text:
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽႅၼ်ႇတီႈၸိုင်ႈတႆး ၵႂၢင်ႈၵႃႊႁိုဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် တႅမ်ႈၼႄၵၼ်မႃးၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်သမ်ႉဢမ်ႇပႃးမႃး ၼႂ်းၽႅၼ်ႇတီႈၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁူႉၸွမ်း ပိူင်ပဵၼ်ပိူင်မီးဢၼ်တေႉၼၼ်ႉဢေႇၼႃႇ။ ပႃးၸဵမ် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် မၢႆၽိတ်းတွင်း ၸႃးၵၼ်ဝႆႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉပႃးၼႂ်း ၸိုင်ႈတႆးယူႇ၊ ထိုင်ပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽသပလ ၸင်ႇတတ်းဢဝ်သႂ်ႇလေႃး မိူင်းမၢၼ်ႊဝႃႇ၊ ထိုင်ပၢၼ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၼေႇဝိၼ်း ၸင်ႇတတ်း သႂ်ႇလေႃးမိူင်းမၢၼ်ႊဝႃႇ။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸႂ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႆ လူတူၺ်းၵၼ်ၽွင်ႈတႃႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်ပိုၼ်းမိူင်းမိတ်ႈၶဝ် ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ လႅၼ်ႊလိၼ်မိူင်းမိတ်ႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပီႊၶရိတ်ႈ (ဢ-ပ-ၶ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁွတ်ႈထိုင် မၢၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) ၼႆ။ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈဢၼ်သႅင်လီသီလႅင် ၵႃႊၶၼ်ယႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၵိုၼ်း။ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းလႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈၵွၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်လႂ်ပၢၼ်လီႇ ပဵၼ် လိၼ်မိူင်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၶဝ်မႃး။ ၸဝ်ႈၾႃႉမၢၼ်ႊ မိူင်းဢင်းဝႃႉၶဝ် တင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး မိူင်းမိတ်ႈၶဝ် ၵႆႉလႆႈႁိမ်ၵၼ် လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်း။
ပိုၼ်းပိုၼ်ႉလင်
မိူဝ်ႈပၢၼ်မၢႆတမ်းပိုၼ်းပႆႇမီးၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းမွင်ႇၵူဝ်းလီႇယႃႇၶဝ် ယၢမ်ႈမႃးယူႇသဝ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်တေပဵၼ်မႃး မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ။ တီႈထမ်းၸိူဝ်းလႆႈႁၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ၵႆႉလႆႈၶုတ်းႁၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း မိူဝ်ႈပၢၼ်ႁိၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢႆႁွၵ်ႇ၊ မိတ်ႈ ၸိူဝ်းဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ (ပ-ၶ) ၁၂၁၇ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ၊ မီးလႃႊထိူၼ်ႇ သၢမ်ၵေႃႉ လႄႇလိုပ်ႈတူဝ်ထိူၼ်ႇသေ ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး တီႈဢၼ် ၵႆယၢၼ်ၵၼ်တင်း ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ် မွၵ်ႈသၢမ်လၵ်းၼၼ်ႉ။ ဝၼ်းၶမ်ႈၼႃႇယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလိုဝ်ႈၼွၼ်း တီႈတိၼ်လွႆ။ မိူဝ်ႈၼႂ်ၽုၵ်ႈ ၾႃႉပၢင်ႇ မိူင်းလႅင်းမႃး လႆႈႁၼ်လွႆၵၢၼ်ႉဝႆႉသေ ၼူၵ်ႉၼူၶဝ်ၵေႃႈ မိၼ်ယူႇ ၼိူဝ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၶဝ်ဢႅၼ်ႇၵႂႃႇတူၺ်း လႆႈႁၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်လႅင် ပေႃးတၢၼ်ႇ ၼိူဝ်ႉလိပ်းၼၼ်ႉလႄႈ ဢဝ်မိူဝ်းၼွပ်ႇပၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈၾႃႉ ၸင်ႇပၼ်သူး ပၼ်လၢပ်ႈ ငိုၼ်းသၢမ်ၵျၢပ်ႈ တီႈလႃႊထိူၼ်ႇၶဝ် သၢမ်ၵေႃႉ။ သမ်ႉပွႆႇ ပူႇႁဵင်ၵေႃႉ႞ ႁႂ်ႈၵွၼ်းမေႃႈၶဝ်ႈ သၢမ်သိပ်းသေ မိူဝ်းပႂ်ႉၵၢင် လူလွမ်တူၺ်းထိုင်ႁေႉ ၵင်ႈတီႈၼၼ်ႉ။ ၼိုင်ႈမေႃႈၶဝ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ငိုၼ်းသၢမ်ပၢၵ်ႇ ၵူႊပီႊ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မႃးတင်ႈမၢၼ်ႈ ႁိမ်းတိၼ်လွႆ တီႈလႃႊထိူၼ်ႇသၢမ်ၵေႃႉ ၼွၼ်းလိုဝ်ႈၼၼ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လႆႈတီႇၽဵဝ်ႇ ပႃႇမႆႉ လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မၢၼ်ႈၽၼ်းပၢင်ႇ ဢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် မၢၼ်ႊၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ တၽၢၼ်းပိၼ်ႇယႂႃႇ (သဖန်းပင်ရွာ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပႂ်ႉၵၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်းႁဵတ်းၼႃး တီႈတူင်ႈဢၼ် တပေဵၼ်မႃး မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၢႆးမႃးၼၼ်ႉ သႅင်လႅင်ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၼမ်ၵိုၼ်းထႃးလႄႈ တႄႇပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ငမ်းၾႃႉ (ပ-ၶ ၁၄၁၄-၁၄၃၂) သေ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၶဝ် ႁပ်ႉၸိုဝ်ႈ “ၶုၼ်ၸဝ်ႈမေႃႇသႅင်” ၼႆမႃး။
ပိုၼ်းပိုၼ်ႉလင်
မိူဝ်ႈပ-ၶ ၁၅၅၆ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းႁူင်သႃဝတီ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ မၢပ်ႇၼေးဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ဢမ်ႇၼွပ်ႇသႅင်လႅင်ၼႆသေ တၢမ်တူဝ်မၼ်း ၶီႇႁူဝ် သိုၵ်း တပ်ႉႁိူဝ်းသေ ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈ။ ၸဝ်ႈ ၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ႁိူဝ်ႈၾႃႉ လႄႈ ပီႈဢၢႆႈမၼ်း ၵိၼ်မိူင်း ၸၢင်းၵိုဝ် (စဉ့်ကူး) သိူဝ်သွင်ႇၾႃႉ ယူႇ တီႈဝဵင်းၸၢင်းၵူႊသေ ႁပ်ႉတိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇ။ ဝဵင်းၸၢင်းၵိုဝ်ၵၢၼ်ႉ ၶၢႆႇယူႇတီႈ ဝဵင်းၸမ်ပႃႇၼမ််ၵဵဝ် (စမ္ပါနဂိုရ်) ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၢမ်ႈလႆႈ သိုၵ်းပယိၼ်ႉ ၼွင်ႇလႄႈ လႆႈသုတ်ႈႁူၼ်မႃးထိုင် ဝဵင်းတူင်ႈၵႅင်း။ တီႈတူင်ႈၵႅင်းတႄႉ သိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇ သုမ်းၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ သိုၵ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ လႆႈသုတ်ႈႁူၼ်မႃးသေ ၶဝ်ႈယူႇတီႈ မိူင်းမိတ်ႈ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇမႃးတိုၵ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းပယိၼ်ႉၼွင်ႇ လူႉတၢႆ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ တီႈပၢင်ႇၵႂၢင်ႈလူင် ၽၢႆႇဝၼ်း ဢွၵ်ႇ မၢၼ်ႈသၵ်း ႁိမ်းမိူင်းမိတ်ႈလႄႈ တေႃႇပေႃး ၸင်ႇၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ “ပၢင်ႇမၢၼ်ႊတၢႆ” ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်း ၵႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ႁိူဝ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇသိုပ်ႇ ၸင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉလႄႈ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈမေး၊ ၸၢင်ႉမႃႉသႅင်လီသေ ပၢႆႊၵႂႃႇထိုင် မိူင်းၶႄႇ။ မိူဝ်ႈ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ တိုၵ်းပေႉ မိူင်းမိတ်ႈၼၼ်ႉ ၺႃး မႅၼ်ႈ ပီႊၵေႃးၸႃႇ ၉၁၈ ၼီႈ။ ပေႃးလေႃးၵၼ် ၉+၁+၈ ၶိုၼ်းလႆႈပဵၼ် ၉ ၵွႆးလႄႈ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ်သိူဝ်ႁိူဝ်ႈၾႃႉ တႆးၸင်ႇဝႄႈတူဝ်ၼပ်ႉ ၉ ဝႃႈ ပဵၼ် တူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီ၊ တူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႊပၼ်ၽွၼ်းႁၢႆႉ တႃႇတႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ဢဝ်လႆႈမိူင်းမိတ်ႈ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇၵေႃႈ ႁွင်ႉဢဝ် ပီႈဢၢႆႈ သိူဝ်ႁိူဝ်ႈၽႃႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၵိၼ်မိူင်း သိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉသေ ဢၢပ်ႈႁႂ်ႈႁဵတ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ ႁႂ်ႈလူလွမ်တူၺ်းပႃး လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ တႄႇမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပၢၼ်ဢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၶဝ် တင်ႈယူႇသဝ်းၶေႃမႃးၼၼ်ႉ သုတ်းဝၢႆးသေ လႆႈသွၼ်ႈတႂ်ႈႁေႃၶမ်း တၢင်ႇမိူင်းမႃး။
ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ ဢဝ်တႃႈၵွင် လႅၵ်ႈတင်း မိူင်းၵုတ်ႈ
မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉၺွင်ႇယၢၼ်း (ညောင်ရမ်းမင်းတရား) လုၵ်ႈၸၢႆးပယိၼ်ႉၼွင်ႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈ ၾႃႉ မိူင်းဢင်းဝႃႉၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈလႆႈလိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈ လႄႈ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၅၉၇ ၸင်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပူင် သူင်ႇထိုင်မိူင်းမိတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈပၼ်လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈ၊ သမ်ႉတေဢဝ်တႃႈၵွင် ဢၢပ်ႈပၼ်မိူင်းမိတ်ႈ တႅၼ်း တၢင်မိူင်းၵုတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈမၢႆတမ်း လုတ်ႈတေႃႇႁေႃၶမ်းဢင်း ဝႃႉၶဝ် မီးဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ-
သက္ကရာဇ် ၉၅၉ ခု၊ တော်သလင်းလပြည်ႉ ကျော် ၁၂ ရက်နေႉ၊ ရတနာပူရတွင်၊ ရွှေဝမြိုႉကြီး တည်တော်မူသည်၊ မိုးကုပ်ကျပ်ပြင်သည်၊ ရတ နာ တမည်ဖြစ်သည်။ ရွှေဝမြိုႉကြီး အဝင်အပါ ဖြစ်စေရမည်။ မိုးမိတ်စော်ဘွား စီရင်စုဖြစ်သည်။ မိုးကုပ်ကျပ်ပြင်ကို နုတ်ယူရမည်။ မိုးကုပ်ကျပ် ပြင်အစား တကောင်းမြိုႉကို အရံအကာနှင်ႉတကွ အပ်တော်မူသည်။ မိုးမိတ်မြိုႉက သိမ်းစေ။ မိုး ကုပ်ကျပ်ပြင်မှာ ရွှေဝမြိုႉကြီးတည်ရာ ရတနာ တမည်ဝင်စေ။ ကျောက်တူးအကြီးအငယ်သား အပါအဝင်တိုႉကို ဝန်တိုႉက စာရင်းအင်းချယူ၍ ရွှတေိုက်တော်သွင်းရမည်။ မိုးမိတ်မြိုႉက မခန်ႉ မထားနှင်ႉ။ နုတ်တော်မူသည်။ တကောင်းမြိုႉကို အစားလဲတော်မူ၍၊ အပ်တော်မူလေပြီးသည်။ ရွှေဝမြို့ကြီးတွင်း ထမ်းရွက်စေ။
သက္ကရာဇ် ၉၅၉ ခု၊ သတင်းကျွတ်လပြည်ႉ ကျော် ၅ ရက်နေ့။
နာခံတော် ပြော့ကြီးမ။
တင်းလိၵ်ႈတႆး ပွင်ႇဝႃႈၼႆ- သၵ်ႈၵရဵတ်ႈ ၉၅၉ တူဝ်၊ လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ ၁၂ ၶမ်ႈ။ လႆႈၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းလူင်ဢင်းဝႃႉ ဢၼ်ႁိၵ်ႈဝႃႈ ရတ်ႉ တၼႃႇပူႇရ။ မိူင်းၵုတ်ႈၵျၢပ်ႈပၢင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းၵႅဝ်ႈ သႅင်ငိုၼ်းၶမ်း။ ၼႆလႄႈ တေလႆႈပႃး ၼႂ်းလိၼ် မိူင်း ဢင်းဝႃႉ။ တေလႆႈထွၼ်ဢဝ် မိူင်းၵုတ်ႈၵႅပ်ႈပၢင်ႇသေ ၼႂ်းလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ဢုပ်ႉငမ်း။ တေဢဝ်တႃႈၵွင် ပႃးၸဵမ်မၢၼ်ႈ သူၼ်ႁႆႊၼႃး ႁိမ်း ႁွမ်းၼၼ်ႉ တႅၼ်းပၼ်ၶိုၼ်း တႃႇမိူင်းၵုတ်ႈၵႅပ်ႈ ပၢင်ႇ။ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ႁုပ်ႈသိမ်းဢုပ်ႉငမ်း။ မိူင်းၵုတ်ႈတႄႉ ႁႂ်ႈပိၼ်လိၼ်မိူင်းဢင်းဝႃႉ။ ဢႃႈ မၢတ်ႈၽွင်းမိူင်းၶဝ် တေလႆႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်း ၸိူဝ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၶုတ်းႁႃသႅင် တီႈၼၼ်ႉသေ မၢႆဝႆႉ ၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃ။ မိူင်းမိတ်ႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈမႃး ဢုပ်ႉငမ်း။ ထွၼ်ဢဝ်ယဝ်ႉယဝ်ႉ။ လႅၵ်ႈဢဝ်တင်း တႃႈၵွင်ယဝ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႆလႄႈ တေလႆႈႁၢပ်ႇထၢမ်း တႂ်ႈမိူင်းဢင်းဝႃႉ။
သၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ ၉၅၉ တူဝ်၊ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်း လွင်ႈ ၅ ၶမ်ႈ။
ၽူႈမၢႆလူင် ပျေႃႉၵျီးမႃႉ။ – ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈတၢင်း ပၼ်တႃႈၵွင်သေ လႅၵ်ႈဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ သူင်ႇလိၵ်ႈသူင်ႇလၢႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈလႄႈ ႁိုင်ထႅင်ႈ သိပ်းပီႊ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၆၀၅ ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵႅမ် မိူင်း ဢင်းဝႃႉ မႁႃႇဢုပရႃႇၸႃႇ (ဝၢႆးလင်မႃး ပဵၼ် မႁႃႇထမ်ႇရႃႇၸႃႇ အနောက်ဖက်လွန်မင်း) လုၵ်ႈ ၸၢႆး ၸဝ်ႈၾႃႉၺွင်ႇယၢၼ်း ၸင်ႇၶီႇသိုၵ်းၶိုၼ်ႈ တိုၵ်း မိူင်းမိတ်ႈ။ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ယွၼ်ႈ ၾႃႉ တင်ႈတပ်ႉတင်ႈတႃႇ တီႈၸၢင်းၵိုဝ်၊ ၵျွၵ်ႉလႄးပဵင်း (ကျောက်လှည်းဘီး)၊ ၸမ်ပၢင်တွင် (စကားတောင်) သေ ႁပ်ႉတိုၵ်း မႁႃႇဢုပရႃႇၸႃႇသတေႃႉ ဢမ်ႇပေႉလႄႈ မိူင်းမိတ်ႈ လႆႈယွမ်းၼွမ်းတေႃႇ မိူင်းဢင်းဝႃႉ။
ယွၼ်းၶိုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်
မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၆၃၇ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ဝၢႆႇၾႃႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်း (သာလွန် မင်းတရား) ႁွင်ႉဢဝ် ၶုၼ်သိုင်ႇၽွင်းမိူင်း မိူင်းမိတ်ႈ ၵေႃႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ သိုင်ႇဢူၶမ်း လူင်းမႃးဢင်းဝႃႉသေ ဢုပ်ႇၵၼ် လွင်ႈမိူင်း ၵုတ်ႈ။ မိူဝ်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ သိုင်ႇဢူၶမ်း တုၵ်းယွၼ်းၶိုၼ်းဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်းမိတ်ႈ မႃး ၵူႊသိုပ်ႇၵူႊပၢၼ် သေတႃႉ ထိုင်ပၢၼ်ၸဝ်ႈၺွင်ႇ ယၢၼ်းၸင်ႇ မိူင်းမိတ်ႈလႆႈပွႆႇလႆႈၾႃႈပႅတ်ႈ မိူင်း ၵုတ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ သႂ်ႇၼႂ်းလိၼ်မိူင်းမိတ်ႈ မိူၼ်ၵူႊပွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်း ဢမ်ႇၽွမ်ႉလႄႈ ဢွၵ်ႇ လိၵ်ႈပူင်ထႅင်ႈၸိူင်ႉၼႆ။
ခမည်းတော်ဘုရား ရွှေဝမြို့ကြီးကို တည်တော်မူသောအခါ၊ ရတနာတမည်ဖြစ်စေ၊ ဗျ်ဒိတ်တော်နှင့်၊ နှုတ်တော်မူလေပြီးသည်ကို၊ ငါ့ လက်ထက်ရောက်မှ၊ ရှေးအဝင်အပါ မိုးမိတ်မြို့ သို့၊ ပါစေပြန်စသောမည်မဟုတ်၊ တာကောင်မြို့ ကိုလည်း၊ မိုးကုပ်−ကျပ်ပြင်အစား မိုးမိတ်စော် ဘွားအား အပ်တော်မူ၍ ရှိလေပြီးသည်၊ ခမည်း တော်ဘုရား မိန့်တော်မူရင်း မပျက်သာ၊ နှုတ် တော်မူသည့်အတိုင်း တည်စေရမည်။ သက္ကရာဇ် ၉၉၉၊ နယုန်လဆန်း ၁၀ ရက်၊ နာခံတော် စမျှောင်မှူး၊ လွှတ်တော်ပြန် အမိန့်တော်။
မိူဝ်ႈၸဝ်ႈဢူႈၾႃႉ တင်ႈမိူင်းၶမ်းဢင်းဝႃႉ၊ ပၢၵ်ႇသႅင်ပၢၵ်ႇၶမ်း ပူင်လၢတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ရတၼႃႇ ပိူင်႞ၼႆသေ ထွၼ်ဢဝ်ယဝ်ႉယဝ်ႉ၊ ထိုင်ပၢၼ်ၵဝ် ၸဝ်ႈၸင်ႇ တေဢမ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်လိၼ်မိူင်း မိတ်ႈ မိူၼ်ၵဝ်ႇ။ ဢဝ်တႃႈၵွင် တႅၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈ ၾႃႉ မိူင်းမိတ်ႈ တႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ-ၵျၢပ်ႈပၢင်ႇယဝ်ႉ ယဝ်ႉ၊ ၼႆလႄႈ တၵ်းလႆႈထွၼ်ဝႆႉ မိူၼ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ၸဝ်ႈဢူႈၾႃႉ။ သၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ ၉၉၉ တူဝ်၊ လိူၼ် ၸဵတ်းမႂ်ႇ ၉ ၶမ်ႈ၊ ၽူႈမၢႆလူင် ၸမျွင်ႇမူး၊ လိၵ်ႈပူင် ထိုင် လုတ်ႈတေႃႇ – ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းၶုၼ်သိုင်ႇၽွင်းမိူင်း မိူင်းမိတ်ႈ ဢၼ် သိုင်ႇဢူၶမ်း ၶဝ်ၵေႃႈ ၵႃႊလႆႈႁပ်ႉဢဝ် လိၵ်ႈပူင်ၼႆႉ သေ မိူဝ်းပၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ဝၢႆႇၾႃႉ။ ၽိူဝ်ႇႁူႉလွင်ႈတၢင်းမၼ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆ ၶီၸႂ်ၸဵပ်းၸႂ်။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈပီႊ ၶရိတ်ႈ ၁၆၃၇ (ပီႊၵေႃးၸႃႇ ၉၉၉ တူဝ်) လိူၼ် ပႅတ်ႇမႂ်ႇ ၁ ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းမိတ်ႈတင်းသဵင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တုမ်ၵၼ် တီႈပၢင်ႇၵႂၢင်ႈ ဢၼ် မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ၼွင်ၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉသေ ၵၢဝ်ႇထိုင်ၾႃႉ ၽီ ၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ။ ဢွၼ်ၵၼ် တႅပ်းတတ်း ၵမ်းထူၼ်ႈသွင်ဝႃႈ တူဝ်ၼပ်ႉ ၉ ၼႆႉ ဢမ်ႇပၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇတႆး ၼႆယဝ်ႉ။ သိူဝ်ဝၢႆႇၾႃႉၵေႃႈ ၸင်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးလုၵ်ႈလၢၼ်ပၢၼ်လိုၼ်း လႆႈႁူႉ ၸွမ်း လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆသေ ဝၼ်းၼၼ်ႉၵွႆး ၵေႃႇ ၵွင်းမူး “ဝၢင်းပုမ်ႇ” တီႈပၢင်ႇၼၼ်ႉ ၵမ်းလဵဝ်။ လွမ်ႉပႃးၽႃဢုတ်ႇသွင်ႁွပ်ႈ။ မေႃလိၵ်ႈလူင်ပၢၼ် ၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ “ၵဝ်ႈသၢမ်ပႃး ၺႃးတၢင်းၸႃႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၶိုၼ်ႈႁုပ်ႈဢဝ် မိူင်းၵုတ်ႈ
ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းဢင်းဝႃႉ တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်း ၼွၼ်းၽႄး၊ ဢူမုၼ် ၸဝ်ႈဢင်းဝႃႉၶဝ် တူၵ်းတႅမ်ႇမႃး။ မၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၼိမ်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ ပျေႇမိၼ်း ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး တႃႇလုၼ်ႇမိၼ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵျေႃႇ (၁၆၆၁-၁၆၇၄) ၸင်ႇၶိုၼ်းႁုပ်ႈ ဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်တႂ်ႈမိူင်းမိတ်ႈၶိုၼ်း။ တႄႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းမိတ်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းတင်ႈလႆႈသဝ်းၶေႃ ထႅင်ႈၵမ်း႞။
ၸဝ်ႈၶုၼ်ၵျေႃႇၼႆႉ လႅပ်ႈႁၢႆႉၼႃႇ။ ပွႆႇသိုၵ်းပႂ်ႉၵၢင် ၼႂ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်ႊလိၼ် မိူင်းမိတ်ႈသေ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵၢင်။ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၆၆၆ ၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းၸူၼ် ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် သၢမ်ၵေႃႉသေ ၽၼ်းတၢႆပႅတ်ႈ။ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၆၆၇ ပူတ်းပႅတ်ႈ သိုင်ႇဢူၶမ်း၊ သိုင်ႇၶမ်း၊ သိုင်ႇလူင် ၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဢႃႈမၢတ်ႈ သိပ်းၵေႃႉသေ ႁိုပ်ႈဢွၵ်ႇ မၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း။
ဢွင်ႇၸေႇယ တိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈယဝ်ႉ ၸႂ်ႉၶုတ်းသႅင် တီႈမိူင်းၵုတ်ႈ
မိူဝ်ႈမိူင်းဢင်းဝႃႉ လူႉၵွပ်ႈ သိုၵ်းမွၼ်း ႁူင်သႃဝတီၶဝ် မႃးတိုၵ်းယဝ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢွင်ႇၸေႇယ (အောင်ဇေယျ) ၵိၼ်မိူင်း တီႈမူၵ်ႉသူဝ်းၽူဝ်ႇ (မု ဆိုးဘို) တင်ႈတူဝ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ။ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း မူၵ်ႉသူဝ်းၽူဝ်ႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁိၵ်ႈဝႃႈ သူၺ်ႇၽူဝ်ႇ (ရွှေဘို)။ တိုၵ်းႁိုပ်ႈပႅတ်ႈ သိုၵ်းႁူင်သႃဝတီ တီႈဢင်းဝႃႉယဝ်ႉ သိုပ်ႇတိုၵ်းဢဝ်လႆႈ မိူင်း႞ယဝ်ႉမိူင်း႞။
မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၇၅၃ ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈမျၢတ်ႈလႃႉ လႆႈၶဵင်ႇသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးၵၼ်တင်း ဢွင်ႇၸေႇယ ယဝ်ႉ ဢမ်ႇပေႉလႆႈလႄႈ လႆႈၵွမ်းလႆႈၼွမ်း ဢွင်ႇၸေႇယ တီႈၵွင်းမူးသူၺ်ႇ ပေႃႇၵျုၼ်း ၼိူဝ်ၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉၵဵဝ်။ (ၵွင်းမူး ၵၢင် ၼမ်ႉၵဵဝ် သူၺ်ႇပေႃႇၵျုၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးဝႆႉ ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ ႁိုဝ် သူၺ်ႇၵူႇ/ရွှေကူ ၸေႊ မိူင်းၶၢင်။ ၵွင်းမူးသူႇၼႆႉ ၵိုၵ်းပိုၼ်းလူၺ်ႈ မိူင်း မိတ်ႈ၊ မၢၼ်ႈမေႃႇ လႄႈ မိူင်းၵွင်း တင်းသၢမ်မိူင်း။ ႁူၺ်ႈၵူႈၼႆႉ မီးၼႂ်းၵၢင်သၢမ်မိူင်းလႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉ သၢမ်မိူင်း ၵႆႉလႆႈမႃးႁဵတ်းသိုၵ်းတိုၵ်းၵၼ် တီႈ ႁူၺ်ႈၵူႈ။ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၆၁၈ လႆႈတိုၵ်းၵၼ် ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ သင်ႇၶ ၵိူင်းယူၼ်းၶဝ် သင်ႇသွၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈလီၵၼ်ၶိုၼ်းသေ ၸဝ်ႈ ၾႃႉသၢမ်မိူင်း ၸင်ႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈၵွင်းမူးၵၢင် ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢွင်ႇ ၵိၼ်ႇဝႃႈ ၵုၼ်ၵွင်းမူးၼႆႉ လူမ်ႇၶဝ်ႈတႂ်ႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၵႂႃႇၵေႃႈယႃႇ ၵဝ်တိုၼ်းတေဢမ်ႇ ၽိတ်းၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉ မိူင်းၵွင်း − မၢၼ်ႈမေႃႇၶဝ်ယဝ်ႉ၊ ၶွၼ်ႇႁူၺ်ႈၵူႈၵေႃႈ တိုၼ်းတေ ဢမ်ႇၵဵပ်းၵိၼ်ယဝ်ႉၼႆ။ တႄႇမိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၶဝ် တိုၼ်းဢမ်ႇယဵပ်ႇလိၼ် ႁူၺ်ႈၵူႈသေပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးမီးလွင်ႈ တၢင်းလမ်ႇ လွင်ႈ တေလႆႈၵႂႃႇၼႆၵေႃႈ ၶီႇၸၢင်ႉမႃႉၶႄႉလၢင်း သေၵႂႃႇ။ တႃႈၼမ်ႉဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းမေႃႈဢၼ်ဢဝ် လိၼ်ႁူၺ်ႈၵူႈ ႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇၵိၼ် ၼႆယဝ်ႉ။) ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢွင်ႇၸေႇယ သမ်ႉပွႆႇၵူၼ်းတူၵ်း ၶွၵ်ႈၶဝ် ပႃးတင်းၵူၼ်းပႂ်ႉသေ မိူဝ်းၶုတ်းသႅင် တီႈ မိူင်းၵုတ်ႈ။
မိူင်းမိတ်ႈ လႄႈ ဢင်းဝႃႉ ႁိမ်မိူင်းၵုတ်ႈၵၼ်ထႅင်ႈ
ထိုင်ပၢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ သိၼ်ႇၽိဝ်ႇသျိၼ်ႇ (ဆင်ဖြူရှင်) လုၵ်ႈၸၢႆး ဢွင်ႇၸေႇယ သူၺ်ႇၽူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵၢင်ႉၵႄႇ မိူင်းၵုတ်ႈ ၸေႇတုရႃႇၸႃႇ လႄႈ ၸေႇတရႃႇၸႃႇ သွင်ၵေႃႉ ႁေႃၶမ်းဢင်းဝႃႉ တႅင်ႇတင်ႈပွႆႇမႃးၼၼ်ႉ ႁၢႆးငၢၼ်းလဝ်ႊထိုင် ႁေႃၶမ်းဢင်းဝႃႉဝႃႈ မုထၢမ်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၺုၼ်ႉၶဝ် ယဵပ်ႇၶဝ်ႈလိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈသေ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ပၢၼ်ႇမၢၼ်ႈပွင်မိူင်း၊ ပေႃးမီးၵူၼ်း ဢမ်ႇဢဝ်ၵႂၢမ်းၶဝ်ၵေႃႈ တီႉၵမ်ထုပ်ႉႁႅမ်ယူႇလႄႈ မၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း။ ၶႃႈမၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵေႃႈ လႆႈပၢႆႊလႆႈၼီ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၇၆၃ ၸဝ်ႈၾႃႉ ဢင်းဝႃႉ သိၼ်ႇၽိဝ်ႇသျိၼ်ႇ ၸင်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပူင် သူင်ႇၸူး ၸဝ်ႈၶုၼ်ၺုၼ်ႉ ၼင်ႇၼႆ-
မိုးကုတ်၊ ကျပ်ပြင် စို့သူကြီး ဇေတုရာဇာ၊ ဇေတရာဇာ တို့ လျှောက်ချက်ကို ထောက်၍၊ မိုး ကုတ်၊ ကျပ်ပြင် လေးရပ်အတွင်းမှန်သမျှကို မိုး မိတ်စော်ဘွား စစ်ကဲတို့က၊ မိုးမိတ်အပါအဝင် ဖြစ်သည်ဆို၍ မခေါ်မသိမ်းစေနှင်ႉ။ စိုႉသူကြီးတို့ က မိုးကုတ်ကျပ်ပြင် နယ်လေးရပ်အတွင်းမှန် သမျှ တဝတည်းစီရင်စေ။ မိုးမိတ်စော်ဘွားစစ်ကဲ တို့က တောင်းခံ၍ ပေးရသည်ႉငွေ ရသမျှတို့တို ပြန်စေ။ ရပ်ရွာပျက်စီးသည်တွင် ကုန်သည့်စရိပ် ကိုလည်း ပြန်ပေးစေ၊ မိုးကုတ်ကျပ်ပြင် အစား တာကောင်းမြို့နှင့် ကျေးရွာနယ်လေးရပ်မှန်သမျှအတွင်းတွင်၊ ထုံးအင်းသောင်ကုန်းကျွန်းမှစ၍ စီရင်ဘွယ် စီရင်ခင်းရှိသမျှကို ထုံးစံရှိသည့် အတိုင်း တလုံးတဝတည်း မိုးမိတ်စော်ဘွားက ခန်ႉခွဲကောက်ခံ အုပ်ချုပ်စေ၊ ထမ်းရွက်စေ။ သက္ကရာဇ် ၁၁၂၅ ခု၊ ပြာသိုလဆန်း ၂ ရက်နေ့။ နာခံတော် ပျော့ကြီးမှူး။
ၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ႉၵႄႇ မိူင်းၵုတ်ႈ ၵျၢပ်ႈပၢင်ႇ ၸေႇတုရႃႇၸႃႇ၊ ၸေႇတရႃႇၸႃႇ ၶႃလဝ်ႊမႃးၼၼ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈမုထၢမ်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၶဝ် ႁိၵ်ႈဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈၵျၢပ်ႈပၢင်ႇ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်းမိတ်ႈသေ ပၢၼ်ႇမၢၼ်ႈပွင်မိူင်း။ ၵၢင်ႉၵႄႇၶဝ်ၵွႆး တေလႆႈ ပၢၼ် မၢၼ်ႈပွင်မိူင်း သီႇၼႃႈၾႃႉပႅတ်ႇၼႃႈမိူင်း မိူင်းၵုတ်ႈၵျၢပ်ႈပၢင်ႇ။ ငိုၼ်းဢၼ် မုထၢမ်းမိူင်း မိတ်ႈၶဝ် ၵဵပ်းယွၼ်းဢဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း တင်းသဵင်ႈ။ မၢၼ်ႈသူၼ် ၸိူဝ်းလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ႁႂ်ႈသႄတႅၼ်းၶိုၼ်း။ ဢဝ်ဝဵင်းတႃႈၵွင် ပႃး ၸဵမ်မၢၼ်ႈသူၼ် သီႇၼႃႈၾႃႉပႅတ်ႇၼႃႈမိူင်း တႅၼ်းတၢင် မိူင်းၵုတ်ႈၵျၢပ်ႈပၢင်ႇယဝ်ႉသေ ႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ပၢၼ်ႇမၢၼ်ႈပွင်မိူင်း ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၼင်ႇ ၾိင်ႈထုင်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ၊ ႁႂ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ထၢမ်း ငၢၼ်းၵႂႃႇ။ သၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ ၁၁၂၅တူဝ်၊ လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ ၂ ၶမ်ႈ၊ ၽူႈမၢႆလူင် ပျေႃႉမူးၵျီး။
ၸဝ်ႈၾႃႉမၢၼ်ႊ ႁိမ်ဢဝ်ၶိုၼ်း တႃႈၵွင်
မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၇၇၆ ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ ၸိၼ်ႉၵူးမိၼ်း တႅင်ႇတင်ႈ ၵႄႇသိုၵ်း ၼေႇမဵဝ်းလႅတ်ႈယႃႇသီႇႁႃႉ ပဵၼ်ၵိၼ်မိူင်းတႃႈၵွင်။ ၼႆ လႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၶုၼ်ၶမ်းလေႃႇၵေႃႈ ၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉ ယႃႉၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ဢၼ်ဢဝ်တႃႈၵွင်လႅၵ်ႈတင်းမိူင်းၵုတ်ႈၵျၢပ်ႈပၢင်ႇ ၼႆသေ ပွႆႇသိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈ ၵႂႃႇသိမ်းဢဝ်ၶိုၼ်း မိူင်းၵုတ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းဢင်းဝႃႉ ၶိူဝ်းႁေႃၶမ်းဢင်းဝႃႉၶဝ် ႁိမ်ႁၢင်ႈႁိမ်ႁေႃ သုၵ်ႉယၢင်ႈၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းဝၢႆႇႁူဝ်မႃးၵေႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃ မိူင်းၵုတ်ႈ-တႃႈၵွင်ၼၼ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၶမ်းလေႃႇ ၼွၼ်းၽႄးသေ လုၵ်ႈမၼ်း ၶုၼ်ၶမ်းလႅင် ႁိုဝ် သိူဝ်ပိုၼ်ႈၾႃႉ ၶိုၼ်ႈ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၇၈၂ တီႈႁေႃၶမ်းဢင်းဝႃႉၼၼ်ႉ ၵိၼ်မိူင်းၽွင်ႇၵႃးမွင်ႇမွင်ႇ (ဖောင်ကားစား မောင်မောင်) လုၵ်ႈၸၢႆး ၸဝ်ႈၾႃႉၼွင်ႇတေႃႇၵျီး (ၼွင်ႇတေႃႇၵျီးသမ်ႉ ပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆး ဢွင်ႇၸေႇယ) ၶဝ်ႈႁိမ်ႁၢင်ႈႁေႃ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸိၼ်ႉၵူးမိၼ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႄႇတၢင်ႇတီႈ။ မွင်ႇမွင်ႇ တၼ်းလႆႈၼင်ႈႁေႃႁဵတ်းၸဝ်ႈ ႁိုင်ၸဵတ်း ဝၼ်း။ ၽႃႉတုင်း (ဗဒုံမင်း၊ ဘိုးတော်ဘုရား) ၵေႃႉပဵၼ်ဢၢဝ်ၶဝ် (ၽႃႉတုင်းၵေႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ဢွင်ႇၸေႇယ) ၸင်ႇၶိုၼ်ႈႁိမ်ႁေႃသေ ဢဝ်တၢႆလၢၼ်ၸၢႆး မၼ်းသွင်ၵေႃႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉ မွင်ႇမွင်ႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉ ၸိၼ်ႉၵူးမိၼ်း တင်းသွင်ၵေႃႉယဝ်ႉ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းၸဝ်ႈႁဵတ်းၶုၼ် တီႈဢင်းဝႃႉ။
ဝၢႆးလင် ၽႃႉတုင်း ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢင်းဝႃႉယဝ်ႉ မၼ်းၵေႈလိတ်ႈ လွင်ႈမိူင်းၵုတ်ႈၵမ်းလဵဝ်။ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ ဢဝ်လၢႆး တၢင်းၵတ်းယဵၼ် ၵေႈ လိတ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၽႃႉတုင်း ႁွင်ႉဢဝ် ၵၢင်ႉၵႄႇ မိူင်းၵုတ်ႈၶဝ် ဢိၵ်ႇတင်း ၶုၼ်သိုင်ႇ ၽွင်းမိူင်း မိူင်းမိတ်ႈၶဝ် တွင်ႈထၢမ်ယဝ်ႉသေ မိူဝ်ႈ ပီႊၶရိတ်ႈ ၁၇၈၂ လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ ၁၀ ၶမ်ႈ ၸင်ႇတႅပ်း တတ်းဝႃႈ လႅၼ်ႊလိၼ် မၢၼ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ပၵ်းၵဝ်ႇ ပိူင်ၵဝ်ႇ မိူၼ်ပၢၼ် ၸဝ်ႈၺွင်ႇယၢၼ်း ထိုင်ပၢၼ် ၸဝ်ႈပီႈ သိၼ်ႇၽိဝ်ႇသျိၼ်ႇ။ ၼေႇမဵဝ်းလႅတ်ႈယႃႇ သီႇႁႃႉ ၵေႃႉၵႂႃႇႁဵတ်း ၵိၼ်မိူင်း တီႈတႃႈၵွင်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းပူတ်းထွၼ်မိူဝ်းမႃး။ တႃႈၵွင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶိုၼ်း ဢၢပ်ႈပၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ မိူင်းၵုတ်ႈၵႅပ်ႈ ပၢင်ႇၵေႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်လိၼ်ႁေႃၶမ်းဢင်းဝႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၶဝ်ႈမိူင်း
မိူဝ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ၸမ်တေၶဝ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ၶုၼ်ၶမ်းႁူဝ်ႈ ၼွၼ်းၽႄးသေ ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင် ၵေႃႉပဵၼ်ၼွင်ႉမၼ်း ၵိၼ်မိူင်း မိူင်းလႅင်း သမ်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၶုၼ်သိုင်ႇ ၽွင်းမိူင်းၶဝ် ၸင်ႇယုၵ်ႉဢဝ် ၸဝ်ႈၶုၼ်မုင်ႇ လုၵ်ႈ ၸၢႆးၶုၼ်ၶမ်းႁူဝ်ႈ ၵေႃႉတိုၵ်ႉႁႃမီးသၢမ်လိူၼ်ၼၼ်ႉ တၢင်ႇပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ ဝၢႆးမႃး ၸင်ႇၶိုၼ်း ပၢင်းဢဝ် ၵိၼ်မိူင်း မိူင်းလူင် ၶုၼ်ၶမ်းဢူ ယုၵ်ႉတၢင်ႇပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ ၶုၼ်ၶမ်းဢူ ၵေႃႈ ပဵၼ် ၼွင်ႉၸၢႆး ၶုၼ်ၶမ်းႁူဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၈၇ ၸေႃးယၢၼ်ႇၼႅင်ႇ (စောရန်နိုင်− လုၵ်ႈၸၢႆး ၸဝ်ႈ ၾႃႉမၢၼ်ႊမင်းတုင်း/မင်းတုံးမင်း) မႃးယိုဝ်းတိုၵ်း သိုၵ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ တီႈမၢၼ်ႈပုင်ႇလႄႈ ၽူႈမီး ၸၼ်ႉသိုၵ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႉ႞ၵေႃႈ တူၵ်းသုမ်းပႃး။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢမ်ႇယုမ်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉ ၶုၼ်ၶမ်းဢူလႄႈ ၸင်ႇပူတ်းပႅတ်ႈမၼ်း။
မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၈၆ ၼၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တႄႇ ႁွတ်ႈၽႅဝ် မိူင်းၵုတ်ႈ။ ဝၢႆးသေ တိုၵ်းၽဵဝ်ႈၸုမ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိူဝ်းၶတ်းၶႅင်တေႃႇဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၶိုၼ်းယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၈၈ လိူၼ်မၢတ်ႈ ၂၉ ဝၼ်း ၼၼ်ႉ ပၵ်းလုမ်းတီႈမိူင်းၵုတ်ႈသေ ၽွတ်ႈတင်ႈ ၸေႊတွၼ်ႈမေႃႇသႅင် (Ruby Mines District) ၼႆသေ ၽွင်းငမ်း။ မိူင်းမိတ်ႈၵေႃႈ ႁၢမ်းၸဝ်ႈႁၢမ်း ၶုၼ်ဝႆႉလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ဢဝ် သႂ်ႇလေႃး ၼႂ်းၸေႊတွၼ်ႈမေႃႇသႅင်သေ ၽွင်းငမ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ဝႆႉတႂ်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း မိူင်းမၢၼ်ႊ မိူၼ် မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး သွင်သူပ်း၊ ၶမ်းတီႈ လႄႈ ၶမ်းတီႈလူင် ပႅတ်ႇမိူင်း ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႆႉ ၵိုၵ်းၵၼ်တင်း မိူင်းတႆး။
မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၀၆ ၼၼ်ႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၸင်ႇ ယုၵ်ႉတၢင်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်မုင်ႇ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ။ လႅၼ်ႊလိၼ် ၸဝ်ႈၶုၼ်မုင်ႇ လႆႈၶိုၼ်း ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ်မိူဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ လိၼ်မိူင်းၸိူဝ်း ႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူၺ်ႈၵူႈ၊ မျႃႉတွင်ႇ၊ တႃႈၵွင်၊ ၸၢင်းၵူႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၶိုၼ်းသေတီႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ သၼ်လွႆၵူဝ်းတွင်ႇ တီႈဢၼ်ၶၢင် ၶဝ် ယူႇသဝ်းၼမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုင်ႈ႞ လႆႈထုၵ်ႇသႂ်ႇ လေႃးၵႂႃႇ ၼႂ်းၸေႊတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ။ တေႃႈၼင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉလႆႈယူႇတႂ်ႈ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၸေႊတွၼ်ႈမေႃႇသႅင် မိူင်းမၢၼ်ႊ၊ ဢမ်ႇလႆႈယူႇတႂ်ႈမိူင်းတႆး။
မိူဝ်ႈ ၁၉၂၀ ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ယႃႉပႅတ်ႈ ၸေႊတွၼ်ႈမေႃႇသႅင်သေ ဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၸၢင်းၵိုဝ်၊ ၽိတ်ႉၶျၢင်း (သပိတ်ကျင်း)၊ တႃႈၵွင်၊ မျႃႉတွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လေႃးသႂ်ႇ ၼႂ်းၸေႊတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ တိူင်းၸေႊၵႅင်း။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၂၂ ၽွတ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး (Federated Shan States) ၼၼ်ႉၸင်ႇ ဢဝ်မိူင်းမိတ်ႈ ၶိုၼ်း သႂ်ႇလေႃး ၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး။
ဝၢႆးလင် သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈၵမ်းသွင်
ၵွၼ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႊ ပႆႇလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈတၢင်း တႃႇတေဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ ၶိုၼ်းသႂ်ႇလေႃး မိူင်းတႆး လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်း ၽသပလ ၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ တၶိၼ်ႇတႃႇၶိၼ်ႇ ဢၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵုတ်ႈၶဝ် သေႃႇသူၼ်း တႃႇသၢၼ် ၶတ်း လွင်ႈတေဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ သႂ်ႇလေႃးမိူင်းတႆး။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၄၇ လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ ၂၆ ဝၼ်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်း သၢမ်ႁဵင်လိူဝ် လႄႇလဵပ်ႈၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈသေ ၼႄၵၢင်ၸႂ် လွင်ႈဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပႃးၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ ႁႂ်ႈသႂ်ႇပၼ် ၼႂ်းၸေႊ တွၼ်ႈ သူၺ်ႇၽူဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈ ၁၉၄၇ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ ၁၇ ဝၼ်း ဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်မီး တႂ်ႈၸေႊတွၼ်ႈ ၵၢတ်ႇသႃၼၼ်ႉ ၶၢႆႉသႂ်ႇပၼ် ၼႂ်းၸေႊတွၼ်ႈသူၺ်ႇၽူဝ်ႇ။
ဝၢႆးလင်မိူင်းမၢၼ်ႊ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ
ဝၢႆးလင် မိူင်းမၢၼ်ႊ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၄၈ မိူင်းၵုတ်ႈ သိုပ်ႇမီးဝႆႉ တႂ်ႈ ၸေႊတွၼ်ႈသူၺ်ႇၽူဝ်ႇ တိူင်းၸေႊၵႅင်း။ ဝၢႆးသေ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၼေႇဝိၼ်း သိမ်းဢႃႇၼႃႇ ၽွတ်ႈတင်ႈ ၶွင်ႇၸီႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢုပ်ႉမၢၼ်ႈငမ်းမိူင်း ယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၉၆၅ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ၁ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸေႊဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်မီးတႂ်ႈၸေႊတွၼ်ႈသူၺ်ႇၽူဝ်ႇ ၶၢႆႉသႂ်ႇလေႃး ၼႂ်းၸေႊတွၼ်ႈ မၢၼ်းတလေး တိူင်းမၢၼ်းတေလး။ ဝၢႆးလင် ၁၉၈၈ သမ်ႉ ၽွတ်ႈတင်ႈ ၸေႊတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူးသေ ဢဝ်မိူင်းၵုတ်ႈ သႂ်ႇလေႃးၼႂ်းၸေႊတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး တိူင်းမၢၼ်းတလေး တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈလူပ်း
ပပ်ႉမၢင်ဢၼ် လႆႈႁၼ်တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ မိူင်းၵုတ်ႈ လႄႈ ထုင်ႉသၢပ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈလႅၵ်ႈၵၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊထူၼ်ႈသိပ်းႁႃႈ ပၢၼ်ၶုၼ်ၶိူဝ်းတႆး ႁဵတ်းၸဝ်ႈ တီႈဢင်းဝႃႉ ဝႃႈၼႆ။ ၶဝ်တႅမ်ႈၼႄဝႃႈ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉမင်းၶွင်ႇ (ပ-ၶ ၁၄၀၁-၁၄၂၁) ႁဵတ်းၸဝ်ႈ တီႈမိူင်းဢင်းဝႃႉ၊ မၼ်းဢၢင်ႈငႃတေဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်း သိမ်းဢဝ်လိၼ် မိူင်းၵုတ်ႈၵျၢပ်ႈပၢင်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶုၼ်ၽွင်း ၵေႃႉ ဢၼ် ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပၺႃႇပလ ၸင်ႇပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ဝႃႈ တႃႇ တေလၢႆးဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ သိမ်းဢဝ်၊ တူဝ်ပၺႃႇ ပလ ၵႂႃႇယူႇမိူင်းမိတ်ႈ ႁဵတ်းၶႃႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းမိတ်ႈ ႁိုင်သၢမ်ပီႊ၊ ၶတ်းၸႂ်တိုၵ်းသူၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်း မိတ်ႈ ႁႂ်ႈဢဝ်လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈ ၵျၢပ်ႈပၢင်ႇ လႅၵ်ႈၵၼ် တင်း သိပ်းသွင်မၢၼ်ႈ ထုင်ႉသၢပ်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် ၼႆ ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈပီႊၶရိတ်ႈ ၁၄၁၅ ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းမိတ်ႈ သိူဝ်ငမ်းၾႃႉ ၸင်ႇၽွမ်ႉသေ တူၵ်းလူင်း တႃႇလိၼ်မိူင်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းမၢၼ်ႊၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်၊ ၼႂ်းပိုၼ်းမိူင်းမိတ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပႃးလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁပ်ႉႁွင်းလႆႈ ၸွင်ႇၸႂ်ႈတေႇႁိုဝ် ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိုဝ်ႈမၢၼ်ႈ သိပ်းသွင်မၢၼ်ႈ သၢပ်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်လႅၵ်ႈၵၼ်တင်း မိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉတႄႉ လီသူၼ်ၸႂ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸမ်း-
(၁) ၽိတ်ႉၶျၢင်း (သပိတ်ကျင်း)
(၂) ၸမ်ပႃႇၼမ်ႉၵဵဝ် (စမ္ပါနဂိုရ်)
(၃) တွင်းယေႇ (တွင်းငယ်)
(၄) သူးပူၵ်ႉယႂႃႇ (ဆူးပုတ်ရွာ)
(၅) တႅတ်ႉငႄႇၵျိၼ်း (သက်ငယ်ကျင်း)
(၆) ၵျၢမ်ႇၺၢပ်ႈ (ကြံညှပ်)
(၇) ပတီးၽိဝ်ႇ (ပုတီးဖြူ)
(၈) တႃႈၵွင် (တကောင်း)
(၉) ပလူၺ်ႇသျေႇ (ပုလွေရှည်)
(၁၀) သျေႃႇပၢင်ႇ (လျှော်ပင်)
(၁၁) ၵျွၵ်ႉထူင်းၵျီး (ကျောက်ထုံးကြီး)
(၁၂) ႁူၺ်ႈၵူႈ (ရွှေကူ) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ယုင်းၶဵဝ်
ၽိုၼ်ဢိင်-
(၁) သိန်းလွင်၊ ဘီအေ၊ ဦး၊ မိုးကုတ်မြို့ ပတ္တမြား မြသေမိုင်း၊ တတိယအကြိမ်။
(၂) ခေမိန္ဒ၊ ဦး၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ မိုးမိတ် ရာဇဝင် တော်သစ်၊ ပဒသေရာဇ်ပုံနှိပ်တိုက်၊ တောင်ကြီး၊ ၁၉၄၈။
(၃) George, E.C.S., Ruby Minies District.
(၄) မြတ်ကျော်၊ ဦး၊ မြန်မာနိုင်ငံ အုပ်ချုပ်ရေး နယ်မြေများ ဖွဲ့စည်းပုံ။
မၢႆတွင်း။ ။ လိၵ်ႈႁူဝ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈပႃးၼႂ်း ပပ်ႉ “သၢႆပႅၼ်း” မၢႆ (၃၁) ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈလိူၼ်မေႇ ၂၀၁၂ ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် တၢင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ၶပ်ႉၶိုင် တႃႇ ၸတ်းႁဵတ်းပွႆး မိူင်းၵုတ်ႈ ၈၀၀ ပီႊ လိူၼ် မၢတ်ႈသဵင်ႈၼႆႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်းလူင်းပၼ် တႃႇၽူႈလူလိၵ်ႈၶဝ်ထႅင်ႈ။


c: text/html

text:
Written by Sai Mawn Kham
Posted on 2018-03-08 06:44:59
တီႈၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ၼႆ့ ၶႃႈႁဝ်းတေၼႄပၼ်ဝႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႈသၢင်ႈတသၢႆးတူဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸပ်းတႃ ၼၼ်ႉ ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၸႂ်ႉ gradient overlay, pattern overlay styles လႄႈ ဢိၵ်ႈပႃး လွၵ်းလၢႆးတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ပိုၼ်ႉလင်မၼ်းၼၼ်ႉ။
ၼဵၵ်း (Ctrl+N) သေ သၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈမႂ်ႇ တီႈၼႂ်း Adobe Photoshop, သႅၼ်းမၼ်းဝႆႉ 1920px by 1200px (RGB color mode) တီႈ resolution မၼ်းဝႆႉပၼ် 72 pixels/inch ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လိူၵ်ႈပၼ် Paint Bucket Tool (G) သေၵေႃႈသႂ်ႇသီ #353430 တီႈ Backgroud layer ဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ။
တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ပိုၼ်ႉလၼ် fiber background ၼၼ်ႉ ဢဝ် Spiderman Pattern (လူတ်ႇလူင်းဢဝ် Spiderman Pattern ၵႃႈတီႈ brusheezy.com.)ၼၼ်ႉသေ Copy/Paste သႂ်ႇတီႈၼႂ်း C:\Program Files\Adobe\Adobe Photoshop CC 2018\Presets\Patterns ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သၢင်ႈ Layer ဢၼ်မႂ်ႇသေၵေႃႈ ဢဝ် Paint Bucket Tool (G)သေ ဢဝ်သီ #959595 ထႅမ်သႂ်ႇပၼ်လႄႈ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ မၵ်းသႂ်ႇပၼ် Opacity မၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ် 41% ၵႃႈတီႈ Layer ၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇၼဵၵ်းပၼ်တီႈ ႁၢင်ႈႁိင်ႈ Add a layer style ၵႃႈတီႈၽၢႆတႂ်ႈ Layers panel ၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ သိုပ်ႇလိူၵ်ႈပၼ် Pattern Overlay လႄႈ။ ၵႂႃႇတီႈ Pattern Picker သေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ Spidreman Pattern ပႆႇမီးၼႆၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈ Pickers’ submenu သေၵေႃႈ လိူၵ်ႈပိုတ်ႇပၼ်လႆႈယူႇ။
ပေႃးၼၼ်ၸၼ်ႉတေမႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁၼ် ဢၼ်ပဵၼ် fiber background ယူႇယဝ်ႉ။
ၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉ ပၼ်တီႈ Layer ၼၼ်ႉသေ ၵႂႃႇၼဵၵ်းပၼ်တီႈႁၢင်ႈႁိင်ႈ Add a Mask ၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇလိူၵ်ႈပၼ် Soft Round brush ၵႃႈတီႈ Brush Tool (B) သီမၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ် သီလမ် (မၵ်းသႂ်ႇပၼ် Opacity မၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ် 15% ၵႃႈတီႈ Option bar) ၼၼ်ႉ။
ၸႂ်ႉ Soft Round brush သေၵေႃႈ ၶိုၼ်းမႄးပွတ်ႈပၼ်ဢိတ်းဢွတ်း ၵႃႈတီႈႁိမ်းၶႅပ်ႇႁၢင်ႈ ပိုၼ်ႉလင်ႁဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ။
ၶိုၼ်းထုတ်ႇဢဝ် copy ဢဝ် layer ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းမႃးၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉသေ တီႈ Fill မၼ်းၼၼ်ႉ ဝႆႉပၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ် 0% သေ သိုပ်ႇၼဵၵ်းပၼ်တီႈႁၢင်ႈႁိင်ႈ Add a Layer style သေၵေႃႈ လိူၵ်ႈပၼ် Gradient Overlay:
ၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉတီႈ ပႅၵ်ႈသီ Color bar သေၵေႃႈ ပိုတ်ႇပၼ် Gradient Editor သေၵေႃႈ လိူၵ်ႈပၼ် သီ ၸွမ်းၼင်ႇၼႄဝႆႉၼၼ်။ ပေႃးယဝ်ႉယဝ်ႈၼႆ ၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉပၼ် OK သေၵေႃႈ ၶိုၼ်းဢိုတ်းႁပ်းဝႆႉ Gradient Editor ၼၼ်ႉလႄႈ။
ပေႃးၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁၼ် ပိုၼ်ႉလင် Backgroud ၼၼ်ႉ မီးမႃးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉတီႈ Horizontal Type Tool (T) သေၵေႃႈ လိူၵ်ႈပၼ် ၽွၼ်ႉ လႄႈ သႅၼ်းမၼ်းၵႃႈတီႈၼႂ်း Character panel ၼၼ်ႉလႄႈ။
ၵႂႃႇၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉတီႈၼႂ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉသေ ပေႃႉသႂ်ႇပၼ် HAPPY NEW YEAR 2019 ၼႆလႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼဵၵ်းပၼ် Ctrl+ Enter သေ မၵ်းမၼ်ႈပၼ်လွင်ႈပေႃႉလိၵ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလႄႈ။
ၼဵၵ်းပၼ်တီႈႁၢင်ႈႁိင်ႈ Add a layer stle ၵႃႈတီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ Layer panel ၼၼ်ႉသေ လိူၵ်ႈပၼ် Drop Shadow: သေ သႂ်ႇပၼ် ၵၢၼ်တင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၼႄဝႆႉတီႈၼႂ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
သိုပ်ႇလိူၵ်ႈပၼ် Gradient Overlay သေ ႁဵတ်းသင်ၸွမ်းၼင်ႇ ပၼ်ဝႆႉၼႂ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉပၼ်တီႈ Color bar သေၵေႃႈ ပိုတ်ႇပၼ် Gradient Editor သေၵေႃႈ သႂ်ႇပၼ် Color stops ၸွမ်းၼင်ႇၼႄဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ ၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉပၼ် Ok သေၵေႃႈ ဢိုတ်းႁပ်းပၼ် Gradient Editor ၼၼ်ႉလႄႈ။
ပေႃးၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁၼ် တူဝ်လိၵ်ႈတူင်ႉတၵ်ႉ ပီမႂ် ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸႂ်ႉပၼ် Free Transform (Ctrl+T) သေၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ပၼ်ႇပၼ် ႁႂ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
ၼႆႉပဵၼ် ၽွၼ်းလႆႈၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းယဝ်ႉ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ဝၼ်းထီႉ 04.05.2019 ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈသဵင် ၸုမ်းသိုၵ်း RCSS (ၶူဝ်းလၢႆး) မႃးလွၵ်ႇ ငိူတ်ႈ ၸူၼ်လႆႈၵႂႃႇၶမ်း (8) ၵျၢပ်ႈေတႃႇ (1)ၶၼ် ႄလႈတူဝ်ငိုၼ်း 1,060,000 (သိပ်းသႅၼ်ပၢႆႁူၵ်းမိုၼ်ႇ) ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းတိုၼ်ႇၵူဝ်ႁေ။ မီးၵူၼ်းဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈသဵင် တပ်ႉသိုၵ်းRCSS (3)ေၵႃႉ ၶီႇၵႃး မၢၵ်ႉတူး(Mark II) သီၶၢဝ် ပႃးၵွင်ႈ ပွတ်း(1) ၼိုင်ႈၵၼ်း မႃးၵိုတ်းတၢင်းၼႃႈႁိူၼ်း ၸၢႆးၶမ်းလူႇ+ၼၢင်းၶိၼ်ႇငူၺ်ႇ ပွၵ်ႉၵၢတ်ႇဝဵင်းေၵႇသီႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ“ၶႂ်ႈမႃးၵမ်ႉၶူဝ်းသွင်ႇ ၶႂ်ႈလႆႈငိုၼ်း(300)သႅၼ်”ၼႆေသ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵူဝ် ၵူဝ်ႁေႁေ လၢတ်ႈတွပ်ႇဝႃႈ“တွင်းပၢၼ်ႇယႂ်ႇၼမ် ငိုၼ်း(300)သႅၼ်ယႃႇဝႃႈၶႃႈလႃႈ (100)သႅၼ် ေၵႃႈ ဢမ်ႇမီးၶႃႈ” ၸူၼ်ၼၼ်ႉၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ“ေပႃးဢမ်ႇမီးငိုၼ်းေၵႃႈ ပၼ်ၶမ်းလႆႈယူႇ”ၼႆေသ ထူၵ်းၵွင်ႈ ပွတ်းတမ်းၼိူဝ်ၽိူၼ်ၼႄၸဝ်ႈႁိူၼ်း ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵေႃႈၵူဝ်ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆႄလႈ ၶမ်းဢၼ်ဝၢင်းၶၢႆၼၼ်ႉ မီးမွၵ်ႈ(8)ၵျၢပ်ႈ ေတႃႇ(1)ၶၼ်လႄႈ တူဝ်ငိုၼ်း 1,060,000
ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ
ေတၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၸွင်ႇေတလၢပ်ႇ ၶၢမ်ႇယၢပ်ႇလႆႈႁိူဝ်ႉလၢႆ လႆႈၶၢႆေပႃး
ငဝ်းမိူင်းတႆး May(2) ၸမ်ၶဝ်ႈၶၢဝ်းၽုၵ်ႇၶၢဝ်းသွမ်ႈယဝ်ႉ ယင်းပႆႇႁတ်းတီႇႁတ်းၽဵဝ်ႈ ေတၽုၵ်ႇဢီႈသင် ယင်းပႆႇ ၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်း ေတၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇေၵႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁတ်းယဝ်ႉ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်မီးယၢမ်းလဵဝ်ႄလႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်မိူဝ်းၼႃႈၵွၼ်ႇႄလႈ။ မိူင်းေၶႇဢဝ် ႁူဝ်ေၶႃႈဢၼ်ဝႃႈ “တိုၵ်းၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈၵၢၼ်တႂ်ႈလိၼ်(မွင်ႇၶူဝ်ႇ)ၼႆၼၼ်ႉေသ ႁဵတ်း ၸဝ်ႈငိုၼ်းမိူင်းေၶႇ သိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၶဝ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢပ်ႇယဝ်ႉ” မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ဢဝ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၵႂႃႇမိူင်း ၶေႇယဝ်ႉ ေပႃးလႆႈငိုၼ်းမႃး ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးပၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇလႆႈေသတႃႉ ေတႃႈလဵဝ်ၽႂ်ဢမ်ႇႁတ်း ႁဵတ်းယဝ်ႉ သင်ဝႃႈၺႃးၺွပ်းၵႂႃႇၼႆ ၽႂ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပၼ်ၽႂ်လႆႈ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇဢၼ်လုၵ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈၶၢႆၶဝ်ႈမိူင်းေၶႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢႆလူၺ်ႈလွင်ႈြတႃးမၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လၵ်ႉသိုဝ်ႉလွမ်ၶၢႆ သမ်ႉလႆႈ တၢင်ႇၵႃးလူင် ပဵၼ်ယိုတ်ႈပဵၼ်သၢႆၼႆ ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်မီးတၢင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢတ်ႈ(5)လိူၼ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈငိုၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယၢမ်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ေတၸၢင်ႈ ႁပ်ႉသိုဝ်ႉၶိုၼ်းေသ ၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇေတၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးဢိတ်းဢိတ်းေသတႃႉ ၶၢဝ်းယၢဝ်းႄတႉ ေတဢမ်ႇ ပဵၼ်လႆႈ၊ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈၵူၼ်းၵႃႉၸိူဝ်းဢၼ် သိမ်းဝႆႉၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ မၼ်းၼမ်လိူဝ် ပေႃးၶၼ်မၼ်းၶိုၼ်ႈေၵႃႈ ေတဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ႄလႈ တႃႇၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇေတတိုင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး
ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (SWAN) ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးမၢႆတွင်း ဝၼ်းေၵႃႇတင်ႈၸုမ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇတဵမ်(20) ပီ
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် မုၵ်ႉၸုမ်းၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆမၢၵ်ႇမႆႉ တဵမ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်ၵိၵ်ႉလၢၼ်ႇ ၸိၼ်းသၢၼ်ေၵျႃႉ
By သႅင်ၸိုင်ႈ December 29,2018 ၼႂ်းဝၼ်းတီႈလိူၼ်တီႇၸိမ်ႇပိူဝ်ႇ 28 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် မုၵ်ႉၸုမ်းၵုမ်းၵမ် ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆမၢၵ်ႇမႆႉ တီႈပၢင်ႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ(105)လၵ်း ဝဵင်းမူႇေၸႈ လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈယိုၼ်ယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း မၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်ၵိၵ်ႉလၢၼ်ႇတၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၸိၼ်းသၢၼ်ေၵျႃႉ ဢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ ႄလႈ မိူင်းႄၶႇ ဝႃႈၼႆ။ 1025


text:
မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း
August 20, 2018
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20.08.2018 ၼႆႉ ေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းမၢႆ(10) ဢွၼ်ႁူဝ်ႁႅင်းၵူၼ်း(6)ေၵႃႉ ႁူမ်ႈႁွမ်း ၵၼ်တင်းၸုမ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်း(8)ေၵႃႉ ႁူမ်ႈသဵင်ႈႁႅင်းၵူၼ်(14)ေၵႃႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်ၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းၵႂႃႇမႃးပႆၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢင်လူင်ႄလႈ ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇတွင်း ဢိူင်ႇ ႁၢင်ၼႃး ေၸႊဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းတိၺွပ်းလႆႈ ယႃႈမႃႉ(3)မဵတ်ႉ တီႈၼႂ်းမိုဝ်းဢႃးၽိၼ်ႇ ဢႃႇယူႉ(29)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈ ၸၢႆးလုင်းယီႈ ပႃႈဢီႇ ပဵၼ်ၽူဝ် ေဢးၸိင်ႇ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ် တင်းၸၢႆးဢွင်ႇ ယူႇဝၢၼ်ႈပႅၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းၺႃး ယႃႈမႃႉ(2)မဵတ်ႉ တီႈၸၢႆးလူႇ ဢႃႇယူႉ(20)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းပီး ႄလႈ ပႃႈဢူႉ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်တင်းပႃႈယိင်း ယူႇဝၢၼ်ႈပၢင်ႁုင်း(သႅၼ်ေတႃ)ၼႆယဝ်ႉ။
မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ် တိုၵ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၼိူဝ်သဵၼ်းတၢင်းၵၢင်လူင်ႄလႈ ဝၢၼ်ႈ မွၵ်ႇတွင်းယူႇၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်း(2)ေၵႃႉ ၶီႇလူတ်ႉ(သႅင်ႇေၵႇ) CZI သီလႅင်လမ်းၼိုင်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉမႃးမုင်ႈ ႁၼ်ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ်ႄလႈ တူၵ်းၸႂ်ၼႅတ်ႈၽႃႈပႅတ်ႈလူတ်ႉလႅၼ်ႈပၢႆႈၵႂႃႇ။ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း ၵႂႃႇသွၵ်ႈ ႁၼ်ယႃႈမႃႉ(7)မဵတ်ႉႄလႈ မူၵ်ႇသူႇယႃႈမႃႉ(1)မူၵ်ႇ ၸပ်းပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်းလူတ်ႉၶိူင်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 18.08.2018 ၼၼ်ႉေၵႃႈ ေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းမၢႆ(10) လႆႈႁူမ်ႈမုိဝ်းၵၼ်တင်းၸုမ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းမိူင်းၵူၼ်းေသ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၼိိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ၵၢင်လူင်ႄလႈမွၵ်ႇတွင်း တိၺွပ်းလႆႈၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသူႇသမ်းၵိၼ်ၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။
ပူၼ်ႉမႃးၼႂ်းဝၼ်းတီႈလိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 18 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊၼၼ်ႉ ေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းမၢႆ(9) ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP) လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်း (12)ေၵႃႉေသ ပႂ်ႉၵူတ်ႇ ထတ်းၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈလွႆ ငိုၼ်းႄလႈ မိူင်းၸိတ်ႇ ေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႉဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ်တိၵမ်လႆႈ ယႃႈမႃႉ(60)မဵတ်ႉ တီႈၸၢႆးထုၼ်း ဢႃႇယူႉ(35)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းပၼ်ႇ ၼၢႆးယူင်ႇ ပဵၼ်ၽူဝ်ၼၢင်းထုၼ်း ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်တင်းလုင်းလိုၼ်း ယူႇ ဝၢၼ်ႈၵွင်း ဢိူင်ႇႁူဝ်တုိဝ်ႉ ေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႉၼႆယဝ်ႉ။
လိူၼ်ၼၼ်ႉ တိၵမ်လႆႈယႃမႃႉ(2)မဵတ်ႉ တီႈဢၢႆႈမၼ်ႈ ဢႃႇယူႉ(28)ၶူပ်ႇ ၸိုဝ်ႈဢူႈလုင်းၸၢမ်ႇ ႄမႈပႃႈ ေထး ပဵၼ်ၽူဝ်ေဢးဢၢမ် ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်တင်း ၶိင်းလၢႆးသႅင် ယူႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉႁူးပႃတိုင် ဢိူင်ႇမိူင်း ၸိတ်ႇ ေၸႊဝဵင်းသီႇေပႃႉၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း သိုပ်ႇၵူတ်ႇထတ်းတိၵမ်လႆႈ ယႃႈၽိၼ်ၽူိၵ်ႇ(1)လွတ်ႇ တီႈၼႂ်းမိုဝ်း လၢဝ်းသိုဝ်း ဢႃႇယူႉ(55)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်ၽူဝ်ဢႃးသူၺ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးဝၢၼ်ႇသိင်း ပႃႈယၢင်ႇဢိူဝ်း ပဵၼ်ပီႈ ၼွင်ႉၵၼ်တင်းဢၢႆႈလူႇ ယူႇပွၵ်ႉ(2) ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပွင်ႈ ေၸႊဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႇၵၢၼ်သူႇသမ်းၵိၼ်ၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၽူႈမီပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ် လႆႈႁပ်ႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢဝ်တူဝ်ၵႂႃႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈၶွၵ်ႈၶင်ေၸႊဝဵင်းေသ ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းၽိတ်းၼၵ်းမဝ်မီးၼၼ်ႉ ေတပၼ်တၢမ်ႇၵႂႃႇ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇတပ်ႉေၵႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၽူႈၸူိဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႇၵၢၼ်သူႇသမ်းၵိၼ်ၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် (10)ေၵႃႉ ဢၼ်မႃးမီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၶွၵ်ႈၶင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းႁဝ်းၶဝ် လႆႈဢဝ်တူဝ်ၶဝ် မႃး ၸွႆႈၵၢၼ်ၶူတ်းလုၵ်းပႅပ်ႉလုၵ်းငွၵ်းတီႈတပ်ႉပၵ်းသဝ်းႁဝ်းၶႃႈ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ပၼ်တၢမ် ၸွမ်းၼင်ႇတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းၼၵ်းမဝ်မီး ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၵူတ်ႇလၢင်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ႄလႈ ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းတွၼ်ႈလိၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢိၵ်ႇပႃးၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်းၵူႊပၢႆးပၢႆးၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/ SSA) ေတၶတ်း ၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈေၽႃႇၼမ်ႉႄၼတူဝ်ၵႂႃႇ ပဵၼ်ၶၵ်ႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈ လႆႈႁူႉငိၼ်းၼင်ႇၼႆ။


text:
Written by Sai Mawn Kham
Posted on September 01, 2016
မိူဝ်ႈၶႃႈတႄႇၸႂ်ႉ Mac OS X ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတေၸႂ်ႉ Unicode Keyboard ၼႆ ၶႃႈႁဝ်းၸႂ်ႉမႃး KeyMagic ယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မၼ်းမီးလွင်ႈတၢင်းယုင်ႈယၢင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ပေႃးဝႃႈ ၸႂ်ႉ KeyMagic သေပေႃႉလိၵ်ႈလႄႈ ပေႃးလိုဝ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼႆ မၼ်းၵႆႉပဵၼ် Screen Lock သေ ပေႃးၼၼ် ၶိုၼ်းပေႃႉမၢႆလပ်ႉ Password ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉပဵၼ် Smart Keyboard ဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်ၸႂ်ႉၵႃႈတီႈ OS X သေတႃႉ ယွၼ်ႉမၼ်းမီး လွင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်လဵဝ်ဢွၼ်ၵူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သိုပ်ႇၸႂ်ႉမႃး။ ၶႃႈႁဝ်း ၸႂ်ႉ Ukelele သေၵေႃႈ ဢဝ် Myanmar3 Layout ႁဵတ်းပဵၼ်ပိူင်မၼ်းသေ ႁဵတ်းၶီးပူတ်ႉယူဝ်းယူဝ်းဢွၼ် ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ၸႂ်ႉမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢႆးလင်ၼႆႉမႃး ၵေႃႈလႆႈႁဵတ်းပၼ် ၶီးပူတ်ႉ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ Keyboard Layout တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေလႄႈ ပဵၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွၵ်ႈRead More


text:
Written by Admin
Posted on April 16, 2016
တီႈၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း Photoshop ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွၵ်းလၢႆးငၢႆႈငႅမ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ် လိူၵ်ႈဢဝ်သီ ၼႂ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈၼႄၼၼ်ႉၵူၺ်း။ တီႈပွင်ႇမၼ်းတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈႁဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် black and white သီၽိူၵ်ႇလမ် လိူဝ်သေ ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈၵိုတ်းလိူဝ် ဢၼ်ပဵၼ် main subject တွၼ်ႈလမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈၼႄ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၼၼ်ႉ ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။ တႃႇတေႁဵတ်း effect ဢၾႅၵ်ႉ လွင်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸိူင်ႉၼႆ တီႈၼႂ်း Photoshop ၼႆႉ ႁဵတ်းလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈယဝ်ႉဝႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵမ်ႉၼမ်ၸမ်ႉ ၵႆႉဢဝ်လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တမ်းပႅတ်ႈၵႆၵႆ ၶဝ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇပေႃး လႆႈလူမ်ၸႂ်ၸွမ်း လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း Selection tools တင်းၼမ်းတင်းလၢႆ ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်း Photoshop ၼၼ်ႉၼႆ ယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇလူင်ႉလႅၼ်ႇ တႃႇတေၸႂ်ႉ Selection tool ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၼၼ် တီႈၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်ၵၼ်တူၺ်းဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႉ Selection tools သေ ႁဝ်းၶႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ႁဵတ်း ဢၾႅၵ်ႉ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ၸႂ်ႉတႄႉတႄႉဢေႃႈ၊Read More
Written by Sai Mawn Kham
Posted on March 06, 2018
ၼေႈၼေႈ... ၵၢၼ်ႁဵတ်း လၢႆးႁဵတ်း တူဝ်လိၵ်ႈ သီႁူင်းႁႆး ႁၢင်ႈလီလီဢွၼ်ႇမႃးထႅင်ႈယဝ့်.... လၢႆးႁဵတ်း ဢၾႅၵ့်တူဝ်လိၵ်ႈ ဢိူဝ်ႈၼႃ... တႄႇယဝ့်ၵမ်းၼႆ့... ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း.. ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢဝ်ပၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်သႅၼ်းမၼ်းမီး 500x500 pixels သေ ယွမ့်ပၼ် canvas ႁဝ်း ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် သီလမ်။ ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆ့ ဢဝ်သီလမ် ထွၵ်ႇသႂ်ႇၼိူဝ် ပိုၼ့်လင် Background ၼႆၶႃႈ။ ဝၢႆးသေၼၼ့် ႁဝ်းၶႃႈၸႂ့် ၶိူင်ႈတႃႇတေပေႃ့လိၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် Horizontal Type Tool သေၵေႃႈ ပေႃ့သႂ်ႇလိၵ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆ့။ တီႈတူဝ်လိၵ်ႈၼၼ့် ၶႂ်ႈယွမ့်သီသင်ၵေႃႈယွမ့် (ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တႄ့ ယွမ့်သီႇၽိူၵ်ႈ) သေ ဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈႁဝ်းၼႆ့ ဝႆ့ပၼ် တီႈၼႂ်းၵၢင် canvas ႁဝ်းၼၼ့်ၶႃႈ။ ၾွၼ့်တူဝ်လိၵ်ႈမၼ်းတႄ့ ၶႃႈႁဝ်းၸႂ့်ဝႆ့ AvantGarde Md BT ၼႆၶႃႈ။ ပေႃးယဝ့Read More
Written by Sai Mawn Kham
Posted on March 08, 2018
တီႈၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်ၼႆ့ ၶႃႈႁဝ်းတေၼႄပၼ်ဝႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႈသၢင်ႈတသၢႆးတူဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ၸပ်းတႃ ၼၼ်ႉ ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၸႂ်ႉ gradient overlay, pattern overlay styles လႄႈ ဢိၵ်ႈပႃး လွၵ်းလၢႆးတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ပိုၼ်ႉလင်မၼ်းၼၼ်ႉ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈတူၺ်းလူင်ႈၼႃႈ ၽွၼ်းလႆႈမၼ်း ၼဵၵ်း (Ctrl+N) သေ သၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈမႂ်ႇ တီႈၼႂ်း Adobe Photoshop, သႅၼ်းမၼ်းဝႆႉ 1920px by 1200px (RGB color mode) တီႈ resolution မၼ်းဝႆႉပၼ် 72 pixels/inch ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ လိူၵ်ႈပၼ် Paint Bucket Tool (G) သေၵေႃႈသႂ်ႇသီ #353430 တီႈ Backgroud layer ဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ။ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ပိုၼ်ႉလၼ် fiberRead More


text:
မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်မဵဝ်းသႅၼ်း မႅင်း ဢၼ်မိၼ်လႆႈသေ သမ်ႉၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ်ၵၼ်တင်း တေႃႇၶဝ်၊ မူတ်ႉၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႃႈၵၢၼ် လႄႈ ၼႃႈၶွင်ၶဝ် တွၼ်ႈတႃႇၶူင်းၵၢင်ႁဝ်းတႄႉ တေ ၽေႈၸိူဝ်ႉၾၼ်းတူၼ်ႈမွၵ်ႇ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၶဝ်။ မႅင်း ၽိုင်းၶဝ်ၼႆႉ မီးမဵဝ်းသႅၼ်းသွင် မိုၼ်ႇလိူဝ်သေ ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉ ၸဵတ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း။ မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ တင်ႈယူႇသဝ်းတီႈၼႂ်း လုမ်ႈၾႃႉႁဝ်းၶႂ်ႈ ဝႃႈၵူႊတီႈၵူႊလႅၼ်ႊယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈဢႅၼ်း တၢၵ်ႈတီးၵႂ်းတႄႉ ၶဝ်ဢမ်ႇယူႇသဝ်းသႄႈ။ ယွၼ်ႉ ပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးတူၼ်ႈမဵဝ်းသႅၼ်း ဢၼ်ၸၢင်ႊၽေႈၸိူဝ်ႉ ႁင်းၵွႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မႅင်းၽိုင်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းၼမ်ႉၽိုင်ႈလႃႇ
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မႅင်းၽိုင်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ၵႂႃႇၸပ်းသႂ်ႇတီႈၼိူဝ်လူင်ႇမွၵ်ႇၶဝ်သေ ၸုပ်ႇဢဝ်ၶႆႈမွၵ်ႇၶဝ်။ ပေႃးယဝ်ႉ ၶဝ်သိမ်းဝႆႉ ၶႆႈမွၵ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းတွင်ႉၶဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၶဝ်ၶိုၼ်းပွၵ်ႈ မႃးၽႅဝ်ၶိုၼ်း တီႈႁူင်းၽိုင်ႈၶဝ်ယဝ်ႉတႄႉ ၶဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉလူင်ႇမွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉၽိုင်ႈၵႂႃႇ။ လၢႆးၶဝ်ႁဵတ်းၼမ်ႉၽိုင်ႈတႄႉ မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ် ဢဝ်ယွတ်ႇၼမ်ႉၽိုင်ႈဢိုၼ်လူင်းၵႂႃႇၼႂ်းတွင်ႉၶဝ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉလူင်ႇမွၵ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၼမ်ႉၽိုင်ႈဢၼ်လႅဝ်ႈမၼ်းမႃး။ ပေႃး ယဝ်ႉ မႅင်းၽိုင်ႈမၢင်ၸိူဝ်းၶဝ်သမ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်ပိၵ်ႇၶဝ် ဝီးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၽိုင်ႈ ဢၼ်လႅဝ်ႈ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ ၼႃမႃးၼဵဝ်မႃး ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးပဵၼ်သီလိူင် ၶမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႅင်းၽိုင်းၶဝ် သိမ်းဝႆႉၼမ်ႉ ၽိုင်ႈၶဝ် တီႈၼႂ်းၶွင်ႉဢွၼ်ႇၶွင်ႉဢိတ်း ဢၼ်မီး တီႈႁူင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉသေ သမ်ႉဢဝ်ၶီႈၶဝ်ႁူမ်ႇ တူမ်းဝႆႉၼမ်ႉၽိုင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၶီႈၽိုင်ႈၸိူဝ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈမႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်သေ ပဵၼ်မႃးၵွႆး ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈၶဝ်သမ်ႉႁဵတ်းသင်လႃႇ
တီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈ ၵူႊဢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ တိုၼ်းမီးဝႆႉ မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ မႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်ၽူႈၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈၼႂ်းမႅင်း ၽိုင်ႈၼမ်လၢႆၼၼ်ႉ တိုၼ်းမီးမႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်႞ ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈဝႆႉ။ မႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ မႅင်းၽိုင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ မႅင်းၽိုင်ႈ ဢၼ်ၸုပ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉလူင်ႇမွၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ မၼ်း သမ်ႉ ပဵၼ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈၶဝ်။ ၼႃႈၵၢၼ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်းတႄႉ ၶႆႇပၼ်ၶႆႇၽိုင်ႈၶဝ်သေ ၽေႈ တိူၼ်းလုမ်းလႃးပၼ် မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၶဝ် မႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်ၽူႈၶဝ် လႄႈ မႅင်းၽိုင်ႈၼၢင်း ႁေႃ ၶမ်းၶဝ် ၼမ်လၢႆ။ မႅင်းၽိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၶဝ်သမ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ် လဵင်ႉလူလုမ်းလႃး လုၵ်ႈ ၽိုင်ႈၶဝ်သေ ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ်ပၼ် ၼၢင်းႁေႃ ၶမ်းၽိုင်ႈၶဝ်။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီး ၸိူဝ်းတူၺ်းထိုင် လုမ်းလႃး လုၵ်ႈၽိုင်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ယဝ်ႉလႄႈ ၼၢင်း ႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈၼႆႉ လႆႈတမ်းၸႂ်တမ်းၶေႃးသေ ၶႆႇ ပၼ်လုၵ်ႈၽိုင်ႈၶဝ် ၼမ်လႆႈၵႃႊႁိုဝ်ၵေႃႈ ၼမ်ၵႃႊ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းၵိၼ်ၶိုၼ်းၼမ်ႉၽိုင်ႈၶဝ်ၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼၢင်းႁေႃ ၶမ်း ၽိုင်ႈၶဝ်သမ်ႉ ၵိၼ်ၼမ်ႉၸဵမ်းဝၢၼ်တီႈၼႂ်း ႁူင်းၽိုင်ႈ ဢၼ်မီးထၢတ်ႈပူးၼိူဝ်ႉၼမ်ၼၼ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းလႆႈၵိၼ် ၼမ်ႉၸဵမ်းဝၢၼ်ၼၼ်ႉ လႄႈ ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈ မီးႁႅင်းသေ ၵဵၼ်ႇၶႅင် တူဝ်ယႂ်ႇ။ ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် မၼ်းတေၶႆႇလႆႈလုၵ်ႈၽိုင်ႈၶဝ် တေႃႇထိုင် 2,000 လုၵ်ႈ။ ပိူင်ၾၢင်ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈၼႆႉ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ၵၼ်တင်း မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်လႄႈ မႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်ၽူႈၶဝ်။ ပိူင်ၾၢင် မၼ်းၼၢင်း ၸမ်း – တွင်ႉမၼ်းၼႆႉ တိူဝ်းယႂ်ႇ၊ ႁၢင်မၼ်း လႄႈ ပိၵ်ႇမၼ်း တိူဝ်းယၢဝ်းလိူဝ် မႅင်းၽိုင်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း ၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး၊ တိၼ်မၼ်းသမ်ႉတိူဝ်းႁိူဝ်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပိူင်ၾၢင် ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈၼႆႉ တိူဝ်းလိုမ်ႈလႆႇ၊ တိူဝ်းႁိူဝ်ႈသေ မႅင်းၽိုင်ႈ တၢင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ မႅင်းၽိုင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်မိၼ် ၵႂႃႇတီႈၼႂ်းပႃႇထိူၼ်သေ ၵႂႃႇၸုပ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉလူင်ႇ မွၵ်ႇၶဝ် ၼမ်ႉဝၢၼ်မွၵ်ႇၶဝ် မႃးတီႈႁူင်းၽိုင်ႈၶဝ် ၶိုၼ်း။
ၼႃႈၵၢၼ် မႅင်းၽိုင်ႈ ဢၼ်မီးယူႇတီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင်လၢႆလၢႆလႃႇ
ၼွၵ်ႈသေ မႅင်းၽိုင်ႈၼၢင်းႁေႃၶမ်း၊ တီႈ ၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းမီးထႅင်ႈ မႅင်း ၽိုင်ႈသွင်မဵဝ်း – မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း လႄႈ မႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်ၽူႈၼႆယဝ်ႉ။ မႅင်းၽိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်လႆႈမၢင်ႉၼႅတ်ႈယူႇ တႃႇသေႇယဝ်ႉ။ မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်ၽိုင်ႈမႄႈ။ တီႈၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၽိုင်ႈၶဝ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးပၢၼ်ၽိုင်ႈၶဝ်ပဵၼ်လၢႆလၢႆပၢၼ် ယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ်ယႂ်ႇလူင်တႃႇ မႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်ၽူႈ ၶဝ်တႄႉ ပဵၼ်တႃႇၽေႈၸိူဝ်ႉတင်းၼၢင်းႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈ။ ဝၢႆးသေ လုၵ်ႈၽိုင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယႂ်ႇထူၼ်ႈ ယဝ်ႉသေ ဢွၵ်ႇယၢၼ်ႇၶွင်ႉ တီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်း လွင်ႈမူတ်းသႂ် ပႅတ်ႈၶွင်ႉတႃႇတေၶႆႇလုၵ်ႈၽိုင်ႈ ဢွၼ်ႇၶဝ်ထႅင်ႈ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သီႇဝၼ်း တေႃႇ ၵဝ်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၼႆႉ ၶဝ်လႆႈတူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃး မႅင်းၽိုင်ႈပၢၼ် ႁၢႆးၶဝ် တင်းဢဝ်ယၢင်ယႆး ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈ ၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉသေ လဵင်ႉလူပၼ်ယဝ်ႉ။ ၶဝ် ယင်းႁဵတ်း ၶဝ်ႈမုၼ်းၼမ်ႉၽိုင်ႈ ဢၼ်ဢဝ် ၶႆႈ မွၵ်ႇ လႄႈ ၼမ်ႉၽိုင်ႈၶဝ်လေႃးၵၼ်သေ ႁဵတ်း ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ် ႁ်ဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်မီးၼႃႈၵၢၼ်ၼမ်လၢႆ ၼင်ႇ ၶိုၼ်းမႄးႁဵတ်း ၶွင်ႉတီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈၶဝ်၊ ၶိုၼ်း မႄးသိမ်းပႅင်းဝႆႉ ၶႆႈမွၵ်ႇၶဝ်လႄႈၼမ်ႉဝၢၼ်မွၵ်ႇ ၶဝ် ဢၼ်မႅင်းၽိုင်းၸုပ်ႇဢွၵ်ႇၶႆႈမွၵ်ႇ ၵႂႃႇၸုပ်ႇ ဢဝ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ သၢဝ်းဝၼ်းပၢႆယဝ်ႉ တႄႉ မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် မၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ပႂ်ႉယၢမ်း တွၼ်ႈတႃႇတေၵႅတ်ႇၶႄ မႅင်းၽိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈႁူင်းၽိုင်ႈ တၢင်ႇဢၼ် သေမႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး မႅင်းၽိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်မိၼ်ၵႂႃႇတီႈၼႂ်းပႃႇမွၵ်ႇ ၶဝ်သေ ၵႂႃႇၸုပ်ႇဢဝ် ၶႆႈမွၵ်ႇ လႄႈ ၼမ်ႉဝၢၼ်မွၵ်ႇတီႈၼႂ်းလူင်ႇမွၵ်ႇၶဝ်သေ ၶိုၼ်းတေႃႉမႃးတီႈႁူင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၶဝ်ၼႆႉ တေႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵူႊဝၼ်းၵူႊဝၼ်း တေႃႇထိုင်ၶဝ်ပေႃးလူႉတၢႆၵႂႃႇ။ မႅင်း ၽိုင်ႈတူဝ်ၽူႈၶဝ်တႄႉ ဢမ်ႇပေႃးၵႆႉႁဵတ်း ၼႃႈ ၵၢၼ် တီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈၼၼ်ႉသင်သႄႈ။ ၶဝ်ၵွႆး ယူႇတီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈသေ ဢဝ်ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်တီႈမႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်မႄႈၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႅင်းၽိုင်ႈ တူဝ်ၽူႈၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးၵၢၼ်သင်တေႉတေႉ။ ပေႃးၸိူဝ်းဢၼ်မီးသုၼ်ႇလီၼၼ်ႉၵေႃႈ တေ ၸၢင်ႊလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း ၽေႈၸိူဝ်ႉတင်းၼၢင်းႁေႃ ၶမ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။
မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မွၵ်ႇၶဝ်ၽေႈၸိူဝ်ႉၶဝ်
တွၼ်ႈတႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၸဵမ်းဝၢၼ်တီႈၼႂ်းလူင်ႇမွၵ်ႇၶဝ် ပေႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃးၼမ်ႉၽိုင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈသႄႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမႅင်း ၽိုင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတွမ်ႇသႂ်ႇတီႈလူင်ႇမွၵ်ႇယဝ်ႉၼႆတႄႉ တိုၼ်းပဵၼ်မႃးသေ ၸိူဝ်ႉသေလွင်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉ ၼၼ်သမ်ႉ ႁဝ်းႁွင်ႉဝႃႈ တူၼ်ႈမွၵ်ႇၶဝ် ၽေႈၸိူဝ်ႉ ၾၼ်းၶဝ်ၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉသမ်ႉ မၼ်းၵႅၼ်ႇ လွင်ႈယႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၶူင်းၵၢင်ႁဝ်းတေႉတေႉ ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈယၢမ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ သင်မႅင်းၽိုင်ႈ ဢွၼ်ႇၶဝ် ၵႂႃႇၸပ်းသႂ်ႇၼိူဝ်မွၵ်ႇၼႆ ၶႆႈမွၵ်ႇၶဝ်ၼႆႉ တိတ်းၸပ်းၸွမ်း ၶူၼ်ၼူၼ်းတိၼ် မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ် ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈမႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းၵႂႃႇၸပ်းသႂ်ႇတီႈၼိူဝ်တူၼ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼႆ ၶႆႈမွၵ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉ တေတူၵ်းၵိုတ်းဝႆႉသေ တေပဵၼ်မႃးလွင်ႈၽေႈၸိူဝ်ႉၾၼ်းမွၵ်ႇၶဝ်ယဝ်ႉ။
မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၽေႈၸိူဝ်ႉၾၼ်း တူၼ်ႈမွၵ်ႇ လႄႈတူၼ်ႈမၢၵ်ႇၶဝ် တၢင်းၼမ်မၼ်းမီး တႃႇသွင် ပုၼ်ႈၼႂ်းသၢမ်ပုၼ်ႈ တူၼ်ႈၸိူဝ်းမီးဝႆႉယူႇတီႈလုမ်ႈ ၾႃႉ။ မၢႆထိုင်ဝႃႈ မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းမီးၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ မွၵ်ႇႁွမ်ႁိုၼ်းၶဝ်။ မႅင်းၽိုင်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ၽေႈၸိူဝ်ႉၾၼ်း တူၼ်ႈၽၵ်း တူၼ်ႈယိူဝ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၽၵ်းမီႇ၊ မၢၵ်ႇၶႆၼူၺ်း (မၢၵ်ႇထေႃးပၢတ်ႈ) ၊ မၢၵ်ႇၶႃႊၶုင်ႉ (မၢၵ်ႇၵႅမ်ႈၶွင်ႇ)၊ မၢၵ်ႇႁူႈ လႄႈ တူၼ်ႈမဵဝ်းသႅၼ်းမၼ်း တင်းၼမ် တင်းလၢႆယဝ်ႉ။
မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ်သေ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်လႃႇ
မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ တင်းၵႃႈယွပ်ႇယူၼ်ႈ ယူၼ်ႈသေ တိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်။ တၢင်းၵႃႈ ယွပ်ႇယူၼ်ႈယူၼ်ႈ ဢၼ်မႅင်းၽိုင်ႈတူဝ်႞ၵႃႈ ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈမႅင်းၽိုင်ႈ တၢင်ႇၸိူဝ်းၶဝ်ႁူႉ လႆႈဝႃႈ မွၵ်ႇတၵႃႉမွၵ်ႇၶဝ်မီး တီႈလႂ်၊ ၼမ်ႉသမ်ႉ တေၸၢင်ႊၵႂႃႇဢဝ်တီႈလႂ်၊ တီႈလႂ်သမ်ႉ တေလီ ႁဵတ်း ႁူင်းဢၼ်မႂ်ႇၼႆယူႇ။
ၶႃးဝၼ်ႇၾရိတ်ႈ (Karl von Frisch) ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆႊ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉမႃး လွင်ႈဝႃႈ မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ တင်းယွပ်ႈယူၼ်ႈယူၼ်ႈသေ ၵပ်းသိုပ်ႇ တိတ်းတေႃႇၵၼ်ယူႇၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်း ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉသူးၼူဝ်ႇပႄႇၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
လၢႆးတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းတၢင်းၵႃႈ ဢၼ်မႅင်း ၽိုင်ႈၶဝ်ၵႃႈၵူႊလၢႆလၢႆဢၼ်ၼႆႉ မီးတီႈပွင်ႇဝႆႉ ႁင်း ၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉ။ ယိုင်ႊတၢင်ႈၵႃႈၶဝ်ႁိုင် ယိုင်ႊတီႈ ပွင်ႇဢၼ်မၼ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈၼၼ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ တၢင်း ၵႃႈၵႂႃႇၵူႊၸဵင်ႇၸဵင်ႇၼႆႉ မီးတီႈပွင်ႇမၼ်း ၵူႊမဵဝ်း မဵဝ်းသေ တၢင်းၽႂ်းတၢင်းထိူင်း ဢၼ်ၶဝ်လၢတ်ႈ ၸၼ်တၢင်းၵႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတီႈ ပွင်ႇမၼ်း ၵႂႃႇ။
မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ပွႆႇဢၢႆႊသႅဝ် ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢူၺ်းၵေႃႉမႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ႁူႉ လႆႈ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းဢၼ်ၶဝ်ၶႂ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈတႆးၵေႃႉၶဝ်ႁူႉ ၼၼ်ႉ။
တၢင်းၵႃႈထႅင်ႈမဵဝ်း႞တႄႉ ပဵၼ်တၢင်းၵႃႈ “tremble dance” ၼႆယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တၢင်း ၵႃႈဢၼ်လၢၵ်ႈၸၼ်ဢဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈ တူင်ႉၼိုင် ဢၼ်သူင်ႇပၼ်ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၸိုင် တၢင်းၵႃႈ “trem-ble” ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။
ၸွင်ႇမႅင်းၽိုင်ႈၶဝ် လႆႈတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၶဝ်လူဝ်ႇၼၼ်ႉ တီႈမွၵ်ႇၶဝ်တင်းမူတ်းၼႄႇ
မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်းၵူၼ်း ႁဝ်းၶဝ်ၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၵေႃႈလူဝ်ႇ ထၢတ်ႈ ယၢင်ယႆး လႄႈ ထၢတ်ႈပူးၼိူဝ်ႉတွၼ်ႈတႃႇတေ ယူႇၶီးမီးၸႂ်။ ထၢတ်ႈယၢင်ယႆးလႄႈ ထၢတ်ႈ ပူးၼိူဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈတီႈမွၵ်ႇၶဝ်ၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈယၢင်ယႆးၼႆႉ လႆႈတီႈ ၼမ်ႉၸဵမ်းမွၵ်ႇၶဝ် သေယဝ်ႉ ထၢတ်ႈပူးၼိူဝ်ႉသမ်ႉ လႆႈတီႈၶႆးမွၵ်ႇၶဝ်။ ၼမ်ႉၸဵမ်းမွၵ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပႅင်ႈလီလူင်တႃႇတေပဵၼ်မႃးၼမ်ႉၽိုင်ႈ။ တီႈၼႂ်း ၼမ်ႉၸဵမ်း မွၵ်ႇ ၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၶဝ်ပႃးဝႆႉ 80% သေ ထၢတ်ႈၸဵမ်း ဝၢၼ် ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉမၢင်ၽွင်ႈယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်း ပဵၼ် ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၾိင်ႈတိုၼ်း ပဵၼ်လႄႈၼမ်ႉ ဝၢၼ် မွၵ်ႇၶဝ်ၼႆႉ တေၸၢင်ႊၽေႈယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသိမ်းပႅင်းၼမ်ႉမွၵ်ႇၶဝ်ဝႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈ ၸၢင်ႊဢဝ်ၸႂ်ႉ တိုဝ်းၽွင်းမိူဝ်ႈၶၢဝ်းၵတ်းၼၼ်ႉ မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၼမ်ႉဝၢၼ်မွၵ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး ၼမ်ႉၽိုင်ႈ။ မႅင်းၽိုင်ႈၸိူဝ်းယူႇတီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈသေႇသေႇၼၼ်ႉ တေႃႉဢဝ်ၼမ်ႉၽိုင်ႈၸိူဝ်း ၼၼ်ႉဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း ၶွင်ႉဢၼ်ဢဝ်ၶီႈၽိုင်ႈႁူမ်ဝႆႉ ၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၵႂႃႇသိမ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းဝီႁူင်းၽိုင်းၶဝ် တွၼ်ႈတႃႇတေၵိၼ် ဝၢႆးလင်မႃးယဝ်ႉ။
မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ်သေ ယူႇၶီးလႆႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈၶၢဝ်းၵတ်းလႃႇ
ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၵတ်းမႃးၼႆ မႅင်းၽိုင်ႈၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇတီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈၶဝ်သေ ႁဵတ်း တုမ်ႇတွမ်ႇ ၼႂ်းႁင်းၽိုင်းၶဝ်တီႈႁိမ်းႁွမ်းၼၢင်း ႁေႃၶမ်းၽိုင်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ။ တုမ်ႇတွမ်ႇၼၼ်ႉ တႄႉ ပဵၼ်ႁူၺ်ႇဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူင်းၽိုင်ႈၶဝ်ဢုၼ်ႇဝႆႉယူႇသေႇသေႇၼၼ်ႉ။ မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်မီး တၢင်းၼႂ်းၼႂ်းၼၼ်ႉ ယူႇယူႇသေ တေမႃးလႅၵ်ႈတီႈ ယူႇၵၼ်တင်း မႅင်းၽိုင်ႈဢၼ်ၸိူဝ်းယူႇၽၢႆႇတၢင်းၼွၵ်ႈတီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈၼၼ်ႉ။ ႁဵတ်းၼႆသေ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇဢုၼ်ႇဢုၼ်ႇတီႈၼႂ်းႁူင်းၽိုင်ႈ ၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ယူႇသဝ်းၵႂႃႇၼႂ်းၶၢဝ်းၵတ်းၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။ ။


text:
ပေႃးထိုင်မႃး ၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆ ၵႆႉၵႆႉၼၢဝ်ယူႇ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်း လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ၵႆႉလႆႈ ဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေၸပ်းတၢင်း ပဵၼ်ၼၢဝ်ၼႆႉ မၼ်းငၢႆႈၼႃႇ။ ပေႃးဝႃႈတူဝ်ၸဝ်ႈ ၵဝ်ႇၼၢဝ် ဢမ်ႇယူႇလီၸိုင် တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼႃႈ ၵၢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇၸပ်း တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁေႉၵင်ႈ။
(1) ၾၢင်ႉဝႆႉ ၵုပ်း၊ ၸွင်ႈ၊ ၽႃႈယၢင်
ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇတိူဝ်ႉမႅၼ်ႈ ၼမ်ႉၾူၼ် ၼၼ်ႉ တေလႆႈဢဝ်ၸွင်ႈ၊ ၵုပ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽႃႈ ယၢင် ၸပ်းပႃးၸွမ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႆႉ။ ၵၢၼ်ဢဝ် ႁဝ်းၶႃႈႁေႉၵင်ႈပၼ် ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လွတ်ႈၵၢင်းၼမ်ႉၾူၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လၢႆးႁေႉၵင်ႈ တၢင်းပဵၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းၾူၼ် ၸၼ်ႉဢွၼ်တၢင်း သုတ်းယဝ်ႉ။
(2) ၵိၼ်ဢၼ်ပႃးထၢတ်ႈ Vitamin C
ၼႂ်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၽၢႆႇပၢႆးယႃႈယႃၶဝ် လၢတ်ႈ ဝႆႉဝႃႈ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ပႃးထၢတ်ႈ Vitamin C ၼႆႉ ယူတ်းယႃပၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ယူဝ်းယူဝ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ် ဢၼ် ႁႅင်းသုင်ၼၼ်ႉ လူတ်းယွမ်းလႆႈသေ ဢမ်ႇၵႃး တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ပႃး ထၢတ်ႈ Vitamin C ၼႆႉ ႁဵတ်းႁၢႆႉပၼ်ပႃး ၸိူဝ်ႉမႅင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီး တၢင်းၼၢဝ်ၼႂ်းတူဝ်ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။
(3) သင်ယမ်းၾူၼ်မႃးၸိုင် ဢၢပ်ႇၼမ်ႉလႄႈ
ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ပေႃးဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈသေ ယမ်းၾူၼ်မႃးၼႆၸိုင် ဢမ်ႇသူႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ။ ၼိူဝ်ႉတူဝ်ႁဝ်းၶႃႈဢၼ်ယမ်းၼမ်ႉၾူၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈမႆႈၼႂ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢၢပ်ႇၼမ်ႉပၼ် ၶိုၼ်းၼႆၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈမႆႈဢၼ်မီးၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ၽဵင်ႇၵၼ်မႃးၶိုၼ်း။
(4) ဢွၵ်ႇမႃႇဢွၵ်ႇႁႅင်းပၼ်
သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၶုၺ်ႉႁၼ် ၼၵ်းတိုၵ်ႉ ၵိုၵ်ႉ မိူၼ်ၶႂ်ႈမီးလူမ်းၼၢဝ်ဝႆႉၼႆၸိုင် ယႃႇမူၵ်းယူႇ ၼႂ်းၽႃႈလႃးလႃး။ ယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းသေႁဵတ်းပၼ် ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ဢွၵ်ႇမႃႇဢွၵ်ႇႁႅင်းပၼ်ၼၼ်ႉတေလီလိူဝ်ယူႇ။ ပေႃးၼၼ်ၸိုင်လူမ်းၼၢဝ်တေ ၸၢင်ႊႁၢႆသေ မီးၽၢင်ႁၢင်ႊတူင်ႉ တိုၼ်ႇလႅတ်း မႃးၶိုၼ်းယူႇ။
(5) ၵိၼ်ၼမ်ႉၽၵ်းဢၼ်လိူတ်ႇ
ၼႂ်းၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆႉ တေလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်း ဢၼ်လိူတ်ႇလိူတ်ႇမႆႈမႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵိၼ်ပၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈၶဝ်ႈၽၵ်းတိုၵ်ႉဢုၼ်ႇ။ ပေႃးယမ်းၾူၼ် မႃးယဝ်ႉ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသူတ်ႉၼမ်ႉ ၼဵင်ႈၶူမ်၊ ၵေႃႇ ၽီႇလိူတ်ႇလိူတ်ႇမႆႈမႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉၽၵ်း ဢၼ်လိူတ်ႈၼၼ်ႉၼႆၸိုင် တၢင်းၵိၼ်ယႅမ်ႉ လိူတ်ႇ လိူတ်ႇမႆႈမႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈ မႆႈၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်း ၽဵင်ႇၵၼ်မႃးၶိုၼ်းသေ ႁေႉၵင်ႈ ပၼ် တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႊၸပ်းမႃးၸွမ်းၼမ်ႉ ၾူၼ်။
(6) သုၵ်ႈသီမိုဝ်းလႄႈ
မိုဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်တီႈဢၼ်မူင်ႈမႅင်းၸပ်း ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈလႄႈ တေလႆႈၵႆႉၵႆႉသုၵ်ႈသီမိုဝ်း ႁဝ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်။
(7) ၵိၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ်
ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၼၢဝ် မီးတၢင်းပဵၼ်သေၵႂႃႇႁူင်းယႃၼႆၸိုင် တေၵႆႉလႆႈငိၼ်းမေႃယႃၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၵိၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ်လႄႈၼႆယူႇ။ လွၵ်းလၢႆး ႁေႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉ၊ တွၼ်ႈတႃႇတေထိင်းထၢတ်ႈမႆႈၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၽဵင်ႇ ၵၼ် လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေႁေႉၵင်ႈလႆႈတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉလၢႆးႁေႉၵင်ႈ ဢၼ်လီတီႈသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵိၼ်ၼမ်ႉၼႆႉ ယဝ်ႉ။
(8) တေဢမ်ႇလႆႈယိပ်းၼႃႈတႃတူဝ်ၵဝ်ႇ
ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးၸွမ်းလႆႈတီႈၼႃႈတႃၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယိပ်းၼႃႈတႃၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉယဝ်ႉ မႃးယိပ်းၶိုၼ်းၼႃႈတႃတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
(9)ၵိၼ်ပၼ်ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်
ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးထၢတ်ႈ Phytochemicals ဢၼ်ၶႅမ်ႉလိူဝ် ထၢတ်ႈ Vitamin C သေ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉႁေႉၵင်ႈလႆႈတၢင်း ပဵၼ်ၼၢဝ် တင်းၼမ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၽၵ်း ယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉထၢတ်ႈ Vitamin A လႄႈ တေၵမ်ႉၸွႆႈလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆး ယူႇလီသၢႆတႃႁဝ်းလီၶိုၼ်ႈမႃးတင်းၼမ်။ယွၼ်ႉၼၼ် တေ ယွၼ်းဢဝ် လွၵ်းလၢႆးႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်လူမ်း ၼၢဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းၾူၼ် ၵဝ်ႈၶေႃႈသေ ၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈ ၾၢင်ႉထိုင်ၵူႊၵေႃႉ ယူႇၶႃႈ။


text:
လုတ်ႉဝိၵ်ႈဝၼ်ႊပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ
Ludwig van Beethoven (1770-1827)
လုတ်ႉဝိၵ်ႈ ဝၼ်ႊ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၶူးမေႃလူင် တႅင်ႇတႅမ်ႈ သဵင်မူၼ်ႊ/Music ယိုင်ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၇၇၀ တီႈဝဵင်းပွၼ်း/Bonn မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ လဵၵ်ႉ ပေႃးလႆႈႁၼ် ၼမ်ႉတိၼ်လၢႆးမိုဝ်းမၼ်းသေ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၇၈၃ ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၼႄလႆႈ သဵင်မူၼ်ႊ မၼ်းတႅင်ႇတႅမ်ႈ ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။ မိူဝ်ႈပၢၼ် တိုၵ်ႉၼုမ်ႇၼႆႉ မၼ်းၵႂႃႇလႄႇတီႈဝဵင်းဝီႇ ယႅၼ်းၼႃႇ/Vienna သေ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း မူဝ်းၸၢတ်ႈ/Mozart။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၶႃတေႃႉတႄႉ လႆႈထူပ်း ၵၼ်ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵမ်း႞ၵွႆး။ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၇၉၂ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ မႃးၸူးဝဵင်းဝီႇယႅၼ်းၼႃႇထႅင်ႈသေ ႁဵၼ်းဢဝ် တၢင်းမေႃ တီႈ ယူဝ်းသႅပ်ႈႁၢႆႉ/ Joseph Haydn ၶူးမေႃလူင် တႅင်ႇတႅမ်ႈသဵင်မူၼ်ႊ ၵေႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ထူဝ်းၼႃႈ ယူႇတီႈဝီႇယႅၼ်းၼႃႇ (မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မူဝ်းၸၢတ်ႈ ပေႃးတၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ မိူဝ်ႈပီႊ ဢွၼ်ယဝ်ႉ)။ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇၵေႃႈ ယူႇသဝ်းၵႂႃႇ တီႈဝီႇယႅၼ်းၼႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းလူင် ၽၢႆႇၵီႇတသဵင်မူၼ်ႊ ယိုင်ႈယႂ်ႇ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းလိူဝ်ပူၼ်ႈ တီႈလုမ်ႈၾႃႉ ၼၼ်ႉ တေႃႇၸူဝ်ႈသုတ်းပၢၼ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ တီႈၵၢၼ်လဵၼ်ႈပီႇယႃႇၼူဝ်ႇ/piano တေႉတေႉ လႄႈ ၵူၼ်းတင်းလၢႆ ပေႃးလႆႈယွင်ႈလႆႈဢၢမ်း။ တီႈတၢမ်တူဝ်မၼ်းလဵၼ်ႈၼႄပိူၼ်ႈၵေႃႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ၊ တီႈဢၼ်မၼ်းပူင်သွၼ်ပၼ်ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ယူႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇႁိုင်သင် မၼ်းပဵၼ်မႃး မေႃတႅင်ႇ တႅမ်ႈသဵင်မူၼ်ႊ ဢၼ်ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလူင်ႉလႅၼ်ႇၵေႃႉ႞ ယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတင်းလၢႆၵေႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉထွမ်ႇ သဵင်မူၼ်ႊမၼ်း။ တႄႇဢဝ်ဢႃႇယုမၼ်း မွၵ်ႈသၢဝ်းႁႃႈပီႊၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈၶၢႆဢွၵ်ႇ သဵင်မူၼ်ႊ မၼ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် ဢမ်ႇမီးတၢင်းယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇသင်။
မိူဝ်ႈဢႃႇယုပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ၸမ်တေတဵမ် သၢမ်သိပ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃးပိူင်ၾၢင် ၼင်ႇႁၢင်ႊႁူမၼ်းတေၼူၵ်ႇလူဝ်လူဝ်ၼၼ်ႉ။ ယွၼ်ႉဢွၵ်ႇငဝ်း ၼၢမ်းတၢင်း ပဵၼ်ၼႆႉမႃးလႄႈ မေႃသဵင်မူၼ်ႊ ဢွၼ်ႇၵေႃႉၼႆႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၵ်းၸႂ်ၵႂႃႇသေ ယင်းႁႃ လၢႆးတၢင်း တႃႇတေ ၶႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇတၢႆႁင်းၵွႆးၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊ ၁၈၀၂ တေႃႇ ၁၈၁၅ ၼၼ်ႉ ပၢၼ်ၵၢင် တႃႇၸူဝ်ႈပၢၼ် ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်သဵင်မူၼ်ႊၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼႆႉ ႁူမၼ်းၼူၵ်ႇမႃး လွႆးလွႆးလႄႈ မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇသူႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇပိူၼ်ႈ ၵႃႊႁိုဝ်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈ မၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းသေႉသွမ်းမၢပ်ႇၼေးဝႃႈ ဝီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈမိူဝ်ႇၸၢၼ်ႈတေႃႇၵူၼ်းၼႆ ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မၼ်းယၢမ်ႈမီးၸိူင်းႁၵ်ႉတေႃႇၵၼ် တင်းၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇၶဝ် ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၸူဝ်ႈၵမ်း သတေႃႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းသပေွၵ်ႈ။
သဵင်မူၼ်ႊ ဢၼ်ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ တႅင်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးယႂ်းယႂ်း။ ယိုင်ႈပီႊမၼ်းႁိုင်မႃး တိၵ်းတိၵ်း မၼ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉဝူၼ်ႉသႂ်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၽူႈ ၸူမ်း (ပရိသၢတ်ႈ) ၶဝ် မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈၸႂ် သႅၼ်းသဵင်မူၼ်ႊၸိူဝ်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ႁဵတ်း ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်မၼ်းတိုၵ်ႉလိုဝ်းလင်သေ မီးၽူႈၸူမ်းသူင်ထွမ်ႇတင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဢႃႇယုမၼ်း ၸမ်တေတဵမ်ႁႃႈသိပ်း ၼၼ်ႉ ႁူမၼ်းၼူၵ်ႇၵႂႃႇလုမ်းလုမ်းသေ ဢမ်ႇလႆႈ ငိၼ်းသဵင်သင်ယဝ်ႉ။ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းလဵၼ်ႈသဵင်မူၼ်ႊၼႄ ၽၢႆႇၼႃႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ယဝ်ႉသေမဝ်ႇၵႃး ယင်းဢမ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇပိူၼ်ႈ၊ ယူႇႁင်းၵွႆးၵေႃႉလဵဝ်လႅဝ်း။ သဵင်မူၼ်ႊမၼ်းတႅင်ႇတႅမ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယိုင်ႈႁိုင်ယိုင်ႈဢေႇမႃး၊ ယိုင်ႈႁိုင် ယိုင်ႈၶဝ်ႈႁူယၢပ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်း။ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းၶႂ်ႈတႅင်ႇတႅမ်ႈ သဵင်မူၼ်ႊၸိူဝ်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ၶူင်တႅမ်ႈၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်မၼ်း လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ယိူင်းၸူး တႃႇၽူႈၸူမ်းၶဝ် ဝၼ်းတႃမိူဝ်းၼႃႈ ၼႆ ယဝ်ႉ။ မီးၵူၼ်းထတ်းသၢင် တေႃႇသဵင်မူၼ်ႊမၼ်း လႄႈ ၵူၼ်းၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ “သဵင်မူၼ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇမႂ်းထွမ်ႇ၊ ပဵၼ်တႃႇၵူၼ်း ဝၼ်းတႃမိူဝ်းၼႃႈၶဝ် ထွမ်ႇဢိူဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်ၵၢမ်ႇႁၢႆႉၼႃႇၼႃႇၼႆႉ ၶူးမေႃလူင်သဵင်မူၼ်ႊ ၸိူဝ်းယိုင်ႈယႂ်ႇ တီႈလုမ်ႈၾႃႉ ၵူႊၵၢပ်ႈၵူႊပၢၼ်ၼႆ ၶႂ်ႈႁူၼူၵ်ႇၵႂႃႇၵူႊၵေႃႉၵေႃႉယဝ်ႉ။ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ၶိုၵ်ႉၵႃႊၵတ်ႉၶႅၼ်ႇမိူၼ်ၽီၵေႃႈယႃႇ တေႃႈၼင်ႇႁူၼူၵ်ႇဝႆႉၵေႃႈ သဵင်မူၼ်ႊၸိူဝ်းဢၼ် မၼ်းတႅင်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ လေႃႈလႆဢွၵ်ႇမႃးမိူၼ် ၼမ်ႉလိၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပိူင်ပဵၼ်တေႉၼႆႉ လီဢၢမ်းလိူဝ်ဢႃႈပုမ်ႇၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ သဵင်မူၼ်ႊၸိူဝ်းဢၼ် တႅင်ႇတႅမ်ႈ ဝၢႆးလင်ႁူမၼ်းၼူၵ်ႇယဝ်ႉလုမ်းလုမ်းၼၼ်ႉ ယင်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလိူဝ် သဵင်မူၼ်ႊမၼ်းတႅမ်ႈ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပိူၼ်ႈၸင်ႇ ဢွၼ်ယွင်ႈဢၢမ်းဝႃႈ သဵင်မူၼ်ႊၸိူဝ်းမၼ်းတႅင်ႇတႅမ်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၸူဝ်ႈပၢၼ်မၼ်း ၸမ်တေသုတ်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶွင်သႅင်ၶိုၵ်ႉၵႃႊလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ် မိူဝ်ႈ ပီႊ ၁၈၂၇ တီႈဝဵင်းဝီႇယႅၼ်းၼႃႇ မိူဝ်ႈဢႃႇယုမၼ်း လႆႈႁႃႈသိပ်းၸဵတ်းပီႊ။
ၽီမိုဝ်းၶွင်သႅင်ၶိုၵ်ႉၵႃႊ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ် သိမ်းၾူဝ်ႇၼီႇ/symphony ၵဝ်ႈႁူဝ်၊ ပီႇယႃး ၼူဝ်ႇ သူဝ်ႇၼႃးတႃႇ/piano sonata သၢမ်သိပ်း သွင်ႁူဝ်၊ ပီႇယႃးၼူဝ်ႇ ၵုၼ်းသႅတ်ႇတူဝ်ႇ/piano concerto ႁႃႈႁူဝ်၊ သူဝ်ႇၼႃးတႃႇ/sonata သိပ်း ႁူဝ် တႃႇပီႇယႃးၼူဝ်ႇ လႄႈ တြေႃး ဢိၵ်ႇတင်း သဵင်မူၼ်ႊ ပၢင်တြေႃးသီႇလုၵ်ႈ/string quartets သဵင်မူၼ်ႊ တႃႇၵူၼ်းမေႃႁွင်ႉၸွမ်း/vocal music၊ သဵင်မူၼ်ႊတႃႇ လဵၼ်ႈၼႄ ၼႂ်းႁူင်းၵႃႈၸိူင်း/ theater music မီးတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ လွင်ႈဝႃႈ သဵင်မူၼ်ႊမၼ်း ၼမ်ၵႃႊႁိုဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈ ယႂ်ႇ၊ လီယွင်ႈယေႃး သဵင်မူၼ်ႊမၼ်းၶိုၵ်ႉၵႃႊၶႅမ်ႉတွၼ်း ၵႃႊႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵင်မူၼ်ႊ မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပၼ်လႆႈတၢင်းၶုၺ်ႉႁၼ် လိုၵ်ႉ လမ်ႇၵမ်ႇၽီႇ ဢိၵ်ႇတင်းဝႅပ်ႇယၢင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ႁဵတ်းၼႄၵႂႃႇဝႃႈ သဵင်မူၼ်ႊ ဢၼ်ၸႂ်ႉၶိူင်ႈတွႆႇတိုင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်ပၢႆးမွၼ်း ထၢၼ်ႈသွင် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ။ ဢဝ်ၽီမိုဝ်းမၼ်း ယုၵ်ႉမုၼ်းပၼ် ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသဵင်မူၼ်ႊ ႁႂ်ႈယိုင်ႈယႂ်ႇၶိုၼ်းသုင်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။
ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ တႅင်ႇတႅမ်ႈသဵင်မူၼ်ႊၼႆႉ ဢမ်ႇထုတ်ႇဢမ်ႇယိူင်ႈ တီႈၽႂ်သေ၊ တႅင်ႇတႅမ်ႈႁင်းၵွႆး။ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်မၼ်းတႄႇႁႅၵ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းပႃႈၼွင်ႈပႃႈလင်ၶဝ် တိုၵ်ႉလႆႈယွမ်း ႁပ်ႉၸွမ်းယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းမႄႇၶႂၢၵ်ႈ ႁႂ်ႈတၢင်းယႂ်ႇ ဝူင်းမူၼ်ႊ ဢေႃးၶိတ်ႇသတြႃႇ/orchestra၊ ၽိူမ်ႉသႂ်ႇပၼ်ၶိူင်ႈတွႆႇတိုင်ႈထႅင်ႈတင်းၼမ်။ သဵင်မူၼ်ႊ သႅၼ်းသိမ်းၾူဝ်ႇၼီႇၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းတႅင်ႇတႅမ်ႈ ႁႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းတိူဝ်းလိူဝ်မၼ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီး ၵူၼ်းထွမ်ႇမႃးၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႄ ပီႇယႃးၼူဝ်ႇ ၵူႊလၢႆးၵူႊပိူင်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပီႇယႃးၼူဝ်ႇ ပဵၼ်မႃးၶိူင်ႈသဵင်မူၼ်ႊ ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ။ လိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ တူင်ႇဝူင်းသဵင်မူၼ်ႊ လုၵ်ႉတီႈ ပိူင်ပၢၼ်ၵွၼ်ႇ/classic ပဵၼ်မႃး ပၢၼ်ရူဝ်ႇမႅၼ်းတိၵ်ႇ/romantic ယူႇယဝ်ႉ။ သဵင်မူၼ်ႊ ဢၼ်မၼ်းတႅင်ႇတႅမ်ႈၵမ်ႈပႃႈ ၼမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်ပၼ်ႁႅင်း ၽၢႆႇသဵင်မူၼ်ႊ ရူဝ်ႇမႅၼ်းတိၵ်ႇလၢႆလၢႆယဝ်ႉ။
ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ၶူးမေႃတႅင်ႇ တႅမ်ႈသဵင်မူၼ်ႊ ဢၼ်ၵူၼ်းပႃႈၼွင်ႈပႃႈလင်ၶဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပရၢမ်း/Brahms၊ ဝၢၵ်ႈၼႃႇ/Wagner၊ သျူးပၢတ်ႈ/Schubert လႄႈ ၶျီးၵွပ်ႈသၵီႇ/Tchaikovsky ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈလူလႆႈယိူင်ႈၸွမ်း။ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ သိူဝ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းပၼ် ပုၼ်ႈတႃႇ ပႄးလဵဝ်ႉ/Berlioz၊ ၵူးသတၢပ်ႈ မႃးလႃႇ/Gustav Mahler လႄႈ ရိၵ်ႈၶျၢတ်ႈ သတၢဝ်ႉ/Richard Strauss ၶဝ်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ၼႂ်းမေႃသဵင်မူၼ်ႊ ၸိူဝ်းတပေႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈသိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ၼႆႉ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ပဵၼ်ႁူဝ် ပဵၼ်ၵၼ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ယူဝ်းႁၢၼ်ႇ သႄႇပႃးသတီႇယၼ်ႇ ပၢၵ်ႉ/Johann Sebastian Bach ၵေႃႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ပဵင်းမိူၼ်ၵၼ်ယူႇသတေႃႉ သဵင်မူၼ်ႊ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇၼႆႉ ၸွတ်ႇၽႄႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မီးၵူၼ်း ထွမ်ႇၼမ်လိူဝ်မၼ်း။ လိူဝ်ၼႆႉသမ်ႉ ၵၢၼ်သဵင် မူၼ်ႊ ဢၼ်ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ ၶူင်သၢင်ႈမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ သုမ်ႇငုမ်းလႆႈ ၼိူဝ်ၵူၼ်းပႃႈၼွင်ႈပႃႈလင်ၶဝ် ၼမ် လိူဝ် ဢၼ်ပၢၵ်ႉၶူင်တႅမ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ပေႃးႁုပ်ႈသတေူၺ်းၼႆၸိုင် တီႈပၢႆးဝူၼ်ႉ ၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၾိင်ႈတိုဝ်းၵမ်ၵူၼ်းၸိူဝ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းသေ ၽိူၺ်ၽႄႈၼႆႉ ၽႄႈ တိူၼ်းလႆႈငၢႆႈ၊ ၽႄႈတိူၼ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼႆၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ငၢႆႈ။ ပၢႆးသဵင်မူၼ်ႊတႄႉ ဢမ်ႇ တေဢမ်ႇ ငၢႆႈလႆႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵွပ်ႈၼႆ ၼႂ်းဝူင်းပၢႆးမွၼ်းၼႆႉ လိၵ်ႈလၢႆး ယိုင်ႈယႂ်ႇလိူဝ် သဵင်မူၼ်ႊဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းယိုင်ႈယႂ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်း ပၢႆးသဵင်မူၼ်ႊၼႆသတေႃႉ ၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈသိူဝ် ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ၼႆႉတႄႉ ၵႃႊလႆႈသႂ်ႇဝႆႉ ၽၢႆႇတႂ်ႈသျဵၵ်ႈ သပီႇယႃႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇဢဝ်ပီႇထူဝ်းဝႅၼ်ႇ တႅၵ်ႈတူၺ်းၵၼ်တင်း မေႃပၢၼ်းပူး မီႊၶႄႊလၢင်း ၸႄႇလူဝ်ႇ/ Michelangelo ၼႆၸိုင် ၵဝ်ၶႃႈႁၼ် ထိုင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေထွမ်ႇသဵင်မူၼ်ႊၼႆႉ တေ ၼမ်လိူဝ် ၸိူဝ်းတတေူၺ်း ၶႅပ်းပၢၼ်းသီ ဢိၵ်ႇ တင်း ႁုၼ်ႇႁၢင်ႊပၢၼ်းပူး။ ၵွပ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၵဝ် ၶႃႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တၢင်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၶဝ် တီႈတူင်ႇဝူင်း ၽႂ်မၼ်း ၽဵင်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႆႈသတေႃႉၵေႃႈ မေႃသဵင် မူၼ်ႊၶဝ်ၼႆႉ တိူဝ်းတိုတ်ႉတၢႆးလႆႈ ၵူၼ်းတင်းလၢႆ ၼမ်လိူဝ် မေႃပၢၼ်းသီ လႄႈ မေႃပၢၼ်းပူးၶဝ် ၼႆ ယဝ်ႉ။ ၼႆလႄႈ တီႈၼႆႈၼႆႉ လႆႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈပီႇထူဝ်း ဝႅၼ်ႇ တမ်းဝၢင်းဝႆႉ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် သျဵၵ်ႈသပီႇယႃႇ လႄႈတင်း မီႊၶႄႊလၢင်းၸႄႇလူဝ်ႇ သိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။


text:
လုင်းဢုင်းမွင်ႇ ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူင်းႁႅမ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ငိုၼ်းတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ် ယုၵ်ႉမုၼ်း ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း ၼႂ်းပီႊၵၢၼ်ငိုၼ်း 2018-2019 ၼႆႉ တၢင်ႇယွၼ်းဝႆႉ 1,200 လၢၼ်ႉပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်မႂ်ႇ၊ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းၵေႃႈ ပၼ်ၶႂၢင်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 14 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မီးၵူၼ်းတင်းၼမ် ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၼင်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၼႆလႄႈ ထုၵ်ႇလီ ၸတ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈတႅတ်ႈတေႃးတေႃး ၼႆယဝ်ႉ။
လုင်းဢုင်းမွင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပီႊၵၢၼ်ငိုၼ်း ပီႊ2018-2019 ၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူင်းႁႅမ်း 9,000 လၢၼ်ႉ၊ ငိုၼ်းလႆႈသမ်ႉ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေလႆႈ 22,000 လၢၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ငိုၼ်းလိူဝ် ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူင်းႁႅမ်းၼႆ တေၸၢင်ႊမီး 13,000 လၢၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇထၢၼ်းၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူင်းႁႅမ်းၼႆႉ တေၸႂ်ႉတိုဝ်းတီႈ ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇ၊ ပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ် ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ငိုၼ်းလႆႈသမ်ႉ လႆႈမႃးတီႈ ၵႃႊယိမ်ပၼ်ႁူင်းႁႅမ်း၊ ၶွၼ်ႇ၊ ၵႃႊယိမ်ပၼ် တီႈလိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း တေတိူဝ်းႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉ႞ တိုၵ်းသူၼ်းၼႂ်း ပၢင်ၵုမ်တႅၼ်ၽွင်းမိူင်းဝႆႉသေ တေသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးဢေးတွင်း ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်းတႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ – ငိုၼ်းၸႂ်ႉတႃႇ တႃႇၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေ တိူဝ်ႉယမ်ထိုင်တီႈ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်း တီႈလူဝ်ႇတေႉတေႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ထွင်ႈတဵဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိုင် ထုၵ်ႇလီပၼ်ၶႂၢင်ႉတႃႇ တႃႇၶႅၵ်ႇၵႂႃႇထွင်ႈတဵဝ်းလႆႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ၶဝ်ၶႂ်ႈလႄႇၶႂ်ႈလၢဝ်း။ သမ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၶႅၵ်ႇမႃးထွင်ႈတဵဝ်းၼမ်ၼမ် ၵႃႊၶဝ်ႈထွင်ႈတဵဝ်း၊ ၵႃႊၵိၼ်ယႅမ်ႉ၊ ၵႃႊၶိူင်ႈမိၼ်၊ ၵႃႊႁူင်းႁႅမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၵႃႊၵႃႊသေ ဢမ်ႇႁပ်ႉတွၼ်ႈလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်လီလီ၊ တီႈၸုတ်ႈယွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး(မၢၵ်ႇၶူင်ႊ)ၼႆႉပဵၼ် မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ၽုၵ်ႇလႆႈႁိုင် လႆႈၵိၼ်ၵူႊပီႊ ဢဝ်ႁဵတ်းဢီႈယႃၵေႃႈလႆႈ မၢၵ်ႇ မၼ်းၵေႃႈဢၼ်လိပ်း ဢၼ်သုၵ်း ၵိၼ်လႆႈ တၢင်းသွင်မဵဝ်း သမ်ႉပဵၼ်ဝီႉတႃႇမိၼ်ႇ (Vitamin) ဢဵၼ်ႁႅင်းၶွင်ၵူၼ်းႁဝ်းၸွမ်း ၼင်ႇၼႆ။
မၢၵ်ႇၵဵင်ၼႆႉပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉ ဢၼ်ႁႃၵိၼ်လႆႈငၢႆႈ ဢွၵ်ႇမၢၵ်ႇၵူႊပီႊ သမ်ႉပဵၼ် မၢၵ်ႇမႆႉ ဢၼ်ပႃး ထၢတ်ႈဝီႉတႃႇမိၼ်ႇ ၸီႇ (Vitamin C) လႄႈ ၵိူဝ် ဢႆႇဢူဝ်ႇတိၼ်း (Iodine)၊ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇတူဝ်ၶိင်း ပၢႆးယူႇလီ ႁဝ်းလႆႈၼမ်တေႉ ၊ ၸွႆႈပၼ် ယႃႇႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း သေမဵဝ်းမဵဝ်း ၶဝ်ႈၼႂ်း တူဝ်ၶိင်းႁဝ်း လႆႈငၢႆႈ။
ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႊၵေႃႉၼႆႉ လူဝ်ႇၵိၼ်ပၼ်ဢႃႇႁႃႇရ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ပၼ်ၵူႊဝၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ တူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း မီးဢဵၼ်ႁႅင်းလႄႈ ယိုတ်ႈယႂ်ႇသုင်မႃး၊ ၼိူင်ႈဝၼ်း လူဝ်ႇၵိၼ်ပၼ်ဢႃႇႁႃႇရ ယႃႇႁႂ်ႈယွမ်း 3 တႃႇ၊ လူဝ်ႇလိူၵ်ႈၵိၼ်ပၼ် တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးဢဵၼ်ႁႅင်း၊ တႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း လူဝ်ႇၵိၼ်ပၼ် တၢင်းၵိၼ် ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ 5 မီႇ ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ။


text:
ဢႃႇသူဝ်းၵ
Asoka (c. 300 B.C.- c. 232 B.C.)
ဢႃႇသူဝ်းၵ ၼႆႉ ပဵၼ်ၶုၼ် ၵေႃႉဢၼ်ယိုင်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၶုၼ် ၵေႃႉထူၼ်ႈသၢမ် ၼႂ်းၶိူဝ်း ၶုၼ်မေႃးရိယ/Mauryan Dynasty၊ ပဵၼ်လၢၼ် ၸၼ်ႇတရၵုပ်ႉတ မေႃးရိယ/Chandra -gupta Maurya ၵေႃႉတႄႇတင်ႈ ၶိူဝ်းၶုၼ်ၼႆႉ။ ၸၼ်ႇ တရၵုပ်ႉတၼႆႉ ပဵၼ်ၵႄႇသိုၵ်းလူင်ၵေႃႉ႞။ ဝၢႆးလင် ဢႃႇလႅၵ်ႈၸၼ်းတရႃး မႃးတိုၵ်း ဢိၼ်းတီးယႃး ယဝ်ႉ ၸၼ်ႇတရၵုပ်ႉတ တိုၵ်းသိမ်းဢဝ်လႆႈ မိူင်း ဢိၼ်းတီးယႃး ပွတ်းၼိူဝ်။ ၽွတ်ႈတင်ႈလႆႈ မိူင်း တုမ်ၵႅၼ်ႇလူင်/ empire ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်း ပိုၼ်းမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး။
ဢႃႇသူဝ်းၵ ၵိူတ်ႇပီႊလႂ်ၼႆ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ လႅပ်ႈတေပဵၼ်မွၵ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းပီႊ ၶရိတ်ႈ/BC ၃၀၀။ ဢႃႇသူဝ်းၵ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ် မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းပီႊၶရိတ်ႈ ၂၇၃။ မိူဝ်ႈ ၸဝ်ႉတႄႉ မၼ်းၵေႃႈယဵပ်ႇႁွႆးတိၼ်ၶိင်းၶဝ်သေ ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်း ၶႂၢၵ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်။ ဝၢႆးလင် မၼ်း ပုတ်ႈႁၢင်ႈတႅၼ်းႁေႃယဝ်ႉ ပႅတ်ႇပီႊတိုၵ်း သိမ်း ဢဝ်လႆႈ မိူင်းၵႃႇလိင်ႇၵ/Kalinga (မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ် ၸေႊမိူင်း ဢေႃရိတ်ႈသ/Orissa) ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇဢိၼ်းတီးယႃး ၽၢႆႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢႃႇသူဝ်းၵ လႆႈႁူႉၵႂႃႇဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေ ဢွင်ႇပေႉၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းလႆႈတၢႆ တင်းၼမ်ၼေႃး ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတၢႆထိုင်ၼိုင်ႈသႅၼ်၊ ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ၼမ်လိူဝ်ၼႆႉတင်းၼမ်။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢႃႇသူဝ်းၵ တူၵ်းၸႂ်သေ ၼႅင်ၸႂ်ၶိုၼ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တႅပ်းတတ်းဝႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇသိုပ်ႇႁႅၼ်းသိုၵ်း တိုၵ်းဢဝ် မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးတင်းမိူင်း။ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ မၼ်းပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ ၵၢၼ်သိုၵ်းသိူဝ်ႁုၵ်း ႁၢႆႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းယွမ်းႁပ်ႉယုမ်ႇယမ် သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈသေ ၶတ်းၸႂ်တႃႇတေႁူႉ ႁၼ်လႆႈ လွၼ်ႉမွၼ်းထမ်းတြႃး ဢၼ်ပႃး လွင်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ၊ လွင်ႈမႅတ်ႉတႃႇ လႄႈ လွင်ႈဢမ်ႇပႃးၵၢၼ် ႁုၵ်းႁၢႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
တီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၵေႃႈ ဢႃႇသူဝ်းၵ ပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ တၢင်းယၢမ်ႈမၼ်း ဢၼ်လိုပ်ႈလမ်းတူဝ် ထိူၼ်ႇသေ ၵိၼ်ၸၢႆ။ ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလီၼၼ်ႉ တႄႉ မၼ်းဝႆႉၸႂ်ၵူၼ်းလီၵူၼ်းငၢမ်း၊ ပၢၼ်ႇပွင် မၢၼ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈၵတ်းယဵၼ်လီငၢမ်း။ မၼ်းၵေႃႇတင်ႈပၼ် ႁူင်းယႃတႃႇၶႃႈမၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း။ မၵ်းတတ်း ပၼ် ပႃႇထိူၼ်ႇ တႃႇတူဝ်သတ်းၶဝ် ႁႂ်ႈပေႃးလွတ်ႈ ၽေး။ ပူတ်းထွၼ်ပႅတ်ႈ ၾိင်ႈမိူင်းပၼ်တုၵ်ႉၶ တေႃႇၶႃႈမၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း။ ၵေႃႇသၢင်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်း။ ၶုတ်းႁွင်ႊလၢင်းမိူင်။ လိူဝ်ၼႆႉ ဢႃႇသူဝ်းၵ တႅင်ႇတင်ႈ ၶုၼ်သိုင်ႇၽွင်းမိူင်း ၽၢႆႇထမ်ႇမ။ ၸႂ်ႉ သင်ႇသွၼ် ၵူၼ်းမၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေႁူႉ ၸၵ်းၽြႃးတြႃး၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ် တေမေႃ ႁၵ်ႉႁွမ်ၵၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ၽြႃး ပုတ်ႉထၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢႃႇသူဝ်းၵၼႆႉ ပွႆႇဝၢင်းပၼ် သႃႇသၼႃႇ တၢင်ႇၸိူဝ်း ႁႂ်ႈလႆႈၵိူဝ်း ယမ်ၼပ်ႉ ထိုဝ်ႁင်းၽႂ်မၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်း လူလွမ် ယုၵ်ႉယွင်ႈ သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ။ ၼႆလႄႈ ၵူၼ်း ၼပ်ႉထိုဝ်ၵိူဝ်းယမ် သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၵေႃႈ ၼမ် ၶိုၼ်ႈမႃး။ ပွႆႇမုၼ်ၸဝ်ႈမုၼ်ၸၢင်းၶဝ် ၵႂႃႇၽိူၺ် ၽႄႈ သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ တီႈတၢင်ႇမၢၼ်ႈ တၢင်ႇမိူင်း။ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်း ဢွင်ႇမၢၼ် တီႈမိူင်းသီႇ ႁူဝ်ႇ။
ဢႃႇသူဝ်းၵ ပူင်ၸႂ်ႉ ၶႅၵ်းတႅမ်ႈ ပိူင်ပဵၼ် ၸူဝ်ႈပၢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ၼႃႈၵၢၼ်မၢၼ်ႈ မိူင်း ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းမႃးၼၼ်ႉ ၼိူဝ် လၵ်းႁိၼ် တင်းၼမ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉပၵ်းဝႆႉ ၼႂ်း မၢၼ်ႈမိူင်းတိူင်းၵႃးမၼ်း ၵူႊတီႈၵူႊလႅၼ်ႊ။ တေႃႇ ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် လၵ်းႁိၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လၢႆလၢႆတီႈယူႇ။ တူၺ်းဢဝ်လၵ်းႁိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတီႈမၢၼ်ႈလႂ် မိူင်းလႂ်ၼႆၵေႃႈ လၢမ်း ၶၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ မၢၼ်ႈမိူင်းတိူင်းၵႃး ဢႃႇသူဝ်းၵ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၵႃႊႁိုဝ်။ လႆႈႁူႉၸွမ်း မၼ်းၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈလႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈသင်မႃးလၢႆလၢႆ။ လၵ်းႁိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉပႆႇပဵၼ်ၽီမိုဝ်းပၢႆးမွၼ်းၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉဝႆႉ ထႅင်ႈ ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈသိပ်းပီႊ ဝၢႆးလင် ဢႃႇသူဝ်းၵ ၼွၼ်းၽႄးယဝ်ႉ မိူင်းတုမ်ၵႅၼ်ႇမေႃးရိ ယၵေႃႈ တႅၵ်ႇယၢႆႈၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ ဢမ်ႇပူၵ်းႁူဝ် ႁႅၼ်ၼႃႈလႆႈၶိုၼ်းသေပွၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈ သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ လႄႈ မၼ်းၸင်ႇသုမ်ႇငုမ်းလႆႈ ၵူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တင်းၼမ်။ မိူဝ်ႈမၼ်းတိုၵ်ႉႁႃၶိုၼ်ႈ ပလၢင်ႇႁူင်း သႅင် ပဵၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼပ်ႉထိုဝ် သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ဝႆႉ သႃႇသၼႃႇ ၵူၼ်းဢေႇ။ တေႃႉတႄႉ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းဝႆႉ ၸွမ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇ ဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးၵွႆး။ မိူဝ်ႈမၼ်း ၼွၼ်းၽႄးယဝ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၼ်းၼပ်ႉထိုဝ် သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ တီႈဢိၼ်းတီးယႃးၼၼ်ႉ ၼမ်မႃးတေႉတေႉ။ သမ်ႉၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇထိုင် တၢင်ႇမၢၼ်ႈတၢင်ႇမိူင်း ၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းၵၼ် တင်း ဢိၼ်းတီးယႃး ၶၼ်ၶၼ်ၽႂ်းၽႂ်း။ လိူဝ်သေ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃးတမ၊ ၼႂ်းပိုၼ်းသႃႇသၼႃႇ ပုတ်ႉထၼႆႉ ဢႃႇသူဝ်းၵ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ယုၵ်ႉယွင်ႈ သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထ ယႂ်ႇၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးၶဝ်ႈပႃးလႆႈ ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇလူင် ဢၼ် ၵူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၼပ်ႉထိုဝ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။


text:
Written by Sai Mawn Kham
Posted on 2018-03-06 06:26:28
မိူဝ်ႈဝၼ်းပုၼ်ႉၼႆႉ ယၢမ်းႁဵတ်းပၼ် mm-kb တွၼ်ႈတႃႇ Unicode လႄႈတင်း Zawgyi မႃးယူႇ။ မၼ်းပဵၼ် Keyboard တႃႇတေပေႃႉၸွမ်း logical order ၵူၺ်း။ ၵေႃႈမီးၵူၼ်းထၢမ်မႃးဝႃႈ Keyboard တႃႇဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးႁႃႉ တႃႇဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးႁႃႉ ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပၢႆးဝူၼ်ႉ ဝႃႇ တေႁဵတ်း Installer ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး Keyboard တင်းသဵင်ႈတင်းမူတ်းၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႈ ThanLwinSoft ႁဵတ်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၵူၺ်းပႃး လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ လိၵ်ႈပဢူဝ်းလႄႈ ယၢင်းၸၵေႃးၵူၺ်း။ ဢမ်ႇပႆႇပႃး တႃႇတႆး။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၶိုၼ်းဢဝ် Keyboard တႆးထႅမ်သႂ်ႇသေ ၸင်ႇၶိုၼ်းႁဵတ်း Installer Package ပၼ်ထႅင်ႈယူႇ။
လွၵ်းလၢႆးဢူၼ်းသႂ်ႇမၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ၼင်ႇ ပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တေလႆႈပေႃႉပၼ် Command တီႈၼႂ်း Terminal ၵမ်းထႅဝ်ထႅဝ်ဢေႃႈ။
Internet တႄႉ တေလႆႈၵွင်ႉသိုပ်ႇဝႆႉပၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။
$ wget https://github.com/naingyeminn/mm-kb-kmfl/archive/master.zip -O mm-kb-kmfl.zip $ unzip mm-kb-kmfl.zip $ cd mm-kb-kmfl-master $ make install
ပေႃးယဝ်ႉယဝ်ႈၼႆ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႂ်း Text Entry Settings လႄႈ။
ၼဵၵ်းပၼ်ၼဵၼ် “+” Button သေ ၵႂႃႇပေႃႉသႂ်ႇပၼ် “Other” တီႈၼႂ်း Input Source list ၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေႃးၼၼ် ၼႂ်း Input Source ၼၼ်ႉ တေၼႄမႃးတင်းၼမ်သေ လႆႈၸႂ်ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ လိၵ်ႈဢဝ်ၵမ်းဢၼ််သေ Add ဢဝ်လႄႈ။
ပေႃးၼၼ် ၼႂ်းၵႃႈသဵၼ်ႈမၢႆ Input sources to use ၼၼ်ႉ တေလိူဝ်မႃးထႅင်ႈယူႇ။
ၵမ်းၼႆႉတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈၸႂ် Keyboard ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ လိူၵ်ႈသေ ၸႂ်ႉလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈၵႂႃႇ လိူၵ်ႈဢဝ် Keyboard Layout Switcher ဢၼ်မီးၵႃႈတီး Panel ၵေႃႈလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸႂ်ႉဢဝ် သေႃးလၢႆးလတ်း ဢၼ်ပဵၼ် Super + Space သေၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ်ႉၵႂႃႇလႆႈယူႇၶႃႈ။
သင်ဝႃႈမီး လွင်ႈတၢင်းလူဝ်ႇ ၊ တၢင်းၶႂ်ႈၸႂ်သင်ၼႆၵေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇမႃး လႆႈယူႇၶႃႈ။


text:
ၶၢဝ်ႇ-SSPP/SSA 2019 Augest (10) ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်ႈၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၼႃႈတီႈလိူတ်ႇမႆႈၼၼ်ႉ ပၼ်ၶၢဝ်း ယၢမ်းသေ ၸွႆႈထႅမ်သွမ်ႈၼႃးပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၶူဝ်ၶမ်း ဢိူင်ႇမိူင်းပႃး ၸေႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ဝၼ်းထီႉ 10.8.2019 ၶၢဝ်းယၢမ်း(10:00)မူင်းတေႃႇယၢမ်း(4:00)မူင်းတၢမ်းၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် ၼႂ်းၸေႈတွၼ်ႈမၢႆ(8) ၸေႈဝဵင်းမၢႆ(3႐) တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း(999) ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႃႈတီႈဝႆႉၼၼ်ႉ
ၵူၼ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ၸွႆႈထႅမ်ထူၺ်ႈၵႃႈ၊ သွမ်ႈၼႃးပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း
ၶၢဝ်ႇ-SSPP/SSA 2019 Augest (10) ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်ႈၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၼႃႈတီႈလိူတ်ႇမႆႈၼၼ်ႉ ပၼ်ၶၢဝ်း
ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇSSPP/SSA ႁဵတ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၼႃႈတီႈၸေႈဝဵင်းမၢႆ(4)
ၶၢဝ်ႇ-SSPP/SSA 2019 Agust (10) ၵေႃႇမတီႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸေႈဝဵင်းမၢႆ(4) SSPP/SSA ၸေႈတွၼ်ႈမၢႆ(3) ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်း


text:
ဢူးၵျေႃႇလိၼ်း ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်လူင် ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ၵမ်းၵမ်းလူႉလႅဝ်သေ ၵမ်းၵမ်းလႆႈမႄးၵုမ်းယူႇၼႆႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇလႆႈ တၢင်ႇမိူင်းလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်ၼႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၵျေႃႇလိၼ်း တွပ်ႇၶေႃႈထၢမ် ဢူးၸႃႇၼီႇမိၼ်း ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းၸေႊဝဵင်းႁူၺ်ႈၵူႈ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 30 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၸႃႇၼီႇမိၼ်း တူၵ်ႇထၢမ် ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ – မိူဝ်ႈသိူဝ်ႇတၢင်းမႂ်ႇ၊ မႄးၵုမ်းတၢင်းၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ (Design) တၢင်းႁႂ်ႈသိုဝ်ႈ၊ ႁႂ်ႈၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇ တူၵ်းထုၵ်ႇ၊ ႁႂ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ တႅတ်ႈတေႃးၼင်ႇ မိူင်းပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ -သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ မွၵ်ႈႁူၵ်းလိူၼ် လႆႈမႄးၵုမ်းယူႇၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် တုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး ၵုင်ႇသရေႇၼႃႈတႃ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၶဝ်ထႅင်ႈ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈၸၢႆႇၵႃႊတၢင်းၼမ်ၼမ်သေ ဢမ်ႇလႆႈတႆႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ဢူးၵျေႃႇလိၼ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉ တိုၵ်ႉသိူဝ်ႇဝႆႉပႆႇႁိုင်သင် ႁဵတ်းသင်ပေႃးၵွႆယဝ်ႉ။ သိူဝ်ႇၵႂႃႇၼႃႈ တၢင်းလင်သမ်ႉၵွႆ ပၼ်ႇဝုၼ်ႈဝုၼ်ႈယူႇႁဵတ်းၼႆတိၵ်းတိၵ်း၊ ႁဵတ်းသင်ဢမ်ႇႁဵတ်း ႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၸိူင်ႉမိူင်းပိူၼ်ႈၼႆ။ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းလႆႈ ၼင်ႇမိူင်းပိူၼ်ႈလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်” ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – လႆႈတွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တႃႇသိူင်ႇလပ်ႉ တၢင်းယူပ်ႈယွမ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ႁဝ်း၊ ဢၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူႉလႅဝ်ၼႆႉ သင်ပဵၼ်ယွၼ်ႉ တၢင်းယူပ်ႈယွမ်း ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇၶဝ်၊ ယွၼ်ႉဢမ်ႇႁဵတ်းၼင်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်မီး တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈၼႆ တေဢဝ်လိူင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်လီ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ တႃႇတၢင်းယၢဝ်းၼိုင်ႈလၵ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉၸၢႆႇလႆႈငိုၼ်း မီးမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈ ၸဵတ်းပုၼ်ႈ ဢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်းၶဝ် တႃႇၼိုင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉၵွႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၵျေႃႇလိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ၼႆႉဢဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၶႅမ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းသေ တႅၵ်ႈၼိူင်းၵွၼ်ႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇသပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ မိူင်းထႆးၼႆႉ တႃႇသိူဝ်ႇတၢင်းၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈပီႊလႂ် ၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းမွၵ်ႈ10,000 ပီႇလီႇယၼ်ႇ ပျႃး၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးသမ်ႉ ၼိုင်ႈပီႊလႂ် ၸၢႆႉၸၢႆႇမွၵ်ႈ 3,500 ပီႇလီႇယၼ်ႇပျႃး၊ မိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်း သမ်ႉၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၼိုင်ႈပီႊလႂ် မွၵ်ႈ2,500 ပီႇလီႇယၼ်ႇပျႃး။ ၽွင်းမိူင်းပိူၼ်ႈၸႂ်ႉၸၢႆႇယူႇမွၵ်ႈၼၼ်ႉၼၼ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႊသမ်ႉ ၼႂ်းပီႊၵၢၼ်ငိုၼ်း 2018-2019 ငိုၼ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇမႄးၵုမ်းတၢင်းၵဝ်ႇ၊ သိူဝ်ႇတၢင်းမႂ်ႇ၊ သိူဝ်ႇတၢင်းတႃႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵွႆးမီး 175.35 ပီႇလီႇယၼ်ႇပျႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၵျေႃႇလိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶႂ်ႈႁဵတ်းၼင်ႇမိူင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ဢၼ်မီးၵွႆးလႄႈ လႆႈႁဵတ်းၼင်ႇႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉၵွႆး” ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ 320 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၶင်ယူႇ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၵူႊတီႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇ သူင်ႇၶိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ဢၢပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း ၽၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း ၵိင်ႇၽႄ မၢႆ (7) တီႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်း ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၼၢၼ်းတေႃႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 28 ဝၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း ၵိင်ႇၽႄ မၢႆ (7) ဝဵင်းမူႇၸေႊ လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၵူတ်ႇထတ်းတွင်ႈထၢမ် တီႈလႅၼ်ႊလိၼ်မိူင်းမၢဝ်း(ႁူၺ်ႈလီႈ) ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ပၢင်ႁပ်ႉၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ၸိူဝ်းတူၵ်း ၶွၵ်ႈၶင်တီႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ဢၼ် Mr. ရႅၼ်ႇတႃႇထွင်း ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၵိင်ႇၽႄႁွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼွၵ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈမိူင်းမၢဝ်း(ႁူၺ်ႈလီႈ) သူင်ႇဢၢပ်ႈမႃးၶိုၼ်း ၵူၼ်းၸၢႆး 254 ၵေႃႉ၊ ၼၢင်းယိင်း 66 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈသဵင်ႈ 320 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၽၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမၢၼ်ႊၶဝ် သပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄ ပၼ်တၢင်းႁူႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းထုၵ်ႇသူင်ႇမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းသေ ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ 5 မူင်း 45 မိၼိတ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်း ဝၢၼ်ႈၽႂ်ဝဵင်းမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉမႃးဝႃႈ တီႈၶွၵ်ႈၶင်ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႊယင်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႊၶဝ် တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉတီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈမိူင်းမၢဝ်း(ႁူၺ်ႈလီႈ) မိူင်းၶႄႇ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းဝႆးလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈတိုၵ်းသူၼ်း ၸဝ်ႈၶူးလူင် Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ (DPhil, Oxford) သေ လႆႈၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃး မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ (2005) ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇဢဝ်ပီ (2005) မႃးတေႃႇထိုင်ပီ (2018) ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸဝ်ႈသင်ႇၶတႆးၸၼ်ႉၸွမ် ႁဝ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ တင်းမူတ်း (275) တူၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
Saturday, February 10, 2018
'' ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸုပ်ႈထိ (14)၊ ပီ 2018 ’’
ဝၼ်းထိ 10, Feb 2018 ဝၼ်းသဝ် ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆးၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး၊ လႆႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ ၸုပ်ႈထိ (14)၊ ပီ 2018 တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃႇထုပရႃတိတ်ႇ၊ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶ မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၶူပ်ႇပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈ လႆႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇမႃးၵူႈပီပီၼၼ်ႉ ပီၼႆႉထူၼ်ႈထိုင်မႃး ၸုပ်ႈထိ (14) ယူႇယဝ်ႉ။
ၽူႈၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ မီးယူႇ 7 ၸဝ်ႈေသ ၼႂ်း 7 ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ
1ႉ ၸဝ်ႈၶူး ပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႇတ မွၼ်းၶိူဝ်း (မိူင်းၼွင်) လႆႈသဵင်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈႄလႈ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်း၊
2ႉ ၸဝ်ႈၶူး ေဢႃးၽႃႇသ (မိူင်းၶိူဝ်း) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ၽူႈမၢႆလူင် ၊
3ႉ ၸဝ်ႈၶူး ဢုတ်ႉတရ (လၢင်းၶိူဝ်း) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇယိပ်းငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် ၊
4ႉ ၸဝ်ႈၶူး ဢုတ်ႉတမ (ပၢင်လူင်) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၊
5ႉ ၸဝ်ႈၶူး ဝိၸိတ်ႉတ (မိူင်းပွၼ်) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းေတႃႇ ၊
6ႉ ၸဝ်ႈၶူး ေၸႃးတိၵ ၸွမ်ၶိူဝ်း (ၵျွၵ်းႄမး) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၊
7ႉ ၸဝ်ႈၶူး ထမ်ႇမသႃႇမိ (ထုင်ႉပူင်း) လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇထိင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင် ေသ
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈမႂ်ႇ မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸုပ်ႈထိ (14)၊ တွၼ်ႈတႃႇၼႂ်း ပီ 2018/2019 ၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵွႃႇလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈတိုၵ်းသူၼ်း ၸဝ်ႈၶူးလူင် Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ (DPhil, Oxford) သေ လႆႈၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃး မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ (2005) ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇဢဝ်ပီ (2005) မႃးတေႃႇထိုင်ပီ (2018) ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸဝ်ႈသင်ႇၶတႆးၸၼ်ႉၸွမ် ႁဝ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ တင်းမူတ်း (275) တူၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈတိုၵ်းသူၼ်း ၸဝ်ႈၶူးလူင် Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ (DPhil, Oxford) သေ လႆႈၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃး မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ (2005) ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တင်ႈတႄႇဢဝ်ပီ (2005) မႃးတေႃႇထိုင်ပီ (2018) ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸဝ်ႈသင်ႇၶတႆးၸၼ်ႉၸွမ် ႁဝ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ တင်းမူတ်း (275) တူၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
Posted by TAI- IT
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ဢွင်ႇမိၼ်း၊ ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၸူဝ်းတဵင်း ၶဝ် ပၼ်ပႃႇမိတ်ႉၵႃးႁေ ႁႃလႅၵ်ႈဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၸိူဝ်းၵူၼ်းထိူၼ်ႇ ၸူမ်းၶီႇၵႃးလႄႈႁႃႉ တေဝႃႈ၊ ၼင်ႇ ႁၢင်ႊ မိူင်းပေႃးယဵၼ်လူင်ၵႂႃႇၵမ်း႞တေႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵိုင်ႇပေႃးဝႃႈ ၵမ်း႞ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ သီၵႃးတမ်ႉပႆႇတၼ်းမူၼ်ႇ၊ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ ၶူၼ်သၢင်ႇသီႈလူၼ်ႇၵေႃႈ လွႆငမ်းယဵၼ်ၵူၼ်ႇယဝ်ႉယိုင်။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်မႃး ၼႂ်းပၢၼ်ၼူၵ်ႉယုင်း မွၵ်ႈသၢမ်ပီႊ ပႆႇႁၼ်ငဝ်းလၢႆးလီ တႃႇပိၼ်ႇပႆႇမၼ်ႈၸႂ်ၵၼ်လႆႈ။ ၵဝ်ထၢင်ႇထိူမ်မႂ်း မႂ်းငမ်းငဝ်းၵဝ်၊ ပဵၼ်ထိုင်လႂ်ၼႆ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽႂ်ၸႂ်ႈၶဵၼ် ၽႂ်ပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉ ပေႃးဢမ်ႇၸႅၵ်ႇလႆႈၵႂႃႇ။ သုၵ်ႉဝႃႈသုၵ်ႉ။ ယေႃႈ … ၵမ်းၼႆႉမႃး ၽႂ်တေပိၼ်ႇသၢႆလင်၊ ၽႂ်တေဝိၼ်ႇၶၢႆသင်၊ ၽႂ်တေႁဵတ်းယိူဝ်ႇဝင်မူၺ်ႉၼႃးႁၢမ်း။ သႂ်ႇလႄႈ ႁဝ်းၸၢမ်းဢုပ်ႇတူၺ်းၵၼ်။
လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ – ၼႃႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ႁႂ်ႈယိုၼ်းယၢဝ်း ႁႂ်ႈယိုၼ်းယၢဝ်း၊ ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် … ႁႂ်ႈသိုပ်ႇမီးထႅင်ႈ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇမီးထႅင်ႈ။ ၼႃႈၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ …. ႁႂ်ႈယိုၼ်းယၢဝ်း ႁႂ်ႈ ……။
ပေႃႈလုင်းၸိူၼ်း – ပဵၼ်သင်မႃးလႃႇ လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ၊ ၶွင်ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ႁွင်ႉသႅၼ်ႇယူႇ ငိူၵ်းငိူၵ်း။
လႃႉ – ဢမ်ႇပဵၼ်သင်ၶႃႈသႄႈ။ ငိၼ်းဝႃႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၶဝ် တေႁူမ်ႈတင်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇမၢၵ်ႈမီးၼႆလႄႈ ၽိုၵ်းႁွင်ႉသႅၼ်ႇတၢင် ၶဝ်ၵွႆး။ ယူဝ်ၶဝ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉၼႆၶႃႈၵႂႃႈ။
ၸိူၼ်း – ဢႃႉၼေႃ … ၶိုၵ်ႉဝႃႈၶိုၵ်ႉ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵေႃႇငဝ်ႈ ႁူဝ်တီး တိုၼ်းဢမ်ႇၸပ်းလၢႆးမၼ်းလူင်။ ၶျၢင်း (CNF)၊ တွင်ႇသူႇ (PNLO)၊ ရၶႅင်ႇ (ALP)၊ ယၢင်း (DKBA) တင်း ယၢင်း (KNU/KNLA-PC) ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶွင်ပဵၼ်ၼိုင်ႈၽိတ်ႇၼိုင်ႈပွတ်း တႃႇၶိူဝ်းလႂ်ၶိူဝ်းၼၼ်ႉၵွႆးလႄႇမေႃႉ၊ တေဝႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း(ABSDF) ၼႆၵေႃႈ တၢင်တူဝ်ၽႂ်တေႉတေႉ တမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႊဝႃႈယဝ်ႉ။ ၼွၵ်ႈသေယၢင်းသွင်ၸုမ်း ၸွင်ႇမီးႁႅင်းသိုၵ်းယဝ်ႉႁိုဝ် ၶဝ်သီႇၸုမ်းၼၼ်ႉ၊ ယွၵ်ႉယႅၵ်ႉဢိတ်း႞ၵေႃႈ ႁူႉဝင်ႇဝိူဝ်ႈ လေႃႇ။
လႃႉ – သမ်ႉဝႃႈ တေပၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းတိူင်းတၼၢဝ်းသီ၊ မိူင်းယၢင်း တင်း မိူင်းမွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈဝႃႇ။ ၸွင်ႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢဝ်ႁူဝ်လေႃႇၵၼ် ၵွႆးယဝ်ႉႁိုဝ်။ ယၢင်း (KNU) တင်း မွၼ်း (NMSP) တေလႆႈၵူင်ပၢၵ်ႇတူၺ်း ၶဝ်ယူႇႁႃႉ၊ ဝႃႈလႃး တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈၵမ်ပၢၵ်ႇတူၺ်းၵၼ်ၼႄႇ တႃႉလီထၢမ်ၵၼ် ၶႃႈၼေႃ။
ၸိူၼ်း – ၵတ်ႉၵႃႊ ၶေႊဢႅၼ်ႊယူႊ တင်း လွႆတႆးလႅင်း ဢမ်ႇၵႂႃႇပႃးၸွမ်းၼေႃႈ။
လႃႉ – ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶဝ်ႈပႃးၵေႃႈ ၸၢင်ႊပဵၼ်ၶႃႈလေႃႇ။ ၸုမ်းၶဝ် PPST ၼႆႉ လႅပ်ႈၽၼ်ႈ ၵၼ်ၼႃႇယဝ်ႉလႄႈ ထႅၵ်ႇထႅင်ႈၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇၼႆ။ ပေႃးပႃးမႃး ၶွၼ်ႉတဝ်ႉ မူးသိူဝ်း (LDU) ယူဝ်ယႂ်ႇၵႂႃႇ ၵွၼ်ႈၵႂႃႇႁႅင်း၊ ၸင်ႇဝႃႈ ထႅၵ်ႇဝႆႉ ထႃႈၶႃႈယူဝ်ႉ။
ၸိူၼ်း – ၶႄးၸႂ်ႈၵႂႃႈ၊ FPNCC ၶဝ်ၸဵတ်းၸုမ်းၵေႃႈ ပိူၼ်ႈထႅၵ်ႇႁေႁူပ်ႉၵွႆးလူးၼေႃႈ။ တိူၵ်ႈတီႈ UNFC လူင် ၸုမ်းယႂ်ႇထၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တင်း ယွၵ်းယွႆၵႂႃႇၶႃႈၼေႃႈ။ ၵၢၼ်ဢမ်ႇလၵ်းဢမ်ႇလီၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈတိုၼ်းၶႅၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉဝႃႈ။
လႃႉ – ၼႂ်းပိူၼ်ႈထႅၵ်ႇယူႇ ၼင်ႇႁၢင်ႊဢမ်ႇတိူဝ်ႉ ၼိူဝ်ႉတိူဝ်ႉၼင် မင်ယူႇလၢႆးမၼ်းတင်းမၼ်း တႄႉ တေပဵၼ်တႆးႁဝ်းၶႃႈယူဝ်ႉၼေႃႈ။ ပေႃးတူၺ်း ၸုမ်းပွတ်းႁွင်ႇၼႆ UNFC ၵေႃႈ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇ၊ FPNCC ၵေႃႈ သမ်ႉၶဝ်ႈပႃး။ တေဝႃႈ ၸုမ်းပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်တူဝ်ပဵၼ်ၵၼ်း ပဵင်းၵၼ်ယူႇတင်း KNU၊ ဢမ်ႇဝင်ႇဝိူဝ်ႈၸွမ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈဢွႆႇပိူၼ်ႈတွႆႇ။
ၸိူၼ်း – ဢိုမ်ႉ! လီတႄႉလီယူႇ၊ ၵူၺ်းၶဝ် ၵႆႉလေႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶီၸွမ်းၼၼ်ႉၼေႈ ဢၼ် ယၢပ်ႇၼႆႉ။ ၵမ်း႞ယိုဝ်းၺႃးၵၼ် တၢင်း မိူင်းၵိုင်ဝႃႇ၊ ၵမ်း႞သမ်ႉ လေႃႇႁိုၵ်းၵၼ် တၢင်းၼမ်ႉတူႈဝႃႇ။ ၸိူင်ႉၼႆ ပေႃးပဵၼ်လၢႆၵမ်းမႃး ၺႃးပိူၼ်ႈတၢင်ႇပိုၼ်းႁုၵ်းႁၢႆႉပႅတ်ႈ ပႄႇ ၶိုၵ်ႉဢိူဝ်ႈၼႃ။
လႃႉ – ၶႃႈဝႃႈ ၶဝ်ပေႉပႅၵ်ႇသင်ပိူင်ႈသင်ၵၼ်လႄႈ ထိုင်တီႈ ပေႃးလႆႈပိုတ်းယိုဝ်းၺႃးၵၼ်ၶႃႈ ၼေႃ။ တေဝႃႈ ၶေႃႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ႁႃႉ။ သမ်ႉဝႃႈ တေပူတ်းပွႆႇ ပၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း လႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႊၼႆ မိူၼ်ၵၼ်။ ပေႃးၼႆ ဝႃႇတပၢႆးႁၼ် ပိူင်ႈၵၼ်ႁႃႉ။ တေႃႈၵွႆး ယွမ်းႁပ်ႉတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ လႄႈ လွၵ်းပိူင် ၾႅတ်ႇတရႄႇ ၼင်ႇၵၼ်။ ပေႃးထၢမ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉပုၼ်ႈပၢင်ႈသုၼ်ႇ ၸုမ်းဢၼ်တူၺ်းၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈတူင်ႇတၢင်ႇၼၼ်ႉ ႁိူင်ႈႁၢင်ႇၵၼ်လႄႈႁႃႉၼႆ သမ်ႉၵူဝ်ၶဝ် ၸဝ်ႈ ထၢင်ႇဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်တိုၼ်ႈၶဝ်။
ၸိူၼ်း – ပိူင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ပိူင်ႈဢီႈသင်ၵေႃႈ တိူင်းလႃႈ။ တေႃႈဝႃႈ ပိူၼ်ႈဢဝ်ႁူဝ်ႁဝ်းလေႃႇၵၼ် ဝၼ်း သိပ်းပွၵ်ႈၵေႃႈ ထိုင်ၶၵ်ႉဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းသုတ်းထၢႆႉမႃး ပိူၼ်ႈၵွႆးတေၼပ်ႉပဵၼ်ၽီတူဝ်လဵဝ် ၵၼ်ၵွႆးသႄႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶူဝ်းလၢႆးႁပ်ႉဝႆႉ NCA လႄႈ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း UPC ဝႆႉ ယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶဵဝ်တႄႉ ပႆႇႁပ်ႉ NCA လႄႈ ၸုၵ်းၸွမ်းၸုမ်းၽၢၵ်ႈၼိူဝ်ယူႇ။ ၵူၺ်း ယူဝ် ၸုမ်းၽၢၵ်ႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ မိူင်းၶႄႇလူင်၊ ပေႃးၼေႇပျီႇတေႃႇ တင်း ပိူၺ်ၵျိင်း ႁူမ်ႈမိပ်ႇၼႆ ယူဝ်ၸုမ်းၽၢၵ်ႈၼိူဝ် ဢမ်ႇသင်ႉ လႆႈ။
လႃႉ – ပေႃႈလုင်းၸိူၼ်း ၶႂ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ၸၢင်ႊလႆႈယွမ်း ႁပ်ႉ NCA မိူၼ်ပိူၼ်ႈၼႆၶႃႈႁႃႉ။
ၸိူၼ်း – ႁပ်ႉဢမ်ႇႁပ်ႉ မီးတီႈၶဝ်၊ ႁႃးၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ မိူင်းၶႄႇ တိုၼ်းတေပၼ်ႁႅင်းဢီးၼႆၵႂႃႈ။ ၶႄႇႁဵတ်းပေႃႈလဵင်ႉမၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် သိုၵ်းပုၼ်ႉ၊ တႅၼ်းၼီႈမၼ်း မိူဝ်ႈလႂ်ဢမ်ႇပေႇ။ ၵမ်းၼႆႉ ၽိူဝ်ႇပဵၼ်ထႅင်ႈပၼ်ႁႃရူဝ်ႇ ႁိၼ်ႇၵျႃႇ၊ ၵေးၸူးၶႄႇၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းၵူမ်ႁူဝ် ၶိုၼ်ႈမႃး လၢႆလၢႆပုၼ်ႈ။ ပေႃးမၼ်းသမ်ႉဝႃႈ တႃႇတေသိုပ်ႇတူၺ်းထိုင်သူၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇ လႆႈတႄႇ ၽႅၼ်ၵၢၼ်တူင်ႇလဵဝ်တၢင်းလဵဝ် (one belt one road) ႁဝ်းၼႆလူး။ ဢမ်ႇဢိူဝ်ႈၸွင်ႇတေယူႇလႆႈ။ ပေႃးဢိူဝ်ႈၵေႃႈ လူဝ်ႇ ၵိုတ်း တိုၵ်းတေႃႇ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းယူႇ ၸွမ် လႅၼ်ႊလိၼ် တႆး-ၶၢင်-ၶႄႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉသႄႈ။
လႃႉ – ပွင်ႇဝႃႈ ဝႃႉ၊ မိူင်းလႃး၊ ၶၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႃႊလႆႈ ဢုပ်ႇၸွမ်းၼႆၶႃႈၵႂႃႈ။
ၸိူၼ်း – တွင်ႉၾႃႉဢမ်ႇၵူၼ်ႇ သင်သမ်ႉၵူၼ်ႇမႃး တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆၵႂႃႈ။ ဝႃႉ ဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပေႃး မၵ်းမၼ်ႈပၼ် ၸေႊမိူင်းဝႃႉ ၶဝ်တိုၼ်းတေ ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႆဢမ်ႇႁိုဝ်။ ဢမ်ႇမႄး လၵ်းမိူင်း ၂၀၀၈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပေႃးၶႂ်ႈပၼ်တိုၼ်းမီးလၢႆး မၼ်း ႁႃးထၢင်ႇတႄႉ။ တူၺ်းဢဝ်လၢႆးပၼ် ၼႃႈလိၼ် ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇၵွႆးလႃႈ။ ၶိုၼ်းတူၺ်းၽၢႆႇၶၢင်ၼေႃႈ။ ပေႃးလႆႈသုၼ်ႇ ၸတ်းပွင်ႁင်းၶေႃၼႆ တိူၵ်ႈတီႈ ဢမ်ႇပၼ် ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈ ၶၢင်တႄႉ တေၽွမ်ႉဢိူဝ်ႈ။ တႃႇတေဢဝ် လိၼ်မၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸေႊၼႃး သႂ်ႇပႃး ပဵၼ် ၸေႊမိူင်းၶၢင်ၼႆႉ ၶဝ်လႆႈပၼ် ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႆ ဢမ်ႇႁိုဝ်။ ပေႃးၶၢင်ၵေႃႈ သိၵ်ႇလွၵ်ႈၵႂႃႇ တေၵိုတ်းၽႂ်ၵွႆးလႃႇ ၵမ်းၼႆႉ။
လႃႉ – တႆး တင်း ယၢင်းလႅင် ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။
ၸိူၼ်း – ဢိူဝ်ႈ … ထိုင်ၵမ်းတေလႆႈထဵင်ဝႃႈ ၵႃႊ ဢမ်ႇသႂ်ႇပႃး သုၼ်ႇလႆႈတႃႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ႁဝ်း တိုၼ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပုၼ်ႈ ၽွၼ်း ၶူဝ်းလၢႆးၸုမ်းလဵဝ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၶူဝ်းၶဵဝ်ၸုမ်းလဵဝ်။ ႁူဝ်သိူဝ် သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၽႂ်ဢမ်ႇၸၢင်ႊ ပႅၼ်ႁူဝ်တေႃႇသူႈလႆႈႁင်းၵွႆး ၸုမ်းလဵဝ်သႄႈ။ ႁတ်းႁဵတ်းယူႇၸုမ်းလဵဝ် ႁင်းၵွႆးၵေႃႈယႃႇ တႃႇဢွင်ႇပေႉပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇ ပဵၼ်လႆႈ။
ၵူၺ်းၼႃႇ ပေႃးယၢမ်းၼၼ်ႉမႃး ၶူဝ်းလၢႆး၊ ၶူဝ်းၶဵဝ် ပဵၼ်သဵင်လဵဝ်။ ႁူဝ်သိူဝ်၊ သိူဝ် ၽိူၵ်ႇ ပဵၼ်ၶေႃႈလဵဝ်။ ႁူမ်ႈယွၼ်းၽဵင်ႇၽဵင်ႇ ၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆၵေႃႈ တိုၼ်းၵွၼ်ႈ ၵၼ်ပၼ်ႁႅင်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ငဝ်းလၢႆးမိူၼ်ၼၼ် ပွႆႇႁႂ်ႈမီးမႃးတေႉၵွႆးလႃႈ၊ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈ ၾႃႉ လႄႈ မိူင်းလုမ်ႈၾႃႉတင်းလၢႆ ၽႂ်ဢမ်ႇ လပ်းတႃတူၺ်းၸႃႉသႄႈ။
လႃႉ – ၸၢင်ႊပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈလႂ်ၶႃႈလႃႇ ငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉၼႆ။
ၸိူၼ်း – ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ႁဝ်း မေႃၽွမ်ႉၵၼ်တႄႉ တေပဵၼ်မိူဝ်ႈလႂ် ႁႃးဢမ်ႇႁူႉ။ ၵူၺ်း တႃႇ ပိူၼ်ႈ တေၶႃၽီႁဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇပူၼ်ႉၼႂ်းသွင် သၢမ်ပီႊယူဝ်ႉ၊ ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းဝႃႈ တေ ဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈသၢမ်ပွၵ်ႈ။ ၸွမ်ပွင်သိုၵ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉယႃႇၼႂ်းပီႊ 2020 ၼႆၼႃႇ။ ပွင်ႇဝႃႈ တႄႉ ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် 2020 ပေႃးဝႃႈတႆးပႆႇ တၼ်းၶဝ်ႈႁႃသုမ်လီၵၼ်တႄႉ ပၢင်လူင်မိူဝ်ႈ ၼၼ်ႉ သုမ်းမႃး လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ၊ ပၢင် လူင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႊသိုပ်ႇသုမ်း သုၼ်ႇသၢင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵွၼ်ႇ ႁႃးထၢင်ႇတႄႉ။ ။


text:
လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 6 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ
ဝၼ်းတီႈ 06.06.2018 ယၢမ်း 10:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်း ပၺႃးဝိၼ်း (G-1 ၽၢႆႇၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း) ႁွင်ႉထူပ်း ၸဝ်ႈႁၢၼ် ဢွင်ႇလၢတ်ႉေၵႃႉပဵၼ် ၽူႈၼင်ႈလုမ်းၵပ်းသိုပ်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA)ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉေသ ထတ်းထၢမ်လွင်ႈမီးၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်း(SSPP/SSA)ေၵႃႉၼိုင်ႈ သိုပ်ႇၽူင်းယွၼ်းငိုၼ်းတီႈႁူင်းယႃဢွင်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်း ပၺႃးဝိၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 05.08.2018 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8:00 မူင်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်း(SSPP/ SSA)ေၵႃႉၼိုင်ႈ သိုပ်ႇၽူင်းမၢႆၽူင်း(09-259014241)ၼႆႉေသ ယွၼ်းငိုၼ်းတီႈ ႁူင်းယႃဢွင်ႇ ဢၼ်မီးၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵျႍႇၺူဝ်ႇ ပွၵ်ႉ(3) ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉႄလႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၼႆႉေသ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၽၢၵ်ႈၵႂၢမ်းဝႆႉဝႃႈ ေပႃးပဵၼ်မီးထႅင်ႈၸိုင် ေတပိၵ်ႉလုမ်းၵပ်းသိုပ်ႇ (SSPP/ SSA) ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉပႅတ်ႈ ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈပိူင်ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉေသ ၸဝ်ႈႁၢၼ် တၢၼ်ဢွင်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP/ SSA တုပ်ႉတွပ်ႇမွၵ်ႇ လၢတ်ႈၶိုၼ်းဝႃႈ “ မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁႃယွၼ်းၵိၼ် လူၺ်ႈလွၵ်းလၢႆးဢၼ်ဢမ်ႇမီးပၵ်းမီးပိူင်၊ ၵူၼ်းၽၢႆႇတႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈေၵႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်သုၼ်ႇလႆႈႁဵတ်း၊ ေၵႃႉဢၼ်သိုပ်ႇၽူင်းယွၼ်းငိုၼ်းတီႈႁူင်း ယႃဢွင်ႇၼၼ်ႉေၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်း။ လွင်ႈဢၼ်ပႂ်ႉယိုဝ်းလူတ်ႉၵႃးၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း မၢၼ်ႈ တီႈၼမ်ႉလၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း၊ ၽွင်းယၢမ်းေၵႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ေတဢမ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈထိင်းၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈယူႇ ” ၼႆယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ – မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ 425 ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈ တီႉမတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းသင်သေ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်း 1 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း သွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်းတင်းၼမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 30 July 2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13:00 မူင်း သိုၵ်မၢၼ်ႈ တပ်ႉ 425 ဢၼ်ငဝ်ႈတပ်ႉ ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉတီႈ ဢိူင်ႇပၢၼ်းယိၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် တိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁႆႈၶၢႆး ဢိူင်ႇၼမ်ႉပႃၶီး ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းသေ တီႉၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် 1 ၵေႃႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ႁူႉႁၼ်ၸွမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ 425 ႁႅမ်တၢႆၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈ လုင်းသူၺ်ႇ ဢႃႇယု 40 ပီႊ ၊ လုင်းသူၺ်ႇၼႆႉ မႃးႁဵတ်းလုၵ်ႈလဵင်ႉ ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇၼမ်ႉပႃၶီး လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ ၸႃႉတီႉ တီႈၵိူတ်ႇ မၼ်းသင် ၊ လုင်းသူၺ်ႇ ၼႆႉ ၵႆႉၵႂႃႇ ႁႃႁဵပ်းသေ မႃးႁုင် တူမ်ႈလဵင်ႉ တႆးၵေႃႉဢူၺ်းသေႉမၼ်း ၊ မိူဝ်ႈယၢမ်း 13:00 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ 425 ႁၼ်မႅၼ်ႈလုင်းသူၺ်ႇ ၽွင်းတိုၵ်ႉႁႃႁဵပ်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁႆႈၶၢႆးသေ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉမတ်ႉ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ လုင်းသူၺ်ႇ ပႅတ်ႈမိူဝ်ႈယၢမ်း 15:00 မူင်း ဢွင်ႈတီႈႁိမ်း ႁူင်းၸၢၵ်ႈ ၸၢႆးၼေႃႈၶမ်း ဝၢၼ်ႈႁႆႈၶၢႆး ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆၵၼ် တင်းဝၢၼ်ႈႁႆႈၶၢႆး မွၵ်ႈ 1 လၵ်းၼၼ်ႉသေ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီး သၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်ဝႃႈ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈဢဝ်တူဝ်တၢႆ လုင်းသူၺ်ႇ ၽဝ်ၾႆးပႅတ်ႈ ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈ လႄႈ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ၾႆးယင်းဢမ်ႇပႆႇမႆႈတူဝ်မၼ်းမူတ်းလႄႈ တိုၵ်ႉႁၼ်ၸႅင်ႈ လီယူႇပွတ်းၼိူဝ် (ၵွၵ်းႁူဝ်) ဝႃႈပဵၼ်တူဝ်လုင်းသူၺ်ႇ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 31 July 2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ 425 ၵႂႃႇတီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇ ဢိူင်ႇၼႃးပုင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းသေ ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်လဵင်ႉဝူဝ်းၵႂၢႆး ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း လႄႈ ထိုင်တီႈလႆႈၶိုၼ်ႈ ႁူင်းယႃ တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈ လုင်းထုၼ်း ဢႃႇယု 44 ပီႊ ယူႇဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 01 August 2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ 425 ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵႂႃႇတီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇ ဢိူင်ႇၼႃးပုင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းသေ ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ သွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်းမိူၼ်ၵၼ်။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သွၵ်ႈတဝ် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိူၼ် လုင်းၸၢႆး + ပႃႈၶမ်း ၽွင်းၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးဢူႈထဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈ လုင်းဢရီးယ ဢႃႇယု 60 ပီႊ ပႆႉႁိူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်လႄႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၢပ်းၵႅမ်ႈ 3 ၵမ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ဝႃႈၼႆ ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိုပ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ၼႂ်းႁိူၼ်း ၸၢႆးပၢင်ႇ ၊ ၸၢႆးၸၼ်ႇတႃႇ + ၼၢင်းသိုဝ်ႉ လႄႈ ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင် ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၽႃႈႁူမ်ႇၶူဝ်းၼွၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းတင်းၼမ် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ 425 ႁဵတ်းလွင်ႈမိူၵ်ႈမႂ်ႈ ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးပုင်ႇယဝ်ႉသေ သိုပ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်း လွင်ႈမိူၵ်ႈမႂ်ႈထႅင်ႈ တီႈၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶူၵ်ႉ ဢိူင်ႇၼႃးပုင်ႇ ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇသွၵ်ႈတဝ် တီႈၼႂ်းႁိူၼ်း လုင်းၵွၼ် + ပႃႈမႆႇ ၊ ၵေႃႉပဵၼ်ပႃႈမႆႇ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၢပ်းၵႅမ်ႈ 4 ၵမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 01 August 2017 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉ 424 ႁဵတ်းလွင်ႈမိူၵ်ႈမႂ်ႈ သွၵ်ႈတဝ် ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းသေ ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉၵႂႃႇတင်းၼမ် တီႈဝၢၼ်ႈၽွင်းသႅင် ဢိူင်ႇၽွင်းသႅင် ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းလွင်ႈမိူၵ်ႈမႂ်ႈ ၼိူဝ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်း ၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၽိတ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း NCA ၼႂ်းတွၼ်ႈ ၼႂ်းတွၼ်ႈ 1 ၼႂ်းၵၼ် 3 မၢႆ 9 ႁူဝ်ၶေႃႈ – တႃႇႁႄႉႁၢမ်ႈလၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼွၵ်ႈၶွပ်ႇမၢႆမီႈ ( တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း ႁုၵ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈမႆႈ ၊ ဢထမ်ႇမ တီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင် မိပ်ႇငႅၼ်းၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း) ၊ ၼႂ်းတွၼ်ႈ 3 ၼႂ်းၵၼ် 3 မၢႆ 9 (ၶ) တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်း လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ၊ လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉႁဵတ်းမိူၵ်ႈ ၊ လွင်ႈတီႉၺွပ်းလူၺ်ႈဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ၊ လွင်ႈတီႉၺွပ်း ၸၼ်ၵူၼ်း တႃႇထုၼ်ႇဢဝ်တူဝ် (ပျၢၼ်ႇပေးၸွႆး) လွင်ႈမိပ်ႇငႅၼ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈ ၊ လွင်ႈႁဵတ်းလၢႆးမိူၵ်ႈ ပူၼ်ႉပိူင်ၵူၼ်း ၊ လွင်ႈၵုမ်းၶင် ၊ လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်တၢႆလႄႈ ၽဵဝ်ႈႁၢႆပႅၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆ ၊ (ၸ) တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း လွင်ႈဢထမ်ႇမ ယွၼ်းဢဝ်လၢႆ ငိုၼ်း ၊ၶူဝ်းၶွင် ၊ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၊ႁႅင်းၵၢၼ် လႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် လုမ်းလႃးပၼ်ႁဝ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉပၢႆတိၼ်ပႃႆမိုဝ်းတင်းမူတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တီႈၵူၼ်းမိူင်း ၊ (တ) တေဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း လွင်ႈယႃႉလူႉၶူဝ်းၶွင် ၊ လၵ်ႉဢဝ် ၊ ႁိမ်ဢဝ် လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉသေဢဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် သုၼ်ႇႁူမ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။


text:
—————— This is a great occasion to inform you again that, this year (2017) the results of Bachelor of Arts (General) Degree examination have been released. There are (9) of… Read more »
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/05/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ဝၼ်း 01:00 တေႃႇ 03:00 ႁူဝ်ၶမ်ႈ မီးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶ မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးႁဵၼ်းလိၵ်ႈတီႈ မိူင်းသီႇရိလင်းၵႃၼႆႉ လႄႈ မႄႈဢွၵ်ႇလူင် တေႃႇတိၼ်ႇတိၼ်ႇမိၼ်ႉ တင်း မႄႈဢွၵ်ႇလူင် တွၵ်ႇတိူၵ်ႇ တေႃႇတႅတ်ႉꧦၼွႆႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵေႃႇတင်ႈ Dana Sri Lanka Society Scholarship ထူၼ်ႈတဵမ် 20 ပီတဵမ်၊ တီႈ… Read more »
ၼႂ်းပီ 2017 လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆး တင်းၵူၼ်းႁိူၼ်း ၸိူဝ်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ B.A တင်း M.A တီႈၸၼ်ႉ ၸွမ်မႁႃၸူး လႃးလူင်းၵွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းဝၢင်းၼွႆႉ ၸိုင်ႈထႆး ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး မီးပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉ ထႃးတီႈၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်း တီႈၸမ်တီႈၵႆ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၼ်ႁႅင်း 500 ပၢႆ။ ဝၼ်းတီႈ 21/05/2017 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12:30-16:00 မူင်း ဝၢႆးဝၼ်း ၸဝ်ႈသင်ၶတႆးတင်း ၵူၼ်းႁိူၼ်း ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး… Read more »
တီႈၸၼ်ႉၸွမ် ၵေႇလၼီယ တေႁပ်ႉသွၼ်ပၼ် ပႃလိ ၶၢဝ်းယၢမ်းပွတ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းတႃႇၶဝ်ႈသွၼ်ဢဝ် — သင်ဝႃႈလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈသေဢၼ်ဢၼ် တီႈၸၼ်ႉၸွမ်သေလင်လင် (ဢမ်ႇၼၼ်) ၽူႈဢၼ်ႁပ်ႉလႆႈ ၸုမ်ႈ ၸၼ်ႉလိၵ်ႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉပဵင်းတႃႇၶဝ်ႈယူႇၼႆၸိုင် ၶိုၼ်ႈသွၼ်ဢဝ်လႆႈယူႇ၊ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးငဝ်ႈႁၢၵ်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်လႆႈႁဵၼ်းမႃး လိၵ်ႈပႃႇလိသင်သေၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈလႆႈယူႇၼႆၶႃႈ၊ လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်သမ်ႉတေသွၼ်ၽၢၵ်ႈလေႃးၵႂႃႇယူႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ ၵႃႈၶၼ်တႃႇၶဝ်ႈႁဵၼ်း > Rs. 15000 ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်း > 120 ၸူဝ်ႈမူင်း… Read more »
ၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15.05.2017 ၸဝ်ႈၶူးလူင် Prof. Dr. ၶမ်းမၢႆ ꩪမ်မသႃမိ လႆႈမႃးပူင်သွၼ်ပၼ် လွၵ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လႄႈ လွၵ်းလၢႆးလူလိၵ်ႈ ပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ တီႈဝတ်ႉမၵုတႃရႃမ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇတီႈၶႃႈဢေႃႈ၊ သင်ဝႃႈပဵၼ်မႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉယဝ်ႉၸိုင် ၵၢၼ်ႁဵၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တေလႆႈဝႆႉပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇသေ ၶတ်းၸႂ်ဢဝ်ယူႇယဝ်ႉ၊
วันที่ 14/05/2017 ในโอกาศวันสำคัญ ทางพระพุทธศาสนา คือวันวิสาขบูชา ประจำปี พ.ศ. 2560 นี้ ศ.พระดร.คำหมาย ธัมมสามิ เจ้าอาวาส วัดพุทธวิหารออกฟอร์ด ประเทศอังกฤษ ได้เดินทางไปร่วมประชุม เพื่อร่วมพิธีเฉลิมฉลอง วันวิสาขบูชา ซึ่งทางรัฐบาลศรีลังกาได้จัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ในวันคล้าย วันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของ พระพุทธองค์ พร้อมกันนี้ พระอาจารย์ ยังได้มีโอกาศ พบปะคณะพระนักศึกษาไทใหญ่ ที่มาศึกษาด้านวิชาพระพุทธศาสนา ตามมหาวิทยาลัยชั้นนำของประเทศ… Read more »


text:
By သႅင်ၸိုင်ႈ December 29,2018 လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးလူင် ၼႂ်းၶူင်းၵၢင်ႁၢဝ် ဢၼ်ေတေပႃႇပဵၼ်မီးမႃး ၼႂ်းပီႊ 2019 ၼီႊၼၼ်ႉ ေတၸၢင်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇတႃေသ တူၺ်းႁၼ်ၵႂႃႇလႆႈၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းယူႇ။ 1016
သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ
ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ့်တီႈ ဝဵင်းသဵၼ်ႈဝီ လႆႈထူပ်းၽေးၼမ့်ထူမ်ႈၼႃးလႄႈ ေၽးမူင်ႈမႅင်းၵိၼ်မွၵ်ႇမႂ်တူၼ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ
ၽူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇႄလႈ ၼမ့်ငႃ ့ လူၵ်ႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမူိင်းသူႈ
ထူပ်းႁၼ်ၶိုၼ်းတူဝ်တၢႆ ၵူဝ်ႇၶျႃဝ်ႇ(ႁွင်ႉ)ၸၢႆးငဵင်းၵျေႃႇဢူး ၵေႃႉဢၼ်ႁၢႆတူဝ်ၵႂႃႇၸွမ်း ၼမ်ႉလူၵ်ႈၼွင်း တီႈပွၵ်ႉ(12) ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ
ၶၢဝ်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ
ဢိင်ၼိူဝ်သၢႆငၢႆရႃႇသီႇၾႃႉၾူၼ် သၼ်ၶတ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပိူင်ႈပၢႆႈၵၼ်တင်း သၽႃႇဝႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၼႂ်းပီႊ 2018 ၼီႊၼႆႉ လူမ်းလႅင်ႉထူဝ်းပဝ်ႇ ၊ မၢၵ်ႇႁဵပ်းတူၵ်းႁႅင်း ၊ ၽူၼ်လူင်တူၵ်းၼမ်ႉၼွင်းယိုင်ႈ လူၵ်ႈဝၢၼ်ႈလူၵ်ႈမိူင်း ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁၢမ်းတီႈယူႇႁိူၼ်းသဝ်း သုမ်းတိူၵ်ႉႁႆႊလွၵ်းၼႃးၸႅမ်တူဝ်သတ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၸီႉဝိတ်ႉသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈလူႉႁၢႆတၢႆၼမ်။ ပူၼ်ႉမႃးၼႂ်ႊလိူၼ်ၵျုၼ်ႇပီႊ 2018 ၼီႊၵေႃႈ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ႁိုဝ်ႉ ၼမ်ႉႁူင်ႉထိပ်ႇဢွၵ်ႇ ယိုင်ႈၼွင်းၶိုၼ်ႈလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၵႃႈလႆႈၼွင်းလူၵ်း ၼမ်ႉလၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသီႇပေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵပ်ႉၵိတ်းမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇပီႊ 2018ၼီႊၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၽူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ်လၢႆလၢႆဝၼ်းလႄႈ တီႈၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႉဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼမ်ႉလူၵ်ႈၼွင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်းၶူဝ်တၢင်း ၊ ႁွင်ႈမို်င်လႆႈယူတ်ႇပင်း ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတၢႆ ၊ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၼႂ်းဝၼ်ႈတီႈ 28 လိူၼ်ၵျူလၢႆႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းယေႃ လႆႈထုၵ်ႇတင်းၼမ်ႉ ယေႃၼွင်းယိုင်ႈထူမ်ႈဝၢၼ်ႈလူၵ်ႈဝဵင်း။ တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးမႄႈၼမ်ႉတူၵ်ႉထဝတီႇ(ၼမ်ႉတူႈ)


text:
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွပ်ႇသွၵ်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈၼႂ်းၼႃႈတီႈတူင်ႉၼိုင်သေ တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉ လႄႈ ယႃႈမ မိၵ်ႈ WY တင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 June 2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 7:00 မူင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈတိုဝ်ႉ ဢိူင်ႇၼႃးၶၢႆႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ႁုပ်ႈသိမ်းလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် တီႈၼႂ်းမိုဝ်း ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ယႃႈမ မိၵ်ႈ WY 22,086 မဵတ်ႉ ၊ လူတ်ႉၶိူင်ႈ 1 လမ်း လႄႈ ၾူင်း 2 လုၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉ လၢတ်ႈၼႄတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးဝႃႈ ယႃႈမ မိၵ်ႈ WY 22,086 မဵတ်ႉၼႆႉ ၸၢႆးဢေႃး ဢဝ်မႃးသူင်ႇပၼ် ႁဝ်းၶႃႈ 2 ၵေႃႉ တီႈဝၢၼ်ႈႁႅင်ႈ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁႅင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်သေ ႁႂ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇသိုပ်ႇသူင်ႇပၼ် ၵူဝ်ႇတဵင်းတၢၼ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ တေမႃးပႆႉႁပ်ႉဢဝ် တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးၶၢႆႉ ဢိူင်ႇၼႃးၶၢႆႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈ တူၼ်ႈတီး။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၵႃႈတေႃႉသူင်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ လႆႈငိုၼ်း 100,000 (ၼိုင်ႈသႅၼ်) ပျႃး ၊ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်လႆႈၵိၼ်ၸၢင်ႈ တေႃႉသူင်ႇယႃႈမဝ်းၵမ် ယွၼ်ႉတၢင်း တီႈႁိူၼ်း မီးလွင်ႈယၢပ်ႇငိုၼ်းတွင်း တႃႇၸႂ်ႉၸၢႆႇ သိုဝ်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်း ၼႆလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸႅတ်ႈထၢမ် ဢဝ်ပိုၼ်းတူဝ် ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ ၵပ်းသိုပ်ႇ တပ်ႉပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸႄႈမိူင်းတႆး ႁႂ်ႈၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်တူဝ် ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တီႉၺွပ်းလႆႈ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈတိုဝ်ႉ ဢိူင်ႇၼႃးၶၢႆႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ။
ထိုင်ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 13:00 မူင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈဢဝ်တူဝ် ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ယႃႈမ မိၵ်ႈ WY 22,086 မဵတ်ႉ ဢၢပ်ႈပၼ် တပ်ႉပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸႄႈမိူင်းတႆး ဢွင်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈသၼဵၼ်း ဢိူင်ႇသၼဵၼ်း ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင်သေ ႁႂ်ႈဢဝ်တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင် ၸိုင်ႈမိူင်း မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA)တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းၼမ်
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွပ်ႇသွၵ်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈၼႂ်းၼႃႈတီႈတူင်ႉၼိုင်သေ တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉ လႄႈ ယႃႈမ မိၵ်ႈ WY တင်းၼမ်။


text:
ဢိင်ၼိူဝ်သၢႆငၢႆရႃႇသီႇၾႃႉၾူၼ် သၼ်ၶတ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပိူင်ႈပၢႆႈၵၼ်တင်း သၽႃႇဝႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ၼႂ်းပီႊ 2018 ၼီႊၼႆႉ လူမ်းလႅင်ႉထူဝ်းပဝ်ႇ ၊ မၢၵ်ႇႁဵပ်းတူၵ်းႁႅင်း ၊ ၽူၼ်လူင်တူၵ်းၼမ်ႉၼွင်းယိုင်ႈ လူၵ်ႈဝၢၼ်ႈလူၵ်ႈမိူင်း ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁၢမ်းတီႈယူႇႁိူၼ်းသဝ်း သုမ်းတိူၵ်ႉႁႆႊလွၵ်းၼႃးၸႅမ်တူဝ်သတ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၸီႉဝိတ်ႉသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈလူႉႁၢႆတၢႆၼမ်။
ပူၼ်ႉမႃးၼႂ်ႊလိူၼ်ၵျုၼ်ႇပီႊ 2018 ၼီႊၵေႃႈ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ႁိုဝ်ႉ ၼမ်ႉႁူင်ႉထိပ်ႇဢွၵ်ႇ ယိုင်ႈၼွင်းၶိုၼ်ႈလႄႈ မႄႈၼမ်ႉၵႃႈလႆႈၼွင်းလူၵ်း ၼမ်ႉလၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသီႇပေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵပ်ႉၵိတ်းမႃးယဝ်ႉ။
ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇပီႊ 2018ၼီႊၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၽူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ်လၢႆလၢႆဝၼ်းလႄႈ တီႈၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႉဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼမ်ႉလူၵ်ႈၼွင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်းၶူဝ်တၢင်း ၊ ႁွင်ႈမို်င်လႆႈယူတ်ႇပင်း ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတၢႆ ၊ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။
ၼႂ်းဝၼ်ႈတီႈ 28 လိူၼ်ၵျူလၢႆႇၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းယေႃ လႆႈထုၵ်ႇတင်းၼမ်ႉ ယေႃၼွင်းယိုင်ႈထူမ်ႈဝၢၼ်ႈလူၵ်ႈဝဵင်း။ တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးမႄႈၼမ်ႉတူၵ်ႉထဝတီႇ(ၼမ်ႉတူႈ)
ပူၼ်ႉမႃးၼႂ်းဝၼ်ႈတီႈ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 28 ဝၼ်းယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ တေႃႇထိုင်လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 29 ဝၼ်းယၢမ်း ၼႂ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉ 741
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူလၢႆႇ 29 ဝၼ်း ပီႊ 2018ၼီႊ ဝၼ်ႈဢႃးတိတ် ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9:00 မူင်းၼႆႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉ 733
ၼႂ်းလူိၼ်ၵျ ူႇလၢႆႇ26 ဝၼ်း 2018ၼီႊၼၼ့် ၼႅင်ႈၶၢဝ်ႇ Global Time လႆႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇပွင်ႈၵႂၢမ်းတင်းၵွင့်
ၵၢႆႇၵၼ်တင်း မူႇပိူင်ေပႃႇလၸီႇၵၢၼ်ၸိူဝ့်ၸၢတ်ႈလူင်ပွင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းေၶႇၶဝ်မႃးယူႇ။ ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆ့ ပဵၼ် 728
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျ ူႇလၢႆႇ 23ဝၼ်း ပီႊ2018ၼီႊယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း2မူင်းၼၼ့် ၽၢႆလူင်ေၸႈပိၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းေၸႈဝဵင်းသၼၢမ်ႇၶျၢႆး တီႈမိူင်းလၢဝ်း 723
ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 21ဝၼ်း ပီႊ2018 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ9:30မူင်းၼၼ့် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇသီႇ ဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS) 720
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ (20)ဝၼ်း ပီ2018ၼီႈၼႆ့ ၵေႃႇမသိၼ်ၵမ်ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ(PC)ႁူပ့်ဢုပ်ႇၵၼ်တင်း 717
July -10
ႁိူၼ်းၶႃး
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီ့ 06.07.2018 ၼၼ့် ၸုမ်းၵူတ်ႇထတ်း ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပ်ႂ့ၵူတ်ႇထတ်းတႃႇေသႇ တီ့လၢၼ်ႇ (ၵိၵ့်) ၼမ့်ဢုၼ်ႇသႅၼ်ဝီၼၼ့် 701
ဝၼ်းထီ့ 20-07-2018
ဢွၼ်ႇဢိတ်း
ေၵႃႇႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC ႁူမ်ႈၵၼ်လူႇတၢၼ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆးေၽးသိုၵ်းၸမ် (2000) ၼႂ်းႄၸႈဝဵင်းသီႇေပႃ ့၊ၼမ့်တူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ 696
လုၵ်ႈလွႆလဵၵ်း
လုၵ်ႈလွႆလဵၵ်း
ဝၼ်းထီႉ 10/07/2018
သုိၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅၼ်းသုိၵ်း ၶုိၼ်ႈေလႃႇတုိၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶုိၼ်းၸုိုင်ႈတႆး တပ်ႉသုိၵ်းၸုိင်ႈတႆး ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ တီႈ ႁၢမ်းငၢႆး ေၸႈဝဵင်းေၵးသီး ၸုိင်ႈတႆး ပွတ်း သွင်ၽၢႆႇ မီးလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း ၼင်ႇၵၼ် ဝႃႈၼႆ။ 664


text:
ၼႂ်းပၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈထၢင်ႇယႂ်ႇ လၢတ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼမ်ၼမ်၊ ပေႃးမီးပၢင်ၵႅဝ်ႈပၢင်ၼၢမ်း ဢုပ်ႇလွင်ႈၾႅတ်ႇတရႄႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ပေႃးငိၼ်းပိူၼ်ႈဝႃႈ ဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇၼႆၵေႃႈ ဢဝ်တီႇတီႇ ဢႃႇ တင်း ဢႅသ်ႉဢႅသ်ႉဢႃႇ ၽူႇသႂ်ႇၵမ်းလဵဝ်။ မွၵ်ႈယူႇၼီႇယၼ်ႇ ဢႅၵ်ႉၶွတ်ႉၼၼ်ႉၵွႆးတႄႉ မေႃလၢတ်ႈပႃး တၢၼ်းတူႇယေးဢွၼ်ႇ၊ ၵူဝ်ႇပႅင်ႇပျႃႉထၢၼ်းၶုၼ်ႉဢွၼ်ႇ ၸိမ်ၸွမ်းၵေႃႈ ပိူၼ်ႈႁႅၼ်ၵၢင်း တူၺ်းယဝ်ႉ ၼႆဝႃႇ။ ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၵၢင်လၢႆလႄႈ တေႉႁိုဝ်ပႅတ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊယိုၼ်ယၼ်။ ဢၼ်ပိူၼ်ႈထၢင်ႇယႂ်ႇဢမ်ႇယႂ်ႇ ႁၼ်ၶိုၵ်ႉဢမ်ႇၶိုၵ်ႉတႄႉ ဝႆႉၵမ်း႞၊ ပွႆႇဝႃႈငိၼ်းၵွႆး ၼင်ႁူဝ်ပေႃးယုၵ်ႉလူင် ၵႂႃႇၼႆႉ မီးထႅင်ႈၶေႃႈ႞ၵွၼ်ႇ။ ယႃႇၽူမ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၽၵ်းၵႃႇ၊ တေႃႈၼင်ႇ ၸဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ တမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈႁတ်းထွမ်ႇသွင်ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် … ဢူဝ်ႇ ဢၢႆႇ ၸီႇ (မုၵ်ႉၸုမ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢိတ်ႇသလၢမ်းၶဝ်) ၼႆၶႃႈဝႃႇ။ ဢမ်ႇယုမ်ႇယႃႇပေဝႃႈလႃးလႃး။ ဢမ်ႇတၢပ်ႈၺႃးတူဝ်လိပ်း၊ တေႃႉတႄႉငိၼ်းၸိုဝ်ႈၶဝ်ၵွႆး ၽၼ်ပေႃးၶႂ်ႈပၢႆႊၼႆႉ ၸွၵ်းၶွၵ်းပေႉလီဢၢမ်း။ ၽမႃႉတပ်ႉမတေႃႇလူင်ႁဝ်း ၸိုင်ပေႉၵႂႃႇၽိတ်းၽီသင်ၶဝ်၊ တႃႉလီသူၼ် ၸႂ်ဝႆႉၶႃႈၼေႈ။
ပေႃႈလုင်းၸိူၼ်း – ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ၸုမ်းဢီးယူႇ တေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်း ၸိူဝ်းႁဵတ်း ႁၢႆႉ တေႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းပင်ႇၵႃႇလီႇၶဝ်ယဝ်ႉလႄႈ ၽၢႆႇတပ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်သဵင်ဢူၼ်ႈၵႂႃႇ လႅၵ်ႈၵႂႃႇပႅတ်ႈၼႆ ငိၼ်းပိူၼ်ႈဝႃႈ။
လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ – ၶႄးတေမႅၼ်ႈယူႇၶႃႈယူဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းမဵဝ်းဢၼ်ၵႃႊၸူဝ်ႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလၢတ်ႈ ၵေႃႈ လၢတ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၶႃႈလူင်။ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ မီးတႂ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵွႆး။ ၸွမ်ၸိုင်ႈၸီႉသင်ႇၸိူင်ႉ ႁိုဝ် တိုၼ်းတေႁပ်ႉႁဵတ်း ၼႆၵေႃႈဝႃႈမႃး။ ႁူဝ် ၼႃႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၶၢမ်ႈပူၼ်ႉပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း … ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဝႃႈ။
ၸိူၼ်း – မိူဝ်ႈမႅင်ႇၶဝ်ႈမုၼ်းတႄႉ မင်ၵေႃႉလဵဝ်၊ ၽိူဝ်ႇမႅင်ႇၶွၼ်ႉမႃး ႁႃၵွတ်ႇၶေႃးၵၼ်ပႃး ၸိူင်ႉၼၼ်ႁႃႉတေႃႈ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၽၢႆႇ႞ႁဵတ်းၵႅင်ႈဢူၼ်ႈ၊ ၽၢႆႇ႞သမ်ႉတၢင်ႇၵႄးမၼ်းထူၼ်ႈဝႆႉ ၼင်ႇၵဝ်ႇလူင်။ ပေႃးဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႃႈ တေဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇသေပွၵ်ႈ ယႃႇမႃးမုင်ႈ မွင်းသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ ယႃႇပေၶႂ်ႈလႆႈ သုၼ်ႇၸတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႁင်းၶေႃ ၼႆဢမ်ႇႁိုဝ်။
လႃႉ – တင်းၸဝ်ႉတႄႉ ၸႂ်ႈဢေႃႈ။ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်း တီႇတီႇဢႃႇ၊ ပေႃးဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်း လုၵ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈၼႆၵေႃႈ ဝႃႈ ပႃးၵွၼ်ႇ။ ၶရႃႇၵႄႇတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၼႆ တေႃႈၼင်ႇ ၶေႇဢၢႆႇဢေႇ သိုၵ်းၶၢင် ယင်းဢၢၼ်းၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉပႅတ်ႈၼႆၶႃႈ ၼႃႇ။ ၽိူဝ်ႇမင်တေႉ ဢမ်ႇဢွင်ႇလႄႈႁႃႉ၊ ၵွမ်ႉၽဵတ်ႇဢူဝ်ႇဢၢႆႇၸီႇ လွၵ်ႇ လႄႈႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တင်းတႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇတိုၵ်း၊ တင်းယၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဵင်ႈ၊ ၸိူဝ်းထူဝ်းၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶၢင်ၵေႃႈ ၸႂ်ႉထွႆၼႆၶႃႈဝႃႇ။
ၸိူၼ်း – ပေႃးၼႆ ပၢင်လူင်သၢဝ်းဢဵတ်းၵေႃႈ တေႁဵတ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉယူဝ်ႉ။
လႃႉ – ငိၼ်းဝႃႈတႄႉ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇသဵင်ႈ တေပဵၼ်ပၢင်ယူႇ။ ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇ ဢွၵ်ႇသေပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေပႆႇဢုပ်ႇၵွၼ်ႇ ၼႆဢေႃႈ။
ၸိူၼ်း– ပေႃးၽၢႆႇ႞သမ်ႉယွၼ်းဢုပ်ႇ လွင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸေႊမိူင်းမႂ်ႇၼႆလူး။
လႃႉ – တေႃႈၼင်ႇ ပၼ်ႁႃၸေႊမိူင်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼႆႉၵွႆး ၵေႈတမ်ႉပႆႇယဝ်ႉ၊ တိုၵ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈသၢင်ႈပၼ် ႁႃမႂ်ႇထႅင်ႈယူႇၵေႃႈ မိူၼ်တင်းတင်ႈၸႂ်ၵဝ်း ၵၼ်ယုင်ႈၵွႆးၶႃႈလေႃႇ။ ၽႂ်ႁပ်ႉဢုပ်ႇၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းၵႅၵ်းၵွႆးယူဝ်ႉ လွင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ။
ၸိူၼ်း – ပၢင်လူင် ၂၁ ပွၵ်ႈထူၼ်ႈသၢမ်ၼၼ်ႉ သင်ပဵၼ်ႁဵတ်းတေႉၵေႃႈ ၼၢႆးၵိူဝ်းၵုမ် တေထူၺ်ႈၸႂ်လူမ်ၵႂႃႇဢိတ်း႞ၵႂႃႈ။ ပၢႆသလိူဝ် သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢမ်ႇဢွင်ႇ၊ ၵူၼ်းတၢင်းတႂ်ႈသမ်ႉ ၵဝ်ၵဝ်းၼိုင်ႈ မႂ်းၵဝ်းသွင်။ တိုၵ်ႉပူတ်းပႅတ်ႈ ၶုၼ်ၽွင်း မိူင်းၶျၢင်းၵေႃႉ႞ယဝ်ႉၵွႆး၊ ဢၢႆၼဝ်ႈ တွၵ်ႇတႃႇတုလူင် ဢၼ်ၵမ်ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းၼၼ်ႉသမ်ႉ တူႇဢွၵ်ႇ မႃး ထိုင်တီႈဢမ်ႇပူတ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်ႈ … မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉၵွႆး ၶုၼ်ၽွင်း မိူင်းမွၼ်းၵေႃႉ႞ ၵေႃႈ ဝူတူၵ်းထႅင်ႈယဝ်ႉဝႃႇ။ ၵုမ်ႇတေဢဝ် လၢႆးပူတ်းၵူၼ်းၵဝ်ႇ သႂ်ႇၵူၼ်းမႂ်ႇထႅင်ႈတိၵ်း တိၵ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းလၢမ်းႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းၶဝ် တိုၼ်းဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၶႅၼ်ႇတေႉ ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈၼႃ။
လႃႉ– ၵမ်ႈၽွင်ႈလၢမ်းတႄႉ ၵၢၼ်ပူတ်းၵူၼ်းၼႆႉ ပႆႇယဝ်ႉငၢႆႈငၢႆႈ၊ တေမႃးထႅင်ႈၼမ်သေၼႆႉၼႆဢေႃႈ။ ဢၼ်ပူတ်းယဝ်ႉၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်း ၽိတ်းသိၼ်ၵၢၼ်၊ ၵူၼ်းၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ ၼမ်လူၼ်ႉပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ဢမ်ႇပူတ်းတိုၼ်း ဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉၵွႆ ၵွၼ်ႇ။ ဢၼ်ၵိၼ်တၢၼ်ႇ တၢၼ်ႇ၊ ဢၼ်ၵိၼ်ၵိၼ်ႁူမ်ႇႁူမ်ႇ တိုၵ်ႉမီး ထႅင်ႈတင်းၼမ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၵတ်ႉၵၢၼ်၊ ဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်၊ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ၼႃႈလႆႈလင်သင်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉယင်းမီးၶႃႈဝႃႇ တႃႇပူတ်းပႅတ်ႈၼႆႉ။
ၸိူၼ်း– တေႉႁႃႉမႃႈ၊ ယူဝ်ၶဝ်ႁဵတ်းၼႄ ၼႃႈတိူဝ်ႉၵွႆးၼႃး။ ၶွင်ယၢမ်ႈၺႃးမႃးၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉလူး။ ၵဵပ်းယုၵ်းယၢၵ်းၼႄဝႃႇ၊ သွၼ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႊ တွင်းလူင် သူင်ႇမိူင်းတႂ်ႈမိူင်းၼိူဝ်ဝႃႇ၊ ၶိုင်ဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်း ၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်း ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ဝႃႇ၊ ႁႃတၢင်ႇၸိုဝ်ႈမႂ်ႇသႂ်ႇသဵင် ဢွင်ႇသၢၼ်းၵိုၵ်းၶူဝ်ၵိုၵ်းတၢင်းဝႃႇ၊ ၵမ်းလိုၼ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်းသင် ထႆႇသၢႆၼင်ငဝ်းတူင်ႉဢွင်ႇသၢၼ်း ထၢၼ်ႈပေႃးသုၵ်ႉႁူၵၢႆးတႃၵႂႃႇသဵင်ႈ။
လႃႉ– မိူဝ်ႈလဵဝ်မေႃးထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႇဢႃႇယုတၼ်းႁဵင်းၼူၵ်ႉယုင်းပႆႇသဵင်ႈ တေႁဵတ်း ငိုၼ်းၸေႈမႂ်ႇသႂ်ႇႁၢင်ႊဢွင်ႇသၢၼ်းဢွၵ်ႇမႃးၶႃႈဝႃႇ။
ၸိူၼ်း– ၽိူဝ်ႇတေႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၸေႈငိုၼ်းမႂ်ႇ၊ တႃႉၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ႁႂ်ႈၼမ်ႉငိုၼ်းၶိုၼ်ႈ တေလီၵႃႊႁိုဝ်ၼေႃ။
လႃႉ– ၼမ်ႉငိုၼ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၶိုၼ်ႈၶႃႈလႃႇ ပေႃႈလုင်းၸိူၼ်း၊ ၼွၵ်ႈသေ ၶုတ်းတႂ်ႈလိၼ်ၵႂၢတ်ႇၼိူဝ်လိၼ် မူၺ်ႉၼႃႈၼမ်ႉပႃႇထိူၼ်ႇ တမ်ႉဢမ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၶူဝ်းၸၢၵ်ႈ ဢွၵ်ႇလႆႈသေမဵဝ်း။ တေဝႃႈ ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ၊ ၶုတ်းၶမ်း၊ ၶုတ်းသႅင် တေႃႇထိုင် ၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉ၊ တေႃႉမႆႉတင်းသဵင်ႈ ၸွင်ႇဢမ်ႇၵႂႃႇမီးၼႂ်းမိဝ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵဝ်ႇၵဝ်ႇၶဝ် တင်းမူတ်းႁိုဝ်။ တီႈၼႃႈၵၢၼ်လႆႈငိုၼ်းလႆႈတွင်း ဢၼ်ယႂ်ႇ ဢၼ်လူင် ပေႃးတင်းၸိုဝ်ႈတႄႇတီႈ “မျၢၼ်ႇမႃႇ” သေ သုတ်ႈတီႈ “လူၵ်ႉငၢၼ်း” ဝႃႈႁင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ တႄႇမွၵ်ႈ မၢၼ်ႇၼေႇၵျႃႇ တေႃႇထိုင် ၺုၼ်ႇမူးၺုၼ်ႇၶျုၵ်ႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းၵဝ်ႇၶဝ်ၵုမ်းဝႆႉၵွႆးၵွႆးသေ ပဵၼ်ၵၢၼ် ဢၼ်သုမ်းလူင်သုမ်းလၢင်မူတ်း။ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်ဢုၵ်းသုၵ်းဢူၺ်းသူၺ်း ၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈ တႄႇထၢၼ်ႈၵၢင်တေႃႇထိုင် ၸိၵ်း ပဵၼ်ၶူဝ်းၶဵဝ်ထၢၵ်ႈၶဝ် ငမ်ဝႆႉသဵင်ႈသဵင်ႈ။ တေဝႃႈ ၽူႈငမ်ယွႆးသုင်သုတ်းမၼ်း ဢၼ်ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢမျႄးတၢၼ်း ဢတႂၢင်း ဝုၼ်ႇ (ၶုၼ်ၼၢမ်းၵၢၼ်) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ် ၵူၼ်းၵဝ်ႇပၢၼ်တဵင်းၸဵင်ႇ ၶၢၼ်ႉဝႆႉတမ်းဝႆႉမူတ်းမူတ်း၊ ၼင်ႇၼႆ ၶုၼ်ၽွင်းၽၢႆႇၼူၵ်ႉ ယုင်းၶဝ် တေႁိုဝ်ၸၢင်ႊၵုမ်း။ လႅၼ်ၵၢၼ်၊ လႅၼ်သဵၼ်ႈ၊ လၵ်ႉငိုၼ်း၊ လၵ်ႉယၢမ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် မီးၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းၵဝ်ႇမူတ်းၼင်။ ၼွၵ်ႈဝုၼ်ႇၵျီးဝုၼ်ႇၵျႃး ၵိူတ်ႇမႂ်ႇဝၢႆးလင်ၼႆႉတႄႉ ၶွင်လဵၼ်ႈၶဝ်ၵွႆးယဝ်ႉၶႃႈလေႃႇ။
ၸိူၼ်း– ပဵၼ်ၼၼ်တေႉပႄႇ ႁဵတ်းသင်ဢမ်ႇပူတ်း ပႅတ်ႈလႃႇဢေႉ။
လႃႉ– ပေႃးပူတ်းလူဝ်ႇပူတ်းတင်းၸႃၶႃႈလူး၊ လူဝ်ႇပူတ်းလၢႆလၢႆႁွင်ႈၵၢၼ်ၶႃႈလူး။ ၸွင်ႇၼူၵ်ႉယုင်းသမ်ႉမီးၶႃႈႁိုဝ် ၵူၼ်းၵတ်ႉၵၢၼ်ပေႉၵၢၼ်။ ၵူၼ်းၵၢၼ်လုမ်းၼႆႉသမ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊ ပုတ်ႈတႅၼ်းငၢႆႈငၢႆႈၸိူင်ႉၼင်ႇ တၼ်းႁဵင်း ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ တေလႆႈၼပ်ႉ ပႃးဢႃႇယုထၢမ်းၵၢၼ်မၼ်း လႄႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လၢႆလၢႆၵွႆး ဢမ်ႇယဝ်ႉၶႃႈၼႃႇ။
ၸိူၼ်း– မိူၼ်လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ ဝႃႈၼႆႉ တူင်ႇသိုပ်ႇ မၼ်းမွတ်ႈႁေႃဝႆႉ ၵူႊႁွင်ႈၵၢၼ်ၼႆ ႁူႉယူႇသႅၵ်ႇလႅၵ်ႇၵေႃႈ ၼွၵ်ႈသေမႄးၵပ်းလၼ်သႄႈ မၼ်း၊ ႁုတ်ႉပၼ်သၢႆၵၢပ်ႇမၼ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႊ ႁဵတ်းသင်လူင်ၼႆႉ။ ၸင်ႇဝႃႈ ဢၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်း ယဵတ်ႈငိုၼ်းမွၼ် ဢမ်ႇႁၢႆဢမ်ႇၸၢႆႇၼႃႇၼေႃႈ။
လႃႉ– သီႇၼိဝ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႊတူမ်းႁႃႈႁူး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁူႉယူႇ ယူင်ႉမၼ်းၽင်ႉ၊ ၶၢပ်ႈမၼ်းမွတ်ႈ သမ်ႉၵုမ်ႇလႅၵ်ႈၵူၼ်းပႂ်ႉ တူၺ်းတိၵ်းတိၵ်းၵေႃႈ မိူၼ်လိူမ်ႈၵိူမ်ႈတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းၵွႆးဢေႃႈ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉ ယႃႈမႃႉယႃႈ ဢၢႆႉ ဢၼ်ၺွပ်းလႆႈတီႈ မလေးသျႃး ၼႂ်းဝူင်ႈ ဝၢင်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ ၼႄဝႃႈတူင်ႇသိုပ်ႇၽၢႆႇႁူမ်ႇ လူမ်ႈမွတ်ႈၽင်ႉ၊ ၼႄဝႃႈႁွင်ႈၵၢၼ်ဢၼ်႞ တင်းဢၼ်႞ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ပိၼ်ႇပႆႇၵၼ်၊ ၼႄဝႃႈ ၾိင်ႈၸႂ်ဢၼ်မေႃႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁဵတ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း တိုၼ်းဢမ်ႇမီး ၼၼ်ႉၵွႆး ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်တႄႉ။ ၽႂ်ဢမ်ႇၽႂ် ႁဵတ်းတေႃႉတႄႉ ပူၼ်ႉတိၼ်ပူၼ်ႉမိုဝ်း။ သရေႇၼႃႈတႃၸိုင်ႈမိူင်းဝႃႇ၊ သိၵ်ႈၶႃႇဢူဢၢႆ ႁွင်ႈၵၢၼ်ဝႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇၶုၵ်းၸႂ် လႆႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇယဝ်ႉၵူၺ်း။
ၸိူၼ်း– သရေႇၸိုင်ႈမိူင်း၊ ဢူဢၢႆႁွင်ႈၵၢၼ်၊ ၵုင်ႇၵုၼ်းၶုၼ်မိူင်း၊ ၵႃႊၶၼ်လုၵ်ႈၵူၼ်း ၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႈၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈပၢႆၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉမႃးဢိူဝ်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းၼိုင်ႈ ၵေႃႉၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵႂႃႇတႄႇၶဝ်ႈႁဵၼ်း မၼ်းမီး ပုၼ်ႈၽွၼ်းသင် တႃႇပူၵ်းပွင်လုမ်းလႃးတူဝ် ၵဝ်ႇမၼ်း၊ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် တူၺ်းထိုင်ပေႃႈ မႄႈပီႈၼွင်ႉမၼ်း၊ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၶဝ်ႈ ဢွၵ်ႇၵွင်ႉသၢၼ် တင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ ယဝ်ႉသမ်ႉ တေလႆႈႁၵ်ႉသႃပႂ်ႉပႃး တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ဢဝ်ၸဵမ်ႁိူၼ်းယေး၊ ပွၵ်ႉ ဝၢၼ်ႈ တေႃႇထိုင် ၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃ ၸိုင်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ လႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႇတင်ႈၵႅတ်ႇ ၶေလုမ်းလႃးၵုမ်းၵွၼ်းမႃး။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၾိင်ႈမိူင်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ ပၢၼ်ႇပွင်ၽွင်းငမ်းမႃး။ လႆႈတိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸိုင်ႈ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်။ မိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ လူင်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ် ဢိင်လင်ၾင် ၼွင်ႈၵၼ်သေ ၶိုပ်ႈၼႃႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး။ ႁဵတ်း ၸွမ်းၾိင်ႈပိူင်ၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီဢီႈသင်၊ ၶတ်းၶႂၢင်တေႃႇ ၾိင်ႈပိူင်ၼႆႉ ၸၢင်ႊလႆႈ ၽွၼ်းၸႃႉဢီႈသင်၊ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၸင်ႇလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလီ။ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းလီ လႄႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလီၼႆႉ ပဵၼ် ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵွႆးၵွႆး။ ၶုၼ်မိူင်း လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ လူဝ်ႇမေႃ ၵွင်ႉၵဵဝ်ႇႁႂ်ႈ ၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ်ၸင်ႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း တေၶိုၼ်ႈ ယႂ်ႇၵတ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇဝႆႉပဵၼ်လၵ်း ႁဵၼ်း၊ လူဝ်ႇပၢႆးၼႄၶၢႆးၼႄ၊ ပွၼ်ႈပၼ် သွမ်ပၼ်လွႆးလွႆး ၸဵမ်လဵၵ်ႉတေႃႇႁၢတ်ႈႁၢႆး ၸင်ႇ ၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈ ၸၢႆးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ယိင်းသႂ်မႂ်ႇသုင် တေႉလူင်။
လႃႉ– ဢေႃႈ- ယႃႇဝႃႈ တေသွၼ်ပၼ်ၵၢၼ်မိူင်း၊ မိူဝ်ႈဝႃးမိူဝ်ႈသိုၼ်းၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇ ၺႃႇဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈၶေႃႈပူင်မႂ်ႇမႂ်ႇဝႃႈ ပေႃးတေ ႁဵတ်းပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႊ၊ ပၢင်ပၼ်တၢင်းႁူႉ ၼႂ်း ၸၼ်ႉၸွမ်၊ ၵေႃးလဵၵ်ႉ တၵ်းလႆႈယွၼ်းၶႂၢင်ႉ။ ဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းလႃးလႃး ၼႆၶႃႈဝႃႇ။
ၸိူၼ်း– ဢႃႉၼေႃ … ပေႉပဵၼ်ထၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပွႆႇၵွႆတွႆးမူတ်းၵမ်း႞ႁေ ၸင်ႇၵွႆႈၶိုင်ၶိုၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇလီယဝ်ႉယူဝ်ႉ။


text:
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်လွင်ႈလွၵ်းမိုဝ်း
ဢပ်ႉတဵၵ်ႉဢွၵ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉသေ မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ
ၼႂ်းဝၼ်းထိ 13/2/2018 လွၵ်းမိုဝ်း K Keyboard ဢပ်ႉတဵၵ်ႉမႂ်ႇၼႆႉ ပိူင်ႈလၢၵ်ႇသင်မႃးလၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉတႄႉ
1။ ၶိုၼ်းမႄးတီႈမီးပၼ်ႁႃၵမ်ႈၽွင်ႈ။
2။ ထႅမ်သႂ်ႇထႅင်ႈ Art New ႁၢင်ႈတင်းၼမ်
3။ ထႅမ်သႂ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းထႅင်ႈ 2000 သွင်ႁဵင်ပၢႆ၊
4။ သႂ်ႇတူဝ်ၼပ်ႉဢင်းၵိတ်ႉ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆး တႄႇၵႂႃႇလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းပႆႇလႂ်ႈၸၼ်ဢဝ်သေပွၵ်ႈၼၼ်ႉ
ၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း Play Store သေ တႅမ်ႈႁႃဝႃႈ K Keyboard Myanmar ၼႆသေ ၸၼ်ဢဝ်သႂ်ႇတီႈၼႂ်းၽူၼ်း
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႃႉ။
ၸိူဝ်းၸၼ်ဢဝ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်း Update တီႈၼႂ်းၽလေးၸတူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉတႃႉ။
တီႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆးၼၼ်ႉ ပေႃးလူဝ်ႇတႅမ်ႈတူဝ်ၼပ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၼႆ
ၼဵၵ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉတႆးၼၼ်ႉ ႁိုင်ဢိတ်းဢိတ်းတႃႉ တေဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
မၢႆတွင်း-ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇၽၢင်ႉတူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်။
တူဝ်ၼပ်ႉဢင်းၵိတ်ႉၼႆႉ သႂ်ႇဝႆႉတီႈတူဝ်ၼပ်ႉတႆး
ပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ Pop သႂ်ႇတင်းၼိူဝ်မၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
ႁၢင်ႈဢၼ်လႆႈသႂ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တေပႃးတႃႇ သူင်ႇႁၢင်ႈၼႂ်းဝၼ်း ၵေႃႉႁၵ်ႉ
လိူၼ်ၽေႇၽေႃႇဝႃႇရီႇ 14 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ၊
ၶေႃႈထၢမ် ၼႂ်းလွၵ်းမိုဝ်ႈ K Keyboard
1။ ထၢမ် ၵွပ်ႈသင်လႄႈ လွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇတႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃး (ွ) တူဝ်ႁွႆႈမၼ်း?
တွပ်ႇ - ပေႃးဝႃႈၼႂ်းၽူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸႂ်ႉဝႆႉၽွၼ်ႉ ဢၼ်ႁၼ် Unicode 100 % Zawgyi 85 % ၼၼ်ႉၼႆ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇၼၼ်ႉ တေဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ြ တူဝ်ယႁွပ်ႇၵူၺ်း ၊ ပေႃးဝႃႈၼႂ်ပေႃးးၽူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သႂ်ႇဝႆႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇၵူၺ်းၼႆတႄႉ တေႁၼ်ဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ၊ ႁဝ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ ယႁွပ်ႇသေ တႃႉ ပေႃးယူႇတီႈၽူၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉ ၸႃႉၸႂ်ႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇလၢႆလၢႆၵူၺ်းတႄႉ မၼ်းဢွၵ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ၊ ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်ႁႃ တီႈလွၵ်းမိုဝ်း ပေႃႈၶႂ်ႈႁၼ်လွၵ်းမိုဝ်းၸေႃႇၵျီႇတဵမ်တဵမ်ၼႆ ၸႂ်ႉၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇတႃႉ။
2။ ထၢမ် - လွၵ်းမိုဝ်းထႆး တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ် ဢမ်ႇႁၼ်ပႃး၊ တူဝ်လိၵ်ႈဢမ်ႇၸေးၶႃႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သင်မၼ်းပိူင်ႈ ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ဢၼ်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉမႃး?
တွပ်ႇ- သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေမၢႆပၼ်လွၵ်းမိုဝ်းတႃႇၸႂ်ႉၼႆ တေလႆႈႁၼ်လွၵ်းမိုဝ်းထႆးၼၼ်ႉ မီး Thai 10 key လႄႈ Thai 12 key ၼႆယူႇ၊ ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢဝ် 10 key ၼၼ်ႉၼႆတႄႉ တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ်တေဢမ်ႇႁၼ် တႃႇႁႂ်ႈမိူၼ်ပိူင်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈဢဝ် 12 key ၼၼ်ႉတႃႉ။
3။ ထၢမ် - ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ပေႃးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တူဝ်မၼ်းယၢၼ်ၵၼ် ပိူင်တႅၵ်ႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈတေၼႆ ေတ လႆႈႁၼ် ယၢၼ်ၵၼ်ၼင်ႇၼႆ ၵွပ်ႈသင်ၶႃႈ?
တွပ်ႇ - ပိူင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈတူဝ်မႄႈမၼ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇသႂ်ႇတူဝ် သရ မၼ်းၼႆယဝ်ႉ၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပေႃးတေတႅမ်ႈဝႃႈ (တေ) ၼႆ လူဝ်ႇတႅမ်ႈ တ ယဝ်ႉ ၸင်ႇ တႅမ်ႈ ေ ၸင်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် တေ. ၼႆယဝ်ႉ၊
ဢၼ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တေဢမ်ႇႁူႉလႄႈ ပေႃးႁဝ်းဝႃႈ တႅမ်ႈေ ယဝ်ႉ ၸင်ႇတႅမ်ႈတူဝ်မႄႈ တႄႉ တူဝ်မၼ်းၵႃႈလႆႈယၢၼ်ယူႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးတႅမ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉ၊ ၽူၼ်းမၢင်လုၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈပိူင်ထတ်းလိၵ်ႈ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼၼ်ႉ တႄႉ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈဢၼ်လႂ်ဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးယူႇတီႈၽူၼ်း ဢၼ်လႆႈပိူင်ထတ်းယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼၼ်ႉသေတူၺ်းတႄႉ တေလႆႈႁၼ်တူဝ်လိၵ်ႈ ႁၢင်ႇၵၼ် ပိူင်တႅၵ်ႈ ( ေတ ႄဢ ) တႄႇၵႂႃႇလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
4။ ထၢမ် - ႁေဝႃႈဢပ်ႉတဵၵ်ႉဢွၵ်ႇမႂ်ႇၼႆႉ သႂ်ႇတူဝ်ၼပ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉ တီႈလွၵ်းမိုဝ်းတႆး ၼႆၼၼ်ႉ တမ်ႉဢမ်ႇႁၼ်ၶႃႈလႃႇ?
တွပ်ႇ - ပေႃးဢမ်ႇတူၺ်းလီလီ ဢမ်ႇႁၼ် ယွၼ်ႉဝႃႈသႂ်ႇတီႈၼိူဝ် Pop မၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ပေႃးတူၺ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉတႆး ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်တူဝ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ မီးၸဵင်ႇတင်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉယူႇ၊ တႃႇတေၸႂ်ႉမၼ်းတႄႉ ၼဵၵ်းတီႈတူဝ်ၼပ်ႉ တႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁိုင်ဢိတ်းဢိတ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ယဝ်ႉ။


text:
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉ ၊ ၼႂ်းၵူၼ်း 7 ၵေႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ တီႈထုင်ႉမိူင်းယေႃ ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉယၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ။ ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈ လူင်းၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း ပိုၼ်ႉတီႈပိူင်ပဵၼ် ႁူႉတႅတ်ႈတေႃးသေ မႃးပိုတ်ႇၶၻီး (ဢမု) တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ။
ၸၢႆးလႃႉ ၵေႃႉလူႉသဵင်ႈတၢႆ လႄႈၼႃႈႁိူၼ်းၼၢင်းမေး လုၵ်ႈလၢင်း
ၸၢႆးလႃႉ ၵေႃႉလူႉသဵင်ႈတၢႆ လႄႈၼႃႈႁိူၼ်းၼၢင်းမေး လုၵ်ႈလၢင်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 06/07/2016 (မိူဝ်ႈဝႃး)ၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈ / ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉယၢဝ် (ၼမ်ႉယေႃ) တင်းၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ပလိၵ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵႂႃႇထိုင်တီႈမိူင်းယေႃသေ ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ၶဝ်ၺႃးယိုဝ်းတၢႆၼၼ်ႉ ။ ပူႇၵႄႇလႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉယဝ်ႉၼႆသေ မႃးပိုတ်ႇၶၻီး (ဢမု) ဝႆႉ တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈမၢႆ 2 တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉပလိၵ်ႈၵေႃႈ ႁပ်ႉၶၻီးၼႆႉ ၵႂႃႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ ။
ဢၼ်လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉယေႃၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်လႆႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ သိူဝ်ႈဢၼ်ၼုင်ႈဝႆႉ ၊ ၶႅပ်းတိၼ်လႄႈမူၵ်ႇႁူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵေႃႉပဵၼ်မေးၼၢင်း ၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈ / ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉယၢဝ် (ၼမ်ႉယေႃ) လၢတ်ႈဝႃႈ – ဢၼ်တၢႆၵႂႃႇတင်းသွင်ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢၼ် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈၵူၺ်း ၊ ၶဝ်ၼႆႉပဵၼ်ၵူၼ်းလီ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း ၊ ၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈႁတ်းႁပ်ႉတဵမ်ပၢၵ်ႇတဵမ်ၵႂၢမ်းယဝ်ႉ ။ ဢၼ်ၶဝ်ၺႃးယိုဝ်းတၢႆၼႆႉ ဢဝ်တူဝ်တၢႆၶဝ်ၽင်ဝႆႉသေတႃႉၵေႃႈ လႃႈလီႈၽင်ဝႆႉၵူၺ်း၊ ၶူၺ်လိၼ်ယင်းဢမ်ႇထူမ်ႈတူဝ်မူတ်း ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်လႆႈႁၼ်ၶႅပ်းတိၼ် မူၵ်ႇႁူဝ် သိူဝ်ႈၶူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈၶဝ်ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆ လႆႈႁူႉလီငၢမ်းယဝ်ႉ ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸင်ႇလႆႈမိူဝ်းယိုၼ်ႈလိူင်ႈတီႈတပ်ႉပလိၵ်ႈၶဝ် – ဝႃႈၼႆ ။
ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 03/07/2016 ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ ၊ လႆႈႁူႉမႃးသေ မႃးတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈယဝ်ႉ ၵမ်းၼိုင်ႈ ။ ပိူဝ်ႈတႃႇယိုၼ်ယၼ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼႆသေ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ (ၵျူႊလၢႆႊ ဝၼ်းတီႈ 6) ၼႆႉ ၵူတ်ႇထတ်းထႅင်ႈသေ မႃးတၢင်ႇလၢတ်ႈယိုၼ်ႈလိူင်ႈထႅင်ႈ ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉပလိၵ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၶၻီး (ဢမု) ၵႂႃႇ-ၼႆယဝ်ႉ ။
ၵူၼ်းဢၼ်တၢႆၵႂႃႇ 2 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢႆးၼေႃႇတိၼ်ႉ တင်း ၸၢႆးလႃႉ ၊ သွင်ၵေႃႉၼႆႉပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉဢွၵ်ႇၵၼ် ။ ၸၢႆးၼေႃႇတိၼ်ႉ ဢႃယု 33 ၊ ၸၢႆးလႃႉ ဢႃယု 30 ပီ ။ ပေႃႈပဵၼ်ၸၢႆးသၢင်ႇဢွင်ႇ ၊ မႄႈပဵၼ်ၼၢင်းဢေးဢၢမ် ၊ ယူႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉယၢဝ် (ၼမ်ႉယေႃ) ဢိူင်ႈၸႄႈဢႅၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸၢႆးလႃႉၼႆႉ ၼႃႈႁိူၼ်းမၼ်းလူႉဝႆႉ ၊ မၼ်းၸၢႆး ဢၢၼ်းမိူဝ်းႁွင်ႉမေးၼၢင်းမၼ်းၶိုၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႁႅဝ် ၊ ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈမိူင်းယေႃ – မိူင်းၵႅတ်ႈ ၊ ၸင်ႇလုၵ်ႉတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေဢွၵ်ႇမိူဝ်း ဝၼ်းတီႈ 25/06/2016 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းၶဝ်ယိုဝ်း ဢွၼ်ၼႃႈတေၶဝ်ႈမိူင်းယေႃသေ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸႄႈဝဵင်း လႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – ၵူၼ်းႁဝ်းၶႃႈ တီႈလုမ်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸၢႆးၶမ်းပၢင်ႇၾႃႉ ၼၼ်ႉၵႂႃႇၸွမ်း ။ ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း တူၺ်း လႆႈႁူႉတႅတ်ႈတေႃးယဝ်ႉ ။ လွင်ႈၼႆႉ မႃးတၢင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈမၢႆ 2 တီႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၊ ၶဝ်ၵေႃႈႁပ်ႉပဵၼ်ၶၻီး (ဢမု) ၵႂႃႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ ။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ (ဝၼ်းတီႈ 25/06/2016) ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတီႈမိူင်းယေႃ 5 ၵေႃႉ ၵေႃႈၺႃးယိုဝ်းတၢႆၼင်ႇၵဝ်ႇ ။ ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၶဝ် ဢဝ်ၽင်ဝႆႉၼႂ်းလုၵ်းၶုမ် 2 ၶုမ် ၊ တႃႇၶုမ်ၼိုင်ႈမီး 3 ၵေႃႉ ၊ ထႅင်ႈၶုမ်ၼိုင်ႈမီး 2 ၵေႃႉ ။ လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းယေႃၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ယိုဝ်း / ၶႃႈႁႅမ်တၢႆၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်းမိူင်းယေႃ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/06/2016 ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25-26-27/06/2016 မႃးႁႄႉႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယေႃ ဢမ်ႇပၼ်လူင်းႁႆႈလူင်းသူၼ် ၊ ဝၼ်းတီႈ 25 ၼၼ်ႉ တီႉၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းသူၼ်ၵႂႃႇ 30 ပၢႆ ၊ ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းၵမ်ႈၼမ်သေတႃႉ တႃႇ 5 ၵေႃႉဢမ်ႇပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ။ ၽိူဝ်ႇဝၼ်းတီႈ 29 မႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၸွမ်းသေႃႉႁႃသေ လႆႈႁၼ်တူဝ်တၢႆၸိူဝ်းၶဝ်ထုၵ်ႇၽင်ဝႆႉ – ဝႃႈၼႆ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်း ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၾၢႆႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၶၢဝ်ႇမျႃႉဝတီႇ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 02/07/2016 ၼၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်းသိုၵ်းတဢၢင်း လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁိမ်းမိူင်းယေႃ ဝၼ်းတီႈ 25-26 သေ ၾၢႆႇသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ လႆႈတူဝ်တၢႆသိုၵ်းတဢၢင်း 7 ၵေႃႉ ။ ၵူၼ်း 7 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတပ်ႉတပ်ႉမတေႃႇသေ လႆႈၽင်ပၼ်လီလီ – ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼင်ႇၼႆ ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 5 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းယေႃၶဝ် ႁူႉလီဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၽႂ် ၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၽႂ်လၢင်းၽႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လီငၢမ်းလႄႈ ႁဵတ်းပၢင်ႁႅၼ်းလူႇတၢၼ်း သွမ်းၸဵတ်းပၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2 ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ – ၼႆယဝ်ႉ ။
Credit by shan.panglong.org