text:
ပိုၼ်ႉႁူႉလီသူၼ်ၸႂ်
ဝၼ်းပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တမ်းဝၢင်းပၢႆးတိုၵ်း ပုၼ်ႈတႃႇပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ
- Details
- Created on 05 March 2015
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဝၼ်းဢေႃးဝႃႇတပႃႇတိမွၵ်ႉၶ (Disciplinary Code)
ဝၼ်းပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တမ်းဝၢင်းပၢႆးတိုၵ်း ပုၼ်ႈတႃႇပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ
Strategic Day for The Buddha Sasana
မႁႃမုင်ႉ (မိူင်ႈၸႄႈ)
ဝၼ်းမႃးၶပူးၸႃး ဢၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းဢေႃးဝႃႇတပႃႇတိမွၵ်ႉၶ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၼႂ်းပီႊ 1376-ၼီႈ (2015)ၼႆႉ ၵွပ်ႈပဵၼ်ပီႊ 2 ပႅတ်ႇလႄႈ မႃးပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်သီႇမူၼ်း (ဝၼ်းထီႉ 04/03/2015)။
ၼၵ်ႉၶတ်ႈမႃးၶၼႆႉ ၸႂ်ႉတၢင်လိူၼ်သၢမ်၊ ၼၵ်ႉၶတ်ႈၽၵ်ႉၵုၼသမ်ႉ ၸႂ်ႉတၢင်လိူၼ်သီႇ၊ ၼၼ်သေၵေႃႈ ဢမ်ႇႁွင်ႉၽၵ်ႉၵုၼပူးၸႃး၊ တိုၵ်ႉႁွင်ႉမႃးၶပူးၸႃးယူႇၸိူင်ႉၵဝ်ႇ၊ ဝၼ်းမႃးၶပူးၸႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၵူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူလ် ဢဝ်ၸဵမ်ၵၢၼ် လူႇတၢၼ်းယိုၼ်ႈပၼ်၊ ၵၢၼ်ၵမ်သိၼ်တိုဝ်းထမ်း ႁႂ်ႈလႆႈၽွၼ်းလီပၢႆးၸႂ်ၼႂ်းၽဝ ၸူဝ်ႈၼႆႉလႄႈ ၸၢတ်ႈတၢင်းၼႃႈၸိူင်ႉၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈ 2500-ပီႊမိူင်းလိူဝ်လိူဝ် ဝၢႆးသေမုၼ်ၶမ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈပုတ်ႉထၵေႃးတမ ႁူပ်ႉလႆႈၺၢၼ်ႇသပ်ႉပၺ်ၺုတ တီႈတႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉႁုင်းလူင် (ဝၢႆးမႃးႁွင်ႉတူၼ်ႈပေႃးထိ) ယဝ်ႉႁိုင်ၼၢၼ်းမွၵ်ႈ 9-လိူၼ်၊ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈၶမ်းၸဝ်ႈယူႇသဝ်း ၼႂ်းဝတ်ႉဝေလုဝုၼ်ႇ မိူင်းမၵထ (Bihar State, India - ယၢမ်းလဵဝ်)ၼၼ်ႉ ၶမ်းၸဝ်ႈလႆႈတမ်းဝၢင်းလၵ်းပိူင် ပုၼ်ႈတႃႇပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢေႃးဝႃႇတပႃႇတိမွၵ်ႉၶ (Disciplinary Code) တီႈၸဝ်ႈဢရႁၼ်တႃၶဝ် 1250-တူၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ပဵၼ်လၵ်းပိူင် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ၽိူၺ်ၽႄႈပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ပဵၼ်ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။
ဢေႃးဝႃႇတပႃႇတိမွၵ်ႉၶ ၼႆႉ ပဵၼ်တင်းပၢႆးတိုၵ်းလႄႈ ပဵၼ်တင်းလၢႆးသိုၵ်း (Strategy & Tactics) တႃႇမုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ ၸိူဝ်းထမ်းမတူတ ဢၼ်တေႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၽိူၺ်ၽႄႈ သႃႇသၼႃႇၶမ်းၸဝ်ႈၵႂႃႇ ဝၼ်းၼႃႈၶၢဝ်းယၢဝ်း၊ ဢူဝ်းဝႃႇတပႃႇတိမွၵ်ႉၶ ဢၼ်ပဵၼ်လၵ်းပိူင် ဝိၼႆးၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းၶမ်းၸဝ်ႈတမ်းဝၢင်းဝႆႉ 13-ၶေႃႈ၊ ႁုပ်ႈဝႆႉပဵၼ် 4-ႁူဝ်ၶေႃႈ။
ၸိူင်ႉၼင်ႇ-
- တၢင်းဢဵၼ်းဢၢၼ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ (Ultimate Gold) (ၵ)လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်သၼ်တိ ဢၼ်ပဵၼ်ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ (Supreme peace or Nibbana)၊ ႁူဝ်ၶေႃႈ 1 ၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းပၢႆးတိုၵ်း (မႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇ - Strategy)။
- လၵ်းၵၢၼ်လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ (Principle) (ၵ)ဝဵၼ်ႉဝႄႈၵၢၼ်ဢမ်ႇလီ၊ ၵၢၼ်ဢမ်ႇသိုဝ်ႈသႂ် - သီလ (Abstention from all evil) (ၶ)ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်လီ၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႈသႂ် - သမႃထိ (Cultivation of the wholesome) (င)ဝႆႉၸႂ်ၸိုၼ်ႈသႂ်လႄႈ တဵင်ႈထမ်း - ပၺ်ၺႃ (Purification of the heart) ႁူဝ်ၶေႃႈ 2 ဢၼ် ပဵၼ်သီလ သမႃထိ ပၺ်ၺႃ တင်းသၢမ်ၶေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းသၢႆၵၢင် (The middle way) ဢၼ်မီးပႅတ်ႇလဵၼ်း (The Noble eight fold path)။
- တၼ်းႁဵင်းၽူႈၼမ်းၵၢၼ်ၽႄႈတိူၼ်း သႃႇသၼႃႇ (Conduction of diplomats) (ၵ)ႁူႉၸၵ်းလွင်ႈၵိၼ်လွင်ႈၸႂ်ႉ (To be moderate in eating) (ၶ)ယူႇၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ် (To live in a secluded abode) (င)ယူႇၸွမ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ (To observe the Rules) (ၸ)ၽိုၵ်းသွၼ်ၸႂ်ယူႇၵူႈယၢမ်း (To devote oneself to Meditation)၊ ႁူဝ်ၶေႃႈ 2-3 ၼႆႉ ၼပ်ႉပဵၼ်ပၢႆးတိုၵ်းလႄႈ လၢႆးသိုၵ်း (မႁႃႇပိဝ်ႇႁႃႇ တင်းၼီးပိဝ်ႇႁႃႇ - Strategy & Tactics)။
- လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်ၽႄႈတိူၼ်း ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ (Way of Action) (ၵ)ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းႁၢႆႉၵႂၢမ်းၶၼ်း (To speak no ill) (ၶ)ဢမ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉတီႈၽႂ် (To do no harm) (င)မီးလွင်ႈယိူၼ်ႉၵၼ်ႈၶၼ်တီ (To practice oneself to highest forbearance) (ၸ)ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးၵတ်းယဵၼ် (To do not to harm as others) (သ)ဝႆႉၸႂ်မဵတ်ႉတႃႇပြႃးၼီး (To do not to molests as others)၊ ႁူဝ်ၶေႃႈ 4 ၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးသိုၵ်း (ၼီးပိဝ်ႇႁႃႇ - Tactics)။
လၵ်းပိူင်သႃႇသၼႃႇ (ၶွပ်ႇၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ်) ဢၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းၸီႉၼႄတမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးပီႊ 1376-ၼီႈ (2015) ၼႆႉ လႆႈမႃးယဝ်ႉ 2500-ပီႊမိူင်းလိူဝ်ယဝ်ႉ၊ ၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ်ၶမ်းၸဝ်ႈ လႆႈၽႄႈတိူၼ်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၸမ်ၸမ်ၶိုင်ႈလိူဝ်သေ ပဵၼ်သႃႇသၼႃႇဢၼ်မီးလၵ်းပိူင် တႅတ်ႈတေႃးၸဵမ်ငဝ်ႈ ၸဵမ်ၵၢင် ၸဵမ်ပၢႆ ဢၼ်ႁတ်းႁွင်ႉပၢဝ်ႇၼႄၵူႈၵေႃႉလႆႈဝႃႈ- ပဵၼ်ၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ် ဢၼ်တူဝ်ထူပ်းမႃးယဝ်ႉလႄႈ ယူႇၼႂ်းၸၼ်ႉဢၼ်ႁဵတ်းယဝ်ႉ ႁၼ်ၽွၼ်းပၢင်ႈၸွမ်း၊ ႁဵတ်းယဝ်ႉလႆႈၽွၼ်းပၢင်ႈမၼ်းၸွမ်း၊ မႃးႁဵတ်းၸၢမ်တူၺ်းလႄႈ၊ မႃးဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းၸႂ်တူၺ်းလႄႈ ပေႃးၶႂ်ႈႁၼ်၊ ပေႃးၶႂ်ႈလႆႈ၊ တေႁူႉတူဝ်ႁင်းၵူၺ်းဝႃႈ လႆႈသင်ၼႆႁင်းၵူၺ်းၽႂ်မၼ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ (သွႃၶႃတေႃ၊ သၼ်တိတ်ႉထိၵေႃ၊ ဢၵႃလိၵေႃ၊ ဢေႁိပသ်ႉသိၵေႃ၊ ဢေႃပၼႃယိၵေႃ၊ ပၸ်ႉၸတင် ဝေတိတပ်ႉပေႃ ဝိၺ်ၺူႁိ) ၼႆၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်သႃႇသၼႃႇၼမ်းႁူဝ် ဢၼ်ယူႇပႃႈၼႃႈသႃႇသၼႃႇ 62-ၼိၵၢႆ (62 religio philosophical views) ၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ၽႄႈတိူၼ်းတင်ႈမၼ်ႈယူႇ မႃးတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
မၢႆတွင်း။ ။လၵ်းပိူင်ဢေႃးဝႃႇတပႃႇတိမွၵ်ႉၶ 13-ၶေႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈၸုမ်း/ၵေႃလႂ်၊ ပႃႇတီႇလႂ်၊ ၶွမ်ႇပၼီႇ/ပရိသတ်ႈလႂ် ဢဝ်ႁဵတ်းမႄႈပိူင် (Model) ပုၼ်ႈတႃႇသဵၼ်ႈတၢင်းၼႃႈၵၢၼ်ၽႂ်မၼ်းၵေႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈတေၵႂႃႇလႆႈလီ ၼင်ႇၸႂ်ယူႇ၊ ၶွမ်ႇပၼီႇထႆးမၢင်ဢၼ် ယၢမ်ႈဢွင်ႇပွႆးယွၼ်ႉမႄႈပိူင်ၼႆႉ။
(မႃးၼႂ်းထမ်ႇမပတ၊ တွၼ်ႈဢရႁၼ်၊ ၶုတ်ႉတၵၼိၵၢႆ)
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵႃႉယႃႈလႄႈ ယိုတ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းၼမ် ။
သိုဝ်ႇထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ20/12/2016 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈၾၢႆႇ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်း ၵမ်လႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လူင်းၵူတ်ႇထတ်းႁူင်းၵဵပ်းၶွင်တီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း သေ တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵႃႉယႃႉ7ၵေႃႉ၊ၸၢႆး5ၵေႃႉယိင်း2ၵေႃႉ ။
လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၵမ်းၼႆႉယိုတ်းလႆႈယႃႈၽွင်ၶၢဝ် 141တႅင်ႈ၊ၽွင်ယႃႈမႃႉ 27 ၵီႊလူဝ်ႊ၊ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်း တိုဝ်းတႃႇႁဵတ်းယႃႈ၊ၵွင်ႈ AK47- 5လဝ်း၊ၵွင်ႈM16 1လဝ်းဢိၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ။
ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ တၢင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်ၵေႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တီႉၺွပ်းလႆႈ ယႃႈမႃႉ 7,000 မဵတ်ႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်း 2ၵေႃႉဝႃႈၼႆ ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၵၢၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်း EIA/SIA ဢၼ်မႂ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလွမ်မႆႈၸႂ်တႃႇသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈ ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမ
လွင်ႈၸုမ်းၽၢႆႇသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ(သၽႃဝ)မၢၼ်ႈဢၼ်ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်တႃႇၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် လူင်းႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်း မိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလွမ်မႆႈၸႂ် လွင်ႈတေသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ထႅင်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/05/2017 ၼၼ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၸုမ်း ၶူဝ်းတိုၼ်းလႄႈသၽႃဝမၢၼ်ႈ/ထတ်းသၢင် တူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းလႄႈပၢႆႈမၢၵ်ႈမီး Resource & Environment Myanmar/Social Economic Survey (REM) ၻွၵ်ႊ ၻိူဝ်ႊ ၻီႇႁၸူဝ်း လႄႈၻွၵ်ႊၻိူဝ်ႊ ၸၼ်ႇတႃႇလၢႆႇၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ် 10 ၵေႃႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမ ဢွင်ႈတီႈ ၶွမ်ႇပၼီႇငူၺ်ႇယီႇပရႄး ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တင်ႈတႄႇပီ 2004 မႃး။ ၽွင်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶဝ်ၵႂႃႇထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢင်ငႃး၊ ႁူးမီ၊ တိုင်းႁႆး လႄႈၶူဝ်ၼႃးၾႃႉ ဢၼ်ယူႇ ၸမ်ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ပၢင်ငႃး။
ဝၼ်းၼၼ်ႉၵၢင်ဝၼ်း ၸုမ်းၶဝ်ၶိုၼ်းၵႂႃႇတီႈဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼမ်ႉမသေ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 79 ၵေႃႉဢၼ် လုၵ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈလူင်၊ ပဵင်းသၢႆး၊ ၵုင်းပဝ်းလႄႈၼႃးၵုၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းယူႇၸမ်ဢွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႃးၵုၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸုမ်းၶဝ်တွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်ႈတႄႇ 1:00-မူင်းထိုင် 4:00 မူင်းဝၢႆးဝၼ်း 36 ၵေႃႉ၊ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၼႃးၵုၼ်လႄႈၵုင်းပဝ်း။
ၸုမ်းၶဝ်ဢဝ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈသေတွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းတႃယေး လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် လႄႈလွင်ႈ ႁဵတ်းၼႃးၼိုင်ႈပီလႆႈၵႃႈႁိုဝ်။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉထၢမ်ထိုင်လွင်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉသင် လၢႆလၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵမ်ႈၼမ် တွပ်ႇၵႂႃႇလွင်ႈဢမ်ႇလႆႈၸႂ် ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ႁၢဝ်ႉႁႅင်း။ ၵၢၼ် ၶုတ်းထၢၼ်ႇၼႆႉ လွင်ႈမႆႈၸႂ် ၽွၼ်းၸႃႉမၼ်းမီးၼမ် ယွၼ်ႉလုၵ်းထၢၼ်ႇပဵၼ် ၼွင်လူင်လိုၵ်ႉ လႄႈ လိၼ်ၵုၼ်ႇပင်း ယူႇ ၶိုၼ်း ၶိုၼ်းဝၼ်းဝၼ်း၊ ၼမ်ႉၼွင်သုင်မႃးလႄႈ လႆၶဝ်ႈ ၼႂ်းၼႃးသေ ၸိုမ်းၶဝ်ႈ ၼႃးဢမ်ႇႁႅင်ႈလႆႈ သေပွၵ်ႈ၊ ၼမ်ႉထၢၼ်ႇလႆၶဝ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၸႂ်ႉ ၼမ်ႉတၢင်းတႂ်ႈ မၼ်းလႆႈၺႃး တၢင်းယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇ၊ ၶီႈၶူၺ်လိၼ်ၶဝ် လႆသႂ်ႇၼႂ်းႁွင်ႈၼမ်ႉ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁွင်ႈၼမ်ႉတိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ ယွၼ်ႉၸူင်ၶုတ်းလႄႈလႆႈမႆႈၸႂ် ၵူဝ်လိၼ်ၵူၼ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယင်းလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ တေႃႈလဵဝ် ၼႃႈလိၼ်ႁိမ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ မေႃႇထၢၼ်ႇ ၼႃးၵုၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၼင်လိၼ်တႅၵ်ႇငၢၵ်ႈတၢင်းၵႂၢင်ႈမီး(4)ပႅၵ်ႉ တၢင်းယၢဝ်းမီးမွၵ်ႈ (200)ထတ်း/ပေႇပၢႆ။
ၵွပ်ႈၼႆလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ လွင်ႈၸူင်ၶုတ်းၼႆႉ လႆႈမႆႈၸႂ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်း၊ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ် တႃႇသိုပ်ႇ ႁဵတ်းထႅင်ႈ တီႈမႂ်ႇၵေႃႈလီ တီႈၵဝ်ႇၵေႃႈလီ ၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ သေ ဢွၵ်ႇမိူဝ်းၵႂႃႇၼႂ်းၼႃႈ လိၼ်ၼမ်ႉမ။ တိုၼ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇလွင်ႈသၢႆႈတႅၼ်းသင်၊ လူဝ်ႇႁႂ်ႈၵၢၼ် ၶုတ်းထၢၼ်ႇ ၵိုတ်းပႅတ်ႈၼၼ်ႉလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွမ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းထတ်းသၢင်ၼႆႉ ထၢမ်ၵႂၢမ်းထၢမ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း မေႃႇ ထၢၼ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉၶုတ်းယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းသေ ဢမ်ႇထၢမ်ပႃးလွင်ႈဢၼ်တိုၵ်ႉမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တေသိုပ်ႇ ၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇ ႁိၼ်တီႈႁူဝ်ၼႃးၾႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈလႅင်ႇၼမ်ႉလႄႈၶွမ်ႇပၼီႇ ငူၺ်ႇယီႇပရႄးၶဝ် ႁႃတၢင်းသူၼ်းႁူၺ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽွမ်ႉၸွမ်းၶဝ်မႃးၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉသင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈယင်းလွမ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ယွၼ်ႉလွင်ႈယွၼ်းထၢႆႇဢဝ်ၽိုၼ်မိူၼ် ၽိုၼ်ၵႂၢမ်းထၢမ်ၶေႃႈ ထတ်း သၢင်ၶဝ်ၼၼ်ႉဝႆႉၵေႃႈ ၸုမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၶေႃႈမုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈသိူင်ႇသိမ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ”သူထၢင်ႇႁဝ်းပဵၼ်ၽႂ်? ႁဝ်းမႃးၼႆႉတေမႃးထၢမ် ၵၢင်ၸႂ်သူ၊ သူၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်သင် ၼႆၵေႃႈလၢတ်ႈႁဝ်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ”ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်တၢင်းဝၼ်းထိ 20/05/2017 မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၸုမ်း REM ၶဝ်ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ႁွင်ႉႁဵတ်းပၢင် ၵုမ်တီႈလုမ်းၶဝ်တီႈသီႇပေႃႉသေႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉၶုတ်းထၢၼ်ႇ ၵူႈတီႈ” ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်း သီႇပေႃႉ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁႅင်းၵူၼ်းၵေႃႈမီး (80)ပၢႆ။ တီႈၼၼ်ႈ တႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် သွင်ၵေႃႉၵေႃႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸွမ်း။ တီႈၼၼ်ႈ ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈပေႃးဝၼ်းထိ 28/05/2017 မႃး ႁဝ်းတေလူင်း ပိုၼ်ႉတီႈသေမိူဝ်းတွင်ႈထၢမ်ထႅင်ႈ၊ ၸုမ်းႁဝ်းၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၽၢႆႇၶွမ်ႇပၼီႇသင်၊ ႁဝ်းပဵၼ်ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းထိင်းသိမ်း သိင်ႇ ဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်းၽူႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ၶဝ်ၼႆႉ ၽွင်းၶဝ်လူင်းထတ်းသၢင် လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတၢင်းသၽႃဝ လႄႈလွင်ႈတုမ်ႉ တိူဝ်ႉတၢင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း EIA/SIA ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း သေ ၵၢၼ်ဝႆႉဝၢင်းတူဝ်ၶဝ် တေႃႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးၶိုၵ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွမ်ထၢင်ႇတၵ်ႉလၢမ်းဝႃႈ ၸုမ်းၼႆႉတိုၼ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းၶွမ်ႇ ပၼီႇၵမ်းသိုဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမ တိုၼ်းပိုတ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ဝႃႈ တိုၼ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉ တီႈ ၼမ်ႉမ ၵိုတ်းပႅတ်ႈၵမ်းသိုဝ်ႈ ၵွပ်ႈမၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတၢင်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ ၾိင်ႈတိုၼ်းသၽႃဝ ႁၢဝ်ႉႁႅင်း။ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး တိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈ တုၵ်းယွၼ်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ ငူၺ်ႇယီႇပရႄး ၵိုတ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႂ်း ၼမ်ႉမ ၵမ်းသိုဝ်ႈသေ ဢမ်ႇတၢပ်ႈဝူၼ်ႉသွၼ်ႇ လွင်ႈတေသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်ထႅင်ႈ ယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၼၢင်းႁွမ်ၶမ်း +95 (0) 944-077-6672 ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမ
ၸၢႆးၾႃႉ +66: (0) 65-026-6104 ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ၸိုင်ႈတႆး
Download PDF file : 06-02-2017 SSFN, Nam Ma press release-Shan


text:
သင်ၶၸဝ်ႈ လႄႈၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇဢိၵ်ႇတင်းပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁူပ်ႉထူပ်းတူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ဢုပ်ႇဢူဝ်းတႃႇႁႃတၢင်း ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။
ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းတီႈ 17-2-2016 တႄႇၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 13:00 မူင်း ။ တီႈ ဝီႉႁၢၼ်ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ (တူၼ်ႈတီး) ၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။ ၸဝ်ႈသင်ၶ ၊ မိူင်းငေႃႉ ၊ၵျွၵ်ႉမႄး ၊ သီပေႃႉ ၊ လႄႈၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းဝိႁၢၼ်ၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ဢိၵ်ႇၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ တင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈမီးယူႇ 50ပၢႆ ။
ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ။ တႃႇႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းတၢင်းသွင်ၽၢႆႇ တေၸဵဝ်း ယဵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၾၢႆႇ (SSPP/SSA) ၸွႆႈၶဝ်ႈၵႄႈၵၢင်ငူပ်ႉငိပၼ်ဝႃႈၼႆ။ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼႆ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ပဵၼ်ပိူင်လူင် လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ပႃးတင်းဝႃႈ ႁႂ်ႈ (SSPP/SSA) လႄႈ (RCSS/SSA) ၸဵဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆးဝႆး ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းၽႂ်းၽႂ်း ၊ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ပီႈၼွင်ႉပၢႆၽေးသိုၵ်း ၊ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၵိုတ်းပၢင်တိုၵ်းၽႂ်းၽႂ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸၢႆးသု ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ – လွင်ႈပၢင်တိုၵ်းယိုဝ်းတႃႇတေၵိုတ်းၵႂႃႇၼႆႉ ယူႇတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တေၶဝ်ႈၼႂ်းၵႄႈတၢင်းသွင်ၽၢႆႇသေၵေႃႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး လႆႈသူင်ႇတူဝ်တႅၼ်း ၵႂႃႇဢုပ်ႇ ၵူၼ်းလူင်(RCSS/SSA) ၼိူဝ်လွႆတႆးလႅင်း လႄႈ လႆႈသူင်ႇတူဝ်တႅၼ်း ၵႂႃႇဢုပ်ႇ ၵူၼ်းလူင်တပ်ႉသိုၵ်ႈတဢၢင်းၶဝ် ယဝ်ႉ ။ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေတိုၵ်းသူၼ်း ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဢုပ်ႇၵုမ် ႁႂ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈတင်ႈသွင်ၽၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ႁႂ်ႈမၼ်းၸဵဝ်ႈၵတ်းၸဵဝ်းယဵၼ် ၊ လူၺ်ႈလွင်ႈယွၼ်ႇယၢၼ်းတေႃႇၵၼ်။ ယူႇတီႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး လႆႈၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် ပွတ်း မိူင်းမိတ်ႈ ၊ မိူင်းလူင် ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး ၊ ၵၢင်ႉၵၢင် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ ။
တီႈပၢင်ၵုမ်ၵူၼ်းမိူင်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉ လိူဝ်သေတႃႇႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းၵျွၵ်ႉမႄး တေၸဵဝ်းယဵၼ် ၊ ၵူၼ်းမိူင်းယင်းတူၵ်းယွၼ်းတႃႇတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး သွင်ဢၼ် ႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ ။
ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တဢၢင်း (TNLA) လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်တႄႇပဵၼ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 27/11/2015 တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းဝီး ၊ လၢမ်းမႃးထိုင် မိူင်းမိတ်ႈ ၊ မိူင်းလူင် ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး ။ ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢမ်ႇယွမ်း 2,700 ။


text:
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တူင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပိုတ်ႇပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ပၼ်မေႃသွၼ် လိၵ်ႈတႆး၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈမေႃသွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆး မီးလွင်ႈတၢင်းႁူ့ႁၼ် ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈ၊ ၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်မေႃသွၼ်လႄႈ လၢႆးပူင်သွၼ် ႁႂ်ႈတိူဝ်းတွၼ်းမႃး။
ပၢင်သွၼ်ႁိုဝ် ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၼႆႉ တႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ်မေႊ၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တူင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၊ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈပူၵ်းပွင်ပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈ မုၼ်းလႅင်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၸိုင်ႈတႆး ၊ ၶမ်းၵူႇ ဢွင်ႈႁဵၼ်းတႃႇၵႅမ်တူဝ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်။ ပၢင်သွၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 5 ၊ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈႁူင်းႁေႃ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တူင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 123 ၵေႃ့။
ယိူင်းဢၢၼ်းပၢင်သွၼ်ၼၼ်ႉ- 1.ႁႂ်ႈမေႃၸႅၵ်ႇၽႄႁူ့ႁၼ်ၸွမ်းၶေႃႈလၢတ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်မီးၼႂ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ႁႂ်ႈမေႃၸႂ့်တိုဝ်းထွႆႈၵႂၢမ်းတႅတ်ႈၼႅတ်ႈလီငၢမ်း။ 2.ႁႂ်ႈမေႃလူဢၢၼ်ႇ ႁူ့တီႈပွင်ႇ ပပ်ႉလိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး ဢၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႅမ်ႈဝႆ့ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈမေႃသူင်မိုတ်ႈ မူၼ်ႈၸွမ်းလိၵ်ႈလၢႆးၵႂႃႇ။ 3. ဢဝ်ၵႂၢမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ႁႂ်ႈမေႃႁၵ်ႉ မေႃပႂ်ႉပႃး/ထိင်းသိမ်းလိၵ်ႈလၢႆး ၊ ၾိင်ႈငႄႈ ၊ ၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆး ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵႂႃႇ။ 4. ၼင်ႇႁိုဝ်ပွၵ်ႉ ယွမ်ႇ ၊ ဢိူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ ၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ပေႃးတေၸမ်ၸႂ်မိုတ်ႈၵိုဝ်း ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈသေဢမ်ႇၵႃး မေႃသွၼ်ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈလႄႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈႁူ့ၸၵ်းမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း။
ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၼႆႉ ၶူးပူင်သွၼ်ပၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈပူၵ်းပွင်ပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈမုၼ်းလႅင်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ ၸိုင်ႈတႆး ၊ ဢိၵ်ႇပႃး ၸၢႆးသႅင်မိူင်း (ၶမ်းၵူႇ ဢွင်ႈႁဵၼ်းတႃႇၵႅမ်တူဝ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ) လႄႈမေႃသွၼ်လၢႆလၢႆၵေႃ့ ၸွႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းသေပူင်သွၼ်ပၼ်ၵႂႃႇ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်မေႃသွၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 5 ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ်လွင်ႈ ပၢႆးၸႂ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ ပၢႆးတမ်းဝၢင်းပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ လၢႆးၸတ်းၽႄၵၢၼ်သွၼ် ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃသွၼ် ၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမေႃသွၼ် ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉၽူႈၸတ်းပွင် ၊ လၢႆးပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၊ လၢႆးၸတ်းႁဵတ်းပဵၼ် ၽူႈၼမ်းပၢင် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆ့။
မေႃသွၼ်ဢၼ်မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်း တူင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၊ တူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ဢိၵ်ႇပႃး ထုင်ႉမိူင်းယေႃ လႄႈထုင်ႉၼမ်ႉပွင်ႈၸိူဝ်းၼႆ့။ ၶၢဝ်းတၢင်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၸတ်းတင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 12/05/2017 တေႃႇထိုင် 27/05/2017 ႁိုင် သိပ်းႁူၵ်းဝၼ်း -ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်သွၼ်ပဵၼ်မေႃသွၼ်ၼႆ့ ပိုတ်ႇတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈၸႂ်ၾၢႆႇလိၵ်ႈလၢႆး၊ ၸိူဝ်းယိူင်းဢၢၼ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းမေႃသွၼ် လိၵ်ႈတႆးၵူႈၵေႃ့သေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းဢၼ်မီးၸႂ်ၶႂ်ႈပူင်သွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆး၊ ၸိူဝ်းတၢင်းႁူ့ပႆႇၼမ် တၢင်းႁၼ်ပႆႇၵႂၢင်ႈ ၊ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇလီႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၾိုၵ်းသွၼ်ပၼ် ႁႂ်ႈလၢႆးပူင်သွၼ်မိူၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ – ၼႆယဝ်ႉ။


text:
မိူဝ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းၽွင်းလိူၼ်ႁႃႈသွၼ်းၼမ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇ (ပီတႆး 2111) ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈတီႈတီႈ ဝဵင်းမႂ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈ။ ႁူမ်ႈၵၼ်လမ်ႁူဝ် ၵၼ်ႇတေႃႇသင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးဝႃး လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်း။
ၽွင်းၶၢဝ်းသွၼ်းၼမ်ႉလိူၼ်ႁႃႈ သၢင်းၵျၢၼ်ႇ (13-16/04/2017) ၼႆႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈဝဵင်းမႂ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ ၸဵမ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢိၵ်ႇပႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃႈၼုမ်ႇမႄႈၼုမ်ႇ မၢဝ်ႇသၢဝ် ၵူႈဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းတႆး တီႈဝဵင်းမႂ်ႇ၊ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈသီႇဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈဝၢၼ်ႈသႃႇၵရ၊ ႁူဝ်တူင်း၊ မၢၼ်ႈသိမ်ႇလႄႈ မၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၸဵဝ်ႊၼိူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းႁပ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးၵေႃးသၼ်ႇလ ဝတ်ႉမၢၵ်ႇမူင်ႈၶမ်း၊ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးၼၼ်ႇတႃႇၸရိယ ဝတ်ႉႁူဝ်တူင်ႊ၊ လႄႈ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးပၺ်ၺႃသႃရ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈသိမ်ႇ လႆႈမႃးဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ၵႅတ်းမႆလၢႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ၊ ဢွင်ႈတီႈဝတ်ႉမၢၵ်ႇမူင်ႈၶမ်း၊ ပွၵ်ႉသႃႇၵရ၊ ဝဵင်းမႂ်ႇ။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းတႆးၼိူဝ်မီးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဢဝ်တူၼ်ႈၼမ်ႉသေ ႁွတ်ႈထိုင်မႃးတီႈ ပၢင်ပွႆး။ ပေႃႈၼုမ်ႇမႄႈၼုမ်ႇ ပွၵ်ႉသႃႇၵရ ဢဝ်ၶဝ်ႈလွတ်ႈသွင်းသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆ ၸိူဝ်းဢၼ်တဝ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးၼႂ်းပၢင်ပွႆး။ ဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ မီးပီႈၼွင်ႉလၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (မျိတ်ႉၵျီးၼႃး)၊ မၢၼ်ႈၼွင်ဢၢင်၊ ၼွင်ၶမ်း၊ မၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၸဵဝ်ႊ၊ မၢၼ်ႈသိမ်ႇ၊ မၢၼ်ႈႁူဝ်တူင်ႊ ဢိၵ်ႇပႃးလၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈ လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇတူၵ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူႈဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇလမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) ၵျွင်းမၢၼ်ႈႁူဝ်တူင်ႊ။ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ပေႃႈၼုမ်ႇလႄႈၼုမ်ႇလႄႈမၢဝ်ႇသၢဝ် မၢၼ်ႈႁူဝ်တူင်ႊၵေႃႈ ဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တႆး (ၶဝ်ႈမုၼ်းႁေႃႇ လိူၼ်ႁႃႈ/သွၼ်းၼမ်ႉ) လဵင်ႉလူပီႈၼွင်ႉမႃးပၢင်ပွႆး၊ ဢဝ်ပႃးတၢင်းၵႃႈတႆး မႃးလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ပေႃးတေမေႃႁၵ်ႉသႃၾိင်ႈထုင်း ၽႃႇသႃႇတႆးၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၵျၢပ်ႈၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူႈတီႈတီႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵႂႃႇၵၼ်ႇတေႃး ၵျွင်းမၢၼ်ႈသိမ်ႇ၊ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မၢၼ်ႈသိမ်ႇ ဢိၵ်ႇပႃး ပေႃႈၼုမ်ႇမႄႈၼုမ်ႇ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၵေႃႈ လႆႈဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တႆးလႄႈ သဵင်ပဝ်ႇပီႇၼမ်ႉတဝ်ႈ ဢိၵ်ႇတၢင်းၵႃႈတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူႈတီႈတီႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူႈတီႈတီႈ ၶိုၼ်းႁူမ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၵၼ်ႇတေႃး ၵျွင်းမၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၸဵဝ်ႊၼိူဝ်။ ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၸဵဝ်ႊၼိူဝ်ၵေႃႈ လႆႈဢဝ်တင်းၾိင်ႈထုင်း ႁႆႇၵွင်မွင်းလႄႈ တၢင်းၵႃႈလၢႆလၢႆပိူင် မႃးမူၼ်ႈၸႂ် ပၼ်ပီႈၼွင်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တႆးမႃးၸႃႇၵလဵင်ႉလူ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းဢၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉပီၼႆႉ ပဵၼ်ပီဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်လႆႈတႄႇႁဵတ်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတၢင်းၶတ်းၸႂ် ပေႃႈၼုမ်ႇမႄႈၼုမ်ႇ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၵူႈတီႈတီႈ မႃးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်လႄႈ ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉၵေႃႈၸင်ႇလႆႈ ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။
“ၼမ်ႉတွၼ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆႉ မီးၼမ်ႉတႄႉတႄႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈတီႈတီႈ လႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်၊ ၾိင်ႈထုင်းတႆးႁဝ်း လႆႈမႃးၶွၼ်ႈတီႈလဵဝ်ၵၼ်၊ ဢွၼ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်းႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈႁဵၼ်းႁူႉႁၼ် ၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းၵႂႃႇလၢႆလၢႆလွင်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၵိၼ်တႆး၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈတႆး၊ သဵင်ၵွင်မွင်းတႆး ၵေႃႈ လႆႈၸွတ်ႇၵႂႃႇၵူႈတီႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီမူၼ်ႈလီသိူဝ်းတႄႉတႄႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵေႃႈ မီးၾိင်ႈထုင်းတႆးႁဝ်းယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၵေႃႈ တေမီးတၢင်းယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်ၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းမႃး ၶႃႈယဝ်ႉ”- ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ တီႈဝဵင်းမႂ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။


text:
1ၸဝ်ႈ ယေႇသု၊ၵိူတ်ႇလဵင်ႉ မႃး ၵႃႈၼႂ်း ဝဵင်း ပႅတ်ႉလႁႅမ်ႇ၊မိူင်း ယုတႃႉ၊ၼႂ်း ၸူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊ပဵၼ် ၸဝ်ႈၽႃႉ ၼၼ်ႉ ဢေႃႈ။ ၼႂ်း ၶိင်ႇၵႃႇလႃႉ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်း ဢၼ် မီး ပိင်ႇၺႃႇ ၸိူဝ်း ဢၼ် မေႃ တူၺ်း ၼၢၵ်ႈ ၶၢတ်ႈ လိူၼ် လၢဝ် ၼၼ်ႉ၊လုၵ်ႉ သေ မိူင်း ၽၢႆႇ တၢင်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇ ႁွတ်ႈမႃး ၵႃႈတီႈ ဝဵင်း ယေႇရုသလႅမ်ႇ၊လႄႈ၊- 2တွင်ႈထၢမ် လႄႈ ဝႃႈ၊ "ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ် တၵ်း ပဵၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၵူၼ်း မဵဝ်း ၵျူး၊ၼၼ်ႉ၊ၵိူတ်ႇလဵင်ႉ မႃး ၵႃႈတီႈလႂ် ၶႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈ ႁၼ် လၢဝ် မၼ်းၸဝ်ႈ ပေႃႇ ဢွၵ်ႇ မႃး ၽၢႆႇ တၢင်း မိူင်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇ ပုၼ်ႉ လႄႈ၊ႁဝ်းၶႃႈ ၸွမ်း ႁွတ်ႈ ၽႅဝ် မႃး ၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈ ၶုပ်ႉဝႆႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢေႃႈ၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ဢေႃႈ။ 3မိူဝ်ႈ ဢၼ် ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊လႆႈ ငိၼ်း လွင်ႈတၢင်း ၼၼ်ႉ ၸိုင်၊မီး ၸႂ် ဢၼ် ယုင်ႈယၢင်ႈ ၵူဝ်ႁႄ ၼႃႇ ဢေႃႈ။ ၵူၼ်း ဝဵင်း ယေႇရုသလႅမ်ႇ၊ၸိူဝ်း ဢၼ် လႆႈ ငိၼ်း ၵေႃႈ တူၵ်းၸႂ် ၵႂၢင်ၸႂ် ၼႃႇ ဢေႃႈ။- 4ၶုၼ်လူင် ၸင်ႇ ႁွင်ႉ ဢဝ် ၵႃႈ ပဵၼ် ယဵၸ်ႈပရေႃးႁဵၵ်ႈ လူင်၊ဢိၵ်ႇတင်း သြႃႇ မေႃ ၵျၢမ်း ထမ်ႇမႃႉ တင်းလၢႆ မႃး ၸုတုမ် တွင်ႈထၢမ် ၶဝ် လႄႈ ဝႃႈ၊ "ၸဝ်ႈ ၶရိၸ်ႈ၊တၵ်း တေ ၵိူတ်ႇလဵင်ႉ မႃး ၵႃႈတီႈလႂ်၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ဢေႃႈ။ 5ၶဝ် ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၶိုၼ်း လဝ်ႈလၢတ်ႈ လႄႈ ဝႃႈ၊ "တၵ်း ၵိူတ်ႇလဵင်ႉ မႃး ၼႂ်း ဝဵင်း ပႅတ်ႉလႁႅမ်ႇ၊မိူင်း ယုတႃႉ၊ဢေႃႈ။ ဢၼ် ပရေႃးၽႅတ်ႈ တႅမ်ႈ ဝႆႉ ၸမ်ႉ၊- 6"'ဝဵင်း ပႅတ်ႉလႁႅမ်ႇ၊ဢၼ် မီး ၼႂ်း မိူင်း ယုတႃႉ၊ၼႆႉ႟။ မႂ်း ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်း လဵၵ်ႉ ဝဵင်း ၼွႆႉ ၵႃႈၼႂ်း မိူင်း ယုတႃႉ၊ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ လွင်ႈ မၼ်း ၸမ်ႉ၊ၶုၼ် ဢၼ် လႆႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇ တၵ်း ပေႃႇ ဢွၵ်ႇ မႃး ၵႃႈၼႂ်း မႂ်း၊ ႁႂ်ႈလႆႈ ဢွၼ်ႁူဝ် မုၵ်ႉၵူၼ်း ၸိူဝ်း ၵူၼ်း ၵဝ် မဵဝ်း ဢိသရေး၊ၼႆႉ ဢေႃႈ။' ဝႃႈၼႆ မီး မႃး ယဝ်ႉ ဢေႃႈ၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ဢေႃႈ။ 7မိူဝ်ႈ ၼၼ်ႉ ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊ၸင်ႇ ႁွင်ႉ ဢဝ် ၶႅၵ်ႇ ဢၼ် မီး ပိင်ႇၺႃႇ ဢၼ် လုၵ်ႉ တီႈ မိူင်း ၽၢႆႇ တၢင်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇ မႃး ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ တဵတ်ႇတဵတ်ႇ သေယဝ်ႉ ထၢမ် တူၺ်း လွင်ႈ ၶိင်ႇၶႃႇ ၽွင်းယၢမ်း ဢၼ် လၢဝ် ပေႃႇမႃး ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈ ႁု ထၢင်ႇသႃး လီ ငၢမ်း ယဝ်ႉ ၸင်ႇ၊- 8ပွႆႇၸႂ်ႉ ၶဝ် ၵႂႃႇၸူး တီႈ ဝဵင်း ပႅတ်ႉလႁႅမ်ႇ၊လႄႈ သင်ႇ လၢတ်ႈ ဝႃႈ၊ "ၵႂႃႇ လႄႈ ၶတ်းၸႂ် ႁႃ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼၼ်ႉ တႃႉ။ ပေႃး ထူပ်း ႁၼ် ယဝ်ႉ ၸိုင်၊ၶိုၼ်း မႃး လၢတ်ႈ ပၼ် ၵဝ် ႁႂ်ႈ ၵဝ် ၵေႃႈ လႆႈ ၵႂႃႇ ၶုပ်ႉဝႆႈ မၼ်းၸဝ်ႈ သေၵမ်း၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ဢေႃႈ။ 9ၸွမ်းၼင်ႇ ၵႂၢမ်း ၶုၼ်လူင် ၼၼ်ႉ ၶဝ် ဢွၵ်ႇ ၵႂႃႇ လႄႈ လႆႈ ႁၼ် လၢဝ် ဢၼ် ၶဝ် လႆႈ ႁၼ် ၼႂ်း မိူင်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၼၼ်ႉ ထႅင်ႈ လႄႈ ၸူမ်းသိူဝ်း ၼႃႇ လူင်လၢင် ဢေႃႈ။- 10လၢဝ် ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ် ၶဝ် ၵႂႃႇ လႄႈ ၵိုတ်း ၼိမ် သဝ်း ယူႇ ၼိူဝ် ၵႃႈတီႈ ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ မီး ၼၼ်ႉ ဢေႃႈ။- 11ၶဝ် ၸင်ႇ ၶဝ်ႈ ၵႂႃႇ ၵႃႈၼႂ်း ႁိူၼ်း သေယဝ်ႉ၊ထူပ်း ႁၼ် ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ မီး ယူႇ လူၺ်ႈ ၵၼ် တင်း မႄႈၸဝ်ႈ မႃႇရိ၊ၼၼ်ႉ လႄႈ ၶဝ် ၶုပ်ႉဝႆႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢေႃႈ။ ၶဝ် ဢဝ် တင်း ၽၼ်ႇတႃႇ ရတၼႃႇ ဢၼ် ပႃး မႃး ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇ ယဝ်ႉ ၸင်ႇ၊ဢဝ် ၶမ်း ဢိၵ်ႇတင်း လေႃႇပၢၼ်ႇ၊တင်း မုရၼ်ႇ ဢၼ် ပဵၼ် ၼၢမ်ႇသႃႇ ႁွမ် ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ သၢၵ်ႈလူႇ ဢေႃႈ။ 12လိုၼ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇ ႁိုဝ် ၶဝ် တၵ်း ဢမ်ႇ ၶိုၼ်း ၵႂႃႇ ၵႃႈတီႈ ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊ၸိုင်၊ထႃႇဝရႃႉ ၽြႃး ပၼ် ပျႃႇတိၵ်ႈ တီႈ ၶဝ် ၼႂ်း တၢင်း ၼွၼ်းၽၼ် လႄႈ၊ၶဝ် ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇ မိူဝ်း ၵႂႃႇ ၸွမ်း တၢင်း တၢင်ႇ သဵၼ်ႈ သေ ဢေႃႈ။ 13ဝၢႆးသေ ၵူၼ်း ဢၼ် မီး ပိင်ႇၺႃႇ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ မိူဝ်း ၵႂႃႇ ယဝ်ႉ ၸိုင်၊တမၢၼ်ႇၵၢင်ႁၢဝ် ထႃႇဝရႃႉ ၽြႃး ပေႃႇမႃး ၵႃႈတီႈ ယူဝ်းသႅပ်ႈ၊ၼႂ်း တၢင်း ၼွၼ်းၽၼ် လႄႈ ဝႃႈ၊ "ဢဝ် ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တင်း မႄႈၸဝ်ႈ သေလႄႈ၊ၶၢႆႉ ၵႂႃႇ ၵႃႈတီႈ မိူင်း ဢေးၵျိပ်ႉ၊ပုၼ်ႉ လႄႈ ယူႇသဝ်း ၵႃႈတီႈ ၼၼ်ႈ တေႃႇထိုင်ႁွတ်ႈ ၵဝ် လၢတ်ႈ ၵႃႈတီႈ မႂ်း ႁႂ်ႈ ၶိုၼ်း ဢွၵ်ႇ မႃး ၼၼ်ႉ တႃႉ။ လွင်ႈ မၼ်း ၸမ်ႉ၊ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊တၵ်း သွၵ်ႈႁႃ လႄႈ ဢဝ်တၢႆ ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႆႉ ဢေႃႈ၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ဢေႃႈ။ 14ၼႂ်း ၶိုၼ်း ၼၼ်ႉ ၵမ်းလဵဝ် ယူဝ်းသႅပ်ႈ၊လုၵ်ႉ လႄႈ ဢဝ် ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ဢိၵ်ႇတင်း မႄႈၸဝ်ႈ သေ ဢွၵ်ႇ ပၢႆႈ ၵႂႃႇ ၵႃႈတီႈ မိူင်း ဢေးၵျိပ်ႉ၊ပုၼ်ႉ သေယဝ်ႉ၊- 15ယူႇသဝ်း ၵႃႈတီႈ ၼၼ်ႈ တေႃႇထိုင်ႁွတ်ႈ ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊တၢႆ ဢေႃႈ။ လွင်ႈတၢင်း ၼႆႉ ပဵၼ် ၸွမ်း ၵႃႈ ၼင်ႇ ဢၼ် ထႃႇဝရႃႉ ၽြႃး မီး ပျႃႇတိၵ်ႈ ဢၼ် ပရေႃးၽႅတ်ႈ တႅမ်ႈ ဝႆႉ လႄႈ ဝႃႈ၊ "ၵဝ် ႁွင်ႉ ဢဝ် လုၵ်ႈၸၢႆး ၵဝ် ဢွၵ်ႇ သေ မိူင်း ဢေးၵျိပ်ႉ၊မႃး ယဝ်ႉ၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ၼၼ်ႉ ပျေႉၸုမ်ႇ မႃး ဢေႃႈ။ 16မိူဝ်ႈ ဢၼ် ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊ႁု လွင်ႈ ၶႅၵ်ႇ ၸိူဝ်း ဢၼ် မီး ပိင်ႇၺႃႇ မိူင်း ၽၢႆႇ ဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၶဝ် ပႅတ်ႉလႅၼ် ယဝ်ႉ ၼၼ်ႉ ၸိုင်၊ၸႂ်လမ် ၶႂ်ႈၸႃႉ လူင်လၢင် လႄႈ ပူင်ဢမိင်ႉ ႁႂ်ႈ ဢဝ်တၢႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸၢႆး ဢၼ် ဢသၢၵ်ႈ လႆႈ သွင် ပီ လူင်းတႂ်ႈ ၵႃႈၼႂ်း ဝဵင်း ပႅတ်ႉလႁႅမ်ႇ၊ဢိၵ်ႇတင်း ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ႁိမ်းႁွမ်း ထွၵ်ႈလူၺ်ႈ ၶိင်ႇၶႃႇ ဢၼ် ၵူၼ်း ဢၼ် မီး ပိင်ႇၺႃႇ ၶဝ် မွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄ လွင်ႈ လၢဝ် လုၵ်ႈ ၼၼ်ႉ ပေႃႇမႃး မိူဝ်ႈလႂ် ၼၼ်ႉ ဢေႃႈ။- 17လွင်ႈတၢင်း ၼႆႉ ၵေႃႈ ပဵၼ် ၸွမ်း ၵႃႈ ၼင်ႇ ဢၼ် ပရေႃးၽႅတ်ႈ ယေႇရမိ၊ႁေႃး ဝႆႉ လႄႈ ဝႃႈ။ 18"သဵင် ငိၼ်း မႃး ၵႃႈတီႈ ရႃႇမႃႉ၊ဢေႃႈ။ ပဵၼ် သဵင် ဢၼ် ႁွင်ႉႁႆႈ ပွင်ႉၶၢင်း၊ဢၼ် လီ ငိၼ်းၽၢၼ် ၼႃႇ ဢေႃႈ။ ရႃႇၶေႇလႃႉ၊ႁွင်ႉႁႆႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လုၵ်ႈလၢင်း မၼ်း သဵင်ႈ ႁၢႆ တၢႆ မူတ်း ယဝ်ႉ ၼၼ်ႉ လႄႈ ႁႆႈ ယူႇ ဢမ်ႇ ပျေႇၸႂ် လႆႈ၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ၼၼ်ႉ ပျေႉၸုမ်ႇ မႃး ဢေႃႈ။ 19ဝၢႆးသေ ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊တၢႆ ယဝ်ႉ ၼၼ်ႉ၊တမၢၼ်ႇၵၢင်ႁၢဝ် ထႃႇဝရႃႉ ၽြႃး ပေႃႇမႃး ၼႂ်း တၢင်း ၼွၼ်းၽၼ် တီႈ ယူဝ်းသႅပ်ႈ၊ၵႃႈတီႈ မိူင်း ဢေးၵျိပ်ႉ၊လႄႈ။- 20မီး ဢမိင်ႉ လႄႈ ဝႃႈ၊ "လုၵ်ႉ တႃႉ။ ဢဝ် ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ဢိၵ်ႇတင်း မႄႈၸဝ်ႈ လႄႈ ပွၵ်ႈ ၶိုၼ်း မိူဝ်း ၵႂႃႇ တီႈ မိူင်း ဢိသရေး၊ပုၼ်ႉ တႃႉ။ ၶုၼ် ၸိူဝ်း ဢၼ် ၵျၢမ်ႇ ႁႃ ဢဝ်တၢႆ ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼၼ်ႉ တၢႆ သဵင်ႈ ယဝ်ႉ၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ဢေႃႈ။- 21ယူဝ်းသႅပ်ႈ၊ၵေႃႈ လုၵ်ႉ လႄႈ ဢဝ် ၸဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တင်း မႄႈၸဝ်ႈ သေယဝ်ႉ၊ပွၵ်ႈ ၶိုၼ်း မိူဝ်း ၵႂႃႇ တီႈ မိူင်း ဢိသရေး၊သေ ဢေႃႈ။ 22ၵူၺ်းၵႃႈ၊မိူဝ်ႈ ဢၼ် လႆႈ ငိၼ်း ဝႃႈ၊ၶုၼ် ဢႃႇၶေႇလႃႉ၊ပုင်ႇႁၢင်ႈ ၼင်ႈႁေႃ ၼႂ်း ဢရႃႇ ပေႃႈ မၼ်း ၶုၼ် ႁေႇရူတ်ႈ၊ၵႃႈတီႈ ဢိူင်ႇ ယုတႃႉ၊ၼၼ်ႉ ၸိုင်၊ယူဝ်းသႅပ်ႈ၊ၵူဝ် လႄႈ ဢမ်ႇ ႁတ်း ၵႂႃႇ ယူႇ ၵႃႈတီႈ ၼၼ်ႈ။ သမ်ႉ လႆႈ ပျႃႇတိၵ်ႈ တၢင်း ၼွၼ်းၽၼ် ထႅင်ႈ လႄႈ ၵႂႃႇၸူး တီႈ ဢိူင်ႇ ၵႃႇလိလႄး၊ပုၼ်ႉ သေယဝ်ႉ၊- 23တႄႇတင်ႈ ႁဵတ်း ႁိူၼ်း ၼႂ်း ဝဵင်း ၼႃႇၸရႅတ်ႈ၊ဢေႃႈ။ လွင်ႈတၢင်း ၼႆႉ ပဵၼ် ၸွမ်း ၵႃႈ ၼင်ႇ ဢၼ် ပရေႃးၽႅတ်ႈ တင်းလၢႆ ႁေႃး ဝႆႉ လႄႈ ဝႃႈ၊ "ၸဝ်ႈ ၶရိၸ်ႈ၊ၼၼ်ႉ တၵ်း လႆႈ ႁွင်ႉ ႁဵၵ်ႈ ဝႃႈ၊ၵူၼ်း ဝဵင်း ၼႃႇၸရႅတ်ႈ၊" ဝႃႈ ၼင်ႇ ၼႆ ၼၼ်ႉ ပျေႉၸုမ်ႇ မႃး ဢေႃႈ။
Copyrighted Material
Learn More


text:
သင်ၶၸဝ်ႈ၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး မိူင်းပွၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ၶူးလၢႆးပူင်သွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 တီႈ ဝတ်ႉပွၵ်ႉတူၵ်း ဝဵင်းမိူင်းပွၼ်။
တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 20/01/2015 မႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 29/01/2015 (ၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်း)ၼႆႉ တီႈဝဵင်းမိူင်းပွၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ မီးၾၢႆႇသင်ၶၸဝ်ႈဢိၵ်ႇ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆးဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ပိုတ်ႇပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ/ ႁူင်းႁဵၼ်းၶူးလၢႆးပူင်သွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 2 တီႈ ဝတ်ႉပွၵ်ႉတူၵ်း ဝဵင်းမိူင်းပွၼ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/01/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00 မူင်း၊ ၸဝ်ႈသြႃႇဝတ်ႉတူၵ်း ၸဝ်ႈၵႃႇဝိၼ်ႇတ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းမိူင်းပွၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပိုတ်ႇပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၶူးလၢႆးပူင်သွၼ်ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ပွၵ်ႈၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ။ မီးၶူးမေႃသွၼ် ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းမိူင်းပွၼ် 8 ဢိူင်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 150 ၵေႃႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ်ၾၢႆႇသင်ၶၸဝ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပွၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/06/2014 လႆႈပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်းမ (Dhamma School) (ပွၵ်ႈၵမ်း 1) တီႈဝတ်ႉ/ ၵျွင်းဢၸႃႇၼီႇ ဝဵင်းမိူင်းပွၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်းမၼႆႉ ပိုတ်ႇသွၼ်ၵူႈဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ၊ ယိူင်းဢၢၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇသႃသၼႃပုတ်ႉထၽႄႈတိူၼ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ/ဝိႁၢရ် ဢႃႇၸႃႇၼီႇ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ၸၼ်တႃဝႃရ ပိဝမ်ႇသ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇမႃးပဵၼ်ၸၢဝ်းၵိူဝ်းလီ ပုတ်ႉထၽႃသႃ၊ ပေႃးဝႃႈ လုၵ်ႈလၢင်းႁဝ်း ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈပုတ်ႉထၽႃသႃ လွၼ်ႉၵႅၼ် ထမ်း/တြႃး ပုတ်ႉထ/ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ပေႃးႁိုင်မႃး ပုတ်ႉထၽႃသႃၼႆႉၸၢင်ႈႁၢႆၵႂႃႇ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းလုၵ်ႈလၢင်းႁဝ်း၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်း မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် လွင်ႈၾိင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈသင်ႇသွၼ်ဝႆႉ- ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁိမ်း 300 ၶဝ်ႈတိုဝ်းၵမ် သိၼ်ထမ်း တီႈဝိႁၢရ် သႃသၼႃ ႁူမ်ႈယဵၼ် (ဝတ်ႉၵွင်းလႅင်း) ။
ဝၼ်းတီႈ 8–17/4/2017 ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးဢူးၺႃႇၼိၵ ဢွၼ်ႁူဝ် တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ သီႇပေႃႉ သေ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်တိုၵ်းၵမ်သိၼ်ထမ်း (ပၢင်ထမ်းတြုး လူဝ်ႇယုမ်ႇယမ် လွင်ႈၵျၢင်ႉၵမ်) လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ၊ ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ တင်းမူတ်း 280 ၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းလီ ဝႃႈၼႆ။
ပႃႈၼၢင်းပၢင်ႇ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတိုဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ – ပၢင်တြုးပွၵ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ် ၽွၼ်းလီ ၼမ်၊ ပဵၼ်လွင်ႈတင်းၵတ်းယဵၼ်၊ လႆႈတၢင်းႁူႉလၢႆလွင်ႈသေ ၼင်ႇႁိူဝ် သႃႇသၼႃႇ ၶမ်း ၽြုးပေႃးတေႁိူဝ်ႈႁိူင်း ပိူင်းသႂ်ၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉ ပီၼႃႈၾႃႉမႂ်ႇမႃးၵေႃႈ မုင်ႈမွင်းႁႂ်ႈမီး ပၢင် ထမ်းတြုးထႅင်ႈ ပၢင်တြုးတီႈ လႂ်သေဢမ်ႇ ဝႃႈပေႃးႁဝ်းတင်း ၵႂုႇလႆႈပႆလႆႈယူႇၸိုင် ႁႂ်ႈလႆႈၶဝ်ႈႁွတ်ႈၵူႈပၢင် – ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တိုဝ်းၵမ် (ပၢင်တြုး) ဢၼ်ၸဝ်ႈၶူးၺႃႇၼိၵ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းဢွင်ႈ ဝတ်ႉသႃသၼႃႁူမ်ႈယဵၼ် ဝတ်ႉၵွင်းလႅင်း ပီၼႆႉ ပွၵ်ႈၵမ်း 18 ။ ဢၼ်ယၢမ်ႈၸတ်းႁဵတ်းၵူႈပွၵ်ႈ မီးၵူၼ်းၼႂ်း ထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ ၵူၺ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းလီ၊ ပီၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းထုင်ႉသီႇပေႃႉၵေႃႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလႄႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီးထိုင် ႁိမ်း 300 ၵေႃႉ – ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး SWAN ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ယုၵ်ႉမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉတႃႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူဝ်းၼႃႈလႄႈ မေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၽူႈၶိုၼ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸမ် 20 ၵေႃႉ။
Photo: SWAN Kenneri
ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး Shan Women’s Action Network (SWAN) ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ယုၵ်းမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉၼၢင်းယိင်း တီႈၵဵင်းမႆႇ။ မီးတူဝ်တႅၼ်းၼၢင်းယိင်းလၢႆတီႈ မိူၼ် ၼင်ႇ ၼၢင်းယိင်းၼႂ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်၊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ပႃႇတီႇတႆးလႅင် ဢိၵ်ႇၽူႈသူၼ်ၸႂ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸမ် 20 ၵေႃႉ။ ပၢင်သွၼ်ၸတ်းဝၼ်းတီႈ 29 /05 – 16 /06/2017 တီႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
Photo: SWAN Kenneri
ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်မူႇၸုမ်း၊ သုၼ်ႇလႆႈၼၢင်းယိင်း၊ လွင်ႈၵၢၼ် မိူင်း၊ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လွင်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်၊ လွင်ႈပိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ၽူႈပူင်သွၼ်ပၼ်ပဵၼ် ၼၢင်းၶမ်းယၢတ်ႇ၊ ၼၢင်းယိင်းလၢဝ်၊ ၶူးၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
Photo: SWAN Kenneri
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၼၢင်းယိင်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းတႄႉၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၼၢင်းယိင်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်မႃးလႆႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူဝ်းၼႃႈ ၊ၸွႆႈထႅမ်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ မီးသုၼ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ” ဝႃႈၼႆ။
Photo: SWAN Kenneri
ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (SWAN) ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈ 28 March 1999 ပၵ်းလုမ်း တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ တႄႇပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇမႃးၶဝ်ႈပၵ်းလုမ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးသေ တူင်ႉ ၼိုင်ၵၢၼ်ငၢၼ်းလၢႆလွင်ႈ ပိူင်လူင်တႄႉတူင်ႉၼိုင် – ပူၵ်းပွင်ႁႂ်ႈၼၢင်းယိင်းတႆးမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ၊ ႁႂ်ႈၼၢင်း ယိင်းတႆးမီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း။


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်း ၼႂ်းၸႄႈ တွၼ်ႈ လမ်းပုၼ်း မိူင်းထႆးတွၼ်ႈၼိူဝ် တီႉလႆႈတႆး ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်လႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းတီႈ 20 ပၢႆ။
Photo > MGR Online
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ MGR Online ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/06/2017 ၼၼ်ႉဝႃႈ – ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း ၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း သူၼ်လမ်းယႆး ဝၢၼ်ႈၽိူဝ်ႊၽႃႊ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁူင်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ လမ်းပုၼ်း ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
“ဢၼ်ၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ သႅၼ်ဝီၵမ်ႈၼမ်ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသေၶဝ် တိုၵ်ႉၶဝ်ႈမႃးဢမ်ႇပႆႇမီးဝတ်းဝႂ်သင် ” ၼႆ ၸၢႆးဢွင်ႇ လႃႈသဵဝ်ႈ ႁွတ်ႈလမ်းပုၼ်းလၢတ်ႈ။
တီႈၼႂ်းသူၼ်လမ်းယႆးၼၼ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၽိတ်းမၢႆမီႈ တင်းမူတ်း 20 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၽူႈ ၸၢႆး 9 ၵေႃႉယိင်း 11ၵေႃႉ ဢမ်ႇမီး ဝတ်းဝႂ်သင်18 ၵေႃႉ မီးဝတ်းဝႂ်သီၶွင်ႇ2 ၵေႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၽိတ်းတီႈ။
Photo > MGR Online
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸင်ႇတီႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈလႄႈ ယိုတ်းဢဝ်ပႃးၵႃး လမ်းၼိုင်ႈၶွင် ပေႃႈလဵင်ႉၵေႃႉႁပ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း။ ၸိူဝ်းၶဝ်ၺႃး သူင်ႇႁူင်းပလိၵ်ႈ ဝၢၼ်ႈႁူင်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈလမ်းပုၼ်း ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉၶဝ် ၸွမ်း ၼင်ႇ ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈမိူင်းထႆးမီးၼၼ်ႉ – ဝႃႈၼႆ။


text:
ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ်ပိုတ်ႇလုမ်းမႂ်ႇ တီႈပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပိုတ်ႇပၢင်၊ ပီႈၼွင်ႉပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။
ဝၼ်းတီႈ 08/01/2015 (မိူဝ်ႈဝႃး) ယၢမ်း 09:30 မူင်း၊ ငဝ်ႈငုၼ်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ပိုတ်ႇလုမ်းၵိင်ႇၽႄ တီႈဝဵင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် (ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ) ၸိုင်ႈပွတ်းဢွၵ်ႇ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပိုတ်ႇပၢင် ပိုတ်ႇပၢႆႉပၼ် တီႈႁိူၼ်းၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း ၸၢႆးဝိၼ်းမျၢတ်ႉဢူး။ မီးပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ပွတ်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇမႃးပိုတ်ႇလုမ်းမႂ်ႇ တီႈပုင်ႇပႃႇၶႅမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး မႃးႁွတ်ႈၽႅဝ် တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 06/01/2015 ။
ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၼႆႉ ႁပ်ႉလွၵ်းပိူင် 8 ၸႄႈမိူင်း/တိူင်း၊ (ဢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ 7 တိူင်း မႃးႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ်ၸႄႈမိူင်းလဵဝ်) သေ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ။ မီးယိူင်းဢၢၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈလႆႈမႃး သုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ ၵေႃႇတင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႄႊၻရိူဝ်ႊလ်/ ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၶေႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမူၼ်ႉမႄးၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ပီ 2008 ၸိုင် တေပႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးသူၼ်းဢီးသေ ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် တေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉၵူၺ်းပႆႇပေႃး၊ တေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈပႃး ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်၊ တိူင်းမၼ်းတလေး (တိူင်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ) လႄႈ တိူင်းၸၵႅင်းပႃးထႅင်ႈ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်မႃးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ဢၼ်ယိူင်းမၢႆႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉၼၼ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဝူၼ်ႉၶိုၼ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇလီပဵၼ်/လီႁဵတ်းသေ ၸင်ႇတေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ- ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 1990 ၼၼ်ႉ ပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး တီႈ 2 ။ (ပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း NLD လႆႈတီႈၼိုင်ႈ)။


text:
ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပိူင်လူင်မၼ်း ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်လၢႆးၼိုင်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ၼိုင်ႈတပ်ႉသိုၵ်း၊ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၸွမ်းလွင်ႈ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶႂ်ႈပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ။ လွင်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်း သဵတ်ႈၵႃႈသဵတ်ႈႁူဝ်ၵၼ်။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း ၶွမ်ႊမတီႊဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် RCSS/SSA
တူဝ်တႅၼ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၶွမ်ႊမတီႊဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- “လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈႁဝ်းတေတမ်းပိူင်ဢၼ်ဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ တေလႆႈမီးတပ်ႉသိုၵ်းၼိုင်ႈဢၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်ပႆႇလႆႈ၊ ဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇ ဢုပ်ႇၵၼ်မႃး ပၢင်မၼ်းပေႃးၶႂ်ႈယၢႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၵေႃႈၶိုၼ်းလီယူႇ။ မၼ်းမႃးပိူင်ႈၵၼ်တီႈ ပေႃးၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၾၢႆႇတပ်ႉမၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်တပ်ႉမတေႃႇၼႆၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO သမ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ (Federal Army) “-ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ လႆႈဝႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်း လႆႈထဵင်ၵၼ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ တေၶိုၼ်းတႄႇသိုပ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်လၵ်းၵၢၼ် (မူႇ)မၼ်းဝႃႈ မိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ တေလႆႈမီးတပ်ႉသိုၵ်း ၼိုင်ႈဢၼ်ၵူၺ်း။ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ လွင်ႈဝႃႈတေၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ် လွင်ႈႁူဝ်ယွႆႈႁူဝ်ယႅမ်းမၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ထႅင်ႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼိုင်ႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉၵႆသေၵႆယူႇ၊ တေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ မၼ်းမႃးၶွင်ႉၶမ်တီႈ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ လွင်ႈၼႆႉ ၶဝ်တိုၵ်ႉသဵတ်ႈၵႃႈသဵတ်ႈႁူဝ်ၵၼ်ယူႇ၊ တေသိုပ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ- ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်းလၢတ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ တူဝ်တႅၼ်းတပ်ႉသိုၵ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- “ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ မိူင်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ One Country One Army ၼိုင်ႈမိူင်း တပ်ႉသိုၵ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၵူၺ်း။ မၢင်ၸုမ်းၼႆႉသမ်ႉ ၶႆႈပူၼ်ႉပႅၼ်လုမ်ႈၾႃႉသေ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉပိူၼ်ႈ ။ ၶဝ်မီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ပဵၼ်တီႈလီဝူၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈႁို်ဝ်။ ယၢပ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉ တၵ်းတေလႆႈဝႆႉတပ်ႉသိုၵ်းၼိုင်ႈဢၼ်ၵူၺ်း။ တူၺ်းလႄႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပိူၼ်ႈၵေႃႈၸႂ်ႉ US Army, India Army, British Army ၼႆၵူၺ်း၊ ၸွင်ႇယၢမ်ႈႁၼ် ပိူၼ်ႈၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ Federal Army ၼႆႁိုဝ်”- ဝႃႈၼႆ။
တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ
“မၼ်းဢိင်ၼိူဝ် ႁဝ်းမေႃယွၼ်ႇယၢၼ်းတေႃႇၵၼ်လႆႈမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်၊ ႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ၵၼ်၊ ႁဝ်းၸႂ်ၵႂၢင်ႈ၊ ႁဝ်းမီးၼမ်ႉၸႂ်၊ ႁဝ်းမၵ်းမၼ်ႈၵၼ်လႆႈမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၼ်းယူႇတီႈ ႁဝ်းမီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ။
ပေႃးတေယူႇတၢင်းၼိူဝ်သေတဵၵ်းၵၼ်ဝႃႈ သူတေလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းဢၼ်ၼႆႉ ယူႇၸွမ်းဢၼ်ၼႆႉၼႆတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လၢႆၾၢႆႇလၢႆၸုမ်းၵေႃႈ တေဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ”- ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်းလၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်ၼၼ်ႉ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ၵေႃႈလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- ဢၼ်ႁဝ်းတေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈတေမႃးတဵၵ်းၵၼ်သေႁဵတ်း၊ ႁဝ်းတေၸႂ်ႉလၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်သေ ဢဝ်ၶေႃႈလႆႈၸႂ်တင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈႁဵတ်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တႄႇၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 24-28/05/2017 တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈဝၼ်း။ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင် မီးမိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA လႄႈ ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ ၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၽူႈထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
သင်ၶၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းၼၢႆး၊ ႁူမ်ႈၵၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ႁိမ်းႁွမ်းၼမ်ႉႁူးၸၢၵ်ႈတေႃႇ 200 တူၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇထိူၼ်ႇၸမ်ႉၼမ်ႉၸိုမ်း ႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17/05/2017 တင်ႈတႄႇပွတ်းၼႂ်မွၵ်ႈ 10 မူင်းတေႃႇထိုင်ဝၢႆးဝၼ်း ၵေႃႉပဵၼ် ၽွင်းတႅၼ်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸၢႆးမွၼ်းလိူၼ်၊ ႁူမ်ႈသင်ၶၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 40 ၵေႃႉ၊ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ တီႈပွတ်းၼမ်ႉႁူးၸၢၵ်ႈတေႃႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးၶၢၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း။ ဢၼ်ၽုၵ်ႇပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈမၢၵ်ႇၵႅင်းၸဵမ်း ၵမ်ႈၼမ်၊ ၽုၵ်ႇတင်းမူတ်းမွၵ်ႈ 200 တူၼ်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႆႉၼိူဝ်ႉၵႅၼ်ႇ၊ တူၼ်ႈမႆႉၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းၾၢႆႇယႃႈယႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၾၢႆႇသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်၊ ပႃးၸဵမ်လွင်ႈတီႈလိၼ်တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸၢႆးမွင်ႇၵျီး လၢတ်ႈဝႃႈ- “ၽုၵ်ႇတီႈၼမ်ႉႁူးၸၢၵ်ႈတေႃႇ၊ မီးၾၢႆႇႁွင်ႇမိူင်းၼၢႆး မွၵ်ႈ 8 လၵ်း။ တီႈၼၼ်ႈပဵၼ်ၼမ်ႉႁူး၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းသူၼ် ၽုၵ်ႇၶဝ်ႈတိၵ်းတိၵ်းသေ ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ပႃႇထိူၼ်ႇႁဝ်းမူၺ်ႉၵွႆမူတ်း။ ပႃႇထိူၼ်ႇၼႆႉ ၵိုတ်းတီႈႁိမ်းၸၢၵ်ႈတေႃႇၼၼ်ႉ မၢင်မၢင်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈရႃႇသီႇဢုတုလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးသေ မၼ်းမႆႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ်သေ လႆႈပဵၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉမႃး”-ဝႃႈၼႆ။
တီႈၼမ်ႉႁူးၸၢၵ်ႈတေႃႇၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး လႆႈၵႂႃႇၸတ်း ႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးယွၼ်းၼမ်ႉယွၼ်းၾူၼ်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇတူၼ်ႈပႅၵ်ႇ တူၼ်ႈမွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်းမွၵ်ႈ 200-300 တူၼ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼမ်ႉႁူးၸၢၵ်ႈတေႃႇ ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉပွၵ်ႈၼႆႉ မီးၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇဢူႈ-ဝၢၼ်ႈဝေး ၼႂ်းဢိူင်ႇၼႃးၶၢၼ်၊ ပဵၼ်တီႈၵိုၵ်းပိုၼ်းမိူင်းၼၢႆး။
“ပေႃးထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ-ဢေႃႊၵတ်ႊသ် တၢင်းၼႃႈၼႆႉ တၢင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇပႃႇမႆႉမိူင်းၼၢႆး တေဢွၼ်ႁူဝ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ၸွမ်းဝူဝ်ႇႁူၺ်ႈႁၢဝ်းလွႆ ၾၢႆႇၼိူဝ်ႁူဝ်ၼမ်ႉ ၼမ်ႉႁူးၸၢၵ်ႈတေႃႇၼႆႉထႅင်ႈ တၢင်းယၢဝ်းမွၵ်ႈ 1 ၵီႊလူဝ်ႊ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇမီးႁႅင်းလုတ်ႇဝႆႉ ႁႄႉၵင်ႈၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼမ်ႉလွႆ။ ပႃႈၼိူဝ်ၸၢၵ်ႈတေႃႇၼႆႉ တေၶုတ်းႁွင်ႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း တူၼ်ႈဢၼ်ၸဵဝ်းယႂ်ႇၸဵဝ်းသုင် ၸဵဝ်းလႆႈႁူမ်ႈမၼ်း။ သမ်ႉထႅင်ႈ လုၵ်ႉတီႈႁိမ်းတၢင်းၵႃး ၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူးၸၢၵ်ႈတေႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးမွၵ်ႈ 2 လၵ်း၊ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈလႆႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉသေ မၼ်းဢမ်ႇၸပ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၶိုၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈတႅၼ်းၵႂႃႇထႅင်ႈ”- ၸၢႆးမွင်ႇၵျီး လၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈပီၵၢႆ 2016 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ႁိုဝ်ႉႁူဝ်ၾူၼ်ၶၢဝ်းၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းၼၢႆး တင်းလုမ်းၾၢႆႇပႃႇမႆႉၶဝ် လႆႈႁဵတ်းပွႆးၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉတႃႇသွင်ႁဵင် (2,000) တူၼ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လူႉတၢႆၵမ်ႈၼမ်သေ ၸပ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်း၊ ပီၼႆႉၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်းသိုပ်ႇၽုၵ်ႇထႅင်ႈ။ ဢၼ်ၽုၵ်ႇပီၵၢႆၼၼ်ႉ ပႃးၸဵမ်တူၼ်ႈမွၵ်ႇၵွၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈထိူၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈၸမ်ႉ ၼမ်ႉႁဝ်းၶႃႈၸိုမ်းၶိုၼ်း။ တီႈပွတ်းၼမ်ႉႁူးၸၢၵ်ႈတေႃႇၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈမီးၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းသူၼ်ၼမ်၊ တႅပ်းတူၼ်ႈမႆႉၼမ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾႃႉၾူၼ်ရႃႇသီႇၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၼမ်၊ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ႁဝ်းၶႃႈ မိူၼ်ၶိုၼ်းၵဝ်ႇၵဝ်ႇၼႆသေ ႁဝ်းၶႃႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၶိုၼ်းၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်သေ ၶိုၼ်းလုမ်းလႃး ၶိုၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶိုၼ်း။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇမႅတ်ႇပႅင်းဝႆႉ ၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်း ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တီႈႁိမ်းႁွမ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼမ်ႉႁူးၸၢၵ်ႈတေႃႇၼၼ်ႉ- ၸၢႆးမွင်ႇၵျီး လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း
ၽွင်းတိုၵ်ႉဢုပ်ႇ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ပွႆႇမၢၵ်ႇယႃႉၶူဝ် ၼမ်ႉၶမ်း-ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ လႅဝ်
- Details
- Created on 26 May 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽွင်းတိုၵ်ႉမီးပၢင်ၵုမ်လူင် သွၵ်ႈႁႃလွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ယူႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA လႆႈလူင်းမိုဝ်း ပွႆႇမၢၵ်ႇယႃႉလႅဝ် ၶူဝ်ၼမ်ႉမူဝ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးလူင် ၼမ်ႉၶမ်း-ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႃးလူင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 25 May 2017 မိူဝ်ႈဝႃး ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 07:30-မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ၵႂႃႇပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇ ၶူဝ်ၼမ်ႉမူဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈယူင်ႉလဵၵ်းၶူဝ် ႁၵ်းၵွႆၵႂႃႇသေ ပႅၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်သိူဝ်ႇဝႆႉ ၼိူဝ်ၶူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸၢၵ်ႇၵွႆၵႂႃႇ လၢႆလၢႆသိၵ်ႉလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵႃးလူင် ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵႃးဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ တိုၵ်ႉၵႂႃႇမႃးပႆလႆႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
မၢၵ်ႇဢမ်ႇတႅၵ်ႇတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း သေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးသေ ၽၢႆႇတၢင်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈမီးလွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈ ပၼ်ၾၢင်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈၵႂႃႇမႃးပႆ တၢင်းသၢႆသဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ၼမ်ႉၶမ်း-ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ လႄႈ တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈထတ်းထွင် ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၽၢႆႇတၢင်းၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵႂႃႇပႆတၢင်း သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး မူႇၸေႊ- (105)လၵ်း-ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ-ၵူတ်ႉၶၢႆ ဢဝ်ၼႆသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 19 May 2017 သိုၵ်းၶၢင် KIA လႆႈမီးလွင်ႈ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ်ပႅတ်ႈ ၵႃးလူင်တၢင်ႇၵူၼ်း Express “မျၢတ်ႈမၢၼ်ႇတလႃႇထုၼ်း” ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇပေႃး ၶႂ်ႈႁတ်းၵႂႃႇမႃးပႆတၢင်းပုၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇမိူဝ်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင် KIA, ၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA, ပလွင်ႈ TNLA လႄႈ ရၶႅင်ႇ AA ႁူမ်ႈၵၼ် 4-ၸုမ်း ဢွၵ်ႇတိုၵ်းယိုဝ်းၸွမ်းဝၢၼ်ႈ/ ၸွမ်းဝဵင်းသေ တင်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၶိုၼ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20 November 2016 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၵႃး ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လႄႈ ၸဝ်ႈၵႃးပွတ်းႁွင်ႇၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈမီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸႂ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်း ၼမ်ႉၶမ်း-ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃသေ ၵႂႃႇမႃးလႅၼ်ႈၵႃးမႃး တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ၊ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈၵႃးၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇႁတ်းပႆလႄႈ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵႃႈၵႃၵေႃႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း၊ ၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ် မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႉၼမ်ႉၶမ်း ၵႂႃႇမႃးလႃႈသဵဝ်ႈၸိုင် ဢွၼ်တၢင်းလႆႈပၼ်ယူႇမွၵ်ႈ 12,500-ပျႃး သေပဵၼ်ၵႂႃႇမွၵ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈ 25,000-ပျႃးထိုင် 30,000-ပျႃး ယူႇယဝ်ႉ။တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ 10 ၵေႃႉပၢႆၺႃး ပလိၵ်ႈထႆးတီႉၺွပ်းတီႈလိၼ်လိၼ်မိူင်းထႆး-မလေႊသျိူဝ်ႊ ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25/09/2016 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆးတီႉၺွပ်းပီႈ ၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈတီႈဢိူင်ႇပႃႊၻင်ႊ ပေႊသႃႊ ၸႄႈဝဵင်း သႃႊၻဝ်ႊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူင်ႊၶလႃႊ လႅၼ်လိၼ်ထႆး – မလေႊသျိူဝ်ႊ။ တီႉၺွပ်းလႆႈၽူႈၸၢႆး 12 ၵေႃႉ လႄႈၼၢင်းယိင်း 6 ၵေႃႉ ။
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၺႃးသူင်ႇၵႂႃႇတီႈၸႄႈဝဵင်းသၻဝ်ႊ ပိူဝ်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ဝႃႈၼႆ ။
ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/09/2016 ၼၼ်ႉၵေႃႈၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈတီႉၺွပ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၽိတ်းမၢႆမီႈ ဢၼ်လုၵ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈမႃး 7 ၵေႃႉ တီႈဢိူင်ႇသမ်ႊၼၵ်ႊၶၢမ် ၸႄႈဝဵင်းသႃႊၻဝ်ႊ ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်တီႉၺွပ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၼႆႉသေသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 1/10/2015 – 31/08/2016 ၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးလူင်းၵူတ်ႇထတ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းပတ်း ပိုၼ်ႉၸိုင်ႈထႆး ၵူတ်ႇထတ်းၺႃး ႁႅင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ တင်းမူတ်း2,944 ၵေႃႉလႄႈ ပေႃႈ/မႄႈလဵင်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၽိတ်းမၢႆမီႈ 481ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ ။


text:
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ပဵၼ်လူမ်းလူႉတၢႆ တီႈၼႂ်းၵၢတ်ႇမိူင်းမႆႇ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆထိုင်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃလူင်သူၼ်ၻွၵ်ႇ၊ ပႂ်ႉပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်မႃးလုမ်းလႃး ႁႅၼ်းတၢၼ်းပၼ်။
ဝၼ်းတီႈ 23/06/2017 (မိူဝ်ႈၼႆႉ)ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ယၢမ်း 03:10 မူင်း၊ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိုဝ်ႈၸၢႆးၶမ်း (ၸၢႆးပုတ်း) ဢႃယုမွၵ်ႈ 40 ပီ၊ ၵူၼ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇတီႈ ၼႂ်းႁူင်းၸွတ်ႇလူတ်ႉၸၢႆးၼႆး ၼႂ်းၵၢတ်ႇမိူင်းမႆႇ၊ ဢိူင်ႇၸၢင်ႉမွႆႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး။ ၽွင်းပဵၼ်လူမ်းၼၼ်ႉ မီးပုၼ်းပူၵ်ႇဢွၵ်ႇတၢင်းပၢၵ်ႇဝႆႉ၊ ဝၢႆးသဵင်ႈၸႂ်ယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆမၼ်းၸၢႆး သူင်ႇၵႂႃႇႁူင်းယႃသူၼ်ၻွၵ်ႇ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်း ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- “ၶႃႈႁဝ်းတင်းၸၢႆးၶမ်းၼႆႉ ႁူႉၸၵ်းမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်မႃးလႆႈမွၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း 16 ပီယဝ်ႉ။ ဢၼ်မၼ်းၸၢႆးလႆႈလူႉၵႂႃႇၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈမၼ်းၵိၼ်လဝ်ႈသေသျွၵ်ႉ။ မိူဝ်ႈၶိုၼ်းၶမ်ႈဝႃးၼႆႉ မၼ်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇသေမႃးဢၢပ်ႇၼမ်ႉ တီႈၵၢတ်ႇမိူင်းမႆႇ၊ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉပဵၼ်လူမ်း (သျွၵ်ႉ)၊ ပေႃးပဵၼ်လူမ်းၵေႃႈ ယူႇတီႈၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းတင်းၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ယႃႈသုတ်ႇပၼ်မၼ်းၼူမ်၊ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်လူမ်းၵၼ်ႈၸႂ်ပဵၼ်ၵမ်းပဵၼ်ၵမ်းသေလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ”-ဝႃႈၼႆ။
“မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆမၼ်း ဢဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃသူၼ်ၻွၵ်ႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်တိတ်းတေႃႇႁႃပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တႃႇတေမႃးႁပ်ႉဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်မိူဝ်းလုမ်းလႃးယူႇ။ သင်ဝႃႈဢမ်ႇမီးပီႈၼွင်ႉၸိုင် ယူႇတီႈၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ တီႈၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ တေႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢဝ်မိူဝ်းဝႆႉတီႈဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ၊ ႁႅၼ်းတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉၶႂမ်ႈတဝ်ႈပၼ် ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းသႃသၼႃၵႂႃႇ”- ၸၢႆးလိူၼ်ၶမ်း လၢတ်ႈ။
ၸၢႆးၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃတိၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈႁွင်ႉဝႃႈၸၢႆးပုတ်း၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမိုဝ်းပုတ်းဝႆႉတင်းသွင်ၶွၼ် (ပဵၼ်တုၵ်ႉၶိတ)။ မၼ်းၸၢႆးလုၵ်ႉတၢင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၶဝ်ႈမိူင်းထႆးတၢင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ ယူႇမႄႈႁွင်ႈသွၼ်ယဝ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ။ ဢွၼ်ၼႃႈမိူဝ်ႈပႆႇလူႉသဵင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶၢႆဝႂ်ထီႇ(ႁူၺ်)လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ယိူင်းဢၢၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၵမ်ႉထႅမ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပၢင်လူင် ၼႆသေ ၸုမ်းပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇ တႄႇပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇ လုၵ်ႉဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ထိုင်ဝဵင်းပၢင်လူင ်။
ဝၼ်းတီႈ 26/09/2016 မိူဝ်ႈဝႃး တင်ႈတႄႇၵၢင်ၼႂ် ယၢမ်း 6 မူင်း၊ ၸုမ်းပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇ ဢၼ်ၸုမ်း Tawnggy Freedom Rider ဢွၼ်ႁူဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်း 100 ၵေႃႉ ပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢွၵ်ႇမႃးထိုင်ၽႅဝ်တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် ဝၢႆးဝၼ်းယၢမ်း 3 မူင်း။ ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်လႆႈပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၵမ်ႉထႅမ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 ပၢင်လူင်- ၼႆယဝ်ႉ ။
မူႇၸုမ်းပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇၼႆႉ တီႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝႃးၵၢင်ၶမ်ႈ မီးၵၢၼ်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်။ မိူဝ်ႈၼႆႉၵၢင်ၼႂ် ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းတၢင်းလီ ၵၢပ်ႈသွမ်းၼႂ်သင်ၶၸဝ်ႈတီႈဝတ်ႉၼွင်ၵုတ်ႇ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉပွတ်းၼႂ် ၼင်ႇၵဝ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇတၵ်ႉယမ်တုင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ တၵ်ႉယမ်သဝ်ႁိၼ် တီႈမၢႆတွင်းၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈဝၢႆႇၶိုၼ်းမိူဝ်းဝဵင်းတူၼ်ႈတီး- ၼႆယဝ်ႉ ။
ၵူဝ်ႇၵျေႃႇၵျေႃႇ ၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ဢၼ်ပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇၵႆၵႆၸိူင်ႉၼႆ ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈတီႈ 2 ၼႂ်းၽဝၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶႃႈႁဝ်း။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ယၢမ်ႈပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇတၢင်းၵႆ 30 လၵ်း၊ တူၼ်ႈတီးတင်းပၢင်လူင်ၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ် 60 လၵ်းပၢႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇၵႆၵႆၸိူင်ႉၼႆ ၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈတီႈ 2 ပိူဝ်ႈတႃႇၶႃႈႁဝ်း။ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇၸိူင်ႉၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈႁူႉၸၵ်း မိုတ်ႈၵိုဝ်းဢူၺ်းၵေႃႉမႂ်ႇ၊ တႃႇပၢႆးယူႇလီၵေႃႈပဵၼ်၊ သမ်ႉလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်း မိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ။
ဢၼ်ပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇမႃးၼႆႉ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈႁၢင်ႈလီ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယူႇၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈ၊ ၾိင်ႈၾႃႉၵေႃႈလီ၊ မုင်ႈတူၺ်းၵေႃႈသႃႇယႃႇလီ၊ ၶဝ်ႈဝၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိူၼ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၼ်တင်းသဵင်ႈ- ၵူဝ်ႇၵျေႃႇၵျေႃႇ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ ။
ၵူဝ်ႇၵျေႃႇၵျေႃႇၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး)သေ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပၼ်ႇလူတ်ႉထိပ်ႇၼႆႉ။ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵိူတ်ႇတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေတႃႉ လႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇတႃႈလိူဝ်ႇ မီးမွၵ်ႈ 15 ပီၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ- ၼႆယူႇ ။


text:
ၸပ်းသူပ်းၸပ်းပၢၵ်ႇလၢတ်ႈၸွမ်းပိုၼ်းပဵၼ်မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ ၼပ်ႉသွၼ်ႇလႆႈမိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ဢၼ်ၶွၼ်ႈႁႅင်းတုမ်ႇၵႅၼ်ႇ မီးတၢင်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇႁွမ်ႁႅင်းမႄႇဢၼႃးၸၵ်ႇ(ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈ)ၶႂၢၵ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်လႆႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မႃးသေ ႁဵၵ်ႈၶၢၼ်လိုဝ်းႁူင်ၵၼ်မႃး “တႆးၶိူဝ်းယႂ်ႇ တႆးၶိူဝ်းယႂ်ႇ” ယင်းတိုၵ်ႉၸပ်းသူပ်းၸပ်းပၢၵ်ႇ ၾင်ယူႇၼႂ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် လူင်တႆး တေႃႇႁၢၼ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ်။
ဝၢႆးသေၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးၵေႃႈသုမ်းၵၢၼ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ တႅၵ်ႇၽၢႆႉယၢႆႈၽူင်ႉတိုၼ်ႇပၢႆႈၽၢတ်ႇၽီႈၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၵႂႃႇ ၵေႃႉႁူးၵေႃႉတၢင်း ၵေႃႉဝၢၼ်ႈၵေႃႉမိူင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈၵႂႃႇၵေႃႇတင်ႈလႆႈမိူင်းႁင်းၶေႃ ၸိူင်ႉၼင်ႇတႆးထႆး တႆးဢၢႆႈလၢဝ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉ ၵႂႃႇၸိမ်ယူႇၸွမ်းပိူၼ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇ တႆးဢသ်သမ် ဢႃးႁူမ်၊ တႆးၶၢဝ်ၼႂ်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း လႄႈၵမ်ႈၽွင်ႈၵိုတ်းၶၢင်ႉၶမ်ယူႇ ၼႂ်း မိူင်းၶႄႇ သူၼ်ႇတႆးလူင်တႄႉ လူင်းမႃးၵေႃႇတင်ႈလႆႈမိူင်းႁင်းၶေႃၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးယၢမ်းလဵဝ် ၵူၺ်းၵႃႈပဵၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇၽႂ်မၼ်း ဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းလဵဝ်။
ၵူၺ်းၵႃႈတႆးထႆးၵေႃႈၼင်ႇၼၼ်ၵူၺ်း ႁူမ်ႈဝႃႈမႃးၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း ပဵၼ်ၸဝ်ႈမိူင်းၽွင်းငမ်း ၶွင်ၽႂ်ၶွင်မၼ်းၵူၺ်းလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈမၢၼ်ႈဢမ်ႇၵူဝ်ၵိၼ်။ ယွၼ်ႉၼၼ်ႉမၢၼ်ႈၸင်ႇဢဝ်ႁႅင်းၶဝ်ႈတိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း လၢႆႁူဝ် မိူင်း တေႃႇထိုင်ပေႃးတိဢဝ်ၸဝ်ႈသုၵလ်းလယႃးၵႂႃႇႁဵတ်းမေးသေဢဝ်ၼွင်ႉၸၢႆးၵေႃႉပဵၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉၼရေးသူၼ်ၵႂႃႇ ပဵၼ်တူဝ်ၵၼ်ႈၼွင်ႇယူႇၼႂ်းႁၢင်ႈၼႂ်းႁေႃထိုင်ပေႃးယႂ်ႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလၵ်ႉပၢႆႈဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်းလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉမၢၼ်ႈ ပိူဝ်ႈပူတ်းပွႆႇ ၵွပ်ႇၵူႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း။ တေႃႇသိုပ်ႇမႃးထိုင်ပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉတၢၵ်ႇသိၼ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈလိုပ်ႈတိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈတေႃႇထိုင်မိူင်းလႆႈပူတ်းပွႆႇ။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၾိုၼ်ႉမၢၼ်ႈၶွင်မိူင်းထႆးယၢမ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ် ဢမ်ႇၸွႆႈၵၼ် ဢမ်ႇပဵၼ် ၼမ်ႉၼိုင်ႈၸႂ်လဵဝ်ၵၼ်လႄႈ ထုၵ်ႇမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ် မိူင်းဢွၼ်ႇမိူင်းဢီႈ မိူင်းလဵၵ်ႉမိူင်းၼွႆႉတေႃႇထိုင် ၵရုင်းသီဢယုထယႃး။
ယွၼ်ႉၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ်ႁူဝ်မိူင်းတင်းလၢႆၽွမ်ႉၵၼ်ပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်လဵဝ် ၽႂ်ဢမ်ႇယွမ်း ၶဝ်ႈပႃးၵေႃႈ ဢဝ်သိုၵ်းၶဝ်ႈယိုတ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈပဵၼ်မိူင်းၼိုင်ႈမိူင်းလဵဝ်ၸင်ႇလိုပ်ႈႁေႃႈတိုၵ်းပေႉမၢၼ်ႈသေ မႃးတင်ႈ ပဵၼ်မိူင်းသယၢမ်။
မိူင်းတႆးၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ် မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ပဵၼ်မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း ဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ် တေႃႉတႄႉဝႃႈလိူဝ်သေပဵၼ် မိူင်းမႁႃမိတ်ႉဢၼ်ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း မီးလွင်ႈတုၵ်ႉမႆႈမႃးၵေႃႈၸွႆႈၵၼ် ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃဝၢႆးသိုၵ်းလူၵ်ႈပွၵ်ႈ 2 ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ဢင်းၵိတ်းယိုတ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလႆႈဝႆႉမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉႁၢင်ႈႁူႉတူဝ် တႆးပေႃးမီႈယူႇတႂ်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ မိူင်းဢင်းၵိတ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇမႃးတင်ႈ “ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆး” ဢၼ်မီးၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ (ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ဝဵင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ) ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈၶႂ်ႈလႆႈၵွၼ်းၶေႃၼႆလႄႈၶဝ်ႈမႃးသႅၵ်ႈၸိမ် သူၼ်းတုမ် ၸႂ်ႁဝ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႉႁူးၵေႃႉတၢင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈႁူမ်ႈမၢၼ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉၶႂ်ႈႁူမ်ႈမၢၼ်ႈသေဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃ လိုၼ်းသုတ်းပဵၼ်မႃးၼင်ႇတႃႁၼ်လႄႈဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းမိူၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ဢမ်ႇပိူင်ႈသင် တိုၵ်ႉပဵၼ်လၢႆၵူၵ်ႉလၢႆမူႇ လၢႆပၢႆးဝူၼ်ႉ လၢႆႁဵတ်ႇၽူလ်၊ တႆးၶိူဝ်းယႂ်ႇ ၼႆ တေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈတိုၵ်ႉႁတ်းလၢတ်ႈဢွၵ်ႇသူပ်းဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး 5 လၢၼ်ႉ 8 သႅၼ်ပၢႆ ဢၼ်ၵဵပ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈပၢႆလိူၼ်မၢၶျ်ႉ ပီ 2014 ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉၶၢဝ်ႉၶၢဝ်ႉတီႈၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင်တႆးၸဝ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆးမႃးၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼႄႇတေႃႇၼႃႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် လၢႆၸဝ်ႈဝႃႈ – ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး 5.8 လၢၼ်ႉပၢႆၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးမီးယူႇ 2 လၢၼ်ႉၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၼႆႉၼႄႇတႆးၶိူဝ်းယႂ်ႇ ထုၵ်ႇလီဝူၼ်ႉ ထီႇထူၼ်ႈသပ်းသေးယူႇ။ မိူဝ်ႈပီ 1947-1948 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ မီးယူႇ 1 လၢၼ်ႉ 9 သႅၼ်ပၢႆ ၸမ်ၸမ် 2 လၢၼ်ႉ။
ပေႃးၼၼ် တႆး ဢမ်ႇၵိူတ်ႇဢမ်ႇတၢႆႁႃႉ တင်းၵိူတ်ႇတင်းတၢႆၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ႁႃႉ။ ၶႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 70 ပီၼႆႉ ၶိူဝ်းၵူၼ်းပိူၼ်ႈၽႄႈမၢၵ်ႈလၢႆၼမ်လိူဝ်မႃးပဵၼ်လၢႆသိပ်း-သၢဝ်းပုၼ်ႈ တႆးသမ်ႉ ဢမ်ႇလိူဝ် ဢမ်ႇယွမ်းလႃႇၼႆ။ လၢႆလၢႆၵေႃႉၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းတႆးဢၼ်ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး မီးမွၵ်ႈ 2 လၢၼ်ႉၵေႃႉဝႃႈၼႆ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၼပ်ႉႁူဝ်ၵူၼ်းလႆႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈယင်ႇလၢမ်းမႅၼ်ႈယမ် လၢတ်ႈဢဝ်ထၢင်ႇဢဝ်ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႆႉသေလႃႈ 2 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ၼႂ်း 2 လၢၼ်ႉၵေႃႉၼၼ်ႉသမ်ႉ မီးၸိုဝ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးသဵင်ႈယူႇၼႄႇ မီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးယူႇၼႄႇ။ လိူဝ်သေဢမ်ႇမီးၸိုဝ်ႈသဵင်သၢႆမၢႆၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးယဝ်ႉ တၢင်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ သမ်ႉ ဢမ်ႇမီးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်တႆး ဢၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈထိူၼ်ႇသေၶိုၼ်းလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉမၢၼ်ႈမႃး တင်ႈတႄႇ 1958 မႃး ၵမ်ႈ ၽွင်ႈၵေႃႈလူႉႁၢႆတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈတိုၵ်ႉၵိုတ်းလုၵ်ႈလၢင်း လၢၼ်လိၼ်လႅၼ်ၶဝ် တူၵ်းၶၢင်ႉယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ၼၼ်ႉ လူး တႆးဢမ်ႇၶိုၼ်းၵဵပ်းဢဝ်ယဝ်ႉၼႄႇ။ ပွႆႇပိုၼ်ႉပၼ်ပႅတ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေယဝ်ႉၼႄႇ။ တိုၵ်းတႃမၢၼ်ႈသမ်ႉ ၼၢင်းသုၵျီႇ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵွမ်ႉၵႃႈတႃႇတႆးသမ်ႉ ဢွၵ်ႇမိူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်း မိူင်းတႆးလႆႈၼႆတႄႉဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ်။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢုပ်ႇၵၼ်တေၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉဝႃႈ တႃႇတေဢဝ်ၵူၼ်း မိူင်းၼိုင်ႈၶဝ်ႈမႃးပၵ်းၼႂ်းမိူင်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈဢၼုၺၢတ်ႈ၊ ဢမ်ႇလႆႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင် တၵ်းယူၵ်ႉယၢႆႉၶၢႆႉ ၶဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈဝႃႈၼႆ။ ထိုင်မႃး 1952 မၢၼ်ႈဢၢင်ႈဝႃႈဢဝ်သိုၵ်းမႃးၸွႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈလႄႈလိုပ်ႈႁေႃၶႄႇၽိူၵ်ႇဢွၵ်ႇ မိူင်းတႆးၼႆသေၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူတ်းမၢႆသုင်သုတ်းၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈမႃးပၵ်းတပ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးတေႃႇႁၢၼ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ်။
တႆးသမ်ႉဝၢႆးသေၶဝ်ႈထိူၼ်ႇလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ ယွၼ်ႉထုၵ်ႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ထုၵ်ႇၽဝ်ဝၢၼ်ႈၽဝ်ႁိူၼ်း ထုၵ်ႇလိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉပၢႆႈ မႃးယဝ်ႉ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းဢမ်ႇလႆႈ၊ ဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ၶိုၼ်းသၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင်ႁူဝ်ၵူၼ်း ႁူဝ်ႁိူၼ်း ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်။
ယွၼ်ႉၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵႂႃႇၵိူတ်ႇမိူင်းလႂ်ၵေႃႈလီ တိုၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယူႇမႃး ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၸိူင်ႉၼင်ႇၵူၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးၵႂႃႇၵိူတ်ႇၼႂ်းလႅၼ်လိၼ်တၢင်ႇမိူင်းၼႆ တေလႆႈၵႂႃႇၸႅင်ႈဝွၵ်ႇတီႈ လုမ်းၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်း မိူင်းၼၼ်ႉၼႆသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃး ၵမ်ႈၼမ် ၽွင်းၼၼ်ႉ သမ်ႉပဵၼ်ၽွင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်မိူင်းလႄႈ ဝႆႉတႆးပဵၼ်ၽူႈၶဵၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ ၼႆလႄႈတေႁဵတ်းႁိုဝ် ၸၢင်ႈၵႂႃႇၸႅင်ႈလုမ်းၽွင်းတၢင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းထႆးလႆႈ ။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ပေႃးၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်းတႆးဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ် ဢမ်ႇပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ဢဵၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် တၵ်းတေမွတ်ႈၽင်ႉပႅတ်ႈလၢႆလၢႆသေၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ တေႁၢႆမွတ်ႈဝၢႆးၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တင်ႈတႄႇ 1958 မႃးတေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လိူတ်ႈၼိူဝ်ႉၸိူဝ်ႉငိူၼ်ႈၶိူဝ်းပေႃႈတႆးမႄႈတႆးႁိုဝ် တင်းၾၢႆႇ ပေႃႈၾၢႆႇမႄႈႁိုဝ် ဢမ်ႇဝႃႈ ၵႂႃႇၵိူတ်ႇမိူင်းလႂ် မီးမိူင်းလႂ် ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ယိပ်းဝႂ်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းလႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးတၵ်းဝႃႈ ပေႃႈမႄႈပူႇၼၢႆး ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းလုၵ်ႉမိူင်းတႆးမႃးၼႆ တၵ်းႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၶိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႄႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း ၼင်ႇၵၼ် တၵ်းလႆႈမီးၸိုဝ်ႈသဵင် သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် တၵ်းတေလႆႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈ။ ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းတိုၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင် ၶွင်ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် တၢင်းၼႂ်းသၽႃး ၼွၵ်ႈသၽႃး ယဝ်ႉ။


text:
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး CSO ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 25 ၸုမ်း တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လိူၵ်ႈ ၸၢႆးတိၼ်ႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တႃႇၶၢဝ်း တၢင်း 2 ပီ ။
ဝၼ်းတီႈ 30/03/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00-18:00 မူင်း ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တင်းမူတ်း ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ် ၶတ်းလိူၵ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈမႂ်ႇ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီ ၼႂ်းပီ 2017-2018 ။ ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းႁေႃ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်း တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။ ၸၢႆးတိၼ်ႇ (ၽူႈတႅၼ်းၵဝ်ႇပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဝဵင်း လၢႆးၶႃႈ) လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်သုတ်းသေ ထုၵ်ႇ ၶတ်းလိူၵ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၵႂႃႇဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ် ၽူႈထတ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်း တူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈဝႃႈ “ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်ၸွမ်းပိူင်ၸုမ်းမီးဝႆႉသေ သွင်ပီ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တေလိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ 4 ပီ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း မၼ်းႁိုင်လႄႈ ၸင်ႇလႅၵ်ႈပဵၼ် 2 ပီ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။ ၼႂ်းပီၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ် ပီႈၸၢႆးတိၼ်ႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈ တီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်း တူၼ်ႈ တီးၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢဝ်သဵင်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ဝႃႈသေ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဢဝ် ၽႂ်လႆႈၶႅပ်း ၵၢင်ၸႂ်ၼမ်ၵေႃႈ ၵေႃႉၼၼ်ႉထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်တႄႉ တၵ်းတေဢမ်ႇ လႆႈပဵၼ်ၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၼႂ်းပီ 2017-2018 ၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပဵၼ်ၸၢႆးတိၼ်ႇ၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ (1) လုင်းၸၢႆးဢေး၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ (2) ၸၢႆးဢွင်ႇမိၼ်း၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၢႆးၶမ်းၼုတ်း၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ( 1) ၸၢႆးယီႈၵွၼ်းၶိူဝ်း၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ (2) ၼၢင်းၶမ်းၼူၼ်း၊ ၽူႈယိပ်းငိုၼ်း လုင်းၸၢႆးၶိတ်ႉတိၼ်ႇ၊ ၵႅမ်ၽူႈယိပ်းငိုၼ်း ပႃႈၼၢင်းသူၺ်ႇထေး၊ ၽူႈထတ်း သဵၼ်ႈ ၼၢင်းၼူၼ်းမူဝ်၊ ၵႅမ်ၽူႈထတ်းသဵၼ်ႈ လုင်းၸၢႆးၼုတ်း၊ ၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၼႂ်း 10 ၵေႃႉၼႆႉ တၵ်းတေ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းသေၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး CSO ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 25 ၸုမ်းၼႆႉ ၼိုင်ႈၸုမ်းလႂ် သူင်ႇတူဝ် တႅၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 3 ၵေႃႉ တင်းမူတ်းၽူႈမီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 75 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ လုင်းၸၢႆးဢွင်ႇသႃႇ ႁပ်ႉႁဵတ်းႁူဝ်ပဝ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီပၢႆ-ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၸၢႆးဢၢႆႈလဵၵ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆသီႇမုင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸူမ်ၼမ်ႉတၢႆ တီႈႁူဝ်ပုမ်းမႆႉၶႆႉ ၾၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၶူဝ်လူင် ဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇႁႃပႃၼႆသေ ႁၢႆတူဝ်ၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ႁူဝ်ၶမ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 16/06/2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2:45 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ ၵႂႃႇလမ်းၵႂၢႆးသေလႆႈႁၼ်မႅၼ်ႈ တူဝ်တၢႆ ၸၢႆးဢၢႆႈလဵၵ်ႉ ဢႃယု 48 ပီ ၼႂ်းႁွင်ႈမိူင်/ ႁွင်ႈၼမ်ႉ တၢင်းလိုၵ်ႉ 3 ထတ်း၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈ 5 ထတ်း တီႈႁူဝ် ပုမ်းမႆႉၶႆႉ ၾၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၶူဝ်လူင် ဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ ဢိူင်ႇႁူဝ်တိုဝ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/06/2017 ၸၢႆးဢၢႆႈလဵၵ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆသီႇမုင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ မၼ်းၸၢႆးဢဝ်ဝူဝ်းလူင်းၵႂႃႇသူင်ႇတီႈၵူၼ်းၵေႃႉ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢွင်ႇလႃႉ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶႆႉ ဢိူင်ႇႁူဝ်တိုဝ်ႉ။ ႁဵတ်း ၼၼ်သေ ၶိုၼ်းဢဝ်ၵႂၢႆး ဢွင်ႇလႃႉ မိူဝ်းပိုၵ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇမၼ်းၸၢႆးႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈ ဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7:25 မူင်း ဢဝ်ၵႂၢႆးမိူဝ်းၾၢၵ်ႇဝႆႉတီႈႁိူၼ်း ပီႈထုၼ်းၸိင်ႇသေ ၵႂႃႇသိုဝ်ႉၾႆးထၢတ်ႈ တီႈႁၢၼ်ႉၶၢႆ လုင်းထုၼ်းသႃႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၸၢင်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ပၢႆၸိုၵ်းၵႃႈၾႆးထၢတ်ႈဝႆႉပေႃး 2 ဝၼ်း ၸင်ႇမႃးပၼ်။ ၸၢႆးဢၢႆႈလဵၵ်ႉသမ်ႉ မႃးၸူဝ်း လုင်းထုၼ်းသႃႇ ၵႂႃႇႁႃပႃဝႃႈၼႆ ၵူၺ်းၵႃႈ လုင်းထုၼ်းသႃႇ ဢမ်ႇၸွမ်းမၼ်း၊ ႁဵတ်းၼၼ်သေ မၼ်းၸၢႆးၵေႃႈ ဢဝ်ၾႆးထၢတ်ႈသေ ဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇ တၢင်းမႆႉႁုင်း ဢၼ်မီးတၢင်းႁွင်ႇဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း 8:30 မူင်း ၵၢင်ၶမ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈဢၼ်လႆႈႁၼ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းမၼ်းၸၢႆး တေဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ႁႃပႃၼၼ်ႉ တူၺ်းမၼ်းၸၢႆးပႆၸွမ်းတၢင်း မိူၼ်မဝ်းလဝ်ႈၼမ်ႉဢီႇယႃဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸၢႆးမွင်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ ၵႂႃႇလမ်းၵႂၢႆးသေ လႆႈၵႂႃႇႁၼ်ၺႃး တူဝ်တၢႆ ၸၢႆးဢၢႆႈလဵၵ်ႉ ဢဝ် ၼွၼ်းတၢႆဝႆႉၼႂ်းႁွင်ႈၼမ်ႉလႆ ဝႆႉယူႇ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ၸင်ႇႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႃး ဢဝ်တူဝ်တၢႆၸၢႆးဢၢႆႈလဵၵ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃး။ ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢင်ႉ ၸင်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူးပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸၢႆးဢၢႆႈလဵၵ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈလွႆသီႇမုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဢၢႆႈလဵၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသီႇမုင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၶိင်းယွတ်ႈငိုၼ်း- ပႃႈၼၢႆးၸုမ်ႇ၊ ၸိုဝ်ႈမေးႁွင်ႉဝႃႈ ဢေးၸၢမ် မီးလုၵ်ႈ 3 ၵေႃႉ ၸၢႆး 2 ၵေႃႉ၊ ယိင်း 1 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
လွင်ႈဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇတီႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ဢၼ်ပဵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွတ်းတွၼ်ႈ (1)ၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈပိူင်မၼ်းမီးသေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇၵူၺ်း။ ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈၶွင် RCSS/SSA တႄႉဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ – ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း လၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/05/2017 ပွတ်းၼႂ် ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၊ ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း၊ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ တီႈႁူင်းႁေႃလူင် MICC-2 ၼၼ်ႉ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၶဝ် လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၶေႃႈလႆႈၸႂ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွတ်းတွၼ်ႈ 1 ဢၼ်ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်တင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း ၶွမ်ႊမတီႊဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် RCSS/SSA
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢႆးငိုၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ၵူႈၵေႃႉႁူႉၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ မီးယူႇ 8 ၸုမ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၵႂႃႇထၢမ်တူၺ်းၶဝ်ၸဝ်ႈဝႃႈ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇတီႈ ၶေႃႈလႆႈၸႂ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၸွင်ႇၽွမ်ႉၸႂ်ၵၼ်လႆႈၸႂ်ၵၼ်ယူႇႁႃႉ ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် ၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈတေဢွၼ်ၵၼ်တွပ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၽွမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလူင်း လၢႆးမိုဝ်းၼႆၵေႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်လူင် လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေၵိုတ်းၵႂႃႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ်လွင်ႈပိူင်ပဵၼ်မၼ်း တေဢမ်ႇၵိုတ်းၵႂႃႇ တေဢမ်ႇၶၢတ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ငူပ်ႉငီႉၵၼ်၊ လႆႈဢဝ်ၶေႃႈပွင်ႇၸႂ် ၼိူဝ်ၵၼ်သေ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇၸွမ်းလူၺ်ႈပိူင်ပဵၼ်မၼ်းၵူၺ်း။ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်းလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ထႅင်ႈလႄႈ လွင်ႈယွၼ်ႇယၢၼ်းတေႃႇၵၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီလႆႈမီးယူႇ-ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇၸွမ်းလူၺ်ႈပိူင်ပဵၼ်မၼ်းမီးၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈတေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼိူဝ် ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈ၊ ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇၵူၺ်း။ ပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၶေႃႈလႆႈၸႂ်၊ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇပႃးမႃးၸွမ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလႆႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်းသေဢၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇတၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပႃးၸဵမ်တင်းတူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ လႄႈၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ယူႇ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ၼင်ႇႁိုဝ်တေသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈထႅင်ႈမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ တီႈၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ လႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ- “ၶူင်းၵၢၼ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ယူႇၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈသိုပ်ႇတေႃႇၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈထႅင်ႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေသိုပ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈလႆႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈတမ်းဝၢင်းၼႄပၼ် ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉလႆႈႁူႉၸွမ်း။ ပေႃးဝႃႈလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇ ပိူင်ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉၼႆၵေႃႈ လႆႈယဝ်ႉ”။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်း ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းႁဝ်းသေ ၵႂႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း-ဝႃႈၼႆ။
ၶေႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်မူႇၸုမ်းသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်လူင်ဢၼ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ယူႇၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေဢမ်ႇၵိုတ်း ယိုတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈ၊ ဢွၼ်ၵၼ်မုင်ႈမွင်းဝႆႉၼင်ႇၼၼ်။ တွၼ်ႈတႃႇၼႂ်းတႆးတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပႆႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆလႄႈ တႃႇတေဢဝ်ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၶဝ်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉၵေႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉၼင်ႇၼၼ်ယူႇ- ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း လၢတ်ႈ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၼႆႉ မိူဝ်ႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်း မိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 59 ပီ၊ လိူၼ်မေႊ 21 ဝၼ်း တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽိုၼ်ၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပႆႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးလႄႈ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း (24-29/05/2017) တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇမီးလိၵ်ႈ တၢင်ႇလၢတ်ႈသင်၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်း ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးတီႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႄႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ ႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈလႄႈၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းသေ တေၶဝ်ႈႁူမ်ႈယူႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်းၼႆႉ ထိုင်မႃးဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ဝၼ်းတီႈ 29/05/2017 ၼၼ်ႉ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၶဝ်၊ ဢမ်ႇဝႃႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ၊ ၾၢႆႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၾၢႆႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တွၼ်ႈ 1 ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၼၼ်ႉ ပႃးၶေႃႈလႆႈၸႂ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း 39 ၶေႃႈ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးမိူၼ်ၼင်ႇ ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ် 12 ၶေႃႈ၊ ၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး 11 ၶေႃႈ၊ ပၢႆးပိူင်ၵူၼ်း 4 ၶေႃႈ။ လွင်ႈတီႈလိၼ်လႄႈသၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်း 10 ၶေႃႈ၊ တင်းမူတ်း ႁူမ်ႈ 37 ၶေႃႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ထႅင်ႈ 2 ၶေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈႁူမ်ႈလူမ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၾၢႆႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ၊ တပ်ႉမတေႃႇ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်လၢႆးပိူင် ၸိုင်ႈမိူင်းလဵဝ်-တပ်ႉသိုၵ်းလဵဝ်၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းသမ်ႉ ၶႂ်ႈမီးၶႂ်ႈပဵၼ်လၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်၊ လႆႈထဵင်ထွင်ၵၼ်ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇတူဝ်ႈ၊ ပႆႇမီးၶေႃႈလႆႈၸႂ်၊ ပႆႇလႆႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်း။ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ တေသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၽွင်းတေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (ႁိုဝ်) ပၢင်ၵုမ်လူင် ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ21 ပၢင်လူင် (ၵမ်းထူၼ်ႈသွင်) ၼၼ်ႉ သိုၵ်းလွႆ TNLA တင်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ။
ဝၼ်းတီႈ 26/05/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 18:20-19:20 မူင်းတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ 88 တင်းတပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA မၢႆတပ်ႉ 189 ပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႇဝူဝ်း ဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉတူႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- “ ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ လႅပ်ႈတေပဵၼ်ယွၼ်ႉ သိုၵ်းတဢၢင်းမႃးလဵပ်ႈၸမ်ဝဵင်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်။ တီႈဢၼ်ပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်းၵၼ် ၼၼ်ႉ ယၢၼ်ၵၼ်တင်းဝဵင်းမွၵ်ႈ 3 လၵ်းၵူၺ်း ”- ဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းတဢၢင်းTNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်လႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ပၢႆႈယၢၼ်းႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- “ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းမႃးၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၶၢမ်ႇၸၢၵ်ႇ၊ လႆႈပၢႆႈဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁဵတ်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ထိုင်ၶိင်ႇၶၢဝ်းႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းသူၼ်ယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမၢင်ၸိူဝ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ယွၼ်ႉမႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ယွၼ်းႁႂ်ႈဝူၼ်ႉထိုင်ၵူၼ်းမိူင်း ၊ ႁႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ႁႂ်ႈၵိုတ်းပၼ်ပၢင်တိုၵ်းဝႆးဝႆးသေၵမ်း။ ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 11/05/2017 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ဝူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈမႅင်းသေႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ်၊ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉ ၵၢၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢၼ်ႇလႅင်၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်မၢၵ်ႇၶိူဝ်၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းသႃႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈပိင်းၺွင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးမႃးသွၼ်ႈယူႇ တီႈဝတ်ႉဝိႁၢရ်ၶမ်းမုင်ႈသႃႇ (သူၺ်ႇမိၼ်ႇတႃႇ) ၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ တေႃႈလဵဝ် သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်းဢၼ်ထိုင်မႃးထႅင်ႈ မီးလင်ႁိူၼ်း 32 လင်၊ ႁူဝ်ၵူၼ်း 147 ၵေႃႉ။ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း တပ်ႉ သိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်း တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း TNLA။
ၸုမ်း Myanmar Peace Monitor ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ – ၼႂ်းပီ 2016 ၵူၺ်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် 309 ပွၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸုမ်းၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇ ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ လႄႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇပၼ်ၽူႈၼမ်း ABSDF လႄႈ ALP ။ ဢုပ်ႇဢူဝ်းပႃး လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၼႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈမီး ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်၊ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA သေ လႆႈၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23 ၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇၸုမ်းဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉ 8 ၸုမ်းၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈလိူၵ်ႈၽူႈတႅၼ်း 5 ၵေႃႉသေ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ၊ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ဝၢႆးဝၼ်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်း (ၸွမ်သိုၵ်းလူင်) မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ။ ပေႃးဝႃႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လၢႆႁူဝ်ၶေႃႈ။ ႁူဝ်ၶေႃႈ 1 လွင်ႈၵူၼ်းလူင်ၸုမ်း ABSDF လႄႈၵူၼ်းလူင်ရၶႅင်ႇ ALP ၶဝ်ထုၵ်ႇတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တီႉၺွပ်းဝႆႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵူၼ်းလူင် သွင်ၸုမ်းထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းဝႆႉၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေလႆႈလွတ်ႈၽေးလွတ်ႈၶဵၼ်သေ ၸဵဝ်းဢွၵ်ႇၶိုၼ်း တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်မိူဝ်းၼႃႈထႃႇပၢႆမႃး လိူင်ႈၸိူင်ႉၼႆပေႃးတေဢမ်ႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၼႆႉ တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ (2017) ပႆႇသဵင်ႈၼႆႉ တေဢၢၼ်းၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ မီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းဝႆႉဝႃႈ ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၽွၼ်းပၢင်ႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉသမ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈၼႆႉႁဝ်းလႆႈဢုပ်ႇထႅင်ႈ။ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ ဢၼ်တိုၵ်းတေႃးၵၼ်ယူႇ တီႈတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ တၢင်းမိူင်းၶၢင်၊ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈၽေးယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈၵိုတ်းလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်။
ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၸဵဝ်းၵိုတ်းၵေႃႈ 1.ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတေလႆႈသိူဝ်းသႃႇ။ 2.တႃႇႁဝ်းတေသိုပ်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈ မၼ်းတေငၢႆႈ/ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၸူဝ်ႈႁဝ်းတိုၵ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢႆးယူႇလီ၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေၶိုင်ပွင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉယူႇၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉၶဝ်ၵေႃႈလူဝ်ႇလႆႈၵိၼ် လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်း လူဝ်ႇလႆႈႁႃ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၶဝ် တေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူင်ၵဝ်ႇၵဝ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းမႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈႁွင်ႉမွၵ်ႇၶဝ် မႃးၸွႆႈၵၢၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်း၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် လွင်ႈယၢပ်ႇၵေႃႈတေၸၢင်ႈငၢႆႈ၊ လွင်ႈငၢႆႈၵေႃႈတေၸၢင်ႈၸဵဝ်းယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၼၢၼ်းၵေႃႈတေၸၢင်ႈၸဵဝ်း ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။ လွင်ႈႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆႉ မီးယူႇလၢႆႁူဝ်ၶေႃႈ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆ ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းတႄႉဢမ်ႇပဵင်းပေႃး၊ ၵူၺ်းႁဝ်းလူဝ်ႇႁူႉဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵမ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼွၵ်ႈတၢင်းၵၢၼ်၊ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ (Informal) ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တီႈႁဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းႁၼ်လီလူၺ်ႈၵၼ်ၵေႃႈမီး၊ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈသေ တေသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၵေႃႈမီး၊ ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်ၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ (Workshop) ပဵၼ် 2 ပွၵ်ႈ၊ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13-15/12/2016 ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 10-11/01/2017 ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၵေႃႈလႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးႁဝ်းတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ် ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တေတႄႇတင်ႈပူၵ်းပွင်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁႂ်ႈၸၢင်ႈလႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ လႆႈႁူႉဝႃႈၶဝ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ မီးယူႇ 12 ၶေႃႈ၊ ၼႂ်း 12 ၶေႃႈၼႆႉ ၶဝ်ဢၢၼ်းတၢင်ႇၼႄၼႂ်းပၢင်ၵုမ်၊ မၢင်ၽဝ်ႇတေမႃးဢွၼ်တၢင်းပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ ၼႂ်း 12 ၶေႃႈၼႆႉ 8 ၶေႃႈ လုၵ်ႉၼႂ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ၼၼ်ႉမႃးၵမ်းလဵဝ်။
ၼႂ်း NCA ၼၼ်ႉ ပေႃးတူၺ်းၵၼ် 1 ပႃးလွင်ႈလၵ်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် (ဢၶျေႇၶၢၼ်ႇမူႇ) ။ ပေႃးဝႃႈဢဝ်ၼႂ်း NCA ၼႆ မၼ်းတေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ၊ တၢင်းၾၢႆႇၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းၵေႃႈ ဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈတူၺ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းဢၼ်ႁဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ၊ ဢၼ်ႁဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၼႆႉ မီးၼႂ်း NCA ၶဝ်၊ မီးၼႂ်းယူင်ႉၶၢပ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်။ လႆႈဝႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းမီးတၢင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ် တူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃးၽွင်ႈ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈဢၼ်ႁၼ်လီလူၺ်ႈၵၼ်သေ တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ မီးသင်ၽွင်ႈ)


text:
ပပ်ႉၵူႈၸိူဝ်း
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ သဵင်သၼ်လွႆ သွႆႉ-2 မၢႆ-2 တေဢွၵ်ႇထႅင်ႈယဝ်ႉ
- Details
- Created on 30 September 2016
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ သဵင်သၼ်လွႆ သွႆႉ-2 မၢႆ-2 ဢၼ်ၽူႈလူဢၢၼ်ႇႁဝ်းၶဝ် ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်ႈ မုင်ႈမွင်းပႂ်ႉပၼ်ႁႅင်းလူဢၢၼ်ႇ ယူႇၼၼ်ႉ ထႅင်ႈဢမ်ႇႁိုင်သင် ၼႂ်းသွင်သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉ တေသိုပ်ႇဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈမႃးထႅင်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ သဵင်သၼ်လွႆ ၼႆႉ ယူႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်သေ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် ဢိတ်ႇၽႄႈ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ ပႃးသွင်ၽႃႇသႃႇ တႆး-မၢၼ်ႈ၊ မီးၼိူဝ်ႉၶၢဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်း သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်၊ လွင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ဢိၵ်ႇၶၢဝ်ႇလီသူၼ်ၸႂ် တင်းၼမ် ဢမ်ႇၵႃး ၵႂၢမ်းပိုတ်ႇၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်း၊ ပွင်ႈၵႂၢမ်း၊ ၵႃႇတုၼ်း၊ ဝွၵ်း၊ ၸဵမ်ၵႂႃႇ ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးယူႇလီ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးပႃးၸွမ်းထႅင်ႈသေ ၸွႆႈသႂ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ပႃး ၶူဝ်းၸႂ်ႉသွႆၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၼင်ႇၵႃႈၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ် ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈမႃး ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ပႂ်ႉမုင်ႈမွင်း သိုဝ်ႉဢၢၼ်ႇလႆႈတီႈၼႂ်းဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်း၊ မူႇၸေႊ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ မိူင်းယႆ၊ သီႇပေႃႉ၊ ၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ ပၢင်ႇဢူး၊ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ တႃႈၵုင်ႈ၊ ၽႃၵၢၼ်ႉ၊ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းၼၢႆး၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ မိူင်းပွၼ်၊ ပၢင်လွင်း၊ ၵႃႇလိ၊ မိူင်းပဵင်း၊ ႁူဝ်ပူင်း၊ သီႇသႅင်ႇ၊ ပၢင်လူင်၊ ၵေးသီး၊ မိူင်းၼွင်၊ မိူင်းသူႈ၊ ၵဵင်းတုင်၊ မိူင်းတူၼ်၊ ၶူဝ်လမ်၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ လၢႆးၶႃႈ၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ မွၵ်ႇမႆႇ၊ တူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇၶႃႈဢေႃႈ။
ငဝ်ႈသုၼ် တီႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ႈၽႄႈ ပဵၼ်တီႈလုမ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သဵင်သၼ်လွႆ ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းမီးယူႇ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ၸၼ်ႇတႃႇ ပွၵ်ႉမင်ႇၵလႃႇဢူး ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မၢႆႁိူၼ်း-482 ၊ မၢႆၾူၼ်း(မၢၼ်ႈ) 097-92281873 လႄႈ 094-9578341 ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶၢဝ်ႇၵူႈလွင်ႈ
လုမ်းၵပ်းသၢၼ် RCSS ဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် တီႈဝဵင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ်
- Details
- Created on 02 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လႄႈ ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၵၢၼ်ၶွမ်း ၸုပ်ႈ (2) တီႈဝဵင်းပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ တႄႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 21 May 2017 တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 01 June 2017 ၊ ၼႂ်းပၢင်သွၼ်ၼၼ်ႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၢႆးယိင်းႁူမ်ႈ 71 ၵေႃႉ လႄႈ ၶူးသွၼ် 5 ၵေႃႉ ၊ ပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 01 June 2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9:00 မူင်း လႄႈ မီးပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လႄႈ ပီႈၼွင်ႉၶႅၵ်ႇ တီႈၸမ်တီႈၵႆ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၼ်ႁႅင်းၸႂ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း 200 ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပၺ်ႇၺႃႇယႂ်ႇ လၢႆလၢႆၵေႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈသိုၵ်းတိုၼ်းၶိူဝ်း RCSS ၊ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၶုၼ်သိုၵ်းလူင်လွၼ်ႉသၢင် ၊ လုင်းလႃႉမွင်ႇ ပူႇႁဵင်ၼႃးၵွင်းမူး ၊ လုင်းသၢႆၶူင်း ၼႃးၵွင်းမူး လႄႈ လုင်းၶိတ်ႉသူၺ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပၼ်တၢင်းႁူႉတီႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵႂႃႇ တင်းၼမ်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ် တွၼ်ႈသူးပၼ် ၶူးသွၼ် လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉသေ ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်ၵႂႃႇ ၊ ၼႂ်းပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် မီးပၢင်ႁွင်ႉၵႂၢမ်း လႄႈ မီးတၢင်းၵႃႈၾိင်ႈထုင်းတႆး ဢိၵ်ႇတင်း ၾိင်ႈထုင်းလႃးႁူႇသေ မူၼ်ႈၸႂ်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ဝၼ်းပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ လႄႈ ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၵၢၼ်ၶွမ်း ၸုပ်ႈ (2) ၵႂႃႇ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸုမ်းမၢဝ်ႇသၢဝ်တႆး မိူင်းလႃႈ/ၸၼ်းတႃ ထုင်ႉလိုမ်တႂ်ႈၶူင်း၊ ယုၼ်ၼၢၼ်၊ မိူင်းၶႄႇ ၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢွင်ႇတီႈႁူင်း တိုတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းလႃႈ တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပေႃးတေလႆႈႁပ်ႉႁူႉၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉယႃႈမဝ်းၵမ် ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 12/06/2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 14:30-17:30 မူင်း ၸုမ်းမၢဝ်ႇသၢဝ်ႇတႆး မိူင်းလႃႈ/ၸၼ်းတႃ 40 ၵေႃႉ ၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈၽေးယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈႁူင်းတိုတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလၢႆၵေႃႉ ႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၸွမ်းသူင်ႇသပ်းလႅင်းၼႄငဝ်းလၢႆးလႄႈ ၽေးၶဵၼ်၊ လွၵ်းလၢႆး ငိူင်ႉဝႄႈ ၵႆယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးသိူဝ်ဢႅၼ် ၸုမ်းမၢဝ်ႇသၢဝ်တႆး မိူင်းလႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵူၼ်းသူႇ၊ ၵိၼ်၊ သမ်း ယႃႈမ၊ ၽိူၵ်ႇ၊ လမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်မၢဝ်ႇသၢဝ်တႆးႁဝ်း ပေႃးတေဢမ်ႇၸပ်းၸႂ် လွင်ႈ ၸိူင်ႉၼႆ။ ႁႂ်ႈမေႃယူႇမေႃၵိၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃႈမႄႈ ပေႃးတေဢမ်ႇလႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသိူဝ်ဢႅၼ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇလိူၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လိူၼ်ပၼ်တၢမ်ႇၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈ၊ ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႂ်ႈယွၼ်းပၼ်သတိ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႆယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်သေၵမ်း- ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈၶဝ် တေၵူတ်ႇ ထတ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ ၊ တေတင်ႈလၢၼ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး တေၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈယဵဝ်ႈ ၸွင်ႇၵိၼ် ဢမ်ႇၵိၼ်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 26 ပဵၼ်ဝၼ်းၵႆယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ။ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၼႄၾၢင် ႁၢင်ႈၵႂၢတ်ႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊ တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႆယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်။


text:
ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆး ဢၼ်လၢႆလၢႆၾၢႆႇမုင်ႈမွင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းၼပ်ႉသိပ်းသိပ်းပီ တေၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ မိူဝ်ႈလႂ်။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၵူႈၵေႃႉမီးၸႂ်ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ယူႇၵေႃႈ တၢင်းႁဵတ်းသမ်ႉဢမ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းၸႂ် ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ ၽူႈၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၾိုၼ်ႉၵမ်းသိုဝ်ႈၵေႃႈလီ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၵေႃႈလီ တၢင်းႁဵတ်းလႄႈ တၢင်း လၢတ်ႈတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇၶူပ်းငၢမ်ႇၵၼ် မီးၶေႃႈဢၢင်ႈႁဵတ်ႇၽူလ်လၢႆလွင်ႈလၢႆပိူင် လူၺ်ႈငဝ်းလၢႆး လူၺ်ႈသၢႆငၢႆ လူၺ်ႈပိုၼ်ႉတီႈယူႇသဝ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ႁိုဝ်။ လူၺ်ႈတၢင်းဢွမ်ႈၵေႃႈယဝ်ႉ တၢင်းသိုဝ်ႈၵေႃႈလီ ၸမ်ၶဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ ႁိုဝ် ဝႃႈလႃးၵေႃႈ ယင်းႁၢင်ႇၵႆယူႇႁိုဝ်။
လူၺ်ႈႁဵတ်ႇၽူလ်သေ ဢဝ်လၢႆးဢူၼ်ႈလၢႆးဢွၼ်ႇ လၢႆးမူဝ်ဢမ်ႇၸမ်ႉၼမ်ႉဢမ်ႇၶုၼ်ႇ ပၢင်တၢႆးၵေႃႈႁႂ်ႈလႆႈ ထိူၼ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇလူႉဢမ်ႇလႅဝ်ၼၼ်ႉ ၽႂ်မီးပိူင်မၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ပေႃးၶွၼ်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈတၵ်းတေလႆႈ ၶႂမ်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ လၢႆးလႂ်ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ လၢႆးလႂ်လူႉဢေႇလႆႈၼမ် လၢႆးလႂ်လူႉၼမ်လႆႈဢေႇ လၢႆးလႂ် ပုတ်းတိုၼ်း လၢႆးလႂ်မီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီပုၼ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း။
မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၽူႈၼမ်းတႆးလၢႆၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ငဝ်ႈၵဝ်ႉၵၼ်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ႁူမ်ႈလုၵ်ႈၸုမ်းသေၼႃးသၢႆႉၵႂႃႇ(ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်)လႄႈၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်းႁူမ်ႈတင်းၵႅမ် ၽူႈႁၢပ်ႇႁၢမ်ၼႂ်းၽူႈပွင်ၵၢၼ် ၸၼ်ႉသုင်(ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ)ႁူမ်ႈတင်းၽူႈၼမ်းၼႃႈ(ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး)လႄႈၾၢႆႇၵပ်းသၢၼ်ၵၢၼ် ၸဝ်ႈၸၢႆးထူး တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢိၵ်ႇတင်း ၸဝ်ႈၵၢႆႇၾႃႉ (တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း) လႄႈၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ၽူႈၼမ်း(ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈ တႆး) တင်းၵႅမ်ၸဝ်ႈၸၢႆးယီႈလႄႈလုၵ်ႈၼွင်ႉလၢႆၸဝ်ႈ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ တေႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၼႂ်းၼၢမ်း ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး(CSSU) ဢၼ်ပၼ်ႇပုတ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်တၼ်းႁဵင်းၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈၵၼ် ၸွမ်းတူဝ်ဢၶ်ႉၶရ 1 ပီ 1 ပွၵ်ႈၼၼ်ႉသေ ပီၼႆႉ တူၵ်းၼႃႈတီႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပဵၼ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ။
ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶၢႆးပိူင်လူင်သုတ်းယွတ်ႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ်ၵမ်းၼႆႉၼၼ်ႉ – ပဵၼ်လွင်ႈဢဵၼ်းဢၢၼ်းလႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး၊ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်လဵဝ်လႄႈ ႁူဝ်ယွႆႈႁူဝ်ယႅမ်းယူႇ လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် 2 ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၵူႈၵေႃႉၵူႈၾၢႆႇႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ် ၽွမ်ႉၵၼ်ပဵၼ်ပႃႇတီႇဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်လဵဝ် တေတႄႇတီႈလႂ် ၸိူင်ႉႁိုဝ် လၢႆးလႂ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ၵေႃပွင် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆးၵမ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ပဵၼ်လၵ်းပဵၼ်ပိူင်ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ (ၼႂ်းပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၽူႈၼမ်းၸၼ်ႉသုင်ၶဝ်လႄႈ ၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ် ၼွၵ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈႁိုဝ်)။ တႃႇသွင်တပ်ႉသိုၵ်းတေႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်လဵဝ်တႄႉ လႆႈမွပ်ႈတၼ်းႁဵင်းပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး(SSJAC) ၵႂႃႇဢုပ်ႇၸဝ်ႈပၢင်ၾႃႉ (ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး)။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/04/2017 ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 53 ပီဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပၢင်ၾႃႉ လႆႈၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း လွၵ်းၸုၵ်း “ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး” ၼႂ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆး ၼၼ်ႉ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ- ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တေဢမ်ႇၵွင်လင်တေႃႇပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း၊ တေႁဵတ်းၸွမ်းၵၢင်ၸႂ်ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈၵႂႃႇ။
ဢဝ် “ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇၾႅတ်ႊၻရႄႊႁူမ်ႈတုမ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း (UNFC)” ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း “ၵၢၼ်သိုၵ်း” သမ်ႉ ႁဝ်းၵႂႃႇ မိူင်းၶႄႇ-ပၢင်သၢင်း ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉၶႄႇ လုၵ်ႈၼွင်ႉဝႃႉ။
တၢင်းၾၢႆႇၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးသမ်ႉမီးလွၵ်းၸုၵ်းဝႃႈ တေဢဝ် “ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉ ႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး(CSSU) ဢၼ်မီးပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇလႄႈၵူၼ်းမိူင်းၽူႈႁူႉႁၼ် မီးတၢင်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လႅၼ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းပဵၼ်လၵ်းသေ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ၊ ၵၢၼ်သိုၵ်းတႄႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပဵၼ်လၵ်းသေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းငဝ်းလၢႆဢၼ်ပဵၼ်မီးယူႇ။
တႃႇသွင်တပ်ႉသိုၵ်းတေပဵၼ်မူႇလဵဝ်ၸုမ်းလဵဝ် တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်လဵဝ်ၼၼ်ႉ လူၺ်ႈၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈၶွင် “ပႃႇတီႇ မႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး”လႄႈ”ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမၼ်း တေၵပ်းၵၢမ်းမၢႆႇႁူဝ်မၢႆႇႁၢင်ၵၼ်လႆႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီမုင်ႈမွင်းယူႇႁိုဝ်။


text:
Welcome to Tai freedom
မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇသႂ်ႇတီႈ လုမ်းတေႃႈလွတ်ႇ ၵႅတ်ႉသ် လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
- Created on 21 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 21 December 2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 05:22-မူင်းၼၼ်ႉ မီးမၢၵ်ႇလူင်လုၵ်ႈၼိုင်ႈ တူၵ်းတႅၵ်ႇသႂ်ႇတီႈ ၽၢႆႇၼႃႈလုမ်း တေႃႇလွတ်ႇ ၵႅတ်ႉသ် လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၵွင်းၵၢတ်ႇ ဢိူင်ႇၵွင်းၵၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉပႃးၵႃး ဢၼ်မီးၼႂ်းလုမ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် ၵူဝ်တႅၵ်ႇပဵၼ်ၾႆး ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼမ်ႉၸၢင် ဢထမ်ႇမတဵၵ်းတဵင်ၸႂ်ႉ လုင်းႁဵင်ဢိူင်ႇ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈႁၼ်လီ
- Created on 21 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် ၶမရ-516 ငဝ်ႈတပ်ႉၼမ်ႉၸၢင် ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ) မၢႆ-2 ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ရလၶ) ၶူဝ်လမ် လႆႈမီးလွင်ႈဢထမ်ႇမတဵၵ်းတဵင်ၸႂ်ႉႁႂ်ႈ လုင်းႁဵင်ဢိူင်ႇၵွင်းယၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လွင်ႈဝႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႆသေ ၵူၺ်းလုင်းႁဵင် ပၢၵ်ႈထဵင် ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ဝႃႈဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ ၶေႃႈၸီႉသင်ႇပႃႈၼိူဝ်ၼႆသေ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၵဝ်းယႃႉ ၶူဝ်းႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ ဢဝ်လၢႆၶူဝ်းႁိူၼ်းၵႂႃႇ
- Created on 21 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် ၶမရ-333 ငဝ်ႈတပ်ႉမိူင်းသၢတ်ႇ ႁႅင်း 34-ၵေႃႉ ဝႃႈဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ ၶေႃႈၸီႉသင်ႇပႃႈၼိူဝ် ၼႆသေ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း လၢႆလၢႆႁိူၼ်းယဝ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းပေႃႉထုပ်ႉၶူဝ်းႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းၵွႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉသိမ်းဢဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 3-တပ်ႉၵွင် ၵႂႃႇတီႇပႅတ်ႈသူၼ်ယႃႈၵူၼ်းမိူင်း18-ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်လွင်ႈတၢင်တႅၼ်းၶိုၼ်း ဢမ်ႇၵႃး တဵၵ်းဢဝ်လၢႆပႃး ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ
- Created on 21 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၵွင် ၶလရ-248 လႄႈ ၶမရ-518 မိူင်းၼၢႆး ဢိၵ်ႇတင်း ၶမရ-516 ၼမ်ႉၸၢင် ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းသွင်ဝၼ်းသေ ၵႂႃႇတီႇပႅတ်ႈသူၼ်ယႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းၼၢႆး လႄႈ လွႆလႅမ် တႃႇ 164-လွၵ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇပၼ် လွင်ႈတၢင်းတႅၼ်း သင်ၶိုၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသုမ်းငိုၼ်း တိုၼ်းလၢင်း 80-သႅၼ်ပၢႆ ဢမ်ႇၵႃး မီးလွင်ႈဢထမ်ႇမတဵၵ်းဢဝ်လၢႆပႃး ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း ထႅင်ႈၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၶေႃႈမုၼ်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း-9 ယူႇယဝ်ႉ။
ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး တၢင်းၵၢၼ် တီႈလၢင်းၶိူဝ်း တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 12-14 January 2018
- Created on 20 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 20 December 2017 ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) လႄႈတင်း ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် တီႈၸႄႈဝဵင်း တူၼ်ႈတီးသေ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး) လူၺ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉတေပဵၼ် ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 12-14 January 2018 တင်းႁိုင် 3-ဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
More Articles...
- ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၸုမ်းငမ်းယဵၼ် RCSS လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းသပ်းလႅင်းၼႄၵူၼ်းမိူင်း ၵဵဝ်ႇလွင်ႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ
- မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၺႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း တီႈမူႇၸေႊ တၢႆ 1-ၵေႃႉ မၢတ်ႇ 4-ၵေႃႉ
- မူႇၸုမ်းတႆး ထုင်ႉမၢဝ်း-မိူင်းမၢဝ်း ၸွႆႈထႅမ် သွၵ်းတိၼ် လႄႈ ယႃႈယႃ ထိုင်ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် RCSS/SSA ၼႂ်းၼႃႈတီႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ
- ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် သေ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ႁူပ်ႉတၢင်းတုၵ်ႉယၢပ်ႇ
- ၸုမ်းငမ်းယဵၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လူင်းသပ်းလႅင်းလူင်ႈၼႃႈ ၵဵဝ်ႇပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး တီႈမိူင်းတႆး 3-ပွတ်း လႄႈ ၼႂ်းမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းယၢင်းလႅင်


text:
ပပ်ႉလိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး
သၢႆမၢႆၵဵဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း/ပၢင်တိုၵ်း TNLA လႄႈ RCSS တင်ႈတႄႇ 27 November 2015 တေႃႇထိုင် 30 September 2016 ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း တိတ်းတၢမ်းႁူႉၸွမ်းလႆႈ
- Details
- Created on 25 October 2016
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သဵၼ်ႈမၢႆၸုမ်းသိုၵ်း PSLF/TNLA ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းထီႉ 18 February 2016 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 30 September 2016 ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း တိတ်းတၢမ်းႁူႉၸွမ်းလႆႈ
- Details
- Created on 25 October 2016
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ သဵင်သၼ်လွႆ သွႆႉ-2 မၢႆ-2 တေဢွၵ်ႇထႅင်ႈယဝ်ႉ
- Details
- Created on 30 September 2016
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ သဵင်သၼ်လွႆ သွႆႉ-2 မၢႆ-2 ဢၼ်ၽူႈလူဢၢၼ်ႇႁဝ်းၶဝ် ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်ႈ မုင်ႈမွင်း ပႂ်ႉပၼ်ႁႅင်းလူဢၢၼ်ႇ ယူႇၼၼ်ႉ ထႅင်ႈဢမ်ႇႁိုင်သင် ၼႂ်းသွင်သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉ တေသိုပ်ႇဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈ မႃးထႅင်ႈ ယူႇယဝ်ႉ။
ပပ်ႉၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 10-ပီႊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (SSNA) သိုဝ်ႉဢၢၼ်ႇလႆႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ မိူင်းထႆး
- Details
- Created on 26 September 2016
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပပ်ႉမၢႆတွင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (SSNA) ၶွပ်ႈၶူပ်ႇတဵမ် 10-ပီႊ (2005-2015) ဢမ်ႇယွမ်းဝၢင်းၶိူင်ႈ ၸူးတေႃႇ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇတင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉလီငၢမ်း ယဝ်ႉလႄႈ ၽူႈလူဢၢၼ်ႇပိုၼ်း ႁဝ်းၶဝ် ပၼ်ႁႅင်းသိုဝ်ႉဢၢၼ်ႇ လႆႈၼႂ်းမိူင်းတႆး လႄႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ယူႇၶႃႈဢေႃႈ။
ၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈ ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 58-ပီႊ - ၸွမ်သိုၵ်း ယွတ်ႈသိုၵ်း (ၽႃႇသႃႇ တႆး၊ ထႆး၊ ဢင်းၵိတ်ႉ)
- Details
- Created on 20 May 2016
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
More Articles...
- ပပ်ႉ ပၵ်းပိူင်လၢႆးမၢႆ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်း လွင်ႈတိုၵ်းယိုဝ်း လႄႈ ပိူင်တိုဝ်းၵမ်သိုၵ်း (COC)
- ပပ်ႉ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်း လွင်ႈတိုၵ်းယိုဝ်း ၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ (NCA)
- သဵၼ်ႈမၢႆ ၸုမ်းသိုၵ်း PSLF/TNLA ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းထီႉ 27.November.2015 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 17.February.2016 ၸွမ်းၼင်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း တိတ်းတၢမ်းႁူႉၸွမ်းလႆႈ (ၽိုၼ်မၢႆ-02)
- သဵၼ်ႈမၢႆ ၸုမ်းသိုၵ်း PSLF/TNLA ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းထီႉ 27.November.2015 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 17.February.2016 ၸွမ်းၼင်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း တိတ်းတၢမ်းႁူႉၸွမ်းလႆႈ (ၽိုၼ်မၢႆ-01)
- ၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 69-ပီႊ - ၽႃႇသႃႇထႆး/ဢင်းၵိတ်ႉ


text:
ပိုၼ်ႉႁူႉလီသူၼ်ၸႂ်
100-ပီႊ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ၽူႈႁတ်းငၢၼ် မိူင်းသႅၼ်ဝီ
- Details
- Created on 01 December 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိုၼ်ၶမ်း လိုဝ်းတႆး 29/11/2014
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ!
ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်တင်းသဵင်ႈ၊ ဢဝ်ၸဵမ်သင်ၶၸဝ်ႈ၊ ၶိူဝ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီလႄႈ ၶိူဝ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း၊ ၶိူဝ်းႁိူၼ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ် ၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆႉ၊ ဢိၵ်ႇတင်း ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်း လႄႈ ၸုမ်း/ ၵေႃၵူႈၸုမ်း/ ၵေႃတင်းၵေႃပွင်ၵၢၼ် ပွင်ပဵၼ်ပွႆးတင်းသဵင်ႈၶႃႈ။
ၶႃႈႁဝ်းသြႃႇ ၸၢႆးပိုၼ်ၶမ်း တၢင်တူဝ်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း (လႅၼ်လိၼ်ထႆး-တႆး)သေ လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းပၢင်သႅမ်ႊမီႊၼိူဝ်ႊ တီႈပၢင်ပွႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈၵုၼ်းမုၼ် ၽူႈႁတ်းငၢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း မိူင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉလႄႈ ၶႃႈႁဝ်းဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ် တူဝ်ၵဝ်ႇတႄႉတႄႉၶႃႈ။
သမ်ႉတင်းၶွပ်ႈၵုၼ်းမုၼ်တၢင်ႇၵေႃႉပွင်ၵၢၼ် ပဵၼ်ပွႆးယႂ်ႇၼမ်ၼမ်သေ ၶႃႈႁဝ်းယွၼ်း တၢင်ႇၼႄတၢင်းႁၼ်ထိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသၢၵ်ႈသေႇ ပၢႆးပိုၼ်းပွတ်းဢွၼ်ႇၼိုင်ႈတွၼ်ႈ ၼင်ႇၼႆၶႃႈ။
100-ပီႊၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်မိူင်းသႅၼ်ဝီ
[100th Anniversary of Warior Khun Sang of Hsen-wi (1914-2014)]
ႁူဝ်တီးမၼ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမိူင်းလႄႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်
သႅၼ်ဝီလႄႈ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၼႆႉ ၵွပ်ႈသႅၼ်ဝီ မီးမႃဢွၼ်တၢင်းလႄႈ ၶႃႈႁဝ်းယွၼ်းလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ သႅၼ်ဝီဢွၼ်တၢင်း ဢိတ်းၼိုင်ႈ (ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈပိုၼ်းလႄႈ ၵူၼ်းလူင် လဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းၵမ်ႈၼမ် ႁူႉၵၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈယႃႇ ၽိတ်းႁိုဝ်ထုၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢဝ်ဝႆႉပဵၼ်ၸိူင်းထတ်းမၼ်းႁႄ)။
ၼႂ်းပိုၼ်းတႆးႁဝ်းတေၼႄဝႆႉ ၸိုဝ်ႈမိူင်းဢၼ်ပဵၼ်ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈယႂ်ႇယႂ်ႇ ပဵၼ်လၢၼ်ႉ၊ ပဵၼ်သႅၼ်၊ ပဵၼ်ပၼ်း၊ ပဵၼ်ၸႄႈ လႄႈ ပဵၼ်ၵဵင်းၸိူင်ႉၼင်ႇ
1. လၢၼ်ႉၸဝ်ႈ (ၼွင်သႄလႄႈတႃႈလီၼႂ်းယုၼ်ၼၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-649)
2. လၢၼ်ႉၼႃး (ၵဵင်းသႅၼ်၊ၵဵင်းႁၢႆး၊ၵဵင်းမႆႇမိူင်းၵဝ်ႇယူၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈ-1296)
3. လၢၼ်ႉၸၢင်ႉ (မိူင်းလၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1353)
4. သႅၼ်ၾၢင် (မီးၼႂ်းမိူင်းမၢဝ်းၸႄႈမိူင်းတႆးတႂ်ႈၶူင်းယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-?)
5. သႅၼ်ၸႄႈ (ၼႂ်းမိူင်းမၢဝ်းၸႄႈမိူင်းတႆးတႂ်ႈၶူင်းယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-916)
6. သႅၼ်ဝီၾႃႉ (မိူင်းလိုဝ်ႉ 12-ပၢၼ်းၼႃးဢၼ်ပွင်ႇဝႃႈ 12-ႁဵင်တၢင်ၶဝ်ႈၸိူဝ်ႉ _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1160)
7. ၸႄႈၾၢင် (ၼႂ်းမိူင်းၶွၼ်ၸႄႈမိူင်းတႆးလႄႈၶၢင်တႂ်ႈၶူင်းယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-?)
8. ၸႄႈဢူ (ၼႂ်းမိူင်းမၢဝ်းၸႄႈမိူင်းတႆးတႂ်ႈၶူင်းယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-?)
9. ၸႄႈလၢၼ်ႉ (ၼႂ်းထုင်ႉမၢဝ်းၸႄႈမိူင်းတႆးယၢမ်းလဵဝ်_ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1311)
10.ၸႄႈလၢၼ်ႉ (ၼႂ်းထုင်ႉမၢဝ်းၸႄႈမိူင်းတႆးယၢမ်းလဵဝ်_ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1311)
11. ၸႄႈႁၢႆးလွႆ (ဝဵင်းၵဝ်ႇၸရၢႆးတေးဝူဝ်းၼႂ်းၸႄႈမိူင်းဢသ်ႉသမ်မိူင်းဢိၼ်ႊတီယိူဝ်းယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1228)
12. ၸႄႈၵႅင်ႇ (ဢၼ်ပဵၼ်ၸၵႅင်းတႅင်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1322)
13. ၵဵင်းဝီ (သႅၼ်ဝီပၢၼ်ႁူဝ်တီး _ ၸဝ်ႈလူင်တႆႇပူင်ႇတႄႇမိူဝ်ႈၶသ-957)
14. ၵဵင်းႁုင်ႈ (ဝဵင်းလူင်မိူင်းတႆး 12-ပၢၼ်းၼႃးၼႂ်းယုၼ်ၼၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1160)
15. ၵဵင်းတုင် (ဝဵင်းလူင်တႆးၶိုၼ် ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႂ်းၸႄႈမိူင်းတႆး _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1253)
16. ၵဵင်းသႅၼ် (ဝဵင်းလူင်ၵဝ်ႇတႆးယူၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈမႁႃႇသၶၢၸ်ႇ 1-ၼီႈ၊မွၵ်ႈပသ-621 ၊မႅၼ်ႈမွၵ်ႈၶသ 78-ၼီႈ) ဢဝ်ၸွမ်းပိုၼ်းယူၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉ)
17. ၵဵင်းႁၢႆး (ဝဵင်းလူင်ၵဝ်ႇတႆးယူၼ်းပၢၼ်ထီႉ-2 မီးၼႂ်းမိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1261)
18. ၵဵင်းမႆႇ (ဝဵင်းလူင်ၶွင်ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈလၢၼ်ႉၼႃးမီးၼႂ်းမိူင်းထႆးယၢမ်းလဵဝ်_ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1296)
19. ၵဵင်းတွင်း (ဝဵင်းလူင်ၶွင်ဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈလၢၼ်ႉၸၢင်ႉမိူင်းလၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ် _ တင်ႈမိူဝ်ႈ 757) ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်မိူင်း/ ဝဵင်း/ ၸဵင်း ဢၼ်လိုဝ်းၸိုဝ်ႈမႃး ၼႂ်းပိုၼ်းလႄႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ဢဝ်လိူတ်ႈၼိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇၶႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈထွႆႈၵႂၢမ်း သႅၼ်ဝီ (သႂႅၼ်ႊဝီႇ)
ၼႂ်းပိုၼ်းၶႄႇမၢင်ၽိုၼ်တႅမ်ႈဝႃႈ- သႅၼ်ဝီ ထွႆႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၶႄႇႁေႃႈ၊ ဢၼ်မႃးတီႈထွႆႈၵႂၢမ်းၶႄႇဝႃႈ- သႂႅၼ်ႊဝီႇ၊ ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ- ၸဝ်ႈမိူင်းၽူႈတၢင်ၼႃႈ ဝွင်ႉႁေႃၶမ်းၶႄႇ ၼႆၵၼ်၊ ၼႄသၢၵ်ႈသေႇဝႃႈ- တၢင်းမိူင်းတႆးလိုဝ်ႉ 12-ပၢၼ်းၼႃး ၵေႃႈ လႇႈၸိုဝ်ႈမိူင်းသႅၼ်ဝီ ဢၼ်ႁေႃၶမ်းၶႄႇတင်ႈပၼ် ဢၼ်မႃးတီႈၵၢမ်းၶႄႇႁေႃႈဝႃႈ သႂႅၼ်ႊဝီႇ မိူၼ်ၵၼ်၊ ၸၢဝ်းတႆးလိုဝ်ႉၶဝ် ယင်းႁွင်ႉဝႃႈ- မိူင်းသႅၼ်ဝီၾႃႉ ၼႆ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ၊ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၸိုဝ်ႈမိူင်းသႅၼ်ၾၢင် သႅၼ်ၸႄႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းပိုၼ်းမိူင်းတႆး ပဵၼ်သၢၵ်ႈသေႇၸိုင် သႅၼ်ဝီ ၼႆႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းတႆးၵွႆး၊ တေဢမ်ႇမႃးတီႈ သႂႅၼ်ႊဝီႇ ထွႆႈၵၢမ်းၵႂၢမ်းၶႄႇႁေႃႈၶဝ် (ၽူႈတႅမ်ႈ) ႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ၊ လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ လီသိုပ်ႇၶူၼ်ႉႁႃၵၼ်ထႅင်ႈယူႇ။
ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈပိုၼ်းဝႃႈ တေလႆႈႁၼ်မီးလၢႆပၢၼ်ၼင်ႇၼႆ (1)သႅၼ်ဝီ ပၢၼ်ႁူဝ်တီးၼၼ်ႉ ႁွင်ႈထႅင်ႈၸိုဝ်ႈၼိုင်ႈဝႃႈ- ၵဵင်းသႅၼ်၊ ၵဵင်းဝီ(သႅၼ်ၸႄႈ ၵေႃႈဝႃႈ) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းလူင်မိူင်းမၢဝ်း ပၢၼ်ႁႅၵ်ႈ ၶုၼ်တၢႆႇၶၢၼ်ႇတင်ႈ(မႃးၵိၼ်) မိူဝ်ႈၶသ-957၊ သႅၼ်ဝီပၢၼ်ထီႉ-2 (ၵဵင်းတူႈ ၵေႃႈႁွင်ႉ) ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၶမ်းၵၢႆႇၾႃႉ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1420၊ သႅၼ်ဝီပၢၼ်ထီႉ-3 ၸဝ်ႈလူင်ၶမ်းႁၢမ်ၾႃႉ တင်ႈမိူဝ်ႈၶသ-1594 လႄႈ သႅၼ်ဝီပၢၼ်ထီႉ-4 လႆႈၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်သႅၼ်ဝီႁွင်ႇ လႄႈၸၢၼ်း/ ၼိူဝ်ႈလႄႈတႂ်ႈ မိူဝ်ႈၶသ-1881 ယွၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်းဢူၼ်ႈယုပ်ႈ ပဵၼ်ၼႂ်းပၢၼ်ၸဝ်ႈလူင် သိူဝ်ၵေႃႇၾႃႉ (ၸဝ်ႈလူင်သိူဝ်ၸၢမ်ႇၾႃႉ ၵေႃႈဝႃႈ၊ ၶသ 1549-1887) လႄႈ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း (1881-1887) ၼင်ႈႁေႃမႂ်ႇတႄႉပဵ် (1914 ၼ်ွၼ်းၽေး 1916)၊ မႃးထိုင်ပီႊ-2014 ၼႆႉ လႆႈမႃးယဝ်ႉ 100-ပီႊတဵမ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈမႃးႁဵတ်းပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၵုၼ်းမုၼ် ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူသ်တိုၵ်းပႅတ်ႈ ဢၢမ်းၼၢၸ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ဝဵင်းမၢၼ်ႈတႃႊလိူဝ်ႇ ဢၼ်သုၼ်ႇငမ်းၼိူဝ်မိူင်းတႆးမႃး ပဵၼ်ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ။
ႁေႃၶမ်းသႅၼ်ဝီ ပၢၼ်ထီႉ-2 လႆႈတူၵ်းယူႇပႃႈတႂ်ႈႁေႃၶမ်းၶႄႇ (ၸဝ်ႈဝွင်ႉၶိူဝ်းႁိူၼ်းယူၼ်) ဢၼ်ၵၢႆၽၢၼ်ႇတႂ်ႈဢၢမ်းၼၢၸ်ႈ ႁေႃၶမ်းၼွင်သႄ (ၶိူဝႅးႁိူၼ်းတွၼ်ႇ) မိူဝ်ႈၶသ-1445 လႄႈ လႆႈတူၵ်းယူႇပႃႈတႂ်ႈ ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ (ၶိူဝ်းႁိူၼ်း ႁင်ႇသႃႇဝတီႇ) မိူဝ်ႈၶသ-1556 ယဝ်ႉလႆႈဢွၵ်ႇပူၼ်ႉ ဢၢၼ်းၼၢၸ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ဝဵင်းမၢၼ်ႈတႃႊလိူဝ်ႇ (ၶိူဝ်းႁိူၼ်းၵူင်းပွင်ႇ) မိူဝ်ႈၶသ-1881 ၼႂ်းပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း (1881-1887)။
ၵူၼ်းမိူင်းထိုင် ၶုၼ်မိူင်း
ဢမ်ႇဝႃႈၶုၼ်မိူင်း ႁိုဝ် ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းလႂ် ပေႃးပဵ်ၵေႃႉဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႈ တင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း သုၵ်ႉယုင်ႈၼၼ်ႉ (ၵမ်ႉပႃႈၼမ်) ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႆႇသႅင်ၽၼ်းၶမ်း။
ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထမ်းမလႃး လႆႈႁၼ်ၼႂ်းပိုၼ်းၼႄပဵၼ်သၢၵ်ႈသေႇဝႆႉ ၸိူင်ႉၼႆတင်းၼမ်။ ၸိူင်ႉၼင်ႇၶုၼ်ၶႄႇ ၶိူဝ်းႁိူၼ်းႁၼ်ႉ (Han Dynasty 876-884 BC)၊ ၶုၼ်ၶႄႇ ၶိူဝ်းႁိူၼ်းမိင် (Ming Dynasty 1911-1941 AD)၊ ၶုၼ်ၼပူဝ်ရိယၼ်ႊ (Naporean 1804-1814 AD) မိူင်းၾရ်ႊသဵသ်ႊ၊ ၶုၼ်ၸၼ်တၵုတ်ႉတ ၶိူဝ်းႁိူၼ်းမူဝ်းရိယ ဢၼ်ပဵၼ်ပူႇၶုၼ်ဢသူဝ်းၵ (Chantagupt 315-330 BC) မိူင်းပႃတလိပုတ်ႉ (မိူင်းဢိၼ်ႊတိယိူဝ်းယၢမ်းလဵဝ်)၊ ၶုၼ်ဢၼေႃႇရထႃႇ (Anurutha 1044-1077 AD) ၽူႈတင်ႈမိူင်းပူးၵမ်ႇ၊ ၶုၼ်မၢၼ်ႈဢူးဢွင်ႇၸေႇယ ၽူႈတင်ႈၶိူဝ်းႁိူၼ်းၵူင်းပွင်ႇ (Kone Paung Dynasty 1751-1706 AD) ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်သၵ်း ၵေႃႉယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းယူဝ်းယူဝ်းသေ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၶုၼ်မိူင်း ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၶိူဝ်းႁိူၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ လႄႈ လိုဝ်းၸိုဝ်ႈၵိုၵ်းမႃး ၼႂ်းပိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉၵၼ် ၵူႈၸဝ်ႈၸဝ်ႈ။
ၼႂ်းပိုၼ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မီးလၢႆလၢႆၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈတင်းၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း မိူင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၸိူင်ႉၼင်ႇ- (1)ၸဝ်ႈသိုဝ်ႉၼူႇလေႃ ၽူႈၵေႃႇတင်ႈမိူင်းၼွင်သႄ (မိူင်းၼမ်ၸဝ်ႈ) မိူဝ်ႈၶသ 649 ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ်၊ ပဵၼ်ၸဝ်းႁႆႈၸၢဝ်းၼႃးၵွႆးသေ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၶုၼ်ၽူႈၵေႃႇတင်ႈမိူင်းၼွင်းသႄ (Nan Chou Dynasty)၊ (2)ၸဝ်ႈၸိူင်ႁၢၼ် ၽူႈၵေႃႇတင်ႈမိူင်းၸႄႈလိုဝ်ႉ (ဝဵင်းၵဵင်းႁုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်း 12-ပၢၼ်းၼႃး မိူၼ်ၵၼ်) (3)ၶုၼ်တိုင်းၶမ်း ၽူႈၵေႃႇတင်ႈမိူင်းတိုင်းၶေႃ (မိူင်းမၢဝ်း - Mao Dynasty)) မိူဝ်ႈၶသ-764 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးၶုၼ်ဢၢႆႈၸၢဝ်းႁႆႈ ၸၢဝ်းၼႃးၵွႆး) (4)တႆးသၢမ်ပီႈၼွင်ႉ (ၸၢဝ်းဢၢႆႈသႅင်ၶၢႆႇ၊ ၸဝ်ႈယီႈသႅင်ၵမ်ႇ၊ ၸဝ်ႈသၢမ်သႅင်သႂ်) ဢၼ်ႁုပ်ႉယိုတ်းဢဝ်မိူင်းပူးၵမ်ႇ (မိူင်းၼွင်ၵၢဝ်)သေ ၵေႃႇတင်ႈမိူင်းဢႃႇဝ (Ava Dynasty) မိူဝ်ႈၶသ-1400 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းၸဝ်ႈၶိူဝ်းၶုၼ် ပဵၼ်လုၵ်ႈၵူၼ်းၵႃႉမိူင်းယၢင်း (ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်ယၢမ်းလဵဝ်) ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸၢႆးသႅင်ၶမ်းပၼ်းၼၼ်ႉ ၵွႆးမိူၼ်ၵၼ်။
ၸင်ႇလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၶိူဝ်းႁိူၼ်းႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ (ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း)ၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းသႃမၺ်းယူဝ်းယူဝ်းၵွႆး၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႆႇသႅင်ၽၼ်းၶမ်းၼႆၼၼ်ႉ ပိုၼ်းမိူင်းမီးပဵၼ်သၢၵ်ႈသေႇဝႆႉယူႇ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၼႂ်း 19-ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ
မႃးၼႂ်းပၢၼ်သႅၼ်ဝီ ဢၼ်ပဵၼ်ပၢၼ်မိူင်းတႆးၵဝ်ႈႁႆးႁေႃ ၸမ်တေသုတ်းဝၢႆး (မွၵ်ႈၶသ 1700-1800)ၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈမိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်း မၢၼ်ႈတႃႊလိူဝ်ႇ ၸႂ်ႉဢၢမ်းၼၢၸ်ႈ ဢမ်ႇတြႃးသေ ၶႂ်ႈပူတ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းသႅၼ်ဝီ တူၼ်လႂ်ပူတ်း၊ ၶႂ်ႈတင်ႈၽႂ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၸႂ်ဝႃႈ၊ ပေႃးဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၵေႃႈ ႁွင်ႉဢဝ်ၵႂႃႇၶင်ဝႆႉ ဝႅင်းႁိူၼ်းတီႈဝဵင်းမၢၼ်ႈတႃႊလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းၼႆ။
ၽွင်းၼၼ်ႉၼႂ်းပိုၼ်းဝႃႈ ပဵၼ်ပၢၼ်ၸဝ်ႈလူင်သိူဝ်ၸၢမ်ႇၾႃႉ (ၶသ 1700-1800) ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းသႅၼ်ဝီ ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်ႈမိူင်းႁေႃၶမ်း 8-ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းတႆး၊ ၵွႆးၵေႃႈဢမ်ႇမီးဢၢမ်းၼၢၸ်ႈသင် ယူႇပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉႁုၼ်ႇ (ဢယုၵ်ႉပျႃႉမိၼ်း) ၵွႆးသေ လႆႈၵႃႈလႆႈဝႅၼ်ၸွမ်းၵွင်ႁေႃၶမ်း မၢၼ်ႈတႃႊလိူဝ်ႇ ယူႇႁဵတ်းၼၼ်။
ၽွင်းၼၼ်ႉၸင်ႇမီး ၶုၼ်ဢိူင်ႇ ၽူႈဢမ်ႇယွမ်းၼွမ်းၸူး ဢၢမ်းၼၢၸ်ႈဢမ်ႇတြႃးႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆႉလႄႈ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ၸူႉၸွမ်းၵူၼ်းတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢၢမ်းၼၢၸ်ႈ ဢမ်ႇတြႃးၶွင်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ မၢၼ်ႈတႃႊလိူဝ်ႇ။
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ မၢၼ်ႈတႃႊလိူဝ်ႇ သမ်ႉၸႂ်ႉဢၢမ်းၼၢၸ်ႈမၼ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ ၸဝ်ႈလူင်သိူဝ်ၸၢမ်ႇၾႃႉ ၼမ်းႁူဝ်သိုၵ်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး 8-မိူင်းသေ ၶိုၼ်းမႃးၵႂၢတ်ႇၽဵဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းသွင်ၶုၼ်သၢင်ႇၶဝ် ထိုင်မိူင်းသႅၼ်ဝီ၊ ၸင်ႇဢဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း တႆးတေႃႇတႆး တိုၵ်းတေႃးၶႃႈၾၼ်းဢဝ်တၢႆတၼ် လိုၼ်းသုတ်းတေႃႇပေႃးလႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ် တီႈဝဵင်းမိူင်းယႆ၊ ပႃႈၼႃႈၶုၼ်ၽွင်းငမ်းၸိုင်ႈတႆး (ရှမ်းပြည်အရေးပိုင်း) ႁဵလ်းတပရၼ်ႉတ် (Mr Arther Hedding Hieldebrand)၊ ၽူႈၵွတ်းသၢႆသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ၼႂ်းတပ်ႉသတႅတ်ႉမိၼ်း (တီႈမိူင်းသွၵ်ႇ - ဝဵင်းသွင်ႁူၺ်ႈ) ၶုၼ်သိုၵ်းတႃႊလီ (Lt. Deley) ၼၼ်ႉသေ လႆႈၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်သွင်ဝဵင်းႁေႃၶမ်းသႅၼ်ဝီ (သႅၼ်ဝီႁွင်ႇ/ သႅၼ်ဝီၸၢၼ်း) ၼႆမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ-03 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ပီႊ-1888 ၼၼ်ႉၸွမ်းၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ထဝ်ႈမိူင်း၊ ပူႇႁဵင်၊ ပူႇၵၢင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းၼႆယူႇ။
ၶေႃႈလူပ်းလင်ပွင်ႈၵႂၢမ်း
ဝၢႆးေသၶုၼ်သၢင်ႇႁၢႆႉ ၽူႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဵၼ်ၵၼ်း သဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ယဝ်ႉ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း သိုပ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသုိၵ်းမိူင်းေသ တိုၵ်းေတႃးႁၢဝ်ႉႁႅင်း ေတႃႇၶုၼ်ေႁႃၶမ်း မၢၼ်ႈတႃႊလိူဝ်ႇ ေပႃးယွမ်းၵၢၼ်ႉ၊ ယဝ်ႉမႃးယွမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ႄလႈ မႅင်ႇပၼ်ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် မိူင်းသႅၼ်ဝီၵဝ်ႇ (ၸဝ်ႈလူင်သိူဝ်ၸၢမ်ႇၾႃႉ) ဝႃႈ- ပႃႈၼိူဝ်ႄမႈၼမ်ႉယၢဝ် ႁ်ႂႈပဵၼ်ၼင်လိၼ်ၽွင်းငမ်း ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း၊ ပႃႈတ်ႂႈႄမႈၼမ်ႉယၢဝ် ႁ်ႂႈပဵၼ်ၼင်လိၼ်ၽွင်းငမ်းၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၸဝ်ႈလူင်သိူဝ်ၸၢမ်ႇၾႃႉ ၸိူင်ႉၼႆ။
တင်ႈဢဝ်ပီႊၶသ-1885 ၼၼ်ႉ ဝဵင်းလူင်သႅၼ်ဝီ ၸင်ႇၸႅၵ်ႇၽႄၵၼ် ပဵၼ်သႅၼ်ဝီႁွင်ႇ (ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၽွင်းငမ်း) လႄႈ သႅၼ်ဝီၸၢၼ်း (ၸဝ်ႈလူင်သိူဝ်ၸၢမ်ႇၾႃႉ ဢဝ်ဝဵင်းမိူင်းယႆ ပဵၼ်ဝဵင်းႁေႃၶမ်းသေ ၽွင်းငမ်း) မႃး တေႃႇထိုင်ပၢၼ်ဢိင်းၵလိတ်ႈ မႃးၵိၼ်မိူင်းတႆးမိူဝ်ႈၶသ - 1887 ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃႁၢင်ႈႁၢႆႉ တႆးတေႃႇတႆးတိုၵ်းၾၼ်းၵၼ်ထႅင်ႈၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးပီႊ-1888 တင်းသွင်ၾၢႆႇ (သႅၼ်ဝီတႂ်ႈလႄႈၼိူဝ်) ၸင်ႇမႃးတူၵ်းလူင်းၵၼ် ပႃႈၼႃႈၶုၼ်ဢင်းၵိသျ်း (ၶုၼ်ၽွင်းငမ်း မိူင်းတႆး) တီႈဝဵင်းမိူင်းယႆထႅင်ႈၵမ်းသွင် မိူၼ်ႁူႉၵၼ်ၵူႈၸဝ်ႈယူႇၼႆႉယဝ်ႈ။
ၸင်ႇလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်းၼႆႉ ပဵၵ်ႉဝႃႈယူႇတီႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လုၵ်ႈၸၢဝ်းႁႆႈၸၢဝ်ၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်မႃးၸဝ်ႈၾႃႉ ၽူႈၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႆသေၵေႃႈ ၵွပ်ႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ဢဝ်မိူင်း ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတႂ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ လႆႈပုတ်းပုတ်းၶၢတ်ႇၶၢတ်ႇ တေႃႇထိုင်ပၢၼ်ဢိင်းၵလိတ်ႈၶဝ်လႄႈ ၵိုင်ႇလီယုၵ်ႉယွင်ႈပဵၼ်ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်၊ ပဵၼ်ၽူႈသၢၼ်ၶတ်း တိုၵ်းတေႃးဢမ်းၼၢၸ်ႈ ဢမ်ႇြတႃးၶွင်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်မီးဢမ်းၼၢၸ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ၽူႈၵွပ်ႈၵူႈဢဝ်ဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆး လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၵိုၵ်းပိုၼ်းတႆးမႃးၼိုင်ႈတွၼ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ၽႂ်တေဢမ်ႇထဵင်လႆႈ။
ၸဝ်ႈပိုၼ်းတႆးၵေႃႉႁူဝ်တီး ၸဝ်ႈၶမ်းယၼ်ႇၾႃႉ(1952) လႄႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း ၽူႈၼမ်းၵေႃႇတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (Shan State Army-SSA 1964) ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈလီလၢင်းမၢၼ်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း လွၼ်ႉလွၼ်ႉ ႁူမ်ႈတင်းၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ (ၸဝ်ႈသိူဝ်လိူင်ၾႃႉ) ၽူႈဢွၼ်ၵေႃႇတင်ႈ ပႃႇတီႈမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ဢၼ် ပဵၼ်ပႃႊတီႊဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး မိူဝ်ႈပီႊ-1971 ၊ တင်းပႃႊတီႊ SSPP ၊ တင်းတပ်ႉသိုၵ်း SSA ယင်းတိုၵ်ႉတင်ႈမၼ်ႈယူႇ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်လႄႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ယွင်ႁူၺ်ႈ (ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ) ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈယူႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း မိူင်းသႅၼ် ဝီလႄႈ လွင်ႈဢၼ်ၸၢဝ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီ ႁူမ်ႈတင်းၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း လၢႆလၢႆတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းပွႆး ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း ၼင်ႈႁေႃတဵမ် 100-ပီႊ (1914-2014)ၼႂ်းပီႊ-2014 ၼႆႉ ပဵၼ်ၵုၼ်းမုၼ် ပုၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီၵူၺ်းဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ ပဵၼ်တင်းၵုၼ်းမုၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းလႄႈ ၽူႈႁၵ်ႉလွင်ႈမီးြတႃး ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတင်းသဵင်ႈၼႆၼၼ်ႉ ယႃႇပေလိုမ်း ၵၼ်သေၵမ်း။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းႁုၼ်ႈလင် ထုၵ်ႇလီႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ႁၵ်ႉသႃမႅတ်ႇပႅင်းၼႆႉ-
(1)ၼမ်ႉၸႂ်ႁတ်းႁၢၼ်- တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈ ၼမ်ႉၸႂ်ႁတ်းႁၢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇသွၼ်ပၼ်ပိုၼ်းၶႃႈ၊ သႂ်ႇပၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႁတ်းငၢၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁုၼ်ႈလင်ၶဝ် ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈဢဝ်ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ် (ဢၼ်ပဵၼ်ၸုတ်းဢူၼ်ႈ/ ၸုၼ်းၶႅင်) ၼႂ်းပိုၼ်းမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးသေ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၵေႃႇသၢင်ႈပိုၼ်းတႆး၊ ပိုၼ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ပိုၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးပၢၼ်မႂ်ႇ ႁႂ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ၵၢၼ်ဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ် ၽူႈႁတ်းငၢၼ်တႆးႁဝ်းၶႃႈ (မိူဝ်ႈဢွၼ်ႇမွၼ်) ၵႂႃႇဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ၶၢဝ်းၵႆၼၼ်ႉလႂ်။
(2)ၼမ်ႉၸႂ်မႄးႁၵ်ႉၽွမ်ႉၸွႆႈ- တႃႇတေၵိူတ်ႇမီးၼမ်ႉၸႂ် မႄးႁၵ်ႉၽွမ်ႉၸွႆႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးမႄးၵၼ် (ပၼ်သတိၵၼ်) တႅၼ်းတီႈလၢႆးၼႄးၵၼ်၊ ဝႆႉၸႂ်ႁၵ်ႉပႅင်းၵၼ် တႅၼ်းတီႈၸင်းၵၼ် (ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ)၊ ၽွမ်ႉၵၼ်၊ ပဵၼ်ၸႂ်လဵဝ်ၵၼ် တႅၼ်းတီႈ ဢမ်ႇယွမ်းမၵ်းမၼ်ႈ ၽွၼ်းၵၢၼ်ၵၼ်လႄႈ ၶဝ်ႈႁႃသူႇၸႂ်းၵၼ်၊ ပၼ်ႁႅင်းၸ်ၵၼ်တႅၼ်းတီႈ ႁူပ်ႉသႂ်ႇၵၼ်ယူႇၵေႃႈ ႁဵတ်းၵႅင်ႈဢမ်ႇႁၼ်ၵၼ်၊ ႁၼ်ၵၼ်တူၵ်းၵိၼ်းၵေႃႈ ပၢႆႈပႅတ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉသေ ၽိုၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇႁုၼ်ႈလင်ၶဝ် မေႃမီးၼမ်ႉၸႂ်ၽူႈၵူၼ်းလီ ဢၼ်မေႃမႄးၵၼ်၊ ႁၵ်ႉၵၼ်၊ ၽွမ်ႉၵၼ်၊ ၸွႆႈၵၼ် ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တိူဝ်းတွၼ်းၼၼ်ႉလႂ် မၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၸၢဝ်းတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ႁၵ်ႉၾိင်ႈငႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးၵူႈၵေႃႉၼႆၼၼ်ႉ ယႃႇပေလူင်းလိမ်းလႄႈ ၵွင်လင်ပႅတ်ႈၵၼ်သေၵမ်းၼႆ။
မႂ်ႇသုင်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉၶႃႈ
ပီႊတႆးလပ်းမူတ်ႉ (ပီႊပႄႉ) 2109
တီႈၵပ်းသိုပ်ႇ။ ။မၢႆၾူၼ်/ 66-81-7846290(ထႆး)၊ 09-49032862(မၢၼ်ႈ)၊ ဢီးမေးလ်- This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဢိင်ၼိူဝ်ရႃႇသီႇဢုတုလႅၵ်ႈလၢႆႈ မႆႈႁႅင်းပူၼ်ႉတီႈသေ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵႅတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼၼ်ႉ တႄႇၼႂ်းလိူၼ်မေႊထိုင်ၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလ လူႉတၢႆပၢၵ်ႇပၢႆ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသုမ်းၼမ်။
လုင်းလူင် ၵူၼ်းမိူင်းၵႅတ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ-“ၵႂၢႆးၼႆႉမၼ်းတၢႆၵွပ်ႈပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ တင်ႈတႄႇၼႂ်းလိူၼ်မေႊမႃး တေႃႇထိုင်ၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ၊ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 11 ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆမၼ်းယဝ်ႉသေ ၶိုၼ်းမႃးႁဵတ်း ႁူဝ်ႁုပ်ႈမၼ်းၼႆႉ ၵႂၢႆးၼႆႉမႅၼ်ႈၵႂႃႇ 136 တူဝ်၊ ဝူဝ်း 9 တူဝ်။ ဢၼ်လူႉသုမ်းၼမ် ပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ဢေႃႈ၊ ႁိူၼ်းၸၢႆးထုၼ်းၶဝ် ၵႂၢႆးလၢႆလၢႆ 8 တူဝ်။ တီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းၶႂၢၼ် ၸၢႆးလူႇၶဝ် ၵႂၢႆးလၢႆလၢႆ 9 တူဝ်။ လိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉႁိူၼ်းလႂ် 5 တူဝ်၊ 3 တူဝ် 2 တူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵႂၢႆးတူဝ်ဢၼ်တၢႆဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ပဵၼ်ၵႂၢႆးမႄႈ၊ ပဵၼ်ၵႂၢႆးၶဝ်တီႈဝၢၼ်ႈလူင် မိူင်းၵႅတ်ႈ၊ တိုၵ်ႉတၢႆၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ”-ဝႃႈၼႆ။
သတ်းလဵင်ႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၸိူဝ်းထူပ်းၽေးတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵႅတ်ႈ တင်းမူတ်း။ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵႅတ်ႈၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 13 ဝၢၼ်ႈ၊ ၼႂ်း 13 ဝၢၼ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉမီး 4 ဝၢၼ်ႈၵူၺ်း။ လိူဝ် 9 ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၺႃးတင်းမူတ်း။ တၢင်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ လၢႆပီပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇတွၼ်ႉပဵၼ်၊ တိုၵ်ႉမႃးပဵၼ်ပီၼႆႉၵူၺ်း-ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၽွင်းဢၼ် တူဝ်သတ်းလဵင်ႉ/ဝူဝ်းၵႂၢႆး ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇၵႂႃႇယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽွင်းရႃႇသီႇဢုတုမႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၾူၼ်ဢမ်ႇတူၵ်း။ ဝူဝ်းၵႂၢႆးယူႇယၢပ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း။ ဝၢႆးသေၾူၼ်တူၵ်းမႃးၼႆႉ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ဢဝ်ယဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပိူင်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈတႄႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်း မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇဝူဝ်းၵႂၢႆးပဵၼ်လူမ်းမႆႈ၊ လူမ်ႉၼွၼ်းလူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉဢမ်ႇလုၵ်ႉၶိုၼ်း၊ ၵိင်ႈၵႂႃႇၵိင်ႈၶိုၼ်းသေဢဝ်ၸႂ်တၢႆၵႂႃႇ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈလႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ် တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈၸႂ်ႉလၢႆးမေႃယႃတႆး ယႃႈယႃတႆးသေ ယူတ်းယႃပၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး။ မၢင်တူဝ်ၵေႃႈၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း၊ မၢင်တူဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇၶႅၼ်းသေလူမ်ႉတၢႆၵႂႃႇ။ လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁွင်ႉမေႃယႃၾၢႆႇသတ်းၶဝ် မႃးယူတ်းယႃပၼ်-ၼႆယဝ်ႉ။
“ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈမေႃယႃၾၢႆႇသတ်းၶဝ်ၼႆႉ မီးၵူၼ်းမိူင်းၵႅတ်ႈ ပဵၼ်ဢမ်ႇယူႇလီသေၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃတီႈလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵႂႃႇလၢတ်ႈလွင်ႈပွင်ႇတၢင်းမၼ်းၼႄ တီႈႁူင်းယႃလူင်လႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႈ ၶဝ်လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ယႃႇပေဢၢပ်ႇၼမ်ႉ မၼ်းယဝ်ႉ (ဢၢပ်ႇၼမ်ႉပၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး)၊ ပေႃးၶႂ်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉမၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉမေႃႇ၊ မၼ်းၸၢင်ႈၵႂႃႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပႃးတင်းၵူၼ်း ၶဝ်ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း၊ ၶဝ်ဢမ်ႇမႃးၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းသင်”- လုင်းလူင်လၢတ်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီ 2015 ၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၼၼ်ႉ ပွတ်းတၢင်းၵဵင်းတွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူမ်ႉလူႉတၢႆၵႂႃႇ 200 ပၢႆ။ ပဵၼ်သတ်းလဵင်ႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၸပ်း တၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းမႆႈ၊ တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅၼ်းၽႄႈတိူၼ်းၼႂ်းတူဝ်သတ်း၊ တႆးႁွင်ႉၸပ်းသူပ်းၸပ်းပၢၵ်ႇငၢႆႈငၢႆႈဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလ။ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဝူဝ်းၵႂၢႆးတူဝ်ၼိုင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ ၽႄႈၵႂႃႇၸပ်းထႅင်ႈတၢင်ႇတူဝ် လႆႈငၢႆႈငၢႆႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇသင်ၵိၼ်ယိူဝ်ႈ ၵိၼ်ၼမ်ႉ တိူဝ်ႉၺႃးၼမ်ႉလၢႆးၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸပ်းၵၼ်ယဝ်ႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းႁွင်ႇထိုင်ပွတ်းဢွၵ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ႁႆႈသႆႉၵိၼ်ၼႃး ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇၼႃႈႁိူၼ်း မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈပၢၼ်ၵွၼ်ႇ။ ထိုင်မႃးၵၢပ်ႈပၢၼ် ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၵ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃး ၸႂ်ႉတိုဝ်ႉၸၢၵ်ႈထႆးၼႃး၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸၢၵ်ႈပၢတ်ႇၶဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉမႃး သေတႃႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၵေႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်သတ်းလဵင်ႉ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇသိုပ်ႇသၢႆၸႂ် ႁဵတ်းၵိၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉသူၼ် ႁႆႈ ၼႃး တႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးယူႇ။


text:
ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈပၢင်တိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃပၢႆးၼႂ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ၊ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၸိမ်- ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်- ပၢင်တိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈဝူင်ႈဝၢင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်လႄႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ထိုင်ပေႃးၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်၊ ၸႂ်ႉႁိူဝ်းဝိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ၊ ယူႇၼႂ်းထႃၼပဵၼ်သိုၵ်းမိူၼ်ၵၼ် ႁၼ်ၸႂ်ၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၸွင်ႇမီးၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသင်ဢွၵ်ႇမႃးၽွင်ႈၶႃႈ ?။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်းပိုၼ်းၶဝ် တႄႇႁႅၵ်ႈမၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ႁိမ်ၵၼ်ၵူၺ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇၸိမ်ၸွမ်း။ ႁဝ်းၵေႃႈယူႇၵႆၵၼ် ဢမ်ႇပေႃးႁူႉၸွမ်း လွင်ႈၵၼ်တႄႉတႄႉ။ ဢၼ်ႁူႉၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးမိူဝ်ႈပီ 2009 ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ်မင်ၵၼ်ၵူၺ်း။ ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ်မင်ၵၼ်သေ မၢၼ်ႈသမ်ႉၵႂႃႇၵႄႈ၊ ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းၵႄႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး။ ပၢင်တိုၵ်းပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်တွပ်ႇတႅၼ်းၵၼ်ၶိုၼ်းၵူၺ်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ မီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ)ဝႆႉတီႈၼၼ်ႈ၊ ၵေႃႉၼိုင်ႈသမ်ႉလႆႈသုမ်းသေ ၶိုၼ်းၵႂႃႇယိုဝ်း။ ပိုၼ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆႉ ပႃးပွၵ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းႁၼ်ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ 3 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ ။
ပေႃးမႃးတူၺ်း မၼ်းပဵၼ်သုၼ်ႇတူဝ်ပၢႆးၼႂ်းၶဝ်လႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇလၢတ်ႈၸွမ်း၊ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇ။ ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ 2009 ၶဝ်ႈႁွင်ႉဢဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း၊ ပေႃးဝႃႈဢဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၵေႃႈ ၶဝ်ၵႂႃႇတွပ်ႇတႅၼ်းၶိုၼ်းသေ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လူႉ။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ တႃႇတေယွမ်းပၼ်ၵေႃႈယၢပ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းလွင်ႈပိုၼ်းၶဝ်သေ သမ်ႉပဵၼ်လွင်ႈပၢႆးၼႂ်းၶဝ်ၵူၺ်းလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။ ႁႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈမႄးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတိုၵ်းသူၼ်း။
(ၶႅၼ်းတေႃႈသိုပ်ႇတိတ်းတၢမ် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2015)


text:
သိုၵ်း၊ပလိၵ်ႈထႆး တင်ႈလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းသေ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လၵ်ႉလွမ် ၶဝ်ႈမိူင်းထႆးႁိမ်း ၸမ် 30 ၵေႃႉ။
ဝၼ်းတီႈ 21/05/2017 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ တင်ႈလၢၼ်ႇ (ၵဵတ်ႉ) ၵူတ်ႇထတ်း ႁိမ်းသဵၼ်ႈ တၢင်း ၼႂ်းၵႄႈၸႄႈဝဵင်းဢူမ်းၵွႆ – ဝၢၼ်ႇတိုၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉလႆႈ ၵႃး2 လမ်း တၢင်ႇၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈလၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆး – ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်သင်တင်းမူတ်း27ၵေႃႉ။
ၸၢႆးပိူင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇမၢႆမီႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း HRDF ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ – “ ပီႈၼွင်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵူႈၵေႃႉ ပေႃးတေဢွၵ်ႇမိူင်းၸိုင် ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈသေ ၶဝ်ႈမိူင်းႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ။ ပေႃးဝႃႈတေမႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵေႃႈႁႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းဝႃႈ ၵၢၼ်ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းလႆႈ ၵၢၼ်ဢၼ်လႂ် ဢၼ်ႁဝ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ပေႃးႁူႉယဝ်ႉၵေႃႈ လိူၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ႁဝ်း ႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉတေတိူဝ်းလီ ပေႃးႁဝ်းႁဵတ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈၸိုင် ပိူၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃး ဢဝ်တၢင်း ၽိတ်းသင်တီႈႁဝ်း ”ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းလၵ်ႉလွမ်ၶဝ်ႈမိူင်း ထႆးပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢၢၼ်းတေဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်း ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶဝ်တီႉၺွပ်းဝႆႉသေတေၶိုၼ်း သူင်ႇပွၵ်ႈ လႅၼ်လိၼ်။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း3-4 ပီပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးဢၼ်လၵ်ႉလွမ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး ဢမ်ႇပေႃးမီး။ ၵမ်ၼမ်ယိပ်းပၢတ်ႊသပွတ်ႊသေ ၶဝ်ႈဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈဝႆႈၽြႃးၼႂ်းမိူင်းထႆးတႄႉမီးၼမ်။ ဢၼ်တီႉ လႆႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉပဵၼ်ဢၼ်တီႉလႆႈၶိုၼ်းၵူၼ်းလၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထႅင်ႈၼမ်တႄႉတႄႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။


text:
ၶၢဝ်ႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း
သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း
- Details
- Created on 27 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ် ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈပၢင်သၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇၼႃးသၢႆး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄးသေ တီႉမတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် 2 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 June 2017 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:00 မူင်း ၵူၼ်းမိူင်း 2 ၵေႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉမတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈလုင်းၸၢႆးလဵၵ်ႉ (ၸၢဝ်းတႆး) လႄႈ မၢႆးဢၢႆႈငူဝ်ႉ (ၸၢဝ်းလွႆ) ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇလႅင် ဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈဝႃႈ လုင်းၸၢႆးလဵၵ်ႉ လႄႈ မၢႆႉဢၢႆႈငူဝ်ႉၼႆႉ ယူႇႁိူၼ်း ၸမ်ၵၼ် လႄႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းႁႆႈၸွမ်းၵၼ် တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်သၢၼ်ႈ ၊ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ၵႂႃႇႁွတ်ႈတီႈထဵင်ႁႆႈ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ ယူႇသဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ သိုၵ်းပလွင်ႈ ၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ တႆႈၾႆးတင်းၶိုၼ်းၼႆသေ တီႉမတ်ႉ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ ၵႂႃႇတီႈႁိူၼ်းၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဝၢၼ်ႈပၢင်သၢၼ်ႈ လႄႈ ပေႃႉထုပ်ႉၸႅတ်ႈထၢမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ လုင်းၸၢႆးလဵၵ်ႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းပလွင်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈတႅင်းသႂ်ႇ တီႈမိုဝ်း 1 ၵမ်း ၊ ဢဝ်မိတ်ႈထိူဝ်သႂ်ႇ တီႈၶႃလူင် 1 ၵမ်း လႄႈ ဢဝ်ၾႆးထၢတ်ႈ ၽတ်ႉသီမႅပ်ႉ1 ၵမ်း ၊ မၢႆးဢၢႆႈငူဝ်ႉ သမ်ႉထုၵ်ႇသိုၵ်းပလွင်ႈ ဢဝ်လူၼ်ႈၽိုၼ်း ၽတ်ႉတီႈၵွင်းလင် 2 ၵမ်းသေ တီႉမတ်ႉၵုမ်းၶင် ၶဝ်သွင်ၵေႃႉဝႆႉ 1 ၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းထီႉ 24 June 2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8:00 မူင်း သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ၸင်ႇပွႆႇတူဝ်ၶဝ် သွင် ၵေႃႉပွၵ်ႈၶိုၼ်း တင်းႁိူၼ်းယေးၼႆ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်ဝၼ်းထီႉ 26 June 2017 ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး TYO လႆႈႁူႉလွင်ႈပိူင်ပဵၼ် ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉမတ်ႉပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်ၼႆသေ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၶဝ် ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇၸႂ်း လႄႈလုမ်းလႃး ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵႃႈယႃႈယႃ လုင်းၸၢႆးလဵၵ်ႉ 10,000 ပျႃးၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၼင်ႇၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း