅင်ႁၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ။မီးလုၵ်ႈယိင်း 2 ၵေႃႉ။ SSPP/SSA ႁွင်ႉၵႂႃႇတႃႇထဵတ်ႈထၢမ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 7/1/2021 သေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 23/1/2021 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈဢိၵ်ႇ SSPP/SSA ႁူမ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁႃႁၼ်တူဝ်တၢႆတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ၽႃၶိူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။


text:
ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ Delta ၽႄႈလၢမ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈပႃး ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၵုၼ်ဢေးသျႃးပွတ်းဢွၵ်ႇ−ပႄႈသိၾိၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆလႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လူတ်းယွမ်းလူင်း လႄႈ ဢမ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 28 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ World Bank ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းသေ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတေၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်းလူင်းထိုင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသိပ်းပႅတ်ႇ 18% လႄႈ လႆႈဝႃႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸၼ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်း ယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိူင်ႉၼႆယူႇၼႆႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶၼ်ၶမ်း လႄႈ ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼိုင်ႈတေႃႇလႃႇ ၼႆႉ လႅၵ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈလႆႈထိုင် 2,700 ပျႃး၊ ၶၼ်ၶမ်းၶွၵ်ႉ ၼိုင်ႈၵျၢပ်ႈလႂ် ထိုင်ၵႂႃႇ 22 သႅၼ်ပၢႆယူႇယဝ်ႉ။
ယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းမိူင်းတုၵ်ႉယၢၵ်ႈၵိၼ်းႁႅင်း ႁူမ်ႈတင်း ၵၢၼ်ငၢၼ်းၼႂ်းမိူင်း တႃႇတေႁဵတ်းၵေႃႈႁႃယၢပ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း တိူဝ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးယူႇၵူႈဝၼ်းဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ဝႅပ်ႉသၢႆႉထ် WorldOMeter ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 28 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယူႇတီႈၸၼ်ႉ 62 ဢၼ်မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်းမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ မီးတူဝ်ၼပ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 461,066 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 17,631 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းယူႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ဢထမ်ႇမ ယိုတ်းသိမ်းဢၢၼ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းထႅင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်း သုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ၵဝ်း ထိုင်တီႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ Aaditya Mattoo လၢတ်ႈဝႃႈ − ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈတူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ၊ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းလွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ် ၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်း CDM ဢမ်ႇယွမ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ထႅင်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵေႃႇၾီႇ ၼိူဝ်ၽႃ
မၢဝ်ႇၼုမ်ႇ August 10, 2017 ၸိူင်းပွတ်း, လိၵ်ႈႁွမ်တွမ် တူၺ်းယဝ်ႉ
ၵဝ်ၶႃႈၼင်ႈၸွမ်းဢူၺ်းၵေႃႉ ၵဝ်တီႈၼႂ်းလၢၼ်ႉ(ႁၢၼ်ႉ/သႅင်ႇ) ၵေႃႇၾီႇဢၼ်မီးၵူၼ်း ႁုၸၵ်းၼမ်(ၸိုဝ်ႈလိုဝ်း) ဢၼ်ၼိုင်ႈတီႈၼႂ်းဝဵင်း ဝိၼ်ႇၼၢႆႊ(Venice) ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း ဢီႇထလီႇ(Italy)။ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ႁိူဝ်ႈလႅင်း တဵမ်ထူၼ်ႈတင်း ၼမ်ႉတင်းၾႆး။
ႁဝ်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၸူမ်း ၵိၼ်ၵေႃႇၾီႇႁဝ်းယူႇ။ ၸင်ႇမီးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈၽႅဝ်မႃးသေ မႃးၼင်ႈႁိမ်းၽိူၼ်ၽၢႆႇၶၢင်ႈႁဝ်း။ မၼ်းၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ် ၵူၼ်းပၢႆးၽိူၼ်ၼၼ်ႉမႃးၸူး တီႈမၼ်းသေသင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ "ဢဝ်မႃးပၼ်ၵေႃႇၾီႇသွင်ၵွၵ်း တႃႇၵွၵ်းၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ်တႃႇႁွႆႈဝႆႉတီႈၽႃ "ၼႆယဝ်ႉ။ ႁဝ်းလႆႈငိၼ်းၸွမ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်မၼ်းလၢတ်ႈၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်လီၶဝ်ႈၸႂ်ၵႂႃႇတေႉတေႉ။ ပႂ်ႉလွမ်တူၺ်းမၼ်းၵေႃႈ ၵိၼ်ၵေႃႇၾီႇတႃႇၵွၵ်းၼိုင်ႈၵူၺ်းသေ ၶိုၼ်းၶႄႇပၼ်ၵႃႈၵေႃႇၾီႇတႃႇသွင်ၵွၵ်း ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇလၢၼ်ႉမိူဝ်းၵႂႃႇ။
ဝၢႆးမၼ်းမိူဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆးၽိူၼ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးၸူးတီႈၽိူၼ်ၼၼ်ႉသေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈပွတ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉဢဝ်ပႃႉဝႆႉတီႈၽႃ တီႈၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉဝႃႈ " ၵေႃႇၾီႇၼိုင်ႈၵွၵ်း "ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉမီးယူႇ တီႈၼၼ်ႈၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မီးၵူၼ်းထႅင်ႈသွင်ၵေႃႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးသေ ၶႃသင်ႇထႅင်ႈၵေႃႇၾီႇ တႃႇသၢမ်ၵွၵ်း။ တႃႇသွင်ၵွၵ်းတႄႉ ႁႂ်ႈဢဝ်ဝႆႉတီႈၽိူၼ်သေ တႃႇၵွၵ်းၼိုင်ႈတႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈတႃႇဢဝ်ဝႆႉတီႈၽႃ။ ၶႃသွင်ၵေႃႉၵေႃႈ ၸူမ်းၵိၼ်ၵေႃႇၾီႇၶႃယဝ်ႉ ၶိုၼ်းၶႄႇပၼ်ၵႃႈၵေႃႇၾီႇတႃႇသၢမ်ၵွၵ်းသေ ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇမိူဝ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈၵမ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းပၢႆးၽိူၼ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းႁဵတ်းမိူၼ်မိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ မၼ်းမႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈပွတ်းၼိုင်ႈဝႃႈ " ၵေႃႇၾီႇၼိုင်ႈၵွၵ်း"ၼႆသေ ဢဝ်ၸပ်းဝႆႉ တီႈၽႃၼၼ်ႉထႅင်ႈ။
လွင်ႈတၢင်းပိူင်ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမႃးပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉပၢႆးဝူၼ်ႉႁဝ်း လိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်းယဝ်ႉသႄႈ။ ႁဝ်းၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၸူမ်းၵိၼ်ၵေႃႇၾီႇႁဝ်းယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶႄႇပၼ်ၵႃႈမၼ်းသေဢွၵ်ႇမိူဝ်းၵႂႃႇ။
ပူၼ်ႉၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈမွၵ်ႈသီႇႁႃႈဝၼ်း ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉလႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေ ၵႂႃႇၸူးတီႈလၢၼ်ႉၵေႃႇၾီႇၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ မိူဝ်ႈၽွင်းႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉဢွၼ်ၸူမ်း ၵိၼ်ၵေႃႇၾီႇႁဝ်းယူႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇမီးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼုင်ႈတင်းသိူဝ်ႈၶူဝ်းယွၵ်းယွၵ်းသေ ၶဝ်ႈၼႂ်းလၢၼ်ႉမႃး။ ၼင်ႈငဝ်ယူႇႁင်းမၼ်းၵေႃႉလဵဝ်။ မၼ်းလွမ်တူၺ်းၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ တီႈၼိူဝ်ၽႃၼၼ်ႉသေ လၢတ်ႈဝႃႈ" ၵေႃႇၾီႇၵွၵ်းၼိုင်ႈ တီႈၼိူဝ်ၽႃ" ၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းပၢႆးၽိူၼ်ၵေႃႈၸင်ႇမႃး ဢဝ်ၵေႃႇၾီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလဵင်ႉမၼ်း လူၺ်ႈတင်းၼပ်ႉꧦယမ်ꧦဢဝ်ၵုင်ႇဢဝ်မုၼ်ၼင်ႇ မိူၼ်ၵူၼ်းမႃးသိုဝ်ႉၵိၼ်ၵေႃႇၾီႇၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ပေႃးဝႃႈမၼ်းလႆႈၵိၼ် ၵေႃႇၾီႇဢိမ်ႇတဵမ်လီယဝ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇလၢၼ်ႉၵႂႃႇဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ သွၼ်ႇၵႃႈသွၼ်ႇႁူဝ်ပၼ်ၵႃႈၵေႃႇၾီႇသင်ယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းတင်းသဵင်ပဵၼ်ဢၼ်ဢွၼ်ၵၼ် လီဢၢမ်းလူင်ၵႂႃႇတေႉꧦယူႇ။ ၵူၼ်းပၢႆးၽိူၼ်ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးၵွၵ်းဢဝ်လိၵ်ႈ တီႈၼိူဝ်ၽႃၼၼ်ႉသေ ထိုမ်ႈပႅတ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းၵူၺ်းယိူဝ်ႇၼၼ်ႉၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ မၼ်းႁိုဝ်ၸႂ်ႈလွင်ႈလီဢၢမ်း ပုၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ မၼ်းယဵၼ်းပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇလူင် ဢၼ်ၸိူဝ်းႁဝ်း လႆႈပွင်ႇၸႅင်ႈလႅင်းၸႂ်မႃး။ လွင်ႈတၢင်းၼပ်ႉယမ်ၵူၼ်းယွၼ်း/ၵူၼ်းၽၢၼ်းၵိၼ်းၶဝ် တီႈၼႂ်းဢူၵ်းၸႂ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသၢင်ႈသဝ်း တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉမႃးႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉတႃႁဝ်းၶႃႈပေႃးလႆႈ ယိုင်ႈဢိူင်းတဵမ်ႁူၺ်ႇမႃး။
ဝူၼ်ႉတူၺ်းလီꧦၵၼ်ၶႃႈလူး ---
သင်ဝႃႈၵူၼ်းယွၼ်း/ၵူၼ်းၽၢၼ်ၵိၼ်းၶဝ် ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈၵိၼ်သေ ဢၼ်ဢၼ်လႄႈ ၶဝ်ၶဝ်ႈမႃးတီႈၼႂ်းလၢၼ်ႉၵႃႇၾီႇ ၼႆႉၼႆၸိုင် ၶဝ်ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇလႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉတႃၼွႆႉသင်ယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈမၼ်းဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇလႄႇ ႁွင်ႉႁွၼ်ႈထၢမ်ယွၼ်းၵိၼ်တီႈပိူၼ်ႈသေ လွမ်ၶႂ်ႈႁုဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉလႂ် ၽႂ်တေမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇလီသေ လဵင်ႉပၼ်တၢင်းၵိၼ်ၵေႃႇၾီႇမၼ်းဢေး ၼႆသင်ယဝ်ႉ။ မၼ်းၵူၺ်းလူဝ်ႇလွမ်မုင်ႈယၵ်ႉတူၺ်းတီႈ ၼိူဝ်ၽႃၼၼ်ႉသေ သင်ႇဢဝ်မႃးပၼ်ၵေႃႇၾီႇတႃႇမၼ်း ၵွၵ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉၵိၼ်ႁႂ်ႈမူၼ်ႈꧦသိူဝ်းꧦသေ ယဝ်ႉၵေႃႈလူဝ်ႇၶိုၼ်းပွၵ်ႈဢွၵ်ႇလၢၼ်ႉမိူဝ်းၵႂႃႇ ႁင်းမၼ်းၵူၺ်း။ "လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းဝူၼ်ႉဢၼ်ႁၢင်ႈလီသေ မီးၵႃႈၶၼ်တေႉꧦ။ မၼ်းပဵၼ်ၽႃဢၼ်ႁၢင်ႈလီတေႉတေႉ ဢၼ်သူၶဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈမိူဝ်းႁၼ်လႆႈၵူႈတီႈၼၼ်ႉသႄႈ "။ ။
တိုၼ်း>> coffee on the wall.
လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်
By မၢဝ်ႇၼုမ်ႇ » ယၢမ်း» August 10, 2017
လွင်ႈတၢင်း» ၸိူင်းပွတ်း, လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ၵူၼ်းမိူင်းတင်းၼမ် ဢၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ပၼ်ႁႅင်း တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈယိုတ်းသၽႃး Congress ၽွင်းသၽႃး တိုၵ်ႉတေမၵ်းမၼ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉမႂ်ႇ တႃႇႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 07 January 2021 (လိူၼ်ၸဵင်ႈလွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်ဢၢၼ် ၼႂ်းသၽႃး Congress ၼႂ်းဝဵင်းလူင် ဝေႃႇသျိင်ႇတၢၼ်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတႅၼ်းၽွင်းသၽႃးတႂ်ႈ လႄႈ တႅၼ်းၽွင်းသၽႃးသုင် (the House of Representatives and the Senate) ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် တွၼ်ႈတႃႇတေမၵ်းမၼ်ႈ ၽူႈဢွင်ႇပေႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ယူႇ ဢမ်ႇပႆႇတၼ်းလႆႈမၵ်းမၼ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ် ၸုမ်းၽၢႆႇပၼ်ႁႅင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ ပႃႇတီႇ Republican ဢၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ဝႆႉယူႇ တီႈၼႃႈသၽႃးၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈယိုတ်းသၽႃး လွမ်ႉႁွပ်ႈသၽႃးဝႆႉ ပေႃးၸွတ်ႇၵႂႃႇၵူႈတီႈသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇထိုင်တီႈၼႂ်းသၽႃးလႄႈ ထိုင်တီႈတႅၼ်းၽွင်း သၽႃးၶဝ် ပေႃးလႆႈပၢႆႈဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈႁင်းၽႂ်မၼ်း ဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈဢၼ် ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ၽၢႆႇပၼ်ႁႅင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ ၶဝ်ႈယိုတ်းသၽႃး ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၶတ်းၶႂၢင် ၼင်ႇႁိုဝ် သၽႃး Congress ပေႃးတေဢမ်ႇၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ၽူႈဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵျူဝ်း ပၢႆႇတႅၼ်ႇ ပႃႇတီႇ Democrat ၶိုၼ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵေႃႉမႂ်ႇလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉဢူၼ်ဢၢၼ်လူင်ၼႆႉသေ ဝၢႆးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶဝ်ႈၵုမ်းထိင်း ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် လႆႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ သၽႃး Congress လႆႈၶိုၼ်းသိုပ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်သေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNN တႄႉ ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ သၽႃး Congress ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း မၢႆ (25) (25th Amendment) ၼင်ႇႁိုဝ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ လႄႈ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပေႃးတေၸၢင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်တႅၼ်းတၢင် ၸွမ်ၸိုင်ႈလႆႈ ၼင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈသၽႃး Congress သေ သင်ဝႃႈၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း မၢႆ (25) (25th Amendment) ၼႆႉလႄႈ သဵင်ၵၢင်ၸႂ် တႅၼ်းၽွင်းသၽႃး ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း တင်းၼမ်ယူႇ ပေႃးၼႆၸိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ တေၸၢင်ႈလႆႈ ထုၵ်ႇထွၼ်တူဝ်ႈ ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၵွၼ်ႇတေမူတ်းသဵင်ႈ ဢႃႇယုတၼ်းႁဵင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 22 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 09:15 မူင်း ၵၢင်ၼႂ်လႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ (ဢိင်ႇသၼ်ႇ) ႁႅင်းသၼ်ႇဝႆ 6.0 ရိၵ်ႇတိူဝ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈဝဵင်း မႅၼ်ႇသ်ၾိဝ်းတ် Mansfield ၼႂ်းၸႄႈမိူင်း ဝိၵ်ႇတူဝ်ႇရီးယႃး Victoria ၸိုင်ႈမိူင်းဢေႃးသတြေးလီးယႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ႁႅင်းသၼ်ႇၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆၼႆႉ တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင် တီႈဝဵင်းလူင်မဵဝ်ႇလ်ပိူၼ်ႇ Melbourne ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းယႂ်ႇသုတ်း ၶွင်ၸႄႈမိူင်းဝိၵ်ႇတူဝ်ႇရီးယႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးႁိူၼ်းယေး လႄႈ ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈ လူႉၵွႆၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးၶေႃႈမုၼ်း ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းဝိၵ်ႇတူဝ်ႇရီးယႃး လႆႈဢွၵ်ႇမႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၼ်ၾၢင်ႉၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈ ႁႂ်ႈပၢႆႈၵႂႃႇယူႇတီႈလွတ်ႈၽေးဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ယွၼ်ႉဝႃႈ ႁိူၼ်းယေးႁိူၼ်းတိူၵ်ႈ မီးလွင်ႈတႅၵ်ႇၸတ်ႉ ၵူဝ်လႆႈလူမ်ႉၵူၼ်ႇပင်းတဵင်သႂ်ႇၵူၼ်းလႄႈ လူတ်ႉၵႃးဢၼ်ၵႂႃႇမႃး ၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပိုၼ်ၽႄႈဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်းဝဵင်းလူင်မဵဝ်ႇလ်ပိူၼ်ႇ Melbourne လႆႈၸီႉသင်ႇၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉၼႂ်းႁိူၼ်းတိူၵ်ႈတင်းမူတ်းလႄႈ ႁႂ်ႈၶၢႆႉပၢႆႈၵႂႃႇယူႇ ဢွင်ႈတီႈလွတ်ႈၽေးဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၵူဝ်ပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇထၢင်ႇထိူမ်သေ ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈၸၢင်ႈလူမ်ႉၵူၼ်ႇပင်းလႆႈၵူႈမိူဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 September 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ဢၼ်မီးႁႅင်းသၼ်ႇဝႆ 6.0 ရိၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လူႇသျဵၼ်ႉ (Luxian) ၸႄႈမိူင်းသေၶျူၼ် (Sichuan) ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇသေ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆယဝ်ႉ တီႈဢေႇသုတ်း 3 ၵေႃႉ လႄႈ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း တီႈဢေႇသုတ်း 60 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ 7,000 ပၢႆ လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈတီႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 4 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (Ministry of Health and Sports, Myanmar) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,294 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 41 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
မေႃယႃၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း 8,107 ၵေႃႉသေ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 1,294 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 4 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 19 : 00 မူင်း ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 3 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း 978 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶိုၼ်းမႄးသပ်းၸႅင်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၵူၼ်းပဵၼ် 978 ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇ 3 ၵေႃႉ လႆႈသႂ်ႇသၢႆမၢႆသွၼ်ႉၵၼ်ဝႆႉပဵၼ် 2 ၵမ်းလႄႈ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ် မီး 975 ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း 975 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇပၢၼ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 2 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပင်းတရ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 1 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 1 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 711 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 57 ၵေႃႉ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ 115 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 55 ၵေႃႉ၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ 2 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 9 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၵူၺ်း 9 ၵေႃႉ၊ ၼေပျီႇတေႃႇ 9 ၵေႃႉ လႄႈ တိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ 4 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇပၢၼ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 2 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပင်းတရ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 1 ၵေႃႉ လႄႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 1 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 4 ၵေႃႉ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းၸွမ်းလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်းသေ ႁူႉဝႃႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 4 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး 17,794 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 412 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 5,195 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ ဢိၵ်ႇ ၵူၼ်းၸွမ်းလူတ်ႉၵႃးလႄႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 October 2020 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸီႉသင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးတေႃႉ တၢင်ႇၵုၼ်ႇ၊ ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးတေႃႉတၢင်ႇၵူၼ်း လႄႈ ၵူၼ်းၸွမ်းလူတ်ႉၵႃးၶဝ် ပေႃးတေၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆ တေလႆႈပႃးဝႂ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵမ်ႉထႅမ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝူင်ႈယဝ်ႉသေ ဢမ်ႇမီးၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပၼ်ၶဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ လၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ဢၼ်တေၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ဝဵင်းပၢင်လွင်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ဝဵင်းယႂႃႇငၼ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵူတ်ႇထတ်းၵႂႃႇၼႅၼ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃၼႃ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 4 October 2020 သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Tachileik News Agency ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸီႉသင်ႇဝႃႈ တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 5 October 2020 ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႃး တေႃႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းၸွမ်းလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်တေႃႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးသေ ၶႂ်ႈၵႂႃႇၵႃႉၶၢႆတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇမိူင်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် တေဢဝ်ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း RDT (Rapid Antigen Diagnostic Test Kit) ၵူတ်ႇထတ်းပၼ် ၸွမ်းလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢိၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ တေႁဵတ်းပၼ်ဝႂ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈႁပ်ႉႁွင်း ပၢႆးယူႇလီ တွၼ်ႈတႃႇတေလတ်းၽၢၼ်ႇလႆႈ တၢင်ႇၸႄႈမိူင်း လႄႈ တိူင်း ဝႃႈၼႆ၊ သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းၸွမ်းလူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇၵႃႉၶၢႆယဝ်ႉ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း မိူင်းတႆးၼႆ တေလႆႈၶဝ်ႈၵဵပ်းတူဝ် ဢွင်ႈတီႈဢၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ တႃႇ 14 ဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 5 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13 : 15 မူင်း ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း – www.worldometers.info/coronavirus/ ဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (213) မိူင်း (213 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး (35,400,897) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး (1,041,829) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး (26,629,310) ၵေႃႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶႄႇ – ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် လွင်ႈၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ၶႄႇ လၢတ်ႈဝႃႈ သင်ႁဝ်းတိုၵ်းမီးလွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇၼႆ တေဢမ်ႇမီးသင် မႃးၶတ်းၶႂၢင်ႁဝ်းလႆႈ ပႃးၸဵမ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇ လုမ်ႈၾႃႉႁူႉႁၼ်ၸွမ်းၵၼ်လီ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၼ်ႁႃ ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶႄႇၵေႃႈ ဢၢင်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၶွင်ၶႄႇမိူင်းလဵဝ်ၵူၺ်းၼႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢၼ်ယူႇၸမ်ၼမ်ႉ ပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း သုမ်းပုၼ်ႈပၼ်ၶႄႇ တင်းၼမ်တင်းလၢႆလႄႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်မႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၶဝ်ႈမႃးဢိူမ်ႈၶၢင်ႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ လႄႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်းသေ ဝၢႆးသေ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၶႄႇ – ဢႃႇသီႇယၼ်ႇမိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 3 August 2021 ၼႆႉ ၶႄႇယွမ်းဢူၼ်ႈၵႂၢမ်းတေႃႇ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇမႃး။
Wang Yi ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၶႄႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶႄႇ တေဢမ်ႇဢဝ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း ပဵၼ်သုၼ်ႇၶွင်မိူင်းၶႄႇ မိူင်းလဵဝ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ လႄႈ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၶႄႇ တေဢမ်ႇတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇႁင်းၵူၺ်း ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉၶိုၼ်ႈမႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉယူႇမိူၼ်ၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ဢၼ်တၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ႈမႃးတူင်ႉၼိုင် ႁဵတ်းၶိတ်ႈႁဵတ်းပၢႆႇတေႃႇၶႄႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇ-ပႄႈသိၾိၵ်ႇ Indo-Pacific ထိုင်တီႈ ၶႄႇ – ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ပေႃးလႆႈမီးလူတ်းယွမ်း လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၶႄႇ ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ယူႇႁိမ်းၵိၼ်ၸမ်ၵၼ်သေ ၶႄႇ တိုၼ်းတေၸုၵ်းမၼ်ႈ ယူႇႁိမ်းၶၢင်ႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇၵႂႃႇ တႃႇတေႃႇသူႈၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶႄႇ လႆႈႁႃယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း 190 လၢၼ်ႉတူတ်ႉသ် ပၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢေးသျုးယဝ်ႉသေ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီယူႇလီထႅင်ႈတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ 10 မိူင်းၵေႃႈ လႆႈလၢတ်ႈယိၼ်းၸူမ်းၶႄႇ လွင်ႈဢၼ်ၶႄႇ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉလႄႈ ၶႄႇ – ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ တေသိုပ်ႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး လွင်ႈတႃႇတေၽႄမႅင်ႇၶေႃႈမုၼ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၶႄႇ – ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ တင်းမူတ်းၼႆႉ လႅပ်ႈတေလုၵ်ႉမႃးတီႈဢၼ် ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ Lloyd Austin ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမႃးတီႈ ဢေးသျုးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈၼႂ်းဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃး ၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တီႈႁိူၼ်းႁေႃၶၢဝ် ယင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ ၶႃႇမႃႇလႃႇ ႁႄးရ်ရိတ်ႉသ် (Kamala Harris) ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မီးလွင်ႈတေဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းမႃး တီႈမိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ လႄႈ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းထႅင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်မီးဝႆႉဝႃႈ “ဢမေႇရိၵၢၼ်ၶိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ” ၼႆၼၼ်ႉသေ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁူၺ်းသူၼ်းသဵင်ၵၢင်ၸႂ် ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တေႃႇသူႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈၶႄႇ လႄႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽူႈၼမ်း G7 တေၸႅၵ်ႇယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ပၼ်မိူင်းၵွတ်းၽၢၼ် 1,000 လၢၼ်ႉတူတ်ႉသ် လႄႈ ၸီႉၸမ်ႈလွင်ႈၶႄႇ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼႂ်းသိၼ်ၵျၢင်း၊ ႁွင်ႇၵွင်ႇ လႄႈ ထႆႇဝၼ်ႇ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 13 June 2021 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ REUTERS ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၸုမ်း 7 ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် G7 ဢွၵ်ႇသပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၸီႉၸမ်ႈၶႄႇ လၢႆလွင်ႈလၢႆဢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈၶႄႇ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းသိၼ်ၵျၢင်း၊ သုၼ်ႇလႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်းၶေႃ ၵုၼ်ႁွင်ႇၵွင်ႇ လႄႈ ပၼ်ႁႃၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၶႄႇ – ထႆႇဝၼ်ႇ ဢိၵ်ႇတင်း ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈသိုပ်ႇႁႃတူၼ်ႈတေႃ တီႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႆယဝ်ႉ။
“ၸုမ်း 7 ၸိုင်ႈမိူင်း တိုၼ်းပၼ်ႁႅင်း လၢႆးဢုပ်ႉပိူင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ၼင်ႇဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ် လႄႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶႄႇ မီးလွင်ႈၼပ်ႉယမ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ဢုၺ်ၵူ (Uyghurs) ၸႄႈမိူင်းသိၼ်ၵျၢင်း လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၵုၼ်ႁွင်ႇၵွင်ႇ ဢၼ်လႆႈမီးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵၼ် ၶႄႇ – ဢင်းၵိတ်း” ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶႄႇ ပၼ်တၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ႁႂ်ႈလႆႈၵူတ်ႇထတ်းႁႃ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈတူၼ်ႈတေႃ ၸိူဝ်းမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၼင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ဢိၵ်ႇတင်း ႁႂ်ႈဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၶႄႇ – ထႆႇဝၼ်ႇ ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ဢုၺ်ၵူ (Uyghurs) လႄႈ ၶိူဝ်းၵူၼ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ဢၼ်မီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢေႇ မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၢၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းႁႂ်ႈယူႇဝႆႉ ၼႂ်းဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်းလူင် (camps) ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ပွတ်းတွၼ်ႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ပိုၼ်ႉတီႈ သိၼ်ၵျၢင်း (Xinjian) သေဢမ်ႇၵႃး ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းမိူင်းၶႄႇ ယင်းပၢႆၸႂ်ႉႁႂ်ႈၼင်းယိင်း မုတ်ႇသလိမ်ႇ ၵိၼ်ယႃယႃႉလုၵ်ႈ (ယႃႁၢမ်ႈမီးလုၵ်ႈ) လႄႈ မီးပႃးလွင်ႈတဵၵ်းတဵင် ၸႂ်ႉၵိၼ်ႁႅင်းလၢႆၼၢင်းယိင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၶႄႇဢွၵ်ႇမႃးတုမ်ႉတွပ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈတႄႉမၼ်း ၼႆသေဢမ်ႇၵႃး ဢွၼ်ၼႃႈတေထိုင်ပၢင်ၵုမ် G7 ၼႆႉ ၶႄႇယင်းပၢႆဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ၾၢင်ႉ ၸုမ်း 7 ၸိုင်ႈမိူင်း G7 ထႅင်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် မိူင်းဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢေႇ တေမႃးပဵၼ်ၽူႈတႅပ်းတတ်းပၼ် ၵၢမ်ႇၸႃႇတႃႇ လုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်းသုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 11 April 2021 (ဝၼ်းလိူၼ်သီႇလပ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ယူးႁူပ်ႇ ၵျူဝ်းသႅပ်ႉ ပူဝ်ႇရႄႇလ် (Josep Borrell) လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် တေတုမ်ႉတွပ်ႇတေႃႇ ငဝ်းလၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၶႄႇ လႄႈ ရၢတ်ႉသျႃး ၶတ်းၶႂၢင် ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။ သင်ဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈၶိုၼ်း တီႇမူဝ်ၶရေႇသီႇၼႆၵေႃႈ ယူႇတီႈႁူမ်ႈတုမ်ယူးရူပ်ႇသေ တေၸွႆႈထႅမ် ၽၢႆႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ထႅင်ႈတင်းၼမ်ယူႇၼႆ Josep Borrell လၢတ်ႈၵႂႃႇပႃးၼင်ႇၼႆ။
Josep Borrell တႅမ်ႈတၢင်ႇၼိူဝ် Blog ႁူမ်ႈတုမ်ယူးရူပ်ႇဝႃႈ “ယူႇတီႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေ ၶတ်းၸႂ်တေပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူၺ်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းလွင်ႈၶၢႆပၼ်ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇ ၶႄႇ လႄႈ ရၢတ်ႉသျႃး ၶတ်းၶႂၢင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင်ယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလႆႈၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵၼ် တင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ တေမီးလွင်ႈၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်တင်းၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ဢိင်ႇၼိူဝ်ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၾႃၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၽၢႆႇႁဝ်းၶႃႈ တိုၼ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶတ်းၸႂ်ယူႇၼႆ Josep Borrell တႅၼ်းတၢင် မိူင်းဢၼ်ပဵၼႅ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ႁူမ်ႈတုမ်ယူးရူပ်ႇ 27 မိူင်းသေ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၸုမ်း AAPP ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တင်ႇတႄႇဢဝ်ဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉမႃး ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ်သေ ၽျႅၵ်ႈယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉတၢႆမီးၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸဵတ်းပၢၵ်ႇပၢႆ ၼႂ်းၼၼ်ႉႁူမ်ႈပႃးလုၵ်ႈဢွၼ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇပႆႇႁူႉလွင်ႈသင် 46 ၵေႃႉ လႄႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းဝႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်း သၢမ်ႁဵင်ၵေႃႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႁူမ်ႈပႃး ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ႇ ဢၼ်လူႉတၢႆၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းသုၵ်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဝၼ်းလဵဝ် 82 ၵေႃႉသေ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၼႆႉၽၢႆႇၸုမ်း AAPP ၵေႃႈ ယင်းတႅၵ်ႈၼိူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ပၢင်ဢွင်ႈတီႈဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
Josep Borrell လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းၸႂ်လူင်လၢင် လႄႈ မႆႈၸႂ်သေ ပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉ ငဝ်းလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၶႄႇ လႄႈ ရၢတ်ႉသျႃး ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသေ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၶၢႆၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈယူႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လႄႈ ၽူႈဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးတေ ထုၵ်ႇပွႆႇတူဝ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈယူးရူပ်ႇ လႆႈတုၵ်းယွၼ်း လႄႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်မႃးယူႇ တႃႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၽူႈဢၼ်ဢွဝ်ႁူဝ် ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉထႅင်ႈယူႇဝႃႈၼႆ။
Josep Borrell လၢတ်ႈဝႃႈ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ႁူမ်ႈတုမ်ယူးရူပ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈမီးၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼမ်သေတႃႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပဵၼ်ၼမ်ႉပဵၼ်တူဝ်မႃးၶိုၼ်းၼႆ တေတိူဝ်းၽိူမ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵႃႉၶၢႆ လႄႈ လူင်းတိုၼ်းလၢင်း ယူႇဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီႊ 2019 ၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈၼိူင်းတူၺ်း ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၶႄႇ လႄႈ ယူးရူပ်ႇ ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉၼႆၸိုင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းၶႄႇၼႆႉ တေမီးယူႇ မွၵ်ႈ 19 ပီႇလီႇယၼ်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇတေႃႇလႃႇသေ ၽၢႆႇယူးရူပ်ႇၵူၺ်းမီးယူႇမွၵ်ႈ 700 လၢၼ်ႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇတေႃႇလႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလွင်ႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းသေ ၶတ်းၸႂ်ပၼ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း ပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈပႃးၶွမ်ႇပၼီႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 2 ဢၼ် လူၺ်ႈၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၽူႈထတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်မိူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ မိူင်းဢူၺ်းလီမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းဢေးသျႃးၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉဢမ်ႇပႆႇၽွမ်ႉတႃႇတေၵိုတ်းယင်ႉပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉလႄႈ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇပေႃးႁၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေယူပ်ႈယွမ်း ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဢမ်ႇထၢင်ႇသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်းႁၢႆႉ ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ ဢမ်ႇႁူႉၸုမ်း ႁဵတ်းႁၢႆႉတၢႆထင်တီႈ ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းမၼ်း။
မိူဝ်းဝၼ်းထီႉ 13 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈၸၢႆးတဵင်းတၢၼ်ႇ (ဢၢႆႈလႅင်) ဢႃႇယု 46 ပီႊ တီႈယူႇပွၵ်ႉႁွင်ႇ (ပွၵ်ႉ 5) ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်းႁၢႆႉ ဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ ဢမ်ႇႁူႉၸုမ်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉတီႈၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း ထိုင်တီႈလႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆထင်တီႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆ ၸၢႆးတဵင်းတၢၼ်ႇ မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 13 November 2020 ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 14:00 မူင်း တီႈၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း မၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၽႂ်ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႉမႃးႁဵတ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်တၼ်းႁၼ် သေၵေႃႉၶႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸၢႆးတဵင်းတၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇႁိူၼ်းဝႆႉႁင်းၵေႃႉလဵဝ်၊ တေဝႃႈၵူၼ်းႁၢႆႉ တင်ႈၸႂ်မႃး ၶႃႈႁႅမ်တၢႆသေ ဢၢၼ်းၸူၼ်ဢဝ် ငိုၼ်းၶမ်းၼႆၵေႃႈ မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး ငိုၼ်းၶမ်းသင်ၶႃႈ။
ၽိူဝ်ႇထိုင်ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 16:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းပရႁိတ ၸင်ႇၵွႆႈမႃး ဢဝ်တူဝ်တၢႆမၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း တီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈသေ မေႃယႃၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ႁွႆးၸဵပ်း ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉၼႆႉ ပဵၼ်တီႈႁိမ်းငဝ်ႈႁူၽၢႆႇသၢႆႉ တႅင်းပွင်ႇၵႂႃႇတီႈႁိမ်းၵႅမ်ႈ၊ ၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈ ႁူႉၸွမ်းဝႃႈ ပဵၼ်ႁွႆးမၢၵ်ႇၵွင်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ႁွႆႈမိတ်ႈတႅင်း လဵၵ်းလႅမ်တႅင်းၶႃႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ထိုင်မႃး ဝၼ်းထီႉ 14 November 2020 ဝၼ်းလိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလပ်း ၼႆႉတႄႉ လႆႈပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ် ၸၢႆးတဵင်းတၢၼ်ႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်းသေ ၽၢႆႇပလိၵ်ႈဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၶဝ်တႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိုတ်ႇ ဢမူႉၶတီးဝႆႉယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ ပီႈပီႈၼွင်ႉၼွင်ႉ ဢၼ်ယူႇဝႆႉလၢႆတီႈလၢႆတၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းသေ လွင်ႈတႃႇတေ ႁႅၼ်းသွမ်းလူႇတၢၼ်းပၼ် ၸၢႆးတဵင်းတၢၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇလႆႈတႅပ်းတတ်း သင်သေလွင်ႈၶႃႈ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 November 2020 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢူးၸူဝ်းထုၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၽႄ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ထုၵ်ႇၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၸိုဝ်ႈ ဢမ်ႇႁူႉၸုမ်း ဢဝ်ၵွင်ႈပိုတ်းယိုတ်း ထိုင်တီႈႁိူၼ်းသေ ၵူၺ်းၵၢမ်ႇလီ မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢၼ်တၼ်းတိူဝ်ႉၺႃးသေလုၵ်ႈ လႄႈ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 01-06 October 2021(လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ထိုင် လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း/တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း (KNU/KNLA) တပ်ႉၸုမ်း (5) လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝူင်ႈ တီႈၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၽႃပုၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇတေႃး 16 ပွၵ်ႈသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူႉတၢႆ 12 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸၼ်ႉၶုၼ်သိုၵ်းလူင် 1 ၵေႃႉ လႄႈ ႁူဝ်မူႇ 1 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 26 ၵေႃႉၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းလႅင်ႇၶၢဝ်ႇ KNU ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း (KNLA) ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ (404)၊ ၶမယ (406)၊ ၶမယ (10) ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၸၵၶ (8) ၼၼ်ႉ ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတွႆႇလူဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇတေႃး ဢၼ်တပ်ႉၸုမ်း (5) KNLA ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈထုၵ်ႇၺႃးၸုမ်းသိုၵ်း KNLA ဢဝ်မၢၵ်ႇမူၵ်းတိုၵ်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈဝေႇမူင်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်ႈထီႉ 04 October 2021 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈလူင်ပိုတ်းယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝေႇမူင်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလူႉလႅဝ် 36 လင်၊ ထိုင်မႃးဝၼ်းထီႉ 06 October 2021 တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် BGF ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ယႃႉလူႉလႅဝ် သူၼ်၊ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်ႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ႁၢင်ႈၵၢင်မၢၵ်ႇဝႆႉပႃး ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း