text:
ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ တင်း ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇပႅၵ်ႇသင်ၵၼ်၊ ပိူင်ႈသင်ၵၼ်။ ပႅၵ်ႇဢၼ်ပွၵ်းလႄႈ ဢၼ်သုင်၊ ပိူင်ႈဢၼ်ယၢဝ်းလႄႈ ဢၼ်ပွတ်းၼၼ်ႉၼႃႇၼႆ။ ဢၼ်ပွၵ်း လႄႈ ဢၼ်သုင်တႄႉ ၸႂ်ႈယဝ်ႉ၊ ႁဵတ်း ႁိုဝ်ပႃးမႃးဢၼ်ယၢဝ်း လႄႈ ဢၼ်ပွတ်း၊ တူၺ်းသင်ႁေဝႃႈ။ တူၺ်းတီႈ ၶေႃႈပိုတ်ႇပၢင်ႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉႁေဝႃႈဢေႃႈ။ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းပွၵ်းသေတႃႉ ၶွင်မၼ်းယၢဝ်းၼႃႇလူင်၊ ၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်မၼ်းၶႃႈၵႂႃႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၾိင်ႈမိူင်းတေႁူမ်ႇငမ်း လႄႈ ၽဝမၢၵ်ႈမီးၵူၼ်းမိူင်း တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။ ၼင်ႁိုဝ် တေၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈၶိုၼ်း ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလဵဝ်ၵၼ် လႄႈ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေမူၼ်ႉမႄးလႆႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်ႈပိုၼ်ႉတႃႇပူၵ်းတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တီႈမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၾႅတ်ႇတရႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေလမ်ႁူဝ်ၶတ်းၸႂ်ပွင်သၢင်ႈၵႂႃႇ။ ၼႆႉၵူၺ်းပႆႇယဝ်ႉ၊ သမ်ႉပၢႆဝႃႈ တေႁဵတ်းဢၼ်ၼၼ်ႉဢၼ်ၼိထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ ၶွင်ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇတႄႉ ပွတ်းပွတ်းၵွႆး၊ တေႁႃၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၶိုၼ်း ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလဵဝ်ၵၼ်၊ တေသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ တေတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႇတရႄႇ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေယုၵ်ႉ မုၼ်းပၼ်ပၢၼ်ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆ လၢတ်ႈၵႂႃႇႁိုင်သီႇမီႉၼိတ်ႉၵွႆး။
ပေႃႈလုင်းၸိူၼ်း – ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉတႄႉ လၢတ်ႈ ယၢဝ်းလိူဝ် ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ သွင်ပုၼ်ႈ။ တေ လတ်းသိုဝ်ႈၶိုၼ်း ၾိင်ႈတတ်းသိၼ်ဢၼ် ႁိူဝ်ႈၵိူင်းဝႆႉ၊ တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ လွင်ႈၵိၼ်သူး လၢပ်ႈ ငိုၼ်းယဵတ်ႈငိုၼ်းမွၼ်၊ တေႁေႉၵင်ႈ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း၊ တေတိုၵ်း ယႃႉပႅတ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊ တေၵွၼ်းၵုမ်းၽၼ်ႇ တႃႇၸိုင်ႈမိူင်း ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈႁူင်ႈႁၢႆသုမ်းလၢႆ၊ တေပူၵ်းပွင်ပၼ် ၽဝၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် တႃႇႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းတီႈလိၼ် ဢၼ်ၺႃးသိမ်း လိပ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၽဝ ၵူၼ်း ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ … ဢႃႉလူဝ်ႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉမႃႇလၢႆ ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂႃႇတႄႉ။
လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ – တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵျွင်းၶဝ် တေလႆႈႁပ်ႉႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၸၼ်ႉသုင်၊ ယဝ်ႉသမ်ႉ တႃႇဝႆႉၼၵ်းတေႃႇၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူတႃၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉ ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈပႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈၼႄႇ။ ၵူၺ်း တေႁဵတ်းသင်ပၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၼ်ႊ ဢၼ်တူၵ်းတႅမ်ႇလိူဝ်မၢၼ်ႊ ဢၼ်ၺႃးၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ယူႇၼႆ ဢမ်ႇတူၵ်ႇ ၵႂႃႇသေၶေႃႈ။ ၼႆႉ ၶႂ်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးဝႆႉဢေႃႈ။
ၸိူၼ်း – ယူဝ် ပဵၼ်ၸိူင်ႉပိူၼ်ႈႁူင်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ထႅင်ႈ ယူဝ်ႉၼေႃ။ မွၵ်ႈၵၢင်လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မီးၶၢဝ်ႇၵၢင်လၢႆဝႃႈ ၼႃႈသွၼ်းၼမ်ႉ မၢၼ်ႈမိူင်း တေမီးၵူၼ်းယုင်ႈယၢင်ႈ သၢၼ် ၶတ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ တေၸၢင်ႊသႄႇယူင်းလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၶွမ်ႈၶတ်းတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸွတ်ႇ တူဝ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉမိူင်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေႁေႉ ႁၢမ်းလႆႈၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေႁႅၼ်း တမ်း မၢႆမီႈႁိပ်ႇငႅၼ်းတေႃႇ ၵူၼ်းၼေၵၢင်ၸႂ် ၶဝ်။ ယဝ်ႉသမ်ႉ တေယိူင်ႈလၢႆးမိူင်းၶႄႇသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၢႆမီႈ တႃႇႁိပ်ႇငႅၼ်း ဢႅၼ်ႇၵျီႇ ဢူဝ်ႇၶဝ်ထႅင်ႈၼႆဝႃႇ။ ၶၢဝ်ႇၼႆႉ ႁူင်မႃး ပႆႇပူၼ်ႉသွင်ဝူင်ႈ လွင်ႈငျဵင်းၸုၸီႇလူင် ဝူင်ဢွၵ်ႇမႃးၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယိုင်။
လႃႉ – တေလႆႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင်သင် ဢႅၼ်ႇၵျီႇဢူဝ်ႇၶဝ် တေၺႃးမိပ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၸင်ႇဢမ်ႇတူၵ်ႇဢမ်ႇတၵ်ႉ လွင်ႈၶဝ်သေဢိတ်းၼႆၶႃႈၵႂႃႈ။
ၸိူၼ်း – ၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢဝ်သူဝႃႈလႃႈ။ ႁဝ်း ၼႆႉ ၵုမ်ႇၺႃးပိူၼ်ႈၽၢမ်းတႃယူႇၵွႆးၼႃႇမေႃႉ၊ လၢႆၵမ်းထပ်းၵၼ်မႃးၵေႃႈ ႁၼ်သင်ထၢင်ႇ ပဵၼ်ဢၼ်ပွမ်ယူႇ တိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဝႃႈ။ မိူဝ်ႈတႄႇငိၼ်းၶၢဝ်ႇတႄႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇယူႇလီလႄႈ ယွၼ်းပေႃး၊ တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ ၸဵမ်ပိုင်းႁေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းလႅပ်ႈလွႆႈယဝ်ႉ ၸင်ႇထွၼ်တူဝ်ၼႆၼေႃႈ။ ၽိူဝ်ႇၶိုၼ်းငိၼ်း ၵႂၢမ်းမေးမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉလူး။ ယွၼ်းပေႃးဝႆႉႁိုင်ယဝ်ႉသေတႃႉ ယွၼ်ႉပၢႆးယူႇလီလႄႈ ထွၼ်တူဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၼႆဢမ်ႇႁိုဝ်။
လႃႉ – ႁၢင်ႈႁႅၼ်းလႅပ်ႈလွႆႈယဝ်ႉ ၸင်ႇထွၼ်တူဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅပ်ႈဢမ်ႇၸပ်းၶႃႈၼႃ။ ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်း ဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ယူႇ တီႈဢေႃးသထရေးလီႇယႃႇ ၼၼ်ႉ လႆႈၶီႇ ၶိူင်ႈမိၼ်သိုၵ်း မႃးလူင်းသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ ယဝ်ႉ ၼႅတ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းမႃး၊ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်တေ လႆႈ ပုတ်ႈႁဵတ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈ ၶၢဝ်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၵႂႃႇမီးတီႈ မေႃႇရူဝ်ႇၵူဝ်ႇ၊ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၶမ်ႈၸင်ႇၽႅဝ်မႃးလႆႈ ၶႃႈလူး။ ပေႃး ထၢၼ်ႈဝႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉလႅပ်ႈလွႆႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇႁိပ်ႈၵိၼ်းမိူၼ်ၼႆၶႃႈသႄႈ။
ၸိူၼ်း – ဢိူဝ်ႈ ၸင်ႇဝႃႈ၊ ပေႃးဢမ်ႇမီးလွင်ႈပိုတ်ႇ ပၢင်ႇလူင်ႉလႅင်းတေႃႇၵၼ်ၼႆႉ ၵႆႉပဵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႆႉႁဵတ်းသလေႃႉၼႃႇၵေႃႈ ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊယုမ်ႇၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ လွင်ႈဢူးဝိၼ်းထဵင်ႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵမ်း႞ဝႃႈ ယွၼ်းဢွၵ်ႇ၊ ၵမ်း႞ဝႃႈ လိုပ်ႈဢွၵ်ႇ။ ယူႇယူႇ သမ်ၶိုၼ်းယုၵ်ႉတၢင်ႇၶႃႇ ႁႂ်ႈႁဵတ်း ၽူႈၼၢမ်းၼႃႈ ၼႆဝႃႇ။ တေႃႇပေႃးဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ယဝ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈထဵင်ၵၼ်၊ တိုၵ်ႉလႆႈထိမ်ႇၵၼ်၊ တိုၵ်ႉလႆႈငမ်းငဝ်းၵၼ်ယူႇ၊ ၶိုၵ်ႉ ၵျႃႉၼေႈၶဝ်ၼႆႉၵေႃႈ။
လႃႉ – တေႉၶႃႈၼေႃႈ ၊ သုတ်းတီႈဝႃႈ ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်း ဢမ်ႇယူႇလီလႄႈ တင်းလႆႈယႃႉ ပႅတ်ႈၶပ်ႉမၢႆ တႃႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်း တီႈမိူင်းဢေႃး သထရေးလီႇယႃႇ ပုၼ်ႉၼႆၵေႃႈ ၵေႃႉလၢတ်ႈ လၢတ်ႈယူႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ၵႂၢမ်းၵူၼ်းသလေႃႉလႄႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ယုမ်ႇ။ ၵမ်းလိုၼ်း ယုၵ်ႉ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ တင်း ၸေႃႇမျိၼ်ႉမွင်ႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၼိုင်ႈ တင်း သွင် ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈတိုၵ်ႉထၢင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းၵိၼ် ပေႃႉၵိၼ်ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။
ၸိူၼ်း – ဢိုမ်း! ပေႃးဝႃႈ လွၵ်းမၼ်းႁႅင်ႉၼမ်ၼႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁတ်းယုမ်ႇၼၼ်ႉၼႃႇမေႃႉ။ ၶွင်ဢမ်ႇယၢမ်ႈမီးမႃး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႇ၊ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵိူတ်ႇမႃး ၶႂ်ႈယုမ်ႇယၢပ်ႇပႅတ်ႈၵႂႃႈ။
လႃႉ – ယုမ်ႇဢမ်ႇယုမ်ႇ ဝႆႉႁေၵမ်း႞ၶႃႈၼေႃႈ။ ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႊတေပဵၼ်လႆႈတေႉတေႉ တေမီးဢၼ် လႂ်ၶႃႈၼေႃ။ ယူႇတီႈပေႃႈလုင်းၸိူၼ်း လၢမ်းႁၼ်ၶႃႈၵႂႃႈ။
ၸိူၼ်း– ဢိုမ်း! လူႉၵျႃႉ ပေႃးတၢၼ်ႇ ပေႃႈသုမၼ ၶဝ်ဝႃႈယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႇပႆႇပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ႁဵတ်းမႃးၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ၵေႃႇမတီႇၽၢႆႇၾိင်ႈမိူင်းႁူမ်ႇငမ်း၊ ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်း ၵႂႃႇႁေႃးလၢတ်ႈ လွင်ႈတေမူၼ်ႉမႄး လၵ်း မိူင်း မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ပႃးမၼ်းၵူႊမိူဝ်ႈ၊ ပႃးၵႂႃႇ ၸွမ်းၵူႊတီႈ။ ယူႇတီႈၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၽၢႆႇ ၶတ်းၶၢၼ်ႉၵေႃႉ႞ႁေ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈ တႃႇမူၼ်ႉမႄးလၵ်းမိူင်း၊ တႃႇပူတ်းယႃႉ တွၼ်ႈ ၄၃၆ ၼၼ်ႉတႃႇသေႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၼေႃႈ … ၽိူဝ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၽူႈၼၢမ်း လုမ်း တႅၼ်းၽွင်းပႄႇ ၵၢၼ်မူၼ်ႉမႄးလၵ်းမိူင်း ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽႅဝ်တႅဝ်းလင်ၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ မၼ်း ယၢမ်ႈဝႃႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃ – ပေႃးပႆႇလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တေပႆႇၸၢင်ႊမႄးလၵ်းမိူင်းၼႆ ဢမ်ႇ ႁိုဝ်။ မိူၼ်ၼင်ႇမၼ်းဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉႁေႉ။
လႃႉ – ဢၼ်ဝႃႈ တေႁႃလၢႆးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇတႃႇၸမ်ၸႂ် ၵၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈလူး။ ၸွင်ႇမၼ်းလႅပ်ႈ တေႁုၵ်ႉၸၼ်လႆႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းၶဝ်တေႉယူႇၶႃႈႁႃႉ ပေႃးလုင်းဝႃႈ။
ၸိူၼ်း – မိူဝ်ႈမၼ်းတိုၵ်ႉပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်းတႅၼ်း ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ မၼ်းယၢမ်ႈတွပ်ႇတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၶဝ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တွင်းယူႇဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ။ ပၢင်ၵုမ်ၵေႃႇမတီႇ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶေႁေႉၵင်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ (ကာလုံ) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈလႂ်ၸွမ်ၸိုင်ႈႁွင်ႉၸင်ႇ ၸိူဝ်းႁဝ်းတေ လႆႈၶိုၼ်ႈလူး ၼႆဝႃႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းပဵၼ် မႃးၸွမ်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸွင်ႇမၼ်းတေႁတ်း ႁွင်ႉၼႄႇ။ ပေႃးႁွင်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇၸႅၵ်ႇသဵင်ၵၼ် ယဝ်ႉ – မိူၼ်ၸိူဝ်ႉၽၢႆႇတပ်ႉတၢင်ႇဝႆႉ လွင်ႈသၢၵ်ႈတမ်းတၼ်းႁဵင်းသိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈ 65 ပီႊၸင်ႇတေလႆႈပေႃး ၵၢၼ်ဝႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁႃးထၢင်ႇတႄႉ မၼ်းတေပႆႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁတ်းသူႈသႄႈ။
လႃႉ – တႃႇၾိင်ႈမိူင်းတေႁူမ်ႇငမ်းတႄႉ ဢမ်ႇႁဵတ်း ဢမ်ႇဝႃႈၶႃႈယူဝ်ႉၼေႃႈ။ ယႃႇၽူမ်ႈဝႃႈမိူင်း တႆးၵွၼ်ႇ၊ တေႃႈၼင်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႇၵုင်ႈ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းယိင်း၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပေႃးဢမ်ႇ လူမ်ႈတူဝ်သေဢိတ်းယဝ်ႉ။ ယူႇၼႂ်းႁိူၼ်း ၵေႃႉလဵဝ် ၽႂ်တေမႃးငၢင်ႉၾၵ်းတူႁဵတ်းႁၢႆႉယၢမ်းလႂ် ဢမ်ႇၸၢင်ႊဝႃႈ။ ၶီႇတႅၵ်ႇသီႇ ႁင်းၵေႃႉလဵဝ် ယူဝ်ၸဝ်ႈတႅၵ်ႇသီႇတေႁဵတ်းၶဵၼ်ႁိုဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႊဝႃႈ၊ ၵူၼ်းၶပ်းတႅၵ်ႇသီႇၵေႃႈ ယူဝ်ၵူၼ်းၶီႇၸွမ်း တေၸူၼ်လိပ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇ ႁူႉၼႆ ၵဝ်ယူဝ်းယိင်းမႂ်း မႂ်းယူဝ်းယိင်းၵဝ်ယူႇ။ ၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈယိင်းသၢဝ် ယိင်ႈၶႅၼ်းၵိၼ်း၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပႆႇမေႃၵႂၢမ်းၵူၼ်းလီလီ ပေႃးၺႃးႁဵတ်းမိူၵ်ႈၶႃႈတၢႆၵေႃႈ မီးမႃးဝႃႇ။ ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ်လိူင်ႇ၊ ယႃႈမဝ်းၵမ်ပေႃးတၢၼ်ႇ တေၸႅၵ်ႇၵၼ်လႆႈလၢႆ၊ ၺွပ်းလႆႈမိူဝ်ႈလႂ် ႁူဝ်လၢၼ်ႉမၼ်း၊ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢမ်ႇတွၼ်ႉပႃးၸဝ်ႈၶွင်တေႉသေပွၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇပႃးတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းလႆႈယူႇၶႃႈယူဝ်ႉ။
ၸိူၼ်း – ဢမ်ႇၸၢင်ႊဝႃႈၼႃ၊ ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸွင်ႇၸႂ်ႈၽူႈၵုမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈႁိုဝ်လႃႇ လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ။ ပေႃးပလိၵ်ႈဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈသင်ႇၽၢႆႇတပ်ႉ ၸွင်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈ တေၸၢင်ႊၸႂ်ႉ ၶဝ်ယူႇႁႃႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊဝႃႈလူင်။ ႁႃးထၢင်ႇ တႄႉ လွင်ႈၾိင်ႈမိူင်းႁူမ်ႇငမ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယူဝ်ႉၶႂ်ႈယိူင်းၸူး ပၼ်ႁႃတၢင်းမိူင်း ရၶႅင်ႇၼၼ်ႉၵႂႃႈ ပိူင်လူင်ၼႆႉ။
လႃႉ – ပေႃးပဵၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၶိုၵ်ႉယဝ်ႉ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽၢႆႇႁဝ်းတႄႉ ၵၼ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉတႃႇ ႁပ်ႉၶိုၼ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းပၢႆႊၵႂႃႇ တၢင်းပင်းလႃးတဵတ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆဝႃႇ။ တီႈတေႉ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ပိူၼ်ႈတမ်ႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃးသေၵေႃႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇ ယုမ်ႇၵိၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။
ၸိူၼ်း – ဢႃႉပေႃးၼႆတႄႉ ဢၼ်ႁႃးဢုပ်ႇၵၼ်မႃး မိူဝ်ႈၼႆႉတင်းဝၼ်း ၼင်ႇႁၢင်ႊဢမ်ႇပႃးလွင်ႈလီၸႂ်ဢုၼ်ႇၸႂ်ၵႂ်ႊ သေၶူတ်းလႃႇမႃႈ။
လႃႉ – ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁိုဝ်ၶႃႈၼေႃႈ – ၵႂၢမ်းၼႂ်းလူမ်း ၵေႃႈ ၺႃးၽွင်းလူမ်းမႆႈထူဝ်းၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼႆ။


c: text/html

text:
လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ့် 4 ဝၼ်း ပီႊ2018ၼီႊ
တင်ႈေတႇၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်ေဢႃးၵၢတ့် 3ဝၼ်း ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ေတႃႇထိုင် လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ့် 4ဝၼ်း ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းၼၼ့် ၽူၼ်လူင်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇႄလႈ ႄမႈ ၼမ့်ငႃ့ ဢၼ်လႆႈလတ်းၶဝ်ႈ ၼႂ်းၵၢင် ဝဵင်းမိူင်းသူႈလႆယိုင်ႈၼွင်း လူၵ်ႈထူမ်ႈလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းယူႇၸမ််ၽင်ႇၼမ့် (50)လင်ပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶေရႇၸီႇၸိူဝ့်ၶိူ်ဝ်းတႆး(SNLD) ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းဝႆ့ တီႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ့်လႆႈၶွၼ်ႈတုမ်ႁႅင်းၵူၼ်း ဢိၵ်ႇၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ့် ၵႂႃႇၸႅၵ်ႇလူႇတၢၼ်း ၸွႆႈထႅမ် ပၼ်ၵူၼ်းထူပ်းေၽးၼမ့်လူၵ်ႈ ၼႆယဝ့်။
ၼႂ်းလူိၼ်ၵျ ူႇလၢႆႇ ေတႃႇထိုင် လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ့်ၼႆ့ ယွၼ့်ၽူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းႄလႈ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ့်တီႈ
ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊မူိင်းေယႃ၊မိူင်းသူႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈထူပ်းေၽးၼမ့် ထူမ်ႈႁိူၼ်းၼႆယဝ့်။
တႅမ်ႈ-မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ဝၼ််းတီႈ 10-03-2018
ဢၼွ််ႇဢတ််း
မ ူဝ်ီႈဝၼ်း်ထ ့် 06-03-2018 ၼၼ့်် ၶွမ််ႊပၼ ်ႇ Gold Gaday ႄလီႈ ၵူၼ််းမင ူ််းႄၶ်ႇမွၵ်ီႈႈ 5ႈ်ေၵ ့်မ ်းႁႁတ်း်ပၢင်ၵမို် ပၢင်သပ််းလႅင်း်တ ီႈလိုမ်း်ပွင်ၵၢၼ်ၵူီႈလွင်ီႈလွင်ီႈႄၸီႈဝႁင််းး်ေၸီႈဝႁင််းၼမ့််ၶမ်း််ေသလၢတ်ီႈ်ေၼလွင်ီႈဢၼ်ၶဝ်ၶၶ်ီႈ်ေၵ ်ႇသ ၢင်ီႈၼ ီႈတ ီႈပၢ ်းမၢၵ်ီႈမ်း ၸွမ််းသၢပ််ႇၼမမ့််ၢဝ်း် ၼၶ််းသၢမ််ေၸီႈဝႁင််း မၼ ူ်ၼင််ႇ -ပၢင်သၢ ်း းမူ်ႇ်ေၸီႈ းၼမ့််ၶမ််း ၸႁမ်ၸ ူဝ််းၼ ့်။ ၵႁဝ််ႇၵပ််းလွင်ီႈၼ ့််ေသ ဝၼ််းထ ့်09-03-2018 ၵူၼ််းမ ူင်း်ၼမ့််ၶမ်း် မွၵ်ီႈႈ 355ႈ ်ေၵ ့်ပၢ ဢွၼ်ၵၼ်ႁႁတ်း်ပၢင်ၵမို် တ ်ႇ်ေတသၢၼ်ၶတ်း် လွင်ီႈၼ ့်ၵၶ ်ႇတ ီႈ ဢွင်ီႈလႁင့််လူတ ်း ၵၢၼ်ႁပ့််ၶႅၵ််ႇးပွၵ့််ၵွင််းၼွငမ်ူဝ် း်ေၸီႈဝႁင််းၼမၶ့််မ်း် ။
ၵူၼ်း်မင ူ််းတင်း်ၼမ် ဢမ််ႇလ ီႈၸၶ်ဢၼ်ၶဝ််ေတမ ်း်ေၵ ်ႇသၢင်ီႈပၢ ်းမၢၵ်ီႈမ ်းၸ ူင့််ၼ ယွၼမ့််ၼ်း်တမို့််တ ူဝၼ့်် ီႈလ ၼ် တ ီႈၵ ၼ်ၽိုၵ််ႇသွမ်ီႈႁ ီႈၼ ်းၵူၼ််းမ ူင်း်တင်း်ၼမ်ေ်တႁၢ လၢ ၵၶ ်ႇ-ဝ ီႈၼ ။ တ ီႈပၢင်ၵိုမ်ၼၼ့်် မ ်း်ေၶ ီႈၽွမ့််လ ီႈၸၶ်ၵၼ်ဝ ီႈ တ ိုၼ််းဢမ််ႇၽွမ့််ၸွမ်း်လွင်ီႈၶွမ််ႇပၼ ်ႇၶဝ်ႈ ်ေတမ ်းလူင်း်ထိုၼ််း်ေသဢမ််ႇၵ ်း သင်ဝ ီႈ ၶွမ််ႊပၼ ်ႇၶဝ်ႈ ်ေတႁူပ့််ထူပ််းၵူၼ်း်မ ူင်း််ေသ တွင်ီႈထၢမ်ၵၢင်ၸၶ်ၵူၼ််းမ ူင်း်ၼၼ့််ႈ်ေတႁမူ်ီႈႁႅင်း်ၵၼ််ေသ သၢၼ်ၶတ််းၵၶ ်ႇ -ၼ ယဝ့််။
လိုင််းမွၵ််ႇသၶ် ပ ်ႇတ ်ႇသ ူဝ်ၽ ူၵ််ႇ ၼမ့််ၶမ်း်လၢတ်ီႈ်ေၼဝ ီႈ -ၶွမ််ႊပၼ ်ႇၶဝ် မ ်းသပ််းလႅင်း််ေၼဝ ီႈႈ်ေတ ်ေတဢဝ်ၼ ီႈလ ၼ်ထိုင့််မၢဝ််း တၢင််းၵၶၢင်ီႈႈ (24755ႈ )်ေဢ်ႇၵ ့်ပၢ ်ေသ ႁႁတ်း်ၼ ီႈတ ီႈပူၵ််းပွငၵ် ့်ၶၢ ပၢ ်းမၢၵ်ီႈမ်း ႈ ်ေတ ်ႇၵၼ်သွင်မ ူင်း်ၼ ႄလီႈ ၵူၼ််းမ ူင်း်ဢွၼ်ၵၼမ် ီႈၸၶ်တ ်ႇလ ၼ်ၽိုၵ််ႇသွမ်ီႈၵ ၼ်ႈ်ေတမူူႁ့််ၢ လၢ မူတ််း းယဝ့်််ေၵ ီႈ ၼင််ႇႁူ ဝ််ေတၸၢင်ီႈႁူမ်ီႈႁႅင်း်ၵၼ်ၵတႅ််ႇႄၶလ ီႈ ၼၼ့်် ၸင််ႇမ ်းယွၼ်း်တၢင််းၸွ ီႈထႅမ်ႁဝ််း ၸိုမ််းပ ်ႇတ်ႇ သူ ဝ်ၽ ူၵ််ႇႄလီႈ ၸိုမ််းၶတွ််ႇလ ူတ်ီႈ ႁၶ်ီႈဢွၼ်ႁႁတ်း်ပၢင်ၵိုမ်သပ််းလႅင််းပၼ်ၵူၼ်း်မ ူင်း်ဢ တ်း်ၼ ိုင်ီႈၼ ႄလီႈ ႁဝ််းၶ ီႈသွင်ၸိုမ််း်ေၵ ီႈ ၸင််ႇလ ီႈၶပ််းၶ ိုင်ပၢင်သပ်း်လႅင်း်ထတ််းထွင်ၵၢၼ်လူင််းထိုၼ််းၼ ့်ယဝ့််းလ ီႈႁူ့်င ၼ််းသႁင်ၵၢင်ၸၶ်ၵူၼ်း်မင ူ််းၼမ့််ၶမ်း်ဝ ီႈ တ ိုၼ််းဢမ််ႇၽွမ့််ၸွမ်း်လ ီႈလွင်ီႈၼ ့်လ ်းလ ်းၼ ယဝ့်် -ဝ ီႈၼ ။


text:
"ၸူဝ်ႈၸႂ်မိူၼ်ၵႆႇၼမ်ႉ သမ်ႉၽိတ်းၸႂ်ၼင်ႇၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ" ၼႆႉတႄႉၵႂၢမ်းထုင်းပီႈၼွင်ႉတႆး
ၼိူဝ်ႁဝ်းၶဝ် ၵႆႉလေႇဢဝ်ဝႃႈ မိူဝ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ မိူဝ်ႈတူၵ်းသုမ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ဢပုမ်ႇမၼ်းတႄႉ မီးၼင်ႇၼႆ
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မီးၵႆႇၼမ်ႉ(ၵႆႇၵူႈဝွၵ်း) ႁႃၵိၼ်ၼိူဝ်လွႆၼိူဝ်ၵွင်း၊ သမ်ႉမီးၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ ႁႃၵိၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉ။ ၵႆႇၼမ်ႉ လႆႈႁႃၵိၼ်ၼိူဝ်ၵွင်းၼႆႉ ႁႅင်ႈႁိူတ်ႇႁိူတ်ႇသေ လႆႈႁႃၵိၼ် ယၢပ်ႇယိၼ်းၶိၼ်ၸႂ်ဝႆႉတႄႉတႄႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽေးၶဵၼ်ၵေႃႈ ၼမ်ၼႃႇၼႃႇ။ ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ ဢၼ်လႆႈႁႃၵိၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉတႄႉ ၵႆႉလႆႈသႆႉ ၵိၼ်ပႃႁႃၵိၼ်ၵေႃႈ ငၢႆႈၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႃတင်းသွင်တူဝ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ၼိူဝ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၶႃ လႆႈႁႃၵိၼ်ယႅမ်ႉၼၼ်ႉ။
ထိုင်မႃးဝၼ်းၼိုင်ႈၶႃသွင်တူဝ် မႃးထူပ်းၺႃးၵၼ်သေ လၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈဢွင်ႈတီႈ ၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၵႆႇၼမ်ႉ လႅၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ‘‘ဢွင်ႈတီႈ ၵဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ တၢင်းၵိၼ် တၢင်းယႅမ်ႉၵေႃႈ
လိူင်ႇၼႃႇ၊ မၢၵ်ႇမႆႉ မၢၵ်ႇတွၵ်ႇၵေႃႈၼမ်၊ မူင်ႈမႅင်းဢွၼ်ႇၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ် တၢင်းၵိၼ်ႁဝ်းၵူႈၶိင်ႇ ၵူႈၶၢဝ်း’’ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ လႆႈငိၼ်း ၼင်ႇၼၼ်သေ ၸင်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ
‘‘ၵႆႇၼမ်ႉဢိူၺ်း ဢွင်ႈတီႈၵဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ ၵုမ်ႇလႆႈ ၸေႈၼမ်ႉယူႇ တင်းဝၼ်း တင်းဝၼ်း ပေႃးယမ်း ယွပ်ႇယူတ်ႉယူတ်ႉတင်းတူဝ်။ လႆႈလမ်ႁူဝ် ႁႃၵိၼ်ပႃၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇငၢႆႈ သင်ပဵၼ်လႆႈ ႁႃးလႅၵ်ႈ ဢွင်ႈတီႈၵၼ်ႁိုဝ်ႉ’’ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵႆႇၼမ်ႉၵေႃႈၸင်ႇၽွမ်ႉသေ ၶႃတင်းသွင် ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵတိၵၼ်ဝႃႈ တေလႆႈၸုၼ်ႉၵႂႃႇ တေႃႇၸူဝ်ႈလုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ်၊ မိူဝ်းၼႃႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ ၽႂ်ဢမ်ႇၶိုၼ်းလႆႈ လႅၵ်ႈဢွင်ႈတီႈၽႂ်ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈမႃးႁႃၵိၼ်ႁႃယႅမ်ႉၼိူဝ်ၵွင်း၊ ၵႆႇၼမ်ႉၵေႃႈ လူင်းၵႂႃႇႁႃၵိၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႆႇၼမ်ႉတႄႉ မေႃလုၺ်းၼမ်ႉ မေႃလမ်ၼမ်ႉ ၵႅင်ႇမႃးယဝ်ႉလႄႈ ၵမ်းၵမ်း ၺွပ်းၵိၼ်လႆႈပႃဝၢၼ်ပႃမၼ်းလႄႈ ၸင်ႇထုၵ်ႇၸႂ် ပဵင်းၸႂ်ၼႃႇသေ ႁွင်ႉဝႃႈ ‘‘ၸူဝ်ႈယဝ်ႉ ၸူဝ်ႈယဝ်ႉ’’ ၼႆႁႅင်းႁႅင်းသေ ႁၢၼ်ႉၸႂ်ဢၼ်မၼ်းလႆႈမႃး ႁႃၵိၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။
ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉတႄႉဢထၢင်ႇ ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၵၢတ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵႆႇၼမ်ႉလၢတ်ႈၼၼ်ႉ လႄႈ ႁႃၵိၼ် ၶိၼ်ၸႂ်ယူႇတႄႉ။ ႁႅင်ႈၵေႃႈႁႅင်ႈ ၼမ်ႉၵေႃႈႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇ။ တႃႇတေလႆႈၵိၼ် မၢၵ်ႇမႆႉ မၢၵ်ႇတွၵ်ႇၵေႃႈ လႆႈပႂ်ႉတႄႉပႂ်ႉဝႃႈ။ တႃႇတေလႆႈလမ်းၵိၼ် မူင်ႈမႅင်းဢွၼ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ၊ မၢင်ပွၵ်ႈ သမ်ႉမီး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမႃးလမ်းပိုတ်းယိုဝ်းၶဝ်သေ ဢမ်ႇလႆႈယူႇသဝ်းလီလီငၢမ်းငၢမ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ ၸင်ႇၽိတ်းၸႂ်လူင်ၸႂ်လၢင်သေ ႁွင်ႉမင်ဝႃႈ ‘‘ၵဝ်ၵႅၼ်ႇ ၽိတ်ႈၸႂ်တႄႉတႄႉ ၵဝ်ၵႅၼ်ႇ ၽိတ်းၸႂ်တႄႉတႄႉ ၽိတ်းတႄႉတႄႉ’’ၼႆ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈသွၼ်ဢပုမ်ႇဢွၼ်ႇႁူဝ်ၼႆႉတႄႉ
ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ႁဝ်းလႆႈယူႇသဝ်းဝႆႉၼႆႉ ႁဝ်းယႃႇပေထၢင်ႇလဵၵ်ႉ။
ယႃႇပေၵႂႃႇထၢင်ႇယႂ်ႇ တၢင်ႇတီႈ တၢင်ႇဢွင်ႈ။
ပေႃးလႆႈပူၼ်ႉတိၼ်ပူၼ်ႉမိုဝ်းၵႂႃႇဢဝ်ၶိုၼ်းယၢပ်ႇ။
ၸၢင်ႈလႆႈၼႅင်ၸႂ်တေႃႇၸူဝ်ႈလုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ။
တႃႇတေလႆႈတီႈလီ တီႈသၢင်ႇထုၵ်ႇၼၼ်ႉသမ်ႉ တေလႆႈမေႃမီးပရိယႄႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵႆႇၼမ်ႉ။
တေလႆႈမီးဝႆႉၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၼ်ႈၵႅၼ်ႇသေ ၸင်ႇတေၵိုင်ႇလီႁတ်းၵႂႃႇ။
ယႃႇပေယုမ်ႇၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈငၢႆႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇၼူၵ်ႉၵႅင်ႉ။
ဢဝ်မႃးတီႈ ။ ။ http://shanviews.com/archives/571


text:
မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း
August 22, 2018
ၼႂ်းလိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 21 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊၼၼ်ႉ ေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸုိင်ႈမိူင်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈသပ်းလႅင်းႄၼ တီႈၼႂ်းပၢင်တၼ်ႈၶႆႈမိူင်းၸိၼ်ႇၵပူဝ်ႊ(Singapore Lecture) ၼၼ်ႉဝႃႈ “ေတၸႂ်ႉတိုဝ်းလွၵ်းလၢႆး ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၵမ်းၸၼ်ႉၸၼ်ႉေသ ပၢၵ်ႇပႅတ်ႈၽူႈတၢင်တူဝ် တပ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉ ၼႂ်းလုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း၊ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႄလႈ လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းေၸႊတိူင်းႄလႈ ေၸႊမိူင်း မွၵ်ႈႁူဝ်ၼပ်ႉ 25% ၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ေတဢမ်ႇၸၢင်ႈႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းလႆႈထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉေၵႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးတၢင်း ဢၼ်ၸွမ်းၾိင်ႈေသ သၢင်ႈၵၢၼ်ထူပ်းမုိဝ်းၵႂႃႇ ” ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းၸိၼ်ႇၵပူဝ်ႇေၵႃႉၼိုင်ႈ တွင်ႈထၢမ်ဝႃႈ “ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ႄပႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015 ၼီႊၼၼ်ႉေသ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီႊၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီး သုၼ်ႇဢႃႇၼႃႇႁူမ်ႇငမ်းၼိူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈႄလႈ လွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈ မိူင်းၼၼ်ႉ ေတၸၢင်ႈေပႃႇပဵၼ်မႃးမိူဝ်းလႂ် ” ဝႃႈၼႆ။
ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ လွင်ႈၼႆႉ ထၢမ်တူၺ်းတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ေတတိူဝ်းလီ။ ၶဝ် ေတၸၢင်ႈတွပ်ႇပၼ်ေၶႃႈထၢမ်ၼႆႉ လႆႈလီ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉေသ ၶႃႈေၵႃႈဢမ်ႇမႆႈၸႂ်။ ၼႂ်းၵၢၼ် မိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်လႆႈတင်းသဵင်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈမီး လွၵ်းလၢႆးဢၼ်တူၵ်းထုၵ်ႇ။ တီႈၵၢၼ်ၵပ်း သိုပ်ႇၼႂ်းႄၵႈၵၢင်ၸုမ်းႁဝ်းႄလႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ဢမ်ႇႁၢင်ႈႁၢႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၸုမ်းၶုၼ် ၽွင်းလူင်ႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ပႃႈဝႆႉၸွမ်ႁၢၼ် ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း 3 ေၵႃႉ။ လွင်ႈသိူၵ်ႈသမ်ႇၶဝ်ေၵႃႈ ဢမ်ႇႁၢင်ႈႁၢႆႉ လီယူႇ” ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ၽွင်းတၢင်ၵူၼ်းမူိင်း ၸိၼ်ႇၵပူဝ်ႊေၵႃႉၼိုင်ႈတွင်ႈထၢမ်ဝႃႈ “ ငဝ််းလၢႆးမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈလွၵ်း ပိူင်တပ်ႉသိုၵ်းၵုမ်းၵမ်ေသ ၶတ်းၸႂ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃးလွၵ်းပိူင်ၵုမ်းၵမ်တီႇမူဝ်ႇၶေရႇၸီႇၼၼ်ႉ ပႆႇယဝ်ႉ တူဝ်ႈလီႄလႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ေတထိုင်ယိူင်းမၢႆၼၼ်ႉ ေတၸႂ်ႉတိုဝ်းလွၵ်းလၢႆးၸိူင်ႉႁိုဝ်ေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ” ဝႃႈၼႆ။
ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ “ တႃႇေတထိုင်တီႈဢွင်ႇမၢၼ်ႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈပူတ်းပၼ် ၸုမ်း တႅၼ်းၽွင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈေသ ဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉ ၼႂ်းလုမ်းတႅၼ်းၽွင်း မွၵ်ႈ 25% ၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈဢဝ်လွၵ်းလၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၼၼ်ႉေသ သိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။ ၽၢႆႇၼိုင်ႈေၵႃႈ လွင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလီၵၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇလႆႈ ပၼ်ၶၢတ်ႇသၢႆတႃႇ။ တီႈၼႂ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉေၵႃႈ ေၶႃႈၶၵ်ႉၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းလွၵ်းပိူူင်တီႇမူဝ်ႇၶ ေရႇၸီႇၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇ။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်းၸုမ်းသုိၵ်းမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး။ ၵွပ်ႈ ၼၼ် လွင်ႈတၢင်းၸူိဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ေသ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ေပႃးေတလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉေၵႃႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈေၵႃႈ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ယူႇ ” ၼႆယဝ်ႉ။
မူိဝ်ႈဝၼ်းတီႈလိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 19 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တၢမ်တူဝ်ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လႆႈတဝ်းႁွတ်ႈထိုင်တီႈ မူိင်းၸိၼ်ႇၵပူဝ်ႊေသ ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 20 ဝၼ်း လႆႈထူပ်းၵၼ်တင်း မိတ်ႉၸတိူဝ်ႊ ႁႃႊလီႇမႃႉ ယႃႊၶွပ်ႉ(Mrs. Halimah Yacob) ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၸိၼ်ႇၵပူဝ်ႇ၊ ဝၢႆးလင်လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တင်း ၶုၼ်ၽွင်းလူင် လီႇသျႅၼ်းလူင်ႇေသ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇမူိင်းမၢၼ်ႈႄလႈ မိူင်းၸိၼ်ႇၵပူဝ်ႊ၊ လွင်ႈတိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈၵၢၼ်ေတႃႉတၢင်ႇၵႃႉၶၢႆႄလႈ ၵၢၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်း၊ လွင်ႈၽၢၼ်ႇပွင် ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း၊ လွင်ႈပၼ်ႁႃမိူင်းရၶႅင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ဢၢင်ႈ – ၶၢဝ်ႇ VOA


text:
ဝၼ်းထီႉ – 15-17/6/2017ငဝ်းငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း (909)၊ တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း (798) လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း။ လူၺ်ႈၸွမ်ႁၢၼ်/ၶုၼ်သႅင် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈထီႉ(2) ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၵူႈတပ်ႉၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ဢိၵ်ႇပႃးပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈမီး 1700ပၢႆ။
ဝၼ်းထီႉ 15-16/6/2017 ၸွမ်ႁၢၼ်ၶုၼ်သႅင် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈထီႉ(2) သပ်းလႅင်းၼေငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း၊ လၵ်းမိူင်း 1947လႄႈ2008၊ လွင်ႈၸဵပ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းထုၵ်ႇ ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆ ပႄႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးမႃး၊ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်တွၼ်ႈလိၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဝၼ်းထီႉ 17/6/2017 မႃးၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း ၵူႈတပ်ႉၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ်လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၶိုၼ်းတၢင်ႇၼေ လွင်ႈဢၼ်ၶဝ်လႆႈမႃးထွမ်ႇငိၼ်းသေဢမ်ႇၵႃး တၢင်ႇလၢတ်ႈပႃးလၢႆးတၢင်း ၵႄႈၶႆႈပၼ်ႁႃ RCSS& TNLA ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉ ပေႉၵိၼ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၽွၼ်းလီသင် တႃႇမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၶဝ်ၵႄႈၶႆႈပၼ်၊ ႁႂ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇဝႃႈပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသင်ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်ႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 7 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶေရႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(SNLD)ႄလႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈေၵႃႉပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ
Category: ၵၢၼ်မိူင်း
ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) လူင်းႁူပ်ႉထူပ်း ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းေၸႊဝဵင်းမိူင်းၸီးႄလႈ ေၸႊဝဵင်းမိူင်းထၢမ်
တင်ႈႄတႇဢဝ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 4-6 ဝၼ်း လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ ပီႊ 2018 ၼီႊၼၼ်ႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ေၸႊ တွၼ်ႈမၢႆ(8)
ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၽူႈၵူၼ်းလီ ၸွႆႈထႅမ်သိူဝ်ႈၶူဝ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း
ၸၢႆးၵွၼ်းလႅင်း ဝၼ်းထီႉ 23/12/2017 ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸ်ႂ လူႇတၢၼ်း ၸွႆႈထႅမ် ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ တႃႇၶၢဝ်းၵတ်း တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ေၼႃႇတႅၼ်းၶူိဝ်း


text:
မႃးတိၼ်ႇ လွႆႉၵျူင်း (Martyn Lloyd-Jones) ၶူးမေႃယႃၽႃႇတတ်း ၽၢႆႇမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလီသိူဝ်းလီမူၼ်ႊ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ပဵၼ်မႃး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ထွမ်ႇဢဝ်ၸႂ်ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵွႆး၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ” ၼႆ။ ပေႃးၼၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသမ်ႉငိၼ်းသဵင်သင်?။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈတေႃႇသူႈ တူဝ်ထူပ်းမႂ်ႇ၊ ၸွင်ႇသဵင်ၼႂ်းၵွၵ်းႁူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မႂ်းတေတူၵ်းသုမ်းယဝ်ႉ ၼႆႁိုဝ်?။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈငိၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်မုင်ႈႁၼ်လွင်ႈၸႃႉၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွၵ်းလၢႆး လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼႂ်းၸႂ် ဢၼ်မုင်ႈႁၼ်လွင်ႈလီၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ လၢႆးတၢင်းဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵုမ်းၵမ်လႆႈ ၼမ်ႉၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ၊ ယႃႇပၼ်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဝူၼ်ႉႁၼ်မုင်ႈႁၼ် လွင်ႈၸႃႉၼၼ်ႉတိၵ်းတိၵ်း တီႈတၢင်းၽႄၼၼ်ႉတႃႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် တေယုၵ်ႉမုၼ်းလႆႈ ၼမ်ႉၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ႁဵတ်းၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ-
ႁႃၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ႁင်းၵွႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈမီး ၸႂ်မုင်ႈႁၼ်လွင်ႈလီ တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈၼႆတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈႁႃၽိူမ်ႉပၼ် လွင်ႈတၢင်းဢၼ် တေမီးႁႅင်းၸႂ် တႃႇတေပူၵ်းသူၼ်းပၼ်လႆႈ ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇ ၵူႊမိုဝ်ႉၵူႊယၢမ်းယဝ်ႉ။ လူဢၢၼ်ႇၽတ်းတူၺ်း ပပ်ႉလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းတေပၼ်ႁႅင်း ႁႂ်ႈမီးၸႂ်မုင်ႈႁၼ်လွင်ႈလီ။ ထွမ်ႇၶႅပ်းပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႊ ဢၼ်ပူၵ်းသူၼ်းပၼ်ႁႅင်းၸႂ်။ ယိုင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တိုၵ်ႉမုင်ႈႁၼ်လွင်ႈၸႃႉ ယိုင်ႈတေႁိုင် တႃႇၼမ်ႉၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေပိၼ်ႇလႅၵ်ႈမႃးၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁပ်ႉ “တၢင်းၵိၼ်” ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေပဵၼ်မႃး ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် မီးၸႂ်မုင်ႈႁၼ်လွင်ႈလီၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈယဝ်ႉၵၢၼ် ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၼိုင်ႈဢၼ်လႄႈ။ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵုမ်ႇမိုင်ႉပၼ်ႇတူင်ႇဝႆႉ ၼႂ်းလွင်ႈၸႃႉတိၵ်းတိၵ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ႁၼ်ထိုင် ၶဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ ၵၢၼ်ၶဝ်ၶိုပ်ႈၼႃႈမႃးၼႆယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ် ပေႃးၼႆ တမ်းၵၢၼ်ဝႆႉ ႁင်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၵဝ်တေလႆႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်းလႂ် ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးၵၢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ဝၼ်းလႂ်ဝၼ်းၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ၼႆႉတေၸၢင်ႊၸွႆႈထႅမ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႃႇတေမေႃမုင်ႈႁၼ်လွင်ႈလီမႃးယူႇယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈဝႆႉ လွင်ႈၼႆႉ ၼိူဝ်ၽႃၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ။ ႁဝ်းႁႃးတင်းသဵင်ႈ လူဝ်ႇၾၢင်ႉတိူၼ်ၶိုၼ်းႁင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ၸႂ်ႁဝ်းတေဝူၼ်ႉလွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၼၼ်ႉ။ ဢႄးလႅၵ်ႈ ႁႃႇလေႇ (Alex Haley) ယၢမ်ႈဢဝ် ႁၢင်ႊတဝ်ႇမီးဝႆႉၼိူဝ်ႁူဝ်ႉၼၼ်ႉ ၽႅၼ်ဝႆႉ တီႈၼႂ်းႁွင်ႈလုမ်းမၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၾင်ႉတိူၼ်မၼ်းၶိုၼ်းဝႃႈ ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉၼႆႉ တိုၼ်းလူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ပူၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေတိုတ်ႉတၢႆးသူၼ်းႁူၺ်းလႆႈၸႂ်ၽႂ်မၼ်းၼႆႉ မၢင်ၵေႃႉ ဢဝ်သူးၸိူဝ်းၶဝ် ယၢမ်ႈလႆႈမႃးၼႆႉ တမ်းပၢႆးၼႄဝႆႉ၊ ဢဝ်ၽိုၼ်ၸေႈယႂ်ႇလူင် ဢၼ်ပႃးတူဝ်လိၵ်ႈ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ဢိၵ်ႇတင်း ဢဝ်လိၵ်ႈဢဝ်လၢႆး ဢၼ်ၶဝ်ယၢမ်ႈလႆႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပႃႉဝႆႉ တီႈၽႃၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢၼ်လႂ်တေသၢင်ႇထုၵ်ႇ တႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ဝူၼ်ႉႁႃသေ ပႃႉဝႆႉတမ်းဝႆႉ တီႈၽႃၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ။
-The 21 Indispensable Qualities of a Leader
မိူဝ်ႈၼႆႉ ပွႆႇပၼ်ႁႂ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ မီးဝႆႉ ၸႂ်မုင်ႈႁၼ်လွင်ႈလီသေ ယႃႇပၼ်မီး ၸႂ်မုင်ႈႁၼ်လွင်ႈၸႃႉတႃႉ။


text:
ၵျႃႇလၢႆႇ 31 ဝၼ်း၊ 2018ၼီႊ
ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၶွင်မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇပၢၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တေတိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈ သၢင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉ ၶၢႆလႄႈ ၵၢၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်းၶွင်မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းၵုၼ်ဢေးသျႃးဝႃႈၼႆ။ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ တေသၢင်ႈၵၢၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇ-ပၸိၾိတ်ႉ ၼႆသေတႃႉ မုၵ်ႉ ၸုမ်းၽၢႆႇပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼပ်ႉသၢင်ႈႁၼ်ဝႃႈသၢႆငၢႆၵၢၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်းၶွင်မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တေပႆႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း မႅၵ်ႇပွမ်ႊၽီႊဢူဝ်ႇ(Mike Ponpeo)ၶွင်မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပၢၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်မုၵ်ႉၸုမ်းၵူၼ်းၵႃႉ ၶွင်မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇတိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈ သၢင်ႈၵၢၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇ-ပၸိၾိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မႁႃပွင်ၵၢၼ်တႃႇၶဝ်ႈ ႁႃၸုမ်းဢူၺ်းလီ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇႁူမ်ႈငမ်းၼိူဝ် ၵုၼ်ဢေးသျႃးဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
မႁႃပွင်ၵၢၼ်(ၽႅၼ်ၵၢၼ်လူင်)ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇမီးလွင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ မွၵ်ႈသၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈၼႆႉ ယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈ တီႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်မီးဢဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးသုင်သုတ်း(6)မိူင်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးမိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းဢိၼ်ႊတီးယိူဝ်ႊ၊ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸိုင်ႈမိူင်းႁႅင်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးတႃႇ (4) မိူင်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈတီႈ ဢိၼ်တူဝ်ႇ-ပၸိၾိတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸိုင်ႈမိူင်း (10) မိူင်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ASEAN ၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးႁုၼ်ႈမုၼ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဝႆးလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႂ်း လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ် သိုဝ်ႉၸႂ်ႉၵုၼ်ႇၶူဝ်းၶွင်ႇ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈမီးၽွၼ်းလီတႃႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ်လႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈထရၢမ်ႉ(Trump)ၵေႃႈတေႉဝၵ်ႉၵမ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တိုဝ်ႉတၢင်းၼႆႉဢမ်ႇႁၢင်ႉဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်တိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈသၢင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၽင်တိုၼ်းလၢင်းၶွင်မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႂ်းၼႃႈတီႈ ဢိၼ်ႇတူသ်ႇ-ပၸိၾိတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉသေ တွၵ်ႇတိူဝ်ႊၸူဝ်းထုၼ်း ၽူႈသၢင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႈၼပ်ႉ သၢင်ႈၼႄဝႃႈ –
“တိုဝ်ႉတၢင်းလီၼၼ်ႉတႄႉႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ဝႃႈမၼ်းဢိင်ၼိူဝ်ပေႃႇလၸီႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမေႇရိ ၵၢၼ်ႇ။ သင်ဝႃႈၽၢႆႇၶဝ်ပၼ်ႁႅင်းဢီးသူၼ်း တႃႇသၢင်းၵၢၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်းၼႆၸိုင် တေလီယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈၽၢႆႇတၢင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉၸမ်ႉ ဝၢႆးပဵၼ်ပၼ်ႁႃမိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉ ၵၢၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်းၶွင်မိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ၊ မိူင်းဢီးယူႇ(EU)ၶဝ်လႆႈလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ။ ၽၢႆႇႁဝ်းၶႃႈတေႉ လႆႈၸႂ်ၵုၼ်ႇၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ တီႈၸေႈမိူင်းရၶႅင်ႇ မီးပၼ်ႁႃလႄႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇ မူႇသလိၼ်ႇ ၼပ်ႉႁူဝ် သႅၼ် လႆႈပၢႆႈၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းပၢင်းၵလႃးတဵတ်ႉၼၼ်ႉ ပႆႇၵႄႈလိတ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလႄႈ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈတုမ်ႉ ယွၼ်ႈၼိူဝ်ၵၢၼ်လၢဝ်မိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်းၵူႊၸိုင်ႈမိူင်း ၶွင်မိူင်းမၢၼ်ႈ။ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ပႆႇပၼ်သုၼ်ႇ ၸုမ်းႁႃၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇပၼ်ႁႃမိူင်းရၶႅင်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ – မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း


text:
လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 1 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ
မိတ်ႉၸတိူဝ်ႊႁူင်ႇလႅင်ႉ ၶုၼ်ၽွင်းတၢင်မိူင်းႄၶႇ ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းဝႆႉ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မွၵ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “သဵၼ်ႈတၢင်း (One Belt One Road) သဵၼ်ႈတၢင်းၶူင်းၵၢၼ်ၵွတ်ႇလူၵ်ႈ ဢၼ်မိူင်းႄၶႇႄလႈ မိူင်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ေၵႃႇသၢင်ႈဝႆႉၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႄၶႇသျီႇၵျိင်းၾိင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ ပဵၼ်သဵၼ်ႈ တၢင်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ” ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇေၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမူိင်းမၢၼ်ႈမီးၼၼ်ႉ တႃႇေတပဵၼ်မႃးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ငူပ်ႉငီႉဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း လူၺ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ(7)ၸုမ်းၼၼ်ႉေၵႃႈ မိူင်းႄၶႇ လႆႈၸွႆႈထႅမ် ၶိုင်သၢင်ႈ ၵႅဝ်ပၢင်ၸွမ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။
လိူၼ်ၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၽွင်းတၢင်မိူင်းႄၶႇ ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းဝႆႉတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ ယူႇတီႈ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ငူပ်ႉငီႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းမီးၼၼ်ႉေသ ေတေၽႃႇၼမ်ႉႄၼတူဝ် လွင်ႈၶွတ်ႇလိူတ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈေသယဝ်ႉ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈတႃႇႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း မီးသုၼ်ႇလႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်းေၶႃေသ ပူၵ်ႈပွင်ႁႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈမီးလွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈမိူင်းႄၶႇ ပဵၼ်မိူင်းယူႇႁိမ်းၵိၼ်ၸမ်ႄလႈ မီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉေသ တီႈ ၵၢၼ်ေၵႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉေၵႃႈ မိူင်းႄၶႇေတသိုပ်ႇၸွႆႈထႅမ်ၵႂႃႇထႅင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈမိူင်းႄၶႇ လႆႈလူႇတၢၼ်းၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း တီႈေၵႃႇမတီႇႁူမ်ႈႁွမ်းပႂ်ႉပႃး ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်(JMC-U)ၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈၶူပ်ႇပီႊလႂ် သၢင်ႉငိုၼ်း 3 လၢၼ်ႉေတႃႇလႃႇ ႁူမ်ႈသဵင်ႈလႆႈၸွႆႈထႅမ်မႃး ငိုၼ်းေတႃႇလႃႇ 3 လၢၼ်ႉယဝ်ႉေသ ၼႂ်းပီႊၼႆႉေၵႃႈ လႆႈၸွႆႈထႅမ်သၢင်ႉငိုၼ်း 3 သႅၼ်ေတႃႇလႃႇႄလႈ ယူႇတီႈ ၸွမ်သိုၵ်း ယႃႇႄပျႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈ (JMC-U) ပဵၼ်ဢၼ်ၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင်ၼိူဝ်မိူင်းႄၶႇ ေတႉေတႉ ဝႃႈၼႆ ယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ – မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း


text:
မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ 4 ဝၼ်း တီႈပၢင်တၢၼ်ႊၶႆႊ ဢၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၵႃႉ လႄႈ ၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႊ (UMPCCI) ၶဝ် ၸတ်းႁဵတ်းလူၺ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈ “ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်း ပဵၼ်သင်ယူႇ” ၼၼ်ႉ တွၵ်ႉတႃႇဢူးမိျၼ်ႉ ၶူးမေႃပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယုမ်ႇ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႊလူၼ်ႉလိူဝ်သေ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းယွင်ႈယေႃးယူႇႁင်းတူဝ်ၵဝ်ႇတိၵ်းတိၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႊသိုပ်ႇၵူႊပၢၼ် ၵႆႉၵႆႉတူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႊဝႃႈ ၶႅမ်ႉတိူဝ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇယူႇ၊ ဢမ်ႇႁၢင်ႊႁၢႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇၼႆတိၵ်းတိၵ်း၊ သင်ယုမ်ႇဢဝ်ၵႂၢမ်း ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈယွင်ႈလၢႆလၢႆၼၼ်ႉ ထၢင်ႇပဵၼ်လွင်ႈတေႉၸိုင် ၸၢင်ႊႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇ၊ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ လၢတ်ႈယွင်ႈၸိူင်ႉၼႆတိၵ်းတိၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ငိုၼ်းလႆႈၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး 8 % ထိုင် 10 % ၼႆသေတႃႉ တႃႇတေၶိုတ်းလႆႈ ငိုၼ်းၶဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇၶဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈပႂ်ႉထႅင်ႈမွၵ်ႈ 30 ပီႊၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တွၵ်ႇတႃႇ ဢူးမိျၼ်ႉ ၶူးမေႃပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလၢတ်ႈဝႃႈ “ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႃႈၶႂ်ႈဝႃႈ ယႃႇပေၵုမ်ႇ ယွင်ႈဢၢမ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ ဝူၼ်ႉထတ်းတူၺ်းၶိုၼ်းလီလီႁေ ၸင်ႇလၢတ်ႈလႄႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၶဝ်ယွင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၶဝ်ၶိုၼ်းၵွႆး။ ဢၼ်ယၢပ်ႇယူႇတႄႉ တေၵႂႃႇယုမ်ႇဢဝ် ၵႂၢမ်းယွင်ႈဢၢမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်လွင်ႈတေႉဢမ်ႇလႆႈ ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႊယၢပ်ႇဢေႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႊ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၼၼ်ႉသေ တွၵ်ႉတႃႇဢူးမိျၼ်ႉ ဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပၢၼ်လူင်ပွင် ၸိုင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊလၢတ်ႈမိူဝ်ႈ ပၢင်ၵုမ် ပီႊ 2001 လိူၼ်မေႇ 14 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သပ်းလႅင်းၼႄၶိုၼ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းၵႂႃႇယူႇ။
တွၵ်ႇတႃႇဢူးမိျၼ်ႉ ၶူးမေႃပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလၢတ်ႈဝႃႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၶုၼ်ၽွင်းလူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ် တမ်းၽႅၼ် လႄႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉပိူင်းၼႄဝႆႉဝႃႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃးထိုင် 13.6 % ၵျီႇတီႇပီႇသေ ၼႄဝႆႉ ၵၢၼ်ငိုၼ်းၽိူဝ်း (ငွေကြေးဖောင်းပွမှု) သမ်ႉ ထိုင်ၵႂႃႇၽၢႆႇတႂ်ႈမၢႆၼပ်ႉ “သုၼ်” ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ ၼႂ်းမိူင်းယၢမ်းလဵဝ် ၶိုၼ်ႈႁႅင်းသေ ၵႃႊၶၼ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႊသမ်ႉယွမ်းလူင်းၼၼ်ႉ တွၵ်ႉတႃႇဢူးမိျၼ်ႉ ၶူးမေႃပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ထတ်းသၢင်လၢတ်ႈ ယေးငိုၼ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈဝႆႉဝႃႈ “ဢမ်ႇပႆႇႁၼ်ယေးငိုၼ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ႁဵတ်းသင်ပၼ်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးသၢမ်လိူၼ် ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းတီႈပၢင်ၵၢတ်ႇလႅၵ်ႈငိုၼ်းၼႂ်းမိူင်း ၶိုၼ်ႈမႃးႁႅင်းသေ ယၢမ်းလဵဝ် ငိုၼ်းဢမေႇရိၵၼ်ႇ ၼိုင်ႈတေႃႇလႃႇၼႆႉ လႅၵ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႊ 1,460 ပျႃးလိူဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပၼ်ႁႃ လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းၼႆႉ ဝႆႉမဝ်မၢင်ဢမ်ႇလႆႈ။ လူဝ်ႇၵုမ်းထိင်းလႆႈ။ တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၼႆႉ တႄႇဢဝ်လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းသေ ယၢမ်ႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃထိုင်ၸၼ်ႉ ၵၢၼ်ယေးငိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တွၵ်ႉတႃႇဢူးမျိၼ်ႉ ၶူးမေႃပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉထႅင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီထၢင်ႇလဵၵ်ႉသေ ဝႆႉမဝ်မၢင် ပၼ်ႁႃ ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းၼႂ်းမိူင်း။ လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းၶိုၼ်ႈႁႅင်း၊ လူင်းႁႅင်းၼႆႉ ၸၢင်ႊဢဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ၼိုင်ႈဢၼ် ၶိတ်းပၵ်းတူၵ်းလူင်းၵႂႃႇလႆႈၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၼ်ငိုၼ်း ၼႂ်းပၢင်ၵၢတ်ႇလႅၵ်ႈငိုၼ်းၼႂ်းမိူင်း တေၼိမ်ၼၼ်ႉ ယေးငိုၼ်းငဝ်ႈ ၸိုင်ႈၶဝ် ထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဢဝ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၵူႊၸိုင်ႈမိူင်းမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းသေ တမ်းဝၢင်းမူႇဝႃႇတႁႂ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵႂႃႇ ၼႆ တွၵ်ႉတႃႇဢူးမိျၼ်ႉ လၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းၵူၼ်းၵႃႉ လႄႈ ၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႊၶဝ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈဝႆႉဝႃႈ ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပႃႇတီႇဢႅၼ်ႇဢႅဝ်ႇတီႇၼႆႉ ၵႃႊၶၼ်ငိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊတူၵ်းႁႅင်းသေ တႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ငဝ်းလၢႆးဢမ်ႇလီလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပီႊ 2018 ၼႆႉ ပဵၼ်ပီႊဢၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမိူင်းမၢၼ်ႊတူၵ်းႁႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ရီၼီႊတေးၵၢတ်ႈ
René Descartes (1596-1650)
ရီၼီႊတေးၵၢတ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၾရၢင်ႇ သဵတ်ႈ၊ ပဵၼ် ၶူးမေႃပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ၊ ၶူးမေႃပၢႆးသၢႆႊ၊ ၶူးမေႃပၢႆးၼပ်ႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၵေႃႉ႞။ မၼ်းၵိူတ်ႇ ႁၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈပီႊ ၁၅၉၆ တီႈဝၢၼ်ႈလႃႇႁေႊ/La Haye။ မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈလႆႈႁဵၼ်းတီႈ ၵေႃး လဵၵ်ႈ လႃႈၾလႅၵ်ႈ/ College of La Flèche ဢၼ်ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၵျႅတ်ႈသႂိတ်ႈ/Jesuit လီလီ လင်႞ၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢႃႇယုတဵမ်သၢဝ်း မၼ်းလႆႈႁပ်ႉ ၸုမ်ႈၶူးပၢႆးပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း တီႈၸၼ်ႉၸွမ် ပွႆႉ ထီႇယႃႇ/University of Poitiers။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇ တွၼ်ႉႁဵတ်း ၵၢၼ်သိုင်ႇၾိင်ႈ/ရှေ့နေ သေပွၵ်ႈ။ မၼ်းယၢမ်ႈလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမႃးလီငၢမ်း သေတႃႉ ၵေႃႈ တေးၵၢတ်ႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပၢႆးႁူႉပၢႆးႁၼ် လွင်ႈ လႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၶူင်းၵၢင်ၼႆႉပႆႇ ႁူႉသင်လီ လီ၊ မီးပၢႆးၼပ်ႉၵွႆး ၶဝ်ႁူႉလီလီၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ မၼ်းၵိုတ်းလိုဝ်ႈပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈႁဵၼ်းဢဝ် တီႈၶူးသွၼ်ၼၼ်ႉ၊ တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တၢမ်တူဝ် မၼ်း တေထွင်ႈတဵဝ်း ၼႂ်းလိုမ်လိၼ်ယူႇရူဝ်းပႃႇ ႁႂ်ႈၸွတ်ႇၸွတ်ႇသေ လဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁိူၼ်းၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၶႅၼ်းၸႂ်မၢၵ်ႈမီး၊ ငိုၼ်းလႆႈ တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈ တႃႇ မၼ်းတေထွင်ႈတဵဝ်းလႆႈ တၢမ်ၼင်ႇၸႂ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
တႄႇမိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၁၆ တေႃႇထိုင် ၁၆၂၈၊ တေးၵၢတ်ႈ ၵႂႃႇထိုင်လၢႆဝၢၼ်ႈလၢႆမိူင်း။ မၼ်းယၢမ်ႈ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းသၢမ်မိူင်း- ႁေႃး လႅၼ်ႇ/Holland၊ ပႃႇဝႃႇရီးယႃႇ/Bavaria လႄႈ ႁၢင်းၵႃႇရီႇ/Hungary ၼႆသေတႃႉ ဢမ်ႇယၢမ်ႈလႆႈ ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းသေပွၵ်ႈ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼၼ်ႉ မၼ်းယၢမ်ႈလႆႈဢႅဝ်ႇလႄႇထိုင်မိူင်း ဢီႇတႃႇလီႇ/Italy၊ ပူဝ်းလႅၼ်ႇ/Poland၊ တႅၼ်းမၢၵ်ႈ/ Den-mark လႄႈတင်း တၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း။ ၼႂ်း ၶၢဝ်းတၢင်းပီႊၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းထၢင်ႇဝႃႈ မၼ်းၵဵပ်း လႆႈလၢႆးတၢင်း တႃႇတေႁႃလႆႈ လွင်ႈတၢင်းၸိုဝ်ႈ ၸႂ်ႈၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢႃႇယုမၼ်းလႆႈ သၢမ်သိပ်းသွင်၊ တေးၵၢတ်ႈ တႅပ်းတတ်းဝႃႈ လၢႆးတၢင်းမၼ်းၼႆႉ တေဢွၵ်ႇၼႄလႆႈ လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ တႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းယူႇသဝ်း တီႈမိူင်းႁေႃးလႅၼ်ႇ ႁိုင်သၢဝ်းဢဵတ်းပီႊ တေႃႇ မၼ်းပေႃးသဵင်ႈတၢႆ။ (မၼ်းလိူၵ်ႈယူႇ တီႈမိူင်းႁေႃး လႅၼ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မိူင်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႊ ၽၢႆႇပၢႆးႁူႉမေႃ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၶႂ်ႈယူႇ ယၢၼ်ၵၼ် တင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဝဵင်းပႃးရီႇ ဢၼ် ၸၢင်ႊသုၵ်ႉသၢၵ်ႉၸွမ်းၵၢၼ်မၼ်း။)
မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၂၉ မၼ်းတႅမ်ႈ ပပ်ႉဢၼ်ၸိုဝ်ႈ ဝႃႈ ၾိင်ႈပိူင် ပုၼ်ႈတႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်းတူၼ်ႈၸႂ်/Rules for the Direction of the Mind ၼၼ်ႉ။ ပဵၼ်ပပ်ႉဢၼ် တင်ႈတႄႇပိုတ်ႇၼႄဝႆႉ လၢႆးတၢင်း ဢၼ်မၼ်းႁႃႁၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ။ (ၵူၺ်းၵႃႈ ပပ်ႉၼႆႉ မၼ်းတႅမ်ႈဢမ်ႇတၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ၊ ဢမ်ႇဢၢင်ႈ ဢိတ်ႇ ဢွၵ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉ၊ ဝၢႆးလင် မၼ်းတၢႆယဝ်ႉ ႁႃႈသိပ်းပီႊ လိူဝ်လိူဝ် ၸင်ႇလႆႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် ပပ်ႉ။) ၼႂ်းပီႊ ၁၆၃၀ တေႃႇထိုင် ၁၆၃၄ ၼၼ်ႉ တေးၵၢတ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးတၢင်းမၼ်းသေ လဵပ်ႈ ႁဵၼ်း ၽၢႆႇပၢႆး သၢႆႊ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလဵပ်ႈႁဵၼ်းလႆႈ ပၢႆးယူင်ႉတူဝ်ၶိင်း/anotomy လႄႈ ပၢႆးပိူင်ပဵၼ် တူဝ်ၶိင်း/physiology လိုၵ်ႉလိုၵ်ႉလမ်ႇလမ်ႇ ၼၼ်ႉ မၼ်းၽႃႇတတ်းသေတူၺ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉထႅင်ႈ ပၢႆးငဝ်းလႅင်း/optics၊ ပၢႆးၶၢဝ်ႊၾႃႉ/ meterology၊ ပၢႆးၼပ်ႉ/mathematics လႄႈ ပၢႆးသၢႆႊတၢင်ႇပိူင်ၵူႊမဵဝ်း မဵဝ်း။ တီႈပၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်တီႇပဵၼ် ထႅၼ်ႈၵေႃႉ႞။
ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း တေးၵၢတ်ႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းဢၢင်ႈဢၢၼ်း ႁုပ်ႈဢဝ် ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉမၼ်း တင်းသဵင်ႈသေ တႅမ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈလူင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈ ဝႃႈ Le Monde (ၵႂၢမ်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ၊ ပွင်ႇဝႃႈ လုမ်ႈၾႃႉ) ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၼႂ်းပီႊ ၁၆၃၃ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ပပ်ႉမၼ်း တေၸမ်ၶွတ်ႇယွတ်ႈၼၼ်ႉ၊ မၼ်းလႆႈ ႁူႉဝႃႈ ၸဝ်ႈမုၼ် ၵျွင်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇ တီႈ မိူင်းဢီႇတႃႇလီႇၶဝ် ပူင်လူင်းတူတ်ႈတၢမ်ႇ ၵႃႇလီႇ လဵဝ်း/Galileo ယွၼ်ႉမၼ်းၵမ်ႉထႅမ်လၢတ်ႈၸွမ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်း ၶူဝ်ႇပႃးၼီးၶတ်ႉ/Copernicus ဢၼ် ဝႃႈ “လုမ်ႈၾႃႉပၼ်ႇတႃဝၼ်း” ၼၼ်ႉ။ ၼႂ်း ပပ်ႉ မၼ်းၵေႃႈ ၵမ်ႉထႅမ်ဝႆႉၸွမ်း ၶေႃႈဝူၼ်ႉ ၶူဝ်ႇပႃးၼီး ၶတ်ႉလႄႈ တီႈမိူင်းႁေႃးလႅၼ်ႇၼႆႉတႄႉ မီးလွင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႊ၊ ဢူမုၼ်ၽုင်းငဝ်း ၵျွင်း ၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇ ၵႅတ်ႉတလိၵ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၶိုတ်း တၢႆးထိုင် လႆႈသေတႃႉ မၼ်းတႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေ ဢမ်ႇပိုၼ်ဢွၵ်ႇပပ်ႉၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။ တႅၼ်းတၢင်ပပ်ႉ ၼၼ်ႉသေ မၼ်းၸင်ႇပိုၼ်ဢွၵ်ႇပပ်ႉဢၼ်ၸိုဝ်ႈ ၶေႃႈသပ်းလႅင်း ၵဵဝ်ႇၵပ်း လၢႆးတၢင်းတႃႇၸီႉၼႄ ငိူၼ်ႈၶႆလီငၢမ်း လႄႈ ၶူၼ်ႉႁႃ လွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ ၼႂ်း ပၢႆးသၢႆႊလၢႆလၢႆပၢႆး/Discourse on the Method for Properly Guiding the Reason and Finding Truth in the Sciences (ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ႁွင်ႉၸွမ်း တူဝ်ယေႃႈမၼ်း ၶေႃႈသပ်းလႅင်းလၢႆး တၢင်း/Discourse on Method) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။) ပပ်ႉၼႆႉ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈ ပီႊ ၁၆၃၇ သေ ပဵၼ်ဢၼ် မၼ်းတႅမ်ႈ လိုဝ်းလင်လိူဝ်တၢင်ႇပပ်ႉ။
“ၶေႃႈသပ်းလႅင်းလၢႆးတၢင်း” ၼႆႉ မၼ်းၶႂ်ႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမီးၸႂ်ၶႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပေႃးလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ငၢႆႈငၢႆႈၼႆ ဢမ်ႇတႅမ်ႈတင်း လိၵ်ႈလႃႇတိၼ်ႇ/Latin၊ တႅမ်ႈဝႆႉတင်းလိၵ်ႈၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၵွႆး။ ၽၢႆႇလင် “ၶေႃႈသပ်းလႅင်း” ၼႆႉ တေမီးပွင်ႈၵႂၢမ်း သၢမ်ႁူဝ် ဢၼ်တေးၵၢတ်ႈ ၼႄတူဝ်ယၢင်ႇဝႃႈ တေလႆႈႁဵတ်း ႁိုဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးတၢင်းမၼ်း။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မၼ်းသပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈပၢႆးငဝ်းလႅင်း။ မၼ်း တၢင်ႇၼႄ ၾိင်ႈပိူင်ငဝ်းလႅင်းၸၢႆႉၸိူၼ်း/refrac-tion of light (ပဵၼ်ၾိင်ႈပိူင် ဢၼ် ဝီးလီႊပရွတ်ႈ သၼႅဝ်း /Willebrord Snell ယၢမ်ႈႁႃႁၼ်မႃး ဢွၼ်တၢင်း)။ တေးၵၢတ်ႈ ယၢမ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်တၢင်ႇ ၼႄ လွင်ႈသႅင်ၶႂၢၵ်ႈ/lens ဢိၵ်ႇတင်း ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းငဝ်းလႅင်းသၢႆတႃ လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆယၢင်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တႅမ်ႈၼႄလွင်ႈမၢၵ်ႇတႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉ ႁိုဝ်၊ မေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ပိူင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယဝ်ႉ ၵေႃႈ ၼႄႉၼမ်းပၼ်ဝႃႈ ၶေႃႈဝူၼ်ႉ ၽၢႆႇငဝ်းလႅင်း/ theory of light ဢၼ်တေပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် ၶေႃႈ ဝူၼ်ႉၽၢႆႇႁွၼ်/wave theory။ ၽၢႆႇလင်မၼ်းၼႆႉ ၶရိတ်ႈသတီႇယၢၼ်ႇႁွႆးၵႅၼ်ႇ/ Christiaan Huy-gens ၸင်ႇၶူင်တႅမ်ႈလႆႈ ပိူင်တႅၵ်ႈ/formula တႃႇ ၶေႃႈဝူၼ်ႉၼၼ်ႉ။ ထႅင်ႈႁူဝ်႞ၸမ်း- ပဵၼ်လွင်ႈဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၼႄ ပၢႆးၶၢဝ်ႊၾႃႉ/meteorology ၸွမ်းလၢႆး ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၶိုတ်းပၢၼ် ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းဢုပ်ႇၼႄ လွင်ႈမွၵ်ႇၵုမ်ႈ၊ လွင်ႈ ၾူၼ် ဢိၵ်ႇလွင်ႈလူမ်းသေမဝ်ႇၵႃး မၼ်းသပ်း လႅင်းၼႄလႆႈ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈဝႃႈ ႁူင်းႁႆးၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈမၼ်း တွပ်ႇထဵင် လွင်ႈဝႃႈ တၢင်းမႆႈ/heat ၼႆႉ ပဵၼ်ယႄႇ ပဵၼ်ၼမ်ႉ ၸႃႉဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ တၢင်းမႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်ၾၢင် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်တၢင်းၼႂ်း/internal motion ပိူင်႞ ၵွႆးၼႆယဝ်ႉ။ (ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းဝူၼ်ႉၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၾရႅၼ်းသိတ်ႈ ပေးၵွၼ်ႇ/Fransis Bacon လႄႈ တင်းတၢင်ႇၵေႃႉ ပေႃးယၢမ်ႈသပ်းလႅင်းၼႄ ဢွၼ် တၢင်းမၼ်းၵွၼ်ႇ။) ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်တီႈသၢမ်ၸမ်း- ၼႂ်းပၢႆးၵျီႇဢေႃးမေႇထရီႇ/geometry ၼႆႉ တေး ၵၢတ်ႈ လႆႈႁႃႁၼ်ဝႆႉ ပၢႆးၵျီႇဢေႃးမေႇထရီႇသပ်း သေး/analytic geometry ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈမၼ်း ႁႃႁၼ် လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်းၼၼ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးၼပ်ႉ ၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃး တေႉတေႉသေ မိူၼ်တင်း သိူဝ်ႇတၢင်းပၼ်ဝႆႉ တႃႇ ၼိဝ်ႇတၼ်ႇ/Newton တေၶူင်ဢွၵ်ႇလႆႈ လၢႆးၼပ်ႉ ၶႃးၶူးလတ်ႉ/calculus ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢႆးဝူၼ်ႉ တေးၵၢတ်ႈ ဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ် လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၸမ်း- လၢႆးတၢင်းဢၼ်မၼ်း တင်ႈတႄႇဢုပ်ႇၼႄပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵမ်ႈ ၼမ်ၼႆႉ ယွမ်းႁပ်ႉဝႆႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉ လႄႈ တၢင်းႁူႉ ဢၼ်ၽိတ်းဢၼ်ၽူၼ်ၼၼ်ႉ တင်းၼမ်တင်း လၢႆ။ ၵွပ်ႈၼႆ တေးၵၢတ်ႈ ၸင်ႇတႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈ ၸႂ်ဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေႁူႉႁၼ်လႆႈ လွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈႁႃ သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ် ပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ တေးၵၢတ်ႈ ၼႆႉ ဢမ်ႇယုမ်ႇ ဢီႈသင်၊ ႁၼ်လွင်ႈသင်ၵေႃႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇတႃငမ်းငဝ်း သေ ထတ်းသၢင်တူၺ်းၸွမ်းယဝ်ႉ။ ၵႃႊၶူးသွၼ် မၼ်းလၢတ်ႈၵေႃႈ ဢဝ်တၢင်းႁူႉမၼ်းသေ ထတ်း သၢင်ၸွမ်း။ တေႃႈၼင်ႇ လွင်ႈဝႃႈလူၵ်ႈၶူင်းၽၢႆႇ ၼွၵ်ႈ မီး တေႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ တူၼ်တူဝ် ၶိင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးတေႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင် တိုၼ်း ဝႆႉၸႂ်ငမ်းငဝ်းလူင်ၵႂႃႇၵူႊလွင်ႈယဝ်ႉ။
တီႈၼႆႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇပၼ်ႁႃလွင်ႈ႞။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈ ၸႂ်ငမ်းငဝ်းတေႃႇ ၵူႊလွင်ႈသေ မီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ် ဢၼ်ယုမ်ႇ ယမ်လႆႈၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်း ၼႃႇ တေးၵၢတ်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈတွပ်ႇၵေႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ပူၼ်ႉတူဝ်ႁၢင်ႊ/metaphysical argument သေ ၼႄလၵ်းထၢၼ်လႆႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တၢမ်တူဝ်မၼ်း တေပဵင်းပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်လႆႈ လွင်ႈဝႃႈ တူၼ်တူဝ်ၶိင်း မၼ်း မီးယူႇတေႉ (ၵဝ်ဝူၼ်ႉလႄႈ ၵဝ်ၼႆႉ မီးဢိူဝ်ႈ/ I think, therefore I am)၊ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ မီးယူႇ တေႉ၊ လူၵ်ႈၶူင်းၽၢႆႇၼွၵ်ႈ မီးယူႇတေႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ် လၢႆးဝူၼ်ႉ တေးၵၢတ်ႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်တႄႇပဵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။
လၢႆးဝူၼ်ႉ တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ မီးသွင်ပွတ်း သွင်တွၼ်ႈ။ ၼိုင်ႈ- တႄႇဝူၼ်ႉၸွမ်း ၶေႃႈထၢမ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ “ငဝ်ႈငႃႇ တၢင်းႁူႉ ၵူၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်?” ၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၶူးမေႃ ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉၶဝ် မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶတ်းၸႂ် တႃႇတေသပ်းလႅင်း လၢတ်ႈၼႄလႆႈ လွင်ႈလၢၵ်ႇ လၢႆးလူင် ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် မိူင်းၵူၼ်းၶူင်းၵၢင်။ တေးၵၢတ်ႈတႄႉ သွၼ်ပၼ်ႁဝ်းၶႃႈဝႃႈ ၶေႃႈထၢမ် ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇမီးဝႆႉၶေႃႈတွပ်ႇ ၼင်ႇႁဝ်း တေပဵင်းပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်ၸွမ်း။ တီႈတေႉ တၢမ်တူဝ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ တေလႆႈဝူၼ်ႉၸွမ်းဝႃႈ “ၵဝ်သမ်ႉႁူႉ ပွင်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်” ၼႆၸင်ႇ တေလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၢၼ်ႉၸႂ်လႆႈ ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
သွင်- တေးၵၢတ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ယႃႇပေယုမ်ႇ ဢွၼ်တၢင်း၊ တေလႆႈထၢင်ႇထိူမ်ငမ်းငဝ်းဢွၼ် တၢင်းဢိူဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ (တီႈၼႆႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ပိၼ်ႈ ၽူၼ်သၢႆႉၶႂႃၵၼ်တင်း သဵင်ႉဢေႃးၵၢတ်ႈသတိၼ်း/ St. Augustine ၸဝ်ႈၶူးမေႃပၢႆးၼပ်ႉထိုဝ် မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၵၢင်/medieval theologian ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈသမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ တေလႆႈယုမ်ႇယမ် ဢွၼ်တၢင်း ၼႆယိုင်။) ဝႃႈတေႉၵေႃႈ ၵမ်းလိုၼ်း သုတ်း တၢင်းဝူၼ်ႉ တေးၵၢတ်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းၵႂႃႇလူပ်း လင် မိူၼ်ၵၼ်တင်း တၢင်းဝူၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးမေႃပၢႆး ၼပ်ႉထိုဝ်ၶဝ် မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၵူၼ်းလူလိၵ်ႈ မၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးသူၼ်ၸႂ် တၢင်း ဝူၼ်ႉ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်မၼ်းတၢင်ႇၼႄမႃး။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် သူၼ်ၸႂ် လၢႆးထတ်းသၢင်မၼ်း ပဵၼ် ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ၵျွင်းလူင် ၶရိတ်ႈ ယၢၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ လွမ်မႆႈၸႂ်ဝႆႉ တၢင်းဝူၼ်ႉလူပ်းလင် တေးၵၢတ်ႈ ၵူဝ်မႃးၵိတ်ႇၶွင်ႉၵၼ်တင်းၶဝ်။)
ၼႂ်းပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵႆႉ ၵႆႉသင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ထုၵ်ႇလီၸႅၵ်ႇၽႄ တွၼ်ႈၸႂ် တင်းတွၼ်ႈၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပဵၼ်တူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႆ ယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈၼႆႉ တၢင်းဝူၼ်ႉမၼ်း တေပဵၼ်ဝႆႉ သွင်ပိူင်။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈၸႅၵ်ႇၽႄမႃး ၸိူင်ႉၼႆ ၼင်ႇၵဝ်ႇလူး။ လၢႆးတေးၵၢတ်ႈ ၸႅၵ်ႇၽႄ ၼႄၸမ်း- မိူၼ်တင်းတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းႁႃ ၶေႃႈတွပ်ႇ ၸွမ်းလၢႆးပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ။ ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ် တေးၵၢတ်ႈ တႄႇထၢမ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼႆႉ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉၶဝ် ၵူႊပၢၼ်ပၢၼ် သူၼ်ၸႂ်မႃး ယူႇသေတႃႉ ပႆႇႁႃႁၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇ တေႃႇထိုင်ဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ။
တၢင်းဝူၼ်ႉ တေးၵၢတ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ / universe / စကြဝဠာ ၼၼ်ႉတႄႉ မီးၵူၼ်းသူၼ်ၸႂ်ၼမ်ဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မၼ်းယုမ်ႇ ယမ်ဝႃႈ လူၵ်ႈၶူင်းလုမ်ႈၾႃႉလူင်တင်းဢၼ်ၼႆႉ သင်ဢမ်ႇဝူၼ်ႉပႃး လွင်ႈၽြႃးၾႃႉၽီ၊ လွင်ႈၶႂၼ် ငဝ်းၵူၼ်း ၼႆၸိုင် တူင်ႉၼိုင်ၶၢႆႉလိူၼ်ႈ ၼင်ႇၶိူင်ႈ ၸၢၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ပိူင်ပဵၼ် ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး မိူၼ်ပိူင်ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵွႆးၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ မၼ်းဢမ်ႇယုမ်ႇ ပေႇတၢင်ႇၵႃႇ လႃး ဢၼ်တူၺ်းလိူၼ်လၢဝ်သေႁေႃး၊ ဢမ်ႇယုမ်ႇ တၢင်းမေႃၵမ်ႇၽီႇရ၊ ဢမ်ႇယုမ်ႇပိူင်ပဵၼ် ၸိူဝ်း ပူၼ်ႉၸိူဝ်းလိူဝ် ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်သၽႃႇဝ။ (မၼ်း ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ ပိူင်ပဵၼ်သင်ၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၸွမ်း ၼင်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈပၼ်ႇၼၼ်ႉ၊ ယွၼ်ႉၸင်ႇပဵၼ် တွၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းပၢၵ်ႈထဵင်ပႅတ်ႈ လွင်ႈယွမ်း ႁပ်ႉ တၢင်းယုမ်ႇယမ်သေဢၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉ ယၢင်ႈ ပႆၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်တမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉ။) ပေႃးဢဝ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် တေးၵၢတ်ႈ ဝႃႈၼႆၸိုင် တူဝ်သတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈဢၼ် လၢၵ်ႇလၢႆး၊ ႁူႉပွင်ႇယၢပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းဝူၼ်ႉ ဝႃႈ တူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလွတ်ႈတင်းပိူင်ပဵၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းဝူၼ်ႉမၼ်းၶေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ၶေႃႈဝူၼ်ႉပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇပၢႆးပိူင်ပဵၼ် တူဝ်ၶိင်း/phyisiology ပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ။
တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ ပၼ်ႁႅင်း တႃႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ တီႈပၢႆးသၢႆႊ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပေႃးၵူၼ်းဢဝ်ပၢႆးသၢႆႊ လူင်းမိုဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းတေႉတေႉၼႆ တေမီးၽွၼ်းလီ တႃႇမိူင်းၵူၼ်းၶူင်းၵၢင်။ မၼ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵူၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးသၢႆႊၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈပၢၵ်ႈပၢႆႇ ပႅတ်ႈ တၢင်းဝူၼ်ႉ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ။ လွင်ႈသင်မဝ်ႇဝႃႈ တၵ်းတေလႆႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပိူင်တႅၵ်ႈပၢႆးၼပ်ႉ / mathematical equation သေ ၵေႈလိတ်ႈၼႄလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း မၼ်းၼႆႉ မိူၼ်ၵူၼ်းမိူဝ်ႈပၢၼ်ၼႆႉၵမ်း လဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ လၢတ်ႈၸိူင်ႉ ၼႆသေတႃႉ ၵေႃႈ တၢမ်တူဝ်မၼ်းတႄႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵၢၼ် လူင်းမိုဝ်း ၼႂ်းပၢႆးသၢႆႊၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးလမ်ႇလွင်ႈ ၵႃႊႁိုဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၾရႅၼ်းသိတ်ႈပေးၵွၼ်ႇ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉ ၶပ်ႉ ၸၢဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ပၢႆးသၢႆႊၼႆႉ တိုၼ်းတေလႆႈမီးၵၢၼ် လူင်းမိုဝ်းလွင်းတူၺ်း၊ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်၊ ၵၢၼ် လူင်းမိုဝ်းလွင်းတူၺ်းၼႆႉ ၸင်ႇတေလႆႈ ၽွၼ်းလီ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ လၢတ်ႈဝႆႉၸဝ်ႉလိူဝ် ပၢၼ် တေးၵၢတ်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်း တေးၵၢတ်ႈ “ၵဝ်ဝူၼ်ႉလႄႈ ၵဝ်ၼႆႉမီးဢိူဝ်ႈ” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵေႃႈ လႅပ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ မၼ်းၵေႃႉတႄႇလၢတ်ႈဢွၼ် တၢင်း။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႉလိူဝ်မၼ်း မွၵ်ႈ ၁၂၀၀ ပီႊ မိူင်းၼၼ်ႉ သဵင်ႉဢေႃးၵၢတ်ႈသတိၼ်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇၸိူင်ႉၼႆ (ၵူၺ်းၵႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်)။ “ၶေႃႈလၵ်းထၢၼ်” ဢၼ်တေးၵၢတ်ႈ ၼႄပိူၼ်ႈ- ၽြႃးၵၢင်ႁၢဝ်မီးတေႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း သဵင်ႉ ဢႅၼ်းသႅမ်ႇ/St. Anselm (၁၀၃၃-၁၁၀၉) ၼၼ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၄၁ ၼၼ်ႉတႄႉ တေးၵၢတ်ႈ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈလိုဝ်းလင် ထႅင်ႈပပ်ႉ႞။ ၸိုဝ်ႈ ဝႃႈ ၵၢၼ်သမထ / Mediations ၼႆယဝ်ႉ။ ပပ်ႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ လၵ်းပိူင်ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ / Principles of Philosophy ၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃးမိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၄၄။ တင်းသွင်ပပ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉတႅမ်ႈဝႆႉတင်း လိၵ်ႈ လႃႇတိၼ်ႇသေတႃႉ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၄၇ ၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၵ်ႇမႃး ပပ်ႉဢၼ်ပိၼ်ႇဝႆႉ လိၵ်ႈၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ။
တေးၵၢတ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈလီလီ ၼမ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်းၵေႃႈလွႆႈလီၼႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ် လူမ်းပၢၼ်ၵဝ်ႇလႄႈ တႃႉၶႂ်ႈလီဢၢမ်းဝႆႉ။ တီႈတေႉ ႁၢမ်ႉၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် လူမ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵၢင်ၶဝ် ၼၼ်ႉ (လႅပ်ႈပဵၼ်ၵွပ်ႈလၢႆးဝူၼ်ႉလၢႆးႁဵတ်း ဢၼ် ဢိင်ၼိူဝ် တၢင်းႁူႉ လႄႈ ၶေႃႈဢၢင်ႈ/rationalist approach)။ ဢၼ်ပိၼ်ႈၽူၼ်သၢႆႉၶႂႃၵၼ်ၼၼ်ႉ တႄႉ ပဵၼ် ၾရႅၼ်းသိတ်ႈ ပေးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မၼ်း ၸဝ်ႉလိူဝ် တေးၵၢတ်ႈ သၢမ်သိပ်းႁႃႈပီႊသေတႃႉ လူမ်းပေးၵွၼ်ႇတႄႉ ပဵၼ်လူမ်းပၢၼ်မႂ်ႇဝႆႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၼႂ်းလိၵ်ႈဢၼ်မၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉ ၼၼ်ႉသေ လႆႈႁူႉတႅတ်ႈၼႅတ်ႈဝႃႈ တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်ၽြႃး တေႉတေႉဝႃႈ ဝႃႈ။ မၼ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၸၢဝ်းၵိူဝ်း ယမ်လီ ၵိူင်းၵႅတ်ႈတလိၵ်ႈၵေႃႉ႞။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈ မုၼ် ၵျွင်းလူင်ၶဝ်တႄႉ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ် တၢင်းႁၼ် ထိုင်မၼ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ၶဝ်ဢဝ်ပပ်ႉတေးၵၢတ်ႈ သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆပပ်ႉ ဢၼ်ၸၢဝ်းၵႅတ်ႈတလိၵ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလူဢၢၼ်ႇၼၼ်ႉ။ မိူင်းႁေႃးလႅၼ်ႇ တီႈတေးၵၢတ်ႈၵႂႃႇယူႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ် ၵိူဝ်းယမ် ၵိူင်းပရေႃႉတႅတ်ႈသတိၼ်ႉ (ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးလွင်ႈယိူၼ်ႉသီးယွမ်းႁပ်ႉလႆႈတေႃႇတၢင်း ႁၼ်ထိုင် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉလိူဝ်သေတၢင်ႇ မိူင်း ၼႂ်းယူႇရူဝ်းပႃႇ)။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ၵၢဝ်ႇႁႃဝႃႈ တေးၵၢတ်ႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၽြႃး/atheist ၼႆၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၄၉ ၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ၾႃႉ ၶရိတ်ႈ သတီးၼႃႇ/Queen Christina မိူင်းသုၺ်ႇတိၼ်ႇ/ Sweden ၵမ်ႉၸွႆႈငိုၼ်းတွင်းတင်းၼမ် တီႈတေး ၵၢတ်ႈယဝ်ႉ ၽိတ်ႈႁွင်ႉႁႂ်ႈမႃး ဝဵင်းသတွၵ်ႈႁူမ်း/ Stockholm သေ ႁဵတ်းၶူးသွၼ်သုၼ်ႇလဵဝ်မၼ်း။ တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ လႆႈၸႂ်ယူႇ ၼႂ်းႁွင်ႈႁိူၼ်းဢုၼ်ႇ ဢုၼ်ႇ။ ပေႃးၵၢင်ၶိုၼ်းလိုၵ်းၸင်ႇ မေႃၼွၼ်း။ ၽိူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ႁၢၼ်ၾႃႉ ၶရိတ်ႈသတီးၼႃႇ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ သွၼ်လိၵ်ႈပၼ်မၼ်းၼၢင်း ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 5 မူင်း ၼႆလႄႈ တေးၵၢတ်ႈၵိၼ်းတေႉတေႉ။ မၼ်းၵူဝ် လူမ်းၵတ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း တၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။ သမ်ႉၸႂ်ႈတေႉ။ ဢမ်ႇႁိုင်သင်မၼ်း ၸပ်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႊ။ မၼ်းသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ် ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ပီႊ ၁၆၅၀ ဝၢႆးလင် မၼ်းႁွတ်ႈၽႅဝ် မိူင်းသုၺ်ႇတိၼ်ႇ ႁိုင်သီႇလိူၼ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ။
တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈတႄႇၼႃႈ ႁေႃတေႃႁိူၼ်းသေတႃႉ မီးလုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉ႞၊ ၵူၺ်း ၵႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တၢႆၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉ တေးၵၢတ်ႈၼၼ်ႉ သေ ၵူၼ်းမိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ထတ်းသၢင်တွပ်ႇထဵင် ၵၼ်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်း ၼႆႉ ပႃးဝႆႉ ၶေႃႈဢၢင်ႈပၼ်ႇတူင်ႇ/circular reson- ing တင်းၼမ်လႄႈယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉၶဝ် ၽၢႆႇလင်မၼ်း ၸီႉၸမ်ႈၼႄ တီႈၸုတ်ႈယွမ်း ပၢႆး ဝူၼ်ႉတေးၵၢတ်ႈ ၼႆသေတႃႉ တေႃႇထိုင်ပၢၼ်မိူဝ်ႈ လဵဝ် တိုၵ်ႉမီးၵူၼ်းၸိူဝ်းၵမ်ႉထႅမ် ပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်း ယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ၼိုင်ႈၵေႃႉ လမ်ႇ လွင်ႈၵႃႊႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈသွၼ်ႇၸွမ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်း ၽိတ်းႁိုဝ်မႅၼ်ႈ။ လႆႈသွၼ်ႇၸွမ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ ယိုင်ႈယႂ်ႇၵႃႊႁိုဝ်၊ မီးၽူႈလႂ် ၽႂ် ဢိင်ဢၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၸွမ်း၊ သုမ်ႇငုမ်းလႆႈၼိူဝ် ၵူၼ်းၼမ်ၵႃႊႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လၢႆး ၼႆႉ တႅပ်းတတ်းၼႆတႄႉ တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ တိုၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းယိုင်ႈယႂ်ႇၵေႃႉ႞ယဝ်ႉ။
တီႈဢေႇသုတ်း တၢင်းဝူၼ်ႉ တေးၵၢတ်ႈ ႁႃႈၶေႃႈတႄႉ သုမ်ႇငုမ်းဝႆႉ ၼိူဝ်တၢင်းဝူၼ်ႉၵူၼ်း မိူင်းယူႇရူဝ်းပႃႇၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼႆႉၸမ်း- (၁) လၢႆးမၼ်းႁၼ်ထိုင် ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႈ ၼင်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လုၵ်ႈ႞၊ (၂) ၸႂ်မၼ်းမေႃႁၼ်လီတေႃႇၵၢၼ် ထတ်း သၢင် ပၢႆးသၢႆႊ၊ (၃) လွင်ႈမၼ်းမီးၸႂ် ၶႂ်ႈဢဝ်ပၢႆး ၼပ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸွမ်းပၢႆးသၢႆႊ၊ (၄) လွင်ႈမၼ်းတိုၵ်း သူၼ်း ယႃႇႁႂ်ႈယွမ်းႁပ်ႉယုမ်ႇဢဝ်ၸဵမ်ပိုင်း၊ (၅) လွင်ႈမၼ်းဝႆႉၵႃႊၶၼ် ပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ် လၢႆးႁဵတ်း သၢင်ႈဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ် တၢင်းႁူႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ထတ်းသၢင်တူၺ်း တေးၵၢတ်ႈၼႆႉ လမ်ႇ လွင်ႈၵႃႊႁိုဝ် ပေႃးၼႆၸိုင် တၵ်းလႆႈၼပ်ႉသွၼ်ႇ ပႃး ၵၢၼ်ပၢႆးသၢႆႊမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်း တႄႉ လွင်ႈမၼ်းႁႃႁၼ်ၶူင်တႅမ်ႈ ပၢႆးၵျီႇဢေႃးမေႇ ထရီႇသပ်းသေး/analytic geometry ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ တီႈသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈသိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈတေးၵၢတ်ႈ မႃးသႂ်ႇဝႆႉ ၽၢႆႇၼႃႈ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ဝေႃႉတႄး/Voltaire၊ ရူးသူဝ်ႇ/Rousseau လႄႈ ၾရႅၼ်းသိတ်ႈပေးၵွၼ်ႇ ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ။


text:
Welcome to Tai freedom
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႆႈႁပ်ႉငိုၼ်း လႄႈ ၽၵ်းၵပ်းၶဝ်ႈ တီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ထုင်ႉမၢဝ်း 2 ဝၼ်းထပ်းၵၼ်
- Created on 12 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၸုမ်းႁိူဝ်းမႂ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈထုင်ႉမၢဝ်း မီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် တင်းၼမ်သေ ဢဝ်ငိုၼ်း လႄႈ ၽၵ်းၵပ်းၶဝ်ႈ ၸွႆႈထႅမ် သူင်ႇထိုင်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း လုၵ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇ ၶွင်ႈ RCSS/SSA
- Created on 12 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸွမ်းၼင်ႇ Facebook Page ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ SSPP Info ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၶိုၼ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမၢၼ်ႈမႅၼ်ႈ လႃးလႃး လႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁၼ်ၽိတ်းၵၼ် လိုၵ်ႉလမ်ႇ တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈၶၢႆ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် သွင် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်းၼင်ႇ သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်။
ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ 2,133 ၵေႃႉ ပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း
- Created on 11 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၼုမ်ႇထဝ်ႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇ သၢမ်ပၢၼ်ၸဵတ်းသႅၼ်း လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ပႅတ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၽႂ်မၼ်း ပၢႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ် ႁိူၼ်းယေး ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇ ဢမ်ႇဝၢႆး ဢမ်ႇယဝ်ႉသေပွၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တေၸွႆႈငိုၼ်း တီႈပိင်းၵလႃးတဵတ်ႉသ် တႃႇၸွႆႈ ရူဝ်ႁိၼ်ၵျႃႇ
- Created on 11 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဢၼ်ပၵ်းယူႇတီႈ မိူင်းတႃႇၵႃႇလၢတ်ႈဝႃႈ ယေးငိုၼ်း လုမ်ႈၾႃႉ World Bank တေၵမ်ႉၸွႆႈငိုၼ်း ပိင်းၵလႃးတဵတ်သ်ႉ ($165 m) ပၢၵ်ႇႁူၵ်းသိပ်း ႁႃႈလၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇရူဝ်ႁိၼ်ၵျႃႇ ဢၼ်မီး ၼႂ်းမိူင်းပိင်းၵလႃးတဵတ်ႉသ် ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇၸူး SSPP/SSA ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းလိုဝ်ႈ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်သိုၵ်း ၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ
- Created on 11 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ႁႅင်းၵူၼ်းသိုၵ်း ႁႅင်းႁိူဝ်းမိၼ် ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း ပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တီႈလွႆပၢင်ၶႃး ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတုင် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သေ သွင်ၽၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
More Articles...
- ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢၼ်မီးၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ် ငိုၼ်း လႄႈ ၽၵ်းၵပ်းၶဝ်ႈ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA
- သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်ယၢမ်ႈ တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်လူလၢႆၼိူဝ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပွႆႇပူၼ်ႉယဝ်ႉလၢႆၵႂႃႇ
- ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸွႆႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸွႆႈထႅမ်သိူဝ်ႈသုပ်းလၢႆးၶႅၼ်ပွတ်းပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ တႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း
- ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်တႅမ်ႈဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈ ပပ်ႉၵႅမ်မိုဝ်းပၢင်လူင်
- ၵေႃပွင်ၵၢၼ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၶွပ်ႈၶူပ်ႇပီႊ 2018 လႄႈ မီးၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ လၢႆလၢႆလွင်ႈ


text:
တၢင်းၸူမ်း ဢၼ်လႆႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ ႁႂ်ႈဢွင်ႇပေႉၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၸူမ်းဢၼ် လီၸူမ်းလိူဝ်သေပိူၼ်ႈ တီႈလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ။ ၵဝ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁူပ်ႉယၢမ်ႈႁၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈတၢင်းဢွင်ႇပေႉၼၼ်ႉသႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၵဝ်ႁူႉၸၵ်း ၸိူဝ်းယၢမ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပိူၼ်ႈမႃး ၵူႊၵေႃႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ် ၵၢၼ်လႆႈၸွႆႈထႅမ်ပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သူးလၢပ်ႈလူင် ပုၼ်ႈတႃႇၶဝ်ၼႆၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊ 1984 လူႇဝိတ်ႉတဵၵ်ႈၶႃႇ (Lou Whittaker) ဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းၶိုၼ်ႈလွႆ ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇ ဢၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလွႆဢႄးဝရႅတ်ႈ (Mt. Everest လွႆဢၼ်သုင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ တီႈလုမ်ႈၾႃႉ) ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉ။ ဝၢႆးလင် လႆႈၶတ်းၸႂ်ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈလွႆႁိုင် လၢႆလိူၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းၶဝ် ဢၼ်ပႃးၵူၼ်းႁႃႈၵေႃႉ ႁွတ်ႈၵႂႃႇတီႈ ပၢင်လိုဝ်ႈသဝ်း ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်သုင်သွင်မိုၼ်ႇၸဵတ်းႁဵင်ထတ်းၼၼ်ႉ။ တႃႇတေသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁႂ်ႈႁွတ်ႈၸိၵ်းလွႆၼၼ်ႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈသွင်ႁဵင်ထတ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ တႃႇတေတႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁိုဝ် ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇ ဝိတ်ႉတဵၵ်ႈၶႃႇ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတေႉတေႉ။ မၼ်းႁူႉပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၶိုၼ်ႈလွႆ တင်းႁႃႈၵေႃႉၼႆႉ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ တိုၼ်းမီးၸႂ် တႃႇတေလႆႈယဵပ်ႇၼိူဝ်ၸိၵ်းလွႆ ဢၼ်သုင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ တီႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သွင်ၵေႃႉ ၼႂ်းၶဝ်ၼႆႉသမ်ႉ တေလႆႈဝၢႆႇလူင်းၶိုၼ်း ပၢင်သဝ်းၽၢႆႇလင်သေ တေလႆႈဢဝ်ၶိုၼ်ႈမႃး တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ၊ ၼမ်ႉ လႄႈ လူမ်းဢွၵ်ႈသီးၵျိၼ်း မႃးႁူပ်ႉၵၼ်ၶိုၼ်း တီႈပၢင်သဝ်းၼႆႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တေလႆႈလူင်းဢဝ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈ ၵူၼ်းသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉသမ်ႉ တေဢမ်ႇၸၢင်ႊၶိုၼ်ႈၸွမ်းလႆႈ ထိုင်ၸိၵ်းလွႆယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈသွင်ၵေႃႉတႄႉ တေလႆႈလိုဝ်ႈဝႆႉတီႈပၢင်သဝ်းၼႆႉသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တႃႇတေသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈထိုင် ၸိၵ်းလွႆ။
ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ဝိတ်ႉတဵၵ်ႈၶႃႇ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ- မၼ်းတေယူႇဝႆႉ တီႈပၢင်သဝ်း သုင်သွင်မိုၼ်ႇၸဵတ်းႁဵင်ထတ်းၼႆႉသေ ယူႇၵၢင်ၵပ်းသၢၼ်ပၼ် ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တင်းၸုမ်း။ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းမၼ်း ထႅင်ႈၶေႃႈ႞သမ်ႉ- သွင်ၵေႃႉ ဢၼ်မီးမႃႇမီးႁႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈသမ်ႉ တေလႆႈလူင်းဢဝ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ လူမ်းဢွၵ်ႈသီးၵျိၼ်း၊ ၼႆႉၶႅၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ယၢပ်ႇၵၢၼ်ယဵၼ်း။ သွင်ၵေႃႉဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးမီးႁႅင်းၵႃႊႁိုဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉထႅမ်ဢဵၼ်ထႅမ်ႁႅင်း တႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈထိုင်ၸိၵ်းလွႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပိူၼ်ႈထၢမ်မၼ်းဝႃႈ ၵွပ်ႈသင် တၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈထိုင်ၸိၵ်းလွႆလႃႇၼၼ်ႉ ထွမ်ႇတူၺ်းၶေႃႈတႂပ်ႇမၼ်းၵေႃႈ လႆႈႁူႉလႆႈႁၼ်ၸွမ်း လွင်ႈမၼ်းပွင်ႇၸႂ်ပၼ်လႆႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ႁႅင်းၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ “ၵၢၼ်ၶႃႈၼႆႉ လူဝ်ႇႁဵတ်းပၼ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ ႁွတ်ႈထိုင်ၸိၵ်းလွႆလူး” ၼႆယဝ်ႉ။
ဝိတ်ႉတဵၵ်ႈၶႃႇ ႁူႉပွင်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈလႂ် ၵူၼ်းတမ်းဝၢင်းလႆႈ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၼၼ်ႉၸင်ႇ ၸွႆႈထႅမ်လႆႈမုၵ်ႉၸုမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈထိုင်တီႈယိူင်းမၢႆ၊ ၼႆႉၸင်ႇပဵၼ် တၢင်းဢွင်ႇပေႉလူင် ပုၼ်ႈတႃႇၵူႊၵေႃႉၵူႊၵူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
-25 Ways to Win with People
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝႆႉၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ယုၵ်ႉပၼ်ပိူၼ်ႈ ႁႂ်ႈႁွတ်ႈထိုင်ၸိၵ်းလႄႈ။


text:
ၵႂၢမ်းတၵၼ် ၸၼ်ႁႂ်ႈဢွၵ်းလႅတ်း (တွၼ်ႈၼိုင်ႈ)
- ၵႃလမ် သိပ်းၵဝ်ႈမႄႈ လုၵ်ႈမၼ်း ၽႄႈၸွတ်ႇမိူင်း [1]
- ၵႃႈထိူၼ်ႇပဵၼ် ထဵင်ၼႃး မႃးႁိူၼ်းပဵၼ် မူၵ်ႇမႆႉ [2]
- ၵႂႃႇၵေႃႈယၵ်း မႃးၵေႃႈယၵ်း ဢမ်ႇလႆႈၽၵ်းသေသဵၼ်ႈ [3]
- ၵူႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူႇၵူၼ်းၼွၼ်း [4]
- ၵႆႇပေႃႈလႅင် တၢႆၽႅၼ်ၶေႃႈဢွင်ႇဢွတ်ႈ [5]
- ၵႆႇၽူႈၽိူၵ်ႇ တၢႆဢိူၵ်ႇ တွင်ႉတႄးၼႃး [6]
- ၵႆႇၽူႈလမ် တၢႆၶမ်ၶူၵ်ႉ [7]
- ၵႆႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵႆႇမဵဝ်းၶၼ် [8]
- ၵႂၢႆးငၢၼ် တၢႆႁူမ်ႈဢိူၵ်ႇ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ဢွၵ်ႇတေႃးၵၼ် [9]
- ၵႂၢႆးငၢၼ်ၽိူၵ်ႇ တူဝ်ၼိုင်ႈ မႃးသႂ်ႇသၢႆၼင် တၢင်းၶၢင်ႈ [10]
- ၵႂၢႆးထိုၵ်းလူင် ၶေႃးၵမ်ႉ ၶၢမ်ႈၼမ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်ႁွႆး [11]
- ၵႂၢႆးထိုၵ်းလူင် ၶေႃးပုမ်း တေႃးယုမ်း ဢမ်ႇႁၼ်တူဝ် [12]
- ၵႂၢႆးမႄႈထဝ်ႈ သီႇၶဝ် ငဝ်ၸုၵ်းပႂ်ႉယိူဝ်ႈႁႅင်ႈ [13]
- ၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်း ပဵၼ်ၶႅမ်းသၢင်း ႁၢင်မၼ်း ပဵၼ်ႁိူဝ်း ဝၢႆႈမိူဝ်း ပႃႈတၢင်းလင် [14]
- ၵၢင်ၶိုၼ်း ႁွင်ႉဢီးဢီး ၵၢင်ဝၼ်း ပီးဢွင်ႇတွင်ႇ [15]
- ၵၢင်ၶမ်း မေႃးဝီးဝီး ၵၢင်ၼႂ် ပီးတွင်ႇၵွင်ႇ [16]
- ၵၢင်ဝၼ်း ၶုၼ်ႇပိုတ်း ၶုၼ်ႇပိုတ်း ၵၢင်ၶိုၼ်း သိုဝ်ႈလိုတ်းလိုင်ႈ [17]
- ၵၢင်ဝၼ်း တွၼ်ႇငုၵ်းတွၼ်ႇငုၵ်း ၵၢင်ၶိုၼ်း ပိုတ်းၶလၢဝ်ႇငၢဝ်ႇ [18]
- ၵၢင်ဝၼ်း ဢွၵ်ႇတၢင်းလႂ် မွၵ်ႇမၼ်း ဝၢႆႇတၢင်းၼၼ်ႉ [19]
- ၵိင်ႇမႆႉ ၶင်ႉၵၢင်ႁၢဝ်၊ တူတ်းၼၢႆးၶၢဝ် ၶမ်ႁူးလွင်ႈ [20]
- ၵိၼ်လၵ်း ဝႆႉလုၵ်း [21]
- ၵိၼ်လုၵ်း ဝႆႉလၵ်း [22]
- ၵူင်ႇငူင်ႇ ၵႃးငႃး ပႃးၽိုၼ်း ၶဝ်ႈၽၵ်းတူ [23]
- ၵူင်ႇငူင်ႇ ၵၢင်ႇငၢင်ႇ ယုၵ်ႉၽိူင်းတၢင်ႇၼိူဝ်ၵၢင်ႉ [24]
- ၵူင်ႇငူင်ႇသွႆ ၼမ်ႉမၼ်းယွႆႉၸွမ်းမွႆ [25]
- ၵူင်ႇငူင်ႇပၵ်း ၼမ်ႉထူမ်ႈလၵ်း ယွႆႉပၢႆ [26]
- ၵွင်ႇယွင်ႇသႄႇ ၼမ်ႉမၼ်း မူၼ်ႇသႄႇႁႄႇ [27]
- ၵွင်ႇယွင်ႇသွႆ ၼမ်ႉမၼ်း ယွႆႉၸွမ်းမွႆ [28]
- ၵွင်ႇယွင်ႇယဝ်ႈ ၶဝ်ႈဢမ်ႇၶဝ်ႈ ၵမ်းတူၺ်း [29]
- ၵူၼ်းသၢမ်ၵေႃႉ ၶဵၼ်းၶဵၼ်းႁူဝ် သဵၼ်ႈလဵဝ် [30]
- ၶွင်ႈၶႅင်ႈၶွင်ႈၶၢင်း ၼူၵ်ႉယၢင်း ၸပ်းၵူႈၵိင်ႇ မိင်ႇၸပ်းၵူႈတူဝ် မူဝ်ၸပ်းၵူႈလူင်ႇ [31]
- ၶၢဝ်ၼင်ႇၵၼ် ၵိၼ်ၵၼ် [32]
- ၶူဝ်သွင်ၽႅၼ်ႇ သီႇႁၢဝ်း [33]
- ငူးလူင် တၢႆၵၢင်ပၢင်ႇ ႁၵ်းမႆႉတၢင်ႇၵွင်းလွင် [34]
- ငူးလူင် တၢႆၼိူဝ်ၾ ၼၢင်းတ ပၼ်ႇၼိူဝ်လိၼ် [35]
- ငူးႁၢင်ႁဵဝ် ၶဵဝ်ႈႁၢင်ႇ လႅၼ်ႈၵၢင်ပၢင်ႇ ဢဝ်ၵွၼ်းၽႆးၺူဝ်း [36]
- ငူးႁဝ်ႇလမ်တူဝ်ၼိုင်ႈ တႃမၼ်းမီး သီႇၶွၼ် တၢင်းယၢဝ်းမီးသီႇသွၵ်ႇ ပေႃးမၼ်းလွၵ်ႈၶၢပ်ႈ သမ်ႉမီးသီႇဝႃး [37]
- ငဝ်ႈတၢၼ်ႇလွမ်ႇ တူၼ်ႈတၢၼ်ႇဢိုင် ပၢႆႇမၼ်း ထိုင်ၾ [38]
- ငဝ်ႈမၼ်း ၵေႃႇၵွင်းမူး ပၢၵ်ႇမၼ်း မီးႁဵပ်း [39]
- ငဝ်ႈမၼ်းတၢၼ်ႇ ၶိူဝ်းဝၢႆ ပၢႆမၼ်းတၢၼ်ႇ လဝ်ႉၵႆႇ ၶႆႇမၼ်းတၢၼ်ႇ ၶႆႇလႅၼ်း [40]
- ငဝ်ႈမၼ်း တၢၼ်ႇလမ်းၶေႃးၵႂၢႆး မႂ်မၼ်း ႁေႃႇၵိူဝ်သၢႆးဢမ်ႇလႆႈ [41]
- ငဝ်ႈမၼ်းပေႃးၵမ် လမ်းမၼ်းပေႃးၵွတ်ႇ ယွတ်ႈမၼ်းလမ်ၽိတ်း [42]
- ၸုၵ်းတႅမ်ႇ ၼင်ႈသုင် [43]
- ၸၢင်ႉသွင်ႁူဝ် သွင်တိၼ် ၸဵတ်းငႃး [44]
- ၸၢင်ႉမႄႈထဝ်ႈ ပုမ်ယၢမ်း မၢၼ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၵိူတ်ႇၵၢင်ၼႂ် [45]
- ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ သွင်ပႃး လဵပ်ႈလွႆမႃး ဢမ်ႇႁွပ်ႈသေပွၵ်ႈ [46]
- ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ သၢမ်ပႃး ႁေႃးတြႃးၼႂ်းထမ်ႈ [47]
- ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ ပႃးလဵဝ် ႁွင်ႉသဵင်ၶဵဝ်ပေႃးဢွၵ်ႇ [48]
- ၸွင်ႈသၢမ်ၵၼ်း သိပ်းလူင်ႇ[49]
- ၸွမ်းၵၢင်ၵႄႈမႆႉဢေႃႈ ၶီႇႁိူဝ်းလေႃႈ ၽၢႆၽႂ်း [50]
- သီႇၵေႃႉႁၢမ် သၢမ်ၵေႃႉတဵၵ်း သွင်ၵေႃႉ သမ်ႉႁွင်ႉဢဵၵ်းဢဵၵ်း ၸွမ်းလင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇႁူႉသင် လူမ်ႉလုၵ်ႉလူမ်ႈလုၵ်ႉ။ [51]
- သီႇၵေႃႉႁၢမ် သၢမ်ၵေႃႉဝီး သွင်ၵေႃႉမႅၵ်ႇလဵၵ်းၸီး ၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ [52]
- သီႇၵေႃႉႁၢမ် သၢမ်ၵေႃႉဝီး ပႃးလဵၵ်းၸီး သွင်မၢၵ်ႈ [53]
- သီႇၸဵင်ႇမိူၼ်လွၵ်းၼႃး ၼႂ်းမၼ်းမီး မွၵ်ႇၸၢမ်ၵႃးလူင်ႇၼိုင်ႈ [54]
- သီႇတေႃႇသီႇ လေႃးၵၼ် ဢမ်ႇပဵၼ်ပႅတ်ႇ [55]
- သီႇတိၼ်ပူၵ်း ႁူၵ်းတိၼ်တမ်း [56]
- သီႇတိၼ်ပူၵ်း ႁူၵ်းတိၼ်တမ်း ပဵတ်းၶမ်းဢွၼ်ႇ လုၺ်းလဵၼ်ႈၼႂ်းၼွင် [57]
- သီႇတိၼ်ပႆယူင်ႈယၢင်ႈ သွင်ၽၢၵ်ႇၶၢင်ႈ ၽၵ်းပႅမ်း [58]
- သွင်တိၼ် ပတ်ႉလၢႆးၸိူင်း သီႇတိၼ် ပတ်ႉၶႅပ်း ၶဝ်ႈလိၼ်မိူင်း ၶိတ်းၵူၼ်ႈတေႃးလိၼ် [59]
- သတ်းသီႇတိၼ် သၢမ်ႁူဝ် ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၵူဝ်ၵိၼ်မၼ်း [60]
- သူပ်းမၼ်း မီးတီႈပၢၵ်ႇ မၢၵ်ႇတႃမၼ်း မီးတီႈပုမ် [61]
- သိူဝ်တၢႆ ႁူဝ်ႁူၺ်ႈႁွင်ႉ [62]
- တွၵ်ႇသီႇသဵၼ်ႈ မတ်ႉသီႇသူၼ် ၵိုတ်းႁိူၼ်းမႃး သီႇသဵၼ်ႈ [63]
- တၢင်းသုင်မၼ်း ပဵင်းၵႂၢႆး တၢင်းလၢႆးမၼ်း မိူၼ်သိူဝ် တၢင်းၼိူဝ်မၼ်း တိုဝ်းၵုပ်းတွင်း [64]
- တိုင်ႇၵၢင် ႁူဝ်ႁၢင်သဵမ်ႈ [65]
- တၼ်တွၵ်းၼွၵ်း သမ်ႉပွင်ႇ ႁၢင်ႇၸွင်ႇၵွင်ႇ သမ်ႉတၼ် မဵတ်ႉငႃးပိုၼ်ဢမ်ႇလွတ်ႈ ပၵ်ႉမူၼ်ႇတွတ်ႈ သမ်ႉလူင်း [66]
- တိၼ်ယၼ်လိၼ် သွင်ၶိုပ်ႈ ပေႃးလမ်းလိုပ်ႈ ဢမ်ႇၶိုတ်း [67]
- တူၼ်ႈမၼ်း တၢၼ်ႇပဵတ်ႈ မႂ်မၼ်း သဵတ်ႈသေး [68]
- တႅမ်ႇသေယိူဝ်ႈ သုင်သေလွႆ [69]
- တုပ်းတၢပ်း ႁွႆႈၼွၵ်ႈၽႃ တႆႈၽႆႈႁႃ ဢမ်ႇႁၼ် ငုမ်းငၢမ်းႁႃ ၸင်ႇႁၼ် [70]
- တႅပ်းၶဝ်ႈ ႁွႆႈၼွၵ်ႈၽႃ တႆႈၽႆးႁႃ ဢမ်ႇႁၼ် ငုမ်းငၢမ်းႁႃ ၸင်ႇႁၼ် [71]
- တူၼ်ႈမၼ်း တၢၼ်ႇသၢၵ်ႇ မႂ်မၼ်းၵႂႃႇ ပၢၵ်ႇဝႃး [72]
- တူၼ်ႈမၼ်း တၢၼ်ႇသၢၵ်ႇ မႂ်မၼ်း တၢၵ်ႇတိူၼ်း [73]
- တူၼ်ႈမၼ်း တၢၼ်ႇၶဵမ် မႂ်မၼ်း တဵမ်ၼမ်ႉ [74]
- တူၼ်ႈမၼ်း တၢၼ်ႇလဵၵ်းၵူင်း မႂ်မၼ်း ပူင်းထေႃႉယေႃႉ [75]
- တူၼ်ႈမၼ်း တၢၼ်ႇလဵၵ်းၸီး မႂ်မၼ်း ဝီးဝႅပ်ႉဝႅပ်ႉ [76]
- တူၼ်ႈမၼ်း တၢၼ်ႇဢိုင် မႂ်မၼ်း ထိုင်ၾ [77]
- တူၼ်ႈမၼ်း ပေႃးၵမ် လမ်းမၼ်း ပေႃးၵွတ်ႇ ပေႃးၶွတ်ႇယွတ်ႈ လမ်ၽိတ်း [78]
- တူၼ်ႈမၼ်း မီးတၢၼ်ႇသၢၵ်ႇ မၢၵ်ႇမၼ်း ၵႂႃႇပၢၵ်ႇဝႃး [79]
- တူၼ်ႈမၼ်း မီးမိူင်းၵိုင် မႂ်မၼ်း ထိုင်ၵူႈတီႈ [80]
- တူဝ်သိူင်ႇတိၼ် ၵိၼ်တူဝ်သူင်ႇၶဵဝ်ႈ လၼ်ႈတႂ်ႈမႆႉ သိူင်ႇၽိူဝ် ၵိၼ်ၼိူဝ် မၢၵ်ႇသိူင်ႇၵႅၼ်ႈ [81]
- တူဝ်သိူင်ႇတိၼ် တၢႆၼိူဝ် မၢၵ်ႇသိူင်ႇတူၼ်ႈ တူဝ်သိူင်ႇၶဵဝ်ႈ ၵဵပ်းၵိၼ် [82]
- တူဝ်သိူင်ႇတိၼ် လမ်းၵိၼ် တူဝ်သိူင်ႇၶဵဝ်ႈ တဵၵ်းလႆႈ တီႈမၢၵ်ႇသိူင်ႇတူၼ်ႈ [83]
- တူဝ်သိူင်ႇတိၼ် လမ်းၵိၼ် တူဝ်သိူင်ႇႁမ် ၼႂ်းလူင်ပႃႇမွၵ်ႇသိူင်ႇမၢၵ်ႇ [84]
- တူဝ်ပႅတ်ႇတိၼ် သီႇႁူ လၢၵ်ႈထူလၢၵ်ႈထႃၵႂႃႇ [85]
- တူဝ်မၼ်း မီးတၢၼ်ႇ မၢၵ်ႇၽိတ်ႉပွမ်ႈ ယွမ်ႈယႅမ်ႈ ဢွၵ်ႇႁွႆးသိူဝ် [86]
- တူဝ်မၼ်း မီးတၢၼ်ႇႁိူတ်ႈ တုင်းဢဝ်လိူတ်ႈမၼ်းလႆႈ သၢမ်ဝၢၼ်ႇတွင်းလႅင် [87]
- တူဝ်ဢမ်ႇတူင်ႉ ဢမ်ႇၼိုင် ၸိုင်လၢတ်ႈၵႂၢမ်း ဢၢပ်ႈဢၢပ်ႈ [88]
- ထၢမ်သင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇဢိူဝ် လိူဝ်သေ ဢဝ်မိုဝ်းၸိ [89]
- ၼူၵ်ႉထီးလင်ႇၵႃႇ တိၼ်လဵဝ် ႁၢင်ႁဵဝ်ၸိၸူးဝၼ်း [90]
- ၼူၵ်ႉၸွၵ်ႇ သီႇႁႃႈတူဝ် တူၵ်းၵိၼ်ၼမ်ႉၼွင်မူဝ် ပေႃးႁႅင်ႈ [91]
- ၼူၵ်ႉၸွၵ်ႇ သိပ်းၵဝ်ႈတူဝ် တူၵ်းၵိၼ် ၼမ်ႉၼွင်မူဝ် ပေႃးႁႅင်ႈ [92]
- ၼူၵ်ႉသွင်ၶႃ တႃမၼ်း မီးတီႈဢႅင်ႈ [93]
- ၼူၵ်ႉသႅဝ်းဢွၼ်ႇ မိူင်းၶႄႇ ပိၵ်ႇမၼ်း မွင်ႉၵွင်ႈငွင်ႈ မႃးသႄႇၵွင်းလင် [94]
- ၼူၵ်ႉတိၼ်လဵဝ် ပႅတ်ႇပိၵ်ႇ [95]
- ၼူၵ်ႉထီးလင်ႇၵႃႇ တိၼ်လဵဝ် ႁၢင်ႁဵဝ် ၸီႉၸူးဝၼ်း [96]
- ၼူၵ်ႉႁူဝ်တိုင်ႇ ႁၢင်ႁဵဝ် လူင်းၵိၼ် ၼမ်ႉၼွင်ၶဵဝ် ပေႃးႁႅင်ႈ [97]
- ၼွၵ်ႈမၼ်း တႃးႁၢၼ် ၼႂ်းမၼ်းပဵၼ်သၢၼ် ၶေႃႉၶေႃႉ [98]
- ၼင်မၼ်း ပဵၼ်ၼင်ၽိူဝ်ႉ ၼိူဝ်ႉမၼ်း ပဵၼ်ၼိူဝ်ႉၵႆႇ ၶႆႇမၼ်းပဵၼ် ၶႆႇလႅၼ်း [99]
- ၼၢင်းဢွၵ်းတွၵ်း ၼၢင်းဢွင်ႇတွင်ႇ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶွင်ႇ သိပ်းၽိုၼ် သၢဝ်းၽိုၼ် [100]
- ၼၢင်းဢွင်ႇတွင်ႇ ၼၢင်းဢွၵ်းတွၵ်း ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယွၵ်း ဢၢပ်ႇၼမ်ႉ [101]
- ၼုင်ႈၵူၼ်ၼွၼ်း လွၼ်ႈၵူၼ်ႁဵတ်း ပေႃးတဵၵ်း ၼမ်ႉမၼ်းလၼ် [102]
- ၼမ်ႉၶုၼ်ႇပုင်ႈဢွၵ်ႇ တႂ်ႈပႃႇ ယႃႈယုင်းဢွၼ်ႇလမ်လမ် ၵမ်မႆႉ ပွတ်းၼိုင်ႈ ၵိုတ်းၵျၢၼ်ႇႁူဝ်မၼ်း [103]
- ၼမ်ႉၸေႃႉၸႄႉ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၶေႃႉၶႄႉ ၼႂ်းမၼ်း မီးပႃမုင်းတူဝ်ၼိုင်ႈ [104]
- ၼမ်ႉတဝ်ႈဢွၼ်ႇ ၽၢၼ်ၶိူဝ်း [105]
- ၼမ်ႉယူႇတႂ်ႈ ၽႆးယူႇၼိူဝ် [106]
- ၼမ်ႉဢမ်ႇမီးသေလွၵ်း ပႃပွၵ်း မေႃးႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉ [107]
- ၼမ်ႉၸေႃႉၸႄႉ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၶေႃႉၶႄႉ ၼႂ်းမၼ်း မီးပႃမုင်းတူဝ်ၼိုင်ႈ [108]
- ၼမ်ႉတဝ်ႈဢွၼ်ႇ ၽၢၼ်ၶိူဝ်း [109]
- ၼမ်ႉတဝ်ႈဢွၼ်ႇ ႁွႆႈလၵ်း ၽႂ်ဢမ်ႇတၵ်းၵေႃႈ တဵမ် [110]
ဢဝ်မႃးတီႈ- ဝီႇၶီႇပီးတီးယိူဝ်းတႆး


text:
RCSS
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ပွင်ၵၢၼ်လူင် - CEC (02/2019)
- Details
- Parent Category: RCSS
- Created on 21 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ RCSS လႄႈ SSPP (ဝၼ်းထီႉ 01 March 2019)
- Details
- Parent Category: RCSS
- Created on 01 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢင်ၵုမ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇပွၵ်ႈၵမ်း 19 ပီႊ 2018 (ဝၼ်းထီႉ 29 January 2019)
- Details
- Parent Category: RCSS
- Created on 29 January 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
More Articles...
- ပွင်ႇလႅင်းထိုင်ပၼ် ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူႈမူႇၸုမ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽူႈတၢင်လၢတ်ႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS)
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၼ်ႁႃဢၼ်လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၼ်ႁႃယုင်ႈယၢင်ႈဢၼ်လႆႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ တီႈပိုၼ်ႉတီႈၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် မီးၸုမ်းဢၼ်ဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈ ၸၢဝ်းပဢူဝ်းသေ ဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ်
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ပွင်ၵၢၼ်လူင်ငဝ်ႈၸိုင်ႈ (CEC) ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢင်ၵုမ် ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ႁူမ်ႈလူလွမ် ပႂ်ႉတူၺ်း ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်း လွင်ႈတိုၵ်းယိုဝ်း ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ


text:
ၶၢဝ်ႇပွႆးတိုၵ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်
August 6,2019 By – SSPP/ SSA ဢိင်ၼိူဝ်ေၶႃႈတႅပ်းတတ်းငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/ SSA)မီးႄလႈ ၸွမ်းၼင်ႇေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၽၢႆႇတပ်ႉ၊Continue reading »
သၢႆသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႄလႈ သၢႆသိုၵ်းၵူတ်ႇထတ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸုိင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းေၸႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း
ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၸေႈဝဵင်းမၢႆ(10) ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵူၼ်မိူင်းဢိူင်ႇမႄႈႁၢၼ်ႇ
တေၺွပ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်AA (4)ၵေႃႉ ဢမ်ႇၺွပ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇထၢမ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၺ်း
မိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးလီပဵၼ်ၶူဝ်ႉ ပေႃးငဝ်းလၢႆးသုၵ်ႉတႃႇပဵၼ်ႁူဝ်ႉ
SSPP/SSA 2019 July(7) တပ်ႉႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸေႈဝဵင်းမၢႆ(17) ၸေႈတွၼ်ႈမၢႆ(8)SSPP/SSA ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွႆႈလွမ်ႉႁူဝ်ႉၼႃး ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈသႃႇလူင် ၸေႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။Continue reading »


text:
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 21ဝၼ်း ပီႊ2018 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ9:30မူင်းၼၼ့် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇသီႇ ဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS) ဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ(6)ၵေႃ့ ဢၼ်ၸၢႆးမျႃ့ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆ့ၼၼ့် လႆႈဢွၼ် ၵၼ်တိမတ့်လုင်းလၢဝ်းပျႅဝ့်ၵႂႃႇဝႃႈ ၼႆ။
လုင်းလၢဝ်းပျႅဝ့်ၼႆ့ ဢႃႇယူႇမီးမွၵ်ႈ(70)ပၢႆ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းမူၼ်း ၊ ပႃႈဢွင်ႇယူႇ ဝၢၼ်ႈၼႃး ႁူၵ်း ၸုမ်း(2)ၸေႈဝဵင်းမိူင်းမူ့ ၸေႈဝဵင်းမၢႆ(18)ၼႆယဝ့်။
ၼႂ်းဝၼ်းၼႆ့ ၸိူဝ်းပဵၼ်တပေးၸၢႆးမျႃ့ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်မႃးတီႈႁိူၼ်းလုင်းလၢဝ်းပျႅဝ့်သေ တူၵ်ႇ ၸိုဝ်ႈ ထၢမ်ႁႃၸိုဝ်ႈလုင်း လၢဝ်းပျႅဝ့်ယဝ့် ယွၼ်းမၢႆၽူင်းၸပ်းတူဝ် တီႈၼၢင်းၸၢမ်မူၼ်း ၵေႃ့ပဵၼ် လုၵ်ႈ ယိင်းလုင်းလၢဝ်းပျႅဝ့် သေ ဢဝ်ပႃးၽူင်း ၵႂႃႇၼႆယဝ့်။
ဝၢႆးၼၼ့်ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁွင့်ဢဝ်တူဝ်လုင်းလၢဝ်းပျႅဝ့်သေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ႁဝ်း ၵႂႃႇၵိၼ်ၵျေႃႇ ၸွမ်း ၵၼ်၊ ပေႃးဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ယဝ့်ယႃႇပေတႆႈၾႆး ဝႃႈၼႆသေ မတ့်ဢဝ်တူဝ်လုင်းလၢဝ်းပျႅဝ့် ဢွင်ႈတီႈႁိူၼ်းမၼ်း ၵႂႃႇယူႇ။
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 22ဝၼ်း ပီႊ2018 ၼီႊၼႆ့ၵေႃႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈ တႆး(RCSS) လႆႈတီ့ၺွပ်းတူဝ် လုင်းၵေႃး ဢႃႇယူ့(52)ပီႊ ပဵၼ်ၽူဝ်ၼၢႆးၶမ်း ၵေႃ့ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၶမ်းလႅင် ပႃႈယွတ်ႈလူႇ ယူႇဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ၸုမ်း(1)ဢိူင်ႇမိူင်းမူ့ ၸေႈဝဵင်းမၢႆ(18)ၼႆ့ ၵႂႃႇဝႃႈၼႆ။
မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈလုင်းၵေႃး လုၵ့်ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ ႁေႃႈလူတ့်ၵႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ တေဢၢၼ်း ၵႂႃႇႁပ့်ဢဝ် ေၵႃ့ပဵၼ် ႄမႈထဝ်ႈဢၼ်မီးဝႆ့ တီႈဝဵင်းသီႇပေႃ့ ၶိုၼ်းဢၢင်ႈမႃးတီႈဝၢၼ်ႈပၢင်လူင်ၼၼ့် လႆႈထုၵ်ႇ ၽူႈၶဝ်ႈ ၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ((RCSS) ၶဝ်တီ့ၺွပ်း တူဝ် ၵႂႃႇတီႈ ပွတ်းတၢင်းၼႆယူႇ။
လွင်ႈၼႆ့ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ့်တီႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁူ့ၸွမ်းသင်ၼႆသေတႃ့ ၵေႃ့ပဵၼ် မႄႈထဝ်ႈ လုင်းၵေႃးၼၼ့် တႄ့ ၶိုၼ်းဢဝ်မိူဝ်းတီႈပၢင်လူင် ပဵၼ်ဢၼ်လွတ်ႈၽေးလီငၢမ်းသေ လူတ့်ၵႃး တေ့ လႆႈထုတ်ႇ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS)ၶဝ်ႁူပ့်သိမ်းဝႆ့ၼႆယူႇ။
ဢိင်ဢၢင်ႈ-ၶၢဝ်ႇပိုၼ့်တီႈ
တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ-မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း


text:
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၼႆၵေႃႈ ဝၢႆးသေဢိုတ်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ
ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းမိူင်းတႆးသေ ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်ႇလွင်ႈသင် ယွၼ်ႉဝႃႈလႅင်းၼႅတ်ႉဢမ်ႇလီ
မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈပေႃးထၢမ်ဝႃႈ ဢမ်ႇတၢင်ႇသင်ထႅင်ႈယဝ်ႉၶႃႈလႃႇၼႆယဝ်ႉ
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၽူႈတႅမ်ႈလုၵ်ႉတီႈတႃႈၵုင်ႈ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမႃးတီႈမိူင်းၵွၵ်ႇယဝ်ႉလီငၢမ်းလႄႈ ၸင်ႇတေႇၶိုၼ်း
တၢင်ႇဝႅပ်ႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉယဝ်ႉ၊
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ တေဢဝ် Internet Download Manager (IDM) 6.23 Build 17 Final ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်း ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ မႃးၽၢၵ်ႇပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်
Internet Download Manager ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႅတ်ႉၼႂ်းၶွမ်းၶဝ် ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈယူႇ၊ လၢႆးၸႂ်ႉမၼ်းၼႆၵေႃႈၽူႈတႅမ်ႈယၢမ်ႈတႅမ်ႈတၢင်ႇယူႇၼႆယဝ်ႉ
Internet Download Manager (IDM) 6.23 Build 17 Final ၼႆႉ ပေႃႈသူၼ်ၸႂ်ၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ်
လႆႈတီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉ


text:
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 2/9/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်း 12:30 ၼၼ်ႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၽိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ် ပၢတ်ႈလိူၼ် ပွၵ်ႈၵမ်း 32 လႄႈ ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း မေႃသွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸုပ်ႈသွင် တီႈဝတ်ႉၵျွင်းယွတ်ႈ ၸေႊဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ မေႃသွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၸိူဝ်းတေသွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸုပ်ႈသွင် လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၼႃႈဝၢၼ်ႈ ၼႃႈဢိူင်ႇ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈမႃး 126 ၵေႃႉ ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၽိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လုင်းၸၢႆးပႃႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ပၼ်ႁႅင်းၸႂ် မေႃသွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၸိူဝ်းတေသွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸုပ်ႈသွင် ။
ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ(2) ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၽိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လုင်းၸၢႆးလႅင်းႁၢၼ် သပ်းလႅင်းၼေ လွင်ႈလႆႈႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် လႄႈ လွင်ႈသွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ။
ၸုမ်းမေႃသွၼ် ၸုပ်ႈၼိူင်ႈ ၶႆႊလၢတ်ႈၼေ တူဝ်ထူပ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် လႄႈ တၢင်ႇလၢတ်ႈၼေ ႁႂ်ႈၵေႈလိတ်ႈပၼ် လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ဢၼ်လႆႈထူပ်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၽႂ်မၼ်း။
လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်လႆႈ ထူပ်းၺႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း သွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ ၼၼ်ႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ(2) ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၽိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လုင်းၸၢႆးလႅင်းႁၢၼ် လႄႈ မေႃသွၼ်လူင် ပႃႈယိင်းလၢဝ်ၾႃႉသႂ် လႆႈလၢတ်ႈ တွပ်ႇၵေႈပၼ်ၵႂႃႇ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ လၢႆးတမ်းဝၢင်းပၼ်ၼႃႈတီႈ မေႃသွၼ် ၸုပ်ႈသွင်ၼႆႉ ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် မေႃသွၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼင်ႇၵၼ် ႁႂ်ႈလိူၵ်ႈ ၽႂ်တေပဵၼ်ၵေႃႉသွၼ် ၽႂ်တေ သွၼ်တီႈလႂ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်း မၢင်ႊဝၢၼ်ႈ ၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼမ် ဢဵၼ်ႁႅင်း မေႃသွၼ်ဢေႇ ၊ မၢင်ႊဝၢၼ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢေႇ ဢဵၼ်ႁႅင်း မေႃသွၼ် သမ်ႉၼမ်။
ၸုပ်ႈသွင်ၼႆႉ ၶဝ်ႈသွၼ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဝၢၼ်ႈၼႅမ်းသႆး ၊ ႁူးသူၼ် ၊ တွင်ႇထိၵ်ႈ ၊ မိူင်းတၢင်ႈ(ၽိူမ်ႉမေႃသွၼ်) ၊ ဝၢၼ်ႈၵၢင် ၊ ၼႃးမူၼ်း(ၽိူမ်ႉမေႃသွၼ်) ၊ လူင်ၵဵင် ၊ ပၢင်ႇလေႃႉ ၊ ၶၢင်ႈၶၢႆး ၊ ၼမ်ႉပႅၼ်ႈ ၊ ၶိူဝ်းၼိမ်း ၊ ပၢင်ၸလွပ်ႈ ၊ မွၵ်ႇငႃးၸၢင်ႉ ၊ ၶၢႆးမွၼ် ၊ ဢႅၵ်ႉၵျီး ၊ တွင်ႇၶေႇ ၊ ပၢင်ၸူင် ၊ ၼမ်ႉႁူး ၊ လွၺ်ၸွင်ႈ ၊ ၵွင်းႁူင်း ၊ ပၢင်တီး ၊ လွၺ်ၶေႃ ၊ ၼႃးပဵင်း ၊ ၵဵင်ၵၢႆႇ ၊ လွၺ်ၵူင် ၊ ပျွင်ႇၶွင်း ၊ ၶၢၼ်းသႃႇ ၊ ႁူးၵွတ်ႈ ၊ ၸၢင်ႉႁိူၼ်း ၊ လူင်ဝၢႆ ၊ တေႃႉသၢင်ႇ ၊ ၼမ်ႉႁၢင်ႈၶိူင်ႈ ၊ ၼမ်ႉၶုမ် ၊ ပႃႇၶႃး ၊ ႁွင်ႊႁိူင်း(ႁွင်ႈႁႅင်ႈ) ၊ ၵုင်းသႃႇ(မင်းၵုင်း) ၊ ႁူဝ်ၶူဝ် ၊ တေႃလိူဝ်ႇ ၊ ၼွင်ၵႂၢင် ၊ တေႃၵုတ်ႇ ၊ ပၢင်ႁုင်း ၊ ဢေးတႃႇယႃႇ ၊ ပုင်းလူင် ၊ မုင်ႈသႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၽိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လႆႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း မေႃသွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸုပ်ႈသွင် ယဝ်ႉ သိုပ်ႇသူင်ႇ လိၵ်ႈႁပ်ႉႁွင်း ၵႂႃႇတီႈ ၽူႈၵႂၢၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸေႊဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လႄႈ ၽူႈၵႂၢၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ဝၢၼ်ႈၽႂ် ဢိူင်ႇမၼ်း သေ ၶၢဝ်းယၢမ်း တၢမ်းၶမ်ႈ 5 မူင်း ၼၼ်ႉ ပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း။
Welcome to our SLCA Kyaukme's Official Facebook Page
Facebook Page   https://m.facebook.com/slcakyaukme
Email   This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


text:
လုင်းၼၼ်ႇတ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ႁုင်မိုဝ်ႉ တီႈမွၵ်ႇၵူႇသွႆႈလႅင် ၵႆႉလၢတ်ႈၼႄယူႇ … မီႇၽၵ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈဢိင်ၼိူဝ် ၵေႃႉႁုင်မိုဝ်ႉမၼ်းၶိုင်ႈ႞ဢိူဝ်ႈ၊ ႁုင်တႃႇၵူၼ်းတင်းႁိူၼ်း ဝႃႈၼႆသေတႃႉ မၼ်းလႅပ်ႈၶႂ်ႈၵိၼ်သင် ဝူၼ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၶႆႈၸႂ် တႃႇပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၼႃႇ ၼႆဝႃႇ။ ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ၶႄးတေမိူၼ်ၼႆၵွၺ်း။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸုမ်းယူႇ ဢႅၼ်ႇဢႅပ်ႈၸီႇ (ၶွင်ႇၸီႇၾႅတ်ႇတရႄႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ) ၼႆၵေႃႈ ၽွင်းၶေႇဢၢႆႇဢူဝ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ် ၵႃႊလႆႈဢဝ်ၶၢင်ဝႃႈ။ ၽိူဝ်ႇၶေႇဢၢႆႇဢူဝ်ႇ ဝႄႈႁူဝ်သွၼ်ႈတူဝ် ၵႂႃႇၸွမ်းလင်ဝႃႉ သမ်ႉ ၵႂၢမ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇလိူဝ် ၵႂၢႆးဢိူၵ်ႇၶိူဝ် ၵႃႊလႆႈၶီ။ ဝႃႉဝႃႈႁိုဝ် ၵႃႊလႆႈၽွမ်ႉၸွမ်းမူတ်း၊ ၶွင်လၵ်း ႁပ်ႉမၼ်းပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ယဝ်ႉၼႃႇၼေႃႈ။ ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် မႃႇႁႅင်းပဵၼ်တၢင်းၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈလူင်ၼႆႉ ႁူႉယူႇဢမ်ႇၸပ်း၊ ႁၼ်ယူႇဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵေႃႈယႃႇ တႃႇၵေႃႉတွင်ႉၸဵပ်းႁႅင်းဢေႇတႄႉ ၶေႃးၶူမ်ၵေႃႈလၢႆးလႃႈ၊ တေႃႈၵႃႊလႆႈငႅၼ်ႈႁိူဝ်ႈငႅၼ်ႈႁိူဝ်ႈ ဢိူဝ်ႈၸွမ်းၵွၺ်းယဝ်ႉယိုင်။
လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ – ၸုမ်းၽၢၵ်ႈၼိူဝ် ဢၼ်ဝႃႉဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ႁႄဝႃႈ ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်း တေၽွတ်ႈၵေႃႇမတီႇ ၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၶဝ်၊ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇငိၼ်း ၶၢဝ်ႇငိၼ်းငၢဝ်းသင်ၶႃႈၼေႃႈ။ ဝႃႈလႃး တေ ပွႆႇ ပေႃႈလဵင်ႉတၢင်းယုၼ်ၼၢၼ်ပုၼ်ႉ ၸွႆႈ မိပ်ႇၸွႆႈထိပ်ႇၵွၺ်းယဝ်ႉႁိုဝ်။
ပေႃႈလုင်းၸိူၼ်း – ၸိုင် လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ သမ်ႉဝႃႈၼၼ်လႃႇ။ ၼင်ႇႁၢင်ႊ မိူင်းၶႄႇ ပေႃးယိပ်းယႅဝ်ဝႆႉမူတ်း မေႃႉ။
လႃႉ – ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ၵွၺ်းၶႃႈၼႄႇ။ ဢွၼ်တၢင်းဝႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇၸွမ်း လၢႆးတၢင်း ဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇ။ တေၶၢမ်ႈဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇႁေ ဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၵမ်းသိုဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈၶႄႇ လိမ်ႇ သေႈယဝ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းဝႃႈ ဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇၼႆႉ ၵႂႃႇၸွမ်းလၢႆးၵဝ်ႇ တိုၼ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉ။ ပေႃးၶႂ်ႈ ႁႃလီၵၼ်တေႉတေႉ ႁဵတ်းၸွမ်းဢၼ်ႁဝ်း မႄးဝႆႉလႄႈ ၼႆဝႃႈၼႃႇ။
ၸိူၼ်း – ဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇမႂ်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ၸဵတ်းၸုမ်း မႃး ပိုၼ်ၵႂႃႇ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၵမ်းသွင်ၼၼ်ႉၵႂႃႈ။
လႃႉ – ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶဝ်ၸဵတ်းၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ပိုၼ်ၶႃႈ သႄႈ။ တေပိုၼ်ဢွၵ်ႇၸိူင်ႉၼၼ် မၢင်ၸုမ်း တမ်ႉဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း။ ပိုၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ မၢင် ၸုမ်းဢမ်ႇတၼ်းႁူႉႁေၵွၼ်ႇ။ တီႈတေႉ ပႆႇ ၸႂ်ႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်၊ တိုၵ်ႉပဵၼ် ၽိုၼ်ယုၵ်းယၢင်ႇ ဢၼ်ထႅမ်ထွၼ် ပႆႇယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ ဝႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်လႄႈ ႁဵတ်းႁွတ်းလူင်ၵႂႃႇၵွၺ်း ၼႆၵေႃႈ ငိၼ်း လၢတ်ႈၵၼ်ဝွင်းဝႅင်းၶႃႈဢေႃႈ။
ၸိူၼ်း – ပဵၼ်ႁိုဝ်ပဵၼ်ႁႃၵေႃႈ ယိူင်းတႃႇတင်းၸဵတ်း ၸုမ်းႁေ ႁဵတ်းဝႆႉၵွၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ။
လႃႉ – ယိူင်းတႄႉၵေႃႈ တေယိူင်းယူႇ၊ ၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈ တႄႉ ႁၼ်မၼ်းၵိူင်းၵႂႃႇတၢင်းပၢင်သၢင်း ၵွၺ်း ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ။ ဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇမႂ်ႇ ၶဝ် မီးသီႇပွင်ႈ၊ ပႅတ်ႇၵၼ်ႊ၊ 25 တွၼ်ႈ (မတ်ႉတႃႇ)၊ ၼႂ်းပႅတ်ႇၵၼ်ႊၼၼ်ႉ ဢၼ် လမ်ႇလွင်ႈ တေပဵၼ် (2), (3), (4) လႄႈ (6)။ ၵၼ်ႊ (2) တေႃႇ (4) ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇတင်းၵၢၼ် သိုၵ်း လႄႈ ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ။ ၵၼ်ႊ (6) တႄႉ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း။
ပေႃးႁုပ်ႈထတ်းတူၺ်း ၵၼ်ႊ (2) တေႃႇ (4) ၼႆႉ ငဝ်ႈပိုၼ်ႉၾိင်ႈတႅၵ်ႈ ပၢႆးႁပ်ႉ ၶဝ် မီးသွင်ၶေႃႈၵွၺ်း။ ၼိုင်ႈၼႆႉ တေလႆႈ ၽၢၼ်ႇသၢင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၽၢႆႇ သိုၵ်း။ သွင်သမ်ႉ တေလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈ ယုမ်ႇယမ်တေႃႇ ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ႁႂ်ႈပေႃး မၼ်ႈၵိုမ်း ၼႆၶႃႈဝႃႇ။
ၸိူၼ်း – မိူၼ်တင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝႃႉ လူင်းလၢႆး မိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း တေလႆႈပၼ်သုၼ်ႇၶိုၵ်ႉ တွၼ်း တီႈဝႃႉၼၼ်ႉၵွၺ်းၼႃႇၼႆ။
လႃႉ – ဢေႃႈ လႅပ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈ။ ၵဵဝ်ႇ လူၺ်ႈ ၶေႃႈတီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ တေလႆႈ ၽၢၼ်ႇသၢင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၽၢႆႇ သိုၵ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ဝႆႉပိူင်လူင် ယွၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉ ႁိုဝ်ၼႆ တီႈတွၼ်ႈတီႈ (5) – ၵွၼ်ႇပႆႇလူင်းလၢႆး မိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း လူင်ႈၼႃႈ ၸဵတ်းဝၼ်းသေ တပ်ႉမၢၼ်ႊ တေလႆႈၵိုတ်းတိုၵ်းဢွၼ်တၢင်း၊ တေလႆႈထွႆဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ဝႆႉ ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉဢွၼ်တၢင်း၊ တေဢမ်ႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းထႅင်ႈၼႆၵေႃႈ လူဝ်ႇမီးၶေႃႈၽွမ်ႉၸႂ် ၼႆၶႃႈဝႃႇ။
ၸိူၼ်း – ဢိုမ်း … ၵျႃႇယူႇလူး။ ၵူၺ်းၼႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ဝႆႉပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ် မၵ်းမၼ်ႈလႆႈတႅတ်ႈ တႅတ်ႈတေႃးတေႃးလႃႇဢေႉ။ ၵွၼ်ႇပႆႇလႆႈ မၵ်းမၼ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ သမ်ႉတေၵႂႃႇၸႂ်ႉတပ်ႉ မၢၼ်ႊတီႈလႂ်ထွႆလင်။ ဝႃႈၵၼ်ယၢပ်ႇယူႇ ယူဝ်ႉမႃႈ။
လႃႉ – တီႈတွၼ်ႈတီႈ (6) – လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ယဝ်ႉ ၼႂ်း 14 ဝၼ်း တေလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ႁူဝ်ယွႆႈ ပႃးၸဵမ်လွၵ်းယၢမ်း၊ လၢႆးၵၢၼ်ၸိူဝ်း ၼႆႉ။ ပေႃးလႆႈမႃး ၽႅၼ်ႇတီႈဢၼ်မၵ်းတတ်း ဝႆႉယဝ်ႉၼၼ်ႉသမ်ႉ တေလႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ဢၼ်သိုပ်ႇသွႆႈ တၢင်းလင်။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေတိူဝ်းတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၼၼ်ႉ လွင်ႈမၵ်းတတ်း ပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ တႅမ်ႈ ၶဵၼ်ႇဝႆႉ ၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇတီႈၵွၺ်း ဢမ်ႇၵႃး တေ လႆႈပူၵ်းလၵ်းသဝ် ၼိူဝ်လိၼ်ပႃးၵွၼ်ႇ ၼႆၶႃႈ ဝႃႇ။
ၸိူၼ်း – လီၽႅဝ်လေႃႇ ပေႃးႁဵတ်းလႆႈ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇဝႃႉ တင်းမိူင်းလႃးတႄႉ ၶဝ်မီးဝႆႉ ၶေႃႈမၵ်းတတ်း ပိုၼ်ႉတီႈ တႃႇၶဝ်ယဝ်ႉၼႃႇ ႁဵတ်းလႆႈၵႂႃႈ။ ၶၢင်ဝႃႇ၊ တႆးဝႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ် မၵ်းတတ်း။ ယူဝ်ၶဝ်လိုမ်းၼပ်ႉပႃး တႃႇ တၢင်ႇၸုမ်းယူဝ်ႉ ဝႃႉၶဝ်ၼၼ်ႉ။
လႃႉ – ပေႃးတူၺ်း ၸွမ်းႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း ၶႅၼ်းထၢင်ႇ ၸႅင်ႈဢေႃႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တႃႇ ၶဝ် တေတႅတ်ႈၼႅတ်ႈလိူဝ် တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၼၼ်ႉ တီႈၵၼ်ႊ (2) တွၼ်ႈတီႈ (8) ၼၼ်ႉ ၼႄဝႆႉ သၵ်းသၵ်းၸႅင်ႈၸႅင်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ ၵဵဝ်ႇ လူၺ်ႈ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၶၢမ်ႈ ပူၼ်ႉလႅၼ်ႊၶၼ်ႈ ဢၼ်မၵ်းတတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ သေ တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်သိုၵ်း သေလွင်ႈ။ လုၵ်ႉတီႈလႅၼ်ႊၶၼ်ႈ တေႃႇ တိူၵ်ႈ ၼႂ်းသွင်ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ တေဢမ်ႇလႆႈ ထႅမ်ႁႅင်း ပူၵ်းပွင်ပၼ်တပ်ႉပၢင်သဝ်း ဢၼ် တမ်းမီးဝႆႉၵဝ်ႇၵဝ်ႇ။ တပ်ႉၵဝ်ႇၵေႃႈ တေ ဢမ်ႇလႆႈတင်ႈထႅင်ႈ။ ယဝ်ႉသမ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ လႅၼ်ႊၶၼ်ႈ တေႃႇတိူၵ်ႈၼႂ်းႁႃႈၵီႇလူဝ်ႇမီႇ တႃႇ တေဢမ်ႇလႆႈႁၢင်ႈတမ်းၶိူင်ႈလူင်၊ ဢၼ် ႁၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈပူတ်းၶိုၼ်း။
ၸိူၼ်း – ဝၢႆး မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ တေႃးထၢၵ်ႈယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉယူဝ်ႉ လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ။
လႃႉ – ၵမ်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽၢႆႇဢူဢၢႆသိၵ်ႈၶႃႇႁေ သမ်ႉဝႃႈႁိုဝ်ၼႆ ပၢၵ်ႇၼႃႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈ ၽၢဝ်ႇၶၢဝ်ႇႁီႉၼေး လွင်ႈၸႃႉၶွင်မုၵ်ႉၸုမ်း။ တေဢမ်ႇလႆႈလူလၢႆၵမ်းသိုဝ်ႈ၊ လၢတ်ႈ ၽၢတ်ႈၵွၺ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း။
ၸိူၼ်း – လၢတ်ႈႁေႉဝႆႉၵေႃႈ လီယူႇသႄႈ၊ ၶွင်ၵမ်းၵမ်း ၺႃးပိူၼ်ႈၼေးဝႃႈ ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ယူႇ တိၵ်းတိၵ်းလူး။ တေႃႈၼင်ႇ မိူဝ်ႈသိုၼ်းဝၼ်း ၼႆႉ ယိုတ်းလႆႈတီႈၵဵင်းႁၢႆးပုၼ်ႉ သီႇလၢၼ်ႉ သွင်သႅၼ်မဵတ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶၢဝ်ႇထႆးဢွၵ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၶွင်ဝႃႉ ၼႆလူး။ ၸႂ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝႆႉၵမ်း႞၊ ဢၼ်ၺႃးမၢပ်ႇၼေးတူၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵၼ်ၼႆတႄႉ ဢမ်ႇသႆႉၼႃႇၼေႃႈ။
လႃႉ – တေဝႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽၢႆႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈ မီးၵေႃႈ ၶဝ်တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉဝႃႈ သၢႆတၢင်း တေႃႉသူင်ႇၵပ်းသိုပ်ႇ ဢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်း ၸႂ်ႉ ယူႇၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈပၵ်းၵိၵ်ႈပၵ်းလၢၼ်ႇသေ ၵဵပ်း ၶွၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈ လွၵ်ႇ ငိူတ်ႈ၊ ႁႄႉႁၢမ်ႈ၊ ၵိတ်ႇၶွင်ႈသင်သေဢိတ်း။
ၸိူၼ်း – ယူႇလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႊ ၵႃႉလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႊယဝ်ႉ လေႃႇ မိူင်းၼႆႉတႄႉ။ ၸုမ်းလႂ် ႁူႉၶႂ်ႈပဵၼ် လေႃႇ ၸိူင်ႉၼႆ။
လႃႉ – ပႆႇၵႃးမွၵ်ႈၼႆႉၶႃႈ။ လုၵ်ႈၸုမ်းၶွင် ၸုမ်းၸၢဝ်း ၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇပႃး ၶိူင်ႈလၢၵ်ႈ ၵွင်ႈၵၢင်ႇ၊ ပေႃးယိပ်းဝႆႉဝႂ်ၵပ်းတူဝ်သေၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵႂႃႇထွင်ႈလႆႈ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းမိူင်း လွတ်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်း သမ်ႉ ၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်း၊ ပႃးတပ်ႉႁူမ်ႇလူမ်ႈ ယိပ်းၶိူင်ႈသေ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းလႆႈ၊ ၵူၺ်း တေပႃးၶိူင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆတႄႉၵေႃႈ တေပွင်ႇ ၶၢဝ်ႇလူင်ႈၼႃႈယူႇ ဝႃႈၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၸိူၼ်း – ၽၢႆႇဝႃႉ ၽၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း မႆႈၸႂ်တႃႇႁူမ်ႇ လူမ်ႈၶဝ်လႄႈ တုၵ်းယွၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ မႅၼ်ႈၸွမ်း လွင်ႈၶဝ်တင်းၶဝ်ယူႇၼႃ။ ၵူၺ်း ၼႂ်းဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇလူင်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢမ်ႇတူၺ်းလႃႇ။ ဢမ်ႇလႆႈပႃးၶိူင်ႈ လၢၵ်ႈသေၵႂႃႇမႃး ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉပိုၼ်ႉတီႈၼႆလူး။ ၸွင်ႇတပ်ႉမၢၼ်ႊ တေယွမ်းႁပ်ႉလႆႈႁိုဝ်။ လႅပ်ႈတေၵိၼ်ၶႅင်ယူႇ ႁႃးထၢင်ႇတႄႉ။
လႃႉ – ဢေႃႈ … မိူၼ်တင်းဝႃႈ ပဵၼ်လႆႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းလၢႆးၵၢၼ်ဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇ။ လိူဝ်ဢမ်ႇ လႆႈႁႅင်းဢီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ၊ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈၶႄႇသေ လႆႈၵႂႃႇၸွမ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇ ႁပ်ႉၸွမ်းလၢႆးၵဝ်ႇ ဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။
ၸိူၼ်း – ၶဝ်ၵေႃႈတေဝႃႈ ၸီႇတႄႉၸီႇယူႇၵွၺ်း ဢမ်ႇ ဢေႇ ၼႆၵႂႃႈ။ ၶွင်ၽၢႆႇၼႆႉ မွၵ်ႇတႄႉမွၵ်ႇယူႇ သမ်ႉဢမ်ႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉၼႃႇမေႃႉ။
လႃႉ – ဢေႃႈၶႃႈ။ ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂႃႇၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးၼႂ်း ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ တေလႆႈၽၢၼ်ႇသၢင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁူမ်ႉလူမ်ႈ ၽၢႆႇသိုၵ်း ပုၼ်ႈတႃႇဝႃႉ ၶဝ် – ဢေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸုမ်းၽၢၵ်ႈ ၼိူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉၵွၺ်းၵွၼ်ႇ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈ ဝႃႈ တေလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် တေႃႇ ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းၼၼ်ႉ …
ၸိူၼ်း – ႁူဝ်း ႁူဝ်း၊ ၵိုတ်းၵွၼ်ႇ လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ။ ၵမ်ႉဝႃႉ ဢမ်ႇၸႂ်လမ်၊ ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ တေ ၸႂ်လမ်ၼႃ။ တဵမ်ၼႃႈလိၵ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ ပေႃးႁေ ၵွၼ်ႇ တႃႇဝူင်ႈၼႆႉၼေႃႈ။
လႃႉ – ဢေႃႈ ဢေႃႈ လီယဝ်ႉၶႃႈ။ ဝူင်ႈၼႃႈ ၸင်ႇၵွႆႈ ထူပ်းၵၼ်ထႅင်ႈၶႃႈ။


text:
ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ NDAA ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆသီႇ မိူင်းလႃး ဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းၸိူဝ်း လၢႆၵေႃႉသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး ၸႄႈမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ် မိူင်းၶႄႇသေ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈ တႃႇသၢၼ်မိုဝ်း ပူၵ်းပွင်ပိုၼ်ႉတီႈ။
ဝၼ်းတီႈ 9/6/2017 ၼၼ်ႉ တူင်ႇတႃႉလူၼ် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈ (ယႄး) ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး ႁပ်ႉတွၼ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းႁုင်ႈ။ ဢုပ်ႇဢူဝ်း တႃႇသၢၼ်မိုဝ်းပူၵ်းပွင်ပိုၼ်ႉတီႈ၊ လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉ၊ ပၼ်ႁႃဝူင်ႈၵၢင် သွင်ၽႅၼ်ႇလိၼ် သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး(ၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇ) တင်း ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 မိူင်းလႃး(ၾၢႆႇမိူင်းတႆး)။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းမိူင်းလႃး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ – “ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ၵႃႉၵူၼ်း၊ ယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ပၼ်ႁႃ ရႃၸဝတ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းၵူတ်းမၢႆ (ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ)ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သွင်ၾၢႆႇလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ တေႁူမ်ႈၵၼ်သႂ်ႇႁႅင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ပူၵ်းပွင် ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈယူႇလီၵတ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။
ပိူင်လူင်တႄႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းတႃႇ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၸတ်းၵၢၼ် ၵူၼ်းၶဝ်ႈၵူၼ်းဢွၵ်ႇ၊ လွင်ႈဝတ်းဝႂ် ၵူၼ်းၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၊ ၵူၼ်းဢႅဝ်ႇမိူင်း၊ ၾၢႆႇတၢင်းသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ ၾၢႆႇတၢင်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆသီႇ၊ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸွမ်းပၵ်းပိူင် ၸွႆႈၵၼ်ႁႄႉႁၢမ်ႈၵႅတ်ႇၶႄ ၵၢၼ်ၽိတ်းၵူတ်းမၢႆ – ၵႂႃႇမႃး၊ ၵႃႉၶၢႆဝူင်ႈၵၢင်သွင်မိူင်း။
ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈ ၾၢႆႇတၢင်းသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးလၢတ်ႈဝႃႈ- “ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾၢႆႇတပ်ႉပလိၵ်ႈ မိူင်းလႃး လူဝ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်တေလီ ၼႆၼၼ်ႉ ယိၼ်းလီ တႃႇၸွႆႈၶပ်းၶိုင် ၸွႆႈထႅမ်” – ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇ မႅင်ႇယိုၼ်ႈ ၶူဝ်းတွၼ်ႈမၢႆတွင်းၶၢဝ်းတၢင်း၊ ထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၸွမ်းၵၼ်၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၽၢတ်ႇယၢၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်း – ဝႃႈၼႆ။
ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ4 ၸုမ်းမိူင်းလႃး တင်း ၽႅၼ်ႇလိၼ် ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးၼႆႉ မီးလႅၼ်ၶႅၼ်ႈၼႃႈလိၼ် တၢင်းယၢဝ်း 342 ၵီႊလူဝ်ႊမီႊတိူဝ်ႊ။ ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းတႆး မီးထုင်ႉသိုဝ်လိုဝ်း၊ ထုင်ႉမိူင်းလႃး၊ ထုင်ႉၼမ်ႉပၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၾၢႆႇတၢင်း သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးသမ်ႉ မီးၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းႁုင်ႈ၊ မိူင်းႁၢႆး၊ မိူင်းလႃႉ၊ လၢၼ်ၶျၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တိတ်းၸပ်းၵၼ်ဝႆႉ။


text:
Welcome to Tai freedom
JMC – S မိူင်းတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း 16
- Created on 21 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယူႇတီႈၶွမ်ႇမတီႇ ႁူမ်ႈလူလွမ်ပႂ်ႉပႃး လွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်း ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း JMC – S မိူင်းတႆး လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း 16 ၵႂႃႇ တီႈဝဵင်း ၶူဝ်လမ်သေ လႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ် လၢႆလၢႆၶေႃႈ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ႁူပ်ႉထူပ်းပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
- Created on 20 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) လႆႈမီးလွင်ႈ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဢၼ်ၵႂႃႇယူႇသဝ်း တီႈႁူင်းႁေႃ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး သေ လႆႈမီးလွင်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ပၢႆးႁၼ်တင်းၼမ် လႄႈ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵႂႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လွတ်ႈႁေႃးတြႃး သူင်ႇယိုၼ်ႈထိုင်ပၼ် ၼၢင်းမူဝ်ႁွမ် ဢၼ်ထုၵ်ႇသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ
- Created on 20 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 19 August 2018 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 17:00 မူင်း သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈမီးလွင်ႈႁူမ်ႈၵၼ် လွတ်ႈႁေႃးတြႃး သူင်ႇမႅတ်ႉတႃႇ ယိုၼ်ႈထိုင်ပၼ် ၼၢင်းမူဝ်ႁွမ် ဢၼ်ထုၵ်ႇသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 August 2018 ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ် လွတ်ႈၽေးၶဵၼ် လႄႈ ၸဵဝ်းလႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းတင်းႁိူၼ်းယေး ဝႃႈၼႆ။
သင်ၶၸဝ်ႈ ဝတ်ႉလႅင်းႁၢၼ်တႆး ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၸတ်းပၢင်ႁေႃးတြႃးသူင်ႇမႅတ်ႉတႃႇ ယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈဝၢၼ်မိူင်းၵတ်းယဵၼ်
- Created on 20 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 20/08/2018 ၸွမ်းၼင်ႇ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉ ၸုမ်းလူင် သင်ႇၶၸိုင်ႈတႆး ဢွၼ်ႁူဝ် ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁေႃးတြႃယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵတ်းယဵၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁေႃးတြႃး ပႃႇလိ သူင်ႇမႅတ်ႉတႃႇ တီႈဝတ်ႉ လႅင်းႁၢၼ်တႆး ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ လႆႈႁပ်ႉ တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ထုင်ႉမၢဝ်း
- Created on 18 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယူႇတီႈၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် လႄႈ ၸုမ်းၶူင်ႈပဝ်သၢႆသိုၵ်း ဢၼ်မီးတီႈထုင်ႉမၢဝ်း လႆႈတုင်းငိုၼ်းလူႇၶၢမ်ႇ တီႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၶဝ်ၵူႈတီႈတီႈ သေယဝ်ႉ သိုပ်ႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။
More Articles...
- TNLA – SSPP/SSA လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ပေႃႉထုပ်ႉပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ
- ၸဝ်ႈသၢင်ႇၶ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈပူၵ်းပွင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတီႈဝတ်ႉဝေႇလုဝုၼ်ႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
- မိူဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉၺွပ်းၼၢင်းယိင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
- ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ပွတ်းႁွင်ႇ ၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA
- ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၼွင်ၵွင်


text:
John Locke (1632-1704)
ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ
ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ ၵေႃႉပဵၼ် ၶူးမေႃလူင် ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ၸၢဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်။ မၼ်းပဵၼ်မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႅမ်ႈၼႄ လွင်ႈဝႃႈ တေလႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၼမ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ ၸွမ်းပၵ်းၸွမ်းပိူင် ၼႆယဝ်ႉ။ ပၢႆးဝူၼ်ႉ မၼ်းၼႆႉ သုမ်ႇငုမ်းလႆႈ ၼိူဝ်ဢူႈထဝ်ႈလူင် ၸိူဝ်းၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇၼၼ်ႉသေ မဝ်ႇၵႃး ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉၼႄတၢင်း ပုၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်တၢင်းႁူႉပိုတ်ႇပၢင်ႇလႅင်းၸႂ် တီႈမိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ /French Enlightenment ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
လွၵ်ႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၆၃၂ တီႈဝဵင်းဝရိင်းတၼ်ႇ/Wrington မိူင်းဢိင်ႇၵလႅၼ်ႇ။ မၼ်းလႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်း တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၵ်ႈသၾူတ်ႉ/Oxford University သေ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၅၆ လႆႈႁပ်ႉၶူးၸၼ်ႉ bachelor၊ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၅၈ သမ်ႉလႆႈႁပ်ႉ ၶူးၸၼ်ႉ master ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းပႃးၸႂ် ၽၢႆႇပၢႆး သၢႆႊတေႉတေႉလႄႈ မိူဝ်ႈဢႃႇယုမၼ်းလႆႈ သၢမ်သိပ်းႁူၵ်းပီႊၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းၸဝ်ႈပၢႆးႁူႉမေႃႁေႃၶမ်း/the Royal Society ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ဢူၺ်း ၵေႃႉလီၵၼ်တင်း ရေႃးပၢတ်ႈပွႆး/Robert Boyle ၶူးမေႃလူင် ပၢႆးပိုတ်ႇထၢတ်ႈၶႄးမီး၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ သမ်ႉပဵၼ် ဢူၺ်းၵေႃႉၵၼ်တင်း ဢၢႆးသႅၵ်ႉၼိဝ်ႇတၼ်ႇ/Isaac Newton။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းပႃးၸႂ် ၽၢႆႇပၢႆးယႃသေ ယင်းလႆႈႁပ်ႉၶူးၸၼ်ႉ bachelor တီႈပၢႆးယႃၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇသူႈ ယူတ်းယႃပၼ်ပိူၼ်ႈ။
မိူဝ်ႈလွၵ်ႈ လႆႈႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ် ၽူႈမၢႆ လႄႈ ၶူးမေႃယႃ တီႈၸဝ်ႈၵိၼ်မိူင်း သျႅၵ်ႈပႃးရီႇ/Earl of Shaftesbury ၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈ ၸူဝ်ႈပၢၼ်မၼ်း တႄႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ။ ၸဝ်ႈၵိၼ်မိူင်းလူင် သျႅၵ်ႈပႃးရီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶၢၼ်ပၢၵ်ႇဢွၵ်ႇသဵင် လွင်ႈတၢင်း ပၢႆးဝူၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၸၢင်ႊယွၼ်ႇယၢၼ်းၵၼ် ၵႄႈၵၢင် ပၢၼ်မႂ်ႇတင်းပၢၼ်ၵဝ်ႇ/liberal political ideas ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ လႆႈထုၵ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉၶျႃး တူၼ်တီႈသွင်/ King Charles II ယဵတ်ႈသႂ်ႇၶွၵ်ႈၶင် ၵမ်း႞ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၈၂ ၼၼ်ႉ သျႅၵ်ႈပႃးရီႇ ပၢႆႊၵႂႃႇယူ မိူင်းႁေႃးလႅၼ်ႇ/Holland ႁိုင်ပီႊ႞ယဝ်ႉၵေႃႈ သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ တီႈၼၼ်ႉ။ လွၵ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇၵႂ်ႈၵိၼ်ၸမ် တင်းသျႅၵ်ႈပႃးရီႇလႄႈ မိူၼ်တင်းပိူၼ်ႈလွမ်ပႂ်ႉယဵမ်ႈပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၈၃ ၼၼ်ႉ တၢမ်တူဝ် ၵျွၼ်းလွၵ်ႈၵေႃႈ လႆႈပၢႆႊၵႂႃႇယူႇမိူင်းႁေႃးလႅၼ်ႇ။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၆၈၉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈၾႃႉၵျဵမ်း တူၼ်တီႈသွင်/King James II ၵေႃႉသိုပ်ႇပုတ်ႈ ၶျႃးတူၼ်တီႈသွင်ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆသေ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃး။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၸင်ႇ ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈဝၢႆႇသၢႆႇမိူဝ်းမႃး ဢိင်ႇၵလႅၼ်ႇသေ သိုပ်ႇယူႇသဝ်းၵႂႃႇ တေႃႇပေႃးသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ် မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၇၀၄။ ၵျွၼ်းလွၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၼႃႈႁိူၼ်း သေပွၵ်ႈ။
ပပ်ႉလိၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ႁဵတ်း ႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈၵျွၼ်းလွၵ်ႈ လိုဝ်းလင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် လိၵ်ႈပိုတ်ႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၶဝ်ႈႁူၶဝ်ႈၸႂ်ၵူၼ်း (၁၆၉၀)/ An Essay Concerning Human Understanding (1690) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပပ်ႉၼၼ်ႉ ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ တႅမ်ႈၼႄဝႆႉ တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၵူၼ်းၼႆႉ တႄႇမႃးၵႃႈလႂ်၊ သၽေႃးမၼ်း မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၸၢင်ႊမီးလႆႈတေႃႇထိုင်ၵႃႊႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွၵ်ႈၼႆႉၸမ်း- ဝႆႉလွင်ႈတူဝ်ထူပ်းတႃႁၼ် တၢင်းသိုဝ်ႈၼႃႈတႂ်ႈတႃ ပဵၼ်ယႂ်ႇ (empiricism, မီးလွင်ႈတၢင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေမဝ်ႇဝႃႈ ဢၼ်လႂ်တေမီးၽွၼ်းလီၼမ် သိုဝ်ႈၼႃႈတႂ်ႈတႃၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈဝႆႉပဵၼ်ယႂ်ႇ)။ တၢင်းဝူၼ်ႉမၼ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ် တၢင်းဝူၼ်ႉၾရႅၼ်ႉသိတ်ႈပေႇၵွၼ်ႇ/Francis Bacon လႄႈ ရိၼ်းတေးသၵႃး/René Descartes ၶဝ်သုမ်ႇငုမ်းၸွမ်းဝႆႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁူႉငၢႆႈယူႇသႄႈ။ တၢင်းဝူၼ်ႉလွၵ်ႈသမ်ႉ ၶိုၼ်းသုမ်ႇငုမ်း ၼိူဝ် ၶူးမေႃလူင် ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ၽၢႆႇလင်မၼ်း ၼင်ႇ ၸဝ်ႈမုၼ် ၵျွတ်ႈ ပႃးၵႄႇလေႇ/Bishop George Berkeley၊ တေးဝိတ်ႉ ႁမ်း/David Hume လႄႈ ဢီႇမႃႇၼူၺ်း ၶၼ်ႉ/Immanuel Kant ၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈဢၼ် လွၵ်ႈ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ ပဵၼ်မႃးၶွင်သႅင်ၶိုၵ်ႉၵႃႊ ၼႂ်းပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ပပ်ႉ႞ယူႇယဝ်ႉသေတႃႉ လိၵ်ႈၸိူဝ်း ဢၼ်မၼ်းတႅမ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢီးသူၼ်း ႁႂ်ႈပိုၼ်းမိူင်းၵူၼ်းၶူင်းၵၢင် လႅၵ်ႈ လၢႆႈမႃးလႆႈ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ/A Letter Concerning Toleration (မိူဝ်ႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပီႊ ၁၆၈၉ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းတႅမ်ႈ) ၼၼ်ႉတႄႉ လွၵ်ႈ တႅမ်ႈၼႄဝႆႉဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈၵႅဝ်ၸိမ်ၸွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၼပ်ႉ ထိုဝ်ၵိူဝ်းယမ် လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႊၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ လွၵ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵေႃႉဢၼ်တႄႇလၢတ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းဝႃႈ ထုၵ်ႇလီပူတ်းပွႆႇပၼ် ၵိူင်းပရေႃႉတႅတ်ႈသတိၼ်ႉ/Protestant ၶဝ် ၵိူဝ်းယမ်ႁင်းၶဝ် လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႊၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇမၼ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ လိၵ်ႈၸိူင်ႉၼႆၸင်ႇ ၵူၼ်းတင်းၼမ် လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ ၵမ်ႉယၼ်ႁၼ်လီတေႃႇ တၢင်းႁၼ်ထိုင် လွင်ႈယိူၼ်ႉၵၼ်ႈတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ။ လိူဝ်ၼႆႉ လွၵ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ တေလႆႈယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ တေႃႇၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၼ်ႇ ၼင်ႇၵဝ်ႇၵွႆးဢမ်ႇၵႃး တေလႆႈယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ ပွႆႇဝၢင်းပၼ်လႆႈ ၸၢဝ်းၵိူဝ်းယမ်တၢင်ႇၸၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းလၢတ်ႈ ”ပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးၽြႃးတြႃးၵေႃႈယဝ်ႉ၊ မူဝ်ႇႁႃႇ မေႇတၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ယိဝ်းၵေႃႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တၢင်းယုမ်ႇယမ်မၼ်းသေ ဢမ်ႇလႆႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းၸႃႉႁူမ်ႈၶီ လီႁူမ်ႈပူၺ်ႈ/commonwealth ၼႆႉ”ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွၵ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ တႃႇတေပၼ်သုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ တီႈၸၢဝ်းၵႅတ်ႈတလိၵ်ႈ/ Catholic ၶဝ်။ မၼ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵႅတ်ႈတလိၵ်ႈ ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် ယွမ်းႁပ်ႉသတ်ႉၸႃႇ ၶုၼ်တၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း၊ ဢမ်ႇမိူၼ် ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးၸၢဝ်းၵိူဝ်းယမ်ၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတေ ဢဝ်ပိူင်ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ထတ်းသၢင်ၼႆ ၵျွၼ်းလွၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ၵူၼ်းမေႃယိူၼ်ႉၵၼ်ႈတေႃႇ ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ တႃႇတေထတ်းသၢင်မၼ်းၼႆႉ တၵ်းလႆႈဢဝ်ပိူင်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉသေ ထတ်းသၢင် ၸင်ႇတေထုၵ်ႇလွင်ႈမႅၼ်ႈတၢင်း။ လွင်ႈမၼ်း ၼႄလွင်ႈၼႄတၢင်းသေ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ၵူၼ်းၼႆႉ တေလႆႈမေႃယိူၼ်ႉၵၼ်ႈတေႃႇၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူလိၵ်ႈၶဝ် ယွမ်းႁပ်ႉတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလိၵ်ႈဢၼ် လွၵ်ႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် လွၵ်ႈ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၸိူင်ႉၼႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ မိူၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈ ဢၼ်လွၵ်ႈတႅမ်ႈသေ မီးၵႃႊၶၼ်သုင် သုတ်းၼႆႉၸမ်း- ၶေႃႈၵိၼ်ႇၵႅၼ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သွင်ၽိုၼ်၊ ၁၆၈၉/Two Treaties of Government, 1689 ဢၼ်တႅမ်ႈၼႄဝႆႉ တၢင်းဝူၼ်ႉပိုၼ်ႉထၢၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ လွၵ်းပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၼ်တေႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၵူင်ၵူင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပပ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ၶေႃႈၵႅမ်း ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ ၸိူဝ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ။ လွၵ်ႈ ယုမ်ႇယမ် ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃဝႃႈ ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉၼႆႉ တိုၼ်းမီးသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ဢၼ်ၵိူတ်ႇပႃးမႃး၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ သုၼ်ႇၶီးၸႂ် ပိူင်လဵဝ်၊ တၵ်းလႆႈပႃးသုၼ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႊ ၽူႈလႂ်ၽႂ်မၼ်း၊ တၵ်းလႆႈမီးသုၼ်ႇပိူင်ႇငမ်း ၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေး ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းလူင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸမ်း တၵ်းလႆႈၵႅတ်ႇၶေႁေႉၵင်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းမီးသတ်ႉၸႃႇတေႃႇမၼ်း ဢိၵ်ႇပႃးတင်း ၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေး မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းဝူၼ်ႉၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ-“ၶေႃႈဝူၼ်ႉပူႇၵႄႇပႂ်ႉဝၢၼ်ႈ ၵၢင်ၶမ်ႈ”/night-watch-man theory of government ၼႆယဝ်ႉ။
ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ ပၢၵ်ႈထဵင်ပႅတ်ႈ လွင်ႈဝႃႈၾႃႉၽီ ပူင်ၸဝ်ႈပူင်ၶုၼ်ၶဝ် ႁႂ်ႈလူင်းမႃးဢုပ်ႉဝၢၼ်ႈပွင်မိူင်း/divine right of king ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ၼႄႉၼမ်း တၢင်းဝူၼ်ႉမႂ်ႇဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶုၼ်မိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁၢၼ်ႉၸႂ်ပဵင်းပေႃး ၸင်ႇတေမီးဢႃႇၼႃႇၽွင်းငမ်းလႆႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ လွၵ်ႈ ပိူင်းၼႄ တၢင်းဝူၼ်ႉ ၶေႃႈၵိၼ်ႇၵႅၼ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း/idea of social contract ဝႃႈ ”လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႊ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈမီးတႂ်ႈၾိင်ႈမိူင်းဢၼ် ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈလႆႈၸႂ်ၵၼ် ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ”ၼႆယဝ်ႉ။ ၶေႃႈဝူၼ်ႉၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ တွမ်းမၢတ်ႈ ႁွပ်ႈ/Thomas Hobbes (၁၅၈၈−၁၆၇၉) ၶူးမေႃလူင် ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁွပ်ႈယၢမ်ႈဝႃႈဝႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်တႃႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းလွၵ်းပိူင် ၸဝ်ႈပိူင်ႇၼမ်ႉငမ်းလိၼ်ၵွႆး၊ လွၵ်ႈဝႃႈဝႆႉတႄႉ သင်ဝႃႈ ႁဵတ်းၽိတ်းၼႆ တိုၼ်းမီးသုၼ်ႇပူတ်းပႅတ်ႈလႆႈၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ-
မိူဝ်ႈလႂ် ၵူၼ်းႁႅၼ်းတမ်းၾိင်ႈမိူင်းၶဝ် ၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် တႃႇသိမ်းဢဝ်လၢႆ၊ ယႃႉလႅဝ်၊ ၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသင်၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢႃႇၼႃႇသေ တဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းၶႃႈလိပ်း လႄႈသင်၊ ၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ၶဝ်ႁဵတ်းသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃး ၵူၼ်းမိူင်းၵွႆးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ တုင်းႁပ်ႉထွမ်ႇဢဝ် ၶေႃႈသင်ႇ တီႈၶဝ်ယဝ်ႉသႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႃႊလႆႈသွၼ်ႈႁူမ်ႈ ၼင်ႇၾႃႉၽီပူင်ပၼ် ဝႆႉပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉယူႇယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼႆႉ လွၵ်ႈ လၢတ်ႈဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ ”တီႈၼႆႈၼႆႉ မီးဝႆႉဢႃႇၼႃႇသုင်သုတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိူင်ႇငမ်း မိူဝ်ႈလႂ် ၸုမ်းႁႅၼ်းတမ်းၾိင်ႈမိူင်းၶဝ် ဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ ၼင်ႇၵူၼ်းမိူင်းမုင်ႈမွင်း ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ”ၼႆယဝ်ႉ။ တွမ်းမၢတ်ႈၵျႅပ်ႈၾႃႇသိၼ်ႇ/Thomas Jefferson ဢိၵ်ႇတင်း ႁူဝ်ၼႃႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ မိူင်းဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇၶဝ် လႆႈၸႂ်ၵႂၢမ်း ၶေႃႈၼႆႉသေ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
လွၵ်ႈ ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ ဢႃႇၼႃႇၼႆႉ တၵ်းလႆႈၽႄမႅင်ႇၵၼ်ဝႆႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ မၼ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵၢၼ်ႁႅၼ်းၾိင်ႈ/legislature ၼႆႉ တၵ်းလႆႈမီး ၽၢႆႇၼိူဝ် ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း/executive ၼႆယဝ်ႉ (မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်တတ်းသိၼ်/ judiciary ၼႆႉ ၵိုၵ်းၵၼ်တင်း ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၼႆယဝ်ႉ)။ လွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ႁႅၼ်းၾိင်ႈမိူင်းၼႆႉ ယိုင်ႈယႂ်ႇလိူဝ်သုတ်းၼႆ လႄႈ သင်ဝႃႈ လုမ်းတတ်းသိၼ်ၶဝ် ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈတၢင်းသေၸိူဝ်ႉသေလွင်ႈသေ တေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵၢၼ်ႁႅၼ်းၾိင်ႈမိူင်းၶဝ် ႁဵတ်းၼၼ်ႉၽိတ်းပၵ်းၽိတ်းပိူင်ဝႆႉၼႆၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လွၵ်ႈယွမ်းႁပ်ႉ လၵ်းၵၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈ ၽၢႆႇလႂ်ၼမ်ၵေႃႈ ၽၢႆႇၼၼ်ႉ တေၵုမ်းၵွၼ်းၵႂႃႇ ၼႆသေတႃႉ မၼ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ မီးဢႃႇၼႃႇႁႅင်းပွင် ဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇတိူၵ်ႈ၊ ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ႁဵတ်းလႆႈမူတ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ၽၢႆႇၵူၼ်းၼမ်ၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽိတ်းပိူင်ႈ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ဢၼ်ၵိူတ်ႇပႃးမႃး၊ တေဢမ်ႇလႆႈၶၢတ်ႈၶွပ်ႇ လွင်ႈၵူၼ်းပိူင်ႇငမ်း ၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ သင်ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်လႆႈၸႂ်၊ ဢမ်ႇၽွမ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇသိမ်းဢဝ်လႆႈ ၶူဝ်း ၶွင်ႁိူၼ်းယေး။ (တီႈမိူင်းဢမႄႇရီႉၵႃႉၼၼ်ႉ ဢိင်ဢၢင်ႈဢဝ် တၢင်းဝူၼ်ႉၼႆႉသေ ႁဵတ်းဝႆႉ ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇဝႃႈ ”သင်ဢမ်ႇတၢင်တူဝ်ၽႂ်၊ တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်ၶွၼ်ႇ/No taxation without representation” ၼႆယဝ်ႉ။)
ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် လၵ်းထၢၼ်လူင် လွင်ႈဝႃႈ တၢင်းဝူၼ်ႉၸိူဝ်းလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢမႄႇရီႇၵၼ်ႇၼႆႉ ၵျွၼ်းလွၵ်ႈ လၢတ်ႈဝႆႉထႃႈလူင်ႈၼႃႈ မွၵ်ႈပၢၵ်ႇပီႊ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းဝူၼ်ႉမၼ်းၼႆႉ ၼႄတၢင်းလႆႈလီငၢမ်း ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူင်ႉ တွမ်းမၢတ်ႈၵျႅပ်ႈၾႃႇသိၼ်ႇၶဝ်။ တၢင်းဝူၼ်ႉ ၵျွၼ်းလွၵ်ႈၼႆႉ ၸိုမ်းၶဝ်ႈထိုင် ၼႂ်းလိုမ်ယူႇရူဝ်းပႃႇလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ၊ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်း တီႈမိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တီႈၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သုၼ်ႇ လႆႈၵူၼ်း/Declaration of the Rights of Man ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈသဵင် ၵူၼ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵျႅပ်ႈၾႃႇသိၼ်ႇ လႄႈ ဝေႃႉတႄးယႃႇ/Voltaire ၶဝ် လိုဝ်းလင်လိူဝ် ၵျွၼ်းလွၵ်ႈသေတႃႉ လိၵ်ႈၵျွၼ်းလွၵ်ႈ တႅမ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႉလိူဝ်ၶဝ်သေမဝ်ႇၵႃး ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းလႆႈယဵပ်ႇၸွမ်းႁွႆးတိၼ် ၵျွၼ်းလွၵ်ႈၵွႆး။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၵျွၼ်းလွၵ်ႈ မႃးတမ်းၽၢႆႇၼႃႈၶဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလွင်ႈမႅၼ်ႈတၢင်းမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။


text:
ႁူဝ်ၼႃႈ ၼႂ်းမုၵ်ႉလႂ်ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းတေလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ် ႁိမ်းႁွမ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်တေလႆႈပဵၼ် တႃႇမူဝ်ႇသတႅတ်ႈ (thermostat) သေ တေဢမ်ႇလႆႈပဵၼ် တႃႇမူဝ်ႇတီႇတႃႇ (thermometer)။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ၵူၼ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႊၵႂင်ပႅတ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၶိူင်ႈၸႂ်ႉသွင်ဢၼ်ၼႆႉ။ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတင်းသွင်ဢၼ်ၼႆႉ ၼႄလႆႈ လူမ်းမႆႈ မီးၵႃႊႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မိူၼ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ႁၢမ်ႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တေႉတေႉၼေႈ။ တႃႇမူဝ်ႇမီႇတႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ဢၼ်တင်ႈတၢႆဝႆႉၵွႆး။ မၼ်းမၢႆဝႆႉပၼ် ႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉ ၵတ်းၵႃႊႁိုဝ်၊ မႆႈၵႃႊႁိုဝ် ၼႆၵွႆး။ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႊ ႁဵတ်းသင်ပၼ်လႆႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်း တၢင်းမႆႈတၢင်းၵတ်း။ တႃႇမူဝ်ႇသတႅတ်ႈသမ်ႉ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉဢၼ်တူင်ႉၼိုင်။ မၼ်းႁဵတ်းပၼ်လႆႈ ႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉ တေလႆႈၵတ်း ႁိုဝ် တေလႆႈမႆႈ။ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈငဝ်းလၢႆးၾိင်ႈၾႃႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉၸႂ် ႁူဝ်ၼႃႈၵေႃႉ႞ၼႆႉ တိုၼ်းၸပ်းၸွမ်းႁွမ်းၾႃၵၼ်ဝႆႉ တင်းတူင်ႇဝူင်းႁိမ်းႁွမ်းလီ ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢင်ႊပၼ်ႁႅင်း ႁႂ်ႈၵူၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ယႂ်ႇၵၢၼ်လူင်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈမႃး လၢႆလၢႆၵမ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇပၼ် တၢင်းၶၼ်တၢင်းဝႆး။ တူင်ႇဝူင်းႁိမ်းႁွမ်းလီ ဢၼ်ၸၢင်ႊဢွင်ႇပေႉ လႄႈ တူင်ႇဝူင်းႁိမ်းႁွမ်းၸႃႉ ဢၼ်ၸၢင်ႊတူၵ်းသုမ်းၼႆႉ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း တီႈၶၼ်ဝႆးလႆႈၵႃႊႁိုဝ်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၵမ်း႞ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တႃႇတေပိၼ်ႇပႅင်လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ႁိမ်းႁွမ်း ၼႂ်းၶမ်ႇပၼီႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ႁၢမ်ႉယၢပ်ႇဝႆႉပေႃးၼႆ ၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈတွင်းမၢႆဝႆႉ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းၾိင်ႈပိူင် ပၢႆးၾီးသိၵ်ႇၶဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ၼမ်ႉၼႆႉ ၽူတ်ႉ တီႈ 212 တၢင်ႉ (degree)။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈ 211 တၢင်ႉၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၼမ်ႉမႆႈၵွႆး။ ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်း ၼိုင်ႈတၢင်ႉ (degree) လႂ်၊ ၶိုင်ႈတီႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈၼႂ်းပၢၵ်ႇပုၼ်ႈၵွႆးၵေႃႈယဝ်ႉ ၼမ်ႉၼႂ်းမေႃႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ ၼိုင်ႈတၢင်ႉၵွႆးၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢၢႆႊၼမ်ႉၽူတ်ႉ တဵမ်ၵႂႃႇသေ လၢၵ်ႈၸၼ်လႆႈ လႅင်ၾႆး ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉၶူဝ်းၼၵ်းလၢႆလၢႆတၼ်ႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၼိုင်ႈတၢင်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ် တၢင်းၶၼ်တၢင်းဝႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
-Developing the Leaders Around You
ႁႂ်ႈပဵၼ်တႃႇမူဝ်ႇသတႅတ်ႈ၊ ယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ် တႃႇမူဝ်ႇမီႇတႃႇ။


text:
ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵမ်းၵမ်းထၢမ်ၼၼ်ႉ တွပ်ႇပၼ်တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈထၢမ် ၼႂ်းလွၵ်းမိုဝ်ႈ K Keyboard
1။ ထၢမ် ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇတႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃး (ွ) တူဝ်ႁွႆႈမၼ်း?
တွပ်ႇ - ပေႃးဝႃႈၼႂ်းၽူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸႂ်ႉဝႆႉၽွၼ်ႉ ဢၼ်ႁၼ် Unicode 100 % Zawgyi 85 % ၼၼ်ႉၼႆ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ြ တူဝ်ယႁွပ်ႇၵူၺ်း ၊ ပေႃးဝႃႈၼႂ်ပေႃးးၽူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သႂ်ႇဝႆႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇၵူၺ်းၼႆတႄႉ တေႁၼ်ဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ၊ ႁဝ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ ယႁွပ်ႇသေ တႃႉ ပေႃးယူႇတီႈၽူၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉ ၸႃႉၸႂ်ႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇလၢႆလၢႆၵူၺ်းတႄႉ မၼ်းဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ၊ ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်ႁႃ တီႈလွၵ်းမိုဝ်း ပေႃႈၶႂ်ႈႁၼ်လွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇတဵမ်တဵမ်ၼႆ ၸႂ်ႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇတႃႉ။
2။ ထၢမ် - လွၵ်းမိုဝ်းထႆး တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ် ဢမ်ႇႁၼ်ပႃး၊ တူဝ်လိၵ်ႈဢမ်ႇၸေးၶႃႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သင်မၼ်းပိူင်ႈ ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ဢၼ်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉမႃး?
တွပ်ႇ- သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေမၢႆပၼ်လွၵ်းမိုဝ်းတႃႇၸႂ်ႉၼႆ တေလႆႈႁၼ်လွၵ်းမိုဝ်းထႆးၼၼ်ႉ မီး Thai 10 key လႄႈ Thai 12 key ၼႆယူႇ၊ ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢဝ် 10 key ၼၼ်ႉၼႆတႄႉ တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ်တေဢမ်ႇႁၼ် တႃႇႁႂ်ႈမိူၼ်ပိူင်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈဢဝ် 12 key ၼၼ်ႉတႃႉ။
3။ ထၢမ် - ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ပေႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တူဝ်မၼ်းယၢၼ်ၵၼ် ပိူင်တႅၵ်ႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈတေၼႆ ေတ လႆႈႁၼ် ယၢၼ်ၵၼ်ၼင်ႇၼႆ ၵွပ်ႈသင်ၶႃႈ?
တွပ်ႇ - ပိူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈတူဝ်မႄႈမၼ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇသႂ်ႇတူဝ် သရ မၼ်းၼႆယဝ်ႉ၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈဝႃႈ (တေ) ၼႆ လူဝ်ႇတႅမ်ႈ တ ယဝ်ႉ ၸင်ႇ တႅမ်ႈ ေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် တေ. ၼႆယဝ်ႉ၊
ဢၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေဢမ်ႇႁူႉလႄႈ ပေႃးႁဝ်းဝႃႈ တႅမ်ႈေ ယဝ်ႉ ၸင်ႇတႅမ်ႈတူဝ်မႄႈ တႄႉ တူဝ်မၼ်းၵႃႈလႆႈယၢၼ်ယူႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးတႅမ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉ၊ ၽူၼ်းမၢင်လုၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈပိူင်ထတ်းလိၵ်ႈ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼၼ်ႉ တႄႉ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈဢၼ်လႂ်ဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးယူႇတီႈၽူၼ်း ဢၼ်လႆႈပိူင်ထတ်းယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼၼ်ႉသေတူၺ်းတႄႉ တေလႆႈႁၼ်တူဝ်လိၵ်ႈ ႁၢင်ႇၵၼ် ပိူင်တႅၵ်ႈ ( ေတ ႄဢ ) တႄႇၵႂႃႇလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
4။ ထၢမ် - ႁေဝႃႈဢပ်ႉတဵၵ်ႉဢွၵ်ႇမႂ်ႇၼႆႉ သႂ်ႇတူဝ်ၼပ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆး ၼႆၼၼ်ႉ တမ်ႉဢမ်ႇႁၼ်ၶႃႈလႃႇ?
တွပ်ႇ - ပေႃးဢမ်ႇတူၺ်းလီလီ ဢမ်ႇႁၼ် ယွၼ်ႉဝႃႈသႂ်ႇတီႈၼိူဝ် Pop မၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ပေႃးတူၺ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉတႆး ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်တူဝ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ မီးၸဵင်ႇတင်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉယူႇ၊ တႃႇတေၸႂ်ႉမၼ်းတႄႉ ၼဵၵ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉ တႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁိုင်ဢိတ်းဢိတ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ယဝ်ႉ။


text:
July – 16
ႁိူၼ်းၶႃး
ပၢင်ပွႆးပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်လုမ်ႈၾႃႉ ပီ 2018 ၼီႊဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလူင် မေႃသၵူဝ်ႇ မိူင်းရတ်းသျုးဝၢင်းလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် ၸူင်ႇၼီႇၵျီႇၼၼ်ႉ ၽရင်ႇသဵတ်ႈ ႁိမ်လႆႈသူးထီႉၼိုင်ႈၵႂႃႇယူႇ ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းထီႉ 15.07.2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း 21:30မူင်း (မိူင်းမၢၼ်ႈ)ၼၼ်ႉ ၽရင်ႇသဵတ်ႈ ဢဝ်ပေႉၶရူဝ်းဢေးသျုး (4-2) သေပဵၼ်ၶျၢမ်ႇပီႇယၼ်ႇ ၊ ၽရင်ႇသဵတ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပီႈ 1998 ၼၼ်ႉယၢမ်ႈလႆႈမႃးပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (20)ပီႊ ၊ မိူင်းၶဝ်ႈၶေႉၶႅင်ႇမီး (32)မိူင်း ၊ မိူဝ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ပွႆး ဝၼ်းထီႉ 14.06.2018 ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်လဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် ၵမ်ႈၽွင်ႈၶၢတ်းလၢမ်းဝႃႈ “ဢၼ်ၸၢင်ႈလႆႈထီႉၼိုင်ႈၼႂ်းပီႊ 2018 ၼႆႉမီး(3) မိူင်း ၊ ပေႃႇတူႇၵျီႇ ၊ သပိတ်ႇ ၊ ဢႃႇၵျိၼ်ႇတိၼ်းၼႃး ” ၸိူဝ်းၼႆႉသေတႃႉ မိူင်းဢၼ်ပိူၼ်ႈထၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈသုမ်ႉၵၢၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ဢၼ်ဢမ်ႇထၢင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ ၽရင်ႇသဵတ်ႈ (ႁိူဝ်) ပိၼ်ႇတိတ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵၼ်ႈထတ်းတိၼ် တႃႇၶဝ်ႈၶေႉၶႅင်ႇၼႂ်းပၢင်ပွႆးၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ယင်းဢမ်ႇဢၢင်ႈၽၢၼ်ႇၵွၼ်ႇ။
တီႈမိူင်းၽရင်ႇသဵတ်ႈ ဝဵင်းလူင်ပႄးရိတ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶွၼ်ႈၵိုၼ်း ႁဵတ်းပဵၼ်ပၢင်ပွႆးယႂ်ႇလူင် ၸူမ်းသူင်ႁပ်ႉတွမ်ႈၸုမ်းတၢင်တူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၶဝ်ႈၶေႉၶႅင်ႇလႆႈသူးထီႉၼိုင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း SSPP/SSA ဢၢင်ႈႁုပ်ႉသိမ်းဢဝ် လွႆသႅင်မိူင်းသူႈ
- Details
- Created on 12 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ ႁႅင်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႈလွႆသႅင် ဝဵင်းမိူင်းသူႈ ႁိမ်းၸမ်လွႆသွင်ထဝ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း သွင်ၽၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁိုင်သွင်ဝၼ်း ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၼမ်၊ တေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်း ၶိုၼ်ႈၸူးထႅင်ႈ တင်းၼမ်။
ဝၼ်းထီႉ 11.June.2014 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 02:00မူင်း ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝႃးၼၼ်ႉ သုိၵ်းမၢၼ်ႈ လုၵ်ႉတီႈထၢတ်ႈၵွင်းမူး ဢၼ်မီးတီႈၵွင်းလွႆသုင် မိူင်းသူႈသေ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်း ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်ၵမ်ႉၼမ် လေႃႇတိုၵ်းယိုဝ်းၸူး တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႈလွႆသႅင် မိူင်းသူႈ သွင်ၽၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်း တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇငိၼ်း သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇယူႇ။
ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လူႉတၢႆတင်းၼမ်သေ ဝၢတ်ႇၸဵပ်း (3)ၵေႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢဝ်ၵႂႃႇယူတ်းယႃဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းမိူင်းသူႈ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်း တႃႇလူတ်ႉၵႃး (3)လမ်း မီးၵူၼ်းသိုၵ်းလႄႈ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ၼႂ်းၵႃးတဵမ်ပိုၵ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်လွႆ မိူင်းသူႈ တႃႇၸွႆႈထႅမ် ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင် ယိုဝ်းၸူး SSPP/SSAA ၵမ်ႉၼမ်၊ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၢင်ႈသိမ်းဢဝ် တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႈလွႆသႅင်မိူင်းသူႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈလႄႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် သွင်ၽၢႆႇယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇငႃၵၼ်ဝႆႉယူႇ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸၢႆးၵွၼ်းလႅင်း
ဝၼ်းထီႉ 23/12/2017
ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸ်ႂ လူႇတၢၼ်း ၸွႆႈထႅမ် ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ တႃႇၶၢဝ်းၵတ်း တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ေၼႃႇတႅၼ်းၶူိဝ်း ဝၢၼ်ႈႁႆး ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။
ဝၼ်းထီႉ 23/12/2017 ယူႇတီႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸ်ႂ ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈ တင်းလုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး လူႇတၢၼ်း ၸွႆႈထႅမ် ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ ထုိင်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်း ဢၼ်မီးတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး ၊ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်လႆႈၸွႆႈထႅမ်တေႉ မိူၼ်ၼင်ႇ သိူဝ်ႈ ၊ ၵူၼ် ၊ သွၵ်းတိၼ် လႄႈ မူင်တိၼ် ၸဵမ်ၸူိဝ်းၼႆႉ ၼုိင်ႈေၵႃႉလ်ႂ ၼုိင်ႈၸုမ်ႇ တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း 700 ပၢႆ မႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ ႁိမ်းၸမ် သွင်ပၢၵ်ႇသႅၼ် ပျႃး ၊ လူိဝ်ေသၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵႃး ၵမ်ႉၸွႆႈပႃး ၼ်ႂး ပႃႇတီႇမ်ႂႇသုင်ၸုိင်ႈတႆး သၢင်ႉငုိုၼ်း ပၢၵ်ႇသႅၼ် ပျႃး ဝႃႈၼႆ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၢႆးႁိၼ်သႅင် လၢတ်ႈဝႃႈ “ယွၼ်ႉပူိဝ်ႈဝႃႈ ၶၢဝ်းၵတ်းေၵႃႈ ထိုင်မႃး ႄလႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈေၵႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼုင်ႈတၢင်းဝႆၼႆႉ ပႃႇတီႇမ်ႂႇသုင်ၸုိင်ႈတႆး တပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆး ႁဝ်းၶႃႈ ၸွႆႈထႅမ်မႃးၵူႈပီ မီးယူႇေသတႃႉေၵႃႈ၊ လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ ႁ်ႂႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေတႉ မၼ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ ၶၢဝ်းၵတ်းၸူိင်ႉၼႆ လွင်ႈၼုင်ႈတင်းဝႆ မၼ်းေၵႃႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇေတႉေတႉ ၊ မူိဝ်ႈလဵဝ်ေၵႃႈ သမ်ႉမီးၸဝ်ႈတႃႇၼ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸ်ႂၶဝ် မႃးၸွႆႈထႅမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႁဝ်းေၵႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်သၢၵ်ႈသႃႇ ေတႉေတႉ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈေသ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸ်ႂယ်ႂႇၼမ်ေတႉ တီႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸ်ႂႁဝ်းၶႃႈ မႃးၸွႆႈထႅမ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ” ဝႃႈၼႆ။
ေမႃသွၼ် တီႈၼ်ႂးႁူင်းႁဵၼ်းေၵႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ငိၼ်းလီငိၼ်းၸူမ်းေတႉေတႉ ဢၼ်မႃးၸွႆႈထႅမ်ႁဝ်းၶႃႈ ၸူိင်ႉၼႆ ေပႃးမႃးတူၺ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈေၵႃႈ ၵမ်ႉၼမ် မၼ်းပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇၵူၺ်းႄလႈ လွင်ႈပုိၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် လွင်ႈယူႇၵိၼ်သဝ်း ၼင်ႇႁုိဝ်ႁ်ႂႈေပႃးမႅၼ်ႈပၢႆးယူႇလီၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ်ဢမ်ႇေပႃးႁူႉ ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၸူိဝ်းဢၼ်ဢႃႇယူႉလဵၵ်ႉ မွၵ်ႈ 7 ၶူပ်ႇ 8 ၶူပ်ႇ ၸူိဝ်းၼႆႉမီးၼမ် မၢင်ၸူိဝ်း ေၵႃႈ လဵၵ်ႉၼႃႇ ဢမ်ႇေပႃးေမႃလုမ်းလႃးတူဝ် ၸူိဝ်းၼႆႉေသ ၵႆႉပဵၼ်ၶူမ်းပဵၼ်ၵၢႆး တွင်ႉၸဵပ်းတွင်ႉၵႅၼ်း ၸူိဝ်းၼႆႉေၵႃႈ မီး ၊ ယွၼ်ႉၼမ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉၸ်ႂႉ ဢမ်ႇသဵၼ်ႈသ်ႂေၵႃႈ ပူိင်ၼုိင်ႈ ၊ ယွၼ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢမ်ႇမီးဢႃႁႃရႃႉ ဢမ်ႇလႆႈၵိၼ် ဢႃႇႁႃရႃႉ တဵမ်ထူၼ်ႈေၵႃႈ ပူိင်ၼုိင်ႈ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် ဢႃႇႁႃရႃႇ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ေၵႃႈ လူဝ်ႇေတႉေတႉ မူိၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉၼူမ်းလ်ႂ ၊ တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢၼ်ေတမီး ဢႃႇႁႃရႃႉ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်လ်ႂ ၸဵမ် ၸူိဝ်းၼႆံ သင်ၸူိဝ်ႉ ဝႃႈ ၽူႈလ်ႂ မီးၼမ်ႉၸ်ႂ ၶ်ႂႈလူႇတၢၼ်းၸွႆႈထႅမ် ၸုိင် ႁဝ်းၶႃႈငိၼ်းလီ ႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ေတႉေတႉ ယူႇၶႃႈဝႃႈၼႆ။


text:
ၸွမ်းၼင်ႇ တူဝ်ၼပ်ႉ ၶေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်းၵၢၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၵူႊမိူင်းမိူင်း IDC ပိုတ်ႇၼႄ မိူဝ်ႈ ၵျူႇလၢႆႇ 31 ဝၼ်းၼၼ်ႉသေ တီႈပၢင်ၵၢတ်ႇၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ် တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်မီးလွင်ႈၶေႉၶဵင်ႇၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်လိူၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ပီႊ 2018 ၼၼ်ႉ ၾူၼ်းႁႂႃဝူၺ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ပုတ်ႈဢဝ်တီႈယူႇတီႈသွင် တီႈၾူၼ်းဢႅပ်းပႄးယဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းထတ်းသၢင် ဝၢင်းၶၢႆၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ် သၢမ်လိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တင်းလုမ်ႈၾႃႉ IDC ၼၼ်ႉသေ လႆႈႁူႉဝႃႈ သမ်ႇသွင်း ၶမ်ႇပၼီႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈယႂ်ႇလူင် မိူင်းၵၢဝ်းလီတႂ်ႈ သိုပ်ႇမီးဝႆႉတီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ်ၼၼ်ႉသေ လႆႈပိုၼ်ၽႄ ၶိူင်ႈမိုဝ်းထိုဝ် မွၵ်ႈ 71.5 လၢၼ်ႉ။ ၶိူင်ႈမိုဝ်းထိုဝ် ႁႂႃဝူၺ်ႉ လႆႈၶၢႆ 54.2 လၢၼ်ႉသေ မီးဝႆႉတီႈသွင်ၼႆယဝ်ႉ။
ဢႅပ်းပႄး ဢၼ်ပၵ်းတီႈ Silicon Valley လႆႈပိုၼ်ၽႄ ဢၢႆးၾူၼ်း 41.3 လၢၼ်ႉ။ ပေႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တင်း ပၢင်ၵၢတ်ႇလုမ်ႈၾႃႉၼႆၸိုင် သမ်ႇသွင်း 20.9 ဝၢၵ်ႈ၊ ႁႂႃဝူၺ်ႉ 15.8 ဝၢၵ်ႈ သေ ဢႅပ်းပႄး မီး 12.1 ဝၢၵ်ႈၵွႆးၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင် ပီႊ 2010 မႃးၼၼ်ႉ ၼႆႉပဵၼ် ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢႅပ်းပႄး ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးတီႈသုင်သုတ်းသွင်တီႈ ၼႂ်းပၢင်ၵၢတ်ႇၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ်ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်လိူၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ပီႊ 2018 ၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽႄ ၾူၼ်းမိုဝ်းထိုဝ် 342 လၢၼ်ႉသေတႃႉ ဢေႇလိူဝ်သေ ႁူၵ်းလိူၼ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းပီႊၼႆႉ မွၵ်ႈ 1.8 ဝၢၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။


text:
မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း
လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 19 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 18.08.2018 ၼၼ်ႉ ၸၢႆးၺႃႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA)လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ်တင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇၼွင်ေဢႃႈ မွၵ်ႈ (46)ေၵႃႉေသ ၶိုင်သၢင်ႈၵၢႆႇၶူဝ်ပၼ် ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းေၸႊဝဵင်းမိူင်းၵႅတ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၶူဝ်တၢင်းဢၼ်ၵၢႆႇၸူး မိူင်းၵႅတ်ႈႄလႈ ၼွင်ေဢႃႈၼႆႉ ၼႃႈယၢဝ်းမီး(16)သွၵ်ႇ၊ ၼႃႈပွတ်းမီး(12)သွၵ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ၵျႍႇလၢႆႇ 27 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊၼၼ်ႉေၵႃႈ ၽူႈတၢင်တူဝ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈ တႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) လႆႈၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်ေမႃသွၼ် တီႈမိူင်းေယႃ၊ ေၸႊ လၢၼ်ႉႄလႈ ဢိူင်ႇ(19)ဝၢၼ်ႈ ေၸႊဝဵင်းမူႇေၸႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သၢင်ႉငုိၼ်းမွၵ်ႈ(10)သႅၼ်ပျႍးၵႂႃႇ ယူႇယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမူိင်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸုိင်ႈတႆး၊တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) ေတၶတ်းၸ်ႂၸွႆႈထႅမ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ထူပ်းမိုဝ်းၵႂႃႇ ၼင်ႇၵႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၸွမ်သိုၵ်းလူင် လွႆမၢဝ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း-ၸိုင်ႈတႆး (သႅင်ၵႅဝ်ႉ) ႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဵမ် 50 ပီႊ ၼႆသေ မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 19 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႈပွင်ႈပၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၼ်ပၢင်ယွင်ႈယေႃး တီႈ လွႆတႆးလီ ၵိင်ႇၸေႊဝဵင်းၵႃလီႉ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ် ဝၼ်းသႂ် ၼႂ်းတပ်ႉၸုမ်းမၢႆ (7) လၢတ်ႈၼႄသႅၼ်ပၢႆးဝႃႈ “ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈပၢတ်ႈ(6)လိူၼ် ႁဝ်းၶႃႈၼေႃႈ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ႁၢပ်ႇထၢမ်းၼႃႈၵၢၼ်သိုၵ်းမႃးတဵမ် (50) ပီႊယဝ်ႉၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ လုၵ်ႈတပ်ႉ ဢွၼ်လႆႈႁဵတ်းပၼ် ပၢင်ၵႅဝ်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ၊ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၼႃႈၵၢၼ်မႃးလႄႈ၊ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမႃး ၼႂ်းၼႃႈတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵိၼ်ၶဝ်ႈၵုမ်းမူႇ၊ ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် လုၵ်ႈတပ်ႉၵေႃႈလီ၊ သုၼ်ႇတူဝ်ၵေႃႈလီ၊ တပ်ႉၵွင် တပ်ႉၽႄ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလီ ဢွၼ်ၵၼ်မႃး တွၼ်ႈၶူဝ်းတွၼ်ႈ ၼင်ႇၵႃႊပွင်ပဵၼ်လႆႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈပၢင်ယွင်ႈယေႃးၼႆႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း လူဢၢၼ်ႇပိုၼ်းၵႅပ်ႈ၊ ၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပၢင်ၵုမ် တိုၵ်ႉယဝ်ႉလႄႈ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ၼႂ်းလုၵ်ႈတပ်ႉႁဝ်းၵွႆး၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၵွၼ်းၸုမ်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းလႆႈၽိတ်ႈႁပ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေမီးယူႇ မွၵ်ႈႁႃႈပၢၵ်ႇ၊ ႁူၵ်းပၢၵ်ႇၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈလွႆမၢဝ်းၼႆႉ တႄႇမႃးၶဝ်ႈသိုၵ်း ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တီႈၸဝ်ႈၸၢမ်မႂ်ႇ တပ်ႉၵွင်(4) တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တီႈဝၢၼ်ႈၵုၼ်ႁႆး ၸေႊဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ထုင်ႉမၢဝ်း မိူဝ်ႈပီႊ 1968 ၼီႈ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 24 ဝၼ်း။ ထိုင်ပီႊ 1970 ၼီႈ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶူးပူင်သွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ယူႇၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းသိုၵ်း လုမ်းသိုၵ်းမၢႆ(3)။ မိူဝ်ႈပီႊ 1974 ၼီႈ ၸွမ်းၼင်ႇၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢမ်ႇမိူင်း (ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း) ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၵႅမ်ၶုၼ်ႁၢၼ်။ မိူဝ်ႈပီႊ 1975 ၼီႈ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းသိုၵ်း။ မိူဝ်ႈပီႊ 1980 ၼီႈ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင်(21)။ မိူဝ်ႈပီႊ 1982 ၼီႈ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 12 ဝၼ်း ၽွင်းၸၼ်ႉသိုၵ်းပဵၼ် ၶုၼ်သိုၵ်းလူင်ၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ် ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်းမၢႆ(3)။ ထိုင်မႃး 1987 ၼီႈ ဝၢႆးသေ ၵႅမ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၵေႃးလိင်ႇတႃႉ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ လႆႈႁပ်ႉပႃးပဵၼ် ၵႅမ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ဢိၵ်ႇတင်း ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်းမၢႆ(3)။ မိူဝ်ႈပီႊ 1989 ၼီႈ လႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵေႃႇမတီႇၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉ ၸဵတ်းၵေႃႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းလွင်ႈၵိုတ်းသိုၵ်းတေႃႇၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ ၼ.ဝ.တ။ မိူဝ်ႈပီႊ 1998 ၼီႈ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉပတ်းပိုၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးသေ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး။ ထိုင်မႃးပီႊ 2010 ၼီႈ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းငဝ်ႈငုၼ်း၊ တပ်ႉၸုမ်းမၢႆ(3)၊ တပ်ႉၸုမ်းမၢႆ(7) ဢိၵ်ႇတင်း ၸုမ်းထုင်ႉမၢဝ်းသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း-ၸိုင်ႈတႆး(သႅင်ၵႅဝ်ႉ)။ ပေႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း-ၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈ လႆႈသိုပ်ႇႁပ်ႉပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူဝ်ပဝ်ႈမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၸၢႆးၵွၼ်းလႅင်း
ဝၼ်းထီႉ 11/03/2018
ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ေၸႈတွၼ်ႈ ေၸႈဝဵင်း ၼး်ႂငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇမႇ်ႂသုင်ၸုိင်ႈတႆး တပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ေသ လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမူိင်း မူိင်းၵႅတ်ႈ ၼး်ႂေၸႈဝဵင်း လႃႈသဵဝ်ႈ ၸုိင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ။
ပူၼ်ႉမႃး မူိဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 02/03/2018 ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ၼ်ႂ မွၵ်ႈ 9:00 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ေၸႈတွၼ်ႈ မၢႆ (10) ၵႅမ်ၶုၼ်ႁၢၼ် ဝၼ်းလီ ႄလႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ေၸႈဝဵင်း ၵႅမ်ၶုၼ်ႁၢၼ် ေၵႃးလိင်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ေသ လူင်းႁူပ်းထူပ်းၵူၼ်းမူိင်း တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ဝၢၼ်ႈၼႃး ဢူိင်ႇမူိင်းၵႅတ်ႈ ၼ်ႂးေၸႈဝဵင်း လႃႈသဵဝ်ႈ ၊ သပ်းလႅင်းႄၼ လွင်ႈ ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ ၊ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၊ ၽွၼ်းႁၢႆႉ ယႃႈမဝ်းၵမ် ေသဢမ်ႇၵႃး ၶွတ်ႇၽွတ်ႈပၼ် ၸုမ်းေပႃႈႁႆႈႄမႈၼႃး မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢႆးယိင်းပၢၼ်မႇ်ႂ မီးၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁိမ်း 200 ေၵႃႉ ၸဵမ်ၸူိဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈ ၼႆႉ ၽူႈေၵႃႉၵႃႂႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် ေၵႃႉၼုိင်ႈလၢတ်ႈႄၼဝႃႈ -“ ၶဝ်ၸဝ်ႈ မႃးသပ်းလႅင်းႄၼ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း တင်း ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈၸူိင်ႉႁုိဝ် ၊ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်လ်ႂ လီႁဵတ်းသၢင်ႈ ႄလႈ ဢၼ်လ်ႂ ဢမ်ႇလီ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ တုမ်ႉတူိဝ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈပဵၼ်ၸူိင်ႉႁုိဝ် ထုၵ်ႇလီေဝႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် ယႃႇေပသူင်မၵ်ႉမၼ်း ၸူိဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵႃး ၶွတ်ႇၽွတ်ႈပၼ် ပႃး ၸုမ်းေပႃႈႁႆႈႄမႈ ၼႃး ႄလႈ မုၵ်ႇၸုမ်းၸၢႆးယိင်း ပၢၼ်မႇ်ႂ ၼင်ႇႁုိဝ်သမ်ႉေပႃးေတ မီးငိုၼ်းပၼ်ႇႁွၼ်ႈႄလႈ ၵၢင်ယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸူိဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈေၵႃႈ ငိၼ်းၸူမ်းေတႉေတႉ တီႈလႆႈမီးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၸူိင်ႉၼႆ ” ဝႃႈၼႆ။
“ ပၢင်ၵုမ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ပၢင်လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမူိင်း ၸူိင်ႉၼႆၼႆႉ ၼး်ႂၼႃႈတီႈၵုမ်ၵမ် ပႃႇတီႇမႇ်ႂသုင်ၸုိင်ႈတႆး တပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆး SSPP/SSA ၊ ၽၢႆႇဢုပ်ႇပူိင်ႇၶဝ််လ်ႂ ၼ်ႂးၼႃႈတီႈ ေၸႈဝဵင်း ၽ်ႂမၼ်းလ်ႂ ၼင်ႇႁုိဝ်သမ်ႉေပႃးေတလႆႈႁူႉ လွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽုိတ်ႇၵူၼ်းမိူင်းႄလႈ ၸမ်ၸ်ႂၵူၼ်းမူိင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၵဵပ်းဢဝ်သဵင်ၵၢင်ၸ်ႂၵူၼ်းမူိင်း ေၶႃႈႁၼ်ထုိင်ၵူၼ်းမူိင်း ဢၼ်ၶ်ႂႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထုိင် ၶ်ႂႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၼူိဝ်ပႃႇတီႇမႇ်ႂသုင်ၸုိင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸုိင်ႈတႆး ၸူိင်ႉႁုိဝ် ၸူိဝ်းၼႆႉ မႃးထွၼ်ထႅမ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ မူၼ်ႉေမးၵၼ် ၼင်ႇႁုိဝ်ေတၶုိၼ်ႈယ်ႂႇၵႂႃႇ ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမူိင်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ယၢမ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းမႃးယူႇၵူႈပီပီယူႇ မူိဝ်းၼႃႈမႃးေၵႃႈ ေတၶတ်းၸ်ႂ လူင်းႁူပ်းၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ေသ ပိၼ်ႇပၢႆႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ်ၵႃႂႇ တိၵ်းတိၵ်း ယူႇၼႆ ” ၽူႈမီးၸၼ်ႉၸဝ်ႈၼုိင်ႈလၢတ်ႈ ။


text:
ၵွပ်ႈသင် ၵဝ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼႄ မႂ်းဝႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၼႂ်းငၢၼ်းၵေႃႈ မႂ်းတေလႆႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်တင်းပိူၼ်ႈ?။
လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇ တေႁူမ်ႇငမ်းလႆႈၼိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢေးပရႃႊႁမ်ႇ လိၼ်းၶႅၼ်ႇ (Abraham Lincoln) လၢတ်ႈဝႃႈ “သင်မႂ်းၶႂ်ႈႁူၺ်း ၵူၼ်းၵေႃႉ႞ ပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပေႃးၼႆ မႂ်းတၵ်းလႆႈႁဵတ်းၼႄဝႃႈ မႂ်းပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉ ၸမ်ၸႂ်မၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ”။ လွင်ႈႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ် လီငၢမ်းၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း တႃႇတေႁူမ်ႇငမ်းႁူၺ်းၸၼ်လႆႈပိူၼ်ႈ။ လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၼႆႉသမ်ႉ လၢႆးႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ် ဢၼ်မႂ်းၸၢင်ႊသၢင်ႈလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၼႂ်းငၢၼ်းမႂ်းယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယူင်ႉယႂ်းလူင် တႃႇတၢင်းဢွင်ႇမၢၼ်။ ၵဝ်တိုၼ်း ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ သင်ဢမ်ႇမေႃၶဝ်ႈဢွၵ်ႇပိူၼ်ႈလီလီ ပေႃးၼႆ ဢမ်ႇဢွင်ႇမၢၼ်လႆႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်း။ တဵဝ်းတူဝ်း ရူးသီႇဝႅတ်ႈ (Theodore Roosevelt) လၢတ်ႈဝႃႈ “လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလၢႆးတၢင်းဢွင်ႇမၢၼ်ၼႆႉ လူဝ်ႇႁူႉဝႃႈ တေလႆႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇပိူၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ” ၼႆယဝ်ႉ။ သင်ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸိူင်ႉၼႆ တၢင်းဢွင်ႇမၢၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးမႃးလႆႈ။ လႆႈမႃးၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးလွၼ်ႉမွၼ်းသင်။
လွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈသွၼ်ႈႁူမ်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉၺႃး တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ မိူဝ်ႈယၢမ်းဢၼ်မႂ်း လႆႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼၼ်ႉ ၽႂ်ၸွႆႈထႅမ်မႂ်းလႆႈ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ?။ တေပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉဢူၺ်းသႄႈသေၵေႃႉၵေႃႉၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈယၢမ်းမႂ်းလႆႈတေႃႇသူႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လီၵူဝ်လီၽၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၽႂ်တေႁူမ်ႈမိုဝ်းမႂ်းသေ တေႃႇသူႈၸွမ်း?။ ပဵၼ်တႆးၵေႃႉမႂ်းၵေႃႉ႞ဢိူဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈယၢမ်း မႂ်းလႆႈတူၵ်းသုမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽႂ်တေၸွႆႈမႂ်းလုၵ်ႉၶိုၼ်း?။ တႆးၵေႃႉဢိူဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ် ဢႃႇရိတ်ႈသတူဝ်ႇတႄႇ (Aritotle) လၢတ်ႈၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတေႉတေႉယဝ်ႉ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “တႆးၵေႃႉၸႅတ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ် တီႈဢၼ်သွၼ်ႈႁူမ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
– The 360° Leader
ယႃႇယူႇမိူၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ်ၼႆၵွႆးလႃႈ၊ ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈပဵၼ် တႆးၵေႃႉၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းမႂ်းလႄႈ။