text:
တႄးၵူင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတႄးၵူင်း (မၢၼ်ႈ: သဲကုန်းမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thegon) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄးၵူင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်။ မီးဝႆႉတီၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပျီႇသေ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၵႆယၢၼ် 141 လၵ်း၊ လုၵ်ႉတီႈပျီႇ ၵႆယၢၼ် 19 လၵ်းယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းတႄးၵူင်းၼႆႉ ပဵင်းလီယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ထုင်ႉဢၼ်ၽုၼ်ႇလိၼ်ၶႅမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးၼွင်လူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢိၼ်းမ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ၼႃႈယၢဝ်းမီး သိပ်းလၵ်း၊ ၼႃႈပွတ်း မီးသီႇလၵ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး တၢင်းလိုၵ်ႉ မီး (12) ထတ်းသေတႃႉ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈမႃး ႁႅင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်း ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ပီ 1931 ၼၼ်ႉသေ မီးမႃး 299 လွၵ်းလၵ်းသေ ဝၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ 56 ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆလိုၼ်းသုတ်း မိူဝ်ႈပီ 1971 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈဝဵင်းတႄးၵူင်းၼႆႉ လႅပ်ႈမီးမွၵ်ႈ (116000) ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇတီႈၼိူဝ်ဝဵင်း ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းပီ 1953 သေ မီးမႃး (1505) ၵႃႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇၼိူဝ်ဝဵင်းလႄႈသင် ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႄႈသင် ပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၸၢဝ်း ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်း ၸၢဝ်း ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉ ဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇတီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းၵႃႉၵူၼ်းၶၢႆၼမ်သေ တီႈထုင်ႉဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈတႄႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။
ၵူၼ်ႇသိၼ်ပိူင်လူင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ်ယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်တီႈ ၽူၼ်ဢေႇသေတႃႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင် ၼမ်ႉၽူၼ်သေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်လႆႈဢဝ် ၼမ်ႉၽၢႆႇသေ ႁဵတ်းႁွင်ႈသႂၢင်းသႂ်ႇသေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီး။ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်လႆႈၵၢႆႇဢဝ်ၼမ်ႉသေ ႁဵတ်းၼၼ်ႉ မီးဢိတ်းဢွၼ်ႇသေ လႆႈၵၢႆႇဢဝ်ၼမ်ႉတီႈ ဢိၼ်းမယဝ်ႉ။ တီႈဢိၼ်းမ ၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းၼွင် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ဝၢၼ်ႈလူင်ဢိၼ်းမၼႆႉ ပေႃးဢဝ် တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႄးၵူင်းဝႃႈ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈလူင် ဢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ၵိုၼ်း သမ်ႉပေႃးၵိုင်ႇဝႃႈ ဝဵင်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် ပတီးၵူင်း လႄႈ သိၼ်ႇမျီးသွႆးယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ ၵွင်းမူးမႁႃႇလႄႇၵၢၼ်ႇ ဢၼ်မီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ၊ ၵွင်းမူးမူဝ်းၵွင်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇၵွင်းမူးမူဝ်းၵွင်း ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၸၼ်ႉၵၢင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် တီႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ တႃႇၼႂ်းဝဵင်း ၼွၵ်ႈဝဵင်း ၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင် သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း၊ ရူတ်ႉၵႃးယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (13)


c: text/html

text:
ဝၢႆးသေ လႆႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ႁူင်းၵဵပ်းမၢၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ပႃးသၢၼ် Dynamite တႅၵ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ လႆႈၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ၼမ်ထိုင် 98 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 600 ပၢႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 8 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ငဝ်းလၢႆးႁူင်းၵဵပ်းမၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ဢၼ်မီးပႃးသၢၼ် တႆးၼႃးမၢႆႉထ် (Dynamite) ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆႈပဵၼ်ၽေးတႅၵ်ႇၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းဝဵင်း ပႃႇတႃႇ (Bata) မိူင်းဢီႇၵူၺ်ႇထိူဝ်ႇရီႇယႃႇ ၵီႇၼီႇယႃႇ (Equatorial Guinea) ၵုၼ်ဢႅပ်ႉၾရိၵ ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 March 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ၼမ်ထိုင် 98 ၵေႃႉ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 615 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပိူင်ပဵၼ် ႁူင်းၵဵပ်းသၢၼ် တႆးၼႃးမၢႆႉထ် (Dynamite) တႅၵ်ႇၼႆႉသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ဝၼ်းထီႉ 7 March 2021 ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းမိူင်း ၸုတ်ႇၽဝ်သူၼ်ႁႆႈ ဢၼ်ၸမ်ၵၼ်တင်း ႁူင်းၵဵပ်းသၢၼ်တႆးၼႃးမၢႆႉထ် (Dynamite) ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းဝႆႉ လႄႈ ၾႆးၸင်ႇလႆႈလၢမ်းမႆႈပႃး ဝႃႈၼႆ။ သၢၼ်တႆးၼႃးမၢႆႉထ်ၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်သၢၼ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ တႃႇႁဵတ်း ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။
Teodoro Obiang Nguema Mbasogo ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢီႇၵူၺ်ႇထိူဝ်ႇရီႇယႃႇ ၵီႇၼီႇယႃႇ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈလႆႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ႁူင်းၵဵပ်းသၢၼ်တႆးၼႃးမၢႆႉထ်တႅၵ်ႇ ထိုင်တီႈမီးၵူၼ်း လူႉသဵင်ႈတၢႆတင်းၼမ်တင်းလၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ဢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ႁူင်းၵဵပ်းသၢၼ် တႆးၼႃးမၢႆႉထ် ၶဝ်ပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢီႇၵူၺ်ႇထိူဝ်ႇရီႇယႃႇ ၵီႇၼီႇယႃႇၵေႃႈ လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင်ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈဢွၼ်ၸွႆႈၵၼ်ၵႂႃႇလူႇလိူတ်ႈ တီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းပႃႇတႃႇ၊ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ၼမ်ႁႅင်းပူၼ်ႉတီႈသေ ႁူင်းယႃမၢင်တီႈ ထိုင်တီႈဢမ်ႇမီးၵူႇၼွၼ်း တႃႇယူတ်းယႃသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈၼွၼ်းၸွမ်းပိုၼ်ႉ ယူတ်းယႃတူဝ်ၵႂႃႇၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢီႇၵူၺ်ႇထိူဝ်ႇရီႇယႃႇ ၵီႇၼီႇယႃႇ ယင်းတုၵ်းယွၼ်း တၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈၵူႈမိူင်းမိူင်းထႅင်ႈ၊ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းၸၼ်ၼႆႉတႄႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းသပဵၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈမိူင်းသပဵၼ်ႇသေ တေၶဝ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၸွႆႈလႆႈၵူၼ်းၼင်ႇၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ဝိၵ်ႇသျိၼ်ႇၼရီႇ:Sandbox
{{safesubst:#invoke:unsubst|me|nocheck=1|=
ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ sandbox ဢၼ်တေၸၢင်ႈ ၸၢမ်းႁဵတ်း လွင်ႈမႄးထတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈဝိၵ်ႇသျိၼ်ႇၼရီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မႄးထတ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈၸၢမ်းတူၺ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉလွင်ႈမႄးထတ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈ လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းယူႇ။ လိူဝ်းသေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈလူပႃးလႆႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ လွင်ႈမႄးထတ်း ၼၼ်ႉယူႇ။
မၢႆတွင်း။ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းမီးတီႈၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 12 ၸူဝ်ႈမူင်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၶႂ်ႈသိမ်းဝႆႉၼႆၸိုင် ယႃႇပေၸႂ်ႉၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ။
Quick reset: replace contents of this page with
{{subst:/Default}}


text:
- Kaw Dai
ပၢင်ၵၢတ်ႇတႆး ၽွင်းၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ ( 3 ) ဝၼ်း
ၽိတ်ႈမွၵ်ႇထိုင် ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၵႆႁဝ်းၶဝ်ၵူႊၵေႃႉ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵၢတ်ႇတႆး ၽွင်းၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉ ( 3 ) ဝၼ်း ။ ဝၼ်းထီႈ - 14-16.4.2018 (တႄႇဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇတူၵ်း - ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၶိုၼ်ႈ) ။ ဢွင်ႈတီႈ - ၵေႃတႆး ၊ မၢၼ်ႈၵွင်း ၊ ဢိူင်ႇတႃႈပုင်ႇဝဵင်းလူင်လႃႈသဵဝ်ႈ။ *** ၵၢင်ဝၼ်း - မီးပၢင်မူၼ်ႊသိူဝ်း။ ယၢမ်းၵၢတ်ႇၽုၺ်ႇ - 7 မူင်းၵၢင်ၼႂ် - 8 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈ။ **** သင်မီးပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းၶႂ်ႈမႃးၶၢႆ ၶူဝ်းၶွင်လႄႈ တၢင်းၵိၼ်းတႆးၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈ - 09 442419211 / 09 423903443 ၼႆႉသေၵမ်း။


text:
မျိၼ်းမူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းမူႇ (မၢၼ်ႈ: မြင်းမူမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myinmu Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Myinmu]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၵႅင်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမျိၼ်းမူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA သေ လႆႈယူႇသဝ်းဝႆႉဢွင်ႈတီႈ ႁူင်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၺူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမျွၵ်ႉဢူး မိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၾႆးမႆႈ (ဢွင်ႈတီႈယူႇ/ႁိူၼ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်း) လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း 2,500 ပၢႆ ႁၢမ်းတီႈယူႇတၼ်းသဝ်းထႅင်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 March 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 20:10 မူင်း ၾႆးၵိုင်ႉၵၢင်ႉမႆႈ ယွၼ်ႉၾႆးတဵၼ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းလင်ၼိုင်ႈသေ ၾႆးသိုပ်ႇလုၵ်ႉမႆႈလၢမ်းၵႂႃႇၸူးႁိူၼ်း တႃႇ 663 လင် လႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး 2,565 ၵေႃႉ လႆႈသုမ်းၶူဝ်းၶွင်တင်းၼမ်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈတၼ်းလႆႈၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းႁိူၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၶူဝ်းသင် လိူဝ်သေၶူဝ်းဢၼ်ၼုင်ႈၸပ်းတူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၸူဝ်းၼၢႆႇ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူင်းပၢႆႈၽေးလၢတ်ႈဝႃႈ − တီႈဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၺူဝ်ႇၼႆႉ မီးဢွင်ႈတီႈယူႇ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး 875 လင် ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၵႂႃႇၸွမ်းၾႆး 663 လင်၊ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းသမ်ႉ တေမီး 3,330 ပၢႆ လႄႈ လႆႈသိုပ်ႇထူပ်းၽေးၾႆးထႅင်ႈ တႃႇ 2,565 ၵေႃႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်လႆႈတမ်းတီႈယူႇဝႆႉပၼ်ၸူဝ်းၶဝ်ထႅင်ႈ တီႈၵျွင်းထမယူင်ႇဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၺူဝ်ႇ လႄႈ ထႅင်ႈတၢင်ႇဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ − ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၶႄၾႆး ဝဵင်းမျွၵ်ႉဢူး လၢတ်ႈဝႃႈ − ၾႆးၼႆႉလုၵ်ႉမႆႈမႃးတီႈႁိူၼ်း တေႃႇၽိဝ်ႇၼူႉၶျေႇ လႄႈ တေပဵၼ်ၾႆးတဵၼ်းလူမ်ႉသေ ၵႂႃႇမႆႈၺႃးၸွမ်းၽႃ (ဢၼ်ဢဝ်မႆႉဢဝ်ၶႃးႁႄႉဝႆႉ) လႄႈ ၾႆးၵိုင်ႉၵၢင်ႉလုၵ်ႉမႆႈလၢမ်းၵႂႃႇ၊ တင်းၽၢႆႇၸုမ်းၶႄၾႆးၵေႃႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၸွႆႈမွတ်ႇၾႆးသေ ၾႆးမွတ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်ႈယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 21:10 မူင်း၊ ဢၼ်လူႉသုမ်းပႃးၵႂႃႇၸွမ်းၾႆးၼၼ်ႉ တင်းမူတ်း တေတူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 28 လၢၼ်ႉပျႃးၼႆႉ၊ တေႃႇၽိဝ်ႇၼူႉၶျေႇ ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဝႆႉမဝ်မၢင်လွင်ႈၾႆး လႄႈ လႆႈထုၵ်ႇပိုတ်ႇဢမူႉဝႆႉတီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈဝဵင်းမျွၵ်ႉဢူး − ဝႃႈၼႆ။
ဢူးၵျေႃႇဝိၼ်းလၢႆႇ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလၢတ်ႈဝႃႈ − မိူဝ်ႈၾႆးတႄႇလုၵ်ႉမႆႈၼၼ်ႉ တင်းႁိူၼ်းၶႃႈသေ ၵူၺ်းၶႅၼ်ႈၵၼ်တၢင်းၵူၺ်းၼႃႇ၊ မိူဝ်ႈၾႆးမႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းတၼ်းလႆႈ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်သင်သေဢိတ်း လႄႈ ၸိူဝ်းႁဝ်းလႆႈလႅၼ်ႈဢွၵ်ႇပၢႆႈၾႆး၊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်လႄႈ ထုၵ်ႇလီၸွႆႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း၊ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်လၢႆလၢႆလွင်ႈ၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ၊ သုတ်းတႃႇႁႄႉၵင်ႈယုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ − ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 18 March 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸုမ်းၶႂၢႆႇၶႃပေလႅင် ၵူႊမိူင်းမိူင်း (ICRC) လႆႈဢဝ်ၶဝ်ႈသၢၼ် 875 ထူင်၊ ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ် လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉထႅင်ႈလၢႆလၢႆလွင်ႈ ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ယူႇၼႆ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းႁူင်းပၢႆႈၽေး တီႈဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၺူဝ်ႇ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2019 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ မီးၵူၼ်းမိူင်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် (10 ဝၢၼ်ႈပၢႆ) လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း လႄႈ လႆႈယူႇဝႆႉတီႈႁူင်းပၢႆႈၽေး တီႈဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၺူဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမျွၵ်ႉဢူး မိူင်းရၶႅင်ႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 9 November 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵႃးလူင်သေ ၵႂႃႇတၢင်ႇဢဝ်လၢႆပႅတ်ႈ ၶဝ်ႈသၢၼ် မွၵ်ႈ 600 ထူင် တီႈဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈတဵင်ႇၺူဝ်ႇ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶေႃႈမုၼ်းတီႈ − RFA
Photo – Myanmar NOW, မိူဝ်ႈၾႆးပႆႇမႆႈႁူင်းပၢႆႈၽေး


text:
ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉၼႆႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ no content ၼႆႉလႄႈ ၶူပ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၶွင် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးယဝ်ႉ။။ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်ၼႄႉၼွၼ်း တူၺ်း CSD ၼႆႉလႄႈ။ no+contentNA
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ၼႆ၊ ဢမ်ႇၼၼ် သင်မီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈမူၼ်ႉမႄးၵုမ်းၼႆ ဢဝ်ပႅတ်ႈ ၶေႃႈပၼ်ၽၢင်ႉဢၼ်ၼႆႉလႄႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈဢဝ်ပႅတ်ႈ ၶေႃႈပၼ်ၽၢင်ႉ ၵႃႈတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းဢၼ် တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵေႃႉသၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႉ ၵေႃႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉမႃးသေ သင်ဝႃး ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်း လွင်ႈတၢင်း တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉၸိုင် ၼဵၵ်းတီႈၼဵၼ်ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉသေ တႅမ်ႈလွင်ႈသၢင်းလၢင်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီမွတ်ႇပႅတ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉလႄႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈလိၵ်ႈတွပ်ႇၶိုၼ်းၼိူဝ် ၶေႃႈသၢင်းလၢင်းၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼႃႈလိၵ်ႈ လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ် ၶိုၼ်းၶဝ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းလႆႈယူႇ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဝႆႉပၼ် ၶေႃႈၽၢင်ႉဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ သင်ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၶူပ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် သေဢၼ်ဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈသၢင်းလၢင်း ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈၼႆ တေထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၽၢင်ႉဝႆႉသေၵမ်း
- ထိုင်ၽူႈလဝ်ႈတၢင်ႇ - တီႈၼိူဝ်ၼႃႈလိၵ်ႈ လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ် ၽူႈၵေႃႇတႅမ်ႈ (author)ၼၼ်ႉ
- ၶႅၼ်းတေႃႈ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈ တႃႇဝႆႉ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။
{{subst:db-reason-notice|1087|header=1|no content}} ~~~~
ထိုင်ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်: မိူဝ်ႈပႆႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ႁဵင်းၵွင်ႉ၊ ပိုၼ်း (လိုၼ်းသုတ်း)၊ လႄႈ ၽိုၼ်မၢႆၼၼ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းလႄႈ။ လွင်ႈဢဝ် Google သေၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း: ဝႅပ်ႉ၊ ၶၢဝ်ႇ။
ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ Lee4112 (လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ | ၽိုၼ်မၢႆ) ၵေႃႉ မႄးထတ်းမႃးမႃး လိုၼ်းသုတ်း မိူဝ်ႈ 11:35 UTC (16 လိူၼ် ပူၼ်ႉမႃး) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။


text:
ဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း)၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) (IPA: [ùm pàu]), (မၢၼ်ႈ: အောင်ပန်း), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Aungpan), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Aungpaan]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (ၵလေႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။[1]
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-06-25။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။


text:
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:Link
လွင်ႈသႂ်ႇ Internal Linkမႄးထတ်း
Internal Link ဢၼ်ဝႃႈ ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၶိုၼ်းၸီႉၵွင်ႉၸူး လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း Wiki ၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း:: လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉ [[ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆး]] ။ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼႂ်း Internal link ဢၼ်ပဵၼ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ ဢၼ်တူဝ်လိၵ်ႈမၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼႆႉ ဢဝ် | သေသႂ်ႇပၼ်တီႈၼႂ်းၵၢင်မၼ်းလႆႈယူႇ။ [[တူၼ်ႈတီး|ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး]] ၼႆ တေလႆႈႁၼ်ပဵၼ်ဝႆႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈသႂ်ႇ External Linkမႄးထတ်း
[http://www.example.com link title]
Redirectမႄးထတ်း
ပေႃးၶႂ်ႈသႂ်ႇ redirect ၸူးတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸိုင် တႅမ်ႈပၼ်ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ
#REDIRECT [[Page Name]]
တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပေႃးၵႂႃႇတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ JSP ၼႆ ႁႂ်ႈမၼ်း ပိၼ်ဝၢႆႇၵႂႃႇၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈ Java Server Page ၼႆၸိုင် တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ JSP Page ၼၼ်ႉ ဟုရေးသားပါတယ်။ ဥပမာ JSP Page ကို သွားလျှင် Java Server Page ကို ညွှန်းလိုပါက JSP page တွင်
တႅမ်ႈသႂ်ႇပၼ်
#REDIRECT [[Java Server Page]]
ၼႆၵေႃႈ လႆႈယဝ်ႉ။
လွင်ႈသႂ်ႇ Categoryမႄးထတ်း
တီႈလွင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႅမ်ႈယူႇၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈၸႅၵ်ႇပိူင်ထၢၼ်ႈ category ၼႆၸိုင် တႅမ်ႈပၼ်
[[Category:Category Name]]
ၼႆၵေႃႈလႆႈယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႅမ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼႆၸိုင် ဢဝ်
[[Category:Articles]]
ဢၼ်ၼႆႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇပၼ် တီႈၽၢႆႇၼိူဝ်သုတ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽၢႆႇတႂ်ႈသုတ်းၵေႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈၵွင်ႉၵၢႆၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ Category ၼႆၸိုင် တႅမ်ႈသႂ်ႇပၼ်
[[:Category:Articles]]
ၼႆၵေႃႈ လႆႈယဝ်ႉ။


text:
တိူင်း ဝႃႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ
တိူင်း ဝႃႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ (မၢၼ်ႈ: ဝကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရတိုင်း) ၼႆႉ မၼ်းမီးဝႆႉယူႇ တီႈတွၼ်ႈပွတ်းဢွၵ်းၽၢႆႇႁွင်ႇ မိူင်းတႆး ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈဢၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းဝႃႉ ၶဝ်ယူႇႁၢမ်ႉၼမ်သေ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼင်ႇ လႃးႁူႇ၊ ဢႃႇၶႃႇ၊ တႆးလွႆ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယူႇသဝ်းၸွမ်း ၵၼ်ယူႇ။ မၼ်းမီးဝႆႉ ၸႄႈဝငေ်း (႖) ၸႄႈဝဵင်းသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ (႒) ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် (ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံ အခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်) အရ ပုဒ်မ ၅၆။(ဂ))သေလႄႈ ဢဝ်ၸႄႈဝဵင်း ႁူၵ်းၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပၼ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် တိူင်း ဝႃႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸႄႈတွၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇ
- ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၵ်ႇမင်ႉ
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 986 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 29 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း 11,692 ၵေႃႉသေ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 986 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,423 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ် 1,423 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 1,071 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 87 ၵေႃႉ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ 17 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 138 ၵေႃႉ၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ 71 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 5 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၵူၺ်း 3 ၵေႃႉ၊ ၼေပျီႇတေႃႇ 3 ၵေႃႉ၊ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း 8 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ 2 ၵေႃႉ၊ မိူင်းယၢင်း 14 ၵေႃႉ၊ မိူင်းၶျၢင်း 1 ၵေႃႉ လႄႈ မိူင်းၶၢင် 3 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 25 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး 44,774 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 1,095 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 24,920 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 August 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸီႉသင်ႇဝႃႈ ၵူၼ်း 30 ၵေႃႉၶိုၼ်ႈၼိူဝ်လႄႈသင် ၵူၼ်း 30 ၵေႃႉၵေႃႈလီ တေဢမ်ႇလႆႈယူႇၸူႉတုမ်ၶွၼ်ႈၵၼ် ဝႃႈၼႆ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 8 November 2020 ပေႃးတေၸတ်းႁဵတ်းလႆႈ ဢွင်ႇမၢၼ်လီငၢမ်းၼႆလႄႈ ၶိုၼ်းပၼ်ၶႂၢင်ႉ ၵူၼ်းၸူႉတုမ်ၶွၼ်ႈၵၼ် 30 ၵေႃႉ ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေဢမ်ႇတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈလုမ်းလႃး ပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႆႉသုၵ်ႈလၢင်ႉပၼ်မိုဝ်း ႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်၊ ယႃႇယူႇတီႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ်၊ ပေႃးဢမ်ႇလွင်ႈယႂ်ႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ သင်ဝႃႈမီးလွင်ႈယႂ်ႇႁိပ်ႈၼႅတ်ႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇဢမ်ႇပဵၼ် ပေႃးၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်းသေ ၸင်ႇၵွႆႈ ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ ပေႃးမီးသၢႆငၢႆ ဢမ်ႇယူႇလီၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီ တီႈႁူင်းယႃၵမ်းလဵဝ်၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ ယႃႇပေယူႇမဝ်မၢင်လႃးလႃး၊ သင်ဝႃႈ မီးၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ် ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ပွၵ်ႉ တီႈႁဝ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉပေႃးၼႆ ႁႂ်ႈပွင်ႇလႅင်းပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်မီးထိုင် 2 ႁဵင်ပၢႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈယူႇၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၵၢင်းယၢၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလႄႈ ၶွမ်ႊမတီႊ ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႆႈၸႂ် ၵူဝ်တၢင်းပဵၼ် ၽႄႈလၢမ်းတိတ်းၸပ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်း RCSS တင်း SSPP ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 14/9/2021 မႃးတေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 22/9/2021 ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း သွၼ်ႈမူၵ်းယူႇၸွမ်း ဝတ့်ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၸွမ်းၵၢတ်ႇလႄႈ ႁိူၼ်းပီႈၼွင့် ၸိူဝ်းၼႆ့ ႁူဝ်ၵူၼ်း 2 ႁဵင်ပၢႆ ။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆ့ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ့် 19 ၵေႃႈ ၽႄႈလၢမ်း ႁႅင်းသေ တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄ့ တေမီးလွင်ႈတုမ့်တိူဝ့်တႄ့တႄ့ဝႃႈဝႃႈၶႃႈယဝ့်။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၼႆ့ ယူႇဝႆ့ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် ပဵၼ် ၸုမ်း ပဵၼ်ၸိူဝ်း ဝႆ့ ။ ဢမ်ႇသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း ။ တၢင်းႁူ့ၵဵဝ်ႇ ၵပ်း လွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆ့ၵေႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်း ပႆႇႁူ့ထိုင်ၵၼ်တႄ့တႄ့။ မႆႈၸႂ်ၶႃႈဢေႃႈ ပေႃးတိတ်းၸပ်း ၵၼ်မႃးတႄ့ ပဵၼ်မူႇပဵၼ်ၾုင်ၵမ်းလဵဝ်ၼၼ့်ၶႃႈယဝ့်”- ဝႃႈၼႆ။
တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တေလႆႈႁပ့်ႁူ့ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ့် 19 ၼႆ့ တိုၵ့်မီးဢေႇမၢင်၊ ၵဵဝ်ႇ ၵပ်းလွင်ႈတၢင်းႁူ့ တႃႇၵႅတ်ႈၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆ့ ယူႇတီႈ ၶွမ်ႊမတီႊၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄ့ မုင်ႈမွင်းႁႂ်ႈၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ ၸုမ်းတူင့် ၼိုင်တူင်ႇဝူင်း ၸိူဝ်းႁူ့ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၼႆ့ မႃးပိုၼ်ၽႄႈပၼ်ပိုၼ်းႁူ့ တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄ့ မႆႈၸႂ်ပႃးလွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ့် 19 ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈမႆႈၸႂ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇပႃးထႅင်ႈ လွင်ႈၶဝ်ႈ ၼမ့်တၢင်းၵိၼ် တီႈယူႇတၼ်းသဝ်းၵၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆ့ထႅင်ႈ။
“ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ့်ၼႆ့ လူဝ်ႇႁႅင်းၼႃႇၶႃႈယဝ့် ပိူင်လူင်မၼ်း ၶဝ်ႈသၢၼ် ႁူဝ်မီႇၼမ့်မၼ်း ၽၵ်းႁႅင်ႈၸိူဝ်းၼႆ့ၶႃႈ။ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆ့ ယူႇ တီႈၶွမ်ႊမတီႊႁဝ်းၶႃႈ ၽႄပၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် တႃႇ 130 ထူင်ပၢႆ ၼိုင်ႈမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း လႆႈ 3 ပေႇၵႃႈၼႆ့ ။ ပေႃးဝႃႈ ၵိၼ်သွင်သၢမ်ဝၼ်းၵေႃႈ မူတ်း သဵင်ႈယဝ့်။ ဢၼ်ပီႈၼွင့်ႁဝ်းၶဝ် ၸွႆႈမၼ်းၵေႃႈၼမ်ယူႇ ပေႃးတူၺ်းတႄ့ ပေႃးမႃးၸႅၵ်ႇပၼ် ၵၼ်ၼႆၶိုၼ်းလႆႈ ၵေႃ့ဢိတ်း ဢွတ်းၵူၺ်း”- ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
သိုၵ်းသွင်ၾၢႆႇတႄႇပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်မႃး တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းတီႈ 14 ႁၢၼ့်တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သဵင်ၵွင်ႈတိုၵ့်တႅၵ်ႇယူႇ ၼႆယဝ့်။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းပိုၼ့်တီႈ ပွတ်းႁူဝ်ၶၢႆး ၵေႃ့ၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ပၢင်တိုၵ်းတႄ့ ပဵၼ်ႁႅင်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 19-20-21 ၼႆ့ၶႃႈ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် လႆႈငိၼ်းသဵင် ၵွင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈသေ ဝၢႆးၼၼ့်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းထႅင်ႈယဝ့်။ ယဵၼ်ဝႆ့ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ့် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆးၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝႃးတင်း မိူဝ်ႈၼႆ့ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ဢွၼ်ၵၼ်ငိူင့်ပၢႆႈၶဝ်ႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၵေႃႈမီး ၼႆယဝ့်။
“မိူဝ်ႈၼႆ့ ၵၢင်ၼႂ် ၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆး မၢင်ဝၢၼ်ႈ ငိူင့်ပၢႆႈထႃႈ မီးဝႆ့တီႈ ၵျွင်းလွႆလႅင် ပွၵ့် 6 မွၵ်ႈ 30 ၼႆ့ၶႃႈ။ ယဝ့်ၵေႃႈ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆ့ တီႈၵျွင်း ႁူဝ်ၼႃးၵေႃႈ ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့ၼႆၶႃႈဝႃႇ။ လိူဝ်ၼၼ့် ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့ ၸွမ်းႁိူၼ်းပီႈၼွင့်ၼႂ်းဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆ့ၵေႃႈမီးၼႆၶႃႈ၊ ယွၼ့်ၵူဝ်ပၢင်တိုၵ်း လၢမ်း မႃးတၢင်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆးသေ ဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႈဝႆ့ၶႃႈဢေႃႈ”- ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢၼ်ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့ၼႂ်းဢိူင်ႇပၢင်ႇၵေႇတုသမ့် တီႈဝတ့်ၼႃးၼိူဝ်၊ ၼႂ်းၵၢတ်ႇ၊ ႁူင်း ႁဵၼ်းလႄႈ ၵျွင်းၵုင်းလႅင်း ။ ၸိူဝ်း ယူႇၸွမ်းႁိူၼ်း ပီႈၼွင့်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵူဝ်ႇတွင်ႇ သူၼ်ႁႆႈ ၸိူဝ်းၼႆ့ ႁူဝ်ၵူၼ်း တေမီး 1,436 ၵေႃ့။ ၵူၼ်း မိူင်းဢၼ် ပၢႆႈမႃးသမ့် ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈလူင်၊ ဝၢၼ်ႈၵွင်း၊ ဝၢၼ်ႈလွႆမွမ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ် ၸိူဝ်းၼႆ့။
တီႈဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်းသမ့် ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့တီႈ ဝတ့်မၢၵ်ႇၶီႈၼူၵ့် ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ 500 ၵေႃ့၊ ဝတ့်ႁွင်ႇတူင်ႇလၢဝ်း 103 ၵေႃ့ ႁူမ်ႈၵၼ် 600 ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈပႅၼ်ႇဝႅၼ်ႈပၢႆႈ မႃးသွၼ်ႈဝႆ့။ တီႈၼၼ်ႈသမ့် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃယု 7 ၶူပ်ႇလူင်းတႂ်ႈၼမ် ၼႆယဝ့်။
ၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢမ်းငၢႆးသမ့် တီႈဝတ့်ၼွင်တဝ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း 100 ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႅင်ႇသႃႇ ပၢႆႈမႃးသွၼ်ႈဝႆ့။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ့် ၸိူဝ်းပၢႆႈၵႂႃႇ သွၼ်ႈဝႆ့ ၸွမ်းႁိူၼ်းယေး ပီႈၼွင့်ၽႂ်မၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ၼႆယဝ့်။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသိုၵ်း RCSS တင်း SSPP ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ၼႆ့သေ ယူႇတီႈမူႇၸုမ်းႁပ့်ၶၢမ်ႇဢေႃးဝႃႇ တသင်ႇၶႃႇ ၸွႆႈထႅမ်ပၢင်ႇၸႃ့ ဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈမဵတ့်တႃႇမႃးမိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ဝႃႈ လွင်ႈ RCSS တင်း SSPP ႁူမ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၼႆ့ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းယူႇထင်သဝ်းၼၼ့် လႆႈတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁေပၢႆႈယၢၼ် ဢွင်ႈတီႈယူႇၽႂ် မၼ်းလႄႈ ႁႂ်ႈမီးၸႂ်ဢီးလူၼိူဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းၵိုတ်းယဵၼ်ပၼ် ပၢင်တိုၵ်းၼႆ့သေၵမ်း ဝႃႈၼႆ။


text:
လွင်ႈတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်မႃးပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၶဝ်လႆၢတူၼ် လႆႈၸဝ်ႈလႄႈ တင်းၽူႈ ပွင်ၵၢၼ်ၽႆၢႇလိၵ်ႈလႆၢး ၼႂ်ဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်းၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇပဵၼ်ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉမႃး ယဝ်ႉ။
Monday, March 16, 2015
ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃသွၼ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ13.3.2015တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထီႉ 15.3.2015 ၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ဝၼ်း ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင် ၽိုၵ်းၼမ်ႉၵတ်ႉ မေႃသွၼ် တီႈဝၢၼ်ႈၵႅတ်ႇၵဝ်ႇ၊ ဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်း၊ တူင်ႇဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
လွင်ႈတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်မႃးပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၶဝ်လႆၢတူၼ် လႆႈၸဝ်ႈလႄႈ တင်းၽူႈ ပွင်ၵၢၼ်ၽႆၢႇလိၵ်ႈလႆၢး ၼႂ်ဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်းၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇပဵၼ်ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉမႃး ယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃး(2014)ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈလႆၢတူၼ်လႆၢပႃး လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ လႆႈပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထလႄႈလိၵ်ႈလႆၢးတႆး ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉလႄႈ ပီၼႆႉ (2015)ၼႆၵေႃႈတေပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈၼႆၶႃႈလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် မေႃသွၼ်ႁဝ်းၶဝ်ပေႃးတေမီးလွင်ႈတိူဝ်း တွၼးမႃးထႅင်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉမေႃသွၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးဝီရိယ သီၼူၼ်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸဝ်ႈၶူး ဢိင်ႇတႃႇၸၵ်ႉၵ လိူၼ်သႅင် ၵဵင်းတုင် သွင်တူၼ်သွင်ပႃးဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ သေ ၸဝ်ႈၶူးၵေႃးသၼ်ႇလ ၵျေႃႇလႅင်း လွႆလႅမ်၊ ၸဝ်ႈၶူးၶေႇမိၼ်ႇတ ၶမ်းလႅင်း ၵႃလိ၊ ၸဝ်ႈၶူး ၸၼိင်ႇတ လႅင်းၸႅင်ႈ ၵႃလိ၊ ၸဝ်ႈၶူးပၼ်ႇတိတ မုၼ်ႁိူင်း ၼမ်ႉၸၢင်၊ၸဝ်ႈၶူး ၸေႃးတိၵ ၸွမ်ၶိူဝ်း ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၸဵတ်းၸဝ်ႈ လႄႈတင်း မေႃသွၼ်တၢင်းၵႃႈ ၼၢင်းၶႆႇသႅင် လႆၢးၶႃႈ၊ ၼၢင်းၸၢမ်ႁွမ် လႆၢးၶႃႈ လႆႈပဵၼ်မေႃသွၼ်တၢင်း ၵႃႈ။ မေႃသွၼ်ဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မီးယူႇ52 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
Posted by ktstudio
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
လွင်ႈပိုၼ်းၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇ
ၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်သၼ်လွႆသုင်တီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ် တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸေႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် မိူင်းတႆး(ပွတ်းၸၢၼ်း)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇသိုပ်ႇၶႆႈၼႄၵၼ်မႃးဝႃႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႂ်းမိူင်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈရႁၼ်းတႃႇၸုမ်းၼိုင်ႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးတီႈထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ်ၼႆႉသေ မႃးႁၼ်မႅၼ်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ်လူင်ႁူၵ်းလုၵ်ႈၶပ်ႉတၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉလၢၵ်ႇꧦလၢႆးꧦလႄႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈမိူဝ်းလဝ်ႈထိုင်တမ်ႈတီႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ လႆႈႁပ်ႉတုင်းဢဝ်ၶူၼ်ႁူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၽူမ်ၶမ်းၸဝ်ႈၸဵတ်းသဵၼ်ႈသေ မႃးထႃႇပၼႃႇဝႆႉၼႂ်းၵႄႈမၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်တၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈပိုၼ်းၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇၼႆႉ ဢၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ်တႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၼႂ်းလိၵ်ႈၼႂ်းလၢႆးၵေႃႈ ယၢမ်ႈမီးမႃးယူႇ။ ပေႃႈထဝ်ႈပၢၼ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးဢႃႇယု 79 (2020) ယူႇဝၢၼ်ႈပုင်ႇသူပ်းႁူး ၽၢႆႇဢွၵ်ႇလွႆမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇၼၼ်ႉ ယင်းယၢမ်ႈလႆႈႁၼ်လူမႅၼ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈပိုၼ်းၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၼႃႇ ၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ မၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်တိုၵ်ႉတၢင်ႇၵၼ်ဝႆႉယူႇတႄႉ ၵိုတ်းသွင်လုၵ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းႁၢႆႉၸုမ်းၼိုင်ႈ လွမ်ဝူၼ်ႉၽိတ်းဝႃႈ ၼႂ်းၵႄႈမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇ မီးၽူမ်ၶမ်းၸဵတ်းသႅၼ် ၼႆလႄႈ ၶဝ်မႃးၵုၺ်ႉတူၵ်းမၢၵ်ႇႁိၼ်ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉတင်းၼိူဝ်မၼ်းႁႃႈလုၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
> ပႂ်ႉသိုပ်ႇလူတူၺ်းပိုၼ်းၵွင်းမူးမၢၵ်ႇႁိၼ်တၢင်ႇ တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ၶူး Dr ပၺ်ႇၺႃႇသီႇရိ သၢႆပွၼ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶူၼ်ႉႁႃသေ တေဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းပပ်ႉပီၵွၼ်းငိုၼ်းပရိယတ်ႉတိထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ် ၼၼ်ႉတႃႉ။
Categories: တီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း, ပိုၼ်း


text:
တၢႆၽၢၵ်ႇ၊ တၢင်းပဵၼ်
ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းႁူၵ်းၵေႃႉ ၼိုင်ႈၵေႃႉ ၶၢဝ်းၼိုင်ႈဢမ်ႇၶၢဝ်းၼိုင်ႈ ၸၢင်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇယူႇ။ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းလႆႈတၢႆယူႇ ႁူၵ်းၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ ၼိုင်ႈၵေႃႉယဝ်ႉ။ ဢႃႇယုလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၵူၼ်းယိင်းၵူၼ်းၸၢႆးဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၽႃႇသႃႇလႂ် ဢမ်ႇဝႃႈ၊ တီႈလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၶၢဝ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ် တၢင်ႈပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်ႈၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပီ ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ ႑႕ လၢၼ်ႉၼႆႉ လႆႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇသေ ၼႂ်းၵႃႈ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းႁူၵ်းလၢၼ်ႉၼႆႉ လႆႈလူႉႁၢႆတၢႆယွၼ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်းတေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ မီးမႃးမွၵ်ႈ လၢၼ်ႉ ႓႐ ၼႆႉသေ ၵူၼ်းၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ၵိုတ်းပဵၼ် ၵူၼ်းဢမ်ႇယူႇလီ၊ ၵူၼ်းဢမ်ႇႁဵတ်းသင်လႆႈ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈယႃႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ ယွၼ့််ပိူဝ်ႈဝႃႈ လိူတ်ႈဢၼ်ပႆယူႇၼႂ်း ဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းၼၼ်ႉ ၵိုတ်းၵႂႃႇလႄႈ ပဵၼ်မႃးဢေႃႈ။ ဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ မၼ်းတေႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ လီလီငၢမ်းငၢမ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈမီးလိူတ်ႈပၼ်မၼ်း ၵုမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈဢွၵ်းဢေႃၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈ လိူတ်ႈ ၵုမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈထူၼ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ဢၼ်မၼ်း ၵုမ်းထိင်းပၼ် တႃႇတူဝ်ႁဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼၼ်ႉ မၼ်းၵိုတ်းၵႂႃႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ် ၽၢင်ႁၢင်ႈ တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။
တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇသွင်ႇယိူင်ႈ။
- ဢဵၼ်လိူတ်ႈဢၼ်မီးၼႂ်း ဢွၵ်းဢေႃးႁဝ်းၼၼ်ႉ ဢိုတ်းတၼ်ၵႂႃႇလႄႈ ပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်။
- ဢဵၼ်လိူတ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢိုတ်းတၼ်ၵႂႃႇ။
- ၵွၼ်ႈလိူတ်ႈ မႃးဢိုတ်းၶမ်ပႅတ်ႈ လိူတ်ႇမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လႄႈ ဢဵၼ်သူင်ႇလိူတ်ႇႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆ။
- ဢဵၼ်လိူတ်ႈ ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းၼၼ်ႉ ပွင်ႇၵႂႃႇလႄႈ ပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇ
(ၵ) လွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ မူၼ်ႉမႄးဢမ်ႇလႆႈ
- ယွၼ်ႉဢႃႇယုယႂ်ႇမႃး
- ပေႃးဢဝ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းဝႃႈ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းၼိူဝ်ႉလမ် လႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း ယူႇၵုၼ်ဢေးသျႃးၼႆႉ ၵႆႉပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼမ်
- ယွၼ်ႉၶိူဝ်းမၼ်း ယၢမ်ႇမီး ၵူၼ်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ လႄႈ တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်
- မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ယၢမ်ႈပဵၼ်ဝႆႉ တၢႆၽၢၵ်ႇ၊ ပဵၼ်ငၢၼ်း၊ ဢဵၼ်လိူတ်ႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ဢိုတ်းတၼ်
(ခ) လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းဢၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈမူၼ်ႉမႄးလႆႈ
- မီးတၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈလိူဝ် ၊ လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ
- မီးတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် (လိူတ်ႈႁူဝ်ၸႂ် တွတ်ႇဢမ်ႇမၢၼ်ႇ၊ ဢဵၼ်လိူတ်ႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ၵႅပ်ႈတၼ်)
- ဢဵၼ်လိူတ်ႈလူင် ဢၼ်မီးတီႈ ၶေႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၼႃ၊ ၵႅပ်ႈတၼ်
- လူတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ
- ႁႅင်းပီးၼႃႇၽႅဝ်
- တီႈၼႂ်းလိူတ်ႈ ယွၼ်ႉထၢတ်ႈမၼ်း ၼမ်ၼႃႇၽႅဝ်
- မီးတၢင်းပဵၼ် ယဵဝ်ႈဝၢၼ်၊ လိူတ်ႈဝၢၼ်
- ႁႅင်ႉၵိၼ်လဝ်ႈ ပူၼ်ႉတီႈ
- လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်တူဝ် ဢေႇ လႄႈ လွင်ႈၼၵ်းၸႂ်ၼမ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽၢင်ႈႁၢင်ႈ ဢၼ်ၵႆႉပၼ် ၽၢင်ႉလူင်ႈၼႃႈ မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးဝႃႈ လိူတ်ႈဢၼ်ပႆႇယူႇ ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းၼၼ်ႉ ၵိုတ်းၵႂႃႇၼႆ ၽၢင်ႈႁၢင်ႈ ဢၼ်တေပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ ၵႆႉဢွၵ်ႇၼႄမႃးယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၵႆႉႁိုင်ၸူဝ်ႈ လၢႆမိတ်ႉၼိတ်ႉ သေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လိူတ်ႈၶိုၼ်းပႆၼႂ်း ဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းလီယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈႁၢႆၵႂႃႇၶိုၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွင်ႈယၢမ်းမၼ်းၼႄ ၽၢင်ႁၢင်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇယူတ်းယႃၸွမ်း ႁႂ်ႈထုၵ်ႇလၢႆး မၼ်းၼႆ ၸၢင်ႈပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၽၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းၼႆႉ
- - ၼႃႈတႃ၊ မိုဝ်း၊ တိၼ်ၽၢႆႇၼိုင်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼႃမႃး၊ ၼၵ်းမႃး
- - ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢမ်ႇလႆႈ၊ ၵႂၢမ်းဢၼ်လၢတ်ႈယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၶေႃႈမၼ်း၊ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ယဝ်ႉ
- - လွင်ႈတၢင်းႁၼ်ၵေႃႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉဝဝ်းၵႂႃႇ၊ လႆႈႁၼ်ပဵၼ်သွင်ၸၼ်ႉဝႆႉ
- - ၵိုင်ႉၵၢင်ႉဢမ်ႇပႆတၢင်းလႆႈ၊ ဝင်ႇဝိူဝ်ႈၵႂႃႇ
- - ၵိုင်ႉၵၢင်ႉမဝ်းၵႂႃႇ
- - ၵိုင်ႉၵၢင်ႉႁူဝ်ၶႆႈမႃး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽၢင်ႁၢင်ႈ တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢိင်လူၺ်ႈ တီႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃး ဢၼ်လိူတ်ႈပႆႇ ၵိုတ်းၵႂႃႇသေ ၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵေႃႈ မၼ်းတေၸၢင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်လႆႈယူႇ ၵူႈယိူင်ႈယိူင်ႈယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႈႁၢင်ႈမၼ်းတႄႉ-
- - ၼႃႈ၊ မိုဝ်း၊ တိၼ်ၽၢႆႇၼိုင်ႈ ၼႃၵႂႃႇ၊ ၼၵ်းၵႂႃႇ၊ ဢမ်ႇတူင်ႉၼိုင်လႆႈသေဢိတ်း
- - တႃႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႇပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇယဵၼ်းၵႂႃႇ
- - ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် တႃႇတေဢိုၼ်လူင်းၵေႃႈ မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵႂႃႇ
- - ၽၢႆႈဢွၼ်ႇ၊ ၽၢႆႈလူင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႉထိင်းလႆႈ
- - တၢင်းႁူႉ ဢၼ်တိူဝ်ႉၸမ်ႈၵေႃႈ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ
- - လွင်ႈတၢင်းႁၼ် ႁႅင်းသၢႆတႃၵေႃႈ ယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇ
- - လွင်ႈမၢႆတွင်း၊ လွင်ႈမၼ်ႈၸႂ် မၵ်းၸႂ်ၵေႃႈ ယူပ်ႈယွမ်းၵႂႃႇ
- - လွင်ႈထိင်းၸႂ်၊ မၼ်ႈၸႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီး
- - ပဵၼ်လွင်ႈလိုမ်းတူဝ်၊ လွင်ႈၸွၵ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) ပေႃးသေၵေႃႉၵေႃႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်၊ ၽၢင်ႁၢင်ႈ တၢႆၽၢၵ်ႇမႃးၼႆႉ ထုၵ်ႉလီယူတ်းယႃ ႁႂ်ႈၶိုတ်းမိူဝ်ႈၶိုတ်းယၢမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႄႉဢေႃႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉမီး မေႃယႃလူင်ႉလႅၼ်ႇ၊ ၽူႈလုမ်းလႃး၊ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢဵၼ်ႁဝ်းပေႃးၶိုၼ်းႁႅင်းမႃး သင်ဝႃႈမီးဢွင်ႈတီႈၸိူင်ႉၼၼ် (ဢမ်ႇၼႆ) ႁူင်းယႃၼႆ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇယူတ်းယႃဢေႃႈ။
ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၵမ်ႉဢွၼ်ႇသေ တၢင်းပဵၼ်ၶႅၼ်းမႃးၼႆၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၵႂႃၸူး ႁူင်းယႃ ႁွင်ႈယႃ ႁိမ်းႁွမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇ။ ပေႃးၼၼ် ၸင်ႇၵွႆႈၵႅတ်ႇၶႄလႆႈ လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇတႄႉတႄႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇတီႈ ႁူင်းယႃၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁႃ လွင်ႈတၢင်း ယွၼ်ႉသင်လႄႈလႆႈပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထုၵ်လီ ဢဝ်ၶွမ်ႇၽိဝ်ႇတိူဝ်ႇသေ ပေႃႉတူၺ်းထၢတ်ႈမၢၼ်ႇ ဢွၵ်းဢေႃ၊ ထတ်းသၢင်တူၺ်းလိူတ်ႈ၊ ထတ်းသၢင်တူၺ်း မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ထုၵ်ႇလီထတ်းသၢင်ႈသင်ၵေႃႈ ထတ်းသၢင်ႈမူတ်းမူတ်းလႄႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်ၼႆ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈတၢင်းလႆႈပဵၼ်သေၵေႃႈ လၢႆးယူတ်းယႃမၼ်းၵေႃႈ တေၸၢင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇဢေႃႈ။ တူဝ်ႇယၢင်ႇမၼ်း သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ယွၼ်ႉဢဵၼ်လိူတ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတၼ်ၵႂႃႇ ဢိုတ်းၵႂႃႇလႄႈ လႆႈပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆ လႆႈပၼ်ယႃႈယႃလိူတ်ႈၸိူမ်ႈ၊ ႁႂ်ႈလိူတ်ႈႁဝ်းလေႃႈလီ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢဵၼ်လိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃပွင်ႇလႄႈ မၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၵႂႃႇၼႆ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လိူတ်ႈမၼ်းဢွၵ်ႇသေၵေႃႈ တေလႆႈႁႃ သဵၼ်ႈတၢင်းမၼ်း ယူတ်းယႃႇၵႂႃႇဢေႃႈ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉႁဝ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းမၼ်းတေယူပ်ႇယွမ်းၵႂႃႇလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉႁဝ်းပေႃးတေမီးႁႅင်းမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈၽို်ၵ်းဢဵၼ်ႁႅင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းပၼ်ယူႇဢေႃႈ။
ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဝ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်လႆႈ၊ ႁႅင်းဢေႇၵႂႃႇ မၼ်းပႃး လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈလုမ်းလႃးပၼ်လီငၢမ်း တႃႇၶၢဝ်းႁိုင်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တူဝ်ၶဝ် ပေႃးတေၶိုၼ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃးၼၼ်ႉ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ပၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ် လမ်ႇလွင်ႈဝႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈဢေႃႈ။ ပေႃးဝႃႈတိုၵ်ႉႁႃပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႉတူင်ႉၼိုင်ပၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီသေ မၼ်းၸဵဝ်းမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈမႃး ဝႆးဝႆးဢေႃႈ။
ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ၵႆႉသိုပ်ႇပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၸႂ်သေၵွၼ်ႇဢေႃႈ။ ၼင်ႇႁိုင် ထၢၼ်ႈၸႂ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၼၼ်ႉ ပေႃးတေၶိုၼ်းသုင်ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပီႈၼွင်ႉႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဢူၺ်းၵေႃႉဢူၺ်းသေႈ၊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီ ဢွၼ်ၵၼ် ပၼ်ႁႅင်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တႃႇသေယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇလီ လႆႈႁဵတ်း လႆႈမီးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇမႃးယဝ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ မၼ်းမီးတိုဝ်ႉတၢင်း တၢႆတေပဵၼ်ၶိုၼ်း တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ ၼမ်လိူဝ်သေ ၵူၼ်းပႆႇယၢမ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းထုၵ်ႇလီ ႁႃလွင်ႈတၢင်း တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇသေ ယူတ်းယႃႁႂ်ႈထိုင်တီႈမၼ်းလီလီ၊ လွင်ႈယူႇလွင်ႈသဝ်းႁဝ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈဝူၼ်ႉၵိုၵ်းတင်း ပိုၼ်ႉႁူႉ ပၢႆးယူႇလီသေ ယူႇသဝ်းၵႂႃႇ၊ ဢဝ်လွင်ႈတူၺ်းထိုင်၊ တၢင်းၶႆႈၸႂ် တီႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေဢမ်ႇပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၶိုၼ်းထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁႄႉၵၼ်ဝႆႉလီလီ။
တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ႁဝ်းၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈလႆႈဢေႃႈ။ ပေႃးႁဝ်းႁူႉဝႆႉ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁႂ်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ၊ လၢႆးႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်၊ လၢႆးယူႇသဝ်း ႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇလီမီးဝႆႉတႄႉတႄႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈမီးတၢင်းပဵၼ်သေတႃႉ ပေႃးဝႃႈ ၶၢမ်ႇဢဝ် လွင်ႈယူတ်းယႃလီလီငၢမ်းငၢမ်းၼႆ တွၼ်ႈတႃႇတေ ပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈ တေယွမ်းၵႂႃႇယူႇ။
လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၵ်ႇ (႖) ဢၼ်ၼႆႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈယူႇ။ ၶဝ်ႈၸိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼႆႉ
- ထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း လွင်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ၸွင်ႈတေဢၢပ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ။ (တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း၊ လိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ၊ တၢင်းပဵၼ်လိူဝ်ႈဝၢၼ် လႄႈ လွင်ႈထၢတ်ႈမၼ်း ၼႂ်းလိူတ်ႈ ၼမ်) သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ လိူတ်ႈလိူဝ်ၼႆ ၼင်ႇႁိူဝ်လိူတ်ႈႁဝ်းတေဢမ်ႇၶိုၼ်ႈဢမ်ႇလိူဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈထိင်းဝႆႉပၼ်။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးတၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈဝၢၼ်ၼႆ ယူတ်းယႃၸွမ်း လၢႆးမၼ်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ။ ၼင်ႇႁိူဝ် ၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်း ပေႃးတေဢမ်ႇမီး ထၢတ်ႈမၼ်းၼမ်ၼၼ်ႉ၊ တၢင်းၵိၼ်၊ ယႃႈယႃ၊ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း ဢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သေ ထိင်းပၼ်ဝႆႉ။
- ယူႇပၼ် ႁႂ်ႈတူဝ်ႁဝ်းမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႈ၊ ႁဵတ်းပၼ် ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်းလီလီ။ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်းထုၵ်ႇလီႁဵတ်းမွၵ်ႈ ႁႃႈပွၵ်ႈ၊ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း မွၵ်ႈၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ။
- ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမၼ်းမႅၼ်ႈၸွမ်းလူၺ်ႈ ပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ၼႆ တေၸၢင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈလႆႈ လွင်ႈတၢင်းပဵၼ် ႁႅင်ႉပီးၼႃႇၽႅဝ်၊ တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈလိူဝ်၊ တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈဝၢၼ်။
- ဝႄႈပၼ် လွင်ႈၵိၼ်လဝ်ႈ ပူၼ်ႉတီႈ။
- ဝႄႈပၼ် လွင်ႈလုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈဢၼ်လူတ်ႇလႅၼ်းယႃႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီၶတ်းၸႂ် တိုတ်းတွၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
- လဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉ ၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇ ႁႂ်ႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉဝႆႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈထူပ်းလႆႈႁၼ်လႆႈပဵၼ် ၽၢင်ႁၢင်ႈ တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇမႃးၼႆႉ ၸဵဝ်းၼႅတ်ႈယူတ်းယႃဝႆးဝႆး။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းယၢမ်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ် ဢဵၼ်လိူတ်ႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်တၼ်၊ ဢိုတ်း၊ ၸိူဝ်းယၢမ်ႇမီး တၢင်းပဵၼ် လူမ်းႁူဝ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆ ထုၵ်ႇလီဢဝ် လွင်ႈယူတ်းယႃ လွင်ႈထတ်းသင်ႈလီလီၼႆႉ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၵမ်ႇၽႃႇ မီးတၢင်းၶႆႈၸႂ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ "လွင်ႈႁႄႉၵင်ႈၼႆႉ မၼ်းတိူဝ်းယမ်လိူဝ် လွင်ႈယူတ်းယႃ" ၼၼ်ႉသေ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼၼ်ႉၼႆ ၶတ်းၸႂ် ၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈဝႆႉ ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ တူၵ်းယွမ်းလူင်းၵႂႃႇယူႇၼႆ ဢမ်ႇႁၢင်ႈယဝ်ႉ။


text:
ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ဢိူင်ႇ (12) ဢိူင်ႇ ပႃးတင်းဢွင်ႈတီႈဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းလႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢမ်ႇပေႃးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇပဵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ငဝ်းလၢႆးတေႃႈလဵဝ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီၶိုၼ်ႈမႃး ယဝ်ႉၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ပၢႆႈၽေးၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းတႃႇသႂ်ႇၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 22 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵျွၵ်းမႄးလႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမွၵ်ႈ (30) ပၢႆ ႁူမ်ႈၵၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ် လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ် တီႈၵျွင်းပုင်ႇဝူဝ်း ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ တုၵ်းယွၼ်းတႃႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်၊ တႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ် လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ယိပ်း ပၢႆႉဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉၽႃႇသႃႇမၢၼ်ႈလႄႈ ၽႃႇသႃႇတႆး ဢၼ်မီးလိၵ်ႈဝႃႈ− “ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ၶႂ်ႈသႂ်ႇ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၸိူင်ႉၼင်ႇပိူၼ်ႈယူႇ” ၊ “ဢၼ်ႁဝ်းၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၵ်ႇၵွင်ႈ” ၊ “ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း တင်းသဵင်ႈ လႆႈယူႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၶီးၸႂ်ၵႂႃႇလႆႈလီလီသေၵမ်း” ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉသေ ယိပ်းပၢႆႉၸုၵ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ၼင်ႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ဝႃႈၼႆ။
ပုၼ်ႈတႃႇၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မၢင်ပိုၼ်ႉတီႈ ႁူမ်ႈပႃးတင်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ပေႃးတေၸတ်းႁဵတ်း လႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး လႆႈယိုၼ်ႈတၢင်ႇလိၵ်ႈ ဝႆႉတီႈၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄးဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉဝႃႈ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးထတ်းသၢင် ပၼ်လွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်း (12) ဢိူင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းတၢင်းၼမ်သေ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လႄႈ သွင်ၽၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်း (3,000) ပၢႆ လႆႈပၢႆႈၽေး ၵႂႃႇယူႇသွၼ်ႈသဝ်းတီႈဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈတင်းၼမ်။
ထိုင်မႃးၼႂ်းဝူင်ႈထူၼ်ႈသၢမ် လိူၼ် October 2020 မႃးၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ လီၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်း (4) ဢိူင်ႇ ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ၊ ဢၼ်ၵိုတ်းထႅင်ႈတႃႇ (8) ဢိူင်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈမီးပၢင်တိုၵ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇ မၼ်းဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးတေဢမ်ႇသုမ်းသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄးၸတ်းႁဵတ်းပၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်းဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼႆႉ ဢိူင်ႇၼွင်သိမ်ႇ၊ ဢိူင်ႇၶိူဝ်းၼိမ်း၊ ဢိူင်ႇပၢင်ႇလေႃႉ၊ ဢိူင်ႇႁၢႆးၵုၺ်၊ ဢိူင်ႇၵုၼ်ၵေႃႇ၊ ဢိူင်ႇၵေႃပလၢဝ်၊ ဢိူင်ႇပၢင်မၢၵ်ႇမိုဝ်း၊ ဢိူင်ႇတေႃႉသၢင်ႇ၊ ဢိူင်ႇပႃႇလႅင်၊ ဢိူင်ႇၵွင်းၸလၢမ်း၊ ဢိူင်ႇၶိုမ်း လႄႈ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸၢၵ်ႈ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း (12) ဢိူင်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းလႆႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ယွၼ်ႉၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉၸတ်းႁဵတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်း (12) ဢိူင်ႇၼႆႉပေႃးၼႆၸိုင် ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း မွၵ်ႈ (10,000) ပၢႆ သုမ်းသုၼ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Digital object identifier
Digital Object Identifier တူဝ်ယေႃႈ DOI ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ လိၵ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင် ၶူဝ်းၶွင် တီႇၵျိတ်ႇတႄႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်မဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် လၵ်းၸဵင် ဢၢႆဢႅတ်ႉဢူဝ်ႇ (ISO) တွၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် တီႇၵျိတ်ႇတႄႇ ၵမ်ႉၼမ် ဢၼ်လႆႈႁၼ်တီႈၼိူဝ်ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵျႃႇၼႄႇ၊ လိၵ်ႈလဝ်ႈတၢင်ႇ လွင်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ၊ ပုၵ်ႉလွၼ်ႉၶၢဝ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈမႄးထတ်း
- Short DOI – DOI Foundation service for converting long DOIs to shorter equivalents
- Factsheet: DOI System and Internet Identifier Specifications
- CrossRef DOI lookup


text:
Thursday, September 3, 2015
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈတၢင်ႇတၢင်းႁူႉ ပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်
ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈဝႅပ်ႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉ ႁိုင်ယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶၢၼ်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၸဝ်ႈတေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄပၼ် လွၵ်းလၢႆးၸႂ်ႉဢိတ်းဢွတ်း မိူၼ်ၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ဢၼ်ပဵꧣ် Zaypy ၼႆႉ ဢမ်ႇ Share apk ၸူး တီႈၼႂ်းFacebook ၊ Update မၼ်းတိုၵ်ႉဢွၵ်ႇမႃးလႆႈသွင်သၢမ်ဝၼ်းၵူၺ်း၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈတီႈၼႂ်းၽူင်းပီႈၼွင်ႉႁဝ်းꧠဝ်
ဢမ်ႇၸႂ်ႈ Version ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်းမၼ်းၼႆ လၢႆးဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလၢတ်ႈၼႄၼႆႉၼႆၵေႃး တေဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈၸႂ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇလၢႆးၽူႈတႅမ်ႈလၢတ်ႈၼႆႉ
Update Zaypy .apk ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် ဝိူဝ်းသျိၼ်းလိုၼ်းသုတ်းလႄႈ။
ပေႃးပႆႇမီး ၸၼ်ဢဝ်လႆႈတီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉ
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း Zaypy သေ Share ၽၢႆႇ apk, music, video , document ၸူး တီႈၼႂ်းFacebook
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၽုၺ်ႇ Zapya တီႈၼႂ်းၶိူင်ႈၽူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
ပေႃးၽုၺ်ႇယဝ်ႉ သိုပ်ႇၼဵၵ်းမိူၼ်ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉ ၼဵၵ်းတီႈ Login ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
(မၢႆတွင်း- တေလႆႈၽုၺ်ႇဝႆႉလႅင်းၼႅတ်ႉ ပေႃးၶႂ်ႈၸႂ်ႉဢၼ်ၼႆႉ)
သိုပ်ႇၼဵၵ်းတီႈ Facebook တႃႉ။
ပႂ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ တေဢွၵ်ႇမႃး တီႈၶဝ်ႈဢၵွင်ႉၽဵတ်ႉပိူၵ်ႉႁဝ်း သႂ်ႇမၢႆဢၵွင်ႉၽဵတ်ႉပူၵ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ မၢႆလပ်ႉမၼ်းေသ ၼဵၵ်း Log in တႃႉ။
သိုပ်ႇၼဵၵ်းဢူဝ်ႇၶႄႇတႃႉ။
ပႂ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ။
တေဢွၵ်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ တႃႇတေ Share ၼဵၵ်းတီႈ Online ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
(မၢႆတွင်း - တီႈတင်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်မီးဝႆႉ ID မၼ်းဝႆႉ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈၸႂ်ႉ Zapya သေ လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်
သူင်ႇၽဵင်း၊ ငဝ်းတူင်ႉ , apk ၸူးၵၼ်ၼႆၵေႃးလႆႈ၊ တေလႆႈဢဝ်မၢႆ ID မၼ်းၼၼ်ႉသေႁႃ
ပေႃးႁၼ်ယဝ်ႉ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပဵၼ်ၵေႃႉၵၼ် ပေႃးၵေႃႉႁဝ်းၽိတ်ႈၸူးၼၼ်ႉႁပ်ႉယဝ်ႉၵေႃး
လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်လႆႈယဝ်ႉ၊ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းတႃႉ။)
ၼဵၵ်းတီႈ Share to Facebook ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
(မၢႆတွင်း- တႃႇတေႁႃဢူၺ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈႁူႉမၢႆ ID ၵေႃႉ ဢၼ်ႁဝ်းတေလၢတ်ႈတေႃႇၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ
ၼဵၵ်းတီႈ New Friend ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈသေ တႅမ်ႈသႂ်ႇမၢႆ ID မၼ်းသေသွၵ်ႈႁႃတႃႉ။
ၶႂ်ႈ Share ဢၼ်လႂ်ၼႆၵေႃး လိူၵ်ႈဢဝ်တႃႉ တီႈၼႆႈတႄႉ ၽူႈတႅမ်ႈတေ Share ၼႄ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၽူင်း apk ၼႆယဝ်ႉ ၼဵၵ်းတီႈ APP ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
လိူၵ်ႈဢဝ် apk တီႈၼႂ်းၽူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႃႉ။ ၶႂ်ႈShare ဢၼ်လႂ်ၼႆၵေႃႈ ၼဵၵ်းသႂ်ႇတီႈႁၢင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ
ၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။ တီႈၼႆ ၽူႈတႅမ်ႈၼဵၵ်းသႂ်ႇတီႈ ဢၢႆႇထီႇတႆးၼုမ်ႇၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
တီႈၼႆႈယူႇတီႈသႅၼ်းၾၢႆႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈသႅၼ်းမၼ်းယႂ်ႇၼႆၵေႃး တေလႆႈပႂ်ႉႁိုင်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။
ပေႃးယဝ်ႉ တေဢွၵ်ႇမႃးၼင်ႇႁၢင်ႈတႂ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈတေ Share ၸူး တီႈၼႂ်းၽဵတ်ႉပူၵ်ႉလႄႈ
သိုပ်ႇၼဵၵ်းတီႈ Facebook ၼၼ်ၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
တႅမ်ႈသႂ်ႇလွင်ႈတၢင်းမၼ်းသေ ၼဵၵ်းတီႈ Post တႃႉ။
ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇတူၺ်းတီႈၼႂ်းၽဵတ်ႉၼႆ လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ တႃႇတေ ၸၼ်ဢဝ်ၼၼ်ႉ
ၼဵၵ်းတီႈၸိုဝ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉ။
တေဢွၵ်ႇမႃးၼင်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ၊
တႃႇတေၸၼ်ဢဝ်ၼၼ်ႉ ၼဵၵ်းတီႈ Download ၼၼ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈတႃႉၼေႃး။
တႅမ်ႈ-ၸဝ်ႈပိၼ်ႇတေႃးလ (ဝၢၼ်ႈလဝ်း-ၵုၼ်ႁဵင်)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ်
ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးမႅၼ်ႈၽဵင်ႇၵၼ် တီႈ လွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈတၢင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵူႈသမ်ႇသမ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ်ၼႆႉ ၵႆႉၸႅၵ်ႇသေမၵ်းမၼ်ႈ ၸွမ်းၼၼ်ႇ သၢႆၶႅၼ်ႈလိၼ်မိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၸိူင်ႉၼၼ်သေ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆလႄႈသင်၊ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇလႄႈသင် တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ် မိူင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ ပဵၼ်ယၢမ်းမူင်းတဵမ် (UTC−12 to UTC+14) ၼင်ႇၵႃႈတီႈ Coordinated Universal Time (UTC)သေ မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ ၸႂ်ႉဝႆႉ 30 လႄႈ 45 မိတ်ႉၼိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ၼဵဝ်းၽွင်းလႅၼ်း - UTC−03:30၊ လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ၼီႇပေႃး - UTC+05:45၊ လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ - UTC +06:30၊ လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢိၼ်းတီးယႃး - UTC+05:30) မိူင်းဢၼ် လတ်ႉတိၵျူႉသုင်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းၶၢဝ်းမႆႈ ဢၼ်ပဵၼ် ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈၸိုင် သုတ်ႉၽၢႆႇၼႃႈ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းးမႄးထတ်း
Early timekeepingမႄးထတ်း
မိူဝ်ႈပႆႇၶူင်သၢင်ႈလႆႈ ယၢမ်းမူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ လႆႈဢိင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်လႅတ်ႇၵႂႃႇသေ တႅပ်းတတ်းယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ယၢမ်းမူင်းလႅတ်ႇၼၼ်ႉသေ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ဢွင်ႈတီႈမၼ်းသေ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၁၉ ၽိူဝ်ႇ ယၢမ်းမူင်းဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃးၸိုင်[လူဝ်ႇလွင်ႈဢိင်ဢၢင်ႈ] ၵူႈဝဵင်းဝဵင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ႉတီႈ mean solar time မႃးယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းယၢမ်းလႅတ်ႇ ဢၼ်မီးတႄႉတႄႉမၼ်းၼႆႉ တင်း mean solar time သေ ပိူင်ႈၵၼ် မွၵ်ႈ ၁၅ မိတ်ႉၼိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ၼႄဝႆႉတီႈ (လွင်ႈၽဵင်ႇမိူၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်း ၼၼ်ႉယူႇ။) လွင်ႈလႆႈပိူင်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မၼ်းပၼ်ႁွပ်ႈလႅတ်ႈ ၼင်ႇမူၼ်းၶႆႇပဵတ်းလၢဝ်ႈလၢဝ်ႈ (Eccentricity) လႄႈ ယွၼ်ႉ မၼ်းပၼ်ႇၵိူင်း တီႈၼိူဝ်ၵၢၼ်း (Obliquity) မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် Mean solar time ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈပဵၼ် ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆ မီးၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်သေ လွင်ႈပိူင်ႈၵၼ် သွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ပေႃးဝႆႉ သုတ်းပီၵႂႃႇၼႆ ၶိုၼ်းၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈ သၢႆငၢႆ သုၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပဵၼ် လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵရိၼ်းၼိတ်ႉ (Greenwich Mean Time) (GMT) ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ဢွင်ႈလႅပ်ႈႁဵၼ်းၾႃႉလၢဝ် ၸၢဝ်းၸဝ်ႈ (ၵရိၼ်းၼိတ်ႉ) သေ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1675 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇပၼ်လႆႈ တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႈ တႃႇ ႁိူင်းသၢင်ႈၽေႃး ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ပၢင်ႇလၢႆႇ ႁႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ လွင်ႇၵျီႇၵျူႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈဝဵင်းတီႈၼႂ်း ဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇ ၵူႈတီႈတီႈ ဢၼ်မီးၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ သၢႆဢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းပၼ်မႃးလႆႈ လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇဢိင်ဢၢင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
Railway timeမႄးထတ်း
ၽိူဝ်ႇ လွင်ႈၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇရူတ်ႉလဵၼ်း လႄႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇသၢႆလူမ်း ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ဢၼ်ပဵၼ် ယၢမ်းပိုၼ်ႉတီႈ (Local solar time) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၼႃႈလိၼ်သေၵေႃႈ လွင်ႇၵျီႇၵျူႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလႅင်ႈလိၼ်သေ ၼႂ်းၵႄႈဢွင်ႈတီႈပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယၢမ်းမူင်းၼႆႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈ လွင်ႇၵျီႇၵျူႉတီႇၵရီႇၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ သီႇမိတ်ႉၼိတ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ပရိတ်ႉသ်တူဝ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်း ၵရိၼ်းၼိတ်ႉ (ပွတ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလၼ်ႇတၼ်ႇ) မွၵ်ႈ ၂.၅ တီႇၵရီႇၼၼ်ႉလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းတဵင်ႈဝၼ်း တီႈ ဝဵင်းပရိတ်ႉသ်တူဝ်ႇ (Solar noon) ၼႆႉ မၼ်းပေႃးပူၼ်ႉၵႂႃႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းတဵင်ႈဝၼ်းတီႈလၼ်ႇတၼ်ႇ တႃႇ ၁၀ မိတ်ႉၼိတ်ႉပၢႆယဝ်ႉ။ [1] လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ်ၼႆ့ ယိုင်ႈႁိုင်ႈယိုင်ႈပိူင်ႈၵၼ်မႃးၼမ်ယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ် လၵ်းၸဵင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈ ပီ 1847 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶမ်ႇပၼီႇရူတ်ႉလဵၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ ၵရဵတ်ႉပရိတ်ႉတဵင်ႇ ဢဝ် GMT သႂ်ႇတီႈၼႂ်ႈ ၶရူဝ်ႇၼူဝ်ႇမီႇတႃႇ ဢၼ်တေႃႉဢဝ်ၵႂႃႇငၢႆႈၼၼ်ႉသေၵေႃႈ မၵ်းမၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၶမ်ႇပၼီႇ ႁူင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ် Great Western Railway (GWR) သေ ပဵၼ် မိူဝ်ႈ 1840 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင်ပေႃးၼၢၼ်း ၵူၼ်းႁူႉၼမ်မႃးဝႃႈ Railway Time ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မွၵ်ႈ 1852 ဢေႃးၵၢတ်ႉ 23 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ဢွင်ႈတူၺ်းလၢဝ်ၾႃႉ ၸၢဝ်းၸဝ်ႈ (ၵရိၼ်းၼိတ်ႉ) လႆႈပိုၼ်ပွႆႇပၼ် သၢႆၶၢဝ်းယမၢ်း (time signals) သၢႆလူမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမူင်း ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်မီးတီႈ ၵရဵတ်ႉပရိတ်ႉတဵင်ႇ မွၵ်ႈ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၉၈% ၼႆႉ မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် 1855 ၼႆႉ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ GMT မႃးယဝ်ႉ။ တေႃႇပႆႇထိုင် 1880 ဢေႃးၵၢတ်ႉ 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ႁင်းပရိတ်ႉတဵင်ႇ။ ၶၢဝ်းယမၢ်းၼၼ်ႉ တီႈယၢမ်းမူင်းပရိတ်ႉတဵင်ႇၼၼ်ႉ မီး မိုဝ်းမိတ်ႉၼိတ်ႉသွင်ဢၼ်သေ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ် တႃႇ GMT ယဝ်ႉ။[2]
ၽွင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉၵမ်ႉၽႃႇၼႆႉ ၽၢႆႇလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃးၸိုင် တီႈဢၼ်ၶဵင်ႇၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ပွင်ၸႂ်ငၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ပတ်ႉပိုၼ်ႉၵမ်ႇၽႃႇမႄးထတ်း
ၶေႃႈပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇမႄးထတ်း
Notation of timeမႄးထတ်း
SO 8601မႄးထတ်း
UTCမႄးထတ်း
UTC offsetမႄးထတ်း
တူဝ်ယေႃႈမၼ်းမႄးထတ်း
UTC offsets ပတ်ႉပိုၼ်ႉၵမ်ႇၽႃႇမႄးထတ်း
သဵၼ်ႈမၢႆ UTC offsetsမႄးထတ်း
Time zone conversionsမႄးထတ်း
ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ထိင်းဝႆႉပၼ် လႅင်းသၢႆလႅတ်ႇမႄးထတ်း
ပိူင်ၶွမ်ပိဝ်ႇတႃႇလႄႈ ပိူင်ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႇမႄးထတ်း
Operating systemsမႄးထတ်း
Unixမႄးထတ်း
မၢႆႉၶရူဝ်ႇသွပ်ႉၾ် ဝိၼ်းတူဝ်းမႄးထတ်း
ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း ၽရူဝ်ႇၶႅမ်းမိင်းမႄးထတ်း
Javaမႄးထတ်း
JavaScriptမႄးထတ်း
Perlမႄးထတ်း
PHPမႄးထတ်း
Pythonမႄးထတ်း
တႃႇသိုပ်ႇတူၺ်းထႅင်ႈမႄးထတ်း
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
- ↑ Latitude and Longitude of World Cities http://www.infoplease.com/ipa/A0001769.html
- ↑ Bristol Time. Wwp.greenwichmeantime.com. Archived from the original on 2006-06-28။ Retrieved on 2011-12-05။
ႁဵၼ်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈမႄးထတ်း
- သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸိူဝ်းၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈတင်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ် ဢၼ်မီးတီႈ Wikimedia Commons
- LEGAL TIME 2015


text:
တီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း 55 ဢေႇၵ ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလဵင်ႉသၢႆၸႂ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 160 ပီႊပၢႆၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၢၼ်းယိုတ်းဢဝ်ႁဵတ်း ႁူင်းၵၢၼ်လူင် (Industrial Zone) ၊ ပူႇႁဵင် တဵင်ၵႂၢမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႃးဝႃႈ ႁၢမ်ႈသၢၼ်ၶတ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 December 2020 (ဝၼ်းလိူၼ်သိပ်းသွင်လပ်း ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၵၢတ်ႇၾႃႉ လႆႈႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်း 5 ၵေႃႉ ၵႂႃႇတီႈလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ တီႈဢိူင်ႇၵၢတ်ႇၾႃႉ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်သေ လၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈ တီႈလိၼ်သူ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေသိမ်းဢဝ်ၼႆႉ ၶဝ်တေႁဵတ်းႁူင်းၵၢၼ်လူင် (Industrial Zone) ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၽႂ်ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ ယႃႇပေၵႂႃႇသၢၼ်ၶတ်းလႃးလႃး၊ ပေႃးၵႂႃႇသၢၼ်ၶတ်းၼႆၸိုင် ၵေႃႉလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တေၺႃးတၢမ်ႇ တူၵ်းၶွၵ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်းၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် ၽၢႆႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၶဝ်သမ်ႉ ပၵ်းသဝ်ၾႆးၾႃႉၸိူဝ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈပႃးတင်း လူတ်ႉၵႃးထႆႇလိၼ် လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈထၢင်ႇဝႃႈ တေထုၵ်ႇသိမ်းတီႈလိၼ် ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵမ်းလဵဝ်သေ ဢွၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇသၢၼ်ၶတ်း တီႈလုမ်းၽၢႆႇၾႆးၾႃႉသေ လၢတ်ႈဝႃႈ တီႈလိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵိၼ်ၼိူဝ်ၼင်လိၼ်ၼႆႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊမၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈၵိုတ်းယင်ႉ လွင်ႈတေသိမ်းဢဝ်တီႈလိၼ် ၵူၼ်ႈဝၢၼ်ႈၼႆသေ ၽၢႆႇၾႆးၾႃႉၶဝ်ၵေႃႈ ႁပ်ႉပၢၵ်ႇဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉ တေၶိုၼ်းသိုပ်ႇတၢင်ႇၶိုၼ်ႈပၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တၢင်းၼိူဝ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 5 ၵေႃႉ ဢၼ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၵၢတ်ႇၾႃႉ ႁွင်ႉၵႂႃႇသေ တဵင်ၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ တေမီး 1. ၸၢႆးၵႅဝ်ႈ၊ 2. လုင်းယီႈၼူၼ်း၊ 3. လုင်းၼူၼ်း၊ 4. လုင်းၼၢၼ်ဢွၼ်ႇ၊ 5. လုင်းၼၢၼ်ၼူၼ်း တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်တေထုၵ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိမ်းဢဝ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈၶွင်တီႈလိၼ်တင်းမူတ်း တေမီးယူႇ 23 ၵေႃႉ မၢင်သူၼ်ၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉ တူၼ်ႈၶၢဝ်းပွတ်း ပီႊလႂ်ပီႊၼၼ်ႉ၊ မၢင်သူၼ်သမ်ႉ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇမူင်ႈ၊ မၢၵ်ႇၵဵင် လႄႈ တူၼ်ႈၵူၺ်ႈလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈလိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 1995 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိူင်းသိုၵ်း သၢမ်ၸဵင်ႇ ယၢမ်ႈသိမ်းဢဝ်ယဝ်ႉပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် တၢင်ႇလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ဢဝ်ၶိုၼ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉႁႃပၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်း မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2016 ၼႆႉၵူၺ်း ဝႂ်မၼ်းတႄႉ မီးဝႆႉတီႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၶဝ်ဢမ်ႇယွမ်းပၼ်တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၵႄႇ ႁွႆးမိုဝ်းၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းႁိူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ႁွႆးမိုဝ်းတႆး ပၢၼ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လႄႈ ပဵၼ်တီႈၵူၼ်းမိူင်းထႆးၶဝ် သူၼ်ၸႂ်မႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၵူႈပီႊပီႊ ဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝတ်ႉၵဝ်ႇၵႄႇ လႆႈတႄႇၵေႃႇတင်ႈမႃး ပီႊပွင်းမၼ်း 161 ပီႊယဝ်ႉ၊ တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၽိုၼ်ၽႅၼ်ႇလိၼ် တီႈႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ် ၽိုၼ်ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းယဝ်ႉ သင်ဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိမ်းဢဝ်ၵႂႃႇၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေဢမ်ႇမီး တီႈႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်သင်သေဢိတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် လၢႆလၢႆၽၢႆႇၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ်သေ ၸူဝ်ႈၵႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပႆႇလူင်းမႃး ၵေႃႇသၢင်ႈႁူင်းၵၢၼ်လူင် (Industrial Zone) ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇတုၵ်းယွၼ်းဢဝ် ဝႂ်တီႈလိၼ် (ပုံစံ ၇) တီႈလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းဝႆးဝႆး ၼႆယူႇ၊ သင်ဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇယွမ်းပၼ်ဝႂ်တီႈလိၼ် (ပုံစံ ၇) ထုၵ်ႇလီၼႄၵၢင်ၸႂ် တုၵ်းယွၼ်းဢဝ်ႁႂ်ႈလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 22 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ယူႇတီႈ ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈၾႆးၾႃႉၶဝ် ဢမ်ႇမီးလိၵ်ႈပွင်ႇလႅင်းထိုင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသင်သေဢမ်ႇၵႃး ဢဝ်လူတ်ႉၵႃးထႆလိၼ်မႃး ဢၢၼ်းထႆတီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႆႉ လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵႄႈလႅတ်ႈပၼ်သင်သေလွင်ႈ ၵူၺ်းၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တီႈလုမ်းၼႆၵူၺ်း၊ ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဝႃႈ သင်ၶႂ်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၸိုင် ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇတေလႆႈလူင်းမႃးၵႄႈ တီႈလိၼ်ႁႆႈသူၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်တေထုၵ်ႇသိမ်း ၼႆႉၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇသိမ်းဢဝ်လၢႆၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တိူင်းသိူၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇ သိမ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢင်ႈလႃႉ 195.98 ဢေႇၵ၊ ၵူၼ်းၸိုဝ်ႈ ၸီႇတူႇၵျေႃႇၽဵဝ်း သိမ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်း 250 ဢေႇၵ၊ ဢူးတိၼ်ႇသူၺ်ႇ လႄႈ တေႃႇမႃႇမႃႇတဵင်း သိမ်းဢဝ်တီႈလိၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ငိုၼ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ် 20 ဢေႇၵ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ၶဝ်ယူႇသဝ်းတီႈလႂ် ၵူၺ်းႁူႉၸိုဝ်ႈၶဝ်ၵူၺ်း၊ ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉ ဢၢၼ်းသိမ်းဢဝ်ထႅင်ႈ 55 ဢေႇၵၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႆႈၸႂ် ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႁဝ်းၶဝ်မီးၼၼ်ႉသေ ၸုမ်းႁၵ်ႉၽႅၼ်ႇလိၼ်မႄႈမိူင်းတႆး ထုင်ႉမၢဝ်း သူင်ႇငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) မူႇၸုမ်းႁၵ်ႉၽႅၼ်ႇလိၼ်မႄႈမိူင်းတႆး ထုင်ႉမၢဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ် 43 ၵေႃႉ ဢဝ်ငိုၼ်းၶႄႇ 3,430 ယွၼ်ႇ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်မီးၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပုၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် လႄႈ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ၶဝ် ဝႃႈၼႆ။
ငိုၼ်းဢၼ်ၸုမ်းႁၵ်ႉၽႅၼ်ႇလိၼ်မႄႈမိူင်းတႆး ၸွႆႈထႅမ်ၼႆႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် တီႈၼႂ်းမိုဝ်းၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းသေ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA ၵေႃႈ တၢင်တူဝ် ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် တင်းသဵင်ႈသေ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ထိုင် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႁဝ်းၶဝ်တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈလႄႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၵူႈၵေႃႉ ယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈဝဵင်းဢွင်ႇပၢၼ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ ပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈသႂ်ႇ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် လႄႈ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 2 ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း 10 ပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 19 March 2021 (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 10:00 မူင်းပၢႆ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းဢွင်ႇပၢၼ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸူႉတုမ်ၵၼ်သေ ဢၢင်ႈတေၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢၼ်တႄႉ၊ ၵႅတ်ႉသ်ၼမ်ႉတႃ ဢိၵ်ႇ မၢၵ်ႇၵွင်ႈယၢင် (Rubber bullets) ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်လႄႈ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 2 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 10 ပၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဢၼ်လႅၼ်ႈပၢႆႈလွတ်ႈမႃး ၼႂ်းၵႄႈလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတိုၵ်ႉၸူႉတုမ်ၵၼ်ၵူၺ်း ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵူႈသႅၼ်း ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇလႄႈ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 2 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းတီႈပွၵ်ႉမင်ႇၵလႃႇ 1 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇ ဝဵင်းၵဝ်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတိူဝ်ႉၸပ်းၺႃးၸွမ်းၵၢၼ်ႈၶေႃး၊ ၸွမ်းႁူဝ်ၶႅၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၸွတ်ႇၵႂႃႇမူတ်း၊ ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းတႄႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈ 12 ၵေႃႉ၊ ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၸုမ်းလူလွမ်ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း (AAPP) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ တင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၼ်းဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 18 March 2021 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 46 ဝၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မီး 224 ၵေႃႉ ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယိုၼ်းထိုင်လႆႈသေ ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉၵူၺ်း ဢၼ်ဢမ်ႇယိုၼ်းထိုင်လႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈတေမီးထႅင်ႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
Updated : မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 19 March 2021 (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ လမ်းပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈသႂ်ႇ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈဝဵင်းဢွင်ႇပၢၼ်း မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ တေႃႇထိုင် ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13:00 မူင်း မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 8 ၵေႃႉ ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) တေသူင်ႇၽူႈတၢင်တူဝ် ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ဝၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (6) ပီႊတဵမ် ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 15 October 2021 တီႈၼေပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းတီႈမၢႆတွင်း ဝၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (6) ပီႊတဵမ်ၼႆႉ တေတႄႇၸတ်းႁဵတ်း ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00 မူင်း တီႈႁူင်းႁေႃး သုၼ်ၵၢင် လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႄႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈတၢင်တူဝ် RCSS ဢၼ်တေၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းတီႈမၢႆတွင်း ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးၵွင်း ဢွၼ်ႁူဝ်သေ မီး ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၼၢင်းၸၢမ်ၽွင်း၊ ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၼၢင်းမူဝ်းမူဝ်းၸေႃး လႄႈ ၼၢင်းသႅင်လိူၼ်ႁၢၼ် ဝႃႈၼႆ။
တီႈမၢႆတွင်း ဝၼ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ၵူႈပီႊပီႊတႄႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၶိုၵ်ႉၶၢႆးၵိုၼ်းၶွၼ်ႈမႃးယူႇၵူႈပီႊသေတႃႉ ပီႊၼႆႉသမ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်မိူင်းယုင်ႈယၢင်ႈ ဢိၵ်ႈပႃး ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိတ်းၸပ်းၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ တီႈၵႅပ်ႈမၼ်းၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်း 10 ၸုမ်း၊ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈတိုၵ်းယိုဝ်း ၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ (NCA-S EAO) ၼၼ်ႉ တႃႇ 8 ၸုမ်း တေၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းပၢင်ပွႆးၵႂႃႇ လူၺ်းလၢႆးတၢင်း Online ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တယႅတ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတယႅတ်ႉ (မၢၼ်ႈ: သရက်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thayet Township) ၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတယႅတ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းတယႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ လွႆမိၼ်းပျႃး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတယႅတ်ႉၼႆ့ တၢင်းသုင်မီး 1688 ထတ်းသေ လွႆမိၼ်းမၵျီးၼႆႉ မီး 1032 ထတ်းယဝ်ႉ။[2]
လႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်းဝႆ့[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းတယႅတ်ႉၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[3]
- ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းလႃႉ၊
- ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသိၼ်ႇပွင်ႇဝႄး
- ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇလၢၼ်ႇ
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢမ်ႇမ
- ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းတူင်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 57.
- ↑ topographic map, 1:250,000 Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, Thayetmyo NE 46-4, United States Army Map Service, October 1959
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "Thayet Google Satellite Map" Maplandia


text:
ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ထမ်ႇမတိင်ႇၼ ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ် မီးၵုင်ႇမုၼ်ၼိူဝ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတင်းၼမ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇ ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် ၸိူဝ်းႁဝ်းၵေႃႈၵိုင်ႇလီ ယုၵ်ႉယွင်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉလႄႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈမီး တေႃႇတႆးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ပိုၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ႁိုဝ် မီးႁိုဝ်ၼႆ ႁဝ်းမႃးလူတူၺ်းၵၼ်ၶႃႈ။
- ၸိုဝ်ႈ – ၸဝ်ႈထမ်ႇမတိင်ႇၼ။
- ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးၶမ်းတိုၼ်း။
- ၸိုဝ်ႈဢူႈ – လုင်းထမ်းဢူ။
- ၸိုဝ်ႈမႄႈ – ပႃႈထမ်းၶွတ်ႇ။
- ပီႊၵိူတ်ႇ – ပီႊတႆး-1636 ၼီႈ (ပီႊၶရဵတ်ႈ-1542)၊ လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ(9)ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ်။
- တီႈၵိူတ်ႇ – ဝၢၼ်ႈၶၢင်၊ ၸႄႈႁၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇမိူင်းတိင်၊ (ယၢမ်းလဵဝ်တူၵ်းၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ)
မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(8)ၶူပ်ႇယူႇဝတ်ႉ(ၵျွင်း)ပဵၼ်ၵပ်ႉပီႇ၊ ဢယု(9)ၶူပ်ႇၼုင်ႈသၢင်ႇၵၢၼ်း၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ ၸိုဝ်ႈယူႇၵျွင်းႁွင်ႉၸဝ်ႈထမ်ႇမတိင်ႇၼႃႉ မိူဝ်ႈဢယုၸဝ်ႈလႆႈ(20)ၶၢမ်ႇပဵၼ်ၸၢင်း၊ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈထမ်ႇမတိင်ႇၼၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၸၢင်းၼႆႉယွၼ်ႉၺၢၼ်ႇၽၢႆ လႅတ်းဝႆးၸဵမ်လဵၵ်ႉ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇသႅၼ်ပိူင်၊ မိူၼ်ၼင်ႇၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်-ဝတ်ႉ(ၵျွင်း)ဝၢၼ်ႈၶၢင်ၸႄႈႁၵ်ႉ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ြသႃႇဢုပၸ်ႉသေႇတူၼ်ငဝ်ႈၸဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၸၢင်းထမ်ႇမတိင်ႇၼ ဝႃႇတေႃႇယႂ်ႇမႃးၸိုဝ်ႈသဵင်ၵေႃႈလိုဝ်းလင်မႃးသေ ၸင်ႇၼၼ်ႉၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းသႅၼ်ဝီလူင်ၸဝ်ႈၶမ်းၶႅင်ၾႃႉ ပၢင်းၶၢႆႉမႃးႁဵတ်းသြႃႇတေႃႇၼင်ႈဝတ်ႉ ဝဵင်းသူပ်းတၢတ်ႇ မိူဝ်ႈပီႊတႆး-1684ၼီႈ (ပီႊၶရဵတ်ႈ-1590) ၼၼ်ႉ၊ မိူဝ်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ တင်းၸဝ်ႈၾႃႉ လူင်လူင်းဝႆႈၽြႃးၸဝ်ႈၵၢင်ႉမေႃႇ(ပေႃႇၵျူဝ်ႇ)ဝဵင်းသီႇပေႃႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်း၊ဢမ်ႇႁိုင်သင်သြႃႇတေႃႈၸဝ်ႈ ထမ်ႇမတိင်ႇၼ လႆႈထႂၢၵ်ႈလူင်းဝတ်ႉ(ၵျွင်း)သေတေႇၼႃႈႁိူၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈၶိင်းလူင်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းၼၼ်ႉယွၼ်ႉပိူၼ်ႈၸဝ်ႈသူင်ႁတ်ႉသၢႆႁၢင်ႉ-သၢႆၵႅတ်းၼႃႇလႄႈ ၸပ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈၸဝ်ႈ ၶိင်းလူင်သၢႆႁၢင်ႉၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီႊတႆး-1694ၼီႈ (ပီႊၶရေတ်ႈ-1600)၊ၼၼ်ႉယွၼ်ႉဝႃႈၼႂ်း ဝၢင်း ႁေႃ မီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၽိတ်းၽႅၵ်ႇၵၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၶိင်းလူင်သၢႆႁၢင်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်ဝၢင်း ႁေႃသေ မိူဝ်းယူႇသဝ်းတီႈၸႄႈလၢၼ်ႉႁိမ်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈထမ်ႇမတိင်ႇၼ (ၸဝ်ႈၶိင်းလူင်သၢႆႁၢင်ႉ)ပဵၼ်ၸဝ်ႈဢၼ် ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆး လင်ႇၵႃႇ၊ လွင်ႈထၢတ်ႈပိင်းတေႃး ၽၢႆႇယူတ်းယႃ၊ ၽၢႆႇၼၢၵ်ႈၶၢတ်ႈ လိူၼ်လၢဝ် ပေႇတၢင်ႇၵႃႇလႃး၊ ပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ ပေႃႈပိုင်ႈပိူၼ်ႈတင်းလၢႆႊ၊ တေႃႇထိုင်ဢယုထူၼ်ႈထိုင်(99)သေသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ ပီႊတႆး-1734ၼီႈ (ပီႊၶရဵတ်ႈ-1641) လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ ႁူၵ်းၶမ်ႈဝၼ်းသဝ်ၼႆယဝ်ႉ။
မူႇလိၵ်ႈၽိုၼ်ထမ်းဢၼ်ၸဝ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉ-
- သုတ်ႉတၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၼ မွၼ်းထမ်း။
- ပရမၢတ်ႈသုတ်ႉတၢၼ်ႇၶဵဝ်ဢူမ်သႅင်။
- ဢၼိၵ်ႉၸမူႇလသၢၵ်ႈသေႇ။
- လိၵ်ႈၼမေႃးလူင်။
- လိၵ်ႈၸဝ်ႈႁူဝ်ထမ်း။
- မင်ႇၵႃႇလသုတ်ႈလူင်။
- သၢမ်ၵွင်လူင်။
- ၸဝ်ႈသၢင်ႇထၢမ်ၸႃး။
- ဝေႃးၵႃႇလသုတ်ႈ။.သင်ႇၶႄႇပပိုၼ်းတႆး။
- ဝၢင်ႇၵူဝ်းဝၢင်ႇ။
- ထမ်ႇမဝဝတ်ႈသိပ်းသွင် ၸိူဝ်ၼႆႉ၊ လိူဝ်ၼႆႉဢၼ်ပႆႇႁၼ်ပႆႇထူပ်းယင်းမီးထႅင်ႈတင်းၼမ်လူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင် ¶ ပပ်ႉၸဝ်ႈၶူးမေႃတႆး # “လုင်းၶုၼ်မႃႇႁႃႇတႅမ်ႈ”
(ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ဝႆႉမိူဝ်ႈ)12/October/2014


text:
လုၵ်ႈႁဵၼ်း (တႆးလႅင်) ၸၼ်ႉ 9 ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈ ၸၼ်ႉ 10 ၵေႃႉၼိုင်ႈ (ဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ 10 ယဝ်ႉ ပႂ်ႉသွပ်ႇၶဝ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်) ဢၼ်ထုၵ်ႇ ၶွင်ႇလုၼ်း ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် သိုၵ်းၶၢင် KIA တီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ ဢဝ်တူဝ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ် July 2020 ၼၼ်ႉ လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းမိုဝ်းသိုၵ်းၶၢင် KIA ယဝ်ႉလႄႈ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး လၢႆလၢႆၸုမ်း ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်း လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆးလႅင် The Voice of Shan-Ni ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 06 July 2020 ၼၼ်ႉ ၶွင်ႇလုၼ်း ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် တပ်ႉၵွင် 26 သိုၵ်းၶၢင် KIA ဢွၼ်ႁူဝ်ႁႅင်းၵူၼ်း မွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉသေ ပေႃႉထုပ်ႉ တီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း(တႆးလႅင်) သွင်ၵေႃႉ ဢၼ်ယူႇတီႈဝၢၼ်ႈပႃႁူၵ်ႉ ဢိူင်ႇသူၺ်ႇတုၼ်း ၸႄႈဝဵင်းႁူမ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း တိူင်းၸႄႈၵႅင်း လႄႈ ထိုင်ဝၼ်းထီႉ 22 July 2020 သိုၵ်းၶၢင် KIA လၢတ်ႈတီႈပေႃႈမႄႈၶဝ်သွင်ၵေႃႉဝႃႈ လႆႈတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆယူႇ။
လုင်းဢၢႆႈသၢၼ်း ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈ တၢၼ်ႉၸိၼ်ႇဢွင်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ − မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 သိုၵ်းၶၢင် KIA ႁွင်ႉႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇထူပ်းသေ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း KIA လၢတ်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈသူၶဝ်တၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ တေႁဵတ်းပၼ် ႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ဢၼ်ၵိုတ်းတၢင်းလင် ပေႃးႁၢၼ်ႉၸႂ်လွင်ႈၼႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ ၊ ၵၢင်ၸႂ်ၶႃႈႁဝ်းတႄႉ ၶႂ်ႈႁၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးၶႃႈႁဝ်း လႄႈ တေတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈၶၢပ်ႈတူဝ် လုၵ်ႈၸၢႆးၶႃႈႁဝ်းၵူၺ်း ၊ လုၵ်ႈၸၢႆးၶႃႈႁဝ်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉ ၸုပ်ႈ 1 တီႈလုမ်းၽွင်းတၢင် ဢမေႇရိၵၢၼ် ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမႃးတၢင်းႁိူၼ်းလႄႈ သမ်ႉတေၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈၼႆသေ လႆႈၵႂႃႇပႂ်ႉႁိူဝ်းၸၢၵ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 06 July 2020 လႄႈ ၊ ႁိူဝ်းၸၢၵ်ႈသမ်ႉ မႃးဝၼ်းထီႉ 07 July − ၼႆယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢၼ်လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းမိုဝ်း သိုၵ်းၶၢင် KIA ၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈ တၢၼ်ႉၸိၼ်ႇဢွင်ႇ မီးဢႃႇယု 18 ပီႊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းဢၢႆႈသၢၼ်း ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ 10 ယဝ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊ 2018−2019 တီႈဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ လႄႈ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၊ ၸေႃႇမဵဝ်းဢူး မီးဢႃႇယု 17 ပီႊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၺူဝ်ႇဢူး တိုၵ်ႉတေၶဝ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ 9 (ပဵၼ်ၶိူဝ်းတႆးတင်း 2 ၵေႃႉ) ၼႆယူႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 06 July 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 19:00 မူင်းပၢႆ ၶွင်ႇလုၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ႁႅင်းၵူၼ်းသေ ဢဝ်ၵွင်ႈပေႃႉထုပ်ႉ ဢူးဝိၼ်းၼၢႆႇ (ၸၢဝ်းတႆး) ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၽွင်းမၼ်းတိုၵ်ႉၼင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်း ၸွမ်းပီႈၼွင်ႉ ၼႂ်းလၢၼ်ႉတီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈသႄႇသိၼ်း ဢိူင်ႇႁၢဝ်ႇပႃး ယဝ်ႉသေ ထိုင်ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 23:00 မူင်း သိုပ်ႇၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ တီႉၺွပ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း တၢၼ်ႉၸိၼ်ႇဢွင်ႇ လႄႈ ၸေႃႇမဵဝ်းဢူး တီႈဝၢၼ်ႈသႄႇသိၼ်း ၼႆ လႆႈႁၼ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆးလႅင် The voice of Shan-Ni ဢွၵ်ႇဝႆႉ (မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး) ၼင်ႇၼႆ။
ပႃႇတီႇၶွတ်ႇလိူတ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင် SSP ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 23 July 2020 ၼၼ်ႉဝႃႈ လွင်ႈသိုၵ်းၶၢင် KIA တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႅင် သေ ႁႂ်ႈၵူၼ်းတၢင်းႁိူၼ်း ဢဝ်ငိုၼ်းၵႂႃႇထုတ်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း လူလၢႆႁႅမ်တၢႆၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႅင်တင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ လႄႈ လႆႈတႅမ်ႈမၢႆပိုၼ်းဝႆႉ လွင်ႈၸဵပ်းသႅပ်ႇၼႆႉယူႇ ၊ လုၵ်ႉတီႈပိူင်ပဵၼ် ဢၼ်သိုၵ်းၶၢင် KIA ပေႃႉထုပ်ႉ/ႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉသေ သင်ဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼိုင်ႈ လႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼိုင်ႈ မီးပၼ်ႁႃလွင်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်မႃးၼႆၸိုင် တိုၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း သိုၵ်းၶၢင် KIA ယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈသိုၵ်းၶၢင် KIA ပေႃႉထုပ်ႉႁႅမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် 2 ၵေႃႉတၢႆၼႆႉသေ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်မုၼ်းလႅင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႅင် TNDP ၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းမိူၼ်ၵၼ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇလိၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: သန်လျင်မြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thanlyin), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Taanlin]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇလိၼ်ႇ ယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၵွင်းမူးၵျႅၵ်ႉၶွၵ်ႉ (မၢၼ်ႈ: ကျိုက်ခေါက်စေတီတော်)
- တႃႈႁိူဝ်းတီႇလဝႃႇမျၢၼ်ႇမႃႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း (မၢၼ်ႈ: မြန်မာ့အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သီလဝါ ဆိပ်ကိမ်း)
- ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ ႁုင်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: သန်လျင် ရေနံချက်စက်ရုံ)
- ၸၼ်ႉၸွမ်ပွတ်းဢွၵ်ႇတႃႈၵုင်ႈ (မၢၼ်ႈ: ရန်ကုန် အရှေ့ပိုင်း တက္ကသိုလ်)
- ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇသၢႆၼမ်ႉမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (မၢၼ်ႈ: မြန်မာနိုင်ငံရေကြောင်းပညာတက္ကသိုလ်)
- ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃၵေႃႇသၢင်ႈ (တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ) (မၢၼ်ႈ: နည်းပညာတက္ကသိုလ်(သန်လျင်))
- ၸၼ်ႉၸွမ်တမဝႃႇယမ (တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ) (မၢၼ်ႈ: သမဝါယမတက္ကသိုလ်(သန်လျင်))
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၁.


text:
ပွၵ်ႉၶွင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပွၵ်ႉၶွင်း (မၢၼ်ႈ: ပေါက်ခေါင်းမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Paukkaung) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉၶွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းပျီႇသေ ယၢၼ်ၵႆ 24 လၵ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉၶွင်းၼႆႉ မီး 694 လွၵ်းလၵ်းသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1953 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးမႃး 3205 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးၸမ် သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်၊ ငႃးလွႆၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ဢိူမ်ႈၸပ်းတင်း ထုင်ႉဢၼ်ပႃႇထိူၼ်ႇၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်မႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်လႄႈ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပႃႇမႆႉ ယူႇသဝ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉၶွင်းၼႆႉ ပေႃးလတ်းၶၢမ်ႈ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ယဝ်ႉ ပဵၼ်တီႈၸပ်းၵၼ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇယဝ်ႉ။ ဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉတင်း ဝဵင်းပျီႇယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (6)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ (411)


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 23 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် Ministry of Health and Sports, Myanmar ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,259 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 26 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း ၵူၼ်း 18,212 ၵေႃႉသေ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 1,259 ၵေႃႉသေ ၼႂ်းၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆထႅင်ႈ 26 ၵေႃႉၼၼ်ႉသမ်ႉ တႃႇ 21 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇလွင်ႈပႃး ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်ပဵၼ် ၶၢဝ်းယၢဝ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,130 ၵေႃႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,259 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ တီႈလႂ်လၢႆလၢႆဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇႁၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 November 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,398 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် 2 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်း 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 1 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီး 5 ၵေႃႉသေ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 858 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 196 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 178 ၵေႃႉ၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ 74 ၵေႃႉ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ 41 ၵေႃႉ၊ မိူင်းယၢင်း 11 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 10 ၵေႃႉ၊ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း 7 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ 6 ၵေႃႉ၊ မိူင်းၶၢင် 5 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၵူၺ်း 5 ၵေႃႉ လႄႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ 2 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 23 November 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး 80,505 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 1,765 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 59,888 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဢၢင်းတေႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းဢၢင်းတေႃႇ (မၢၼ်ႈ: အင်းတော်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Indaw Township ; Shan pronunciation: [Aangtau Township]) ၼႆႉ ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းဢၢင်းတေႃႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ပဵၼ်ၽေး လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 12 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ် ႁႃပႆႇထူပ်းထႅင်ႈ 20 ၵေႃႉ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း လႆႈလူႉၵွႆ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 13 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Aljazeera ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ လႆႈပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းထပ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းပၵ်ႉမႃႇတီႇ (Bagmati) မိူင်းၼေႇပေႃးလ် ႁိမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်း ၵၼ်တင်းမိူင်းၶႄႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 12 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ႁၢႆ ႁႃပႆႇထူပ်း ဢမ်ႇယွမ်းထႅင်ႈ 20 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလူႉၵွႆ ဢမ်ႇယွမ်းပၢၵ်ႇပၢႆ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၽေး လႆႈလူင်ႉပိုၼ်ႉတီႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ၵူၼ်းဢၼ်ႁၢႆဝႆႉသေတႃႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇပႆႇထူပ်းႁၼ် လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇမီးၵူၼ်းလွတ်ႈသၢႆၸႂ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉပီႊၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ထူၼ်ႈပႅတ်ႇ (August) တေႃႇပေႃးထိုင် ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ (September) ၼႆႉ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၽေး လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း ဢမ်ႇယွမ်း 17 ပွၵ်ႈသေ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ ယွၼ်ႉၽေးလိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း 55 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၽၢႆႇၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းမိူင်း မိူင်းၼေႇပေႃးလ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းၽွင်းၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၶၢဝ်းၾူၼ် ပီႊ 2020 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈထူပ်းၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈ၊ လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းမိူင်း မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 351 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ႁၢႆ ႁႃဢမ်ႇထူပ်းထႅင်ႈ 85 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်လႆႈထူပ်းၽေး သၽႃႇဝၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းပီႊ 2020 ၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး လႄႈ မိူင်းၼေႇပေႃးလ်ယဝ်ႉ၊ တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ၵေႃႈ လႆႈထူပ်းၽေး လူမ်ႉလႅင်ႉၽတ်ႉ မိူဝ်ႈၽွင်းႁူဝ်ႁိုဝ်ႉ ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈႁႃႈ (May) ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝတ်ႉၵျွင်း (6) လင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်း (5) လင် လႄႈ ႁိူၼ်းယေး (341) လင် လႆႈထုၵ်ႇလူမ်းၽတ်ႉၵူၼ်ႇပင်းလူႉၵွႆ ဢိၵ်ႇတင်း မိူဝ်ႈၼႂ်းပၢႆလိူၼ်ထူၼ်ႈပႅၼ်ႇ (August) ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ် ဢမ်ႇယွမ်း မွၵ်ႈသွင်ဝူင်ႈသေ မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼွင်း လူၵ်ႈထူမ်ႈႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ လၢၼ်ႉၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ၸိူဝ်းဢၼ်ပၵ်းယူႇဝႆႉ ႁိမ်းတႃႈသူပ်းတဵင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တင်းမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူင်းမွၵ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မိုးမောက်မြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Moengmauk (Momauk)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပီ 1765 ပၢၼ်ၶုၼ်သျိၼ်ႇၽျူႇသိၼ်ႇၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၵႃႉၶႄႇၶဝ် ၶဝ်ႈၼႂ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈသေ လႆႈယင်ႉလိုဝ်ႈတီႈ မိူင်းမွၵ်ႇယၢမ်းလဵဝ် တီႈ ဢင်ႈပၢင်ၵေႃႇၼၼ်ႉသေ လႆႈမွၵ်ႇၶၢဝ်ႇလႄႈ သင်ဝႃႈ ပဵၼ် မိူင်းမွၵ်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းတိုၵ်းလိုပ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်မၢၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈမႃးသေ ၶဝ်ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ မူဝ်းမွၵ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇသေ ဢၼ်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၸဵင်လူင်ၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 1903 ၼၼ်ႉသေ တေႃႇထိုင်ႇ 1947 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 24 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းသၼ်လွႆ (၅) ၵေႃႉ လႆႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1962၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2 ဝၼ်းမႃး တေႃႇလၢၼ်ႇယေးၶွင်ႇၸီႇ လႆႈဢွၵ်ႇပေႃႇမႃးသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼႃႈလိၼ် ဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်လႄႈသင်၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢေႇလႄႈသင်၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမႅၼ်ႈတီႈလႅၼ်မၼ်းလႄႈသင် ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉဢဝ် လုမ်းၽွင်းသၼ်လွႆ ၸဵင်လူင်ၼႆႉ မႃးၸူးတီႈ မိူင်းၵွင်း မိူဝ် ပီ 1965 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇသေ ထိုင်ပီ 1972၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ27 ဝၼ်း ဢိင်လူၺ်ႈ မၢႆလိၵ်ႈၶေႃႈပူင် (၉၅၃) သေ ဢဝ် မိူင်းမွၵ်ႇ၊ ၸဵင်လူင်၊ မျူဝ်ႉတိတ်ႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႄတူၼ်ႈႁုင်းယၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၽွတ်ႈႁဵတ်းပၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်မႃး ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တူဝႃၸေႃႇလၢၼ် (ၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႁူၵ်း) တူဝ်တႅၼ်း ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင်၊ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် သြႃႇလူင် ဢူးမရၼ်ႇလႃႉ (ၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈၸဵင်လူင်)၊ ၽူႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း တီႈ ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် တူဝႃၸေႃႇလ (ၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈလေႃႉတၢၼ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်တူဝ်ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇသေ ၶဝ်ႈပႃးမႃႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၀.


text:
ဢိင်ၼိူဝ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း သင်ႇႁဵတ်းၸုမ်ႈပွမ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းထႆး (Immigration) ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေတေႃႇဢႃႇယုဝီႇသႃႇ ပၼ်ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ယူႇၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆၼၼ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ပလိၵ်ႈထႆးတီႉၺွပ်းလႆႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 May 2020 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ လႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း ၵူတ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း (Immigration) ဝဵင်းသူႇရၢတ်ႉထႃးၼီး လႆႈႁပ်ႉၸႅင်ႈဝႃႈ မီးၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ သင်ႇႁဵတ်းၸုမ်ႈပွမ် ဢၼ်တေႃႇဢႃႇယုဝီႇသႃႇ ပၼ်ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈလၢၼ်ႉ Green Compugraphic ဝဵင်းသူႇရၢတ်ႉထႃးၼီး မိူင်းထႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၸဝ်ႈတီႈၵႂႃႇထိုင် လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵေႃႉဢၼ်သင်ႇႁဵတ်းၸုမ်ႈပွမ် တိုၵ်ႉတေၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်ၶိုၼ်း ၸုမ်ႈဢၼ်သင်ႇႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸင်ႇလႆႈ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈထၢမ်သေ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼႆႉ ၸိုဝ်ႈၵျေႃႇၶၢႆႇတူႇ (MR. KYAW KHAING THU) ဢႃႇယု 35 ပီႊ မၼ်းၸၢႆးယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉသင်ႇႁဵတ်းၸုမ်ႈပွမ်ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး လၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်လႆႈသင်ႇႁဵတ်းၸုမ်ႈပွမ် ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ် လွင်ႈဢၢင်ႈဢိင်ၸိုဝ်ႈသဵင် ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး သေဢမ်ႇၵႃး တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းပႃးၸွမ်းထႅင်ႈလႄႈ သင်ဝႃႈ ၽႂ်ထူပ်းႁၼ် လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ပၵ်းပိူၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် မီးလွင်ႈ လိူတ်ႇမႆႈပေႃးၼႆ ႁႂ်ႈၸႅင်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းလႆႈတီႈ မၢႆၾူၼ်း 1178 ၼႆယဝ်ႉ။
ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး လႆႈၸႂ်ႉပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸွမ်းမၢႆမီႈငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေ ၵုမ်းၵမ်လႆႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆသေ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႂ်ဝီႇသႃႇ ဢႅဝ်ႇလႄႇမိူင်းထႆး လႄႈ ဝႂ်ဝီႇသႃႇ ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇတေႃႇဢႃႇယုႇၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တေဢမ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းသင် တေႃႇပေႃးထိုင် သဵင်ႈလိူၼ်ထူၼ်ႈ (7) ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းထီႉ 31 July 2020 (တုတိယ လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယွၼ်ႉသိုၵ်းတပ်ႉပွင်းၸု ဢၼ်မီးၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင် ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈသူၼ်သေ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်ႁႄပၢႆႈၽေးယဝ်ႉ သမ်ႉလႆႈၶိုၼ်းထူပ်းၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ လူတ်ႉၵႃးပိၼ်ၸွမ်းတၢင်းမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 20 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမူၼ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ် ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ယွၼ်ႉတပ်ႉပွင်းၸု ဢၼ်မီးၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင် ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈ ၵႃႈပွင်ႇၵႃႈပဵၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၶီႇလူတ်ႉၵႃး ပၢႆႈမႃးႁွတ်ႈထိုင်တီႈ ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇ ပၢင်ႇၵေႇတုၼၼ်ႉ လူတ်ႉၵႃးတူးၵလွင်း ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပဵၼ်ၽေးပလၢတ်ႈပိၼ်ႈလူမ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း မၢင်ၵေႃႉႁူဝ်ၶဝ်ႇႁၵ်းပႃး ၼႂ်းၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆး 1 ၵေႃႉ လႄႈ ၼၢင်းယိင်း 2 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 10:00 မူင်းၵၢင်ၼႂ်လႃႈၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ် တေႃႉတၢင်ႇၶူဝ်းလဵင်း လႄႈၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ ပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းမႃးတီႈ ဝၢၼ်ႈသႃးတေႃးၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉထူဝ်ႈပိၼ်ႈ တီႈလွႆလၢဝ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်မိူၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း 4 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းတင်းမူတ်း မၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းၼႃႈတႃ ၵွၵ်းႁူဝ်ၶႅၼ်ၶႃပေႃးၸွတ်ႇၵႂႃႇသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 4 ၵေႃႉၼႆႉ 1. ၸိုဝ်ႈပႃႈၼုမ်ႇ ဢႃႇယု 57 ပီႊ 2. ပႃႈၸႅမ်ႇ ဢႃႇယု 52 ပီႊ၊ 3. ပႃႈလူႇ ဢႃႇယု 46 ပီႊ တင်းသၢမ်ၵေႃႉၼႆႉ ယူႇဝၢၼ်ႈပၢင်ႇၵွင်းမူး ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး လႄႈ ၼၢႆးမွၼ်ႇၼု ဢႃႇယု 86 ပီႊ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆ ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်မိူၼ်ၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ပွင်ႇဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးမၢၵ်ႇလူင် ယွၼ်ႉၸုမ်း SSPP/SSA ပွႆႇမၢၵ်ႇၸိူဝ်ႈလိူဝ်ႈၸိူဝ်ႈလႃႈၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းမူတ်း 7 ၵေႃႉ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် တေၶိုၼ်းသိုပ်ႇသူင်ႇၵႂႃႇ ယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃလူင် ဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 September 2021 တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 19 September 2021 သိုၵ်းတပ်ႉပွင်းၸု တိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ယူႇၵူႈဝၼ်း သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးလႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉဢမ်ႇယွမ်း 2,000 ပၢႆ ယွၼ်ႉမၢင်ပွၵ်ႈ ဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈ တပ်ႉပွင်းၸုၶဝ် ပိုတ်းယိုဝ်းမၢၵ်ႇလူင်လွၵ်ႇငိူတ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 12 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12:35 မူင်းၼၼ်ႉ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလင်ၼိုင်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈမွၼ်း ထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၽွင်းၾႆးလုၵ်ႉမႆႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်မေႃႁူႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၾူၼ်းပွင်ႇလႅင်းမႃးတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈသေ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ႁႂ်ႈၵႂႃႇၸွႆႈမွတ်ႇၾႆးၼႆလႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၽၢႆႇၶႄၾႆး ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၸုမ်းပရႁိတ ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ဢွင်ႈတီႈၾႆးမႆႈၼၼ်ႉသေ ၸွႆႈၵၼ်ဢဝ်ၼမ်ႉ ႁူတ်းၶႄၾႆး လႄႈ ၾႆးၸင်ႇမွတ်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၾႆးမႆႈလႄႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇၼႂ်းၾႆးလင်ၼိုင်၊ ၵူၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း သတ်းလဵင်ႉၸွမ်းႁိူၼ်းတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းသင် ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝၢၼ်ႈမွၼ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ သင်လႄႈၾႆးမႆႈ၊ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၼႂ်းၾႆးၼၼ်ႉ မီးသင်လၢႆလၢႆ ၵႃႈၶၼ်တူၵ်းမႅၼ်ႈ သၢင်ႉငိုၼ်းၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉၸွမ်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Saturday, May 19, 2012
ႁူမ်ၸူမ်းထိုင်ၸူး ဝၼ်းႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးၸဝ်ႈႁတ်းႁၢၼ်တႆး
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13 ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉလႄႈ ပဵၼ်ဝၼ်းသိၼ်လူင်မီးမင်ၵလႃႇ ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်လီ ႁူမ် ၸူမ်းၸွမ်းတႃႇၵေႃႉႁတ်းႁၢၼ်သႃႇသၼႃႇ တႆးႁဝ်းၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈၶႃႈယဝ်ႉ၊ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးတီႈၸၼ်ႉၸွမ် မႁုၸုလႃးလူင်းၵွၼ်းရႃႇၸဝိထယႃးလႆး ဝၢင်းၼွႆႉ ၸေႈဝဵင်းဢယုထ ယႃး ၸိုင်ႈထႆးသေ ၼႂ်းဝၼ်းပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးၼႆႉ မီးပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ် ၸဵမ်တီႈၸမ်တီႈၵႆ ၸိူဝ်းယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းတႆးလႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵႂုႇတေ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်လူၼ်ႉၵိုၼ်းၼႃႇသေၵူႈပီပီ ၼႂ်းၵႃႈယၢမ်ႈမီးမႃး ပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးၼၼ်ႉၼႆၶႃႈယဝ်ႉ၊ ဝၼ်းပွႆးမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းတေမီးမွၵ်ႈပႅတ်ႇႁဵင် ၵဝ်ႈႁဵင်ၸမ် ၼမ်ၵိုၼ်းလိူဝ်ႁႅင်းၼႃႇ တွၼ်ႈတႃႇတေလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉလိုဝ်ႈၸႂ်ၵူၺ်း တူၺ်းၵႂုႇတႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉ ႁႅင်ႈႁဵဝ်ႇ ယင်းဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇလိူဝ် တီႈတႂ်ႈတူၼ်ႈမၢၵ်ႇၶိူဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ တေႃႇတေဢမ်ႇၵိုတ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇ ႁူႉ သင်ဝႃႈတူၼ်ႈမၼ်းယႂ်ႇ *_*
မိူဝ်ႈဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမိူင်းလႅင်း ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းဢၼ်တေဝႅင်းၵႃႈပၼ်ၵွင် တွၼ်ႈတႃႇတေ ၶျလွင်ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း ၼႂ်းပၢင်ပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးၼၼ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ ပဵၼ်သဵၼ်ႈပဵၼ် သၢႆသေမႃးတုမ်ၵၼ်တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ မၢင်ၸိူဝ်းမၢင်ၸိူဝ်းၼႆၵေႃႈ မႃးသေႃႉမႃးၼွၼ်းတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇၶင်ႉၶိုၼ်း ၵွပ်ႈဝႃႈၵူဝ်တူၵ်းလိုၼ်းၼႆ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်တေလႆႈဝႃႈပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးတူၺ်းၼႃႈၽႂ်ၽႂ် ၵေႃႈ ၸႂ်မၼေႃးပေႃးၵတ်းယဵၼ်မူၼ်ႈသိူဝ်းလူင်ၵၼ်ၵႂုႇၵူႈၵေႃႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ၊ ထိုင်မႃးၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ (7)မူင်း ၸဵမ်သဵင်ၵွင်သဵင်မွင်းၵေႃႈ မေႃးပၼ်းဢူၼ်မႃး-ၺူင်းၺူင်းသေ ၼေပၼ်သၢႆငၢႆဝႃႈတေဢွၼ် ၵၼ်ၵႂုႇၼႆယဝ်ႉ ၼႆၶႃႈလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းမႃးၽႅဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈၶီႇၼိူဝ်လူတ်ႉ ႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈပၼ်သဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၵႂုႇၼင်ႇတီႈၸိုဝ်ႈႁဝ်းဢၼ်တိတ်ႇဝႆႉ တီႈလႂ် တီႈၼၼ်ႈယူႇၶႃႈယဝ်ႉ၊ ထိုင်မႃး (7) မူင်းပၢႆပၢႆ လူတ်ႉထူဝ်း(လူတ်ႉယႂ်)လူင် ၸဵတ်းလမ်းႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၶပ်ႉတမ်းၵၼ်ပဵၼ်သၢႆၵၼ်လူင်ၵႂုႇ ၽႂ်ႁၼ်ၵေႃႈပေႃးလေႇယၵ်ႉ ၽႂ်လႆႈငိၼ်းသဵင်ႈၵွင်သဵင်မွင်း ၵေႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈတၵ်ႉထၢမ်သေ ပဵၼ်ဢၼ်တီႈၸၼ်ၸႂ်ပီႈၼွင်ႉထႆးၶဝ်ဝႆႉယူႇ၊ ၶၢဝ်းတၢင်းၵႆၵဝ်ႈသိပ်း ၸမ်ပၢၵ်ႇၵီးလူဝ်း လူတ်ႉထူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇငေႃႈဢမ်ႇငႄႈ ဢမ်ႇဝႄႈၶဝ်ႈတီႈလႂ်သေလတ်း လူၼ်ႉပူၼ်ႉမႃးထိုင်တီႈ ပၢင်ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၵႃႈတီႈၸၼ်ႉၸွမ်လူင် မႁႃၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း ရႃႇၸဝိထယႃးလႆး ယဝ်ႉလီငၢမ်း ၸိူဝ်းပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းမၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢၢမ်းဢေႃးလႄႈပေႃးႁၢၼ်ႉ ၸႂ်လူင်ၵႂုႇ ဝႃႈတီႈပၢင်ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၼႆႈယဝ်ႉၼေႃ ၼႆၵိုမ်းၸႂ်ၽႂ်မၼ်းဝႆႉယူႇၶႃႈ ယဝ်ႉ၊ ဝၢႆးသေႁွတ်ႈမႃးထိုင်တီႈထိုင်တၢင်း ၸိူဝ်းၼုမ်ႇႁၢႆးယိင်းလႄႈ မႄႈၶၢဝ်ႉၼုမ်ႇႁဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးဝၢင်းၵွင်ဝၢင်းမွင်း ၸဵမ်ၽွင်းလူၺ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈသင်သင်တၢင်းသဵင်ႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၵႃႈ ပၼ်ႇၵွင်ၸွမ်းၵၼ် မူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်းယူႇၶႃႈယဝ်ႉ။
ၶေႃႈတူၵ်းယွၼ်းၼႂ်းၵႄႈၸူမ်းသိူဝ်း
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးပီၼႆႉ တၢင်းမူတ်းၽူႈၸဝ်ႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇသေ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးၼၼ်ႉမီးယူႇ 3,600 ၸဝ်ႈ/ၵေႃႉၼႆၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ၵူၼ်းသၢမ်ႁဵင်ပၢႆၼၼ်ႉ မီးပႃးဝႆႉၵူႈမိူင်းမိူင်း မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျုး(ၵမ်ပေႃးတီးယႃး)၊ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း(ပီယၼၢမ်) မိူင်းပင်းၵလႃးတိတ်ႉ၊ မိူင်းဢိၼ်းတိယ၊ မိူင်းသီရိလင်ၵႃႇ(မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ)၊ မိူင်းၶေႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တင်းမိူင်းလၢႆလၢႆ မိူင်းၶႃႈယဝ်ႉ၊ မိူင်းပဵၼ်လၢႆလၢႆမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်ၵိူင်းမႃးႁဵၼ်းဢဝ် တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃၸုလႃးၼႆႉၵေႃႈတေလႆႈဝႃႈပဵၼ်တၢင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶွင် ၸၼ်ႉၸွမ်မႁုၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းၵႃႈၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇသၢမ်ႁဵင်ႁူၵ်ႉပၢၵ်ႇပၢႆ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉသၢႆပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈတႆးႁဝ်းၶဝ် ၼႆၵေႃႈ လႆႈၶဝ်ႈပႃးမႃးယူႇ ႁႃႈၸဝ်ႈလႄႈသၢမ်ၸၢႆးၶႃႈယဝ်ႉဢေႃႈ။
သင်ၶတႆးႁဝ်းၶႃႈဢၼ်ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးမီးယူႇ(5) ၸဝ်ႈလႄႈသၢမ်ၸၢႆးၼၼ်ႉ
႑ႉ ၸဝ်ႈၶူးၼေႃႇလႅင်း ၸဝ်ႈတေၸၺႃႇၼ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ပၢႆးပုတ်ႉထ (ၶၼၿုတ်ႉထသၢတ်ႇ)
႒ႉၸဝ်ႈၶူးဝူင်းလိူၼ် ၸဝ်ႈဝိၸိတ်ႉတ(ၼမ်ႉလၼ်ႈ) ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ပၢႆးပုတ်ႉထ (ၶၼပုတ်ႉထသၢတ်ႇ)
႓ႉၸဝ်ႈၶူးဝၼ်းသႂ် ၸဝ်ႈဝၼ်ၼသီရိ မိူင်းပၼ်ႇ ပၢႆးၶူး (ၶၼၵရုသၢတ်ႇ)
႔ႉၸဝ်ႈၶူးမႁႃႇယဵၼ်ႇ ၸဝ်ႇရႃႇၸိင်ႇတ မိူင်းၸၢင် မိူင်းသူႈ ပၢႆးၶူး (ၶၼၵရုသၢတ်ႇ)
႕ႉၸဝ်ႈၶူးဢုၸိင်ႇၼ လၢင်းၶိူဝ်း ပၢႆးမၼုသ် (ၶၼမၼုသၢတ်ႇ)
႑ႉၸၢႆးဝၼ်းသႅင် ႁၢႆးယႃႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီႈ ပၢႆးၶူး (ၶရုသၢတ်ႇ)
႒ႉၸၢႆးၸွမ် ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ပၢႆးမၼုသ် (ၶၼမၼုသၢတ်ႇ)
႓ႉၸၢႆးသုထိပ်ႉ ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ပၢႆးၶူး (ၶရုသၢတ်ႇ)ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။
Posted by TSUSA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ပွၵ်ႈၵမ်း−2 တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယူႇၼႆႉ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 1 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ ယၢင်ၵျႄႉၶျီႉ (Yang Jiechi) ပဵၼ်ပႃး ၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႇမတီႇငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉမိူင်းၶႄႇ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈၼၼ်ႉ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ တီႈဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇသေ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇလွင်ႈ တႃႇတေၽေႃႇၼမ်ႉ ၼႄတူဝ် ၶေႃႈဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ သျီၵျိင်ႉၽိင် (Xi Jing Ping) မႃးဢႅဝ်ႇလႄႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈတႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်း လူတ်ႉၾႆး လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး၊ လွင်ႈတႃႇတေႁူမ်ႈၵၼ်တိုၵ်းတေႃး ပၢင်တေႃႇလွင်း လႄႈ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းလွင်ႈၵႃႉၶၢႆၽိတ်းမၢႆမီႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေမီးလွင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်တိူဝ်းလိူဝ်မႃးသေၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လွင်ႈဢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လူဝ်ႇတႅၼ်း ငိုၼ်းၵူႈဝႆႉၼၼ်ႉ ၶႄႇတိူဝ်းပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတႃႇတေသၢႆႈတႅၼ်းၶိုၼ်းလႄႈ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇ ဢၼ်ထူပ်းၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၶိုၼ်းပူၵ်းပွင်ပၼ်လႆႈၼႆသေ ၶႄႇတေၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ 200 လၢၼ်ႉယွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ− လွင်ႈၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ မႃးတီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွၵ်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ တေဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈ ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း၊ လွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ RCEP ဢၼ်ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်မီးမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ၊ ဢေႃးသတြေး လီးယႃး၊ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လႄႈ ဢိၼ်းတီးယႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵႃႉၶၢႆၸွမ်းၼၼ်ႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၽွင်ႈလႄႈ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ထၢင်ႇတႄႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ပႃးယူႇဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 2 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမူၼ်း ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉသမ်ႉၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇတီႈဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းသင်ၵၼ်ၵႂႃႇလၢႆလၢႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း။
သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၶႄႇ တေၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ မိူင်းသပဵၼ်ႇ၊ မိူင်းၵရိတ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ သျီႇၵျိၼ်းၽိင်ႇ မႃးဢႅဝ်ႇလႄႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ January 2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈ ယၢင်ၵျႄႉၶျီႉၵေႃႈ မႃးၸွမ်းမိူၼ်ၵၼ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ
ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်း ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်သုင်သုတ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၼႃႈလိၼ်ၼိုင်ႈဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈမိူင်းၼိုင်ႈဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ မိူင်းၼိုင်ႈမိူင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈၸမ်ႉ ၼင်ႇႁိုင်တေဢမ်ႇမီး လွင်ႈႁူမ်ႇငမ်းၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇတတ်းသိၼ် လႄႈ ၽၢႆႇသၢင်ႈၾိင်ႈမိူင်း ၼႆသေ တွၼ်ႈတႃႇ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝႆႉဝဵင်းၼိုင်ႈ၊ တွၼ်ႈတႃႇ ၽၢႆႇပၵ်းလုမ်းၸွမ်ထတ်းသိၼ် ဝႆႉဝဵင်းၼိုင်ႈ၊ တွၼ်ႈတႃႇ သၽႃး ဝႆႉဝဵင်းၼိုင်ႈၼႆသေ ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်းၸိူင်ႉၼၼ်ႉယဝ်။ (တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း - မိူင်းဢႃႇၽရိၵၸၢၼ်း)
ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပူၼ်ႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၵႃႈတီႈၵူႈမိူင်းမိူင်း (ဢိင်ၼိူဝ် တၢင်းၼမ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းသေ)--
- ဢႃႇၽရိၵ ဝဵင်းၶၢႆရူဝ် (၇,၉၃၃,၂၃၆)
- ဢေးသျႃး ဝဵင်းထူဝ်ၶျူဝ် (၁၂,၇၉၀,၀၀၀)
- ယူႇရူဝ်းပႃႇ ဝဵင်းမေႃႇသၵူဝ်ႇ (၂၀,၆၅၄,၀၀၀)
- ဢႃႇမႄႇရီႉၵႃႉ ပွတ်းႁွင်ႇ ဝဵင်းမႅၵ်ႇသီႇၵူဝ်ႇ (၈,၆၅၈,၅၇၆)
- ဢူဝ်းသႅၼ်းၼီႇယႃႇ ဝဵင်းဝႄႇလိၼ်ႇတၢၼ်ႇ (၄၄၅,၄၀၀)
- ဢႃႇမႄႇရီႉၵႃႉ ပွတ်းၸၢၼ်း ဝဵင်းပူဝ်ႇၵူဝ်ႇတႃႇ (၇,၅၅၄,၀၀၀)
- မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယူႇရူဝ်းပႃႇ : ဝဵင်းလၼ်ႇတၼ်ႇ (၈,၂၇၈,၂၅၁)


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 May 2020 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ (2) ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၵေႃႉထီႉ (68) လႄႈ (83) ႁူမ်ႈ (2) ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ဝႃႈၼႆ၊ ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းထႅင်ႈ (2) ပွၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇထူပ်းႁၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ႁၢႆလီၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 27 May 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း တေႃႇထိုင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 28 May 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 07 : 00 မူင်း ၶၢဝ်းတၢင်း 11 ၸူဝ်ႈမွင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇပႆႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီး (206) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး (6) ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး (126) ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 (126) ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇ (118) ၵေႃႉတႄႉ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃယဝ်ႉသေ မေႃယႃၶဝ် ၶိုၼ်းႁႂ်ႈမိူဝ်းၵဵပ်းတူဝ် ယူႇဝႆႉတီႈႁိူၼ်း လႄႈ လူလွမ်ပႂ်ႉတူၺ်း ပၢႆးယူႇလီၵႂႃႇထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ လႆႈတႄႇသမ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ပၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ပဵၼ်ၸုပ်ႈဢွၼ်တၢင်း လႄႈ ပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၵုၼ်ဢေးသျုး ဢၼ်သမ်းယႃႈယႃ ႁႄႉၵင်ႈၸိူင်ႉမႅင်း COVID-19။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 30 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ REUTERS ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ မေႃယႃၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃႇယု 46 ပီႊ ပဵၼ်ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်လႆႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ ပဵၼ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢၼ်ယူႇတီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ၾၢႆႇသိူဝ်ႇရ် (Pfizer) လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ပၢႆႇဢူဝ်ႇဢႅၼ်ႇထဵၵ်ႇ (BioNTech) ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ လႆႈတႄႇသမ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၸုပ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ တေပဵၼ်မေႃယႃ တင်းမူတ်း 30 ပၢႆ၊ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉ ၼိုင်ႈၵေႃႉတေလႆႈသမ်းယႃႈယႃ (2) ပွၵ်ႈ၊ ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ် ပွၵ်ႈထီႉ (1) ထႅင်ႈပွၵ်ႈၵမ်း (2) သမ်ႉ တေလႆႈသမ်း ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20 January 2021 လိူၼ်ၼႃႈၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
သႃႇရႃႇ လိမ် (Sarah Lim) ဢၼ်လႆႈသမ်းယႃႈယႃ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ် ယိၼ်းၸူမ်းၸႂ်ဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇသဵင်ႈ တီႈလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူင်ႉမႅင်းၸိူင်ႉၼႆ လႄႈ တိုၵ်းသူၼ်းပၼ်ႁႅင်း ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ ၶဝ်ႈသမ်းယႃႈယႃ ႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-9 ဝႃႈၼႆ။
သိင်ႇၵပူဝ်ႇ ပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းဢေးသျႃး ဢၼ်လႆႈတႄႇသမ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူင်ႉမႅင်း ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ ဢၼ်လႆႈသင်ႇသိုဝ်ႉယႃႈယႃ တီႈၶွမ်ႇပၼီႇ Pfizer – BioNTech ယဝ်ႉ ယင်းလႆႈသင်ႇသိုဝ်ႉယႃႈယႃ လႄႈ ၸၢႆႇငိုၼ်းလူင်ႈၼႃႈ တီႈၶွမ်ႇပၼီႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃ ထႅင်ႈလၢႆလၢႆဢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃ Moderna ဢိၵ်ႇတင်း Sinovac ထႅင်ႈ၊ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ တေမီးယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ပဵင်းပေႃးတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း 5.7 ၵေႃႉ ၼႂ်းႁူဝ်ပီႊ 2021 ၼႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈမိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ တိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၵုမ်းထိင်းၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈလီ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး 58,542 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တင်းမူတ်းမီး 29 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃႁၢႆ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 58,400 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း လူၺ်ႈဢမ်ႇတြႃးယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတူဝ်ႈတင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းသေ ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ တီႉၺွပ်း ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး၊ ၼႂ်းၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၼၼ်ႉ ပႃးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ၸၢႆးၸိူင်း ၼၢင်းၸိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 8 April 2021 (လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ် ၵႂႃႇတီႉၺွပ်း ပၢႆႇတၶုၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢႆးၸိူင်း Model ထိုင်တီႈႁိူၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ မျွၵ်ႉတၵူင်ႇ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸၢႆးၸိူင်း ပၢႆႇတၶုၼ်ႇ ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၼႆႉ မေႇၶျိတ်ႉတူၺ်း ၵေႃႉပဵၼ်ပီႈၼၢင်း ပၢႆႇတၶုၼ်ႇ တႅမ်ႈတၢင်ႇၼိူဝ် Facebook ဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 05:00 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၶီႇၵႃးသိုၵ်း 8 လမ်းသေ ၵႂႃႇတီႉၺွပ်း ပၢႆႇတၶုၼ်ႇ ထိုင်တီႈႁိူၼ်း ဢၼ်မီးတီႈမျွၵ်ႉတၵူင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပႆႇထုၵ်ႇ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၼၼ်ႉ ပၢႆႇတၶုၼ်ႇ တႅမ်ႈတၢင်ႇၼိူဝ် Facebook သုၼ်ႇတူဝ်မၼ်းၸၢႆးဝႃႈ ၶႃႈဢမ်ႇယူႇလီၵေႃႈ မီးလၢႆဝၼ်းယဝ်ႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပေႃးတေၸဵဝ်းၵတ်းယဵၼ်ဝႆးဝႆးၼၼ်ႉ ၶႃႈယွၼ်းသူးပၼ်ၵူႈဝၼ်းယူႇ၊ ၸွႆႈယွၼ်းသူးပၼ် ႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီၵဝ်ၶႃႈ ၶိုၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈဝႆးဝႆး ဝႃႈၼႆ။
ပၢႆႇတၶုၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢႆးၸိူင်းၼႆႉ တင်ႈတႄႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ မၼ်းၸၢႆး တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း လွင်ႈပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ မၼ်းၸၢႆးလႆႈငိူင်ႉပၢႆႈဝႆႉယူႇ၊ ၽွင်းငိူင်ႉပၢႆႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပၢႆးယူႇလီသမ်ႉဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႄႈ မၼ်းၸၢႆး ပွၵ်ႈမႃးၸႂ်းႁိူၼ်းသေ ၸင်ႇထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 505 (ၵ) သေ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ၸၢႆးၸိူင်း ၼၢင်းၸိူင်း ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယူႇ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း လႄႈ ၸၢႆးၸိူင်း ၼၢင်းၸိူင်း ဢၼ်ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း မီး 120 ပၢႆယဝ်ႉသေ ဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသမ်ႉ မီးမွၵ်ႈ 10 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေဢမ်ႇထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းၶဝ်ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 505 (ၵ) ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ပၢႆးမွၼ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈတၢင်းၽိတ်းၸႅင်ႈလႅင်းလီပေႃးၼႆၸိုင် တေၺႃးတၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈ 3 ပီႊ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းလူလွမ်ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း AAPP ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၼ်းဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 7 April 2021 ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မီးထိုင် 598 ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသမ်ႉ မီးထိုင် 2,847 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 February 2021 (လိူၼ်သမ်လွင်ႈ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115ၼီႈ) ၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇ တိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈႁွင်ႉၶိုၼ်း ၽွင်းတၢင် လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်း ဢၼ်မီးယူႇတီႈၼွၵ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈလႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း ၼႄႇပျီႇတေႃႇသေ ဢွင်ႈတီႈၽွင်းတၢင် ဢၼ်တေပွၵ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင် ၽွင်းတၢင်မႂ်ႇ တႃႇၵႂႃႇပုတ်ႈတႅၼ်းၶိုၼ်း တီႈယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉဢဝ်ၶိုၼ်း ၽွင်းတၢင် လႄႈ လႅၵ်ႈလၢႆၶၢႆႉတီႈယူႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်မႃး ဝၢႆးသေ ဢူးၵျေႃႇမူဝ်းထုၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၽွင်းတၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း တီႈၸုမ်းၸၢတ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈ ဝဵင်းၼိဝ်းယွၵ်ႉ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈဢွၵ်ႇလၢတ်ႈတီႈပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ပၢင်ၵုမ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉဝႃႈ ယူႇတီႈတူဝ် မၼ်း သေ သၢၼ်ၶတ်း လႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း လွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ လႄႈ ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸုမ်း CRPH ဢၼ်ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၸိူဝ်းဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ဢူးၵျေႃႇမူဝ်းထုၼ်း လႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈ ပၢင်ၵုမ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 February 2021 (လိူၼ်သမ်မူၼ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉၼိုင်ႈဝၼ်းၵေႃႈ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ထွၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆမၼ်းဢွၵ်ႇတၼ်းႁဵင်း လူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းဝႃႈ ႁၵ်းလင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈပႃး လွင်ႈတၢင်းဝႃႈ ယႃႉသလေႇၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁၢႆႉ ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽွင်းတၢင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းတၢင် လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်းတီႈၽွင်းတၢင် ၸိူဝ်းဢၼ်မီးယူႇတီႈ မိူင်းၶႄႇ၊ ဢိၼ်းတီးယႃး၊ ၵူႇဝဵၵ်ႉ၊ ဢီႇတလီႇ၊ ဢေႃးသတြေးလီးယႃး၊ သိင်ႇၵပူဝ်ႇ၊ ပႃႇၵိတ်ႇသ်တၢၼ်ႇ၊ ႁွင်ႇၵွင်ႇ၊ ပႄႇလ်ၵျႅမ်ႇ၊ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ၊ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ၊ ထႆး၊ ပင်းၵလႃးတိတ်ႉသ်၊ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ ဢင်းၵိတ်း၊ ပရႃႇသီး၊ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လႄႈ ၼေႃႇဝူၺ်း ထုၵ်ႇႁွင်ႉၶိုၼ်းသေ ၶၢႆႉမႃးႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်တီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၼႄႇပျီႇတေႃႇၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တီႈလုမ်းၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဝႃႈ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႉတီႈယူႇၽွင်းတၢင်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်ၵၢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈၵူၺ်း ပီႊၼႆႉ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈထိူင်းၵႂႃႇမွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၵၢၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်းမီးၼၼ်ႉ ၽွင်းတၢင်ႇ လႄႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်း ဢၼ်ၵႂႃႇႁပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် တီႈလုမ်းၽွင်းတၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၼွၵ်ႈမိူင်းသေမိူင်းမိူင်း တဵမ်သၢမ်ပီႊယဝ်ႉၼႆၸိုင် တေလႆႈပွၵ်ႈမႃးႁၢပ်ႇထၢမ်း ၵၢၼ်ၶိုၼ်း တီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၽႂ်မၼ်း ႁႂ်ႈတဵမ်သၢမ်ပီႊသေယဝ်ႉၸိုင် ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်းၵႂႃႇ ႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် ၼွၵ်ႈမိူင်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၽွင်းတၢင်ၵေႃႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄပႃးဝႃႈ သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၸိုဝ်ႈသဵင်ႈ ၽွင်းတၢင် လႄႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်လုမ်းတီႈၽွင်းတၢင် ဢၼ်ႁွင်ႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းမႃးၵမ်း ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၽူႈဢၼ်ႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းတဵမ်သၢမ်ပီႊ လႄႈ ၸိူဝ်းႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် လိူဝ်သၢမ်ပီႊၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်လုမ်း ၽွင်းတၢင်မီးၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းၽွင်းတၢင်ၵူႈၵေႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇႁွင်ႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း တီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ႁႂ်ႈထိုင်ၶိုၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 45 ဝၼ်း ဝၢႆးသေဢွၵ်ႇလိၵ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉယူႇၼႆသေ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးတၢင်းၶိူင်ႈမိၼ် မီးလွင်ႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၼႆလႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ် တေလႆႈပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း တေလႆႈပွၵ်ႈၸွမ်းၶိုၼ်း ၶိူင်ႈမိၼ်ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းတၢင်ႇဢၼ်ထုၵ်ႇပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႂ်ႇ တႃႇႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇတၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈမိူင်းလႂ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေပၼ်ဝီႇသႃႇၶဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယူႇႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူႉဝႃႈ မိူင်းလႂ် မၵ်းမၼ်ႈ လႄႈ ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၼႆယူႇ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းတႆးထႅင်ႈ 10 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်တီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ လူႉသဵင်ႈတၢႆထႅင်ႈ 1 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 10 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၼိုင်ႈဝၼ်း ႁူင်းယႃဢွၼ်ႇ (Fever Clinic) ဢၼ်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃၵဝ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 6 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႃႇ 4 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ် ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းဢိူင်ႇၽင်ႇမိၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိူဝ်းၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈသႅဝ်ဢၢႆသင်ၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်းတီႈႁူင်းယႃ လႄႈ ၸင်ႇႁူႉဝႃႈ တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ။ ထႅင်ႈ 2 ၵေႃႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈယိင်းလႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းထႆးတင်းသွင်ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း တူဝ်ယၢင်ႇၼမ်ႉမုၵ်ႈသႂ် 204 ၵေႃႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈၵဵပ်းတူဝ် (Quarantine) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တင်း 3 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 9 December 2020 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထႅင်ႈ 1 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၽူႈယိင်း ဢႃႇယု 18 ပီႊ ဢၼ်ၶဝ်ႈၵဵပ်းတူဝ်တီႈ (Quarantine Center) ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉၵၢင် မၢႆ (3) လႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းဝဵင်းမၢၼ်းတလေး သေ ပွၵ်ႈမႃးဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၽူႈယိင်း ဢႃႇယု 38 ပီႊ ဢၼ်ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ မိူၼ်ၵၼ်။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 10 December 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,321 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 27 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး 104,487 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 2,201 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 82,813 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 8 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 07:15 မူင်း တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် KIA တပ်ႉၸုမ်း (2)၊ တပ်ႉၵွင် (14) ပႂ်ႉမူၵ်းတိုၵ်းဢဝ်မၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇသၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၵႂႃႇမႃး ၸွမ်းၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလီႇတူဝ်ႇ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼွင်းမီ၊ ၸႄႈဝဵင်းတၼၢႆး ၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈၺွပ်းၵႂႃႇ မွင်ႇၸိင်ႇထုင်းၼွင်ႇလတ်ႉ ဢႃႇယု 14 ပီႊ တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်းမီ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ဝႃႈၼႆႉ။ ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈၼွင်းမီလႄႈ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵႂႃႇတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းယူႇသေတႃႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇပႆႇပွႆႇပၼ်တူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းသိုၵ်း KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း မိူဝ်ႈယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10:15 မူင်း တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ၵုင်းလွႆတေႃႇလွင်ႇ ၼၼ်ႉ 1 ပွၵ်ႈ၊ ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12:10 မူင်းသမ်ႉ ပဵၼ်တီႈတၢင်းၶွႆႈ ၶွမ်ႇပၼီႇတႅတ်ႉဢူး ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဝၢၼ်ႈမၢၼ်ႈပၢင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈတႃႇရွၼ်ႇ ထႅင်ႈ 1 ပွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ပၢင်တိုၵ်းပွၵ်ႈၼႆႉ လွင်ႈလူႉသုမ်းတင်း 2 ၽၢႆႇ တႄႉဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝႃးၶႄႇမ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းဝႃးၶႄႇမ (မၢၼ်ႈ: ဝါးခယ်မမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Wakema Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမျွင်းမျႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းဝႃးၶႄႇမယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းဝႃးၶႄႇမၼႆ့ ဢဝ်တင်း ၶူဝ်ၵျုၼ်းၵူင်း သေ သိုပ်ႇၵၢႆႇဝႆႉၸူး ၸႄႈဝဵင်းဢဵင်ႇမႄးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 67.


text:
ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၾႆးမႆႈႁူင်းယႃ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ် လႆႈထုၵ်ႇၾႆးမႆႈတၢႆယဝ်ႉ 52 ၵေႃႉ ဢၼ်ႁႃပႆႇထူပ်းထႅင်ႈတင်းၼမ် လႄႈ ၵူၼ်းတၢႆတေတိူဝ်းၼမ်ထႅင်ႈ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 13 July 2021 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Al Jazeera ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၾႆးမႆႈႁူင်းယႃ ဢၼ်းလ်-ႁုတ်ႉသ်သဵၼ်း Al-Hussein ၼႂ်းဝဵင်း ၼႃးသီႇရိယႃး (Nasiriya) မိူင်းဢီႇရၵ်ႉ (Iraq) ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆယဝ်ႉၼမ်ထိုင် 52 ၵေႃႉ လႄႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉႁၢႆဝႆႉ ႁႃပႆႇထူပ်းၵိုတ်းထႅင်ႈတင်းၼမ်၊ လူၺ်ႈၾႆးတႄႇလုၵ်ႉမႆႈဢွင်ႈတီႈယူတ်းယႃတူဝ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်မီးၵူၼ်းပဵၼ်ၼိူဝ်ၵူႇၼွၼ်းမီး 60 ၵူႇၼွၼ်းၼၼ်ႉ လႄႈ ၵမ်ႈၼမ်တၢႆယွၼ်ႉၾႆးလုၵ်ႉႁုပ်ႇမႆႈတၢင်းတူဝ် ယၢမ်းလဵဝ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် လႅပ်ႈတေလွတ်ႈသၢႆၸႂ်ဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ပိူင်ပဵၼ်လွင်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်တေႃႇ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ်တီႈၼႃႈႁူင်းယႃ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း လွင်ႈလူႉသုမ်းပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ လႄႈ မီးလွင်ႈၸုတ်ႇၾႆးၽဝ်လူတ်ႉၵႃး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈပႃး ဝႃႈၼႆ။
ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၾႆးမႆႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈလၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ယွၼ်ႉတဝ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ (Oxygen) တႅၵ်ႇၼႆၵေႃႈ မီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးယူႇ၊ တူဝ်ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် တီႈႁူင်းယႃ ဢၼ်းလ်-ႁုတ်ႉသ်သဵၼ်း Al-Hussein ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈယွၼ်းဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတၼ်းႁဵင်းယဝ်ႉသေ၊ ယူႇတီႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းဢီႇရၵ်ႉ Mustafa Al-Kadhimi ၵေႃႈ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸႂ်ႉမၢႆမီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼပ်ႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ၼႂ်းပီႊ 2021 ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၾႆးမႆႈႁူင်းယႃ တီႈၼႂ်းမိူင်းဢီႇရၵ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသီႇ (April 2021) ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ တဝ်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇတႅၵ်ႇ တီႈၼႂ်းႁူင်းယႃ ဝဵင်းလူင်ပႅၵ်ႇတႅတ်ႇ (Baghdad) သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼမ်ထိုင် 82 ၵေႃႉ လႄႈ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 100 ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈၼႂ်းမိူင်းဢီႇရၵ်ႉတင်းမူတ်းမီး 1,438,511 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းမီး 17,592 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 1,313,552 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း