text:
ပၢႆႉႁပ်ႉတွၼ်ႈၶဝ်ႈမိူင်း “ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ” ဢၼ်မၢၼ်ႈ ပိၼ်ႇဝႆႉတီႈပွင်ႇဝႃႈ “လားရှိုး” ဢမ်ႇၼၼ် “ပွႆးၼႄမႃႉလေႃႈ” တီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းတႆးပဵၼ် “ ဝဵင်းဢၼ်မီး တေႃႇၼႃႈတင်း လွႆဢၼ်မီးၼူၵ်ႉယဵဝ်ႈ ၼမ်လၢႆ” ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉပဵၼ် လႃႈသဵဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ယၢမ်ႈမီး ႁၢင်ႈၵွင်ၵူၼ်ႈယၢဝ်းဝႆႉ တင်းသွင်ၽၢႆႇ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ႁဵတ်းပဵၼ်ႁၢင်ႈႁူင်းၶဝ်ႈတႅၼ်းဝႆႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁွင်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈ “ တႆး” ၼႆသေ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼႆႉ ငၢႆးတင်းၵႂၢမ်းထႆး ၵူၺ်းၵႃႈ တူဝ်လိၵ်ႈလၢႆးတႅမ်ႈသမ်ႉ ငၢႆးလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ။
မိူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လိၵ်ႈတႆးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေသွၼ် ၼႂ်းၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ ဢုပ်ႈပိူင်ႇၼၼ်ႉ တႄႇမီးမႃးလွင်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ တၢင်းၼွၵ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇမီးပိူင်သွၼ်၊ တူဝ်လိၵ်ႈ သဵင်ဢွၵ်ႇတၢႆတူဝ် လႄႈ ပပ်ႉလိၵ်ႈတႆး၊ ၵွပ်ႈၼႆ ပဵၼ်တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇဢဝ်ပဵၼ်ပိူင်သွၼ် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း။
တႄႇဢဝ်ပီႊ 1950 မႃးၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၶတ်းၸႂ် မူၼ်ႉမႄးတႅမ်ႈၶိုၼ်း လိၵ်ႈတႆးမႂ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၸႂ်ႉတိုဝ်းငၢႆႈလႄႈ မီးပပ်ႉႁဵၼ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ် ပိူင်ၵၢၼ်သွၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉသို်ၵ်းမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈပီး 1962 လႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးၸႂ်ႉတိုဝ်း တမ်းဝၢင်းပိူင်၊ လိၵ်ႈလၢႆးတႆးၵေႃႈ လႆႈၵိုတ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ၊ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈၸႂ်ႉ ႁႂ်ႈၵူႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး တင်းသဵင်ႈ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ - ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ သိုပ်ႇမႃးထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼင်ႇႁိုဝ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆး တေဢမ်ႇႁၢႆၼၼ်ႉ ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇ လႄႈ ၶူးသွၼ် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၶဝ် ၶတ်းၸႂ် ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆး ၶၢဝ်းမႆႈ၊ ၵူၺ်ႈၵႃႈ ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၼႆႉ လႆႈလၵ်ႉသွၼ် တီႈလပ်ႉႁူလပ်ႉတႃ သင်ထိုင်ႁူ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၸိုင် မေႃသွၼ်ၶဝ် တေၸၢင်ႈထုၵ်ႇတီႉယွပ်း။
ၵွပ်ႈၼၼ် ယၢမ်းလိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်တႅမ်ႈၸွမ်ႈပၢႆႉ ၸွမ်းဝဵင်း ၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ၵူႈတီႈၼႆႉ တေလႆႈႁၼ် ပဵၼ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သဵင်ဢွၵ်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ တီႈပွင်ႇလႄႈသဵင်ဢွၵ်ႇမၼ်း ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်လႄႈ ပေႃးဝႃႈ မၢၼ်ႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈသဵင်တႆးၼႆႉ ၵႂႃႇပိၼ်ႇပဵၼ် သဵင်ဢွၵ်ႇမၢၼ်ႈၼႆၸိုင် တီႈပွင်ႇမၼ်း ၸၢင်ႈပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ပဵၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်ပႅတ်ႈ။
ၸိုဝ်ႈဢၼ်ပိၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉ ပဵၼ်ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇပိၼ်ႇ ပဵၼ်သဵင်မၢၼ်ႈၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်။
ၸိုဝ်ႈဝဵင်းတႆး ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “ယွင်ႁူၺ်ႈ” ၼႆႉ ၵႂၢမ်းတႆးပွင်ႇဝႃႈ “ႁူၺ်ႈဢၼ်မီး မၢၵ်ႇၼမ်ႉၶဝ်ႈပူင်းလီ” ၼႆၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်သမ်ႉတႅမ်ႈဝႃႈ “ ညောင်ရွှေ” ၼႆသေ တီႈပွင်မၼ်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် “တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇၶမ်း” ၼႆယူႇ။ လွင်ႈၶဝ်ပိၼ်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈပေႃးမီးသဵင်ဢွၵ်ႇ မၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလီထွမ်ႇ ၶဝ်ႈႁူၵူႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇၸိုဝ်ႈဢၼ်ပႃး “မိူင်း” ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ထုၵ်ႇပိၼ်ႇတႅမ်ႈပဵၼ် “ မိုင်း” ၼႆသေ ပွင်ႇဝႃႈ “ မၢၵ်ႇပွမ်း(မၢၵ်ႇမႅင်း)” ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈမိူင်းလႄႈ ဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမီး မၢင်ႇၵလႃႇလီ။
လၵ်ႉလွမ်တူၺ်းၸိုင်ႈတႆး


c: text/html

text:
ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၵိူတ်ႇမႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ယႂ်ႇ၊ ပေႃႈမႄႈ ၶႂ်ႈလႆႈတၢင်းၸွႆႈ ထႅမ် ပိူဝ်ႈတႃႇၽႃႇတတ်း လုမ်းလႃးယူတ်းယႃလုၵ်ႈလၢင်း။
ၶၢဝ်ႇလီတႃႇတႆး ၼႂ်းပီ 2014
ၼႂ်းပီ 2014 ၼႆႉပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း တေမီးပၢင်ပွႆးသုၼ်ႇႁူမ်ႈ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈ (4) ပၢင် သမ်ႉပဵၼ် ပၢင်ပွႆးဢၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း တေလႆႈၼႄဢဵၼ်ႁႅင်းလႄႈ ဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်သုင် ယႂ်ႇလူင်ၸိူင်ႉၼႆ-
ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ယႃႉၶွၵ်ႈလႅၼ်ႈပၢႆႈ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ 3 ၵေႃႉ
ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ တီႈတပ်ႉပၢင်သဝ်းပလိၵ်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ယႃႉၶွၵ်ႈသေလႅၼ်ႈပၢႆႈတင်းမူတ်း 7 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ 3 ၵေႃႉ။
ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း သပ်းၸႅင်ႈၼႄ ၶၵ်ႉၵၢၼ် ငမ်းယဵၼ်ထႅင်ႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ႁွင်ႉပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉသေ သပ်းၸႅင်ႈၼႄ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ထႅင်ႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ဝၢႆးသပ်းၸႅင်ႈၼႄ ၶၵ်ႉၵၢၼ်တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။
ၶွမ်ႊပၼီႊတႅပ်းမႆႉပွတ်းမိူင်းပၼ်ႇ ပၼ်သၢႆၾႆးၾႃႉ ၵူၼ်းမိူင်း
ၶွမ်ႊပၼီႊတိၼ်ႇမျိၼ်ႉယီႇ ဢၼ်လႆႈပႃႊမိတ်ႉတႅပ်းမႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၼိုင်ႈပီၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်တၼ်ႊ ပိုတ်ႇပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပၼ်သၢႆ/ သဝ်ၾႆးၾႃႉ ၵူၼ်းမိူင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ သၢႆၾႆးတေႃႇၶဝ်ႈႁိူၼ်းတႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈဢွၵ်ႇငိုၼ်းၵူၺ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ ၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း တီႈတိူင်းသိုၵ်းၶူဝ်လမ်
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶၢၼ်းႁွင်ႉဢဝ် ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉလၢႆလၢႆၸုမ်း၊ ၼိုင်ႈၸုမ်း 60 ၵေႃႉ ၾိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း။ ပေႃးယဝ်ႉ တေၸႂ်ႉ လေႃႇတိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး။
သိူဝ်ၽိူၵ်ႇၼမ်းၼႃႈ ၸတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၼႂ်း မိူင်းၶႄႇ
လူၺ်ႈလွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ/ မိူင်းတႆး ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း တီႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇ-မၢၼ်ႈသေ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၸတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ၊ မီးၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းၼမ်။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ ၼႄးဝႃႈပဵၼ်သိုၵ်းတႆး
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတီႈ ပွၵ်ႉၼွင်ၸၢင်ႉ ၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း။ ထုၵ်ႇၸီႉၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊ ယိပ်းၵမ်ၵွင်ႈပွတ်း ရတ်ႉသျိူဝ်ႊ။
More Articles...
- ပၢင်တိုၵ်းယဵၼ်ၵေႃႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ ပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈႁိူၼ်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈထုၵ်ႇသိုၵ်းတႆးလိုပ်ႈတိုၵ်း ထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်း ထုင်ႉႁႃႈဝၢၼ်ႈ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းသိုၵ်းတဢၢင်းၽဵဝ်ႈယႃႈ သွင်ၾၢႆႇ လူႉသုမ်းၼင်ႇၵၼ်
- ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းပိုတ်ႇလၢတ်ႈ ပေႃးတႅၵ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ပၢင်တိုၵ်းလူတ်းယွမ်းၼမ်
- သိုၵ်းတႆးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်ၵိုတ်းၵၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈပၢႆႈ
- လၢႆပႃႇတီႇႁူမ်ႈၵၼ်ဝၢင်းတူင်ႇမွၵ်ႇမွင်ၸႂ် ၶုမ်ၵုတ်း ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း
- ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ပွတ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း
- ၼၢင်းဝႃႇၼု ထုၵ်ႇတၵ်ႉႁၢမ်ႈတေဢမ်ႇလႆႈ လၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႂ်းသၽႃး
- သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တုၵ်းယွၼ်းပူတ်းထွၼ် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
- ၵူၼ်းယွင်ႇယႃႈမႃႉယိုဝ်းပလိၵ်ႈတၢႆ ပွတ်းမိူင်းပၼ်ႇ
- သိူဝ်ၽိူၵ်ႇတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယင်ႉပၢင်တိုၵ်း လႄႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း
- CSSU ႁၢႆးငၢၼ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ႁူၵ်းလိူၼ်
- ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး တိုၵ်းသူၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း
- ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းလိၼ်ၵူၼ်ႇ တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵူၼ်းတၢႆၸဵတ်းၵေႃႉ
- ၸဝ်ႈၶူးၺႃၼသိရိ ပႆႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈၶိုၼ်းဢဝ် ဝႃႇသႃတီႈ ဝတ်ႉသၼ်သၢႆးတႆး
- ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၼမ်လိူဝ်မႃးထႅင်ႈ
- ၼမ်ႉၼွင်းလုပ်ႇထူမ်ႈပွတ်းသိုဝ်လိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင် လူႉယႂ်ႇသုမ်းလူင်
- ၾႆးမႆႈသိမ်ႇဝတ်ႉၽြႃးၼမ်ႉႁူးမိူင်းပၼ်ႇ ၶူဝ်းၵဝ်ႇ လုသုမ်းၼမ်
- မၢၼ်ႈတဵၵ်းမိပ်ႇႁႂ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ထွၼ်ဢွၵ်ႇ တႃႈၽႃသွင်ႇထႅင်ႈ
- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်း
- သင်ၶၸဝ်ႈတွၼ်ႈငိုၼ်းတိုၼ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်း တူင်ႇဝဵင်းမိူင်းၵိုင်
- မၢၼ်ႈထုၵ်ႇလႆႈႁဵတ်းၼႄတူဝ်ယၢင်ႇလီ ၵၢၼ်သၢင်ႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်
- ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် သိူဝ်ၽိူၵ်ႇတင်းသၢင်ႇသီႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း
- ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးပွတ်းႁွင်ႇၶိုၼ်ႈလွႆၶိူဝ်း မိူင်းၶိူဝ်း
- ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ဝွၵ်ႇၸိူၼ်းထိုင် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ IT တင်းသဵင်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်တင်း သိုၵ်းတႆးႁၢဝ်ႈႁႅင်း
- ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇထိုင်ပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ
- ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် sub-committee (CSSU)
- ၵူၼ်းမိူင်းၼ်ႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းထုၵ်ႇယိုတ်း တီႈလိၼ် ၼႄၵၢင်ၸႂ်
- မိူင်းပွၼ် ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းပၢင်သွၼ်ၾိင်ႈငႄႈ ပုတ်ႉထ
- ၼၢင်းႁၢၼ်သိုၵ်းတႆး ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်း ထတ်းပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းသိုၵ်း
- ဝႃႉႁၢမ်ႈၶၢႆၶိူင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉတင်းလူင် ဢၼ်သႂ်ႇတဝ်ႈၵႅဝ်ႈ
- ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇတီႈမႂ်ႇ လႅၼ်ၶႅၼ်ႈၶႄႇ-မၢၼ်ႈ
- ဢွၼ်ႇယိင်းၵေႃႉၽႃႇတတ်းတူဝ် ၸၢင်ႈၽႃႇတတ်း ထူင်ႁူဝ်ၸႂ်ပွင်ႇထႅင်ႈ
- လၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ၶၢမ်ႈမႃးတၢင်း ၾင်ႇမိူင်းတႆး ထုၵ်ႇၸီႉသင်ႇထွၼ်ဢွၵ်ႇ
- ၶႄႇ ႁွင်ႉၵူၼ်းတႆးၼႂ်းၸႄႈၵဝ်ႇ ၾိုၵ်းပၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းသိုၵ်းတႆး တီႈတႃႈၽႃသွင်ႇ သွင်ၾၢႆႇၶႅင်ႇလမ်တပ်ႉၵၼ်
- ဝႃႉပွတ်းၸၢၼ်းၽဝ်ယႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် လုမ်ႈၾႃႉ
- ငဝ်းလၢႆးဝၢႆးသိုၵ်းထႆး ယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၵူၼ်းတႆး ထုၵ်ႇပလိၵ်ႈတီႉၺွပ်းထႆငိုၼ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်တႆးၶဝ်ႈၸွႆႈ
- လွႆတႆးလႅင်း တေၶိုၼ်းထတ်းသၢင် လွင်ႈၵဵပ်းသိုၵ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၵူၼ်းႁဝ်းၵမ့်ၼမ်ဝူၼ့်သွၼ်ႇဢဝ်ပဵၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး သူၼ်ႇတူဝ်သေႁဵတ်းႁႃဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝတူၼ်ႈမႆ့ မေႃႇႁႄႈ ၸိူဝ်းၼႆ့မႃးပဵၼ်ၽွၼ်းလီတူဝ်ၶဝ်။ ၵူၺ်းဢၼ်ပဵၼ်သၽႃႇဝၼႆ့တႄ့ ပေႃးဢမ်ႇမီးတီႈတႃႇ တေပိုင်ႈဢိင်ၵၼ်ယဝ့်ၼၼ့်ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတေလႆႈ ႁၼ်ၽွၼ်းႁၢႆ့ၸႃႉၼင်ႇဢၼ်လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃး။
ပိုၼ်ႉႁူႉတၢင်းၼွၵ်ႈ
ၽွၼ်းလီတိုတ်းလႅၼ်းယႃႈ
(1) After 8 Hours – Out extra (CO) from your boday
တႄႇဢဝ်ယၢမ်းတိုတ်းလႅၼ်းယႃႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးတဵမ် 8 ၸူဝ်ႈမူင်းမႃးၸိုင် ၵႃႊပုၼ်ႊတၢႆႊဢွၵ်ႊသၢႆႊ ဢၼ်လူၼ်ႉလိူဝ်ယူႇ ဝႆႉၼႂ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ တေယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။
ၽွၼ်းလီမၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မၼ်းပၼ်ၽွၼ်းလီၵူၼ်းႁဝ်းတေႉတေႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ တေႁူႉၵၼ်ယူႇ။ ၼႂ်းမၢၵ်ႇၶိူဝ်းသူမ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉထၢတ်ႈ Vitamin A, C, K, ၽေႃႊလဵၵ်ႊ၊ ပူဝ်ႊတၵ်ႊသီႊယမ်ႊ၊ သူဝ်ႊ သီႊယမ်ႊ၊ ၵူဝ်ႊလႅၵ်ႊထရေႃႊ၊ ၵႄႊလ်လူဝ်ႊရီႊၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ႁႅင်း ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉထႅင်ႈထၢတ်ႈ တၢႆႊယႃႊမိၼ်ႊ ၼၢႆႊယႃႊသိၼ်ႊ(Vitamin B6) မၵ်ႊၵၼီႊသီႊယမ်၊ ၽေႃႊၽရႅတ်ႊ၊ ထၢတ်ႈတွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းလီၵူၺ်ႈ (12) ပိူင်
(1) ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၵိၼ်ပၼ်ၵူၺ်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇပၢႆးယူႇလီ (New England) လၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈတၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇမွၵ်ႈ (40%) ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းလီမၢၵ်ႇႁူႈ (8) ပိူင်
မၢၵ်ႇႁူႈလႅင်ၼႆႉ ၼမ်ႉဝၢၼ် ၼမ်ႉလႅမ်ႉ ဢရသႃႇမၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉၼႆတႄႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၼႄၵေႃႈ တေႃႈတေႁူႉၵၼ်ယူႇသႄႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းမၢၵ်ႇႁူႈၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉထၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ “သမ်ႉပၼ်ၽွၼ်းလီၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၽွၼ်းလီမၼ်း လႅပ်ႈတေဢေႇယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆတႃႇႁႂ်ႈပေႃးတေႁူႉပွင်ႇၽွၼ်း လီမၢၵ်ႇႁူႈလီလီၼၼ်ႉ တေယွၼ်းလၢတ်ႈၼႄဢိတ်းၼိုင်ႈ။
More Articles...
Page 1 of 2


text:
Humanrights
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း
- Details
- Created on 01 July 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တူၵ်းလူင်း ၵိုတ်းယိုဝ်း ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ သေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတင်ႈတပ်ႉ မီးၼႂ်းမိူင်းတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇတဵၵ်းတဵင် ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်း ပႆႇလႆႈယူႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၵိၼ်သဝ်းလီလီ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 4၊ လိူၼ် June၊ 2014 ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 151 တၢၼ်းၼၢႆႇၸူဝ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ၊ ဢွၼ်ဢဝ်တင်းႁႅင်းသိုၵ်း 99 ၵေႃႉသေ လုၵ်ႉဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ၵႂႃႇ ဝၢၼ်ႈတူင်ႈ ၵႂႃႇတဵၵ်းတဵင် ဢဝ်ၵိၼ်လၢႆၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်းမိူင်းဝၢၼ်ႈၼႃးတူင်ႈ ဢိူင်ႇႁၢႆးၽၵ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈ သုမ်းၶူဝ်းၶွင်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ
1.ၸၢႆးၺႃႇ ဢႃႇယူႉ 30ပီႊ သုမ်းၵႆႇ 3 ၸွႆႉ သၢင်ႈငိုၼ်း 12,000ပျႃး
2.ပႃႈၼၢင်း ဢႃႇယူႉ 53ပီႊ သုမ်းၵႆႇ 1 ၸွႆႉ ႁႃႈၶၼ် သၢင်ႈငိုၼ်း 9,000ပျႃး
3.ၼၢင်းထူၺ်း ဢႃႇယူႉ 53ပီႊ သုမ်းၵႆႇ 1 ၸွႆႉႁႃႈၶၼ် သၢင်ႈငိုၼ်း 9,000ပျႃး ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမၢႆ 2 ၶွမ်ႊမတီႊၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၼႆႉ တေႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်လူင် ပိူဝ်ႈတႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတင်းမိူင်း။ လွင်ႈၼႆႉ တေႁွင်ႉမွၵ်ႇပႃးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းၶိုၵ်ႉလူင်ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇၽူႈပွင်ၵၢၼ်လူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UN) ၿၼ်ႊၶီႊမုၼ်ႊ လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပဵၼ်ၽူႈႁူႉႁၼ် သၵ်းၶီၽယၢၼ်း(သၢၵ်ႈသေႇ)ၸွမ်း။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/06/13 မီးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် 3 ၾၢႆႇ- 1.ၸုမ်းဢူးဢွင်ႇမိၼ်း (UPWC) ။ 2.ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်မူႇတူးဢွၼ်ႁူဝ်။ 3.ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းဢွၼ်ႁူဝ်။ ႁူပ်ႉၵၼ်တီႈလုမ်းသုၼ်ၵၢင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မၢၼ်ႈ (MPC) ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ။ ဢိင်ၼိူဝ်ပၢင်ႁူပ်ႉ ၵၼ်ၼႆႉသေ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းတွင်ႈထၢမ်ဝႃႈ- ဢၼ်ႁဝ်းတေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပဵၼ်လွင်ႈသင် လၢႆလၢႆ။
ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းတေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႄႉၼမ်းဝႆႉ 4-5 ၶေႃႈ၊ တၢင်ႇဢၼ် ႁဝ်းဝႆႉသေၵွၼ်ႇ။ ပေႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၸုမ်းၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၸုမ်းထုၵ်ႇ မႅၼ်ႈၶဝ်ႈပိူင်မၢႆမီႈတြႃး။ ပေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ တေပိုတ်ႇၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်- ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 01/03/2012 ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ၼႄႉၼမ်းပၼ်ဝႆႉ 5 ၶေႃႈ။ ပေႃးဝႃႈသွင်ၾၢႆႇ ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉ 1.တေလႆႈၵိုတ်းလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်။ 2.တေလႆႈယူႇသဝ်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ် ဢၼ်တင်းသွင်ၾၢႆႇ တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ။ 3.တေဢမ်ႇလႆႈပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇၵႂႃႇမႃး၊ ၼွၵ်ႈသေၼႂ်းၼႃႈလိၼ် ဢၼ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ။ 4.တေပိုတ်ႇ လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ဢွင်ႈတီႈဢၼ်တင်းသွင်ၾၢႆႇ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်။ 5.တေတႅပ်းတတ်း ဢွင်ႈတီႈ/ယၢမ်း/ဝၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်- ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း သိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်ဝႃႈ- ႁဝ်းလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းမႃးယဝ်ႉ၊ ဢၼ်ႁဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 1 လႄႈတီႈ 2 ၼႆႉတေပိူင်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ တၢင်းၾၢႆႇဢူးဢွင်ႇမိၼ်း တွပ်ႇဝႃႈ- ပိူင်ႈၵၼ်တီႈ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 1 ၼၼ်ႉ မီးသူၸဝ်ႈတင်းႁဝ်းၶႃႈၵူၺ်း။ ၵမ်းတီႈ 2 ၼႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၸိၵ်း ၸွမ်(ၾၢႆႇသိုၵ်း)ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈပႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း။ ၵမ်းၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းၶိုၵ်ႉလူင် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ/ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ တေမႃးပဵၼ်ၽူႈႁူႉႁၼ် သၵ်းၶီၽယၢၼ်း(သၢၵ်ႇသေႇ)ၸွမ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ဝၢႆးၼႆႉမႃး ၽႂ်ၶႂ်ႈထွႆလင်/ႁၵ်းလင်ၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈထွႆလင်/ႁၵ်းလင် ယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈမီးလၵ်းထၢၼ်မတ်ႉၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3-4/07/13 ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸုမ်းၸိူဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တီႈၵဵင်းမႆႇ။ ယွၼ်ႉမီးၵၢၼ်တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸုမ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈတေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၸီႉၼမ်းပၼ်ဝႆႉ 4-5 ၶေႃႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းတႄႉ ယူဝ်ၶေးဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇ ဢူဝ်း/လူင်းလၢႆးမိုဝ်း။ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈပႃး ၼမ်လိူဝ်သေ 4-5 ၶေႃႈၼႆႉ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပႃးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်း တင်းသဵင်ႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်လၢႆလၢႆ၊ ႁႂ်ႈပႃးတင်းယူင်ႉၶၢပ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ် ယူင်ႉၶၢပ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၵပ်းသၢၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း (WGEC) လႆႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ 1.လၵ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်။ 2.ယူင်ႉၶၢပ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း။ 3.လွင်ႈၶပ်းၶိုင်ပွင်ၵၢၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။ 4.ၸိူဝ်းဢၼ်တေၶဝ်ႈပႃး။ 5.ႁူဝ်ၶေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်း 19 ၶေႃႈ။ 6.ၶေႃႈတိုဝ်းၵမ်ၾၢႆႇသိုၵ်း။ ၸိူဝ်းၼႆႉတေလႆႈပႃးမူတ်း၊ ပေႃးပႃး 6 ၶေႃႈၼႆႉၸင်ႇ တေမီးလွင်ႈမၼ်ႈၸႂ် ၼိူဝ်ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း၊ ပေႃးၵွမ်ႉ 5 ၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်းတႄႉဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ- ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းလႆႈတူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်း/ ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်တင်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇဝႆႉမီး 13 ၸုမ်း။ ၸိူဝ်းပႆႇၵိုတ်းယိုဝ်းမီးထႅင်ႈလၢႆၸုမ်းသေတႃႉ ဢၼ်ၸုမ်းယႂ်ႇသုတ်း ပဵၼ်ၸုမ်းၶၢင်လွတ်ႈလႅဝ်း KIO/KIA ။ မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) TNLA ၵေႃႈယၢမ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ တူဝ်ႈတၼ်း တႃႇတေႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈၽတ်းၼတ်ႉ(ၶိၼ်း)ၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉၵေႃႈ ၽိူဝ်ႇၸမ်ထိုင်ဝၼ်းမၼ်းမႃး ၸုမ်းတဢၢင်းသမ်ႉဝႃႈ ပေႃးဝႃႈပၼ်ႁႃတၢင်း KIO ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ ႁဝ်းၵေႃႈပႆႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇၵူၺ်း- တၢင်းဢူးဢွင်ႇမိၼ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/06/13 ၸုမ်းသိုဝ်ႇ 7 Media ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ- ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ တီႈသၽႃးဝႃႈ၊ ဝၢႆးသေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ပတ်းပိုၼ်ႉတင်းမိူင်းယဝ်ႉ၊ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီး ၽႅၼ်ၵၢၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇမွပ်ႈပၼ်တီႈသၽႃး။
ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 02/07/13 ဢူးသူၺ်ႇမၢၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း (သၽႃးလၢင်ႈ) လၢတ်ႈဝႃႈ- ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ တၢင်းသၽႃးထုၵ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃးၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ပေႃးပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁဵတ်းၵူၺ်းသေ မီးလွင်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇ မႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈမႃးၸိုင် တေၵႄႈယၢပ်ႇ၊ ပေႃးဝႃႈသၽႃးၶဝ်ႈပႃးမႃး မၼ်းႁဵတ်းၸွမ်းပၵ်းပိူင်လႄႈဢမ်ႇယၢပ်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတင်းမိူင်း တိုၵ်ႉၶွင်ႉၶမ်တီႈၶၢင်
ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမၢႆ 2 ၶွမ်ႊမတီႊၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၼႆႉ တေႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်လူင် ပိူဝ်ႈတႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတင်းမိူင်း။ လွင်ႈၼႆႉ တေႁွင်ႉမွၵ်ႇပႃးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းၶိုၵ်ႉလူင်ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇၽူႈပွင်ၵၢၼ်လူင်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UN) ၿၼ်ႊၶီႊမုၼ်ႊ လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပဵၼ်ၽူႈႁူႉႁၼ် သၵ်းၶီၽယၢၼ်း(သၢၵ်ႈသေႇ)ၸွမ်း။


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဝႃႉ ဢမ်ႇၸႅင်ႈလူင်ႈၼႃႈသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ လူင်းႁၢမ်ႈၵူၼ်းၶၢႆၵၢတ်ႇ၊ ၶၢႆၶူဝ်းၶွင်ၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉ ၶဝ်ဝႃႈ ၽႂ်တေဢမ်ႇလႆႈၶၢႆၶူဝ်းၶွင် ၶိူင်ႈၵိၼ်တင်းယႅမ်ႉ ဢၼ်သႂ်ႇတဝ်ႈၵႅဝ်ႈ (တဝ်ႈပလႅင်း)။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ပေႃးၶၢႆ တေပၼ်တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)သင်။
ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇတီႈမႂ်ႇ လႅၼ်ၶႅၼ်ႈၶႄႇ-မၢၼ်ႈ
ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇတီႈမႂ်ႇ ဢၼ်ၾၢႆႇတႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ်ၶဝ် ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႂ်ႇ၊ တတ်းမၵ်းဢဝ် တီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵႂႃႇပႃး ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်။
ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇၵေႃႉမီးတူဝ်သွင်တူဝ် ႁပ်ႉၵၢၼ် ၽႃႇတတ်းယဝ်ႉ
ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇၸၢဝ်းတႆး ဢၼ်မီးတူဝ်ၶိင်း ၽႃၽႄ၊ ႁူဝ်လဵဝ်၊ တူဝ်ၶိင်းဢၼ်ၼိုင်ႈငွၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃး တီႈႁူဝ်ဢိုၵ်း တူဝ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉၵၢၼ်ၽႃႇတတ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ တီႈႁူင်းယႃၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ။
ဢွၼ်ႇယိင်းမိူင်းတႆးသွင်ၶၼ်ႇထႃႇ ၶဝ်ႈႁပ်ႉ ၽႃႇတတ်းၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ
ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵေႃႉဢၼ်ၵိူတ်ႇမႃး မီးတူဝ်ၶိင်းသွင်တူဝ်ၶိင်း ႁွတ်ႈထိုင်ၵဵင်းမႆႇသေ တေၶဝ်ႈၽႃႇတတ်း ယူတ်းယႃ တီႈႁူင်းယႃလူင် ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ သွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽဵဝ်ႈၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇငႃးသိုၵ်း ပွတ်းမိူင်းယဵၼ် ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ႁွၼ်ႈထဝ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽဵဝ်ႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
More Articles...
Page 1 of 67


text:
လႅၵ်ႈလၢႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်း တႃႇၵူၼ်း တွင်ႈတဵဝ်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၵေႃႈၸႂ်ႈ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းယုၵ်ႉယွင်ႈၶူဝ်းပူၺ်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢမ်ႇႁႂ်ႈႁၢႆသေ လုမ်းလူင်ၾၢႆႇ ၽွင်းငမ်းမိူင်းၶွၼ်၊ မိူင်းမၢဝ်းတင်း ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သၢင်ႈၶိုၼ်းႁေႃၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉ ၶမ်ႇၶမ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈၵိုၵ်း ၶိူဝ်းတႆး ပိုၼ်းတႆးမႃး။
လိၵ်ႈတႅမ်ႈၸူး
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလိၵ်ႈတႆး ဢၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးတူၼ်ႈတီး ယွမ်းႁပ်ႉၶေႃႈၸိသင်ႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸိင်ႇ
ၸဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈပဵၼ်သင်ႇၶတႆးတူၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ လူႁၼ်ၶၢဝ်ႇမိူင်းလွႆ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 5/07/12 ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈငဝ်ႈငုၼ်း ၵေႃႈလိၵ်ႈလၢႆးတူၼ်ႈတီး လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ၶေႃႈၸိသင်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸိင်ႇမႃးၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးတူၼ်ႈတီးႁူမ်ၸူမ်း သေႁပ်ႉဝႆႉ ....
ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇ ၶုၼ်သိူဝ်မိူင်းတႆး
လုင်းပဵၼ်တႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ လုင်းၶႂ်ႈပၼ်ၶေႃႈၾၢင်ႉပုၼ်ႈတႃႇတႆးငမ်းယဵၼ် ဢၼ်တႆးလႆႈပဵၼ်မႃး ထူပ်းၺႃးယဝ်ႉသွင်ပွၵ်ႈ။ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ တပ်ႉငမ်းယဵၼ်တီႈပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပႃႇၼဵင်ႈ တႆးသဵင်ႈသၢၼ်ႈလူမ်ႉတၢႆ တေပဵၼ်တပ်ႉၽႂ်လႃႇ၊ တပ်ႉမႁႃႇၸုမ်းၼိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႁႅမ်တၢႆ သိုၵ်းတႆးႁဝ်း 7 ၵေႃႉ SSA-N ၶဝ်၊ ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉပေႃးငဝ်၊ ၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈထူၼ်ႈၼိုင်ႈ။
မိူင်းလွႆ/ပၢင်လူင်ႁဝ်းၶႃႈ။
ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ ပီႈၼွင်ႉဝႃႉ/တႆး တၢင်းပၢင်သၢင်းၶႂ်ႈၵႂႃႇဝႆႈၽြႃးၸဝ်ႈဢိၼ်းသၢၼ် ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းၶၢၵ်ႇ မိူင်းလုင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 1-3/5/12 ၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈယွၼ်းဢၶႂၢင်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇပၼ်ဢၶႂၢင်ႉလႄႈ ၸွႆႈလၢတ်ႈ ပၼ်တီႈၸွမ်ၸိုင်ႈလူင်တဵင်းၸဵင်ႇ တင်း ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈ ၶဝ်သေၵမ်း။
ယိုၼ်ႈထိုင် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
လွင်ႈတၢင်း၊ တႆးၽိတ်းမေႃးပေႃႉႁႅမ်ၵၼ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ
ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းႁၢႆႉဢၢႆႈတႆးဢွၼ်ႇ မိူဝ်ႈၽွင်းယူႇသဝ်းထင်ၼႂ်းမိူင်းတႆးတႄႉ ပေႃးယူႇၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ တိုၼ်ႇမႃး ၵၢင်ၼႂ်လႆႈႁၼ် ၼႃႈမၢၼ်ႈၸဵမ်ၸဝ်ႉယဝ်ႉ၊ ၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈၶူးသွၼ်မၢၼ်ႈပေႃႉလႃႇ၊ ၵႂႃႇႁူင်းယႃၵေႃႈ မေႃယႃမၢၼ်ႈႁိုတ်းလႃႇ၊ ၸႂ်လမ်ၵေႃႈ လႆႈၵႃႈယွမ်း။ ပေႃးၵႂႃႇၶိုၼ်ႈလုမ်းၽွင်းငမ်း/ဢုပ်ႉပိူင်ႇ သမ်ႉၶႅၼ်းၼႃႇ၊ ဢူးၸီးၼၼ်ႉ ဢူးၸီးၼႆႉ လဝၵ၊ ၵၺၼ၊ ၵႃႇသတၼ်ႇ၊ မူးယိတ်ႉ၊ တိတ်ႉတေႃး ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼႆႉ ဢဵၵ်းပၼ်ပေႃးသဵၼ်ၵႂႃႇသဵၼ်မႃး၊ တိၼ်ၵူၼ်းဢၢႆႈႁႃး သၼ်ႇၸၢမ်ႉၸၢမ်ႉသေ ႁူၵ်ႉၵႄႉ ႁူၵ်ႉၵႄႉ ပေႃးဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး။ ပႆၸွမ်းၵဝ်ႇၸွမ်းၵွင်း ၸွမ်းသႅင်ႇၼမ်ႉၼဵင်ႈၵေႃႈ ႁၼ်ၼႃႈ မၢၼ်ႈတီႈလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၵေႃႈလီ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈယဝ်ႉ တေလႆႈႁွင်ႉသြႃႇသဵင်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်လိုဝ်းလင် ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇမီးသင်
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ/လိုမ်ႉၶိုၼ်း ပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉမိူဝ်ႈ (01/04/2012) ပဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈ ပႃႇတီႇ NLD ပေႉၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇလၢႆလၢႆ ၾၢႆႇၶၢတ်ႈလၢမ်းဝႆႉဢမ်ႇၽိတ်း၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းမုင်ႈ မွင်းၵၼ်ဝႆႉ။ တေလႆႈဝႃပဵင်းပေႃးၸႂ်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ တၢင်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ပႃႇတီႇ NLD ဢွင်ႇပေႉၵႂႃႇၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇၶၵ်ႉထီႉၼိုင်ႈၵူၺ်း။
Page 2 of 2


text:
ၶွမ်ႊပၼီႊၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ဝိၼ်းဝိၼ်းလၢၼ်းၼႃး၊ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁပ်ႉႁဵတ်းဝႂ်ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ၊ တေႃႇဝႂ် ဝီႊသႃႊ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆးလႄႈ ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ႁႂ်ႈယူႇသဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇလႆႈ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ၶွမ်ႊပၼီႊ (ပေႃးရိသတ်း) ၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ဝိၼ်းဝိၼ်းလၢၼ်းၼႃး (Win Win Lanna Recruitment Co.,Ltd) ၼႆႉပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈမိူင်းထႆး။ ႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်လႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ (1)ႁပ်ႉၸၢင်ႈဢဝ်ၵူၼ်းတႆး ၸိူဝ်းမီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈထႆး ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ MOU ။ ႁဵတ်းပၼ်တင်း ပၢသ်ႊသပွတ်ႊ၊ ဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် မီးဝႂ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၢႆးယူႇလီတဵမ်ထူၼ်ႈ။ 2.ႁႃပၼ်ၵၢၼ် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၸိူဝ်းမီးယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး။ မီးဝတ်းဝႂ်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်၊ ႁႃၵၢၼ်ယူႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၶႂ်ႈလႆႈငိုၼ်း လိူၼ်ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈတိတ်းတေႃႇတီႈ ၶွမ်ႊပၼီႊဝိၼ်းဝိၼ်း လၢၼ်းၼႃး။ 3.ႁပ်ႉတေႃႇဢႃယုဝႂ်ဢွၵ်ႇမိူင်း/ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ (Passport) ဢၼ်တဵမ် 4 ပီယဝ်ႉလႄႈ ႁပ်ႉတေႃႇဢႃယု ဝႂ်ၶဝ်ႈမိူင်း/ဝီႊသႃႊ (Visa) ။ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ ၸိူဝ်းမီးဝႂ်ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း တေတဵမ် 4 ပီၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁိပ်ႈ တိတ်းတေႃႇမႃး၊ တေၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈတေႃႇဢႃယုလႄႈႁဵတ်းဝႂ်ပၢသ်ႊသပွတ်ႊမႂ်ႇပၼ်- ၼႆယဝ်ႉ။
သူၼ်ၸႂ်ၸွပ်ႇထၢမ်ထႅင်ႈ တိတ်းတေႃႇတီႈ ပေႃးရိသတ်း ၸတ်းႁႃၵၢၼ် ဝိၼ်းဝိၼ်း လၢၼ်းၼႃး ၵျမ်းၵတ်ႇ။ မၢႆၾူၼ်ႊ 087-087 0979 (ၸၢႆးပီႇယ - ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်)။ ဢီႊမေႊလ် This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it , Website- winwinlanna.com , Facebook- facebook.com/winwin.lanna
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- ၶႃႈႁဝ်းၶဝ် မီးၶွမ်ႊပၼီႊၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ လႆႈႁပ်ႉဢၼုၺၢတ်ႈ (ဢၶႂၢင်ႉ) သူင်ႇၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးပီႈၼွင်ႉ ယူႇမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈမိူင်းထႆးၼႆၸိုင် တိတ်းတေႃႇတွင်ႈထၢမ်မႃးပၼ်ၸိုဝ်ႈလႄႈ ႁဵတ်းပၢတ်ႊသပွတ်ႊမႂ်ႇ တီႈလုမ်းႁဝ်းၶႃႈ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈလႆႈ- ဝႃႈၼႆ။
ဝိၼ်းဝိၼ်း လၢၼ်းၼႃး ၶွမ်ႊပၼီႊ လီႊမိတႅတ်ႊ။ မၢႆ ၺ/7-65 သဵၼ်ႈတၢင်းၸုၼ်းလုၼ်းၵျွင်း၊ ပွၵ်ႉ 10 ၊ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ မၢႆၾူၼ်ႊမိူင်းတႆး 0947303262 (ၸၢႆးတႃႇထေး)။
ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ဝိၼ်းဝိၼ်းလၢၼ်းၼႃး ႁႃပၼ်ၵၢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးသေ မီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီထႅင်ႈၼၼ်ႉ- 1.မီးပၢတ်ႊသပွတ်ႊ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မီးဢႃယု 5 ပီ။ 2.မီးဝႂ်ဝီႊသႃႊ လႆႈဢၼုၺၢတ်ႈ ယူႇၼႂ်း မိူင်းထႆး 2 ပီ တေႃႇဢႃယုလႆႈထႅင်ႈ။ 3.မီးဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈထႆး။ 4.မီးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီ (ဝႂ်ပရႃႊၵၼ်းသုၵ်ႇၶၽၢပ်ႉ) ပေႃးပဵၼ်တၢင်း ပဵၼ်မႃး သဵင်ႈၵႃႈယူတ်းယႃ 30 ဝၢတ်ႇ။ 5.လႆႈၵႃႈႁႅင်းဝၼ်း 300 ဝၢတ်ႇ မိူၼ်ၵူၼ်းထႆး ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈထႆး။ 6.ၸွႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၸတ်း ၵၢၼ်ၽိုၼ်မိူၼ် (ဢဵၵ်ႇၵသၢၼ်) တႃႇႁၢႆးငၢၼ်း တေႃႇ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ၊ ၾၢႆႇၵူတ်ႇၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း (တေႃးမေႃး) ၵူႈ 90 ဝၼ်း။ 7.ဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈၶပ်းၶီႇ/ႁေႃႈလူတ်ႉၶိူင်ႈ လူတ်ႉ/ၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ် ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်းရူတ်ႉႁိုင်ပဵၼ်ၽေး
- Details
- Published on 31 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃးၵိၼ်ၼမ်ႉသႅၼ်ႈဢၼ် ဝႆႉၼႂ်းရူတ်ႉႁိုင်ၼႆ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ လႄႈတၢင်းပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်း လႆႈငၢႆႈၼႆ ၽူႈမီးပၢႆးဝူၼ်ႉ ၽၢႆႇပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးယူႇလီ မိူင်းပွတ်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် လႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ႁႃငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ယွၼ်ႉဝႃႈ ႁႅင်းမႆႈၼႂ်းရူတ်ႉၼႆႉ ၼမ်သေတၢင်းၼွၵ်ႈ လႄႈ သင်ဝႃႈတဝ်ႈ plastic ၺႃးႁႅင်းမႆႈႁုပ်ႇ ၼႆ မၼ်းတေထုၵ်ႈဢွၵ်ႇထၢတ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ Dioxins ဢၼ်ပၼ်ႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် ၼူမ်းၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ (cancer) လႄႈ ဢမ်ႇၵႃးၽူႈယိင်း ၽူႈၸၢႆးၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ လႆႈၼႆယဝ်ႉ။
ထၢတ်ႈ Dioxins ၼႆႉ သင်ဝႃႈမၼ်းၶူၼ်းလေႃး ၼမ်ႉယဝ်ႉၼႆ မၼ်းတေလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၵႂႃႇ ယွၼ်ႉၺႃးႁႅင်းမႆႈႁုပ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တဝ်ႈၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်ၼႆႉ ဝႆႉတီႈဢၼ် ႁႅင်းမႆႈမၢၼ်ႇ ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းႁွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈယူႇသေတႃႉ ပေႃးဝႆႉ တီႈဢၼ်ႁႅင်းမႆႈ ၼမ်လူၼ်ႉလိူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းရူတ်ႉႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁိုင်မႃးၼႆ ယွၼ်ႉလူမ်းမႆႈၵႂႃႇႁုပ်ႇ တဝ်ႈလႄႈ သင်ဝႃႈ တိုၵ်ႉၶိုၼ်းၵိၼ်ယူႇၼႆ ၸၢင်ႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈ ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်း တေႉတေႉ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ထုၵ်ႇလီဝႄႈ လွင်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ် ဢၼ်ဝႆႉၼႂ်းရူတ်ႉႁိုင် လႄႈ ဢၼ်ဢဝ် ၼမ်ႉမႆႈသႂ်ႇၼႂ်းတဝ်ႈ ႁဵတ်းၼမ်ႉဢုၼ်ႇၵတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း-ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ ကျန်းမာရေးသတင်းများ
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Humanrights
ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ႁူဝ်မိူင်း ငႅၼ်းၶေႃးပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ယဝ်ႉဢဝ်လူတ်ႉလူင်ၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းလူင်းတႂ်ႈလွႆသုင်
- Details
- Created on 24 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ႁူဝ်မိူင်း ၸိၼႄးၸဝ်ႈလူတ်ႉလူင် ၸိုဝ်ႈလုင်းဢုင်း ဢၼ်တေႃႉတၢင်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉၵိၼ် ဝႃႈဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်သိုၵ်းထိူၼ်ႇၼႆသေ ဢဝ်မိုဝ်းငႅၼ်းၶေႃးတိၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉလုင်းဢုင်း ဢီးလူတ်ႉလူင်လုင်းဢုင်း တူၵ်းလူင်းတႂ်ႈၵူၼ်ႈလွႆသုင် ဢဝ်သေႃးလူတ်ႉထိုမ်ႈပႅတ်ႈပႃး ၼႂ်းယုမ်း။
ဝၼ်းထီႉ 16.June.2014 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ဢၼ်တိုၵ်ႉလုၵ်ႉတၢင်း မိူင်းၼွင်၊ မိူင်းၼၢင်း ၶၢႆႉမႃးႁူဝ်မိူင်း ႁိုင်မွၵ်ႈ 10ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဢဝ်တင်းလုၵ်ႈၼွင်ႉ လၢႆလၢႆၵေႃႉသေ ဢွၵ်ႇလႄႇၸႅတ်ႈထတ်းတူၺ်း တႄႇႁူဝ်မိူင်း ထိုင်တႃသူပ်းတဵင်း။
ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 17:00မူင်းၼၼ်ႉ လုင်းဢုင်း ဢႃႇယု (43)ပီႊ ၸိုဝ်ႈပေႃႈလုင်းထုၼ်း မႄႈပႃႈၸိင်ႇ တီႈယူႇႁူဝ်မိူင်း ပွၵ်ႉၼႃးမႂ်ႇ ၶပ်ႉတင်းလူတ်ႉလူင် မၢႆလူတ်ႉ(018/ႁ.မ) သေ တၢင်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉ တဵမ်ၽၢႆႇလင်လူတ်ႉ လုၵ်ႉႁူဝ်မူိင်း တေၵႂႃႇတၢင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ မိူဝ်ႈတေၶၢမ်ႈၶဝ်ႈတႃသူပ်းတဵင်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇႁူပ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢွၵ်ႇလႄႇၸႅတ်ႈထတ်းတီႈ တႃသူပ်းတဵင်းၼၼ်ႉသေ ထုၵ်ႇပိဝ်ႇႁႃႇမူး တပ်ႉလုင်းဢုင်း ၵိုတ်းလူတ်ႉ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈတၢင်ႇပၼ် ပျႅတ်ႇထရီႇ (Battery) သွင်လုၵ်ႈ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽၢႆႇလင်လူတ်ႉလုင်းဢုင်း တၢင်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉမႃး တဵမ်ပိုၵ်းယဝ်ႉလႄႈ လုင်းဢုင်းၵိုတ်းလူတ်ႉသေ လူင်းလူတ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ဢွင်ႈတီႈတႃႇတေ ဝႆႉတမ်းပျႅတ်ႇထရီႇ၊ မိူဝ်ႈလုင်းဢုင်း တိုၵ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ဢွင်ႈတီႈတမ်းပျႅတ်ႇထရီႇ ယူႇၼၼ်ႉ ပိဝ်ႇႁႃႇမူး လၢတ်ႈဝႃႈ လုင်းဢုင်း ဢမ်ႇပွင်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼႆသေ တိၺွပ်းငႅၼ်းၶေႃး လုင်းဢုင်း ဢဝ်မိုဝ်းထုပ်ႉပၼ်တီႈၵႅမ်ႈ (3)ၵမ်း ပေႃးယဝ်ႉၸိၼႄးဝႃႈ လုင်းဢုင်းပဵၼ်သိုၵ်းထိူၼ်ႇၼႆသေ ၸႂ်ႉလုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်း ဢီးလူတ်ႉလူင်လုင်းဢုင်း တူၵ်းတႂ်ႈၵူၼ်ႈလွႆ ဢဝ်သေႃးလူတ်ႉထိုမ်ႈပႅတ်ႈပႃး ၼႂ်းယုမ်းထႅင်ႈၵွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵပ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လုင်းဢုင်း ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သေ ၶိုၼ်းၵႂႃႇတၢင်ႇထိုင်တီႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် တီႈႁူဝ်မိူင်းဝႆႉလႄႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လႆႈႁူႉငိၼ်းၶၢဝ်ႇလွင်ႈၼႆႉသေ ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ၸင်ႇၸႂ်ႉလုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်း ၵႂႃႇတွင်းပၢၼ်ႇ ယိုၼ်ႁပ်ႉတၢင်းၽိတ်း တီႈလုင်းဢုင်း မိူဝ်ႈလုင်းဢုင်း ဢၢင်ႈတေၸၢင်ႈလူတ်ႉပိူၼ်ႈ ၵႂႃႇသူင်ႇမၼ်းမိူဝ်းၼမ်ႉၸၢင် ဝႃႈႁႂ်ႈလွင်ႈတၢင်း ပၼ်ႁႃဢၼ်ပဵၼ်ပူၼ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယဝ်ႉပႅတ်ႈလၢႆလၢႆ ဝႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တူဝ်ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ဢမ်ႇၵႂႃႇယွမ်းတၢင်းၽိတ်းလႄႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၼ်ႁႃၼႆႉ ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလႆႈ။
တႆးလွတ်ႈလဝ်း


text:
ပိူဝ်ႈတႃႇတေပူၵ်းပွင် ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းတွၼ်ႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသျၢၼ်းသုၵျီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢမ်ႇႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၸုမ်း NGOs, INGOs ဢၼ်တေၵႂႃႇလူင်း ၸွႆႈထႅမ်ပူၵ်းပွင် ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ထူပ်းၽႄး တုၵ်ႉၶ တူၵ်းၵိၼ်း ယၢပ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ဢိင်ႇၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းၼႆႉသေ ၽူႈၵေႃႉၸမ်ၸႂ် တူင်ႇဝူင်း NLD ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸုမ်း NGOs, INGOs ၶဝ် လႆႈၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ယွၼ်းတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ် ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လွင်ႈၶဝ်တေၶဝ်ႈၵႂႃႇပူၵ်းပွင် ၸွႆႈထႅမ် ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းတွၼ်ႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ပိူင်လူင်မၼ်းၼႂ်းၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၼၢင်းတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ တႃႇတေၶဝ်ႈၸွႆႈထႅမ် ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်မီးၽေး၊ မၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇပၼ်ႁႅင်း တႃႇလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လႆႈႁၼ်မၼ်းၼၢင်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈဝႆႉတင်းၼမ်”။
“ပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်းၼၢင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဢဵၼ်ႁႅင်း ပဵင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ်၊ သင်ဝႃႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းမၼ်းၼၢင်း ပေႉၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015 မႃးၼႆၵေႃႈ မၼ်းၼၢင်းတေဢမ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၵႂႃႇလႆႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပႃႇတီႇၶဝ် ဢမ်ႇမီးႁႅင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းလူင်ႉလႅၼ်ႇပေႉၵၢၼ်ငၢၼ်း တႃႇဢွၼ်ႁူဝ်”ၼႆ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁိုဝ် ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ၼႆႉ တႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီႊ27.Sep.1988 သေ ၶဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပီႊ1990 လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼမ်သေပိူၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ၊ (SNLD ပေႉၼႂ်းမိူင်းတႆး ထိၼိုင်း၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ထိသွင်) တေႃႈလဵဝ်သမ်ႉဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ တူင်ႈၼိုင်ၼႂ်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇတေ လႅၵ်ႈလၢႆမၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း ၶေႃႈ436 ၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
General News
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း SSPP/SSA လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတီႈၵျွၵ်းမႄးတၢႆ
- Details
- Created on 25 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ) 77 ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ပွႆႇၶဝ်ႈထဵင်ႁႆႈ တႅၵ်ႇတိူဝ်ႉၺႃး ၽူႈၸွႆႈၵၢၼ် ၼႂ်းၸုမ်း SSPP/SSA ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၸွမ်းၵၼ် တီႈႁႆႈ ႁိမ်းၸမ်ၽင်ႇၼမ်ႉတၢင်ႈ တီႈၵျွၵ်းမႄး တၢႆထင်တီႈ။
ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းၵုၼ်ႁိင်း သုမ်းတီႈလိၼ် ပႃႇတီႇဢမ်ႇၸွႆႈသင်
- Details
- Created on 25 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းမိူင်းဝၢၼ်ႈလၢႆးၵၢမ်၊ ဝၢၼ်ႈသၢႆးမူၼ်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် သုမ်းတီႈလိၼ် ထုၵ်ႇႁူဝ်ၼႃႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႄႈ ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈလၢႆးၵၢမ် တတ်းဢဝ်ၶၢႆ ၼပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇဢေၵ။
ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ သၢၼ်ၶတ်း NGOs, INGOs တေလူင်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်း
- Details
- Created on 23 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိူဝ်ႈတႃႇတေပူၵ်းပွင် ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းတွၼ်ႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသျၢၼ်းသုၵျီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢမ်ႇႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၸုမ်း NGOs, INGOs ဢၼ်တေၵႂႃႇလူင်း ၸွႆႈထႅမ်ပူၵ်းပွင် ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ထူပ်းၽႄး တုၵ်ႉၶ တူၵ်းၵိၼ်း ယၢပ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆ လႄႈ လီႉသေႃး ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ယွၵ်ႇလႅၼ်ၵဵပ်းၵိၼ်ငိုၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဝီး
- Details
- Created on 22 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လုၵ်ႉႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵဝ်ႇ ၸၢဝ်းၶူိဝ်းလွႆ ႄလႈ လီႉေသႃး ၼႂ်းမိူင်းဝီး ယွၵ်ႇလႅၼ်ၵဵပ်းၵိၼ်ငုိၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမူိင်းဝီး ဝႃႈေတၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူၼ်းၽၢၼ် ၸူိဝ်းယူႇဝႆႉၸၼ်ႉသိပ်း၊ ၵူၺ်းေတႃႇမူိဝ်ႈလဵဝ် ငိုၼ်းဢၼ်ၵဵပ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ သၢဝ်းသႅၼ်ၼၼ်ႉ ပႆႇမီးလွင်ႈလူင်းၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်သင်၊ ၵဵပ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပွင်ႉၶင်းတင်းၼမ်ႄလႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ်။
ၸၼ်ႉၶုၼ်သိုၵ်းလူင် လၵ်ႉပၢႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇ
- Details
- Created on 20 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ(88) တိူင်းသိုၵ်းၶူဝ်လမ် ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် မျဵဝ်းၵျေႃႇ လၵ်ႉပၢႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇၵႂႃႇ လူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်း ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၽၢႆႇၼိူဝ် လၢတ်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈၼိုင်ႈ၊ ၵႆႉၵႆႉႁွင်ႉထတ်းသၢင်ပၼ်တၢမ်ႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်း၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈမၢၵ်ႈမီးၵတ်းယဵၼ်၊ ၵႆႉၵႆႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်းလူင် (3)တပ်ႉ တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇသေႇ၊ ဢမ်ႇယၢမ်ႈမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ယူႇၸွမ်းလုၵ်ႈမေးႁိူၼ်းယေး။
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈမၢၵ်ႇလူင် တႅၵ်ႇၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်း
- ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸုမ်းပွင်ၵၼ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ
- ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ယင်းလႆႈၵူဝ်သိုၵ်းသိူဝ် မိူၼ်ပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼဝတ
- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၽိုၼ်ထိ (67) ထိုင်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း
- မိူင်းၼွင်ၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးလူင်းပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈ
- ၸိုင်ႈထႆးဢမ်ႇမီးပေႃႇလသီႇ ၽႅဝ်ႈမူၺ်ႉႁႅင်းၵၢၼ်
- ပၢင်ပွႆး လဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင်လုမ်ႈၾႃႉ တေတႄႇပိုတ်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉ
- သင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ႁဵတ်းႁူင်းႁဵၼ်းမႂ်ႇပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈ မီး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလူင်းတူၺ်းထိုင်သေပွၵ်ႈ
- ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၽိုၵ်း ၼေႃႇတႅၼ်းသၽႃး တႃႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015
- ၼႃႈလိၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ (363) RCSS ၸႂ်ႉလွၵ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လိူၵ်ႈႁႃ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ


text:
တပ်ႉၵွင်ၾၢႆႇယႃႈယႃ ငႃးသိုၵ်းၼၢင်းႁၢၼ် ငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး (SSPP/SSA) ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်း ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း ပၼ်ပၢႆး ယူႇလီ ၵေႃႉႁၢၼ်ၵေႃႉသိုၵ်း ၸိူဝ်းယူႇၼႃႈသိုၵ်းၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း။
ဝၼ်းတီႈ 30/06/2014 ၵႅမ်ၶုၼ်ႁၢၼ်ၼၢင်းၸေႃး (တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA) ဢွၼ်ႁူဝ်ငႃးသိုၵ်း တပ်ႉၵွင် ၾၢႆႇယႃႈယႃႄလႈ ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်း ၵႂႃႇတၢင်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပွတ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 2-3 ဝၼ်း၊ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပွတ်းလွႆၶေႃ တႃႈၽႃသွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီႄလႈ ယူတ်းယႃၵူၼ်းသိုၵ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶႆႈပဵၼ်ၼၢဝ် တႅဝ်းၼႃႈသိုၵ်း။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းလႆႈယူႇ ၼႃႈသိုၵ်း ၵေႃႈ မီးႁႅင်းၸႂ်ၶႃႈဢေႃႈ။ တေႃႈဢမ်ႇသင် သိုၵ်းႁၢၼ်ၼၢင်းယိင်း ယင်းဢွၵ်ႇငႃးသိုၵ်းသေၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းယူႇၼႃႈသိုၵ်းၵေႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းသေ တၢႆၵႂႃႇၼႆၵေႃႈႁၢၼ်ႉၸႂ်ယဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၽူႈၶဵၼ်ၶႂၢၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းတေဢဝ်သၢႆၸႂ်ၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈ တေႃႇသူႈတိုၵ်းတေႃးၵႂႃႇ၊ ၼႂ်းႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇ ၼႃႈသိုၵ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵၼ်ႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈၼႆႉ ယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး၊ မီးၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး၊ ယၢၼ်မွၵ်ႈ 100 လၵ်းပၢႆ။ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ SSPP/SSA လၢတ်ႈ- လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ယလၶ) ၶူဝ်လမ်ဝႃႈ- ၵႃႈဢမ်ႇလႆႈဢမ်ႇၸူး၊ တေႁႃလွၵ်းလၢႆးသေ ပႂ်ႉတိုၵ်းဢဝ်ၶူဝ်တႃႈၽႃသွင်ႇ ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈ- ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈမိူင်းသူႈၵေႃႈ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ-တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဢၼ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ထႅမ်ႁႅင်း သိုၵ်း၊ သိုဝ်ႉၵွင်ႈၵၢင်ႇမၢၵ်ႇမိုဝ်ႈၸိုၼ်းယၢမ်း၊ ၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉပၢင်သဝ်းမႂ်ႇ ၽိုတ်ႉပၵ်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ် ဢၼ်သိုၵ်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈၵုမ်းၵမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇတိုၵ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း ယလၶ (ၶူဝ်လမ်) ၸွမ်ႁၢၼ်မိၼ်းၼွင်ႇ ယၢမ်ႈၸီႉသင်ႇဝႆႉ။ လွင်ႈဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်း SSPP/SSA ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႆႉ လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင် ပႃးၸွမ်ၸိုင်ႈဝႆႉ - ဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႆႉ တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်း / လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တင်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၽွင်းႁူဝ်ပီ 2012 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးမႃးတင်းတင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်းၵၼ်မႃး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပွၵ်ႈ။ ၼႂ်းပီ 2014 ၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၺ်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 28 ပွၵ်ႈ SSPP/SSA ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


text:
ဝၼ်းထိ 27/12/2011 ၼႆႉ ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ၵွၼ်းၶေႃ) တင်ႈပဵၼ်ၵေႃသိုဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းတႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 20 ပီတဵမ်၊ ၵေႃသိုဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃပူၵ်းတင်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1974 ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈ 26/12/1991 ၶွင်ႇသီႇမႄးပွင်ၸိုင်ႈတႆး SSRC ၸုမ်း ၵၢၼ်မိူင်း တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA (Mong Tai Army) ပႃႈတႂ်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇဢွၼ်ႁူဝ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈပၼ်ၶႂၢင်ႉႁႂ်ႈ ၵေႃသိုဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃ (The Independence) ပဵၼ်သိုဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၵုမ်းၵမ်၊ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈတႅမ်ႈ ပိုၼ်ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း၊ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ တိုၵ်းသူၼ်းပူၵ်းတိုၼ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း။
ဝၼ်းထိ 27/12/1991 ၵေႃသိုဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃ လႆႈတၢင်ႇၸိုဝ်ႈမႂ်ႇပဵၼ်ၵေႃၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႄႈမီးၸိုဝ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈဝႃႈ (Shan Herald Agency for News) ယူႇတႂ်ႈၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၵုမ်းၸတ်း၊ ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈထတ်းထွင်၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂၢမ်းၶႂၼ် (Slogan) ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ၊ တႅမ်ႈၾၢၵ်ႇတၢင်တူဝ်၊ သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ မီးလုမ်း (ႁွင်ႈၵၢၼ်) ယူႇတီႈ ႁူဝ်မိူင်း၊ ဢွၼ်ၼႃႈၶုၼ်သႃႇ ဢွၼ်ဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ၵူမ်ႈၼွမ်းၵွမ်းၶဝ်ႈၸူးမၢၼ်ႈ၊ ၼႂ်းၸဝ်ႉပီ 1996 ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်၊ ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ လႆႈၶၢႆႉလုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (ၵွၼ်းၶေႃ) ၶဝ်ႈပၵ်းၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ၊ ၸိုင်ႈထႆးတိုဝ်းၵမ်ၶေႃႈ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ် (ဢမ်ႇမီးၵွင်ႈ၊ မီးၵမ်တႅမ်ႈၵူၺ်းၵေႃႈတေတိုၵ်း) မႃးတေႃႇထိုင်းယၢမ်းလဵဝ်။
ပိုၼ်းၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃ
ပေႃးမႃးၵွၵ်းတူၺ်းပိုၼ်ႉမိုၼ်ႉသိုၼ်း ယိုၼ်းၽိုၼ်ႉၶိုၼ်း ဢႃယုၸူဝ်ႈႁိုင်ၵွၼ်းၶေႃၸိုင် ၶၢဝ်းတၢင်းၵၢၼ် ၵွပ်ႇၵူႈၸၢတ်ႈလၢႆး လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆးလႆႈမႃး 53 ပီပၢႆၵေႃႈ ဢႃယုၵွၼ်းၶေႃဢၼ်တႄႇပူၵ်းတင်ႈတႄႉတႄႉ မိူဝ်ႈပီ 1974 ၼၼ်ႉၸိုင်လႆႈ 37 ပီပၢႆၼင်ႇၵဝ်ႇ။
- 1974 ပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈပႃႉၽႃ (ပႅၼ်ႈပုၼ်း) တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ SURA ပႃႈတႂ်ႈၸဝ်ႈၵွၼ်ႈၸိူင်းဢွၼ်ႁူဝ် ပွတ်းပဵင်းလူင်၊ ပၢင်မႂ်ႇသုင်။
- 1984 တႄႇဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၵိူတ်ႇၽႄႈမႃးၸွမ်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၽွင်း SSA (တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၸၢမ်မႂ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်) ႁူမ်ႈႁွမ်း SURA (ဢၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းဢွၼ်ႁူဝ်) တီႈႁူင်းဢိတ်ႇလိၵ်ႈပၢင်ၵမ်ႉၵေႃႇ ၼႃႈလိၼ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈပၢင်မႂ်ႇသုင်။
- 1991 လုၵ်ႉတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶၢၼ်ပၢၵ်ႇတၢင်တူဝ်ၶွင်ႇသီႇမႄးပွင်ၸိုင်ႈတႆး (SSRC) တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ယွၼ်းပဵၼ်သိုဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းၵိုင်ႇၵၢင်သေတင်ႈၸိုဝ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (S.H.A.N) တီႈႁူဝ်မိူင်း (27/12/1991)။
- 1996 ၼႃႈ MTA ပုတ်းပင်းလုလႅဝ်လွင်ႈလႆမိူဝ်ႈႁူဝ်ပီၼၼ်ႉ (02/01/1996) ၶၢႆႉလူင်းပၵ်းလုမ်းၵဵင်းမႂ်ႇသေတႄႇပိုင်ႈ ဢိင် ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈ ထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၸွမ်းဝတ်ႉတီႈသင်ၶမုၼ်ၸဝ်ႈတႆး ၵမ်ႈၽွင်ႈ။
- 1997-98 လႆႈတႄႇႁပ်ႉတၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈတီႈၸဝ်ႈတႃႇၼၶဝ်မႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢႃးၸၢၼ်ၽိမ်ႊၽႃႊၶဝ် ၸဝ်ႈၸၢင်ႉယွင်ႁူၺ်ႈ ၶဝ်ၸွႆႈလၢတ်ႈၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ်။
- 1999-2000 ၸဝ်ႈတႃႇၼ BRC ၶဝ်မႃးၽိုၵ်းသွၼ်ပၼ် လွင်ႈၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ် information facts လႄႈၵၢၼ်သိုဝ်ႇ media။ သိုပ်ႇၽိုၵ်းသွၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်လၢႆတီႈလၢႆပွၵ်ႈ ႁူမ်ႈၵူၼ်းမွၵ်ႈ 200။ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး/မိူင်းၶႄႇ။
- 2000 တႄႇပိုတ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉဢင်းၵိတ်ႉ www.shanland.org
- 2005 ပိုတ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉမိူင်းလွႆ ၽႃသႃတႆး (21/05/2005)။ www.mongloi.org
- ပိုတ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉ คนเครือไท ၽႃသႃထႆး (21/05/2009)။ www.khonkhurtai.org
- 2008 ပိုတ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉ သျှမ်းသံတော်ဆင့် ၽႃသႃမၢၼ်ႈ www.mongloi.org/burmese
- တင်း 4 ၽႃသႃၼႆႉ ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵူၼ်းၶိုၼ်ႈတူၺ်းၽတ်ႉၽဵင်ႇၵူႈလိူၼ်မီးသႅၼ်ပၢႆ။
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃၵိုတ်းယိုတ်းယင်ႉ
တႄႇပၢႆပီ 2010 မႃး ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃ လႆႈၵိုတ်းယိုတ်းယင်ႉလွင်ႈဢိတ်ႇပိုၼ်ဢွၵ်ႇပပ်ႉၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ (ၵွၼ်းၶေႃ - Independence) ၵွပ်ႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈလႄႈ ၵႃႈလႆႈဢိင်တိုဝ်းၵႂၢမ်းသွၼ်ၸဝ်ႈပုတ်ႉထ ဝႃႈဢၼိတ်ႉၸ-ၵူႈသမ်ႇ သႅၼ်ပိူင်မိူင်းၵူၼ်းၶူင်းၵၢင်ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈၾႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသင်ပဵၼ်ၼိတ်ႉၸ တၢႆတူဝ်မၼ်ႈၵိုမ်း၊ ပဵၼ်ဢၼိတ်ႉၸ ဢမ်ႇမၼ်ႈ ၵိုမ်းတဵင်ႈၼိမ် ဢမ်ႇယိုဝ်ႈယိုတ်းၵိုတ်းသဝ်း တၢႆတူဝ်သေၸိူဝ်ႉသေ ဢၼ်၊တိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉထွၵ်ႇပုတ်ႈ ၶွၵ်ႇလွၵ်ႇပိူင်ႈႁိူင်ႈၵိူင်းလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸဝ်ႈတႃႇၼၸိူဝ်းပဵၼ် Donor, Funder ၶဝ် လူတ်းယွမ်းတတ်းပႅတ်ႈငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈထိုင်တီႈလႆႈၵိုတ်း ယင်ႉပႅတ်ႈပပ်ႉၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇလႄႈ တင်ႈဢဝ်လိူၼ် ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2010 ဢမ်ႇသိုပ်ႇဢိတ်ႇပိုၼ်ၵွၼ်းၶေႃ သုတ်းတိူၵ်ႈပႅတ်ႈ တီႈမၢႆ 271 ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႅပ်ႉသၢႆႉမိူင်းလွႆ/คนเครือไท/shanland/သျှမ်းသံတော်ဆင့် ဢၼ်ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇတင်းပွင်ႈၵႂၢမ်းၼႂ်း ဢိၼ်ႊတိူဝ်ႊၼႅတ်ႉဢွၼ်ႊလၢႆႊတႄႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇမီးသိုပ်ႇဢွၵ်ႇ မိူၼ်ၵဝ်ႇၵႃႈ။
ၵႂၢမ်းၶႂၼ်- ၶေႃႈၵႅမ်တူဝ်ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈပဵၼ် ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ၊ တႅမ်ႈၾၢၵ်ႇတၢင်တူဝ်၊ သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ယိူင်းတိုၵ်း (သိၵ်ႇၼႃႈ၊ လွၵ်ႈသိူဝ်ႈ၊ ပိုတ်ႇၵူၼ်ႈ) ၽူႈၶဵၼ်၊ ၶတ်းၸႂ်ပဵၼ်ၵၢင်သိုဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းသေတႃႉ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းသမ်ႉဢမ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း၊ လႆႈပိုင်ႈဢိင်ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၸဝ်ႈတႃႇၼမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် (မိူၼ်ၼင်ႇ NED, OSI, EBO, BRC, TNI, INTERNEWS ၸိူဝ်းၼႆႉ) ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1997-98 မႃးႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။
လွင်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃလႆႈၵိုတ်းယိုတ်းၼႆႉ ယၢမ်ႈပွင်ႇလႅင်းလၢတ်ႈၼႄၽူႈလူဢၢၼ်ႇပၼ်ႁႅင်းၶဝ်ဝႆႉလၢႆ လိူၼ်ဢွၼ် တၢင်း။ ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ သေးလၢႆၸႂ်ႉလဵၵ်ႉၸွမ်းလူင်လၢင်သေတႃႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၸၢင်ႈၸွႆႈလႆႈ၊ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈ ၵွၼ်းၶေႃၼိုင်ႈၵမ်း 3,000 ပပ်ႉ (ပႃးၸဵမ်ၵႃႈသူင်ႇပိုၼ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၵူႈတီႈၵႃႈယိုၼ်းၶိုတ်း လႆႈ) ၼႆႉယေႈလိူၼ်လိူၼ် သဵင်ႈ ငိုၼ်းမွၵ်ႈ 60,000 ဝၢတ်ႇပၢႆ (ႁိမ်း 2 လၢၼ်ႉပျႃးငိုၼ်းမၢၼ်ႈ)။
"ၵွၼ်းၶေႃ" ၶူဝ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း - ႁူမ်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵွပ်ႇၵူႈၸၢတ်ႈ
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃ (ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ) ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃ၊ ပပ်ႉၸိူင်းလႅဝ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ႈၶူဝ်းၵိုတ်းပုတ်ႈပူၺ်ႈ (ဢမူၺ်ႇ) ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းၵၢၼ်ၵွပ်ႇၵူႈၸၢတ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်၊ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းမႃးၼိုင်ႈပွတ်း ၼိုင်ႈတွၼ်ႈ-ဢမ်ႇထၢၼ်ႇ မီႈၵေႃႈၶီႈၶင်ႈ၊ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ယၢမ်ႈမီးၽူႈထၢင်ႇထိူမ်ႁၼ်ၽိတ်း ၶႃႉၶၢႆသႄႉသွမ်းဝႃႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တွႆႇႁွၵ်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶၢႆၵိၼ်ၶၢဝ်ႇယိပ်းမၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇယူႇလွတ်ႈၶဝ်ၵူၺ်းၼႆသေတႃႉ ယူႇတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈတႄႉမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇ ၵေႃႈပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵၢၼ်ၵွပ်ႇၵူႈၸၢတ်ႈႁဝ်း ၼိုင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းပဵၼ်ပဵၼ်မႆႉၼိုင်ႈဝႃးၶႃးၼိုင်ႈ တႅပ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈလမ်ႇလွင်ႈလူင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ဢမ်ႇပႃးၼႂ်းလွၵ်းတွၼ်ႈၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉလူင်ဢၼ်ၸၢင်ႈ တႅပ်းတတ်းပၼ်ၵမ်ႊၸႃတႃ လွင်ႈလိပ်းလွင်ႈတၢႆလူင် ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းတႅမ်ႇမဝ်မၢင်လဵၵ်ႉလွၵ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈႁဵတ်းၵွၼ်းၶေႃမႃးၼႆႉ ပေႃးတႅၵ်ႈၵၼ်တင်းၸုမ်းသိုဝ်ႇ ၸိူဝ်းပိူၼ်ႈၵေႃႇတင်ႈလိုၼ်းႁဝ်း (မိူၼ် New Era, Irrawaddy, Mizzima) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်း၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉ၊ ငိုၼ်း၊ တင်းမေႃလွၵ်းလၢႆးႁဝ်းၵူႈၾၢႆႇ ဢမ်ႇ ၶိုတ်းပဵင်းပိူၼ်ႈ-ပဵၼ်လၢႆး 4 ၼိဝ်ႉတူမ်း 20 ႁူးလႄႈ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းၽိတ်းပိူင်ႈၵေႃႈၵႆႉမီး၊ ၶေႃႈသင်ႇသွၼ် (ပွင်ႈႁဵၼ်း) ၵေႃႈမီးၼမ်၊ ယၢမ်ႈလႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတွၵ်ႉတႅၵ်ႉၵၼ်တင်း လၢႆလၢႆၸုမ်းလၢႆလၢႆၾၢႆႇ၊ ၸဵမ်ၸုမ်းၵိုတ်းသိုၵ်း၊ ၸုမ်းတိုၵ်းသိုၵ်း၊ ၸုမ်းသင်ၶ၊ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းဢမ်ႇၵိုတ်း၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လွင်ႈၼႆႉၸဵင်ႇမုင်ႈလွၵ်းႁၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ Media သမ်ႉဢမ်ႇသူႈမိူၼ်ၸဵင်ႇမုင်ႈ ၽူႈၼမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ၽူႈတူင်ႉတိုၼ်ႇ Activists ၶဝ်။
လၢႆးတႅမ်ႈတိုၵ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼႆႉ ယိပ်းတိုဝ်းႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းသွၼ်ၸဝ်ႈပုတ်ႉထ 2 ၶေႃႈ (တႅမ်ႈ/လၢတ်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ၊ မီးၽွၼ်းလီ၊ ပိူၼ်ႈထုၵ်ႇၸႂ်-ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ၊ မီးၽွၼ်းလီ၊ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်) ၵေႃႈႁင်းမၼ်း၊ မၢင်ပွၵ်ႈဢဝ်လိူတ်ႈလူမ်းတႅမ်ႈ လိူဝ်သေ ဢဝ်ဢွၵ်းဢေႃ/ႁူဝ်ၸႂ်တႅမ်ႈၵေႃႈႁင်းမၼ်း၊ မၢင်လွင်ႈတႅမ်ႈ/လၢတ်ႈၽႃႇမႆႉဢမ်ႇဝႄႈတႃ ဝႃႈသိုဝ်ႈတိုဝ်ႉၸၼ်းၵေႃႈ ႁင်းမၼ်းလႄႈ လႆႈၽတ်ႉယွၼ်ႈတိူဝ်ႉသၢင်ႈၵႂႃႇၵေႃႈမီးမႃး၊ ၶႂ်ႈယွၼ်းၼွမ်းၽူႈလူဢၢၼ်ႇၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းတင်းလၢႆ ပွႆႇဝၢင်းပၼ်လွင်ႈသူပ်းတူဝ်ႁူဝ်ၸႂ် ပူၼ်ႉပႅၼ်ၽိတ်းမႅၼ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်။
မႂ်ႇသုင်ၼပ်ႉယမ်
ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (27/12/2011)


text:
ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသီႇပေႃႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ႁဵတ်းပၢင်ပွႆးယွၼ်းပွၼ်း/သူး ႁႂ်ႈပူၼ်ႉလွတ်ႈ ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႈၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးတီႈ တေႃႇလွတ်ႇ ၵႅတ်ႊသ်/ၼမ်ႉမၼ်း။ ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း လူၺ်ႈလၢႆး ၵတ်းယဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။
ၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉတူႈ-ၼမ်ႉယၢဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးမႆႉမႂ်ႇ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမူၺ်ႉၼေႃႇ
မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉတူႈ-ၼမ်ႉယၢဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတူႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးမႆႉဝူဝ်ႇဢွၵ်ႇမႂ်ႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၸၢဝ်းၶႄႇ ၼႂ်းထုင်ႉလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိူဝ်းမီးငိုၼ်းတင်ႈႁူင်းငၢၼ်း ၵဵပ်းသိုဝ်ႉ ၼေႃႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းၼေႃႇႁႅင်ႈသူင်ႇၶဝ်ႈၶၢႆမိူင်းၶႄႇ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတေႁဵတ်းၶိုၼ်း ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆတႃႈသၢင်း
ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ တင်းၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆးပိုၼ် ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေမီးၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆတႃႈ သၢင်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းလႆႈၾႆးၾႃႉ။ ၾၢႆႇပၵ်း တႃမႄႈၼမ်ႉ မႆႈၸႂ်လွင်ႈလုသုမ်းၸွမ်းၶူင်းၵၢၼ်။
ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၽႅဝ်ၵဵင်းတုင် ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ
ဝၢႆးၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ တီႈလႃႈသဵဝ်ႈယဝ်ႉ၊ ၻွၵ်းတိူဝ်ႊၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း ၵႂႃႇယဵမ်ႈၵဵင်းတုင်၊ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈတီႈၵဵင်းတုင် လႄႈမိူင်းလႃး။
ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ယဵမ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ
ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ 2 ၻွၵ်းတိူဝ်ႊၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်းမႃးၸွႆႈၵူၼ်းထူပ်း ၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈတီႈလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၵွပ်ႊၾ် သေ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇမႃးလၢႆၾၢႆႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းၵႃႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃး၊ ဢွၼ်ၵၼ်ပွင်ႉၶၢင်းဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်။
More Articles...
Page 7 of 16


text:
လႅၵ်ႈလၢႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်း တႃႇၵူၼ်း တွင်ႈတဵဝ်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၵေႃႈၸႂ်ႈ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းယုၵ်ႉယွင်ႈၶူဝ်းပူၺ်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢမ်ႇႁႂ်ႈႁၢႆသေ လုမ်းလူင်ၾၢႆႇ ၽွင်းငမ်းမိူင်းၶွၼ်၊ မိူင်းမၢဝ်းတင်း ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သၢင်ႈၶိုၼ်းႁေႃၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉ ၶမ်ႇၶမ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈၵိုၵ်း ၶိူဝ်းတႆး ပိုၼ်းတႆးမႃး။
ၼႃႈလိၼ်ႁၢင်ႈႁေႃတင်းသဵင်ႈၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 115 ဢေႊၶိူဝ်ႊ။ မီးတီႈၵွင်းလွႆ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵွင်းႁေႃၶမ်း (ဢွင်ႈလိုၼ်း သုတ်းႁၢင်ႈႁေႃၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ) ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ 2 လၵ်း ဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း၊ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ႇပုင်ႇ ၸမ်ၽင်ႇ ၼမ်ႉမၢဝ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်ႁိမ်းတိၼ်လွႆၼၼ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ဝဵင်းမႂ်ႇၵႂႃႇသဵင်ႈ။
ႁၢင်ႈႁေႃၼႆႉ ၼႃႈတၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 95 ထတ်း၊ ၼႃႈတၢင်းယၢဝ်းမီး 210 ထတ်း၊ တၢင်းသုင်တေႃႇပၢႆထီးမီး 150 ထတ်း။ လၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈမိူၼ်လၢႆးတႆးယူႇဝႃႈၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆးလႄႈ ၸၢင်ႈပိူင်ႈႁွႆးၵဝ်ႇတႆးမိူဝ်ႈ ၵွၼ်ႇယူႇ။
ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ဝၢင်းႁေႃၵေႃႈ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈပၢင်ႇပုင်ႇ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢႆ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇလႄႈ ၸဝ်ႈတိုၼ်း လၢင်း။ ပေႃးလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းမႃး တေၽႄမႅင်ႇၵၼ် 3 ပုၼ်ႈ။ တႃႇၼႃႈဝၢၼ်ႈ 20%၊ တႃႇၾၢႆႇၽွင်းငမ်း လုမ်း 40%၊ ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်း 40% ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇႁၢင်ႈႁေႃ ၵေႃႇသၢင်ႈမႂ်ႇထႅင်ႈၵွင်းမူးထၢတ်ႈ ဢၼ်တၢင်းသုင်မၼ်းမီး 227 ထတ်း။ ၼႃႈတၢင်း ႁွင်ႇႁေႃသမ်ႉ မီးႁူင်းႁေႃၼႄၾိင်ႈတႆးလႄႈ လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႃႈတၢင်းတူၵ်းသမ်ႉ ၵေႃႇသၢင်ႈ ဝတ်ႉသင်ႇၶၸဝ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ။ ႁူင်းသွၼ်လိၼ်ဢၼ်ၼႆႉမီးဝႆႉ ဝတ်ႉလူင်ထမ်ႇမႃႇ ရူင်ႇ၊ ႁူင်းပွင်ၵၢၼ်၊ ႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်၊ ပၢင်ၵုမ်ဢွၼ်ႇ၊ တီႈလိုဝ်ႈၼွၼ်းၶူးသွၼ်၊ တီႈလိုဝ်ႈၼွၼ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၵျႂင်းသွမ်း၊ တီႈႁပ်ႉၶႅၵ်ႇ၊ သိမ်ႇ၊ ႁူင်းတူၺ်း လိၵ်ႈ၊ ႁူင်းၼႄပၢႆး မွၼ်းၸဝ်ႈ ပုတ်ႉထလႄႈ တီးသဝ်းၽူႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းသဵင်ႈမီး 13 လင်။
ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းတေႁပ်ႉလႆႈ ၶူးသွၼ်ဢိၵ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း မွၵ်ႈ 500 ၸဝ်ႈ။ ၼႃႈတၢင်းတူၵ်း ၵွင်းႁေႃၶမ်းၼႆႉ တေမုင်ႈလႆႈႁၼ်ဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်း၊ ၼမ်ႉမၢဝ်းလႄႈ ဝဵင်းမူႇၸေႈ ဢၼ်မီးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ။
ႁၢင်ႈႁေႃၼႆႉ တႄႇႁႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီ 2010 ။ ဝတ်ႉလူင်ႁေႃၶမ်း တီႈတႃႇတင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉသမ်ႉ တႄႇမႃးမိူဝ်ႈ 6.6.2011 ။ ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၼိူဝ်ၵွင်းႁေႃၶမ်းတင်းသဵင်ႈၼႆႉ တေႁႂ်ႈယဝ်ႉမိူဝ်ႈ 2014 ဝႃႈၼႆ။
တႃႇပဵၼ်မႃး ႁေႃၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ၊ ဝတ်ႉလူင်ႁေႃၶမ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈတၢင်းၶတ်းၸႂ် ၸဝ်ႈဝိသုတ်ႉထိၺႃႇၼ (ႁိုဝ်) ၸဝ်ႈတိုၼ်းတႆး ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးလႄႈ သႃႇသၼႃႇ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ တေႁိူဝ်ႈႁိူင်းၼၼ်ႉ လႆႈသၢၼ်မိုဝ်းၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးတင်းၼမ်။ တႃႇၽႅၼ်ၵၢၼ် ဝတ်ႉလူင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းတေယဝ်ႉၼႆႉ တၵ်းလႆႈၸႂ်ႉငိုၼ်းၶႄႇပၢၵ်ႇ လၢၼ်ႉ၊ မႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ မိုၼ်ႇသၢမ်ႁဵင်ႁႃႈပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉ။ ပေႃးပႃးၸဵမ်ႁၢင်ႈႁေႃ တင်းသဵင်ႈတႄႉ တေယဝ်ႉငိုၼ်းၶႄႇ မွၵ်ႈသွင်ပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းႁၢင်ႈႁေႃၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းၾၢႆႇၽွင်းငမ်း မိူင်းမၢဝ်းလႄႈ ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်းၶဝ်တႄႉ
1- သိူၵ်ႈပိုၼ်းၶိုၵ်ႉၶမ်ႇဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈႁူင်ႈႁၢႆ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး သိူၵ်ႈပိုၼ်းဢၼ်ၸူမ်ႁၢႆၶဝ်ႈလိၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းၶူတ်ႉဢွၵ်ႇမႃး။
2- ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းယုၵ်ႉသုင်ၼႃႈတႃမုၼ်ငဝ်း ၸေႈဝဵင်းမိူင်းမၢဝ်းလႄႈ တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၵ်ႉၵႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းလွင်ႈၶိုၵ်ႉၶမ်ႇၵေႃႈၸႂ်ႈ။
ယိူင်းဢၢၼ်းၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸဝ်ႈဝိသုတ်ႉထိၺႃႇၼ (ႁိုဝ်) ၸဝ်ႈတိုၼ်းတႆး (ႁူဝ်ပဝ်ႈလုမ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ မိူင်းမၢဝ်း) တႄႉ -
1- ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈၽိုၵ်းဢွၵ်ႇလႆႈၵူၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၵူႈလၢႆလွင်ႈ။
2- ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းႁူႉၸၵ်းထမ်ႇမလႄႈ ႁူႉၸၵ်းသၢႆဝၢၼ်တၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸွမ်းလူၺ်ႈထမ်ႇမ။
3- ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈတႅမ်ႈ၊ တီႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈတႆးၼမ်လၢႆ။
4- ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ်(လူၺ်ႈၶူင်းသၢင်ႈ) ၾၢႆႇၶွမ်ႊပိဝ်ႊတိူဝ်ႊ။
5- ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၵူႈတီႈၵႂႃႇမႃး၊ လိုဝ်ႈသဝ်း၊ ဢုပ်ႇၵုမ်၊ ၶိုတ်းၶွႆႊၵၼ်ငၢႆႈ။
6- ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈၼႄၼႃႈတႃမုၼ်ငဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇလႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်း။


text:
Wp/shn/Wikipedia
Wikipedia ၼႆႉ ပဵၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ (စွယ်စုံကျမ်း) ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ် ဢိၼ်းထႂ်းၼႅတ်ႉ၊ ဢၼ်ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉ ထၢင်ႇႁၢင်ႊ ၶဝ်ႈယဵမ်ႈတူၺ်းၽတ်းလူလႆႈ တင်းလိၵ်ႈၵူႊၶိူဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽႅၼ်ၵၢၼ် Wikipedia ၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းဢမ်ႇႁႃၼမ်ႉတွၼ်း (Non-profit Organization) ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ Wikimedia Foundation ၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၢမ်းၼႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး။ ယၢမ်းၸင်ႇၼႆႉ ပွင်ႈၵႂၢမ်းတင်းသဵင်ႈ မီး 17 လၢၼ်ႉ (တႃႇလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ မီး 3.5 လၢၼ်ႉ)။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်၊ မုၵ်ႉၸုမ်းဢၼ်လဵဝ် တႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉ။ ၵူၼ်းတင်းၵမ်ႇၾႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တႅမ်ႈသႂ်ႇ တင်းလိၵ်ႈၶိူဝ်းၽႂ်ၶိူဝ်းမၼ်း။ Wikipedia ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 2001။ ၽူႈၵေႃႇတင်ႈသွင်ၵေႃႉၸမ်း Jimmy Wales လႄႈ Larry Sanger ၶဝ်။ ဝၢႆးသေၵေႃႇတင်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းတင်းလၢႆ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ တႃႇလိၵ်ႈၽိုၼ်ပိုင်ႈဢိင် ၼိူဝ်ဢိၼ်းထႂ်းၼႅတ်ႉ ဢၼ်ယႂ်ႇတီႈသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸင်ႇၼႆႉ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈၽတ်းလူတူၺ်း 365 လၢၼ်ႉပၢႆ ယူႇယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ Wikipedia ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် Larry Sanger ပၼ်ဝႆႉ။ ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းသွင်ၶေႃႈ wiki တင်း pedia မႃးၵပ်းတေႃႇၵၼ်ဝႆႉ။ wiki ၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်း ၶိူဝ်းၵူၼ်း ယူႇၼိူဝ်ၵုၼ်ၼမ်ႉ Hawaii သေ ပွင်ႇဝႃႈ “ဝႆး၊ ၽႂ်း”၊ pedia တႄႉ လုၵ်ႉတီႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ encyclopedia ဢၼ်ပွင်ႇဝႃႈ “ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ” ၼၼ်ႉ တတ်းဢဝ် pedia ဝႆႉ။


text:
Wp/shn/ၸဝ်ႈမွၼ်းလႃႈ
ဢၼေႃႇရထႃႇ ၶိုၼ်ႈမႃးပၢင်း ၶဵဝ်ႈငႃးသႅင်ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ[edit]
ၼႂ်းပီႊ 1058 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈဢၼေႃႇရထႃႇမိူင်းပူးၵမ်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်းမိူင်းတႆးသေ လတ်းၵႂႃႇၸူးမိူင်းလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ၊ တွတ်ႈတႃႇတေၵႂႃႇပၢင်းဢဝ် "ၶဵဝ်ႈငႃးသႅင်ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ" တီႈၸဝ်ႈႁေႃသႅင်လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ (ဢူႈတေႇၾႃႉ)။
ဢိင်ၼိူဝ် ၸဝ်ႈဢၼေႃႇရထႃႇ မႃးၼွပ်ႇတွတ်ႈပၼ် ႁႆငိုၼ်းႁႆၶမ်းသေ ၸဝ်ႈႁေႃသႅင် ဢူတႆႇၾႃႉ ပဵၼ်ဢၼ်မႅၼ်ႈၸႂ်ႁူမ်ၸူမ်းၼႃႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈယုၵ်ႉယေႃးဢဝ်ငႃးသႅင်ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ယိုၼ်ႈဝၢင်းပၼ် ၸဝ်ႈဢၼေႃႇရထႃႇ ႁပ်ႉမိူဝ်းၵိူဝ်းလီၼပ်ႉဝႆႈၵႃႈတီႈ မိူင်းပူးၵမ်ႇ။
ႁူပ်ႉၺႃးတင်း ၸဝ်ႈမွၼ်းလႃႈ[edit]
ဝၢႆးၼၼ်ႉၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းဢၼေႃႇရထႃႇၵေႃႈပွၵ်ႈဝၢႆႇၶိုၼ်းမိူဝ်းမိူင်းပူးၵမ်ႇ။ သမ်ႉမႃးၵိုတ်းယင်ႉၶၢဝ်းတၢင်းတီႈတွၼ်ႈလိၼ် ထုင်ႉမၢဝ်းထႅင်ႈလႄႈ လႆႈႁႅၼ်းဢဝ်ၶွင်ၾၢၵ်ႇၶူဝ်းတွၼ်ႈ မွၵ်ႇယႃႈငိုၼ်းမွၵ်ႇယႃႈၶမ်းႁမ်းပူႁမ်းၽႄးၶဝ်ႈထိုင်ၸူးတမ်ႈတီႈၸဝ်ႈႁူမ်ႇမိူင်းသေ ထၢမ်ယွၼ်းဢဝ် ၸဝ်ႈၼၢင်းမွၼ်းလႃႈ။ ႁေႃၶမ်းၸဝ်ႈႁူမ်ႇမိူင်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတူၺ်းႁၼ်ၽွၼ်းပၢင်ႈသွင်ပႃႈသွင်ၾၢႆႇ ၶၢဝ်းပွတ်းၶၢဝ်းယၢဝ်းသေ ၸင်ႇၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းဢဝ် ၸဝ်ႈမွၼ်းလႃႈႁူမ်ႈမိင်ႈၵူပ်ႉၵူႈပၼ်တင်းၸဝ်ႈဢၼေႃႇရထႃႇ။


text:
တွင်ႈထၢမ်မေႃတႅမ်ႈၵႂၢမ်းလူင် ၸၢႆးလၢဝ်သႂ် လႄႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ၸၢႆးသၢႆၾူၼ်၊ ၸၢႆးထႅၼ်ႈလႅဝ်း၊ ၸၢႆးဢွင်ႇထီးၶမ်း၊ ၼၢင်းသႃႇရႃႇ၊ ၸၢႆးဢွမ်(S3) လႄႈ ၸၢႆးသၢႆမွၵ်ႇၾႃႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ပွႆးပီႊၵွၼ်းၶမ်း ၸၢႆးတႃႇဢူး(ၸိူင်းလႅဝ်း) လႄႈ ဝူင်းၸိူင်းလႅဝ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 30ပီႊတဵမ် လႄႈတင်း ၽဝၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း တီႈႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း Phoothewee ၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
တွင်ႈထၢမ်မေႃတႅမ်ႈၵႂၢမ်းလူင် ၸၢႆးလၢဝ်သႂ်
ထၢမ်။ ။ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ ပီႈလၢဝ်သႂ် လႆႈႁွတ်ႈထိုင်မႃး ၵဵင်းမႆႇၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸၢႆးတႃႇဢူး(ၸိူင်းလႅဝ်း) ၽိတ်ႈမွၵ်ႇမႃးၵေႃႈၸႂ်ႈ တင်းၶႂ်ႈမႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးပီႊၵွၼ်းၶမ်း ၸၢႆးတႃႇဢူး(ၸိူင်းလႅဝ်း)လႄႈ ဝူင်းၸိူင်းလႅဝ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 30ပီႊတဵမ် ၵေႃႈလွင်ႈၼိုင်ႈသေ လႆႈႁွတ်ႈထိုင်မႃး။
ထၢမ်။ ။ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈ မိူင်းထႆးၼႆႉ လႆႈႁၼ်လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈသင်ၵၼ်ၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈတင်းၼမ်၊ လႆႈမႃးႁၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း တီႈၸမ် တီႈၵႆ ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် မႃးႁူပ်ႉထူပ်း ႁၼ်ၼႃႈ ႁူႉၸၵ်းၵၼ်သေ လႆႈမီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ် တိူဝ်းၼမ်မႃး။
ထၢမ်။ ။ၶႂ်ႈယွၼ်းသူးၽၢၵ်ႇထိုင် ၸၢႆးတႃႇဢူး (ၸိူင်းလႅဝ်း) ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။ယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈဢႃႇယု ၸၢႆးတႃႇဢူးႁဝ်း ယိုၼ်းယၢဝ်း ၵႂႃႇၶၢဝ်းႁိုင်လႄႈ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ် ပုၼ်ႈၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႂႃႇ တေႃႇၸူဝ်ႈသေၵမ်း။
ၽဝၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း
ထၢမ်။ ။လႆႈၶတ်းႁႅင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ ၸုၵ်းမၼ်ႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ပၢႆးမွၼ်းမႃး တေႃႇထိုင်ႁၢၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ်ၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။ၸဵမ်ႈမိူဝ်ႈ တႄႇယၢင်ႈပႆၶဝ်ႈမႃး ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းပၢႆးမွၼ်းၼႆႉ ပေႃႈမႄႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ႁႅင်းသေၵေႃႉ၊ လႆႈပိူင်ဢဝ် ႁႅင်းတူဝ် ႁႅင်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၶတ်းႁႅင်းမႃးႁင်းၵူၺ်း။
ထၢမ်။ ။မိူဝ်ႈတႄႇတႅမ်ႈၵႂၢမ်းလႄႈ တေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ၽဵင်းၵႂၢမ်းမီးလၢႆႁူဝ်ၶေႃႈယဝ်ႉၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။တႄႇတႅမ်ႈၵႂၢမ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 1973၊ ႁူဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းတင်းမူတ်းတေႉ ဢမ်ႇတွင်းလႆႈမူတ်းယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်မီးဝႆႉယူႇၼႂ်းမိုဝ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်တေႉ မီး 1,700 – 1,800ႁူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ထၢမ်။ ။ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသင်ၽွင်ႈၶႃႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈပီႈလၢဝ်သႂ်ႁဝ်း ၸွင်ႇတႅမ်ႈပႃး မိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းပၢႆးမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။တိုၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးလွင်ႈ ၶွင်ႈၶမ်ၸႂ်ႁႅင်းသေ လႆႈႁဵတ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈတူဝ်ထူပ်း သေၸိူဝ်ႉသေလွင်ႈ လွင်ႈဢမ်ႇြတႃးၸိူဝ်းၼႆႉသေလႄႈ လႆႈႁဵတ်း၊ ၵႂၢမ်းပၢႆးမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶႃႈပဵၼ်ၵူၼ်း ယူႇၼႂ်းလႅင်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ႁဵတ်းၵႂႃႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈလတ်းသေႁဵတ်းတႄႉ မီးယူႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽဵင်းၵႂၢမ်းတိုၵ်းတေႃး ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တႅမ်ႈမႃးမီးတင်းၼမ်။
ထၢမ်။ ။မီးလွင်ႈႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ် ၼုမ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်းတႆးႁဝ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼုမ်ႇႁၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵႂႃႇၸွမ်းၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်း ယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁၢမ်ႈသီးသင်လႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယႃႇပေလူင်လိုမ်းလႄႈ ယႃႇပေယႃႉၵဝ်းၶိုၼ်း ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၵဝ်ႇမွၼ်ႇတႆးႁဝ်း ဢၼ်မီးဝႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈႁၢင်ႈၸႃႉၵႂႃႇ။
ထၢမ်။ ။သိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼႆႉ ၸွင်ႇပီႈလၢဝ်သႂ်ႁဝ်း မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တႃႇတေတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းဢွၵ်ႇထႅင်ႈၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။မီးၶႃႈဢေႃႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈယင်းတိုၵ်ႉ သိုပ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉ ထႅင်ႈယူႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ ဝႃႇသၼႃႇလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဢၼ်မႃးယွၼ်းၵႂၢမ်းၵေႃႈ မီးဝႆႉတင်းၼမ်သေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပွႆႇၽႃႈ ဝၢင်းပွႆႇပႅတ်ႈလႆႈ ၵၢၼ်တႅမ်ႈၵႂၢမ်း။
တွင်ႈထၢမ်ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸၢႆးသၢႆၾူၼ်
ထၢမ်။ ။ဢၼ်လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼႂ်းပၢင်ပွႆးပီႊၵွၼ်းၶမ်း ၸၢႆးတႃႇဢူး(ၸိူင်းလႅဝ်း)လႄႈ ဝူင်းၸိူင်းလႅဝ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇတဵမ် (30)ပီႊၼႆႉ ၼႂ်းၸႂ်ပီႈၸၢႆးသၢႆၾူၼ်ႁဝ်း ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။ၼႂ်းၸႂ်ၸူမ်းသိူဝ်း ပေႃးဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇသဵင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ လႆႈၸႂ်လွင်ႈတွႆႇတိုင်ႈ ဝူင်းၸိူင်းလႅဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶႃႈတိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ၽဵင်းၵႂၢမ်း ပီႈၸၢႆးတႃႇဢူးႁဝ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႆႉဝႃႈ “ၽႂ်ၵူဝ်တၢႆၵေႃႈ မိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်း ၵမ်းပွၵ်ႈသွင်” လိူဝ်သေပိူၼ်ႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈဝႆႉ ပီႈၸၢႆးတႃႇဢူးႁဝ်း မိူၼ်ႇၼင်ႇြသႃႇႁဝ်းၶႃႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ဢၼ်ၾူၼ်မႃးတူၵ်း ဝၼ်းပွႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ပိူဝ်ႈဝႃႈပီႈၸၢႆးတႃႇဢူးႁဝ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီးမုၼ်ၵၢမ်ႇယႂ်ႇလႄႈ ပဵၼ်ၾူၼ်ငိုၼ်းၾူၼ်ၶမ်းသေ မႃးတူၵ်းပၼ်ၵူၺ်းၶႃႈ။
ထၢမ်။ ။ၶႂ်ႈယွၼ်းသူးၽၢၵ်ႇထိုင် ၸၢႆးတႃႇဢူး (ၸိူင်းလႅဝ်း) သင်ၽွင်ႈၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပီႈတႃႇဢူးႁဝ်း သိုပ်ႇႁဵတ်းၶႅပ်းၵႂၢမ်း ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ တႃႇပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းထႅင်ႈ ၼမ်ၼမ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း တေဢမ်ႇလူင်လိုမ်းၶိူဝ်းႁဝ်းသေ သိုပ်ႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၶိုၼ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈသိုပ်ႇၸုင်ၸၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉႁုၼ်ႉမႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ထႅင်ႈၼမ်ၼမ်၊ လုၵ်ႉတီႈပီႊၵွၼ်းၶမ်းသေ ယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈပီႈတႃႇဢူးႁဝ်း သိုပ်ႇႁဵတ်းထႅင်ႈ ပီႈၵွၼ်းသႅင် (100)ပီႊ သေၵမ်း။
ၽဝၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း
ထၢမ်။ ။ပီႈသၢႆၾူၼ် လႆႈၶတ်းႁႅင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ ၸုၵ်းမၼ်ႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ပၢႆးမွၼ်းမႃး တေႃႇထိုင်ႁၢၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။မီးလွင်ႈၸႂ်လဵၵ်ႉတင်းၼမ်ၶႃႈယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃႈပဵၼ်ၶႄႇ မႄႈပဵၼ်တႆးလႄႈ မီးလွင်ႈယုပ်ႉယွမ်းတင်းၼမ်၊ ၵူၺ်းၶႂ်ႈထၢမ်ဝႃႈ ပေႃးမီးၼမ်ႉၸႂ်ႁၵ်ႉတႆးၼႆႉၽိတ်းႁႃႉ၊ ၼင်ႇၵႂၢမ်း ၸၢႆးသႅင်ၸွမ်ၾႃႉႁွင်ႉဝႆႉဝႃႈ “ပဵၼ်ၼီႈပိုၼ်းႁႃႉ” ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ယွၼ်ႉပႆႇမေႃလိၵ်ႈတႆးလႄႈ လႆႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈမႃးဢွၼ်တၢင်း၊ ဝၢႆးမႃး ၶိုၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇသဵင်တႆးသေ ႁဵတ်းၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆးမႃး၊ ၸိုဝ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းတႄႉ “မဵတ်ႉၾူၼ်” လႄႈ “ၼမ်ႉၵႄးလႄႈႁူဝ်ၶူဝ်”၊ ဝၢႆးသေမေႃတႅမ်ႈ လိၵ်ႈတႆးလီလီယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ 2003.October.21 ၼၼ်ႉ လႆႈတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး ၸိုဝ်ႉႁွင်ႉ ”ၼမ်ႉၵႄး”သေ ဢွၵ်ႇၶႅပ်းမႃး ၵမ်းထိၼိုင်ႈသုတ်း၊ ၶႅပ်းၵႂၢမ်းတႄႉ 4ပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၸင်ႇဢွၵ်ႇထႅင်ႈၼိုင်ႈၶႅပ်း၊ ၵူၺ်းၼင်ႇၵႃႈ ၶႃႈတႅမ်ႈလႆႈ၊ ႁွင်ႉလႆႈ၊ မေႃလႆႈတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ် ၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈ ၼင်ႇၵႃႈပီႈၼွင်ႉၽူႈပၼ်ႁႅင်း (ပရိတ်ႉတၢတ်ႉ) ယွၼ်းၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇယူႇ။
ထၢမ်။ ။ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ၸွင်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသင်ၵၼ်ၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶႃႈဢေႃႈ၊ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇသေ ႁဵတ်းဢဝ်ၸင်ႇလႆႈ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼင်ႇၵၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၶႃႈဝူၼ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းၽဵင်းၵႂၢမ်း “ႁုႉထိုင်သေၵမ်း”ၼႆႉ တေၸွႆႈတွပ်ႇသပ်းလႅင်းပၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆး ၽူႈပၼ်ႁႅင်းႁဝ်းၶဝ်လႆႈယူႇၶႃႈ။
ထၢမ်။ ။ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ပီႈသၢႆၾူၼ်ႁဝ်း ၶႂ်ႈယွၼ်းသင်ႇထိုင်ၽူႈပၼ်ႁႅင်းတင်းသဵင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ
တွပ်ႇ။ ။သင်ဝႃႈၽူႈပၼ်ႁႅင်း(ပရိတ်ႉတၢတ်ႉ) ႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈ သူၼ်ၸႂ် ၶႂ်ႈၶဝ်ႈမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းၼႆၸိုင် ၶႃႈႁဝ်းငိၼ်းႁူမ်ၸူမ်း ႁပ်ႉတွၼ်ႈပၼ်ႁႅင်းယူႇၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းၶႃႈ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း သင်ၶႂ်ႈမေႃႁွင်ႉၽဵင်းတႆး၊ တႅမ်ႈၽဵင်းတႆးၸိုင် တေလႆႈၽိုၵ်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း (1)ၽိုၵ်းတိင်ႇ(ၵီႇတ) (2)မေႃလိၵ်ႈတႆး (3)လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈNote ။
သိုပ်ႇၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈ သဵင်တွင်ႈထၢမ် မေႃတႅမ်ႈၵႂၢမ်းလူင် ၸၢႆးလၢဝ်သႂ် လႄႈ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ၸၢႆးသၢႆၾူၼ်၊ ၸၢႆးထႅၼ်ႈလႅဝ်း၊ ၸၢႆးဢွင်ႇထီးၶမ်း၊ ၼၢင်းသႃႇရႃႇ၊ ၸၢႆးဢွမ်(S3) လႄႈ ၸၢႆးသၢႆမွၵ်ႇၾႃႉ တီႈၼိူဝ်ဝီးတီးဢူဝ်း ဢွၼ်းလၢႆး လႆႈယူႇၶႃႈ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶႃႈၵူႈၵေႃႉ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း၊ ၵူႈဝၢၼ်ႈ ၵူႈဢိူင်ႇ ၵူႈၸႄႈဝဵင်း/ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၼႂ်းပတ်းပိုၼ်ႉ မိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ တင်းသဵင်ႈလႄႈ ဢိၵ်ႇပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇၵိုၵ်း ၼႂ်းၼင်လိၼ်မိူင်းတႆး ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈတႆးမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်းၶႃႈ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၸႅၵ်ႇဝႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလဵၵ်ႉယႂ်ႇ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၵူၼ်း တိုၼ်းယူႇၵိုၵ်း ၼင်လိၼ်မိူင်းၼႆႉယူႇ ပေႃးၼႆၸိုင် ၶႅၼ်းတေႃႈႁႂ်ႈ မေႃမီးၸႂ်ႁၵ်ႉမိူင်းတႆး၊ ႁႂ်ႈမေႃႁူႉတၢင်းၸွႆႈၵၢၼ်မိူင်းတႆး သေၵမ်းၶႃႈ။
ဢမ်ႇဝႃႈတႆးလူင်၊ တႆးလႅင်၊ တႆးလမ်၊ တႆးလၢႆး၊ တႆးလၢဝ်း၊ တႆးမၢဝ်း၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးၶိုၼ်၊ တႆးလွႆ၊ တႆးလႅမ်း၊ တဢၢင်း၊ ဢႃးၶႃႇ၊ ပဢူဝ်း၊ လိသေႃး၊ ဝ၊ လႃးႁူႇ ၸိူဝ်းႁဝ်းယူႇၵိုၵ်းၵၼ်မႃး ႁိုင်ၼၢၼ်း ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းၼမ်ၼႆႉ ၶႅၼ်းတေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ယူႇၸမ်တူဝ် ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်သေ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈ ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်မိူင်းလဵဝ်ၼႆႉ ၶႅၼ်းတေႃႈဝႆႉမိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်း ယူႇႁူမ်ႈႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ်သေလႄႈ ၸွႆႈၵၼ် ပတ်းၽဵဝ်ႈလုမ်းလႃးႁိူၼ်းႁဝ်း ႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်၊ ၼႂ်းႁိူၼ်းႁဝ်းၶႃႈ မီးဝႆႉၶႅၵ်ႇထင်ႁိုင် ၶႅၵ်ႇၶိုင်ၶႂ်ႈလႆႈႁိူၼ်းႁဝ်းပႅတ်ႈလႄႈ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇၶွၼ်ႈႁႅင်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇ ၼႂ်းႁိူၼ်းလင်ၼႆႉမႃး သမ်ႉဝႃႈတေပၼ်ၶႅၵ်ႇယူႇ ၸွင်ႇမၼ်းသၢင်ႇထုၵ်ႇၶႃႈႁိုဝ်? တေႃႈၼင်ႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၶဝ်ပဵၼ်ၶႅၵ်ႇၵူၺ်း ၶွင်လီၶွင်ဝၢၼ်ႁဝ်း ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၼႆႉ တိူၵ်းငိုၼ်းၶမ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႅၵ်ႇဢဝ်ပေႃးတေသဵင်ႈယဝ်ႉ ဝူၼ်ႉတူၺ်းၶႃႈလႄႈ ဢမ်ႇလီၸဵပ်းၸႂ်ၶႃႈႁႃႈ?။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉႁဝ်းဢမ်ႇမေႃၸွႆႈၵၼ်လႄႈ ၶႅၵ်ႇပေႉၵိၼ်ႁဝ်း ၼင်ႇႁိုဝ်ၶႅၵ်ႇတေဢမ်ႇပေႉႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇပဵၼ်ၸႂ်လဵဝ်/ သဵင်လဵဝ်/ ႁႅင်းလဵဝ်ၵၼ် ဝူၼ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်း ပိုၼ်းလင်တႆးႁဝ်း မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်လႄႈ တႆးႁဝ်းဢမ်ႇမေႃၽွမ်ႉၵၼ် ၼႆၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁႃၶိုၼ်း တီႈယုပ်ႈယွမ်းတႆးႁဝ်းယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးမႃးဝူၼ်ႉၶိုၼ်းၽၢႆႇလင်ၼၼ်ႉတႄႉ ယွၼ်ႉၶႅၵ်ႇ ဢဝ်ႁဝ်းၽၢတ်ႇယၢၼ်ၵၼ် ၸႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ် ၸင်းၵၼ် ဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶႅၵ်ႇၵေႃႈ ၸတ်းပၼ်တီႈယူႇ တီႈၼွၼ်းႁဝ်းၶိုၼ်းလႄႈ ပဵၼ်မႃး ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ ႁဝ်းၸဝ်ႈႁိူၼ်းလူဝ်ႇၽွမ်ႉၵၼ် ယူႇႁူမ်ႈၵၼ် မူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်းသေ မီးလွင်ႈသင်ၵေႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇမေႃ ဢုပ်ႇၵၼ်လီလီ ၸွႆႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်း ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လူဝ်ႇမေႃလိူၵ်ႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽူႈႁၵ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ ၵေႃႉဢမ်ႇမေႃဝႆႉ ၸၼ်ႉလဵၵ်ႉယႂ်ႇတႅမ်ႇသုင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈ မိူင်းၵတ်းယဵၼ်။
ပေႃးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၸိုင်ႈမိူင်း တိုၼ်းဢမ်ႇမီး တႃႇတေၵတ်းယဵၼ် ၵွပ်ႈၼႆ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဝ်း လူဝ်ႇၸွႆႈၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ၶႃႈႁဝ်းယူႇတီႈ ၼႃႈပပ်ႉ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ ၼႆႉသေ ယွၼ်းတူၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ် မႃးတီႈ ပီႈၼွင်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈပတ်းပိုၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ႁဝ်းပီႈၼွင်ႉ တေလႆႈၶိုၼ်း ႁိူၼ်းႁဝ်း/ မိူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းမီးၼိူဝ်ႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸၢႆး/ ယိင်း ဢမ်ႇဝႃႈ မူႇလႂ် ၸုမ်းလႂ်ၶႃႈ လဵၵ်ႉၼုမ်ႇယႂ်ႇထဝ်ႈ ၸုမ်းၵၢၼ်မိူင်းႁိုဝ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းသဵင်ႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇၸဵဝ်းၽွမ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉၶႃႈ ဝႆးၵႃႈႁိုဝ် တေၸၢင်ႈလႆႈမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်း ဝႆးၼၼ်ႉၶႃႈ။
သိူဝ်တူဝ်လဵဝ် တေဢမ်ႇပေႉလႆႈမႃၽုင် သိူဝ်ၼႆႉမီးဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇယူႇသေတႃႉ ပေႃးဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်ၼႆ ပဵၼ်ၽုင်လဵၼ်ၸိုင် တေဢမ်ႇၵိၼ်မႃလႆႈ ယွၼ်ႉၽုင်မႃၼၼ်ႉမီးၵေႃႉ သူၼ်းပၼ်တၢင်းလင်ၽုင်မၼ်းလႄႈ တေပၼ်သိူဝ်ၶဝ်ႈၶူပ်းတူဝ်လဵဝ်။ ၵေႃႉသူၼ်းၵူၼ်ႈၽုင်မႃ ပဵၼ်ၽုင်ၼၵႃး ဢၼ်ဢၢင်ႈဢၢၼ်းမႃး လူမ်ႈဢဝ်ၼင်လိၼ် မိူင်းတႆးႁဝ်း ၽုင်ၼၵႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵူဝ် ၽုင်သိူဝ်လႄႈ ႁႃလွၵ်းလၢႆးလွၵ်ႇသိူဝ်ဢွၵ်ႇထမ်ႈ ဢၢၼ်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊမၼ်းမႃး တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇၶဝ် (ၽုင်ၼၵႃး) တေလႆႈတီႈယူႇသိူဝ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၼႆလႄႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ် ယၢမ်ႈသင်ႇဝႆႉဝႃႈ “ၽိူဝ်ႇသူတေႁဵတ်းၵေႃႉၶႄႇ၊ တႃႉမေႇၼႃးႁၢမ်း” ၼႆဝႃႈ။
တီႈပွင်ႇမၼ်း မေႇၼႃးႁၢမ်းၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇသေတႃႉၵေႃႈ တိုၼ်းလႆႈၵဵၼ်ၶဝ်ႈမၼ်းယူႇ ႁဵတ်းၵေႃႉၶႄႇၼႆႉ တေႁိူဝ်ႉလၢႆလၢႆ တေဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်သင်ယွၼ်ႉမၼ်း၊ မီးထႅင်ႈၵႂၢမ်းသင်ႇၶႃႈ ယၢမ်ႈႁၼ်မႃးတႄႉ “ၽိူဝ်ႇႁဝ်းႁပ်ႉမၢၼ်ႈယူႇဝၢၼ်ႈ တႃႉႁဝ်းႁႅၼ်းၶူဝ်းဢွၵ်ႇပၢႆႈဝၢၼ်ႈဝႆႉၸဵမ်ပိုင်း” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈဝႃႈ မၢၼ်ႈလီဢမ်ႇမီး၊ မၢၼ်ႈမီးဢမ်ႇလီၼႆယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇယၢမ်းလဵဝ် ႁဝ်းတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ် ယွၼ်ႉၽႂ်? ယွၼ်ႉမၢၼ်ႈမႃးၸႅၵ်ႇယွႆႈႁဝ်း ပဵၼ်ၵႂႃႇၸုမ်း ဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၼႆႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ/ ၼႆႉ ဝႆႉပၼ်လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼမ်ႉပွတ်းလိၼ်၊ ၶိုၵ်ႉၽႂ်ၶိုၵ်ႉမၼ်း၊ ႁဵတ်းၽႂ်ႁဵတ်းမၼ်းယူႇ ဝူၼ်ႉဝႃႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၼႆ တီႈတႄႉမၼ်းၵေႃႈ မၢၼ်ႈၵမ်ႁူဝ်ႁဝ်းလေႃႇၵၼ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်လႂ်ပူၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၶွၼ်ႉတဝ်ႉမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈတၢႆတၢင်မၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁူႉတူဝ်ဝႆးဝႆးယဝ်ႉ ဢၼ်မၢၼ်ႈၶဝ် ပၼ်လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈသေ သူႇၸဝ်ႈႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉ တင်ႈႁူင်းယႃႈမ ၶၢႆတေႃႇလုၵ်ႈလၢၼ် ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ လီယူႇႁႃႉ? ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း မိူဝ်းၼႃႈ တေၸၢင်ႈပဵၼ်သင်တီႈ ၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶိုၼ်း ၸွင်ႇသူၸဝ်ႈဝူၼ်ႉႁူႉႁိုဝ်? ဢၼ်ပိူၼ်ႈပၼ်ႁဝ်း ႁဵတ်းၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၶူဝ်းႁဝ်းႁၢႆ လေႃးၽသုမ်ႇငမ်းတၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇႁူႉ? မၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုင်ႁႂ်ႈ ၶိူဝ်းႁၢႆ ဢမ်ႇၵႃး မိူဝ်ႈလဵဝ် မၢၼ်ႈၽႅၼ် ဢၢင်ႈႁႂ်ႈ ၶိူဝ်းႁဝ်းတၢႆပႃးၵွၼ်ႇ။ သူၸဝ်ႈၵႆႉလၢတ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႅပ်းသီႇတႅပ်း၊ ဢၼ်လီၵူဝ်ၼႃႇသေၼႆ မီးထႅင်ႈ လွင်ႈၼိုင်ႈ ပဵၼ်ယႃႁၢမ်ႈလုၵ်ႈ ယႃတီႇပူဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ယႃသၢမ်လိူၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိူၼ်ပွႆႇပၼ်ႁဝ်း ႁႂ်ႈႁဝ်းမူၺ်ႉႁၢႆ ဢၼ်တေၵိူတ်ႇထႅင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်မီး၊ ပိူၼ်ႈပွႆႇႁႂ်ႈသူၸဝ်ႈႁႅမ်ၶိုၼ်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းသူၸဝ်ႈ။
ဢၼ်ၶႃႈ လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်မႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶႃႈၶႅၼ်ႇလႅၼ်ႇၽၢႆ ယွၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပဵၼ်မုၵ်ႉ ၸုမ်းယႂ်ႇလူင် တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လူဝ်ႇပဵၼ်မုၵ်ႉၸုမ်း ဢၼ်ၸိုၼ်ႈသႂ်သေပိူၼ်ႈၼႆလႄႈ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ယွၼ်းၶူၼ်ႉတိုၼ်ႇပၼ် ၵူၼ်းၼွင်းၵင်ၼၼ်ႉၶႃႈ။
ၶႃႈၶႂ်ႈယွၼ်းသင်ႇဝႆႉဝႃႈ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၼွၼ်းလပ်းၵင်ယူႇၼၼ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈတၢႆယွၼ်ႉ မႃၶူပ်း/ သိူဝ်ၶူပ်းၼႆဢေႃႈ သိူဝ်တႄႉ တေဢမ်ႇၶူပ်းသူၸဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းမႃၼင်ႇၵဝ်ႇၶႃႈ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ လိူၵ်ႈႁႃလၢႆး မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ႁဝ်းမီးၶေႃႈၾၢင်ႉပၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းလေႃးၽယႂ်ႇၼၼ်ႉ ၵူဝ်မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ လေႃးၽယႂ်ႇႁၢမ်းလၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ၶႃႈၶႂ်ႈယွၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇမီးၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ မဵဝ်းလဵဝ်၊ ၶႅၼ်းတေႃႈ ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်သေၵမ်း တႃႇတေပဵၼ်မႃးမိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးၵူၼ်းတူဝ်ထူပ်းၵၢၼ်ၼမ်ၼမ် မီးပၢႆးဝူၼ်ႉလႆႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ ဢၼ်ပႆႇထိုင်မႃးၼၼ်ႉၼမ်ၼမ်လႄႈ မီးတၢင်းမေႃၵပ်းသိုပ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းၼမ်ၼမ် တင်းပဵၼ်ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်းၼမ်ၼမ် ၸင်ႇၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး မိူင်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႆႈ၊ ယွၼ်ႉၼႆ မီးယူႇ ဝၢၼ်ႈလႂ်မိူင်းလႂ်သေတႃႉ ပေႃးမီးၸႂ်ႁၵ်ႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇၸိုင် တိုၼ်းတေၸၢင်ႈၸွႆႈပၼ် တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယူႇ မဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢမ်ႇမဵဝ်းၼိုင်ႈၼႆ ယႃႇပေႇ သႄႉၼႄးၵၼ် ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ႁဝ်းတေႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းၽွမ်ႉၵၼ် ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ် လူဝ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်ၼမ်သေ ႁဝ်းဢုပ်ႇပိူၼ်ႈ။
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ တႃႇဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ၶဝ် တေဝူၼ်ႉၽိတ်းထႅင်ႈယူႇၼႆၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းဢမ်ႇမုင်ႈမွင်း ႁၼ်ငိၼ်းၶၢဝ်ႇ၊ ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈ ႁဝ်းၸုၼ်ႉပွႆႇ ပႅတ်ႈလွင်ႈဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၵျိုၵ်ႈၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈမႃးႁွမ်းပိူၼ်ႈ ၸိူဝ်းၸုမ်းယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ မီးတပ်ႉသိုၵ်းႁၵ်ႉ မိူင်းတႆး တႃႇၵႅတ်ႇၶႄ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်း မိူင်းတႆးယဝ်ႉ ၽႂ်ယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸွႆႈၵၢၼ်တႃႇ ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈ ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ၸွႆႈၵၼ်လႄႈၼႆ တေပႂ်ႉမုင်ႈမွင်းလႆႈငိၼ်းယူႇၶႃႈ။ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ………
တီႈမႃး - This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


text:
ၼႂ်းပီၶရိသ်ႉတ် 2014 ၼႆႉလၵ်းၼီႈပီတႆးႁဝ်း ၶွပ်ႈထိုင်ပီၵၢပ်ႇသိင (ပီမႃႉ- ပီမမျေး) လႄႈပီမိူင်းတႆးႁွတ်ႈထိုင်ပီ 2108 ၼီႈ၊ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉလၢႆလၢႆတီႈ လႆႈႁဵတ်းပၢင်ပွႆးသူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ (ပီၵႃႇသႆႈ- ပီငူး/ 2107) ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇ ၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 02- 03 လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼၼ်ႉလီငၢမ်း။
2108 ၼီႈ ပီမႂ်ႇတႆး ၵၢပ်သိင (ပီမႃႉ)
ပီမႂ်ႇတႆး ၼႂ်းပီၶရိသ်ႉတ် 2014 ၼႆႉပဵၼ်ပီမႃႉ ႁွင်ႉၸွမ်း လၵ်းၼီႈဝႃႈ ပီၵၢပ်ႇသိင၊ ပီမိူင်းတႄႉ ပဵၼ်ပီထူၼ်ႈထိုင် 2108 ၼီႈ။ ဝၼ်းၶၢႆႉပီၵဝ်ႇၶဝ်ႈသူႇပီမႂ်ႇသမ်ႉမႅၼ်ႈ ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ လႄႈပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 03 လိူၼ် 12 ၵလႃး ၼႂ်းပီၶရိသ်ႉတ် 2013 ၼႆႉယဝ်ႉ။
Katina time-2013 ၾိင်ႈၵထိၼ်
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 2500 ပီလိူဝ်လိူဝ်ပၢၼ်ပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵူဝ်းတမ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသင်ၶ (ၽဢရႁၼ်) ၶဝ်mႁႃၽႃႈၶူဝ်းတႃႇ ဢဝ်မႃးႁဵတ်းပဵၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်းယၢပ်ႇလိူဝ်ၸႂ်၊ တႃႇတေယဵပ်ႉလႆႈၽႃႈသၢင်ႇၵၢၼ်းၼိုင်ႈၽိုၼ် ၼႂ်းသၢမ်ၽိုၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇႁႃၽႃႈ ၽႅၼ်ႇပဵၼ်ပိတ်းပဵၼ်ပွတ်းမႃးလၢႆလၢႆတီႈ ဢဝ်မႃးသၵ်ႉတၢၵ်ႇႁႅင်ႈယဝ်ႉ၊ မွၵ်ႈပေႃးဢဝ်ႁဵတ်းၽႃႈၼုင်ႈ၊ မွၵ်ႈပေႃးႁဵတ်းၽႃႈမႆ ဢမ်ႇၼၼ် မွၵ်ႈပေႃးႁဵတ်းၽႃႈၵူပ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ႁဵတ်းၽႃႈမႆၽႃႈၵူပ်ႉ၊ ယဵပ်ႉပဵၼ်ၽိုၼ်ယဝ်ႉ ယွမ်ႉသီဢရႁၼ်သေ မႃးႁဵတ်းဢထိထၢၼ်၊ ၸမ်ႈတွမ်ႇၵပ်ႉပပိၼ်တု ၸင်ႇၶဝ်ႈတြႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၽႃႈၸီဝရ (သၢင်ႇၵၢၼ်း) လႄႈဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼုငႈႁူမ်ႇလႆႈ။
လိူဝ်သေၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးယဝ်ႉ ယင်းလီၵဵပ်းၶိုၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင်သဵၼ်ႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈဝဵင်း ထုၵ်ႇပိၼ်ႇလၢႆႈၵႂႃႇ
တႃႇတေၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၶိုၼ်း သၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းတႆး ဢၼ်တူၵ်းႁူင်ႈတူၵ်းႁၢႆ ႁူမ်ႈတင်းယဵၼ်းၵၢႆၸိုဝ်ႈ ပဵၼ်ပိူၼ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ လၢႆၾၢႆႇ ၶတ်းၸႂ်ႁႃၵဵပ်းၶိုၼ်းယူႇၵေႃႈ တႆးၵမ်ႈၽွင်ႈယင်းပႆႇၶဝ်ႈၸႂ်ပွင်ႇၸႂ် တေၵဵပ်းႁဵတ်းသင် ၵွပ်ႈသင် လွင်ႈသင်။
ၽပီႈၼွႆႉ မိူင်းယွင်းဢွၵ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပရိယတ်ႉတိ တီႈသၢၼ်ႇလျိၼ်ႇ (တႃႈၵုင်ႈ) ဢွၵ်ႇဝႃႇယဝ်ႉ ၶမ်းဢိူၺ် !
မႁႃမုင်ႉ (မိူင်းၸႄႈ) ဝၼ်းတီႈ 17/10/2013
ဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ် 10 ၵလႃး ပီ 2013 ၼႆႉပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ် 11 မူၼ်းတႆးလူင်လႄႈပဵၼ် လိူၼ် 12 မူၼ်း တႆးလိုဝ်ႉ တႆးၶိုၼ်၊ သမ်ႉပဵၼ်လိူၼ်ၸဵင်မူၼ်းတႆးယူၼ်း(ၵဵင်းမႆႇ-ၵဵင်းႁၢႆး)၊ လႄႈပဵၼ်ဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇသႃ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထသႃသၼႃး တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ၼိၵၢႆလႂ် ပိူင် လူင်မၼ်းပဵၼ်ထေရဝႃတ 5 မိူင်းယဝ်ႉ။ တႆးလူင် မၢၼ်ႈ ထႆး ၶဝ်ႈဝႃႇသႃ လိူၼ်ပႅတ်ႇမူၼ်း လႄႈဢွၵ်ႇဝႃႇသႃ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမူၼ်း၊ တႆးလိုဝ်ႉတႆးၶိုၼ်သမ်ႉၶဝ်ႈဝႃႇသႃ လိူၼ်ၵဝ်ႈ မူၼ်းယဝ်ႉ ဢွၵ်ႇဝႃႇသႃလိူၼ်းသိပ်းသွင်မူၼ်း၊ တႆးယူၼ်းၶဝ်ႈဝႃႇသႃလိူၼ်သိပ်းမူၼ်းလႄႈ ဢွၵ်ႇဝႃႇသႃလူိၼ်ၸဵင်မူၼ်း ၸိူင်ႉၼႆ ၵူႈပီပီ။
ၽူႈၼမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆး ထုၵ်ႇလွမ်ယိုဝ်းတၢႆၼႂ်းမိူင်းထႆး ယွၼ်ႉၼမ်ႉမိုဝ်းၽႂ်
လိူင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လိူင်ႈလိုၵ်ႉလပ်ႉတီႈသုတ်း ၼႂ်းပၢၼ်လၢႆး လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ ပဵၼ်လိူင်ႈၵဝ်ႇမႃးၶုတ်းမႂ်ႇသေတႃႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈၼမ်း ၵဝ်ႇလၢႆၵေႃႉလၢႆၸဝ်ႈၸိူဝ်းမီးလွင်ႈထၢင်ႇထိူမ် ဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်း မႃးပဵၼ်တီႈလီသူၼ်ၸႂ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသႅၼ်း ႁုၼ်ႈမႂ်ႇလီႁဵၼ်းႁူႉ တွင်းမၢႆဝႆႉတွၼ်ႈသွၼ် ပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈ ၼႆႉယူႇ။
ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈၶူးမေႃ လိူၼ် 12 လႄႈပွႆးဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆး 2108 ၵၢပ်သိင (ပီမႃႉ)
2108 ၵၢပ်သိင (ပီႈမႃႉ) ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး
ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးယွင်ႈယေႃးၸဝ်ႈၶူးမေႃ လိူၼ် 12 လႄႈပွႆးဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆး 2108 ၵၢပ်သိင (ပီမႃႉ)
ႁူမ်ႈတင်း ပၢင်ယုၵ်ႉယွင်ႈဢၸ်ႃရိယ ၽူႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ဢိၵ်ႇတင်းပၢင်လဝ်ႈမူၼ်ႈ တူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 14 -15 ၶမ်ႈ - လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆး 2108 (1-3/12/2013)
ၶုၵ်းထူပ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 2 ပီ ငိၼ်းၶီႁိူဝ်းႁၢမ်းလၢမ်ႈၽၢႆး ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ
ၶုၵ်းထူပ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 2 ပီ ငိၼ်းၶီႁိူဝ်းႁၢမ်းလၢမ်ႈၽၢႆး ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ 15/09/2011-15/09/2013
More Articles...
Page 5 of 23


text:
ၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇႁႃႇလူင် ၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼမ်ႉႁွင်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉသိုဝ်လိုဝ်း (ၼႃႈလိၼ်မိူင်းလႃး) ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၼွင်းႁႅင်း လႆလေႃႇ လုပ်ႇထူမ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသူၼ် လႄႈၶူဝ်းၶွင်တပ်ႉသိုၵ်း တင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လူႉသုမ်းၼပ်ႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉ။
လူမ်းလႅင်ႉႁႅင်းတီႈၵဵင်းတုင် ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသုမ်းၶူဝ်းၶွင်ၼမ်
ဝၢႆးဝၼ်းပွတ်းၶမ်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်လူမ်းလႅင်ႉ ပတ်ႉႁႅင်း တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾႆးၾႃႉလပ်း၊ တူၼ်ႈမႆႉလူမ်ႉတဵင်တၢင်း၊ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်ႇပင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသုမ်းၼမ်။
ၼမ်ႉဝၼ်းၵိၼ်ၾင်ႇၾၢႆမိူင်းတႆး မိူင်းၶႄႇလႆႈၽႅၼ်ႇလိၼ်
ၼမ်ႉဝၼ်း ဢၼ်လႆလတ်းၸေႈမိူင်းၶၢင် မိူင်းၶႄႇ လုၵ်ႉတၢင်းႁွင်ႇ လႆၸူးတၢင်းၸၢၼ်း လတ်းၸေႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တွၼ်ႈၾၢႆႇႁွင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း ၵိၼ်ၾင်ႇၾၢႆႇမိူင်းတႆးၵူႈပီ မိူၼ်ၶႄႇၶႂၢၵ်ႈႁူဝ်ႉ သုတ်းၶဝ်ႈမိူင်းတႆး -လႅင်ႇၶၢဝ်ႇပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈ။
ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆး
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5/5/2014 ၽွင်းယၢမ်း မွၵ်ႈ 18.08 မူင်းၼၼ်ႉ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆသၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸုတ်းငဝ်ႈသုၼ်ၵၢင် ၼႂ်းတူင်ႇဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၽၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး တၢင်းႁႅင်း 6.3 လိၵ်းတိူဝ်း လိုၵ်ႉလူင်းတႂ်ႈလိၼ် 7 ၵီးလူဝ်းမဵတ်ႉ၊ သၼ်ႇဝႆ တူဝ်ႈထိုင်လၢႆပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ မီးဢၾ်တိူဝ်းၶျွၵ်ႉ သိုပ်ႇတေႃႇၵၼ်လၢႆၵမ်း၊ မီးၽူႈလူမ်ႉတၢႆ 1 ၵေႃႉ ပဵၼ်ထဝ်ႈယိင်း ဢႃယု 83 ပီ ထုၵ်ႇၵမ်ပႅင်းႁူဝ်ႉလူမ်ႉတဵင်ႁူဝ်။
ၵူၼ်းၶုတ်းၶမ်း တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းႁပ်ႉငိုၼ်း
ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) တႃႈၶီႈလဵၵ်း တင်း ၶွမ်ႇပၼီႇၶုတ်းၶမ်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ႁူမ်ႈၵၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ ႁပ်ႉငိုၼ်းၵႃႈတီႈလိၼ်သူၼ်/ၼႃးလုၵွႆ ယွၼ်ႉၵၢၼ် ၶုတ်းမိူင်ၶမ်း။
More Articles...
- လူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇႁိၼ်ႁႄႈ မိူင်းတႆးသူင်ႇၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလမ်း
- ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းတႃႈလိူဝ်ႇမိူင်းလဵၼ်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း
- ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းမႅပ်ႇပႅင်းတူၼ်ႈမႆႉ ႁူပ်ႉထူပ်းၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸီႉၸႅင်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
- ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈ
Page 2 of 16


text:
ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၽွင်းတိုၵ်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉသေ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႉ၊ ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ဢိၼ်ႇသတီႇၵျုတ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ႁူမ်ႈၵၼ် ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီၼႆႉသေ ၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (Peace Symposium) တီႈသုၼ်ၵၢင်ငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႈ (MPC) တီႈတႃႈၵုင်ႈ။
ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း Peace Symposium မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 08.June.2014 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်ယုမ်ႇယမ်၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်၊ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းမႂ်ႇ ယူႇသဝ်းၵိၼ်ထင် ၵူၼ်းမိူင်း၊ လွင်ႈၶိုၼ်ႈသၢင်ႉ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၽွင်းတိုၵ်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸိုင်ႈမိူင်း၊ သင်ဝႃႈလႆႈမႃး တိုၼ်းလၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၽၢႆႇ ၸုမ်းဢၼ်ၶဝ်ႈၸွႆႈထႅမ် ၼၼ်ႉသေ တေဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းဢွင်ႈ ၸွမ်းတီႈမၼ်း ဝႃၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေ ၸုမ်းၸိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈႁူမ်ႈယဝ်ႉသေ မီးၽူႈႁူႉႁၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ Mr. Jean Arnolt, Major General Shivaram Pradhan – Nepal govt negotiatior, Mr. Ian Martin and Ms. Sarah Cliffe ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (Peace Symposium) ၼၼ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႃႇတေမီးလွင်ႈ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၼႃႈၵႂႃႇလႆႈ လိူဝ်သေၼႆႉထႅင်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (Peace Symposium)ၶဝ် လႆႈၸႂ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႇမတီႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်မၼ်းၵႂႃႇယူႇ။
Pyidaungsu Institute
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Letter to Taifreedom
ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် လွင်ႈဢၼ်ယိုၼ်းယၢဝ်း
- Details
- Created on 31 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် လွင်ႈဢၼ်ယိုၼ်းယၢဝ်းၼႆ မီးလိၵ်ႈယိုၼ်ႈၽၢၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းသူင်ႇမႃးတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆးလွတ်ႈလႅဝ်း ၼင်ႇၼႆ။
“ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ် တၢင်ႇတူဝ်မိူင်း မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ မိူင်းၶၢင်ပွတ်းတႂ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉတေႇဢဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉ (ၵႃး) ၸႄႈဝဵင်းမိတ်ႉၵျီးၼႃး တေႃႇထိုင် ၸႄႈဝဵင်းလၢႆႇၸႃႇ လူင်းတၢင်းတႂ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈမေႃႇ တေႃႇထိုင် လႅၼ်လိၼ်ၸၢပ်ႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တေႃႇထိုင် ဝၢၼ်ႈမေႃ တေႃႇသဵၼ်ႈတၢင်းၽႄ လၢႆႇၸႃႇၵႂႃႇမိတ်ႉၵျီးၼႃး ဢမ်ႇဝႃႈတၢင်းႁွင်ႇ တၢင်းလူတ်ႉႁိုဝ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈတၢင်း တူၵ်းတၢင်းလူတ်ႉ တီႈဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶၢင်ယူႇၼမ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇယႃႉၵဝ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶၢင် ယႃႇႁႂ်ႈယူႇသဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ တေဢဝ်လၢႆးၵူႈလၢႆးလၢႆးသေ ယႃႉၵဝ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။
မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ လုၵ်ႈတေႇဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်းမႄး၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ သႅၼ်ဝီ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ မူႇၸႄႈ၊ ၼမ်ႉၶမ်းလႄႈ မိူင်းဝီး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵွပ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်တေမႄး သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ႁၢႆးဝူၺ်း၊ လုၵ်ႉတီႈလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝဵင်းမူႇၸႄႈသေ ၶဝ်တေၽွၵ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉ ႁၢႆးဝူၺ်းတင်း သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၾႆး ၵႂႃႇလႃႈသဵဝ်ႈ တေႃႇထိုင် တိူင်းမၢၼ်းတလေး၊ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ လွႆ၊ ၶၢင် ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တေယႃႉၵဝ်း ယႃႇႁႂ်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈလႆႈ ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးမွတ်ႇႁၢႆဝၢႆးၵႂႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁၢႆဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်တေဢဝ်ပၼ်ႁႃသေလွင်ႈလွင်ႈ ၼႄၼႃႈတိူဝ်ႈသေ ၶဝ်တေဢဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်ႈမႃးၼမ်ၼမ် တေမႃးတူင်ႉၼိုင် သွၵ်ႈတဝ် ႁဵတ်းႁၢႆႉ ယႃႉၵဝ်းလႄႈ ပၵ်းသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပိုၼ်ႉတီႈပေႃးတေတၢႆ တေဢိုပ်း၊ တေပၢႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၶဝ်တေ ဢဝ်လၢႆးၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ မိူင်းၶၢင်ပွတ်းတႂ်ႈ။
ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းဢေႇၵႂႃႇယဝ်ႉၸိုင် ၶဝ်တေဢဝ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ်လႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း ၶဝ်ႈမႃးယူႇသဝ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်တေဢဝ်လွင်ႈတၢင်းတႃႇတေႁဵတ်းတပ်ႉ၊ ႁဵတ်းႁူင်းၵၢၼ်သေၸိူဝ်ႉ သေလွင်ႈ ႁဵတ်းၼႃႈတိူဝ်ႈမၼ်းသေ သိမ်းဢဝ်ၼင်လိၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတီႈဢၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႆႈငၢႆႈ တီႈယူႇသဝ်းၵိၼ်ငၢႆႈၼၼ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း မီးတီႈယူႇတီႈသဝ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပိုၼ်ႉတီႈ ႁၢႆလၢႆၵႂႃႇလႄႈၶဝ် တေဢဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးဢူမ်ဢိုၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းလွႆႁဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးႁၢႆဝၢႆးၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးၵူၼ်းမိူင်း ပိုၼ်ႉတီႈယူႇသဝ်းလႆႈၵေႃႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉၽိူၼ်ႉယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇယူႇသဝ်း တူင်ႉၼိုင်လႆႈ (ပေႃးဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးပႃ) ၶဝ် (သိုၵ်းမၢၼ်ႈ) မီးၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼႆႉမႃး တေႇမိူဝ်ႈ ပီႊ 2011 ၼၼ်ႉ လႆႈၶၢဝ်ႇၼင်ႇၼႆ။”
သိူဝ်ႁတ်းႁၢၼ်


text:
ပၢႆးႁၼ်(Vision)
ၶတ်းၸႂ်ပဵၼ် ………
ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ၊ တႅမ်ႈၾၢၵ်ႇတၢင်တူဝ်၊ သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ယၢင်ႈယိူင်းႁဵတ်းလၢႆးသိုဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း
တီႈပွင်ႇ "မိူင်းလွႆ" ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶႂ်ႈဝႆႉတူၼ်ႈၸႂ်၊ ၼမ်ႉၸႂ်မိူင်းတႆးၼၵ်းလိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉလိူဝ် - တူၼ်ႈၸႂ် ၼမ်ႉၸႂ်ၶိူဝ်းတႆး။ ႁႂ်ႈႁူမ်ႇတူမ်းလိုမ် ၸိုင်ႈၼမ်တွၼ်းသေၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးဢၼ်လဵဝ်။ ၵူၼ်းမိူင်း (ႁူၺ်ႈ လွႆ/ထုင်ႉပဵင်း) ႁဝ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၵွၼ်၊ ပႄ၊ ယူဝ်း၊ ၶိုဝ်ႇ၊ သဝ် ႁိူၼ်းလင်လဵဝ်။
ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း (Mission)
ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႄႈ သဵင်တႆး (ၼေႃႊဝူၺ်ႊ) ႁွမ်းမိုဝ်းၵၼ်ၶိုင်ပွင်။ မီးၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ယဵၼ်ႈ ယဵၼ်ႈ ႕ ၵေႃႉ (ၽူႈၵုမ်းၵၢၼ်၊ ၽူႈ ထတ်းထွင်၊ ၽူႈယိပ်းဝႅပ်ႉ လႄႈ ၽူႈၸွႆႈ ႒ ၵေႃႉ (ၵႅမ်-ဝႅပ်ႉ လႄႈ ႁၢင်ႈလူၼ်ႉ Cartoon ၊ တိုၵ်ႉလႆႈၽိုတ်ႉၸွၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼႂ်း လုမ်းလႄႈ လုမ်းသဵင်တႆး။
တွၼ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႈဝႅပ်ႉ"မိူင်းလွႆ"ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉတႄႇမီးတွွၼ်ႈၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ- ပိုတ်ႇၼႃႈႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ၊ ၶၢဝ်ႇ၊ ထွမ်ႇသဵင်၊ ၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ၊ ပွင်ႈၵႂၢမ်း၊ လွင်ႈလူၺ်ႈၸိုင်ႈတႆး၊ လုမ်ႈၾႃႉ၊ ပိူင်ပဵၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း၊ ၽႂ်ပဵၼ်ၽႂ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈ လၢႆး၊ ပိုၼ်း၊ ပၢႆးမိူင်း၊ ပၢႆးသိုၵ်း၊ ပိုၼ်ႉႁူႉ၊ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ သိင်ႇဝႅပ်ႉလွမ်ႉ၊ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ပိူင်ပဵၼ်လုမ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပိုၼ်းပဵၼ်မႃး(Background)
ဝႅပ်ႉသႆႉတ် Website ဢမ်ႇၼၼ် Web လိၵ်ႈတႆး"မိူင်းလွႆ" www.mongloi.org, www.mongloi.net ၼႆႉယူႇတီႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၵမ်ႈ ၽွင်ႈ ၼႂ်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (S.H.A.N) တင်းသဵင်တႆး (ၸုမ်းပွႆႇ သဵင်ၾၢႆႇတႆး ဝဵင်းဢွတ်ႉသလူဝ်ႊ ၼေႃႊဝူၺ်ႊ) ဢုပ်ႇၵုမ်တုမ်ႁူဝ် ၵၼ် ၶတ်းၸႂ်ပွႆႇဢွၵ်ႇႁဵတ်းမႃး မုိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ ႒႑/႕/႒႐႐႔ (21/5/2004) [ဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈၵၢၼ်ပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူဝ်ႈ ႑႙႕႘ ] ဢိင် ၼိူဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၸိူဝ်းမီးမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵမ်ႉၸွႆႈႁႅင်းငိုၼ်းပိုတ်ႇတင်ႈပၼ်။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈယုမ်ႇယမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ (ၶၢင်၊ ယၢင်း၊ ၶျၢင်း၊ မွၼ်း၊ ရၶႅင်ႇ၊ မၢၼ်ႈ) ၶဝ် ပိူၼ်ႈၵေႃႈ မီးဝႅပ်ႉ သႆႉတ်လိၵ်ႈၽႂ်လိၵ်ႈမၼ်းတင်းၼမ်၊ ႁဝ်းၵေႃႈထုၵ်ႇလီမီး။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်း မၢင်ၵေႃႉ ၸိူဝ်းပိုတ်ႇတူၺ်းဢိၼ်ႊတိူဝ်ႊၼႅတ်ႉ (Internet) လႆႈၵေႃႈ မီး ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်ႁဵင်။
ယိူင်းဢၢၼ်း (Objectives)
1. ဢဝ်ပၢႆးႁူႉမေႃပၢၼ်မႂ်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆး ၵႃႈယိုၼ်းၶိုတ်းလႆႈလူၺ်ႈ လၢႆး "ၵႂၢမ်းႁူမ်ႈၶေႃႈလိၵ်ႈ ၵေႃႈၸႂ်ႉတူင်ႇ တၢင်ႇၽႂ်မၼ်း" ။
2. ႁႂ်ႈၸိူဝ်းပႆႇလူင်ႉလႅၼ်ႇလိၵ်ႈထႆး၊ ဢင်းၵိတ်း၊ မၢၼ်ႈ ၶဝ် ပေႃႈလႆႈႁပ်ႉႁူႉ ၶိုတ်းတၼ်း ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းပိူင်ပဵၼ်ၵူႈလွင်ႈ။
3. ထႅမ်ႁႅင်းၸွႆႈမုၵ်ႉမူႇၸုမ်းၵေႃ/ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ/ သင်ၶ - ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵူႈတီႈ ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈထၢင်ႇ ႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း၊ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ ၻီႊမွၵ်ႊၶရေႊသီႊ၊ သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်း ႁင်းၶေႃ၊ သုၼ်ႇလႆ ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသေ လူင်ႉလႅင်းၵပ်း သၢၼ်ၵၼ်မႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇ။
4. ပူၵ်းသူၼ်းတူပ်းတိုၼ်ႇ ပၼ်တၢင်းႁူႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း မေႃဝႆႉၸႂ်ၵႂၢင်ႈ (ဝူၼ်ႉလိုၵ်ႉ၊ တူၺ်းယၢဝ်း၊ ႁၼ်ၵႆ)၊ ပိၼ်ႇပႆႇ ယွမ်းႁပ်ႉၼပ်ႉထိုဝ် ယုမ်ႇယမ်ၵၼ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ။
5. တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်ၸုမ်းသိုဝ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ဢမ်ႇတၢင်တူဝ်ႁဵတ်းၶေႃႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းလႂ်။
ပၢႆၵမ်မႂ်ႇ - သႅင်ၵဝ်ႈၼမ်ႉ
သႅင်ၵမ်ႉမိူင်း
သႅင်ပိူင်းႁုင်ႈ


text:
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း/ႁိူၼ်း (ဢဵင်ႇထွင်ႇၸုၸယႃး) တင်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ) ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ၸၢႆးသႅင်ယ ပိုတ်ႇလၢတ်ႈတိုၵ်း သူၼ်းဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းတူၵ်းႁွတ်ႈမိူင်းထႆး ဝႆႉၼၵ်းၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉလွင်ႈၼႆႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁဵတ်း။
ထၢမ်-ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၼႆႉ (မိူဝ်ႈလဵဝ်ဢမ်ႇထိုင်လိူၼ်) တေမီးၵၢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ပတ်းပိုၼ်ႉတင်းၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉတႆးၸိူဝ်းတူၵ်းႁွတ်ႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးၵေႃႈ မီးၵၢၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ။ ၶႅၼ်းတေႃႈႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်း ပိုင်ႈသပ်းလႅင်းပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ- ပေႃးလၢတ်ႈလွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈတိုၼ်ႇၵၼ်မႃး တင်ႈတႄႇၵၢင်ပီ 2013 ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တိုၼ်ႇၵၼ်မႃးသေတႃႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈမီးလွင်ႈၵႂင်ၸႂ်ယူႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးဢၼ်မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ဢၼ်ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉၵၢၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်း၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်း ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ တႃးသီ၊ ၵၢၼ်ႁိူၵ်ႈၵၢၼ်သူၼ် ၵၢၼ်ပႂ်ႉႁၢၼ်ႉၶူဝ်းၶၢႆ၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းလၢႆးဝၼ်း ၵမ်ႈၼမ်။ ဢၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းႁူဝ်လိူၼ်ၵေႃႈ မီးၽွင်ႈယူႇ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵမ်းၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇလၢႆၸုမ်းၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃး ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈမိူဝ်းသႂ်ႇၸိုဝ်ႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း၊ ထုၵ်ႇလီမိူဝ်းႁဵတ်းဝႂ် ၵပ်းတူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉၵႂင်ၵၼ်ယူႇ။ လွင်ႈၼႄႉၼွၼ်း တႅတ်ႈတေႃးတၢႆတူဝ် မၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈပႆႇၶဝ်ႈၸႂ်လီ။ ပူၼ်ႉမႃး 2-3 လိူၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ် ဢၼ်တင်ႈၽိူၼ်သေႁပ်ႉလူင်းၸိုဝ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း၊ တႃႇႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးယူႇ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈတီႈလႂ်၊ ၵႃႇႁဵတ်းလႆႈ တီႈလႂ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႅပ်ႈမီးၽႂ်ၸႅင်ႈပွင်ႇပၼ်လႆႈတႅတ်ႈတေႃး။
ဢၼ်ဝႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈမိူဝ်းၼႆႉ တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 30 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် (2014) ထိုင်ဝၼ်းတီႈ 10 လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ် (2014) ၼႃႈသင်ၶၢၼ်(သၢင်းၵျၢၼ်ႇ)ၼႆႉ။ ဢၼ်ပိူၼ်ႈတေၵဵပ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈႁူႉလီယူႇ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ မီးပၼ်ႁႃ တင်ႈတႄႇပီ 1996 မႃး၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ႁူဝ်ၵူၼ်းသၢမ်သႅၼ် (300,000) ပၢႆ ထုၵ်ႇလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉဝၢၼ်ႈသေ ႁူဝ်ႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၶဝ် ဢၼ်လႆႈလူႉႁၢႆၵႂႃႇ ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းတႅပ်း 4 တႅပ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈယူႇတီႈသဝ်းသေ ပေႃႈမႄႈဢွၼ်ပၢႆႈမႃး ႁဵတ်းၵၢၼ် မႃးပၵ်းလၵ်းပၵ်းထၢၼ်၊ မႃးၵိူတ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတိုၵ်ႉလဵၵ်ႉၵေႃႈမႃးယႂ်ႇတီႈမိူင်းထႆး၊ ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉ ၸၵ်းဝႃႈဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၶဝ်မီးတီႈလႂ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေဢမ်ႇမီးသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း၊ ဢမ်ႇမီး ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်။ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢၼ်ယူႇမႃးၼႂ်းထုင်ႉ မိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် (ၼႃႈလိၼ်ၸိူဝ်းထုၵ်ႇလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉဝၢၼ်ႈ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်၊ ဢမ်ႇမီးသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းယဝ်ႉ၊ ႁိူၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵႂင်ၸႂ်တႄႉတႄႉ။
ထၢမ်- လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း တၢင်းၼွၵ်ႈတၢင်းၼႂ်းသေႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈယၢမ်ႈငိၼ်းဝႃႈမီးယူႇ၊ ၽွင်းတႅၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ယၢမ်ႈမႃးတီႈၵဵင်းမႆႇသေ သပ်းလႅင်းၼႄလၢႆမိူဝ်ႈလၢႆပွၵ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ လွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈၶိုၼ်ႈသင်ႉမၼ်း ထိုင်တီႈလႂ်ယဝ်ႉၶႃႈ။
တွပ်ႇ- ဢၼ်ၽွင်းတႅၼ်းၶဝ်မႃးႁွတ်ႈ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇသေ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ တွင်ႈထၢမ်လွင်ႈၵဵပ်း သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼၢင်းၶမ်းဢေး၊ ၸၢႆးတၢၼ်းမွင်ႇ၊ ၼၢင်းဝႃႇၼု။ လိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း လႆႈမႃးႁၼ်တီႈယူႇတီႈၵိၼ် တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်း တီႈဝၢၼ်ႈတမ်းၼၵ်ႇ ဢိူင်ႇမႄႈႁႄႇ မိူင်းၵဵင်းမႆႇၼႂ်းၸႈိင်ႈထႆးၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈမႃးလၢတ်ႈယူႇ၊ တိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈမိူဝ်း။ ထုၵ်ႇလီလႆႈမိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်တေႁဵတ်းႁိုဝ်မိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၼႄႉၼမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းပၼ်ၶဝ်လႆႈ၊ ဝႃႈလူၺ်ႈသူပ်းလူၺ်ႈပၢၵ်ႇၵူၺ်း။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဝႃႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း တင်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး၊ တင်း ၽူႈမီးပုၼ်းၽွၼ်း ဢိၵ်ႇၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၶဝ်ၵေႃႈလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇဝႃႈ တႃႇတေတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆး။ ပိူဝ်ႈတႃႇၵဵပ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈၵေႃႇတင်ႈၶွမ်ႊမတီႊဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ႁႂ်ႈမီး တူဝ်တႅၼ်းတႆး၊ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆးလႄႈၵူၼ်းတႆးၸူဝ်းမီးယူႇၵူႈပွၵ်ႉၵူႈယွမ်ႇၶဝ်ႈပႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈၵဵပ်းလႆႈႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၸိူဝ်းမီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉလႆႈဝႃႈမီးၵႃႈႁိုဝ်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တၵ်းတေလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် တင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶွင်ထႆး ပိုၼ်ႉတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၽွင်းတႆးႁဝ်းႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း တၢင်တူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉမိူဝ်းၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼၼ်။ ပေႃးဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်မႃးၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈပဵၼ်တူဝ်ၽ်ႂတူဝ်မၼ်း မိူဝ်းၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထၢမ်-ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တႃႇတေတင်ႈၶွမ်ႊမတီႊသေၵဵပ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းတေဢမ်ႇတူၵ်းႁူင်ႈ တူၵ်းႁၢႆၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်းတေပဵၼ်လႆႈယူႇၶႃႈႁႃႉ။
တွပ်ႇ- ဢမ်ႇတၼ်းယဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းယဝ်ႉ။ သၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈႁဝ်းၶႃႈၵဵပ်းၼႆ ၽႂ်ႁပ်ႉႁွင်းလႆႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေယွမ်းႁပ်ႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ၽွင်းတႅၼ်းၼႂ်းသၽႃးယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈတၢင်ႇၼႄတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ မၵ်းမၼ်ႈႁပ်ႉႁွင်းၶဝ်၊ ယွမ်းႁပ်ႉ၊ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၼႆ မႃးၵပ်းသိုပ်ႇတင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆ တၢင်းႁဝ်းၶႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူၼ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတႄႉ RCSS ၶဝ်ၵေႃႈႁဵတ်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၸွင်ႇပိူၼ်ႈမၵ်းမၼ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်ဢၼ်ၵဵပ်း ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ တေဢဝ်ၵႂႃႇပၼ်တီႈၽႂ်/တီႈလႂ်။ ပေႃးတၢမ်ပိူင်လၵ်းၸဵင်မၼ်းတႄႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႂ် သၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင် တေလႆႈမီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ၊ ၵူၼ်းၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ တေလႆႈမီးၼႂ်းႁူဝ်ႁိူၼ်း ႁိူၼ်းၼၼ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈတေမႃးၵဵပ်းၼႆႉ ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းမၼ်းၵေႃႈမီးၸွတ်ႇၵႂႃႇၵူႈတီႈ ၼိုင်ႈတီႈတီႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၵေႃႉဝၢၼ်ႈၵေႃႉဝဵင်း၊ ၵွပ်ႈမၼ်းဢမ်ႇ ၸႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလဵဝ်ၶူင်ႇလဵဝ်၊ ၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇ လၢႆးၶႃႈ/သီႇပေႃႉ/ၵျွၵ်ႉမႄး/သႅၼ်ဝီ/ၵဵင်းတုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ တေဢဝ်မႃးႁူမ်ႈ ပဵၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ၽိုၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၼႆႄတႉ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ လိူဝ်သေဝႃႈ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် [သၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ၵၢင် - (ၵူၼ်းၸိူဝ်း ၸိုဝ်ႈသဵင်ဢမ်ႇမီးၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းလႂ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်းၵၢင် - တီႈလုမ်းၸေႈတွၼ်ႈ ႁိုဝ် ၸေႈမိူင်း] သေ ဝၢႆးမႃးၸဝ်ႈၶွင်ၸိုဝ်ႈၽႂ်မၼ်း ၸင်ႇၵႂႃႇၶၢႆႉမႃးယူႇ ၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶိုၼ်း ႁိုဝ် ၶၢႆႉၵႂႃႇၶဝ်ႈပိုင်ႈယူႇ ၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇပိုင်ႈဢိင်။ ၼႆႉပွင်ႇဝႃႈ မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ၼႂ်းသဵၼ်ႈ သၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ သၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင်ပႆႇမီးၼႂ်းသဵၼ်ႈႁူဝ်ႁိူၼ်းလႂ် မီးယူႇဝႆႉၼႂ်း သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ၵၢင်။
ထၢမ်- မိူဝ်ႈၵႆႈႁူဝ်ပဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၼၢင်းၶမ်းဢေးၶဝ်၊ ၼၢင်းဝႃႇၼုၶဝ်၊ ပႃးၸဵမ်ၸၢႆးၵျေႃႇၸေႇယၶဝ် ပဵၼ်ၽွင်း တႅၼ်းလၢႆလၢႆ။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းလုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းၵေႃႈမႃး။ လွင်ႈၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ “မႃးလႃႈ၊ မႃးလႃႈ” ။ လွင်ႈၼႆႉ တႆးမီးၼပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်သႅၼ်ႁူဝ်လၢၼ်ႉမၼ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပွၵ်ႈမႃးပဵၼ်မူႇပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၼႆၵေႃႈ တေႁဵတ်းဝၢၼ်ႈ/ ဢိူင်ႇပၼ်။ လွင်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၵႂႃႇပဵၼ်မူႇပဵၼ်ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ၊ ၽွမ်ႉၵၼ်မိူဝ်းယဝ်ႉၼႆ ၸွင်ႇႁူဝ်ပဝ်ႈႁဝ်းလႆႈငိၼ်းၶႃႈႁႃႉ၊ လၢတ်ႈ ၼႄပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ- ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉမိူဝ်ႈၵၼ်လႆႈ၊ မၼ်းဢမ်ႇတူဝ်ႈတၼ်းမိူဝ်ႈၵၼ်လႆႈ၊ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းၵေႃႈ တႃႇတေ မိူၼ်ၵၼ်ဢမ်ႇမီး၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈမီးငိုၼ်းတႃႇမိူဝ်းယူႇၵေႃႈ ၵၢၼ်မၼ်းပႆႇတူဝ်ႈတၼ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈတူဝ်ႈတၼ်းယူႇ ၵၢၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး ငိုၼ်းၵေႃႈသမ်ႉဢမ်ႇမီး ၵွပ်ႈၼႆတေႁဵတ်းႁိုဝ်မိူဝ်းၵႂႃႇလႆႈပဵၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ပဵၼ်ပၢၵ်ႇပဵၼ်ႁဵင်။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၵေႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလုၵ်ႉတီႈလဵဝ် ဝၢၼ်ႈလဵဝ် မိူင်းလဵဝ် ၵၼ်မႃးလူး။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီ 1996 ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းတႅပ်းသီႇတႅပ်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် 300000 ပၢႆ ထုၵ်ႇလိုပ်ႈႁေႃႈ ၶၢႆႉပၢႆႈၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်မႃးမီးယူႇ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈမီးယူႇပွတ်းတႂ်ႈ/ၼိူဝ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပေႃးၸွတ်ႇလူင်ၵႂႃႇသဵင်ႈ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵဵပ်းလႆႈဝႆးဝႆး။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ မီးသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း မီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးၸိုဝ်ႈသဵင် ၼႂ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း/သၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းလႄႈဝႂ်ၵပ်းတူဝ်။ တႃႇၶဝ်တေပွၵ်ႈမိူဝ်းၼၼ်ႉ ယင်းပဵၼ်ပၼ်ႁႃယူႇထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။ 1.မၢင်ၵေႃႉၶဝ်ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ၶၢတ်ႇငၢၼ်းဢမ်ႇလႆႈ။ 2.မၢင်ၵေႃႉမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လဵၵ်ႉလႅင်/လုၵ်ႈလၢင်းၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း။ ပေႃးဝႃႈထိုင်ၶၢဝ်းဢိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆသေတႃႉၵေႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းၶၢဝ်းမႆႈ Summer ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇႁဵၼ်းၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈၸၼ်ႉၼိုင်ႈၼႆႉ မၼ်းတေမီးပၼ်ႁႃ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈလႆႈသူင်ႇႁဵၼ်းယူႇ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈတႃႇတေမိူဝ်းၼၼ်ႉ တေမိူဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇမီး ဝႂ်ၵပ်း တူဝ်/ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း။ မၢင်တီႈၵေႃႈၵၢၼ်ၼႅတ်ႈသေ ၼၢႆးၸၢင်ႈ/ၸဝ်ႈၼၢႆးၶဝ် ဢမ်ႇပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈမိူဝ်းႄလႈ တေလႆႈ ပႅတ်ႈၵၢၼ်ပႅတ်ႈငၢၼ်း။
ပၼ်ႁႃတင်းမူတ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ 1.ငိုၼ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၵႂႃႇမႃး။ 2.ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ငၢၼ်း။ 3.မီးလုၵ်ႈလၢင်းဝႆႉ၊ တေပွႆႇဝႆႉသေ မိူဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ 4.တင်းၽူဝ်တင်းမေး၊ တင်းလုၵ်ႈလၢင်းတေမိူဝ်းၸွမ်းၵၼ်တင်းသဵင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ 5.ပေႃးမိူဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈမီးထႅင်ႈ၊ ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼႆႉတေႁဵတ်းႁိုဝ်။
ထၢမ်- ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉလႆႈငိၼ်းဝႃႈ လၢႆၵေႃႉလၢႆၵူၼ်းတေမိူဝ်း။ ယူႇတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈႁဝ်းပွင်ႇၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တႄႉဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ မီးမၢႆၶူတ်ႊ 801 ၊ တႂ်ႈ 801 ၼႆႉၼႂ်းတႆးၵေႃႈ တေမီးလၢႆၶိူဝ်း။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈမီးလၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပဢူဝ်း၊ ပလွင်ႈ၊ ဢႃးၶႃႇ၊ လႃးႁူႇ၊ လိသေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈတေမီးထႅင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆးၼႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၶဝ်တိုၼ်းတူင်ႉၼိုင် သုၼ်ႇလႆႈ ၶဝ် ဝႆႉယူႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈပၼ်ႁႅင်းၶဝ်။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမီးမၢႆၶူတ်ႊ မိူၼ်ၼင်ႇတႆးၶိုၼ်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးလႅင်၊ သျၢၼ်းၵျီး၊ သျၢၼ်းၵလေး၊ တႆးလူင်၊ တႆးမၢဝ်း၊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးယူႇ လၢႆၶိူဝ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ- ဢၼ်ႁွင်ႉ/ ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈတႆးလူင်၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးလႅမ်း၊ တႆးမၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းပေႃးၽိတ်း ၸဵမ်ပိုင်းယဝ်ႉ၊ တီႈတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ တႆးဢၼ်ယူႇႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တႆးပွတ်းၼမ်ႉမၢဝ်းၼႆၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁွင်ႉႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်တႆးမၢဝ်းၼႆလႄႈ မၢၼ်ႈၵေႃႈသိုပ်ႇႁွင်ႉၵႂႃႇၸွမ်းဝႃႈတႆးမၢဝ်း။ တႆးၶိုၼ် မၼ်းယူႇၸွမ်းၵဵင်းတုင်၊ ၼမ်ႉၶိုၼ်ႈ-ၼမ်ႉၶိုၼ် ၼႆလႄႈ ႁွင်ႉဝႃႈတႆးၶိုၼ်။ တီႈတႄႉမၼ်းပဵၼ်တႆး ၼင်ႇၵၼ်ၵူၺ်း။ မၢႆၶူတ်ႊတႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ် တၢင်း ႁဝ်းၶႃႈယၢမ်ႈၺႃးၸွမ်း ၾၢႆႇၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းတႆး တီႈတႃႈၵုင်ႈ၊ တီႈပီႈၸၢႆးသႅင်မုၵ်ႉၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၵေႃႈ ယၢမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶိူဝ်း။ ၶိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေဢဝ်ၶိူဝ်းသင်။ မိူၼ်ၼင်ႇမၢႆၶူတ်ႊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈတႆးပဵၼ် 801 ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီပဵၼ် 801 ၵူၺ်း၊ မၢၼ်ႈၵေႃႈမီးမၢႆၶွင်ၶဝ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆမၢႆ။ ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးႁဝ်း ဢၢင်ႈဢဝ်တီႈယူႇတီႈသဝ်း ၸွမ်းၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃသေပဵၼ်ၵႂႃႇၶိူဝ်းၼိုင်ႈၼႆတႄႉ ၽိတ်းလူင်ၽိတ်းလၢင်ယဝ်ႉ သုတ်း တီႈဝႃႈ တႆး ပေႃးၼမ်းၼႃႈ မၼ်းယူႇယဝ်ႉ သမ်ႉၵႂႃႇဢဝ်ပၢႆမၼ်းမႃးပဵၼ်လွင်ႈပဵၼ်တၢင်း ပဵၼ်ထႅင်ႈၶိူဝ်းၼိုင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တူဝ်ၼမ်းၼႃႈမၼ်း ဢၼ်ဝႃႈတႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶိူဝ်းမၼ်းယဝ်ႉလူး (မိူၼ်ၵၼ်တင်းၶိူဝ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း - ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၶိူဝ်း ၵူၼ်း)။ သင်ဝႃႈ ဢႃးၶႃႇၼႆႄတႉၸႂ်ႈၵႂႃႈ တူဝ်ၼမ်းၼႃးမၼ်း ဢမ်ႇပႃးတႆး ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇဝႃႈတႆးဢႃးၶႃႇ ပေႃးဝႃႈၵေႃႈ ၽိတ်းလုမ်းလုမ်းယဝ်ႉ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉမၼ်းဢမ်ႇႁူႉ။
ၼႆႉပဵၼ်မႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈယႃႉၶႂ်ႈထႅၵ်ႇၸႅၵ်ႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းသေႁဵတ်းမႃးၵူၺ်း။ တီႈတႄႉမၼ်း ပေႃးဝႃႈတႆးၼႆ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်မၢႆဢၼ်ၶဝ်တတ်းမၵ်းဝႆႉ 801 ၵူၺ်း။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် မိူၼ်ဢၼ်ႁဝ်းယၢမ်ႈလၢတ်ႈၵၼ်မႃးဝႃႈ ႁူဝ်ၵူၼ်း မိူင်းတႆး 8 လၢၼ်ႉ (8,000,000)။ ပေႃးဝႃႈမႃးဢဝ်ၸွမ်းတၼ်းႁဵင်းတီႈယူႇၵိၼ်သဝ်းသေ ယွမ်းႁပ်ႉဢၼ်ပိူၼ်ႈၸႅၵ်ႇ ၶိူဝ်းႁဝ်းၵေႃႈ သုတ်းၼမ်ႉငိူဝ်ႈတႆးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယွမ်းၸႅၵ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၶိူဝ်းတႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပိူင်ႈဝူဝ်းၽၢတ်ႇ ၾုင် တၵ်းတေပဵၼ်ၼိူဝ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းတူၺ်းဢဝ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းပိဝ်ႇၼၼ်ႉလႃႈ။
ၼႂ်းၵူၼ်း 135 ၶိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းလၢတ်ႈမႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်းၽွင်းငမ်းသေဢၢင်ႈဢမ်ႇႁႂ်ႈၸႅၵ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ပဵၼ်မိူင်းၵွၼ်းၶေႃ ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈလၢတ်ႈၵၼ်မႃးမိူဝ်ႈ 1947 ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ဢွၼ်တၢင်းတႄႉ 8 ၸႄႈမိူင်း၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႈမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းတႆးၵေႃႈ မိူင်းတႆး။ မိူင်းယၢင်းၵေႃႈယၢင်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ မၢၼ်ႈတႄႉၶတ်းၸႂ်ၽႃႇထႅၵ်ႇ ၸႅၵ်ႇၽႄၶိူဝ်းႁဝ်းယွႆႈၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ပေႃးၸႅၵ်ႇၵၼ်ၵေႃႈ မီး 135 ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ႁဝ်းၵေႃႈသမ်ႉယွင်ႈၵုၼ်းဢဝ်မုၼ် တီႈယူႇၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃတူဝ်ၵဝ်ႇသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၸိုဝ်ႈတႆးတႂ်ႈတႆးၼိူဝ် ၼမ်လၢႆၵႂႃႇသဵင်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ယင်းပၢႆႁဵတ်းႁၢင်ႈမၼ်းသေၼႄဝႃႈ ၼႆႉပဵၼ်တႆးၶိုၼ်/ တႆးလိုဝ်ႉ/ တႆးမၢဝ်း၊ ႁဝ်းယင်း ပၢႆႁဵတ်းႁၢင်ႈမၼ်းၼႄပိူၼ်ႈသေၵွၼ်ႇ။ ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၾၢင်ႉၵႅမ်းသေ ပဵၼ်လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းႁဝ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈဝႃႈတႆးသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၶဝ်ဝၢင်းဝႆႉပဵၼ် 801 ၵေႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈယူႇပွတ်းလႂ် ပေႃးတူဝ်ဢၼ်ဝႃႈ တႆး ၼမ်းၼႃႈမၼ်းယူႇတႄႉ ထုၵ်ႇလီပဵၼ် 801 ၵူၺ်း။ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢဝ်တၢင်ႇမၢႆတႄႉ ၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ တေဢေႇလိူဝ် ပိူၼ်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။ ၶေးၸၢင်ႈဢေႇလိူဝ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းတႆးလူးၵွၼ်ႇ။
ထၢမ်- ပေႃးႁဝ်းထွမ်ႇတူၺ်းသဵင် ၶွမ်ႊမတီႊၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးတႄႉၵေႃႈဝႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇပွၵ်ႈမိူဝ်း၊ တႆးၼႆႉတေပဵၼ်တႆးၽၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ၊ တႆးတူၵ်းႁၢႆယဝ်ႉ၊ တေဢမ်ႇမီးဝၢၼ်ႈမီးမိူင်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ပၼ်ႁႃဢၼ်တႆးတေၸူမ်ႁၢႆၼႆႉ ယူႇတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈႁဝ်းသေ လီမႆႈၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ-ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉတင်းမူတ်းဝႃႈႄတႉ မၼ်းၵေႃႈၸူမ်ႁၢႆယၢပ်ႇယူႇ။ ၵွပ်ႈထႆးၵေႃႈ မၢင်ၸိူဝ်းႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ တႆး ၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးဝႃႈတႄႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈယဵၼ်းႁၢႆၽွင်ႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ 1.ပဵၼ်တႆးၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႉ တိုဝ်းၸိုဝ်ႈတႆး။ 2.ပဵၼ်တႆး ဢမ်ႇမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး။ 3.ပဵၼ်တႆး ဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈတႆး ဢမ်ႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး။ 4.ပဵၼ်တႆး ဢမ်ႇၼုင်ႈၶူဝ်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၸူမ်ႁၢႆလႆႈငၢႆႈငၢႆႈၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးႁဝ်းမႃးတူၺ်းတႆး ဢၼ်မီးယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၾိင်ႈငႄႈၼႆႉမၼ်းၵိုတ်းဝႆႉ။ မိူင်းထႆးၼႆႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ဝၼ်းသိလ်ယႂ်ႇသိလ်လူင်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၼုင်ႈၶူဝ်းတႆးသေၵႂႃႇဝတ်ႉၵႂႃႇၵျွင်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈဢွၵ်ႇဝႃႇ/ လိူၼ်ႁႃႈ (သၢင်းၵျၢၼ်ႇ) / ပီမႂ်ႇတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေလႆႈႁၼ်၊ ဢၼ်ၼႆႉပွင်ႇဝႃႈ ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉတိုၼ်းတေပႆႇႁၢငၢႆႈငၢႆႈ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈလၢၼ်ႉၼႃး ၼႆႉၵေႃႈ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ/ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၸႃ ထွႆႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတိုၵ်ႉမိူၼ် တိုၵ်ႉငၢႆး ၵၼ်ယူႇတင်းၼမ်။
ၼႂ်းမိူင်းတႆးယင်းလီၽၢၼ်ႈလီၵူဝ်လႄႈၸၢင်ႈႁၢႆလူးၵွၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ 1.ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆးၵေႃႈ ၽႃႇလေႃးလႄးၸွမ်း ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ။ 2.မိူဝ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈၽႃႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ပိၼ်ႇၶူင်ဢွၵ်ႇ ႁဵတ်းမႂ်ႇ တႅင်ႇထႅမ်ဝူၼ်ႉဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ၊ လိၵ်ႈၵေႃႈ မႄးၵမ်ႈပွင်ႇ ၵမ်ႈပဵၼ်ၸွမ်းပၢႆးဝူၼ်ႉ၊ လိူဝ်သေတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇပွတ်းၸၢၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈပွင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ ယင်းႁၢင်ႇၵႆတႆးၸိူဝ်းမီး ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးတင်းသဵင်ႈ ၼႂ်းပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉၵေႃႉ ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ 3.ၸိုဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိုဝ်ႈတႆး ပၢႆမီးပႃး ဢူး/တေႃႇ/မွင်ႇ/မ ထႅင်ႈ (မၢင်ၵေႃႉပဵၼ်ၶိူဝ်းၸဝ်ႈ သမ်ႉမႃးသႂ်ႇတေႃႇၸဝ်ႈ/ဢူးၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးၸိူင်ႉၼင်ႇထႆး-လၢဝ်း၊ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၵေႃႉမိူင်းမိူင်းၵေႃႈ ၽႃသႃ ထွႆႈၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ မိူၼ်ၵၼ်/ငၢႆးၵၼ် ပေႃးႁဝ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆးဢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယူႇ၊ ပေႃးႁဝ်းမႃး ပိၼ်ႇလၢတ်ႈထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇၼႆ ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈႁဝ်းပဵၼ်တႆးယဝ်ႉ။
လွင်ႈတႃႇတေၶိုၼ်းမိူဝ်းၵႂႃႇသႂ်ၸိုဝ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ တၢင်းမႄႈၶူးၼၢင်းငူၺ်ႇမျႃႉ ႁူဝ်ၼႃႈပႃႊတီႊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇတီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႈ ႁပ်ႉပၢၵ်ႇတီႈႁဝ်းၶႃႈဝႆႉဝႃႈ ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်တွၼ်ႈတႃႇတေ ပွၵ်ႈမိူဝ်းၸွမ်းတႃႈ ၸွမ်းတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ယူႇ၊ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵႃႈလူတ်ႉၵႃးလႂ်ၵေႃႈ တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးသင်လႃးလႃးၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈမိူဝ်း။ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းဝႆႉယူႇ/ မီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ဝႆႉယူႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶိူင်ႈၾူၼ်ႊ (မိုဝ်းထိုဝ်)ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယူႇႁင်းၽႂ်မၼ်းၵူႈၵေႃႉ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတိတ်းတေႃႇ ပွင်ႇလၢတ်ႈမိူဝ်းပၼ်တၢင်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း၊ ယႃႇပေလူပ်း/မွတ်ႇယႃႉပႅတ်ႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ဢၼ်မီး ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းႁဝ်း ဢိၵ်ႇတင်းၵၢၼ်ၸမ်ပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇမိူဝ်းလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လီႈပွင်ႇလၢတ်ႈမိူဝ်းယူႇ ပေႃးပဵၼ်လႆႈတႄႉတိုၼ်းထုၵ်ႇလီလႆႈ မိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ႁဝ်းႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈလီ၊ ဢမ်ႇႁၢႆၵေႃႈလီ၊ ပေႃးဝႃႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းႁဝ်း ယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇတႄႉ ၵႂႃႇဢဝ် သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းႁဝ်းသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၵေႃႈလႆႈ။ ႁႂ်ႈတိတ်းတေႃႇမိူဝ်းတၢင်းႁိူၼ်းဝႃႈ ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႉၼႆႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇတီႈၼၼ်ႈတီႈၼႆႈ၊ ႁႂ်ႈတၢင်းႁိူၼ်း ႁပ်ႉႁွင်းပၼ်၊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈတေၸၢင်ႈလႆႈယူႇ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းလူင်းၵဵပ်း သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီးၸုမ်းၾၢႆႇ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶဝ်/ ၸုမ်းသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း၊ မၢင်ဝဵင်းၵေႃႈမီးပႃးၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈ၊ မီးၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ မီးၸုမ်း သီႇသဝ်လၵ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၵေႃႈတေပႃးၸွမ်းၽွင်ႈ ၵွပ်ႈၼႆၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈ ၸွႆႈလႆႈၽွင်ႈယူႇ။
ထၢမ်- လိုၼ်းသုတ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ် လၢတ်ႈပၼ်သင်ထႅင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ- လိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ 1.သၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင်ႁူဝ်ၵူၼ်းတႆး ႁႂ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းၶွင်ၽႂ်ၶွင်မၼ်းၶိုၼ်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈ ဢၼ်ႁူင်ႈႁၢႆၵႂႃႇၵေႃႈလီ၊ ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈမိူဝ်းႁဵတ်း။ 2.လိူဝ်သေႁဵတ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း တင်း ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ယဝ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈထုၵ်ႇလီမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈတႆး၊ ၸိုဝ်ႈႁဝ်းဢၼ်ပႃး ဢူး၊ တေႃႇ၊ မ၊ မွင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီတတ်းပႅတ်ႈသဵင်ႈသဵင်ႈ၊ ယႃႇပေႁႂ်ႈပႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇၸၢႆးတၢၼ်းမွင်ႇ၊ ပေႃးဢမ်ႇပႃး ၸၢႆးတႄႉတိုၼ်းဢမ်ႇႁူႉယဝ်ႉ ဝႃႈပဵၼ်တႆး။ ၵွပ်ႈၼႆ လိူဝ်သေၸၢႆးယဝ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈတႆး။ ၼႆႉၵေႃႈၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇဝႆႉ။ 3.ၸိုဝ်ႈဝၢၼ်ႈၸိုဝ်ႈဝဵင်း/ ဢိူင်ႇ/ ပွၵ်ႉ/ သဵၼ်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ လိူဝ်သေမီးလိၵ်ႈမၢၼ်ႈယဝ်ႉ၊ ၵူႈတီႈတီႈထုၵ်ႇလႆႈမီးလိၵ်ႈတႆးၸွမ်း၊ မိူၼ်ႇၼင်ႇမိူင်းၼၢႆး (မူဝ်းၼႄး) လႄႈမိူင်းပဵင်း (မၢႆးပျိၼ်း)။ ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၼၢႆးလႄႈမိူင်းပဵင်း၊ ၵွပ်ႈသင်ဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ၵႂႃႇပဵၼ်မူဝ်း။ ဢၼ်မၢၼ်ႈတႄႉ ၶႂ်ႈႁွင်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈဝႆႈသေလႃႈ ၵွပ်ႈၶဝ်တင်ႈၸႂ်ၶိၼ်ႁဵတ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈဢဝ်ပၢႆႉတူဝ် လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၵႂႃႇသႂ်ႇ။ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼႆ ဢၼ်ၼႆႉထုၵ်ႇလီလႆႈမီး။ လွင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽွင်းတႅၼ်းႁဝ်းၶဝ်၊ ႁူဝ်ၼႃႈပႃႊတီႊႁဝ်းၶႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈတုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၼႆလႄႈ ဢၼ်ၼႂ်း 3 ပိူင်၊ ၸိုဝ်ႈသဵင်ႁဝ်း၊ ပၢႆႉတူဝ်လိၵ်ႈ၊ လွင်ႈၸိုဝ်း ဢူး/မွင်ႇ တေႃႇ/မ ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈတတ်းဢွၵ်ႇ။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႆႉပဵၼ်လွင်ႈၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉလူင်၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၸင်ႇၼႄထိုင်မဵတ်ႇမၢႆၾၢင်ႁၢင်ႈတႆး/ မိူင်းတႆး/ ၶိူဝ်းတႆးဢွၵ်ႇမႃး။ လွင်ႈမၢႆ ၶိူဝ်းၵူၼ်းၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီဢဝ် 801 ၼႆႉၵူၺ်း။


text:
ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူၼ်ၵၼ်၊ ပိူင်ပူင်သွၼ်မိူၼ်ၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ပိူင်ပူင်သွၼ် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၼ်ႁႃ။
ထၢမ်- လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ ႁဝ်းတေၸႂ်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၵႂႃႇပိူင်လဵဝ်လၢႆးလဵဝ်ၵၼ်၊ တၢင်းတူၵ်းၵႂႃႇ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ။ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တွပ်ႇ- လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ ႁဝ်းလၢတ်ႈယူႇတႃႇသေႇ၊ ႁဝ်းၼႆႉ ၵွပ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇၶႅၼ်ႇလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ မႄးၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းလၢတ်ႈယူႇတႃႇသေႇၼႆႉ 1.လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၵၼ်၊ ပဵၼ်ပိူင်လဵဝ်ၵၼ်။ ယႃႇပေႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၵဝ်ႇၶႅၼ်ႇမႂ်းၶႅၼ်ႇသေ ၵဝ်မႄးမႂ်းမႄးယဝ်ႉ ဢမ်ႇပွင်ႇၵၼ်၊ ၵမ်းလိုၼ်းမႃးႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၶုၺ်ႈ တၢင်းမူတ်း။ ပေႃးမႄးယဝ်ႉ ၼႆႉပဵၼ်ၶွင်ၵဝ် ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ၶွင်မႂ်းၼႆသေ ယွမ်းႁပ်ႉၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆး၊ မၼ်းပဵၼ်ယႃႉလိၵ်ႈလၢႆး။ 2.လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းမီးၸၼ်ႉ။ ပေႃးလိၵ်ႈတႆး မီးၸၼ်ႉ ၵူၼ်းၸင်ႇမီးၸၼ်ႉ၊ ပေႃးလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းဢမ်ႇမီးၸၼ်ႉၼႆ ၵႆႉထၢမ်ၵၼ်ဝႃႈ လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းတေၸႂ်ႉတီႈလႂ်၊ ပေႃးမေႃတႅမ်ႈမေႃဢၢၼ်ႇၵေႃႈပေႃးယဝ်ႉ၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇထၢင်ႇယႂ်ႇလိၵ်ႈတႆးႁဝ်း။ ပေႃးဢမ်ႇထၢင်ႇယႂ်ႇ လိၵ်ႈတႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆး၊ ပေႃးဢမ်ႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈတႆး ဢမ်ႇႁူႉပိုၼ်းတႆး၊ ၸႂ်ႁၵ်ႉၶိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး။
ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်း ၶၢဝ်းယၢဝ်းမႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလိၵ်ႈႁဝ်းတူၵ်းၵေႃႈဝႃႈလႆႈ၊ ပေႃးလိၵ်ႈတူၵ်းၵေႃႈ တၢင်းႁူႉတူၵ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈ ႁူႉလွင်ႈမၢၼ်ႈၼမ်လိူဝ်တႆး၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈတႆးသေ ၵႂႃႇထၢင်ႇယႂ်ႇ မၢၼ်ႈၵူၺ်း။ ႁူႉလိၵ်ႈတႆးၵေႃႈႁူႉၽိတ်းၽိတ်းၽူၼ်ၽူၼ်။ ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးၵႂႃႇႁဵၼ်းလိၵ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်း ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၼႆၵေႃႈ ႁူႉလွင်ႈမိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ သမ်ႉႁူႉလွင်ႈ ၵမ်ႇၽႃႇၵူၺ်းၼႃႇ၊ ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈမိူင်းႁဝ်း၊ ၾိင်ႈငႄႈ ႁိတ်ႈႁွႆးႁဝ်းဢမ်ႇမီး။ ဢၼ်ႁဝ်းမီးတူဝ်ထူပ်းမႃး ၵေႃႉၼႆႉမၼ်းႁဵၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းမႃး မၼ်းၶႅၼ်ႇ၊ မၼ်းၶႅၼ်ႇသင် ႁဝ်းၵေႃႈ ထၢမ်တူၺ်း၊ ဢၼ်မၼ်းၶႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ထႅင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ၊ မၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်းသၽႃဝၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈ လႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး။ မိူၼ်ၼင်ႇ မၼ်းၼႆႉၶႅၼ်ႇဢိူဝ်ႈၼႆ မၼ်းပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ၶူဝ်လႆၸဵတ်းသိၵ်ႈ ၼၼ်ႉ မၼ်းပူၼ်ႉၵႂႃႇယူႇသိၵ်ႈတီႈၸဵတ်းပုၼ်ႉယဝ်ႉ၊ သိၵ်ႈၼိုင်ႈသိၵ်ႈသွင် မၼ်းဢမ်ႇၶိုၼ်ႈ မၼ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ် ၶိုၼ်ႈ လႆႈ၊ ပၢႆးဝူၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၼမ်။ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းသမ်ႉ မီးယူႇတီႈသိၵ်ႈၼိုင်ႈတိၵ်းတိၵ်း၊ ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉတႃႇတေ မေႃၶိုၼ်ႈ။ ၸင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၸႃႇတိမိူင်းႁဝ်းတင်း ၵူၼ်းဢၼ်ႁဵၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ၊ ပေႃးမႃးယွမ်းႁပ်ႉၵၼ်ၵွၼ်ႇ ႁဝ်းၸင်ႇ ၸၢင်ႈဝၢင်းၶူဝ်လႆ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သိၵ်ႈ ပဵၼ်သိၵ်ႈ၊ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်း ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈလႆႈၼႆႉၵေႃႈ ပႃးဢၼ်ၼႆႉ။
ၶႃႈလၢတ်ႈသေ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ယင်းဢဝ်တႅမ်ႈယူႇ၊ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉသိပ်းသေပွၵ်ႈ၊ ပေႃးတေပူၼ်ႉၼႆ မၼ်းၶိုၼ်းဝႅၼ်တူၵ်းတိၵ်းတိၵ်း၊ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတႄႇၶိုၼ်း ၵၶင တိၵ်းတိၵ်း။ ၼႆႉၵေႃႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်၊ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးပဵၼ်ၶၼ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈမႃးလူး၊ ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ႁဝ်းတိုၼ်း ႁတ်းလၢတ်ႈ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ၊ ယႂ်ႇယႂ်ႇယဝ်ႉၶိုၼ်းတူၵ်း၊ 55 ပီၼႆႉ၊ KNU ၶႅၼ်းၼမ် လိူဝ်ပိူၼ်ႈ၊ ၶဝ်ၼႆႉတင်ႈတႄႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး 1949 ၊ ၼႆႉၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းဢၼ် ၸႃႇတိတင်း ၵူၼ်းဢၼ်ယဝ်ႉလိၵ်ႈတၢင်းၼွၵ်ႈ မႃးၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈၵၼ်၊ ၶႂ်ႈႁဵတ်းၵေႃႉၾၢႆႇၵေႃႉတၢင်း။
ႁဝ်းၵေႃႈၵႆႉဝႃႈတီႈၵူၼ်းၼႂ်းမူႇၸုမ်းႁဝ်းဝႃႈ ၵူၼ်းမေႃဢင်းၵိတ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမႃးၽွမ်ႉၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်သင်၊ ၵူၼ်းမေႃ ဢင်းၵိတ်းၼင်ႇၵၼ်မႃးထဵင်ၵၼ်၊ ၵဝ်သမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်းပၼ်သူ ၵွပ်ႈၵဝ်ဢမ်ႇမေႃဢင်းၵိတ်း။ ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆလၢႆလၢႆ တင်ႈတႄႇပၢၼ် SURA ၶိုၼ်ႈမႃး။ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ။
ထၢမ်- လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပီႈၸၢႆးၾႃႈၵေႃႈ မႃးပဵၼ်ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းတီႈမၢၵ်ႇၵႅင်း၊ ဢၢၼ်းႁဵၼ်း လၢႆၽႃသႃ။ ႁူင်းႁဵၼ်းတီႈလွႆတႆးလႅင်းၵေႃႈ မီးထိုင်ၸၼ်ႉ 10 ယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၵူၼ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမၼ်းဢေႇ လႄႈ ၵူၼ်းၶဝ်ႈမၼ်းပႆႇၼမ်။ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတီႈၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ ပဵၼ်ပိူင်လဵဝ်ၵၼ်တင်း လွႆတႆးလႅင်း။ ပီႈၸၢႆးၾႃႈၵေႃႈ သွၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸႃၵေႃႈလီ၊ လၢႆးပူင်သွၼ်ၵေႃႈလီ မိူဝ်းၼႃႈမႃး ၸွင်ႇၸၢင်ႈပဵၼ် ပၼ်ႁႃ ယႂ်ႇထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၶႃႈႁႃႉ။
တွပ်ႇ- ပေႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းတူဝ်လိၵ်ႈတႄႉ ႁဝ်းထၢင်ႇမၼ်းတေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃသင်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈႁဝ်းႁပ်ႉမူႇ/ပိူင် ပပ်ႉလိၵ်ႈႁူဝ်သိူဝ်၊ ပၢႆးပၺ်ၺႃမိူင်းတႆး၊ ႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပႅတ်ႇသိပ်းႁပ်ႉဢၼ်ၼႆႉ။ ႁဝ်းႁပ်ႉဢၼ်ၼႆႉသေ ဢၼ်ႁဝ်းပိၼ်ႇၽႃသႃၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈၼႆႈသေပိၼ်ႇမႃး၊ လၵ်းလၵ်းမၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ။ ႁဝ်းယႃႇပေတူၺ်းႁူင်းႁဵၼ်း တီႈလွႆတႆးလႅင်း လႄႈ ဢၼ်ပီႈၸၢႆးၾႃႉႁဵတ်းၵူၺ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၽႂ်ႁဵတ်းၵေႃႈလႆႈ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ် RCSS ၵုမ်းဝႆႉၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမီး ႁႃႈႁဵင် (5000) ပၢႆ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းမီး 205 လင်၊ ႁဝ်းဢဝ်ပပ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပူင်သွၼ်၊ ဢၼ်ပႃႈၶိူဝ်းသႅၼ် ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ။ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈၼၼ်ႈသေ ႁႂ်ႈမၼ်းမီးၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉ ႁဝ်းပၼ်ႁႅင်းမႃးယူႇတႃႇသေႇ၊ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ႁဝ်းပၼ်ႁႅင်းယူႇ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းမိူဝ်းတိူင်ႇပၢင်ႇ / ၵိူဝ်းၵုမ် ပီႈၸၢႆးၾႃႈ၊ တေႁဵတ်းလႆႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်။
ပီႈၸၢႆးၾႃႈၵေႃႈဝႃႈ မၼ်းလီယူႇ၊ ႁဵတ်းၵႂႃႇလႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်လႆႈ ႁႂ်ႈမၼ်းပိၼ်ႇၽႃသႃၸၼ်ႉၸွမ်သေ မႃးပၼ်ႁဝ်း သွၼ်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်သင်၊ ပေႃးလွင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇႁဝ်းတင်းပီႈၸၢႆးၾႃႈတႄႉ မၼ်းတေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ သင်ၵၼ်။ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼႆႉ ပိူင်သွၼ် တင်း ပပ်ႉသွၼ်၊ ပိူင်သွၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းၶဝ်ႈၵၼ်၊ ၵႂႃႇသွၼ်တၢင်း မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈ၊ ၵႂႃႇသွၼ်တၢင်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈ၊ ၵႂႃႇသွၼ်တင်း ၵမ်ႇၽႃႇၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈ၊ ႁႂ်ႈၵႂႃႇလႆႈတင်းမူတ်း၊ ပိူင်သွၼ်ၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈ။
ထၢမ်- မိူဝ်ႈလဵဝ် မႃးထိုင်ၵၢပ်ႈပၢင် IT ၼႆႉ ၼႂ်းၶိူင်ႈ/ထူဝ်းရသပ်း မိုဝ်းထိုဝ်၊ ၼႂ်းၶွမ်းၽိဝ်ႇတိူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ပဵၼ်လိၵ်ႈတႆးၼင်ႇၵၼ်ယူႇ၊ ယူႇၼႂ်းၶိူင်ႈမိုဝ်းထိုဝ် ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈဢၼ်ၼိုင်ႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးႁႃၵၼ် ဢမ်ႇပွင်ႇၵၼ်၊ ၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃဢၼ်လီမႆႈၸႂ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ လွင်ႈၼႆႉ ယွၼ်းၸဝ်ႈႁဝ်း လၢတ်ႈၼႄတၢင်းႁၼ်ထိုင် ၽွင်ႈ -
(ၶႅၼ်းတေႃႈသိုပ်ႇပႂ်ႉလူဢၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းလၢတ်ႈ လွင်ႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ႁၵ်ႉၽႅၼ်ႇလိၼ်၊ ႁၵ်ႉလိၵ်ႈလၢႆး ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်)။


text:
Welcome to Taifreedom
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၽိုၵ်း ၼေႃႇတႅၼ်းသၽႃး တႃႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015
- Created on 11 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁို်ဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ(SNLD) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၼေႃႇတႅၼ်းသၽႃး တီႈဝတ်ႉဝေႇလုဝုၼ်ႇ၊ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015ၼႆ လႅင်ႇၶၢဝ်ႇသဵင်သၼ်လွႆ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းတဵင် ယွၼ်းဢဝ်ငိုၼ်းလၢႆၵူၼ်းမိူင်း
- Created on 10 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈတင်း ၸုမ်းPNO တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ယွၼ်းဢဝ်ငိုၼ်းလၢႆၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ဢမ်ႇပၼ်ဢမ်ႇလႆႈ။
ၵူၼ်းၵိၼ်သၢၵ်ႈလွတ်ႈၶဝ် ထုၵ်ႇလီဝႆႉသတိ (4) ပိူင်
- Created on 10 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်ၵိၼ်သၢၵ်ႈလွတ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈယူပ်ႈယွမ်းထၢတ်ႈ (4)ပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။
(1) Proteins ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း(ထၢတ်ႈၼိူဝ်ႉ)
(2)Vitamins (ထၢတ်ႈဝီႇတႃႇမိၼ်ႇ)
(3)Calories (ထၢတ်ႈၵႄႊလူဝ်ႇရီႇ)
(4)Minerals ( ထၢတ်ႈႁိၼ်ႁေႈ)
ၼႃႈလိၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ (363) RCSS ၸႂ်ႉလွၵ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လိူၵ်ႈႁႃ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ
- Created on 09 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႃႈလိၼ် 363 ၼႃႈတီႈမၢႆ 2 လႄႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS တူင်ႇဝဵင်းၵုၼ်ႁိင်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းၶူး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢဝ်ပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၸႅတ်ႈၸၢင်ႇသေ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ လိူၵ်ႈႁႃၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၵုၼ်ၵျွင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁိင်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၼႃးလႃႉ ၽူႈမီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် မီး113ၵေႃႉ။
ပီႇတူႉၸိတ်ႉPNOႁူဝ်ပူင်း ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းမိူင်း သွၵ်ႈဢဝ်ငိုၼ်း ၸီႉၼႄးဝႃႈ ၵႃႈၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆ
- Created on 09 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပီႇတူႉၸိတ်ႉPNOႁူဝ်ပူင်း ၸီႉၼႄးၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႈ ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆသေ ၵူတ်ႇထတ်းတူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း သွၵ်ႈတူၺ်းၸွတ်ႇၸႄး ဢမ်ႇႁၼ်သင်တီႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ဢဝ်ငိုၼ်းၶမ်းတီႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇ။
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး
- မေႃသွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီလွင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ပိုတ်ႇသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး
- ဝၼ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႈမျႅၼ်ႇမႃႇ တူၵ်းၼမ်ႉတႃ ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်
- ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထွၼ်ပႅတ်ႈမၢႆမီႈ 17/1
- ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တၢင်ႇပၢႆႉပႃႇတီႇမႂ်ႇ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း


text:
Rave's Blog
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ၵႃႉၶၢႆၼွၵ်ႈမၢႆမီႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ၽၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး
- Details
- Created on 26 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တိူင်းသိုၵ်းရလၶ ၶူဝ်လမ် လူင်းတိၺွပ်းၽဵဝ်ႈသိမ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်
- Details
- Created on 21 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တိူင်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ပွတ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ရလၶ) ၸႄႈဝဵင်းၶူဝ်လမ် ႁွင်ႉဢဝ် ပလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်း၊ ၵၢင်ႉပွၵ်ႉၵူႈပွၵ်ႉ လႄႈ ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ဝဵင်းၶူဝ်လမ် ဢိုတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းဢွၼ်ႇ/လူင် လူင်းၵူတ်ႇထတ်း တိၺွပ်းၽိဝ်ႈသိမ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၶူဝ်လမ်။
ၵႂင်မဝ်းယႃႈမႃႉႁႅင်း ထိုင်တီႈ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ၽႃႉလႅဝ်းၽၼ်းၶိုၼ်း ပေႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇ
- Details
- Created on 08 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸၢႆးၶမ်း ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆလူင် ဢိူင်ႇႁူဝ်ၽၢႆလူင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၵိၼ်သူႇယႃႈမႃႉ ၼမ်လိူဝ်ႁႅင်းသေ ၵႂင်မဝ်းယႃႈမႃႉ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းယွၼ်းငိုၼ်း မႄႈထဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ၽႃႉလႅဝ်းၽၼ်း ပေႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ထိုင်တီႈ ပေႃးပဵၼ်လိူတ်ႈပဵၼ်ယၢင် ၵႂႃႇတင်းတူဝ်သေ လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃ ၼႂ်းႁူင်းယႃလူင်။
ပီႈၼွင်ႉတဢၢင်းလုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈၸေႊဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
- Details
- Created on 25 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3.2.2014 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 1:00 မူင်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉလွႆတဢၢင်းတီႈၼမ်ႉၶမ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပႆၶဝ်ႈဝဵင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်။


text:
General News
ၾႃႉၽႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ်တၢႆထင်တီႈ
- Details
- Created on 04 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽေးသၽႃႇဝႃႉ ၾႃႉၽႃႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆမူၼ်း ဢိူင်ႇတွင်ၼဝ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တၢႆထင်တီႈ တႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27.5.2014 ၶၢဝ်းယၢမ်း မွၵ်ႈ 14:30 ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၢႆးၵျေႃႇ ဢႃႇယူႉတေမီးမွၵ်ႈ 38ပီႊ ယူႇဝၢၼ်ႈလွႆမူၼ်း ဢိူင်ႇတွင်ၼဝ်ႈ ၸေႈဝဵင်းလွႆလႅမ် လႄႈတင်း မႄးၼၢင်းမၼ်း ၼၢင်ၶမ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ႁႃပႅၵ်ႇ ၼႆသေ မိူဝ်ႈၽွင်းၽူၼ်လူင် လူမ်းႁႅင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ် ၼၢင်းၶမ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢႆးၵျေႃႇၼႆႉ ၸင်ႇၵႂႃႇလိုဝ်ႈတႂ်ႈႁူမ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇ ယၢမ်းၼၼ်ႉ ၾႃႉၵေႃႈၽႃႇသႂ်ႇ တူၼ်ႈပႅၵ်ႇသေ ၽႃႇတိူဝ်ႉၺႃးၸၢႆးၵျေႃႇ တၢႆထင်တီႈ ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်မႄးၼၢင်း ၸၢႆးၵျေႃႇ ၼၢင်းၶမ်းတေႉ ဢမ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးသင် ဢမ်ႇလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းသင် ဝၢႆးသေၾႃႉၽႃႇယဝ်ႉ တီႈတူဝ်တၢႆ ၸၢႆးၵျေႃႇၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်မၼ်း ၶႅမ်ႈလမ်ၵႂႃႇတင်းတူဝ်၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ တီႈတူၼ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇၾႃႉၽႃႇၼၼ်ႉ မိူၼ်ႁွႆးတႃမၢတ်ႇ ထၢၵ်ႇလူင်းထိုင်တီႈငဝ်ႈမၼ်း လီလီ ဝႃႈၼႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇတွင်ႈၼဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
ၸၢႆးၵျေႃႇလႄႈၼၢင်းၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽူဝ်မႄးၵၼ် လႆႈမီးလုၵ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်မႃးမီး 3 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Humanrights
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဝ်ထိူၼ်ႇ တဵၵ်းထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ
- Details
- Created on 03 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ524 လႄႈ 287 ႁွၼ်ႈတဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၸွမ်းသွၵ်ႈႁႃၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆးသေ တဵၵ်းတဵင် လွၵ်ႇငိုတ်ႈ ၸႂ်ႉၵိၼ်ႁႅင်းလၢႆ ၸွပ်ႇထၢမ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်းလႄႈ ဢိူင်ႇလွႆလႃႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ဝၼ်းထီႉ 29.May.2014 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 524 ႁႅင်းသိုၵ်း 39ၵေႃႉ လုၵ်ႉဝၢၼ်ႈပႅတ်ႇလၵ်း တဝ်ထိူၼ်ႇ သွၵ်ႈတဝ်သိုၵ်းတႆး ၶဝ်ႈၸွမ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၾႃသွၼ်ႉ လႄႈ ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၵႂႃႇၼွၼ်းဝၼ်းၼွၼ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၶၢႆး ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်သေ လွၵ်ႇငိုတ်ႈတဵၵ်းတဵင်ထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထၢမ်တီႈ ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈၶၢႆး လုင်းတေႇမိင်ႇတ ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇ 53ပီႊ ၸိုဝ်ႈပေႃႈၶိင်းၸၢမ်ႇယၢဝ်း မႄႈၼၢႆးပူးလမ် ဝႃႈ သိုၵ်းတႆးၸွင်ႇမႃးတၢင်းၼႆႉ၊ သိုၵ်းတႆးၶဝ်မီးတီႈလႂ်၊ ၶဝ်လိုဝ်ႈသဝ်းဝႆႉတီႈလႂ်၊ မၢၵ်ႇၵွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဝ်းလႄႈ မၢၵ်ႇၵွင်ႈသိုၵ်းတႆးသူၼႆႉ မႂ်းၵူဝ်ဢၼ်လႂ်ၼႆသေ တဵၵ်းထၢမ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆးယူႇ တိၵ်းတိၵ်း၊ လုင်းတေႇမိင်ႇတ ဝႃႈဢမ်ႇႁူႉၵေႃႈ တဵၵ်းၵႂၢမ်း ႁႂ်ႈႁူႉႁႂ်ႈလႆႈၼႆ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
ဝၼ်းထီႉ 28.May.2014 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 287 ႁႅင်းသိုၵ်း 50ၵေႃႉပၢႆ လုၵ်ႉဝၢၼ်ႈႁၢႆးၽၵ်း တဝ်ထိူၼ်ႇၵႂႃႇတၢင်းလွႆဢၢႆႇသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈလွႆလႃႉ ဢိူင်ႇလွႆလႃႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၵႂႃႇၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈလုင်းၵေႇၸေႃး ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇ 35ပီႊ ၸိုဝ်ႈပေႃႈလုင်းသိုဝ်ႉႁဝ်း မႄႈပႃႈၸိင်ႇ လုၵ်ႉၵွျင်းဝၢၼ်ႈလွႆလႃႉ လႆႈဢဝ်ထူင်ယၢင် ၵႂႃႇတၵ်းၼမ်ႉပၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တီႈႁူဝ်ၶူဝ် ဝၢၼ်ႈၸၢႆႉၼမ်ႉၼၢၼ်း ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼွင်။
ၵွျင်းဝၢၼ်ႈလွႆလႃႉလႄႈ တႃႈၼမ်ႉ ဝၢၼ်ႈၸၢႆႉၼမ်ႉၼၢၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃးပႆဢဝ် ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းပၢႆ၊ တင်းၵႂႃႇတင်းမႃး ႁိုင်သွင်ၸူဝ်ႈမူင်း ၸမ်သၢမ်ၸူဝ်ႈမူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႃႈလိူၼ် April ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶလယ 287/ 152/ 276 ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဢိူင်ႇလွႆလႃႉ လႄႈ ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၵႂႃႇတဵၵ်းၸွပ်ႇထၢမ် ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈသေ မတ်ႉတူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉ ၸွမ်းတူဝ် ၸွမ်းတိၼ် ထိုင်တီႈဢမ်ႇၵႂႃႇမႃးပႆလႆႈ၊ ၼႂ်းၼႃႈတီႈသွင်ဢိူင်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ၵႆႉၵႆႉလႆႈထုၵ်ႇၶၢမ်ႇတၢမ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်လူလၢႆမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇၵေႃႉမီး တူဝ်ၶိင်းသွင်တူဝ်၊ ႁပ်ႉၵၢၼ်ၽႃႇတတ်း တူဝ်ၶိင်းဢၼ်ၵွပ်ႈဝႆႉ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇသေယူတ်းယႃ တူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈၽႃႇတတ်း ထူင်ႁူဝ်ၸႂ်ပွင်ႇထႅင်ႈ။
ၶၢင်ႇပွင်းပွတ်းၼမ်ႉၶမ်း ၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃး ၵေႃႇတဝ်ႈၼမ်ႉပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉ
ၵူၼ်းၶၢႆၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၢင်ႇပွင်းၶဝ် တေႁၢင်ႈလီ၊ ၶၢႆၶၢတ်ႇလီၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတဝ်ႈၼမ်ႉပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉ ၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃး၊ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉထိုင်ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း။
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ တႆး ၵေႃႇတင်ႈမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၵိၼ်း
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ တႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၵေႃႇတင်ႈမႃး ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇ ၸွႆႈထႅမ်လွင်ႈ ၵိၼ်လူႇလုတၢႆ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆး လႄႈၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်း။
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉတႆးဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၵူတ်ႇထတ်းယူတ်းယႃပၼ် ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လူမ်ၸႂ်ၶႅၼ်းၸႂ်။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆး သူင်ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉပွမ်မိူင်းၶႄႇ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေး
ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢွၼ်ၵၼ်သူင်ႁုမ်သိုဝ်ႉၵိၼ်ၼိူဝ်ႉပွမ်/ၵႅၵ်း ဢၼ်ႁဵတ်းမႃးမိူင်းၶႄႇ ယွၼ်ႉမိူၼ်ၼိူဝ်ႉတႄႉလႄႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၵူၼ်းဢမ်ႇၵိၼ်ၼိူဝ်ႉပႃး။ ယွၼ်ႉဢမ်ႇႁူႉ မီးၵွင်ႉယၢင်/ၶေႊမီႊ၊ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ငၢႆႈ။
More Articles...
Page 1 of 4