text:
General News
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယိုဝ်းၵွင်ႈလူင် တီႈမိူင်းၵိုင်
- Details
- Created on 04 July 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ(514) မိူင်းၵိုင် ၸႂ်ႉလုင်းႁဵင်ပွၵ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉတေမီးၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင် ၼႂ်တေႃႇၶမ်ႈလႄႈ ႁႂ်ႈႁေႉႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇပၼ်ၵႂႃႇလႂ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းလိူတ်ႇမႆႈၸႂ် လွင်ႈတေပဵၼ်ၽေးတႃႇမိူဝ်းၼႃႈ၊ ပႃႇတီႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတႃႇႁေႉႁၢမ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝႃးႁူဝ်ၶမ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 03.July.2014 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၽၢႆႇသို်ၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ(514)မိူင်းၵိုင်ၶဝ် ၵႂႃႇၸႂ်ႉလုင်းႁဵင်ပွၵ်ႉ သေႃႇလၢတ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ “ဝၼ်းထီႉ 04.July.2014 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 06:00 တေႃႇထိုင်ႁူဝ်ၶမ်ႈ 06:00 ၼႆႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈ တေဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၵႂႃႇၽၢႆႇတူၵ်း ဝၢၼ်ႈၵုင်းမၢၵ်ႇမူင်ႈ တီႈပွၵ်ႉ(3)ၼၼ်ႉလႃးလႃး၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းတီႈမိူင်းၵိုင်ႁဝ်း တေမီးၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်လၢႆလၢႆ” ၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တေလုၵ်ႉတီႈတပ်ႉ ဝၢႆႇၼႃႈၵွင်ႈလူင် ယိုဝ်းမၢၵ်ႇၵႂႃႇတူၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈၽၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းမၢၵ်ႇမူင်ႈလႄႈ ပဵၼ်တီႈသူၼ်ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းၵိၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပွႆႇမၢၵ်ႇလဵၼ်ႈၼႆ လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းမီးလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈၸႂ်ၸွမ်းတင်းၼမ် ယွၼ်ႉၵူဝ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်းပိူင်ႈၼိုင်ႈ ၵူဝ်မၢၵ်ႇဢမ်ႇတႅၵ်ႇသဵင်ႈသေ ၵူဝ်ယဵပ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၺႃးၶိုၼ်း ပိူင်ႈၼိုင်ႈ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ဢၼ်ယူႇၵႆၵိၼ်ၸမ် ႁိမ်းႁွမ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ(514)ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢင်းပွင်ႉဝႃႈ “ဝၢၼ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ယူႇၼႂ်းပွၵ်ႉ(3) မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ႁိမ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်သမ်ႉတေလုၵ်ႉတီႈတပ်ႉသေ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင် ၵႂႃႇၽၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်း၊ ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈသိုၵ်းၶဝ် မႃးၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပွႆမၢၵ်ႇလူင်လဵၼ်ႈ၊ ယိုဝ်းၵွင်ႈလဵၼ်ႈ၊ မၢၵ်ႇဢၼ်ၶဝ်တေပွႆႇၼၼ်ႉ ၵူဝ်ၵႂႃႇတိူဝ်ႉၺႃး ၸိူဝ်းပိူၼ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်(ၼွၼ်းတီႈၵၢၼ်)၊ ၵေႃႉဢမ်ႇလႆႈႁူႉငိၼ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းသင်၊ သင်မၢၵ်ႇၶဝ်ဢမ်ႇတႅၵ်ႇသဵင်ႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလီၵူဝ်ႁႅင်း၊ ၵူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇယဵပ်ႇတိူဝ်ႉၺႃးသေတႅၵ်ႇ၊ လွင်ႈၼႆႉၸွင်ႇၶဝ်ဝူၼ်ႉႁၼ်တၢင်းၼႃႈပႃး ပေႃးပဵၼ်မႃး ၸွင်ႇၶဝ်သမ်ႉတေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပၼ်ဢီႈသင်တီႈႁဝ်းလႆႈ၊ မိူ်ဝ်ႈပႆႇပဵၼ်မႃးႁႅင်းၼႆႉ တႅၼ်းၽွင်း/ပႃႇတီႇၶဝ် မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇတေၵႂႃႇၸွႆႈႁေႉႁၢမ်ႈပၼ်ယႂ်ႇၼမ်ယူႇ” ဝႃႈၼႆ။။
မၢၵ်ႇဢၼ်တေတူၵ်းၼႆႉ မီးၽၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းမၢၵ်ႇမူင်ႈႉ ယူႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ပွၵ်ႉ(3) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇၸမ်ၵႆၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ(514) မိူင်းၵိုင်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
Wp/shn/ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၺ်ၺႃႇၽေႃးၵ
ၸဝ်ႈပိုတ်ႇၼႃႈပိုၼ်း ပိတၵၢတ်ႈတႆး
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၺ်ၺႃႇၽေႃးၵ
မႁႃၼႃယၵ
ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး
ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်
Contents
ၸႃႇတိလႄႈပေႃႈမႄႈ[edit]
သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ပၺႃၽေႃးၵၼႆႉ ၵိူတ်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ၊ 1254-ၼီႈ၊ လိူၼ်သီႇလွင်ႈ(1)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းၽတ်း၊ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်(9:30)မွင်း၊ တီႈဝၢၼ်ႈပႃႇၵႄႇ၊ ဢိူင်ႇမိူင်းၶၢင်၊ ၸေႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ။ ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းယွတ်ႈၶမ်း+ပႃႈၼၢင်းၶမ်း။ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉႁွင်ႉ ၸၢႆးပၢၼ်းၸိင်ႇ။
ပဵၼ်သၢင်ႇလႄႈၸၢင်း[edit]
ပီ 1268-ၼီႈၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈ ဢဝ်မိူဝ်းယူႇၵျႂင်းသေ ပီ 1270-ၼီႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈသၢင်ႇ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈပၺ်ၺႃၽေႃၵ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၽၵ်းၵျီး၊ ဢိူင်ႇမိူင်းၶၢင်ယဝ်ႉ။
ပီ 1274-ၼီႈ၊ လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (7)ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸၢင်း တီႈၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၵျွင်းပႃတႅပ်း ၼႂ်းသိမ်ႇၵျွင်းဝၢၼ်ႈယူၵ်ႇ၊ ဝဵင်းၵျေးသီး။ ပူႇလွႆမၢၼ်ႇသႅင်+ၼၢႆးလွႆမၢၼ်ႇသႅင်၊ ၼၢင်းသႅင်သူၺ်ႇၶဝ် ႁဵတ်းတၵႃႇၸဝ်ႈယဝ်ႉ။
တီႈၸဝ်ႈသွၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း[edit]
မၼ်ႈၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈသွၼ်ႁဵၼ်းမႃး တီႈၵျွင်းၽၵ်းၵျီး မိူင်းသူႈ၊ ၵျွင်းယွတ်ႈ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၵျွင်းဝၢၼ်ႇၶႃႇ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၵျွင်းယမေးတိၼ်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ တိူၵ်ႈ ဝိသုတ်ႉထႃႇရူင်ႇ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ ၵျွင်းၵႅၵ်ႉၵသၢၼ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၵျွင်းပုပ်ႉပႃႇရူင်ႇ ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ် လႄႈ တႄႇဢဝ်ပီ 1289-ၼီႈ တေႃႇ 1293-ၼီႈၼၼ်ႉ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၵႂႃႇဝႆႈၽြႃး တီႈမၸ်ႉသိမတေႇသ မိူင်းဢိၼ်ႇတီးယႃးသေ သိုပ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇ သွၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈပႃႇလိ၊ သၵ်ႉၵတ၊ မႃႇၵထ၊ ႁိၼ်ႇတူႇ လႄႈ ဢၢင်းၵိတ်း ဝဵင်းၵူဝ်ႇလၢၼ်ႇပူဝ်ႇ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈၸုမ်ႈ ဢၼ်လူႇတၢၼ်းၸဝ်ႈသြႃႇလူင်[edit]
1။ ပီၵေႃးၸႃႇ 1287-ၼီႈ ၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉၸဝ်ႈၶုၼ်ၶျေႇ ၼွပ်ႇဢၢပ်ႈလူႇတၢၼ်း ၸုမ်ႈ ပၺႃႇၽေႃၵ ၵၼဝႃၸၵ ထမ်မရႃၸၵုရု
2။ ပီ 1295-ၼီႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းသူႈ ၼွပ်ႇဢၢပ်ႈၸုမ်ႈ သူၺ်ႇၵျိၼ်ႇၼိၵႃယ မႁႃၼႃယၵ ရႃၸၵုရု
3။ ပီ 1301-ၼီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ၵိူင်းသူၺ်ႇၵိၼ်ႇ ပၼ်ၸုမ်ႈ သျၢၼ်းပျီႇၼႄႇတွင်ႇပႅင်း ပုတ်ႉထသႃသၼႃပျူႉ ၵၼဝႃၸၵ ထမ်မၵထိၵ
4။ ပီ 1318-ၼီႈ ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ တွၵ်ႉတႃႇပဢူး ၼွပ်ႇဢၢပ်ႈၸုမ်ႈ သတ်ထသင်ၵီတိ ဢေႃဝႃတႃ သင်ၶၼႃယၵ
5။ ပီ 1319-ၼီႈ သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ယုၵ်ႉယွင်ႈၸဝ်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် မႁႃႇၼႃႇယၵလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး
ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ[edit]
-ပီ 1319-ၼီႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်သင်ႇၶႃႇ ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈၽႄတႆး ယဝ်ႉၵႂႃႇ 35 ပပ်ႉ။
-ပီ 1320-ၼီႈ၊ လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ (8)ၶမ်ႈၼၼ်ႉ မႃးၼင်ႈၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်သေ သိုပ်ႇပိၼ်ႇပိတ်ၵၢတ်ႈၸဝ်ႈလႄႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီ 1321-ၼီႈ။
-တူၺ်းႁၼ်ထိုင် ပုၼ်ႈတႃႇသႃႇသၼႃႇ တေႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် ႄႈတိူၼ်းယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈသေ ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၽုၺ်ႇပဵၼ် တိူၵ်ႈ သွၼ်လိၵ်ႈပရိယၢတ်ႈၵႂႃႇသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၢင်ပွႆး ၶူၼ်ႉၶႆႈ/တႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးမႃႈဝႆႉပၼ်ယဝ်ႉ။
သြႃႇၸဝ်ႈလူင် မိူင်းသူႈၼႆႉ ႁဵတ်းၼႆႁၢပ်ႇၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇသေ ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်မီး ၽုင်းၵၢမ်ႇပႃႇရမီႇယႂ်ႇ၊ မီးဢူငဝ်း ဝိနယဂရုက လဇ္ဇီ ပေသလ သိက္ခာကာမ ဂန္ထန္တရ ဗဟုသစ္စ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လႆႈႁပ်ႉမိူင်းၾႃႉ ယႃႇမိူင်းလုမ်း[edit]
ထိုင်မႃးပီ 1333-ၼီႈ၊ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ (14)ၶမ်ႈ၊ ဢႃႇယုၸဝ်ႈလႆႈ (79)ပီ၊ ဝႃႇၸဝ်ႈလႆႈ (59)ဝႃႇၼၼ်ႉ လႆႈႁပ်ႉမိူင်းၾႃႉ ယႃႇမိူင်းလုမ်း တီႈႁူင်းယႃမျုႉယတၼႃႇ၊ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉတင်းလၢႆၵေႃႈ ပၢင်းဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈ မႃးၶိုၼ်းပၢင်လူင်သေ ႁဵတ်းပွႆးလုမ်းလႃးသၢင်းၵျူဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီ 1334-ၼီႈ၊ လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ (11)ၶမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်တီႈ မၢႆတွင်းၵိုမ်း ၼပ်ႉယမ်ဝႆႈသႃၼၼ်ႉ ဢဝ်ထၢတ်ႈလုပ်ႇၸဝ်ႈတႄႇတင်ႈဝႆႉပဵၼ် ၵွင်းမူးလူင်မႁႃႇၼႃႇယၵ တီႈၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ပပ်ႉလိၵ်ႈ ၸဝ်ႈလူင်ပၺႃၽေႃၵ တႅမ်ႈဝႆႉ[edit]
1။ ပႃလိပၵုၼ
2။ ၽိၵ်ႉၶုပႃႇတိမွၵ်ႈ ၽႄတႆး
3။ ၵတ်ႈၸေးသတ်ႈတႃႇသုၵ်ႈၼၢၵ်ႈၽႄတႆး
4။ ငဝ်ႈတေႇသၢင်းၵျူဝ်ႇ ၽႄတႆး
5။ ၶုတ်ႉတသိၵ်ႈၶႃႇၽႄတႆး
6။ မူလသိၵ်ႈၶႃႇၽႄတႆး
7။ ၵမ်ႇပေႃးၸႁိတရႃႇသိႇၵျၢမ်း
8။ ၸဝ်ႈသၢင်ႇတိုဝ်းၵမ်
9။ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၢမ်းၼႃႈ ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈ သၢမ်ၵွင်ၽႄတႆး 35 ပပ်ႉ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇငႃးသိုၵ်း ပွတ်းမိူင်းယဵၼ် ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ႁွၼ်ႈထဝ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽဵဝ်ႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/06/2014 သိုၵ်းမၢၼ်ႈလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းယဵၼ် ဢွၵ်ႇငႃးသိုၵ်းမႃးတၢင်း ဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇႄလႈၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ၼမ်ႉမႅင်းသေႃႉ၊ ဝၢတ်ႇၸဵပ်း 2 ၵေႃႉ၊ တၢႆ 1 ၵေႃႉ။ ငႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ မီးမႃၼူမ်သၢပ်ႇဢၢႆ 2 တူဝ်၊ တၢႆၵႂႃႇတူဝ်ၼိုင်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈၼႆႉ တိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၼမ်ႉမိုဝ်းႁဝ်း။ ဢၼ်လႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇတႄႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉဢၼ်တၢႆၵႂႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ၊ မၼ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမူႇသလိမ်ႇဢၼ်မီးၼႂ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ မၢင်ၽဝ်ႇၵေႃႈ ယူဝ်ပဵၼ်ၶဝ် ၼင်ႇၵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်တေႃႇၵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၼ်တၢႆႁိုဝ် ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉလႆႈ။ ဢၼ်ၵႂႃႇမႃးတူင်ႉၼိုင် ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ သၢႆၶွင် သိုၵ်းၶၢင် တင်းသိုၵ်းတဢၢင်းၵေႃႈမီးယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸႂ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၶဝ်တႄႉဢမ်ႇႁူႉ- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇတၢႆယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်သိုၵ်းၵေႃႉတၢႆၼၼ်ႉ ၾင်တီႈႁိမ်းႁွမ်း ဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမႅင်းသေႃႉ။ ၵူၼ်းဝၢတ်ႇၸဵပ်းတႄႉ ဢဝ်သူင်ႇမိူဝ်းၵႂႃႇတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ ဝၢႆးသေၶဝ် ၺႃးမၢၵ်ႇယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းၼႆႉ လႅပ်ႈၸႂ်လမ်ႁႅင်းသေ တူင်ႉၼိုင်ႁွၼ်ႈထဝ်ႇ သွၵ်ႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇ သၢႆးၶၢဝ်၊ ဢိူင်ႇပႃႇမေႃႈၶၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ပေႃးၺႃးၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၽဵဝ်ႈဢဝ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢၼ်သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ၵႂႃႇမႃးႁွၼ်ႈထဝ်ႇယူႇၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇမႃးႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇ ၽွင်းၶၢဝ်းႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းသူၼ်။
ၼႂ်းဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆႉ မီးဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်၊ ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး (တၢတ်ႇဢူ)၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵၢင်၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမႅင်းသေႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ဝူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈတဵင်းလွင်း၊ ဝၢၼ်ႈသႅင်ၵျႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇလႅင်၊ ဝၢၼ်ႈမွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးဢၼ်မီးတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ ၽွင်းငမ်း
1ႉ မိူင်းၵွင် ဝဵင်းဢွၼ်ႇၾၢႆႇတႂ်ႈမီး 99 ဝဵင်း
2ႉ မိူင်းယၢင်း 37
3ႉ သွင်သူပ်း 28
4ႉ မိူင်းမိတ်ႈ 49
5ႉ သႅၼ်ဝ 49
6ႉ ဢူင်းပွင်ႇ (သီႇပေႃႉ) 29
7ႉ မိူင်းၼၢႆး 37
8ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ 39
9ႉ မိူင်းပၢႆး 39
10ႉ ၵဵင်းတုင် - -----
ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇၶၢၼ်းႁွင်ႉဢဝ်ၸႂ်ႉ ၼႂ်းသိုၵ်းမိူဝ်းတိုၵ်းမိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ လႄႈ ဢယုတ်းထယႃႊၶဝ်ယူႇ ယဝ်ႉ။ဝၢႆးလင် ပယိၼ်ႉၼွင်ႇတၢႆ (မိူဝ်ႈပီ 1581) မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးႁဝ်း မီးမႃးငဝ်းလၢႆးတႃႇတေၶွၼ်ႈတုမ်ပႃႈတႂ်ႈမိူင်းမၢဝ်းလူင်ၶိုၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းႁိုင်သင် ထိုင်ပီ 1604 သိုၵ်းၶႄႇၶဝ်ၶဝ်ႈမႃးတိုၵ်းမိူင်းမၢဝ်းလုလႅဝ်ၵႂႃႇထႅင်ႈလႄႈမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငဝ်ႈငုၼ်းတႃႇတေၶွၼ်ႈတုမ်လႆႈသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈ တူၵ်းတႂ်ႈ ဢႃႇၼႃႇၶႄႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈတူၵ်းတႂ်းဢႃႇၼႃႇႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင်ပယိၼ်ႉၼွင်ႇဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၶိုၼ်ႈပုတ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးႁႅင်းဢမ်ႇမီးပၼ်ႇၺႃႇ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၽွင်းငမ်းလႆႈမိူင်းၶဝ်လီ လီသေ ၼိူဝ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၶဝ်ဢမ်ႇယိပ်းၵမ်လႆႈလီလီ၊ လႆႈပွႆႇယူႇယဝ်ႈ။
တင်ႈတႄႇ 1740 ထိုင် 1752 ၼႆႉ ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢူၼ်ႈတူၵ်းသေ ပွတ်းတႂ်ႈၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇမွၼ်းၶဝ် ၶိုၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမၢၼ်ႈ။ မွၼ်းၶဝ်ၼႆႉၽိုၼ်ႉမၢၼ်ႈ ယဝ်ႉ သမ်ႉသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးတိုၵ်းႁုပ်ႈဢဝ်လႆႈပႃး ဢႃႇဝႃႉဢၼ်ၶုၼ် ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼင်ႈႁေႃဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မၢၼ်ႈ ဢူးဢွင်ႇၸေႇယ (ႁွင်ႉ) ဢလွင်းၽျႃး (1758-60) ၼႆႉၶိုၼ်းတိုၵ်းပေႉမွၼ်းၶဝ်သေ ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈပူၵ်းတင်ႈဢႃႇၼႃႇႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ထႅင်ႈ။ ထိုင်မႃးပၢၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း သိၼ်ႇၽိဝ်ႇသိျၼ်ႇ (1763-78) ၼႆႉၵေႃႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းယႂ်ႇထႅင်ႈသေ တိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈလႆႈဢႃႇၼႃႇႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်း ယဝ်ႈ။ ပႃႈတႂ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈသွင်တူၼ်ၼႆႉ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈၶိုၼ်းတူၵ်းယူႇတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇမၢၼ်ႈ သေ ၼႂ်းပီ 1753 ထိုင် 1766မိူဝ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၶဝ်ႈ တိုၵ်း မိူင်းလၢၼ်ႉၸၢင်ႉ (မိူင်းလၢဝ်း) မိူင်းၵဵင်းမႂ်ႇ တင်းမိူင်းဢယုတ်းထယႃႊၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းတႆးလႆႈၶဝ်ႈပႃးတိုၵ်းၸွမ်တင်းၼမ်။ ၼႂ်းပီ 1762-69မိူဝ်ႈမၢၼ်ႈ တင်းၶႄႇတိုၵ်းၵၼ်တီႈၼႂ်းလိၼ်တႆးပွတ်း မိူင်းၵွင်၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်သိုၵ်းတႆး လႄႈ သိုၵ်းႁၢၼ်တႆးႁဝ်းတင်းၼမ်လႆႈတိုၵ်းတၢႆတၢင်ပုၼ်ႈတႃႇဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈ မၢၼ်ႈၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။ သိုၵ်းတႆးလႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႆႈလုသုမ်း တင်းၼမ်သေ ဢဵၼ်ႁႅင်းတႆးတႃႇတေၶိုၼ်းၶႄႉၶႅင်ႇမၢၼ်ႈၵေႃႈ လႆႈယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ဢလွင်းၽျႃးမႃးၼႆႉ ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယိပ်းတိုဝ်းပေႃႇလသီႇၸၵ်းၽႄဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼိူဝ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးႁဝ်းမႃး သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇလူင်းတိၵ်းတိၵ်း။ ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ပၼ်ႁႅင်းမဵဝ်ႉၸႃး (MYOZA-ၵိၼ်မိူင်း) ႁႂ်ႈၸဝ်ႈမိူင်းၶဝ် ၶိုၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉသေ ပူၵ်းတင်ႈမိူင်း ဢွၼ်ႇႁင်းၶဝ်ၵူၺ်းယူႇယဝ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၾႃႉသေမိူင်းမိူင်း သၢၼ်ၶတ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၸိုင် ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉဢဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉၵူႈမိူင်းမိူင်းႈႁူမ်ႈၵၼ် တိုၵ်း ပႅတ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉ ဢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယိပ်းတိုဝ်းပေႃႇလသီႇၸၵ်းၽႄဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးလႄႈ ထိုင်မႃး 1820 လိူဝ်သေ မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ၸိူဝ်းမီးဝႆႉၵဝ်ႇၵဝ်ႇ- မိူင်းၵွင်၊ မိူင်းယၢင်း၊ သွင်သူပ်း၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ သႅၼ်ဝီ၊ သီႇပေႃႉ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ မိူင်းၼၢႆး၊ မိူင်းပၢႆး၊ ၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ လိူဝ်မႃးထႅင်ႈတွင်ႇပႅင်ႇ (ႁွင်ႉ) ၼမ်ႉသၼ်ႇ (ၸၵ်းၽႄဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းမိတ်ႈ) လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ (ၸၵ်းၽႄ ဢွၵ်ႇၼႂ်းယွင်ႁူၺ်ႈ) လၢႆးၶႃႈ (ၸၵ်းၽႄဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းၼၢႆး) မွၵ်ႇမႆႇ (ၸၵ်းၽႄဢွၵ်ႇထႅင်ႈ ၼႂ်းလၢႆးၶႃႈ) ၸၢမ်ၵႃး(ၸၵ်းၽႄဢွၵ်ႇၼႂ်း ယွင်ႁူၺ်ႈ)။ မိူင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈသၽႃႊ (လုတ်ႈတေႃႇ) ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈသေ မၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉဢွၼ်ႇႁင်းၶေႃမႃး။ ၵိၼ်မိူင်း (မျဵဝ်ႉၸႃး) တင်းၼမ်ၼႆၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇ ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ၸၵ်းၽႄမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်ႇ မိူင်းဢိတ်း ၵွၼ်းၶေႃႁင်းၶဝ်ၵူၺ်းသေႁႂ်ႈမီးတႂ်ႈဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ယဝ်ႈ။
ႁဵတ်းၼႆသေ ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႂ်းမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးၶဝ်တႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်ဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၼင်ႇၵၼ်၊ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်တင်းၵိၼ်မိူင်း ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် တေဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ်၊ တေထၢင်ႇထိူမ်ႁၼ်ၽိတ်းၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်ၶဝ်ႈၸိမ်ယႃႉၵဝ်းၸႅၵ်ႇယွႆႈသေ ဢဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် ၵိၼ်မိူင်းၶဝ် ၵူမ်ႈၵွမ်းယူႇ တႂ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ AMARAPURA တေႃႇထိုင်ပၢၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈမၼ်းတလေးတင်းပိုၵ်းယဝ်ႈ။


text:
General News
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၽိုၵ်း ၼေႃႇတႅၼ်းသၽႃး တႃႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015
- Details
- Created on 11 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁို်ဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ(SNLD) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၼေႃႇတႅၼ်းသၽႃး တီႈဝတ်ႉဝေႇလုဝုၼ်ႇ၊ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015ၼႆ လႅင်ႇၶၢဝ်ႇသဵင်သၼ်လွႆ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 10.6.2014ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ပိုတ်ႇပၢင်ၵႂႃႇသေ ၼႂ်းပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ တေၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပၼ် 1.ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇ 2.ပိုၼ်ႉလၢႆးလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢၢင်းၵိတ်ႉ 3. ၽၢႆႇပၵ်းပိူင်သေ တႄႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 10.6.2014 ထိုင်ဝၼ်းထီႈ 9.8.2014 ၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်းၵၢၼ်သွၼ် တေႁိုင် (2)လိူၼ် လႄႈ ၶူးပူင်သွၼ်မၼ်းပဵၼ် Mr.Darren Smillie လႄႈ ပႃႈၶိၼ်ႇၽူးဢေး ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼေႃႇတႅၼ်းသၽႃးၼႆႉ မီးတူဝ်တႅၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ ၵျွၵ်းမႄး၊ တၢင်ႉယၢၼ်း၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ သႅၼ်ဝီ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ မူႇၸေႈ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ မိူင်းသူႈ၊ ၼမ်ႉတူႈ လႄႈၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢႆးၶႃႈ၊ လွႆလႅမ်၊ ႁူဝ်ပူင်း၊ သီႇသႅင်ႇ၊ ပၢင်လူင်၊ ၶူဝ်လမ်၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ ၵုၼ်ႁဵင်၊ မွၵ်ႇမႆႇ၊ ဢိၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၶၢင် မျိတ်ႉၵျီးၼႃး၊ မၢၼ်ႈမေႃႇ၊ မၢၼ်ႈၸေႊ၊ သူၺ်ႇၵူႇ၊ မိူင်းမွၵ်ႇ လူၺ်ႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၶိုၼ်ႈႁူမ်ႈၶဝ်ႈႁွတ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိတ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNLD)ၼႆႉ မီးၽွင်းတႅၼ်း ပေႉၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းပီႊ 2010 လႄႈပီႊ 2012 ႁူဝ်ၵူၼ်းၽွၼ်းတႅၼ်း တင်းမူတ်းမီး (58)ၵေႃႉ၊ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ(3)ၵေႃႉ၊ သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်(လုတၢႆ)(2)ၵေႃႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵိုတ်း (53)ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼိူဝ်ထူဝ်ႈလမ်းၼိုင်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ႁိမ်းၶူဝ်ၵုၼ်လူင် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၶီႇ ၼိူဝ်ထူဝ်ႈ တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈမႃး ၸမ်ထူဝ်ႈ ၺႃးၽေးလုတၢႆ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵဝ်ႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၽႅၼ်ၶေႃးတၢႆ
လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်းၸၼ်ႉ 9 ႁွင်ႉဢူၺ်းၵေႃႉ ဢူၺ်းသေႈ မႃးဢႅဝ်ႇတီႈႁိူၼ်း၊ တွႆႇတိင်ႇႁွင်ႉၵႂၢမ်း၊ ၺႃးၵေႃႉပဵၼ် မႄႈထဝ်ႈဢဝ်ယူးပေႃႉ ၾၢႆႇၼႃႈပိူၼ်ႈလႄႈ ဝၢႆးမႃးၽႅၼ်ၶေႃးတၢႆ။
ပၢင်ပွႆးပိုတ်ႇပၢင်လဵၼ်ႈႁႅင်း သီႊၵဵမ်ႊသ် မိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်မိူင်းၶႄႇ
ပၢင်ပွႆးပိုတ်ႇၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း သီႊၵဵမ်ႊသ် ပွၵ်ႈတီႈ 27 ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်ၸတ်းၼႂ်းပီ 2013 ၼႆႉ လႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ။
လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽႃႇၺႃးၵူၼ်းမိူင်း ပွတ်းၼမ်ႉၶမ်း
ထႅဝ်လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းတၢင်း ဝၢၼ်ႈဝဵင်းလူင် လႅၼ်လိၼ်တႆး-ၶၢင် ၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်း၊ ၽႃႇၺႃးၼၢင်းယိင်းသႅၼ်းၶၢဝ်ႉ ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းလုသဵင်ႈမုၼ်။
မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈႁိူၼ်းႁူဝ်ပဝ်ႈပလီႇ မူႇသလိမ်ႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼႂ်းႁိူၼ်းႁူဝ်ပဝ်ႈပလီႇ မူႇသလိမ်ႇဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ တူဝ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်းႁူဝ်ပဝ်ႈပလီႇ တိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်း တီႈၶႃ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈတိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်း လွင်ႈၼႆႉဝႆႉယူႇ။
More Articles...
Page 10 of 92


text:
ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇယႂ်ႇလိုဝ်းလင်ၸိုင်ႈတႆးၼႂ်းပီ 2011 ၶၢဝ်ႇၼိုင်ႈ လွင်ႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ႁူပ်ႉဢုပ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၵၼ်မိူဝ်ႈ 2/12/2011 တီႈဝဵင်းတူၼ်းတီး ၸိုင်ႈတႆး။
ပီ 2011 ၸိုင်ႈတႆးမီးၶၢဝ်ႇယႂ်ႇၶိုၵ်ႉၶၢႆးလၢႆလွင်ႈ၊ ဝၼ်းထိ 13/03/2011 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႇပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇၸုမ်းသိုၵ်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ SSPP/SSA ဢၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်းတေႃႇၵၼ်မႃး 20 ပီပၢႆ၊ 24/03/2011 ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆတႃႈလိူဝ်ႇ-မိူင်းလဵၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၵူၼ်း/ႁိူၼ်းယေးလုၵွႆၼမ်၊ 15/09/2011 ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸွႆႈလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းလုသဵင်ႈမုၼ် ၊ 12/10/12 ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ ၵေႃႉထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်းပၼ်တၢမ်ၶွၵ်ႈ 106 ပီ ထုၵ်ႇပွႆႇတူဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဝၢႆးဝၼ်းထိ 19/11/2011 (ဝၼ်း RCSS/SSA တင်းမၢၼ်ႈတႄႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်) မႃးထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵႂႃႇလႂ်ႁူပ်ႉႁၼ်ၽႂ်ၵေႃႈ တူၵ်ႇၶိူဝ်းလွင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၵိုတ်းသိုၵ်း၊ မၢင်ၸိူဝ်းႁၼ်လီ၊ မၢင်ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လီ၊ ၸိူဝ်းႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်လၢတ်ႈဝႃႈ တိုၵ်းမႃးႁိုင်ဢမ်ႇထိုင်ယိူင်းမၢႆ ၵိုတ်းသိုၵ်းသေဢုပ်ႇၵၼ်ယူဝ်ၶေးၸၢင်ႈၵတ်းယဵၼ်မႃး.. မၢင်ၸဝ်ႈမၢင်ၵေႃႉၵေႃႈဝႃႈ ပိၼ်ႇလၢႆးတိုၵ်းမႂ်ႇ မၢင်ၽဝ်ႇၸၢင်ႈလီၸၢင်ႈဢွင်ႇ မိူၼ်ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ သွၵ်ႈႁႃတြႃး ၸႂ်ႉလၢႆႈဢမ်ႇၵိၼ်ၶဝ်ႈ (သုင်းသွမ်း) တိုဝ်းၵမ်ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈ ပိၼ်ႇလၢႆႈလၢႆးၶိုၼ်းသုင်းသွမ်း တိုဝ်းၵမ်သဵၼ်ႈတၢင်းသၢႆၵၢင်ၵေႃႈဢွင်ႇမႃး၊ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ယူဝ်ၶေးၸၢင်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႁိုဝ်? ဝႃႈၼႆ။
ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လီသမ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ပွင်ႉၼႄးဝႃႈ …တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၵွႆၽီယဝ်ႉ… ယွတ်းသိုၵ်းႁၵ်းလင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ… ယွတ်ႈသိုၵ်းႁဵတ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ယဝ်ႉပၢႆႈၸူးမၢၼ်ႈဢမ်ႇပိူင်ႈၶုၼ်သႃႇ…။ မၢင်ၸိူဝ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈသူင်ႇၼႂ်း ဢီးမေႊလ် (Email) ပွင်ႉၼႄၵၼ်ဝႃႈ ..ၵႃႈပူၼ်ႉမႃးၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းယၢမ်ႈလၢတ်ႈဢမ်ႇမီးဝၼ်းတေၵူမ်ႈႁူဝ်ၸူးမၢၼ်ႈ၊ ဝၼ်းၼႆႉသမ်ႉ ယိပ်းမိုဝ်းမၢၼ်ႈ ယွၵ်ႇၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႈပဵၼ် (ယွၵ်းသုတ်း) ၵူၺ်းလူး ဝႃႈၼႆၵေႃႈမီး။
တႄႇ1947 မႃး ဝၢႆးထုၵ်ႇမၢၼ်ႈပႅတ်ႉလႅၼ်ႁၵ်းလင်ပိၼ်ႈပႅတ်ႈၶေႃႈလႆႈၸႂ်ပၢင်လူင်၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵမ်ႈၼမ်တိုၼ်း မီးၸႂ်ပႅင်းၸင်းဢမ်ႇတွၼ်ႉယုမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ ၵွပ်ႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်လူလၢႆၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈလိူတ်ႇမႆႈလုတၢႆ မႃးၼမ်၊ ၽႂ်ၵေႃႈပေႃးဢုပ်ႇမၢၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းၵေႃႉမၢၼ်ႈ၊ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ၊ ၼုင်ႈၽႃႈတူင်ႇ၊ တိုၼ်းဢမ်ႇလွတ်ႈၵၢင်းလႆႈလွင်ႈ ထုၵ်ႇသႄႉၼႄးဢမ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း ၸုမ်းလွႆတႆးလႅင်း (ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း) ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်။
မိူဝ်ႈၵၢင်ပီ 1995 ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ဢွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းလၢႆႁဵင်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ၶုၼ်သႃႇ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၵူၼ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းႁၼ်လီယုၵ်ႉယွင်ႈၶုၼ်သႃႇ သႄႉၼႄးပွင်ႉလႃႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁၵ်းလင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ၽွင်းၼၼ်ႉၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈၵိုတ်းသိုၵ်းၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈဝၢင်းၶိူင်ႈ) ၊ ၽိူဝ်ႇထိုင်ၶုၼ်သႃႇဢွၼ်တပ်ႉသိုၵ်း MTA ဝၢင်းၶိူင်ႈ ပၼ်မၢၼ်ႈၼႂ်းၸဝ်ႉပီ 1996 ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယၢမ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၶုၼ်သႃႇဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းၼႄးပွင်ႉလႃႇလႄႈပိၼ်ႇဝၢႆႇၶိုၼ်း ၵႂႃႇႁၼ်လီၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆး၊ မၢင်ပွၵ်ႈထၢင်ႇလီ
သမ်ႉၶိုၼ်းပဵၼ်ႁၢႆႉ၊ မၢင်ပွၵ်ႈထၢင်ႇႁၢႆႉသမ်ႉၶိုၼ်းပဵၼ်လွင်ႈလီမီးတင်းၼမ်။
လွင်ႈလွႆတႆးလႅင်း (ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း) ႁဵတ်းၵႂႃႇပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉပႆႇၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်းလႆႈၵမ်းလဵဝ်၊ တေဝႃႈလီယဝ်ႉၸႂ်ႈယဝ်ႉၼႆ ၵေႃႈပႆႇၸၢင်ႈဝႃႈ၊ တေဝႃႈဢမ်ႇလီဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆးလႄႈတေသႄႉၼႄးၼႆၵေႃႈပႆႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ ၵွပ်ႈပႆႇႁၼ်ၼမ်ႉႁၼ်တူဝ်၊ လွင်ႈၼိုင်ႈဢွၼ်ၼႃႈတေႁူပ်ႉဢုပ်ႇမၢၼ်ႈ (ၸုမ်းလွႆတႆးလႅင်း - ယွတ်ႈသိုၵ်း) လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသပ်းလႅင်းၼႄလွင်ႈတၢင်းလႄႈ ယွၼ်းတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ပွင်ႇလႅင်းထိုင်ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်၊ ၶဝ်ဢမ်ႇလႃႈလီႈႁဵတ်းမိူၼ်ၶုၼ်သႃႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႇၸဵမ်တင်ႈပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA မႃး ယၢမ်ႈငိၼ်းၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းလၢတ်ႈတႃႇသေႇဝႃႈ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ယိၼ်းလီတႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇမၢၼ်ႈၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇ တွၼ်ႉယွမ်းတႃႇတေဢုပ်ႇ၊ လၢတ်ႈဝႃႈၸုမ်းယွတ်ႈသိုၵ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၶုၼ်သႃႇ၊ ၶုၼ်သႃႇဝၢင်းၶိူင်ႈယဝ်ႉယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႈ တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈဝၢင်းၶိူင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၽႂ် (တေ) လႆႈ? ၽႂ် (တေ) သုမ်း? …
ပေႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းၸွမ်းလွင်ႈ SSA လွႆတႆးလႅင်း (ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း) ၵိုတ်းသိုၵ်းၼႆႉ ပႆႇၸၢင်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ တူၵ်းသုမ်းၵွႆၽီ၊ ၵွပ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ၵၢၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်းလၢႆလၢႆပႆႇဝၢင်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူၼ်ၶုၼ်သႃႇ၊ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်မီးၵေႃႈတိုၵ်ႉမီးမိူၼ်ၵဝ်ႇ၊ ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၵေႃႈတိုၵ်ႉမိူၼ်ၵဝ်ႇ၊ မၢၼ်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းလွၵ်းပိူင်ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၵေႃႈၶိုၼ်းသိုပ်ႇတိုၵ်းၵေႃႈလႆႈ (သင်ယင်းမီးၸႂ်ၶႂ်ႈၶိုၼ်းတိုၵ်း)။
ဢၼ်လီပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ ဝၢႆးၵိုတ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၸၢင်ႈယူႇသႃႇႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ငၢႆႈၶႅၼ်းမႃး၊ လွင်ႈတဵၵ်းတဵင်ၵဵပ်း ၶၢၼ်းၶျေႃးၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်း၊ ၵူၼ်းသိုၵ်းဢမ်ႇလႆႈလိူတ်ႈတူၵ်းယၢင်ဢွၵ်ႇ၊ ဢမ်ႇလုသုမ်းၵူၼ်း၊ တေဢမ်ႇလႆႈလူႇၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈ
တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမိူၼ်ၼင်ႇၵႆႉယၢမ်ႈဝႃႈယၢမ်ႈငိၼ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈထၢမ်ဝႃႈဢၼ်ၵိုတ်ႈသိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ (တႆး-မၢၼ်ႈ) ၽႂ်လႆႈၽႂ်သုမ်း? ၊ တွပ်ႈဝႃႈ မၼ်းလႆႈၼင်ႇၵၼ် ၽႂ်လႆႈၼမ် သေၽႂ်ၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ တႃႇတႆးတႄႉပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈလႆႈမိူၼ်ၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းၸၢင်ႈယူႇသႃႇ၊ ၵူၼ်းသိုၵ်းဢမ်ႇလုတၢႆ၊ ၸၢင်ႈလႆႈၼႃႈလိၼ်ပူၵ်းပွင် (သင်မၢၼ်ႈပၼ်ၼင်ႇဢၼ်တုၵ်းယွၼ်း) ၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉလႆႈ တၢင်းမုင်ႈမွင်းတႃႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မၢၼ်ႈသမ်ႉလႆႈသင်? သွၼ်ႇၼပ်ႉတူၺ်းလႅပ်ႈလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၼမ်လိူဝ်ယူႇ၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႈတေဢမ်ႇလုတၢႆ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆမိူင်းတေႃႇမိူင်းတႃႇၶဝ်ၵေႃႈၸၢင်ႈလီ၊ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်တီႈ ယွမ်းႁပ်ႉၼမ်မႃး။
ပိူင်လူင်မိူဝ်ႈၽွင်းသွင်ၾၢႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းသိုၵ်းၵၼ်တီႈတွင်ႇၵျီး (တူၼ်ႈတီး) 2/12/2011 ၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၽွင်း ၼၢင်းႁိလ်လႃႊရီႊ ၶလိၼ်ႊတၼ်ႊ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႇမိူင်းဢမေႊရိၶိူဝ်ႊဢႅဝ်ႇၸႂ်းမီးယူႇတႃႈၵုင်ႈ၊ ၼမ်ၵေႇႁူႉမၢၼ်ႈ တိုၼ်းဝၵ်ႉဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၼႆႉဢုပ်ႇသႂ်ႇၼမ်ႉၽိုင်ႈၼမ်ႉဢွႆႈၶႆႈၼႄဢဝ်ၼႃႈဢဝ်တႃလွင်ႈဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈမီး တၢင်းၶတ်းၸႂ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ တိုတ်ႉႁူၺ်းၸၼ်ဢဝ်လႆႈၸုမ်းသိုၵ်းတႆး SSA (လွႆတႆးလႅင်း)
ဢၼ်လၢႆၾၢႆႇယၢမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းတိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်သုတ်း၊ လွင်ႈၼႆႉမၢၼ်ႈႁူႉတိုၼ်းတေသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄလၢႆမိူင်း တႃႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ထႅင်ႈယူႇ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၵၢၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်းၼႆႉမၢၼ်ႈၸၢင်ႈလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီထႅင်ႈလွင်ႈဝႃႈ ၶဝ်ၸၢင်ႈလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ႁၼ်လီ ၼွၵ်ႈမိူင်းၸွမ်းၼင်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈတေပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ (ASEAN) ပီ 2014 ၊ လႆႈၽွၼ်းလီပႃးတႃႇ သၢင်ႈလွင်ႈဝႆႉဝၢင်းၸႂ်ၵူၼ်းဢႅဝ်ႇမိူင်း ဢၼ်တေၶဝ်ႈမိူဝ်းဢႅဝ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈၽွင်းပၢင်ၶႄႉၶႅင်ႇသီႊၵဵမ်ႊ (SEA GAMES) ဢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼၸတ်းၼႂ်းပီ 2013 ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈတႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းမိူဝ်းၼႃႈၾၢႆႇလႂ်တေလႆႈၼင်ႇၸႂ်ဢၼ်မုင်ႈယိူင်းဝႆႉသုင်သုတ်းၼၼ်ႉတႄႉယူႇတီႈၼမ်ႉၵတ်ႉ၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်တမ်းဝၢင်း၊ တၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်းႁူမ်ႈဢွၵ်းဝူၼ်ႉၸွႆႈၵၼ်ၾၢႆႇၽႂ်ၾၢႆႇမၼ်း၊ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼပ်ႉသွၼ်ႇတူၺ်းၵၢၼ် ၵိုတ်းသိုၵ်းတိုၵ်ႉတႄႇႁူဝ်တီးၵူၺ်းမၢၼ်ႈလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၼမ်လိူဝ်လၢႆပုၼ်ႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်မိူဝ်းၼႃႈၶၢဝ်းယၢဝ်းလီၶႆႈၸႂ်တႆးတေ ၶိုင်လၢႆးလႂ်ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇယူႇၾၢႆႇသုမ်း၊ ၶိုၵ်ႉသေၼၼ်ႉဝၢႆးၵိုတ်းသိုၵ်းယဝ်ႉတေႁဵတ်းသင်သိုပ်ႇၵႂႃႇၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း?...။
ၸိူဝ်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ဢၼ်လၢႆၾၢႆႇမႆႈၸႂ် ပဵၼ်ၶေႃႈဢၼ်မၢၼ်ႈယိုၼ်ႈတၢင်ႇၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း (ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်) လႄႈၶေႃႈၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် (Development) သွင်ၶေႃႈၼႆႉမႃးဢွၼ်တၢင်းၶေႃႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈၶႆ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း၊ (မၢၼ်ႈတမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် 3 ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ၊ 1.ၵိုတ်းသိုၵ်း 2. ပူၵ်းပွင်ၼႃႈလိၼ် 3. ၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း) မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵိုတ်းသိုၵ်းယဝ်ႉသိုပ်ႇၶိုင်တတ်းမၵ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းလႄႈၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်တေၸွမ်းမႃး၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ပေႃးႁပ်ႉၶေႃႈ ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ယိူင်းဢၢၼ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ်ပၢင်လူင် 1947 ၵေႃႈတေပၢႆႈပိူင်ႈ၊ ပေႃးၵုမ်ႇၶိုင်လွင်ႈပူၵ်ႈ ပွင်ပဵၼ်ယႂ်ႇၵေႃႈ ၵၢၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (သုၼ်ႇတူဝ်) ႁူႉတိုၼ်းတေၸွမ်းမႃး၊ ႁိုင်မႃးယိူင်းဢၢၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၸၢင်ႈလုမိူၼ်တၢင်ႇမူႇ တၢင်ႇၸုမ်းပဵၼ်။
ၵႂၢမ်းသုၼ်းၸိုဝ်ႇ (သုၼ်းဝူး) ၸဝ်ႈပၢႆးတိုၵ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၶႄႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ -ဢမ်ႇလႆႈတိုၵ်းသေဢွင်ႇပေႉပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၶိုၵ်ႉၵျႃႉ သုတ်း၊ ၵွပ်ႈၼၼ်တႃႇတေဢဝ်ပေႉလႆႈတႆးလႄႈၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ၊ မၢၼ်ႈၶဝ်ႁူႉတိုၼ်းတမ်းဝႆႉၽႅၼ်ၵၢၼ်လီ၊ ၸၢင်ႈတုမ် ႁူဝ်ႁူမ်ႈဢွၵ်းႁူမ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၽူႈမီးတၢင်းႁူႉၼႂ်းၶဝ်ၶိုင်လၢႆးၵႅတ်ႇႁႄႉဝႆႉလီငၢမ်း။ လၢႆးလိင်ႉလႅတ်းမၢၼ်ႈၼႆႉၶဵင်ႇၶိုတ်းလႆႈၸၼ်ႉ လုမ်ႈၾႃႉလူးၵွၼ်ႇ….။
ၽွင်းၵၢမ်ႇၸႃႇတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ၊ ၾၢႆႇလႂ်ၽႂ်လႅတ်းၵေႃႈၸၢင်ႈလႆႈၼမ်ႉတွၼ်း၊ ၵၢၼ်တိုၵ်းတႄႇၼႆႉၵႂႃႇ ႁူႉတိုၼ်းတေဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈငၢႆႈတႃႇၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ၊ ဢၼ်ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၵမ်ႈၼမ်ၵူဝ်သေပိူၼ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ် တိုၵ်းၼိူဝ်ၽိူၼ် (တိုၵ်းလူၺ်ႈလၢႆးဢုပ်ႇၵၼ်) ၊ ၵၢၼ်တိုၵ်းလူၺ်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၽႂ်ၵေႃႈဝႃႈဢမ်ႇလီၵူဝ်ၼင်ႇတိုၵ်းၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ်၊ မီးၵွင်ႈၼင်ႇၵၼ် (မႂ်းယိုဝ်းၵဝ်ၵေႃႈၵဝ်ယိုဝ်းမႂ်း) ၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၼင်ႇႁိုဝ်တႆးတေဢမ်ႇတူၵ်းလွၵ်းသုမ်းပိူၼ်ႈ၊ ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇထုၵ်ႇလႆႈတုမ်ၵုမ်ႁူဝ်ၵၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်၊ လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉတၼ်းငဝ်းလၢႆး၊ ၽူႈၸိူဝ်းႁူႉၸိူဝ်းမေႃၽိူဝ်ႇတေၵုမ်ႇပႂ်ႉထတ်းသၢင်ၵၼ်၊ ဝူၼ်ႉႁႃလွၵ်းလၢႆးပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်၊ ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇႁႃတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈ ၸွႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉလီသေပိူၼ်ႈ၊ ၽူႈၸိူဝ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇမီးၸၼ်ႉလိၵ်ႈ၊ မီးတူဝ်ထူပ်း (ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း) ၵေႃႈထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူမ်ႈ ဢွၵ်းဢေႃႁူမ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၵၼ်ၶိုင်သၢင်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းပူၼ်ႉလွတ်ႈၸၢတ်ႈၶႃႈဢမ်ႇတူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ။
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း (လိူဝ်သေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ) ၵေႃႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼင်ႇၵၼ်၊ ၸုမ်းသိုၵ်းတႆး SSA ပွတ်းႁွင်ႇ/ပွတ်းၸၢၼ်း ၊ ၸုမ်းဝႃႉ UWSA ၊ ၸုမ်းမိူင်းလႃး NDAA ၊ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းမီးသုၼ်ႇႁူမ်ႈသၢင်ႈ၊ ႁူမ်ႈတႅပ်းတတ်းၵၢမ်ႇၸႃႇတႃႇၸိုင်ႈတႆးၼင်ႇၵၼ်၊ ၵုမ်ႇၶိုင်ဝူၼ်ႉႁဵတ်းတႃႇၸုမ်းၽႂ်မၼ်း၊ တႃႇၽူႈၼမ်းၸုမ်းၽႂ်မၼ်း၊ ဢမ်ႇယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းပူႇမွၼ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈပူတ်းပွႆႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ ပဵၼ်ၼီႈမႄႈမိူင်းတႆး ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လီဢၢႆပႃးၶႂၼ်ငဝ်းၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၽူႈႁတ်းတႃႉၶဵင်ႇတိုၵ်းၶဵၼ်ယၢမ်ႈဢွၼ်ပူၵ်းသၢင်ႈပဵၼ်မႃး မိူင်းတႆးၵဝ်ႈႁႆးႁေႃႁဝ်းယူႇ…။
ၵႂၢမ်းထုင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမီးဝႆႉ…ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဝ်းယူႇ … ယႅၵ်ႈမူႇႁဝ်းၵွႆ …
ပဵၼ်ၶေႃႈၾၢင်ႉၸႂ်ၵူႈမူႇၸုမ်း (ၸိုင်ႈတႆး) လီသႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉၼၵ်းသုတ်း။
ဢၢၼ်းတႆး ၶႆးၶၢၼ်ႇၾႃႉ
(ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ-ၵွၼ်းၶေႃ)
11/01/2012


text:
ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ WSA ႁဵတ်းပၢင်ၶုၵ်းထူပ်းဝၼ်း ၵိူတ်ႇ ၶွပ်ႈတဵမ် 5 ပီ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇတီႈၼိုင်ႈ၊ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈမူႇၸုမ်းတိုၵ်းသူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈႁတ်းႁၢၼ်တေႃႇသူႈ သုၼ်ႇလႆႈ လွင်ႈပဵၼ်ထမ်း။
ၵူၼ်းႁၢႆႉတႆးၶႃႈပၢတ်ႇၶေႃးၼၢင်းယိင်း ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ထုၵ်ႇၸုမ်းႁူဝ်မိူင်းတိလႆႈ
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဢၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉၶႃႈပၢတ်ႇၶေႃးၼၢင်းယိင်း သႅၼ်းၶၢဝ်ႉ တၢႆၵိုၵ်းႁိူၼ်းၼႂ်းသူၼ် တီႈမႄႈရိမ်ႊ ၵဵင်းမႆႇ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၶၢဝ်ႇလိုဝ်းယႂ်ႇၼႂ်းၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၸုမ်း ပီႇတုၸိတ်ႉ SSS ႁူဝ်မိူင်းတိလႆႈ တီႈတႃႈသႅၼ်ဢိၼ်း (တႃႈၶူင်း)။ ယူႇတီႈမၢၼ်ႈတေသူင်ႇပၼ်တၢင်းၵၢၼ်ထႆး ၵွပ်ႈပိူင်ပဵၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆး။
ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၶႄႇ ၺႃးတိၵုမ်းၶင်ၼပ်ႉလိူၼ်
မိူင်းၶႄႇၶိုင်လၢႆးမႂ်ႇ တိၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၶဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈမၢႆမီႈ၊ တိၵႂႃႇၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၵႂႃႇထုတ်ႇ ဢဝ်ၵုမ်းၶင်ၼပ်ႉလိူၼ် ဢမ်ႇပၼ်ပီႈၼွင်ႉယဵမ်ႈထူပ်း။
ၼုမ်ႇၸၢႆးတႆးၺႃးပလိၵ်ႈထႆးတိ ယွၼ်ႉပေႃႉႁူဝ်လုၵ်ႈယိင်းၽွင်းတႅၼ်းၵဝ်ႇ
ၸုမ်းၼုမ်ႇၸၢႆးတႆး 6 ၵေႃႉ ဢၼ်ဢဝ်မိတ်ႈတႅင်း၊ ဢဝ်မၢၵ်ႇ ႁိၼ်ထုပ်ႉႁူဝ်လုၵ်ႈယိင်းၽွင်းတႅၼ်းၵဝ်ႇ ရၢတ်ႉၶျၿုရီႊ၊ သမ်ႉႁဵတ်းႁၢႆႉတီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼုမ်ႇထႆးထႅင်ႈၼၼ်ႉ ၺႃးတိၺွပ်းပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ -ၶၢဝ်ႇထႆး ရတ်ႉဢွၼ်းလႆႊ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးႁွင်ႉပၢင်ၵုမ် 2 လိူၼ် ဢုပ်ႇပႃးလွင်ႈတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးလၢႆၾၢႆႇဢုပ်ႇလွင်ႈႁႅင်းငၢၼ်း ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ၊ ယင်းဢုပ်ႇပႃးလွင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၵေႃႇ တင်ႈမူႇၸုမ်း ႁဵတ်းႁၢႆႉ ၶၢႆၼႃႈမိူင်းထႆး၊ၶပ်းလူတ်ႉဢမ်ႇ ၸွမ်းမၢႆမီႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မီးလွင်ႈယွင်ႈယေႃးတႆးယူႇ။
More Articles...
Page 6 of 11


text:
ဝၼ်းထိ 24/12/2011 ဝၢႆးၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) သဵင်ႈ မုၼ်ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃလူင်သူၼ်ၻွၵ်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 15/09/2011 ။ လုၵ်ႈမေးပီႈၼွင်ႉ ဢိၵ်ႇၸုမ်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႄႈဢူၺ်းၵေႃႉ လုၵ်ႉၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆႁဵတ်း တၢင်းလီၵုသူလ် ႁႅၼ်းတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ ဢဝ်ၽွင် လုပ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈထမ်ႇမၼႃႇၼႂ်းၵူင်ၶုမ်ၵုတ်းႁိမ်းၶုမ် ၵုတ်းၸၢႆးမူး၊ ၸၢႆးသၢၼ်လွႆ တီႈၼိူဝ်လွႆ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ တိၼ်ထၢတ်ႈ (လၵ်းတႅင်ႇ) ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းႁႅင်ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။
ဝၼ်းထိ 24/12/2011 ၽွင်းယၢမ်း 9:00 မူင်း၊ လုၵ်ႈမေးပီႈၼွင်ႉ ဢိၵ်ႇ ၸုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႄႈဢူၺ်းၵေႃႉ လုၵ်ႉၼွင်ႉ ပွင်ႈပၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်ထွမ်ႇလိၵ်ႈၾင်းထမ်းယဝ်ႉ ႁူမ်ႈႁႅၼ်းတၢၼ်းႁဵတ်းတၢင်းလီၵုသူလ် ယၢတ်ႇၼမ်ႉၶႂမ်ႈတဝ်ႈ ယိူင်းၸူး ထိုင်ဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) တီႈဝတ်ႉဝဵင်းဢိၼ်း ၾၢႆႇၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈတိၼ်ထၢတ်ႈ(ဝၢၼ်ႈလၵ်း တႅင်ႇ) ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ၊ မီးလုၵ်ႈမေးပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈလႄႈဢူၺ်းၵေႃႉ ဢူၺ်းသႄႈ ဢိၵ်ႇတင်းၵူၼ်းထဝ်ႈၸၢႆးယိင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢၵ်ႇပၢႆ။
ဝၢႆးသေထွမ်ႇလိၵ်ႈၾင်းထမ်း ႁပ်ႉသိလ်ႁူမ်ႈတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉ ၵၢပ်ႈသွမ်းသင်ၶၸဝ်ႈသေလဵင်ႉလူၶႅၵ်ႇ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုသူလ် တၢင်းလီၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။ ထိုင်မႃးၶၢဝ်းယမ်း 12.30 မူင်း လုၵ်ႈမေးဢွၼ်ၼမ်းဢဝ်ဢုမ်ၽွင်လုပ်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတီႈၼိူဝ် လွႆၾၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈ တိၼ်ထၢတ်ႈသေ တၢၼ်းၽႃႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉၾူၼ်တီႈၼႃႈၶုမ်ၵုတ်းၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) ယဝ်ႉ သိုပ်ႇတၢၼ်းၽႃႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉၾူၼ် တီႈၶုမ်ၵုတ်းၸၢႆးမူးလႄႈၸၢႆးသၼ်လွႆ ႁူမ်ႈတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉ ဢဝ်ဢုမ်ၽွင် လုပ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ (ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ) သႂ်ႇၶဝ်ႈ ၼႂ်းၵူင်ၶုမ်ၵုတ်း မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ဝၢႆႇသွင်မူင်းၶိုင်ႈသေဢိုတ်းႁပ်း။
ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ-သူမ်ႈၶူမ်ႁိုၼ်း-သႅင်ၶဝ်ႈႁႅင်ႈ) ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈ 07/11/1952 တီႈဝၢၼ်ႈမင်းသႅင်၊ ဢိူင်ႇမင်းသႅင်၊ မိူင်းမင်းလိူၼ်း (ဝၼ်းဢွၵ်ႇၶူင်း) ယၢမ်းလဵဝ်မီးၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႉ။ ပေႃႈၸိုဝ်ႈ လုင်းမၼ်ႈမူးလိင်ႇ၊ မႄႈၸိုဝ်ႈၼၢႆးလွႆၽွင်။ မီးပီႈၼွင်ႉ ႁူမ်ႈတွင်ႉ 9 ၵေႃႉ (ၵေႃႉထိ 3) ။ ၼႃႈႁိူၼ်း ၼၢင်းလွၼ်ႉယိုၼ်း (ၼၢင်းလႃႉယဵၼ်ႇ) မိူင်းၼၢႆး မီးလုၵ်ႈလၢင်းႁူမ်ႈၵၼ် 4 ၵေႃႉ။
1972 ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တီႈလုမ်းႁူမ်ႈသၢင်ႈ (သမဝႃႇယမ) တၢင်ႉယၢၼ်း။ 1973 ႁူမ်ႈလူၺ်ႈၸၢႆးသၢႆမၢဝ်းဢတ်းဢွၵ်ႇ ၶႅပ်းၵႂၢမ်း “လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်” ၵႂၢမ်းတႆးပၢၼ်မႂ်ႇဢၼ်လိုဝ်းလင် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။ 1974ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸွမ်းတပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (SSA) ၼႂ်းႁွင်ႈ ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပႃႈတႂ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ (ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ) ။ 1978ၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ “လိူတ်ႈႁၢၼ်ၼွင်းၶူင်း”။ 1981 ၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ “ပိုတ်ႇပၢင်ႇ”။ 1983 ၶဝ်ႈပႃးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ “တပ်ႉသိုၵ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး (SURA)။ ၶပ်းၶိုင်ၽိမ်းဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ “ၸိူင်းလႅဝ်း” လႄႈ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ “ၵွၼ်းၶေႃ” ။
1984 ဝၢႆးၵေႃႇတင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ “ၶွင်ႇသီႇမႄးပွင်ၸိုင်ႈတႆး” (SSRC) ယဝ်ႉ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈ ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ၊ ၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉ “ၸိူင်းလႅဝ်း”လႄႈ လိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ “ၵွၼ်းၶေႃ” ပႃႈတႂ်ႈ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၵုမ်းၸတ်း။ 1996 ႁူမ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ “ၸုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ” ပဵၼ်ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းႁင်းၶေႃ၊ တႅမ်ႈၾၢၵ်ႇတၢင်တူဝ်သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်း မိူင်း။


text:
သိုၵ်းဝႃႉ လုၵ်ႉတၢင်းဢွၵ်ႇၶူင်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင်ပွတ်းတူၵ်းၶူင်း ၶုတ်းၶမ်းပွတ်းႁူဝ်ပၼ်ႇႁူဝ်ၶဵၼ်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း သိုၵ်းတႆး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် သွင်ၾၢႆႇတိုၵ်ႉ ဝႅတ်ႉလွမ်ႉၵၼ် ငႃၵၼ်ဝႆႉယူႇ။
လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလမ်း လုၵ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးမုင်ႈၼႃႈၸူးမိူင်းၶၢင်
လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈ 60 လမ်း၊ လုၵ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ မုင်ႈၼႃႈၵႂႃႇၸူးတၢင်း လႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶၢင်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လုၵ်ႉတၢင်းၶူဝ်လမ်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းၵႃလိ-ၵုၼ်ႁဵင် ၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလမ်း။
သိုၵ်းတႆးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵေးသီး
သိုၵ်းတႆး တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ သွင်ၾၢႆႇတိူဝ်ႉ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းၼင်ႇၵၼ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ တၢင်းၵျွၵ်ႉမႄးၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထွၼ်တႃႈသၢမ်ပူး ပၵ်းတပ်ႉၵိပ်ႈဝႆႉသွင်ၾၢႆႇ
တီႈတႃႈသၢမ်ပူး ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပၵ်းတပ်ႉယူႇ၊ ပၵ်းတီႈၼိူဝ်ၵွင်း ၾၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇလႄႈ တၢင်းတူၵ်း၊ ၵိပ်ႈႁိပ်ႇဝႆႉသွင်ၾၢႆႇ။
သိုၵ်းတႆးငိူင်ႉထွၼ်တပ်ႉတႃႈသၢမ်ပူး ၸေႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ
ဢိင်ၼိူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈပၵ်းႁႅင်းသိုၵ်းၸွမ်းသၼ်လွႆ၊ တီႈလမ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်းသေ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ငိူင်ႉထွၼ်/ထွႆ တပ်ႉပၢင်သဝ်းတႃႈသၢမ်ပူး ပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူၺ်ႈသဵင်ၵွင်ႈဢမ်ႇတႅၵ်ႇ။
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်
- သိုၵ်းတႆးဢမ်ႇဝၢင်းၸႂ် လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတူင်ႉၼိုင် ပွတ်းမိူင်းသူႈ
- ၶၢဝ်းတၢင်းသီႇပီ ႁႅင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၼမ်မႃးၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်
- ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ယႃႇလႆႈဝၢႆႇပၢၵ်ႇၵွင်ႈယိုဝ်း ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းႁူမ်ႈတုမ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး
- ပၢင်တိုၵ်းၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ
Page 5 of 106


text:
ၼၢင်းၶမ်းၶိၼ်ႇ မေးၸၢႆးဢၢႆႈဝုၼ်း ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း ၵႂႃႇၽႃႇတတ်းပိူဝ်ႈ တႃႇၵိူတ်ႇလဵင်ႉလုၵ်ႈ တီႈႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းလႄႈ လႆႈထုၵ်ႇမေႃယႃမၢၼ်ႈ တေႃႇၶိၼ်ႇဢူင်းၵျီႇတင်း ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊဢူးယႄးမျိၼ်ႉ ၽႃႇတတ်းၵိူတ်ႇလုၵ်ႈ၊ ဝၢႆးမႃးသဵင်ႈၸႂ် တင်းမႄႈ တင်းလုၵ်ႈ- လႅင်ႇၶၢဝ်ႇပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
သင်ဢမ်ႇယူတ်းယႃၶိုတ်းတၼ်း-ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈၸၢင်ႈပဵၼ်တႃမွတ်ႇလႆႈ
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ ၽူႈၼမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိၺွပ်းၵုမ်းၶင်ၶွၵ်ႈ 106 ပီ တီႈၶွၵ်ႈ ၶမ်းတီး တိူင်းၸၵႅင်းၼၼ်ႉ လႆႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်တႃ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေတႃႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မၢၼ်ႈ ၾၢႆႇၵုမ်းၶွၵ်ႈ ဢမ်ႇယူတ်းယႃ ပၼ်သင်- တၢင်းႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈတီႈႁူင်းပွႆႇသဵင် DVB မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 01/04/10 ။
Page 4 of 4


text:
(1) ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၵိၼ်ပၼ်ၵူၺ်ႈ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇပၢႆးယူႇလီ (New England) လၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈတၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇမွၵ်ႈ (40%) ၼႆယဝ်ႉ။
(2) ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ထၢတ်ႈၵလူးၵုတ်ႉ၊ ၽလႅၵ်ႉတူတ်ႉသ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ၵေႃႉဢၼ်ၵိၼ် ပၼ်ၵူၺ်ႈၼၼ်ႉ ႁႅင်းၸၢင်ႈၶၢမ်ႇတူဝ်လူင်ၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၶႅင်လႅင်းယူႇသေႇသေႇၼႆယဝ်ႉ။
(3) ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ (Aminoacid) ဢၼ်ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် (Serotonin) ၼၼ်ႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ထႅင်ႈႁႅင်းဢွၵ်း ဢေႃလႅတ်းသႅဝ်း၊ ထၢတ်ႈၸႂ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
(4) ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ထၢတ်ႈလၢႆလၢႆပိူင်လႄႈ ပေႃးၵိၼ်ယဝ်ႉ ၽူႈၵေႃႉဢၼ်တွင်ႉပိၵ်ႉ၊ တွင်ႉယိုင်ႈဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ သင်ၵိၼ်ပၼ်ၵူၺ်ႈၼႆၸိုင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉၵႂႃႇပၼ်ၽဵင်ႇၽဵၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
(5) ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼႆႉ ဢိင်ပိုင်ႈလူၺ်ႈထၢတ်ႈဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းမၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဢႃႇႁႃႇရ ၼႂ်းၶူင်းတွင်ႉႁဝ်း လႅဝ်လီၼႆယဝ်ႉ။
(6) ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼႆႉ မၼ်းတေၶဝ်ႈပႃးထၢတ်ႈလဵၵ်းဝႆႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ ၽူႈၵေႃႉဢၼ်လိူတ်ႈဢေႇ (လိူတ်ႈယွမ်း) ဝႆႉယူႇသေႇသေႇ ၼၼ်ႉ သင်ၵိၼ်ပၼ်ၵူၺ်ႈၼႆၸိုင် လိူတ်ႈတေလီၶိုၼ်ႈမႃးၼႆယဝ်ႉ။
(7) ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢသၢၵ်ႈ (ဢႃႇယု) ယႂ်ႇမႃးသေ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ (Macular) ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆတႃၸႅင်ႈၼၼ်ႉ ယူပ်ႈယွမ်းလူင်းလႄႈ ပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ်တႃၽိူဝ်ႈ၊ တႃမူဝ်း (Age related macular degeneration) ဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ၊ ၵူၺ်ႈၼႆႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ်လႆႈသၢႆတႃလႅင်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇ (36%) ၼႆယဝ်ႉ။
(8) ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈၶဝ်ႈပႃးဝႆႉထၢတ်ႈပူဝ်ႇတၵ်ႉသီႇယမ်ႇၼမ်ၼမ်သေ ထၢတ်ႈသူဝ်ႇတီႇယမ်ႇသမ်ႉၶဝ်ႈပႃးဝႆႉဢေႇတႄႉ တႄႉလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆႁႄႉၵင်ႈပၼ်လႆႈတႃႇႁႂ်ႈ တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။
(9) ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼႆႉ မၼ်းတေၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ Fructooligosaccharide ၼႆၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢႃႇႁႃႇရၼႂ်းတွင်ႉလႅဝ်လီလႄႈ ၼႂ်းတူဝ်လူင်ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ ၵႅၼ်ႇၶႅင်မီးႁႅင်းလီၼႆယဝ်ႉ။
(10) Antacid ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၼႂ်းၵူၺ်ႈၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းပဵၼ်ဢူၵ်းလိူတ်ႇမႆႈၼၼ်ႉ ႁၢႆၶႅၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
(11) ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၵိၼ်ပၼ်ၵူၺ်ႈၵူႈဝၼ်းၽဵင်ႇၽဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်လႆႈတႃႇတေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလီႉ၊ မၢၵ်ႇၵႅဝ်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
(12) ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼႆႉ မၼ်းတေၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ (Vatamin.B.6 Vitamin. B . 12 ) သေ ၵွပ်ႈထၢတ်ႈပူဝ်ႇတၵ်ႉသီႇယမ်ႇလႄႈ မႅၵ်ႉၵၼီႇသီႇယမ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေယဝ်ႉ ၸၢင်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ်လႆႈတၢင်းပဵၼ် ၽူႈၵေႃႉဢၼ်ၸင်ႇႁႃတိုတ်းလႅၼ်းယႃႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼႆႉၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပႆႇႁူႉႁၼ်ၺႃးယင်းမီးထႅင်ႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼႆၶတ်းၸႂ်ၵိၼ်ပၼ်ၵူၺ်ႈ ၵူႈဝၼ်းတႃႉ။


text:
ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်းမိူင်းလုသုမ်းၼမ်၊ ၵူၼ်းတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးၵူၼ်းထူပ်းၽေးႁၢမ်းႁႅၵ်းႁိူၼ်းယေးၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။
ၾူၼ်တူၵ်းႁႃယႂ်ႇပွတ်းၵူတ်ႉၶၢႆ သၢင်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်ဢွၵ်ႇတၢင်း
ၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇႁႃႇလူင် လွႆၵူၼ်ႇ၊ တူၼ်ႈမႆႉလူမ်ႉ၊ ၼမ်ႉၼွင်းႁႅင်း ပွတ်းၵူတ်ႉၶၢႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၶၢတ်ႇ၊ လူတ်ႉၵႃးၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်လႆႈၵိုတ်းႁႅမ်းတၢင်း။
ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်ၵူဝ်မႆႉဝူဝ်ႇမူၺ်ႉႁၢမ်း ယွၼ်ႉၶႄႇၵဵပ်းသိုဝ်ႉၼေႃႇ
ၶၢဝ်းၼေႃႇဢွၵ်ႇပီၼႆႉပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶႄႇ ၵူၼ်းမီးငိုၼ်းၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈထုင်ႉလႃႈသဵဝ်ႈ ၵဵပ်းသိုဝ်ႉၼေႃႇၵူႈ သႅၼ်းသႅၼ်း၊ သူင်ႇၶဝ်ႈၶၢႆၼႂ်းမိူင်းၶႄႇလႄႈ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်ပႃႇမႆႉ/မႆႉဝူဝ်ႇမူၺ်ႉႁၢမ်း။
ၵူၼ်းမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လိူတ်ႇမႆႈယွၼ်ႉ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶုတ်းႁႄႈ ပွႆႇၼမ်ႉၶေႊမီႊ
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းထူပ်း တၢင်းလိူတ်ႇမႆႈ ယွၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းႁႄႈလၢႆလၢႆဢၼ် ၸိူဝ်းႁႃၶုတ်းၶမ်းၶၢဝ်/လိူင် ပွႆႇၼမ်ႉၶီႈလူဝ်ႉလူင်းၸူး မႄႈၼမ်ႉ၊ လႆႈၶဝ်တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး။
ၼမ်ႉထူမ်ႈလၢႆတီႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးမၢင်တီႈ ယွၼ်ႉၼမ်ႉမိုဝ်းၵူၼ်း
မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းသေ ၼမ်ႉၼွင်း ထူမ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးလၢႆၸႄႈဝဵင်း၊ တီႈလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈၵွင်းမူးယၢၼ်ႇ တၢႆးဢွင်ႇ လႄႈၵမ်ႈၽွင်ႈၶႂၢၵ်ႈႁူဝ်ႉႁိူၼ်းထူမ်မႄႈၼမ်ႉ။
More Articles...
Page 8 of 16


text:
1.တုင်းထွမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈပူင်ၶေႃႈသင်ႇတႅတ်ႈ ၼႅတ်ႈ။ တုင်းထွမ်ႇ ႁဵတ်း ၸွမ်းလႅတ်းသႅဝ်းၽႂ်းၽၢႆ။
2. ႁၵ်ႉႁူမ်ၼပ်ႉယမ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်။
တၢင်းတိုဝ်းၵမ် 10 ပိူင်ဝႆႉတေႃႇမူႇၸုမ်းၸၼ်ႉပႃႈၼိူဝ်
1.တုင်းထွမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈပူင်ၶေႃႈသင်ႇတႅတ်ႈ ၼႅတ်ႈ။ တုင်းထွမ်ႇ ႁဵတ်း ၸွမ်းလႅတ်းသႅဝ်းၽႂ်းၽၢႆ။
ထဝ်ႈတၢႆၼမ်လၢႆ- ဢမ်ႇတၼ်းႁၼ်လႆႈမိူင်း
ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိူဝ်းယႂ်ႇၵႄႇထဝ်ႈဢမ်ႇတၼ်းထူပ်းႁၼ်လႆႈဝၢၼ်ႈလႆႈမိူင်းသေ တၢႆၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်း ၵေႃႈၼမ်ၼႃႇ။ ၵူႈပွၵ်ႈမိူဝ်ႈ 40-50 ပီပူၼ်ႉမႃးၽူႈဢွၼ် ႁူဝ်ၵမ်ႈ ၽွင်ႈပၼ်ႁႅင်းၸႂ် - ထႅင်ႈ 5 ပီ ထိုင် 10 ပီ မိူင်းတႆး ၵွၼ်းၶေႃၼႄႉၼွၼ်း -ဝႃႈၼႆသေႁိုင်ၼၢၼ်း မႃးတိၵ်းတိၵ်း။ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်(ၵႂၢမ်းၾၼ်) တၢင်းမုင်ႈမွင်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇပေႃးပူၵ်း တင်ႈ SSA, SNA (သိုၵ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး- ၵဵင်းတုင် ၸုမ်းၸဝ်ႈငႃးၶမ်း)၊ SURA တႅၵ်ႇယဝ်ႉႁွမ်း -ႁွမ်းယဝ်ႉတႅၵ်ႇ - ၸုမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်၊ ၸုပ်ႈသိုပ်ႇၸုပ်ႈ။
ၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း
တင်း 3 ၶေႃႈၼႆႉ လီလႆႈထတ်းသၢင်ႁူႉၸႅင်ႈလႅင်း ႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈၸႅင်ႈလႅင်း လႄႈ လီလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၸႅင်ႈလႅင်း။ ပေႃးတေပိုတ်ႇၼႄႁႂ်ႈ တႅၵ်ႇလႅင်း- တေလႆႈႁူႉတူဝ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလဵၼ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢီႈသင် ?
ၽူႈႁူႉႁၼ် - လီၸုင်ၸၼ် ၸိူဝ်းတိုၵ်ႉတၼ်
ၵဝ်ၶႃႈပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းယၢမ်ႈၵိၼ် ယၢမ်ႈထၢမ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းသိပ်းသၢဝ်းပီ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မီးတူဝ်ထူပ်း လႆႈႁူပ်ႉလႆႈၺႃးၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႂ်းထိူၼ်ႇလၢႆမူႇလၢႆ ၸုမ်းလၢႆၸုပ်ႈလၢႆပၢၼ်။
တႆးလႄႈပိူၼ်ႈ - ငိူၼ်ႈလၢႆးဢၼ်ယၢၼ်ႁၢင်ႇ
"ၵဝ်ၶႃႈယၢမ်ႈႁဵၼ်းႁူႉလွင်ႈတႆးၸဵမ်မိူဝ်ႈဢႃႇယု 10 ၶူပ်ႇပၢႆ။ ယၢမ်ႈဝူၼ်ႉလွင်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃ။ ယၢမ်ႈၾၼ်တႃႇႁႂ်ႈမီး ႁေႃၶမ်းတႆး။ ၽိူဝ်ႇၽႅဝ်ၵဵင်းမႂ်ႇ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းႁူႉၸၵ်းလုင်းငိူၼ်ႈၾႃႉ၊ ၸဝ်ႈၸၢင်ႉယွင်ႁူၺ်ႈၶဝ်။ တင်ႈတႄႇဢႃႇယု 20-30 မႃးတေႃႇ 60 ပၢႆၼႆႉ ႁူႉႁၼ်ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၸုမ်းတႆး လွင်ႈတႆးၽွင်ႈ။ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇၼမ်။ ယၢမ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ပွႆးၶူးမေႃတီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်။ ပေႃးပဵၼ်ပွႆးတႆး-ၵူၼ်းတူၺ်းထွမ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇမီးၼမ်။ ၵူၼ်းတူၺ်း ၸၢတ်ႈသႅင်းတႆး မီးဢိတ်းဢွၼ်ႇ။"
More Articles...
Page 1 of 3


text:
News
ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ႁူဝ်မိူင်း ငႅၼ်းၶေႃးပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ယဝ်ႉဢဝ်လူတ်ႉလူင်ၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းလူင်းတႂ်ႈလွႆသုင်
- Details
- Created on 24 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ႁူဝ်မိူင်း ၸိၼႄးၸဝ်ႈလူတ်ႉလူင် ၸိုဝ်ႈလုင်းဢုင်း ဢၼ်တေႃႉတၢင်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉၵိၼ် ဝႃႈဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်သိုၵ်းထိူၼ်ႇၼႆသေ ဢဝ်မိုဝ်းငႅၼ်းၶေႃးတိၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉလုင်းဢုင်း ဢီးလူတ်ႉလူင်လုင်းဢုင်း တူၵ်းလူင်းတႂ်ႈၵူၼ်ႈလွႆသုင် ဢဝ်သေႃးလူတ်ႉထိုမ်ႈပႅတ်ႈပႃး ၼႂ်းယုမ်း။
NLD ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ လုင်းၸၢႆးၸၢမ်ႇထုၼ်း ထုၵ်ႇႁႅမ်တၢႆ
- Details
- Created on 24 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ လုင်းၸၢႆးၸၢမ်ႇထုၼ်း ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၶဝ် တေဢမ်ႇၸီႉၼႄးၸုမ်းၽႂ်လႂ် ပေႃးပႆႇလႆႈ လၵ်းထၢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ။
ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ သၢၼ်ၶတ်း NGOs, INGOs တေလူင်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်း
- Details
- Created on 23 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိူဝ်ႈတႃႇတေပူၵ်းပွင် ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းတွၼ်ႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသျၢၼ်းသုၵျီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢမ်ႇႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၸုမ်း NGOs, INGOs ဢၼ်တေၵႂႃႇလူင်း ၸွႆႈထႅမ်ပူၵ်းပွင် ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ထူပ်းၽႄး တုၵ်ႉၶ တူၵ်းၵိၼ်း ယၢပ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆ လႄႈ လီႉသေႃး ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ယွၵ်ႇလႅၼ်ၵဵပ်းၵိၼ်ငိုၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဝီး
- Details
- Created on 22 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လုၵ်ႉႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵဝ်ႇ ၸၢဝ်းၶူိဝ်းလွႆ ႄလႈ လီႉေသႃး ၼႂ်းမိူင်းဝီး ယွၵ်ႇလႅၼ်ၵဵပ်းၵိၼ်ငုိၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမူိင်းဝီး ဝႃႈေတၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူၼ်းၽၢၼ် ၸူိဝ်းယူႇဝႆႉၸၼ်ႉသိပ်း၊ ၵူၺ်းေတႃႇမူိဝ်ႈလဵဝ် ငိုၼ်းဢၼ်ၵဵပ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ သၢဝ်းသႅၼ်ၼၼ်ႉ ပႆႇမီးလွင်ႈလူင်းၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်သင်၊ ၵဵပ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပွင်ႉၶင်းတင်းၼမ်ႄလႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ်။
More Articles...
- ၵႂၢမ်းယွမ်းတၢင်းၽိတ်း ၽွင်းလူင်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွမ်ႇမတီႇပႂ်ႉပႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈထႆး ၽိုၼ် 67/2557
- ၸၼ်ႉၶုၼ်သိုၵ်းလူင် လၵ်ႉပၢႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈမၢၵ်ႇလူင် တႅၵ်ႇၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လိူဝ်ႁႅင်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တေတင်ႈတပ်ႉမႂ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈၵူဝ်ႇတွင်ႇၼမ်ႉၸၢင်ႉ ယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉၸႂ်ၵႃႇမ
- ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸုမ်းပွင်ၵၼ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ


text:
ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ တီႈတပ်ႉပၢင်သဝ်းပလိၵ်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ယႃႉၶွၵ်ႈသေလႅၼ်ႈပၢႆႈတင်းမူတ်း 7 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ 3 ၵေႃႉ။
ၾႆးမႆႈသိမ်ႇဝတ်ႉၽြႃးၼမ်ႉႁူးမိူင်းပၼ်ႇ ၶူဝ်းၵဝ်ႇ လုသုမ်းၼမ်
ၾႆးၾႃႉသျွတ်ႉ ၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်၊ မႆႈသိမ်ႇဝတ်ႉၽြႃး ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူး မိူင်းပၼ်ႇ၊ ၽြႃးၵဝ်ႇ လိၵ်ႈၵဝ်ႇလိၵ်ႈမွၼ် လူႉသုမ်းၼမ်။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးပွတ်းႁွင်ႇၶိုၼ်ႈလွႆၶိူဝ်း မိူင်းၶိူဝ်း
ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၶိုၼ်ႈလွႆၶိူဝ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် မေႃႁၵ်ႉသႃသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်၊ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ၊ ပူၵ်းပွင်ပၢႆးယူႇလီ လႄႈငိူင်ႉဝႄႈၽေးၶဵၼ်လူင် ယႃႈမဝ်းၵမ်။
ၶူဝ်လဵၵ်းမႂ်ႇ ၼိူဝ်ၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၸၢင်ႉ ထုင်ႉပူင်း ပိုတ်ႇၸႂ်ႉၵၢၼ်
ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်သၢင်ႈၶူဝ်လဵၵ်းမႂ်ႇ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတၢမ်ၽၢၵ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ၸၢင်ႉ ဢိူင်ႇထုင်ႉပူင်းယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈပိုတ်ႇၶူဝ်မႂ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပဢူဝ်း မႃးပိုတ်ႇပၢင်ၵႅဝ်ႈၵႅတ်းမႆလၢႆႈ။
လူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်းတီႈၼမ်ႉၶမ်း ႁၢႆၵူႈဝၼ်း
ၼ်ႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ လူတ်ႉၶိူင်ႈသႅၼ်းလီ ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း တီႈဢေႇသုတ်း ၼိုင်ႈဝၼ်း ႁၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 2 လမ်း၊ ဢမ်ႇတိလႆႈ ၵူၼ်းလၵ်ႉ။
More Articles...
Page 1 of 91


text:
ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) တွပ်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ လွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ် တီႈၵဵင်းတုင်ဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းၽိတ်းၾၢႆႇမၢၼ်ႈ။
(သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ)။
မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ………… ဢၼ်ဝႃႈၸုမ်းလဵၵ်ႉၸုမ်းၼွႆႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၼ်ႁႃ၊ မၼ်းထုၵ်ႇလီ တူၺ်းဝႃႈ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း။ ပေႃးဢုပ်ႇတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ ဢုပ်ႇတႃႇမိူင်းတႆး၊ မိူင်းၶၢင် ဢမ်ႇပႃးၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သင်။ ပေႃးဝႃႈမိူင်းၶၢင်ပႆႇပႃး ပႆႇဢုပ်ႇလႆႈၼႆၸိုင် ဢၼ်ၼႆႉ ပႆႇၸႂ်ႈၵၢၼ်မိူင်း။ မူႇႁဝ်းမီးဝႆႉ ၸိူင်ႉၼႆ ႁဝ်းတေဢုပ်ႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁဝ်းႁႂ်ႈၶဝ်ႁူႉ၊ ပေႃးၶဝ်ၶႂ်ႈၶဝ်ႈပႃးမႃးၵေႃႈလႆႈ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶဝ်ႈပႃးၵေႃႈ ဢုပ်ႇႁင်းၵူၺ်း ၵေႃႈလႆႈ၊ မႃးႁၢမ်ႈႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ တႆးၵေႃႈဢမ်ႇတၢင်တူဝ် မိူင်းၶၢင်လႆႈ၊ ၶၢင်ၵေႃႈဢမ်ႇတၢင်တူဝ်မိူင်းတႆးလႆႈ။
ထၢမ်- လွင်ႈတီႈလုမ်းၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ တူၵ်းၸႂ်တူၵ်းၶေႃးၵၼ်ၼမ်၊ မီးၵူၼ်းထၢမ်ၼမ်ဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉ၊ ပိူၼ်ႈတေဢိုတ်းပႅတ်ႈယဝ်ႉႁႃႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးႁတ်းၵႂႃႇမႃး၊ လွင်ႈၼႆႉ သပ်းလႅင်းပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ- ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း မႃးႁူပ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၵဵင်းတုင်။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပေႃႇလသီႇ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်းတႂ်ႈၵူၺ်း၊ မၼ်းၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႂ်ႈယွၼ်းၼွမ်းတူတ်ႈ(တွင်းပၢၼ်ႇ)။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းယုမ်ႇယမ်မၼ်ႈၸႂ်၊ ပၼ်ႁႃလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းယႂ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းလွင်ႈၽိတ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵပ်းသၢၼ်။ ၶဝ်ထၢင်ႇ ၽိတ်းထၢင်ႇပိူင်ႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ တေလႆႈၵပ်းသၢၼ်ၵွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းၶဝ်ႈတြႃးယဝ်ႉ။
တႃႇႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၼႆႉမၼ်းပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်ယဝ်ႉ၊ ၶဝ်ၵေႃႈတေဢမ်ႇႁဵတ်း။ သင်ဝႃႈၶဝ် ႁဵတ်းၶိုၼ်ႈမႃးၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်၊ ပေႃးၶဝ်ဢမ်ႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်ၸွမ်းၵၼ်ၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းမၼ်ႈၸႂ်၊ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈ တိတ်းတၢမ်ၸွမ်းၶၢဝ်ႇ၊ ႁဝ်းၶႅၼ်းလီလႆႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ် သၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၵၼ်ထႅင်ႈ၊ ႁဝ်းၶႅၼ်းထုၵ်ႇၶဝ်ႈႁႃၵၼ်ထႅင်ႈ။ ပိူၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ပိုဝ်ႈမႃး ႁဝ်းတူၵ်းၸႂ်ၵေႃႈ မိူၼ်ၵူၼ်းၵူဝ်ၽဵတ်ႇၵူၺ်း၊ ပေႃးၵူဝ်ၽဵတ်ႇၵေႃႈ ထုၵ်ႇၶီႈပိူၼ်ႈ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇထႅင်ႈ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈတွၼ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး)။ (ထၢမ်-တွပ်ႇ)


text:
General News
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ ႁိမ်ဢဝ်ၶိုၼ်းတီႈလိၼ် ၸိူဝ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်သိမ်းၵႂႃႇ
- Details
- Created on 17 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ ႁိမ်ဢဝ်ၶိုၼ်း တီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ဢၼ်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽူႈၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇ-9 (ထောက်လှမ်းရေး-9) သိမ်းဢဝ်ၵႂႃႇၼၼ်။
လုၵ်းႁဵၼ်းၼႅင်ႇၸျီးရီးယႃး ထုၵ်ႇၸုမ်းလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇ သိုၵ်းပူဝ်ႇၵူဝ်ႇႁႃႇရမ်ႇ ဢၼ်ႁိူင်းၵိူင်းသႃႇသၼႃႇ ဢိတ်ႉသလမ်း တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ 200ၵေႃႉပၢႆ
- Details
- Created on 17 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼႅင်ႇၸျီးရီးယႃး 200ၵေႃႉပၢႆ ထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႉႁိူၼ်ႇ ပူဝ်ႇၵူဝ်ႇႁႃႇရမ်ႇ ၺွပ်းၵႂႃႇသေ လွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈဝႃႈ တေဢဝ်ၵႂႃႇၶၢႆ ၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း မီးသဵင်တူၵ်းယွၼ်း တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တိူဝ်းႁႅင်း ၼင်ႇႁိူဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ တေလွတ်ႈၽေး သေ ႁွတ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း။
မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၵေႃႇမသျိၼ်ႇ တႃႇလိူၵ်ႈတင်းႁႃႁူဝ်ပဝ်ႈမႂ်ႇ
- Details
- Created on 17 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဝၼ်းထီႉ 11.5.2014 ၵေႃႇမတီႇမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၸိုင်ႈထႆး လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တႃႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ႁႃႁူဝ်ပဝ်ႈမႂ်ႇလႄႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၵေႃႇမသျိၼ်ႇ လိူၵ်ႈတင်ႈ (7)ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ တေဢမ်ႇလႆႈမီးၵၢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ၼမ်ႉၵူၼ်းတႆး
- Details
- Created on 12 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽွင်းလူင်ႁွင်ႈၵၢၼ် ၽၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႉ၊ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး လႄႈ ၼႂ်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ပၼ်ၶႂၢင်ႉၵဵပ်း သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆး ၼႂ်းတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ။
ၸေႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(2)
- Details
- Created on 12 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸေႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(2)လႄႈ ဢိၵ်ႇပႃးပၢင်ႁေႃးထမ်း လၢႆလၢႆလွင်ႈ တီႈဝတ်ႉၼမ်ႉၸဵတ်းလိၼ်း တူင်ႇဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
More Articles...
- ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း တီႈလိၼ် ၸိုင်ႈတႆး၊ယၢင်း လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ဝဵင်းၶူဝ်လမ်
- ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ ဝတ်ႉသုဝုၼ်ႇသီရီ ႁူင်းၶမ်း ၸေႈဝဵင်းၵေးသီး ယဝ်ႈတူဝ်ႈ
- ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထၶၢဝ်းမႆႈ ဝၢၼ်ႈထိူတ်ႉထႆး ၵဵင်းႁၢႆး ၸိုင်ႈထႆး
- ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းထႆး ယိင်လၵ်ႉသျိၼ်ႇၼႃႇဝတ်ႉ ထုၵ်ႇထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း တႃႇႁႃႈပီႊ
- ၼၢင်းယိင်းမိူင်းတႆးလၢႆလၢႆၵေႃႉ ႁူမ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈယိုၼ်ႈၸူး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး
- ၽေးသၽႃႇဝၶၢဝ်းၾူၼ် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတၢႆတင်းၼမ်
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီၺွပ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈSNLD ယဝ်ႉၶိုၼ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ႁႃလိူင်ႈၼႂ်းလုမ်းၵပ်းသၢၼ် RCSS ၵဵင်းတုင်
- တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်း NCCT ဢၼ်ၵိုတ်း 45ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇလူတ်းယွမ်းၶိုင်ႈၼိုင်ႈ
- UNFC ပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင် UPCC ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ်
- ဢိင်ႇသၼ်ႇႁႅင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇလၢႆတီႈ ဝတ်ႉ၊လင်ႁိူၼ်းလႄႈသဵၼ်ႈတၢင်း ၵူၼ်ႇပင်းၼမ်လၢႆ


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဝႃႉ UWSA ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ တီႈပၢင်သၢင်း။ ၵူတ်ႇထတ်းလူတ်ႉၵႃး ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး၊ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈလႆႈပၢၵ်ႇပၢႆ။
ၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈဝူင်ႈပၢႆမႃးၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပႃႇတီႇမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ/ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSP/ UWSA) တီႈငဝ်ႈငုၼ်းပၢင်သၢင်း ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းမိူင်း တီႈပၢင်သၢင်းၵူႈၸွၵ်ႉၵူႈယွမ်ႇ။ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်း ဢွၵ်ႇတၢင်းၵႂႃႇမႃး၊ လူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃး၊ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ တီႉၺွပ်းၵုမ်းဝႆႉၵူၼ်း 100 ပၢႆ။ လွင်ႈတၢင်းလႆႈတီႉၺွပ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ် ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ ဝၼ်းတီႈ 26/06/2014 တေမႃးၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇၼႂ်းပလိၵ်ႈဝႃႉၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈပၢင်သၢင်း လၢတ်ႈဝႃႈ-ဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၼႆႉ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈၵူၼ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းပၢင်သၢင်း၊ ၸဝ်ႈၵႃး၊ ၵူတ်ႇထတ်းယဵဝ်ႈ၊ ၵူတ်ႇထတ်းလူတ်ႉၵႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ၊ သွၵ်ႈလူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးဝႃႈလႆႈယႃႈၾိၼ်ႇယႃႈမႃႉၼႆၵေႃႈ တီႉၺွပ်းသေပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၸဝ်ႈၶွင်မၼ်း၊ ယၢမ်းလဵဝ် တီႉၺွပ်းဝႆႉၵူၼ်းပၢၵ်ႇပၢႆယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၺႃးတီႉၺွပ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းတူၵ်းၶူင်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ။ ဢၼ်လုၵ်ႉ တၢင်းၼမ်ႉတိုၵ်းလူင်းမႃး၊ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းပွၵ်ႉၶိုၼ်ႈ ၵႂႃႇၵေႃႈပႃးၽွင်ႈ။ ၸဝ်ႈၵႃးၵမ်ႈၼမ် ၸိူဝ်းဢၼ်ႁူႉ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းၵေႃႈ ငိူင်ႉသေၵႂႃႇ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၵႂႃႇၵေႃႈဢမ်ႇၵႂႃႇ၊ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပၢင်သၢင်း။ ယူႇလၢႆလၢႆၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈ ၺႃးတီႉ။ ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းပိုင်ႈဢိင်ယႃႈမဝ်းၵမ်လွၼ်ႉလွၼ်ႉလူး။ ၵူၼ်းဢၼ်ၺႃးတီႉၺွပ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈဢဝ်ငိုၼ်းၶႄႇ 2-3 မိုၼ်ႇယႂၼ် သေၵႂႃႇထၢႆႇ(ထုတ်ႇ)ဢဝ်တႄႉ ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းယူႇ၊ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၵႂႃႇထၢႆႇ ဢဝ်တႄႉ ဝႃႈတေတိုတ်းယႃႈပၼ်ၼႆသေ ဢဝ်ၵႂႃႇႁဵတ်းသူၼ်ယၢင်တင် (Rubber) - ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဝႃႉ တီႈပၢင်သၢင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈတီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈသူႇယႃႈၵူၺ်းပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း၊ လူတ်ႉၵႃး ဢၼ်ဢမ်ႇတိတ်းတူဝ်လိၵ်ႈ/ၶိူင်ႈမၢႆ (သတိၵ်ႇၵိူဝ်ႇ) ဢၼ်ဝႃႈ သႂ်ႇၶွၼ်ႇတီႈၸုမ်းဝႃႉယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႉၺွပ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လၢႆးသႂ်ႇၶွၼ်ႇလူတ်ႉၵႃးၼႆႉ မီး 6 လိူၼ်လႄႈ 1 ပီ၊ တႃႇ 6 လိူၼ် 600 ယႂၼ်။ တႃႇ 1 ပီ 1,200 ယႂၼ်။ (1,200 ယႂၼ် တူၵ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 192,000 ၵျၢတ်ႈ)။
ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁဝ်းၶႃႈယူႇသဝ်းၼႆႉ တၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလီ၊ မႄးသဵၼ်ႈတၢင်းၵေႃႈပဵၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵူၺ်း၊ ပေႃးဢမ်ႇသႂ်ႇၶွၼ်ႇသမ်ႉတီႉၺွပ်းလူတ်ႉၵႃးႁဝ်း။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇလီ ပဵၼ်။ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းဝႃႉမႄးပၼ်၊ လႆႈဢဝ်ႁႅင်းၵူၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေမႄးၵုမ်းၵူၺ်းၼင်ႇ ၵဝ်ႇ- ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸုမ်းဝႃႉ UWSA ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေသိုၵ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇသုတ်း ၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ မီးပႃးပီႇတုၸိတ်ႉ၊ သိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ တပ်ႉပလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸုမ်းဝႃႉၼႆႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်းၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းတႆး၊ ၶႂ်ႈၵေႃႇတင်ႈၸႄႈမိူင်းဝႃႉ ႁင်းၵူၺ်းသေ ယူႇတႂ်ႈငဝ်ႈ ငုၼ်းၼေႇပျီႇတေႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢမႄႇရိၵၼ်ႇဝႃႈ ၸုမ်းဝႃႉပဵၼ်ၸုမ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆသေ မီးၼႂ်း သဵၼ်ႈမၢႆလမ် (Blacklist) ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။


text:
တင်ႈတႄႇၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်/ႁၢင်လိူၼ်မေႇမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသူင်ႇ လူတ်ႉၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်း 10 လမ်းပၢႆ တင်းႁႅင်းသိုၵ်းလၢႆလမ်း ၽိူမ်ႉထႅမ်ဢိူမ်ႈၸူး ၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ UWSA ။ ၾၢႆႇဝႃႉပႆႇမီး ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသင်။
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းပၢင်ၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 56 ပီ
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၸတ်းပၢင်ၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 56 ပီ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး။ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈသူင်ႇၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်းၵႂႃႇဝႆႉ တၢင်းမၢၵ်ႇမၢင်ပိူဝ်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း
တိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇ သူင်ႇလူတ်ႉၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်း၊ ႁႅင်းသိုၵ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၵဵင်းတုင် မုင်ႈၼႃႈၸူးတၢင်းမၢၵ်ႇမၢင် ၾၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်း တိတ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ၊ ၾၢႆႇတူၵ်းၶူင်းတိတ်း ၼႃႈလိၼ်တႆး။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်းဢဝ်တပ်ႉတႆး မွပ်ႈပၼ်သိုၵ်းဝႃႉ
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်းယိုဝ်းႁုပ်ႈဢဝ်တပ်ႉပၢင်သဝ်း သိုၵ်းတႆး ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် 2 တပ်ႉ၊ ၽွင်းႁၢင်လိူၼ် မၢတ်ႉၶျ် ပူၼ်ႉမႃးသေ မွပ်ႈပၼ်သိုၵ်းဝႃႉ၊ သၢင်ႈပၼ်ႁႃၼႂ်းၵႄႈတႆးတင်းဝႃႉ။
ငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆးၸတ်း ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး 50 ပီ
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တေၸတ်းဝၼ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ပီၵွၼ်းၶမ်း (50 ပီ) တပ်ႉသိုၵ်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်း ဝၢၼ်ႈႁႆး၊ မီးတပ်ႉသိုၵ်းတႆး၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ဢိၵ်ႇတင်းၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
More Articles...
- သိုၵ်းတႆးႁိုၵ်ႉသႂ်ႇသိုၵ်းဝႃႉၶုတ်းၶမ်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း
- လူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလမ်း လုၵ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးမုင်ႈၼႃႈၸူးမိူင်းၶၢင်
- သိုၵ်းတႆးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵေးသီး
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈထွၼ်တႃႈသၢမ်ပူး ပၵ်းတပ်ႉၵိပ်ႈဝႆႉသွင်ၾၢႆႇ
- သိုၵ်းတႆးငိူင်ႉထွၼ်တပ်ႉတႃႈသၢမ်ပူး ၸေႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်
Page 4 of 106


text:
ၵူၼ်းၶၢႆၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၢင်ႇပွင်းၶဝ် တေႁၢင်ႈလီ၊ ၶၢႆၶၢတ်ႇလီၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတဝ်ႈၼမ်ႉပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉ ၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃး၊ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉထိုင်ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း။
ၸဝ်ႈၵႃႉတၢင်းၶၢႆ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈၶဝ် တေႁၢင်ႈလီ၊ ၶႅမ်ႉလီ၊ ၶႅင်လီ၊ သီမၼ်းလိူင်လီ/ လိူမ်ႈလီလႄႈ တေဢမ်ႇဢူၼ်ႈၵႂႃႇ၊ သမ်ႉဝႆႉႁိုင်လႆႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢဝ်တဝ်ႈၼမ်ႉ ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉ (တဝ်ႈၼမ်ႉၵိၼ်မူတ်းသႂ်) ၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃးပႃးၼႂ်း ၼမ်ႉမၼ်းမူၶူဝ်ႈၶၢင်ႇပွင်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးဢဝ်ၶူတ်ႇ/တဝ်ႈၼမ်ႉ ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃးႁဵတ်းၼၼ် သီၶၢင်ႇပွင်းတေႁိူဝ်ႈမႃး၊ ၼမ်ႉမၼ်းၵေႃႈ ၼၢၼ်းယွမ်း၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၶၢႆဢမ်ႇၶၢတ်ႇသဵင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈမႃးဢမ်ႇတၢပ်ႈလႆႈဢုၼ်ႇၶိုၼ်း / ၶူဝ်ႈၶိုၼ်း၊ ဢဝ်ၶၢႆလႆႈထႅင်ႈ၊ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်း ႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း- ပႃႈၼၢင်းလႃႉ ၵေႃႉဢၼ်ႁူႉၸၵ်းၵူၼ်း ႁဵတ်းၶၢႆၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈ သႂ်ႇလေႃးတဝ်ႈၼမ်ႉၵေႃႇ/ ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉလၢတ်ႈ။
ပႃႈၼၢင်းလႃႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ၶဝ်ဢမ်ႇဝူၼ်ႉထိုင်ပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းမိူင်း။ ၶဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတၢင်းၶၢႆၶဝ်ႁၢင်ႈလီ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းၶွပ်ႈလီ လိူင်လီ ၶႅင်လီ ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။ ႁဝ်းၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်တီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉႁႂ်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်၊ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ်၊ ႁႂ်ႈၶဝ်လူင်းၵူတ်ႇထတ်း တူၺ်းဝႃႈၼႂ်းမိူင်းၼမ်ႉၶမ်းႁဝ်းၼႆႉ တီႈပိူၼ်ႈၶၢႆၶၢင်ႇပွင်း ၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃးတဝ်ႈၼမ်ႉၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉ မီး ဢမ်ႇမီး- ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈဢၼ်ဢဝ်တဝ်ႈၼမ်ႉၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉၶူဝ်ႈလေႃးၶၢင်ႇပွင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈတီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း မိူင်းတႆးၵူၺ်း၊ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ မၼ်းတလေး (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈႁဵတ်းၼင်ႇၼႆသေ ယင်းပႃးၼႂ်းၸေႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇယူႇ- ၸၢႆးသႅင် ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၵေႃႉတိုၵ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
လၢႆးပိူဝ်ႈတႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းၶၢင်ႇပွင်း၊ လွင်ႈဝႃႈ ၸွင်ႇမၼ်းပႃးပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉႁႃႉ ဢမ်ႇပႃးၼႆႉ ဢဝ်ၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈၼၼ်ႉ မႃးၸႄႈၼမ်ႉဝႆႉ၊ ပေႃးႁိုင်မွၵ်ႈၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇၸိူမ်ႈ ဢမ်ႇၼႆႈ ဢမ်ႇယၢႆႈ၊ မၼ်းတိုၵ်ႉၶႅမ်ႉယူႇၼႆ တိုၼ်းပႃးတဝ်ႈၼမ်ႉပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉယဝ်ႉ- ၸၢႆးသႅင် သိုပ်ႇလၢတ်ႈ။
ပေႃးၵိၼ်ၺႃးၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈ ဢၼ်ၶူဝ်ႈလေႃးၵေႃႇတဝ်ႈၼမ်ႉပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉၼၼ်ႉၼႆ တေတွင်ႉၵပ်ႉ၊ တၢင်းၵိၼ်ဢမ်ႇယွႆႈ၊ ၶႂ်ႈႁၢၵ်ႈ၊ ပေႃးႁၢၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်းၵေႃႈ ပႃးတင်းပွတ်းၸၢၵ်ႇပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉၼၼ်ႉ ၊ ၸွမ်းၸိူဝ်းၼႂ်းၵူင်ၶေႃးၵေႃႈၶူမ်း၊ သႅပ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း ၵေႃႉၵိၼ်ၺႃးၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃး တဝ်ႈၼမ်ႉ ပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ၸဝ်ႈၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈ ဢၼ်ၶၢႆၸွမ်းၶၢင်ႈတၢင်း မီးမွၵ်ႈပၢၵ်ႇပၢႆ။ ၼွၵ်ႈၼိူဝ်သေၶၢင်ႇပွင်း ၶူဝ်ႈယဝ်ႉ ၶၢႆပႃးတၢင်းၵိၼ်လၢႆလၢႆပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇထူဝ်ႇၽူးၶူဝ်ႈ၊ ဢႃႇလူးၶူဝ်ႈ၊ ၵျႃႇၵူၺ်ႉ၊ ၼိူဝ်ႉၶူဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
သပ်ႉၶွမ်ႊမိတ်ႉတီႊ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ဢွၵ်ႇတွင်ႈတဵဝ်း လႄႈ သပ်းလႅင်းၼႄ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ႁဵတ်းသၢင်ႈၶွင် CSSU ၼႂ်းႁူၵ်းလိူၼ်ႁႅၵ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈၸုမ်းလႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ႁူႉၸွမ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 08 တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 28 ၼႂ်း လိူၼ်ၵျုၼ်ႊပီ 2014 ။
ၸဵမ်ၸဝ်ႈသင်ၶ(ၼႂ်းထႃၼဢူဝ်ဝႃတႃၸရိယၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ) ဢိၵ်ႇတင်း ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းသူင်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး၊ ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၊ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP ႁူမ်ႈတင်း ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႄႈၸုမ်းၼၢင်းယိင်းတႆး ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း CSSU ၼႂ်းလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း မႃးႁူမ်ႈထွမ်ႇငိၼ်း လႄႈပၼ်သတိ၊ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵၼ်တူဝ်ႈလၢႆဢွင်ႈတီႈ။
ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်သွင်ပႃႊတီႊတႆးလႄႈ သွင်တပ်ႉသိုၵ်းတႆး တင်းတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းတႆး CBOs ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈၸႂ်ၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်းၼႂ်းပီ 2013 ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း မိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ တမ်းဝၢင်းဝႆႉတၢင်းဢဵၼ်းဢၢၼ်း လၵ်း ၵၢၼ် သွင်ေၶႃႈ- 1- ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈၵမ်ၸႃတႃ (ၵမ်ၵျမ်ႇ မႃႇၸိုင်ႈတႆး) 2- ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းလၵ်းပိူင်ၵၢၼ်မိူင်း political frame-work တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း (ၸိုင်ႈတႆးၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ) ။
ၵၢၼ်သပ်းလႅင်းၼႃႈၵၢၼ် CSSU တီႈၵူၼ်းမိူင်းၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ယင်ႇၵၢင်ၸႂ် ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း CSSU လႄႈ ၽူႈသူင်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ၊ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ် (ၼၵ်ႉဝိၸ်ႉၸႃးၵၢၼ်) ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ယင်းပႆႇလႆႈၵၢင်ၸႂ်လႄႈတၢင်းႁၼ်ထိုင်တူဝ်ႈတင်းမိူင်း/ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈယႃႇ လႆႈဝႃႈပဵင်းပေႃး တွၼ်ႈတႃႇ တေဢဝ်ပဵၼ်ၶေႃႈမုလ်း ၼႂ်းၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈလွၵ်းၸုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း ၶွင်ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU ၼႂ်းၶၢဝ်းၼႃႈယူႇၼႆ ၼိုင်ႈၼႂ်းႁူၵ်းၵူၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းသပ်းၶွမ်ႊမိတ်ႉတီႊ လၢတ်ႈၼႄလႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။


text:
ၼႂ်းပီၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ 2014 - 2015 ဢၼ်တတ်းမၵ်းဝႆႉ လႄႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင် ၽူႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်ၶူးသွၼ်ၸၢႆး/ယိင်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။
ၽူႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶူး ၸၢႆး/ယိင်း တင်းလၢႆ တၵ်းလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ၽူႈသွပ်ႇၽၢၼ်ႇၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး Ph.D တၵ်းမီးဢႃယု 40 လူင်းတႂ်ႈ ။ ၸုမ်ႈၶူး MA/ M.Sc ဢႃယု 35 လူင်းတႂ်ႈ ။ ၸုမ်ႈၶူး B.A/ B.Sc ဢႃယု 30 လူင်းတႂ်ႈ လႄႈၽူႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းထိုင်ၸၼ်ႉၸွမ် ဢိၵ်ႇ ၽူႈသွပ်ႇၽၢၼ်ႇၶၢမ်ႈပူၼ်ႉၸၼ်ႉၵဝ်ႈ တၵ်းတေလႆႈမီး ဢႃယု တႅမ်ႇသေ 25 ပီ ။
ၸၢႆး/ယိင်း ၽူႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၸၼ်ႉငဝ်ႈ တၵ်းတေလႆႈသွပ်ႇၽၢၼ်ႇၶၢမ်ႈပူၼ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်းၾိုၵ်း သွၼ် ပဵၼ်ၶူးမႃးၸင်ႇ တေႁပ်ႉမၵ်းမၼ်ႈၶဝ်ႈပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ႄလႈ တၵ်းတေဢမ်ႇလိူၵ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်း ပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး တၵ်းၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လႆႈၵူႈတီႈ ။
ၽူႈၶႂ်ႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈပဵၼ်ၶူးသွၼ် ႁႂ်ႈလဝ်ႈယိုၼ်ႈတီႈလုမ်းၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ၺႃၸႄႈဝဵင်း တႄႇဢဝ်ပၢႆးၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 22/04/2014 ႁူမ်ႈတင်းၽိုၼ်မၢႆၵမ်ႉၵႅမ် တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 02/05/2014 လိုၼ်းသုတ်း။ ဢမ်ႇဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လဝ်ႈယိုၼ်ႈၶဝ်ႈသွပ်ႇတီႈလုမ်းၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ၺႃၸႄႈဝဵင်းလႂ်ၵေႃႈလီ - ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 06/05/2014 သမ်ႉ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵုမ်းၵမ်ပၢႆးပၺ်ၺႃလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး တေသွပ်ႇတၢင်းႁူႉ တၢင်းႁၼ် ၽႃသႃ ဢင်းၵိတ်း ၊ ပၢႆးၼပ်ႉ ႄလႈ တေသွပ်ႇၶေႃႈထၢမ် 1 ၸူဝ်ႈမူင်း တီႈလုမ်း ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ၺႃၸႄႈဝဵင်း။
ဝၼ်းတီႈ 10/05/2014 တေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၽူႈသွပ်ႇၽၢၼ်ႇၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ။ ဝၼ်းတီႈ 15/05/2014 ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သွပ်ႇဝႆႉ တီႈလုမ်းၾၢႆႇပၺ်ၺႃၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉတေႁွင်ႉထူပ်းတူဝ်သေတႆႇထၢမ်ထတ်းထွင်။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၵဵဝ်ႇၵပ်းႁူဝ်ယွႆႈႁူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ၸွပ်ႇႁႃတွင်ႈထၢမ်လႆႈတီႈ လုမ်းၾၢႆႇပၺ်ၺႃ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵဵင်းတုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ - ၼႆယဝ်ႉ။


text: မိူင်းတႆး (SHAN STATE) ၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 62ႇ500 လၵ်းပၢႆ ပၼ်ႇမူၼ်း။ (တၢင်းၵႂၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉပႆႇၼပ်ႉသွၼ်ႇ ပႃးၽႅၼ်ႇလိၼ် မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တင်းသဵင်ႈ။ ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးၼႂ်းၵႄႈ သဵၼ်ႈလတ်ႊ တီႇတုတ်ႉပွတ်းႁွင်ႇမၢႆ 19 ၻီႊၷရီႊ 20 မီႊလီႊမီႊတိူဝ်ႊ လႄႈ 24 ၻီႊၷရီႊ 9 မီႊလီႊမီႊတိူဝ်ႊ။ မီးၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈ လွင်ႊ ၵျီႊတုတ်ႉပွတ်းဢွၵ်ႇမၢႆ 96 ၻီႊၷရီႊ 13 မဵတ်ႉလႄႈ 101 ၻီႊၷရီႊ 9 မီႊလီႊမီႊတိူဝ်ႊ။ တၢင်းႁွင်ႇ မီးမိူင်းၶၢင်၊ၸဵင်ႇႁွင်ႇ ဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီးမိူင်းၶႄႇ (ထုင်ႉမိူင်းယုၼ်ၼၢၼ်)၊ တၢင်းဢွၵ်ႇ မီးမိူင်းလၢဝ်း၊ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီးမိူင်းထႆး၊ တၢင်းၸၢၼ်းမီးယၢင်းလႅင်(မိူင်းၵယႃး) တၢင်းတူၵ်း မီးတိူင်းမၼ်းတလေးလႄႈတိူင်းပၵူဝ်း(ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ)။


text:
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 3.2.2014 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 1:00 မူင်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉလွႆတဢၢင်းတီႈၼမ်ႉၶမ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပႆၶဝ်ႈဝဵင်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ မိူဝ်ႈတႄႇၼၼ်ႉ ဝႃႈတေ တႄႇလုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈငွၼ်ႈဢိၼ်ႇသေပႆၼႄၵၢင်ၸႂ် ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ႁႂ်ႈတေႃႇပေႃးႁွတ်ႈထိုင် ပွၵ်ႈမၢၼ်ႈၶမ်းၵႂႃႇသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ဢဝ်ၶွင်လဵၵ်းႁေႉဝႆႉလႄႈ ၶိုၼ်းၸႂ်ႉပႆၵႂႃႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းၵိဝ်ႇလတ်းပွၵ်ႉမူဝ်ၶမ်း လႄႈ ပွၵ်ႈၵွင်းၼွင်မူဝ်ၵႂႃႇ ၶိုၼ်းၸႂ်ႉပႆၵႂႃႇၸူးတီႈၵျႃးၽိဝ်ႇၶၢၼ်းမႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတဢၢင်း ၶဝ်မႃးၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးဢၢႆႈ ၼမ်ႉၶမ်းဢၼ်ၵႂႃႇပႆလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “လွင်ႈတၢင်း မၼ်းတႄႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးၽၢႆႇဢုပ်ႇပိူင်ႇၶဝ် ဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉ လွႆၶဝ်ဢိူဝ်ႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ် ၶႂ်ႈလႆႈၼႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈၸိုဝ်ႈသဵင်ၼၼ်ႉၼႃႇ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႇပိူင်ႇ ၶဝ်ၸတ်းပၢင် သၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ႉ ထႅမ်ၶဝ် ၼၼ်ႉၵွႆး”ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၸုမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်းတီႈၼိူဝ် ပီႈၼွင်ႉတဢၢင်း တႃႇတေၼႄၼႃႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁၼ်ဝႃႈၶဝ်ၵေႃႈပၼ်ႁႅင်းလွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီႈၼွင်ႉ တဢၢင်း ၶဝ် တၢင်ႇလိၵ်ႈယွၼ်း ၶႂၢင်ႈ တေၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလီၼၼ်ႉသေ ႁွင်ႉဢဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း တႄႇဢဝ်ဢသၢၵ်ႈ 10တေႃႇ17ပီႊ ဢိၵ်ႇတင်းၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်းၶဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵႂႃႇတီႈ ၵျႃးၽိဝ်ႇၶၢၼ်းမႃႉ သေ ၶဝ်ႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ဝႆႉယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈပီႈၼွင်ႉလွႆၶဝ်ထိုင်မႃးၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈတႄႉတႄႉ ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၵမ်ႈၽွင်ႈ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈ ပီးၼွင်ႉလွႆၶဝ်ဝႆႉဝႃႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႇပိူင်ႇၶဝ်ၶႂ်ႈဢဝ်ၽွၼ်းလီးမၼ်းၵူၺ်းၼႆ ၶဝ်ၵေႃႈတၼ်းၶဝ်ၵႅပ်ႈၼိူင်ႈသေ ၶိုၼ်းၼႅတ်ႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇၼႆ လႆႈႁူႉတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼမ်ႉၶမ်း ၵေႃႉၼိူင်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလွႆၵေႃႉၼိူင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ် ႁွင်ႉဢဝ်ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ် မႃးမွၵ်ႈ4ၸုမ်းသေၵႂႃႇဢဝ်ၶၢဝ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉၼႃႇ ၶဝ်ႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ၶဝ်သၢၼ်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် သေ ၶဝ်ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းႁဝ်း”ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈမုၼ်ၸၢင်းလွႆ ပႃးၼိူင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ “ႁဝ်းဢၢင်ႈၶႂ်ႈၸဵဝ်းၼႄယူႇ၊ ၵူၺ်းၼႃႇၶဝ်သမ်ႉမႃးႁမ်ႈဝႃႈ ယိူၼ်ႉၵွၼ်ႇယိူၼ်ႉၵွၼ်ႇၼႆၼႃႇ၊ တီႈတႄႉ ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၶဝ်တေလၼ်ႇသူၼ်ႈႁဝ်း ႁဝ်းဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၾၢင်ႉ”ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈဢၼ်ပီႈၼွင်ႉလွႆၶဝ်လုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉဝႃႈၵူၼ်းၶိူဝ်းလွႆၵေႃႉၼိူင်ႈၵႂႃႇ လၵ်ႉထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ သူၼ်ယႃႈၽိၼ်ႇဢၼ် ပီႇတူႉၸိတ်ႉပၢၼ်းသေးၶဝ်သွၼ်ႈၼၼ်ႉသေ လႆႈထုၵ်ႇၺႃး ပီႇတူႉၸိတ်ႉပၢၼ်းသေၶဝ် ပေႃႉထုပ်ႉမတ်ႉမင်ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်မႃးလွင်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆ လႆႈႁူႉတီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႉၼိူင်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလွင်ႈပီႈၼွင်ႉလွႆလုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉသေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႉၼိူင်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ “လွင်ႈဢၼ် ပီႈၼွင်ႉလွႆ ၶဝ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵႂႃႇၼႆႉမီးၵႂၢမ်းမၢႆဝႃႈ လွင်ႈပီႇတူႉၸိတ်ႉပၢၼ်းသေး ၽုၵ်ႇယႃႈၽိၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၽေးၶဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇ ဢမ်ႇၵဵၵ်ႈ ၸုမ်းၽုၵ်ႇယႃႈၵႃႉယႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၵေႃႈၸၢႆးဢၢႆႈၼမ်ႉၶမ်း ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ဝႃႈ “သင်ဝႃႈမိူဝ်းၼႃႈမႃးပေႃးတေႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇၼႆ လီၶဝ်ႈႁႃ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တင်းပီႈၼွင်ႉတႆး သေႁဵတ်းၵႂႃႇ ပိူၼ်ႈတေဢမ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်ႈၽွၼ်ႈလီတီႈၼိူဝ်ၵၢၼ်မိူင်းၼိူဝ်ႁဝ်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ၊ ႁဝ်းမၢင်ႉၵၼ်ႉယၢပ်ႇမႃး ၶတ်းၸႂ်ၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်မႃး ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ် သမ်ႉမႃးဢဝ် ၼမ်ႉမႅတ်ႈ ၼမ်ႉတွၼ်းၼိူဝ်ႁဝ်းၵႂႃႇသေ ႁႂ်းႁဝ်းႁိူဝ်ႉပႅတ်ႈလၢႆလၢႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၵိုင်ႇလီပဵၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းထုၵ်ႇလီမေႃၽွမ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ”ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Battle News
တပ်ႉၶၢင် KIA ထုၵ်ႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈသိမ်း
- Details
- Created on 26 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12.2.2014 ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈသိမ်းတပ်ႉၶၢင် KIA တပ်ႉၵွင် 18 တီႈၵိင်ႇၸေႊဝဵင်း တေႃႉၽူင်းယၢၼ် ၸေႊဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇ မိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ် လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်တီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၸဢိၼ်ႇယၢၼ်ႇၼႆႉ လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄတီႈ သုၼ်ၵၢင်ငမ်းယဵၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ (Myanmar Peace Center- MPC) တင်း ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ် သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇၵႂႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေ ဢမ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇၼၼ်ႉၼႆ လႆႈႁူႉတီႈဢူးတွင်းၶႃး ၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ဢူးတွင်းၶႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်း(Technical Team) (KIO)လၢတ်ႈဝႃႈ “တပ်ႉသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶမယ 161 တင်း ၶမယ 412 တပ်ႉၵွင်သွင်တပ်ႉၵွင် ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ ၽေႁဵတ်းသၢႆသိုၵ်း သွင်သၢႆသေ ၶဝ်ႈတိုၵ်း ၽၢႆႇႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လႆႈဝႄႈပၼ်သေ သိမ်းလႆႈတပ်ႉႁဝ်း ၵႂႃႇၶႃႈယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ လႆႈသူင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်တီႈ ၸုမ်းသုၼ်ၵၢင် ငမ်းယဵၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ (Myanmar Peace Center- MPC) လႄႈ ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ယွၼ်ပိူဝ်ႈလွင်ႈၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းၸၢင်ႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင် တေႃႇၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃး ထႅင်ႈလွင်ႈၼိူင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇ ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇလီ” ဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉၵွင် KIA ဢၼ်လႆႈပဵၼ် ပၢင်တို်ၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽၢႆႇတႂ်ႈ သၢႆသိုၵ်း 5 တပ်ႉၵွင် 18 တူင်ႉၼိုင်ၸွမ်း ၽၢႆႇၸၢၼ်းတၢင်း သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႈ မၢၼ်ႈမေႃႇၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈလႆႈပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ ၽၢႆႇRFA လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ထၢမ်ၵႂႃႇတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်း ၵုမ်းၵမ်သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉဢမ်ႇပႆႇတွပ်ႇသင်မႃး ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လိူၼ် February 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႈၸေႊဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇ ၸေႊတွၼ်ႈမၢၼ်ႈၸေႊၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉသွင်ၽၢႆႇ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်လႄႈ တီႈဝၢၼ်ႈၵွင်လုၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁိူၼ်းသၢမ်လင်လႆႈလူႉ လႄႈ ၽူႈယိင်းၵေႃႈၼိူင်ႈ မတ်ႇၸဵပ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်းတီႈ -RFA
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Humanrights
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ၵႂႃႇပေႉၵိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ပွႆႇသႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ
- Details
- Created on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၽိူမ်ႉထႅမ် ႁႅင်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းဢိူင်ႇလွႆၵူင် ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇငႃးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ပွႆႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူႉၵွႆ။
ပေႃးဢမ်ႇၶိုၼ်း ဢဝ်တီႈလိၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇသိမ်း ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆ ၵူၼ်းမိူင်း တေၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈၸေႈဝဵင်းၵျႂၵ်းမႄး
- Details
- Created on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃးဢမ်ႇၶိုၼ်းပၼ် ႁဵတ်းၵိၼ်တီႈလိၼ် သူၼ်ၼႃး ဢၼ်ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈသိမ်းဝႆႉသေ ဢဝ်ပၼ်ၸဝ်ႈၵႆႇၶဝ် လဵင်ႉၵႆႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတေႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၼႄၵၢင်ၸႂ်။ တီႈလိၼ် သူၼ်ၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၸွႆးၵုင်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်မိူဝ်ႈပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼဝတ ႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ်သေ ဢဝ်ပၼ်ၵူၼ်းလဵင်ႉၵႆႇ ၶဝ်မႃးလဵင်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတေ လႆႈၽုၵ်ႇၵိၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းသူၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၸဵတ်း(7) ဝၢၼ်ႈသေ ၵႂႃႇၶိုၼ်း ၽုၵ်ႇတီႈလိၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ လုၵ်ႈၸၢႆးပူႇၵၢင်ႉ ဝၢၼ်ႈၶိုမ်းမႂ်ႇသေ ႁႃၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ
- Details
- Created on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ77 ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇတိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ လုၵ်ႈၸၢႆးပူႇၵၢင်ႉ ဝၢၼ်ႈၶိုမ်းမႂ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇၶိုမ်း ၵဵင်ႇၽႄ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးသေ သိုပ်ႇၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၵႂႃႇႁႃတိၺွပ်း ၵူတ်ႇထတ်း ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ဝႃႈသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း မီးလႂ်၊ လိုဝ်ႈသဝ်းဝႆႉတီႈလႂ်ၼႆ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႆႈၵူဝ်ႁႄသေ ႁၢမ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း တႃႇႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈႁိူၼ်း လႆႈၵိၼ်းၸႂ် တင်းၼမ်။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၢၼ်းၵၢၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ
- Details
- Created on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်ႇတီႈ တၢင်ႇလႅၼ်သေ ထူဝ်းၼႃႈသိုၵ်း ၶဝ်ႈမိူင်းတႆးမႃး ဢၼ်မႃးမီးယူႇ တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ၸလွပ်ႈ ဢိူင်ႇလွႆၵူင် ၸေႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼၼ်ႉ ၶဝ်ၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇသေ ဢၢၼ်းတေၵႂႃႇ ၵၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆၵူၼ်းမိူင်းၼႆ လႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇမႃးတီႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼင်ႇၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပီႇတုၸိတ်ႉ တိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ ပူႇမိူင်းလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
- Details
- Created on 27 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 501 လႄႈ 502 ႁူမ်ႈပီႇတုၸိတ်ႉ မိူင်းယဵၼ် ပႃးၵွင်ႈသေ ၵႂႃႇတိၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉ ပူႇမိူင်းလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးပဵင်း ဢိူင်ႇၼႃးပဵင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးသေ တဵၵ်းတဵင် ၸႅတ်ႈထၢမ် ၶႂ်ႈႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၵႂႃႇၶဝ်ႈပွႆး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး (67)ပီႊ လႄႈ ၸိူဝ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈၵၢၼ်သွၼ် Media လႄႈ ၵၢၼ်မိူင်း တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းမႃး လႄႈလွင်ႈမႆႉၵျွင်း ႁူမ်ႈပႃးၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆ။
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းယွၼ်း ၵိၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆ ဢမ်ႇလႆႈေသ ေပႃႉထုပ်ႉ
- ပီႇတုၸိတ်ႉဝၢၼ်ႈပၢင်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈ ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၼွင် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သွၵ်ႈတဝ်သိုၵ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တင်ႈၸႂ်ပေႉၵိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁႅင်းလိူဝ်
- ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ တဵၵ်းၵၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်း ဢႃႇယုလဵၵ်ႉ သွင်ၵေႃႉ ဝဵင်းမူႇၸႄႈ
- ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၵိၼ်လဝ်ႈမဝ်းႁႅင်းသေ ၸႂ်ႉဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ႁိုတ်းထႃႉလႃႇ ၵူၼ်းမိူင်း
- ပူႇၵၢင်ႉမိူင်းမႂ်ႇ ပွတ်းႁူဝ်မိူင်း ယိုဝ်းတၢႆ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းလိုၵ်ႉ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇဢထမ်ႇမ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လၢႆလႄႈ တဵၵ်းၶၢၼ်း ၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လၢႆဝၢၼ်ႈ
- ၸဝ်ႈၼင်ႈဝတ်ႉလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈဢိူင်ႇ ႁဵတ်းလွင်ႈဢမ်ႇလီ ၼိူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းတဵင်ပေႃႉထုပ်ႉ ယွၼ်းငိုၼ်းလၢႆၵူၼ်းမိူင်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵင်းၶၢၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ မတ်ႉတူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၸွမ်းသၢႆသိုၵ်း


text:
Humanrights
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး
- Details
- Created on 09 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 524 တပ်ႉၽႄ 3 ၵုၼ်ႁိင်း ဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃး တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈသေ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး ပေႃးယဝ်ႉ ၺွပ်းၶျေႃး ၸႂ်ႉၸိၼႄသဵၼ်ႈတၢင်း ၵႂႃႇသူင်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။
ဝၼ်းထီ 29.May.2014 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ524 တပ်ႉၽႄ 3 ၵုၼ်ႁိင်း ႁူမ်ႈႁႅင်းသိုၵ်း 39ၵေႃႉ လုၵ်ႉဝၢၼ်ႈၽႃသွၼ်ႉ တဝ်ထိူၼ်ႇၵႂႃႇတၢင်း ဝၢၼ်ႈတႃႈႁုင်း ၽၢႆႇႁွင်ႇၽႃသွၼ်ႉသေ ၵႂႃႁူပ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၽႃသွၼ်ႉ 3ၵေႃႉ ၽွင်းပွၵ်ႈတႆႈ(ထွင်ႇ/ယွပ်း/ဢဝ်)ပႃ မႃးၶိုၼ်းႁိူၼ်းသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႅတ်ႈထၢမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝႃႈ “မီးၵူၼ်းထိူၼ်ႇ/သိုၵ်းတႆးမႃးတၢင်းၼႆႉ သူသၢမ်ၵေႃႉၸွင်ႇႁၼ်” လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ ဢၼ်ႁၼ်ၼႆႉသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းဢဝ်မိတ်ႈ ငႃၶေႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇသေ သိုပ်ႇလွၵ်ႇငိုတ်ႈ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 3ၵေႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃးသေ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၼၼ်ႉပဵၼ်
(1) ၸၢႆးသေႃးလီးယ ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇ 15ပီႊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းပႃႇ မႄႈပႃႈမႆႇ
(2) ၸၢႆးသီႇရိ ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇ 14ပီႊ လႄႈ
(3) ၸၢႆးႊဢိင်ႇတႃႇ ၸူဝ်ႈၶူပ်ႇ 13ပီႊ ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ယူႇဝၢၼ်ႈၽႃသွၼ် ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ဝၼ်းထီႉ 30.May.2014 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 524 ၸုမ်းၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ လုၵ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈႁုင်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈၶၢႆးသေ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 14:00မူင်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းဝၢၼ်ႈလွႆၶေႃ ၽၢႆႇႁွင်ႇၵဵင်းၵမ်း ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၶၢမ်ႈႁႆႈၵိုတ်ႈ ၵႂႃႇတိၺွပ်း ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း သွင်ၵေႃႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းႁႆႈ ယူႇၼၼ်ႉသေ ဢဝ်မိတ်ႈငႃၶေႃး တီႈလုင်းသေႃး ဢႃႇယႃႉ 50ပီႊ လႄႈ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း ၸၢႆးၵူးမႃႇလ ဢႃႇယု 15ပီႊသေ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တဵၵ်းၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး တီႈၶဝ်သွင်ၵေႃႉ ဢမ်ႇလႆႈသေ ၶိုၼ်းၺွပ်းၶျေႃး ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ ဢွၼ်ၸိၼႄသဵၼ်ႈတၢင်း ၵႂႃႇသူင်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈလွႆၶၢင် ၽၢႆႇၸၢၼ်းလွႆၽုၺ်းသေ ၸင်ႇပွႆတူဝ် ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ ပေႃႈလုၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းႁိူၼ်း ဝႃႈၼႆ။
လုင်းသေႃးၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၵျႃႇ မႄႈပႃႈလူႇသေ ပဵၼ်ပေႃႈၸၢႆးၵူးမႃႇလ တီႈယူႇဝၢၼ်ႈၽႃသွၼ်ႉ ဢိူင်ႇၵဵင်းၶမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဵင်ႇထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း တူင်ႉၼိုင်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပေႃႈ တုၵ်းယွၼ်း ၵိုတ်းယိုတ်းပၼ်။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸႄႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင် မႃးၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈမီးငႃးသိုၵ်းၵႂႃႇမႃးတူင်ႉၼိုင်ၼမ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသွင်ၾၢႆႇတေႃႇၼႃႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းတၢင်းတုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၵျွင်းၽြႃး ၶရိတ်ႉယၼ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တုၵ်းယွၼ်း ၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 09/06/2014 သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်း/ ၸုမ်းၶၢင် လွတ်ႈလႅဝ်း (KIA/KIO) ၶွပ်ႈတဵမ် 3 ပီ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႄလႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈပၢႆႈ ယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းပေႃႈၵေႃႈ ၸိူဝ်းပၢႆႈၵႂႃႇယူႇတီႈမူႇၸႄႈ မီးတင်းၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸုမ်း ၶရိတ်ႉယၼ်ႇ KBC (Kachin Baptist Convention) 6 တီႈ ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းပေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တုၵ်းယွၼ်း 6 ၶေႃႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်း KBC 6 ၸုမ်းၼႆႉ ၶွၼ်ႈတုမ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇတီႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ၊ ၵႂႃႇႁူပ်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသေ ႁဵတ်းပၢင် တိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်းသူး ႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းၸဵဝ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ တင်းဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ မီး 6 ၶေႃႈ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ/ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ဢၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵႂႃႇမႃးတူင်ႉၼိုင် ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ႁႂ်ႈလူတ်းယွၼ်ႇပၼ်သေ ၵိုတ်းယုတ်းပၢင်တိုၵ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈလီ၊ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈလီ၊ လွင်ႈဢၼ်ႁႃတၢင်းၽိတ်း/ လွၵ်ႇငိုတ်ႈၽူႈၵွၼ်း ၵျွင်းၶရိတ်ႉယၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယင်ႉပႅတ်ႈ။ လွင်ႈဢၼႃႇၵၢတ်ႈၶွင် ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းထုင်ႉမိူင်းပေႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်း မိူင်းပေႃႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈသၢင်ႈၶိုၼ်ႈ၊ ႁႂ်ႈလႆႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁႃၵိၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းပေႃႈၼႆႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်လိူင်ႇၼမ်၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈႁႅင်း ၵၼ်သေ တီႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်မႃး။ လွင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇသၢၼ်မိုဝ်း ဢမ်ႇတူင်ႉၼိုင်။ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈတီႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸိူဝ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း/ ၸိူဝ်းမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ) ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵၼ်ၶဝ် သၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်သေၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၸွႆႈ- ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၶူးသွၼ်ထမ်းမ ၼႂ်းၸုမ်း KBC ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၼမ်မႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ပွတ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးတပ်ႉဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်မီးၵူဝ်းၵၢင်ႉ၊ ဝႃႉ၊ တႆး၊ တဢၢင်း၊ သိုၵ်းၶၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်မႃးထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်ၵေႃႈၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵေႃႈလီ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈလီ၊ လွင်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၵႂႃႇမႃးတူင်ႉၼိုင်ၼႆႉ လူတ်းယွမ်းပၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းပၼ်၊ ၵိုတ်းယုတ်းပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ်သေၵမ်း။ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းပေႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈသိုၵ်းသိူဝ်၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁူပ်ႉႁၼ်ပၢင်တိုၵ်းသေဢိတ်း။ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းပေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ယူႇသဝ်းတီႈမိူင်းပေႃႈမႃး ၸဵမ်ပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ၊ လွင်ႈသၢႆၸႂ်လႄႈ လွင်ႈႁၢင်ႈလီ ၶွင်မိူင်းပေႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းပေႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႆႈၼႃး ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်းလႅဝ်း- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းၸၼ်တီႈ 09/06/2014 ၼႆႉၵူၺ်း ႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းပေႃႈၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် 3 ပွၵ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉၶယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းၶၢင်ၼႆႉၵႆႉၵႆႉပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်၊ သိုၵ်းၶၢင်ၵေႃႈၵႂႃႇမႃးတူင်ႉၼိုင်ၼမ်၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းမႃးၼမ်။ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်သိုၵ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တႄႉတိုၼ်းၵူဝ်ယဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇႁဵတ်းသူၼ်ႁဵတ်းႁိူၵ်ႈ၊ ၵူဝ်ၶဝ်တီႉၵႂႃႇႁၢပ်ႇၶျေႃး၊ ပေႃးပဵၼ်ၽူႈယိင်းၵေႃႈ ၵူဝ်ၶဝ်တိ ၵႂႃႇလူလၢႆၵၼ်ႉၸၼ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶၢဝ်ႇလူလၢႆၵၼ်ႉၸၼ်ၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႃးၼမ်လူင်လၢင်၊ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉဝၢၼ်ႈၼႆႉၵႂႃႇ ၵၼ်ႉၸၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းႁိမ်းႁိူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉ မႃး 2-3 ဝၼ်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ၽိူဝ်ႇပွႆႇမႃးၶိုၼ်း ပႃးတူဝ်လႅင်လၢႆမႃးၵူၺ်း၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႃးမႃးသေပိတ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ထၢမ်မၼ်းၸၢႆးၵေႃႈဢမ်ႇတွပ်ႇ၊ တင်းၵူဝ်တင်းႁႄႁႄ။
ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းသိုၵ်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸၢႆးၶမ်းၶိူဝ်း ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၺႃးၸုမ်း ဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ပႂ်ႉၵၢင်တၢင်းသေယိုဝ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင်တၢႆၵႂႃႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ် ႁႅင်းသိုၵ်းမႃး ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းထုင်ႉၾၢႆႇတူၵ်းၼမ်ႉၶူင်း၊ ၾၢႆႇႁွင်ႇတၢင်းၵႃးသႅၼ်ဝီ-ၵုၼ်လူင်၊ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇတၢင်းၵႃးသႅၼ်ဝီ-မူႇၸႄႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးဢမ်ႇယွမ်း 20 တပ်ႉၵွင်၊ ယင်းမီးဢၼ်မႃးၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ထႅင်ႈၵွၼ်ႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇသိုၵ်းပႃႈတႂ်ႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ) 77 ၊ တပ်ႉၸုမ်းလူင် 88 ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ် သိုၵ်း (ၸၵၶ) 16 ၊ ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ပိုၼ်ႉတီႈ (တၵသ) လဝ်ႇၵၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ ၼႂ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်တပ်ႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း / တပ်ႉဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ မီးတႆး၊ ပလွင်ႈ (တဢၢင်း)၊ ၶၢင်၊ ဝႃႉ၊ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵူႈၶိူဝ်းယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။


text:
ပၢင်တႅမ်ႈတွပ်ႇ/ ဢူမ်ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်မပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇ ၵႂၢမ်းသွၼ်ပုတ်ႉထ/ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၽႄႈတိူၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21-28/05/2014 မီးၵၢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်တႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်မပႃႇလၵႅၼ်ႇ ၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 56 တီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ (ငဝ်ႈငုၼ်းလူင်သင်ၶၸိုင်ႈတႆး)၊ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ပီၼႆႉ ၸဝ်ႈသင်ၶၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈဢူမ်ဢၢၼ်ႇ/တႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ ၼႂ်းပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼၼ်ႉ မီးႁိမ်း 1,200 တူၼ်၊ ဢၼ်မႃးတႅမ်ႈတွပ်ႇ မီး 971 တူၼ်၊ ဢၼ်ပူၼ်ႉၸၼ်ႉ/ ဢွင်ႇၵႂႃႇ 675 တူၼ်။ ဢၼ်မႃးဢူမ်ဢၢၼ်ႇ 711 တူၼ်၊ ပူၼ်ႉၸၼ်ႉ/ဢွင်ႇ 623 တူၼ်- ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်တႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်မပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆႉပီၵၢႆ (2013) ၸဝ်ႈသင်ၶ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ မီး 1,110 တူၼ်။ ပူၼ်ႉၸၼ်ႉ/ဢွင်ႇၵႂႃႇမီး 714 တူၼ်။ ပီ 2014 ၼႆႉ ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈမီး 5 ဝၼ်း၊ တႅမ်ႈတွပ်ႇ 3 ဝၼ်း၊ တွပ်ႇၵၢၼ်ဢူမ်ဢၢၼ်ႇ 2 ဝၼ်း။ တီႈပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉ ၸတ်းဝႆႉပဵၼ် ၸၼ်ႉမူႇလ (ၸၼ်ႉ 1)၊ ၸၼ်ႉ 2 ၊ ၸၼ်ႉ 3 ၊ ၸၼ်ႉ 5 ၊ ၸၼ်ႉ 6 တင်း ထမ်မၸရိယ -ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶေႇမႃႇၸႃႇရ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၸုမ်းပွင်ပဵၼ်ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်မပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ- ဢဵၼ်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈသႃသၼႃပုတ်ႉထ/ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်း မၼ်းၵိုမ်းယိုၼ်းယၢဝ်း၊ ႁႂ်ႈၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ်ပုတ်ႉထ ႁဝ်း လႆႈၽႄႈတိူၼ်းၵႂႃႇၵႂၢင်ႈၶႂၢင်။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈႁူႉလွင်ႈတၢင်းလီ၊ လႆႈႁဵတ်းလွင်ႈ တၢင်းလီလႄႈ လႆႈၸတ်းပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈမႃးၵူႈပီ- ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈပီၼႆႉ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမၢၵ်ႇၵႅင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းလူႇတၢၼ်း ဝတ်ႉထုငိုၼ်းတွင်း တီႈသင်ၶၸဝ်ႈၸိူဝ်းမႃးတွပ်ႇလိၵ်ႈ 1,200 ၸဝ်ႈ၊ ၼိုင်ႈၸဝ်ႈ တၢၼ်းငိုၼ်း 9000 ၵျၢတ်ႈ။ ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ပလရိတ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းတႃႇၼတၢင်းလီ၊ မိူၼ်ၼင်ႇၵူတ်ႇထတ်း ပၼ်ပၢႆးယူႇလီတႃ၊ ယူတ်းယႃတႃပၼ် ၸဝ်ႈသင်ၶၸိူဝ်းမႃးတွပ်ႇလိၵ်ႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း 200 တူၼ်။
ၸၢႆးထုၼ်းမျႃႉ ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ပလရႁိတ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၵူတ်ႇထတ်းပၼ်၊ ၶႂ်ႈလူႇတၢၼ်း၊ ၶႂ်ႈႁဵတ်း တၢင်းလီၵုသူလ်ယူႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈဝဵင်းဝဵင်းသေ ၵူတ်ႇထတ်းပၼ်ၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇငၢႆႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီယဝ်ႉ မီးပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈသင်ၶၵူႈၸႄႈဝဵင်းၵေႃႈ လႆႈယေႃးတူဝ်မႃးႁွတ်ႈထိုင်တီႈၼႆႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းႁဵတ်းတၢင်းလီၸိူင်ႉၼႆ ယိၼ်းၸူမ်းသိူဝ်းတႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ။
ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆႉ တေႃႇၼႃႈၵၼ်တင်း ဝတ်ႉမူၺ်ႇတေႃႇ ဝဵင်းပၢင်လူင်။ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင် တွပ်ႇလိၵ်ႈ ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်မပႃႇလၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၵူႈပီ ၼႂ်းလိူၼ်ႁူၵ်း၊ ပီၼႆႉၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 56 ပီထူၼ်ႈ။


text:
ၵူၼ်းမိူင်းၼ်ႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းထုၵ်ႇယိုတ်း တီႈလိၼ် ၵႂႃႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်တီႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၼႄၵၢင်ၸႂ် တုၵ်းယွၼ်းၶိုၼ်းတီႈလိၼ် သူၼ် ႁႆႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇယိုတ်းဝႆႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ႁႂ်ႈသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 01/07/2014 (မိူဝ်ႈဝႃး) ပွတ်းၼႂ် ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈသူၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဝဵင်းဢေးတႃႇယႃႇ၊ ၸႅတ်ႉမူႉၸူင်ႇ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ၸၢင်ႉႁၢႆ၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉဢုၼ်ႇ၊ ၵျွၵ်ႉၼီႇ၊ တွင်ႇလေးလူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇၶွၼ်ႈၵၼ်တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တင်းမူတ်း 200 ပၢႆသေ ႁူမ်ႈၵၼ် ၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈၼႃႈလုမ်းတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (ယပၶ) ၊ ၼႃႈလုမ်းၽွင်းငမ်းၸႄႈမိူင်းတႆး၊ တီႈႁူင်းႁေႃ သၽႃးမိူင်းတႆးသေ သူင်ႇလိၵ်ႈၼႄၵၢင်ၸႂ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတီႈလိၼ်ၸိူဝ်းထုၵ်ႇႁုပ်ႈယိုတ်းဝႆႉ ယိုၼ်ႈထိုင် - ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၽူႈၼႄၵၢင်ၸႂ်ၶဝ် တုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ- ၽူႈမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ)ၶဝ်ၸဝ်ႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်း လွင်ႈသိုဝ်ႈသႂ် (သိုဝ်ႈယူဝ်း)သေၵမ်း၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမီးတၢင်းမၼ်းသေ ဢၼ်ယိုတ်းဝႆႉ တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းပၼ်ႁဝ်းၶႃႈသေၵမ်း။ ႁူင်းၸၢၵ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမႄး ႁႂ်ႈပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈႁူင်းၸၢၵ်ႈ မိူၼ်ၵဝ်ႇ။ တီႈလိၼ်သူၼ် ႁႆႈ ၼႃးႁဝ်းၼၼ်ႉ ယႃႇပေယိုတ်းဢဝ်လူၺ်ႈလၢႆး ဢမ်ႇပဵၼ်ထမ်း/တြႃး၊ ယႃႇပေဢဝ်ၶၢႆၵိၼ်လူၺ်ႈလၢႆးဢမ်ႇပဵၼ်ထမ်း (တြႃး)။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉ ယိပ်းတင်းပၢႆႉတူဝ်လိၵ်ႈသေယုၵ်ႉၼႄ/ ပႆတၢင်းသေ ၵႂႃႇယိုၼ်ႈလိၵ်ႈတီႈလုမ်း (ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃး) - ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၼၢင်းယိင်း ၸဝ်ႈသူၼ်ထူဝ်ႇႁႄႉ တင်းသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- တီႈလိၼ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လုမ်းတိူင်းသိုၵ်း ယပၶ ယိုတ်းဢဝ်၊ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇတႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ်ယိုဝ်းဢဝ်၊ ဝၢႆးမႃးဢဝ်ၶၢႆပၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းတီႈလိၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မီးလုၵ်ႈမီးလၢင်း မီးလွင်ႈထုၵ်ႇလႆႈသူင်ႇလုၵ်ႈၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇလႆႈၶိုၼ်းတီႈလိၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇယိုတ်းတီႈလိၼ် သူၼ် ႁႆႈ ၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ လႆႈၶၢတ်ႈၶိုၼ်း တီႈလိၼ်ၶဝ် ဢၼ်ထုၵ်ႇယိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၽုၵ်ႇၵိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶိုၼ်း။ ပေႃးဝႃႈ ၼိုင်ႈဢေႇၵႃႉ လႆႈပၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ် ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းသူၼ် 14 တၢင်၊ လႆႈပၼ်တီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢၼ်ယိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ။ ပဵၼ်သူၼ် ၼႃး ႁဝ်းတႄႉတႄႉ ႁဝ်းသမ်ႉလႆႈၵႂႃႇၸၢႆႇပၼ်ၵႃႈၶၢတ်ႈတီႈလိၼ်ၶိုၼ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇပၼ်လႆႈတီႈလိၼ်ၶိုၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ငိုၼ်း ဢၼ်ၵိုင်ႇၵႃႈၵိုင်ႇႁူဝ်တီႈၸဝ်ႈသူၼ် ၸဝ်ႈၼႃးႁဝ်းသေၵမ်း- ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၼၢင်းယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈ ဝႃႈ- တင်ႈတႄႇပီ 1990 မႃး၊ ယိုတ်းဝႆႉတီႈလိၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပၼ်ၶိုၼ်းတီႈလိၼ်ၵေႃႈလႆႈ၊ သၢႆႈပၼ်ငိုၼ်းၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လွင်ႈသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၵႃႈ တီႈလိၼ် ဢမ်ႇမီးၵူၺ်းပႆႇပေႃး သမ်ႉတေယိုတ်းဢဝ်သေ ဢမ်ႇပၼ်ၶဝ်ႈၵၢႆၸမ်လုမ်းလုမ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ထမ်း(တြႃး) တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၸဝ်ႈသူၼ်ၸဝ်ႈၼႃးၶႃႈဢေႃႈ- ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတီႈလိၼ်ၼႆႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၵေႃႈယၢမ်ႈ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ- ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းယိုတ်းဢဝ် တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁႂ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းတင်းမူတ်း။


text:
ၵူၼ်ၵိၼ်သၢၵ်ႈလွတ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈယူပ်ႈယွမ်းထၢတ်ႈ (4)ပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။
(1) Proteins ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း(ထၢတ်ႈၼိူဝ်ႉ)
(2)Vitamins (ထၢတ်ႈဝီႇတႃႇမိၼ်ႇ)
(3)Calories (ထၢတ်ႈၵႄႊလူဝ်ႇရီႇ)
(4)Minerals ( ထၢတ်ႈႁိၼ်ႁေႈ)
(1)ၼင်ႇႁိုဝ်Protein ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း (ထၢတ်ႈၼိူဝ်ႉ) တေတဵမ်ထူၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ
ယွၼ်ႉဢမ်ႇၵိၼ်ၼိူဝ်ႉသေ ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်းတေယူပ်ႈယွမ်းဝႆႉယူႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေတဵမ်ထူၼ်ႈ မႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၵိၼ်ပၼ်ထူဝ်ႇၽူး၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း လႄႈၽၵ်းၶဵဝ် ဢၼ်မႂ်ႇတိုၵ်ႉဢဝ်တီႈတူၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ၼမ်ၼမ် ၼႆတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇတိၼ်း တဵမ်ထူၼ်ႈမႃးဢမ်ႇၵႃး တေႁေႉၵင်ႈပၼ်ပႃး တၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ(cancer) ထႅင်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။
(2)ၼင်ႇႁိုဝ် ထၢတ်ႈဝီႇတႃႇမိၼ်ႇ(vitamin) တေတဵမ်ထူၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ
ၵူၼ်းၵိၼ်သၢၵ်ႈလွတ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈယူပ်ႈယွမ်းထၢတ်ႈ ဝီႇတႃႇမိၼ်ႇ B12 ယူႇယွၼ်ႉဝႃႈထၢတ်ႈၼႆႉမီးၼႂ်း ၸုမ်းၼိူဝ်ႉၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈၼႆႉ မၼ်းၸွႆႈထႅမ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶႆႇလိူတ်ႈလႅင် (red blood cell)၊ သႄး(လ်)ဢဵၼ်ဢႃႇယူင်ႇ (nerves cell) လႄႈလွင်ႈတႄႇတင်ႈပဵၼ် DNA ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈ သင်ဝႃႈယူပ်ႈယွမ်းၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ၼဵတ်းသၢၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇႁၢမ်ႈလႆႈ လွင်ႈၾၢႆႈလူင် ၾၢႆႈဢွၼ်ႇ၊ တၢင်းပဵၼ်ၸႂ်တူၵ်းငၢႆႈ လႄႈဢိမ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပၢၵ်ႇၸၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉယွၼ်ႉၼၼ် လႄႈၼင်ႇႁိုဝ်တေ ၵႂႃႇတိူမ်းပၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၵိၼ်ပၼ် ၼူမ်းဝူဝ်းလႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃ B12 ယူႇ။
(3) ထၢတ်ႈ calories ယူပ်ႈယွမ်း
ၵူၼ်းၵိၼ်သၢၵ်ႈလွတ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ထၢတ်ႈ(calories) တေယွမ်းလိူဝ်သေ ၵူၼ်းၵိၼ်ၸေးၸေးၶဝ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေတဵမ်ထူၼ်ႈမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ် တၢင်းၵိၼ်၊ မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ပိူၵ်ႇၶႅင်ၼၼ်ႉ ၼမ်ၼမ်ယူႇ။
(4) ထၢတ်ႈႁိၼ်ႁေႈယူပ်ႈယွမ်း
သင်ဝႃႈထၢတ်ႈလဵၵ်း (iron)၊ ထၢတ်ႈၶႄႊ(လ်)သီႊယမ်ႊ( calcium )လႄႈ ထၢတ်ႈသိၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယူပ်ႈယွမ်းၼႆ ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁႅင်းလိူတ်ႈဢေႇ၊ လုပ်ႇၶွပ်ႈလႄႈ ထၢတ်ႈႁေႃမူၼ်း ၵူၼ်းၸၢႆးယွမ်းၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ထၢတ်ႈလဵၵ်း တေဢမ်ႇယွမ်းၼၼ်ႉ ၵိၼ်ပၼ်ၽၵ်းဢၼ်မီးသီၶဵဝ်ၸမ်ႉ၊ ထူဝ်ႇဢၼ်မီးသီၶဵဝ်လႄႈ ၶဝ်ႈမုၼ်းပွင်ႇမုင်ႉတႄႇၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်ၼမ်တႃႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တူၵ်းႁွတ်ႈတႂ်း ဢူငဝ်းဢႃႇၼႃႇ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈမိူင်း ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးၼႆႉ တင်ႈတႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1835-36 မႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီၼၼ်ႉ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် CAPTSE. HANNAY လုၵ်ႉတီႈဢႃႇဝႃၵၵႂႃႇလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းထိုင်ထုင်ႉႁူဝ်ၵွင် Hokong Valley လဵပ်ႈႁဵၼ်းပႃးလႅၼ် လိၼ်မိူင်း ဢႃႇသမ်ႇလႄႈမိူင်းႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ။လႆႈႁၼ်မႃး ထုင်ႉၼမ်ႉၶိျၼ်းတုၼ်းလႄႈ ထုင်ႉၼမ်ႉၵဵဝ်တင်းမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တီႈထုင်ႉပဵင်းလႄႈႁၼ်ပႃးလွၵ်းၵၢၼ်တွၼ်ႈ တႃႇၶၢႆၶူဝ်းၶွင်။
ၼႂ်းပီ 1836-37 ၶွမ်ႊမသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊ ဢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇတၼိၼ်းတႃႇရီႇ COMMISSIONER OF BRITISH TENASSERIM ၵေႃႈ ၸတ်းၶုၼ်သိုၵ်း လူင် တပလိဝ်ႊသီႊ- မႅၵ်ႊလွႆႊ CAPT. WC. MACLEOD လႄႈၻွၵ်ႉတိူဝ်ႊ-ၻီႊ ရိတ်ႊၶျၢတ်ႊသၼ် Dr. D. RICHARDSON မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်း သၼ်လွႆမိူင်းတႆး။ မႅၵ်ႊလွႆႊၼႆႉ ၽႅဝ်မိူင်းၼၢႆး၊ ယွင်ႁူၺ်ႈယဝ်ႉလူင်းၵႂႃႇ မၼ်းတလေး။
ၶုၼ်သိုၵ်းလူင်မႅၵ်ႊလွႆႊ တၢင်ႇလၢႆးငၢၼ်းထိုင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမီးဢႃႇၼႃႇၶဝ်ဝႃႈ-"လႆႈထုၵ်ႇမိူင်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉႁပ်ႉတွၼ်ႈ လီငၢမ်းသေ ၶဝ်မီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵႃႉ ၶၢႆလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းတေႃႇႁဝ်း။ လွင်ႈၼႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထုၵ်ႇလီ တႅပ်းတတ်းသေၶဝ်ႈၸမ်ၵပ်းသိုပ်ႇၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ဢၼ်မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶႂ်ႈၶၢႆၼၼ်ႉယၢမ်းလဵဝ်မီးတီႈမၵ်းတီႈ ၶၼ်ႈဝႆႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးယူႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈထၢင်ႇထိူမ်ယဝ်ႉ။ ႁပ်ႉႁွင်းလႆႈယူႇ။ လိူဝ်သေၶူဝ်း တီႈမိူင်းၶႄႇယဝ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈပႃးၼဵင်ႈႁႅင်ႈထႅင်ႈ တီႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉတင်းၼမ်" ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် လႆႈႁူႉႁၼ်လွင်ႈမၢၵ်ႈမီးၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ်မိူင်းတႆးယဝ်ႉလႄႈ သင်ဝႃႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ တႃႇသိုပ်ႇဢဝ််ပႃးမိူင်း တႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်တိုၼ်း ဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉယူႇ။
ဝၢႆးသေယိုတ်းဢဝ်ႁေႃၶမ်းမၼ်းတလေး ဢႃႇၼႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1885 ယဝ်ႉ- ထိုင်မႃးပီ 1886 လိူၼ်မေႊၼႆႉ ၽႅလ်ႊၶျႛိဝ်ႊ PHILCHER PHILCHER ၵႅမ်ၶွမ်ႊ မသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊ DEPUTY COMMISSIONER ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ ႁပ်ႉလႆႈလိၵ်ႈတီႈၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႁူၺ်ႈ ၸဝ်ႈဢုင်ႇ ၽိုၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ သိုပ်ႇပွင်ႇလႅင်း ထိုင်ၵူၼ်းလူင်ၶဝ်တီႈ မၼ်းတလေးဝၼ်းထိ 3 လိူၼ်မေႊ၊ ဝၼ်းထိ 10 လိူၼ်မေႊၼႆႉ ၸွမ်ၶွမ်ႊမသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊ CHIDF COMMISSIONER မိသ်ႊတိူဝ်ႊၶျႃႊလ်သ်ရီႊ ၿိူဝ်ႊၼၢတ်ႉ Mr. CHARLFS BERNARD ၶိုၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈပွင်ႇၸူးၸဝ်ႈဢုင်ႇဝႃႈ-
"ၸွမ်ၶွမ်ႊမသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊႁပ်ႉလႆႈလိၵ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႁူၺ်ႈၸဝ်ႈဢုင်ႇယဝ်ႉ။ လႆႈႁူႉဝႃႈၸဝ်ႈၾႃႉၶႂ်ႈႁဵတ်းဢူၺ်းလီ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆလႄႈ ၸူမ်းတႄႉတႄႉ။ ၸွမ်ၶွမ်ႊမသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊဢဵၼ်းဢၢၼ်း တႃႇသူင်ႇၽူႈမီးၸၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးထူပ်းၸဝ်ႈၾႃႉသေ သပ်းလႅင်း ၼႄၵၢင်ၸႂ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈယူႇ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တေၶိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် ႁႂ်ႈမိူၼ်ၵဝ်ႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇပွႆႇၵူၼ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဝၢႆးၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉ (ၶၢဝ်းၾူၼ်) ၸင်ႇတေၸၢင်ႈႁဵတ်း၊ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၵူႈၸဝ်ႈ ၵုမ်းငမ်းဝႆႉမိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်းသေလူတ်းယွမ်း ပႅတ်ႈ လွင်ႈပႃႇလွင်ႈၸူၼ် ဢိၵ်ႇလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်တီႈၵူၼ်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢိင်းၵ လဵတ်ႈၼၼ်ႉတႃႉ၊ ပေႃးၽူႈမီးၸၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ မႃးၸိုင် တေပႃးမႃးတပ်ႉသိုၵ်းတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် ၸိူဝ်းၶႂ်ႈယူႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢမ်ႇမီး ၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈတိုၵ်းမိူင်းတႆး။ မီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၶိုၼ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းၽႂ် မိူင်းမၼ်းသေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈယူႇၵတ်းယူႇယဵၼ်လႄႈ ယူႇၾၢႆႇတႂ်ႈ ႁေႃၶမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်၊ ၸွမ်ၶွမ်ႊမသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊမုင်ႈမွင်းဝႆႉတႄႉ ထႅင်ႈသွင်သၢမ်ပီတၢင်းလူတ်ႉၾႆးလုၵ်ႉတီႈ တွင်ႇဢူႇ တေလတ်းၵျွၵ်ႉသႄႇ၊ ယမႄးတိၼ်း ၽႅဝ်မၼ်းတလေးယဝ်ႉ တၢင်းလူတ်ႉၾႆးၼႆႉ တေႁဵတ်းပၼ်လွင်ႈၵႃႉၶၢႆၵိူဝ်၊ ပႃၼဝ်ႈ၊ ၵုၺ်လႄႈၶူဝ်း ၵုၼ်ႇတၢင်ႇဢၼ် ၼႂ်းၵႄႈမိူင်းတႆး တင်းတႃႇႁႂ်ႈ ပေႃးၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႇၵၼ်ငၢႆႈ"။
လိၵ်ႈၽိုၼ်ႉၼႆႉပဵၼ်လၵ်းၼမ်း(ပေႃႊလသီႊ)လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဝႆႉၼိူဝ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈႁၼ် ထိုင်ဝႃႈ - မိူင်းတႆးၼႆႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇလိပ်းဢွၵ်ႇၼမ်၊ မီးၼဵင်ႈႁႅင်ႈ၊ ပဵၼ်ၽၵ်းတူၶဝ်ႈ မိူင်းၶႄႇ၊ ၾရင်ႊသဵတ်ႊ ၶဝ်ၵေႃႈ ႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်ဢိၼ်ႊၻူဝ်ႊၶႆျႊၼႃႊဝႆႉယဝ်ႉသေ ၽႅဝ်မႃး မိူင်းလၢဝ်းယဝ်ႉလႄႈ ၵူဝ်ၾရင်ႊသဵတ်ႊ ၶဝ်တၼ်းႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်မိူင်းတႆးပႅတ်ႈဢွၼ် တၢင်း၊ ၵွပ်ႈၼႆဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၸင်ႇတႅပ်းတတ်း တႃႇယိုတ်းဢဝ် မိူင်းတႆး ဝႆးဝႆးယူႇယဝ်ႉ။
ပီ 1886 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊရ် ဝၼ်းထိ (30) ၼၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢၼ်မီးယူႇတီႈမၼ်းတလေး ၸင်ႇမႃးတိုတ်ႉၸၼ် ၸႅၵ်ႇၽႅၼ်ႇလိၼ် မိူင်းတႆးပဵၼ် 3 တွၼ်ႈ။
1ႉ မိူင်းတႆးတၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်
2ႉ မိူင်းတႆးၾၢႆႇတူၵ်းၶူင်းတၢင်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်
3ႉ မိူင်းတႆးဝၼ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉၶူင်း။
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢိင်ႊၵလဵတ်ႊၶဝ်ၶိုၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်မိူင်းတႆးတၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ သွင်သူပ်း၊ မိူင်းၵွင်၊ မိူင်းယၢင်း၊ ဝၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၵၢတ်ႇသႃ၊ ၶမ်းတီႈလူင်၊ သိင်ႇၵလႅင်းၶမ်းတီးလႄႈဝဵင်းသိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸဝ်ႈၾႃႉဝဵင်းသိူဝ် ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈ လႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၵၢတ်ႇလိုဝ်းၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်သေပႂ်ႉႁပ်ႉတိုၵ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈတႄႉတႄႉ။ ပွႆးတိုၵ်းဝၢၼ်ႈမေႃႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇတႄႉတႄႉ။ ဢဵၼ်ႁႅင်းဢမ်ႇငၢမ်ႇၵၼ် ထိုင်တီႈၾၢႆႇတႆးလႆႈၵၢၼ်ႉသိုၵ်းလႄႈ တူဝ် ၸဝ်ႈဢွင်ႇမျၢတ်ႈလႆႈငိူင်ႉဝႄႈၶဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉ ၵၢတ်ႇလိုဝ်း လႆႈယွမ်းတူဝ် ပၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႈ။ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႈ ယိုတ်းဢဝ်လႆႈမိူင်းတႆး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။
တႃႇတေယိုတ်းဢဝ်မိူင်းတႆးတၢင်းတူၵ်းၶူင်း တၢင်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ဢဝ်မိတ်ႊသတိူဝ်ႊ ႁႅလ်ႊၻီႊၿရႅၼ်ႊ Mr.HILDI BRAND ဢၼ်ႁူႉ လွင်ႈမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းပၢႆးမိူင်း၊ ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ဢီႊသတႅတ်ႊမဵၼ်ႊ COL. E. STADMAN ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ၊ ၵေျႊ-ၵီျႊ သၵွတ်ႊ J.G. SCOTTပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်း ပၢႆးမိူင်းသေ ၼႂ်းပီ 1887 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊဝႃႊရီႊ ဝၼ်းထိ 3 တႄႇၶိုၼ်ႈမႃးမိူင်းတႆး။ ပွတ်းႁွင်ႇ၊သၢႆၼိုင်ႈၶိုၼ်ႈပွတ်း ၸၢၼ်း၊ ပႃးတပ်ႉဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ တပ်ႉၵေႃႇရၶႃး၊ တပ်ႉၵလႃး။
ပေႃးသိုၵ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးမိူင်းတႆးၵေႃႈ ၵွပ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈပဵၼ်ၶီႈၶႃႈၽႂ်လႄႈၸဝ်ႈၾႃႉၵမ်ႈၽွင်ႈ တင်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢွၼ်ၵၼ်ပႂ်ႉႁပ်ႉတိုၵ်းယဝ်ႉ။ ပွႆးတိုၵ်းၵလႃးၵွႆ၊ ၼမ်ႉၶူင်း၊ ၵႄႈမိူင်းၵုတ်ႈလႄႈဝဵင်းမတ်ႈတြႃႇ၊ ၵူႇၵႅဝ်း၊ လွႆၼတ်ႉတႅၵ်ႉ၊ (တီႇၵိျတ်ႉ) မိူင်းၼၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈ ယႂ်ႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်၊ ၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽွင်းၸဝ်ႈၾႃႉၵေႃႈႁိမ်ဢႃႇၼႃႇၵၼ်သေပဵၼ်သိုၵ်းၼႂ်း မိူင်းယူႇ။ ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ဢမ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈ၊ၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းဢမ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈလႄႈလႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉတေႃႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ ယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ၸဝ်ႈၾႃႉတၢင်းၼမ် ယွမ်းႁပ်ႉယူႇတႂ်ႈ-လွင်ႈဢၼ်မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၼၼ်ႉသေ ၵိုတ်းယင်ႉပႅတ်ႈလွင်ႈတိုၵ်း ဢိင်းၵလဵတ်jၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈဝႅင်းဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလွၵ်ႈၸွၵ်ႇၵူၺ်း ဢၼ်ဢမ်ႇယွမ်းၼွမ်းတေႃႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၼႃႈၽိူၵ်ႇသေႁူၼ်ငိူင်ႉၵႂႃႇ တၢင်းဢွၵ်ႇၶူင်းလႄႈ လႆႈသဵင်ႈ ၵမ်ႊၵႂႃႇတီႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႃႈၽိူၵ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းၵတိၶဝ်မီး ဝႆႉၼၼ်ႉ မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်းၶိုၼ်းဢၢပ်ႈပၼ်ၼႂ်းမိုဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ၶဝ်ႁဵတ်းၶုၼ်ၽွင်းငမ်း ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပီ 1888ၼႂ်းလိူၼ် ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊဝရီႊၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းတမ်းဝၢင်းလွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်မီးတၢင်းတူၵ်းၶူင်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၵႂႃႇလီငၢမ်း။
ထိုင်မႃးပီ 1890 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊဝရီႊ ၵေျႊၵီျႊသၵွတ်ႉ J.G. SCOTT ဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ႈၵဵင်းတုင် တၢင်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ၸဝ်ႈၵွင်တႆး ၵဵင်းတုင် သဵင်ႈၵမ်ႊ ၵႂႃႇပီ 1887 ၼႂ်းလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊဝရီႊသေ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းၸဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵွင်ၶမ်း ဢၼ်မီးဢႃႇယု 12 ပီ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ။ လွင်ႈဢုပ်ႉ ပိူင်ႇၵဵင်းတုင် မီးၼႂ်းၽွင်းမိူင်းလူင် 4 ၵေႃႉ၊ ၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် တင်းမိူင်းၵဵင်းႁုင်ႈ၊ မိူင်းလႅမ်း၊ ၵဵင်းသႅၼ်သေ တင်ႈမိူင်းၵွၼ်းၶေႃႁင်း ၵူၺ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈၼႂ်းပီ 1889 ၼႆႉသိုၵ်းၶႄႇ ၶဝ်ပေႃး လူင်းမႃးႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်ၵဵင်းႁုင်ႈယဝ်ႉလႄႈ လႆႈၵူဝ်သိုၵ်းၶႄႇၶဝ် သိုပ်ႇလူင်းမႃးႁုပ်ႈဢဝ်ပႃး ၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆပေႃးဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးၵဵင်းတုင်ၵေႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉဢွၼ်ႇၵဵင်းတုင် ႁပ်ႉႁွင်းဢဝ်လီလီသေ ယွမ်းႁပ်ႉယူႇတႂ်ႈႁူမ်ႈ ၸွင်ႈၶမ်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ မိူၼ်တၢင်းတူၵ်းၶူင်းယဝ်ႉ။
ပီ 1890 လိူၼ်မၢတ်ႊႉၶ်ျ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႃႈၽိူၵ်ႇႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်လႆႈမိူင်းတႆးတၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်တၢင်းတူၵ်းၶူင်း၊ၾၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ်လႄႈ တၢင်း ဢွၵ်ႇၶူင်း တင်းသၢမ် တွၼ်ႈသဵင်ႈမူတ်းယဝ်ႉ။


text:
သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၶႄႇတင်းမၢၼ်ႈ တႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ်လူၺ်ႈၵၢၼ်ပၵ်းလၵ်း၊ တီႈလိၼ်သူၼ်ၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၾင်ႇ မိူင်းတႆး ၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ပၢၵ်ႇ ဢေးၵိူဝ်း ပၢႆ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ထွၼ်လၵ်းဢွၵ်ႇ ၽဝ်ၾႆးပႅတ်ႈ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27-30/05/2014 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶွမ်ႇမတီႇၾၢႆႇတႅၵ်ႈလႅၼ်ႇလိၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈတင်းမိူင်းၶႄႇ မႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေ တႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ် ဝူင်ႈၵၢင်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၼႂ်းၵႄႈမၢႆလၵ်းလႅၼ်လိၼ် 63/1 တင်း 63/2 ၊ ပွတ်းဝၢၼ်ႈ ၼွင်၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၵေးၶုၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ဢၼ်သွင်ၾၢႆႇ လႆႈၸႂ်ၵၼ် ပၵ်းလၵ်း မႂ်ႇ (လၵ်းမႆႉ) ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တီႈလိၼ်သူၼ် /ႁႆႈ/ ၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၾင်ႇမိူင်းတႆး ၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ပၢၵ်ႇဢေးၵူိုဝ်းပၢႆ- ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းလူႉသုမ်းတီႈလိၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 02/06/2014 (မိူဝ်ႈဝႃး)ၼႆႉ ၵႂႃႇထွၼ်ဢဝ်လၵ်းမႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢွၵ်ႇပႅတ်ႈသေ ဢဝ်ၽဝ်ၾႆးပႅတ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ သုမ်းတီႈလိၼ် ၵႂႃႇ 30 ဢေးၵိူဝ်း၊ တီႈဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ 70 ဢေႇၵႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈၵေးၶုၼ် 30 ဢေႇၵႃႉ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်မႃး တႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ်သွင်မိူင်းသေပႃးၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။
ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး လၵ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ တင်းမိူင်းၶႄႇ မီးၾၢႆႇပုၼ်ႉၼမ်ႉမၢဝ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼမ်ႉမၢဝ်းၵိၼ်ၾင်ႇ လၢမ်းၶဝ်ႈမႃးတၢင်းမိူင်းတႆး၊ မႃးတႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၵၼ်ၵမ်းၼႆႉၵေႃႈ လၵ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်မီးၾၢႆႇ ပုၼ်ႉၼမ်ႉမၢဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉၶၢႆႉမႃးပၵ်းၾၢႆႇၼႆႉၼမ်ႉမၢဝ်းသေ ၵိၼ်ပႃးတီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈပႆႇလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၼၼ်ႉ ၾၢႆႇပုၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၵေႃႈပဵၼ်တႆး၊ ၾၢႆႇၼႆႉဝၢၼ်ႈ ၵုင်းသႃႇၵေႃႈပဵၼ်တႆး၊ ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် 2 ဝၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးလၵ်းလႅၼ်လိၼ်မႃးသေပွၵ်ႈ။ မႃးတႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၵမ်းၼႆႉ တီႈလိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇ ပႃးၵႂႃႇၸွမ်းၼမ်- ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- ယူႇလၢႆလၢႆသေ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁႆႈၼႃး ႁဝ်းသုမ်းၵႂႃႇ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတူင်ႉတိုၼ်ႇၵၼ်သေ တုၵ်းယွၼ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်း။ တီႈလိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈလိၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵိၼ်မႃးၸဵမ်လႂ်ၶႃႈလူး၊ တတ်းမၵ်းပၼ်မိူင်းၶႄႇၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်လႃးလႃး၊ ႁၵ်းမိုဝ်းဢွၼ်ႇ ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇပၼ်လႆႈ။ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းႁဝ်း၊ ႁၵ်းမိုဝ်းဢွၼ်ႇ ၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ၽႂ်လႆႈၼႆၼၼ်ႉ ၵႂႃႇမီးတီႈလႂ်မူတ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈႁူႉယူႇလူး ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၼႆႉ မၼ်းၶႅၼ်ႈၵၼ် တီႈလႂ်၊ ၼႆႉသမ်ႉမႃးတႅၵ်ႈသေပၼ်ၶႄႇၵႂႃႇ/ ယွမ်းပၼ်ၶႄႇ ၵႂႃႇငၢႆႈငၢႆႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵိုင်ႇလီပဵၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တေတုၵ်းယွၼ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈလႆႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈလိူၼ် သႅပ်ႉထႅမ်ႇၿိူဝ်ႇ ပီ 2013 ၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ်ယၢမ်ႈမႃး တႅၵ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵမ်းၼိုင်ႈ၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶႄႇၶဝ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းၶူဝ်။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသမ်ႉဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉတေပူၼ်ႉပႅၼ်တီႈလိၼ် ႁႆႈ ၼႃး တူဝ်ၵဝ်ႇႄလႈဢွၼ်ၵၼ် သၢၼ်ၶတ်းသေဢမ်ႇပဵၼ်မႃး၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶႄႇလႆႈလူႉၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသွင်ၾၢႆႇ ၸိူဝ်းမႃးတႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ် တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 27-30 ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇမတီႇတႅၵ်ႈ လႅၼ်လိၼ် ၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇ မီး 14 ၵေႃႉ၊ ၶွမ်ႇမတီႇၾၢႆႇတႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ မီး 17 ၵေႃႉ။ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၵမ်ၵပ်း (Director) ႁွင်ႈၵၢၼ်တႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဢူးၶျၢၼ်းဢေး ဢွၼ်ႁူဝ်မႃးတႅၵ်ႈ၊ ပႃးၽူႈၵွၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸႄႈ ဢူးၵျေႃႇၵျေႃႇထုၼ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢူးၸေႃႇမိၼ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇတႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ် တီႈဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်း ဢူးဝိၼ်းမိၼ်ႉတၢၼ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢူးမျၢတ်ႉမိၼ်းထူၺ်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉလူးၵွၼ်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၸႄႈၵဝ်ႇၵေႃႈပဵၼ်တီႈလိၼ်ထုင်ႉၼႃး ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းတႆး၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ။ မီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ ဝၢႆးလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃယဝ်ႉ ၽွင်းလူင်(ဝုၼ်ႇၵျီးၶျူၵ်ႉ)ဢူးၼု ဢဝ်ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸႄႈၵဝ်ႇ ၶၢႆပၼ်ၶႄႇသေ တူၵ်းၵႂႃႇ ၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇ၊ ၶႄႇမႃးႁဵတ်းပဵၼ်ဝဵင်းလူင် ၵိုၼ်းလိူဝ်ၾၢႆႇမူႇၸႄႈ၊ ပဵၼ်ဝဵင်းလူင်ၸႄႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ႁၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်။


text:
ၸၢႆးၶမ်းမၢတ်ႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၸိုင်ႈတႆး ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းယဵမ်ႈယဵၼ် သူႇၸႂ်း ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈယုၵ်ႉမုၼ်း ထုင်ႉလိုမ်တူင်ႈမိူင်း။
ပၢင်ၵုမ် ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းပၢင်ၵုမ်ႁုပ်ႈပီ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် လႄႈၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်း ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းလၢႆတီႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁွပ်ႈပီ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ပွၵ်ႈတီႈ 3 တီႈမူႇၸႄႈ
ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁွပ်ႈပီ ၶွင်ပႃႊတီႊၻီႊမွၵ်ႉၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉၶ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် (သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ) ႁိုဝ် (SNDP) ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းမူႇၸႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းၵူႈၽၢၵ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵင်ပၢႆ။
သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး တေထၢမ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇမိူၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵဵပ်း
ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇၵိုတ်းၶၢင်ႉသေၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ပၼ်ပၢင်သွၼ် ၾိုၵ်းၾွၼ်ႉဝႃႈ တေၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၵူၺ်း တေဢမ်ႇၵဵပ်းၸွတ်ႇၸေးၸိူင်ႉၼင်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵဵပ်းပႃးသၢႆမၢႆၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းႁိူၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပဵတ်း ၵႆႇ မူ မႃ တင်းမူတ်းတင်းပိၵ်း ၽူးပူင်သွၼ်ၶဝ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီ ၶႂၢၵ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈၵေႃ ငဝ်ႈငုၼ်း
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီ 2013 ၊ မီးၵၢၼ်မေႇၶႂၢၵ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်လႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈၵေႃ ငဝ်ႈငုၼ်း ထႅင်ႈလၢႆၸဝ်ႈ။
More Articles...
- ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးဝဵင်းပၢင်လူင် ၸွႆႈၶပ်းၶိုင်ပၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်
- ပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆးလႄႈ သိုပ်ႇသၢၼ်ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း
- ပၢင်ပွႆးဝၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ တီႈတူၼ်ႈတီး
- ၽွင်းလူင် ဢူးၶိၼ်ႇယီႇ တုၵ်းယွၼ်း ၸုမ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ႁူမ်ႈသၢၼ်မိုဝ်း ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်း
Page 8 of 92


text:
ဝၢႆးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ထွၼ်လၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၽဝ်ၾႆးပႅတ်ႈယဝ်ႉ၊ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ႁွင်ႉၵႂႃႇဢုပ်ႇ၊ တိူၼ်ၾၢင်ႉ ယႃႇႁဵတ်းထႅင်ႈ၊ လွင်ႈၼႆႉ တေမီးၵၢၼ်ဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈယူႇ။
ဝၢႆးသေၾၢႆႇတႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ် ၶႄႇ-မၢၼ်ႈ သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်မႃးတႅၵ်ႈ ပၵ်းလၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၵႂႃႇ ၼိူဝ်ႁႆႈ/ ၼႃး/သူၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉ၊ ဢိင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇထွၼ် ၽဝ်ၾႆးပႅတ်ႈႄလႈ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 03/06/2014 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢူးၸေႃႇမိၼ်း ႁွင်ႉဢဝ်ၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈႄလႈ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇလၵ်းလႅၼ်လိၼ်ၶၢမ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇပၵ်းၼႂ်းႁႆႈၼႂ်းသူၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်၊ တိူၼ်ၾၢင်ႉသတိၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း။
ဢူးၸေႃႇမိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- လၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်မႃးပၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ပၵ်းဝႆႉၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵူၺ်း၊ ပႆႇၸႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ႄတႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယႃႇပေၵႂႃႇယုင်ႈ/သုၵ်ႉသၵ်ႉၸွမ်း၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းသူၼ်/ႁႆႈ/ၼႃးၵႂႃႇ လွတ်ႈလွတ်ႈ လႅဝ်းလႅင်း တေႃႇထိုင်မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉႁူင်းၼႆႉ ပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ ၸိူဝ်းဢၼ်ထွၼ်လၵ်းဢွၵ်ႇသေ ၽဝ်ပႅတ်ႈၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်လၵ်းၵႂႃႇပၵ်းပၼ်ၶိုၼ်းႁႂ်ႈမိူၼ်ၵဝ်ႇ၊ ယႃႇၵႂႃႇထွၼ်ပႅတ်ႈထႅင်ႈ- ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းလူႉသုမ်းတီႈလိၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸၢႆးဢႃႇသႅၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- ၸူဝ်ႈပၢၼ်ၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ မီးမႃးဢႃႇယု 50 ပၢႆ ၸမ်ထိုင် 60 ယဝ်ႉ၊ တူင်ႈႁႆႈတူင်ႈၼႃးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁၼ်လၵ်းလႅၼ်လိၼ် ဝူင်ႈၵၢင် သွင်မိူင်း မႃးမီးသေပွၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လၵ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇလတ်းၽႃႇ တတ်းၶဝ်ႈမႃးပၵ်း ၼႂ်းတူင်ႈႁႆႈတူင်ႈၼႃးႁဝ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉတီႈပွင်ႇမၼ်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈၵႂႃႇထွၼ်ပႅတ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵေႃႈ ႁွင်ႉႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇဢုပ်ႇ ၵုမ်သေ သင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ယႃႇပေၵႂႃႇယုင်ႈၸွမ်း၊ ႁႂ်ႈၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၵႂႃႇ တေႃႇပေႃးယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ဢူးၸေႃႇမိၼ်း လၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ဝႃႈ- လွင်ႈပၵ်းလၵ်းလႅၼ်လိၼ်ၼႆႉ ဢၼ်လႆႈၸႂ်ၵၼ် ပႆႇမီးသင်၊ တိုၵ်ႉပၵ်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁႂ်ႈပၵ်းပၼ်လၵ်းၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ၊ ယႃႇပေၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်၊ ယႃႇပေဢဝ်လၢႆးႁၢႆႉသေႁဵတ်းထႅင်ႈ- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ဝၢႆးသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ၵႂႃႇထွၼ်ပႅတ်ႈလၵ်း ၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ယဝ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 3 ႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၶႄႇၵေႃႈမႃးတူၺ်းၶိုၼ်းတီႈလိၼ်/ တီႈလၵ်းဢၼ်ၶဝ် ပၵ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ မႃးပၵ်းမႂ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်း၊ မၢင်တီႈၵေႃႈဢဝ်မႆႉပူၵ်ႇပၵ်း၊ မၢင်တီႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းဢဝ်လၵ်းဢုတ်ႇ (ၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ)ပွတ်းပွတ်းဢွၼ်ႇသေ မႃးပၵ်းဝႆႉၵေႃႈမီး- ဝႃႈၼႆ။
ဢူးၸေႃႇမိၼ်း ၵေႃႈပႃးဝႃႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းဢမ်ႇပွင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသုမ်းတီႈလိၼ်/လႅၼ်လိၼ်။ လႅၼ်လိၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းမီးဝႆႉၸဵမ်ၸႂ်ယဝ်ႉ၊ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းမႃးတႅၵ်ႈၼႆႉ ဢဝ်လၢဝ်တဵမ်း၊ ဢဝ်ၶိူင်ႈ GPS တႅၵ်ႈလီလီသေႁဵတ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လၵ်းၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်သွင်မိူင်းၼႆၵေႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၺ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇမၵ်းမၼ်ႈ/ႁပ်ႉႁွင်းတႄႉတႄႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈတၢင်ႇထိုင် ၸၼ်ႉပႃႈၼိူဝ် ပဵၼ်ၶၵ်ႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ၊ ပေႃးၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႆႉပႆႇယဝ်ႉၸိုင် ထုၵ်ႇလီမႃးတႅၵ်ႈထႅင်ႈၵေႃႈ တေမႃးတႅၵ်ႈထႅင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ပၵ်းလၵ်းဝႆႉမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၺ်း။ ပေႃးဝႃႈတေမၵ်းမၼ်ႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေႁွင်ႉဢုပ်ႇၵိူဝ်းၵုမ်ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈမၵ်းမၼ်ႈ - ဢူးၸေႃႇမိၼ်း လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ။
ၽူႈၼမ်းၼႂ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးထုၼ်းလႃႉ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈဢၼ်သုမ်းတီႈလိၼ် သူၼ်/ႁႆႈ/ၼႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၵေႃႈ မႃးတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈႁဝ်းၶႃႈယူႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တေဢမ်ႇသုမ်းတီႈလိၼ် ၵႂႃႇလွၵ်ႇလွၵ်ႇလၢႆလၢႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလူင်းပိုၼ်ႉတီႈသေ တႅၵ်ႈထတ်းတူၺ်း၊ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းဝႃႈ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမိူၼ်ႁိုဝ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ တေထတ်းတူၺ်းသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၽွင်းတႅၼ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းသၽႃးၼၼ်ႉ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသွင်ၾၢႆႇ ၸိူဝ်းမႃးတႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ် တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 27-30 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇတႅၵ်ႈ ၼႃႈလိၼ် ဝူင်ႈၵၢၼ်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း။ ၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇ မီး 14 ၵေႃႉ၊ ၶွမ်ႇမတီႇၾၢႆႇတႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ မီး 17 ၵေႃႉ။ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၵမ်ၵပ်း (Director) ႁွင်ႈၵၢၼ်တႅၵ်ႈလႅၼ်လိၼ် ဢူးၶျၢၼ်းဢေး ဢွၼ်ႁူဝ်မႃးတႅၵ်ႈ၊ ပႃးၽူႈၵွၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸႄႈ ဢူးၵျေႃႇၵျေႃႇထုၼ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢူးၸေႃႇမိၼ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇတႅၵ်ႈၼႃႈလိၼ် တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢူးဝိၼ်းမိၼ်ႉတၢၼ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢူးမျၢတ်ႉမိၼ်းထူၺ်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉလူးၵွၼ်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ဢိင်ၼိူဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇသေ လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း လူင်းဢႅဝ်ႇ ယဵမ်ႈပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸွမ်းပၢင်သဝ်းႁႅင်း ငၢၼ်းတႆး၊ တွင်ႈထၢမ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဝႂ်ၵပ်းတူဝ်လႄႈ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်။
တွၼ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈဝၼ်းတီႈ 23/11/13 ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၻီႊမွၵ်းၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊပႃႊတီႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး တီႈပၢင်သဝ်းႁႅင်းငၢၼ်း မူႇဝၢၼ်ႈပႃႇပဝ်ႈ (ႁိမ်းဝၢင်းႁိူဝ်းဝိၼ်ၵဵင်းမႆႇ) ဢိူင်ႇမႄႈႁႄႇ မိူင်းၵဵင်းမႆႇ။ ဢၼ်ၵႂႃႇယဵမ်ႈတူင်ႉတၵ်ႉ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ၵမ်းၼႆႉ ပႃးတင်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၶူးၼၢင်းငူၺ်ႇမျႃႉ၊ ၽွင်းတႅၼ်း မိူင်းပၼ်ႇ လုင်းမူဝ်ၵီႈ၊ ၸၢႆးၶိူဝ်းၸိုၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းႁူမ်ႈ 18 ၵေႃႉ။
ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ- တီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ မီးပီႈၼွင်ႉဢၼ်လုၵ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး လၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ မီးပီႈၼွင်ႉတႆး၊ ယၢင်းလမ်၊ လိသူးၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈပဵၼ်တႆး။ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း/ တူင်ႉတၵ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈၶႂ်ႈႁူႉဝႃႈ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်ၶဝ် မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ လႆႈလၢတ်ႈၼႄပႃးလွင်ႈ ပေႃးဝႃႈၸိူဝ်းၶဝ်ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (မတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ)၊ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း (ဢဵင်ႇထွင်ႇၸယႃး) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေၸွႆႈထႅမ် ႁဵတ်းပၼ်။
ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- ပေႃးပွၵ်ႈမိူဝ်းၽႅဝ်တႃႈၵုင်ႈၵေႃႈ တေၵႂႃႇႁူပ်ႉၽွင်းတၢင်လူင်မိူင်းထႆး ဢၼ်ပၵ်းတီႈတႃႈၵုင်ႈသေ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈပၼ် လွင်ႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇထၢမ် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈဢမ်ႇလႆႈၵႃႈႁႅင်းတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ လွင်ႈလႆႈထုၵ်ႇပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ- ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- ၶႃႈႁဝ်းမႃးပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ပီႈၼွင်ႉတႆးတူဝ်ႈၸေးၸွတ်ႇ၊ လႆႈမႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈ ပၢင်သဝ်းတီႈၼႆႈၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႆႇ တင်းၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇၵေႃႈ လႆႈႁွင်ႉမွၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼႆ ဢမ်ႇႁိုင်ၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ တေမႃးၵဵင်းမႆႇထႅင်ႈယူႇ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉမႃး ၸင်ႇၵွႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇသေ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတွင်ႈထၢမ်လွင်ႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵႂႃႇလိူဝ်ၼႆႉထႅင်ႈၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်- ဝႃႈၼႆ။
ၶူး(သြႃႇမ)ၼၢင်းငူၺ်ႇမျႃႉ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းတူၵ်းႁွတ်ႈမိူင်းထႆး၊ ၶႂ်ႈပွၵ်ႈ မိူဝ်းၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇမိူဝ်းႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (မတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ) ၸိုင် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇမီးမတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇ၊ ဢမ်ႇမီးၵႃႈလူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၽႅဝ်မႃးတီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁႂ်ႈမႃးတိတ်းတေႃႇ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ။ တၢင်းပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် လုၵ်ႉဢဝ်တီႈၶူဝ်မႄႈသၢႆ-တႃႈၶီႈလဵၵ်းၵႂႃႇ၊ တႃႇတေပွၵ်ႈမိူဝ်း တီႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇထုၵ်ႇပိူၼ်ႈၵဝ်းလႅၼ်ၵိၼ် လွင်ႈၵႃႈလူတ်ႉၵႃႈၵႃးၼၼ်ႉ တေၶတ်းၸႂ်ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်၊ တေသူင်ႇပၼ်ပီႈၼွင်ႉ ႁဝ်းၶဝ်ထိုင်ဝဵင်းၽႂ်ဝဵင်းမၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ၸတ်းၼႂ်းၵဵင်းမႆႇပွၵ်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၵျပၼ်ႊ (Nippon Foundation) ပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇ ၼသေ ဢၼ်သုၼ်ၵၢင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မၢၼ်ႈ (MPC) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်း MPC ႁွင်ႉမွၵ်ႇထိုင်သေ မီးပႃႊတီႊ ၵၢၼ်မိူင်း 12 ၸုမ်း တင်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တင်းၸုမ်းၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်တိုဝ်ႉ တၢင်းၼႆႉသေ လူင်းဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတူင်ႉတၵ်ႉ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ။


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸၢႆးၼုတ်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းလုၵ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး။ ပေႃးမီးတိုဝ်ႉတၢင်း တေႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ပႃးၵူႈမူႇၸုမ်း ၸိူဝ်းမီးၼႂ်းမိူင်းထႆး။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇငဝ်ႈငုၼ်းၻီႊမွၵ်းၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) လႄႈၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၢႆးလဵၵ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထိ 17/01/13 ဝၢႆးဝၼ်းယၢမ်း 2 မူင်း၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈႁဝ်း ၸၢႆးၼုတ်း လုၵ်ႉတီႈ ၶူင်ႇႁိူဝ်းဝိၼ်တႃႈၵုင်ႈ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမိူင်းထႆး ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၸၢႆးၼုတ်းၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈယူႇ ၼႂ်းၶွၵ်ႈၼၼ်ႉ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်ဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႄႈ လႆႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈတၢင်းပဵၼ်တူႇလႃႇ (တၢင်းပဵၼ် ၶူပ်းၶူပ်းၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈ)၊ ဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈၶတ်းၸႂ်ယူတ်းယႃ တူၺ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ လၢႆးမၼ်းပေႃးၸေးၵေႃႈဢမ်ႇႁၢႆလႄႈ ၸင်ႇၶဝ်ႈယူတ်းယႃမိူင်းထႆး၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၼႆႉ တေၶႅၼ်းႁၢႆလႄႈ တေၵူတ်ႇပႃးတၢင်းပဵၼ် တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇ ပိူင်ထႅင်ႈ။ ပေႃးမေႃယႃၶဝ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈၵိုတ်း ယူႇတီႈမိူင်းထႆးသေ ယူတ်းယႃၵႂႃႇၵေႃႈ တေၵိုတ်းယူႇတီႈမိူင်းၵွၵ်ႇသေ ႁပ်ႉယူတ်းယႃၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးဝႃႈမၼ်းၸဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီယဝ်ႉလီငၢမ်း၊ သင်ဝႃႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းသၢင်ႇတေႃႇၸိုင် တေဢၢၼ်း ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း တင်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမီးၼႂ်းမိူင်းထႆး။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၵူႈၸုမ်းၸုမ်း။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၵေႃႈ ယင်းႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၸုမ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈမီးသုၼ်ႇလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇတေႁူပ်ႉထူပ်းယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ပေႃးထုၵ်ႇလီႁူပ်ႉထူပ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ တေပၼ်ၶၢဝ်း ယၢမ်းသေ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီၵၢႆ (2012) လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊလႄႈလိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၵေႃႈၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီ တီႈမိူင်းထႆး ဝဵင်းမိူင်းၵွၵ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ် ၽူႈၼမ်းပႃႇတီႇ/ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေၸုမ်းသေၵေႃႉ၊ ပဵၼ်တႃႇၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီၵူၺ်း- ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်သိူဝ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး တင်း ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၢႆးၼုတ်း၊ ဢိၵ်ႇ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈၼမ်းတႆး 8 ၵေႃႉ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမၢပ်ႇၽၢမ်းၸိၼႄးဝႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉပၢင်ၵုမ်လူင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ NC ဢၼ်ၶဵၼ်ႇ တႅမ်ႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယႃႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တႅၵ်ႇယၢႆႈ၊ ၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းတေႃႇ မူႇၸုမ်းၼွၵ်ႈမၢႆမီႈၸိူဝ်းၼႆႉ သေၺႃးတိၺွပ်းၽွင်းႁူဝ်ပီ 2005 ၊ လုမ်းတြႃးၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႅပ်းတတ်းပၼ် တူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်၊ ၼိုင်ႈၵေႃႉတင်ႈတႄႇ 75-106 ပီ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးၸွမ်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸွမ်းလၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2010 ယဝ်ႉ ၵွပ်ႈမီးၵၢၼ်ပူတ်းဝၢင်းပွႆႇၽႃႈသေ ပွႆႇပၼ်လႄႈ ပူၼ်ႉလွတ်ႈဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၽွင်းႁူဝ်ပီ 2012 ၊ ၸင်ႇမႃးၵေႃႇ တင်ႈပႃႇတီႇၶိုၼ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်။


text:
ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၶိူဝ်းၼိမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၵိူတ်ႇမႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ယႂ်ႇ၊ ပေႃႈမႄႈ ၶႂ်ႈလႆႈတၢင်းၸွႆႈ ထႅမ် ပိူဝ်ႈတႃႇၽႃႇတတ်း လုမ်းလႃးယူတ်းယႃလုၵ်ႈလၢင်း။
ဢွၼ်ႇယိင်းၵေႃႉၽႃႇတတ်းတူဝ် ၸၢင်ႈၽႃႇတတ်း ထူင်ႁူဝ်ၸႂ်ပွင်ႇထႅင်ႈ
ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇၵေႃႉမီး တူဝ်ၶိင်းသွင်တူဝ်၊ ႁပ်ႉၵၢၼ်ၽႃႇတတ်း တူဝ်ၶိင်းဢၼ်ၵွပ်ႈဝႆႉ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇသေယူတ်းယႃ တူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈၽႃႇတတ်း ထူင်ႁူဝ်ၸႂ်ပွင်ႇထႅင်ႈ။
ၶၢင်ႇပွင်းပွတ်းၼမ်ႉၶမ်း ၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃး ၵေႃႇတဝ်ႈၼမ်ႉပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉ
ၵူၼ်းၶၢႆၶၢင်ႇပွင်းၶူဝ်ႈ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၢင်ႇပွင်းၶဝ် တေႁၢင်ႈလီ၊ ၶၢႆၶၢတ်ႇလီၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတဝ်ႈၼမ်ႉပလၢတ်ႉသတိၵ်ႉ ၶူဝ်ႈသႂ်ႇလေႃး၊ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉထိုင်ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း။
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ တႆး ၵေႃႇတင်ႈမႃး ပိူဝ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၵိၼ်း
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ တႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၵေႃႇတင်ႈမႃး ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇ ၸွႆႈထႅမ်လွင်ႈ ၵိၼ်လူႇလုတၢႆ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆး လႄႈၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်း။
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း
ၸုမ်းၼမ်ႉၶူင်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉတႆးဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၵူတ်ႇထတ်းယူတ်းယႃပၼ် ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လူမ်ၸႂ်ၶႅၼ်းၸႂ်။
More Articles...
Page 1 of 4


text:
General News
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ" ပိုၼ်ၽႄႈ ၸွတ်ႇၼႂ်းမိူင်း
- Details
- Created on 31 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ" ႁိုဝ် "ၽိုၼ်ၶၢၼ်တႅၼ်းတၢင် သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း" ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈၼၼ်ႉ မီးပႃးၾၢႆႇတႆး၊ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၽိုၼ်းၶၢဝ်ႇသေ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် ပေႃးတေလူဢၢၼ်ႇ ႁူႉၶၢဝ်ႇလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ ၵူႈၸႄႈဝဵင်းယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ" ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇမၢၼ်ႈႁွင်ႉ "ရိုးမအသံ" ၼႆႉ မီးၶၵ်ႉတွၼ်ႈ သႂ်ႇပႃးဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ယႃႈမဝ်းၵမ်း၊ သုၼ်လႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ပၢႆးယူႇလီလႄႈ ပိုၼ်ႉႁူႉလီသူၼ်ၸႂ်တင်းၼမ် ဢိၵ်ႇႁၢင်ႈလူၼ်ႉ ႁုၼ်ႉၼူဝ် သေ လူဢၢၼ်ႇလႆႈ ၾၢႆႇတႆး ၾၢႆႇမၢၼ်ႈ သွင်ၽႃႇသႃႇ ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ"လႆႈ၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၸွႆႈသိုပ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ပႃး ၶူဝ်းၶွင် ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢိၵ်ႇၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇမႂ်ႇ တီႈႁူင်းၵၢၼ် ၶွမ်ႇပၼ်ႇၼီႇၶဝ် ၵပ်းသိုပ်ႇ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်မႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် လိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ"ၼႆႉ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇထိုင်ဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵွျၵ်းမႄး၊ သီႇပေႃႉ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ သႅၼ်ဝီ၊ မူႇၸေႊ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းပၼ်ႇ၊ မိူင်းၵိုင်၊ လၢႆးၶႃႈ၊ လွၵ်ႉၸွၵ်ႇ၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ ၶူဝ်လမ်၊ သီႇသႅင်ႇ ၸႃႉၵႂႃႇထႅင်ႈ လၢႆၸႄႈဝဵင်း၊ ၼွၵ်ႈသေၼႂ်းမိူင်းတႆးယဝ်ႉ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇထိုင် ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ၼိုင်ႈၽိုၼ်လႂ် လႆႈတမ်းဝၢင်းၶၼ်ၶၢႆ ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 500ပျႃး၊ ငိုၼ်းထႆး 20ဝၢတ်ႇ၊ ၼိုင်ႈလိူၼ်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ တင်းၼမ် 6,000ၽိုၼ်။
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ"ၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း RCSS လႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တီႈၵဵင်းတုင် မၢႆလိၵ်ႈ 17/2011 ၼၼ်ႉသေၸင်ႇလႆႈ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမႃး ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ" သွႆႉ(1) မၢႆ(1) မိူဝ်လိူၼ် February ပီႊ2014 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း၊ ၼႂ်းလိူၼ်May လိူၼ်ၼႆႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ" သွႆႉ(1) မၢႆ(2) တီႈႁူင်းၽိမ်းလိၵ်ႈ "ဢွင်ႇပၢၼ်းၽျိဝ်ႇ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး မႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇ သူင်ႇၶေႃႈထတ်းသင် ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်လႄႈ သူင်ႇမူႇလိၵ်ႈၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်း ဢိၵ်ႇၶေႃႈတွင်ႈထၢမ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မႃးလႆႈတီႈ
www.gmail.com - This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
www.facebook.com - Voice of Hsan Loi
Mobile - (+66) 087-576-7245