text:
ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈ 2 -3 ဝၼ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃ (ဢမ်ႇၼၼ်) ၵေႃႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ် ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတီႈၵိူဝ်းယမ်။ ယူႇတီႈၾၢႆႇပီႈၼွင်ႉဝႃႉ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇ (မူးသိူဝ်း) ၶဝ် လႆႈ တွၵ်ႉတႅၵ်ႉထဵင်ထွင်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းၶႃႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25 ပူၼ်ႉမႃး ယူႇတီႈၸုမ်းငဝ်ႈငုၼ်း ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇၶဝ် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ် ၽၢဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈယွၼ်းထိုင် ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈဝႃႈ တီႈတၢင်းမိူင်းပၵ်ႉ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶဝ် 52 လင် လႆႈထုၵ်ႇဢိုတ်းပိတ်ႉပႅတ်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ တႃႇ 3 လင် လႆႈထုၵ်ႇယႃႉလူႉ ပႅတ်ႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ လႃးႁူႇၶဝ်ၼႆႉ ယိၼ်းတိူဝ်ႉၸႂ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မဵတ်ႇမၢႆၶိူင်ႈပိူင် ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇၶဝ် ပီႈၼွင်ႉၶရိတ်ႉယၼ်ႇၶဝ် ဝႆႉၵႃႈၶၢၼ်ယႂ်ႇၼၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇလူႉၵူၼ်ႇပင်းပႅတ်ႈ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးသမ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ (ကျမ်းစာသင်ကျောင်း) ႁူင်းႁဵၼ်းၽိုၵ်းသွၼ်ၾၢႆႇထမ်း(ထမ်မ) ၾၢႆႇ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇဢိုတ်းပႅတ်ႈ ပိတ်ႉပႅတ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ပွင်ၵၢၼ်သႃသၼႃ ၾၢႆႇၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶဝ်၊ ၵျၢမ်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶဝ် ၵူၼ်းတႃႇ 92 ၵေႃႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းဝႆႉ ၸိူဝ်း ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢၼ်မႃးႁဵၼ်းသွၼ်ၾၢႆႇထမ်မ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ၵူၼ်းယိင်းၵူၼ်းၸၢႆး မီး 41 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇ တီႉၺွပ်းသေယဝ်ႉ ၸႂ်ႉၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်ငိၼ်းပႃး။
တႄႇတီႈလွင်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉသေယဝ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈပီႈၼွင်ႉဝႃႉလႄႈ ပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇ ၸွင်ႇတေၸင်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃ မႃးယႂ်ႇၵႂၢင်ႈပႅတ်ႈႁိုဝ် ၼႆၵေႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မႆႈၸႂ်ၸွမ်းၵေႃႈမီး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈငိၼ်းႁူႉဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ယူႇတၢင်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ၵၢၼ်သႃသၼႃႁဵတ်းၼႃႈတိူဝ်ႈသေ ယဝ်ႉ မႃးသူၼ်းႁူၺ်း ပူၺ်ႈၽႄဝႃႇတ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊလႄႈ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ပဵၼ်ယႂ်ႇ ၸိူင်ႉ ၼၼ်ႉသေ သမ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈပေႃးၸွတ်ႇထိုင်တီႈ ၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၸိူင်ႉၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပီႈၼွင်ႉၶႄႇၶဝ် ၸီႉၸမ်ႈထိုင် ပီႈၼွင်ႉ UWSA ၶဝ်သေယဝ်ႉ ဢၼ်လႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး လွင်ႈဢၼ် ဢိုတ်းၵၼ် ႁၢမ်ႈၵၼ် ပိတ်ႉၵၼ် သီးၵၼ် တီႉၵၼ် ၺွပ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၵေႃႈ လႆႈငိၼ်းဝႃႈပႃးၶႃႈၼေႃႈ။
ပဵၼ်တႄႉႁိုဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႄႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈထတ်းသၢင်လႆႈသေတႃႉၵေႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉပဵၼ်ဢၼ် ၼႆႉမႃးတႄႉတႄႉၼႆၸိုင် ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉ၊ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမိူင်းၶႄႇၶဝ်ၼႆႉ သုမ်ႇငမ်းၼိူဝ် ပီႈၼွင်ႉဝႃႉၶဝ်မႃး ၼမ်လိူဝ်မႃးထႅင်ႈ လိူဝ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇထတ်းသၢင် လႆႈဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈ။ လၢႆးမိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈသႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ 13 ဝၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (ယူနန်ပြည်နယ်) ဢၼ်မီးတႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇလူင်ၼၼ်ႉ ၸီႉသင်ႇထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ UWSA ပီႈၼွင်ႉဝႃႉၶဝ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းဝႃႉၼၼ်ႉ ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆး ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း ၼႆၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မီးမႃး။ ယူႇတီႈၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၾၢႆႇၸုမ်းဝႃႉသမ်ႉၶိုၼ်းယိုၼ်ဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်တႄႉမၼ်းယူႇ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈတႄႉယူႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ်လႄႈ သမ်ႉၶိုၼ်းၸုမ်း UWSA ၼႆႉၵေႃႈ ၼႅတ်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်မႃးယူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မီးမႃး။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃး ၼပ်ႉသၢင်ႈတူၺ်းဝႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ UWSA ပီႈၼွင်ႉဝႃႉၼႆႉ ႁူမ်ႈ ဝႃႈမၼ်းယူႇတႂ်ႈမိုဝ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်မိူင်းမၼ်းမႃးၼၼ်ႉလႄႈသင် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး မၼ်းမႃးလႄႈသင် မၼ်းၵူၺ်းလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ပိုင်ႈ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၶႄႇလူင်ၶဝ်လုမ်းလုမ်းၵူၺ်း ၸင်ႇၼၼ်လႄႈ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈမၼ်း ယိုၼ်ႈယွၼ်းႁွင်ႉသႅၼ်ႇဝႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေပွၵ်ႈ မၼ်းၵူၺ်းတေယူႇတႂ်ႈမိုဝ်းဢၼ်ၼႆႉသေယဝ်ႉ သမ်ႉႁႂ်ႈလႆႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်မၼ်း ပဵၼ်ၸႄႈမိူင်း မိူင်းဝႃႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းၵၢင်းၵႆၵၼ်တင်း ၵၢင်းယၢၼ်ၵၼ်တင်း ၽီမိုဝ်းၶွင် ပီႈၼွင်ႉၶႄႇမိူင်းလူင်ၶဝ်ယူႇႁႃႉၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇလီလႆႈငမ်းငဝ်းမႃး ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း။ ၵမ်းၼႆႉ သင်ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်မႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ၶိုၼ်းမႃးထတ်း သၢင်တူၺ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶဝ်တႄႇဢဝ်ငမ်းယဵၼ်လူၺ်ႈတင်းသိုၵ်း ၼဢၽ/ ၼဝတမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 20-30 ပီမိူင်းၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ႁိုဝ်ၵႂႃႇ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ မၢင်ႇၵိူဝ်းထိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇတေ ၵွၼ်းၵိူင်ႈလႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းယိပ်းသင်ဝႆႉၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတၵ်းလပ်းၶွၼ်ၼိုင်ႈ မိုၼ်းၶွၼ်ၼိုင်ႈသေ ယဝ်ႉ တင်ႈၸႂ်ဝႆႉပဵၼ်ပၼ်ႁႃ တႃႇၵွၼ်းၵိူင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလုမ်းလုမ်းၵူၺ်းႁိုဝ်။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈတပ်ႉမ တေႃႇၶီႇမႃႉ ဢမ်ႇပေႉမႃႉ ယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈလပ်းႁူ လပ်းတႃသေ ၵွတ်ႇၵႆႇတူၺ်းပီႈၼွင်ႉဝႃႉၶဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လီလႆႈဝူၼ်ႉမႃးၶႃႈၼေႃႈ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၵဵမ်း(Game) ၵၢၼ်မိူင်းတႃႇလဵၼ်ႈတေႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းတႆး ဢၼ်မီးဝႆႉလွၵ်းၸုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢိင်ၼိူဝ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢိင်ၼိူဝ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၼႆႉသေ ၸုၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉႁိုဝ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ လီလႆႈမႃး ဝူၼ်ႉယူႇၶႃႈ။ ဝႃႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ ဢဝ်ပီႈၼွင်ႉဝႃႉႁဵတ်းၼႃႈတိူဝ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းတေႃႇပီႈၼွင်ႉၵူၺ်းႁႃႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇလႆႈဝႃႈၵၼ်သိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၶႃႈၼေႃႈ။ ႁဝ်းဝႃႈၼႆႉတႄႉ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇၶဝ် မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ႁႃႉ ႁဝ်းၶႃႈ လီလႆႈမီး လွင်ႈငမ်းငဝ်းၵၼ်မႃးယဝ်ႉၼႆ ႁဝ်းၶႃႈထတ်းႁၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၶႃႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်တေမီး ဢႃႇၼႃႇဢူမုၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတေႁၼ်ထိုင် ၶဝ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးတပ်ႉမတေႃႇ ဢမ်ႇပဵၼ် မီးတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း တႃႇတေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵၢင်ႈလႆႈ ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁူႉဢၼ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းဝူၼ်ႉဢၼ်ၼႆႉသေ ယဝ်ႉ ႁဵတ်းလဵၼ်ႈတေႃႇၵူၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇၸွမ်းသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူင်းရၶႅင်ႇ ၵူၼ်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇၼၼ်ႉမႃးၼႆၵေႃႈ ထိုင်တီႈပေႃးၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ဢၼ်ပိူၼ်ႈပေႃးယိုၼ်ႈယွၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈ တၢင်ႇလုမ်းတြႃး ICC ၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းလႆႈငိၼ်း ထိုင်ယူႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
မိူၼ်ၼႆၼင်ႇၵဝ်ႇ သင်ၸိူဝ်ႉသမ်ႉတေၵိူတ်ႇထႅင်ႈ ပၼ်ႁႃ ဢဝ်ပီႈၼွင်ႉဝႃႉ ႁဵတ်းပဵၼ်တူဝ်လဵၼ်ႈမၼ်းသေယဝ်ႉ တေၵွၼ်းၵိူင်ႈတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁိုဝ်ႉ တေၵွၼ်းၵိူင်ႈတေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁိုဝ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေၽႅပ်ႉႁူ ၽႅပ်ႉတႃ တေႃႇ လပ်းႁူ လပ်းတႃတေႃႇ မိူင်းၵၢမ်ႇၽႃႇလူင်ထႅင်ႈႁိုဝ်ႉ ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ၶႅၼ်လူင်ဢၼ်ၼႆႉ ၶႄးတေပဵၼ်ဢၼ် ဢမ်ႇယူတ်းယႃလႆႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတပ်ႉမတေႃႇ ၵွႆႈယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။
ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီယဝ်ႉ ပေႃးတေၵုမ်ႇၸွႆႈ လဵၼ်ႈၵဵမ်းၵၢၼ်မိူင်းတေႃႇၵၼ်မိူၼ်ၼႆၵူၺ်းယူႇတႄႉ တိုၼ်းတေမီးမႃး လွင်ႈ လွၵ်ႇငိုတ်ႈတေႃႇ ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ(အချုပ်ခြာအာဏာ) ၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ငိၼ်းမႆႈၸႂ်ၸွမ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၶႃႈၼေႃႈ။
တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈလႂ် ဢမ်ႇမိူဝ်ႈလႂ် တူၺ်းဢဝ်ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၼႄၼႃႈတိူၵ်ႈသေယဝ်ႉ ႁႄႉႁၢမ်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ႁႄႉႁၢမ်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်တင်းတေယဵပ်ႇၺႃး ၵၼ်းၵႃႈတႃးၶွင်မၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈထတ်းသၢင်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈလၢႆးလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းသေယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ ၶဝ် ပေႃးလႆႈ ၼမ်ႉတႃတူၵ်း မူၵ်းတႃယွႆႉသေ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၸူၵ်းထိုင်ၸႂ်ဝႃႈ ၼႆႉပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းတႄႉသေဢမ်ႇၵႃး ပူၼ်ႉပႅၼ် ပႃးသုၼ်ႇလႆႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်ပႃး လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းၶွင် ႁဝ်းယဝ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေပဵၼ် ၼၢမ်လူင်ဢၼ်ၸူၵ်ႉသႂ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸၢင်ႈၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇၵွၼ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။
ၸင်ႇဝႃႈ ယူႇတီႈတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ပေႃးၵူၺ်းဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢႃႇၼႃႇတေမီးၼႂ်းမိုဝ်းၶဝ်လႄႈ ၶဝ်လႆႈဢဝ်ၵၢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵၢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၸိူင်ႉၼႆႉ မႃးသုၵ်ႉယုင်ႈၸွမ်းၵၼ်ၵူၺ်း လၢႆးပၢႆးဝူၼ်ႉ ၵဝ်ႇ ၵဝ်ႇတေသိုပ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇၼႆတႄႉ ပိူဝ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ တေၸၢင်ႈထုၵ်ႇမေႃၽေႃးၵႂၢမ်းၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ တပ်ႉမတေႃႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈတပ်ႉမတေႃႇ တေႁၼ်လီၵၼ်ၶိုၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေ ၸၢင်ႈလႆႈမုင်ႈမွင်းႁိုင်ၵႆၵႆၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃးၼႆ ယွၼ်းထတ်းသၢင်ၼင်ႇၼႆသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈ ၶႃႈၼေႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
28/09/2018


c: text/html

text:
Written by Sai Mawn Kham
Posted on September 01, 2016
မိူဝ်ႈၶႃႈတႄႇၸႂ်ႉ Mac OS X ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတေၸႂ်ႉ Unicode Keyboard ၼႆ ၶႃႈႁဝ်းၸႂ်ႉမႃး KeyMagic ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မၼ်းမီးလွင်ႈတၢင်းယုင်ႈယၢင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ပေႃးဝႃႈ ၸႂ်ႉ KeyMagic သေပေႃႉလိၵ်ႈလႄႈ ပေႃးလိုဝ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼႆ မၼ်းၵႆႉပဵၼ် Screen Lock သေ ပေႃးၼၼ် ၶိုၼ်းပေႃႉမၢႆလပ်ႉ Password ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉပဵၼ် Smart Keyboard ဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်ၸႂ်ႉၵႃႈတီႈ OS X သေတႃႉ ယွၼ်ႉမၼ်းမီး လွင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်လဵဝ်ဢွၼ်ၵူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သိုပ်ႇၸႂ်ႉမႃး။ ၶႃႈႁဝ်း ၸႂ်ႉ Ukelele သေၵေႃႈ ဢဝ် Myanmar3 Layout ႁဵတ်းပဵၼ်ပိူင်မၼ်းသေ ႁဵတ်းၶီးပူတ်ႉယူဝ်းယူဝ်းဢွၼ် ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ၸႂ်ႉမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢႆးလင်ၼႆႉမႃး ၵေႃႈလႆႈႁဵတ်းပၼ် ၶီးပူတ်ႉ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ Keyboard Layout တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေလႄႈ ပဵၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွၵ်ႈRead More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၼိုင်ႈၸၢတ်ႈ
ပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၼိုင်ႈၸၢတ်ႈ
ၵွပ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆ့ၶူးသွၼ်တေမႃးတူၵ်းလိုၼ်းဢိတ်းၼိုင်ႈၼႆလႄႈ ၵူႈၵေႃႉၵေႃႈ တိုၵ့်ၼင်ႈပႂ်ႉၶူးသွၼ်သေ ယဵၼ်ယူႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း။ ယူႇၵမ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးသေ ဝႃႈယူႇႁင်းမၼ်းဝႃႈ "ပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၼိုင်ႈၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇမျၢတ်ႈယႃႇႁႂ်ႈလႆႈသုမ်း" ၼႆ။ တင်းလၢတ်ႈ တင်းဢဝ်ထူင်ပပ်ႉလိၵ်ႈမၼ်း ဝၢင်းၼိူဝ်ၽိူၼ် ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၶႃႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။ မၼ်းဢဝ်တီႈလႂ် ဢဝ်ၵႂၢမ်းၽႂ်မႃးလၢတ်ႈတႄ့ၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ ၽႂ်ၵေႃႈ တူၺ်းလိၵ်ႈႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းသေ ဢမ်ႇတၵ့်သဵင်တၵ့်ပၢၵ်ႇၸွမ်း။
ယူႇၵမ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ၼင်ႈႁိမ်းၶၢင်ႈၵဝ်ၶႃႈၼၼ့် ဝၢင်းပပ့်လိၵ်ႈမၼ်းသေ ထၢမ်ဝႃႈ "ပဵၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပွင်ႇဝႃႈသင်? ၼိုင်ႈၸၢတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပွင်ႇဝႃႈသင်? မျၢတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ မၼ်းၶႂ်ႈဝႃႈသင်? သုမ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆ့လူး မၼ်းသမ့်ပွင်ႇသင်တႄ့တႄ့? ယဝ့်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးသေယဝ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်လႄႈ သမ့်လူဝ်ႇလႆႈမျၢတ်ႈ? ၵွပ်ႈသင်လႄႈ သမ့်ဝႃႈႁဝ်းသုမ်း? ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉၵေႃႈ ၵိၼ်ၵိၼ်ၼွၼ်းၼွၼ်းသေယဝ်ႉ ၵမ်းသုတ်းၵေႃႈ တၢႆၵႂႃႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႄႇ? သုမ်းဢၼ်လႂ် လႄႈ မျၢတ်ႈဢၼ်လႂ်? ၼႆယဝ့်။
ၵေႃႉၼိုင်ႈတႄ့တွပ်ႇဝႃႈ "ဢႃႉ ၵႂၢမ်တႆးႁဝ်းဝႃႈ 'ၵူၼ်းႁူဝ်မူၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈ'ၼႆၼႃႇ မႂ်းၵေႃႈ၊ ပေႃးမီးၵွၵ်းႁူဝ်မူၼ်းမူၼ်းသေ ၵိၼ်ၶဝ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမူတ်းယဝ်ႈဝႃႈ" ၼႆ။
ၵေႃႉၼိုင်ႈသမ့်ၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ "ဢၼ်ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၵိၼ်ၶဝ်ႈၼၼ့်လူး ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းယဝ့်ႁႃႉပေႃးၼႆ၊ မၢင်မိူင်းၼႆ့ ပိူၼ်ႈၵိၼ်ဢႃႇလူးၵူၺ်းလူး။ မၢင်မိူင်းသမ့်ၵိၼ်ၵျုင်ႇၵူၺ်းလူး။ ပေႃးဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵဝ်ၶႃႈဝႃႈတႄ့ ၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ 'ပဵၼ်တူဝ်သတ်းဢၼ်မီးတၢင်းဝူၼ့်၊ ဢၼ်ႁူႉလွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉဢိူဝ်ႈ'" ၼႆယဝ့်။
ၵေႃႉမိူဝ်ႈၵႆႈ ၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ "မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင် ၵူၼ်းတၢႆပဵၼ်ႁိမ်းႁွမ်းၵဝ်ႈလၢၼ့်။ သိုၵ်းၶေႇလႄႈၵျႃႇပၢၼ်ႇတိုၵ်းၵၼ် ၵူၼ်းတၢႆႁိမ်းႁွမ်းသၢမ်လၢၼ့်၊ သိုၵ်းမိူင်းၵူဝ်းလီးယႃးႁွင်ႇလႄႈၸၢၼ်းတိုၵ်းၵၼ် ၵူၼ်းတၢႆႁိမ်းႁွမ်းသွင်လၢၼ့်၊ သိုၵ်းမိူင်းဢီႇရၢၼ်ႇဢီႇရၢၵ်ႈၶဝ်တိုၵ်းၵၼ် ၵူၼ်းတၢႆပဵၼ်လၢၼ့်ပၢႆ။ ၸိူဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵူၼ်းတင်းမူတ်း၊ ပေႃးၸိူင့်ၼၼ် ၵူၼ်းၼႆ့ တိုၵ့်ဝႃႈလႆယူႇႁႃႉဝႃႈ ပဵၼ်သတ်းဢၼ်မီးတၢင်းဝူၼ့် လႄႈ ပဵၼ်သတ်းဢၼ်ႁူႉလွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ?" ၼႆယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈသမ့်ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ထႅင်ႈဝႃႈ "ဢႃႉ ၵူၼ်းၼႆ့ ပဵၼ်သတ်းဢၼ်မေႃတူၺ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ" ၼႆယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့ ၵဝ်ၶႃႈသမ့်ထၢမ်ဝႃႈ "ၽြႃးလွင်းၶဝ်ၸဝ်ႈလႄႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်လူး ၶဝ်ၸဝ်ႈၵူၺ်းမေႃတူၺ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ၶဝ်ၵူၺ်းႁႃႉ?" ၼႆလႄႈ မၼ်းၵေႃႈဝႃႈ "ဢိူဝ်း ဢၼ်ၼႆ့ၵေႃႈပႆႇၸႂ်ႈၵွၼ်ႇလူးၼႆ့" ၼႆယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် ၵေႃႈၼိုင်ႈသမ့်ၶိုၼ်းပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်မၼ်းဝႃႈ "ပေႃးတေဝႃႈ ၵူၼ်းၼႆ့ ပဵၼ်သတ်းဢၼ်မီးရုပ်ႈလႄႈၼၢမ်ႇ တူဝ်လႄႈၸႂ် ပေႃးၼႆ တူဝ်သတ်းတင်းလၢႆၵေႃႈ မီးတူဝ်လႄႈၸႂ်ယူႇလူးၼေႃႈ။ ဢၼ်ၼႆ့ၵေႃႈ ပႆႇၸႂ်ႈၵွၼ်ႇလူးၼႆ့" ၼႆယဝ့်။ ၵူႈၵေႃႉၶိုၼ်းမေးဝူၼ့်တူၺ်း ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်လီမၼ်းထႅင်ႈသေ ယဵၼ်ၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်ႈၼႆ့တႄ့ ၶဝ်ပႆႇလႅပ်ႈႁႃၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းလႆႈၵွၼ်ႇ။
တိုၵ့်ဢုပ်ႇၵၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵၼ်လီယူႇ ၶူးသွၼ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းယဝ့်။ မၼ်းတၼ်းလႆႈငိၼ်း ပၢႆၵႂၢမ်းႁဝ်းၵႂႃႇဢိတ်းၼိုင်ႈလႄႈ မၼ်းၵေႃႈထၢမ်ဝႃႈ ဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈသင်ၵၼ်ယူႇ ၼႆယဝ့်။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ သပ်းလႅင်းၼမႄၼ်း လွင်ႈႁဝ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ယူႇၼၼ့်ယဝ့်။ မၼ်းဢဝ်ထူင်ပပ့်လိၵ်မၼ်းဝၢင်းၼိူဝ်ၽိူၼ်သေ ယဵၼ်ၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ။ ယဝ့်ၵေႃႈဝႃႈ "လွင်ႈၼႆ့ ၵဝ်ယၢမ်ႈငိၼ်းဢပုမ်ႇႁူဝ်ၼိုင်ႈဢိူဝ်ႈ" ၼႆသေ တေႇၶႆႈပုမ်ႇမၼ်းၼႄႁဝ်း။
ၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈၼၼ့် မီးသထေးၶီႈထီႇၶီႈၼဵဝ်လူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ သထေးၶီႈထီႇၵေႃႉၼႆ့ မၼ်းမီးလုၵ်ႈၸၢႆးသၢမ်ၵေႃႉ။ ဢတႃႇဝၼ်းၼိုင်ႈၼၼ့် မၼ်းႁွင့်ဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းသၢမ်ၵေႃႉမႃးသေ ပၼ်ငိုၼ်းတႅင်းၵႃးၶဝ် ၼိုင်ႈၵေႃႉသွင်ၶႅပ်းယဝ့်။
ယူႇႁိုင်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ မွၵ်ႈႁႃႈႁူၵ်းလိူၼ် သထေးလူင်ၶိုၼ်းႁွင့်ဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တင်းသၢမ်ၵေႃႉမႃးထႅင်ႈယဝ့်။ ပေႃးလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းမႃးထိုင်မူတ်းယဝ့်ၵေႃႈ ထၢမ်ႁႃလွင်ႈငိုၼ်းတႅင်းၵႃး ဢၼ်မၼ်းပၼ်ဝႆ့မိူဝ်ႈပူၼ့်မႃးၼၼ့်ၵမ်းလဵဝ်ယဝ့်။ လုၵ်ႈၸၢႆးလူင်မၼ်းတႄ့ဝႃႈ "ပေႃႈႁဝ်း ႁိုင်ႁိုင် ၸင်ႇတေပၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈၶႃႈလူး။ ဢၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလူဝ်ႇသိုဝ့်လူဝ်ႇၸၢႆႇၼၼ့်မီးၼမ်ၼႃႇ။ လုၵ်ႈၸၢႆးဢဝ်ၵႂႃႇၸၢႆႇပႅတ်ႈမူတ်းယဝ့်ဢိူဝ်ႈ" ၼႆယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့သမ့် ဝၢႆႇမႃးထၢမ်လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၵၢင်ယဝ့်။ လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၵၢင်ၵေႃႈ လႅၼ်ႈလူင်းႁိူၼ်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းသူၼ်သေ ၵႂႃႇၶုတ့်ဢဝ်ငိုၼ်းတႅင်းၵႃးဢၼ်မၼ်းၽင်ဝႆ့ၼၼ့် မႃးၼႄပေႃႈၶဝ်ယဝ့်။ ပေႃႈၶဝ်ထီႇၼႃႇလူး၊ ယႃႇဢမ်ႇယႃႇ ဝၼ်းၼိုင်ႈမၼ်းတေၶိုၼ်းယွၼ်းၶိုၼ်းၼႆ လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၵၢင် ပေႃးလၢမ်းႁူႉဝႆ့ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတေႇမၼ်းယဝ့်လူးၼေႃႈ။ သထေးၵေႃႈဢမ်ႇတၵ့်သဵင်၊ ၵမ်းၼႆ့ ဝၢႆႇၼႃႈမႃးထၢမ်လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉထိသၢမ်ယဝ့်။ လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉထိသၢမ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းလုၵ်းၼွၼ်းမၼ်းသေ ႁွပ်ႇဢဝ်ထူင်ငိုၼ်းတႅင်းၵႃးလူင်မႃး ဝၢင်းသႂ်ႇပၢၵ်ႇၼႃႈပေႃႈမၼ်းယဝ့်။ ဢႃးလူဝ့်! ငိုၼ်းပေႃးတဵမ်လူင်ဝႆ့တင်းထူင်။ မၼ်းၵေႃႈဝႃႈ "ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆ့ လုၵ်ႈၸၢႆးဢဝ်ငိုၼ်းတႅင်းၵႃးသွင်မဵတ့် ဢၼ်ပေႃႈႁဝ်းပၼ်ၼၼ့် ႁဵတ်းတိုၼ်းလၢင်းသေ ႁႃလႆႈမႃးၶႃႈဢေႃႈ။" ၼႆယဝ့်။ ပေႃႈၶဝ်ၵေႃႈ တင်းၸူမ်းတင်းယွင်ႈ လုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇမၼ်းယူႇယဝ့်။
ဝၢႆးသေဢပုမ်ႇသုတ်းၵႂႃႇယဝ့် ၵူႈၵေႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇသိုပ်ႇထၢမ်သင်ထႅင်ႈ။ လႅပ်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵႂႃႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းလႄႈ ၶူးသွၼ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈ ပၢႆးဝူၼ့်ဝသုၿၼ်ႇတု(4th-5th C. CE) တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ့်ယဝ့်။
ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆ့ၵေႃႈ ငၢႆးမိူၼ်ၵၼ်တင်းဢပုမ်ႇမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ့်ယဝ့်။ ပေႃးဢဝ်တင်းတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸၢဝ်းပုတ့်ထဝႃႈၸိုင် ၵုသူဝ်ႇၵၢမ်ႇလီလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမႃး ၼႆယဝ့်။ သင်ဝႃႈ ၵုသူဝ်ႇၵၢမ်ႇႁဝ်းမူတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇၸိုင် ၸၢင်ႈတၢႆပဵၼ်လႆႈ တူဝ်သတ်းၵူႈမဵဝ်းယဝ့် ဢမ်ႇဝႃႈၼူၵ့်ၼူ မူမႃ ပဵတ်းၵႆႇ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈၵႂႃႇၵူႈမဵဝ်းယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၵုသူဝ်ႇႁဝ်း ဢၼ်လႆႈမႃးၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆ့ လႆႈယၢပ်ႇမီးယၢပ်ႇတႄ့တႄ့လႄႈ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၼိုင်ႈၸၢတ်ႈသေယဝ်ႉ သမ့်တေယူႇပဝ်ႇႁၢမ်းလၢႆ ပွႆႇသုမ်းၵုသူဝ်ႇပႅတ်ႈလၢႆလၢႆၵူၺ်းၼႄႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းတိုၼ်းလၢင်းၵုသူဝ်ႇဢွၼ်ႇဢိတ်းဢီႈ မိူၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၵၢင်ၼႄႇ? ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေဢဝ်လွင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈမႃးၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆ့ ႁဵတ်းပဵၼ်တိုၼ်းလၢင်းမၼ်းသေ ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈထိုင်တီႈၸၼ့်သုင်၊ တီႈၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇၼႄႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့် မီးတီႈၵၢင်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႅပ်းတတ်းဢဝ် တင်းပုတ်းတင်းတႅင်ႈယဝ်ႈ။
ယၢမ်ႈလႆႈငိုၼ်းၽူႈမီးပၺႃႇၶဝ်သင်ႇသွၼ်ဝႃႈ ဝၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇႁႃႁွမ်ၵဵပ်းတွမ်လႆႈ ၵုသူဝ်ႇ၊ ပၺႃႇ၊ ဢုၵ့်ၸႃႇၶူဝ်းၶွင် လႄႈဢၢမ်းၼၢတ်ႈ သီႇဢၼ်ၼႆ့သေဢၼ်ဢၼ်ၼၼ့် ပဵၼ်ဝၼ်းသုမ်းလၢႆယဝ့် ၼႆဝႃႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ပေႃးသဵင်ႈၵႂႃႇၼိုင်ႈဝၼ်းဝၼ်းၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူဝ်ႇလႆႈမေႃထတ်းသၢင်တူၺ်းၶိုၼ်းဝႃႈ ဝၼ်းၼႆ့ ၸွင်ႇၸႂ်ႈဝၼ်းဢၼ်မီးၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႄႇၼႆၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ပေႃးဝၼ်းသုမ်းလၢႆၼမ်ၸိုင် တေၸၢင်ႈပဵၼ်လိူၼ်သုမ်းလၢႆယဝ့်၊ ပေႃးလိူၼ်သုမ်းလၢႆၼမ်ၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်ပီသုမ်းလၢႆယဝ့်။ မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ပေႃးပီသုမ်းလၢႆၼမ်ၸိုင် ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၸၢတ်ႈပၢၼ်သုမ်းလၢႆၼၼ့်ယဝ်ႈ။
ၵၢင်ၸႂ်ၼႂ်းၶေႃးၵဝ်ၶႃႈတႄ့ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ပီႈၼွင့်တႆး သုမ်းလၢႆပႅတ်ႈသေၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈဝႃႈၵၢင်ၸႂ်ၶႃႈတေတဵမ်ထူၼ်ႈႁိုဝ်ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ့်တႄ့ ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းၶတ်းၸႂ်ၽႂ်မၼ်းၶႃႈယဝ့်ၼေႃႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ဢဝ်တူဝ်လႄႈၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းတိုၼ်းလၢင်းသေ ႁႂ်ႈမေႃၶတ်းၸႂ် ၶိုင်ပွင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ တႃႇပုၼ်ႈပၢင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းသေၵမ်းၶႃႈ ...
ပီႈၸၢႆးလူင်


text:
ၸွင်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉယၵ်းၶိုၼ်ႈ
ၸွင်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉယၵ်းၶိုၼ်ႈ
လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆ့ တေႃႇမၼ်းပေႃးတပေဵၼ်လိၵ်ႈတႆး မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းလႆႈႁၼ်တႂ်ႈတႃဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ့ လႆႈထူပ်းပၼ်ႁႃမႃး တင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ့်။ လုၵ့်တီႈလိၵ်ႈတႆး တူဝ်ဢမ်ႇမူၼ်း ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်မႃး လိၵ်ႈတႆးတူဝ်မူၼ်း။ လုၵ့်တီႈလိၵ်ႈတႆးသဵင်ဢမ်ႇတႅတ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်မႃး လိၵ်ႈတႆးသဵင်တႅတ်ႈ။ သဵင်တႅတ်ႈယဝ့် သမ့်လူဝ်ႇလိူၵ်ႈတူဝ်တႅမ်ႈမၼ်း ႁႂ်ႈၶႅမ့်လႅပ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢႆႇၶိုၼ်း " - ႆ" လႄႈ ၺသၢတ်ႈ "ၺ်" (တႆး ဢမ်ႇၼၼ် တၺ်း)၊ သဵင်တႅတ်ႈတႃႇတႆးၶိူဝ်းၼုိင်ႈယဝ့် သမ့်ဢၢၼ်းႁႂ်ႈတႅတ်ႈတႃႇတႆးထႅင်ႈ ၶိူဝ်းၼုိင်ႈၸိူဝ်းၼၼ့်ယဝ့်။
တီႈၼႆႈၼႆ့ ၶႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတမေႃးသပ်းလႅင်းၼပႄုိၼ်းလိၵ်ႈတႆးလႄႈ လွင်ႈဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးႁဵတ်းႁုိဝ်ပဵၼ်မႃး၊ ယၵ်းၶိုၼ်ႈႁဵတ်းႁုိဝ်ပဵၼ်မႃး ၸိူဝ်းၼၼ့်တႄ့ ၶႃႈဢမ်ႇသပ်းလႅင်းၼႄ တီႈၼႆႈၶႃႈယဝ့်။ မိူဝ်းၼႃႈ ပေႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ၸင်ႇတဢေဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇသေ တႅမ်ႈၼႄထႅင်ႈ။
လိၵ်ႈၵူၼ်းၼိုင်ႈၶိူဝ်းၼႆ့ ႁႂ်ႈပေႃးဢွၵ်ႇသဵင်တႅတ်ႈပၼ်လႆႈ ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၼၼ့် ဢမ်ႇႁၼ်မီးလိၵ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ်။ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တဢေဝ်မႃးတႅမ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်သဵင် ဢႅင်းၵလဵတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်သဵင်တႆးႁႂ်ႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈၼၼ့် ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ လိၵ်ႈတႆးၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးဢဝ်ၵႂႃႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇပဵၼ်သဵင်မၢၼ်ႈ သဵင်ဢႅင်းၵလဵတ်ႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးၼႆ့ ပဵၼ်တႃႇတႅမ်ႈသဵင်တႆးၵူၺ်းၼၼ့်ယဝ်ႈ။ တႃႇတဢေဝ်ၵႂႃႇ တႅမ်ႈပဵၼ်သဵင်ဢွၵ်ႇၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းႁႂ်ႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈၼၼ့် ဝႆ့သေၵွၼ်ႇ၊ တေႃႈၼင်ႇတႃႇတေတႅမ်ႈပၼ်သဵင်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၼင်ႇၵၼ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁၼ်ယၢပ်ႇဝႆ့။ ယဝ့်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင် တႃႇတႅမ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ဝႃႈမႃး မိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ့်ယဝ်ႈ လိၵ်ႈတႆးၼႆ့ ပဵၼ်တႃႇတႅမ်ႈသဵင်တႆးၵူၺ်း။
ႁဵတ်းသင် လိၵ်ႈတႆးၼႆ့ ဢဝ်ၵႂႃႇတႅမ်ႈပဵၼ်သဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်း ဢမ်ႇလႆႈႁႃႉ? ၼႆ မၢင်ၵေႃႉတမေီးၵႂၢမ်းထၢမ်ၼင်ႇၼႆယူႇ။ ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းတႄ့ "လႆႈယူႇ ၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈမူတ်း။" တီႈၼႆႈ ၵဝ်ၶႃႈသမ့် မီးၵႂၢမ်းထၢမ်ႈၶေႃႈၼုိင်ႈဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးၼႆ့ သမ့်တဢေဝ်ၵႂႃႇတႅမ်ႈသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းႁဵတ်းသင်? ပေႃးၸိူင့်ၼၼ် ၽူႈလူလိၵ်ႈတေတွပ်ႇဝႃႈႁိုဝ်? ပေႃးမီးၵႂၢမ်းတွပ်ႇလီလီ ဢၼ်ၵူႈၵေႃႉ တယေွမ်းႁပ့်လႆႈၼၼ့်ၵေႃႈ တွပ်ႇပၼ်တၢင်းတႂ်ႈၼႆ့လႄႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ၵိၼ်ၶဝ်ႈ" ၼႆ့ ပေႃးဢဝ်သဵင်တႆးမၢဝ်းဝႃႈၸိုင် လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈပဵၼ် "ၵိၼ်ႊၶဝ့်" ၼႆယဝ့်၊ ပေႃးဢဝ်သဵင် တႆးလိုဝ့်တႆးၶိုၼ်ၶဝ်ဝႃႈၸုိင် လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈဝႃႈ "ၵိၼ်းၶဝ်ႇ" ၼႆယဝ့်။ ပေႃးၸိူင့်ၼၼ်မႃးလူး သူၸဝ်ႈႁၼ်ထုိင်ၸိူင့်ႁိုဝ်? တလေႆႈၸွမ်းၽၢၵ်ႇလႂ်သတေႅမ်ႈလႃႇ? ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းတလေႆႈပွႆႇပႅတ်ႈ သဵင်တႆးလူင်၊ တႆးလိုဝ့်၊ တႆးၶုိၼ်ၶဝ်သေ တႅမ်ႈၸွမ်း သဵင်တႆးမၢဝ်းႁႃႉ? မိူဝ်ႈပႆႇတွပ်ႇၼႆ့ ယႃႇပလေိုမ်းဝူၼ့်လွင်ႈဝႃႈ "ပီႈၼွင့်တႆးၸိူဝ်းၼၼ့် ၶဝ်မီးလိၵ်ႈႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယူႇ" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့်။ သင်ဝႃႈ လူဝ်ႇတႅမ်ႈပဵၼ်သဵင်ၶဝ်ၸုိင် ၶဝ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇမႃးဢဝ် လိၵ်ႈတႆးလူင်တႅမ်ႈ။ ဢဝ်လိၵ်ႈၶဝ်သတေႅမ်ႈၶႃႈလႄႈ။ တဢေမ်ႇလႆႈမီးပၼ်ႁႃသင်တေႃႇၽႂ်ၵေႃႉလႂ်။ တလေႆႈဢွၵ်ႇပဵၼ်သဵင်ၶဝ်လီလီငၢမ်းငၢမ်း ၵူႈတူဝ်ၵူႈၶေႃႈ။ ၵဝ်ၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
ၵဝ်ၶႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈတႆးၼိူဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ပေႃႈမႄႈၵဝ်ၶႃႈ ပဵၼ်တႆးၼိူဝ်မိူင်းၶွၼ် ၶၢႆ့လူင်းမႃးမိူင်းတႆး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်းမၢဝ်ႇၸီႇတူင်း။ ၵဝ်ၶႃႈမေႃဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဢႃႇယုလႆႈႁူၵ်းၶူပ်ႇ။ လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်မႃးတီႈမေႃသွၼ်ၸၢႆးၶူဝ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈတမ်းၶွၼ်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်းၵွၽၵ့်မႄး။ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ့် လႆႈပၼ်ၵႃႈႁူင်းတုိင်ႈထၢတ်ႈ ၼုိင်ႈၵေႃႉ 20 ပျႃးသေ ႁဵၼ်းဢဝ်မႃး တိုၵ့်ႁၼ်ယူႇၼႂ်းတႃ။ လႆႈဝႃႈ မေႃတႅမ်ႈမေႃလူ လိၵ်ႈတႆးဢွၼ်တၢင်းလိၵ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်း ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႈ။ ပေႃႈၵဝ်ၶႃႈ ပဵၼ်ၽူႈႁေႃးလိၵ်ႈလူင် (လိၵ်ႈထူဝ်ႇငွၵ်ႈၵဝ်ႇတႆးၼိူဝ်) ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ်လႄႈ လိၵ်ႈထူဝ်ႇငွၵ်ႈၼႆ့ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ် ဢမ်ႇလူလႆႈသတေႃႉ မိုတ်ႈတႃမႃးၸဵမ်ႈမိူဝ်ႈတုိၵ့်ၵေႃႉလဵၵ့်။ ထုိင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပေႃးပဵၼ်လိၵ်ႈတႆးထူဝ်ႇငွၵ်ႈၸိုင် ဢမ်ႇဝႃႈလိၵ်ႈၵဝ်ႇလိၵ်ႈမႂ်ႇ တႅမ်ႈလႆႈဢၢၼ်ႇလႆႈ။
ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႆ့ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ၵုမ်ႇထူၼ်ႈဝႆ့တွၼ်ႈတႃႇၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးသဵင် "ၾ" သတေႃႉ ပေႃးတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵႂၢမ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၵူၺ်းတႄ့ မၼ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈယူႇ။ တႃႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈၼၼ့် ပိူင်မၼ်းတႄ့ ပေႃးတူၼ်းသဵင်ဢမ်ႇၼမ်ၵေႃႈ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈလူဝ်ႇလႆႈၼမ်ယဝ့်။ မိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ တူၼ်းသဵင်မၼ်းမီးသၢမ်တူၼ်းၵူၺ်းသတေႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတူဝ်မႄႈလိၵ်ႈမၼ်းၼမ်လႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈဝႆ့ႁင်းမၼ်း။ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးၵေႃႈ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈမၼ်း ဢေႇသတေႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတူၼ်းသဵင်မၼ်းၼမ်လႄႈ ၵေႃႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈဝႆ့ႁင်းမၼ်း။ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ပီႈၼွင့်တႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇတႄ့တႄ့ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆ့ မီး 17 တူဝ်ၵူၺ်း။ ၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ပဵၼ် "ၵ ၶ င ၸ သ ၺ တ ထ ၼ ပ ၽ မ ယ လ ဝ ႁ ဢ" ၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ့်။ လိူဝ်သၼေႆ့ ဢၼ်ပဵၼ် "ရ ၾ" သွင်တူဝ်ၼႆ့ မီးယူႇသတေႃႉ ဢမ်ႇမီးသဵင်ၸႂ်ႉမၼ်း။ ပေႃးတလေၢတ်ႈတီႈၵႅပ်ႈသုတ်းၸုိင် ဢၼ်ပီႈၼွင့်တႆး ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းၼႆ့ ပဵၼ်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ 17 တူဝ်လႄႈ တင်းတူၼ်းသဵင်ႁႃႈတူၼ်းယဝ့်။ သဵင်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ပီႈၼွင့်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၵူႈဝၼ်းၼၼ့်သမ့် မီး 16 တူဝ်ယဝ့်။ ၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ပဵၼ် "ၵ ၶ င ၸ သ တ ထ ပ ၽ ၾ မ ယ လ ဝ ႁ ဢ" ၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ့်။ သဵင် "ၼ ရ ၺ" ၸိူဝ့်ၼႆ့ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးၼႂ်းသဵင်ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶဝ်။ ယဝ့်ၵေႃႈ မီးတူၼ်းသဵင် 6 တူၼ်းယဝ့်။ ဢၼ်တူၼ်းသဵင် တႆးၼိူဝ်လႄႈ တႆးလူင် မိူၼ်ၵၼ်ၼႆ့ မီးသီႇတူၼ်းယဝ့်။ ၼၼ့်ၵေႃႈပဵၼ် သဵင်ပဝ်ႇ၊ သဵင်ယၵ်း၊ သဵင်ၸမ်ႈၼႃႈ၊ သဵင်ၸမ်ႈတႂ်ႈယဝ့်။ တူၼ်းသဵင်တႆးလူင် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၼႂ်းတူၼ်းသဵင်တႆးၼိူဝ် တႆးမၢဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်သဵင်ယၵ်းၸမ်ႈယဝ့်။ တူၼ်းသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၼႂ်းတႆးလူင်သမ့် မီးသွင်တူၼ်းယဝ့်။ ၼၼ့်ၵေႃႈပဵၼ် တူၼ်းသဵင်ၼိုင်ႈ/ တူၼ်းသဵင်ပဝ်ႇ လႄႈ တူၼ်းသဵင်သီႇၼၼ့်ယဝ်ႈ။ တၢင်းတႂ်ႈၼႆ့ ဢဝ်တင်းတူၼ်းသဵင်တႆးလူင်၊ တႆးၼိူဝ် လႄႈ ထႆးတႅၵ်ႈၵၼ်ဝႆ့ယဝ့်။
(ႁၢင်ႈတၢင်းၼိူဝ်ၼႆ့ တႅၵ်ႈၼႄသဵင်ဢွၵ်ႇမၼ်းၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႅၵ်ႈၼႄတီႈပွင်ႇမၼ်း)
ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ၼမႄႃးပႃႈၼိူဝ်ၼႆ့ ပေႃးဢဝ်တူၼ်းသဵင်တႆးၼိူဝ်လႄႈ တႆးလူင်မႃးလေႃးၵၼ်ၸိုင် မီးၸဵတ်းသဵင်ယဝ့်။ မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ သင်ဝႃႈ တဢေၢၼ်းႁႂ်ႈ လိၵ်ႈတႆးလူင် ဢွၵ်ႇပႃးလႆႈသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းၸုိင် တူၼ်းသဵင်ႁူၵ်းတူၼ်းၵူၺ်း ပႆႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈ လူဝ်ႇလႆႈမီးထုိင်ၸဵတ်းတူၼ်းယဝ့်။ လိူဝ်သၼေၼ့် ပေႃးတဢေၢၼ်းၸႂ်ႉၸွမ်းသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းၸုိင် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ "ၼႃး" "ၼမ့်" "ၺႃးၵိၼ်" တေႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ "လႃး" "လမ့်" "ယႃးၵိၼ်ႊ" ၼႆယဝ့်။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင့်ၼၼ် သူၸဝ်ႈႁၼ်ထုိင်ၸိူင့်ႁိုဝ်လႃႇ? မၢင်ၸိူဝ်းသမ့်ဝႃႈ ၸွမ်းသဵင်တႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းသတေႃႉ တူဝ်ဢၼ်ထုၵ်ႇလီၸွမ်းၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇၸွမ်း တူဝ်ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸွမ်းၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၸွမ်း ၼႆၵေႃႈမီး။ ပေႃးၸိူဝ့်ၼၼ် ၽႂ်သမ့်တႁေူႉလႆႈလႃႇ ဝႃႈ တူဝ်လႂ်ႁဝ်းလူဝ်ႇၸွမ်း လႄႈ တူဝ်လႂ်ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၸွမ်း? တဢေဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်းသေ တႅပ်းတတ်းၵႂႃႇၼႄႇ? ၵဝ်ၶႃႈ ၶႂ်ႈထၢမ်ၼင်ႇၼႆ။
သင်ဝႃႈ ဢဝ်လိၵ်ႈတႆးတူဝ်မူၼ်းသေ တေတႅမ်ႈလႆႈသဵင်ၵႂၢမ်းတႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းလႆႈၽီၼ်ႈၽီၼ်ႈပေႃးၼႆၸုိင် ပိူၼ်ႈဢဝ်တႅမ်ႈမႃးႁုိင်ၼႅၼ်ႇယဝ်ႈဢိူဝ်ႈ။ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇမီး လိၵ်ႈတႆးၼိူဝ်တႆးမၢဝ်းထႅင်ႈႁဵတ်းသင်။ ၸိူဝ်းဢၼ်သူင်ၸႂ်ႉယၵ်းၶုိၼ်ႈယူႇဝၼ်းဝၼ်းၶုိၼ်းၶုိၼ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ပေႃးထၢမ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်လႄႈၸႂ်ႉပေႃးၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ တႅတ်ႈတႅတ်ႈတေႃးတေႃးသေၵေႃႉ။ ၵဝ်ၶႃႈယၢမ်ႈထၢမ်မႃးလၢႆၵေႃႉလၢႆၸဝ်ႈယဝ့်။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ တွပ်ႇဝႃႈ ႁၼ်ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉလႄႈၸႂ်ႉဢိူဝ်ႈ ၼႆ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၵူဝ်ၵႂႃႇမိူၼ်ၵၼ်တင်းၵႂၢမ်းတၢင်ႇၶေႃႈဢိူဝ်ႈ ၼႆဝႃႇ။ ဢၼ်ၶဝ်ၶႂ်ႈဝႃႈၼၼ့်တႄ့ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ပီ" ၼႆ့ မၼ်းမီးတီႈပွင်ႇဝႆ့လၢႆလၢႆငႅမ်ႈ၊ ပီပီပွင်းပွင်း၊ ပီၵူၺ်ႈ၊ ပီၼႃႈပီလုိၼ်းၸိူဝ်းၼႆ့လႄႈ ၵူဝ်တီႈပွင်ႇမၼ်းၵႂႃႇလေႃးၵၼ် ၼႆၵႂႃႈ။ ပေႃးလႆႈငိၼ်းၶေႃႈတွပ်ႇၸိူင့်ၼႆ ၵဝ်ၶႃႈ ၶႂ်ႈၶူဝ်ယူႇၼႂ်းၸႂ််ၶႃႈ။ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဢၼ်မီး ၼႂ်းလုမ်ႈၽႃႉလူင်ၼႆ့ ဢမ်ႇမီးၽႃႇသႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇလၢႆလၢႆငႅမ်ႈ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းလူး ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇလၢႆလၢႆငႅမ်ႈၼၼ့် မီးတီႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ပီ" ၼႆ့ၵူၺ်းႁႃႉ? ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းႁဝ်းတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇလၢႆလၢႆငႅမ်ႈၸိူဝ်းၼၼ့် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေၸွမ်းဢဝ်ယၵ်းၶုိၼ်ႈယၵ်းလူင်းသေ ၵႂႃႇသႂ်ႇပၼ် တိၵ်းတိၵ်းႁႃႉ? ၼႆၵဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈယွၼ်းထၢမ်ၼင်ႇၼႆ။
မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈသပ်းလႅင်းၼမႄႃးပႃႈၼိူဝ်ၼၼ့်ၶႃႈယဝ့် တူၼ်းသဵင်တႆးႁဝ်း မီးႁႃႈတူၼ်းၵူၺ်းသတေႃႉ ႁဝ်းၶႃႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး ပွင်ႇၸႂ် ၶဝ်ႈၸႂ်မႃးယူႇတႃႇသေ၊ ဢမ်ႇတွၼ့်မီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ "ပီ"တူဝ်ၼႆ့ မၼ်းၶႂ်ႈဝႃႈ ပီၵူၺ်ႈႁႃႉ၊ ပီပီပွင်းပွင်းႁႃႉ၊ ပီၼႃႈပီလုိၼ်းႁႃႉ ၼႆသပေွၵ်ႈ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇတွၼ့်ၵႂင်ၸွမ်းတီႈပွင်ႇမၼ်းတီႈလႂ်သပေွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်ၼႆ လိၵ်ႈလႄႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ မၼ်းလၢတ်ႈၸွမ်းပိူင်လႂ်ပိူင်ၼၼ့်၊ လွင်ႈလႂ်လွင်ႈၼၼ့်ၵူၺ်း။ ဢႅင်ႈၵလဵတ်ႈၶဝ်ဝႃႈ context ၼႆသေ ပႃႇလိသမ့်ဝႃႈ ပုၿ်ၿႃပရ ၼႆယဝ့်။ ဢၼ်ၵႂၢမ်းပႃႇလိဢၼ်ဝႃႈ ပုၿ်ၿႃပရၼၼ့် ပေႃးပိၼ်ႇတီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းတႆးမႃးၸုိင် ပွင်ႇဝႃႈ"တၢင်းၼႃႈတၢင်းလင်" ၼႆယဝ့်။ ဢၼ်ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆ့ ၵႂၢမ်းၼုိင်ႈၶေႃႈၼုိင်ႈၶေႃႈၼႆ့ ႁဝ်းတလေႆႈတူၺ်းတၢင်းၼႃႈတၢင်းလင်မၼ်းသေ ပွင်ႇၸႂ်ၼႆယဝ့်။ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ၵဝ်" ၼႆ့ ပေႃးလၢတ်ႈလူၺ်ႈမိူဝ်ႈတုိၵ့်ႁုင်ၶဝ်ႈႁုင်ၽၵ်းၸုိင် ပွင်ႇဝႃႈ ၵဝ်ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵၼ်၊ ၶူၼ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵၼ်ယဝ့်။ မိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ပေႃးႁုင်ၽၵ်း ယႃႇၵဝ်ႁႅင်းၼႅၼ်ႇ၊ ပေႃးၵဝ်ႁႅင်းၸုိင် မၼ်းတယေၢႆႈပႅတ်ႈမူတ်းဢိူဝ်ႈ၊ ၵဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ်ၽၵ်းယၢႆႈ" ၼႆ့ၸုိင် ပႃးၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "ၵဝ်" လၢႆလၢႆၵမ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈ လၢႆးဝႆ့ဝၢင်းၶေႃႈၵႂၢမ်းမဵဝ်းလႂ်မဵဝ်းၼၼ့် သင်ၸွမ်းပၵ်းၸွမ်းပိူင် မၼ်းသေ လၢတ်ႈႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸုိင် ၵူၼ်းထွမ်ႇမၼ်း တုိၼ်းပွင်ႇၸႂ်ယူႇၵူႈၶေႃႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၵူဝ်တီႈပွင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်း သွၼ့်ၵၼ်လႄႈ ဢဝ်ယၵ်းၶုိၼ်ႈမႃးသႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈတၢင်းဢၼ်မီးလၵ်းထၢၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇဢီႈသင်။
ၽူႈသူင်လိၵ်ႈလၢႆးတႆး၊ ၽူႈၵတ့်ၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇႁၼ်ထုိင်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၸႂ်ႉယၵ်းၶုိၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်းလႆႈၸႂ် ဢဝ်ယၵ်းၶိုၼ်ႈသေ တႅမ်ႈယူႇဝၼ်းဝၼ်းၶုိၼ်းၶုိꧣ်းၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇဝႃႈမၼ်းၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁၼ်ထုိင်ဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်လိူဝ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း ၵႂင်ၸွမ်းဢၼ်ၼုိင်ႈ ၼႆၵူၺ်း။
(ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်တၢင်းႁူႉလႄႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵဝ်ၶႃႈတင်းပုတ်းတင်းတႅင်ႈၵူၺ်းၶႃႈ။ သင်ဝႃႈ ၽူႈလူလိၵ်ႈ မီးတၢင်းႁၼ်ထိုင်မႂ်ႇၸိူင့်ႁိုဝ်သဢေမ်ႇဝႃႈ တႅမ်ႈလူင်းပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆ့လႆႈယူႇၶႃႈ။)
ပီႈၸၢႆးလူင်
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ့်ၵၢၼ်ၶူၼ့်ၶႂႃႉ၊ ၸၼ့်ၸွမ်မႁိၻူၼ်း၊ မိူင်းထႆး


text:
ၽွင်းႁဝ်းၶႃႈ လုၵ်ႉတၢင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေ ၽႅဝ်ၵႂႃႇတၢင်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ၊ မၢၵ်ႇလေႃႉ ၵႃးႁဝ်းၶႃႈၵိင်ႈၶဝ်ႈ ၵႂႃႇၼႂ်းဝၢင်းဝိႁၢရ်လူင်မိူင်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈဝႆႉ။ ဢိင်ၼိူဝ်ၸႂ်တႆးႁဝ်း ၵႆႉၶဝ်ႈပွႆးသေ မိူၼ်ႁၢင်ႈ လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈပွႆးဝႆႉလူဝ်လူဝ် — ႁၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႅၼ်ႈမူၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ၶီလွင်ႈမႆႈသင်သေတႃႉ၊ တီႈတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပွႆးၵျေႃႇပွႆးမူၼ်ႈ။ ၸိူဝ်းၶဝ် လႆႈပၢႆႈ ယွၼ်ႉ သဵင်မၢၵ်ႇ သဵင်ယၢမ်းတႅၵ်ႇၼၼ်းႁူၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိူဝ်ႇႁူႉတူဝ် ၸႂ်ပေႃးဢိုမ်တိုမ်းၵႂႃႇ ၸႂ်ၶႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇသိူဝ်းလႆႈ။ မုင်ႈတူၺ်းၵႂႃႇ တၢင်းလႅၼ်ဝတ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ထဝ်ႈယိင်းဢွၼ်ႇ ၼင်ႈငဝ်ဝႆႉယူႇ ၵေႃႉလဵဝ်-
—– ယိင်း! ဝၢၼ်ႈပႃႈၶဝ် မီးတၢင်းပုၼ်ႉဢိူဝ်ႈ ။ မိူဝ်ႈပႃႈၶဝ်ပႃးၵၼ်လႅၼ်ႈပၢႆႈၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇ၊ မၢင်တီႈၵေႃႈပဵဝ်ၾႆးလုၵ်ႉၶိုၼ်ႈ၊ ႁိူၼ်းဢၼ်ၺႃးမၢၵ်ႇၵေႃႈ ႁၼ်သိုဝ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃႇ၊ ဢၼ်လုၵွႆၵေႃႈၼမ်၊ မုင်ႈၶိုၼ်းတင်းလင် ၸႂ်ပေႃးတိပ်ႇယဝ်ႉ — ၼႆ တင်းလၢတ်ႈတင်းငဝ် ၼႃႈသဝ်ႈလူင်ၵႂႃႇ။
“ဢမ်ႇထၢင်ႇသေ သဵင်ၵွင်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတႅၵ်ႇ လႄႈ ပႃႈဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၶူဝ်းသင်မႃး” – ၼႆ သေ ၼမ်ႉတႃ ၵိင်ႈလူင်းပဵၼ်မဵတ်ႉပဵၼ်မဵတ်ႉ။
ၶႃႈတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉလႄႈ “ ပီႈၼွင်ႉ တၢင်း လႃႈသဵဝ်ႈ မႃးႁႃ ၶႃႈဝႃႇ မီးတၢင်းပုၼ်ႉၶႃႈၼေႈ” ၼႅတ်ႈဢဝ်ၵႂၢမ်းႁၢႆသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “မႃးၶႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇတူၺ်း”။ တီႈတႄႉ ၶႃႈဢၢၼ်းမႃးထၢမ်ၶၢဝ်ႇ ၼမ်ႉတႃ ၶႂ်ႈတူၵ်းၸွမ်းယဝ်ႉလႄႈ လႆႈလိင်ႉၵႂၢမ်းပႅတ်ႈ။
ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ၼႆႉၵႂၢင်ႈယႂ်ႇ၊ မီးတူင်ႈႁႆႈ တူင်ႈၼႃး ဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၼမ် ၵုမ်ႇၵိၼ်ၵုမ်ႇယမ်ႉ တွၼ်ႈ တႃႇ ၵူၼ်းယူႇပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းလႂ်မႃးၵေႃႈ ယူႇငၢႆႈၵိၼ်လူမ်။
ၼႂ်းထုင်ႉၼႆႉ ၼွၵ်ႈသေ သိုၵ်းတႆး သွင်ၸုမ်းၵႆႉၵႂႃႇမႃး သိုၵ်းတဢၢင်းပလွင်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈယူႇ။ သိုၵ်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵေႃႈ ၽိုတ်ႉၸိမ်။ လၢႆၾၢႆႇ ၵႆႉၵႆႉမႃးပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁိမ်းဝၢၼ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 4-5/5/2018 ၼႆႉ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA ၶိုၼ်ႈလေႃႇ တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ မၢၵ်ႇလူင်ၵေႃႈတူၵ်းသႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ႁိူၼ်းလုင်းၸၢႆး လူႉၵွႆ တူဝ်လုင်းၸၢႆးၵေႃႈ ၺႃးမၢၵ်ႇ လႆႈသူင်ႇယႃ တူဝ်တီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ ဝၢၼ်ႈသႃႇဢွၼ်ႇ တင်း ဝၢၼ်ႈသႃႇလူင်။
လုင်းထုၼ်းလႅင်း ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇမိူင်းယဵၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ – ၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 ပီ မႃးၼႆႉ ၵုမ်ႇထူင်ႈယၢင်ႈ ထူင်ႈယၢင်ႈ ယူႇႁဵတ်းၼႆ။ ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သင်၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းတႄႉတႄႉ။ ႁဝ်းႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵႃႉၶၢႆ ၊ ၵႂႃႇမႃး ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ သိုၵ်းၵေႃႈ မီးလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း၊ လႆႈႁဵတ်းၵေႃႉလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း။ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသင် – ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၺႃးၽေးသိုၵ်းတႄႉ၊ ဝၢၼ်ႈသႃႇဢွၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈသႃႇလူင်၊ ဝၢၼ်ႈဢၢႆႇ၊ ဝၢၼ်ႈလွၵ်းလူင်၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်း၊ ၼႃးသၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးသၢင်းလွၵ်းလူင် ပၢႆႈ မႃးယူႇတီႈ ဝိႁၢရ်(ၵျွင်း)ပၢင်ႇၶမ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်းသမ်ႉပၢႆႈမႃးယူႇတီႈ ဝိႁၢရ်ဝဵင်းၼၼ်ႈ၊ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တႄႉမႃးမီးယူႇတီႈ ဝိႁၢရ်လူင်မိူင်းယဵၼ်။ ဢၼ်ပိုင်ႈႁူမ်ႈပိုင်ႈၽူၺ်း ယူႇၸွမ်းႁိူၼ်းပီႈႁိူၼ်းၼွင်ႉၵေႃႈမီး။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ႁဵတ်းႁႆႈ ႁဵတ်းသူၼ်သေ လဵင်ႉပၢၵ်ႇတွင်ႉႁွင်ႈသႆႈ ၊ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ပဵၼ်လႄႈ လႆႈပႃးၵၼ်ပၢႆႈ မၢင်ၵေႃႉ လႆႈသိၼ်ႈတူင်ႇၵူင်လဵဝ် မႃးၵူၺ်းၵေႃႈမီး။ ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းႁႆႈ ၼႂ်းၼႃးသေ ပၢႆႈၵေႃႈမီး လႄႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇယူႇတႃႇၵိၼ် ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ် ၶၢဝ်း ၽိုၼ်ႉၼႃႈၼႃး ၶူႈၼႃႈႁႆႈ၊ ပေႃးၶၢဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၽုၵ်ႇ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ၶဝ်ႈႁႆႈ၊ ၶဝ်ႈၼႃး ပီၼႃႈၾႃႉပၢင်ႇသမ်ႉတေ ဢဝ်သင်ၵိၼ်။ ယိင်ႈဝူၼ်ႉ ယိင်ႈမႆႈၸႂ် ယူႇႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်း။
လုင်းသၢင်ႇသုၼ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသႃႇဢွၼ်ႇ ၼႃႈတႃၶီၶီမွင်မွင်၊ ၼမ်ႉတႃယိုင်ႈႁူၺ်ႇသေ လၢတ်ႈဝႃႈ – “တႃႇႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇတေလႆႈႁဵတ်းယဝ်ႉၶႃႈယူဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်ႈပိူၵ်ႇႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈဢဝ်မႃးသေမဵဝ်း။ ပႃးၸဵမ်ၽၼ်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႇ။ ဝူဝ်းၵႂၢႆး ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တေၺႃး မၢၵ်ႇၵွင်ႈ ႁိုဝ် တၢႆႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ။ ႁၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈ သွင်ၵေႃႉ ၺႃးမၢၵ်ႇသေ လႆႈဢဝ်ၵႂႃႇ ႁူင်းယႃၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၵူဝ်ၶႃႈဢေႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ် ၼၢင်းယိင်းလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ သႅၼ်းဢႃႇယု 70 ပၢႆၵေႃႈမီး။
ထဝ်ႈၸၢႆးဢႃႇယု သႅၼ်း 70 ပၢႆ တီႈဝၢၼ်ႈသႃႇလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ ထဝ်ႈႁႅင်းၼႃႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵႂႃႇၵႆ လႆႈငိူင်ႉယူႇ ၼႂ်းသူၼ်သေ လုၵ်ႈလၢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈတူၺ်းလူဝႆႉ။ တႃႇၵေႃႉ ၼိုင်ႈသမ်ႉ တႃၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်၊ ပႆၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ ပၢႆႈၵေႃႈယၢပ်ႇ လႄႈ ယွမ်းတၢႆ သေ မူၵ်းယူႇ ဝႆႉ ၵိုၵ်းႁိူၼ်း၊ တၢႆႁိုဝ် လိပ်းႁိုဝ် ယင်းဢမ်ႇ ႁူႉ – ဝႃႈၼႆ။
မႄႈထဝ်ႈၼၢႆးၸိုၼ်ႈဢူႉ ဢၼ်ပၢႆႈမႃးထိုင်တီႈ ၵျွင်းမိူင်းယဵၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ပိူၼ်ႈႁဵတ်းတီႈၵၼ်မႃးၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်။ ႁဝ်းၵေႃႈၵူဝ်ယူႇလၢၼ်ဝႃႈ၊ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ၼႃႇ ဢီႈသင်ၵေႃႈဢမ်ႇ တၼ်း လႆႈ။ ပီႈၼွင်ႉဢဝ်ၵႃး မႃးႁပ်ႉ လႄႈ ထူထီထူထႃၶိုၼ်ႈၵႃး။ သဵင်ၵွင်ႈၵေႃႈ ပေႃးယႆးယူၵ်ႉယူၵ်ႉ ”- ဝႃႈၼႆ။
ႁူႉၼႂ်းၸႂ်ယူႇ လွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလူင်ၼႆႉ၊ ငိၼ်းၼႂ်းႁူယူႇ သဵင်ႁွင်ႉသဵင်ႁႆႈ ၸိူဝ်းၶဝ်၊ ႁၼ်ၼႂ်းတႃ ယူႇ ဢၼ်ၸိူဝ်းၶဝ် လႆႈပၢႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး တီႈယူႇ။
ဢေႃး—- —- မိူဝ်ႈလ်ႂလႃႇ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸိူဝ်းၶဝ်ၸင်ႇတေမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၽႂ်လႃႇ တေပဵၼ်ၵေႃႉ ဢၼ်မႃးႁူတ်းပၼ် မုၵ်ႉၾႆးလူင်ဢၼ်မႆႈႁုပ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉႁႂ်ႈပေႃးယဵၼ်၊ ၽႂ်လႃႇတေမႃးၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပၼ်ႁႃလွင်ႈယၢပ်ႇ လွင်ႈၽိုတ်ႇလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ —
ႁႂ်ႈၸဵဝ်းမီးမူႇၸုမ်း ဢၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈလႆႈ သဵင်ၵွင်ႈ သဵင်ၵၢင်ႇ ဢၢႆမိုဝ်ႉဢၢႆယၢမ်းသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်သေၵမ်း —–
သႅင်ႁွမ်(ထုင်ႉမွၵ်ႇသဵဝ်ႈ)


text:
(သ)
- Details
- Category: သ
- Published on Monday, 01 August 2016 13:51
- Written by Shanyoma
- Hits: 576
တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈဢၼ်ထူၼ်ႈ(5)
သႃ
ၸိုဝ်ႈတူၼ်ႈမႆႉဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းတႆး၊ ဢၼ်ပိူၵ်ႇၼင်မၼ်း ၸႂ်ႉႁဵတ်းၸေႈလႆႈ။ (သႃ၊ မႆႉသႃ၊ ၼင်သႃ၊ သႃတူၼ်ႈ၊ သႃၶိူဝ်း၊ သႃ လႄး၊ သႃႁႆး၊ သႃၼွတ်ႈ၊ သႃမႆႉႁူ၊ ၸေႈသႃ...)
ၸိုဝ်ႈၶိူဝ်းၸိူဝ်းတႆးၸုမ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းလႅၼ်ႊ မိူင်းတႆးတႂ်ႈၶူင်း။ (တႆးသႃ၊ မိူင်းသႃ၊ ႁူဝ်သႃ၊ လႃႈသႃ)
ၸိုဝ်ႈငူးမဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးၵွင်ႉၶႅၼ်ႇ၊ မီးသီႁမ်ႉလမ်မူၼ်ႇ။ (ငူးသႃ)
တၢင်းဢၼ် ယိူင်းထိုင်ၵိူဝ်းလီ၊ ၶေႃႈၸႂ်ႉတႃႇတိုဝ်းလီ/ဝႃႈလီ ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း။ (ဝႆႈသႃ၊ သႃထူႉ)
သႃ(n) မၺ်ႉၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ၊ ၶိူဝ်းၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ၊ ဢၼ်ဢဝ်ၼင်ၶဝ်ႁဵတ်းၸေႈ။ သႃတူၼ်ႈ၊ သႃၶိူဝ်း၊ သႃလႄး။
သႃ(n) ၸိုဝ်ႈမိူင်းလုၵ်ႈၼိူင်ႈ။ မီးတႂ်ႈၶူင်းၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ။ "မိူင်းသႃ"။
သႃ(n) ၸိုဝ်ႈၵၢတ်ႇလုၵ်ႈၼိူင်ႈ။ ပဵၼ်ဝဵင်းၸပ်းၼမ်ႉၵဵဝ်။ "ၵၢတ်ႇသႃ"။
သႃ(n) ငူးၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ။ "ငူးသႃ"။
သႃ(n) ဢၼ်ၼႄႁၢင်ႊထင်ႈတီႈၼင်ႈပိူင်ၼိူင်ႈ။
သႃႇ
တၢင်းဢၼ်ၼမ်သေ မၵ်းမၢႆၽတ်ႉၽဵင်ႇ။ တၢင်းဢၼ် လႆႈလိူဝ်ၵႂႃႇ၊ ပၼ်ႁႂ်ႈလႆႈလိူဝ်ၵႂႃႇ။ (သႃႇ၊ သႃႇၵႂႃႇ၊ သႃႇယဝ်ႉ၊ သႃႇသႃႇ)
တၢင်းဢၼ် ပၼ်လီတီႈတူဝ် တီႈၸႂ်၊၊ ဢၼ်ၸၢင်ႊပၼ်လႆႈၼင်ႇၼၼ်၊ ငဝ်းလၢႆးၼင်ႇၼၼ်။ ၸိုဝ်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇဝႆႉ ငဝ်းလၢႆးၼင်ႇၼၼ်၊ ၵၢင်ၸႂ်ၼင်ႇၼၼ်။ (သႃႇၸႂ်-လီၸႂ်၊ ၵုင်းသႃႇ-ၵုင်းတီႈ လီမုင်ႈလီတူၺ်း၊ ၼၢင်းသႃႇ၊ ၸၢႆးသႃႇ၊ ၵၢပ်ႈလီမိူင်းသႃႇ)
ၶူဝ်း/ယႄႇ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ ဝၢႆးသေ ၶိုဝ်ႇဢဝ်/ၽိမ်းဢဝ်/ၸဵၼ်းဢဝ်/လီႇဢဝ်/ထွင်ဢဝ်/ပီႈ-မိပ်ႇဢဝ်ယဝ်ႉသေ ၵိုတ်းဝႆႉ။ (သႃႇ ထူဝ်ႇ၊ သႃႇၵျၢမ်း)
ငဝ်းလၢႆးသၢႆငၢႆၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၽိဝ်ၼင် ၽွင်းလႆႈဢဝ်တႃႁၼ်၊ ဢဝ်မိုဝ်းၵႅမ်းႁူႉ(သႃႇၼိူဝ်ႉ သႃႇၼင်)
သႃႇ(n) ဢၼ်ၽွင်ဢၼ်ယွၺ်ႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈၶူဝ်းၶွင်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵိၼ်-တိုဝ်း။ သႃႇထူဝ်ႇ၊ သႃႇထူဝ်ႇၽူး၊ သႃႇမၺ်ႉ၊ သႃႇလဵၵ်းလိူဝ်ႈ၊ သႃႇၸေႈ။
သႃႇလိၼ် (n) လိၼ်ဢၼ်ၶုတ်းဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်ၽွင်၊ ၽွင်လိၼ်၊ ဢၼ်ၶုတ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းလိၼ်။
သႃႇၼိူဝ်ႉသႃႇၼင် (n) ပိူင်ပဵၼ်တီႈၼိူဝ်ႉၼင်ၵူၼ်း။
သႃႇ(adj) "ၵၢၼ်ႉ"။
သႃႈ
လၢႆးႁဵတ်း တၢင်းၵိၼ်ၾိင်ႈတႆး မဵဝ်းၼိူင်ႈ (ဢၼ်သုၵ်းၵေႃႈမီး၊ ဢၼ်လိပ်းၵေႃႈမီး၊ ဢၼ်သုၵ်းဢၼ်လိပ်း လေႃးၵၼ်ၵေႃႈမီး၊ သမ်ႉပႃး ၼမ်ႉသူမ်ႈ/ၼမ်ႉသူႇ) ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ယမ်း။ (သႃႈ၊ သႃႈပႃ၊ သႃႈၼိူဝ်ႉ၊ ၶမ်ႉသႃႈ၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သႃႈ၊ သႃႈသူမ်ႈ၊ သႃႈၶူမ်၊ မူဝ်ႊသုၼ်းသႃႈ)
မီႇၽၵ်းသူမ်ႈလေႃးလႄး။ (သႃႈသူမ်ႈ)
တၢင်းဢၼ် ၵိၼ်ပႅတ်ႈ၊ ႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ်ၵႂႃႇ/မႃး။ (သႃႈၵႂႃႇ၊ ၽဵဝ်ႈၵႂႃႇ၊ ႁုပ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇသဵင်ႈ)
တၢင်းဢၼ် ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းႁူင်လူင်ၵႂႃႇ။ (ၶၢဝ်ႇသႃႈ၊ ၶၢဝ်ႇသႃႈလင်ႊလိုဝ်း၊ ပိူၼ်ႈသႃႈၵၼ်ဝႃႈ မီးပူႇပၢတ်ႇ)
တၢင်းဢၼ် ၶုတ်ႇထူဢဝ်ပႅတ်ႈ၊ ၶူဝ်းဢၼ် တႃႇထူပွတ်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ။ (သႃႈသီႈသႃႈသႃႈ၊ သႃႈသူး)
တၢင်းဢၼ် ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈၸုတ်ႈယွမ်း၊ တႃႇၸီႉၼႄးဝႃႈ ဢမ်ႇလီထွမ်ႇ။ (သဵင်မွင်းတႅၵ်ႇ မေႃးသႃႈသႃႈ)
သႃႈ (v) လၢၺ်းမိူဝ်ႉၽၵ်း-တၢင်းၵိၼ်လၢၺ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ဢၼ်လိပ်းမၼ်းႁဵတ်း။ သႃႈသူမ်ႈ၊ သႃႈၶူမ်၊ သႃႈၽႄႉ၊ သႃႈမၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး။
သႃး (n) ၶူဝ်းၶိူင်ႈဢၼ်ၵၢၺ်ႇၶိုၼ်ႈတၢင်းသုင်၊ ဢၼ်တီႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈၵူၼ်းယူႇ၊ ဢၼ်ယဵပ်ႇယၼ်ၶိုၼ်ႈတူၼ်ႈမၺ်ႉတူၼ်ႈမၢၵ်ႇ။ သႃးမၺ်ႉ၊ သႃးလဵၵ်း။
သႃး
ဢွင်ႈတီႈတမ်းပၢႆး ၶူဝ်းၶွင်တႃႇၶၢႆ။ (သႃး၊ ၶၢႆၵၢတ်ႇၶၢႆသႃး၊ ၶဝ်ႈၵၢတ်ႇၶဝ်ႈသႃး၊ သႃးသႅင်ႇ၊ ၶၢႆသႅင်ႇၶၢႆသႃး)
တၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁၢင်ႊ၊ တၢင်းဢၼ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ႁွႆႈ/ပႃး တႃႇႁၢင်ႊလီလိူဝ်၊ ၼေတၢင်းႁၢင်ႊလီ။ (ႁၢင်ႈၶိူင်ႈသႃးၶွၼ်း၊ သၢဝ်သႃး ၶွၼ်း၊ သႃးၶွၼ်းသေ၊ သႃးၶွၼ်းယဝ်ႉ)
တေသိုပ်ႇထႅင်ႈ...


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၽွမ်ႉၵၼ်သုတ်ႇမုၼ်းပရိတ်ႈ သူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ ယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်
---------------------------
ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ သင်ႇၶႃႇၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၽွမ်ႉၵၼ် သုတ်ႇမုၼ်းပရိတ်ႈ သူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸိုင်ႈတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ၵတ်းယဵၼ် ဝႃႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆလႄႈ ……
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထိ 20ႉ 8ႉ 2018 ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 6း00 မူင်း ထိုင် 7း30 မူင်းၶိုင်ႈၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၵေႃႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သုတ်ႇမုၼ်းပရိတ်ႈ ၵႂႃႇတီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလႃး၊ ဝဵင်းဢယုထယႃး ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၊ ၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်သုတ်ႇမုၼ်းၼႆႉ သင်ႇၶၸဝ်ႈတႆးႁဝ်း ဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလွတ်ႁေႃးပရိတ်ႈထမ်းတြႃး တင်းမူတ်းမီး (66) တူၼ်ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သင်ႇၶတႆး ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈလႄႈသင် ပိုၼ်ၽႄသႃႇသၼႃႇလႄႈသင် ၼွၵ်ႈမိူင်း လႄႈ ၼႂ်းမိူင်း လၢႆလၢႆၸေႈဝဵင်းၵေႃႈ လႆႈၽွမ်ႉၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်သုတ်ႇမုၼ်း တေလွတ်ႈႁေႃးပရိတ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ် 9း00 ၵႂႃႇႁင်းၽႂ်မၼ်းသေ မီးတၵ်ႉၵႃႇ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းမႃးၶဝ်ႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈထွမ်ႇငိၼ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ လႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇၸွမ်း ၼင်ႇၼႆ -----
T.S.S.A Media
ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တႆးသင်ႇၶ မိူင်းၵွၵ်ႇ
----------------


text:
ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်တပ်ႉသိုၵ်းတႆး 2 ဢၼ် လေႃႇႁိုၵ်ႉၺႃးၵၼ်၊ ပိုတ်းယိုဝ်းၺႃးၵၼ် ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ဝႆႉသေယဝ်ႉ လႄႈ သင်ၶရႁၢၼ်း ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတၢင်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပႃးၸဵမ်တင်းၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸိူဝ်း ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ၸွမ်းသေယဝ်ႉ ၵူဝ်သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၵႂႃႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်သေယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ႁၢမ်ႈသီး၊ ဢွၼ်ၵၼ်တူင်ႉတၵ်ႉ၊ ဢွၼ်ၵၼ်ယွၼ်းၼွမ်းတွင်းပၢၼ်ႇ ပိူဝ်ႈ တႃႇတေဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈငိၼ်းၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ် ပေႃႈႁႆႈမႄႈၼႃးဢိၵ်ႈလူၺ်ႈပႃးတင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် လႆႈပၢႆႈလႆႈၼီ လႆႈတုၵ်ႉ လႆႈယၢၵ်ႈ ယွၼ်ႉၽေးသိုၵ်းသိူဝ်သေယဝ်ႉ။ ယူႇတီႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်လႄႈသင်၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ်လႄႈသင် မိူဝ်းၸွႆႈမိူဝ်းၵူႈပၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ်ၸွမ်းယူႇ။
ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း ယွၼ်ႉသင်လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး 2 ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်ယူႇၶႃႈလႃႇ၊ လႆႈပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၶႃႈလႃႇ ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် – 1) ယွၼ်ႉၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၵၢၼ်မိူင်းႁႃႉ ပေႃးဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်မႃး တင်းသွင် မူႇသွင်ၸုမ်းၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ပိူဝ်ႈတႃႇတေပူတ်းပွႆႇ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထၢင်ႇ ႁၢင်ႈ ၵတ်းယဵၼ်လီငၢမ်းၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈမီးယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်းဝႆႉၽႂ်မၼ်း ယိူင်းဢၢၼ်းၶဝ်တင်းသွင်ၸုမ်းမိူၼ်ၵၼ် ၵူၺ်း။ ၶေႃႈထီႉ 2) ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဝႃႇတပၢႆးႁၼ်ၶွင်ၸုမ်းၵဝ်ၸုမ်းမႂ်းႁႃႉ ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် တင်းသွင်မူႇသွင်ၸုမ်းၼႆႉ ယိူင်း ဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇပႆၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေမီး သုၼ်ႇၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႁင်းၶေႃလႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်ဝႃႇတဢၼ်ဝႃႈ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၵ်းတေလႆႈမီးသုၼ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်းလႄႈ ၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်ၶဝ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ယႅၵ်ႈယၢင်ႇၵၼ်သင်ၶႃႈၼႃ။ ၵမ်းၼႆႉမႃး ပေႃးၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉပုၼ်ႈပၢင်ႈသုၼ်ႇၸုမ်း ဢၼ်တူၺ်းၸွမ်းၼႃႈတီႈတူင်ႇတၢင်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်းႁႃႉ ပေႃးမႃးဝႃႈၼႆၸိုင် လႅပ်ႈႁၢင်ႈၶႂ်ႈ မိူၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်းၶႃႈၼေႃႈ။
ပေႃးဝႃႈမႃးထတ်းတူၺ်းလီငၢမ်းၸိုင် တႃႇတေပူတ်းပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽိူဝ်ႇဢဝ် လၢႆးသိုၵ်းလၢႆးသိူဝ်ၵႄႈၶႆ တႃႉဢဝ်လၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ဝႃႈၼႆသေယဝ်ႉ။ ၸင်ႇတေမီးမႃး NCA ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း၊ လုၵ်ႉတီႈ NCA လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၸင်ႇတေၵိူတ်ႇ ပဵၼ်မႃးထႅင်ႈ UPC ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ၼႂ်း NCA လႄႈသင်၊ ၼႂ်း UPC ၼၼ်ႉ လႄႈသင် ယူႇတီႈ RCSS ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးဝႆႉ ၸဵမ်ပိုင်းယဝ်ႉသေတႃႉၵေႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ယူႇတီႈ SSPP ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတႄႉ ပႆႇပႃးမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢဝ်ငဝ်းလၢႆးပၢႆးမိူင်း ၼႂ်းတူင်ႇတၢင်ႇဝႃႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (ပထဝီနိုင်ငံရေး) ဝႃႈလႄႈသင် ဢဝ်ငဝ်းလၢႆးၸုမ်းဢူၺ်းလီႁိမ်းႁွမ်းဝႃႈလႄႈသင် ၵႃႈလႆႈႁႃၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်သေယဝ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵူၺ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၸဵဝ်းလႄႈၼၢၼ်းႁူႉၵႃႈ တၵ်းတေ ပဵၼ်မႃးၵူၺ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈထတ်းႁၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးထိုင်ၵမ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်မႃးတႄႉတႄႉယဝ်ႉၸိုင် ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၵၼ် ယဝ်ႉတႄႉၸိုင် ဢၼ်ယူႇတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆး ဢၼ်ယူႇတီႈပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းတႆးတေဢမ်ႇ ၸၢင်ႈဝႄႈလွတ်ႈလႆႈၼႆႉ တေမီးၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ သုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်တေဢမ်ႇပဵၼ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယၢင်းလႅင် သွင်ၸုမ်းၼႆႉၵူၺ်း သွင်ၶိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း မီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ မႃးၸဵမ်ပိုင်းၸဵမ်မိူဝ်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးယဝ်ႉဝၢႆးလင်တေႃႇထိုင်မီးမႃး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 1947 ဢမ်ႇလႆႈတႅမ်ႈပႃးမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈႁူႉၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။
ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးမႃးၶိုၼ်းတူၺ်းထႅင်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈယူႇၽၢၵ်ႈၵၼ်မႃး မိူၼ်ၼင်ႇပီႈၼွင်ႉၶၢင် ဢၼ် ပဵၼ်ၸုမ်းဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလူင် ၸုမ်းၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ် ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလူင်ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ တႃႇတေမီးမႃးၸႄႈ မိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈတူၵ်းလူင်းဝႆႉဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆလႄႈ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈတင်ႈမႃး ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ဢၼ်ဢဝ်ပႃးၼင်လိၼ်တႆး တင်ႈပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈႁူႉၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။
ပေႃးၼႆၵေႃႈ ၵိုတ်းထႅင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉဝႃႉ UWSA ၼၼ်ႉလူး မၼ်းၵေႃႈသမ်ႉၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပၼ်မၼ်းၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း မၼ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ လႆႈႁၼ်လၢတ်ႈဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇဝႆႉ တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃး တႆးၼႆႉ တေပဵၼ်ႁိုဝ်ၵႂႃႇၶႃႈလႃႇ ပေႃးတေၸႂ်ယႂ်ႇၸွမ်း ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ၸိူဝ်းႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၵၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆၸိုင် ထိုင်ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ပေႃးဢုပ်ႇၵၼ်တႄႉမႃး ယူဝ်ၶႄး ၵိုတ်းတႆးၸုမ်းလဵဝ် တေပဵၼ်တူဝ်တူၼ်းဢၼ်ပိူၼ်ႈမၢပ်ႇၼႄးပဵၼ်ၽူႈၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈၶႂ်ႈထႅၵ်ႇယႅၵ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵႂႃႇႁိုဝ် ၼႆၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈဝူၼ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈၼေႃႈ။
ပေႃးထိုင်ငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ်မႃး ၼႆ ပေႃးတႆးသွင်ၸုမ်း တပ်ႉသိုၵ်းသွင်ဢၼ် ပဵၼ်ၵဝ်ပဵၼ်မႂ်းသေယဝ်ႉ သိုပ်ႇ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ၵႂႃႇ ဢမ်ႇပဵၼ်ပိူင်လဵဝ်ၵၼ် ဢမ်ႇလမ်ၼမ်ႉယၵ်းမိုဝ်းၵၼ်လႆႈၼႆၸိုင် ၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ၸုမ်းတူင်ႉ ဝူင်းၵူၼ်းၶဝ် ၵႃႈပေႉၶႂ်ႈတေႃႇသူႈ ၵႃႈပေႉၶႂ်ႈၶၢတ်းၶၢၼ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်တၢင်းသေ တႃႉၶဵင်ႇဢွင်ႇပေႉလႆႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁၢၵ်း လင်တေႃႇၵႂၢမ်းမၼ်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်မီးမႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။
ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် ပီ 2020 ၼႆႉ UPC ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ၵၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၼႆ ယူႇတီႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ပွင်ႇဝႃႈယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းသွင်ပႃႈ သွင်ၾၢႆႇ ႁူမ်ႈမီးၶေႃႈသေ ဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉလႄႈၼႆ ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် 2020 ယူႇတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ၊ ယူႇတီႈတပ်ႉ သိုၵ်းတႆးၼႆႉ ပေႃးပႆႇတၼ်းၶဝ်ႈႁႃ လီၵၼ်ၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈသုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃးသေယဝ်ႉ တေသိုပ်ႇသုမ်း သုၼ်ႇလႆႈ သၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇၶႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းထတ်းသၢင်တၢင်ႇၼႄ ၵၼ်ၼင်ႇၼႆသေ ၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
01/08/2018


text:
ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ် ၶွမ်ႇမတီႇႁူမ်ႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPDJC) သေ လႆႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ မႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸၼ်ႉၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UPDJC ၽၢႆႇ EAOs 8-ၸုမ်းလူင်း လၢႆးမိုဝ်း NCA ၵႂႃႇသေယဝ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ၶေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းလၢႆလွင်ႈလႄႈ လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်တီႈပႆႇမၵ်းမၼ်ႈလႆႈၵေႃႈ မီးလၢႆၶေႃႈ၊ ၽၢႆႇၼိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈဢဝ်လွင်ႈ DDR သႂ်ႇပႃးၼႂ်းယူင်ႉၶၢပ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ႁၢင်ႈ - ပၢင်ၵုမ် UPDJC ပွၵ်ႈၵမ်း-13
တီႈၸၼ်ႉၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UPDJC ၽၢႆႇ EAOs 8-ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ် UPDJC ပွၵ်ႈၵမ်း-13 မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 24 November 2017 သေ လႆႈတတ်းတတ်း မၵ်းမၼ်ႈဢဝ် ပတူဝ်ႇၸေႃး တႃႇတူဝ်ႇမူး (ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ KNU) လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်တႅၼ်း ပတူဝ်ႇၸေႃး ၵွႆႇထူးဝိၼ်း (ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ KNU) ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈလႆႈ မူႇပိူင်ယူင်ႉၶၢပ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ယုၵ်းယၢင်ႇၵႂႃႇ လႄႈ ပိူင်ၼမ်းၼႃႈၵၢၼ် ၸုမ်းလူလွမ်ပႂ်ႉပႃး (ToR) ၵႂႃႇၼႆသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်လႄႈ ၵဵဝ်ႇၶေႃႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈတေဢဝ်မိူဝ်းတၢင်ႇထိုင် တၢင်းၼိူဝ်ၽႂ်မၼ်းသေ ၸင်ႇဢဝ်ဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းယူင်ႉၶၢပ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂ်ႈဢဝ် လွင်ႈႁုပ်ႈသိမ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ (DDR) သႂ်ႇပႃးၸွမ်း ၵူၺ်းဢမ်ႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈလႄႈ ပဵၼ်ဝႆႉၶေႃႈပၼ်တၢင်းႁုၼ်ထိုင်ၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း-13 UPDJC ဢၼ်ၸတ်း တီႈလုမ်း NRPC ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ-24 ၼၼ်ႉ တူဝ်တႅၼ်း ၽၢႆႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 14-ၵေႃႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UPDJC ဢူးၵျေႃႇတိၼ်ႉသူၺ်ႇ လႄႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈ PC တွၵ်ႇတႃႇ တိၼ်ႇမျဵဝ်းဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းပႃး 3-ၵေႃႉ ၸွမ်သိုၵ်း မိၼ်းၼွင်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်။
ၽၢႆႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶိုတ်ႈႁွတ်ႈ 16-ၵေႃႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ KNU ပတူဝ်ႇၸေႃး ၵွႆႇထူးဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်၊ ၽၢႆႇၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ 14-ၵေႃႉ ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉ - မျၢၼ်ႇမႃႇ (DP-Myanmar) ဢူးတုဝူၺ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်၊ ၶွမ်ႇမတီႇႁူမ်ႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPDJC) ၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇသေ ၼိုင်ႈၽၢႆႇလႂ် မီးတူဝ်တႅၼ်း 16-ၵေႃႉၶဝ်ႈပႃး။
ႁၢင်ႈ - ပၢင်ၵုမ် မႄးထတ်းသၢင် ၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ် NCA
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 25 November 2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00-မူင်းၵေႃႈ တူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႄႈတင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs 8-ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၵေႃႈ လႆႈမီးလွင်ႈၸတ်းပၢင်ၵုမ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းမႄးထတ်းသၢင်ႈၶိုၼ်း ၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA ၵႂႃႇတီႈ လုမ်း NRPC ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူၼ်ၵၼ်။
တီႈပၢင်ၵုမ် မီးၸွမ်ၽူႈတၢင်ၼႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢူးထုၼ်းထုၼ်းဢူး လႄႈ ၸွမ်သိုၵ်း ရႃႇပျေႉ လႄႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းၼႃႈၵၢၼ် မႄးထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း ၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ် NCA ၼႂ်းၸုမ်း EAOs ယႄးပေႃႇတၢၼ်ႇၶႄး (ႁူဝ်ပဝ်ႈ ABSDF) မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇပၢင်သေ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် လႆႈမႄးဢုပ်ႇဢူဝ်း ထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း ၵၢၼ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ် NCA ၵႂႃႇလႄႈ ဢိၵ်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၼႃႈၵၢၼ် ငမ်းယဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း / တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင် 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ ပွၵ်ႈၵမ်း-3 တေပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ် (ဝူင်ႈလိုၼ်းသုတ်း) January ပီႊမႂ်ႇ-2018 တေ ထိုင်ၼႆႉၼႆ JICM တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈတေပဵၼ်ၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းထီႉလႂ် ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ပေႃးထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ် January 2018 ၸင်ႇၵွၺ်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼႆ ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ် ၵဵပ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၶေႃႈလႆႈၸႂ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်း ၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ (JICM) ပွၵ်ႈၵမ်း-6 ဢၼ်ၸတ်းတီႈလုမ်း NRPC ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝၼ်းထီႉ-27 ပူၼ်ႉမႃး လႆႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆ။
တီႈဢၼ်ၶၢႆႉဝၼ်းလိူၼ် ပၢင်ၵုမ်းလူင် ပၢင်လူင် 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ ၵႂႃႇၸတ်းၼႂ်းပီႊ-2018 ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ဢၼ်တေၸတ်းၼိုင်ႈပီႊလႂ် 2-ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈဢိင်ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလီတီႈသုတ်း ပုၼ်ႈတႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၼင်ႇၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA မီးၼၼ်ႉသေ ပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင် 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊၼႆႉ ၼိုင်ႈပီႊလႂ် တေလႆႈၸတ်းႁဵတ်း 2-ပွၵ်ႈ၊ ပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း-2 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 24-29 May 2017 ပူၼ်ႉမႃးသေ တေလႆႈဝႃႈၼႂ်းပီႊ-2017 ၼႆႉ တိုၵ်ႉလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပွၵ်ႈလဵဝ် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း / တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၼ်းထိ 2 လိူၼ်ၵျၼ်ႊၼိဝ်ႊရီ ၵၢင်ၶမ်ႈ 9 မူင်းပၢႆ ဢူၺ်းၵေႃႉၶႃႈႁဝ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉထၢမ်မႃးဝႃႈ “ၼၢႆးၼူၼ်း – လၢတ်ႈပၼ်ၵႂၢမ်းၼႂ်းဢူၵ်းၼႂ်းၸႂ် ဢၼ်ႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ်ဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၶွပ်ႈထူၼ်ႈ 70 ပီလူး ”- ၼႆလႄႈ ၶႃႈဝူၼ်ႉ ဢွၵ်းဢေႃၶႃႈပေႃးယုင်ႈယၢင်ႈၵႂႃႇမူတ်း။
ဝူၼ်ႉသင်လႃႇ ၼႆ- ၽူႈၼမ်းႁဝ်းၶႃႈ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ၸိူဝ်းပိုၼ်ႉပွႆႇပုၼ်ႈလီသုၼ်ႇတူဝ်သေ ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း ယိူင်းဢၢၼ်း ယိူင်းမၢႆတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈတေလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ။ ၸွင်ႇယိူင်းမၢႆၶဝ်ၸဝ်ႈ တဵမ်ထူၼ်ယူႇႁႃႉ။ ၶႃႈႁဝ်းၶဝ်သမ်ႉ ၸွင်ႇလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းဢၼ်တႄႉ မၼ်းႁႃႉ – ၼႆ။ ၶႃႈဝူၼ်ႉလႆႈဝႃႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းဢၼ်တႄႉမၼ်း ဢမ်ႇပႆႇမီးလူး….ၼႆ။
ၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ -မိူဝ်ႈပၢၼ် ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၼႃႈၽိူၵ်ႇၶဝ် ယိုတ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၽွင်းငမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၶႃႈႁဝ်းပႆႇၵိူတ်ႇလႄႈ ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ႁိုဝ်တႄႉတႄႉၼႆၶႃႈၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။
ၶႃႈၵိူတ်ႇဝၢႆးလင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတီႈ ၵလႃးၼႃႈၽိူၵ်ႇဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းလႆႈယႂ်ႇမႃႈၵႃႈသုင်မႃးႁၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၶႃႈယင်းပႆႇႁၼ် လွင်ႈၵတ်းယဵၼ် လွင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသင်ၶႃႈ။ ဢၼ်ၶႃႈႁၼ်တႄႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶႃႈတႄႇႁူႉလွင်ႈၵူၼ်းသေ ယႂ်ႇမႃႈၵႃႈသုင်မႃးၼႆႉ လႆႈႁၼ်လွင်ႈ ႁၢမ်ႈႁႄႉ၊ လွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် တိၺွပ်းၵၼ်ယူႇတႃႇသေႇ။ ၵႆႉၵႆႉလႆႈယိၼ်းသဵင်တွႆႇတႅင်ႈလဵၵ်း (ပၼ်ဢၶျၢၵ်ႈ) လႄႈလႆႈၵူဝ်ႁႄယူႇတႃႇသေႇ။
ပေႃးလႆႈယိၼ်းသဵင်တွႆႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈႁွပ်ႇဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈ သေ ပၢႆႈပႅပ်ႉပၢႆႈပဵမ်ႇၸွမ်းပူႇၸွမ်းၼၢႆးႁဝ်းၶႃႈ ႁဵတ်းၼႆမႃးၸဵမ်လဵၵ်ႉတေႃႇယႂ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။
ဢၼ်ၶႃႈတွင်းလႆႈၵိုမ်းၵိုမ်း ဢမ်ႇလိုမ်းလႆႈသေပွၵ်ႈ ႁၼ်ၼႂ်းတႃယူႇတႃႇသေႇၼႆႉတႄႉ – ၶၢဝ်းၵတ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မူၺ်သုမ်ႇဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ သဵင်ဢူၼ်ဢၢၼ်မေႃးမႄး သဵင်ႁွင်ႉသဵင်ႁႆႈ၊ သဵင်ပေႃႉႁႅမ် သဵင်လႅၼ်ႈပၢႆႈ ။ ၶႃႈၵူဝ်သမ်ႉပေႃးသၼ်ႇယူႇၵေႃႈ လႆႈယိၼ်းသဵင် မႄႈထဝ်ႈၶႃႈတိူင်ႇၵၢဝ်ႇ ယွၼ်းသူးၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၶႅၼ်းၸႂ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ပေႃးထိုင်သဵင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၵေႃႉလႂ်ၺႃးပေႃႉ ၵေႃႉလႂ်ၺႃးတိၶျေႃး ၼႆယူႇတႃႇသေႇ။ ယူႇတီႈတူဝ်ၶႃႈသေ ၸင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈယင်းဢမ်ႇပႆႇႁူႉလွင်ႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းသင်ပုၼ်ႉ။
ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႂ်းဝဵင်း ။ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈ ၶၢဝ်းပိၵ်ႉႁဵၼ်းသေ ႁဝ်းၶႃႈမိူဝ်းႁိူၼ်းၶိုၼ်းၵေႃႈ ၵမ်းၵမ်းၺႃးၸူၼ်ၸွမ်းတၢင်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသိုၵ်းသိူဝ်လႄႈ ႁိူၼ်းႁဝ်းၶႃႈၾႆးမႆႈၵႂႃႇ ၺႃးသွင်သၢမ်ပွၵ်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသိုၵ်းသိူဝ်သေ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ၵမ်းၵမ်းၺႃးပိၵ်ႉ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆးပၺႃႇလႆႈတူၵ်းလႃႈတူၵ်းလိုၼ်း။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်း ၊ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ် ။ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈလိူဝ်ၵဝ်ႇသေ ၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ။ ၸႂ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ယိုတ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃး၊ တိၺွပ်းဢဝ်ၵိၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆးမူမႃၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသူင်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၸူးၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼၢင်းယိင်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း။ ထိုင်တီႈဝၢႆးမႃးဢဝ်ယဵၼ်းပဵၼ်ၾိင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇ။
ပၢႆးပၺႃႇ ပၢႆးယူႇလီ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇလီမႃးသေဢမ်ႇၵႃး သူၼ်ယႃႈ၊ ပၢင်တေႃႇလွင်း၊ႁူင်းႁုင်ယႃႈၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၵူၼ်းၵိၼ်လဝ်ႈၵိၼ်ယႃႈၼမ်မႃးလႄႈ ၼႃႈႁိူၼ်းလုလႅဝ်ၵႂႃႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ လႆႈႁၼ်မႃးတႂ်ႈၼႃႈတႂ်ႈတႃ ၸႂ်ပေႃးဢမ်ႇလီ။ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈဢၼ်ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၶဝ်လႆႈလႃးလႃး။ လွင်ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈၼမ်၊ ၸႂ်ႉဢမ်းၼၢတ်ႈၽိတ်းပၵ်းပိူင်၊ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႃႇထိူၼ်ႇလႄႈၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝႃႉ ၵႃႉၶၢႆလႆႈငိုၼ်းသႂ်ႇထွင်းၶဝ်။ ယဵၼ်းပဵၼ်မိူင်းဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈမီးၶုၼ်။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵၼ်း၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်းမေႃပၺႃႇဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵၼ်းမႃးသေဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇပိုၼ်ၽႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း။ထိုင်တီႈမိူဝ်းၼႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇပေႃးလႆႈသုတ်းႁၢႆ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂ်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵေႃႈ ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉပီၼိုင်ႈ ၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ။ ဢၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈမိူင်းသေ လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ပဵၼ်ၶီႈၶႃႈ ဝၢၼ်ႈပိူၼ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈ ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်း။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၽၢၼ်ပေႃႈမႄႈ၊ မႄႈႁၢင်ႉ ပေႃႈမၢႆႈ၊ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၼမ်တိူဝ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၵူႈဝၼ်းၵူႈဝၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၽွၼ်းပၢင်ႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ၶႃႈၼၢင်းႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။
ဝၢၼ်ႈမိူင်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လုမ်ႈၾႃႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပူၼ်ႉလွတ်ႈဢွၵ်ႇတႂ်ႈမိုဝ်း ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းၵုမ်းၵမ်သေ လႆႈၽူႈၼမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး သွင်ၸုပ်ႈယဝ်ႉဝႃႈၼႆသေတႃႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းၶဝ် မုင်ႈမွင်ၶႂ်ႈလႆႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ယင်းပႆႇႁၼ်သဵၼ်တၢင်းသေဢိတ်း၊ ယင်းတိုၵ်ႉတေလႆႈၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းၵႆယူႇ။
ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇပဵၼ်မိူင်းတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း တိုၵ်ႉယိုဝ်းၵၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်း ၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။ ၶႃႈၶႂ်ႈထၢမ်ဝႃႈ တႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃဢၼ်ၼႆႉ သမ်ႉတေလႆႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်ၼၢၼ်းထႅင်ႈၵႃႈႁိုဝ်။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတေလႆႈပၼ်ဢၼႃႇၵၢတ်ႈမိူဝ်းၼႃႈၶဝ်ထႅင်ႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းတေလႆႈပၼ် ၼမ်ႉႁိူဝ်ႇၼမ်ႉၶႆး၊ ဢသၢၵ်ႈသၢႆၸႂ်ထႅင်ႈၵႃႈႁိုဝ် ၊တေလႆႈပၼ် ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ထႅင်ႈၵႃႈႁိုဝ် ပၢင်တိုၵ်းၸင်ႇတေယဵၼ်။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလႆႈယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်မိူင်းတင်းသဵင်ႈ လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးၸႂ် ပၢႆးတူဝ်မႃးၵေႃႈ ယူတ်းယႃဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈယဝ်ႉၶႃႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႆႉသေ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၶိူဝ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ လွင်ႈပႅင်းၸင်းၵၼ် လွင်ႈၶႂ်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵၼ်ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်း ။
ၶႃႈၼၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၾၢႆႇတၢင်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပၼ်တီႈယူႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁၵ်ႉသႃဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇၸိုင် တေၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃတၢင်းၼမ်တၢင်းလၢႆ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၾၢႆႇတၢင်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းတေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇပၼ်တီႈယူႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ ပၢင်တိုၵ်းတႃႇလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတႂ်ႈမိုဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ ယဵၼ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းလဵဝ်ၵၼ်ၶိုၼ်း။ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ဢမ်ႇလီဢဝ်ၵုင်ႇဢဝ်မုၼ် ဢမ်ႇလီယွင်ႈ ယေႃးၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼၼ်ႉသေဢိတ်း။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈၼမ်းႁဝ်းၶႃႈ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၽူႈပိုၼ်ႉပွႆႇသၢႆၸႂ်တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ဢိၵ်ႇပႃးတင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵေႃႈတေဢမ်ႇမုင်ႈ မွင်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေဢိတ်း- ယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ။ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸိူဝ်းၶဝ်ၵေႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လဵဝ်ၵၼ်၊ ၵိူတ်ႇၼႂ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်လႄႈ ၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်တိုၼ်းတေဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶႂ်ႈၽၢတ်ႇ ဢွၵ်ႇပူၵ်းတင်ႈႁင်းၶေႃလႃးလႃး -ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ။
ဢၼ်လႆႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉၵေႃႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းလႄႈၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းပဵၼ်ထမ်း ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈပူၼ်ႉလွတ်ႈလွင်ႈပေႉၵိၼ်တဵၵ်းတဵင်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵႅတ်ႇၶႄလႆႈ ၽႃသႃ ၊ သႃသၼႃ၊ ၶိူဝ်းၵူၼ်း၊ ၾိင်ႈငႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ၼႂ်းမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သေ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈ သုၼ်ႇသွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ၊ လွင်ႈႁႃတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ လွင်ႈတၢင်းႁူႉၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈၸင်ႇလႆႈၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းမႃး။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် သင်ဝႃႈၵိုတ်းလႆႈပၢင်တိုၵ်းဝႆးဝႆးသေ ပိုတ်ႇတၢင်းပၼ်ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၼႆၸိုင် တေၸၢင်ႈယူတ်းယႃပၼ်ပၢႆးၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈသေဢမ်ႇၵႃး တေၸၢင်ႈလႆႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းဢၼ်ၸိုၼ်ႈသႂ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ဢၼ်ပၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈဢမ်ႇႁၢင်ႉၼႆ ၶႃႈၼၢင်းလႆႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။


text:
ၸွမ်းၼင်ႇပၢင်ၵုမ်ၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးသေယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁူႉငိၼ်းဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီ 21 ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ၼၼ်ႉ တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ်ၼႃႈလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ မွၵ်ႈဝၼ်းတီႈ 30 ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼၼ်ႉ။
တီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉတႄႉ ၸွမ်းၼင်ႇၾၢႆႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်လႄႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတၢင်းၾၢႆႇ တပ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ၵႂႃႇဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်တေႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊတေမႃးၼႆႉ တေဢမ်ႇဢုပ်ႇ ၸွမ်းလွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇသေပွၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေပႆႇဢုပ်ႇသေ တေၶၢႆႉလိူၼ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈၵမ်း ၼိုင်ႈ လႆႈႁၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈတူၵ်းလူင်းၵႂႃႇၵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ၵမ်းၼႆႉ ၼႂ်းၸူဝ်ႈၸႃႈၶၢဝ်းၶိဝ်းၼႆႉ ၶၢဝ်ႇသဵင်ဢၼ်ဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈ ပၢင်လူင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်လူင် ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်ဢၼ်တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉၵူၺ်း တင်ႈသဝ်း မီးဝႆႉၶၢၼ်ႉတွၼ်ႈပိူင်လူင်ၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ လင်ယွၼ်ႈလိုဝ်းယႂ်ႇမႃးတႄႉတႄႉ။ ပေႃးသမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵႂၢမ်းမၢႆပၢင်လူင် လူႉၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၸိုင် တႃႇတေပဵၼ်မႃး ပိူင်ငဝ်ႈပိုၼ်းမိူင်း 1947 ဢၼ်ႁပ်ႉပၢၵ်ႇဝႆႉပၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်တင်းဝႃႈ လူႉၵွႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ တေလႆႈၵဵပ်းတီႈပွင်ႇၸိူင်ႉၼၼ်။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်လူႉယဝ်ႉလႄႈ ပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်လႆႈၸႂ်ၵၼ်သေ ႁူမ်ႈၽွတ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းပႃႈလႅဝ်ၵႂႃႇယဝ်ႉၼႄႇ ႁဝ်းၶႃႈ တေမႃးထတ်း သၢင်ဢၼ်ၼႆႉဢိတ်းၼိုင်ႈ။
လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ ပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လူႉ ဢမ်ႇလူႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တေႇမႃးတီႈပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈပီၵၢႆ ပေႃးဢဝ်ဝၼ်းတီႈဝႃႈၵေႃႈ တေပဵၼ် 2017 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼႃႊဝႃႊရီႊ 5 ဝၼ်း ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းထၢမ်သဵင်ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် တႅၼ်းၽွင်းဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းမႃး မိူဝ်ႈ 1947 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိူဝ်ႊရီႊ 12 ဝၼ်းၼၼ်ႉ။ ၽွင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸွင်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မၼ်ႈၵိုမ်းဝႆႉယူႇႁိုဝ် ၸွင်ႇၸၢင်ႈပၼ်လႆႈၽိုၼ်မိူၼ်မၼ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပၢင်ၵုမ်ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီ 21 ၼၼ်ႉ မၼ်းတေၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၼႂ်းၶၼ်ႉတွၼ်ႈဢၼ် လႂ်ၼႆၶႃႈ။ ၶေႃႈထၢမ်တႄႉ ဝႃႈဝႆႉၼၼ်ၶႃႈၼႃ။
ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 3 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 5 ပီ 2017 တၢင်တူဝ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ႁွင်ႈၵၢၼ်လုမ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ယဝ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းၾၢႆႇၸိသင်ႇ ဢူးသေႃႇထေး ၸင်ႇတွပ်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ ၶေႃႈမုလ်းဢၼ်ပႃး ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင် လူင်ၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၶတ်းသၢၼ်တၢင်း ၶေႃႈႁႅၼ်းတမ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆၸိုင် တေၶဝ်ႈဝွင်ႇယူႇ ႁၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် သိုပ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉပႃးမႃးလွင်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်ၵူၺ်း ဢၼ်ၸႂ်ႇပိူင်လူင်ဝႃႈၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ။ ၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆႉ ၵိူတ်ႇမီးမႃးၼိုင်ႈၶူပ်ႇယဝ်ႉ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉသေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းလႄႈသင် ၼႂ်းၵူၼ်းၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ၶဝ်လႄႈသင် ႁႂ်ႈပေႃးဝႃႈထတ်းသၢင် ၸွပ်ႇထၢမ်ၵၼ် ၶိုၼ်း တူၵ်းၶွင်ႉတူၵ်းဢႅင်ႇပႆႇႁၼ်မီးမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈၸတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၸိူဝ်းယူႇလွမ်ႉႁွပ်ႈတေႃႇ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈၸုမ်းၼူၵ်ႉယုင်းၼၼ်ႉတႄႉ တႅမ်ႈယဝ်ႉတႅမ်ႈထႅင်ႈ ယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၼ်ယူႇ။
ပေႃးတေႁုပ်ႈတူၺ်းၼမ်ႉၵႂၢမ်းၶဝ်ၼႆၸိုင် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇမီးမႃးယွၼ်ႉၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ႁပ်ႉႁူႉၸၵ်း ပဵၼ်ဝႃႈၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၼၼ်ႉလႄႈ ၸမ်းဝႃႈဢမ်ႇမီးမႃးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၵေႃႈ တေပႆႇပဵၼ်မႃးလႆႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယွၼ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸင်ႇတၵ်းမီးမႃး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 1947 ဢၼ်ႁပ်ႉပၢၵ်ႇပၼ်လွင်ႈတၢင်းသိူဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းလွႆၶဝ် မီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းပဵၼ် လၢႆးမိုဝ်း ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်းလႄႈ ႁူဝ်ၼႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ႁူမ်ႈၶိုင်ပွင်မႃးလႄႈ ပဵၼ်ၵတိၵႂၢမ်းမၼ်ႈ ဢၼ်ၽူႈလႂ်ၽႂ် ဢမ်ႇၸင်ႈၶၼ်သဵင် တၢင်းၼႃႈဢၼ်ၶဝ်တႅမ်ႈဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတေသိုပ်ႇတၢမ်လမ်း လႅမ်ႉတူၺ်းတီႈ လိၼ်ႉႁႂ်ႈပေႃးသုတ်းၵႂႃႇလႄႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ဢိၵ်ႇပႃး ၶေႃႈႁပ်ႉပၢၵ်ႇ လွင်ႈမီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇ ဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တေဢဝ် 1947 တေႃႇထိုင် 1962 ၵွၼ်ႇၸွမ်သိုၵ်းၼေႇဝိၼ်း ပႆႇယိုတ်း ဢႃႈၼႃႇၸႄႈမိူင်းၼၼ်ႉၵူၺ်း သမ်ႉၶိုၼ်းဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။ ယၢမ်းဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းၼေႇဝိၼ်းၵွၼ်းမိူင်း ယၢမ်းလၵ်းမိူင်း 1974 တိုၵ်ႉမၼ်ႈလႄႈ ယၢမ်းၸုမ်းသိုၵ်းၵွၼ်းမိူင်း တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလၵ်းမိူင်း 2008 တိုၵ်ႉမၼ်ႈယူႇၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ လိၵ်ႈႁူမ်ႈ မၢႆပၢင်လူင် ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လူႉၸွမ်းယဝ်ႉၶဝ်ၶႂ်ႈဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ် ၶႃႈၼႃ။
ပေႃးၼၼ် ယူႇတီႈၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတေလႆႈမီးမႃးၶေႃႈထၢမ်ယဝ်ႉ ပေႃးႁၼ်ထိုင်ဝႃႈၵႂၢမ်းမၼ်ႈ ပၢင် လူင်မီးယဝ်ႉၼႆၸိုင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်ၵိူတ်ႇမီးမႃး ယွၼ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလူႉလႅဝ်ပႃးယဝ်ႉႁႃႉ ႁွင်ႈ ၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇလုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းတေႃႇ ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉ ၶွင်လၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ လႆႈလုမ်းလုမ်းယူႇႁိုဝ်၊ ၶွင်ႇသီႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢၼ်ယိုတ်းသိမ်းဢႃႈၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းမိူဝ်ႈ 1962 ဢၼ် ႁွင်ႉဝႃႈ (တော်လှန်ရေးကောင်စီ)၊ ၸုမ်းမသလ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစည်ပါတီ) ဢၼ်ယူႇၾၢႆႇ လဵဝ်ႁၢင်းတၢမ်း လၵ်းမိူင်း 1974 ၼၼ်ႉလႂ်။ သမ်ႉၸုမ်း ၼဝတ၊ ၸုမ်းၼဢၽ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းယိုတ်းသိမ်း ဢႃႈၼႃႇ မႃးၼၼ်ႉလႂ် ဢိၵ်ႇပႃးလၵ်းမိူင်း 2008 ဢၼ်ၸုမ်းၼဝတ၊ ၸုမ်းၼဢၽ ၶႅၼ်ႇတႅမ်ႈမႃးၸိူင်ႉၼၼ် လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းၼူၵ်ႉယုင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ယွမ်းႁပ်ႉ ယိုၼ်ယၢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လူၺ်ႈ ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းယဝ်ႉႁႃႉၼႆ တေလႆႈထၢမ်ၵၼ် တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်းယဝ်ႉ။
ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ မႃးသႂ်ႇသွႆႈမၼ်းဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီ 21 ၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇဢီႇသင်ၶႃႈလႃႇ။ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် သေယဝ်ႉ။ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၶၢတ်းၶွင်ၵၼ်ယူႇ ၼႂ်းၵႄႈၸဝ်ႈဢႃႈၼႃႇသိုၵ်းသိူဝ်လႄႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတၢင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ႁၵ်ႉသႃၾိင်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ ဢၼ်တၢင်တူဝ်ၸုမ်းၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ သွင်ပႃႈ သွင်ၾၢႆႇၼႆႉၵူၺ်း ပေႃးဝႃႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈမုင်းမွင်းပိူဝ်ႈတႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၸွမ်း ထမ်းတြႃး ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁွင်ႉပၢၵ်ႇဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ လၢႆးႁဵတ်းလႄႈ တင်းလၢတ်ႈ ဢမ်ႇမႃးမႅၼ်ႈၶွႆႈၵၼ် ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။
သင်ဝႃႈ ပေႃးၵူၺ်းယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းၼူၵ်ႉယုင်း တေႁပ်ႉဢဝ် 2008 ၼႆႉပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢမ်ႇၶတ်းၸႂ်မူၼ်ႉ မႄးပိူဝ်ႈတႃႇ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းႁႂ်ႈၽဵင်ႇငၢမ်ႇၸွမ်း ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆၸိုင် ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းႁဝ်းၶႃႈၵူၺ်း ၸင်ႈတေ လႆႈပၼ်ၶေႃႈၶၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈဝႃႈ ပေႃးၽူႈလၵ်ႉႁၢႆသၢႆပိုၼ်း ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတၢင်း ၵေႃႉပွႆႇလိုမ်းပႅတ်ႈသၢႆပိုၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတၢင်ႇတၢင်းၽိတ်း ထုၵ်ႇတူတ်ႈထုၵ်ႇတၢမ်ႇၼင်ႇၵၼ်ၵူၺ်းလႄႈ တၵ်းၺႃးလွင်ႈၵူၼ်းမိူင်း သၢၼ်ၶတ်း ၽိုၼ်ႉဝၢႆႇၶိုၼ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ယွၼ်းထတ်းႁၼ်ၼင်ႇၼႆသေ ၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ


text:
ၽွင်းၽူၺ်ႇ Window 7 ၶိုၼ်းမႃး ေပႃးထၢမ်ဝႃႈ Window Activation ေတႁဵတ်းႁူိဝ်မွတ်ႇပႅတ်ႈ
ယွၼ်ႉသူ ၸ်ႂႉတိုဝ်းၶွင် copy ၊သမ်ႉထႅင်ႈ ယွၼ်ႉသူ Update (KB971033) ႄလႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈသူ Install သ်ႂႇ Window ၼၼ်ႉ ၽူႈ ၶပ်းၶိုင်ၶဝ် သမ်ႉေပႃးေမးဝႆႉလီငၢမ်းယဝ်ႉၶႃႈ။ ေပႃးၵူဝ် Window Activation ထၢမ်မႃးၼႆ သူေတလႆႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ Update မၼ်းယဝ်ႉ ၵူၺ်း ၽူႈၸ်ႂႉတိုဝ်းၵမ်ႉၼမ်ၼမ် ဢမ်ႇေပႃးၶႆႉမွတ်ႇပႅတ် Updates မၼ်း ဢမ်ႇပဵၼ်သင်ႁဝ်းၶႃႈ ေတတၢင်ႇပၼ် ဝႆႉတၢင်းတ်ႂႈၼႆႉၶႃႈ ။ေပႃးၽ်ႂၶႆႉၽူၺ်ႇ Update မၼ်းၼႆ သ်ႂႇ ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းသ်ႂႇဝႆႉတၢင်းတ်ႂႈၼၼ်ႉ ဝႆႉေသ ၸင်ႇၽူၺ်ႇ Update မၼ်းေတလီၶႃႈ။
တွၼ်ႈတႃႇ- 64-bit (x64) KB971033-x64.msu
တွၼ်ႈတႃႇၽူႈဢၼ်ၽူၺ်ႇ Update မၼ်းဝႆႉေသ Window Activation ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸၼ်ဢဝ် တင်းတ်ႂႈ ၼႆႉၶႃႈ-
ေပႃးၽူၺ်ႇဢၼ်ၼႆႉ ေတလႆႈပဵၼ် Run As Administrator ၊ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိူင်ႈ ေတထၢမ်မႃး တႃႇ Restart ၊ ၶိုၼ်းၽူၺ်ႇ RemoveWAT.exe ၶိုၼ်းယဝ်ႉတဵတ်း Remove WAT၊ Restart ၶိုၼ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ၊
လႆႈယဝ်ႉၶႃႈ ေပႃးၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼႆ ေတဢမ်ႇမီး ၶႅပ်းႁၢင်ႈ မၢႆၼိုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈ။
မီးေၶႃႈထၢမ်သင် ထၢမ်မႃးၶႃႈႄလႈ။
Filed Under: Activation , Window 7


text:
တၢင်းဝူၼ့်ဢၼ်လူၼ့်ဢွၵ်ႇပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း
တၢင်းဝူၼ့်ဢၼ်လူၼ့်ဢွၵ်ႇပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း
မိူဝ်ႈၼႆ့ ဢဝ်တႃယၵ့်တူၺ်းမႅၼ်ႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းၸႂ်ဝူၼ့်ၶၢင်းဝႃႈ "ဢေႃး ၶၢဝ်းယၢမ်းပေႃးတေမူတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈပီၼိုင်ႈယဝ့်လူး" ၼႆယူႇ။ ဝႃႈလႃးၵေႃႈ ၸူဝ်ႈဝၼ်းပွတ်းမႃးႁိုဝ်ၼႄႇဝႃႈ။ ၼႃႈၵၢၼ်သင်ၵေႃႈ ပႆႇပႃႈယဝ့်တူဝ်ႈ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းၵေႃႈ ပႄ့မႃးၸဵဝ်းမူတ်းၸဵဝ်းသဵင်ႈပေႃးတၢၼ်ႇၼႆ့။ ဢၼ်ၵူၼ်းဢႅင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ဝႃႈ "Time is flying ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ မိၼ်ယူႇ" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့် ပဵၼ်ၸိူင့်ၼႆယဝ့်ယူဝ့် တေႃႈဝႃႈၵေႃႈႉႉႉၼႆ။
ၼႃႈၵၢၼ်ၵေႃႈ မိူၼ်လႅပ်ႈသုၵ့်သၢၵ့် ယုင်ႈယၢၵ်ႈယူႇသေႇသေႇ။ ပုၼ်ႈႁဝ်း ပုၼ်ႈပိူၼ်ႈ၊ ၵမ့်ဝႃႈ တႃႇၵေႃႉၼၼ့်ၵေႃႉၼႆ့၊ ၵမ့်သမ့်ဝႃႈ တႃႇဢၼ်ၼၼ့်ဢၼ်ၼႆ့။ ၸိူဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶိုတ်းၶၢဝ်းၶိုတ်းယၢမ်းၵေႃႈ သမ့်ပေႃးၶပ့်ယႆလူင်ၵႂႃႇ။ ဢေႃးႉႉႉ ၵၢၼ်လူင်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆ့ လႅပ်ႈပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈယဝ့်ၸၢင်ႈတူဝ်ႈလႆႈသေပွၵ်ႈယဝ့်ၼေႃ။ ၵၢၼ်သုၵ့်ယုင်ႈပေႃးတၢၼ်ႇၼႆ့ ၸွင်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇတၢႆႁိုဝ့်? ၼႆ ၵဝ်ၶႃႈၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၵႂၢမ်းထၢမ်ၶေႃႈၼၼ့်သေ ၶူၼ်ၼိူဝ့်ပေႃးတုမ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႈ။ ၵႂၢမ်းထၢမ်ၶေႃႈၼႆ့တႄ့ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းထၢမ်ဢၼ်တပေးၽူႈၵတ့်ၶႅၼ်ႇလူင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်မႁႃသီဝ တီႈမိူင်းသီႇႁူဝ်ႇမိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈၼၼ့်ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ၶိုၼ်းထၢမ်ၶိုၼ်းသြႃႇမၼ်းၸဝ်ႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။
ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်မႁႃသီဝၼႆ့ ပဵၼ်ၽူႈၵတ့်ၶႅၼ်ႇလူင့်လႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇတႄ့တႄ့ဝႃႈဝႃႈလႄႈ မီးလုၵ်ႈၼွင့်တပေး လုၵ့်တၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ်မႃးႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃတမ်ႈတီႈမၼ်းၸဝ်ႈ တင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ့်။ လုၵ်ႈၼွင့်မၼ်းၸဝ်ႈ မီးၼမ်တႄ့ၼမ်ဝႃႈယဝ့်။ လုၵ်ႈၼွင့်တပေး ဢၼ်မႃးႁဵၼ်းဢဝ်ၵႂၢမ်းသင်ႇၵႂၢမ်းသွၼ်တီႈမၼ်းၸဝ်ႈသယဝေ့် ၸိူဝ်းဢၼ်ၽိုၵ်းၵျၢင့်ၽိုၵ်းၵမ်ၸွမ်းသေ ထိုင်ပဵၼ်ၸဝ်ႈလီၸဝ်ႈမႅတ်ႈ ၸဝ်ႈရႁၼ်းတႃႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ့်။
ၵမ်းၼႆ့ မီးဝၼ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တပေးမၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁွတ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈရႁၼ်းတႃႇၵႂႃႇၼၼ့်ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ဝူၼ့်မႅၼ်ႈဝႃႈ "ၶူးသွၼ်လူင်ၵဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်မႁႃသီဝၼႆ့ မီးၵေးၸူးၽွၼ်းပၢင်ႈၼိူဝ်ၵဝ်တႄ့ယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈသေလႄႈ ၵဝ်ၸင်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈၸဝ်ႈရႁၼ်းတႃႇၸဝ်ႈၼိုင်ႈသေ မီးၺၢၼ်ႇဢၽိၺၢၼ်ႇၸိူင့်ၼႆယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶူးသွၼ်လူင်ၵဝ် ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်ပႃးၼႆ့ တြႃးမၼ်းၸဝ်ႈ ႁွတ်ႈထိုင်သၢင့်လႂ် ၸၼ့်လႂ်ယဝ့်ဢေ့"ၼႆသေ ဢဝ်ၺၢၼ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ တူၺ်းလူၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်းၸႂ် ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင် မႁႃသီဝၼၼ့်ယဝ့်။ ၽိူဝ်ႇၵမ်းၼၼ့် လႆႈႁၼ်ဝႃႈ "ဢေႃ ႉႉႉ ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင် မႁႃသီဝၼႆ့ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇၵူၺ်းလူင် ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈလူင့်လႅၼ်ႇၵတ့်ၶႅၼ်ႇ။ ၸၼ့်ထၢၼ်ႈတြႃးမၼ်းၸဝ်ႈတႄ့ တိုၵ့်ပဵၼ်ၸၼ့်ပုထုၸၼ်ႇ ၵူၼ်းၵၢင်လၢႆဢွၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈၵူၺ်းလူးၼႆ့" ၼႆယဝ့်။ သိုပ်ႇၼႆ့သေ မၼ်းၸဝ်ႈၶိုၼ်းဝူၼ့်ဝႃႈ "ဢေႃး ၶူးသွၼ်လူင်ႁဝ်းၼႆ့ ပဵၼ်တီႈပိုင်ႈဢိင်ၵိူဝ်းလီ လုၵ်ႈၼွင့်တပေး တင်းၼမ်တင်းလၢႆသေတႃႉ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ ယင်းပႆႇမီးတီႈပိုင်ႈဢိင်သင်လူးၼႆ့၊ ၵဝ်ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇ ပၼ်ၽၢင့်မၼ်းၸဝ်ႈလူးၵွၼ်ႇ" ၼႆသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူးတီႈၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်ယူႇယဝ့်။
ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်ၵေႃႈဝႃႈ "လုၵ်ႈၼွင့် မီးလွင်ႈတၢင်းသင်သမေႃးလႃႇ?" ၼႆယဝ့်။ လုၵ်ႈၼွင့်ၶိုၼ်းဝႃႈ "ၶႂ်ႈမႃးလဝ်ႈထၢမ် လွင်ႈတြႃးႁူဝ်ၼိုင်ႈ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်ႁဝ်းဢေႃႈ" ၼႆယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့ ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်ၶိုၼ်းဝႃႈ -
"ဢမ်ႇပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈ လုၵ်ႈၼွင့်ဢိူဝ်း" ၼႆယဝ့်။
တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်ပႃးၼႆ့ၼၼ့် မီးလုၵ်ႈၼွင့်ၼမ်ၼႃႇလူးၼေႃႈ၊ တင်းဝၼ်း တင်းဝၼ်း ၵုမ်ႇလႆႈသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈၼွင့် ၸုပ်ႈၼိုင်ႈယဝ့်ၸုပ်ႈၼိုင်ႈယူႇႁဵတ်းၼၼ်။ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈၼွင့်သုၼ်ႇတူဝ်ၵေႃႉလဵဝ်တႄ့ ႁိုဝ်ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈလႃႇၼေႃႈ။ ၵမ်းၼၼ့် လုၵ်ႈၼွင့်ၵေႃႉၼၼ့် ၶိုၼ်းလဝ်ႈထၢမ်ဝႃႈ "ပေႃးၸိူင့်ၼၼ် မိူဝ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်း တိုၵ့်ၸုၵ်းသေဝူၼ့်ဝႃႈ 'မိူဝ်ႈၼႆ့ ၵႂႃႇၶၢမ်ႇသွမ်းတၢင်းလႂ် တေလီဢေ့' ၼႆယူႇ ၼႂ်းသႃလႃးၼၼ့် ၶႃႈပေးတေယွၼ်းထၢမ် ၸွင်ႇလႆႈၶႃႈႁႃႉ?" ၼႆယဝ့်။ "ၶၢဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႅပ်ႈတၼ်း၊ လုၵ်ႈၼွင့်တင်းၼမ် ဢၼ်တထေၢမ်ထမ်းတြႃးတီႈၵဝ်ၼၼ့် ပေႃးၶပ့်ယႆပႂ်ႉဝႆ့ထႃႈယဝ့်" ၼႆယဝ့်။
လုၵ်ႈၼွင့်မၼ်းၶိုၼ်းသိုပ်ႇလဝ်ႈထၢမ်ဝႃႈ "ပေႃးၼၼ် မိူဝ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်း တိုၵ့်ပႆၶၢမ်ႇသွမ်းယူႇၼၼ့်လူး ၸွင်ႇတေမီးၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ်ၶႃႈပေးလႆႈထၢမ်ႁိုဝ်?" ၼႆယဝ့်။ "ၶၢဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ မီးလုၵ်ႈၼွင့်တင်းၼမ်တင်းလၢႆဢိူဝ်ႈ ဢၼ်မႃးထၢမ်ၵဝ်၊ ၵွပ်ႈၼႆ ဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်း" ၼႆယဝ့်။
ႁဵတ်းၼၼ်သေ လုၵ်ႈၼွင့်မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႉၼႆ့ သိုပ်ႇထၢမ် ၶၢဝ်းၶၢမ်ႇသွမ်းပွၵ်ႈမႃး၊ ၶၢဝ်းသုင်းသွမ်း ၸၵႂႃႇတေႃႇပေႃးထိုင်ယၢမ်းၼွၼ်း၊ ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်ၵေႃႈ ဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ဢမ်ႇတၼ်းၼႆယူႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် လုၵ်ႈၼွင့်မၼ်းၸဝ်ႈ ၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ "ၵၢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းသုၵ့်ယုင်ႈပေႃးတၢၼ်ႇၼႆ့ ၸွင်ႇၸဝ်ႈႁဝ်းမီးၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇတၢႆႁိုဝ့်?" ၼႆယူႇယဝ့်။
ၵႂၢမ်းထၢမ်ၶေႃႈၼႆ့ လႅပ်ႈတေပဵၼ်ၵႂၢမ်းထၢမ် ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈထဵၼ်လူင် တူၵ်းတူဝ်တူၵ်းၸႂ်ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ၼၼ့်ၶေႃႈၼိုင်ႈယူႇ။ ၵမ်းၼႆ့ လုၵ်ႈၼွင့်မၼ်းၶိုၼ်းသိုပ်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ "ၸဝ်ႈႁဝ်း သုၵ့်ယုင်ႈတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းတွၼ်ႈတႃႇ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်တြႃးတႄ့ ထုၵ်ႇလီမီးယူႇၶႃႈ။ တေႃႈလဵဝ်ၼႆ့ ၸဝ်ႈႁဝ်းၵူၺ်းမိူၼ် ပႅၼ်ႈဢိင်လင်ပလၢင်ႇၵူၺ်း။ ပဵၼ်တီႈပိုင်ႈတီႈဢိင်ပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉလၢႆလၢႆၵူၺ်း၊ တႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈႁဝ်းတႄ့ ယင်းပႆႇပႃႈမီးတြႃးလီတြႃးမႅတ်ႈ တႃႇပိုင်ႈဢိင်လူး။ ၵဝ်ၶႃႈတပေး မႃးၸူးၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆ့ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶႂ်ႈမႃးထၢမ်လွင်ႈတြႃးၶႃႈ၊ ၶႂ်ႈမႃးပၼ်ၽၢင့်ၸဝ်ႈႁဝ်းၵူၺ်း" ၼႆသေ ႁၢႆတူဝ်ၵႂႃႇၼႆယဝ့်။
ဝၢႆးသၼေၼ့် ၸဝ်ႈထဵၼ်လူင်မႁႃသီဝၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၵျၢင့်ၵမ်သေ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ထိုင်ပဵၼ်ၸဝ်ႈမႅတ်ႈရႁၼ်းတႃႇၵႂႃႇ ၼႆယဝ့်။
ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ဝႃႈ "ၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇတၢႆ ပေႃးဢမ်ႇမီးယဝ့်ၼႄႇ" ၼႆၼၼ့် ယူႇယူႇၵႆ့မႃးတွႆႇ မႃးယွၼ်ႈဝႆ့ တီႈႁူဝ်ၸႂ်ယူႇ။
ပေႃးတေယူႇတီႈၼႆႈသေ ဝိၼ်ႇဝၢႆႇတူၺ်းၶိုၼ်းပီၵဝ်ႇဝၼ်းၵဝ်ႇၸိူဝ်းပူၼ့်မႃးၼၼ့်ၸိုင် ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၵေႃႈ လႆႈႁၼ်တၢင်းဝူၼ့် တၢင်းလၢတ်ႈလႄႈ တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၸပ်းဢမ်ႇပႃး သတိတြႃးၼၼ့်တင်းၼမ်ယဝ့်။ ပေႃးဢမ်ႇမီးသတိၸိုင် ဝူၼ့်သင် လၢတ်ႈသင် ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈၽိတ်းၸၢင်ႈၽႅၵ်ႇယဝ့်ၼေႃႈ။ ပေႃးဝူၼ့်ၽိတ်း လၢတ်ႈၽိတ်း ႁဵတ်းၽိတ်းမႅၼ်ႈၵႂႃႇသေဢၼ်ဢၼ်ၵေႃႈ တၢင်းၼႅင်ၸႂ် တၢင်းၽိတ်းၸႂ် မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ လေႃးပႃးတၢင်းသေလၢႆ ဢၼ်ၵိုတ်းၶၢင့် ယၢင့်ထင် ၽင်မူၵ်းဝႆ့ယူႇ ၼႂ်းဢူၵ်းၼႂ်းၸႂ်ၼၼ့်ၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇဢေႇလူးၼႆ့ ႉႉႉ ၼႆ။ မၢင်ပွၵ်ႈပွၵ်ႈၵေႃႈ "ဢေႃႉႉႉ ၵူၼ်းၵၢင်လၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈလူး ၸၢင်ႈပဵၼ်သင် ဢၼ်ပိူၼ်ႈၽိတ်းမိူၼ်ႁဝ်းၵေႃႈ တေႃႈတေမီးယူႇယူဝ့်" ၼႆသေ ႁႃၵေႃႉႁႃသႄႈ ဢၼ်တေမႃးႁဵတ်းၽိတ်းၸွမ်းၸိူင့်ႁဝ်းၵေႃႈ တေႃႈတေႃႈတေၵႆ့မီးယူႇ။ ပေႃးတေတူၺ်းၶိုၼ်းၸိူဝ်းပူၼ့်မႃးၼၼ့်ၸိုင် မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းလႄႈ သမ့်ဢမ်ႇႁဵတ်း၊ မၢင်ပွၵ်ႈပွၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်းသေ သမ့်ႁဵတ်းၵႂႃႇ၊ မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ ႁဵတ်းဢမ်ႇၸွမ်း ဢမ်ႇၶိုတ်းၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းလႄႈ လႆလူႉလႆႈသုမ်း လႆႈတၢင်းၼႅင်ၸႂ်ၸိူဝ်းၼၼ့်ၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်ယူႇယဝ့်။
မိူဝ်ႈပေႃႈမႄႈ ပီႈၼွင့် မီးၼႂ်းမိူင်းၵူၼ်းယူႇၼၼ့် ဢမ်ႇထုၵ်ႇမေႃၵၼ် ဢမ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇတေႃႇၼႃႈၵၼ်၊ ထိုင်တီႈပေႃႈမႄႈ ပီႈၼွင့် လူႉႁၢႆတၢႆၵႂႃႇယဝ့် ၸင်ႇတေလႆႈတၢင်းၼႅင်ၸႂ်သေဝႃႈ "ဢေႃ ၵဝ်တမ့်တၼ်းလႆႈလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင့်ၵဝ်သင်လူးၼႆ့၊ ၵဝ်ၼႆ့ ႁဵတ်းလႆႈတႄ့လူးၼႆ့၊ သင်တႃႉၵဝ် ႁဵတ်းၼၼ်ႁဵတ်းၼႆလႃႈ၊ သင်တႃႉၵဝ် ယႃႇႁဵတ်းၼၼ်ႁဵတ်းၼႆလႃႈ" ၼႆသေ ၼႅင်ၸႂ်ယူႇၵေႃႈမီးယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၵႂၢမ်းတႆးၸင်ႇပေႃးမီးဝႆ့ဝႃႈ "သင်တႃႉ ဝႆ့ပႃႈၼႃႈ၊ ၵတ့်ၵႃႈ ဝႆ့ပႃႈလင်" ၼႆၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ဢၼ်ၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆ့ ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆ့ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းသင်ပွင်သင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်း၊ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈၼႅင်ၸႂ်ဝၢႆးလိုၼ်း ၼႆၼၼ့်ယဝ်ႈ။
တူၺ်းပၵ်းယဵၼ်ႈမၼ်းသေ တၢင်းဝူၼ့်ၶိုၼ်းထိုင်ၵႂႃႇတီႈ Janus ထႅင်ႈယဝ့်။ Janus ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၽီ ရေႃးမၶဝ်ယဝ့်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ ၵူၼ်းရေႃးမၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၽီပႂ်ႉၽၵ်းတူၼႆယဝ့်။ Janus ၼႆ့ ၽၵ်းတူမိူင်းၽီၵေႃႈ မၼ်းပႂ်ႉ၊ ၽၵ်းတူ တႃႇတေလုၵ့်တီႈ ပီၵဝ်ႇ ၶၢႆ့ၶဝ်ႈၸူးပီမႂ်ႇၼၼ့်ၵေႃႈ မၼ်းပႂ်ႉၼႆယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ လိူၼ်ဢႅင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် လိူၼ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ့် ၸင်ႇႁွင့်ဝႃႈ January ၼႆယဝ့်။
Janus ၼႆ့ ပဵၼ်ၽီဢၼ် မီးၼႃႈသွင်ၽၢၵ်ႇယဝ့်။ ၼႃႈတၢင်းၼႃႈလႄႈ ၼႃႈတၢင်းလင်ယဝ့်။ ၼႃႈတၢင်းလင်ၼၼ့် ပဵၼ်တႃႇတူၺ်းၶိုၼ်း ထတ်းသၢင်ၶိုၼ်းပီၵဝ်ႇသေ ၼႃႈတၢင်းၼႃႈသမ့် တႃႇတေတေႃႇၼႃႈၸူးပီမႂ်ႇ ၼႆယဝ့်။ ဢၼ်ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆ့ ၼႂ်းပီၵဝ်ႇၼၼ့် ႁဝ်းလႆႈဝူၼ့်ၽိတ်း လၢတ်ႈၽိတ်း ႁဵတ်းၽိတ်းသင်မႃးၼႆ ထုၵ်ႇလီထတ်းသၢင်တူၺ်းၶိုၼ်းဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်လႄႈ ၽိတ်းၼႆသေ သိုပ်ႇမူၼ့်မေး ၶၢႆ့ယၢင်ႈတေႃႇသူႈၵႂႃႇထႅင်ႈၼႂ်းပီမႂ်ႇၼႆယဝ့်။ ၽူႈၵတ့်ၶႅၼ်ႇပၢႆးသၢႆလူင် ဢၼ်ၸိုင်ႈ ဢၢႆးသတၢႆးၼၼ့်ယၢမ်ႈဝႃႈ "ၵဝ်ၼႆ့ ႁဵတ်းၽိတ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ % 99" ၼႆဝႃႇ။ တေႃႈၼင်ႇ ၽူႈလူင့်လႅၼ်ႇၵတ့်ၶႅၼ်ႇလူင် ၸိူင့်ၼင်ႇဢၢႆးသတၢႆးၼၼ့် ယင်းၽိတ်း % 99 ယဝ့်တႄ့ ၵူၼ်းၵၢင်လၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိူင့်ၼင်ႇႁဝ်းၼႆ့ ႁႃတီႈလၢတ်ႈႁိုဝ်မီးယဝ့်ၼေႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးတေၵုမ်ႇဝႃႈ ၵူဝ်ႁဵတ်းၽိတ်းသၢင်ႈၽိတ်းယူႇၵူၺ်းတႄ့ တႃႇတေသိုပ်ႇယၢင်ႈတေႃႇသူႈၵႂႃႇၼႃႈလႆႈၼႂ်းပီမႂ်ႇၼၼ့်သမ့် ႁိုဝ်တေၸၢင်ႈယဝ့်လႃႇ။ တေႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ၵုမ်ႇၵူဝ်သေၵႂင်မိုင်ယူႇၵူၺ်းသေယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။ တီႈၼႆႈ Hegal ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ Panic of error is the death of progress လွင်ႈၵူဝ်ၽိတ်းၼႆ့ ပဵၼ်လွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၼႆယဝ့်။ ပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ၵုမ်ႇၵူဝ်ဢၼ်တေၸၢင်ႈၽိတ်းၼၼ့်သေ ၵႂင်မိုင် ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ယူႇတႄ့ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်။
မိူဝ်ႈၽွင်းပီၵဝ်ႇတေပူၼ့် ပီမႂ်ႇတေၽႅဝ်မႃးၼႆ့ ႁႂ်ႈမေႃယိူင်ႈၼင်ႇလၢႆး Janus ၼၼ့်သေ ထတ်းသၢင်မူၼ့်မေးတၢင်းၽိတ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႂ်းပီၵဝ်ႇၼၼ့်သေယဝ်ႉ သိုပ်ႇယၢင်ႈတေႃႇသူႈၵႂႃႇ ၼႂ်းပီမႂ်ႇၽႂ်မၼ်းသေၵမ်းၼေႃႈ။ ၵၢင်ၸႂ်ၼႂ်းၶေႃးတႄ့ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ လႆႈလွတ်ႈတၢင်းၼႅင်ၸႂ်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ လႆႈမီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ် ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းပီမႂ်ႇ တေႃႇထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူဝ်းၼႃႈ ၵူႈတႃႇသေႇၶႃႈ။
ပီႈၸၢႆးလူင်


text:
ဝႆးရၢတ်ႉသ် C
ဝႆးရၢတ်ႉသ် C
ၵႂၢမ်းၼမ်း
ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆးရၢတ်ႉသ် ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတပ်းလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႂႃႇၸပ်းၺႃးတိူဝ်ႉၺႃးမႅၼ်ႈလိူတ်ႈ ၵႃႈတီႈၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မီးဝႆႉဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼၼ်ႉၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C လႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၸိုင် ၽူႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ လၵ်ႈၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်မၼ်းဢမ်ႇထၢင်ႇၸႅင်ႈ။ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႉၼႆႉ တပ်းသမ်ႉပေႃးတေလုလႅဝ်မူတ်းယဝ်ႉ လၵ်ႈၶၼႃႇမၼ်းၸင်ႇတေပေႃႇၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈမၼ်းၼႄလၵ်ႈၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ လွင်ႈဝႃႈမၼ်းပဵၼ် ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသူႈႁူႉႁၼ်လႆႈၸႅင်ႈလႅင်းလီ။ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်လၵ်ႈၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ် တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်ယူႇယဝ်ႉ။ လၵ်ႈၶၼႃႇမၼ်းၸိုင် ၶဝ်ႈပႃး
- မိူၼ်မီးလူမ်းၼၢဝ်/လူမ်းသႃႈ ၸဵပ်းၼိူဝ်ႉၸဵပ်းၶႅၼ် ၵူၼ်ႉၵူၼ်ႉၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈ
- ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်
- ႁိူဝ်ႉမွၼ်ႈဢူၼ်ႈၼူၼ်းဝႆႉတႃႇသေႇ
- ၸႂ်ႉၸႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ၽူႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ဢမ်ႇသူၾၢင်ႉမႅၼ်ႈလွင်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁဵတ်းႁိုဝ်ၸပ်း ဝႆးရၢတ်ႉသ် C လႆႈ?
ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ၸၢင်ႈမီးဝႆႉ/ယူႇဝႆႉၸွမ်းလိူတ်ႈၽူႈမီးတၢင်းပဵၼ် ဝႆးရၢတ်ႉ C ၼၼ်ႉတႃႇသေႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ဝႆးရၢတ်ႉၸၢင်ႈၽႄႈၵႂႃႇၸွမ်း လွင်ႈထိတိူဝ်ႉလိူတ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ
- ႁူမ်ႈမိတ်ႈထႃႁူဝ်/မိတ်ႈထႃၼူတ်ႇလႄႈ မႆႉသီၶဵဝ်ႈၸွမ်းၵၼ်
- မိူဝ်ႈသမ်းၶဵမ်သမ်းယႃၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၶဵမ်မၢၵ်ႈလဵဝ်ၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽူႈၵိၼ်ၽူႈသမ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ႁူမ်ႈၶဵမ်မၢၵ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် တေၸၢင်ႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C တီႈၵၼ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ သမ်းတႃႇသေႇ၊ ၸႂ်ႉၶဵမ်ၸွမ်းၵၼ်ၵမ်းလဵဝ်ဢွၼ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈတိတ်းဝႆးရၢတ်ႉသ်တီႈၵၼ်လႆႈယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵႃႇမႁွမ်းသွင်ၸွမ်းၵၼ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉ C လႆႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ဢၼ်တိတ်းၸပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၵႃႇမႁွမ်းသွင်ၼႆႉ ဢမ်ႇသူႈမီးၵႃႈႁိုဝ်၊ မီးဢႄႇၼႃႇ။ တီႈဢၼ်ၸၢႆးတေႃႇၸၢႆး ႁဵတ်းၵႃႇမႁွမ်းသွင်ၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C လႆႈငၢႆႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁွမ်းသွင်ၸွမ်းၵူၼ်းၼႃႇမႂ်ႇၸိုင် ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉထူင်ယၢင်ယူႇယဝ်ႉ။
ၵူတ်ႇတူၺ်းတၢင်းပဵၼ်
ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ တိတ်းဝႆႉသေတႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းဢမ်ႇသူႈၼႄလၵ်ႈၶၼႃႇမၼ်းလႄႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈမီးလႆႈဝႆးရၢတ်ႉသ် C လႄႈသင်၊ သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇလဵၼ်ႈယႃသမ်းယႃယူႇလႄႈသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ် သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယၢမ်ႈလဵၼ်ႈယႃသမ်းယႃမႃးၵူႈပွၵ်ႈလႄႈသင် ၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇထုၵ်ႇလီၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းတၢင်းပဵၼ် ႁႂ်ႈႁူႉၸႅင်ႈလႅင်းယူႇယဝ်ႉ။
ႁူင်းယႃၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၵေႃႈ ႁပ်ႉၵူတ်ႇထတ်းပၼ် ဝႆးရၢတ်ႉ C ယူႇ။ ဢမ်ႇသုၵ်ႉသၢၵ်ႉလူင်လၢင်၊ လူဝ်ႇဢဝ်လိူတ်ႈသေ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၺ်း။
ယိုင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸဵဝ်းႁူႉ၊ ယိုင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸဵဝ်းယႃ၊ ယိုင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၸၢင်ႈၶႅၼ်းလႆႈငၢႆႈယဝ်ႉ။
လွင်ႈယူတ်းယႃဝႆးရၢတ်ႉသ် C
ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ဢဝ်တင်းယႃႈယႃ ဢၼ်တိုၵ်းတေႃးလႄႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆးရၢတ်ႉသ် ယႃႇႁႂ်ႈမၼ်းၽႄႈ လႄႈတင်းယႃႈယႃဢၼ်ယူတ်းယႃတပ်းၼၼ်ႉသေ ယူတ်းယႃလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ တီႈဢႄႇသုတ်း မီးၸိူဝ်ႉၾၼ်းမၼ်း ႁူၵ်းမဵဝ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်ႉၾၼ်းမၢင်မဵဝ်းၵေႃႈ ယူတ်းယႃလႆႈငၢႆႈသေ ၸိူဝ်ႉၾၼ်းမၢင်မဵဝ်းသမ်ႉ ယူတ်ႉယႃလႆႈယၢပ်ႇယဝ်ႉ။ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်းၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈၵူၼ်းၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉၾၼ်းမၢႆၼိုင်ႈၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ %50 ၼႆႉ ၸၢင်ႈယႃႁၢႆလႆႈသေ ၸိူဝ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉၾၼ်းမၢႆသၢမ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈယႃႁၢႆလႆႈ %80 ယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈယႃႈယႃၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈသၢင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃးယူႇၵူႈမိူဝ်ႈလႄႈ ဝၢႆးၼႆႉမႃး တေၸၢင်ႈယႃႁၢႆလႆႈငၢႆႈလူမ်သေမိူဝ်ႈလဵဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
လွၵ်းလၢႆးႁႄႉႁၢမ်ႈ
ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းပဵၼ်တပ်း တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်၊ ဢမ်ႇမီးယႃႈယႃႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆႉထႃႈ (vaccine) မၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတေယႃႇႁႂ်ႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ မီးယူႇသွင်လွင်ႈ။ ၼၼ်ႉၸိုင် -
- ယႃႇပေႁူမ်ႈၶဵမ်သမ်းယႃႈၸွမ်းၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ။ (ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵွမ်ႉၵႃႈၶဵမ်ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း မူၵ်ႇသမ်းၶဵမ်၊ ၸေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယႃႇပေႁူမ်ႈၵၼ်။)
- ယႃႇပေႁူမ်ႈမိတ်ႈထႃႁူဝ်၊ မႆႉသီၶဵဝ်ႈ၊ လႄႈ ၽႃႈၸဵတ်ႉၼႃႈ ၸွမ်းၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ။ (ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸပ်း ၸၢင်ႈၼုၵ်းလိူတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။)
သင်ႁဵတ်းလွင်ႈၵႃႇမႁွမ်းသွင်ၸွမ်းၽူႈဢၼ်မီးဝႆးရၢတ်ႉသ်ဝႆႉၼၼ်ႉၸိုင် ဢမ်ႇသူႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉၺႃးမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ လိူတ်ႈရႃႇသီႇတူၵ်း ဢမ်ႇၼၼ် သင်ၸိူဝ်ႉႁွမ်းသွင်ၸွမ်းၵၼ် လူၺ်ႈတၢင်းႁူးၵူၼ်ႈပေႃးၼႆၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸၢင်ႈမီးလွင်ႈဢွၵ်ႇလိူတ်ႈလႄႈ ၸၢင်ႈၸပ်းၸၢင်ႈၽႄႈဝႆးရၢတ်ႉသ် C တီႈၵၼ်လႆႈယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူဝ်ႈလိူတ်ႈယႃႇသီႇတူၵ်း၊ ဢမ်ႇႁွမ်းသွင်ၸွမ်းၵၼ် လူၺ်ႈတၢင်းႁူးၵူၼ်ႈပေႃးၼႆၸိုင် ဢမ်ႇသႂ်ႇဢမ်ႇသုပ်းထူင်ယၢင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးဢၼ်းတရၢႆးၵႃႈႁိုဝ်။
ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းလွင်ႈၵႃႇမႁွမ်းသွင် ၸွမ်းၵၼ်တင်းၵူၼ်းၵေႃႉမႂ်ႇၸိုင် ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈသုတ်းတႄႉ ၸႂ်ႉထူင်ယၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈတၢင်းပဵၼ်ဝႆးရၢတ်ႉသ် C
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁူၵ်းလိူၼ် မိူဝ်ႈတေႇၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၼ်ႉတေႃႇသူႈဝႆးရၢတ်ႉသ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁူၵ်းလိူၼ်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်တူဝ်ၶိင်းလႄႈ လွၵ်းပိူင်ႁဵတ်းၵၢၼ်တူဝ်ၶိင်းၽႂ်မၼ်းသေ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈတေႃႇသူႈဢဝ်ပႄႉလႆႈဝႆးရၢတ်ႉသ်ယူႇယဝ်ႉ။ မွၵ်ႈသီႇၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ ၸၢင်ႈတေႃႇသူႈ ပႄႉပုၼ်ႈဝႆးရၢတ်ႉသ်လႆႈယဝ်ႉ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁႅင်းၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ဢမ်ႇတေႃႇသူႈပႄႉပုၼ်ႈဝႆးရၢတ်ႉသ်လႆႈၸိုင် ဝႆးရၢတ်ႉသ်ၼႆႉ တေသိုပ်ႇယူႇဝႆးၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်း ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယူႇယဝ်ႉ။ သၢႆငၢႆတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းမႃးယိုင်ႈဝႆႉ/ၶၢင်ႉဝႆႉ/ႁင်းဝႆႉၼႂ်းလိူတ်ႈၶၢဝ်းႁိုင်လႄႈ ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ သၢႆငၢႆယိုင်ႈၶၢင်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ်သၢႆငၢႆတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈၵိၼ်လဝ်ႈ သမ်းယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ မၢင်ၸိူဝ်းၸိူဝ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈယူတ်းယႃႁၢႆလႆႈသေ ဝႆႉႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ သိပ်းပီယၢဝ်း သၢဝ်းပီႁိုင်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ဝၢႆးသေၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C ယဝ်ႉမွၵ်ႈသၢဝ်းပီၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ်တပ်းလုလႅဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈၵူၼ်းၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႃႈ 5 ၵေႃႉ 1 ၵေႃႉၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး တၢင်းပဵၼ်တပ်းလုလႅဝ်သေ ၼႂ်းၵႃႈ 20 ၵေႃႉ 1 ၵေႃႉၼႆႉသမ်ႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၶႅၼ်ႇသႃႇ တီႈတပ်းယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈဝႆးရၢတ်ႉသ် C
1) ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်း လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး?
တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်းလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇၸႅင်ႈ၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်းလႆႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈတေႃးတေႃး။
2) ၽူႈယိင်းလႄႈၽူႈၸၢႆး ၽႂ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉၼမ်သေၽႂ်?
ၽူၸၢႆးၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်သေၽူႈယိင်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၽူႈၸၢႆး ၵိၼ်လဝ်ႈၵိၼ်ယႃႈ သမ်းယႃႈၼမ်လိူဝ်သေၽူႈယိင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
3) လွင်ႈၵိၼ်လဝ်ႈၼႆႉ ၸွင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C လႆႈ?
လွင်ႈၵိၼ်လဝ်ႈလႄႈ လွင်ႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မီး ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ဝႆႉၼၼ်ႉ သင်မၼ်းၵိၼ်လဝ်ႈၸိုင် တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတပ်းမၼ်းၸဵဝ်းလူႉလႅဝ်ငၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
4) ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ၸၢင်ႈၽႄႈၸပ်းၵၼ်လႆႈတၢင်းလိူတ်ႈလႄႈ သင်ထုၵ်ႇယုင်းၶူပ်းၸိုင် ၸွင်ႇၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ်လႆႈ?
ပေႃးဢဝ်ၸွမ်းပိူင်မၼ်းဝႃႈၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ၽႄႈၵႂႃႇၸွမ်းလိူတ်ႈလႄႈ လႅပ်ႈတေၽႄႈၸွမ်းယုင်းၵႂႃႇလႆႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ႁႃႁၼ်တီႈၵူၼ်းၵူၺ်း။ ပေႃးတူၺ်းဢဝ်ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈၸိုင် မႃႉလႄႈလိင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C လႆႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈ ႁႃႁၼ်ဝႆးရၢတ်ႉသ် C တီႈယုင်း ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇမီး။ ၵူၼ်းဢၼ်ၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C တီႈယုင်းမႃးၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႈယၢမ်ႈႁၼ်ယၢမ်ႈငိၼ်း မေႃယႃလႄႈ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶဝ်ႁႃလၵ်းထၢၼ်မၼ်းႁၼ်သေပွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၵဝ်ၶႃႈလူပ်းလင်ဝႃႈ ဝႆးရၢတ်ႉသ် C ၼႆႉ ဢမ်ႇၸပ်းၵၼ်လႆႈ လူၺ်ႈတၢင်းယုင်းၶူပ်း။
ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈထုၵ်ႇယုင်းၶူပ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸပ်းဝႆးရၢတ်ႉသ် C လႆႈသေတႃႉ ၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းလႆႈလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇထုၵ်ႇယုင်းၶူပ်းၼၼ်ႉ လီလႆႈႁႄႉႁၢမ်ႈတႄႉတႄႉယူႇယဝ်ႉ။
5) တပ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သင်ပၼ် ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း?
- ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ၷလီႇၶူဝ်ႇꩡိၼ်ႇ (ထၢတ်ႈၶႃႇၿွၼ်ႇႁႆႉၻရဵတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢဵၼ်ႁႅင်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်း)
- ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ၼမ်ႉလီ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႆမၼ်းယၢႆႈလႅဝ်
- ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ၵွၼ်ႈယၢင်လိူတ်ႈ
- ၸတ်းၵၢၼ်လႄႈၽဵဝ်ႈဢွၵ်ႇပၼ်ထၢတ်ႈလဝ်ႈ၊ ငူၼ်ႉသၢၼ်၊ လႄႈ ယႃႈယႃတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ မီးတပ်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တပ်းၵူၼ်းၼႆႉ ၶႅင်ႁႅင်းလီတႄႉတႄႉ။ သမ်ႉပေႃးၸမ်တေလူႉလႅဝ်မူတ်းၵေႃႈ မၼ်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉလူႉလႅဝ်ဢိတ်းဢွတ်းၸိုင် မၼ်းၶိုၼ်းမႄးတူဝ်မၼ်းႁင်းၵူၺ်း ႁႂ်ႈလီၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၵႅတ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈပွတ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းႁုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉ။
- ပီႈၸၢႆးလူင် -
2015/April/22


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဝၼ်းႁႅင်း ၵၢၼ်၊ သုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 01/05/2018 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12:30 မူင်း ထိုင် 16:30 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းႁူႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်၊ ပေႃႇလသီႇ မုၵ်ႉၸုမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈ တိုၵ်းသူၼ်းပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈမေႃယူႇမေႃၵိၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ မၢႆမီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ ႁႂ်ႈမေႃလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈ ႁႂ်ႈမေႃထတ်းသၢင်ၶၢဝ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းႁူႉၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ လုမ်းမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းႁူႉၼၼ်ႉ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးမင်းၵွၼ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၶဝ်လၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း၊ ၸၢႆးလတ်း တိုၼ်းၶိူဝ်းလွႆ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်၊ ၸၢႆးၼၼ်ႇတေႃး သၼ်လွႆတွၼ်း ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈဢွၼ်ၼၢမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ။
ၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇ ၶမ်းသႅင် ႁူဝ်ပဝ်ႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဝဵင်းရယွင်း သပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ဝႂ် MOU ႁႅင်းၵၢၼ်ၼမ်းၶဝ်ႈ၊ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပၢတ်ႉသပွတ်ႇ၊ လွင်ႈဝႂ်ၶႂၢင်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် Work Permit ၊ လွင်ႈပၢတ်ႉသ ပွတ်ႇ(CI) ယူႇလႆႈမိူင်းထႆး ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။ လွင်ႈပၢတ်ႉသပွတ်ႇ (PJ) ယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း၊ လွင်ႈပၢတ်ႉသပွတ်ႇ(PV) တႃႇဢႅဝ်ႇ မိူင်း။ လွင်ႈႁဵတ်းဝႂ်ၶပ်းၶီႇလူတ်ႉၵႃး/ လူတ်ႉၶိူင်ႈလႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈတီႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသႅင်ဝၼ်း သပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈငိုၼ်းလိူၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉပေႉၵိၼ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ လွင်ႈႁူပ်ႉၽေး တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ တၢင်းၼွၵ်ႈ၊ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ သိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းႁူႉၵၼ် လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ယႃႇယူႇမဝ်ၵိၼ်မၢင်၊ လွင်ႈၽိတ်း ၽႅၵ်ႇၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းပိူၼ်ႈ၊ လွင်ႈဢဝ်တၢင်းႁူႉမေႃၼႂ်းမိူင်းပိူၼ်ႈသေ ႁႂ်ႈမိူဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈ ၵၢၼ်တႃငၢၼ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး။ လိူဝ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈ ယႃႇပေႉၵိၼ်ၵၼ် ယႃႇထၢင်ႇလဵၵ်ႉသႄႉသွမ်းၵၼ် လႄႈ ႁႂ်ႈမေႃတိုတ်ႉတၢႆးၵၼ်ၸုင် ၸၼ်ၵၼ် ၸဵမ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းၼႂ်းဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ပီ 2018 ၼႆႉသေ သင်ဝႃႈ မိူဝ်းၼႃႈမႃး တေႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈပၼ်ဝႆႉႁူဝ်ၶေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ၾၢႆႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေၸၢင်ႈမွၵ်ႇ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် မႃးသပ်းလႅင်းၼႄပၼ် ဝႃႈၼႆ။


text:
ၵူၼ်းၼုမ်ႇထုင်ႉၼမ်ႉပွင်ႈ လႄႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢိူင်ႇၵုင်းမူင်ႈ ၸေႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႃႇသၢၼ် ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉပွင်ႈ။
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းထိ 12 /06/2018 တီႈဝတ်ႉၵုင်းမူင်ႈဢိူင်ႇၵုင်းမူင်ႈ ထုင်ႉၼမ်ႉပွင်ႈ တူင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 80 ပၢႆ။
ၸၢႆးဝုၼ်းလႅင်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼမ်ႉပွင်ႈလၢတ်ႈတီႈၸုမ်း ၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼႆႉႁဝ်းၶႃႈလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ ၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉပဵၼ်ႁိုဝ်၊ မီးၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉၼိူဝ်ၶိူဝ်းႁဝ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼိူဝ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးႁဝ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉတင်းႁၼ်ၵၼ်လႆႈဢုပ်ႇၵၼ်လၢႆလၢႆႁူဝ်ၶေႃႈ။ – ဝႃႈၼႆ။
ထုင်ႉၼမ်ႉပွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ယၢမ်ႈမီးၸုမ်းႁူမ်ႈသၢၼ်ၶတ်းၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈ။ တိ ၺွပ်း ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈ၊ ၵူၼ်းၶၢႆယႃႈ သေတႃႉ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ယွၼ်ႉ မႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေၸင်ႇလႆႈၵိုတ်းၵိုတ်းယင်ႉၵႂႃႇတင်းႁိုင် – ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဝုၼ်းလႅင်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – ဢဝ်လၢႆးပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉၵူၼ်းၼုမ်ႇသေ ၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉသေႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ။ ယႃႈမဝ်းၵမ်ဢမ်ႇႁၢႆၵမ်းသိုဝ်ႈသေတႃႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းလူင်းၵႂႃႇၵမ်းဢိတ်းဢိတ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးလႃႉထူၺ်း ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၼမ်ႉပွင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ၾၢႆႇ ၼိုင်ႈၵေႃႈၼင်ႇႁိုဝ်ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈလႄႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢိူင်ႈၼိုင်ႈလႄႈ ဢိူင်ႇၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ် ႁူမ်ႈသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၵၼ်။ ပိူင်လူင်တႄႉႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸႂ်တေႁူမ်ႈၵၼ်တိုၵ်းတေႃး သၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၶႃႈဢေႃႈ- ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈၼေဝႃႈ ထုင်ႉၼမ်ႉပွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈ သူႇသမ်းယႃႈယင်းတိုၵ်ႉမီးၼမ်။ ၵူၼ်းၶၢႆၵေႃႈလိူင်ႇ။ လုၵ်ႇဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းယင်းတိတ်းယႃႈ ဝႃႈၼႆ။


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵဵင်းမႆႇ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ရယွင်းလႄႈ ပထုမ်းထႃးၼီး ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ႁပ်ႉငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် တီႈ တႆးႁွတ်ႈမိူင်းထႆး (ပီႈၼွင်ႉတႆးယၢၼ်မိူင်း)၊ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၵူၼ်းထႆး၊ ၵူၼ်းမိူင်း – လႆႈငိုၼ်း 73,300 ဝၢတ်ႇ တူၵ်းမႅၼ်ႈ ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 3,111,111 ပျႃးသေ တေဢဝ်ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းၺႃးၼမ်ႉထူမ်ႈ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 05/07/2018 ၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁူမ်ႈလူၺ်ႈလုင်းသွႆး ဢိၵ်ႇပီႈၼွင်ႉဝဵင်း ၼမ်ႉလၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ဢဝ်ငိုၼ်းၼၼ်ႉ တင်းမူတ်း တၢၼ်းယိုၼ်ႈထိုင် ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးၺႃႇၼေႃး ၵျွင်းလူင်ၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး သိုပ်ႇမွပ်ႈပၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပူၵ်းတင်ႈၶိုၼ်း တႃႇယူႇတႃႇၵိၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းၺႃးၽေးၼမ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းထူၺ်းဢိင်ႇ လွႆဢုင်း (ႁွင်ႉ) ၼၢင်းမႂ်ႇ ၽူႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ႁဝ်းၶႃႈလူႇၶၢမ်ႇတီႈပီႈၼွင်ႉတႆးယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈၸေႇတၼႃႇၽႂ် မၼ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းထႆး ၵူၼ်းမိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈထႅမ်။ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် ပီႈၼွင်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တီႈဢၼ်လႆႈၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ်မႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်း” ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵဵင်းမႆႇ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ရယွင်းလႄႈ ပထုမ်းထႃးၼီး ႁူမ်ႈၵၼ် တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် တႆးႁွတ်ႈ မိူင်းထႆး (ပီႈၼွင်ႉတႆးယၢၼ်မိူင်း) ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13-30/06/2018 မႃး ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ်ႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 1 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 5 ၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈဢမ်ႇယွမ်း 4 ပွၵ်ႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လူႉၵွႆ၊ ႁူဝ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပင်း၊ သူၼ်ၼႃးလူႉၵွႆၼမ် ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈလူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တႃႇပူၵ်းပွင် ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼမ်ႉလၼ်ႈဢၼ်ၺႃးၽေးၼမ်ႉ လင်ႁိူၼ်းမီး 1,214 လင်၊ ႁူဝ်ၵူၼ်း ၼပ်ႉ 3,445 ၵေႃႉ။
ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၺႃးၽေးၼမ်ႉၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတႅပ်းတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇ ယႃႉထိူၼ်ႇၶိူဝ်းၽိူဝ်မႆႉသေ ႁဵတ်းသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၶၢႆ။ ဢိင်ၼိူဝ်ထိူၼ်ႇလူႉ ႁဵတ်းႁႆႈ ႁဵတ်းသူၼ်သေ ၼွင်ၼမ်ႉ ဢၼ်ၵိုၵ်းဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၵေႃႈ ၺႃးၶီႈလိၼ် ၶီႈသၢႆး ထူမ်ႈႁၢႆ ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ပေႃးဢဝ်ႁဵတ်း သူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၶိုၼ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
Wp/shn/မိူင်းမၢၼ်ႈ
Wp > shn > မိူင်းမၢၼ်ႈ
မိူင်းမၢၼ်ႊ[edit]
မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ၸိုဝ်ႈၶဝ်ႈၶႂၢင်ႇတြႃးမၼ်း ႁိၵ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆသေ ၼႂ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဢေးသျႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ မၢႆသွင်ယဝ်ႉ။ [5] မိူဝ်ႈပီ 1948 လိူၼ်ၵျၼ်ႇၼိဝ်းဝရီႇ 4 ဝၼ်း လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ တမ်ႈတီႈ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈသေ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ပီ 1947 လိူၼ်ၵျၼ်ႇၼိဝ်းဝရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ သူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မျၢၼ်ႇမႃႇၼႆလႄႈသင်၊ ပီ 1988 လိူၼ်သႅပ်ႉတိမ်ႇပိူဝ်ႇ 23 ဝၼ်း ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇလႄႈသင်၊ ပီ 1989 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 18 ဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မျၢၼ်ႇမႃႇၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ မူႇၸုမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မျၢၼ်ႇမႃႇသေ သိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၿိူဝ်းမႃး Burma ၼႆၵူၺ်း။ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ပိုၼ်ႉထၢၼ်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဢုပတေႇ 2008 သေ တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈပီ 2010 လိူၼ်ဢေႇပိူဝ်ႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ပိုၼ်ႉထၢၼ်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဢုပတေႇ 2008 ၼၼ်ႉသေ ၶိတုင်းၵေႃႈ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ပၢၼ်ၵွင်ႇၸီႇမုၼ်းလႅင်း ၵတ်းယဵၼ်သႃႇယႃႇၸိုင်ႈမိူင်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ [6]
ဢွင်ႈတီႈ[edit]
မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ မီးၼႂ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၵုၼ်ဢေးသျႃးသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် လတ်ႉတီႇၵိဝ်ႉႁွင်ႉ 9 တီႇၵရီႇ 32 မိၼိတ်ႉ တေႃႇ 28 တီႇၵရီႇ 31 မိၼိတ်ႉလႄႈ တႄႇဢဝ် လွင်းတီႇၵိဝ်ႉဢွၵ်ႇ 92 တီႇၵရီႇ 10 မိၼိတ်ႉ တေႃႇထိုင် 101 တီႇၵရီႇ 11 မိၼိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ ၸပ်းတိတ်းၵၼ် တင်ႈမိူင်းဢိၼ်ႇတိယလႄႈ မိူင်းၿင်းၵလႃးတဵတ်ႉသျ်၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇတႄႉ မီးမိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းလၢဝ်း။ ၽၢႆႇႁွင်ႉလႄႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇတႄႉ ၸပ်းတိတ်း မိူင်းၶႄႇ။ ၸဵင်ႇႁွင်ဝၼ်းတူၵ်း မီးမိူင်းဢိၼ်ႇတိယ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း သမ်ႉမီး ပၢင်ႇလၢႆႇ ၵပ်ႉပလီႇသေ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မီးပၢင်ႇလၢႆႇ ၿင်းၵလႃးယဝ်ႉ။ ငဝ်ႈၸိုင်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇ တႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ မီးၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် လွင်းတီႇၵိဝ်ႉဢွၵ်ႇ 97 တီႇၵရီႇ 13 မိၼိတ်ႉလႄႈ လၢတ်ႉတီႇၵိဝ်ႉႁွင်ႇ 16 တီႇၵရီႇ 45 မိၼိတ်ႉယဝ်ႉ။ သၢႆလွင်းတီႇၵိဝ်ႉဢွၵ်ႇ 97 တီႇၵရီႇ 30 မိၼိတ်ႉၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ ၸဝ်ႉလိူဝ်သေ ၶၢဝ်းယၢမ်းၸဵင် ၵရိင်းၼိတ်ႉၸ် 6 မွင်းပၢႆ 30 မိၼိတ်ႉယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ[edit]
တၢင်းၵႂၢင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ မီး 676,578 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇပၼ်ႇမူၼ်း (261,228) လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း။ ၼႂ်းၵႃႈ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈ (1930) ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ (1199) လၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽင်ႇၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၵပ်းတၢမ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တႄႉဢဝ် ႁူဝ်မိူင်းပွတ်းႁွင်ႇ တေႃႇထိုင် ႁၢင်မိူင်း ပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း မီးယူႇ 2,051 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ (1,275) လၵ်း။ တႄႇဢဝ် ၼႃႈတၢင်းတူၵ်း တေႃႇထိုင် တၢင်းဢွၵ်ႇတႄႉ မီး 936 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ (582) လၵ်းလႄႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းယႂ်ႇ မၢႆ 40 ယဝ်ႉ။ တၢင်းယၢဝ်း လႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ မီး 5,200 လၵ်း၊ လႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်း မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ မီး 3,808 လၵ်း၊ ဢၼ်တိတ်းၸပ်း မိူင်းၶႄႇ ယၢဝ်းသေပိူၼ်ႈသေ မီး 2,185 လၵ်း (1,357) ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ၊ လႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈလႄႈထႆး ယၢဝ်း 1,314 လၵ်း၊ လႅၼ်လိၼ် မၢၼ်ႈလႄႈ ဢိၼ်ႇတိယ ယၢဝ်း 1,385 လၵ်း။ လႅၼ်လိၼ် ၽၢႆႇၸၢၼ်းလႄႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ပဵၼ်ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၿင်းၵလႃးလႄႈ ပၢင်ႇလၢႆႇၵပ်ႉပလီႇသေ ယၢဝ်း 1,199 လၵ်း (1,930) ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ [7] ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ပီ 2014 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်း မီးယူႇ 41 လၢၼ်ႉ။ [8] ပီ 2017 တႄႉ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်း မီးယူႇ 54 လၢၼ်ႉၵေႃႉ။ [9] ငဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ပဵၼ်ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇသေ ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ (ယၢၼ်ႇၵုင်ႇသေ) ယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး ငဝ်ႈၸိုင်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ [10] မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းၸုမ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဢေးသျႃး ASEAN မိူဝ်ႈပီ 1997 ယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်[edit]
ၼႃႈလိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပိူင်လိူင်းမၼ်း ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ထုင်ႉသၼ်လွႆတၢင်းတူၵ်း၊ ထုင်ႉပဵင်းပွတ်းၵၢင် လႄႈ ထုင်ႉသၼ်လွႆတၢင်းဢွၵ်ႇ ၼႆသေ မီးသၢမ်တွၼ်ႈ။ သၼ်လွႆႁိမဝၼ်ႇတႃႇၼၼ်ႉ ၸပ်းတိတ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ မႃးပဵၼ်သၼ်လွႆတၢင်းတူၵ်း ဢၼ်ႁၵ်းမႃး ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွႆၶႃႇၵႃႇပူဝ်ႇရႃႇၸီႇ (လွႆတေးမိူင်း) ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႉသုတ်းသုတ်း ဢၼ်ပဵၼ်သၼ်လွႆတၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉ တၢင်းသုင်မီး 19,295 ထတ်း (5881) မီႇထိူဝ်ႇလႄႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွႆ ဢၼ်သုင်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ [11] ၸိၵ်းလွႆ ၸႃႇရႃႇမေႇတိၼၼ်ႉ သုင်ယူႇ 12,553 ထတ်း။ သၼ်လွႆႁိမဝၼ်ႇတႃႇလူင်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၽၢႆႇႁွင်ႉ ၽႄလူင်းမႃး ၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ မႃးပဵၼ်သၼ်လွႆ သၢမ်သၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ၊ သၼ်လွႆပႃၵိူဝ် လႄႈ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးယဝ်ႉ။ [12] သၼ်လွႆတၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူဝ်ႉဢုတ်ႇလူင် ဢၼ်ႁႄႉၶႅၼ်ႈဝႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယယဝ်ႉ။ ထုင်ႉပဵင်းပွတ်းၵၢင်ၼၼ်ႉ ၸၵ်းပဵၼ်လႆႈ သၢမ်တွၼ်ႈသေ တွၼ်ႈမၢႆၼိုင်ႈ တႄႇဢဝ် သူပ်းပွင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် (တီႈၼမ်ႉမိူဝ်းၶႃႈ မလီႇၶႃႈ သွင်မႄႈမႃးလေႃးၵၼ်သေ ပဵၼ်မႃး မႄႈၼမ်ႉလူင် ဢေႇရႃႇဝတီႇ) တေႃႇထိုင် ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး)၊ တွၼ်ႈမၢႆသွင် တႄႇဢဝ်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ တေႃႇထိုင် မိူင်းပေႇ၊ တွၼ်ႈမၢႆသၢမ် တႄႇဢဝ် မိူင်းပေႇ တေႃႇထိုင် သူပ်းပွင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်လႆၶဝ်ႈပၢင်ႇလၢႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းသၢမ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ တွၼ်ႈသၢမ် ထုင်ႉၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ ၵႂၢင်ႈသေပိူၼ်ႈ။ ထုင်ႉပဵင်း တွၼ်ႈၵၢင်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃႈ ထုင်ႉမႄႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်း (ၼမ်ႉတႅတ်းတႅဝ်း) လႄႈ ထုင်ႉမႄႈၼမ်ႉၶျိၼ်းတုၼ်း (မႄႈၼမ်ႉၶျၢင်း)ယဝ်ႉ။
ထုင်ႉပဵင်း တွၼ်ႈၵၢင်ၼႆႉ သမ်ႉမီးဝႆႉ သၼ်လွႆၸီးၽိဝ်ႇ၊ သၼ်လွႆမိၼ်းဝုၼ်ႇ၊ သၼ်လွႆမၢၼ်ႇၵိၼ်း လႄႈ သၼ်လွႆၵၢၼ်ႉၵေႃး ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ သၼ်လွႆဢွၼ်ႇတင်ႈၼမ်။ တီႈထုင်ႉၼၼ်ႉ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်တႄႉ လုၵ်ႉၽၢႆႇႁွင်ႉ ယၢဝ်းလူင်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇၸၢၼ်း။ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်သၼ်လွႆသုင်လူင် မိူင်းတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်ႉ ပဵၼ်တူၼ်းယႆၵၼ်တင်ႈၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉ တႄႇဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇ လတ်းၽႃႇ ၼႂ်းၵၢင်မိူင်းတႆး လႆထိုင်ဝႅဝ်ႇတၼင်းသႃႇရီႇ ၶဝ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ႇလၢႆႇငွၵ်း မုတ်ႉတမယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမၢဝ်း၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ ၼမ်ႉၸေႃႇၵျီႇ လႄႈ ၼမ်ႉပၢၼ်းလွင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇမႃး တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးသေ လႆၶဝ်ႈၸူး ၼႂ်းၼမ်ႉၵဵဝ် ဢေႇရႃႇဝတီႇယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၵဵဝ်ဢေႇရႃႇဝတီႇၼႆႉ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း မီးမွၵ်ႈ 1,348 လၵ်း (2,170 km) သေ ၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းငွၵ်းပၢင်ႇလၢႆ မုတ်ႉတမယဝ်ႉ။ [3] ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်လွႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ထုင်ႉပဵင်းၵႂၢင်ႈလူင် ဢၼ်ၽုၼ်ႇလိၼ်ငႂ်ႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ယူႇသဝ်း ၼႂ်းၵႄႈ သၼ်လွႆရၶႅင်ႇလႄႈ ဝူင်ႈၵၢင် သၼ်လွႆသုင်မိူင်းတႆး ၸိူဝ်းပဵၼ် သၢပ်ႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တမ်ႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းတႂ်ႈၼၼ်ႉ ပႃႇထိူၼ်ႇမႆႉၶဵဝ်လႄႈ ပႃႇသၵ်း ႁူမ်ႇငမ်းဝႆႉယူႇ 49% လိူဝ်ယူႇ။ တူၼ်ႈဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ၸွမ်းၼင်ႇ သၽႃႇဝႁင်းၶေႃမၼ်း ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈ ယၢင်တင်၊ တူၼ်ႈသႃးၸေး၊ တူၼ်ႈပျိၼ်းၵတူဝ်း၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူႉ မၢၵ်ႇထၢၼ်၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇဢုၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ သၼ်လွႆသူင် ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇၼၼ်ႉတႄႉ မီးတူၼ်ႈမႆႉမူသီ၊ တူၼ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇ၊ တူၼ်ႈမႆႉပဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇတင်ႈသဵင်ႈၵေႃႈ တေႃႈဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇဝၢၵ်ႈတၢင်းၵိၼ် ထုင်ႉမႆႈၼၼ်ႉ ၵူႈပိူင်ယူႇ။ [4] ၵူၺ်းၵႃႈ တမ်ႈတီႈ ထုင်ႉၽူၼ်ဢႄႇၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၺ်းမီး တူၼ်ႈမႆႉဢွၼ်ႇ မႆႉဢိတ်းၵူၺ်း။
တူဝ်သတ်း[edit]
ၼႂ်းၵႃႈ တူဝ်သတ်းႁၢႆႉလိူင်းၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵႆႉယၢမ်ႈလႆႈႁၼ် သိူဝ်လႄႈ သိူဝ်ၸုမ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁၼ်မီး ၸူင်၊ ဝူဝ်းထိူၼ်ႇ၊ မူထိူၼ်ႇ၊ တိုင်၊ ၵႂၢင် လႄႈ ၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼၼ်ႉ တိၺွပ်း မႃးသင်ႇသွၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပၼ်ယဝ်ႉသေ ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ မီးပႃး သတ်းဢွၼ်ႇ တူဝ်သွမ်ၼူမ်း တင်ႈၼမ်သေ လႆႈႁၼ် တႄႇဢဝ် လိင်းၵၢင်ႈ လိင်းလႅင် တေႃႇထိုင် မၢင်ႇၵူးလေႃး ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ လိုင်ႇမူ လိုင်ႇမႃၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းၼူၵ်ႉ မီး 100 ပၢႆသေ မီးၸဵမ် ၼူၵ်ႉၶဵဝ်၊ ၵႆႇၶႃ၊ ၼူၵ်ႉယုင်း၊ ၵႃလမ် လႄႈ ၼူၵ်ႈၸွၵ်ႇထိူၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်လိူၼ်ႈတူဝ်ၵၢၼ်းသမ်ႉ လႆႈႁၼ် ငိူၵ်ႈ၊ လႅၼ်း၊ တွၵ်ႉၵႄႉ၊ ငူးႁဝ်ႇ၊ ငူးလိူမ် လႄႈ တဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပႃတီႈၼႂ်းၼမ်ႉဝၢၼ်ၵေႃႈ မဵဝ်းမၼ်း မီးဢၢၼ်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇသေ လိူင်ႇမၢၵ်ႈတႄႉတႄႉလႄႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင် ပုၼ်ႈတႃႇ ဢႃႇႁႃႇရ တၢင်းၵိၼ်ယဝ်ႉ။ [13]
ၽိုၼ်ဢိင်[edit]
- ↑ http://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNION_2-C_religion_EN_0.pdf
- ↑ (2015) The 2014 Myanmar Population and Housing Census Highlights of the Main Results Census Report Volume 2 – A. Department of Population Ministry of Immigration and Population.
- ↑ 3.0 3.1 Burma (Myanmar). World Economic Outlook Database. International Monetary Fund.
- ↑ 2015 Human Development Report Summary 21–25. United Nations Development Programme (2015). Retrieved on 14 December 2015။
- ↑ Political and Cultural Geography of Southeast Asia
- ↑ အလံတော်သစ် လွှင့်တင်တဲ့ အခမ်းအနားတွေလုပ် (ဘီဘီစီ)
- ↑ CIA Factbook
- ↑ "Asian Development Bank and Myanmar: Fact Sheet" (PDF). Asian Development Bank. 30 April 2012. Archived from the original (PDF) on 26 November 2011. Retrieved 20 November 2012.
- ↑ http://www.worldometers.info/world-population/myanmar-population/
- ↑ "The World Factbook – Burma". cia.gov. Archived from the original on 4 November 2010. Retrieved 4 May 2016.
- ↑ (2000) in Dr. Patrick Hesp et al.: Geographica’s World Reference. Random House Australia, 738, 741။
- ↑ Than, Mya (2005). Myanmar in ASEAN: Regional Co-operation Experience. ISBN 981-230-210-7။
- ↑ Flora and Fauna" at Myanmars.net


text:
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးၵဵင်းမႆႇၼိဝ်ႊသ် ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ ပလိၵ်ႈထႆး တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၸၢႆးတႆး 3 ၵေႃႉ ႁွင်ႉယိင်းၾရင်ႊၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈယုမ်းသေ ၵၼ်ႉၸၼ်။
ဝၼ်းတီႈ 27/04/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 00:30 မူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး လႆႈႁပ်ႉၸႅင်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ မႃးဝႃႈ မီးယိင်းၾရင်ႊ ၸၢဝ်းဢမေရီႊၵၼ်ႊ ဢႃယု 25 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၺႃးၼုမ်ႇၸၢႆးသၢမ်ၵေႃႉ ၺွပ်းၵၼ်ႉၸၼ် တႂ်ႈ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၵႅင်း မူႇ 6 ဢိူင်ႇသၼ်ပူးလိူၺ်း ဝဵင်းလွႆသၵဵတ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး တႆး ၵဵင်းမႆႇ ၸၢႆးသႅင်ယ လၢတ်ႈဝႃႈ – ပေႃးတူၺ်းၶၢဝ်ႇၼႆႉ မိူၼ်ၽူႈယိင်းၽွမ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၸၢႆးသွင်ၵေႃႉတီႉၺွပ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉၵၼ်ႉၸၼ် ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈ ပိူင်။ ၶဝ်ၵျေႃႇယႃႇၵၼ် ဢမ်ႇၵျေႃႇယႃႇၵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လုမ်းတြႃး တေတႅပ်းတတ်းၵူၺ်း – ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်း 3 ၵေႃႉ ဢၼ် ၺႃးပလိၵ်ႈထႆး တီႉဝႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈၸၢႆးလမ် ဢႃယု 22 ပီ ၼၼ်ႉလၢတ်ႈတီႈ ၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈဝႃႈ ယိင်းၾရင်ႊ ၼ ၼ်ႉ သႂ်ႇသိူဝ်ႈၶူဝ်းပိတ်းပွတ်း ၼႄတိုဝ်ႉၼႄတႃႈ တေႃႇၼႂ်းႁၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၊ မဝ်းတေႃႇမဝ်း လႄႈ ပဵၼ် ၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၼ်ႉၸၼ် ၵျေႃႇယႃႇၵၼ်တင်းသွင်ၾၢႆႇ ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ မႃးႁူပ်ႉႁၼ် လႄႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ၸိူင်ႉၼႆမႃး ၵူၺ်း – ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၸၢဝ်းတႆး 3 ၵေႃႉ ဢၼ်ၺႃးတီႉဝႆႉတီႈ တပ်ႉပလိၵ်ႈ ဝဵင်းလွႆသၵဵတ်း မိူင်းၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် (1) ၸၢႆးၼွႆႉ ဢႃယု 37 ပီ၊ (2) ၸၢႆးလမ် ဢႃယု 22 ပီ (3) တင်း ၸၢႆးလႅင် ဢႃယု 22 ပီ ဝႃႈၼႆ။
Photo by Chiang Mai News


text:
GNJ
|
Saturday, February 4, 2012
|
0 comments
ပေႃးတေဝႃႈ လၢႆးတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ Process ၵိုတ်းၼႆတေ့ၵေႃႈ တီႈၼႂ်း Ubuntu ၼႆ့ မၼ်းမီးဝႆႉ လၢႆလၢႆး လၢႆပိူင်ဝႆ့ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်တေႉၵေႃႈ ၶႃႈႁဝ်းယိူင်းဢၢၼ်းထိုင် တွၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်းဢၼ် ယၢမ်ႈၸႂ်ႉ တိုဝ်း Window မႃးသေ တေတေႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတူၺ်း Ubuntu ၼႆလႄႈ တေသပ်းလႅင်းပၼ်ၵႂႃႇ လၢႆးၵိုတ်း Process လၢႆးငၢႆႈမၼ်းၵူၺ်းၶႃႈ။ လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်ၶႃႈတေၼေၵႂႃႇၼႆ့ မၼ်းတေဢမ်ႇၸႂ်ႉ Command Line သေ ႁဝ်းၶႃႈ တေၸႂ်ႉ System Monitor GUI Tool သေႁဵတ်းၵႂႃႇၶႃႈ။ ၸၢမ်းပတ့်တူၺ်းလႄႈ ပေႃႈၼၼ်ၵေႃႈ....
ႁူမ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇၸႂ်ႉ Command Line ၼႆသေတႃ့ၵေႃႈ ၵွပ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႉဢမ်ႇယူႇလႆးလႄႈ ယွၼ်းၸႂ်ႉဢိတ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈၶႃႈ... :P
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တဵၵ်း ( Ctrl+Alt+T ) သေႁွင့် Terminal ၶိုၼ်ႈမႃးၶႃႈလႄႈ။
ယဝ့်ၵေႃႈ သိုပ်ႇပေႃႉသႂ်ႇ
gnome-system-monitor
ပေႃးၼၼ် ၶိုၼ်းသိုပ်ႇတူၺ်း ႁၢင်ႈဢၼ် ဢွၵ်ႇမႃးၸွမ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆ့ၶႃႈလူး။ မၼ်းၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇ Task Manager ဢၼ်းမီးတီႈ Window ၼၼ့်ၵူၺ်း။ ပေႃးၼၼ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇတဵၵ်းပၼ်တီႈ Tab ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆး Process ၼၼ့်ၵမ်းၼိုင်ႈ။
တူၺ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆ့ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁဝ်းပေႃးႁူ့လႆႈယဝ့့်် လွင်ႈဝႃႈႁဝ်းတေလႆးသိုပ်ႇႁဵတ်းသင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့်။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတေ့ၵေႃး ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း Select ဢၼ်ပဵၼ် Process ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်း Kill ဢမ်ႇၼၼ် Stop ၼၼ့်။ ယဝ့်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇတဵၵ်းတီႈ " End Process " ဢၼ်မီးတၢင်းတႂ်ႈ ၼၼ့်ၶႃႈ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမၼ်းတေမႃးထၢမ်ႇ လွင်ႈဝႃႈ တေႁဵတ်း End Process ၼႆ့ လပ့်လွင်းယဝ့်ႁႃ.ၼႆသေ ပေႃးဝႃႈ လပ့်လွင်းယဝ့်ၵေႃႈ တဵၵ်းပၼ် " Yes "ၼႆသေၵေႃႈ ယဝ့်ယဝ်ႈ။ ၼႆႉပဵၼ် လၢႆးဢၼ်ငၢႆး ဢၼ်ဝႆးတေႉတေႉၶႃးယဝ့်။
ဝၢႆးလိုၼ်းမႃးၸင်ႇၵႆႈလၢတ်ႈၼေထႅင်ႈ လၢႆးၵိုတ်း Process တၢင်ႇလၢႆးၶႃႈ။
ၶွပ်ႈၸႂ်ၶႃႈ။
Filed Under:
All Posts
,
Feature
,
ubuntu


text:
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း 10 ၸုမ်း ႁူပ်ႉၵၼ် တီႈၵဵင်းမႆႇ ဢုပ်ႇၵုမ်ပႃးလွင်ႈတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၶွပ်ႈတဵမ် 3 ပီ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 10-11/10/2018 ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း 10 ၸုမ်း ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်း တိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼၼ်ႉ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈႁူင်းႁႅမ်း Amora Hotel ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ႁူပ်ႉ ဢုပ်ႇၵၼ် လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢၼ်တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်သႅၼ်းၽူႈၼမ်းသုင်သုတ်း ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းပူၵ်ႉ ပႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် လုမ်း PI ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်မႃးတႃႇသေႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈ တွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ၾၢႆႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ 10 ၸုမ်းတႄႉ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 10 တင်း 11 ၼႆႉၵွၼ်ႇ။ လွင်ႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇတေႁူႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ မီးတူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ 10 ၸုမ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလိူၵ်ႈၽူႈတၢင်တူဝ် ၸိူဝ်းတေၵႂႃႇ ၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်သႅၼ်းၽူႈၼမ်းသုင်သုတ်း တီႈဝဵင်းပူၵ်ႉပႃး ဢုပ်ႇၵုမ်ပႃးလၢႆလၢႆလွင်ႈ။ ပႃးတင်းလွင်ႈဝၼ်း တေၸတ်း ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်။ ပၢင်ၵုမ်ဝၼ်းတီႈ 11 တေတူၵ်းလူင်းၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ်သႅၼ်းၽူႈၼမ်းသုင်သုတ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၶွပ်ႈတဵမ် 3 ပီ။ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းပူၵ်ႉပႃး တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 3 ဝၼ်း တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 15-17/10/2018 ။ ၾၢႆႇတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ သူင်ႇလိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇဝႆႉထိုင် ၵူႈၸုမ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တွၼ်ႈတႃႇပၢင်ၵုမ်သႅၼ်းၽူႈၼမ်းသုင်သုတ်းၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ တပ်ႉမတေႃႇလႄႈ သၽႃးတႄႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၽွမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သႅၼ်းၽူႈၼမ်းသုင်သုတ်း တေႁူပ်ႉၵၼ်ၼႆႉ တေဢုပ်ႇၵၼ် 5 ၶေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ 1) လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၢၼ် မိူင်းၵၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Package Deal ၊ 2) လွင်ႈတမ်းဝၢင်းၶေႃႈတႅပ်းတတ်း Decision Making၊ 3) လွင်ႈၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈ ပႃးတင်းသဵင်ႈ ဢၼ် ႁွင်ႉဝႃႈ All Inclusive၊ 4) လွင်ႈမၵ်းတတ်းၶၢဝ်းယၢမ်း Time ၊ 5) လွင်ႈယူင်ႉၶၢပ်ႈပၢင် ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း Frame Work ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
Friday, October 26, 2012
ပၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈ
ပၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇႁဵၼ်းဢဝ်ၵူၺ်းႁ ဢမ်ႇၼၼ်တႃႇသွၼ်ဢဝ်။ လွၵ်းလၢႆး ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢဝ်ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈပဵၼ်ငဝ်ႈသေႁဵတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶူးသွၼ် လႄႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႈ ဢဝ်ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈဝႆႉပဵၼ်ႁၢၵ်ႈငဝ်ႈ ပဝ်ႉမၢႆမိူၼ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်တီႈႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းႁူႉတႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်သေ ဢဝ်ပိၼ်ႇပဵၼ်ၵႂႃႇဢွင်ႈတီႈၽိုၵ်းတွပ်ႇ တႃႇပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈပႅတ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ် ႁဵၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီသွၼ်ပၼ်တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ဢၼ်တေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တၢင်းၸူဝ်ႇၸၢတ်းပၢၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်တၢင်းႁူႉ ဢၼ်ပၼ်တၢင်းဝူၼ်ႉ ၶူၼ်ႉႁႃၼမ်ႉၵတ်ႉၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမိူင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေၸီႇၼႆႉ
ၶဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပိူင်သွၼ်ႁဵၼ်း ႁဵၼ်းလူၺ်ႈလွင်ႈတိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ လႄႈ ၸႂ်ႉပၢႆးဝူၼ်ႉ
(Active Learning and Critical Thinking) ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇတဵင်းလုၼ်ႇ
(ပၢႆးပၺ်ၺႃ) လႆႈတႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈ တီႇလႅင်း ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်ႈပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈၵဵပ်းဢဝ်မႃးသေ တႅမ်လူင်းဝႆႉၵူၺ်း။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်ႈသေ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၼပ်ႉယမ် ၽႃႇသႃႇသီႇဢၼ်ၼၼ်ႉလႆႈလီလီ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉၸၢဝ်းပုတ်ႉႁဝ်း တေမီးမွၵ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ60 သေ
ႁူဝ်ၵူၼ်း ၸဝ်ႈသင်ႇၶ မႄႈၶၢဝ် လႄႈ ၵူၼ်ႈထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ တေမီးမွၵ်ႈ ၸဵတ်းသႅၼ်။ ၼႂ်းႁူဝ် ၵူၼ်းၸဵတ်းသႅၼ်ၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းပုတ်ႉၶဝ်လႆႈလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်လဵင်ႉလူဝႆႉလုမ်းလုမ်းယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ဢၼ်လႆႈ လဵင်ႉလူလူႇတၢၼ်း ၸဝ်ႈသင်ႇၶ မႄႈၶၢဝ် လႄႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈတေႁဵတ်းၶူဝ်ၶၢမ်ႈၼမ်ႉ ၸႄႈၵႅင်း ပေႃးလႆႈၼိုင်ႈလင်ယဝ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈသြႃႇတူၼ်ၶူးလူင် ဝတ်ႉမၸူဝ်းယိင်ႇ တိူၵ်ႈမႂ်ႇ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လႅပ်ႈတေၸႂ်ႈယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈသင်ၶလႄႈ မႄႈၶၢဝ်ၸိူဝ်းလႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ် လူႇတၢၼ်းတမ်ႈတီႈၸၢဝ်းပုတ်ႉၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ သမ်ႉၸွႆႈထႅမ်တၵ်ၵႃႇၶဝ်သင်လႆႈ
ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လီထတ်းသၢင်ႈတူၺ်းၶိုၼ်းလီလီယူႇ။ သင်ဝႃႈ တေပဵၼ်ၽၢႆႇတီႈ ပိူၼ်ႈလူႇဝႆႉၼပ်ႉယမ်လၢႆလၢႆၵူၺ်းၼႆတႄႉ ဢမ်ႇႁိုင် တေထိုင်ၵႂႃႇၼႂ်းႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃး ၼႂ်းပၢၼ်တီႇမူဝ်ၶရေႇၸီႇၼႆႉ ၸဝ်ႈသင်ႇၶၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈထၢတ်းသၢင်ႈၶိုၼ်း လွၵ်းလၢႆးပိူင်ယူႇပိူင်ၵိၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇႁိုဝ်ၼေႃး။ ပေႃးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ် ၸွင်ႇတေၸၢင်ႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈယၢင်ႈၶဝ်ႈၼႂ်း တူင်ႇဝိူင်းလူၵ်ႈ (လုမ်ႈၾႃႉ) ၸႅင်ႈၼႃႈၸႅင်ႈတႃလႆႈလီလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်သေ ၶႂ်ႈၶဝ်ႈၶၢဝ်းလႂ်ၶဝ်ႈ ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းလႂ်ဢွၵ်ႇသေ လႄႇႁႃ တုင်းသွမ်းယူႇၸွမ်းၵဵဝ်ႇ ၵၢင်ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လီဢၢႆပိူၼ်ႈၸိူဝ်းၸၢဝ်းလူၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉတႄႉ။
တီႈၼႆႈႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆ ဝူၼ်ႉတူၺ်းလူး တၵ်ႇၵႃႇသတ်ထႃးၶဝ်ၼႆႉ လႆႈသုၵ်ႉသၵ်ႉၸွမ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်း လုၵ်ႈလၢင်း လွင်ႈၵိၼ်လွင်ႈယူႇတႄႉတႄႉ ပၢႆလႆႈၸွႆႈထႅမ်ပႃး ၸဝ်ႈသင်ၶၶဝ်ထႅင်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ် ၼႃႇယဝ်ႉႁိုဝ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၵုမ်ႇပိၵ်ႉႁူဢိုတ်းတႃ ဢမ်ႇပၼ်ၵႂႃႇတၢင်းလႂ်သေ သွၼ်လိၵ်ႈယူႇဢၼ်လဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁူႉ ၸဝ်ႈဢွင်ႇ ၸဝ်ႈပွင်ႇၸႂ်လိၵ်ႈ ၸဝ်ႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ B.A M.A Ph.D မၼ်းၵေႃႈၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းသေတႃႉ တိုၵ်ႉလႆႈပိုင်ႈဢိင်တၵ်ၵႃႇၶဝ်ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း။ တီႈၼႆႈ ၶႃႈဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁႃလွၵ်းလၢႆးၸွႆႈတၵ်ၵႃႇသတ်ထႃးၶဝ်ၶိုၼ်းယူႇယူဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပၢႆးယူႇလီ လႄႈပၢႆးတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်ႈၸၼ်ႉသုင် မိူင်းမၢၼ်ႈႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉ တၢင်းလူၵ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉလီတႄႉတႄႉ ဝႃႈႁဝ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၵႃႈႁိုဝ် ၼမ်ႉၵတ်ႉႁဝ်းမီးၸၼ်ႉလႂ် ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉ တႄႉတႄႉယူႇ။ ယႃႇဝႃႈၸဝ်ႈဢၼ်ယဝ်ႉၸၼ်ႉၶူးထမ်မႃၸရိယလႃႈ တေႃႈၼင်ႇ ၸဝ်ႈဢူမ်ဢၢၼ်ႇပိတၵတ်သၢမ်ၵွင် ၶဝ်ယင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈ ဢႃႈသူပ်းသေၵမ်း ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢၼ်လႆႈၸဵပ်းၸႂ်လွင်ႈၼႆႉသေ ၸဝ်ႈဢူမ်ဢၢၼ်ႇပိတၵတ်သၢမ်ၵွင် ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ လႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်းဢဝ် လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ တီႈဝဵင်းဢွၵ်ႉသပွတ်ႉ၊ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉၸ် ပုၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸဝ်ႈဢၼ်ဢူမ်ဢၢၼ်ႇလႆႈ ပိတၵတ်သၢမ်ၵွင်သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇသင်ၶမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉတႄႉတႄႉၼႆႉ မီး ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မိၼ်းၵုၼ်းၼႆႉတူၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉလႆႈၵေႃႇတင်ႈၸၼ်ႉၸွမ်သႃသၼႃၸိုင်ႈမိူင်း မႃးသွင်ဢၼ်သေ လႆႈၵမ်ႉထႅမ်မႃးတႄႉတႄႉ။ ဢၼ်ၵမ်းလင်မၼ်းၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၼမ်ႉႁၼ်တူဝ်သင် သေၸဝ်ႈသေတူၼ်။
ၸၼ်ႉၸွမ်သႃသၼႃၼႆႉ မီးသွင်ဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈသင်ၶမိူင်းမၢၼ်ႈ မီးဢူဝ်းၵၢတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်းၶိုၼ်ႈလႆႈ။ ၼိုင်ႈပီၸမ်ႉ ႁပ်ႉလႆႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇထိုင်200 ၸဝ်ႈ ။ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ယဝ်ႉ ၸၼ်ႉလူင် လႄႈၸၼ်ႉၶူးၼႆႉၸမ်ႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 5ႇ250 ၸဝ်ႈ။ ဝူၼ်ႉတူၺ်းၶႃႈလူး ဢၼ်ယဝ်ႉၸၼ်ႉလိၵ်ႈလႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ဢၼ်ႁွင်းႁပ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငၢမ်ႇၵၼ်လႆႈသေဢိတ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တေႇတူင်ႉတိုၼ်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ
တေဢမ်ႇပႆႇတူၵ်းလိုၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈသင်ႇၶ မိူင်းမၢၼ်ႈႁဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈသႂ်ႇပၼ်ပႃး လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ လႄႈ ပၢႆးၼပ်ႉၼႆၸိုင် တေႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်းလႆႈယူႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် သင်ၶမႁႃၼႃယၵ လႄႈ ဢေႃးဝႃတႃၸရိယ ၶဝ်ၸဝ်ႈတင်းသွင် ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်ႁပ်ႉၸုမ်ႈB.A ၼႂ်းလေႃးၵီႇပႃးၼႆတီႈၶႃႈလႄႈ ထုၵ်ႇလီတူၺ်းၵႆ ၶၢဝ်းယၢဝ်းသေ တႃႇ ၸဝ်ႈသင်ၶၶဝ်ၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းလႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႈတီႈတၵ်ၵႃႇၼၼ်ႉ ပေႃးတေမီးတၢင်း တွပ်ႇတႅၼ်းၶိုၼ်းၵုင်ႇမုၼ်ၶဝ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႂ် ၵရုၼႃႇၼမ်းၼႃႈသေ တႅပ်းတတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇသေၵမ်းၶႃႈĳ။
ၸဝ်ႈၸွမ်ႁၢၼ်
ပိၼ်ႇဢဝ်မႃႈတီႈ
7 DAY NEWS JOURNAL ၵေႃႉတႅမ်ႈ ၸဝ်ႈသုၸၼိင်တ(သႃသၼထမ်မႃၸရိယ)
Posted by ꨅဝ္ꨳꨅြမ္ꨟꨤꨓ္
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်း Portable -Windows 8 ဢမ်ႇၸႂ်ႉ Software သင်
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း Linux ၶဝ်ၸၢင်ႈဢူၼ်း Linux ၶဝ်သႂ်ႇၼႂ်း USB လႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်၊ ၵူၺ်းတႃႇ Windows တိုၵ်ႉႁဵတ်းလႆႈတေႃႈလဵဝ်။ သိုပ်ႇလူတၢင်ႈၼႆႉၶႃႈ။
မၢႆတွင်း- လွၵ်းလၢႆးတင်းတႂ်ႈၼႆႉႁဵတ်းဝႆႉၼိူဝ် RTM version of Windows 8 Enterprise ၊ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလူဝ်မီး Version ဢၼ်ၼႆႉတႃႇတေႁဵတ်းၸွမ်းမိူၼ်ၼင်ႇတင်းတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈ။
ၸႂ်ႉၸိုဝ်း Windows တႃႇတေႁဵတ်း Portable Workspace
တဵၵ်း Win +X ယဝ်ႉလိူၵ်ႈဢဝ် Control Panel တီႈ Menu ဢၼ်ၼႄၶိုၼ်ႈမႃး။
ၵမ်းၼႆႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇတိုၼ်းတေႁၼ် "Windows To Go" တီႈႁိမ်းတၢင်းတႂ်ႈ Control Panel ။ လိူၵ်ႈတဵၵ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ။
ၵမ်းၼႆႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈလိူၵ်ႈဢဝ် USB ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်တေလႅၵ်ႈလၢႆႈႁႂ်ႈပဵၼ် Portable Workspace ၊ ယဝ်ႉတဵၵ်း "Next" ။
လွၵ်းႁဵတ်းတေထတ်းႁႃႇ CD\DVD လႄႈၶိူင်ႈ Removable ပၼ်ႁင်းၵူၺ်းတႃႇ Windows Installation Files ၊ ဝၢႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇလိူၵ်ႈဢဝ် Version Windows သေဢၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတဵၵ်း "Next"။
မၢႆတွင်း- ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသိမ်းဝႆႉ Installation Files သေတီႈတီႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈလေႃးသႂ်ႇတီႈ "Add search location" ။
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႉသႂ်ႇ မၢႆလပ်ႉ BitLocker ၵေႃႈလႆႈ(မီးတီႈၸႂ်) ၊ ၵူၺ်းႁဝ်းၶႃႈတေၶၢမ်ႈလွၵ်းၼႆႉၵွၼ်ႇၶႃႈ။
ဝၢႆးၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁွတ်ႈၸၼ်ႉၼႆႉယဝ်ႉၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈၶေႃႈၾၢင်ႉဢၼ်မွၵ်ႇဝႃႈၶိူင်ႈ USB တေလူပ်းပႅတ်ႈမူတ်းမူတ်း (Format)၊ ၵမ်းၼႆႉၸဝ်ႈၵဝ်တေလႆႈတဵၵ်းၼိူဝ် "Create" တႃႇတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ။
ယဝ်ႉယႃႇမူတ်းယဝ်ႉၶႃႈ၊ ၵမ်းၼႆႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီး USB ဢၼ်ႁဵတ်း Boot လႆႈwindows ၼိူဝ်မၼ်းယဝ်ႉၶႃႈ။
မၢႆတွင်း- ၶိူင်ႈ USB ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢမ်ႇၼႄၼႂ်း Explore/ Computer ယဝ်ႉၶႃႈ၊ ဝၢႆးမႃးပေႃးႁဝ်းလူဝ်ႇၸႂ်ႉတႃႇတၢင်ႇလွင်ႈ။
တေႁဵတ်းႁိုဝ် Format ၶိူင်ႈ USB How
တႃႇတေႁဵတ်း Format ၸဝ်ႈၵဝ်တေလႆႈပိုတ်ႇ Command Prompt (CMD) ယဝ်ႉတႅမ်ႈသႂ်ႇ "diskpart" တဵၵ်း Enter
ဝၢႆးတႅမ်ႈသႂ်ႇသေတဵၵ်း Enter ယဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈႁၼ် ၶိူင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ၵပ်းဝႆႉတီႈၶွမ်း။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈမၢႆဝႆႉၸိူဝ်ႈၶိူင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႉႁဵတ်း Format ။
ၵမ်းၼႆႉႁဝ်းတေလႆႈလိူၵ်ႈဢဝ်ၶိူင်ႈ၊ တႃႇတေလိူၵ်ႈတေလႆႈၸႂ်ႉ "select disk" သေမၢႆၶိူင်ႈၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆႉႁဝ်းလိူၵ်ႈဝႆႉၶိူင်ႈယဝ်ႉၶႃႈ ၵမ်းၼႆတေလၢင်ႉမွတ်ႇပႅတ်ႈလႆႈယဝ်ႉၶႃႈ။
မၢႆတွင်း- "clean" ၶေႃႈသင်ႇဢၼ်ၼႆႉတေဢမ်ႇမီးၶေႃႈၾၢင်ႉသင်မွတ်ႇလၢတ်ႈၼႄတႃႇတေလၢင်ႉပႅတ်ႈၶိူင်ႈ။ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇလိူၵ်ႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈၶိူင်ႈၽိတ်းၼႆၸိုင် တေဢဝ်ၶိုၼ်းၶေႃႈမုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ ၵွပ်ႈၼၼ် ၽွင်းလိူၵ်ႈဢဝ် မၢႆၶိူင်ႈၼၼ်ႉတူၺ်းလီလီၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတဵၵ်း "Win+R" တႃႇတေဢဝ် လွၵ်း RUN ဢွၵ်ႇမႃးတႃႇပိုတ်ႇ "Disk Management" ။
ဝၢႆးပိုတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈႁဵတ်း Initialze ၶိူင်ႈ။
ၵမ်းၼႆႉသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇတႃႇတေၸႅၵ်ႇ Partition
ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉၶႃႈၵမ်းၼႆႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေၸၢင်ႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉၶႃႈ။
Credit:HTG


text:
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ – ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း (ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး)
ၸိုဝ်ႈ – ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးလမွင်ႇ + ၼၢႆးပၢၼ်ႉလူင်
ပီၵိူတ်ႇ – 1954
တီႈၵိူတ်ႇ – ပွၵ်ႉႁူဝ်ၵၢတ်ႇ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
ပီႈၼွင်ႉ – 1. ၼၢင်းၶူဝ်ႈပဝ်း (လွၵ်ႈၸွၵ်ႇ)၊ 2. ၼၢင်းမၢၼ်ႇသႅင်ဢၢမ်ႊ (သဵင်ႈၵမ်၊ 3. ၸၢႆးသွႆႈၶမ်းယီႈ (ၼမ်ႉၶမ်း)၊ 4. ၼၢင်းမၢႆၶမ်းဢၢႆ (ၼမ်ႉၶမ်း)၊ 5. ၼၢင်းဢေး (ၼမ်ႉၶမ်း)၊ 6. ၸၢႆးဢုင်းၵျေႃႇ (မိူင်းၵုတ်ႈ)၊ 7. ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း (ၼမ်ႉၶမ်း)၊ 8. ၼၢင်းလူၼ်း (ၼမ်ႉၶမ်း)၊ 9. ၸၢႆးႁၢၼ် (ၶုၼ်းမိင်)
ပၢႆးပၺ်ၺႃ – ပူၼ်ႉၸၼ်ႉငဝ်ႈ
ၼႃႈႁိူၼ်း – 1. ၼၢင်းဢွင်ႇ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈ။
2. ၼၢင်းလီယဵၼ် (လီႇယဵၼ်ႉ) ဢမ်ႇမီးလုၵ်ႈ။
တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း- မၢႆႁိူၼ်း 136၊ သဵၼ်ႈတၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ပွၵ်ႉႁူဝ်ၵၢတ်ႇ၊ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
ဝၼ်းသဵင်ႈၵမ် – 19/07/2001 ယၢမ်း 01.45 မူင်း (တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆး)
ၶၢဝ်းတၢင်းၸူဝ်ႈပၢၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း(ၽဵင်းၵႂၢမ်း)
1974-75 – တႄႇၾိုၵ်းတႅမ်ႈ/ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း
1976 – ၵႂႃႇၸွႆႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ၼႂ်းၸုမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ) တၢင်းပွတ်းၸၢၼ်း တေႃႇလႅၼ်လိၼ်ထႆး -ပွတ်းၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ်
1997 – ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး – ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃႁွမ်ငိုၼ်းတႃႇလႆႈဢတ်းၽဵင်းတီႈ ၼိဝ်းပရႃးတိူဝ်ႊ (New Brother) တီႈဢၼ်ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ဢတ်းၶႅပ်းဢွၵ်ႇဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉ။
1979 – ႁွတ်ႈထိုင်ၵဵင်းတုင် ၸုမ်းမွၵ်ႇၵွၼ်ၼုမ်ႇ (တႆးၼုမ်ႇ)ၶပ်းၶိုင်ၸတ်းဢတ်းဢွၵ်ႇပၼ် ၶႅပ်းၵႂၢမ်း “လႆႈယူႇၵူၺ်း” ႁူမ်ႈတင်း ၼၢင်းမုၼ်းမိူင်း လႄႈမီးတင်းၵႂၢမ်းၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း ၸၢႆးသၢမ်လူၺ် တႅမ်ႈ လႄႈၸၢႆးမွၼ်းၶိူဝ်း တႅမ်ႈပၼ်ၼၢင်းမုၼ်မိူင်းသေၸိုဝ်ႈၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်းလိုဝ်းလင်ယႂ်ႇမႃး။ ၵူၼ်းႁူႉ ၸၵ်း ၸၢႆးလၢဝ်ပိူင်း တူဝ်ႈၸွတ်ႇၵႂႃႇၵူႈတီႈ
1980 – ဢႅဝ်ႁႃႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸွမ်းလူၺ်ႈပိူၼ်ႈဝွၵ်ႇၸိူၼ်းထိုင် ၵႂႃႇမူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ၵူႈတီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး။ ၵမ်ႈၼမ် ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈထုင်ႉမၢဝ်း
1993 – ၵႂႃႇမူၼ်ႈၸ်ႂပၼ်ႁႅင်းႁွင်ႉၵႂၢမ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆး တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈႁူဝ်မိူင်း မိူဝ်ႈပိူၼ်ႈဝွၵ်ႇထိုင် ၽူႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈယႂ်ႇၵူႈဝဵင်းဝဵင်း။ (ဝၢႆးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈ ၸၢႆးသၼ်လွႆ မွၵ်ႈပီပၢႆ ၸင်ႇပွၵ်ႈမိူဝ်း)
1998 – ၸၢႆးတႃႇဢူး(ၸုမ်းၸိူင်းလႅဝ်း) ဝွၵ်ႇၸိူၼ်းႁႂ်ႈၵႂႃႇမူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ပွႆးသၢင်လွင်းလိူၼ် 4 တီႈဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ လႄႈတင်းၼၢင်းၶမ်းၶိၼ်ႇ လႆႈၵႂႃႇႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းၸွမ်းၵၼ်တီႈၵဵင်းမႆႇ
ၼမ်ႉၵတ်ႉလၢႆးမိုဝ်းလွင်ႈပၢႆးမွၼ်းၽဵင်းၵႂၢမ်း
တႄႇတႅမ်ႈၵႂၢမ်း/ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းၼႂ်းၶႅပ်း “လႆႈယူႇၵူၺ်း” ဢၼ်ႁွင်ႉၸွမ်းၼၢင်းမုၼ်းမိူင်း၊ ၼၢင်းၼုမ်ႇမၢဝ်းၶဝ် မိူဝ်ႈမိူဝ်ႈၵၼ် တင်းၶႅပ်း – ငိုၼ်းႁွမ် ဢၼ်ၸၢႆးၶမ်းဢွၼ်ႇ ၊ ၸၢႆးၵၢပ်ႇသႅင်၊ ၼၢင်းၼုမ်ႇမၢဝ်း၊ ၼၢင်းၼၢင်းၶဝ်ႁူမ်ႈႁွင်ႉၼၼ်ႉ။
ၽဵင်းၵႂၢမ်းဢၼ်တႅမ်ႈ/ႁွင်ႉ
တူၼ်းလမ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ (own tune) ႁင်းၵွႆး
1. ငရၢႆးလူင်ႁႃႈပၢၵ်ႇ 2. ၵမ်ႇၾႃႇတေတႅၵ်ႇ 3. ၵႆသေၵႆ 4. ၾၢႆးပၢင်ႇလၢႆႇ 5. ၼွၼ်းလပ်းလပ်း 6. ၶမ်ႈၶိုၼ်းၼႆႉ 7.ႁၵ်ႉပႅတ်ႈလၢႆ 8. သၢဝ်ၼမ်ႉၶူင်း ။
ၼႂ်းပႅတ်ႇၶႅပ်းၼႆႉ 3-4-5 ၼၼ်ႉ ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉၶိုၵ်ႉၶမ်ႇၶမ်ႇၶိုၵ်ႉၶၢႆး ၶႅမ်ႉၶိုၼ်းၶိုၼ်ၶၼ်းၶိုဝ်းယမ်တႄႉတႄႉ။