text:
တၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး (မၢၼ်ႈ: သံတွဲခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thandwe District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးယဝ်ႉ။
ပထဝီႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၼမ်ႉမဢီႇၼႆႉ ၶႅၼ်ႈပၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇ လႄႈသင်၊ ၼမ်ႉၵႂႃႉ ဢၼ်မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶႅၼ်ႈၵၼ်ပၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ ၼႆႉ ၶႅၼ်ႈဝႆႉသေ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇပင်းၵလႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇရၶႅင်ႇဢၼ် ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးဝႆႉ ၵုၼ်တင်းၼမ်လႄႈ ၵူတ်ႉငွၵ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸိတ်ႉတူၺ်ႇၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လွႆၼမ်သေ လွႆပႅၼ်တီႈ သၼ်လွႆၼၼ်ႉ ငေႃးပႅၼ်ဢွၵ်ႇ ၽၢႆႇၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇယူႇယဝ်ႉ။ လွႆႈဢၼ်မီးတီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ တၢင်းသုင် မီးထိုင် 5000 ထတ်းယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလွႆ တွင်ႇၵူၵ်ႉ ဢၼ်လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈ သၼ်လွႆယူဝ်းမသေ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၶႅမ်ႉတင်း ဝဵင်းပျီႇ၊ ဝဵင်းသူၺ်ႇတွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလွႆတွင်ႇၵူၵ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းတွင်ႇၵူၵ်ႉ ပွင်ႇတေႃႇထိုင် ဝဵင်းပၢၼ်းတွင်း၊ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇသေ လေႃႉဝႃႇလူတ်ႉၵႃးဝႃႇ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၼမ်ႉ မဢီႇ၊ တၢၼ်းလွႆး၊ တွင်ႇၵူၵ်ႉ၊ တၢၼ်ႇတွႆး၊ ၵျဵင်ႇတလီ လႄႈ ၼမ်ႉၵႂႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပၢၵ်ႇၼမ်ႉၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈလီ တွၼ်ႈတႃႇ ႁိူဝ်းသၢင်ႈၽေႃးဢွၼ်ႇ ၵိုတ်းလိုဝ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပႃႇထိူၼ်ႇပႃႇမႆႉၶဵဝ်ၶဝ် ႁူမ်ႇငမ်းဝႆႉလႄႈ ဢွင်ႈတီႈ တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်း ၵၢၼ်ႇႁႆႈၵၢၼ်ၼႃး ၵႅပ်ႈၼႃႇၽႅဝ်။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾိင်ႈၾႃႉတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈရၶႅင်ႇၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ပၢႆးယူႇလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၼမ်ႉၶဝ်ႈတႅင် ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ဢွႆႈ၊ ၵုၺ်၊ မႆယႃႈ၊ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် လႄႈ တူၼ်ႈတၼိ သေ ဢၼ်ပဵၼ် ပေႃငိုၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဢိတ်းဢွတ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်း ပႃႈႁႅင်ႈ ပႃၼဝ်ႈၵေႃႈ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ႈယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးယူႇ 4157 လွၵ်းလၵ်းသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းပီ 2014 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးယူႇ 357,840 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]ၵူၼ်းၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းရၶႅင်ႇ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ လႄႈၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၸႅၵ်ႇဝႆႉပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၽႄသေ ၸႅၵ်ႇဝႆႉပၼ်ၸႄႈဝဵင်းၽႄသၢမ်ဢၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇၵူၵ်ႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵႂႃႉ ၼႆႉသေၵေႃႈ ၽွင်းငမ်းမႃးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈထၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပၵ်းမႃးဝႆႉ တီႈ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူင်းယႃ၊ ၵၢတ်ႇ လႄႈ ႁူင်းသွၼ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယဝ်ႉ။[2]
ဝဵင်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး
- ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇၵုပ်ႉ
- ၸႄႈဝဵင်းၵႂႃႉ
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (13)


c: text/html

text:
ၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ႇတူဝ်ႇၼီႇဢူဝ်ႇ ၵူႇတႄႇရႅတ်ႉသ် (Antonio Guterres) လႆႈယိုၼ်ႈလိၵ်ႈတႃႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ပၢၼ်ထီႉ 2 ၼၼ်ႉသေ UN ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 9 June 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းလပ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNSC) ႁပ်ႉႁွင်းပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉထႅမ် ဢၼ်ႇတူဝ်ႇၼီႇဢူဝ်ႇ ၵူႇတႄႇရႅတ်ႉသ် (Antonio Guterres) ၶိုၼ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ႁႂ်ႈၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီႊ တႄႇၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 1 January 2022 ပီႊၼႃႈၼႆႉၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈႁပ်ႉႁွင်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UN) မီးဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈ ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၿူဝ်ႇၵၼ်ႇ ပတ်ႉၸ်ၵိူဝ်ႇ (Volkan Bozkır) လၢတ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တေၶိုၼ်းၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 18 June 2021 တေထိုင်ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇတေ မၵ်းမၼ်ႈႁပ်ႉႁွင်း ဢၼ်ႇတူဝ်ႇၼီႇဢူဝ်ႇ ၵူႇတႄႇရႅတ်ႉသ် ၶိုၼ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 January 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢၼ်ႇတူဝ်ႇၼီႇဢူဝ်ႇ ၵူႇတႄႇရႅတ်ႉသ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (United Nations-UN) လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ တေယွၼ်းၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ တၼ်းႁဵင်းၽူႈၼမ်းၼႂ်းထႅင်ႈ ပၢၼ်ထီႉ (2) တႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီႊ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢႃႇယုတၼ်းႁဵင်း ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေသုတ်းသဵင်ႈ ၼႂ်းလိူၼ် December 2021 ၼႆႉၼႆလႄႈ လွင်ႈဢၼ် UNSC ႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈတၼ်းႁဵင်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင်ထႅင်ႈ ပၢၼ်ထီႉ 2 ၼႆႉ ယိၼ်းၸူမ်းတီႈဝႆႉဝၢင်းၸႂ် လႄႈ တေႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းတၼ်းႁဵင်းၵႂႃႇ ၼင်ႇတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ႇတူဝ်ႇၼီႇဢူဝ်ႇ ၵူႇတႄႇရႅတ်ႉသ် ယၢမ်းလဵဝ် ဢႃႇယု 72 ပီႊ ယၢမ်ႈလႆႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းပေႃႇတူႇၵီႇ ၼႂ်းပီႊ1995 -2000၊ ယၢမ်ႈလႆႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ (UNHCR) ၼႂ်းပီႊ 2005 – 2015 လႄႈ တႄႇၶဝ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၼႂ်းပီႊ 2017 ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၸုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းမူႇၸေႊ လူင်းသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင်ၵၢင်ၸႂ် တီႈထုင်ႉ (19) ဝၢၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈႁဵဝ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ လႆႈထူပ်းၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၵႃးလမ်းၼိုင်ႈ တူၵ်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉမၢဝ်း ၵူၼ်းၸွမ်းၵႃး လူႉတၢႆၵႂႃႇ (3) ၵေႃႉလႄႈ လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉသေႁၢႆလၢႆဝႆႉ (1) ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 18 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁူမ်ႈတင်း ၵႃး (50) လမ်း လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းမူႇၸေႊသေ ၵႂႃႇသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင်ၵၢင်ၸႂ် တီႈထုင်ႉ (19) ဝၢၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈႁဵဝ်း ဢၼ်မီးထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈ ၼမ်ႉမၢဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ (9:30) မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉဢၢင်ႈ ဢဝ်ၵႃးၶၢမ်ႈၼမ်ႉမၢဝ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၽင်ႇၼိုင်ႈ တီႈတႃႈႁိူဝ်းၼွင်ႁဵၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၵႃး Honda Fit သီလမ်လမ်းၼိုင်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၵ်းလူင်းၼႂ်းၼမ်ႉမၢဝ်းၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ၼိူဝ်ၵႃးၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးၵူၼ်းၶီႇၸွမ်း ၽူႈၸၢႆး (2) ၵေႃႉ ၽူႈယိင်း (5) ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း (7) ၵေႃႉသေ ၽိူဝ်ႇဝႃႈၵႃးတူၵ်းလူင်းၼမ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃး လႄႈ ၽူႈယိင်း (2) ၵေႃႉ ဢၼ်ၼင်ႈၽၢႆႇတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ တၼ်းလုၺ်းၼမ်ႉ ပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈသေ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ႁူင်းယႃၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၵိုတ်းထႅင်ႈၵူၼ်းၼင်ႈတၢင်းလင်ၵႃး ၽူႈယိင်း (3) ၵေႃႉလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆး ဢႃႇယု (5) ၶူပ်ႇတႄႉ ၵိုတ်းဝႆႉၼႂ်းၵႃးဢၼ်လွင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၼမ်ႉမၢဝ်းသေ ထိုင်မႃးဝၢႆးဝၼ်း (14:30) ၽူႈမီးပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၽၢႆႇၶႄၾႆး ၶိုၼ်းၸွႆႈၵၼ်ၸၼ်ဢဝ်ၵႃး ၶိုၼ်ႈၽင်ႇမႃးယဝ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၽူႈယိင်း (3) ၵေႃႉ ၼႂ်းၵႃးသေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆး ဢႃႇယု (5) ၶူပ်ႇတႄႉ တိုၵ်ႉႁၢႆလၢႆဝႆႉယူႇ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ တေတၢႆႁိုဝ် တေလွတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၸိူဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၸုမ်းပရႁိတၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢဝ်ၵႂႃႇသူင်ႇပၼ်တီႈႁူင်းယႃ မူႇၸေႊဝႆႉ ယဝ်ႉသေ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆး ဢၼ်ႁၢႆလၢႆဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင် ၼႂ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊလၢတ်ႈဝႃႈ− မိူဝ်ႈၽွင်းဢဝ်ၵႃးၸႅၼ်ႇထႅဝ် ၵၼ်သေ တိုၵ်ႉဢၢင်ႈၶၢမ်ႈၼမ်ႉ တီႈတႃႈႁိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႃး Honda Fit ၼႆႉသမ်ႉပူၼ်ႉထႅဝ်ၵႃးသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၵ်းလူင်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈလႆႈပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵႂႃႇၼႆႉသေ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) ဢမ်ႇၼၼ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈမွင်ၸႂ်ၸွမ်း ၵေႃႉဢၼ်လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇသေ ထိုင်မႃးယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ (7) မူင်း လုၵ်ႈၸုမ်းလႄႈ ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းမူႇၸေႊ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ယွၼ်းသူးတိူင်ႇၵၢဝ်ႇပၼ် ဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၽူႈဢၼ်လႆႈ လူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ ယွၼ်ႉၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼၼ်ႉ တီႈၵွင်းမူးၸဝ်ႈၶူးဝႃး သိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ လွႆတိုင်ၶမ်း ဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေတီႈမူႇၸေႊယဝ်ႉ တီႈဝဵင်းၶူဝ်လမ် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းၶူဝ်လမ် ႁူမ်ႈၵၼ်သေ တႆႈတဵၼ်းယွၼ်းသူးပၼ်ဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၽူႈဢၼ်လႆႈ လူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ ၽွင်းဢွၵ်ႇလူင်းသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင်ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉ ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (SNDP) ဢမ်ႇၼၼ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈမွင်ၸႂ်ၸွမ်း မူႇၸုမ်း SNLD လႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ယွၼ်းသူးပၼ် ႁႂ်ႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈၵတ်းယဵၼ်ယူႇဝႃႈၼႆ။
ဝၢၼ်ႈႁဵဝ်း ႁိုဝ် မၢၼ်ႈႁဵဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ 19 မၢၼ်ႈ (ဝၢၼ်ႈ) သေ ပဵၼ်ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ (1) ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,331 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 27 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း 14,252 ၵေႃႉသေ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 1,331 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ၊ ၼႂ်းၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆထႅင်ႈ 27 ၵေႃႉၼၼ်ႉသမ်ႉ တႃႇ 22 ၵေႃႉ မီးတၢင်းပဵၼ်ထႅင်ႈတၢင်ႇလွင်ႈပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 17 : 30 မူင်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း 1,406 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 3 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ 2 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ 1 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး 7 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 1,068 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၵူၺ်း 71 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 69 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 63 ၵေႃႉ၊ မိူင်းယၢင်း 63 ၵေႃႉ၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ 25 ၵေႃႉ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ 21 ၵေႃႉ၊ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း 9 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 5 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ 2 ၵေႃႉ၊ မိူင်းၶၢင် 2 ၵေႃႉ လႄႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ 1 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 29 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး 50,403 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 1,199 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 30,007 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
- ၸၼ်ဢဝ် Oxford Dictionary APK မၼ်းယဝ်ႉႁဵတ်း Install ၶဝ်ႈၼႂ်းၽူင်း ၽူၺ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး။
- ၵမ်းၼႆႉ ၸၼ်ဢဝ် ၾၢႆႇၽိူမ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈတူၺ်းလႆႈလူလႆႈ ထွမ်ႇလႆႈသဵင်မၼ်းၼၼ်ႉ တေမီးသီႇၾၢႆႇ သႅၵ်ႉမၼ်းၶႂ်ႈယႂ်ႇဢိတ်းဢိတ်း၊ ၸၼ်ဢဝ်မႃး သႂ်ႇၼႂ်း File Manager ၾူင်းႁဝ်း သႂ်ႇၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်း ၾၢႆႇ Oxford ၼၼ်ႉတင်းသီႇၾၢႆႇတႃႉ။ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ ပိုတ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။
ပပ်ႉသပ်း Oxford Dictionary APK ပုၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းၾူၼ်း Android ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ
မၢဝ်ႇၼုမ်ႇ August 10, 2017 လူတ်ႇလူင်း, ႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်ႉ တူၺ်းယဝ်ႉ
မႂ်ႇသုင် မိူဝ်ႈၼႆႉ တေမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် ၸိူဝ်းၽူႈသူင်ၸႂ်ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ပပ်ႉသပ်း Oxford Dictionary ပုၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းၾူၼ်း Android ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ မီးပႃးၶေႃႈသပ်းလႅင်းလႄႈ ပိူင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း (လိူဝ်ၼၼ်ႉသင်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ သဵင်ဢွၵ်ႇမၼ်းၼႆၵေႃႈ ၶဝ်ႈၼႂ်း Settings မၼ်းသေ ၸၼ်ဢဝ်သဵင်မၼ်းလႆႈယူႇ)
ၸၼ်ဢဝ်တႂ်ႈၼႆႉ
မၢႆတွင်း / --
သင်ဝႃႈ ဢၼ်ၼိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းသႂ်ႇယၢပ်ႇၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ်ဢၼ်တႂ်ႈၼႆႉလႆႈယူႇ
ၾၢႆႇတႃႇၶိူင်ႈဢႅပ်ႉမၼ်း
ၾၢႆႇတႃႇႁႂ်ႈၽုၺ်ႇလႆႈထွမ်ႇသဵင်လႆႈ
ႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်ႉ
By မၢဝ်ႇၼုမ်ႇ » ယၢမ်း» August 10, 2017
လွင်ႈတၢင်း» လူတ်ႇလူင်း, ႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်ႉ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
သျဵၵ်ႉၸပီးယႃး
ဝီႇလီႇယၢမ်ႇသျဵၵ်ႉၸပီးယႃး (William Shakespeare) 1564-1616 ၼႆႉ ပဵၼ် ၽူႈတႅမ်ႈၸၢတ်ႈၸိူင်း၊ ပဵၼ် ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ ပဵၼ် ၽူႈတႅမ်ႈဝွၵ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵမ်ႇၽႃႇ ပေႃးတူင်ႉသၼ်ႇၶွၼ်းဝႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ သျဵၵ်ႉၸပီးယႃး ဢၼ်ဝႃးၼႆႉ ၵူၺ်းပဵၼ် ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ် ဢၼ်ၼိုင်ႈၵူၺ်းလႄႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇႁူႉၸၵ်း ၵူၼ်းမၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် သျဵၵ်ႉၸပီးယႃး ပဵၼ်ၽႂ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လႆႈထဵင်ၵၼ်မႃး တေႃႇထိုင် ၵၢင်ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 20 ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ ၵမ်းလိုၼ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈလၢမ်းလႆႈ ၸမ်ၸမ်ၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၵိၼ်ဝဵင်းဢွၵ်ႉသ်ၾူတ်ႉ ၸုပ်ႈ 17 ဢၼ်ပဵၼ် ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉၻီႇဝေႇရႃႇ (Edawrd de Vere) ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉၼႆႉ လႆႈၽိုၵ်းလႅၼ်ႇမေႃဝႆႉ တၢင်းမေႃ ၶီႇမႃႉ၊ လိုပ်ႈထိူၼ်ႇ၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶုၼ်ၸၢႆး ၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃႇ မေႃဝႆႉၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး မၼ်းသမ်ႉပႃး ဝႃႇသၼႃႇ ၽၢႆႇပၢႆးမွၼ်း၊ တၢင်းၵႃႈ၊ လိၵ်ႈလၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈႁွင်ႉဢဝ် မေႃသွၼ် လႅတ်ႉတိၼ်ႇလႄႈ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ မႃးတီႈႁိူၼ်းသေ ပူင်သွၼ်ပၼ် လိၵ်ႈတီႈမၼ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဢွင်ႇပူၼ်ႉ ၸၼ်ႉမႁႃႇ တမ်ႈတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶဵမ်းပရဵၵ်ႉ လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၵ်ႉသ်ၾူတ်ႉယဝ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇႁဵၼ်း ပၢႆးပၵ်းပိူင် ဢုပတေႇ တမ်ႈတီႈ ၵရေးဢိၼ်း တီႈလၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈ 12 ၶူပ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈ သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်လႄႈ မႄႈၶိုၼ်းတႄႇထႅင်ႈ ၼႃႈႁိူၼ်းမႂ်ႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇယူႇၸွမ်း ဢူႈသိုပ်ႇႁိုင်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းႁၢင်ႈႁေႃ။ မၼ်းလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းႁေႃႇသေ လႆႈမီး ၵူၼ်းသိုၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ပႂ်ႉပႃးမၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းသိုၵ်း ၵေႃႉဢၼ်တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း ပႂ်ႉပႃးၸွမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ဝၢႆးလင်မႃး မႃးပဵၼ် ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၽၢၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း ဝီႇလီႇယၢမ်ႇၸီႇလ်ၸီႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈၼႂ်းၸုမ်း ၵွင်ႇၸီႇ ၽၢႆႇပၼ်တၢင်းၶႂ်ႈၸႂ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ဢႄးလိသၿၢတ်ႉ ပီပွင်း တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၵုင်ႇၵုၼ်းမုၼ်ငဝ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉၼႆႉ လႆႈယူႇသဝ်းၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶိူဝ်းႁိူၼ်း ၸီႇလ်ၸီႇယဝ်ႉ။ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ ယၢမ်ႈဢဝ်ၵူၼ်းၶႃႈၸႂ်ႉ ၼႂ်းႁိူၼ်း ၸီႇလ်ၸီႇ တၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈသေတႃႉ ဢိင်ပိုင်ႈလူၺ်ႈ ဢေႃးၸႃႇဢူၽုင်း ၸီႇလ်ၸီႇသေ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈၶၢမ်ႇ တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၼႆယူႇ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ပီဢမ်ႇတၼ်းႁိုင်သင် ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းႁေႃ တမ်ႈတီႈႁိမ်းၸမ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်းလူင် ဢႄးလိသၿၢတ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႈမႃး မၼ်းလႆႈ ၵပ်းသိုပ်ႇ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ပၼ်ၼႃႈလီတေႃႇမၼ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢႃႇယု လႆႈမႃး 21 ၶူပ်ႇၼၼ်ႉ တင်ႈလုၵ်ႈယိင်း ၽူႈယႂ်ႇၼႂ်းႁေႃ ဢၢၼ်းၸီႇလ်ၸီႇသေ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ်။ ၽွင်းဢႃႇယု လႆႈ 24 ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇလႄႇမိူင်းယူးရူပ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ၊ ၵျႃႇမၼီႇ၊ ဢီႇတလီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ ဝႅဝ်ႇၼမ်ႉ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈလႄႈ ဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ လႆႈၺႃး ၸူၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇၶဝ် တိၺွပ်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈၸမ်ၸႂ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်းလႄႈ ပိူၼ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇမၼ်း လွတ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃး မၼ်းၶိုၼ်းၽႅဝ်မႃး တမ်ႈတီႈ ဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇၸိုင် လႆႈႁူႉဝႃႈ မေးမၼ်းလႄႈ လုၵ်ႈမၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ပႂ်ႉမၼ်းဝႆႉယူႇၼႆ သမ်ႉလႆႈႁူႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလုၵ်ႈမၼ်း၊ ယွၼ်ႉမေးမၼ်း လဵၼ်ႈၽူဝ်ၼွႆႉလႄႈ လႆႈမႃးၼႆသေ ၶႃၽူဝ်မေး ၽၢတ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၽၢတ်ႇၵၼ် ႁိုင် 5 ပီ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်း ထွႆပႅတ်ႈ ၶေႃႈမၢပ်ႇမႂ် တီႈလုမ်းတြႃးသေ ၶိုၼ်းယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၼႃးႁိူၼ်းလူႉယူႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သၢဝ်ဢွၼ်ႇၼႂ်းႁေႃ ၵေႃႉၼိုင်ႈသေ သၢဝ်ၼၼ်ႉ ၸပ်းတွင်ႉလႄႈ ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ၸႂ်လမ်သေ ဢဝ်ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ ၶင်ၶွၵ်ႈဝႆႉ မွၵ်ႈ 2 လိူၼ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပီႈၼွင်ႉ ၽၢႆႇၼၢင်းယိင်း ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်လႄႈ ပီႈၼွင်ႉ တင်းသွင်ၽၢႆႇသွင်ပႃႈ လႆႈၽိတ်းၽႅၵ်ႇ ပေႃႉမင်ၵၼ်သေ ၼၢင်းႁေႃၶမ်း လႆႈပၼ်သတိ ႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၶိုၼ်းႁူမ်ႈၼႃႈႁိူၼ်းၵၼ် တင်းမေးၵဝ်ႇမၼ်း ဢၢၼ်းၼၼ်ႉသေ မီးမႃး လုၵ်ႈလၢင်း 5 ၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မေးမၼ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢၢၼ်းၼၼ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ သဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဢႃႇယုလႆႈ 32 လႄႈ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ လႆႈၶိုၼ်း တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းမႂ်ႇထႅင်ႈ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ ၸၢႆႇငိုၼ်းၽုၵ်ႉၼႃႇလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ဢမ်ႇပေႃးသႃႇၸႂ်။ ၵူၺ်းၵႃး ဝၢႆးလင်မႃး တူဝ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်း တမ်းဝၢင်းပၼ် ငိုၼ်းႁူဝ်လိူၼ်တေႃႇၸူဝ်ႈ တမ်ႈတီႈမၼ်း ၶူပ်ႇပီ 1000 ပွၼ်းယဝ်ႉ။ ငိုၼ်း ၼိုင်ႈႁဵင်ပွၼ်း မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ငိုၼ်း 10000 ပွၼ်း ယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ပီ 1603 ပၢၼ် ၵျဵမ်းမၢႆၼိုင်ႈၵေႃႈ တေႃႈသိုပ်ႇပၼ် ငိုၼ်းႁူဝ်လိူၼ်တေႃႇၸူဝ်ႈယူႇ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးမၼ်းတႄႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ ပၼ်ငိုၼ်းလိူၼ် ၼမ်တၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေတႃႉ ၼႃႈၵၢၼ်တႄႉ ဢမ်ႇပၼ်သင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ပိူၼ်ႈမၵ်းမၢႆဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းတႅမ်ႈၸၢတ်ႈ တႅမ်ႈၸိူင်းသေ မူၼ်ႈၸႂ်ပၼ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်းလႄႈ ၸင်ႇတေပၼ် ငိုၼ်းလိူၼ်ၼင်ႇၼၼ်၊ ၵေႃႉတႅမ်ႈၸိူင်း ပၢႆၵမ် သျဵၵ်ႉၸပီးယႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ ၼႆ ၸင်ႇဢွၼ်ႇၵၼ် လၢမ်းႁၼ်ၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၵေႃႈ ၶႂ်ႈမႅၼ် ၶႂ်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ဝႃႈ တမ်ႈတီႈ ၵဝ်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၵူၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈ တႅမ်ႈၸိူင်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၼင်ႇၼႆၼႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 18 ပီၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢမ်ႇၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉသေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမၼ်းသဵင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ သျဵၵ်ႉၸပီးယႃးသေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ တႅမ်ႈဝွၵ်း ဢွၵ်ႇမႃးၵူၺ်း။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ ပုၼ်ႈတႃႇ ၶိူဝ်းၶုၼ် ၼႂ်းႁၢင်ႈႁေႃၵေႃႉၼိုင်ႈ တေၵႂႃႇဢဝ်ၽဝၶဝ် မူၵ်းထူမ် ၼႂ်းၸၢတ်ႈသႅင်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၵိုင်ႇလႅပ်ႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လူဝ်ႇလႆႈ ပႂ်ႉထိင်း ၸိုဝ်ႈသဵင် ၶိူဝ်းၶုၼ်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ် သျဵၵ်ႉၸပီးယႃးၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် ရေႃးၵႃႇ ၵႃႇလႁႃႈၼူသေ တၢႆၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီ 1604 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်တၢႆမၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽင်ဝႆႉ တမ်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈၸထရၢပ်ႉၾူၸ်ႉၸ် တီႈႁိမ်းႁိူၼ်းလူင် ႁႅတ်ႉၼီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈဝႃႈ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉ ပဵၼ်သျဵၵ်ႉသပီးယႃးသေ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ သမ်ႉလႆႈ သိူင်ႇသိမ်းဝႆႉလႃႇပေႃးၼႆၸိုင် မီးလွင်ႈတၢင်း တႃႇတေလႆႈဝူၼ်ႉၸွမ်းယူႇ။ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇပိုၼ်းၶဝ် ၼႄလွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ မီးၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉ -
- ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်းၶုၼ် မီးၵုင်ႇမီးမုၼ်၊ ပဵၼ်ၵိၼ်မိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ တႃႇတေဢဝ်ငိုၼ်း တီႈၸၢတ်ႈသႅင်းသေ မႃးယူႇသဝ်း ၵိၼ်သၢင်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႅပ်ႈ။
- ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸိူင်းမၼ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄပႃး လွင်ႈၵူတ်ႉငွၵ်း ၼႂ်းႁေႃလႄႈ ႁူႉတၵႃႈ တေလႆႈယူႇသဝ်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇပၼ်ပိူၼ်ႈႁူႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၽႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းႁေႃသေၵေႃႉၵေႃႉၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈ လွင်ႈၶဝ်သေ သင်ဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၸိုင် ၸၢင်ႈထွတ်ႇလႅဝ်းသေ ထၢမ်ၽၼ်းၵၼ်လႆႈယူႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂႃႇတီႈလုမ်းတြႃးသေ ႁွင်ႉမၢပ်ႇမႂ် တေႃႇသူႈၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈယူႇ။
- ၽဵင်းၵႂၢမ်းသေႃးၼၢတ်ႉ ဢၼ်ဝီႇလီႇယၢမ်ႇ သျဵၵ်ႉၸပီးယႃး တႅမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းတႅမ်ႈ မၢၵ်ႇဝႆႉပၼ် ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉၵေႃႉတႅမ်ႈမၼ်းၸိုင် တင်းမေးမၼ်း တီႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ၽိတ်းမေႃးၵၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် သျဵၵ်ႉၸပီးယႃးၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉယူႇ။
- လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းၽဵင်းၵႂၢမ်း မၢင်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈႁၼ် တႅမ်ႈမၢၵ်ႇဝႆႉပၼ် ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပၢၼ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ လွင်ႈဢၼ် ၵူၼ်းၸၢႆး ႁဵတ်းၵႂၢမ်းမၢၵ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇ။
လူတူၺ်း ၸွမ်းၼင်ႇ လွင်ႈတၢင်းတီႈၼိူဝ်ၼႆႉသေ ၸၢင်ႈမၵ်းမၢႆလႆႈဝႃႈ ဢႅတ်ႉဝၢတ်ႉၻီႇဝေႇရႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ် သျဵၵ်ႉၸပီးယႃးၼႆယူႇ။


text:
ၽွင်းတၢင်ၶႄႇ Zhang Jun ဢၼ်တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈႁႃႈ (May 2021) ၼႆႉ လၢတ်ႈတွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ငဝ်းလၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးတေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁၢႆႉႁႅင်းတိူဝ်းလိူဝ်မႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈလႆႈၸႂ်ႉ လၢႆးၽွင်းတၢင် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵႂႃႇဝႃႈၼႆ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ငဝ်းလၢႆးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးတေဢမ်ႇႁၢႆႉႁႅင်း တိူဝ်းလိူဝ်မႃးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတူဝ်ၽွင်းတၢင်ၶႄႇသေ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉ တၢင်းၶတ်းၸႂ် လၢႆးတၢင်းၽွင်းတၢင်သေ ဝႄႈပၼ်ႁႃဢၼ်တေၶဵင်ႈၶႅင်မႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ သင်ဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶဵင်ႈၶႅင်မႃးလိူဝ်ၼႆႉၼႆၸိုင် တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇတေႃႇၵၼ်သေ ပဵၼ်လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉလိူဝ်မႃးထႅင်ႈ လႄႈ လွင်ႈလူႉသူမ်းတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်း တေတိူဝ်းၼမ်မႃးသေ ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေယႂ်ႇတိူဝ်းလိူဝ်ၼႆႉ မႃးဝႃႈၼႆ။
ငဝ်းလၢႆးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိုၵ်ႉၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈယၢင်ႈၶဝ်ႈၸူးၶိုၼ်းပိူင် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇယူႇသေဢမ်ႇၵႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇသၢင်ႈ ၵိၼ်သဝ်းတင်းၼမ် လႄႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇသေ လၢတ်ႈႁႂ်ႈ ၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းသေ ႁႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႄႇႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၵႅဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼၼ်ႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းတၢင်ႇၶႄႇ Zhang Jun လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် သေဢမ်ႇၵႃး ႁူႉပႃးငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉလႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် မိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်ႈပႃးၵႄႈလိတ်ႈ ၸွမ်းပၼ်ႁႃၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈယူႇ တႃႇၽွၼ်းလႆႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပေႃးတေမိူၼ်ၵၼ်ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီလႆႈမႆႈ ၸႂ်ၸွမ်းဝႆႉယူႇ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်တိူဝ်းလိူဝ်ၼႆႉ လႄႈ ထုၵ်ႇလီၶတ်းၸႂ်ဝႄႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈ ပဵၼ်မႃး ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈလိူၼ်ထူၼ်ႈသီႇ (April 2021) ၼၼ်ႉ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇၽၢႆႇႁူမ်ႈလူမ်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉဝႆႉယူႇသေ ၼႂ်းလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵူၺ်း ယူႇတီႈဢႃႇသီႇယၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႇဝဵင်းလူင်ၵျႃႇၵႃႇတႃႇ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးသေ လႆႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်း 5 ၶေႃႈသေ တႃႇၶေႃႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉတင်းမူတ်းသေ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈၵုမ်းထိင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ႁင်းၽႂ်မၼ်း ၼႆယူႇ။
တီႈပၢင်ၵုမ်ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ထွမ်ငိၼ်းၸွမ်းယူႇသေတႃႉၵေႃႈ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ယင်းတိုၵ်ႉၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉမိူၵ်ႈလိူင်းသေ ယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် လႄႈ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 08 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်း PDF ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇမူၵ်းတိုၵ်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဝဵင်းပလႄး လႄႈ သႃးလိၼ်းၵျီး တိူင်းၸေႈၵႅင်းသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူႉတၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 5 ၵေႃႉၼႆ ၸုမ်း PDF ၸႄႈဝဵင်းပလႄး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ပၢင်တိုၵ်းပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈတႄႇပဵၼ် မိူဝ်ႈယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00 မူင်းသေ ယွၼ်ႉႁူႉဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေမႃးၶျႃႉတပ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈၵျႃးတႅတ်ႉ ၼႆလႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ၸႄႈဝဵင်းပလႄး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမျႅင်ႇ 2 ၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေ မူၵ်းတိုၵ်းပွတ်းတၢင်း 2 ပွၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းပလႄး ပူဝ်ႇၼၵႃး ဢွၼ်ႁူဝ်သေ မူၵ်းတိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉတၢႆဢမ်ႇယွမ်း 5 ၵေႃႉ ဝႃၼႆ။ ၸုမ်း PDF ယင်းလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃး မိူဝ်ႈၽွင်းႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇတၼ်း မီးလွင်ႈႁၢင်းႁႅၼ်းသင် ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈပိုတ်းယိုဝ်းသေ ထွႆၶိုၼ်းၵမ်းလဵဝ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 03 October 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း ပႂ်ႉမူၵ်းယိုဝ်းလူတ်ႉၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၸေႈဝဵင်းပလႄးၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူႉတၢႆၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈမၢတ်ႇၸဵပ်းတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယွၼ်ႉလႆႈငိၼ်းသဵင်မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇၸမ်ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ် ဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်မီးၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး 1,000 ပၢႆ လႆႈပၢႆႈၽေးသွၼ်ႉသွင်ထႅင်ႈ ဢမ်ႇႁူႉတေၵႂႃႇယူႇတၢင်းလႂ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 19 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယွၼ်ႉသိုၵ်းတပ်ႉပွင်းၸု ဢၼ်မီးၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၵႆသေ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆးႁၢဝ်ႈႁႅင်းတင်းဝၼ်း သဵင်မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇ ထိုင်ႁိမ်းၸမ်ဝၢၼ်ႈၼွင်လႅဝ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေး လႆႈငိူင်ႉဝႄႈပၢႆႈၽေးသွၼ်ႉသွင်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ − တႄႇယၢမ်းမွၵ်ႈၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈ သဵင်မၢၵ်ႇလူင်ပေႃးယွၼ်ႈလူင်မႃးထပ်းၵၼ်လၢႆၵမ်း၊ မိူၼ်တူၵ်းတႅၵ်ႇႁိမ်းႁဝ်းယူႇၼႆႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၼႅတ်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်း ပၢႆႈၽေး ဢမ်ႇႁူႉတေပၢႆႈၵႂႃႇတင်းလႂ်ထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇၵိုတ်းဝႆႉပွတ်းတၢင်းသေ ပေႃးသဵင်မၢၵ်ႇလူင်ယဵၼ်ၶိုၼ်းၵေႃႈ ၶိုၼ်းမႃးၸူးတီႈၵျွင်းၼွင်လႅဝ်ၶိုၼ်း ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တီႈယူႇတီႈၵိၼ် ဝႃႈၼႆ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 September 2021 တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 19 September 2021 သိုၵ်းတပ်ႉပွင်းၸုတိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင်ယူႇၵူႈဝၼ်း သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းယဝ်ႉ မွၵ်ႈ 2,000 ပၢႆ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆလၢႆလွင်ႈ လႄႈ ၽႃႈယၢင် ႁူမ်ႈတင်း ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
သင်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းထႆး ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပီႈၼွင်ႉပၢႆႈၽေး တီႈဢိူင်ႇႁူဝ်ၶၢႆး ပေႃးၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်ႁူမ်ႈလူႇတၢၼ်းၸွမ်းလႆႈတီႈၸုမ်းႁူမ်ႈမဵတ်ႉတႃႇ ၸဝ်ႈသင်ႇၶႃႇတႆး မၢႆၾူၼ်းထႆး − 081 413 9567, 061 847 4556, 094 739 9146, 094 617 0834 လႆႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶၢဝ်းတၢင်း7 လိူၼ်ပၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်းမႃး ၼႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 24/9/2021 ၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶၼ်ငိုၼ်းတေႃႊလႃႊလႄႈ ၶၼ်ၶမ်းၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်းသုတ်း ၼႂ်းပိုၼ်း။
ၶၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းတေႃႊလႃႊၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ 1 တေႃႊလႃႊ ထိုင် 2100 ပျႃးသေ ၶၼ်ၶမ်းၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၶၼ်ငိုၼ်း ႞ ၵျၢပ်ႈ ထိုင်1,915,000 ပျႃး။
ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – “ၶၼ်ႁဝ်းၶႃႈသိုဝ်ႉသမ်ႉ 1 တေႃႊလႃႊ 2080 ပျႃး၊ ပေႃးၶၢႆၶိုၼ်းသမ်ႉ 2105 ပျႃး ၶႃႈဢေႃႈ။ ၶၼ်ငိုၼ်းဢမ်ႇၼိမ်သေဢိတ်းၶႃႈ။ လႆႈဝႃႈ ပုင်ႈသုင်သုတ်းယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႅၵ်ႈငိုၼ်းမႃးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 10 ပီႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉ ။”- ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶၢႆငိုၼ်းတေႃႊလႃႊၼႂ်းယေးငိုၼ်းၶဝ် ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်ငိုၼ်းတေႃႊလႃႊ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သမ်ႉလူဝ်ႇၸႂ်ႉငိုၼ်းတေႃႊလႃႊလႄႈၸင်ႇဢဝ်ၶၼ်ငိုၼ်းပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်း ၊ ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ငိုၼ်းတွင်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉသေ ၶၼ်ငိုၼ်းတေႃႊလႃႊ လႅပ်ႈတေသိုပ်ႇပုင်ႈၶိုၼ်ႈထႅင်ႈယူႇ ၼႆ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းရူတ်ႉၵႃး ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၊ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁဵတ်း၊ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ ၼႆသေတႃႉ ၸုမ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶမ်း တိူင်းတႃႈၵုင်ႈတႄႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶၼ်ၶမ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႞ ၵျၢပ်ႈ 1,915,000 ပျႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈလၢၼ်ႉ ၶၢႆၶမ်းၼႂ်းဝဵင်းတႄႉ ၶၢႆယူႇ ႞ ၵျၢပ်ႈ 1,930,000 ပျႃး လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။


text:
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 24 January 2021 (လိူၼ်ၵမ်မႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ မိူင်းၶႄႇ သူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း 4 လမ်း၊ ႁိူဝ်းမိၼ်ဢၼ်တၢင်ႇ မၢၵ်ႇၼိဝ်းၶလီးယႃးလႆႈ 4 လမ်း ႁူမ်ႈပႃး ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်းလၢႆလၢႆသႅၼ်း ၽၢႆႇတပ်ႉလူမ်း ထႅင်ႈ 16 လမ်း ၶဝ်ႈလွၵ်ႇငိူတ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ဢၼ်မီးပွတ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေမိူင်းၶႄႇ လႆႈသူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ၶဝ်ႈၼႂ်းၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇယဝ်ႉၼႆႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ တိုၼ်းတေၸုၵ်းယူႇၽၢႆႇထႆႇဝၼ်ႇလႄႈ လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶႄႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၸၢမ်းတႃႉတူၺ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ လႄႈ တႃႇတေလႆႈႁူႉလွင်ႈပေႃႇလသီႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ Ned Price ၼႂ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလီမႆႈၸႂ်ဝႆႉယူႇ လွင်ႈဢၼ်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ထုၵ်ႇလွၵ်ႇငိူတ်ႇ ႁူမ်ႈပႃး ထႆႇဝၼ်ႇ ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆသေ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးဝႆႉဝႃႈ “ယူႇတီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇသေ တိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈမိူင်းၶႄႇ ၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈပၼ်ႁႅင်းဢီး ၽၢႆႇၽွင်းတၢင် ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ လႄႈ ၵိုတ်းယိုတ်းပႃး လွင်ႈၸႂ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း ပၼ်ႁႅင်းဢီးထႆႇဝၼ်ႇသေ ႁႃလၢႆးတၢင်းဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် ႁႃလၢႆးတၢင်းလူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ တေလီလိူဝ် ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉတႄႉၵေႃႈ ပႆႇႁၼ်ၽၢႆႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇသင်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AP လၢႆးငၼ်းဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်ၶႄႇၸႂ်ႉႁိူဝ်းမိၼ်သေ ၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇ ၼႆႉ ၶႄႇၸႂ်ႉမႃးၶၢဝ်းႁိုင်လႄႈ ပဵၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈ ၶႂ်ႈပၼ်ႁႅင်းဢီးတေႃႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈသၢႆဢိၼ်းဝၼ်း (Tsai Ing-wen) သေ ၶႄႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းၼၢင်းႁူႉတူဝ်ဝႃႈ ထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈ တႂ်ႈမိုဝ်းၶႄႇၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၶႂ်ႈၸႂ်ႉလၢႆးၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းၼမ်ႁၼ်ထိုင်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ Joe Biden ၼႆႉတႄႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်ပၼ်ႁႅင်းဢီးတေႃႇၶႄႇၼၼ်ႉတႄႉ လူတ်းယွမ်းလူင်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁႃလွၵ်းလၢႆးငမ်းယဵၼ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းၶႄႇယူႇၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်းၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ထႆႇဝၼ်ႇ လႄႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၵေႃႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၼႅၼ်ႈၼႃ လႄႈ တေဢမ်ႇႁႂ်ႈၶႄႇလႆႈလွၵ်ႈငိူတ်ႈထႆႇဝၼ်ႇထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − AP


text:
ထိၼ်ႇၵျေႃႇ၊ ဢူး
ဢူးထိၼ်ၵျေႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ (မိူင်းမၢၼ်ႊ)၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း၊ ပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လႄႈ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈ ပီ ၂၀၁၆ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ၁၀ ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ဢမဵဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျုၵ်ႈသေ တၢင်ႇလၢတ်ႈမၼ်းတႃႇပဵၼ်လွင်း ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ၵႃႈတီႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း[2][3][4] သေ ပီ ၂၀၁၆ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ၁၅ ဝၼ်းၼၼ်ႉ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လိူၵ်ႈတၢင်ႇ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတၢင်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဝၢႆးသေ ၁၉၆၂ မႃးၼၼ်ႉ ၼႆႉပဵၼ် ပွၵ်ႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။[5][6][7]
ပၢၼ်မိူဝ်ႈၽွင်းလဵၵ်ႉမႄးထတ်း
မိူဝ်ႈပီ ၁၉၄၆ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ ၂၀ ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ မိၼ်းတုဝုၼ်ႇ လႄႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ တေႃႇၵျီႇၵျီႇ လႆႈၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈမီးပီႈၼွင်ႉ သၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉထီႉသွင်ယဝ်ႉ။[8][9] ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇၼႆႉ ဢႃႇယုမၼ်းလဵၵ်ႉသေ ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၼိုင်ႈပီ၊ ၼိုင်ႈလိူၼ်၊ ၼိုင်ႈဝၼ်း ယဝ်ႉ။ မၼ်းၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမႃးတင်း ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၵႃႈတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်မၢႆ(႑)တၵူင်ႇ (ႁူင်းႁဵၼ်းမႅတ်ႉထရိတ်ႉ) (ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မၢႆ (႑)၊ ၸႄႈဝဵင်းတၵူင်ႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽႅဝ်ထိုင် ၁၉၆၂ ၼီႈမႃး မၼ်းၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈသေ ထိုင် ၁၉၆၆ ၼီႈမႃး မၼ်းလႆႈ ၶူးၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (B.Eco) ယဝ်ႉ။ ၽွင်းမၼ်းတိုၵ်ႉၶိုၼ်ႉၸၼ်ႉ မႁႃႇ မိူဝ်ႈပီ ၁၉၆၈ ၼၼ်ႉ မၼ်းၶိုၼ်းႁဵတ်း ၶူးသွၼ်တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[10] ထိုင် ၁၉၇၀ မႃး မၼ်းသိုပ်ႇၶၢႆႉၵႂႃႇတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇသေၵႃႈ ႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃယူႇယဝ်ႉ။ ၁၉၇၅ မႃး မၼ်းလႆႈ ၶူးမႁႃႇပၢႆးသၢႆႊၵပ်းၵၢႆႇၽၢႆႇၶွမ်းယဝ်ႉ။[11]
ပီ ၁၉၇၅ ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ မၼ်းသိုပ်ႇႁဵတ်း ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၽႄ ၼႃႈၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈဢၼ်ယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ၁၉၈၀ တေႃႇ ၁၉၉၂ ၼၼ်ႉ မၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၵႅမ်ၶုၼ်ၸတ်းၵၢၼ် ၵႃႈတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆၵပ်းသိုပ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼွၵ်ႈမိူင်းသေယဝ်ႉ မၼ်းလႆႈလိုဝ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉမၼ်းလႆႈ သူးၵႂႃႇသွၼ်ပႆႇၺႃႇၼွၵ်ႈမိူင်းႄလႈ မၼ်းၶိုၼ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးသၢႆႊၽၢႆႇၶွမ်း ၵႃႈတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်လၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ၁၉၈၇ ၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵၼ်းပၢႆးပႆႇၺႃႇမႃး ၵႃႈတီႈ Arthur DeLittle, Management Education Institute, Cambridge, Massachusetts သေ [12] မၼ်းလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း တေႃႇၶိၼ်ႇၵျီႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈမႃး တေႃႇမၼ်းပေႃး ပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းမႄးထတ်း
ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉတင်း ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၸဵမ်လဵၵ်ႉသေ မၼ်းမီးယူႇ ၽၢႆႇလင် ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇမႃးၵေႃႈ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉ။[13] မၼ်းၼႆႉၸမ်ၵၼ်တင်း ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လိူဝ်သေ ဢမဵဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျုၵ်ႈယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၶမ်ၶွၵ်ႈႁိူၼ်းယူႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႃႈၵူၼ်းၵမ်ႉဢေႇ ဢၼ်ဢဝ်ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၵပ်းသိုပ်ႇပၼ်တင်း ၽၢႆႇတၢင်းၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ပႃးဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။[14] မိူဝ်ႈပီ ၁၉၉၂ ၼၼ်ႉ မၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ မၼ်းၶဝ်ႈၼႂ်းပႃႇတီႇ ဢမဵဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျုၵ်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉပဵၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၽွင်းၶဵဝ် ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇယဝ်ႉ။[10][15][16] မၼ်းၼႆႉပဵၼ် ၸဝ်ႈၽူဝ် တေႃႇၸုၸုလုၼ်ႇ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႇမတီႇၵပ်းသိုပ်ႇၵူႈမိူင်းမိူင်း တီႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်းသေ မၼ်းပဵၼ် လုၵ်ႈယိင်း ဢူးလုၼ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ တီႈ NLD ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမႄးထတ်း
ပီ ၂၀၁၆ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ၁၅ ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ လိူၵ်ႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ ပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးယဝ်ႉ။[17] မိူဝ်ႈ ပီ ၂၀၁၆ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ၁၇ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈထိုင် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တႃႇၶိုၼ်းၽွတ်ႈႁႅၼ်း ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ဢၼ်မီး ၽွင်းလူင် ၂၁ ၵေႃႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် ၁၈ ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။[18] ထိုင် ဝၼ်းထိ ၂၁ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ပီ ၂၀၁၆ သၽႃးလႆႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၶိုၼ်းၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၽွင်းလူင်ၶဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[19]
ထိုင်မႃး ပီ ၂၀၁၆ လိူၼ်မၢၶျ်ႉ ဝၼ်းထီႉ ၃၀ ၼၼ်ႉ ၶၢမ်ႇၵျၢမ်းသႅတ်ႉၸႃႇ တီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေၵေႃႈ ပဵၼ်မႃး ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ (မိူင်းမၢၼ်ႊ) ၵေႃႉထူၼ်ႈၵဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။[20][21] ၵႂႃႇပုတ်ႈဢဝ် ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၽၢင်ႁၢင်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ပဵၼ် သၢႆပႃးၶမ်း ၵႃႈတီႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႉၵဝ်ႇ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ တီႈ ႁေႃႁိူၼ်းၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈမႄးထတ်း
ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇၼႆႉ မၼ်းၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ် တလပၢၼ်း (မၢၼ်ႈ: ဒလဘန်း} သေၵေႃႈ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ လိၵ်ႈပိုၼ်ႉႁူႉ လိၵ်ႈပၢႆးမိူင်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈပေႃႈမၼ်း မိၼ်းတုဝုၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ပပ်ႉ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ အဘဘဝ အဘအကြောင်း တစေ့တစောင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတႅမ်ႈမႃးယဝ်ႉ။[9]
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
- ↑ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်တင်း ဢူးၵျေႃႇၸူဝ်း ၵေႃႉပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ (၁၇ မၢၶျ်ႉ၂၀၁၆). Archived from the original on 2016-03-20။ Retrieved on ၁၉ မၢၶျ်ႉ၂၀၁၆။
- ↑ Ei Ei Toe Lwin. Daw Suu eyes foreign minister role.
- ↑ NLD Dropped a Name List to Lead Its New Government. The Burma Times. Archived from the original on 2016-03-24။ Retrieved on 2018-03-12။
- ↑ Myanmar Starts New Parliamentarye Era. The Bangkok Post. Retrieved on 6 March 2016။
- ↑ Myanmar parliament elects first civilian president in decades. BBC.
- ↑ Htin Becomes First Civilian Myanmar President. TRT.
- ↑ Who is Htin Kyaw, Myanmar’s new president?. South China Morning Post (16 March 2016).
- ↑ U Wun (Minthuwun) Bio Data. Archived from the original on 13 March 2016။ Retrieved on 12 March 2018။
- ↑ 9.0 9.1 Who Is Htin Kyaw, Myanmar's Newly Elected President?. VOA.
- ↑ 10.0 10.1 ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၵေႃႉထူၼ်ႈၵဝ်ႈ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ (မိူင်းမၢၼ်ႊ).
- ↑ U Htin Kyaw from Computer Science grad to NLD loyalist. Myanmar Times.
- ↑ Myanmar's NLD nominates presidential candidate | Kyodo News.
- ↑ “ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇလႄႈ ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ". 7daydaily. Archived from the original on 11 March 2016။ Retrieved on 10 March 2016။
- ↑ Holmes၊ Oliver။ "Myanmar parliament elects Htin Kyaw as first civilian president in 53 years" (in en-GB)၊ 2016-03-15။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 2016-03-16။။
- ↑ NLD names U Htin Kyaw for president. Myanmar Times. Retrieved on 10 March 2016။
- ↑ Simon Lewis. Myanmar: Who Is Htin Kyaw, Burma's New President?. TIME.com.
- ↑ Myanmar Lawmakers Name Htin Kyaw President, Affirming Civilian Rule. The New York Times. Retrieved on 16 March 2016။
- ↑ Htinkyaw propose formation of Ministries. Global Times. Retrieved on 17 March 2016။
- ↑ Parliament Approves President-Elect’s Proposal to Downsize Ministries. Irrawaddy.
- ↑ “Myanmar's Htin Kyaw sworn in as president". Aljazeera News. Retrieved on 30 March 2016။
- ↑ Ei Ei Toe Lwin, Lun Min Mang. U Htin Kyaw takes oath of office and asks for patience. Myanmar Times. Retrieved on 30 March 2016။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ လွင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း သိုဝ်ႉ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း တင်းပဵၼ် COVID-19 တႃႇႁႂ်ႈလႆႈသမ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 44 လၢၼ်ႉပၢႆၼၼ်ႉ ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်းသွင် (December 2020) ၼႆႉ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လႆႈၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တင်းပဵၼ် COVID-19 တိူၼ်းၶိုၼ်ႈၼမ် မႃးလႄႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ၶိုၼ်းလႆႈဢွၵ်ႇပိူင်မႂ်ႇထႅင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁၢမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸူႉတုမ်ၵၼ်၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ပၵ်းပိူင် COVID-19 မီးၼၼ်ႉၼႅၼ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃၼႃ ဝႃႈၼႆ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ယင်းလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တေသင်ႇသိုဝ်ႉယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼွၵ်ႈမိူင်းထႅင်ႈတင်းၼမ်။
ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇယူႇလီ ပၢၵ်ႉ ၼၼ်ႁူ (Park Neung-hoo) လၢတ်ႈၼႄႁူဝ်ႁုပ်ႈမၼ်း တီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းသေ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တေသင်ႇသိုဝ်ႉ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ပဵၼ် ဢႅတ်ႉသ်ထရႃႇ ၸေႇၼေႇၵႃႇ (AstraZeneca)၊ ၾၢႆႇသိူဝ်ႇရ် (Pfizer) လႄႈ မူဝ်ႇတႃႇၼႃႇ (Moderna) ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼိုင်ႈမဵဝ်းလႂ် 20 လၢၼ်ႉတူတ်ႉသ်သေ တႃႇ 4 လၢၼ်ႉတူတ်ႉသ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႁပ်ႉသိုဝ်ႉတီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ Johnson & Johnson’s Janssen သေ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ တေၵုမ်ႇထူၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 34 လၢၼ်ႉ ယူႇဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ 10 လၢၼ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တေသင်ႇသိုဝ်ႉ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ WHO ဢွၼ်ႁူဝ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝႆႉ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ COVAX ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄပႃး ထႅင်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းတႄႉ တေဢၢၼ်းသင်ႇသိုဝ်ႉ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 30 လၢၼ်ႉယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ယွၼ်ႉၽွၼ်းလႆႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆႉ မဵဝ်းၼိုင်ႈလႄႈ မဵဝ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ပႆႇပေႃးတႅတ်ႈတေႃးလီသေဢမ်ႇၵႃး ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူင်းတေႃႇမိူင်း မီးလွင်ႈၶႄႉၶဵင်ၵၼ်ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ပီႊၼႃႈ လိူၼ်ထူၼ်ႈသၢမ် (March 2021) ၼႆႉ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တေၽႅဝ်ၼႂ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးၸၢၼ်းယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ တေပႆႇတႄႇသမ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တင်းမူတ်းၵမ်းလဵဝ်သေ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေပႂ်ႉတူၺ်းတၢင်ႇမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်သိုဝ်ႉ ယႃႈယႃမဵဝ်းလဵဝ်ၵၼ်တင်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼႆႉသေ ပေႃးသမ်းယဝ်ႉ လႆႈႁူႉၽွၼ်းတုမ်ႉ ယွၼ်ႈမၼ်း ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉမၼ်း ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေတႅပ်းတတ်း သမ်းပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ လႅပ်ႈတေပဵၼ်လႆႈ ၼႂ်းၵၢင်ပီႊ 2021 ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးတူၺ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်း ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပွင်ႇဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ယင်းတိုၵ်ႉၵုမ်းၵမ်လႆႈယူႇလႄႈ ပႆႇထိုင်တီႈဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉ ၵမ်းလဵဝ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈလႆႈမႃးယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေတႄႇသမ်းပၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈဢႃႇယုယႂ်ႇ လႄႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းဢၼ်လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းတင်းၼမ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉပဵၼ်ယႂ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 8 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ တီႈမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မီးၵူၼ်းပဵၼ်မႂ်ႇ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 594 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ်မီးယူႇ 38,755 ၵေႃႉ လႄႈ ႁူမ်ႈၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း မီး 29,650 ၵေႃႉသေ ႁူမ်ႈၵူၼ်းလူႉတၢႆမီး 552 ၵေႃႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၶိုင်ႈလိူၼ်ၼႆႉၵူၺ်း မေႃယႃမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုး ၸိူဝ်းသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းယဝ်ႉ ၶိုၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းသေ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆထႅင်ႈ 114 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုး တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 49,509 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,449 ၵေႃႉ ပဵၼ်တူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်မီးၵူၼ်းပဵၼ် လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼမ်သုတ်း ပဵၼ်မၢႆထီႉ 1 ၼႂ်းဢေးသျုးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မေႃယႃၸိူဝ်းသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ၸေႉတဵမ် 2 မၢၵ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶိုၼ်းသေ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ မီးလွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 မႃး မေႃယႃ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုး လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ 545 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈၸဵတ်း (July 2021) ၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်း ၶိုင်ႈလိူၼ်ဢွၼ်ႇၵူၺ်း မေႃယႃလူႉသဵင်ႈတၢႆထႅင်ႈ 114 ၵေႃႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်မေႃ ဢၼ်လႆႈသမ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းယဝ်ႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵဝ်ႈသိပ်းႁႃႈ 95% ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ မေႃယႃလူႉသဵင်ႈတၢႆၼမ်သေ တူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈ သုင်ႁႅင်းပဵၼ်မၢႆထီႉ 1 ၼႂ်းဢေးသျုး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼႆႉလႄႈ လၢႆလၢႆၽၢႆႇဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ မေႃယႃ တေဢမ်ႇႁပ်ႉမိုဝ်း ၵူၼ်းပဵၼ်လႆႈ လႄႈ တေၸၢင်ႈထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ပၢႆးယူႇလီၸိုင်ႈမိူင်းလူမ်ႉပင်းလႆႈ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်း တေႇလ်တႃႇ (Delta) ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုး လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၸႄႈဝဵင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ ပဵၼ်မၢင်ၸႄႈတွၼ်ႈ တႄႇၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 3 July 2021 တေႃႇပေႃးထိုင်ဝၼ်းထီႉ 20 July 2021 ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 23 July 2021 တူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တီႈၼႂ်းမိူင်း ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျုး တင်းမူတ်းမီး 3,033,339 ၵေႃႉ ပဵၼ်မၢႆထီႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ 10 မိူင်း လႄႈ ပဵၼ်မၢႆထီႉ 14 ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆတင်းမူတ်းမီး 79,032 ၵေႃႉ လႄႈ ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 2,392,923 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းၼႆႉ လၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းၸိူဝ်းမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်လႆႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸေႉတဵမ် 2 မၢၵ်ႈယဝ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းမီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၼမ်မႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ယူႇတီႈ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈတေသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းယဝ်ႉၵေႃႈလီ တိုၵ်ႉတေလႆႈယူႇၵိၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း မီးၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ပဵၼ်တူၼ်ႈတေႃတီႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ ၽႄႈလၢမ်းၵႂႃႇ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉသေ ယင်းတိုၵ်ႉမီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိူဝ်းၶိုၼ်ႈၼမ်ယူႇၵူႈဝၼ်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ မီးတၢင်းပဵၼ်ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ Brucella ၽႄႈလၢမ်းၼႂ်းမိူင်းၶႄႇထႅင်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 18 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆလၢႆသိုဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ပွတ်းတွၼ်ႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း လႆႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပရူႇသႄႇလႃႇ (Brucella) ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈႁွင်ႈလႅပ်ႇ(Lab) ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ (ႁွင်ႈဢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတႃႇတူဝ်သတ်း) ႁူဝ်ႈဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပီႊ 2019 ပူၼ်ႉမႃး ၽွင်းၵႄႈၵၢင် လိူၼ်ထူၼ်ႈၸဵတ်း (July) လႄႈ လိူၼ်ထူၼ်ႈပႅတ်ႇ (August) ၼၼ်ႉ ႁွင်ႈလႅပ်ႇ(Lab) ၼႂ်းဝဵင်းလူင်လၢၼ်ၵျူဝ် ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ လႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁႃႁဵတ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတႃႇတူဝ်သတ်းၼႆသေ သမ်ႉၸႂ်ႉမႅၼ်ႈၺႃး ယႃႈယႃၶႃႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢၼ်မူတ်းဢႃႇယုသေ ၶႃႈၸိူဝ်ႉမႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႂ်းႁွင်ႈလႅပ်ႇ(Lab)ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢႆသေ လႆႈႁူဝ်ႈဢွၵ်ႇမႃးတၢင်းၼွၵ်ႈႁွင်ႈလႅပ်ႇ(Lab)ယဝ်ႉ ပိဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းလူမ်း တိတ်းၸပ်းသႂ်ႇတီႈၵူၼ်းဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဝဵင်းလၢၼ်ၵျူဝ် (Lanzhou) ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃး လၢတ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ 3,245 ၵေႃႉၼႆႉ လႆႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ပရူႇသႄႇလႃႇ (Brucella) ယဝ်ႉသေ ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ် ပရူႇသႄႇလႃႇ (Brucella) ၼႆႉၵေႃႈ တေမီးလူမ်းမႆႈ သုင်ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၵမ်းပဵၼ်ၵမ်း၊ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ မိူၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးဢဵၼ်မီးႁႅင်း၊ ႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇၼမ်၊ ၼၢဝ်ၵတ်းသၼ်ႇ၊ ၸဵပ်းတူဝ်ၸဵပ်းၶိင်း၊ လုပ်ႇၵပ်းလုပ်ႇတေႃႇၸဵပ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းဢၼ်ၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ပရူႇသႄႇလႃႇ (Brucella) ၼႆႉလႆႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမဵဝ်းဢၼ် ယူႇၸမ်တူဝ်သတ်း တုမ်ႉတိူဝ်ႉၶိူင်ႈၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၸွမ်း တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းမီးၸိူဝ်ႉမႅင်း လႄႈ ၵိၼ်မႅၼ်ႈၼိူဝ်ႉလိပ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၼိူဝ်ႉဢၼ်ႁုင်တူမ်ႈ ဢမ်ႇသုၵ်းဢမ်ႇလိပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တၢင်းပဵၼ် ပရူႇသႄႇလႃႇ (Brucella) ၼႆႉ ယူတ်းယႃႁႂ်ႈႁၢႆၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းလႆႈယူႇလႄႈ ၵူၼ်း တေႃႇၵူၼ်း တိတ်းၸပ်းၵၼ်ၶိုၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်မီးၼမ်ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ယႃႈယႃတႃႇႁႄႉၵင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ ပႆႇမီးဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇမတီႇၽၢႆႇယူႇလီ ဝဵင်းလၢၼ်ၵျူဝ် လၢတ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 18 September 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉဝႃႈ တူဝ်သတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ပႄႉ၊ ဝူဝ်း လႄႈ မူ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပႃးၼႂ်းဢၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းတေၸၢင်ႈၽႄႈလၢမ်းၼမ်ၼၼ်ႉယူႇ။
ၸုမ်းၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် CDC ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ပရူႇသႄႇလႃႇ (Brucella) ၼႆႉ ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၵၼ်တႄႉ ဢမ်ႇသူႈလႃႈလီမီး ၵူၺ်းၼႃႇ ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်မၢင်မဵဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ မေႃပေႃႇပဵၼ်မႃးၶိုၼ်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈပဵၼ်ၵမ်းလႄႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁၢႆၶၢတ်ႇလႆႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလွင်ႈတၢင်းပိူင်ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ မိူဝ်ႈႁူဝ်ပီႊ 2020 ၼႆႉ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၸၢမ်းႁဵတ်း ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇမႃးယွမ်းၼွမ်းတၢင်းၽိတ်းသေ ယူႇတီႈလူင်ပွင် ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ လႆႈႁုပ်ႈသိမ်းၶိုၼ်း ဝႂ်ၶႂၢင်ႉဢၼ်ပၼ်ႁဵတ်းယႃႈယႃၼၼ်ႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
တႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းလႆႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ပရူႇသႄႇလႃႇ (Brucella) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးထိုင်မႃးလိူၼ်ထိူၼ်ႈသိပ်း (October 2020) ၼႆႉ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼၼ်ႉ တေတႄႇပၼ်ၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းၵႂႃႇယူႇဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 23 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိူဝ်းၶိုၼ်ႈ 10 ၵေႃႉသေ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 မီးယူႇ 85,307 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ယူတ်း ယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းၵေႃႈ မီးယူႇ 80,505 သေ ၵူၼ်းလူႉတၢႆ မီးယူႇ 4,634 ၵေႃႉဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − CNA


text:
တွင်ႇတႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Taungtha), (မၢၼ်ႈ: တောင်သာမြို့နယ်) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ဢေႃႈ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတွင်ႇတႃႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ ၼႆႉ မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇသေ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် 16 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ် တၢင်းၸိူဝ်းလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထိလႃႇ လႄႈ ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ မႃးႁူပ်ႉၵၼ်သေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈၵုင်ႇ-မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ တီးၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးပွၵ်ႉ 6 ပွၵ်ႉသေ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် မိၼ်းၸု လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် တွင်ႇတႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းႁိမ်းႁွမ်းၸႄႈဝဵင်း လႆႈပိုင်ႈဢိင် တႃႇပၢႆးပႆၺႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်၊ ၼမ်ႉထၢၼ်၊ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ငႃး၊ ၵုၺ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယူႇ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ ၼႂ်းၵႃႈ ပွၵ်ႉ 6 ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ 77 ဢိူင်ႇၼၼ်ႉ မီးၵႂႃႇ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 216,642 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈသတ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼၼ်ႉ 1 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼႆႉ မီး 164.9 ၵေႃႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸၢႆး မီး 91,761 ၵေႃႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉ ၼၢင်းယိင်း 119,481 ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းၸၢႆးမီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 44.8 ၊ ၼၢင်းယိင်းမီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 55.2 ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မီး 199,144 သေ ၸိူဝ်းယူႇ ၼႂ်းဝဵင်း မီးၵႂႃႇ 17,528 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 91.9 သေ ၵူၼ်းယူႇတီႈၼႂ်းဝဵင်းၸမ်ႉ မီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 8.1 ယဝ်ႉ။ [2]
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ မၢႆ (10)(တွင်ႇတႃႇ)
- ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွင်ႇတႃႇ
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ မၢႆ (10)(တွင်ႇတႃႇ)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ မၢႆ (10)(တွင်ႇတႃႇ) ၼႆႉ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2005 ၼၼ်ႉသေ ၽိူဝ်ႇထိုင် 2006 မႃး တႄႇလွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်း မႃးယဝ်ႉ။[3] ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတီႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ မၢႆ (10)(တွင်ႇတႃႇ)ၼၼ်ႉ
- သိုဝ်ႈပွတ်းၼုင်ႈၼႂ်း
- တီႇသျႅတ်ႉ
- သိုဝ်ႈၼုင်ႈပၢႆးလဵၼ်ႈ
- တၢင်ႇၸိူဝ်း (ၶူဝ်းၼၢင်းယိင်းၼုင်ႈ လႄႈ ၶူဝ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ)
ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွင်ႇတႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ် ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉပဵၼ်ႁႅင်းၾႆးၾႃႉၼႂ်းမိူင်း ၼိုင်ႈဝၼ်း ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၵုပထတ်း 50 လၢၼ်ႉၼႆ့ လုၵ်ႉတီႈ ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈတွင်ႇတႃႇ (Off-take station) ဢၼ်ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈပိူင်လူင်ပိုၼ်ၽႄ လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇ ၼၼ်ႉသေ သူင်ႇပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
လုၵ်ႉတီႈလွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇသေ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ပိုၼ်ၽႄပၼ်ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ (Off-take station) ဢၼ်ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ -
- ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ
- ၸႄႈဝဵင်းယေႇၼၢၼ်ႇၶျွင်း
- ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ
- ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈတွင်ႇတႃႇသေ သူင်ႇပၼ် ၵၢၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈသၽႃႇဝမျႅၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈလဵၵ်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ Aggreko လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ V power ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈပိုၼ်ၽႄပၼ်ၾႆးၾႃႉတႃႇ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွင်ႇတႃႇၼႆႉ တႄႇပၼ်ႇ မိူဝ်ႈ ပီ 2015၊ ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈပိုၼ်ၽႄဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တွင်ႇတႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ပၼ်ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ တႃႇႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ တႃႇ ယူႇၼိတ်ႉ 4,869.45 လၢၼ်ႉ၊ ပီ 2016 ၼၼ်ႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး တႃႇ ယူႇၼိတ်ႉ 13,205 လၢၼ်ႉသေ ပီ 2017 တေႃႇထိုင်လိူၼ် ဢႄႇပရႄႇ ၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇသူင်ပၼ်မႃးတႃ ယူႇၼိတ်ႉ 5,905.2 လၢၼ်ႉ ယဝ်ႉ။
ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇသေ သူင်ႇပၼ်တႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉ ဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတီႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ Aggreko ယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၵႂႃႇႁူမ်ႈ ယူင်ႇၸၢၵ်ႈၽႄၾႆးၾႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇသေၵႃႈ ၽႄပၼ်ၾႆးၾႃႉတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇတင်းမူတ်းယူႇယဝ်ႉ။
ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ႁူင်းၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ V power ၼၼ်ႉၸမ်ႉ သူင်ႇၸူး သၢႆၾႆးၾႃႉတပျေႇသေ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇသူင်ႇတီႈ ပိူင်ပၼ်ႁႅင်းၾႆးၽႃႉၸိုဝ်ႉၸၢတ်ႈ (မၢၼ်ႈ: အမျိုးသားလျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစနစ်) ယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ V power ၼႆႉ တႄႇပၼ်ႇမိူဝ်ႈ ပီ 2016၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ၼၼ်ႉသေ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၼႆႉ မီး 133 မႅၵ်ႇၵႃႇဝတ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ Aggreko ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇၼႆႉ တႄႇပၼ်မိူဝ်ႈ ပီ 2015၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၼၼ်ႉသေ ႁႅင်းၾႆးၾႃႉဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၼႆႉ မီး 90 မႅၵ်ႇၵႃႇဝတ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇ ၼၼ်ႉ တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမိူဝ်ႈ ပီ 2016၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ၼၼ်ႉသေ မၼ်းမီးဝႆႉ လွတ်ႇၼမ်ႉမဵၼ် လႄႈ လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ ၼႆသေ မီးသွင်လွတ်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇ ၼႆႉ MOGE, ၶွမ်ႇပၼီႇၶႄႇ CNPC, ၶွမ်ႇပၼီႇၵူဝ်းရီးယႃး တေႇဝူး, ၶွမ်ႇပၸီႇၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်ဢိၼ်းတီးယႃး, ၶွမ်ႇပၼီႇဢၢႆၵႂၢၼ်းထၢတ်ႈၵူဝ်းရီးယႃး လႄႈ ၶွမ်ႇပၼီႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈဢိၼ်းတီးယႃး ၶဝ် ႁူမ်ႈၵၢၼ်ၵၼ်သေ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးယဝ်ႉ။
လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈသၽႃႇဝ မျႅၼ်ႇမႃႇ-ၶႄႇၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ၵုၼ် Ramree ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၼၼ်ႉသေ မီးတၢင်းယၢဝ်း 793 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈလွတ်ႇ ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈသၽႃႇဝၼၼ်ႉသေ တီႈဢၼ်ၽႄပၼ်တႃႇၸႂ်ႉၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉၼႂ်းမိူင်း ၼႂ်းၵႃႈ Off-take station ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ Off-take station ၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်း လႆႈသူင်ႇပၼ် ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ တီႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ မီး ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၵုပမီႇတႃႇ 5,800,000 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈ Off-take station ယေႇၼၢၼ်ႇၶျွင်းၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၼိုင်ႈဝၼ်း လႆႈသူင်ႇပၼ် ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၵုပမီႇတႃႇ 56,000 ၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈ Off-take station တွင်ႇတႃႇၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၼိုင်ႈဝၼ်း လႆႈသူင်ႇပၼ် ဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၵုပမီႇတႃႇ 740,000 ၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇပၼ်တႃႇ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈပၼ်ၾႆးၾႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈႁုင်ၵႅဝ်ႈ ယဝ်ႉ။[4]
ၽေးသၽႃႇဝ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ ၸိုမ်းဢွၵ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ပီ 2017၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ (13)ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းဢိူင်ႇၵၢၼ်ႇယႂႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ တီႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ-ၺွင်ႇဢူး ၼႂ်းၵႄႈသဝ်လၵ်း 29/3 လႄႈ 29/4 တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မွၵ်ႈ 300 ထတ်း၊ တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း 250 ထတ်း ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈ လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ ၸိုမ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ လွတ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်လွတ်ႇ ဢၼ်သူင်ႇပၼ်ၸူး ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈလဵၵ်း မၢႆ (1) ဝဵင်းၶျွၵ်ႉ-ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉသဵ လွတ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၼႆႉ မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ 14 ၼိဝ်ႉသေ တႄႇႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1998 ၼၼ်ႉလႄႈ တီႈၼႂ်းလိၼ်မွၵ်ႈႁူၵ်းၼိဝ်ႉၼၼ်ႉ လွတ်ႇမၼ်းၽင်ႉၵႂႃႇသေ ပဵၼ်ႁူးပွင်ႇသၢမ်ႁူးလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ် လွင်ႈဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇမႃး ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။[5]
လွင်ႈလႆႈၶၢႆႉ ယွၼ်ႉၼမ်ႉၶိုၼ်ႈသုင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပီ 2017၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ ဝၼ်းထီႉ (15)ဝၼ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ ဝၢၼ်ႈ (5) ဝၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃးဝၢၼ်ႈယႂႃႇလေးၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ လင်ႁိူင်း (865)၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 2,532 ၵေႃႉ (ၸၢႆး-1,226၊ ယိင်း-1,316)၊ ဝူဝ်း/ၵႂၢႆး/ပႄႉ 1,074 တူဝ် ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၼၼ်ႉ လၢႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆႉတီႈယူႇမႃးယဝ်ႉ။[6]
ဢွင်ႈတီႈ ၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၵျၢမ်း - ၼွင်ၵၢၼ်ႇမျႄး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၵျၢမ်း - ၼွင်ၵၢၼ်ႇမျႄႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၼွင်လူင် ဢၼ်ဢိူင်ႇ ၸၵျၢမ်း - ၵၢၼ်ႇမျႄး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ တႃႇတိုဝ်းတႃႇၵိၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၼွင်ဢၼ်ႁဵတ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၼၼ်ႉသေ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်မႃး ယွၼ်ႉဢုင်ယွၼ်ႉသၢႆးၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ လွင်ႈသိမ်းၼမ်ႉလႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢႄႇမႃး လွင်ႈၼမ်ႉဢၼ်လႆၶဝ်ႈၵေႃႈ ယွမ်းမႃးလႄႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၽၢႆမိူင် လႆၶိုၼ်းမူၼ်ႉမႄး မိူဝ်ႈ ပီ 2014၊ လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼွင်လူင်ၼၼ်ႉ ဢိူင်ႇသွင်ဢိူင်ႇ ဢိၵ်ႇပႃးဝၢၼ်ႈၸၵျၢမ်း၊ ဝၢၼ်ႈ (15)ဝၢၼ်ႈ၊ လင်ႁိူၼ်း (4000) ပၢႆ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မွၵ်ႈ (22000) ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းသေ ဢမ်ႇၵႃးဝႃႈ ၼမ်ႉတႃႇတိုဝ်းတႃႇၵိၼ်ၵူၺ်း ၼမ်ႉတႃႇၽုၵ်ႇတႃႇသွမ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈ ပိုင်ႈဢိင်ၼွင်လူင်ၼႆႉမႃးယဝ်ႉ။[7]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, 26 August 2014, p. ၂၉, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 26, 2015
- ↑ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်း မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး မြင်းခြံခရိုင် တောင်သာမြို့နယ် အစီရင်ခံစာ
- ↑ http://moi.industry.gov.mm/my/content/[permanent dead link]
- ↑ http://myanmar.mmtimes.com/index.php/business/26278-2017-05-11-04-51-55.html
- ↑ http://www.moi.gov.mm/?q=news/14/06/2017/id-14801
- ↑ http://myanmarmoha.org/index.php?option=com_content&view=article&id=332:2017-07-17-12-11-38&catid=79&Itemid=555&lang=en[permanent dead link]
- ↑ http://www.myanmarpresidentoffice.gov.mm/2014m3/?q=briefing-room/news/2014/02/28/id-5358[permanent dead link]
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since August 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- Coordinates on Wikidata
- !Main category
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ


text:
ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း တႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈသူင်ႇၵႂႃႇၸူး ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 22 February 2021 (လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇ တႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ တေဢၢၼ်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 26 Feburary 2021 (ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) တီႈလုမ်းၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈသဝ်း လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉတီႈႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း Great Wall Hotel ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆလႄႈ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ၊ သင်ဝႃႈ တေၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼႆၸိုင် ယူႇတီႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း လူတ်ႉၵႃး တႃႇတေႃႉသူင်ႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ် လုၵ်ႉတီႈႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်း ၵႂႃႇၸူးတီႈလုမ်းၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼႆလႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင်ဝႆႉလူင်ႈၼႃႈဢွၼ်တၢင်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ လိၵ်ႈၽိတ်းမွၵ်ႇ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉသေ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ လႆႈႁပ်ႉလိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇယူႇၼႆသေတႃႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်းလွင်ႈၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼေႃႇဢူင်းလႃႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ပႃႇတီႇတီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉတူင်ႇဝူင်းမႂ်ႇ (DPNS) လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ 7 Day News ဝႆႉဝႃႈ − ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလႆႈႁူႉလွင်ႈၼႆႉၶႃႈ၊ လိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁွတ်ႈမႃးတီႈ ပႃႇတီႇႁဝ်းၶႃႈသေဢိတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇပေႃႇလသီႇပႃႇတီႇမီးၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႆႉ တေလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ပႃႇတီႇယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း(ၵဝ်ႇ) (FPPS) လၢတ်ႈဝႃႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ (ၼၸဢ) ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ၊ လွင်ႈဢၼ်ၶဝ်ၽိတ်ႈမွၵ်ႇ တႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေဢိင်ၼိူဝ် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ တေသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းယူႇႁိုဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးထုၼ်းၵျီႇ ႁူဝ်ၼႃႈၶွမ်ႇမတီႇ FPPS လၢတ်ႈဝႃႈ − ပေႃးတေဝႃႈတႄႉမၼ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင် တႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်းၶဝ်၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈဝႆႉ၊ ယင်းပၢႆတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း သႂ်ႇၶွၵ်ႈထႅင်ႈၵွၼ်ႇ၊ မီးၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ သင်ဝႃႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၸုၵ်းမၼ်ႈၼိူဝ်မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇၸွမ်းၶဝ်ၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈၶွင်ၶဝ်၊ ၽၢႆႇႁဝ်းၶႃႈတႄႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉလႃးလႃး၊ သင်ဝႃႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်လႂ်ၵႂႃႇဢုပ်ႇၸွမ်းၶဝ်ၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ပႃႇတီႇဢၼ်ႁူမ်ႈၸွမ်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၼၼ်ႉ တေဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် လွင်ႈသင်လၢႆလၢႆၼႆတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈဝႆႉပႃး ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼမ်ႉထူမ်ႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ မီးၵူၼ်းတၢႆလႆလွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 20/9/2021 ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉလွႆၼွင်း ၼမ်ႉႁွင်ႈလႆလတ်းၵၢင်ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လူၼ်ႉၾင်ႇထူမ်ႈႁိူၼ်းယေးၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ 3-4 ပွၵ်ႉ မီးၵူၼ်းတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈလႆလွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉႁွင်ႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်းၽႂ်ယင်းပႆႇႁူႉ။ ၼမ်ႉႁွင်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉတၢင်းပွၵ်ႉ 5 လတ်းလူင်းမႃး ပွၵ်ႉ...
ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်း ပၢင်ပႅၵ်ႇ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ 4 ပီပၢႆၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပိုတ်ႇၶိုၼ်း
ႁူင်းၸၢၵ်ႈၸိုၼ်းမၢႆ 2 ဢၼ်မီးတီႈ ပၢင်ပႅၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊၶွင်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ MEC လႄႈၶွမ်ႊပၼီႊ ရတ်ႉသျႃႊ Tyazhpromexport ႁူမ်ႈၵၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဝၢႆးလင်...
ၼမ့်ၸၢဝ်းငၢဝ်းၼွင်းထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ့်မႄး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း
ၼမ့်ၸၢဝ်းငၢဝ်း ၼွင်းလူၼ်ႉၾင်ႇ ထူမ်ႈ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး မွၵ်ႈ 400 လင် ။ မိူဝ်ႈၼႆ့ ဝၼ်းတီႈ 20/9/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မႄႈၼမ့်ၸၢဝ်းငၢဝ်း...
ၾူၼ်တူၵ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ ၼမ်ႉလုပ်ႈထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ လၢႆလၢႆတီႈ
ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ်ဢမ်ႇထၢတ်ႇလႄႈ ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈ လၢႆလၢႆတီႈ ၸွမ်းတီႈၶူင်ႈ/ ယၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 7/9/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 6 မူင်း...
ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး SHRF တိုၵ်းသူၼ်းၵူၼ်းတႃႇၶီႈလဵၵ်း ၵႅတ်ႇၶႄ တီႈလိၼ်လႄႈ ၵႄးၼမ်ႉႁူၵ်ႈ
SHRF ဢွၵ်ႇၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ဢေႊၶိူဝ်ႊသေပၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ႁူင်ပင်း ၶွင်သိုၵ်းဝႃႉ UWSA တႃႇဢဝ်ႁဵတ်း ႁူင်းၸၢၵ်ႈ...
လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်းသႂ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်း တီႈမိူင်းၵုတ်ႇ တၢႆ 5 ႁၢႆဝႆႉ 6
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 24/8/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 6 မူင်း တီႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းသေ လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်းသႂ်ႇ ၵူၼ်း မိူင်း 11 ၵေႃႉ...
လိၼ်ၵူၼ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းမိူင်းငေႃႉ-ၵျွၵ်ႉမႄး
ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း လိၼ်လွႆၵူၼ်ႇၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈတၢင်း မိူင်းငေႃႉ -ၵျွၵ်ႉမႄး လွင်ႈၵႂႃႇမႃး ၶၢင်ႉၶမ် ပိၵ်ႉတၼ်ၵႂႃႇၸူဝ်ႈၵမ်း။ ၾူၼ်တူၵ်း ဝၼ်းတီႈ 18/8/2021 သေ လွႆၵူၼ်ႇပိၵ်ႉၼၢင်သဵၼ်ႈတၢင်း၊ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 19 ၾၢႆႇသဵၼ်ႈတၢင်းလႄႈ...
ၼမ်ႉမၢဝ်းၼွင်းလူၼ်ႉၾင်ႇ တႄႇထူမ်ႈၶဝ်ႈတၢင်းၾင်ႇဢိူင်ႇ 19 ဝၢၼ်ႈ မူႇၸေႊ
ၾူၼ်တူၵ်းထႅင်ႈတင်းၶိုၼ်းလႄႈ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 19/8/2021 ၼမ်ႉမၢဝ်းလူၼ်ႉၾင်ႇ ၼွင်းထူမ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇမူႇၸေႊ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ - “ ၼႂ်ၼႆႉ ၼမ်ႉမၢဝ်းၼွင်း ထူမ်ႈထိုင်မၢၼ်ႈတိုင်းလူင်ၽၢႆႇၼႃႈ (ၾၢႆႇဝၼ်းတူၵ်း တၢင်းဢိူင်ႇ...
ၾူၼ်တူၵ်းလၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ်လႄႈ ၼမ်ႉတူႈၶိုၼ်ႈသုင်
ၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇထပ်းၵၼ်လၢႆဝၼ်းလႄႈ ၼမ်ႉတူႈၼွင်း၊ သင်ဝႃႈၾူၼ်သိုပ်ႇတူၵ်းထႅင်ႈတႄႉ ၸၢင်ႈလူၼ်ႉၾင်ႇ ၊ ၵူၼ်းယူႇၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉ ၾၢင်ႉယူႇၾၢင်ႉၵိၼ်။ တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈ ၼမ်ႉပေႃႈ ဢၼ်လႆၶဝ်ႈၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉ ၼွင်းလႄႈ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 18/8/2021 ၼမ်ႉတူႈၶိုၼ်ႈသုင်...
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပွတ်းဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼမ်ႉၸႂ်ႉ/ ၵိၼ်
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸိင်း ဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း လွင်ႈၼမ်ႉၸႂ်ႉ/ ၵိၼ် ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸိင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼမ်ႉၼႆႉ...
ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈ တူင်ႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ
ၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈ တူင်ႈၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်း ထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ ၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ် လၢႆဝၼ်း ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 16/8/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၼမ်ႉယႆ ၼမ်ႉၼႃးၶူဝ်...
ၼမ်ႉထူမ်ႈ ပွၵ်ႉယွမ်ႇၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လၢႆလၢႆတီႈ
ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉႁူၺ်ႈ/ ပႃႇ လႆထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ပဵၼ်လၢႆတီႈ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 11/8/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းသေ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈ/ ပႃႇ...
ၶွမ်ႊပၼီႊဢၢၼ်းၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ထႅင်ႈတီႈတၢင်ႉယၢၼ်း မႃးႁူၺ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၽွမ်ႉ
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးႁူၵ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ဢမ်ႇၽွမ်ႉဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၶွမ်ႊပၼီႊတေမႃးၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၊ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်ပႃႇတီႇလႄႈတပ်ႉသိုၵ်းတႆး ႁႂ်ႈၸွႆႈႁၢမ်ႈပၼ်ဝႃႈၼႆ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၼႃးႁုၵ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ-“ၶွမ်ႊပၼီႊ ငူၺ်ႇယီႇပလႄး မႃးႁူၺ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢေႃႈ။ ၶဝ်ၶႂ်ႈမႃးၶုတ်းထၢၼ်ႇထႅင်ႈတီႈလိၼ်သူၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 15 ၵေႃႉၼႆ လႄႈ ၶဝ်ႁႂ်ႈၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ...
ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉထူမ်ႈထုင်ႉ မူႇဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း
ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းထပ်းၵၼ် လၢႆဝၼ်း၊ ၵႄးၼမ်ႉၶမ်း လုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ဢိူင်ႇမိူင်း လဵၼ်း ၸႄႈ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ပေႃးလႆႈၵႂႃႇၼွၼ်းတီႈဝတ်ႉ။ ဝၼ်းတီႈ 26/7/2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ...
ၼမ်ႉတဵင်း ၼွင်းလူၼ်ႉၾင်ႇ ထူမ်ႈႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆလႄႈႁိူၼ်းယေး တီႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း
ၾူၼ်တူၵ်းထပ်းၵၼ်မႃးလၢႆဝၼ်းသေ ၼမ်ႉတဵင်းယိုင်ႈ လုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈ ၸွမ်းၾင်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၶွင်တၢင်းၵိၼ် ၸိူဝ်းႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈလူႉသုမ်း ၼမ်ႉထူမ်ႈၼွင်းပႅတ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ...


text:
ဝဵင်းသိူဝ်၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းသိူဝ် (မၢၼ်ႈ: ဝန်းသိုမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Wuntho Township ; Shan pronunciation: [Zewaeng Waengsoe]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသိူဝ်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆ
ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ပိူင်ၵၢၼ် မႂ်ၶႂၢင်း ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း (23 မၢတ်ႉ 2007) သေ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈၼင်ႇ ပိူင်ၵၢၼ် သုၼ်ႇၵၢင်းလွတ်ႈ (Exemption Doctrine Policy) တွၼ်ႈတႃႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးယဝ်ႉ။
လွင်တၢင်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ် လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ႈ တီႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇလိုဝ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈလၢႆ ဢၼ်ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈလၢႆၼၼ်ႉ ၵႃႈတီႈ မီႇတီႇယႃႇတင်းသဵင်ႈ၊ တႃႇပိုၼ်ၽႄႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်း၊ တွၼ်ႈတႃႇ မူၼ်ႉမႄး လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
- ယွၼ်ႉမၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢၼ်တိူဝ်းၼႄႉၼွၼ်းလိူဝ်သေ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽဵင်ႇပဵင်း ဢၼ်ပဵၼ် ၽိင်ႈမိူင်းသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉတီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇလႄႈ လႆႈမၵ်းၶၢၼ်း တၢင်းၼမ် ၸိူဝ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈပဵၼ်လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ် လဵၵ်ႉဢေႇၼႆယဝ်ႉ။
- ယွၼ်ႉၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် တီႈလွင်ႈတူၺ်းတူၺ်းသေၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် တွၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၸႂ်ႉသုင်ၼၼ်ႉ။
ပိူင်ၵၢၼ်[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈပွင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တီႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်းပၼ်ဝႆႉႁင်းတူဝ် တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼၼ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၵူႈမိုဝ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၼိူဝ်ႉၵႂၢမ်းႁူဝ်ႁုပ်ႈ ဢၼ်ထွၼ်ဢဝ်မႃးတီႈ မီႇတီႇယႃႇ ၸိူဝ်းမီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ၼၼ်ႉသေ ဢိင်ဢၢင်ႈပၼ် ငဝ်ႈငႃႇမၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈၵေႃႇသၢင်ႈငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်း (ၸွမ်းၼင်ႇ ၵူႈမိုဝ်း လွင်ႈဢိင်ဢၢင်ႈ)ယဝ်ႉ ၸင်ႇတေလႆႈၸႂ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ပေႃးပဵၼ်ၶေႃႈပူင်လၢတ်ႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈၼႆ ဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်း ၶွပ်ႇမွႆတႃ
,
{{Quote}}, ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်လွၵ်းလၢႆးတၢင်ႇမဵဝ်းသေၵေႃႈ တေလႆႈၼႄပၼ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးမႂ်ၶႂၢင်း လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈလၢႆ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ဢၼ်ပဵၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ သဵင် လႄႈ ဝီႇတီႇယူဝ်ႇၵလိပ်ႉ လႄႈ ၾၢႆႇမီႇတႃႇယႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း လႄႈ လွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႉဢၼ်လႆႈလၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ၶေႃႈ ႑႐ ၶေႃႈတင်းသဵင် ၸင်ႇၵႆႈထုၵ်ႇလီဢဝ်ၸႂ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးယဝ်ႉ။
- မီႇတီႇယႃႇ ဢၼ်လႆႈလၢႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလႆႈ။ ၽွင်းပဵၼ်သၢႆငၢႆ ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆႈ မီႇတီႇယႃႇ ဢၼ်လႆႈလၢႆ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်သၢႆငၢႆ ဢၼ်တေလဵပ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ၼင်ႇလွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်းပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇၸႂ်ႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ၼပ်ႉယမ်ထိုင် တိုဝ်ႉတၢင်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။ တေဢမ်ႇလႆႈဢဝ်ၸႂ်ႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆ ဢၼ်တေၸၢင်ႈ တႅၼ်းတၢင် ၶဝ်ႈဢဝ်တီႈယူႇ တီႈပိူင်ထၢၼ်ႈ လွၵ်းၵၢတ်ႇငဝ်ႈတိုၼ်း ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီး သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ငဝ်ႈတိုၼ်းၼၼ်ႉ။
- လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ဢေႇသုတ်း:
- ႁူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်ဢေႇသုတ်း။လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆ ၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးမၼ်းပၼ်ဝႆႉ ၶေႃႈမုၼ်းမၼ်း တဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈဢဝ်ၸႂ်ႉထႅင်ႈ။
- လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တၢင်းၼမ်တီႈဢေႇသုတ်း။ ပွတ်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈမၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉၼႆ တေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ ဢၼ်ၶူင်သၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ တင်းမူတ်း။ (လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ငဝ်ႈတိုၼ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်သၢႆငၢႆ ပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ဝႆႉလႄႈ) ၽိူဝ်ႇတေၸႂ်ႉ ဢၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉသုင်/bit rate သုင် ၸႂ်ႉပၼ် ဢၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉတႅမ်ႇ/bit rate တႅမ်ႇလႄႈ။ ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးတီႈ ၸိုဝ်ႈဢိင်ဢၢင်ႈ File: ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇဢေႃႈ။
- ပဵၼ်ဢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈဝႆႉယဝ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း။ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ တေလႆႈပဵၼ်လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်ဝႆႉ ဢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈယဝ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈမီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉ (ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်ၶေႃႈၶႂၢင်းပၼ် ၽူႈမီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်သေ) လႆၼႄဝႆႉ ၵူၼ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈမႄးထတ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶိုၼ်းမႄးသိုပ်ႇ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ။
- လွင်ႈတၢင်း။ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼႆႉ တေလႆႈၶူပ်းငမ်ႇၵၼ်တင်း လၵ်းၸဵင် လွင်ႈတၢင်းဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးလႄႈ တေလႆႈ ငၢႆးမိူၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ။
- ပိူင်ၵၢၼ် မီႇတီႇယႃႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼႆႉ တေလႆႈၶူပ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉတွၼ်ႈတႃႇ မီႇတီႇယႃႇ ၶွင် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆႉ တေလႆႈၶူပ်းငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း Wikipedia:ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ
- တီႈဢေႇသုတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈႁူဝ်။ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း တေလႆႈထုၵ်ႇၸႂ့်ဝႆႉတီႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈႁူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- Contextual significance. တေၸၢင်ႈပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် ထၢင်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈႁၢင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈလူလိၵ်ႈၶဝ် တေပွင်ၸႂ်ၼိူဝ် လွင်ႈတၢင်းပွင်ႈၵႂၢမ်း၊ သင်ဝႃႈပဵၼ်သၢႆငၢႆ ပေႃးဢမ်ႇပႃးဝႆႉလႄႈ သမ်ႉပေႃးလႆႈပွင်ၸႂ်ပိူင်ႈၵႂႃႇၼႆ လႆႈၸႂ်ႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- မၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉ လူၺ်ႈဢွင်ႈတီႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတီႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်း (ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ သဵင်မိူၼ်တူၼ်ႈထႅဝ်ပႅၵ်ႇ) ၼၼ်ႉသေ တေလႆႈပဵၼ်တီႈ ၸိုဝ်ႈဢိင်ဢၢင်ႈပွင်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (တီႈပိူင်ထၢၼ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇႁႄႉၵၼ် လွင်ႈၼႄၶႅပ်းႁၢင်ႈပိူင်ယၢင်ႇဢွၼ်ၼၼ်ႉၼႆ တီႈပိူင်ထၢၼ်ႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်ၶူတ်ႉ
__NOGALLERY__လႄႈ။
- ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၼႄပၼ် လွင်ႈတၢင်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ။ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၼႄပၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် မီႇတီႇယႃႇၼၼ်ႉ တေပႃးဝႆ့ ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
- သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈၸႅၵ်ႇၼႄဝႆႉ ငဝ်ႈငႃႇၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉယဝ်ႈၼႆ ပေႃးၼႄပၼ် ၽူႈၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၽူႈပိုၼ်ၽႄ လႄႈ ၽူႈပိူင်ႇသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်၊ ပီသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ တေပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ႈ တွၼ်ႈတႃ လွင်ႈတႅပ်းတတ်း သၢႆငၢႆ လွၵ်းၵၢတ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- တေလႆႈၶဝ်ႈပႃး တိင်သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ၼိုင်ႈဢၼ် ဢၼ်ၼႄဝႆႉ လွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ပၼ်သုၼ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ သဵၼ်ႈမၢႆ တိင်သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉ တူၺ်း Wikipedia:တိင်သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ၾၢႆႇ/ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼၼ်ႉလႄႈ။
- ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉ ၽဵင်ႇပဵင်း တႃႇ ၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉ (လႆႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၵွင်ႉႁဵင်းၵွင်ႉ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ) တေလႆႈၼႄပၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၼႄဝႆႉတီႈ ၵူႈမိုဝ်း လွင်ႈတၢင်းလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1] လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၼႆႉ တေလႆႈၼႄဝႆႉပၼ် သၢင်းလၢင်းၸႅင်ႈလႅင်းလီသေ တေလႆႈငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။။
Enforcement[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တွၼ်ႈတႃႇ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၵမ်ၽွင်ႈ (ဢမ်ႇၸႂ်ႈတင်းမူတ်း) ဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉ ၾၢႆႇ၊ ၾၢႆႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်သႂ်ႇဝႆႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆႇၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ။ ၾၢႆႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၼႄ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉဝႆႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼၼ်ႉ တေထုၵ်ႇထွၼ်ပႅတ်ႈ တီႈၼႂ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢမ်ႇၼၼ် တေထႅမ်သႂ်ႇပၼ် လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ငမ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- တေၼႄဝႆႉပၼ် လွင်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉတုိဝ်းဝႆႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆၼၼ်ႉသေ ၾၢႆႇဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉဝႆႉတီႈၼႂ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်း (ၶေႃႈ 7) ၼၼ်ႉ တေပၼ်ၶေႃႈၽၢင်ႉသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၸဵတ်းဝၼ်း တေထုၵ်ႇၺႃး မွတ်ႇပႅတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်ၸၢင်ႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈလၢႆ ၼၼ်ႉ ၼႄဝႆႉပၼ်တီႈ Wikipedia:လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်ႇ § ၾၢႆႇၼႆယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်ဢၢင်ႈ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ A redirect pointing to the page where the non-free content is intended to be used is acceptable as the article name in the non-free use rationale.


text:
သဵၵ်ႉၽျူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇ (မၢၼ်ႈ: ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Seikphyu Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်လႅၼ်လိၼ် ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်းၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၼမ်ႉၵဵဝ်သေ တီႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ မီးတႃႈႁိူဝ်းယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇၵျုႁွင်ႇ 20° 51' လႄႈ 21° 15'၊ လွင်ႇၵျီႇၵျုဢွၵ်ႇ 94° 09' လႄႈ 94° 48' ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းဢွၵ်ႇဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၼမ်ႉယေႃးယဝ်ႉ။[2] ယွၼ်ႉ လူမ်းလႅင် သၢႆၵလူင်း ၵီႇရိ ဢၼ်ထူဝ်းပဝ်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2010 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 23 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႄႈ တီႈထုင်ႉၼႆႉ လႆႈမီးလွင်ႈလူႉသုမ်းမႃးယဝ်ႉ။[3][4][5]
လႅၼ်လိၼ်ၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႄဝႆႉၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[6]
- ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉ၊
- ၽၢႆႇဢွၵ်ႇလႄႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ၊
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းၶျွၵ်ႉ၊
- ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းၸလိၼ်း၊
- ၽၢႆႇတူၵ်း ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းသေႃး။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 57.
- ↑ "Seik Phyu Township - Magway Division" Archived 2010-11-17 at the Wayback Machine. map from Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ Reliefweb Updates, Myanmar: Flash floods Hit Pakokku
- ↑ Myanmar Information Management Unit (MIMU), UNDP, Map of Cyclone Giri. Archived from the original on 2011-06-22။ Retrieved on 2019-05-30။
- ↑ DREF Operation Update, Myanmar Cyclone Giri
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- Admin map, 2011, Myanmar Information Management Unit (MIMU) Archived 2013-08-16 at the Wayback Machine.
- "Seikpyu Google Satellite Map" map of administrative area with listing of principal settlements, from Maplandia World Gazetteer
- "Seik Phyu Township - Magway Division"[permanent dead link] map, 8 June 2010, Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Coordinates on Wikidata
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since August 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းတင်းသဵင်ႈ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ပထဝီႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ


text:
ၽွင်းပၢင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၽွင်းပၢင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဖောင်းပြင်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Paungbyin ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Phaungpaang]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၽွင်းပၢင်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇသၢႆႉ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၵႆယၢၼ် (78) လၵ်းသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းၼႆႉ မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ၵႆယၢၼ် (64) လၵ်းယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းၽွင်းပၢင်ႇၼႆႉ တီႈၼိူဝ်ၽင်ႇ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း တင်းသွင်ၽၢႆႇ၊ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃ လႄႈ ၵႄႈလွႆ သၼ်လွႆၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တင်းၵႂၢင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းတင်းဢၼ်ၼႆႉ မီး 2917 လွၵ်းလၵ်းသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1953 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တင်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 35499 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၽွင်းပၢင်ႇၼႆႉ မီး 1307 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေ တီႈပၢင်ႇပဵင်းၼႃႈလိၼ်တႅမ် ဢၼ်မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ မွၵ်ႈ 2 လၵ်း တီႈၽင်ႇၼမ်ႉၶၢင်တွင်းၼၼ်ႉသေ ဢၼ်ပဵၼ်ပွတ်းၽၢႆႇၼႂ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ သၼ်လွႆတႅမ်ႇလႄႈ ပႃႇထိူၼ်ႇ မႆႉသၵ်းသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်မႆႉတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၽွင်းပၢင်ႇၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းသေတႃႉ ၼမ်ႉတိုၼ်ႈလႄႈ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ၸၢင်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်လႆႈထိုင် ဝဵင်းၵိၼ်းတတ်ႉၼၼ်ႉသေ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်ၽူၼ် ၸင်ႇၸၢင်ႈၽႅဝ်လႆႈထိုင် ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းလႄႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေလႆႈၸၢင်ႈပိုင်ႈဢိင် သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတင်းပီ။ ပေႃးဢဝ်ပေးဢဝ်ႁိူဝ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ။ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ဝဵင်းၽွင်းပၢင်ႇတေႃႇထိုင် ဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းၼႆႉ မီးဝႆႉသၢႆတၢင်းၵွင်းလိၼ်ယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (7)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ (307)


text:
ပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်ႁူဝ်ႁိုဝ်ႉတူၵ်း ပႃးမၢၵ်ႇႁဵပ်းလုၵ်ႈယႂ်ႇ လူမ်းၽတ်ႉႁႅင်းထႅင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ 11 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းပၢၵ်ႇပၢႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 May 2021 (လိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼၼ်ႉဝႃႈ မိူဝ်ႈယမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 30 April 2021 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽေးဝၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်း လူမ်းလႅင်ႉၽတ်ႉႁႅင်း တီႈၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၵျၢင်းသူး ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ထိုင်တီႈလႆႈမီး ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 11 ၵေႃႉ လႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်း တီႈဢေႇသုတ်း 102 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ ၾူၼ်တူၵ်းပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးပႃးမၢၵ်ႇႁဵပ်း လုၵ်ႈယႂ်ႇတၢၼ်ႇမၢၵ်ႇႁိၼ်ၶၢဝ်ဢွၼ်ႇ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼၢၼ်တူင်း (Nantong) လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လူမ်းလႅင်ႉထွင်းၽတ်ႉ ႁိူၼ်းယေး ႁိူၼ်းတိူၵ်ႈ ပၢႆႉၶႅပ်းလဵၵ်းၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈၵွၵ်းဢွၵ်ႇ ပိဝ်ၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင် တေလႆႈႁၼ်လူမ်းလႅင်ႉၽတ်ႉႁႅင်း ႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉယူႇ ၼႂ်းဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉပေႃးပၼ်ႇႁွပ်ႈဝႆႉ လႄႈ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၵေႃႈ တူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇလူင် ၵူၼ်ႇလူမ်ႉပိၵ်ႉဢိုတ်းတၢင်း ပဵၼ်တီႈ၊ ႁိူဝ်းတမ်ႇငႃႈ ဢၼ်မီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႇယူႇၼိူဝ်ႁိူဝ်း 11 ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပိၼ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် တၼ်းၸွႆႈလႆႈတႃႇ 2 ၵေႃႉၵူၺ်း ထႅင်ႈတႃႇ 9 ၵေႃႉ ယင်းႁႃပႆႇထူပ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေလွတ်ႈၽေးၼႆသေ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လႆႈလၢတ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း 3,000 ပၢႆ ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်း ဝဵင်းၼၢၼ်တူင်း ၶၢႆႉပၢႆႈတီႈယူႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းၶၢဝ်းႁူဝ်ႁိုဝ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ၵႆႉမီးၾူၼ်တူၵ်းပႃးမၢၵ်ႇႁဵပ်း လူမ်းလႅင်ႉၶၢဝ်းမႆႈၽတ်ႉႁႅင်းလႄႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ႈထူၼ်ႈႁႃႈ (May 2020) ပီႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝူင်ႈပၢႆၵူၺ်း လူမ်းလႅင်ႉၶၢဝ်းမႆႈၽတ်ႉၶဝ်ႈ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ထိုင် 2 ပွၵ်ႈ ၼႂ်းလၢႆပွၵ်ႉလၢႆဢိူင်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဝတ်ႉၵျွင်း လူႉၵွႆ (6) လင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်း (5) လင် ဢိၵ်ႇတင်းထႅင်ႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ထုၵ်ႇလူမ်းၽတ်ႉလူႉၵွႆ (341) လင် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼၼ်ႉ ၵေႃႉ လိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇမတီႇသၢမ်ဢၼ် တီႈ ၸုမ်းလိူၵ်ႈတင်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ သေၵေႃႈ လိူၵ်ႈဢဝ် ၼေႃႇၸွမ်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ [1]
လုၵ်ႉတီႈ သၽႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ တႅၼ်းၽွင်းတပ်ႉမတေႃႇ ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် လဝ်ႈတၢင်ႇ ၼေႃႇၸွမ်ၸိုင်ႈ ၽၢႆႇၵေႃႉၵေႃႉယဝ်ႉ။ [1] ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼႆႉ ႁႂ်ႈတႅၼ်းၽွၼ်းသၽႃးၶဝ် ပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်တီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၼေႃႇၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵေႃႉဢၼ်လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ဢၼ်ၵိုတ်းသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ် ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉသေ ယွၼ်.မၼ်းလႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈ တီႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈသၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2018၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်မႃးမႃး ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ဝၢႆးသေလႆႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶဝ် ၵႃႈတီႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် မိူဝ်ႈ 1948 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႇၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈယႂ်ႇၽၢႆႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးလႆႈလၢတ်ႈတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈပႃးၼႂ်း လၵ်းမိူင်း ပီ 1947 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈဢၼ်မီးဢၢမ်းၼၢၵ်ႈဢိတ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း ယႃႉသိမ်းသၽႃး လႄႈ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇယႃႇႁႂ်ႈ လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ လႆႈလုတ်ႈႁၢမ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းၼၼ်ႉတႄႉ ထုၵ်ႇလႆႈပၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယူႇ။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းလႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပၢၼ် မႃႇလီမၢၼ်ႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ -
- ၸဝ်ႈၶမ်းသိူၵ်ႈ
- ဢူးပႃႉဢူး လႄႈ
- ဢူးဝိၼ်းမွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မိူဝ်ႈပီ 1962 ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ တပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းၼေႇဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်လွင်ႈသိမ်းဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမႃးသေ လၵ်းမိူင်းၼင်ႇပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈယႃႉပႅတ်ႈလႄႈ ပိူင်ပႃႇလီမၢၼ်ႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇယႃႉပႅတ်ႈပႃးၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢိင်လူၺ်ႈ လၵ်းမိူင်း 1974 သေ ယိပ်းၵမ်ပိူင် ပႃႇတီႇလဵဝ်သေ ယွၼ်ႉမၵ်းမၼ်ဝႃႈ ၽူႈယႂ်ႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ် ၽူႈမီးဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းဢဝ်ၽုၼ်ႈၽွၼ်းမႃး ၸွမ်းလူၺ်ႈလၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉၼႆႉ -
- ဢူးၼေႇဝိၼ်း
- ဢူးၸၢၼ်းယု (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ)
- ဢူးၸဵင်ႇလႂိၼ်ႇ
- ဢူးဢေးၵူဝ်ႇ (ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ) လႄႈ
- တွၵ်ႉတႃႇမွင်ႇမွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ထိုင်ပီ 1988 ဝၢႆးသေပဵၼ် လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ 8888 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ တပ်ႉမတေႃႇၶိုၼ်းသိမ်းဢဝ် ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈသေ ဢၼ်ပဵၼ် လၵ်းမိူင်း 1974 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇယႃႉပႅတ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းသိုၵ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၸဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းၸေႃးမွင်ႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းတၢၼ်းသူၺ်ႇၶဝ် ဢုပ်ႉမိူင်းမႃးသေ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းလၵ်းမိူင်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၽူႈယႂ်ႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈသင်၊ ၽူႈယႂ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈသင် ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးပိူင် ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ တၢင်ႇဝႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် လၵ်းမိူင်း 2008 မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉသေ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈယႂ်ႇၸိုင်ႈမိူင်းသေဢမ်ႇၵႃး ပဵၼ်ပႃး ၽူႈယႂ်ႇ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈပီ 2011 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ် ၽူႈတၢင်တူဝ် ဢၼ်သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်ႈႁူမ်ႈတုမ်လိူၵ်ႈတၢင်ႇဝႆႉလႄႈသင် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ် ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢွၼ်ၵၼ် ပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေ တႅပ်းတတ်းလႄႈ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ လႆႈပဵၼ်မႃး ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈၽွင်းလႄႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸွမ်းလူၺ်ႈ လၵ်းမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၂၀၀၈ၼၼ်ႉသေ ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၂၀၂။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပေႃးတင်း လွင်ႈၽွမ်ႉၸႂ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေၼႆ
- (က) တေၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၸွမ်းၼင်ႇတၢင်းလူဝ်ႇမီးၼၼ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈမႄးမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ထႅမ်သႂ်ႇလႆႈထႅင်ႈ။
- (ခ) ႁူဝ်ၼပ်ႉၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ လူဝ်ၵႃႈႁိုဝ် ၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈတိူဝ်းလႆႈ ယွမ်းပႅတ်ႈလႆႈ။
- ၂၀၃။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ့ တေလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။ ၵႅမ်ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိူင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ တေလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွင်း ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈသင် လုၵ်ႉတီႈၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ တေလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပႃးယဝ်ႉ။
- ၂၀၅။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈမိူင်းသေ
- (က) ၸၢင်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈဢၢပ်ႈမႅင်ႇ ၸုမ်ႈၵုင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ မိၵ်ႈၵုင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
- (ခ) ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸုမ်ႈၵုင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ မိၵ်ႈၵုင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ဢၢပ်ႈမႅင်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းၸၢင်ႇမႄးႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ်ၶိုၼ်းလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
- ၂၀၆။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢဝ်တၢင်းလွင်ႈၽွမ်ႉၸႂ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸၢင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်တင်း မိူင်းၼွၵ်ႈသေ ၸၢင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတင်း မိူင်းၼွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးဝႃႈမီးလွင်ႈသၢႆငၢႆ လူဝ်ႇဢဝ်လိူင်ႈမႃးၼႆ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ငူပ်ႉငိၵၼ်တင်း ၶွင်ႇၸီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈတတ်းၶၢတ်ႇ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇတင်း မိူင်းၼွၵ်ႈ သေမိူင်းမိူင်းယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈဢဝ်လွင်ႈတၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ လဝ်ႈတၢင်ႇတီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
- ၂၀၈။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ့ ၸွမ်းလူၺ်ႈၾိင်ႈမိူင်းသေ ၸၢင်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၽူႈယႂ်ႇ ၸုမ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်၊ ၸၢင်ႈထူၵ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
- ၂၀၉။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈၾိင်ႈမိူင်းသေ
- (က) ဢဝ်လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁဵတ်းလႆႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ မိူင်းတေႃႇမိူင်း၊ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်၊ လွင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ၊ လွင်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- (ခ) ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇဢဝ်လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁဵတ်းလႆႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ မိူင်းတေႃႇမိူင်း၊ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်၊ လွင်ႈယႃႉပႅတ်ႈ၊ လွင်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၂၁၀။ ဢိင်လူၺ်ႈၼိူဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ မီးသုၼ်ႇ ဢဝ်လွင်ႈ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလၢႆးငၢႆးၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းၸိုင်ႈမိူင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸၢင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ ၸၢင်ႈသူင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈၸူး ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း (ဢမ်ႇၼၼ်) တီႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် တင်းမိူင်းပတ်ႉပိုၼ်ႉ။
- ၂၁၁။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ သင်ဝႃႈမီးတၢင်းလူဝ်ႇမႃး ၸၢင်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈထိုင် ၼႃႇယၵသၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ တွၼ်ႈတႃႇ ႁွင်ႉဢဝ်တႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၼ် ပၢင်ၵုမ်လမ်ႇလွင်ႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈသင်၊ ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ၼႆယဝ်ႉ။
- ၂၁၂။**(က) ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေလွင်ႈ ငိုၼ်းတွင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈ ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လူဝ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ ႁဵတ်းၵမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းၶေႃႈပူင်ႇဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
- (ခ) ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ့ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းဢမ်ႇလႆႈၶိုၼ်းႁုပ်ႈသိမ်း ၶေႃႈပူင် ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉၸိုင် တႄႇဢဝ်ဝၼ်းပူင်ၶေႃႈပူင်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 60 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈတၢင်ႇလဝ်ဢဝ်လွင်ႈမၵ်းမႂ်ႈ တီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 60 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သင်ဢမ်ႇမီးတွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ ႁွင်ႉႁႂ်ႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေၵေႃႈ တေလႆႈဢဝ် ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈယဝ်ႉ။
- (ဂ) သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈတီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ ၶေႃႈပူင်ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈၼၼ်ႉသေ တေလႆႈၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- (ဃ) ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈၽွမ်ႉၸႂ် သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶေႃႈပူင်ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇမၼ်ႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။
- (င) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 60 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈႁုပ်ႈသိမ်း ၶေႃႈပူင် ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ သေတႃႉၵေႃႈ တေလႆႈဢဝ် ၶေႃႈပူင် ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ တၢင်ႇၼႄတီႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ၸမ်ဝၼ်းၼၼ်ႉသေပိူၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
- (စ) သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တီႈၼႂ်းၶေႃႈပူင် ဢၼ်ဢၢမ်းၼၢၵ်ႈမၼ်ႈၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇမီးသုတ်ႇတႅပ်းတတ်းလႆႈၼၼ်ႉၸိုင်ႈ ဢိင်ၼိူဝ်လူၺ်ႈ လၵ်းမိူင်းသေ ၶေႃႈမၵ်းမၢႆၼၼ်ႉ တေလႆႈ လူႉႁၢႆယဝ်ႉ။
- ၂၁၄။ ၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ သၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၵ်းမၼ်ႈမၵ်းမၢႆ ၾိင်ႈမိူင်းယဝ်ႉၼႆ တေလႆႈဢဝ်လိူင်ႈႁဵတ်းသၢတ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈမၵ်းမၢႆပႃးၼႂ်း လၵ်းမိူင်းသေ တေလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၾိင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈထူၵ်းဢွၵ်ႇပိုၼ်ႇၽၢဝ်ႇတီႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိုင်ႈမိူင်း(မၢၼ်ႈ: နိုင်ငံတော်ပြန်တမ်း) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ၂၁၅။ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းလႄႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ဢၢပ်ႈၼွပ်ႇပၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈ ၾိင်ႈမိူင်းသေဢၼ်ဢၼ်လႄႈသင် ဢိင်လူၺ်ႈလၵ်းမိူင်းသေလႄႈသင်ၼႆ တေဢမ်ႇလႆႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၵႂႃႇၵႄႈလိတ်ႈတီႈ သၽႃးလႂ်၊ လုမ်းတတ်းသိၼ်လႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ လွင်ႈဢမ်ႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တေဢမ်ႇလႆႈ ၵဵဝ်ႇၵၢႆႇၵၼ်တင်း လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈမၢပ်ႇမႂ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်ပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း လၵ်းမိူင်းၼၼ်ႉ။
သဵၼ်ႈမၢႆၸဝ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ (2011-ယၢမ်းလဵဝ်)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူႈထၢၼ်ႈ ၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး မိူဝ်ႈပီ 2015 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉသေ လုၵ်ႉတီႈ ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ လႆႈဢွင်ႇပႄႉၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈလိူၵ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူၼ်းမိူင်း ဢူးထိၼ်ႇၵျေႃႇ တၢင်ႇပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမႃးယဝ်ႉ။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆၾိင်ႈမိူင်းသၽႃး တၢင်ႇပၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈတႄႇ ႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ပၢႆးမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- သဵၼ်မၢႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 "FACTBOX - Myanmar's new political structure"၊ Reuters၊ 31 January 2011။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 21 August 2011။။ Archived from the original on 6 October 2012။
- ↑ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံး သတင်းထုတ်ပြန်ချက် အမှတ်၊ ၁ / ၂၀၁၈ (၂၁ မတ် ၂၀၁၈). Retrieved on ၂၁ မတ် ၂၀၁၈။


text:
ပၢႆးႁၢင်ႈ
ပၢႆးႁၢင်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈတႄႉ ဢဝ်ၵႂၢမ်းပႃႇလိသေ ၸႂ်ႉဝႆႉဝႃႈ (ရူပဗေဒ) ၽၢႆႇဢဵင်ႈၵလဵတ်ႈၶဝ်ဝႃႈ Physics ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵရိၵ်ႉ φuσιkή (ἐπισtήun) phusikḗ (epistḗmē) “တၢင်းႁူႉ ၼိူဝ်သၽႃႇဝ” လႄႈ φύσις phúsis “သၽႃႇဝ” ၼၼ်ႉသေ ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး။ [1] ပၢႆးႁၢင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ ပၢႆးသၢႆႊ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သၽႃႇဝတြႃးသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပိုၼ်ႉထၢၼ် ၶူဝ်းၶွင်ၸၵျႃႇဝလႃႇ ဢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တုမ်ႉတွပ်ႇ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ် ႁႂ်ႈပေႃးႁၼ် ၶေႃးတွပ်ႇမၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးႁၢင်ႈ Physics ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးၽႃႇသႃႇ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် လွင်ႈမၼ်ႈယိုၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးႁၢင်ႈၼႆႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းပႃး ဢွင်ႈတီႈလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း။ ပၢႆးႁၢင်ႈၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉႁႅင်း၊ ႁႅင်း၊ ၶူဝ်းၶွင် လႄႈ ထၢတ်ႈၾႆးၾႃႉယဝ်ႉ။ ပေႃးႁုပ်ႈသေ လၢတ်ႈၸိုင် ပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၼႆႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွပ်ႇၸႅတ်ႈ လွင်ႈသၽႃႇဝသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈပွင်ႇၸႂ် တီႈၼိူဝ် ၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [2] ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ ရူႇပၿေႇၻ ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းပႃႇလိ (ရူပ = ႁၢင်ႈ၊ ၿေၻ = တၢင်းမေႃပၺ်ႇၺႃႇ) ၼႆလႄႈ ပွင်ႇဝႃႈ တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁၢင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢဝ်တီႈပွင်ႇဝႃႈ တၢင်းမေႃ ဢၼ်မေႃၸၵ်းၽႄ ႁူႉႁၼ်လွင်ႈႁၢင်ႈ ၼႆၵေႃႈ လႆႈယူႇ။
ပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၼႆႉ ယင်းတေ ၸဝ်ႉလိူဝ်သေ တၢင်းမေႃၼၵ်ႈၶၢတ်ႈၿေႇတၢင်ႇ မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ၵေႃႈ ၶႂ်ႈမိူၼ် ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၾီႇလေႃႇသူဝ်ႇၾီႇ၊ မိူၼ်ပၢႆးထၢတ်ႈ ꩪႃႇတုၿေႇၻသေ ဝၢႆးလင်မႃး သမ်ႉၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် ပၢႆးၼပ်ႉ လႄႈ ပၢႆးတူဝ်မီးၸႂ် ၸီႇဝၿေႇၻယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 16 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ပၢႆးႁၢင်ႈပၢၼ်မႂ်ႇသေ ပဵၼ်မႃး ၽႃႇသႃႇၶေႃၶေႃယူႇ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ မၢင်ပွၵ်ႈ တိုၵ်ႉၶႂ်ႈၵဝ်ႈၵဝ်လေႃးလႄးၵၼ် တင်းတၢင်ႇပၢႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ပိူၼ်ႈတေဢွၼ်ၵၼ် ႁူႉထိုင်ဝႃႈ ပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးၽႃႇသႃႇ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ပၢႆးႁၢင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် လွၵ်းလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ Technology သေ ၸၢမ်းတူၺ်းၵေႃႈ ႁူႉႁၼ်လႆႈယူႇ။ ပၢႆးႁၢင်ႈၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၶဝ်ႈပဵၼ် ပၢႆးၼပ်ႉ လႄႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉ Philosophy သေ ၽႄႈၵႂႃႇၼႂ်း ပၢႆးၽႃႇသႃႇ တၢင်ႇဢၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸွပ်ႇၶူၼ်ႉႁူႉႁၼ်လႆႈ ထၢတ်ႈၾႆးၾႃႉမႄႈလဵၵ်းလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းပဵၼ်မႃး TV, ၶွမ်ႇပိဝ်ႇထိူဝ်ႇ၊ လၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈၼိဝ်ႇၵလီးယႃး လႄႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁူဝ်ၸၢၵ်ႈ တႃႇမူဝ်ႇတၢႆးၼမႅၵ်ႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ၶိူင်ႈၸၢင်ႈ ဢၼ်တိုတ်ႉၸၼ်ရူတ်ႉၵႃးလႂ်၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇ လွင်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ မႅၵ်ႉၵႅၼ်းၼိၵ်ႉၸ် လႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ၸၢၵ်ႈၼပ်ႉဢၢၼ်ႇ Calculus လႄႈ ၶိူင်ႈထႆႇၵႅမ်ႇမရႃႇ ဢၼ်ထႆႇႁၼ်လႆႈ ၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ ပဵၼ်မႃး ပၢႆးလဵပ်ႈႁဵၼ်း တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ တႅတ်ႈတေႃး ဢၼ်ၸၼ်ႉသုင်ယဝ်ႉလႄႈ ၵိင်ႇၽႄမၼ်းၵေႃႈ မီးမႃးတင်းၼမ်။ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပၢႆးႁၢင်ႈရူႇပၿေႇၻၼႆႉ ၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ပၢႆးဝူၼ်ႉ တီႇဢူဝ်ႇရီႇလႄႈ ပၢႆးတူဝ်ထူပ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၽၢႆႇပၢႆးဝူၼ်ႉၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်းႁင်းၶဝ်၊ ပၢႆးတူဝ်ထူပ်းတႄႉ တေၸွပ်ႇၸႅတ်ႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉတူၺ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉၵဝ်ႇ/မႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၢၼ်ႇဢမ်ႇမၢၼ်ႇ မႅၼ်ႇဢမ်ႇႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သီႇသိပ်းပီၼႆႉ ပၢႆးႁၢင်ႈ မီးတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တင်းၼမ်သေတႃႉ ပိူင်ပဵၼ်သၽႃႇဝ ဢၼ်ပႆႇႁႃႇႁၼ် ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇလႄႈ ၽၢႆႇပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၶဝ် သိုပ်ႇတူင်ႉၼိုင် ၵၢၼ်ၶဝ် လႅတ်းလႅတ်းၽၢႆၽၢႆဝႆႉယူႇ။
လမ်းၼႂ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶေႃႈပိုတ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လႄႈ ယိူင်းဢၢၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၼႆႉ မၼ်းသပ်းလႅင်းၼႄလႆႈ ပိူင်ပဵၼ် ၶိူင်ႈၶွင် ဢၼ်လဵၵ်ႉၼွႆႉလိူဝ်တွၼ်းသေ ဢႅၵ်ႉတမ်ႇ တေႃႇထိုင် ၶိူင်ႈၶွင်ယႂ်ႇလူင် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵလႅၵ်ႉသီႇၶဝ်ၼၼ်ႉ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
လွၵ်းလၢႆး ပၢႆးသၢႆႊ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈဢၼ်လပ်းသိင်ႇ ၵၢင်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႅင်းမႃး မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢင်ဝၼ်း၊ တီႈဢၼ်ၵႆၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးၸမ်၊ သဵင်ဢၼ်ၵႆၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးငိၼ်းလႆႈ ၸမ်ၸမ် လီလီ၊ ၼႂ်းတူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇၵူၼ်းႁဝ်း ဢၼ်တႃဢမ်ႇတူၺ်းႁၼ်လႆးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးတူၺ်းႁၼ်လႆႈၼႆသေ ၵူၼ်းႁဝ်း ဢွၼ်ၵၼ် ၶိုင်သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်ႇ ၶူင်သၢင်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ်မႃး တင်းၼမ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တႃႇဝႃႈ တေလႆႈငိၼ်း လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ၊ ၽၼ်ၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁွၼ်ႇတွၼ်ႉ ၼွၼ်းၽၼ်မႃး။ ပေႃးဝႃး ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆ ၽၢႆႇပၢႆးႁၢင်ႈၶဝ် ၶတ်းၸႂ် သေႃႉႁႃ သွၵ်ႈႁႃ ဝူၼ်ႉသၢၼ် ႁဵတ်းမႃးၸိုင် ၸိူဝ်းႁဝ်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ ထိုင်မႃး ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၼင်ႇၼႆသေတႃႉ လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈ တေႃႈတေ ဢမ်ႇထူပ်း။ ပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၼႆႉ ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢဵင်းၵလဵတ်ႈ Physics ၼၼ်ႉသေ ပိၼ်ႇပဵၼ်မႃး၊ Physics ၼၼ်ႉၵေႃႈ ငဝ်ႈတႄႇမၼ်း လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵရိၵ်ႉမႃးသေ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ “သၽႃႇဝ” ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ် ၼမ်ႉလုၵ်ႉတီႈသုင် လႆလူင်း တီႈတႅမ်ႇ၊ လွင်ႈဢၼ် သဵင်လတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလူမ်း၊ လွင်ႈၾႆး ဢွၵ်ႇဢၢႆမႆႈႁွၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတႄႉ ၵူၺ်းၵႄႈလိတ်ႈဝႃႈၵႂႃႇ မၼ်းပဵၼ်ၸွမ်း ပၢႆးသၢႆႊ သၽႃႇဝ ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉ ၶႂ်ႈႁၼ်လိူဝ်ၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွပ်ႇႁႃၶူၼ်ႉႁႃလႄႈ လုၵ်ႉတီႈ ပၢႆးသၢႆႊသၽႃႇဝ ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇတေပဵၼ်မႃးထႅင်ႈ ပၢႆးလႅင်လၢဝ်ၼၵ်ႈၶၢတ်ႈ (နက္ခတ္တဗေဒ)၊ ပၢႆးၼင်လိၼ် (ဘူမိဗေဒ)၊ ပၢႆးႁၢင်ႈ (ရူပဗေဒ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးထၢတ်ႈ (ဓါတုဗေဒ) ၼႆႉ ပဵၼ်ပၺ်ႇၺႃႇတၢင်းမေႃ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၶိူင်ႈၵွၼ်ႈၶိူင်ႈမမ်ႈ၊ တီႈၼႂ်းၵွၼ်ႈမမ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ် လွင်ႈဢႅၵ်ႉတမ်ႇလႄႈ မေႃႇလီႇၵိဝ်း ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်၊ လွင်ႈၶဝ်မီးတၢင်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပၢႆးႁၢင်ႈ (ရူပဗေဒ) ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ပၢႆးသၢႆႊသၽႃႇဝသေ ပဵၼ်မႃး။ တၢင်းမေႃပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ တၢင်းမေႃပၺ်ႇၺႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်းမေႃၽၢႆႇသဵင်၊ ၽၢႆႇႁႅင်းမႆႈ၊ ၽၢႆႇငဝ်းလႅင်း၊ ၽၢႆႇၾႆးၾႃႉ၊ ၽၢႆႇထၢတ်ႈမႄႈလဵၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢၼ်ဢိင်ပိုင်ႈ ပိုၼ်ႉထၢၼ်ပၢႆးႁၢင်ႈသေ သပ်းလႅင်း ပၢႆးထၢတ်ႈ ပၢႆးႁၢင်ႈထၢတ်ႈ (Physical Chemistry) ၵေႃႈမီး၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢိင်ပိုင်ႈ ပိုၼ်ႉထၢၼ် ပၢႆးႁၢင်ႈသေ ဢၼ်ၸွပ်ႇႁႃၶူၼ်ႉႁႃ ပျသၼႃႇ တူဝ်မီးၸႂ်၊ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇတူဝ်မီးၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ပၢႆးႁၢင်ႈတူဝ်မီးၸီ (Bio-Physics) ၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ တၢင်းမေႃ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၵွင်ႉၵၢႆၵၼ် ၸမ်တႄႉတႄႉ။ လွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄသေ ပၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ မၢႆတွင်းငၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၵူၼ်းယူဝ်းယူဝ်း လၢတ်ႈလႄႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းပၢႆးႁၢင်ႈ ရူႇပၿေႇၻၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ယူႇ။ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း ၵႃးဢၼ်ၵႂႃႇယူႇ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းယူဝ်းယူဝ်း တေလၢတ်ႈဝႃႈ တၢင်းၽႂ်းမၼ်း ၵႂႃႇလႆႈၵႆ မီးၶၼၢၼ်ႉ ၶၼၢႆႉ ၼႆယူႇ။ ပေႃးဢဝ် ပၢႆးႁၢင်ႈရူႇပၿေႇၻ ဝႃႈတႄႉ တၢင်းၽႂ်းမၼ်း ဢၼ်ယိုဝ်ႈၵႂႃႇ ၽၢႆႇလဵဝ်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် တၢင်းၽႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၵႆ မၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း ၵႃးဢၼ်ၵႂႃႇ ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမွင်း မၼ်းၵႂႃႇၵႆလႆႈ 30 လၵ်းၼႆၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ တၢင်းၽႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၵႆမၼ်း ဢၼ်ၵႂႃႇၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၵႂႃႇလႆႈ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမွင်း 30 လၵ်း ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၽႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းမၼ်း ဢၼ်ၵႂႃႇတၢင်းဢွၵ်ႇလႄႈ တၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်သုၼ်ၵူၺ်း။
လွင်ႈဢၼ် ၵမ်ႇၽႃႇပၼ်ႇလဵပ်ႈလႅတ်ႇသေ ၶၢႆႉၼိုင်ယူႇၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ မၼ်းၶၢႆႉၵႂႃႇ မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇယူႇ ၼႆသေတႃႉ တၢင်းၽႂ်းမၼ်းၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆႉယူႇ တႃႇသေႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈသင်ၼႆၸိုင် လွင်ႈဢၼ်ၵမ်ႇၽႃႇ လဵပ်ႈလႅၼ်ႇသေ ၵႂႃႇၼၼ်ႉ သၢႆတၢင်းမၼ်း ဢမ်ႇသိုဝ်ႈ၊ သၢႆတၢင်းမၼ်း ပဵၼ်သၢႆတၢင်း ပၼ်ႇမူၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်ၽႂ်းထိူင်းမၼ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ ပၼ်ႇလဵပ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ႁႅင်းၽႂ်းမၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ႁႅင်းဢၼ်ၵမ်ႇၽႃႇ ပၼ်ႇၼႂ်းၵၢင်ႁၢဝ် (Space) ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈတၢင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးယူႇ။ လွင်ႈဢၼ်ၵႃး ႁေႃႈၵႂႃႇ ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမွင်း သၢမ်သီႇသိပ်းလၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်၊ ပဵၼ်ယွၼ်ႉႁႅင်း တီႈၼွၵ်ႈ မႃးႁဵတ်းပၼ် မႃးၽိူမ်ႉပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပိတ်ႉ မၢၵ်ႇၼင်ၼၼ်ႉ ပေႃးၶႂ်ႈႁူႉ တၢင်းၽႂ်း မၢၵ်ႇၼင် မီးၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၸိုင် တေလႆႈဢဝ် ႁႅင်းၽႂ်းမၢၵ်ႇလင်လႄႈ ၼမ်ႉၼၵ်းမၢၵ်ႇၼင်ၼၼ်ႉသေ သွၼ်ႇၼပ်ႉဢဝ်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ "physics". Online Etymology Dictionary. Archived from the original on 24 December 2016. Retrieved 1 November 2016.
- ↑ At the start of The Feynman Lectures on Physics, Richard Feynman offers the atomic hypothesis as the single most prolific scientific concept: "If, in some cataclysm, all [] scientific knowledge were to be destroyed [save] one sentence [...] what statement would contain the most information in the fewest words? I believe it is [...] that all things are made up of atoms – little particles that move around in perpetual motion, attracting each other when they are a little distance apart, but repelling upon being squeezed into one another ..." (Feynman, Leighton & Sands 1963, p. I-2)


text:
ဝၢၼ်းတႂိၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်း (မၢၼ်ႈ: ဝမ်းတွင်းမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Wandwin) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်းယဝ်ႉ။
ဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ-တႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ၼႆ ၵႆယၢၼ် 20 လၵ်းသေ တင်း ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၸမ်ႉ ၵႆႇယၢၼ်ၵၼ် 358 လၵ်းယဝ်ႉ။ တင်းဝဵင်းတႄးတေႃး ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵႆယၢၼ်ၵၼ်သွင်လၵ်းၵူၺ်း။ ႁူဝ်ႁိူၼ်းတီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 6072 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 28,813 [1] ၵေႃႉယဝ်ႉ။ မီးလုမ်းၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းလႄႈ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်းၵႃႉၶၢႆ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽႅၼ်ႇတေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၽိတ်းတႄးတေႃး ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇၽိတ်းၽၼ်းလီ ဢၼ်လိုဝ်းလင်တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်လႆႈသႂၢင်းၼမ်ႉသေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈႄလႈ ၽၢႆၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်တႄႉ ၽၢႆဢူးပူဝ်းထုၼ်း၊ ၽၢႆတွင်ႇပုလု၊ ၽၢႆဢလွင်းၸီႇတူႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[2]
တီႈဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈတဵင်ႇတွင်ႇ၊ တိူၵ်ႈၵမ်ႇမထၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်သေ ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးထၢတ်ႈပွင်း ယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈငဝ်ႈငႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လႆႈတၢင်ႇၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်းၼႆ ၵျၢၼ်ႇၸိတ်ႉတႃး ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းထူပ်းၽေးၸႂ်သႅဝ်း ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇလႄႈ ၽွင်းလႆႈပၢႆႈတဵတ်ႇယူႇၼၼ်ႉ မၼ်းႁၼ်ၺႃး ၵႂၢႆးထိူၼ်ႇတူဝ်ၼိုင်ႈ တီႈတႄႇဝဵင်းဝၢၼ်းတႂိၼ်းၼၼ်ႉသေ မၼ်းဢဝ်ႁွၵ်ႇယဝ်ႉတမ်တွင်ႉ ၵႂၢႆးထိူၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဝမ်းထွင်း ၼႆသေ ဝၢႆးမႃး ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ဝၢၼ်းတုၼ်ႈ (မၢၼ်ႈ: ဝမ်းတွင်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၇) ဝမ်းတွင်းမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ. မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့.[permanent dead link]
- ↑ 2.0 2.1 မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since August 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- Coordinates on Wikidata
- !Main category
- ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ
- ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ


text:
Company ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝုႈ Alibaba(ဢလီႇပုႇပုႇ)ၼၼ်ႉပဵၼ်သင် မၢႆ (2)
ဝၢႆးေသ1990ၼၼ်ႉ ၽၵ်းတူမိူင်းၶေႇပိုတ်ႇၸူးၵမ်ႇၽုႇယဝ်ႉ၊ ၶူဝ်းၶွင်ၵူႈမိူင်းေတုႉသူင်ႇၶၢႆမိူင်းၶေႇေသပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် တွၵ်ႇၶိုၼ်ႈမုးေသ ၸႅတ်ႉၼႆံ ဢွၵ်ႇၵၢၼ်ၶူးသွၼ်တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ယဝ်ႉ မၼ်းၸၢႆးၵေႃႇတင်း ၶူင်းၵၢင် company ပိၼ်ႇၽုႇသုႇ ၽၢႆႇၶေႇ ပိၼ်ႇၽၢႆႇဢၢင်းၵိတ်ႉ။
ထိုင်မုး 1995 ၼၼ်ႉ မိူင်းၶေႇေတႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ေသ ၸွႆႈထဵမ်ဢၸူဝ်းယုႉတီႈဝဵင်းၶဝ် တုႇေတပိၼ်ႇၽုႇသုႇ ၸႅတ်ႉလႆႈၵႂုႇဢေမႇရိၵုႉ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။
တႆးၵေႃႉမၼ်းမွၵ်ႇဝုႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈသင်ၵေႃႈ သင်ႇဢဝ်တီႈၼိူဝ် online ေသ သိုဝ်ႉလႆႈ မိူၼ် online shop ယဝ်ႉ။ ေပုးၼၼ်ၸႅတ်ႉၼႆႉ တႅမ်ႈႁုတူၺ်းဝုႈ Beer ေသ ဢွၵ်ႇမုးႁၢင်ႈ Beer ၵူႈမဵဝးမဵဝ်း ၵူၺ်းၵုႈဢမ်ႇႁၼ်Beer ၶေႇ ေသဢၼ်၊ မၼ်းၸၢႆးၶိုၼ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶေႇၵေႃႈဢမ်ႇဢွၵ်ႇမုးေသမဵဝ်း ။ ဢၼ်ၵပ်ႉၵၢႆႇမိူင်းၶေႇဢမ်ႇဢွၵ်ႇမုးေသဢိတ်း။။။။။
ၸႅတ်ႉ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမုးမိူင်းၶေႇေသၽိူဝ်ႇထိုင်ႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆးမၼ်း မုးၶူၼ်ႉႁုႈ ၼႆး China Page ၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်တၢင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႉတိမ်ထူၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈလႄႈၵုႈၶၼ်ၵေႃႈပဵၼ်လိၵ်ႈၶေႇလၢႆလၢႆ။
မၼ်းၸၢံးၶိုၼ်းဝူၼ်ႉဝုးေပုးၺုးတီႈမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇေမုလိၵ်ႈၶေႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ေတႁဵတ်းႁိူဝ်ၶဝ်ႈၸႂ်ေသ ပၼ်ႁႅင်းၶူဝ်းၶွင်ႁဝ်း ။။
ၽိူဝ်ႇ 1999 လိူၼ် october ၼၼ်ႉ ၸႅတ်ႉမုး ၽိတ်ႈမွၵ်ႇဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်းၸၢႆးၮ17 ၵေႃႉေသသၢင်းလၢင်းၼေလွင်ႈၶူင်းၵၢင် company ဢၼ်မၼ်းေတေတႇတင်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးသုၼ်းတုမ်ႁႂ်ႈမုးၶဝ်ႈႁုမ်ႈၸူႉငိုၼ်း share ေသၵေႃႇတင်ႈ။ ၵူၺ်းၵုႈ လွင်ႈၸႂ်ႉ internet ၼႆႉ ပၢၼ်ၼၼ်ႉပႆႇေပုးမီးၼေလႄႈၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇေပုးယုမ်ႇ လွင်ႈၶူင်းၵၢၼ် မၼ်းၸၢႆး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝုႈယိူင်းဢၢၼ်း ၸႅတ်ႉမုးၼႆႉယႂ်ႇၼုႇလႄႈ ဢမ်ႇယွမ်းသုမ်း ေသၶတ်းၸႂ်သုၼ်းတုမ် မုးၶဝ်ႈႁုမ်ႈ ႁုမ်ႈၸူႉၵၼ် ဢုႈလၢင်းမၼ်းလႆႈ us dollor 6မိုၼ် (ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႈ 8ပၢၵ်ႇသႅၼ်)ယဝ်ႉ။။။။။
ၸႅတ်ႉမုး ၵေႃႇတင်ႈ website ေသ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွင်ႈၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၶၢႆၼိူဝ် online ၵူၺ်းၵုႈၸႅတ်းၼႆႉဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈ ၶွမ်း computer ေသဢိတ်းၵူၺ်းၵုႈ မၼ်းၸၢႆး ပိၼ်ႇၽုႇသုႇလိၵ်ႈၶေႇ ၸူးဢၢင်းၵိတ်း လႆႈတိမ်ထူၼ်ႈ။။ တီႈwebsiteၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးၶႂ်ႈၶူင်သၢင်ႈၸိူင်ႉႁိူဝ်ၵေႃႇ မၼ်းၸႆႉဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်းႁဵတ်းၵူၺ်း။။။။။
ဢဝ်ၸိုဝ်ႈဝုႈ Alibaba ဢုႈလီႇပုႇပုႇ ေသ သၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ် company ယဝ်ႉ ၊ ဢမ်ႇႁိူင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ႈၵေႃႈ သင်ဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈေသ ၸႅတ်ႉသမ်ႉ ၵႂုႇလၢတ်ႈတီႈလၢၼ်ႉဢၼ်ၶဝ်ၶၢႆၶူဝ်ေသ ၶိုၼ်းသုင်ႇပၼ် ေပုးပဵၼ်ၵၢၼ် ၸႅတ်ႉ လႆႈၵုႇ ၵေႃႇမသဵၼ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။။။
ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိူင်မုးေသ ပၼ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း Goldman Sachsၼၼ်ႉ ငိုၼ်းေတုႇလုႇ 50 သႅၼ်( ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 6မိုၼ်5ႁိင်သႅၼ်) လႄႈ ၶူင်းၵၢၼ် ၵပ်းသိပ်ႇမိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇ ငိုၼ်းေတုႇလုႇ 200 သႅၼ် မုးၶဝ်ႈႁုမ်ႈ တုႇေတႁဵတ်းဢုႇလၢင်း ၶူင်းၵၢင် Alibaba ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လွင်ႈမၢၵ်ႈမီး company Alibaba ၼႆႉ မီး ငိုၼ်းဢေမႇရိၵၢၼ်ႇေတုႇလုႇ 160 billion ေသ လွင်ႈမၢၵႈမီးၸႅတ်ႉမုးသမ်ႉ ငိုၼ်းဢေမႇရိၵၢၼ်ႇေတုႇလုႇ 30 billion ယဝ်ႉေသ ၼႆးမိူင်းၶေႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်မီးေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ။။။။။။။။။။။
ေပုးယဝ်ႉ ၸႅတ်ႉ ၶိုၼ်းသိုဝ်ႉဢဝ် ၶူင်းၵၢၼ်Company ဢၼ်မၼ်းၵႂုႇႁုၵၢၼ်ေသဢမ်ႇႁပ်ႉတွၼ်ႈ မၼ်း ၼၼ်ႉ မၼ်းပၢႆသိုဝ်ႉလႆႈၵွၼ်ႇ ၊
Jack ma ယိပ်းၵမ်လွင်ႈဢွင်ႇေပႇ 10 ၶေႃႈ
1. ႁဵတ်းႁႂ်ႈလီတီႈသုတ်း ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းၼၼ်ႉႁႂ်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ။
2.ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၼွၼ်းၾၼ်၊လွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်း။
3.ၶဝ်ႈၸႂ်ေသၶူင်သၢင်ႈ။
4.ယဵၼ်ႉၵၼ်ႈလွင်ႈေသႉၼႄးေသဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ႁႅင်း။
5.တႅတ်းတတ်းလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်း ႁတ်းႁတ်း။
6.လူဝ်ေမုပုတ်းပုတ်းၶၢတ်ႇၶၢတ်ႇ။
7.လူဝ်ႇဝူၼ်ႉလီလီ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းႁုႉ သၢၼ်ၶတ်း။
8.ၽူႈပၼ်ႁႅင်း customer ဝႆႉပဵၼ် ၼိုင်ႈ။
9.ယုႇၸႂ်တူၵ်း၊ယုႇဝူၼ်ႉၼမ်၊ တူၺ်းႁၼ် သႅၼ်ႈတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႂ်ႇ။
10.လူဝ်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႇမၢၵ်ႈမီး၊ၸႂ်ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်။
- Tai Strategy and Tai Management
- Post >>> ShanStateDefenceArmy


text:
ၾလမ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း (မၢၼ်ႈ: ဖလမ်းခရိုင်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Falam District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ မီးဝႆႉ ၁၆၇,၈၀၆ ၵေႃႉ[1] ယဝ်ႉ။
လႅၼ်လိၼ် ၸိူဝ်းဢိူမ်ႈၸပ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လႅၼ်လိၼ် ၸိူဝ်းဢၼ်ဢိူမ်ႈၸပ်းဝႆႉတင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း ၼႆႉ -
- ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈမိူင်းမၼိပူႇရ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး
- ၽၢႆႇတူၵ်း ၸႄႈမိူင်းမီႇၸူဝ်ႇရမ်ႇ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး
- ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းတတ်ႉ လႄႈ
- ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်ႉၵေႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်းၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်း
- ၸႄႈဝဵင်းတိတ်ႉတိမ်
- ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်းၸင်
မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၸႄႈဝဵင်းႁႃးၶႃး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းထၢၼ်တလၢၼ် ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်းသေတႃႉ လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်ၵုမ်လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2012 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉသေ ဢဝ်သွင်ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈႁႃးၶႃး မႃးယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, 26 August 2014, p. ၁၇, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 26, 2015
- ↑ http://www.mrtv3.net.mm/newpaper/46newsn.pdf[permanent dead link] Page 16 Col 1


text:
မၢၵ်ႇၼင်သွင်း
လွင်ႈလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇသွင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇသွင်း Basketball ၼႆ့ လႆႈဢဝ်မိုဝ်း ပူပ်းမၢၵ်ႇသွင်း တွၵ်ႈသႂ်ႇၼိူဝ်လိၼ် ယၢင်ႈတိၼ် ထိုမ်ႈပၼ်ၵၼ်၊ ၽၢႆႇၼိုင်ႈလႄႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈ ၶတ်းၸႂ် ဢဝ်ပႅတ်ႈသႂ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းတူင်ႇသွင်း ဢၼ်မီးၶႅပ်းမႆ့ ႁွင်းဝႆ့ ၽၢႆႇလင်မၼ်း ၼၼ့်ယဝ့်။ ဝၢင်းမၢၵ်ႇသွင်းၼႆ့တႄ့ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈၵၢင်ပၢင်ႇ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၼႂ်းႁူင်း ဢၼ်မီးမုင်းၼၼ့်ယဝ့်။ လၢႆးလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇသွင်းၼႆ့ ၵေႃႉၶူင်သၢင်ႈမၼ်းပဵၼ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၵျဵမ်းၼေႇၸမိတ့်ၸ် ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း YMCA ဢၼ်ယူႇတီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၸႄႈမိူင်းမႅၵ့်သၶျူးသႅတ့် ဝဵင်းသပရိင်းၾီးသေ ၶူင်ဢွၵ်ႇလၢႆးလဵၼ်ႈၼႆ့ မိူဝ်ႈပီ 1981 ၼၼ့်ယဝ့်။ မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 16 ၼၼ့် တီႈမိူင်းမႅၵ့်သိႇၵူဝ်ႇၼၼ့် ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃႇယႃႇၶဝ် ယၢမ်ႈလဵၼ်ႈ လၢႆးလဵၼ်ႈမဵဝ်းၼႆ့မႃး ဝႃႈၼႆ သေတ တေဢမ်ႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈမိူၼ် တင်းဢၼ် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇၼေးၸမိတ့်ၸ် ၶူင်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ့်။ လၢႆးလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇသွင်းၼႆ့တႄ့ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၼမ် ဢမ်ႇလဵၼ်ႈလႆႈ ၸိူင့်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇၼင်ၼၼ့်လႄႈသင် တီႈဢၼ်ဢွင်ႈတီႈၵႅပ်ႈၼၼ့်လႄႈသင် ႁႂ်ႈၵူၼ်းဢမ်ႇပေႃးၼမ် ၸၢင်ႈလဵၼ်ႈလႆႈလႄႈသင်၊ ယႃႉပေ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈတုမ့်တိူဝ့်ၵၼ် ၼမ်ၼၼ့်လႄႈသင် ၸင်ႇလႆႈၶူင်ဢွၵ်ႇ လၢႆးလဵၼ်ႈမၼ်းယဝ့်။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း မိူဝ်ႈၸဝ့်ၼၼ့်တႄ့ ၵူၼ်းတေလႆႈၶဝ်ႈလဵၼ်ႈ ၼိုင်ႈၽၢႆႇလၢႆၵေႃႉၼႆတႄ့ ပႆႇမီးလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆ့။ မၢၵ်ႇသွင်းမၼ်း တေလႆႈ လုၵ်ႈယႂ်ႇတၢၼ်ႇလႂ်ၼႆၵေႃႈ ပႆႇမၵ်းမၼ်ႈဝႆ့။ ထိုင်မႃး 1928 ၸုမ်းဝၢႆႇဢႅမ်ႇၸီႇဢေႇ ၸင်ႇတေတႄႇ တင်းဝၢင်းမၢႆမီႈ မၢၵ်ႈသွင်းယဝ့်။ ဝၢႆးၼၼ့် ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ဝၢႆႇဢႅမ်ႇၸီႇဢေႇ ၶတ်းၸႂ်သွၼ်ပၼ်ပိူၼ်ႈ ႁႂ်ႈၽႄႈၸွတ်ႇတင်း ၵမ်ႇၽႃႇလႄႈ ပဵၼ်မႃး တၢင်းလဵၼ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းလႆႈၸႂ်ၼမ်ၵႂႃႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယူႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇသွင်းၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ မီးယူႇ 20 လၢၼ့်လိူဝ်ယဝ့်။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉတႄ့ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းဢမ်ႇၼမ် ၸၢင်ႈလဵၼ်ႈလႆႈ ၼႂ်းႁူင်းလဵၼ်ႈႁႅင်းဢွၼ်ႇၵူၺ်း ဝႃႈၼႆသေတ ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်တၢင်းလဵၼ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႁပ့်ၶၢမ်ႇ ပဵၼ်မႃး တၢင်းလဵၼ်ႈ ဢၼ်လီၶဝ်ႈၸႂ်ပိူင်ၼိုင်ႈ၊ သမ့်ၵွႆပဵၼ်မႃး တၢင်းလဵၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈၶႄ့ၶဵင်ႇ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းပၢင်လဵၼ်ႈ ဢူဝ်ႇလမ်ႇပိၵ့်ၸ်ၼၼ့်ယဝ့်။ တၢင်းလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႈသွင်းၼႆ့ တႄႇလဵၼ်ႈတီႈပွႆးဢူဝ်ႇလမ်ႇပိၵ်ႉၸ် မိူဝ်ႈပီ 1936 တမ်ႈတီႈ မိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ဝဵင်းၿႃႇလိၼ်ႇ မိူင်းဢၼ်ၶဝ်ႈၶႄ့ၶဵင်ႇ မီး 20 မိူင်းသေ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈမၢႆၼိုင်ႈၵႂႃႇ။
ပေႃးဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ မၢႆမီႈမီးဝႆ့ၼၼ့်ၸိုင် ဝၢင်းမၢၵ်ႇသွင်းၼႆ့ တေလႆႈၵႂၢင်ႈ 94 ထတ်း လႄႈ 50 ထတ်းယဝ့်။ ဝၢင်းဢၼ်လဵၵ့်သေၼၼ့် ၵႂၢင်ႈ 74 ထတ်း၊ 42 ထတ်းယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃး ဝၢင်းဢၼ်ၵႅပ်ႈသေၼၼ့်ၵေႃႈ တေႃႈမီးယူႇ။ ႁူဝ်တွပ့် ဝၢင်းၽၢႆႇပုၼ့် ၽၢႆႇၼႆ့ၼၼ့် မီးဝႆ့ လၵ်းမႆ့ပႅၼ်ႈ 4 ထတ်းၶႅပ်းၼိုင်ႈ ဝႆ့သုင် 9 ထတ်း လႆႈတင်ႈၸၼ်း ဝၢႆႇၼႃႈသိုဝ်ႈတေႃႇၵၼ်ဝႆ့ယဝ့်။ ၽၢႆႇတႂ်ႈမႆ့ၼၼ့် ၸင်ႇဢဝ်တူင်ႇလဵၵ်း 18 ၼိဝ့် (လႅတ့်မ)ဝၢႆႇပၢၵ်ႇမၼ်း ၶိုၼ်ႈၾႃႉသေ ဢဝ်ၸပ်းဝႆ့ ၽၢႆႇၼႃႈမႆ့ပႅၼ်ႈၼၼ့်ယဝ့်။ တူင်ႇလဵင်းၼၼ့် တေလႆႈယၢၼ်မႆ့ပႅၼ်ႈ မွၵ်ႈ 6 ၼိဝ့် (လႅတ့်မ)သေ တေလႆႈသုင် 10 ထတ်း။ မၢၵ်ႇသွင်းၼၼ့် ပဵၼ်မၢၵ်ႇသွင်းၼင် လႆႈသတ့်လူမ်းသေ တၢင်းလွမ်ႈမူၼ်းမၼ်း မီး 29 ၼိဝ့် တေႃႇထိုင် 30 ၼိဝ့်၊ ၼမ့်ၼၵ်း တေလႆႈမီး 20 တေႃႇ 22 ဢွင်ႇၸႃႉသေ ၼႂ်းမၼ်း လႆးသတ့်လူမ်း 13 ပွၼ်း။
လၢႆးလဵၼ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇသွင်း သွင်ၸုမ်း ၶဝ်ႈပႃး ၼိုင်ႈၽၢႆႇ 5 ၵေႃႉသေ လႆႈလဵၼ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်။ တီႈတူင်ႇမူၼ်း ၼႂ်းၵၢင်ဝၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈယူႇဝႆႉ ၼိုင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပႂ်ႉၵူဝ်းၽၢႆႇလင် လႆႈယူႇဝႆႉ 2 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလဵၼ်ႈ ၽၢႆႇၼႃႈ မီး 2 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈလဵၼ်ၶႄႉၵၼ် 5 ၵေႃႉသေ ဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းၵႅမ် တႃႇတေပုတ်ႈၼၼ်ႉ မီးလႆႈ 7 ၵေႃႉယူႇ။ မိူဝ်ႈလဵၼ်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈ ႁွပ်ႇဢုမ်ႈ မၢၵ်ႇသွင်းသေ လႅၼ်ႈ၊ တေလႆႈဢဝ် မၢၵ်ႇသွင်း ထိုမ်ႈပၼ် ၵူၼ်းၽၢႆႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ သင်ဝႃႈ ဢဝ်ၽႃႇမိုဝ်း သိုပ်ႇပူပ်းမၢၵ်ႇၼင် ထွၵ်ႈသႂ်ႇၼိူဝ်လိၼ်သေ လႅၼ်ႈတႄႉ လႆႈယူႇ။ လႆႈဢဝ် မၢၵ်ႇၼင် ထိုမ်ႈပၼ်ၵၼ် ၵိင်ႈပၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵၼ်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈဢဝ် တူဝ်ၵူၼ်း ၽႃႇၵၼ် ဢီးၵၼ်။ ၶၢဝ်းယၢမ်းလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇသွင်းၼႆႉ ဝႆႉပၼ်ယူႇ 40 မိၼိတ်ႉ။ တွၼ်ႈမၢႆၼိုင်ႈ ပေႃးလဵၼ်ႈယဝ်ႉ 20 မိၼိတ်ႉၸိုင် လႆႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉ 10 မိၼိတ်ႉသေ ၶိုၼ်းလႆႈ သိုပ်ႇလဵၼ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈ 20 မိၼိတ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆး မၢႆမီႈမၢၵ်ႈသွင်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းယဝ်ႉ။ တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇတႄႉ ပေႃးလဵၼ်ႈယဝ်ႉ 10 မိၼိတ်ႉသေ ၶိုၼ်းလိုဝ်ႈ၊ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇလဵၼ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈ 10 မိၼိတ်ႉ၊ လဵၼ်ႈၵႂႃႉ 4 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇလဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈတႅင်ႇ မႃးယူႇတီႈ တူင်ႇဝူင်း ၼႂ်းၵၢင်ဝၢင်း ဢဝ်မၢၵ်ႇသွင်း ထိုမ်ႈၶိုၼ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ ဝႃးပၢႆသေ ၵူၼ်းလဵၼ်ႈၼႂ်းၵၢင် သွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ လႆႈႁိမ်ၵၼ် ပၢပ်းမၢၵ်ႇသွင်း ၵႂႃႇၸူးၵၼ်းၽႂ်မၼ်း ၼႅတ်ႈလၼ်းၵၼ်း ဢဝ်ၵႂႃႇ ထိုမ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းတူင်ႇလဵၵ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႃႇတေႁူႉငၢႆႈ လွင်ႈမၢၵ်ႇသွင်း ၶဝ်ႈၵူဝ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈ သၢၼ်ၼႅင်ႈသေ ႁွႆႈဝႆႉ တီႈၶႅင်းတူင်ႇမူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုမ်ႈၶဝ်ႈလႆႈ ၼႂ်းတူင်ႇလဵၵ်းၸိုင် လႆးမၢႆမၼ်း 2 မၢၵ်ႈ၊ ပေႃးၺႃး တၢမ်ႇသေ လႆႈထိုမ်ႈၶဝ်ႈ ၵူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈမၢႆမၼ်း 1 မၢၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵၼ်ႈၶႄႉၵၼ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸုမ်းလႂ် လၢႆးမၢႆမၼ်းၼမ်ၵေႃႈ ၸုမ်းၼၼ်ႉပႄႉယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းလီ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တၢင်းလဵၼ် မၢၵ်ႇၼင်သွင်းၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းမေႃ ပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်ၵိုင်ႇလီမေႃဝႆႉပိူင်ၼိုင်ႈယူႇ။
- လၢႆးဢဝ်မၢၵ်ႇၼင်သွင်း ဝိုတ်ႉပၼ်ၵၼ် ၵူႈလၢႆးလၢႆး။
- လၢႆးၺွပ်းႁပ်ႉဢဝ် မၢၵ်ႇၼင်သွင်း ၵူႈလၢႆႈလၢႆး။
- လၢႆးပူပ်းမၢၵ်ႇၼင် ၵူႈလၢႆးလၢႆး။
- လၢႆးဝိုတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် ၶဝ်ႈတူင်ႇလဵၵ်းၵူႈလၢႆးလၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈ လဵၼ်ႈမၢၵ်ၼင်သွင်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်းၵူၼ်းႁဝ်း လႅတ်းသႅဝ်း၊ ၶႅင်ႁႅင်း၊ မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ်၊ မီးတၢင်းလၵ်းလႅမ်၊ မေႃႁိဝ်ႈၸင်ႈ မေႃတႅပ်းတတ်၊ ၶၢမ်ႇႁိူဝ်ႉလႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ (လၢႆးလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင်သွင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဝၢင်းမၼ်း ဢမ်ႇပေႃးၵႂၢင်ႈသေတႃႉ ပဵꧣ်တၢင်းလဵၼ်ႈ ဢၼ်ႁိူဝ်ႉ မၢႆသွင်ၼႆႉယဝ်ႉ။ မၢႆၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈပေႃႉပူၺ်း ပတ်ႉလၢႆးၵၼ်ယဝ်ႉ)[1]


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသွင်ဝၼ်းထပ်းၵၼ်ထႅင်ႈ တီႈမိူင်းပေႃႈ ၼိူဝ်သၼ်လွႆႁိမ်းမၢၼ်ႈၵွင်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသိုၵ်းၶၢင် KIA သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တီႈၼိူဝ်သၼ်လွႆ ႁိမ်းမၢၼ်ႈၵွင်း ထုင်ႉမိူင်းပေႃႈ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇပေႃးထိုင် မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 15 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇယူႇပဵၼ်ၵမ်းၼႆယဝ်ႉ။
ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 16 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလပ်း ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉၵေႃႈ သွင်ၽၢႆႇယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ − တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇၶဝ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉသေ ဝၼ်းထီႉ 14 September 2020 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ မွၵ်ႈ 12:30 မူင်း သဵင်ၵွင်ႈၶိုၼ်းတႅၵ်ႇထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမၢၼ်ႈၵွင်း (200) ပၢႆတႄႉ လႆႈပႅတ်ႈႁိူၼ်းပႅတ်ႈယေး ပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ၵႂႃႇယူႇဝႆႉတီႈမၢၼ်ႈပဵင်း ထုင်ႉမိူင်းပေႃႈ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 11 September 2020 ဝႆႉယဝ်ႉ ၼႆသေတႃႉ ယင်းတိုၵ်ႉမႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈႁိူၼ်းယေးဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉတၢင်းၼွင်ႈ တၢင်းလင်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ် ဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈဝၢႆႇလင်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး ၼႆလႄႈ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၼေႃႇပူႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ သိုၵ်းၶၢင် KIA လၢတ်ႈဝႃႈ − မႅၼ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ မိူဝ်ႈဝႃးယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်ထူဝ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈလႄႈ လႆႈပၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်၊ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်မိူဝ်ႈယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 မူင်းၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းပေႃႈၼၼ်ႉ မီးၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢႆလၢႆၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ၊ သိုၵ်းၶၢင် KIA ၊ သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA လႄႈ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA ၸိူဝ်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းဝႆႉတင်းၼမ်ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်း TNLA ၵေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းထီႉ 10 September 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉမႃး လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းတွၼ်ႈမိူင်းၸီး ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ပွတ်းတွၼ်ႈ ပုင်းထုၼ် ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈလႄႈ ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၶုမ် ၸႄႈဝဵင်းတၢင်းယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သင်၊ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၵူၺ်း။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ ပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ − ၸူဝ်ႈဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတၢင်ႇၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ မွၵ်ႈ (17) လမ်းၼႆႉ လုၵ်ႉဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းယေႃ မိူင်းၵႅတ်ႈ လႄႈ ပွတ်းတၢင်းၼမ်ႉပွင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈထဝ်ႇၵႂႃႇထဝ်ႇမႃး သၢၼ်ႈႁႅင်းယူႇမိူၼ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၽွင်းယၢမ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ (3) ၸုမ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းၽၢႆႇလဵဝ်ဝႆႉသေတႃႉ သွင်ၽၢႆႇယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ယူႇ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ မိူင်းရၶႅင်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း