text:
ၸွမ်ၸိုင်ႈထရမ်ႊ ဢမေႊရိၵႃႊ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၶေႃႈပူင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၶႂမ်ႈသပိတ်ႈ/ ႁႅတ်ႉႁၢမ်ႈတေႃႇၶႄႇ တုမ်ႉတွပ်ႇလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တေႃႇ ႁွင်ႊၵွင်ႊ။
ၸုမ်းသိုဝ်ၶၢဝ်ႇ CNBC လႄႈ ရွႆႊတိူဝ်ႊ (Reuters) ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ- ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ၼိူဝ်ၶႄႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တေႃႇႁွင်ႊၵွင်ႊ၊ မၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ႁႅင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႄႇ မီးဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇ ၵုမ်းၵမ်ၼိူဝ် ပိုၼ်ႉတီႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁွင်ႊၵွင်ႊ ၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ ဢမေႊရိၵႃႊ ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈတီႈႁိူၼ်းႁေႃၶၢဝ် (The White House) မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/07/2020 ၼၼ်ႉဝႃႈ- တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၶေႃႈပူင်သင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈပၼ်သုၼ်ႇလႆႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း တၢင်းၵၢၼ်ၵႃႉ ဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈပၼ်ဝႆႉတီႈ ႁွင်ႊၵွင်ႊယဝ်ႉ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇတုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း မၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ပိူၺ်ႇၵျိင်း-ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းၸဝ်ႈ ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁွင်ႊၵွင်ႊၼႆႉ ယူႇတီႈဢမေႊရိၵႃႊ တေဝႆႉမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶႄႇၽႅၼ်လိၼ်ယႂ်ႇ၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းသမ်ႇလႂ်ပိူင်လႂ်သင်ယဝ်ႉ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းတေၶိုၼ်ႈၵႃႈၶွၼ်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉၼမ်းၶဝ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈႁွင်ႊၵွင်ႊ မႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ-ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/07/2020 ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽူႈၼမ်းဢမေႊရိၵႃႊ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႂ်းမၢႆမီႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၶႄႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢႆမီႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတေႃႇ ႁွင်ႊၵွင်ႊ ပႃးထႅင်ႈ-ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ သၽႃးဝူၼ် ၶွင်ဢမေႊရိၵႃႊ ႁူမ်ႈႁၼ်လီတႅပ်းတတ်းပဵၼ်သဵင်လဵဝ်ၵၼ် ၽၢၼ်ႇမၢႆမီႈယုၵ်းယၢင်ႇ၊ ၵၢၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇယေးငိုၼ်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈမၢႆမီႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ၶႄႇၸႂ်ႉတိုဝ်းတေႃႇႁွင်ႊၵွင်ႊ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇႁိုင်ၼႆႉ၊ မၢႆမီႈယုၵ်းယၢင်ႇၼႆႉ သိုပ်ႇသူင်ႇထိုင်ၽူႈၼမ်း ဢမေႊရိၵႃႊသေ ၸင်ႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ဢမေႊရိၵႃႊတင်းႁွင်ႊၵွင်ႊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတေႃႇၵၼ် ဝူင်ႈၵၢင်သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း မီးၵႃႈၶၼ်ဝူင်းငိုၼ်း 66,000 လၢၼ်ႉၻေႃႊလိူဝ်ႊပၢႆ ၼႂ်းပီ 2018 လႄႈ ႁွင်ႊၵွင်ႊ လႆႈသုၼ်ႇလႆႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း လွင်ႈဢမ်ႇလႆႈသႂ်ႇၶွၼ်ႇ။ လွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်တင်း ဢမေႊရိၵႃႊတင်းၶႄႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၢၼ်ၵႃႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတေႃႇၵၼ်မႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်-ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ဝၢႆးသေၸွမ်ၸိုင်ႈ ၻူဝ်ႊၼေႃႊ ထရမ်ႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢႆမီႈ ၶႂမ်ႈသပိတ်ႈတေႃႇၶႄႇ လႄႈပူတ်းထွၼ်ပႅတ်ႈ သုၼ်ႇလႆႈၶိုၵ်ႉတွၼ်းတေႃႇႁွင်ႊၵွင်ႊၼႆႉ ယူႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းၶႄႇ ၵေႃႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မိူဝ်ႈ 15/07/2020 ဝႃႈ- လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ တေၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးၶႂမ်ႈသပိတ်ႈ တုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်း ဢမေႊရိၵႃႊ၊ တေသၢၼ်ၶတ်းလၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ၶွင်ဢမေႊရိၵႃႊ ၵူႈလွၵ်းၵူႈလၢႆးၸွမ်းၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းၾၢင်ႉၵႅမ်းပႃးဝႃႈ- ႁႂ်ႈဢမေႊရိၵႃႊ ၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈၶဝ်ႈၸွမ်ႇၸိမ်ၸွမ်း ၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းပၢႆးၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး www.sanook.com


c: text/html

text:
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆး ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမႃးမီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် မီး ပၢၵ်ႇပၢႆ ၶၢတ်ႇၵၢၼ် ႁဵၼ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်လိူၼ် တီႈဝၢၼ်ႈသဵင်ၵွင်ႈ တိုၵ်ႉတႅၵ်ႇယူႇလႄႈ ပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈ မိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်း ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 20/10/2022 မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတပ်ႉမ 88 တင်း သိုၵ်း ၶၢင် KIA လႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF သွင်ၾၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တၢင်းဝၢၼ်ႈ လူင်ၵျႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ။
ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၶိူင်ႈမိၼ်ယိုဝ်းၸွႆႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မႃးသွၼ်ႈဝႆႉတီႈဝတ်ႉလေႃးၵမႃႇရ ၸဵင်ႇလႄႈ ဝတ်ႉၶျၢၼ်းမျေႉယွင်ႇၶျီႇ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ(မၢၼ်ႈမေႃႈ) ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ႁူဝ်ၵူၼ်း 700 ပၢႆ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႃႇလုၵ်ႇဢွၼ်ႇႁဵၼ်းၸၢဝ်းတႆး 100 ပၢႆ ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း မႃးၸမ်လိူၼ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆး။
ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “လွင်ႈပၢႆးပၺ်ၺႃ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ မီးလွင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉႁႅင်းတႄႉတႄႉၶႃႈဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းလူဝ်ႇႁဵၼ်းပၺ်ၺႃ။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ တေၸႂ်ပိဝ် တေၸပ်းယၢမ်ႈ။ ထိုင်ၶၢဝ်းလူဝ်ႇႁဵၼ်းမႃးၶိုၼ်း ၵူဝ် ၶဝ်ဢမ်ႇပႃးၸႂ်ပႃးၶေႃးႁဵၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၶဝ်ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁိုင်”- ဝႃႈၼႆ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ပၢၵ်ႇပၢႆၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်လႄႈ ၸၼ်ႉသုင် ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ (အမက) တီႈဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇ ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်း 73 ၵေႃႉ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈပိၵ်ႉ ႁူင်းႁဵၼ်းဝႆႉ။ ၸိူဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်လႄႈ ၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း တီႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇၼႆႉ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ႁူင်းႁဵၼ်း(အမက) တီႈဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇၼႆႉ တေပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈထိုင် ၸၼ်ႉ 5 ။ တေမီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၢဝ်းတႆး ၸၢဝ်းၶၢင် တင်းမူတ်း 73 ၵေႃႉ။ လိူဝ် ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၵၢင် ၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵၼ်းၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇသမ်ႉ ဢမ်ႇယွမ်း 50 ၵေႃႉ။ တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပိၵ်ႉ ဢိုတ်းဝႆႉဢေႃႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇပိုတ်ႇ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၼ်မႃး ပၢၵ်ႇပၢႆၶႃႈဢေႃႈ။ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ႁူႉ ၵူၺ်း ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ တေမီးထႅင်ႈတင်းၼမ်” – ဝႃႈၼႆ။
ၸူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသိုၵ်းၶၢင် KIA, PDF ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး တီႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်လိူၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ၸဵမ်ၸၢဝ်းတႆး၊ ၸၢဝ်းၶၢင် ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း ႁဵင်ပၢႆ ၵမ်ႈၼမ် တေပၢႆႈၵႂႃႇသွၼ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ် ၸဝ်ႈ၊ ၵျွင်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇလႄႈ ႁိူၼ်းယေး ပီႈၼွင်ႉၽႂ်မၼ်း ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇလႄႈ ဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇၼႆႉ ၵိုတ်းဝႆႉ 900 ပၢႆ တီႈဝတ်ႉလေႃးၵမႃႇရၸဵင်ႇ 250 ၵေႃႉလႄႈ ဝတ်ႉၶျၢၼ်းမျေႉယွင်ႇၶျီႇ 501 ၵေႃႉ။ တေပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶၢင် ပၢႆႈၵႂႃႇသွၼ်ႈ ဝႆႉတီႈၵျွင်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈပၢင်တိုၵ်းၼႆႉသေ ယူႇတီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ – ၶၢင် ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ၶၼ်ၽႂ်း ယွၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်း လူဝ်ႇဢဝ်ၶဝ်ႈဢဝ်ၼမ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
“ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ မုင်ႈမွင်း ႁႂ်ႈၶဝ် ၸဵဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၶၼ်ၽႂ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁဝ်းၶႃႈတႄႉ မုင်ႈ မွင်းၶႂ်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး ၼႃႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်း လူဝ်ႇဢဝ်ၶဝ်ႈဢဝ်ၼမ်ႉၶႃႈ။ ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈတႃႇၼ မႃးၸွႆႈထႅမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီး။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမႃးတူၺ်းသင်ပၼ်ၶႃႈ။ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶႃႈဢေႃႈ တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတႄႉ”- ၽူႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထိူဝ်ႊပိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႆႉသေ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းတႅၵ်ႇ တိူဝ်ႉသႂ်ႇၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽူႈယိင်း 2 ၵေႃႉ လႆႈလူႉတၢႆထင်တီႈၼႂ်းသူၼ်။ တႃႇ 4 ၵေႃႉ လႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/10/2022 ၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင် တူၵ်းတႅၵ်ႇ ၼႂ်းသူၼ်ထူဝ်ႇလိၼ် တိူဝ်ႉသႂ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶုၼ် လူႉတၢႆ 2 ၵေႃႉ ပဵၼ်ထဝ်ႈယိင်း ဢႃယုမွၵ်ႈ 60 ပီလႄႈ ဢႃယုမွၵ်ႈ 45 ပီ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/10/2022 ၼၼ်ႉသမ်ႉ မၢၵ်ႇလူင် တူၵ်းတႅၵ်ႇ ႁိမ်းႁူင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ ၵျွင်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ ဢွၼ်ႇႁဵၼ်းယိင်း ၸၼ်ႉ 7 ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃယု 13 ပီလႄႈ ထဝ်ႈယိင်း ဢႃယု 50 ပၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈမၢတ်ႇ ၸဵပ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 29/10/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8 မူင်းပၢႆ မၢၵ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းတႅၵ်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈပုင်ႇတႂ်ႈ တိူဝ်ႉသႂ်ႇၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၽူႈယိင်း 2 ၵေႃႉ ဢႃယု 40 ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ဢႃယု 27 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းၸွမ်းထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 31/10/2022 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တပ်ႉၵွင် 88 ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း 40 ပၢႆ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးယူႇႁိူၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈပၵ်းတပ်ႉ ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈလူင်ၵျႃႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်ပဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇၼႆႉ တင်းမူတ်းမီးဝၢၼ်ႈတႆး ဢမ်ႇယွမ်း 80 ဝၢၼ်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်သမ်ႉ တေမီး ၸၢဝ်းတႆး၊ ၸၢဝ်းၶၢင်၊ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၶႄႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 70 % ၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး ၼမ်တီႈသုတ်း။
ဢိင်ၼိူဝ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၊ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈလီလီ မႃးၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ၽေးသိုၵ်းသိူဝ် ၶဝ်ႈထိုင်မႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပၢႆႈလႆႈၼီထႅင်ႈ ၊ တုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၸဵမ်လဵၵ်ႉတေႃႇယႂ်ႇ၊ ၸဵမ်ထဝ်ႈၸဵမ်ၼုမ်ႇၵူႈၵေႃႉ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၽျူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၽျူး (မၢၼ်ႈ: ဖြူးမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pyu Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ [2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၽျူးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 55.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ၽွင်းၵၢင်ၼႂ် မိူင်းၸမ်လႅင်းသမုင်သမၢင်ၼၼ်ႉ လုင်းလႃႉၽေႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ထွမ်ႇသဵင်ႁွၵ်ႈၵႂၢႆးသေ ပႆလူင်မႃး ၽိူဝ်ႇတိၼ်မၼ်းယဵပ်ႇၺႃးသေဢၼ်ဢၼ် သဵင်လင်မေႃး “ၵလႅၵ်ႉ” ၼႆယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင် လႆႈငိၼ်းသဵင် “ဢိုင်း” ၼႆသေ တူဝ်မၼ်းၵေႃႈ သဵၼ်လူင်ၵႂႃႇ ။
ၽိူဝ်ႇမၼ်းတင်ႈသတိၸပ်းတူဝ်ၶိုၼ်း မၼ်းလႆႈႁူႉဝႃႈ ၸွမ်းတူဝ်မၼ်း ပဵၼ်လိူတ်ႈပဵၼ်ယၢင်ၵႂႃႇမူတ်း၊ ႁူၵေႃႈၼူၵ်ႇတၼ်လူင်ၵႂႃႇသေ ႁၢင်ႈႁူဝ်ၵေႃႈမဝ်းမႃးဝိုင်းဝိုင်း။ မၼ်းၸင်ႇ ႁူႉတူဝ်ဝႃႈ မၼ်းယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၾင်လိၼ် ။
လုင်းလႃႉၽေႇ(ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိုဝ်ႉတႄႉ) ဢႃယု 56 ပီ ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ တီႈဢၼ်မီးၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ မီးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ သိုၵ်း RCSS ၊ ၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇဢၼ်မီး SSPP လႄႈ TNLA ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉတူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းဝႆႉ။
ဝၼ်းတီႈ 10/7/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉလုင်းလႃႉၽေႇၵေႃႉၼိုင်ႈ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈ မၼ်းယူႇၼၼ်ႉသေ ပႆၵႂႃႇႁႃၵႂၢႆးမၼ်း ဢၼ်ပွႆႇၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ယိူဝ်ႈဝႆႉ ဢၼ်ၵႆၵၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ ၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း။ မၼ်းၵႂႃႇႁၼ်ၵႂၢႆးမၼ်းယဝ်ႉသေ ဢၢၼ်းဢဝ်ၵႂၢႆးမၼ်းပွၵ်ႈၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈႁၢႆးၶမ်း ဝဵင်းမိူင်းငေႃႉ တီႈဢၼ်မီးၵူၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵႂႃႇသွၼ်ႈယူႇသဝ်းဝႆႉ။ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၵၢမ်ႇႁၢႆႉပႅတ်ႈ ဢမ်ႇတၼ်းထိုင်တီႈၵူၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းယူႇသေ ၺႃးမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇသႂ်ႇၵၢင်တၢင်း။
ယွၼ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးလႄႈ ဢမ်ႇသိူဝ်းပွႆႇပႅတ်ႈၵႂၢႆးမၼ်းဝႆႉတီႈဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇပႅတ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်။ မၼ်းၸၢႆးၸင်ႇၵႂႃႇႁႃၵႂၢႆးမၼ်း ဢၢၼ်းဢဝ်မႃးတီႈဝႆႉၸွမ်းတီႈၶဝ်မႃးသွၼ်ႈယူႇသဝ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈမီးၸမ်ႁူၸမ်တႃ။
“လုၵ်ႈလၢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းလုင်း တႄႉဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇထိုင်ဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈႁၢႆးၶမ်းၼၼ်ႉမူတ်းယဝ်ႉ။ လုင်းတႄႉဝႃႈ တေဢဝ်ၵႂၢႆးသေမႃးၸွမ်းတၢင်းလင်ၼႆၵႂႃႈ။ တီႈဝၢၼ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ မေႃးယူႇဢမ်ႇထၢတ်ႇ၊ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁတ်းယူႇယဝ်ႉ ”- လုင်းလႃႉၽေႇလၢတ်ႈၼေ လူၺ်ႈၸႂ်ဢမ်ႇလီလူင်လၢင်။
လုင်းလႃႉၽေႇ ဢၢၼ်းဢဝ်ၵႂၢႆးမၼ်းသေ တေၵႂႃႇၸူးတီႈၵူၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆသေ မီးတၢင်းသိူဝ်းၸႂ်လူင်မႃး ၊ ဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇမုင်ႈမွင်းသေ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉမႃးယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၾင်လိၼ်တႅၵ်ႇသႂ်ႇ ပဵၼ်ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်လူင်လၢင်။ လႆႈဝႃႈ မၼ်းၸၢႆးလွတ်ႈတၢင်းတၢႆမႃး လူၺ်ႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇသဵၼ်ၽူင်ႉသႂ်ႇ သမ်ႉပေႃးတဵမ်တူဝ်။
“ၽိူဝ်ႇလုင်းႁူႉဝႃႈ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ၸႂ်ၼႆႉသမ်ႉပေႃးသၼ်ႇဝႆ တူၵ်းၸႂ်ၵႂႃႇမူတ်း။ “ပေႃးၵဝ်ယုၵ်ႉတိၼ်ၵဝ်ၵေႃႈ ၵဝ်တေတၢႆဢိူဝ်ႈၼႆႉ” -ၼႆ ၽိူဝ်ႇဝူၼ်ႉလႆႈၸိူင်ႉၼၼ် ၶိုၼ်းဝူၼ်ႉ ထႅင်ႈ ဝႃႈ “ၵဝ်တၢႆတႄႉဢမ်ႇလႆႈ။ ၵဝ်တိုၼ်းတေလႆႈလွတ်ႈ”- ၼႆဢိူဝ်ႈ ” – မၼ်းၸၢႆးၶိုၼ်းၶႆႈၼေ လွင်ႈမၼ်း တူၵ်းၸႂ် ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပွႆႇသတိလွတ်ႈ ၽွင်းယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ။
ၽွင်းမၼ်းယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းတၼ်းႁွင်ႉႁႃ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တူၺ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ဢမ်ႇမီးၽႂ်တုမ်ႉတွပ်ႇမႃးသင်ၶိုၼ်း- မၼ်းၸၢႆးၶႆႈၼေၼင်ႇၼႆ။
“လုင်းႁွင်ႉ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တူၺ်းယူႇၼႃ။ ဢမ်ႇငိၼ်းသဵင်တွပ်ႇၶိုၼ်း။ လုင်းၵေႃႈ ႁႃတူၺ်းမၢၵ်ႇႁိၼ်ႁႃ ပုတ်းမႆႉႁႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇမီး ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ။ ဢၢၼ်းဢဝ်မႃးတႅၼ်းတၢင်တီႈတိၼ်သၢႆႉဢၼ်ယဵပ်ႇၺႃးၼၼ်ႉၼႆၵႂႃႈ။ လိုၼ်းသုတ်းဢမ်ႇႁၼ်သင်ၵေႃႈ- လုင်းဢဝ် ၶႃသၢႆႉၼၼ်ႉယဵပ်ႇဝႆႉမၼ်ႈမၼ်ႈ- ၶႃၶႂႃၼႆႉယၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးၵႆၵႆသေယဝ်ႉၵေႃႈ ပွႆႇတူဝ်ၵိင်ႈလူမ်ႉၵႂႃႇၼိူဝ်လိၼ်။ မၢၵ်ႇၵေႃႈတႅၵ်ႇ၊ တူဝ်လုင်းၵေႃႈသဵၼ်လူင်ၵႂႃႇၸွမ်းၼၼ်ႉၼႃႇ ”- လုင်းလႃႉၽေႇ ၶိုၼ်းၶႆႈၼေၶိုၼ်းၽွင်း မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼၼ်ႉမၼ်းဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆယူႇ။
ဝၢႆး မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉသေလုင်းလႃႉၽေႇၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၶၢႆႉတီႈ၊ မၼ်းၸင်ႇတင်ႈသတိသေ ၼွၼ်းဝႆႉယဵၼ်ယဵၼ် ထူၺ်ႈၸႂ်မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇ။ ႁိုင်မွၵ်ႈ 20 မိၼိတ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁိမ်းၼၼ်ႉမွၵ်ႈ 4-5 ၵေႃႉၸင်ႇထိုင်မႃးတီႈမၼ်းသေ ဢဝ်တူဝ်မၼ်း ၵႂႃႇၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်မီး ဢမ်ႇပေႃးၸမ်ပေႃးၵႆ ႁိမ်းၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ ၶႆႈလိူဝ်ႁႅင်းဝႆႉ လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ် ဢဝ်မၼ်းၵႂႃႇသူင်ႇတီႈႁွင်ႈယႃတီႈဝၢၼ်ႈ။
“ၽိူဝ်ႇၶဝ် လုၵ်ႉဢဝ်တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈသေ ဢဝ်လုင်းၵႂႃႇသူင်ႇတီႈႁွင်ႈယႃတီႈဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ မေႃယႃၶဝ်ၵေႃႈ လၢင်ႉပၼ် ၸဵပ်း၊ သမ်းပၼ်ၶဵမ် ။ ၸႂ်ႉလုင်းၵိၼ်ယႃႈယႃသေ ယူႇဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ် တီႈၼၼ်ႈ” လုင်းလႃႈၽေႇလၢတ်ႈၼေ ငဝ်းလၢႆးလွင်ႈမၼ်းလႆႈယူတ်းယႃတီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼင်ႇၼႆ။
ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ တိူဝ်ႉၶမ်ဝႆႉၸွမ်းၶႃ ၸွမ်းတိၼ် ၸွမ်းတူဝ်မၼ်းသေတႃႉ တီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးမေႃယႃၽႃႇတတ်း၊ ဢမ်ႇမီးမေႃယႃလူင်လႄႈ ၸဵပ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈၵႃႈလႆႈယိူၼ်ႉသေ ယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈ ႁွင်ႈယႃၼၼ်ႉႁိုင်မွၵ်ႈ ဝူင်ႈပၢႆ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသဵင်ၵွင်ႈ သဵင်မၢၵ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇယဵၼ်ၵေႃႈႁင်းမၼ်း ၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးၸူးလုၵ်ႈယိင်းလုၵ်ႈၶူၺ်မၼ်း တီႈပၢင်သဝ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတီႈဝၢၼ်ႈႁၢႆးၶမ်း။
လုင်းလႃႉၽေႇလၢတ်ႈၼေဝႃႈ -“ ယူႇတီႈဝၢၼ်ႈႁိုင် 8 ဝၼ်းဢေႃႈ။ ၸဵပ်းဢေႃႈ ၸဵပ်းၸဵပ်းမူၺ်ႈမူၺ်ႈၵေႃႈ ယိူၼ်ႉဢေႃႈ။ ၽိူဝ်ႇဝႃႈသဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇယဵၼ်လီလီယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈမႃး။ တၢင်းၼႆႉၵျၢမ်းဢေႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႆႈယႃၼႃႇယဝ်ႉၶႃႈလူး။ ၸဵပ်းၼႃႇယဝ်ႉၼႃႇ ၵႃႈလႆႈယိူၼ်ႉသေမႃးဢေႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၶူၺ်မၼ်း ဢဝ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈသေ ၵႂႃႇႁပ်ႉမႃးထိုင် ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈႁၢႆးၶမ်း ယဝ်ႉၸင်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇ ႁူင်းယႃ ၸူးမေႃယႃ ယူတ်းယႃပၼ်။
“ၽိူဝ်ႇမၼ်းမႃးထိုင်တီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးယဝ်ႉ ၸွမ်းတူဝ်ၸွမ်းၶိင်းမၼ်းပဵၼ်ၸဵပ်းၵႂႃႇမူတ်း။ ၽိူဝ်ႇထၢမ်တူၺ်းမၼ်း မၼ်းဝႃႈယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼႆဝႃႇ။ ၶႃႈၵေႃႈၼႅတ်ႈသိုပ်ႇၸူး ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် ဢၼ်မီးတီႈၵျွၵ်ႉမႄးသေ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်မႃးဢဝ်ၵႂႃႇ” – ၼၢင်းယိင်း ၵေႃႉဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်လုင်းလႃႉၽေႇ ႁႂ်ႈလႆႈၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
လုင်းလႃႉၽေႇ လႆႈယူတ်းယႃ ၵိၼ်ယႃႈယႃမႃးတီႈႁွင်ႈယႃတီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸဵပ်းမၼ်းၵေႃႈလႆႈထိုင် 9 ဝၼ်းယဝ်ႉသေ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၵေႃႈယင်းပႆႇလႆႈၽႃႇဢွၵ်ႇ တိုၵ်ႉၶမ်ၼႂ်းၼိူဝ်ႉမၼ်းဝႆႉယူႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸွႆႈထႅမ်ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ ၼႆ ၼၢင်းယိင်းၼၼ်ႉသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၵေႃႈ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉသမ်ႉၼမ်၊ တီႈႁူင်းယႃၵေႃႈ ၵူၼ်းတဵမ်၊ မေႃယႃသမ်ႉဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇတႂ်ႈသိုၵ်းၽွင်းငမ်းလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း CDM ဝႆႉႁင်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉလႄႈ တႃႇလုင်းလႃႉၽေႇတေဢဝ်ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်း။
ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဢၼ်ယႂ်ႇဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ် လႄႈ ၶမ်ဝႆႉလိုၵ်ႉတႄႉပဵၼ်တီႈ ၶႃႈလူင်မၼ်းတီႈၼိုင်ႈ၊ တီႈတႃတိၼ်တီႈၼိုင်ႈ ယင်းပႆႇလႆႈဢဝ်ဢွၵ်ႇ။ တေလႆႈဢဝ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ယင်းပႆႇႁူႉလႆႈ။ ၵႃႈတေလႆႈသိုပ်ႇယိူၼ်ႉၵၼ်ႈလွင်ႈၸဵပ်းၵႅၼ်းသေ ယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဝႆႉထႅင်ႈယူႇ လႆႈႁူႉၸွမ်းၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။
“ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၶမ်ဝႆႉၼႂ်းၼိူဝ်ႉၼႂ်းတူဝ်မၼ်းလႄႈ တိုၼ်းတေလႆႈဢဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၶႃႈ။ ပေႃးဢမ်ႇဢဝ် ဢွၵ်ႇ တႄႉ မႅင်းတေၶဝ်ႈသေ တေပဵၼ်ယဵၼ်းဢေႃႈ။ တေမီးၼွင် တေၸဵပ်း။ တိူဝ်ႉပႃးလွတ်ႇလိူတ်ႈ မၼ်းၼႆတႄႉ မႆႈၸႂ်ႁႅင်းဢေႃႈ ” – မေႃယႃၵူၼ်းၵျွၵ်ႉမႄးၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
တင်ႈဢဝ် ပီ 2011 မႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်မႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈပေႃးၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်မႃး ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၶိုၼ်းသေၵမ်း။
ၽွင်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းၵျွၵ်ႉမႄးသေ ဢဝ်မႃး တၢင်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၼႂ်းပၢင်ၵုမ် ႁႂ်ႈႁၢမ်ႈသီးပၼ်လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ ၸႂ်ႉမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်ၼႆႉ ၼႆယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဢၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁွတ်ႈထိုင်တူင်ႉၼိုင်တီႈလႂ်ၵေႃႈ မၢၵ်ႇတႄႉ တိုၵ်ႉတႅၵ်ႇတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ ယူႇတိၵ်းးတိၵ်း။ တွၼ်ႈတႃႇၸုမ်းပရႁိတ ဢၼ်ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈမႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။
ၵူၼ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ -“တႃႇၵႂႃႇဢဝ်ၵူၼ်းတိူဝ်ႉမၢတ်ႇတီႈဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈမၼ်းဢမ်ႇငၢႆႈၶႃႈ။ လႆႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇထိုင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ မၢင်ဝၢၼ်ႈၼႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးပႆႇထိုင်ဝၢၼ်ႈလႄႈ လႆႈပႆၶဝ်ႈမိူဝ်းႁပ်ႉမႃးဢဝ်ၵေႃႈမီး ။ မၢင်တီႈႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇဢဝ်ၵူၼ်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ယင်းႁၼ်မႅၼ်ႈ မၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်ၸွမ်းၶၢင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီး လွင်ႈလွတ်ႈၽေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးသေဢိတ်းၶႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ဢၼ်မီးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး၊ သီႇပေႃႉ၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ ၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆလႄႈၼမ်ႉၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းယွၼ်ႉမၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ၼႆႉ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးၵူႈပီ ၵူႈဝၼ်း၊ တွၼ်ႈတႃႇတေယူတ်းယႃတူၺ်းလူပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉသမ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸုမ်းလႂ် ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈလူၺ်ႈၸႂ်ဢမ်ႇလီ။
“ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၺ်းပေႃးယၢပ်ႇ။ ပေႃးယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇ ပေႃးတိူဝ်ႉၺႃး ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈၼႆ တႃႇတေၶဝ်ႈႁူင်းယႃၽႃႇတတ်းယူတ်းယႃတူဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇမီးႁႅင်းငိုၼ်းၶႃႈ ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸုမ်းဢၼ်မႃးႁၢင်ႈၵၢင်မၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းယူတ်းယႃပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်းၶႃႈဢေႃႈ ” ဢူးလႃႉၽေႇ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၊ ငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ်ၵၢပ်ႈၵႃႇလ သေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၶဝ်ႈလႄႈ တႃႇလုင်းလႃႇၽေႇ တေၵႂႃႇၽႃႇတတ်းၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း။
ပေႃးၾူၼ်တူၵ်း ႁွႆးၸဵပ်းတီႈဢၼ်ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၶမ်ဝႆႉၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းမၼ်းၵေႃႈ ၸဵပ်းမူၺ်ႈမႃး၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃး ပေႃးၵႂႃႇတုမ်ႉသႂ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇမႅၼ်ႈၸိုင် ၸဵပ်းၶိုၼ်ႈမႃးမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ လုင်းလႃႉၽေႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶိုၼ်းငိၼ်းၼႂ်းႁူမၼ်းသဵင် “ ဢိုင်း” ၼႆသေ ၶိုၼ်းၶုၵ်းၶူၼ်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈၼႂ်းတႃမၼ်း ၸွမ်းတူဝ်မၼ်းပဵၼ်လိူတ်ႈပဵၼ်ယၢင် ၼႂ်းၸႂ်လႄႈၶႂၼ်မၼ်းသမ်ႉပေႃးယုပ်းၽၢၼ်ႈၵႂႃႇၶိုၼ်းၵမ်းလႂ်ၵမ်းၼၼ်ႉလႄႈ လုင်းလႃႉၽေႇ လွတ်ႈတၢႆမႃးသေတႃႉ ၸွမ်းတူဝ်ၸွမ်းၶိင်းမၼ်းတႄႉ တိုၵ်ႉမီးႁွႆးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉပေႃးသႅမ်းၵႂႃႇမူတ်းၼႆ တိုၼ်းလႅၼ်ၽႂ်ဢမ်ႇလႆႈသေဢိတ်း ။


text:
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸိတ်ႉတူၺ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၸႄႈဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈ သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1947 မႃး ၸူးဢၢပ်ႈပၼ် ႁွင်ႈၵၢၼ်သၢႆၵၢၼ်မိၼ်၊ ၶမ်ႇပၼီႇ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။ ပီ 1960 ၼၼ်ႉ လႆႈၶႂၢၵ်ႈ တၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈ ထိုင် တၢင်းယၢဝ်း 6000 ထတ်း လႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ 140 ထတ်းယဝ်ႉ။ ယူင်ႉသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵေႃႈ လႆႈၶႂၢင်ႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ 120 ထတ်း ၼႆႉ ထိုင် 220 ထတ်းသေ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2002 မၢတ်ႉၶျ် 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁိူဝ်းမိၼ် ဢႅပ်ႉၾ် 28 ပေႃးတေလူင်းလႆႈၼၼ်ႉ တၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈၼႆႉ သိူဝ်ႇၶွၼ်ႇၵရိတ်ႉ ၼႃ 4 ၼိဝ်ႉ၊ တၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်ၵႂႃႇ 525 x 75 ထတ်းၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2009 လိူၼ်မေႇ 20 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ႁိူဝ်းမိၼ် ပေႃးတေၸၢင်ႈလူင်းၵၢင်ၶမ်ႈၼႆ လႆႈသႂ်ႇ ပိူင်ပိူင်းၼႄသၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၵၢင်ၶမ် ယဝ်ႉ။ ပီ 2010-2011 ၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၽူႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း 90000 ပၢႆယဝ်ႉ။ ၵူႈပီၵူႈပီၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇပၼ်လႆႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ တႃၵူၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း 150000 ၼႆယဝ်ႉ။[1]
သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ တီႈၽႅဝ်ႁွတ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ http://www.mrtv3.net.mm/newpaper/99newsn.pdf[ႁဵင်းၵွင်ႉဢၼ်တၢႆ] Page 9 Column 3
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since January 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းတင်းသဵင်ႈ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် တီႈဢေးသျႃး
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ယူင်ႉသၢင်ႈ တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ


text:
ဝၢႆးဢွၵ်ႇဝႃႇသႃယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇတိုဝ်းၵမ်သိလ် တီႈထမ်ႈမိူင်းၵႅတ်ႇ ဝၢႆးၼၼ်ႉတေမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်သႃႇသၼႃ တၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 14/10/2022 ၼၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇ တိုဝ်းၵမ်သိလ်တီႈထမ်ႈလူင် မိူင်းၵႅတ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵႅတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း တေႃႇထိုင်ယၢမ်း လဵဝ် မီးၶၢဝ်းတၢင်း 5-6 ဝၼ်းယဝ်ႉ။
ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၶူးဝႃးပေႃႈႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇၵျၢင်ႉၵမ် တီႈ မိူင်းၵႅတ်ႇ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 5-6 ဝၼ်းသေ တေပွၵ်ႈမႃး ၶိုၼ်းတၢင်းမိူင်းပူးဢွၼ်ႇၼႆႉ တေမႃးဝႄႉတီႈၸဝ်ႈဝုၼ်းဝူင်း ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈ ၸၢၼ်းသေ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေသိုပ်ႇၵႂႃႇပိုၼ်ၽႄႈၵၢၼ် သႃႇသၼႃႇ တၢင်းပွတ်းႁွင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၶူးဝႃးႁဝ်းၶႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉတီႈ မိူင်းၵႅတ်ႇၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး တီႈမိူင်းၵႅတ်ႇ ၽိတ်ႈပၢင်းဝႆႉ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ ႁႂ်ႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉၽၵ်းၽွၼ်ႇ ယွၼ်ႇၸႂ်ဝႆႉ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 1 လိူၼ် ဝႃႈၼႆ။
“ၶၢဝ်းတၢင်း ၸဝ်ႈၶူးဝႃးႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ လၢမ်းယၢပ်ႇဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးဝႃႈၵႂႃႇၼႆၵေႃႈ ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ် ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇပႆႇၵႂႃႇၼႆၵေႃႈ ပႆႇၵႂႃႇ ႁဵတ်းၼႆၶႃႈၼႄႈ။ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ တၵ်ႉၵႃႇတီႈမိူင်းၵႅတ်ႇၶဝ် ၽိတ်းပၢင်းဝႆႉ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁဝ်း ၽၵ်းၽွၼ်ႇတီႈမိူင်းၵႅတ်ႇဝႆႉ တႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 1 လိူၼ်ၼႆယူႇၶႃႈ”- ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဝဵင်းမိူင်းပဵင်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ တိုဝ်းၵမ်သိလ် တီႈထမ်ႈမိူင်းၵႅတ်ႇ 3 ပီ 3 လိူၼ် 3 ဝၼ်း တဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်း တီႈ 28/4/2019 ၼၼ်ႉသေ ဝၼ်းတီႈ 1/8/2022 ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢွၵ်ႇထမ်ႈ ႁူပ်ႉတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး မဵတ်ႉတႃႇတြႃးမႃး ။ တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 4/8/2022 ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း မဵတ်ႉတႃႇတြႃးလႄႈ တၢင်ႇထီးထၢတ်ႈ တၢင်းမိူင်းသၢတ်ႇ၊ မိူင်းတူၼ်၊ မိူင်းပၼ်ႇ၊ လၢင်းၶိူဝ်း၊ မိူင်းၼၢႆး လႄႈ ၵဵင်းတွင်း။
ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉသေ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃ လူင် ၵုင်းထဵပ်ႈ (မိူင်းၵွၵ်ႇ) ၸိုင်ႈထႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/8/2022 ပူၼ်ႉမႃးသေ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 18 ၸင်ႇ လူင်းႁူင်းယႃ။
တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 13/10/2022 မႃး ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ မိူင်းၽူင်း ဝဵင်းတႃႈ ၶီႈလဵၵ်း သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း မႃးတၢင်း မိူင်းၽျၢၵ်ႈ – ၵဵင်းတုင်- မိူင်းပဵင်းသေ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 14 ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ၶူးဝႃးဝုၼ်း ၸုမ်ႉ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇသူႇၸႂ်း တီႈၵျွင်းၸၢဝ်းဢိတ်ႉသ်လမ်း တီႈဝၢၼ်ႈပႅၵ်ႇ ဢိူင်ႇမိူင်းပူးဢွၼ်ႇသေ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ငိုၼ်းတႃႇ လုမ်းလႃးဝတ်ႉပလီႇ ၸၢဝ်းဢိတ်းသ်လမ်း 10 သႅၼ်ပျႃးသေ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ႁွတ်ႈထိုင် တီႈထမ်ႈမိူင်းၵႅတ်ႇ ။


text:
မိူင်းလီႉတူႇဝေးၼီးယႃး
ၸိုဝ်ႈ မိူင်းလီႉတူႇဝေးၼီးယႃး ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် မိူင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းလီႉတူႇဝေးၼီးယႃး ၼႆသေ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးတီႈ ယူးရူပ်ႉပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈမိူင်း ပေႃးလတိတ်ႉ 3 မိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၶွင် ပၢင်ႇလၢႆႇပေႃးလတိတ်ႉသေ ပေႃးလတ်းၶၢမ်ႈ ပၢင်ႇလၢႆႇပေႃးလတိတ်ႉယဝ်ႉၼႆ တီႈၽၢႆႇတူၵ်း မီး မိူင်းသုၺ်ႇတိၼ်ႇ၊ မိူင်းၼေႃႇဝူၺ်း လႄႈ မိူင်းတႅၼ်းမၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီး မိူင်းလၢတ်ႈဝီႇယႃႇ၊ တီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီး မိူင်းပႄႇလႃႇရုတ်ႈ လႄႈ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ မိူင်းပူဝ်ႇလႅၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Ethnicity, mother tongue and religion. Statistics Lithuania (12 December 2019). Retrieved on 15 December 2018။
- ↑ Pradžia – Oficialiosios statistikos portalas.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 Lithuania. International Monetary Fund.
- ↑ Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey. Eurostat.
- ↑ 2017 Human Development Report. United Nations Development Programme (2015). Retrieved on 24 March 2017။


text:
မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 11.06.2022 ၶၢဝ်းယၢမ်း 09:00 ထိုင် 13:00 လႆႈမီးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ႁူဝ်ၸုမ်းပွၵ်ႉ ၊ ဢုပ်ႉပိူင်ပၢင်သဝ်းႄလႈ ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ႁူမ်ႈ (534)ေၵႃႉ ဢွင်ႈတီႈ ႁူင်းၵိၼ်ၶဝ်ႈမႂ်ႇ ႁူင်းၵိၼ်ၶဝ်ႈမွၵ်ႇၵွၼ် ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း။ ၼႂ်းၶပ်ႉမၢႆ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ေပႃႈေမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ဢုပ်ႉပိူင်ပၢင်သဝ်း ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸၢႆးၸၢႆး ပိုတ်ႇပၢင် မွၵ်ႇလၢတ်ႈ ေၶႃႈၵႂၢမ်းပၼ်ေသ လႆႈေတႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၶပ်ႉမၢႆမၼ်းၵႂႃႇယူႇ။
ထိုင်မႃး 09:60 ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၶူးသႅင်သိုၵ်း လႆႈသပ်ႉလႅင်းႄၼ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼႂ်းပီ 2022 - 2023 ၵႂႃႇယူႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လႆႈသပ်ႉလႅင်း ၵပ်ႉသိုပ်ႇႄၼတူဝ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶူးသွၼ် Team ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇပၼ်တီႈ ေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းၵႂႃႇယူႇ။
ၼႂ်းဝၼ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းၶဝ်ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇေသ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ၶွတ်ႇၽွတ်ႇၸုမ်း ေၵႃႇမတီႇႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵၢင်ၵႂႃႇေသ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်း ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၵဵမ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၽၢႆႇၵုမ်းထိင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၊ ႁူဝ်ၸုမ်းပွၵ်ႉငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၊ ၸဝ်ႈၶူးဢူၵ်ႉတမ ႄလႈ ဢုပ်ႉပိူင် ပၢင်သဝ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်လႆႈၸႂ်ၵၼ်ေသ တင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ေၵႃႇမတီႇႁူင်းႁဵၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ပၢင်မီးၼၼ်ႉၵႂႃႇယူႇ။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၶူးသႅင်သိုၵ်း လႆႈၽၵ်ႇ ၵႂၢမ်းတွၼ်ႈၵႂႃႇတီႈ ေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမီးယူႇ (3)ေၶႃႈ
- လွင်ႈယဵၼ်ႉၵၼ်ႈ
- လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်
- လွင်ႈယူႇႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်
ၼႂ်းၼၼ်ႉ လၢႆလၢႆေၵႃႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်မႃး တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၶႃႈ လၢႆလၢႆေၵႃႉ ယူႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း ႄလႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈသၢင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ၼႂ်း ဝၼ်းထီႉ 11.06.2022 ၼၼ်ႉ ေတလႆႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ တၢင်းႁၼ်ထိုင် ေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း မီးၽွၼ်းလီေတႉေတႉႄလႈ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၶူးႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ေၵႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸႂ်ႄလႈ ေတၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း ၶၵ်ႉၸွမ်းတွၼ်ႈၵႂႃႇယူႇ။
ထိုင်မႃး ၶၢဝ်းယၢမ်း 12:20 ယဝ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်း ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်ေသ ထိုင်မႃး ပွတ်းဝၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း 13:20 လုၵ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ၶူးသွၼ် လႆႈၶိုၼ်းမီး ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ထႅင်ႈေသ လႆႈမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႈ ႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
ေတလႆႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း. ၼႂ်းပီ 2022 - 2023 ပွၵ်ႈၵမ်း (1) ၼႆႉ ေတလႆႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းမီးၽွၼ်းလီေတႉေတႉ ထိုင်တီႈ ေပႃႈ လႆႈမီး ၵၢၼ်ပိၼ်ႇပၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ် လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းၵႂႃႇယူႇ။
ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ေပႃႈႄမႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ေပႃႈႄမႈၽႂ်မၼ်း ၶႂ်ႈႁူႉလွင်ႈလုၵ်ႈလၢင်းၶဝ် ၶႂ်ႈႁူႉလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ယဝ်ႉေၵႃႈ ၼိုင်ႈပီ ၶၢတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလၢႆပွၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈ ေပႃႈႄမႈၽႂ်မၼ်းေၵႃႈ မီးသုၼ်ႇၶဝ်ႈထၢမ်ႇ ၶဝ်ႈတူၺ်းပႃးလႆႈမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ေတႃႇပီၼႆႉ လုၵ်ႈလၢင်းၶဝ် ၶၢတ်ႇႁဵၼ်းလၢႆပွၵ်ႈ ယဝ်ႉေၵႃႈ ယွၼ်ႉသင် တူၵ်းၸၼ်ႉႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈထတ်းတူၺ်းၸွမ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ၵၢၼ်လုမ်း ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
ထိုင်မႃး ပွတ်းဝၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၽူႈမၢႆ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵၢင် ၶူးၸၢႆးလူႇ ေၵႃႈလႆႈမႃး သပ်ႉလႅင်းႄၼ လွင်ႈငိုၼ်းတွင်း ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇႄလႈ ေတႃႇပီ သမ်ႉလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယဝ်ႉၵႃႈႁိုဝ် ငိုၼ်းၵိုတ်း ငိုၼ်းဢွၵ်ႇႄလႈ ငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ. လႆႈမႃးသၢင်းလၢင်းေၼ ႁႂ်ႈေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းၵူႈေၵႃႉ ဢိၵ်ႇပႃးၶူးသွၼ်ၵူႈေၵႃႉ ႁႂ်ႈလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းၵႂႃႇယူႇ။
ပွတ်းဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵပ်ႉသိုပ်ႇၸိုဝ်ႈၵၼ် ႄလႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းပိၵ်ႉႁဵၼ်းၼႆႉ လႆႈႁဵၼ်းသၢင်ႈ သင်လၢႆလၢႆ ယဝ်ႉေၵႃႈ ၶၢဝ်းပိၵ်ႉႁဵၼ်းၼႆႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း ၸွႆႈေပႃႈႄမႈသင်လၢႆလၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်မႃး ေတႃႉတႆႇၶႆႇႄၼၵၼ်ၵႂႃႇပႃးယူႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈသပ်ႉလႅင်းႄၼပႃး ၽႃႇသႃႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼႂ်းပီ 2022 - 2023 ၵႂႃႇ ေတႃႇ ၽႃႇသႃႇၼႆႉ ေတသွၼ်ႁူဝ်ေၶႃႈသင်လၢႆလၢႆ ယဝ်ႉေၵႃႈ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈႄလႈ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း ပဵၼ်သင် ထိုင်ၶၵ်ႉလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ေပႃးမီး ၵၢၼ်သပ်ႉလႅင်း ပွင်ႇလႅင်းႄၼၵၼ် ၶူးသွၼ်ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ တႃႇေတသွၼ်လိၵ်ႈ တႃႇေတၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် ၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈပီၼႆႉ မၼ်းငၢႆႈငၢႆႈဢွၼ်ၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
RCSS/SSA AND SSPP/SSA
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိႉ 10.07.2018 တႆးတေႃႇတႆးလႆႈမီးပၼ်ႁႃၵၼ် ၊ လႆႈယိုဝ်းၵၼ် ၊ လႆႈတိုၵ်း ၵၼ် လႆႈမီးလွင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းတၢင်းသွင်ၽၢႆႇ ထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈႁႃ ႁူပ်းထူပ်ႉၵၼ် ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆးယူႇၶႃႈ။ ပၼ်ႁႃဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇဢွၼ်ၵၼ်ၵႄႈၶၢႆဝၢႆးဝၢႆး ယဝ်ႉ သင်ပွႆဝႆႉၸိူင်ႉၼႆတိၵ်းတိၵ်းတေႉ ဢၼ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း မုင်ႈမွင်းဝႆႉဝႃႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး သွင်ၸုမ်း သၢမ်ၸုမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းလဵဝ်ၵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈ။ သိုၵ်းတႆး ၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈပဵၼ်တႆး ႁဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်းပၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းယူႇ။
တင်းႁၼ်ထိုင်ၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈမၢႆထိုင်တေႃႇၸုမ်းလႆႈ
ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးၵမ်းလႆႈၵေႃႈ ပေႃးၵုမ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တၢင်းၼိူဝ်ဢမ်ႇႁူႉၸွမ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢမ်ႇႁူႉၸွမ်း ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶေႃႈသင်ႇလုၵ်ႉတီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈမႃး ၼႆတိၵ်းတိၵ်းၵူၺ်းတေႉ ၼၼ်ႉမၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶေႃႈၵႄႈပၼ်ႁႃမၼ်း မၼ်းပဵၼ်ႁႃလူင်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယၢမ်ၵၼ်ထႅင်ႈ ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ သင်ၼႆႉယူႇၸွမ်းၶေႃသင်ႇၵူၺ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်သိုၵ်း ႁၢၼ်လႄႈ လုၵ်ႈတပ်ႉလုၵ်ႈၸုမ်း ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈတေႁူႉလီၵူႈၵေႃႉယူႇ ပေႃးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉၵွင်ႁဝ်း ပေႃးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉၸုမ်းႁဝ်း ၵူႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉ ဢမ်ႇႁူႉၵေႃႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉလႄႈ လုၵ်ႈသိုၵ်း သိုၵ်းႁၢၼ်ႁဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇဢမ်ႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတေၵႂႃႇႁႃပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတေႃႇပိူၼ်ႈ။
RCSS/SSA
ပၼ်ႁႃဢၼ်ႁဝ်းပဵၼ်ၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ လိူဝ်သေႁဝ်းႁႃးတေလႆႈၵႄႈၶၢႆဢမ်ႇမီးၽႂ် ၸုမ်းသိုၵ်းတႆး ႁဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမႃးလၢႆလၢႆ ၵွပ်ႈၼႆ ၶဝ်ႈႁႃၵၼ် ႁႂ်ႈမေႃပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်းပၼ်လႄႈ ႁႂ်ႈမီး ၵၢၼ်ၼပ်ႉထိုင်ၵၼ်ၵႂႃႇၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းသေၵမ်း။ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ႁဝ်းတိုၵ်းၵၼ် ယိုဝ်းၵၼ် ၸုမ်းႁဝ်းၵေႃႈမီးၵူၼ်းတၢႆ ၸုမ်းသူၵေႃႈမီးၽၢႆႇတၢႆ တၢႆတၢင်းသွင်ၽၢႆႇၼႆႉဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီသင် လိုၼ်းသုတ်းမႃး ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း သမ်ႉလႆႈၶၢႆႉလၢႆပၢႆႈၵႂႃႇပႅတ်ႈထႅင်ႈသေ မီးပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မိူဝ်ႈလႆႈ ၸင်ႇပဵၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁၢမ်းတီႈၼၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ၵူႈမူႇမူႇ ယႃႇပေလူင်လိုမ်းသေၵမ်း။
SSPP/SSA
ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၶဵၼ်လူင်ႁဝ်းတေႉတေႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်မၢၼ်ႈ ပဵၼ်မႃမၢၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယႃႇပေလိုမ်း ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဢွၼ်တူၺ်းႁၼ်လီလီဝႃႈ ၽူႈၶဵၼ်လူင်ႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽႂ်ယူႇတေႉတေႉ ယိပ်းၵွင် ယိပ်းမၢၵ်ႇတွၼ်ႈတႃႇတေယိုဝ်းၽူႈၶဵၼ်ၵူၺ်း တႃႇတေလႆႈမႃး ၵွင်ၵၢင်မၢၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉပဵၼ် ငိုၼ်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း။ ငိုၼ်းပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၶိုၼ်းမႃးဢဝ် ၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းႁဝ်းၼင်ၵၼ်ဢဝ်တၢႆၵၼ်သေဢိတ်း ယုမ်ႇယၢမ်ဝႃႈ ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းတေမီးပၢႆးဝူၼ်ႉလီ လိူဝ်သၶႃႈႁဝ်းယူႇ။
SSPP/SSA
- သိူဝ်တၢႆၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းဝႆႉ ၼင်
- ၸၢင်ႉတၢႆၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းဝႆႉ ငႃး
- ၵႂၢႆးတၢႆၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းဝႆႉ ၶဝ်
- ၵူၼ်းတၢႆၼႆႉ တေၵိုတ်းဝႆႉ သင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမေႃတႅမ်ႈဢဝ်ႁင်းၽႂ်မၼ်းသေၵမ်း။
ၸိူဝ်းသူႁဝ်းႁႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းႁတ်းယုမ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၵူႈၵေႃႉယူႇလႄႈ တေမေႃပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ငႆႈ တေၵႄႈၶၢႆပၼ်ႁႃ ၼႆႉႁႂ်ႈမၼ်းၶိုတ်းတၢၼ်းၸွမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၢႆးသေ တေဢမ်ႇပၼ်ၾႆးယႂ်ႇမႃးႁႅင်းၼင်ၵဝ်ႇ။
- သႅင်သိုၵ်း
- ShanStateDefenceArmy


text:
တင်းထုၵ်ႇၸႂ်လႄႈဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၼမ်ဢေႇ ဢမ်ႇပဵင်းၵၼ်ၵေႃႈ တၢင်ႇၾၢႆႇတၢင်ႇမီးႁဵတ်ႇၽူလ်ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယူႇ။ ၵွႆးၵႃႈ ပေႃးႁဝ်းယွမ်းၵၢၼ်တတ်းသိလ်ၸႂ်လႄႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ် လွင်ႈၼပ့်ထိုဝ်ၵၼ်ယူႇၸိုင် တၵ်းတေဢမ်ႇမီး ပၼ်ႁႃသင်။ ပေႃးၵူႈလွင်ႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈဢဝ်တၢင်းဝူၼ့်ႁၼ်တူဝ်ၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်သိင်ႇမၵ်းမၼ်ႈလႄႈ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ ပဵၼ်ၸွမ်းႁဵတ်းၸွမ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆတႄ့ ၸၢင်ႈမီးလွင်ႈၶတ်းၶႂၢင်ၸႂ်ၵၼ်ယူႇ။
ပူၼ့်မႃး 2 – 3 ပီၼၼ့်တႄ့ ယွၼ့်ၵွပ်ႈ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိၻ့်သေ ပွႆးၵူႈလွင်ႈၵူႈပၢင်ၵေႃႈ ၵိုတ်း ယဵၼ်ၵႂႃႇ ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ၵၢၼ်ဝႄႈ လွင်ႈၵူၼ်းၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ၼမ်လႄႈ ပဵၼ်တိုဝ့်တၢင်းတေၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းတၢင်း ပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိၻ့် 19 ငၢႆႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သူၼ်းတုမ်ႁႂ်ႈၵၵ်းတူဝ် ယူႇၼႂ်းႁိူၼ်း ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇဢွၵ်ႇ ႁိူၼ်းၼႆ ပိူၼ်ႈၵေႃႈတေဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃးတိတ်းၸပ်းႁဝ်း ႁဝ်းပဵၼ်ၵေႃႈတေဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇတိတ်းၸပ်းပိူၼ်ႈ ၵွပ်ႈရေႃႇၵႃႇတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိၻ့် 19 ၼႆ့ မၼ်းၸပ်းၵၼ်ငၢႆႈ ဢမ်ႇဝႃႈ တၢင်းၼမ့်လၢႆး ၶီႈမုၵ်ႈ ၶီႈတိူဝ်ႇ လႄႈလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တိူဝ့်ၼိူဝ့်ထုၵ်ႇၼင်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆ့ၵေႃႈၸၢင်ႈတိတ်းၸပ်းၵၼ်။ ဢမ်ႇဝႃႈ ၸိူင့်ၼင်ႇသေႃးၽၵ်းတူ ၊ သႄႈၽၵ်းတူ တီႈၵူၼ်းၼမ်ၵႆ့ယိပ်းၵႆ့တိူဝ့်သႂ်မႅၼ်ႈၼမ်ၼၼ့် ၵေႃႈၸၢင်ႈမီးၸိူဝ်ႉမႅင်းၸပ်းဝႆ့လႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈၵႆ့ၵႆ့ သုၵ်ႈမိုဝ်းလၢင့်မိုဝ်းၼၼ့်ယဝ့်။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆ့ ၵေႃ့ပဵၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉတူဝ် ၽိူဝ်ႁူႉၵေႃႈ ပေႃးလိူဝ်ၸႂ်လိူဝ်ႁႅင်းယဝ့်။ မၢင်ၸိူဝ်းယူတ်းယႃဢမ်ႇတၼ်းၶိုတ်းလႄႈထိုင်တီႈလႆႈလူမ့်တၢႆ တင်းလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၼပ့်ႁူဝ်သႅၼ်သႅၼ်၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ့်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိၻ့် 19 တင်းလုမ်ႈၾႃႉၼပ့်ႁူဝ်လၢၼ့်ၵေႃ့။ ယွၼ့်ၼၼ့် ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း ၾိင်ႈႁဵတ်ႈႁွႆး ဢမ်ႇၵွမ့်တႆးႁဝ်း မိူင်းႁဝ်းၵွႆး ၵူႈတီႈတီႈတူဝ်ႈလူၵ်ႈၵေႃႈလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈသႅင်ႈ။
ထိုင်မႃးယၢမ်းၼႆ့ ၶူဝ်ႊဝိၻ့် 19 တိုၵ့်မီးယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးႁၢႆ့ႁႅင်းလႄႈၶိုၼ်းတႄႇၶဝ်ႈႁွင်ႈၶဝ်ႈႁွႆး။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူၼ်ၵဝ်ႇတင်းမူတ်းတင်းပိၵ်းၵေႃႈ မီးၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃး ၶဝ်ႈၵၢတ်ႇၶဝ်ႈလီး ၵႃ့ၶၢႆႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၵၢၼ်လဵင့်တွင့် ၵူၼ်းၶိုၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ်လႆႈၽွင်ႈယဝ့်လႄႈပႅၵ့်သမ့်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးပႆႇလီပႆႇၶႅမ့်လႅပ်ႈ မိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈၵေႃႈ မီးလွင်ႈထူၺ်ႈ ၸႂ်လူမ် ၶႅၼ်းမႃးဢိတ်းၼိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ထိုင်မႃးယၢမ်းၼႆ့ မႅၼ်ႈတိုဝ့်တၢင်းၶဝ်ႈသူႇၶၢဝ်းၽွင်းယဝ့်ၵၢၼ်ယဝ့်ၼႃး ၸမ်ယၢမ်းပီၵဝ်ႇတေသဵင်ႈ ပီမႂ်ႇ တေမႃး ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးပီမႂ်ႇတႆးၼၼ့် တေမီးပၢင်လူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ့်မႂ်ႇ ယွၼ်းသိလ်ယွၼ်ပွလ်း ၽွလ်းလီပီမႂ်ႇ ၵႃရဝ ၵူမ်ႈၵဝ်ႈၵွမ်းတူဝ်လမ်ႁူဝ်ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ ၽူႈဢႃယုယႂ်ႇမၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆ့ပဵၼ်ႁိတ်ႈႁွႆးသေ ပိူင်လူင်မၼ်းဢၼ်ပဵၼ်ၾိင်ႈတိုဝ်းၵမ်ထိုဝ်ယမ် ၼႂ်းၵူၼ်းတႆးႁဝ်းမႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။
ၵၢၼ်လဵၼ်ႈၸဵင် လူၺ်ႈၵၢၼ်ၶႄ့ၶႅင်ႇ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈတၢင်းလဵၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ့် ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶႃႈၶၢဝ်းယၢမ်းပႂ်ႉၸဵင် ပေႃးဢမ်ႇမီးသင်ႁဵတ်း ဢမ်ႇမီးသင်လဵၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးသင်တူၺ်းၵေႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းပႂ်ႉၸဵင်ယူႇၼၼ့် တေတဵတ်ႇ တေယဵၼ် တေငဝ်လပ်းငဝ်ၼွၼ်း ၼႆလႄႈၸင်ႇမီးၵၢၼ်ႁဵတ်းၵႂၢမ်း ၵၢၼ်ၵႃႈဝႅၼ် ႁႆႇၵွင်ႁႆႇမွင်း ၽဝ်ၶဝ်ႈလၢမ် လဵင့်ၵၼ် ၸီႇၶဝ်ႈပုၵ်းၸူးၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆ့ လႆႈႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ၵၼ် လုၵ့်တီႈ “ပၢင်” သေပဵၼ်မႃး ဝႃႈ “ငၢၼ်း” (ပွႆး)။
[တီႈၼႆ့ ၶႂ်ႈယွၼ်းဢၼုၺၢတ်ႈၸႅင်ႈထိုင်ၽူႈဢၢၼ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉထွႆႈၵႂၢမ်းဝႃႈ “ငၢၼ်း” ၼႆၼၼ့် ၸႂ်ႉၸွမ်း ထွႆႈၵႂၢမ်း ထႆး လၢဝ်း။ ၵွပ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ “ပွႆး” ၵွပ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ် တင်းမၢၼ်ႈ။ တၢင်းထႆး လၢဝ်း ၼႆ့ တႆးႁဝ်းလႆႈၸႂ်ႉထွႆႈၵႂၢမ်းႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၼမ် ၸိူင့်ၼင်ႇ ပဵတ်း ၵႆႇ မူ မႃ ၸၢင့် မႃ့ ဝူဝ်း ၵႂၢႆး မီ သိူဝ် ပူ ပႃ ၵုင်ႈ ႁွႆ တဝ်ႇ ငူး ၶဝ်ႈ ၽၵ်း ၼမ့် ၾႆး လႅတ်ႇ လူမ်း ၾႃ့ ၾူၼ် တူၼ်ႈမႆ့ မွၵ်ႇ မၢၵ်ႇ ႁၢၵ်ႈ ႁူဝ် လိူဝ်ၼႆ့ ယင်းမီးထႅင်ႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆ]။
ၸိူင့်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ထိုင်မႃးၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵမ်ႈၼမ်တေၵႂႃႇၶဝ်ႈၸႂ် သူၼ်ၸႂ် တီႈတွၼ်ႈပၢင်လဵၼ်ႈ ပၢင်ၵႃႈဝႅၼ် ပၢင်ႁွင့်ၽဵင်းၵႂၢမ်းပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇသေတၢင်းၵႃႈမီးသင် မီးၽူႈႁွင့်ၽဵင်းၵႂၢမ်းၵေႃ့လႂ်မႃးႁွင့်ၼႆၼၼ့်ၵွႆး ဢမ်ႇၵႂႃႇဝူၼ့်ထိုင် ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး ၵၢၼ်တိုဝ်းၵမ် လွင်ႈထိုဝ်ယမ်ပိုၼ့်ထၢၼ်ႁၢၵ်ႈငဝ်ႈတူၼ်ႈတေႃမၼ်းလႄႈ ထုၵ်ႇဝႆ့ဝဝ်ဝၢင် ပိုၼ့်ပွႆႇ ၵႂႃႇပႅတ်ႈ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈဢၢင်ႈဝႃႈ သိုပ်ႇပႂ်ႉပႃးၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈဝႃႈ တႆးမိုတ်ႈသူင်ငၢၼ်း (ပွႆး) ပူၼ့်တီႈ (တေႃႈဝၼ်း ၵိူတ်ႇၵွႆးၵေႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ယင်းသူင်ႇၵႂၢမ်းတွၼ်ႈလီမင်းၵလ(မူင်ႊၶူလ်ႊ) ၸူးၵၼ်ဝႃႈ “သူင်ႇသိူဝ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇ” ၼႆယူႇ။ ၵမ်ႈၼမ်တေလၢတ်ႈဝႃႈ တႆးသူင်ငၢၼ်း (ပွႆး) ပူၼ့်တီႈ ႁႃတိုဝ့်တၢင်းၸတ်း ႁဵတ်းပွႆး ယူႇၵူႈမိူဝ်ႈ။ တီႈတႄ့မၼ်း ထုၵ်ႇလီဝူၼ့်ထတ်းၸွမ်းယူႇ ငၢၼ်း(ပွႆး)သင် ၊ ႁဵတ်းပိူဝ်ႈသင် မီးၽွၼ်းလီ ၽွၼ်းၸႃ့ တေႃႇတူဝ် တေႃႇၵူၼ်းၼမ်ၸိူင့် ႁိုဝ် တင်းငၢၼ်း(ပွႆး) ဢၼ်ဢၢင်ႈလႄႈဢၼ်ၸတ်းၼၼ့် ၸွင်ႇမၼ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးလႂ် ၸိူဝ်းၼႆ့ တေႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ။
ၵၢၼ်ထတ်းသၢင်လူၺ်ႈဢမ်ႇမီး ဢၶတိ ဢမ်ႇမီးၸႂ်ပႅင်းၸင်း ဢမ်ႇမီၽွၼ်းလႆႈလီၸႃ့ၸွမ်းၼၼ့် ပဵၼ်ဢႅပ်ႇၸမ်ႈ သွင်ႇပၼ် ႁႂ်ႈႁၼ်ၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႈၾႆးပိူင်းထွင်ႇပၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဝ်းပႆ ႁႂ်ႈၵၢဝ့်ယၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈလီငၢမ်း လႄႈပူၼ့်လွတ်ႈႁၢမ်းၶဵၼ်။
ယွၼ့်ၼၼ့်တင်းၽူႈၸတ်းငၢၼ်း(ႁဵတ်းပွႆး)လႄႈ ၽူႈထတ်းသၢင်ၶဝ်တၵ်းႁူႉတူဝ်ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းလီ ပိူင်လူင်မၼ်း လူၺ်ႈႁဵတ်ႇလူၺ်ႈၽူလ် (လူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်း) ၽူႈၸတ်းငၢၼ်း(ပွႆး)လႄႈ ၽူႈၵေႃ့ထတ်းသၢင်ၶဝ် တၵ်းမီးၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်လီဝႆ့ယူႇၼႂ်းၸႂ် ႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်း ယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ။


text:
ပူၵ်ႉပျိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပူၵ်ႉပျိၼ်း (မၢၼ်ႈ: ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Bokpyin Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵေႃႉတွင်း၊ ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပူၵ်ႉပျိၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝဵင်းပူၵ်ႉပျိၼ်း၊ ဝဵင်းပျီႇၵျီးမၢၼ်ႇတႅင်ႇ လႄႈ ဝဵင်းၵရသူႇရိ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပူၵ်ႉပျိၼ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 54.


text:
ၵႆ့ၵႆ့လႆႈယိၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းထွႆႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈ “ၶူးသွၼ်” ႁိုဝ် “မေႃသွၼ်” သွင်ထွႆႈၵႂၢမ်းၼႆ့ ၸႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၽႄပဵၼ်သွင်တီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းမၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးဝႃႈလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃးၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ် “ၶူးသွၼ်” ပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးၸိုင် တၵ်းတေလႆႈႁွင့်ဝႃႈ “မေႃသွၼ်” ၼႆၼၼ့် ဝူၼ့်ၵႂႃႇဝူၼ့်မႃးလႅပ်ႈႁၢင်ႈမၼ်းၶတ်းၶတ်းသင်ဝႆ့ယူႇ။ ၸိူင့်ႁိုဝ်လႄႈ ပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၸိူင့်ႁိုဝ်သမ့်ပဵၼ်မေႃသွၼ် မီးၵၢၼ်ယင်ထတ်း ၸိူင့်ႁိုဝ် ႁဝ်းမႃးဢွၼ်ၵၼ်ၶႆႈၸႂ်ဝူၼ့်ၸွမ်းတူၺ်းလူး။
“ၶူးသွၼ်” ႁိုဝ် “မေႃသွၼ်” ၼႆၼႆ့ ၸဝ်ႈၽူႈမီးတၢင်းႁူႉၶဝ် ဝႃႈ- (ပေႃးလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃးၸင်ႇႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ႁွင့်ဝႃႈ“ၶူးသွၼ်” ၵွပ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁပ့်“ၸုမ်ႈၶူး”မႃးယဝ့်) – ဝႃႈၼႆ။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးသေမႃးသွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈပိူၼ်ႈၼႆ တၵ်းထုၵ်ႇလႆႈႁွင့် “မေႃသွၼ်” ၼႆယဝ့် ၵွပ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃး မၼ်းၸဝ်ႈၵွႆးမေႃသွၼ်ပိူၼ်ႈ ၸင်ႇထုၵ်ႇလီႁွင့်ဝႃႈ “မေႃသွၼ်” ၵွႆး ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၽူႈႁူႉၶဝ်ၸဝ်ႈၸီ့ၸႅင်ႈမႃးၼင်ႇၼၼ်သေ လၢႆလၢႆၵေႃႉၵေႃႈၶဝ်ႈၸႂ်ပွင်ႇၸႂ်ၼင်ႇၼၼ် ၵွႆးၵႃႈတၢင်းႁၼ်ၽူႈတႅမ်ႈ ဢမ်ႇႁၼ်ထိုင် ၼင်ႇၼၼ်။ ၸႂ်ႈယူႇ ၵၢၼ်ဢၼ်ၸိုဝ်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဝႃႈ “ၶူးသွၼ်” လႄႈ “မေႃသွၼ်” ၼၼ့်မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈထွႆႈလဵဝ်ၵၼ် “ၸၢင်ႈ – ၸၢင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ” လႄႈ “မေႃၵေႃသၢင်ႈ” ၵဝ်ၵေႃႈမေႃ မၼ်းၵေႃႈမေႃ ၵွႆးၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်ၸၢင်ႈ။ တူဝ်ယၢင်ႇ “ၸၢင်ႈမိုဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵိၼ် ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းၵေႃႉမေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ့် ႁူမ်ႈဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၵေႃႈ ၵေႃႉမေႃၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ ၶႄးတေထုၵ်ႇပိူၼ်ႈမႃးၸၢင်ႈမၼ်းၵႂႃႇၵေႃႇသၢင်ႈပၼ်မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ၵွပ်ႈမၼ်းၵေႃႈမေႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလႄႈ လီဢမ်ႇလီ ၽီမိုဝ်းမၼ်း ယင်းတေၸၢင်ႈၶႅမ့်လိူဝ် ထုၵ်ႇၸႂ်လိူဝ် ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇလိူဝ် ၵေႃႈၸၢင်ႈၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ ၵွပ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ့်ၵေႃႈ မေႃၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလႄႈ ၽီမိုဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၵေႃႈဢမ်ႇပိူင်ႈသင်ၵၼ်။
ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဝ်းႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ႈၵၼ်ဝႃႈၶူးၼႆၼႆ့ ဢမ်ႇၵွမ့်ၵႃႈၶူးသွၼ်လိၵ်ႈၵွႆး ၸိုဝ်ႈဢၼ်ႁဵၵ်ႈၶၢၼ်ၵၼ်ဝႃႈၶူးၼႆၼၼ့် မီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ၸိူင့်ၼင်ႇ ၶူးသွၼ် ၶူးသွၼ်လၢႆး ၶူးသွၼ်လိၵ်ႈ ပူႇသရႃႇၶဝ်ၵေႃႈမီးၵၢၼ်တင်ႈၽိူၼ်ၶူး ႁပ့်ၶူး ၶူးသွၼ်ၵႃႈ/ၵႃႈၸၢတ်ႈ ၸဵမ်မေႃဝိပ်ႇ ၸပ်းသဵၼ်ႈဢဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆ့ ၶိုၼ်ႈၶူးသေႁဵၼ်းႁပ့်ဢဝ်ၵွႆးၵွႆး လိူဝ်ၼၼ့် ၵႃႈပဵၼ် ၽူႈသွၼ် ၽူႈဢွၼ် ၽူႈၼႄ ၽူႈၼႄ့ၼမ်း လၢတ်ႈၼႄ ႁဵတ်းၼႄ ၸိူဝ်းၼႆ့ မိူၼ်တင်းပဵၼ်ၶူးၵွႆးၵွႆးယဝ့်။ ၼွၵ်ႈၼိူဝ်ၼၼ့် ၵၢၼ်လႆႈတူဝ်ထူပ်းတႃႁၼ်တီႈၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈမႃး လႆႈထွမ်ႇလႆႈယိၼ်း မႃးသေဢဝ်မႃးႁဵၼ်းႁူႉ ၾိုၵ်းယိူင်ႈႁဵတ်းၸွမ်းဢဝ်မေႃမႃး ၸိူဝ်းၼႆ့ပဵၼ်ၶူးႁဝ်းမူတ်းမူတ်းယဝ့် (ဢမ်ႇယိၼ်းၽႂ်ဝႃႈမေႃႁဝ်း)။
ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃး ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶူးၼႆၼၼ့် လႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃးတီႈမိုဝ်းၽႂ် ႁပ့်ၼႂ်းမိုဝ်းၵေႃႉလႂ် ၸင်ႇပဵၼ်တၢင်း ၵၢၼ် ယူဝ်ၶႄးၸၢင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းယူႇ။ ၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းမႃးၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းသေလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃးၼၼ့် လႅပ်ႈတေဢမ်ႇၸႂ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်သွၼ်ၽႃးသႃလိၵ်ႈတႆး ၵွပ်ႈဢမ်ႇတွၼ့်ႁၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ့်ၸွမ်လႂ် သွၼ်ႁဵၼ်းၽႃးသႃလိၵ်ႈတႆး။ ဢၼ်ႁၼ်ႁၼ်ၵၼ်ယူႇၼႆ့ ၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းမၢၼ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ လိၵ်ႈၶႄႇ(ႁူင်းႁဵၼ်းၶႄႇ) သေ လႆႈႁပ့် ၸုမ်ႈၶူးယဝ့်မႃးပဵၼ်ၶူးသွၼ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ လိၵ်ႈၶႄႇၼႆတႄ့ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈယူႇ(မိူဝ်ႈပိုၼ့်တီႈၼၼ့်ၶၢတ်ႇၸုတ်ႇ)။
တၢမ်လၵ်းမၼ်း ၶဝ်ၸဝ်ႈတၵ်းၽၢၼ်ႇၶၢမ့်ပူၼ့်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶဝ်သေႁပ့်ၸုမ်ႈၶူး (Teacher’s college) “ၶူးသွၼ်” ၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ့် ၸင်ႇမႃး ပဵၼ်ၶူး ဢမ်ႇလႃႈလီၸႂ်ႈ ၵႃႈလႆႈႁပ့်ၶူးမႃးတၵ်းပဵၼ်ၶူးသွၼ်လႆႈၵူႈၵေႃႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵၼ်းမႃးၾၢႆႇလႂ် ႁဵၼ်းၽႃသႃ (Subject) သင်ပဵၼ်လၵ်း။ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းလႄႈလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃးၼၼ့်ပဵၼ်ၾၢႆႇၽႃးသႃလႂ်။ တူဝ်ယၢင်ႇၸိူင့်ၼင်ႇ ဢိၼ်ႊၵျိၼ်ႊၼီႊယိူဝ်ႊ (Engineer) ၾၢႆႇမေႃယႃ (Medicine) ၾၢႆႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး (Business) ၾၢႆႇထဵၵ့်ၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ (Technology) ၸိူဝ်းၼႆ့။
ၵွႆးၵႃႈပေႃးမႃးပဵၼ်ၶူးသွၼ်လိၵ်ႈတႆးၼႆ သမ့်ၸွင်ႇမီးဝႂ်ႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးၵၢၼ်ႁဵၼ်းၽၢၼ်ႇၶၢမ်ႈပူၼ့်ၸၼ့်ၸွမ်လႂ် လႄႈမီးၵၢၼ်သွၼ်ၽႃသႃ လိၵ်ႈတႆး။ ၸွင်ႇမၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်း ဢၼ်မႃးပဵၼ်ၶူးသွၼ်ၽႃးသႃလိၵ်ႈတႆး ထိုင်လႆႈႁပ့်ဝႂ်ၸုမ်ႈၶူး ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁပ့်ႁွင်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၽၢၼ်ႇပူၼ့်ၶၢမ်ႈ ၸၼ့်ၸွမ်သုင်ထိုင်ၸိၵ်းသုတ်းယွတ်ႈသေ လႆႈႁပ့်ဝႂ်ယွင်ႈယေႃးမႃးၵေႃႈ ၸွင်ႇမၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်တၢင်ႇၽႃးသႃၵွႆးႁိုဝ်။ ဢမ်ႇမီးသူၼ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသင်ၵၼ်တင်းၽႃးသႃတႆး။ ဢၼ်ႁဵၼ်းမႃးၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ့် ယင်းဢမ်ႇပႃးလိၵ်ႈတႆးသေတူဝ်။ ပဵၼ်ၶူးတၢင်ႇ ၽႃးသႃဢမ်ႇပေ့ဝႃႈ ပဵၼ်ၶူးလိၵ်ႈတႆးၼႆ ႁဝ်းတေဢဝ်သင်မႃးတႅပ်းတတ်း။ မၢင်ၸိူဝ်းယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်လႆႈႁပ့်ဝႂ်ၸုမ်ႈၶူးယဝ့် ယင်းဢမ်ႇမေႃ လိၵ်ႈတႆးၵေႃႈယင်းမီး။
ၸိူင့်ၼင်ႇၸဝ်ႈၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆးႁဝ်း လႆႈထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃၼၼ့်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူၼ်ႈမွပ်ႈပၼ်ဝႂ်ၸုမ်ႈၶူး ပဵၼ်ၼႂ်းမုၵ့်မူႇၾုင် ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၵွႆး။ ထတ်းႁၼ်ၼမ့်တွၼ်းၽွၼ်းလီ ၼမ့်ၵတ့်တၢင်းၶႅၼ်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇထုၵ်ႇၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၽူႈမီးတၢင်းႁူႉၶဝ်မၵ်းမၼ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ၵိုင်ႇထုၵ်ႇလီယူၵ့်ယွင်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃၼႆၼၼ့်ၵွႆး။ ၶဝ်ၸဝ်ႈၶူးမေႃၵူႈၸဝ်ႈဢမ်ႇလႆႈႁပ့် ဝႂ်ၸုမ်ႈၶူးတီႈၽႂ်မႃး ၼႆ့ ႁဝ်းၵေႃႈၶၢၼ်ႁပ့်မႃးပဵၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၼႂ်းၼၢမ်းၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ “ၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး” (ပေႃးတေလၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃးလႄႈတေလႆႈႁွင့်ဝႃႈ မေႃသွၼ်ၼႆၼၼ့် ႁဝ်းတေႁွင့်ဝႃႈႁိုဝ်လႃႇ “မေႃလိၵ်ႈတႆး/မေႃလူလိၵ်ႈတႆး”) ၼႆၵွႆးၼႄႇ။
ၼႂ်းၸူဝ်ႈၸၢတ်ႈၽူႈတႅမ်ႈ မိူဝ်ႈလဵၵ့်ၼၼ့်လႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းႁူင်းၸၼ့်ငဝ်ႈၼွင်ယေး ဢၼ်မီးတီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ယေး ယူႇၾၢႆႇတူၵ်းၵၢတ်ႇလူင် ၵဵင်းတုင် လႆႈႁဵၼ်းပႃးၽႃးသႃလိၵ်ႈတႆး / တႆးၶိုၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵၼ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵွႆးၵႃႈမိူဝ်ႈပူၼ့်ၶၢမ်ႈၸၼ့်သီႇ ယဝ့်ၵေႃႈလႆႈၶၢႆ့ၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းထႅင်ႈတီႈမႂ်ႇ ၵွပ်ႈဝႃႈႁူင်းႁဵၼ်းၼွင်ယေးပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ့်ငဝ်ႈပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင် ၵေႃႇတင်ႈဝႆ့ပၼ် ဝၢႆးၼေႇဝိၼ်းယိုတ်းၼၢၸ်ႈယဝ့်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ မီးထိုင်သီႇၸၼ့်ၵွႆး ၵွႆးၵႃႈမိူဝ်ႈၶၢႆ့ၵႂႃႇယူႇ ႁူင်းႁဵၼ်းတီႈမႂ်ႇ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်လႆႈႁဵၼ်းၽႃးသႃလိၵ်ႈတႆး / တႆးၶိုၼ်ယဝ့်။
ႁူမ်ႈဝႃႈဢမ်ႇလႆႈႁွတ်ႈၵႂႃႇထိုင်ၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈမိူင်းၵေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တၵ်းဢမ်ႇမီးၸၼ့်ၸွမ်ဢၼ်လႂ်သွၼ်ပၼ်ပႃးၽႃသႃ လိၵ်ႈတႆး ယွၼ့်ၼၼ့် ဢၼ်ၽူႈၵတ့်ၶႅၼ်ႇတႆးႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်းယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်မိူင်းမၢၼ်ႈသေလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူးမႃးၼၼ့်ၵေႃႈလီယုၵ့်ယွင်ႈၼမ့်ၵတ့်တႄ့တႄ့ ။ၵွႆးၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵၼ်တင်း ၵၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈ ပေႃးလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူး တၵ်းတေလႆႈႁွင့်ဝႃႈ “ၶူးသွၼ်” ပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁပ့်ၸုမ်ႈၶူး ပဵၼ် “မေႃသွၼ်” ၼႆၼၼ့် ၽူႈတႅမ်ႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈပႆႇပေႃးထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ။ ၵွပ်ႈမၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသင်ၵၼ်တင်းဢၼ်မႃးႁဵတ်းၶူးသွၼ် ႁိုဝ် မေႃသွၼ် ၽႃသႃလိၵ်ႈတႆး ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵေႃႈလီ တႃႇသေႇၵေႃႈယဝ့်။


text:
တႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မန္တလေးခရိုင်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mandalay District) ၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၵႅၼ်ၵၢင် မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇမၼ်း မီး ၼႃႈလိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး မိူင်းတႆး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉသႄႇ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၵႅင်း၊ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး မိူင်းတႆး သေ ၽၢႆတၢင်းတူၵ်းမၼ်း မီး မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၸႄႈၵႅင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႅၼ်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၼႃႈလိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီး 2115 လွၵ်းပၼ်မူၼ်းသေ ၼႃႈလိၼ်ပူႇၵႄႇပိူင်ႇ မီး 300 ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်းမၼ်း ၵႂၢင်ႈသေ လဵမ်ၵႂႃႇၸူး ၽၢႆႇတၢင်းၼိူဝ်ယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းသေပိူၼ်ႈ တႃႇ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ပွတ်းၼိူဝ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၶိူဝ်းၵူၼ်းၵေႃႈၸေးၼႃႇ။ မိူဝ်ႈပီ 1956 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်လၢမ်းဝႆႉ မီးၵႂႃႇ 477,100 ၵေႃႉသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတၢင်ႇၸိူဝ်းတႄႉ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး၊ ဝဵင်းဢမရပူႇရ၊ ဝဵင်းမတယႃႇ၊ ဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ဝဵင်းမျိတ်ႉငႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းဢေးတႃႇၸၢၼ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ
- ၸႄႈဝဵင်းမႁႃႇဢွင်ႇမျေႇ
- ၸႄႈဝဵင်းပျီႇၵျီးတၶုၼ်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းဢမရပူႇရ
- ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး
ပထဝီႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸွမ်းၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းၵႂၢင်ႈလိူဝ်သေ ပွတ်းႁွင်ႇသေ မၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ႈပဵင်း။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းၼႆႉ မီး 700 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ ၶႆႈဝႃႈ မီး သၢမ်ပုၼ်ႈ ၼိုင်ႈပုၼ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်း တႄႇဢဝ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၽင်ႇမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် တေႃႇပေႃးထိုင် သၼ်လွႆမိူင်းတႆးယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မီးလွႆ ၸိူဝ်းတၢင်းသုင်မီး 4000 ထတ်း ၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ပွတ်းၼၼ်ႉၼႆ တူၼ်ႈမႆႈ ဢွၵ်ႇၼႃဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းတႄႉ ယွၼ်ႉၾူၼ်ဢမ်ႇပေႃးမႃးမၢၼ်ႇလႄႈ လႆႈႁဵတ်း ႁွင်ႈၶုတ်းသေ လႆႈဢဝ်ၼမ်ႉတီႈ ၼွင်ဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းႁွင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ် မတယႃႇၼၼ်ႉ မီး လွႆမွင်းတေႃးသေ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ မီး 3638 ထတ်းသေ ၽၢႆတၢင်းဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်လွႆ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ပၢင်ႇဢူးၼၼ်ႉ သုင်ၸမ်မွၵ်ႈ 4000 ထတ်း 5000 ထတ်းယဝ်ႉ။ လွႆၸိူဝ်းမီးၸိုဝ်ႈလင်းလင် တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉတႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်လွႆႁိၼ်ၶၢဝ် ဢၼ်မီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ် မတယႃႇ တၢင်းသုင်မီး 1000 ထတ်းပၢႆ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ လွႆသူၺ်ႇတွင်ႇဢူး၊ လွႆမၢၼ်းတလေး၊ လွႆယၢၼ်ႇၵိၼ်း တၢင်းသုင် 700 ထတ်းပၢႆ ဢၼ်မီးတီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ် ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မႄႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆလတ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ ၸိုဝ်းပဵၼ် ၵဵင်ႇမၼ်း မျိတ်ႉငႄႇ၊ ၶျွင်းမၵျီး မတယႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်ပွတ်းတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ လႆႈလူင်းၵႂႃႇၸွမ်း သၢပ်ႇလႅၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၸူး ၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်းမီးမွၵ်ႈ 75 လၵ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်း ၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ။ တီႈၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ မီးၵုၼ်လိၼ်ၼုမ်ႇသေ ၵုၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႆႉၶၢႆႉဢွင်ႈတီႈမၼ်း ၼမ်ႉတူႈ (မႄႈၼမ်ႉမျိတ်ႉငႄႇ) ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်မိူင်းတႆး လႆလူင်းမႃးသေ မႃးၶဝ်ၸူးတီႈ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ၽၢႆႇတႂ်ႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။
မႄႈၼမ်ႉမတယႃႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၶျွင်းမၵျီး (တီႈမိူင်းတႆးႁွင်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉပႄ) ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ မိူင်းတႆး တႄႇငဝ်ႈသေလႆလူင်းမႃးသေ မႃးလႆၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ၽၢႆႇၼိူဝ် တႃႈလိူဝ်ႇ တၢင်းၵႆ 25 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် (ဢေႇယႃႇဝတီႇ) လႄႈ ၸၵႃးပိၼ်ႇ မွၵ်ႈ 20 လၵ်းၼႆႉ ႁိူဝ်းဢွၼ်ႇ ၵႂႃႇမႃးလႆႈယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႃး လႆႈၶုတ်းႁွင်ႈသေ ဢဝ်ၼမ်ႉတီႈႁွင်ႈလူင်ၼႆႉယူႇ။ ႁွင်ႈၶုတ်း ၸိူဝ်းလမ်ႇလွင်ႈတႄႉ ပဵၼ် ႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇလွင်း၊ ႁွင်ႈၶုတ်းသူၺ်ႇတၶျွင်း၊ ႁွင်ႈၶုတ်းတိင်းၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ႁွင်ႈၶုတ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မင်းတုင်းပၽုၼ်ႈလႄႈ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်းမီး 30၊ 26၊ 13 လၵ်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ် သိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉတင်း မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ် မျိတ်ႉတဵင်ႇ လႄႈ ႁွင်ႈတိင်ႇၵၸႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပေႃးၶၢဝ်းၾူၼ်မႃး တွၼ်ႈတႃႇႁွမ်ၼမ်ႉဝႆႉၼႆ တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇ တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၼွင် ဢွင်ႇပိၼ်ႇလႄႇ၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၵႆယၢၼ် မွၵ်ႈ 21 လၵ်းၼၼ်ႉမီးၼွင်ၼၼ်ႇတႃႇ လႄႈ တီႈႁိမ်း ဢမရပူႇရ ၼႆႉ မီး ၼွင်တွင်ႇတမၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉၶုတ်းဝႆႉ ႁွင်ႈၶုတ်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ၸိူဝ်းႁိမ်းႁွမ်း ဢွင်ႇပိၼ်ႇလႄႇ လႄႈ ၼွင်ၼၼ်ႇတႃႇၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် သွမ်ႈၶဝ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾိင်ႈၾႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မႆႈႁႅင်ႈႁွင်သေ ၾူၼ်ဢေႇယဝ်ႉ။ ပၢင်ႇဢူးတႄႉ ယွၼ်ႉမီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သၼ်ႇလွႆမိူင်းတႆးဝႆႉလႄႈ လူမ်းမႆႈယွမ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈလွႆၼႆႉ ၾူၼ်ႁၢမ်ႉၼမ်သေ တီႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းၼႆႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၾူင် မီး 30 ၼိဝ်ႉ တေႃႇ 40 ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶူဝ်းဢွၵ်ႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ၼမ်ၸေးဝႆႉ။ ဢဝ်ႁွင်ႈၶုတ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ မတယႃႇသေဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇမူင်ႈ၊ မၢၵ်ႇၵဵင်၊ မၢၵ်ႇဢိုၼ်ႈ၊ မၢၵ်ႇမူႉ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်ႇဢူးသမ်ႉ မွၵ်ႇ၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ၊ မုင်ႇလႃႇပၢၼ်း၊ မုင်ႇလႃႇထုၵ်ႈ၊ သတေႃႇပႄႇရီႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်၊ လုၵ်ႉတီႈ ဢမရပူႇရသေဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းတေႃး၊ မွင်းတွင်း၊ ႁူၼ်ႈႁၢင်ႈတွင်း၊ ႁူၼ်ႈႁၢင်ႈၽြႃးၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ လွႆႁိၼ်ၶၢဝ် မတယႃႇသေ ဢွၵ်ႇႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးႁိၼ်ၶၢဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ၵူႈတီႈတီႈ ၼႆႉ ပေႃးၶႂ်ႈလႆႈၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၼႆ လႆႈသင်ႇဢဝ်ၵႃႈတီႈ တႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈဢၼ် ၾိင်ႈငႄႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၸူႉတုမ်ၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီဝႆႉ။ ၸွမ်းသၢႆၼမ်ႉမႄႈၵဵဝ်သေ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးၶဝ် ၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်းသေ၊ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၵေႃႈ ၵႂႃႇမႃးလႆႈ။ တၢင်းလူတ်ႉၵႃးၵေႃႈ မီးဝႆႉ။ တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇလႄႈ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူးၼႆႉ မီးဝႆႉ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၵႂႃႇၸူး ၼႂ်းမိူင်းၵူႈတီႈတီႈၼႆႉ ဢမ်ႇပႄႉယၢပ်ႇယဵၼ်းသင်ႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႄႈ လႆႈပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ဝႆႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းပဵၼ် တီႈဢၼ်ၶုၼ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၽုင်းယႂ်ႇမႃးလႄႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၽြႃးၵွင်းမူးသေဢမ်ႇၵႃး မီးဝႆႉ ႁိူၼ်းဝႃးဢၼ်လိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈ ၽြႃးယွၼ်းသူးတဵမ်ထူၼ်ႈ ဢၼ် ဢၼေႃႇယထႃႇ တႄႇတင်ႈမႃး ၵႃႈတီႈ တွင်ႇပျူင်း၊ တီႈၸႄႈဝဵင်းမတယႃႇၼၼ်ႉ ႁၢၼ်တေႃႇယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉတေလႆႈႁၼ် မၢၵ်ႇဢုတ်ႇႁၢမ်းဝႆႉ တႃႇသွင်လုၵ်ႈယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးယွၼ်းသူးလႆႈ ဢၼ် ၶုၼ်မင်းတုင်း တႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈမီး။
တီႈဢမရပူႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽြႃးသူၺ်ႇၵျႅတ်ႉယႅတ်ႉ။ တီႈၽင်ႇၼမ်ႉတူႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် ၽြႃးသူၺ်ႇၸႃႇယၢၼ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈမွၼ်းလႃႊ တႄႇမႃးၼၼ်ႉသေ ပေႃးထိုင်လိူၼ်သီႇမႃး ႁဵတ်းပွႆးၽြႃးမႃးယူႇ ၵူႈပီယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းပွႆးမႃး ပႃးၸိူဝ်းယူႇၼႂ်း ၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉ မႃးႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉသေ မႃးၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် တီႈမိုဝ်း ၵူၼ်းဝႆႉၽြႃးသေ မၢင်းၸိူဝ်းပၢႆႁပ်ႉဢဝ် ဢၼ်ပိူၼ်ႈတဵၵ်းၶမ်းပၼ်တီႈႁူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈသွမ်း ၸိူဝ်းတၢင်ႇလူႇတီႈ ၽြႃးသူၺ်ႇၸႃႇယၢၼ်ႇၼၼ်ႉ မူတ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇၸီး ၵႃၵေႃႈဢမ်ႇၵိၼ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီးၼႂ်းၶႂင်ဝၢၼ်းၽြႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ် မူတ်ႉလႄႈၵႃႈလမ်။
ၼႃႈလိၼ် တႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်ၶုၼ်မင်းတုင်း မၵ်းမၼ်ႈမႃးပၼ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼႃႈလိၼ်သူၺ်ႇၵျူဝ်းတတ်ႉ မၢၼ်ႈ: ရွှေကြိုးသတ်နယ်မြေ ၼႆႉသေ ပေႃးၵႂႃႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼတ်ႉထဵပ်ႉတွင်ႇယူဝ်း မၢၼ်ႈ: နတ်ထိပ်တောင်ရိုး၊ ပေႃးၵႂႃႇၽၢႆႇၸၢၼ်း ၼမ်ႉတူႈ (မႄႈၼမ်ႉမျိတ်ႉငႄႇ)၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မႄႈၼမ်ႉမတယႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ ပွတ်းၽၢႆႇတူၵ်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ပွတ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇတႃႈလိူဝ်ႇ (ၼႃႈလိၼ်ပတဵင်ႇၵျီး)၊ မတယႃႇ လႄႈ ပၢင်ႇဢူး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ [2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Myanmar Area Codes. Archived from the original on 2009-12-01။ Retrieved on 2018-10-27။
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)


text:
ဢမရပူႇရ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းဢမရပူႇရ (ဝဵင်းၸၢၼ်း)-(တွင်ႇမျူဝ်ႉ) (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Amarapura), (မၢၼ်ႈ: အမရပူရမြို့) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ ယၢၼ်ၵႆႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ 11 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႈယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းဢမရပူႇရၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ပဵၼ်ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဢမရပူႇရ ၼၼ်ႉသေ ၽၢႆႇႁွင်ႇမၼ်းမီးဝႆႉ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းဢမရပူႇရၼႆႉ မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ 91 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ ဢိင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ 2014 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးၵႂႃႇ 237,618 [1] ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸိုဝ်ႈ လႄႈ တီႈပွင်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းဢမရပူႇရၼႆႉ မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၵူင်းပွင်ႇ ၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းႁေႃၶမ်း မႃးသွင်ပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ တီႈပွင်ႇ ဝဵင်းဢမရပူႇရ ၼႆႉ မရ = လွင်ႈတၢႆ၊ ဢမရ = လွင်ႈဢမ်ႇတၢႆ၊ ပူႇရ = ဝဵင်း ဝႃႈၼႆလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ဝဵင်းဢမ်ႇတၢႆ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ပူႇ ၼၢႆး ၵူၼ်းထဝ်ႈၸိူဝ်းဢႃႇယုယၢဝ်းၼႆႉ မီးၼမ်တႄႉတႄႉ။
ပိုၼ်းဝဵင်းဢမရပူႇရ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး တၢင်းႁိုင် 180 ပီပၢႆၼၼ်ႉၼႆ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ်လီၼၼ်ႉ ဝဵင်းဢမရပူႇရၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး ဝဵင်းႁေႃၶမ်း ဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ၵေႃႉဢၼ်တႄႇတင်ႈဝဵင်း ဢၼ်ပေႃးလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ "ဝဵင်းဢမ်ႇတၢႆ" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၶုၼ်ပတူင်ႇမိၼ်း (ႁွင်ႉ) ပူဝ်းတေႃႇၽယႃး ၵေႃႉပဵၼ် ၶုၼ် ၵေႃႉထီႉႁူၵ်း ၶုၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၵူင်းပွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် လုၵ်ႉၸၢႆးၵေႃႉထူၼ်ႈသီႇ ဢလွင်းမိၼ်းတယႃးၵျီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ပတူင်ႇၼႆႉ လႆႈသိမ်းပိူင်ႇဢဝ် ႁေႃၶမ်းဢႃႇဝ မိူဝ်ႈသၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ ၁၁၄၃ ၼၼ်ႉသေ ပေႃးဝႃႈ ၶိင်ႇၶၢဝ်းၼမ်ႉၶိုၼ်ႈတီႈ ၼွင်တွင်ႇတမၢၼ်ႇၼၼ်ႉၸိုင် သၢင်းၽေႃးဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးၸူးႁၢင်ႈႁေႃလႆႈငၢႆႈငၢႆႈလႄႈ ၸင်ႇမီးတၢင်းဝူၼ်ႉ တႃႇတင်ႈႁေႃၶမ်းမႂ်ႇထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လိူၵ်ႈဢဝ် ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉသႄႇၵၢၼ်ႇ တႃႇတေတင်ႈႁၢင်ႈႁေႃ ဝဵင်းဢမရပူႇရလႄႈ ထိုင်မႃး 1781 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 10 ဝၼ်း (သၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ 1145 ၶု) ၼၼ်ႉ ပူင်ၶေႃႈပူင်သေ တင်ႈႁၢင်ႈႁေႃဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။ 1783 လိူၼ်မေႇ 12 ဝႆႉ ႁဵတ်းပွႆးသိမ်းႁၢင်ႈႁေႃသေ တႄႇၸၢမ်ႇႁၢင်ႈႁေႃၵႂႃႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ 1810 လိူၼ်မၢၶျ်ႉ 13 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၾႆးမႆႈဝဵင်းဢမရပူႇရ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ ႁၢင်ႈႁေႃၵေႃႈ လႆႈလူႉလႅဝ်ပႃးၵႂႃႇၸွမ်းလႄႈ ၶိုၼ်းလႆႈတႄႇတင်ႈႁၢင်ႈႁေႃထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉတႄႇၶိုၼ်းႁၢင်ႈႁေႃ ယဝ်ႉတူဝ်ႈဝႆးလႄႈ ထိုင်မႃး 1810 လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၸၢမ်ႇႁၢင်ႈႁေႃယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးမၼ်းတႄႉ ႁၢင်ႈႁေႃဢမရပူႇရၼႆႉ တႄႇတင်ႈဝႆႉၼိူဝ် တႅဝ်းဢုတ်ႇဝႆႉလႄႈ ပေႃးၶိုၼ်းမႃးတူၺ်းပိုၼ်းလင်ၼႆ ႁၢင်ႈႁေႃ ဢၼ်တႄႇတင်ႈဝႆႉၼိူဝ် တႅဝ်းဢုတ်ႇၼႆ ၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးပၢၼ် ပၵျီးတေႃႇမိၼ်းမႃး ၶိုၼ်းၶၢႆႉႁၢင်ႈႁေႃၵႂႃႇၸူး ဢႃႇဝသေ ၽိူဝ်ႇထိုင်ပၢၼ် သႃႇယႃႇဝတီႇမိၼ်းမႃး ၶိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈ ဢမရပူႇရ ပဵၼ်ဝဵင်းႁၢင်ႈႁေႃသေၵႃႈ ၶိုၼ်းမႃးပၵ်းႁၢင်ႈႁေႃၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးပၢၼ်ၶုၼ်မင်းတုင်း ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးတင်ႈ ႁေႃၶမ်းမျႃႉၼၢၼ်းၸၢမ်ႇၵျေႃႇ ၵႃႈတီႈ မၢၼ်းတလေးသေ ၶၢႆႉမႃးၸၢမ်ႇတီႈ ႁေႃၶမ်းမႂ်ႇလႄႈ ဢမရပူႇရၵေႃႈ လုၵ်ႉဢဝ်ပဵၼ်ဝဵင်းႁၢင်ႈႁေႃသေ ယွၼ်ႇလူင်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းပဵၼ်ဝဵင်းၽႂ်ႇ ဝဵင်းမၼ်းသေတႃႉ ထိုင်မႃး ပီ 2011 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၼႃႈလိၼ်ၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ယႂ်ႇမႃးသေ ႁုမ်ႇငမ်းပႃးဝဵင်းဢမရပူႇရလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢဝ် ဝဵင်းဢမရပူႇရ ၼႆႉ ၶဝ်ႈပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ၼႂ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မၼ်းမီးၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်လုၵ်ႉ တႃႈလိူဝ်ႇ ၵႂႃႇၸူး ၸႄႈၵႅင်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်းမၼ်းၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ၵွင်ႉပႃးဝႆႉ သဵၼ်ႈလူင်လူင်မၢႆသွင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇလႄႈ လႆႈဝႃႈ လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈမႃးၵေႃႈ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်ယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး မီးတီႈဢၼ်သၢႆတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ၸႄႈၼႃး-တႃႈလိူဝ်ႇ လတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆၺႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ယတၼႃႇပူင်ႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉႁိမ်း တွင်ႇတမၢၼ်ႇဢိၼ်း ၵႃႈတီႈ ၸႄႈဝဵင်းဢမရပူႇရ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၵေႃႈ မီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ၵျွင်း ဢ.ထ.ၵ ဝႆႉယူႇ။
ၼႃႈၵၢၼ်လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႃႈၵၢၼ်ပိူင်လူင်တီႈ ဝဵင်းဢမရပူႇရၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတေႃးၶူဝ်းသေ သမ်ႉပေႃးတေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းတေႃးၶူဝ်း တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတင်းဝဵင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မေႃ လွင်ႈတေႃးၶူဝ်းယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ငၢၼ်းတေႃးၶူဝ်းသေလႄႈ မိူဝ်ႈပီ 1912 ၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းတေႃးၶူဝ်း သွင်းတႃး မီးဝႆႉယူႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် တႃႈလိူဝ်ႇ ၸႄႈၵႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၶူဝ်းယႆးမူင်ႈ၊ ၶူဝ်းမႆၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း ပဵၼ်ၵၢၼ်ပိူင်လူင်ယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉမီးဝႆႉ ၼွင်တွင်ႇတမၢၼ်ႇ၊ ၼွၵ်တႅၵ်ႉတႄး ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၼွင်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉမီးၸၢၵ်ႈဢုပ်ႉမႂ်ယႃႈလူင်လႄႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉမႂ်ယႃႈလူင်ၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈႁိမ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးၼွင်တွင်ႇတမၢၼ်ႇ (တွင်ႇတမၢၼ်ႇဢိၼ်း) ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ် ပၵၢၼ်ႇမိၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၸရေးဝဵင်း မွင်ႇပဵင်ႇ ႁဵတ်းလူႇတၢၼ်းၶူဝ်မႆႉလူဝ်ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ လတ်းၶၢမ်ႈၼွင်ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉၸိုဝ်ႈၶူဝ်မႆႉလူင်ၼၼ်ႉဝႃႈ ၶူဝ်ဢူးပဵင်ႇ (ဢူးပဵင်ႇတတႃး) ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းဢမရပူႇရၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးလူင် ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ "မႁႃႇဝိၸယယၢၼ်ႇသီႇ" ဢၼ်ၶုၼ်ၸႄႈၵႅင်း ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မၢၼ်ႇၼၢၼ်းသျိၼ်ႇ ပၵျီးတေႃႇ တႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးလူင်ၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်တႄႉ။ ၽၢႆႇပုၼ်ႉၼွင်တွင်ႇတမၢၼ်ႇၼၼ်ႉ မီးၽြႃးၵျွၵ်ႉတေႃႇၵျီး ဢၼ်ပၵၢၼ်ႇမိၼ်း တင်ႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ႁွင်းႁဵၼ်းတေႃးၽႅၼ်ႇ သွင်းတႃး
- ၶူဝ်ဢူးပဵင်ႇ
- ၼွင်တွင်တမၢၼ်ႇ (တွင်ႇတမၢၼ်ႇဢိၼ်း) (မၢၼ်ႈ: တောင်သမန်အင်း)
- ၼွင်တႅၵ်ႉတေး (မၢၼ်ႈ: တက်သေးအင်း)
- ၵျွင်းမႁႃႇၵၢၼ်ႉထႃႇယူင်ႇ
- ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ပႃးၵယႃႇ
- ပွႆးၽီ ယတၼႃႉၵူႇ
- ပထူဝ်းတေႃႇၵျီး (ဢမရပူႇရ) (မၢၼ်ႈ: ပုထိုးတော်ကြီး(အမရပူရ))
- ၽြႃးၵျွၵ်ႉတေႃႇၵျီး (ဢမရပူႇရ) (မၢၼ်ႈ: ကျောက်တော်ကြီးဘုရား(အမရပူရ))
- တပ်ႉႁႄႉ တပျေႇတၢၼ်း (မၢၼ်ႈ: သပြေတန်း ခံတပ်)
- ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵျႅတ်ႉယႅတ်ႉ (မၢၼ်ႈ: ရွှေကြက်ယက်စေတီ)
- ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵျႅတ်ႉၵျႃႉ (မၢၼ်ႈ: ရွှေကြက်ကျစေတီ)
- ၵွင်းမူး မင်ႇၵလႃႇ တႃႇတု ထမ်ႇမ ၸဝ်ႈသြႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ ဢူးဝိမလ
- ၽြႃးတၢၼ်ႇတေႇၵၢတ်ႉၵျေႃႇ (မၢၼ်ႈ: သံသေကပ်ကျော်ဘုရား)
- ၵျွင်းတွင်ႇလေးလူင်း ဢၼ်မီးႁိမ်းၽင်ႇ ၼွင်တွင်ႇတမၢၼ်ႇ
ႁွင်ႈၼႄ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်း ၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, ၅၈.


text:
တူင်ႁီး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတူင်ႁီး (မၢၼ်ႈ: ဒုံဟီးမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Tonghi ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [tòŋ hí]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း ဝဵင်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၼၢၼ်းယုၼ်း၊ ၼႃႈလိၼ် ၼႃႇၵ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.


text:
မိူဝ်ႈၽွင်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ပီႊ 2014
မ်ႂႇသုင်ၽူႈ သူၼ်ၸ်ႂလူလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉၶႃႈ ႁူမ်ႈၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်း ၶဝ်ၵူႈေၵႃႉယူႇၶႃႈ။ ေပႃးလၢတ်ႈ ေပႃးတူၵ်ႇၶိူဝ်းလွင်ႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ မၢင်ၸိူဝ်းေၵႃႈ ၶႆႈၸ်ႂ သဵင်ႈ မၢင်ေၵႃႉေၵႃႈ ၶႆႈၸ်ႂသုၵ်း မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ သ်ႂႇၸ်ႂေတႉေတႉဝႃႈဝႃႈေသ ႁဵတ်းေတႉ ႁဵတ်းဝႃႈ ပိူၼ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ေၵႃႈၶႆႈယဝ်ႉ ၵၢၼ်ႁဝ်းေပႃးႁဝ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၽ်ႂေတမႃးႁဵတ်းပၼ် ႁဝ်း ၊ ၵၢမ်ႇၸမ်ႇမႃႇ တႆးမီးၼ်ႂးမိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၵူႈေၵႃႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး မီးပုၼ်ႈ ၽွၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၵၢၼ်ၸၢတ်ႈၵူႈေၵႃႉယူႇ။
ၵဝ်ၶႃႈ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းသိုၵ်းသိူဝ်မိူဝ်ႈပီႊ 12.08.2014 ေပႃးထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸမ်ၸမ် 5 ပီႊ ယဝ်ႉ ၊ လႆႈဝႃႈမီးတူဝ်ထူပ်း ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၼမ်ႄတႉႄတႉ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ေၵႃႈယဝ်ႉ ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းႁႃး လိူဝ်ေသႁဝ်းႁႃး ႁဵတ်းဢမ်ႇမီးၽ်ႂမႃးႁဵတ်းပၼ် ႁဝ်းလႆႈ။ လႆႈၶဝ်ႈသွၼ်ၵၢၼ်တီႈ ႁူင်းၽိုတ်းသွၼ် မွၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီႊ တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ပၢင်မၢႆသၢမ် လိူဝ်ေသၼၼ်ႉ လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၶႆႈမီး ၸမ်ၸမ် ၵႂႃႇ4ပီႊယူႇ ေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ထတ်းသၢင်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင် ( ယိင်း )
ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း ၶႃႈႁဝ်းလႆႈမႃးႁဵတ်းၶူးသွၼ်တီး ငဝ်ႈၸိုင်ႈၼႆႉ လႆႈဝႃႈမီးလွင်ႈတူဝ်ထူပ်းၼမ် တၢင်းႁူႉမႃးၼမ်ေတႉေတႉ ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉမီး ၸ်ႂႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း မီးၸ်ႂၶႆႈပူၵ်းပွင် ေၼႃႈတႅၼ်းၶိူဝ်း ႁဝ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းယူႇ ။ ၵႂၢမ်းၼ်ႂးၸ်ႂၶႃႈေတမီးယူႇ ေၶႃႈၼိုင်ႈယူႇ ဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းႁဵတ်း ၵၢၼ်မိူင်းၸွမ်း မၢၼ်ႈၼႆႉ သင်မၼ်းဢမ်ႇဢွင်ႇ ဢမ်ႇထိုင်တီႈမႃး ၸင်ႇၶိုၼ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်ႉၵၼ်ထႅင်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ဢုပ်ႇၼၼ်ႉေၵႃႈၸင်ႇလူႉႁၢႆလၢႆၵႂႃႇ ၵူၺ်းသွၼ်လိၵ်ႈသွၼ်လၢႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မၼ်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလူႉ လွင်ႈသူမ်းသင်ေသမဵဝ်း မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်တႃႇေၼႃႈတႅၼ်းၶိူဝ်း ႄလႈ တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ လုမ်းလုမ်းယူႇ ၼႆႉၵႂၢမ်းၽင်ၼ်ႂးၸ်ႂၵဝ်ၶႃႈၵူႈၶၢဝ်း။ မိူဝ်ႈၶႃႈႁဝ်းလႆႈၶဝ်ႈမႃး ႁဵတ်းၶူးသွၼ်တီႈလွႆတႆးလႅင်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းေတမီးၵူၼ်းယူႇသဝ်း 2 မဵဝ်းဝႆႉယူႇ ၼၼ်ႉေၵႃႈပဵၼ် ၵူၼ်းၼွၼ်းႁိူၼ်း 75% ႄလႈ ၵူၼ်းၼွၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းဢမ်ႇၼၼ် တီႈႁူင်းသဝ်း 100% ၼႆၶဝ်ေတ ၸႅၵ်ႈၵၼ်ဝႆႉေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယူႇ မိူဝ်ႈၶႃႈႁဝ်းမႃးၶဝ်ႈၼ်ႂးႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းလႆႈသွၼ်လိၵ်ႈ ပၢႆးၼပ်ႉ ( Mathematic ) ၸၼ်ႉ 7 ေတႃႇ ၸၼ်ႉ10 လိူဝ်ေသၼၼ်ႉ လႆႈၵုမ်းပႃးႁူင်းသဝ်း ၵူၼ်း 100% ၼၼ်ႉထႅင်ႈ။
ၵူၼ်း 100% ၼႆႉၶဝ်ယူႇတီးႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တီႈႁူင်းသဝ်းေသၼွၼ်းႁိူၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်း လုၵ်ႉတၢင်းၼ်ႂးမိူင်းမႃးယူႇၼမ် မၢင်ေၵႃႉေၵႃႈ ေပႃႈႄမႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်တၢႆ မၢင်ေၵႃႉသမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၺွပ်းေပႃႈႄမႈၶဝ်ေသ ဢမ်ႇၸင်ႇယူႇႁူင်းႁဵၼ်းတၢင်းလ်ႂ ၶဝ်ေၵႃႈၵႃႇလႆႈၶဝ်ႈမႃး ႁဵၼ်းတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလွႆတႆးလႅင်းဝႆႉယူႇ ဢမ်ႇႁိုင်သင် ၶႃႈႁဝ်းေတ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပပ်ႉဢၼ်လႆႈၸိုင်ႈဝႃႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၶႃႈႁဝ်းၵုမ်းႁူင်းသဝ်း ၼၼ်ႉယူႇ ၼ်ႂးၼၼ်ႉ ေတတႅမ်ႈဝႆႉေၶႃႈမုၼ်းမၼ်းၼမ်လိူဝ်ေသ ပိူၼ်ႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ၵုမ်းၵူၼ်း ၵၢၼ်ပၵ်းပိူင်ၵူၼ်းႁူင်းသဝ်းလွင်ႈၵိၼ်လွင်ႈလုၵ်ႉ လွင်ႈၵႂႃႇ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈဝႆႉယူႇ။
မိူဝ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉ ႁူင်းသဝ်းၸၢႆးမီး 285 ေၵႃႉ ၊ ႁူင်းသဝ်းယိင်းမီး112 ေၵႃႉ တၢင်းမူတ်းႁူမ်ႈ 397 ေၵႃႉ။ ယူႇၸွမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵိၼ်ၸွမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၶဝ်ေတႉ ေၵႃႈလႆႈမီး တၢင်းႁူႉ တၢင်းတူဝ်ထူပ်းၼမ်ေတႉေတႉ တၢင်းႁူႉေၵႃႈၶိုၼ်ႈမႃး ၵွပ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁႃၸွမ်း ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်းၶႃႈႁဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၼၼ်ႉၵူႈၶၢဝ်း။
>>>>>>>>> ပ်ႂႉသိုပ်ႇလူတီႈၼ်ႂးပပ်ႉၼၼ်ႉေသၵမ်းၶႃႈ <<<<<<<<<<
### SAI SENG SERK
### WWW.SAISENGSERK.COM


text:
ရမ်းပျႄး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းရမ်းပျႄး (မၢၼ်ႈ: ရမ်းဗြဲမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Ramree Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ ၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းရမ်းပျႄးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
မိူင်းၶၢၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၶၢၵ်ႇ (IPA: [ʦɛ᷆ wéŋ mɤ́ŋ kʰɑ̀k]),( မၢၼ်ႈ: မိုင်းခတ်မြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mongkhet), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Moeng Khaak]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင်၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။[3] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းတႄႉပဵၼ် ဝဵင်းမိူင်းၶၢၵ်ႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၶၢၵ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 65.
- ↑ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈ - မိူင်းတႆး (ပွတ်းဢွၵ်ႇ). ယူႇၼိတ်ႉၸတ်းၵၢၼ် ၶေႃႈမုၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (2016 သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ). Retrieved on 2017 မၢတ်ႉၶျ် 17။[permanent dead link]
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since August 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- Coordinates not on Wikidata
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းတင်းသဵင်ႈ
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်း ပထဝီႇ ၸႄႈမိူင်းတႆး
- ၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆး
- မိူင်းတႆး
- ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင်


text:
မျၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: မြန်အောင်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myanaung Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 67.


text:
Trending Now
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်း သိုၵ်းၶၢင် KIA ႁူမ်ႈ PDF တီႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတၢႆ-မၢတ်ႇ 7 ၵေႃႉ။ ပၢင်တိုၵ်းပဵၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26-27/11/2022 ။ ၵူၼ်းမိူင်းမိတ်ႈ ၵေႃ့ၼိုင်ႈလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - “ ၸႂ်ႈဢေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်းဢွၼ်တၢင်းလႄႈ ၸင်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼႆဢေႃႈ။ ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးမွၵ်ႈ 200ပၢႆ ။ ပဵၼ်တပ့် ၶလရ 348 ၊...
ၶေႃႈထတ်းသၢင်
Trending
Live
Radio
Shan Radio Online ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
Stay Connected
ၵၢၼ်မိူင်းLatest
ပၵ်းပိူင်ပၢႆးပၺ်ၺႃ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိၼ်ပွင် တုမ့်ယွၼ်ႈၼိူဝ်ပၢႆးပၺ်ၺႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း
ၸၵၸၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁူႉယူႇဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇမီး သုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၼႆ သေတႃႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမတ်ႉတႃ 419 ႁဵတ်းပဵၼ် ပၢႆႉၽၢမ်းတႃသေ ပူင်ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းယူႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ။ ၼႂ်းလိူၼ် ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 28 ပူင်ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်ၵဵပ်ႇၵပ်း လွင်ႈလူင်းမၢႆၾၢင်မုၵ်ႉၸုမ်းသေ ႁိပ်ႈႁွၼ်ႈတေႃႇ NGO ၊ INGO ၶဝ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇၸၢင်ႈ ၵွင်ႉၵၢႆႇၸွႆႈထႅမ်...
ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 34 ပီ
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 26/10/2022 တူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 34 ပီသေ ယူႇတီႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ တီႈလုမ်းပႃႇတီႇ ဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 40 ပၢႆ တႄႇဢဝ် ယၢမ်းၵၢင်...
ၸိုင်ႈမိူင်းၵွၼ်းၶေႃ ပဵၼ်ၶွင်ၽႂ် တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵွၼ်းၶေႃ တေလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၸွမ်းၵၼ် လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸွမ်းၵၼ်မႃးၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လိင်ႉလႅၼ်တေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်းလၢႆမႃးလူၺ်ႈ လပ်းမွတ်ႇပႅတ်ႈ ပိုၼ်းပဵၼ် တေႉမီးတေႉသေ ၶူင်တႅမ်ႈပိုၼ်းပႅတ်ႉပိုၼ်းပွမ်ပူင်သွၼ်ပိုၼ်ၽႄႈ သုမ်ႇငုမ်းၵုမ်းႁူမ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းမႃး ႁႂ်ႈပေႃး ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ - ၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပေႃႈၸဝ်ႈၵေးၸူးဢၼ်တိုၵ်းဢဝ်ပၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းႁူဝ်တႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈပၼ် ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ...
ၸွမ်ၽွင်းလူင်မႂ်ႇ မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပဵၼ်ၸိူဝ့်သၢႆဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ ဢႃယုလဵၵ့်သုတ်းၼႂ်းပိုၼ်း
ဝၼ်းတီႈ 25/10/2022 ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ ၾၢႆႇၽၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ Rishi Sunak ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉမႂ်ႇ မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ။ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၵေႃ့ၵဝ်ႇ Ms. Liz Truss ၶဝ်ႈႁၢပ်ႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႆႈ 40 ဝၼ်းပၢႆၵူၺ်းသေ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႄႈ တႃႇတေတႅၼ်းတီႈယူႇမၼ်းၼၢင်းၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶိုၼ်းပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လိူၵ်ႈ Rishi...
ယွၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၸိုင်ႈမိူင်းပဵၼ်ႁိုဝ် ဢမ်ႇမီးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းတေပဵၼ်ႁိုဝ်
ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ယူႇၾၢႆႇၼိုင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႅၼ်းၽွင်းလႄႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယူႇၾၢႆႇၼိုင်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်မႃး ၾၢႆႇၼႃႈမုၵ်ႉၸုမ်းၵူႈမိူင်းမိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ၶွပ်ႈတဵမ်ၸဵတ်းပီၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ မီးထိုင်သၢဝ်းဢဵတ်းၸုမ်းသေတႃႉ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇႁႅၵ်ႈၼႂ်းပီ 2015 မီးယူႇ 8 ၸုမ်း၊ ထိုင်ၼႂ်းပီ 2018 ၸင်ႇသမ်ႉမီးထႅင်ႈ 2 ၸုမ်းသေ သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ မီးၵႂႃႇ 10 ၸုမ်း ။ဢၼ်ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသမ်ႉၵိုတ်းယူႇ...
ၵၢၼ်သိုၵ်း
သၽႃႇဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉLatest
ၵျွင်းသြႃႇထၢၵ်ႈ ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ထူမ်ၼမ်ႉႁူးဢၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႂ်ယႂ်ႇဝႆႉၼၵ်း
ၵျွင်းသြႃႇထၢၵ်ႈ တီႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇထွမ်ႇသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသေ ဢထမ်ႇမ ဢဝ်ၵႃး ထုၺ်ထႆ ထူမ်လိၼ် ဢွင်ႈတီႈၼမ်ႉႁူးပႃဝႅၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 28/11/2022 ၼၼ်ႉမႃး ဢူးမွင်ႇၸူဝ်း ၶူးသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၵဝ်ႇ(ၵျွင်းသြႃႇထၢၵ်ႈ) ဢဝ်ၵႃးလူင် ထုၺ်ထႆ ထူမ်လိၼ်သႂ်ႇတီႈၼမ်ႉႁူးပႃဝႅၼ် ဢၼ်မီးဝႆႉတၢင်းၾၢႆႇႁူဝ်ဝဵင်း ယၢၼ်ဝဵင်းမွၵ်ႈ 1 လၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၼွၵ်ႈ ဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း...
မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယုၵ်းယၢၵ်းဢွၵ်ႇဝၼ်း 9 ႁဵင်တၼ်ႊ
ၽွင်းၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ သႂ်ႇၸႂ်လွင်ႈႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉယူႇၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်း ပႅတ်ႈယုၵ်းယၢၵ်းဢမ်ႇမီးမၢႆမီႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းမီးထိုင် 9 ႁဵင်တၼ်ႊ တုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ။ ၸုမ်းႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ Institute of Global Environmental Strategies (IGES) လႄႈ Digging Through ၶဝ်ၵဵပ်းၶေႃႈမုလ်း တႃႇၸတ်းၵၢၼ်ယုၵ်းယၢၵ်း တႃႇႁၵ်ႉသႃသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ- လႆႈႁူႉဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ...
ႁူင်းၽဝ်ထုၼ်တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၺႃးၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း သင်ႇၵိုတ်းၵၢၼ်ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း
ႁူင်းၽဝ်ထုၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈလူင်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈလွႆသထူင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 16/11/2022 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်း၊ ၾၢႆႇပႃႇမႆႉ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း၊ သင်ႇႁၢမ်ႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်မီးဢၢႆၵႂၼ်းမဵၼ်လိူဝ်ႁႅင်း ၵူၼ်းမိူင်း ၾင်ႇမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ မႄႈသၢႆ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈ တုၵ်းယွၼ်းထိုင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း၊ႁႂ်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းပၼ် ။ “ဢၢႆမၼ်းမဵၼ်ၶႅမ်ႈႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်တိူင်ႇလၢတ်ႈၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလႄႈ မိူဝ်ႈဝႃးၵၢင်ၶမ်ႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း၊ ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇဝဵင်း...
ႁွတ်ႈထိုင်ဝႆသႃ လွႆၸၢၵ်ႈတေႃႇႁၢင်းႁုင်ႉ ထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈပတ်းပိုၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၵိူဝ်းယမ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇလႄႈ တီႈလႂ်ထွတ်ႈ တီႈလႂ် မျၢတ်ႈၵေႃႈ လတ်းၸူးၶဝ်ႈႁႃဝႆသႃ ထိုင်တီႈထိုင်လႅၼ်တေႉၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ႁဝ်းၶဝ်ၵႆႉ ႁွတ်ႈထိုင်ဝႆႈသႃ တေမီးလၢႆလၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ထၢတ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇႁူဝ်လိုင်း ထၢတ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇမိူင်းၵိုင် ထၢတ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇဝၢၼ်ႈၸိင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼွင် ထၢတ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇမေႃႇၵိူဝ်(ဘော်ကြို) မူၺ်တေႃႇၵၢတ်ႇၵူႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ တေဢွၼ်ၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် မႃးႁူႉၸၵ်း...


text:
ပၢၼ်းတၼေႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ (မၢၼ်ႈ: ပန်းတနော်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pantanaw) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 483 လွၵ်းလၵ်းသေ ၵိင်ႇၼမ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၽႄႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇ တင်းၼမ်ၼႆႉ လႆလူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၼင်ႇၼႅင်ႈယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တင်းၸႄႈဝဵင်း မိူဝ်ႈပီ 1956 ၼၼ်ႉ လႆႈလၢမ်းမီးမႃး 125,101 ၵေႃႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈပၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉပၢၼ်းတၼေႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၵိင်ႇၼမ်ႉၽႄ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ တီႈပူၼ်ႉဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း ယၢၼ်မွၵ်ႈ 15 လၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈၸႅၵ်ႇဢဝ်ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းသေ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၼမ်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ တင်းၵိင်ႇၼမ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ၼမ်ႉၽေႃးထိ ႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁွင်ႈဢွၼ်ႇၵေးၼမ်ႉဢွၼ်ႇတင်းၼမ်လႄႈ ပေႃးထိုင် ၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး ၼမ်ႉၵႆႉထူမ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမႆႈၼႆ ၼမ်ႉပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးလူင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇသေ ၼမ်ႉတိုၼ်ႈမႃး ၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၵေႃႈ ယူပ်ႈယွမ်းမႃး ယူႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1953 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ မီး 4687 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ၵုၼ်ႇသိၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇပိူင်လူင် တီႈ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ ပဵၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၽိဝ်သၢၼ်သၢတ်ႇ လႄႈ ပႃၼဝ်ႈ၊ ပႃႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းၼွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းဢၼ်ပဵၼ် သၢတ်ႇၽိဝ် ပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၼႃႈလိၼ်ဢွၵ်ႇၽိဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝဵင်းထၼုၽျူႇ၊ ဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်လႆႈႁႅင်းၽိဝ်ဢွၵ်ႇၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇၼႆႉ တင်းဝဵင်းထၼုၽျူႇ ယၢၼ်ၵၼ် 29 လၵ်းသေ တင်း ဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉ ၼႆႉ ယၢၼ်ၵၼ် 66 လၵ်းယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းၺွင်ႇတူင်း၊ ဝဵင်းမဢူႇပိၼ်ႇ ၼႆႉ မီးသၢႆတၢင်းၼမ်ႉသေ ၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
တီႈၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်း တီႈ ယၢၼ်မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽြႃးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇသေ ပဵၼ်ၽြႃးဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈ ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်း ပိုၼ်းရႃႇၸဝၢင်ႇပတဵင်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းဢုင်ႇမႃႇတၢၼ်ႇတီႇၼႆႉ လႆႈဢွၵ်ႇပၢႆႈၽႄး ၸဝ်ႈၸၢႆးၶဝ်သေ တီႈဢၼ် မွၵ်ႇၼိူဝ်ႁူဝ်မၼ်းၼၢင်း ႁဵဝ်ႇယဝ်ႉ ႁူင်ႈတူၵ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ လႆႈတင်ႈဝႆႉ ၵွင်းမူးၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းပၢၼ်းၵျႃႉၼေႃႇ (ဝဵင်းမွၵ်ႇႁူင်ႈ) သေ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းပၢၼ်းတၼေႃႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးလိူၼ်သီႇ ၵူႈပီၵူႈပီၼႆႉ ႁဵတ်းပွႆးၽြႃးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇသေ ၵူၼ်းတီႈၸမ်တီႈၵႆ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶဝ်ႈပွႆးယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (7)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ (38)


text:
ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်း
ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်း ပဵၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၾၢႆႇလွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇတင်း လိၼ်မိူင်း တီႈၵူၼ်းႁဝ်းယူႇသဝ်းဝႆႉၼႆႉ သဵင်ႈသဵင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၵူၼ်းႁဝ်းယူႇၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ်ၼိူဝ်လိၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းၼႆႉယဝ်ႉ။ "မိူင်း" ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းတႆးၵဝ်ႇၵႄႇ ဢၼ်လၢတ်ႈလူၺ်ႈ လွင်ႈၼမ်ႉ၊ လိၼ်၊ ႁိၼ်၊ ၽႃ၊ ထိူၼ်ႇ၊ ႁူၺ်ႈ၊ လွႆ၊ ၼႃး တေႃႇထိုင် ၵၢၼ်ပွင်ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းဢၼ်လီႁူႉ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇဝႆႉ ၵူၼ်းႁဝ်း လႄႈ တီႈဢိင်ၵူၼ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းႁဝ်းပဵၼ်တူဝ်သတ်း တူဝ်မီးၸႂ်ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ ဢၼ်ယူႇတီႈလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၵမ်ႇၾႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။ လူၵ်ႈၼႆ မၼ်းပဵၼ် "ၶူင်း" ဢမ်ႇၼၼ် "မိူင်း"ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶၢႆႉလၢႆႊယူႇတႃႇသေႇ၊ ပွင်ႇဝႃႈပဵၼ် ဢၼ်မီးတၢင်းပဵၼ်ပဵၼ်လူႉလူႉ ယူႇတႃႇသေၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလူၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼႂ်းတႂ်ႈတွင်ႈၾႃႉ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၵမ်ႇၾႃႇ ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ တီႈယူႇသဝ်း ဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇႁိုင်ယၢဝ်းၼႃႇၼႃႇၼႆ မၼ်းမီးသင်လၢႆလၢႆ၊ ၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ်သေ တူင်ႉၼိုင်ၶၢႆႉလၢႆႊယူႇ၊ ၶဝ်လႆႈ ဢိင်လင်ၽင်ၼွင်ႈ ၸိူဝ်ႉၼင်ႇႁိုဝ်သေ ပဵၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇဝႆႉ တင်းပၢႆးလႅင်ႊမိူင်း ၾၢႆႇလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉဝႆႉယူႇ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၵူၼ်းႁဝ်းပဵၼ်တူဝ်သွမ်ၼူမ်း ဢၼ်တႄႇလႆႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယူႇ ၵူႊမိူဝ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ ယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈလဵဝ် ယူႇသဝ်းဝႆႁင်းၶေႃဢမ်ႇလႆႈ။ ႁူႉၵေႃႈလီ၊ ဢမ်ႇႁူႉၵေႃႈလီ ၵႃႊတေလႆႈတူင်ႉၼိုင် တႃႇတွင်ႉတႃႇၼဵင် တႃႇသိုပ်ႇယူႇသဝ်း ၸုၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉယူႇ။
ၵျူဝ်ႇ (လူၵ်ႈ)[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း ပေႃးဝႃႈ ၼႃႈမိူင်းသႂ်သေ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းႁႅၼ်တူၺ်း ၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်ၸိုင် ႁဝ်းတေလႆႈႁၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၸၢင်ႉ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ လိူၼ်လၢဝ် ၼၵ်ႈၶၢတ်ႈ ၵိုၵ်းပႃး လၢဝ်မိၼ်ၸိူဝ်းဢၼ် မႅပ်ႈလႅင်းမႅပ်ႈလႅင်းဝႆႉၼၼ်ႉယူႇ။ ဢၼ်မႅပ်ႈလႅင်းမႅပ်ႈလႅင်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် Hola ၼႆသေ ပဵၼ်လႅင်ႊလၢဝ် ၵျူဝ်ႇၼၵ်ႉၶၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢဝ်လႄႈ ၵျူဝ်ႇၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇ၊ လၢဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မႅပ်ႈလႅပ်းမႅပ်ႈလႅင်းဝႆႉသေ မၼ်းမီးငဝ်းလႅင်းႁင်းၶေႃ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျူဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇမီး ငဝ်းလႅင်းႁင်းၶေႃ၊ မၼ်းၵူၺ်းလႆႈဢိင်ပိုင်ႈ ငဝ်းလႅင်းလႅတ်ႇသေ လႅင်းမႃးၵူၺ်း။ ၵျူဝ်ႇၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇ ၼၵ်ႉၶၢတ်ႈပေႇတၢင်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ။ ပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်းတႄႉ ၵျူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လၢဝ်ႁဵတ်း သုၼ်ၵၢင်သေ ပၼ်ႇႁွပ်ႈလၢဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်မီးဝႆႉ ႁႅင်းၸၼ် ပုၼ်ႈတႃႇၶဝ် ႁႂ်ႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ၽႂ်မၼ်းယူႇ၊ ပိူင်လိူင်းမၼ်း ၵျူဝ်ႇၼႆႉ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ သွင်ပိူင်။ ၵျူဝ်လူင်ဢၼ်မီး ႁႅင်းသတ်ႉယႂ်ႇလႄႈ ၵျူဝ်ႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီး ႁႅင်းသတ်ႉဢေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျူဝ်ႇလူင် ၸိူဝ်းဢၼ်ႁႅင်းသတ်ႉ ဢေႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵျူဝ်ႇဢၼ်ဢဝ် ထၢတ်ႈၵွၼ်းၽွတ်ႈပဵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၵျူဝ်ႇဢၼ် ႁႅင်းသတ်ႉယႂ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ၵႅၼ်ႇ ၽွတ်ႈပဵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၵျႃႇဝလႃႇ လႅတ်ႇ လႄႈ ၵျူဝ်ႇတင်းၼမ် (လုၵ်ႈလႅတ်ႇ လႄႈ လူၵ်ႈ တင်းၼမ်)[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လုၵ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ (လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ) ဢၼ်ႁဝ်းယူႇသဝ်းဝႆႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵျူဝ်ႇ (လူၵ်ႈ) ပိူင်ၼိုင်ႈသေ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈ မၼ်းပၼ်ႇလဵပ်ႈ လႅတ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁၼ် လႅတ်ႇႁိူဝ်ႈလႅင်းလူင်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လၢဝ်ဢၼ်မီးငဝ်းလႅင်း ႁင်းၶေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵမ်ႇၽႃႇႁဝ်း လဵပ်ႈပၼ်ႇ လႅတ်ႇယူႇၼၼ်ႉ ၵျူဝ်ႇဢၼ်လဵပ်ႈပၼ်ႇ လႅတ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵမ်ႇၽႃႇႁဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယူႇ။ ၵျူဝ်ႇလူင် ပႅတ်ႇလုၵ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸၵျႃႇဝလႃႇလႅတ်ႇၼႆႉ ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉ သွင်ထၢၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵꧣ်ၵျူဝ်ႇထၢၼ်ႈၼႂ်းလႄႈ ၵျူဝ်ႇ ထၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ။ ၵျူဝ်ႇဢွၼ်ႇထၢၼ်ႈၼႂ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵျူဝ်ႇဢၼ် ႁႅင်းသတ်ႉယႂ်ႇသေ ၵျူဝ်ႇလူင်ထၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၵျူဝ်ႇ ႁႅင်းသတ်ႉဢေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် -
- ၵျူဝ်ႇမႃႇၵိဝ်ႇရီႇ (ၵျူဝ်ႇပုတ်ႉ) /လူၵ်ႈပုတ်ႉ
- ၵျူဝ်ႇဝီးၼၢတ်ႉၸ် (ၵျူဝ်ႇသုၵ်း) -လူၵ်ႈသုၵ်း
- ၵျူဝ်ႇၵမ်ႇၽႃႇ - လူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ
- ၵျူဝ်ႇမႃးၸ် (ၵျူဝ်ႇဢင်းၵၢၼ်း - ၵျူဝ်ႇတၢင်းၼႂ်း) /လူၵ်ႈဢင်းၵၢၼ်း
- ၵျူဝ်ႇၵျူႇပီႇထိူဝ်ႇ (ၵျူဝ်ႇၽတ်း) /လူၵ်ႈၽတ်း
- ၵျူဝ်ႇၸေႇတၢၼ်ႇ (ၵျူဝ်ႇသဝ်) /လူၵ်ႈသဝ်
- ၵျူဝ်ႇယူႇရေးၼၢတ်ႉၸ် /လူၵ်ႈယူႇရေးၼသ်ႉ
- ၵျူဝ်ႇၼႅပ်ႉၵျုၼ်း - ၵျူဝ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈ /လူၵ်ႈၼျႅပ်ႉတျုၼ်း
- ၵျူဝ်ႇပလူႇတူဝ်ႇ ပဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။/လူၵ်ႈပလူးတူဝ်း


text:
သင်ၶတႆးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူမ်ႈၵၼ်လွတ်ႈႁေႃးထမ်းပရိတ်တပႃႇလိ ၸဝ်ႈ "ရတၼသုတ်ႈ" တႃႇလွတ်ႈရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ် ႁႂ်ႈလႆႈၵတ်းယဵၼ်
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထိ 17/03/2020 သင်ၶတႆးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူမ်ႈၵၼ်လွတ်ႈႁေႃးထမ်းပရိတ်တပႃႇလိၸဝ်ႈ ရတၼသုတ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈပေႃးလွတ်ႈပူၼ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ဝၢႆးရတ်ႉသ် ၶူဝ်ႇရူဝ်ႇၼႃႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ 2019 ဢမ်ႇၼၼ်(Covid-19) ဢၼ်ၸၢင်ႈၽႄႈတိူၼ်းငၢႆႈၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတီႈႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈ ၸၼ်ႉတႂ်ႈ တိူၵ်ႈ A၊ ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ ဝၢင်းၼွႆႉ၊ ဢယုတ်ႉထယႃး၊ မိူင်းထႆး ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။


text:
ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉ သိုၵ်း RCSS လႄႈၸုမ်းသိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၼ်ၶိုၼ်း၊ သဵင်ၵွင်ႈၵေႃႈတႅၵ်ႇလၢႆၵမ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း မႆႈၸႂ် တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၵၼ်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 23/10/2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် သိုၵ်း RCSS တင်း သိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ် သိုၵ်း တေႃႇၵၼ်သေ သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇၵမ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ မိူဝ်ႈၶမ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇၵမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈဝႃး သိုၵ်း RCSS ထူဝ်းႁႅင်းသိုၵ်းၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်းမိူင်း ယဵၼ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တင်းၼမ်ၶႃႈ။ တၢင်းပွတ်းမိူင်းယဵၼ်ၼႆႉ သိုၵ်းလွႆ တင်းသိုၵ်းၶူဝ်းၶဵဝ်သမ်ႉ တူင်ႉၼိုင်ဝႆႉ။ ယွၼ်ႉ ၼၼ် မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 22 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈၵေႃႈ သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇၵမ်းၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 23 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၵေႃႈ သဵင်ၵွင်ႈ တႅၵ်ႇၵမ်းၼိုင်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
လုင်းၸၢႆးပႃႉၺၢၼ်ႇ ၵႅမ်ၶွမ်ႊမတီႊၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇ ႁွၵ်ႈ ဝႃႈ “ လွင်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတႄႉ ပႆႇလႆႈငိၼ်း/ ပႆႇမီး။ သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်း ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵေႃႈ ပႆႇႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး တီႈၶွမ်ႊမတီႊၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁဝ်းတိူဝ်ႈၶႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ၵူဝ်သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ ပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၶိုၼ်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူႉတိုၼ်းတေလႆႈႁႃတၢင်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ “ တၢင်းပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ မီးၸုမ်းသိုၵ်းလွႆတင်းသိုၵ်းၶူဝ်းၶဵဝ်ယူႇဝႆႉ သင်သိုၵ်း RCSS ၶဝ်ႈမႃးၵေႃႈ ႁူႉၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်သေဢမ်ႇၵႃး ႁူႉတေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၶႃႈယဝ်ႉ။ တေႃႈလဵဝ် သိုၵ်း RCSS ႁွတ်ႈၼမ်ဝႆႉဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈလိူၼ် July , Aug (လိူၼ်ထူၼ်ႈ 7 , လိူၼ်ထူၼ်ႈ 8) ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ သိုၵ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇတင်း သိုၵ်း RCSS ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ၵူၼ်းမိူင်း 2000 ပၢႆလႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ ယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇတႃႇတူၺ်းလူတူင်ႈႁႆႈတူင်ႈၼႃး၊ ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇၶိုၼ်ႈလႄႈ သင်ၶၵူၼ်းမိူင်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်း ၵၢၼ်တိုၵ်းတေႃးၵၼ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈယူႇသႃႇၵတ်းယဵၼ်။


text:
တၢၼ်ႇတွႆး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး (မၢၼ်ႈ: သံတွဲမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thandwe) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ႁင်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇသၢႆႉ ဢၼ်မီးတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ပၢၵ်ႇၼမ်ႉတၢၼ်ႇတွႆး ဢၼ်ယၢၼ် 15 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆ မွၵ်ႈ သီႇလၵ်း ၵႄႈ ႁႃႈလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၼႆႉ လွႆလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထုင်ႉၶူင်ႈ ဢၼ် ၼႃႈယၢဝ်းမီး 12 လွၵ်းသေ ၼႃႈပွတ်းမီးမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ် ၵွင်းလွႆဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁဵတ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉသေၵေႃႈ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။
တီႈၼိူဝ်ၵွင်းလွႆၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႄႉ မီးႁိူၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈရူးရူပ်ႉၶဝ် ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတၢင်ႇၸိူဝ်းတႄႉ ဝၢႆႇၼႃႈၸူးလွႆၼၼ်ႉသေ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉၼင်ႇ ႁၢင်ႈမူၼ်းမူၼ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် လုမ်းတတ်းသိၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈႁိမ်း မႄႈၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်လူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႆႉ မီးယူႇ 14,327 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1] ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးယဝ်ႉ။
ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 19 ၽွင်းပဵၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် ဢွင်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈတမ်းဝႆႉ တပ်ႉပႂ်ႉဝဵင်း တွၼ်ႈတႃႇ တိူင်းရၶႅင်ႇလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းမႃးတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉ ဝၢၼ်ႈလူင်ယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း ႁင်း ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆသေ တႄႇဢဝ်ပီ 1885 မႃး လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇသေၵေႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ တိုတ်းတေႃႇဝႆႉတင်း ပၢင်သဝ်း ဢၼ်ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးပၢင်ႇလၢႆႇၶဝ် လိုဝ်ႈသဝ်းဝႆႉသေတႃႉ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃးဢွၼ်ႇၵူၺ်း ၸၢင်ႈၽႅဝ်ထိုင်လႆႈ။ တီႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ လုမ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၶွၵ်ႈ၊ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢၼ် လႄႈ ၵၢတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၶဝ်ၼႆသေ မီးဝႆႉ ၵျွင်းပူၵ်းပွင်သႃႇသၼႃႇ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇသေယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွင်းမူးသၢမ်သူႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ဢၢၼ်ႇတေႃႇ၊ ၼၢၼ်ႇတေႃႇ၊ သၢၼ်ႇတေႃႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇပုၼ်ႉ ၼမ်ႉတၢၼ်ႇတွႆးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၽြႃးသၢၼ်ႇတေႃႇတႄႉ လႆႈလူႉလႅဝ်မႃး မိူဝ်ႈၼႂ်း သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉလႄႈ ဝၢႆးသိုၵ်းယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၶိုၼ်းမႄးၵုမ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ် မႆႉ၊ ၶဝ်ႈ လႄႈ ပႃႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်မႃး ပၢင်သဝ်းဢွင်ႈလိုဝ်ႈၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်သေ ဢၼ်ပဵၼ် ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇငပလီႇ ဢၼ်ၵူၼ်းမႃးထွင်ႈတဵဝ်းတင်းၼမ်ၼႆႉ ပေႃးတင်းဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆ ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ သီႇလၵ်းၼႆႉၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပၢင်သဝ်းဢွင်ႈလိုဝ်ႈငပလီႇလႄႈ ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၵႃးဝႃႈ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉၵူၺ်း သၢႆတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ် ၵေႃႈမီးလႄႈ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ ပဵၼ်ဢၼ်ꧠႅမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် မၸိၼ်းၼႆႉ တင်းဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆး ၵႆယၢၼ် မွၵ်ႈ 7 လၵ်းသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁဵတ်းတၢင်းသိူဝ်ယၢင်ႇဝႆႉလႄႈ ၵႂႃႇငၢႆႈမႃးငၢႆႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ သၢႆတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉဢဝ် တႃႈၵုင်ႈၵႂႃႇ မၸိၼ်းၼႆႉ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼႆႉ မီးသၢမ်ပွၵ်ႈၵူၺ်းသေ ပေႃးဝၼ်းသဝ်ၼႆ မီးသၢႆတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ သၢႆတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်မိၼ်ၸူး တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်မၸိၼ်းၼႆႉ မီးယူႇ ၵူႈဝၼ်းသေ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၶႂ်ႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉတီႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇငပလီႇၶၢဝ်းမႆႈၼႆၵေႃႈ ၶပ်ႉၶိုင်ဝႆႉပၼ် ႁိူဝ်းမိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ငပလီႇထတ်း
ဢွင်ႈသဝ်းၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ငပလီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်မၸိၼ်းၼႆ ၵႆယၢၼ်မွၵ်ႈ 2 လၵ်းၼႆႉၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်လႄႈႁွင်ႉ ငပလီႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ ဢၼ်လႅပ်ႈႁူႉ။ ငပလီဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1826 ဝၢႆးသေ ပၢင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ် တိူင်းရၶႅင်ႇယဝ်ႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢီႇတႃႇလျႅၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ ၽႅဝ်မႃးတီႈ ဢွင်ႈသဝ်းငပလီႇ ဢၼ်မီးၸမ် ဝဵင်းတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ ဢွင်ႈသဝ်းငပလီႇၼႆႉ မၼ်းသိူဝ်းသႃႇၼင်ႇ ဢွင်ႈသဝ်းၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ၼႄႇပလီႇ (ၼႄႇပႄႇလ်) ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းဢိတ်ႉတလီႇၼၼ်ႉလႄႈ ၸူးတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼေႇပလီႇ သေ ဝၢႆးၼႆႉႁိုင်မႃး ၸူးယဵၼ်းပဵၼ် ငပလီႇ မႃးၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆးၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇမီး တႃႈႁိူဝ်းလီလီလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၵႂႃႇမႃးၸွမ်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇယဵၼ်းသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းလီ တီႈ လူင်းတႃႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၵူတ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇမရူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (13)


text:
ပီၼႆႉ ၶၼ်ငႃး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ၵၢၼ် ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း 1 ၸွႆႉလႂ် ၶၢႆလႆႈ 6,500 ပျႃး။
တႄႇဢဝ် လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊၼႆႉမႃး ၶၼ်ငႃး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း ငႃး 22 ၸွႆႉ (ၼိုင်ႈထူင်) ၶၢႆလႆႈ 150,000 ပျႃး။ မီးၵူၼ်းၵၢင် (ပွဲစား) ႁိမ်ၵၼ်ႁပ်ႉသိုဝ်ႉ သူင်ႇၸူး တၢင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ(မၼ်းတလေး) ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပီၼႆႉ ၶၼ်ငႃး ပဵၼ်ၵၢၼ် ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်းတႄႉ။ ပွႆးၸႃးၼႆႉ ႁိမ်ၵၼ်သိုဝ်ႉၶႃႈ ဢေႃႈ။ ၶဝ်ႁပ်ႉသိုဝ်ႉၶဵဝ်။ ငႃး 22 ၸွႆႉ ၶၢႆလႆႈ 150,000 ပျႃး။ ဢမ်ႇတွၼ်ႉၶိုၼ်ႈႁႅင်း ပဵၼ်တၢၼ်ႇၼႆႉ။ ပေႃးၼပ်ႉသွၼ်ႇပဵၼ်ၸွႆႉ တႄႉ တေတူၵ်း 1 ၸွႆႉ 6,500 ပျႃး။ ၶၼ်ငႃးတႄႇၶိုၼ်ႈႁႅင်းတႄႉ ပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉမႃး မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း 22 ၸွႆႉ 100,000 ပျႃး ၊ ဝၼ်းသွင်ဝၼ်းမႃး ပုင်ႈၶိုၼ်ႈ 102,000 ပျႃး – 110,000 တေႃႇလဵဝ်ထိုင် 150,000 ပျႃး”- ဝႃႈၼႆ။
ၶၼ်ငႃး မိူဝ်ႈပီၵၢႆ 22 ၸွႆႉမီး 90,000 – 100,000 ပျႃး ၵူၺ်း။ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းပိုင်ႈဢိင်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပဵၼ်ပိူင်လူင်။ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇ မႅၼ်ႈၵၼ်တင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇငႃးလႄႈ ငႃး၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ၼမ်ႉဢွႆႈ ဢွၵ်ႇၼမ်။ လႆႈသူင်ႇၶၢႆထိုင်မိူင်းမၢၼ်ႈ။
“ငႃးၼႆႉ ပွႆးၸႃးၶဝ် မႃးသိုဝ်ႉၶဵဝ်ၵမ်းလဵဝ် ၶဝ်ဢမ်ႇဢိတ်ႇၼမ်ႉမၼ်း ၶဝ်တေသိုဝ်ႉငႃးၼၼ်ႉသေ သူင်ႇၸူးတၢင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ။ လႆႈ ငိၼ်းဝႃႈ တေသူင်ႇၶၢႆတၢင်းမိူင်းၼွၵ်ႈ။ ၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ သူင်ႇၸူးတၢင်းမိူင်းၶႄႇ။ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ပွၵ်ႈၼႆႉ တေသူင်ႇၶၢႆတၢင်းမိူင်းၵျုႇ ပၢၼ်ႇ ၼႆဝႃႇ။ ပွႆးၸႃးၼၼ်ႉ ၶဝ်တေသိုဝ်ႉတတ်းၶၼ်(ဖြတ်စျေး) ၸွမ်းဝၼ်းလၢႆဝၼ်းၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။ ၼႂ်းဝၼ်းသွင်ဝၼ်းၼႆႉ ၶၼ်မၼ်းလူင်းၶိုၼ်းဢိတ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉၶႃႈ”- ၵူၼ်းဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
တၢင်းဝဵင်းၶူဝ်လမ်ၵေႃႈ ၶၼ်ငႃး ပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း မိူၼ်ၵၼ် 1 ၸွႆႉ 6,500 ပျႃး။ ၵူႈပီတႄႉ 1 ၸွႆႉ လႆႈ 3,000 ပျႃး ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၼထူဝ်းၵျီး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး (မၢၼ်ႈ: နွားထိုးကြီးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Natogyi) ၼႆ့ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပီ သၢၵ်ႈၵရဵတ်ႈ (၇၆၃) ၼီႈ ပၢၼ်ဢႃႇဝပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၶုၼ်ၸႂႃႇသေႃႇၵႄးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈ “နွားဓိုရ်” (ၼႂႃးတူဝ်ႇ) ၼႆယဝ်ႉ။ “နွားဓိုရ်” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးတူၺ်း လိၵ်ႈၶႅပ်းႁိၼ်ၽြႃးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇတႃႇတုၼ်းဢူး ၼၼ်ႉၼႆ နွား=နွား(ဝူဝ်း) +ဓိုရ်=ဓူဝ=အလေ့အကျင့်(တၢင်းယၢမ်ႈ) (တၢင်းယၢမ်ႈဝူဝ်း)၊ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ၽိုၵ်းဝူဝ်းလဵင်ႉဝူဝ်း ၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉလဵင်ႉဝူဝ်းသေ လႆႈမၢၵ်ႇမီးလီပဵၼ်မႃးလႄႈ (နွားတိုး) ၼႆၵေႃႈမၵ်းမၼ်ႈမႃးဝႃးၼႆ။ ယွၼ်ႉၵႃႇလၶၢမ်းယၢဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးသေ လုၵ်ႉတီႈ နွားဓိုရ် - နွားတိုး ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး နွားထိုးကြီး (ၼထူဝ်းၵျီး) ၼႆ ပေႃးတူၺ်း လိၵ်ႈၵိုၵ်းႁိင်ႇၽြႃးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇတႃႇတုၼ်းဢူး ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉမိူဝ်ႈ ၵေႃးၸႃႇသၢၵ်ႈၵရဵတ်ႉ ၁၂၆၇ ၼီႈၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်လူၺ်ႈ လိၵ်ႈၽိုၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မၢႆ ၁၀၃/၄၉ စိတ်(၁) ထၢၼ်ႈၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ပိုၼ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈ ၃၁-၈-၁၉၇၂ ၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉဝႃႈ ပႃး ပွၵ်ႉ (6) ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ (64) ဢိူင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ (186) ဝၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုၼ်ႉႁွင်ႇ (21) တီႇၵရီႇ (17) မိတ်ႉၼိတ်ႉ (34) ၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ (21) တီႇၵရီႇ (38) မိတ်ႉၼိတ်ႉ (42) ၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ (95) တီႇၵရီႇ (27) မိတ်ႉၼိတ်ႉ (54) ၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ (95) တီႇၵရီႇ (58) မိတ်ႉၼိတ်ႉ (32) ၸႅတ်ႉၵၢၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ တူဝ်ဢိင်ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ပဵၼ် (L 085995) ယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၼႃႈဢွၵ်ႇၼႃႈတူၵ်း မီး (30) လၵ်း (3) ၽႃႇလူင်ႇ၊ ၼႃႈႁွင်ႇၼႃႈၸၢၼ်း (22) လၵ်း (2) ၽႃႇလူင်ႇသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး ( 481.2 ) လွၵ်းလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ဢေႇၵမၼ်းဝႃႈ မီးၵႂႃႇ (၃၀၇၉၆၈) ဢေႇၵ ယဝ်ႉ။
လႅၼ်လိၼ်ထုင်ႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းငၸုၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈဝဵင်းမျိတ်ႉတႃး လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းဝၼ်းတုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမလႅင်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ ယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးတူၺ်းၼႃႈလိၼ်ၼႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းသေ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ၵွင်းသုင်သေ တႅမ်ႇလူင်းၵႂႃႇလႄႈ ၼႃႈလိၼ်ငေႃးပဵၼ်ၽၼ်ဝႆႉ။ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇၼႆႉ တီႈတႅမ်ႇသုတ်း (437) ထတ်း တေႃႇ တီႈသုင်သုတ်း မီး (1306) ထတ်းယဝ်ႉ။ ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢင်ႈ တီႈတင်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉ မီး (755) ထတ်းယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယွၼ်ႉမီးတီႈ ပွတ်းၵၢၼ်မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇလႄႈ ပဵၼ်ထုင်ႉၾူၼ်ဢေႇၼမ်ႉၶၢၼ်ၸႂ်သေ ယွၼ်ႉမၼ်းတူၵ်းတီႈ ၼႃႈလိၼ်မႆႈလႄႈ ၶႂ်ႈဝႃႈ မႆႈယူႇတၢင်းပီယဝ်ႉ။ တၢင်ႉမႆႈတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ တီႈသုင်သုတ်းမၼ်းမီး (41) တီႇၵရီႇၸိၼ်ႇတီႇၵရဵတ်ႉ လႄႈ တီႈတႅမ်ႇသုတ်းမၼ်းမီး (36.1) တီႇၵရီႇၸိၼ်ႇတီႇၵရဵတ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၼ်းၾူၼ်တူၵ်း (32) ဝၼ်းတေႃႇ (55) ဝၼ်းၼၼ်ႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၾူၼ် မီး (21) ၼိတ်ႉ တေႃႇ (43) ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။
ပႃႇထိူၼ်ႇတူၼ်ႈမႆႉၸိူဝ်းဢွၵ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယွၼ်ႉပဵၼ်ထုင်ႉမႆႈလႄႈ ဢွၵ်ႇတူၼ်ႈ မဵဝ်းမီးၼၢမ် လႄႈ မဵဝ်းမီးယၢင် မိူၼ်ၼင်ႇ (ရှား၊ သန်း၊ ဒဟတ်၊ ထနောင်း၊ တမာ၊ ဇီး၊ ကုက္ကို၊ မကျည်း၊ ကန္တာရ၊ နဘူး၊ ဆူးရစ်) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းႁၼ်ဢႄႇလႄႈ ၸိူဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇသူႈလႆႈႁၼ်လႄႈ တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆး ဢၼ်လႆႈႁၼ်တီႈ သူၼ်သတ်းလွတ်ႈလွတ်း လွႆမိၼ်းၸူင်ႇ ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်မီး ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
- တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းၵၢၼ်း
ၵွင်းမူးၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽြႃးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇတႃႇတုၼ်းဢူး တီႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး၊ ၼႂ်းၵႃႈသိမ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈဢရႁၢမ်ႇ ၼုတ်ႈမႃး ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇၼၼ်ႉ သိမ်ႇမၵျီးၵၢၼ်ႇ၊ သိမ်ႇတပႄႇ၊ သိမ်ႇမလႄႇ၊ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ တၸူဝ်းတၢၼ်းတႅင်ႇ မီးၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ-တႃႈလိူဝ်ႇ လႄႈ မီးၼိူဝ်သၢႆတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ပူးၵမ်ႇ-တႃႈလိူဝ်ႇသေ မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ယၢၼ်ၵႆ 19 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပိူင်လူင်မၼ်းပဵၼ် ၵုၺ်၊ ထၢၼ် လႄႈ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးၼႆ့ ပဵၼ်တီႈဢၼ် ႁိၼ်ဢိၼ်ႇၵျိၼ်း ဢၼ်ဢႃႇယုယႂ်ႇလႄႈ ဢၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉလီ ဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းၽႂ်းလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလတ်းၵႂႃႇႁိမ်း ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇၸီႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်း တၢင်းသိုပ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ ၵႂႃႇၽႅဝ်တီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽြႃးဢၼ်တၼ်းၶူဝ်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼူဝ်းၵျီးၼႆႉ ပဵၼ် ၽြႃးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇတႃႇတုၼ်းဢူးယဝ်ႉ။ ပွႆးၽြႃးၼႆႉ ႁဵတ်း လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ (1) ၶမ်ႈ တေႃႇထိုင် လိူၼ်သၢမ်မူၼ်းယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈ ဝဵင်းတပ်ႉပျူႇ (9) ဝဵင်းၼၼ်ႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇသတီး ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇၸၢၼ်းတၢင်းႁွင်ႇ ဝဵင်းၼထူဝ်းၵျီးယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႇလွင်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆႉ ၶိုၼ်းမႃးၶုတ်း ဝဵင်းၵဝ်ႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈထုင်ႉၼၼ်ႉသေ လႆႈႁၼ် မၢၵ်ႇၼပ်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢၼ်ပဵၼ်ပၢၼ်ပျူႇ၊ မၢၵ်ႇၼမ်ႉၶျၢင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ၶိုၼ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။


text:
- AirPods ၼႆႉပဵၼ်သင်?
ေပႃးေတလၢတ်ႈ လွင်ႈ AirPods ၼႆ ၸိုင်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁူႉလိူဝ်ေသၶႃႈႁဝ်းေၵႃႈမီး တၢင်းၼမ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းေတဢမ်ႇႁူႉေၵႃႈ ယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈေတမီးတၢင်းၼမ် မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၶႃႈႁဝ်း ေတတႅမ်ႈ ေတလၢတ်ႈႄၼ ဢူၺ်းေၵႃႉၽူႈယ်ႂႇၵူၼ်းလူင်ႄလႈ ၽူႈလူလိၵ်ႈ ၶႃႈႁဝ်းၵႂႃႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉ ဢမ်ႇပွင်ႇၸ်ႂၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၶႃႈ။
တီႈၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈႁူႉၼႃႇ ေမႃၼႃႇ ဢမ်ႇၸ်ႂႈၶႃႈ ၸွမ်းၼင်ၶႃႈႁဝ်းႁူႉပွင်ႇၸ်ႂလီ သမ်ႉၶႆႈႁ်ႂႈ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ႁူႉမိူၼ်ၵၼ်ပႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းၸၢင်ႇလႆႈ ၶိုၼ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ လၢတ်ႈႄၼၶိုၼ်းတီႈ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ယူႇ။
- AirPods
AirPods ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိၵ်ႈမၢႆ Apple ပဵၼ်ဢၼ်ထွမ်ႇႁူဝႆႉၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ ၊ ယူႇတီႈ ၶွမ်ႇမၼီႇ Apple ၶဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးႄတႉ ေတမီး AirPods Pro ႄလႈ AirPods 2 (Or) AirPods လၢႆလၢႆၼႆေၵႃႈဝႃႈ။ ၼ်ႂးသွင်ၶိူင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵၢၼ်သူၼ်ၸ်ႂၽ်ႂသူၼ်ၸ်ႂမၼ်းႄလႈ တႃႇ ေတဢဝ်မႃးၸ်ႂႉတိုဝ်းတီႈထုၵ်ႇၽ်ႂထုၵ်ႇမၼ်းဝႆႉယူႇ။ ၶႃႈႁဝ်းေတႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶႅမ်ႉလီတၢင်းသွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။
- AirPods Pro
- AirPods (or)2
AirPods တူဝ်ယူဝ်းယူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၵႂၢမ်းေၵႃႈထွမ်ႇလႆႈ သဵင်ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈေၵႃႈေတ လႆႈငိၼ်းသဵင်ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းမိူၼ်ၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈလဵၼ်ႈႁႅင်းၶဝ်ႄတႉ AirPods ယူဝ်းယူဝ်းတူဝ်ၼႆႉႄတႉ ေတဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းေတဢမ်ႇေႁႉႁၢမ်ႈပၼ်လႆႈ ၼမ်ႉႁိူဝ်ႇ ႁဝ်းလႆႈလီလီ မိူၼ်ၵၼ်တၢင်း AirPods Pro ။ ၵူၺ်းၼႃႇ လွင်ႈၵျိုၵ်ႈၽ်ႂၵျိုၵ်ႈမၼ်း ၵူၼ်းေၵႃႉ ၼိုင်ႈႄလႈ ေၵႃႉၼိုင်ႈမၼ်ႈေတဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ယွၼ်ႉၼၼ် ယုမ်ႇယၢမ်ဝႃႈ ဢူၺ်ႈေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် ေတႁူႉပွင်ႇၸ်ႂၵၼ်လီယူႇဝႃႈ သင်ႁဝ်းေတသိုဝ်ႉၶွင် ေတသိုဝ်ႉဢၼ်လႆႈ ႁ်ႂႈမၼ်းေပႃးထုၵ်ႇၵၼ်တၢင်း လွင်ႈၸ်ႂႉတိုဝ်းႁဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။
AirPods ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ထွမ်ႇႁူဢမ်ႇမီးပႃးသၢႆေသ မၼ်းေတၸ်ႂႉတိုဝ်း Join ၵၼ်လႆႈတၢင်း IPhone , IPad , Macbook Pro/Air , မိၵ်ႈမၢႆ Apple ၵူႈလုၼ်ႈလုၼ်ႈလႆႈ။ သင်ဝႃႈ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် ဢမ်ႇပွင်ႇၸ်ႂလီ မီးလွင်ႈၶ်ႂႈထၢမ်ႇမႃးၼႆၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈထၢမ်ႇမႃးလႆႈတီႈ ၼ်ႂး Facebook Page ၶႃႈႁဝ်း Sai Seng Serk လႆႈၵူႈၶၢဝ်းလႆႈယူႇၶႃႈ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸ်ႂယ်ႂႇၼမ်ၼမ်ယူႇ ၶႃႈ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
လုင်းဢိင်ႇတၵ ဢႃယုမွၵ်ႈ 50 ပီ ၼႆႉ မႃးမီးတီႈ ဢိူင်ႇမိူင်းငေႃႉ ၵျွၵ်ႉမႄး လႆႈပီပၢႆ၊ ၽွင်းႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇ သမ်ႉလႆႈ ၽၢတ်ႇဝၢၼ်ႈယၢၼ်ႁိူၼ်းမႃး ယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းဝႆႉ။ တေၵႂႃႇႁႃႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ၊ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်တႃႇလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်း။ မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် မိူဝ်ႈပီ 2021 တေႃႇယၢမ်း လဵဝ် ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇယင်းတိုၵ်ႉၶမ်ဝႆႉၼႂ်းၼိူဝ်ႉၼႂ်းတူဝ်မၼ်းဝႆႉ၊ တေၵႂႃႇယူတ်းယႃဢဝ်ဢွၵ်ႇတီႈႁူင်းယႃၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းတွင်း ပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸႂ်လိူဝ်ႁႅင်း။ မၼ်းၸၢႆးသမ်ႉႁဵတ်းႁိုဝ်ယူႇႁဵတ်းႁိုဝ်ၵိၼ်။ ငဝ်းလၢႆးတႃႇလႆႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း မီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းဝႆႉမွၵ်ႈႁိုဝ်။ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၸႂ် လုင်းဢိင်ႇတၵ ဢၼ်ႁူႉၸွမ်း လွင်ႈပိူင်ပဵၼ်တႄႉ မီးတႄႉၼၼ်ႉ ဝႆႉၼင်ႇၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ် – လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႂ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ဢႃယု တေမီးမွၵ်ႈ 56 ပီ။
ထၢမ် – လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၼႆ လုင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵႂႃႇႁႃဝူဝ်းၼႂ်းထိူၼ်ႇ ၵႂႃႇယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ် ၸွမ်းတၢင်းပႆ တၢင်း ၵႂႃႇႁႆႈမၼ်းၸၢႆး။ မိူဝ်ႈၽွင်း မၼ်းၸၢႆး ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇဝႆႉ ပႆႇတႅၵ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆး ၶတ်းၸႂ်ႁႃမႆႉႁိမ်းႁွမ်းမၼ်းၸုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တႃႇ ဢဝ်မႃးပုတ်ႈတႅၼ်းတီႈတိၼ် ယဵပ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး။ သင်ဝႃႈ ပွႆႇမၢၵ်ႇၵမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ တေထိုင်သၢႆၸႂ်(တၢႆ) ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃး တေလွတ်ႈသၢႆၸႂ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆး ဢဝ်ၶႃၶွၼ်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢႃႈယၢင်ႈၵႂႃႇႁႅင်းႁႅင်း ၼင်ႇဢၼ်မၼ်း ဢႃႈလႆႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸင်ႇပွႆႇၶႃတီႈမၼ်းၸၢႆး ယဵပ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉတႅၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ တူဝ်မၼ်းၸၢႆး ၵိင်းလူင်းၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ် သေ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ သဵၼ်တူဝ်သႂ်ႇ တင်းၼမ်။
ထၢမ် – ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼၼ်ႉလူး တိူဝ်ႉသႂ်ႇတီႈလၢႆၽွင်ႈၼေႃ။
တွပ်ႇ – ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ တႅၵ်ႇၽူင်ႉသႂ်ႇ ၸွမ်းၶဵၼ်၊ ၸွမ်းပဵမ်ႉ၊ ၸွမ်းၶႃလူင်၊ ၸွမ်းမၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈလႄႈ ၸွမ်းတိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢဝ်ႈ ႁႅင်း။ တီႈပဵမ်ႉတင်း ၶႃလူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁူးဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ် – မိူဝ်ႈၽွင်း မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်သေ လႆႈၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်တူဝ် လုင်းဢိင်ႇတၵမႃး။
တွပ်ႇ – ဝၢႆးမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉ RCSS ၵႂႃႇဢဝ်မႃးယႃတူဝ်ပၼ်တီႈႁူးသူၼ်သေ ဢဝ်ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇဢွၵ်ႇပၼ် တေ ယူႇတီႈၼၼ်ႈ ႁိုင် 7 – 8 ဝၼ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်တူဝ် သူင်ႇမႃးယူတ်းယႃတီႈမိူင်းငေႃႉၼႆႉသေ သိုပ်ႇယူႇၵႂႃႇတီႈမၢၼ်ႈ ႁႆး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ။
ထၢမ် – မိူဝ်ႈၽွင်း လုင်းဢိင်ႇတၵ ယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီလႂ် လိူၼ်လႂ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – မိူဝ်ႈၽွင်း လုင်းယဵပ်ႇၺႃးမၢၵ်ႇၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ပီ 2021 မွၵ်ႈ လိူၼ် 8-9 ၼႆႉ (လိူၼ်တႆး) ၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ် ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉၼၼ်ႉလူး ပဵၼ်တီႈလႂ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ။
တွပ်ႇ – ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တေမီး 3 တီႈ၊ တေပဵၼ်တီႈတႃတိၼ်၊ မၢၵ်ႇၵၢဝ်ႈလႄႈ ၶႃလူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢွင်ႈတီႈၸၢၵ်ႉမၢၵ်ႇ ၶမ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵွၼ်ႇဝႆႉ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇယိပ်းတူၺ်းၼႆ ၵွၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆၵႂႃႇလႆမႃး ႁဵတ်းၼႆဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ် – သမ်ႉၵႂႃႇလႆႈပႆလႆႈယူႇၶႃႈႁႃႉ။
တွပ်ႇ – ပေႃးဝႃႈပႆၼႆႉ တေပႆၵူင်ႇငူင်ႇ၊ ၵူင်ႇငၢင်ႇ ႁဵတ်းၼၼ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈပႆလႆႈလီလီ မိူၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ပႆၼႆႉ။ ယွၼ်ႉၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ ၼၼ်ႉ ၶမ်ဝႆႉတင်းၼႂ်းသေ မိူဝ်ႈၽွင်းပႆၼၼ်ႉ တေတမ်ၼႂ်းၼိူဝ်ႉ ၸိူင်ႉၼၼ်သေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပႆတၢင်းလႆႈလီ။
ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ် လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆႉ ပၢႆႈမႃးယူႇဝႆႉ တီႈလႂ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ယၢမ်းလဵဝ် မၼ်းၸၢႆး ပၢႆႈမႃးယူႇဝႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း။ တင်းသွင်ၽူဝ်မေး မေးၼၢင်းတႄႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ပႃႈသႅင်မူၼ်း။ မေးၼၢင်းၵေႃႈ ပဵၼ်ဝႆႉတႃႇမူဝ်းတင်းသွင်ၶွၼ်။ ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်တႃလီ။ ပဵၼ်တႃတေႃႈ ၶႃႈဢေႃႈ။ မီးလုၵ်ႈယိင်းဝႆႉၵေႃႉၼိုင်ႈ မႃးၶိုၼ်ႈပႂ်ႉဝႆႉတီႈမၢၼ်ႈႁႆး။
ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈႁႃလဵင်ႉ ၼႃႈႁိူၼ်းၶႃႈလူး ပဵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်လုင်းဢိင်ႇတၵ ၵႂႃႇၵိၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းဝၼ်း၊ ပေႃးၶႃၸဵပ်းႁႅင်းၵေႃႈလိုဝ်ႈသေ ပေႃးဢမ်ႇပေႃးၸဵပ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်သေ ၸိူင်ႉၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ တေလႆႈဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႆႈ ယဝ်ႉၶႃႈ။
ထၢမ် – ပေႃးၼႆ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵၢၼ်ၵိၼ်ယႅမ်ႉၶႃႈလူး ပဵၼ်ႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵၢၼ်ၵိၼ်ယႅမ်ႉတႄႉ တုၵ်ႉၶႁႅင်းၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ လၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၵေႃႈ ၶႃပူႇဢွၵ်ႇတႄႉ ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႆႉ ၵွၼ်းၾႆးပေႃးဢမ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈၶႃႈဢေႃႈ။ ပႃးၸဵမ်ၽိုၼ်း တႃႇတေတၢမ်ၾႆးႁုင်ၵိၼ်ယမ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။
ထၢမ် – ဢွင်ႈတီႈယူႇသဝ်း သွင်ၽူဝ်မေးၶဝ်ၶႃႈလူး ပဵၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ။
တွပ်ႇ – သုမ်ႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇသေ မုင်းဝႆႉ မူဝ်းၵႃႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မၢင်မၢင်ဢွၼ်ႇ။ ၵင်ႈၽႃလၢႆးဝႆႉ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း တႄႉ ဢမ်ႇလွတ်ႈ ၾူၼ်ယမ်းပႃးၶူဝ်းၶႃ ၶႃႈဢေႃႈ။
ထၢမ် – ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢၼ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းသမ်ႉ ပဵၼ်သင်ၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ဢၼ်လူဝ်ႇႁႅင်းတီႈသုတ်းတႄႉ တႃႇၵႃႈယူတ်းယႃ တႃႇၵႂႃႇၽႃႇဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇၵွင်ႈ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လူဝ်ႇႁႅင်းၼႃႇၶႃႈ။ မုင်ႈမွင်း ႁႂ်ႈမီးၸဝ်ႈတႃႇၼ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် တီႈၸမ်/ ၵႆ မႃးၸွႆႈၶႃႈဢေႃႈ။
လုင်းဢိင်ႇတၵၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်တွင်း ဢိူင်ႇပၢင်ႁူႈ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်း ၵိုၵ်းၸွမ်း ပႃႈၼၢင်းသႅင်မူၼ်း မီးလုၵ်ႈႁူမ်ႈၵၼ် ၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ႁႆႈ။ မိူဝ်ႈပီ 2021 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈ ႁႅင်း။ မၢၵ်ႇဢၼ်တႅၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ လုင်းဢိင်ႇတၵၼၼ်ႉ ပဵၼ်မၢၵ်ႇၽႂ် ၸုမ်းလႂ် ႁၢင်ႈၵၢင်ဝႆႉတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇႁူႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပႆႇမီးၽႂ်မႃးယွမ်းႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ။


text:
လိုမ်ႉၶိုၼ်းၶႆႈပိုၼ်းမွင်သဝ်ႈ
ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 1995 ၶဝ်ႈပဵၼ် ဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆး ဝၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႈဝႃႈလႆႈ ၵွပ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵၢၼ်ယွတ်ႈၽၢတ်ႇ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမႂ်ႇ ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (SSNA) လႄႈပဵၼ် (ၸုမ်းၵိုတ်း သိုၵ်းဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈလွၵ်းပိူင်တၢင်းၵၢၼ်) ။
ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ပိုၼ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈ ၶၢႆးသိမ်ႇ ပဵၼ်တီႈပၵ်းတင်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈသေ ႁဵတ်းမႁႃမိတ်ႉၵၼ်တင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး SSA / SSPP။ ၵွင်ႉၵၢႆႇတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်းတင်းပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (ပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ်) လႄႈ ႁူမ်ႈၶဝ်ႈပႃးၵေႃႇတင်ႈ JAC။
ဢၼ်ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ပဵၼ်ထိုင်ၽူႈမီးၸၼ်ႉ တႅဝ်းၼႃႈၽိုၼ်ႉဝၢႆႇဢွၵ်ႇ MTA ၵႂႃႇၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶုၼ်သႃ ပေႃးလႆႈယွမ်းၵၢၼ်ႉ ၶုပ်ႉၼွမ်းၵွမ်းၵူမ်ႈတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈထုၵ်ႇၸႂ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈ တိုၵ်းလႆႈၽၼ်းသေ ႁုပ်ႈယိုတ်းလႆႈၵႂႃႇၼႃႈလိၼ်ပွတ်း ႁူဝ်မိူင်းၵွႆးဢမ်ႇၵႃး လႆႈပႃးတင်း ၼႃႈလိၼ် ပၢင် ၵမ်ႉၵေႃႇ ၊ မႂ်ႇသုင် (ငဝ်ႈၸိုင်ႈၵဝ်ႇၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ ၸိုင်ႈတႆး – SURA) လႄႈ မိူင်းတေႃႉ မိူင်းထႃး တေႃႇႁွတ်ႈၾင်ႇၶူင်း ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈယဵပ်ႇမႃး ၼပ်ႉပဵၼ် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ။
လိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိုတ်းလိူဝ်သင်ၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်ပႅတ်ႈမူတ်း တင်းတူဝ်ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ တင်းၸဝ်ႈၵၢၼ်း ယွတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတေလႆႈဝႃႈၼမ်ႉၵတ်ႉ တၢင်းၶုၺ်ႈ ၶွင်ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈလႆႈ ၊ ပဵၼ်သၽႃႇဝ ၵိူတ်ႇၵႄႇလူႉတၢႆ ၸွမ်းဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်လူႉ ႁဵတ်ႇၽူလ် (ႁေႇတုၽလ) လိူင်ႈလဵၵ်ႉလိူင်ႈယႂ်ႇ ၼႂ်းပၢၼ် ၽွင်းႁူဝ်ပီ 1995 ။
ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ၽွင်းဢၼ်ၸဝ်ႈၸၢႆးလဵၵ်ႉၵိုင်ႉၵၢင်ႉမႃးသဵင်ႈမုၼ်တီႈႁူဝ်မိူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 07/01/1995 လႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်ၸႂ်ယႂ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ်ငူဝ်ႉႁၢၼ် ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းသိုၵ်းၽူႈမီးၸၼ်ႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈပၢၵ်ႇ တႅၵ်ႇဢွၵ်ႇၽၢတ်ႇယၢၼ် MTA ၵႂႃႇၶဝ်ႈၸူး SSA ၸုမ်းၵိုတ်းသိုၵ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 27/03/1995။
ၽွင်းဢၼ်ၵူၼ်းလူင်ၸၼ်ႉၸိၵ်းၸွမ်တူဝ်တႅၼ်းၾၢႆႇ SSA (ၸုမ်းသိုၵ်းငဝ်ႈငုၼ်းသႅင်ၵႅဝ်ႈ) “ဢၼ်ပႃး ၸဝ်ႈၸၢႆးၼွင်ႉ ၸဝ်ႈၵၢႆႇၾႃႉ ၸဝ်ႈလွႆမၢဝ်း ၸဝ်ႈၵွင်တႆး ၸဝ်ႈသၢႆမူဝ်” ၵူၼ်းလူင်ၽူႈတႅၼ်းၾၢႆႇ MTA “ဢၼ်ပႃးၶုၼ်ဢွင်ႇထုၼ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်တႆး ၸဝ်ႈၸၢႆးလူး(ၼွင်ႉၸၢႆး ၸဝ်ႈၸၢႆး လဵၵ်ႉ) ၶဝ်သမ်ႉပေႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းတႃႇပဵၼ်မူႇၼိုင်ႈၸုမ်းလဵဝ်ၵၼ်တီႈၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း ပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ၾႃႉလင်ၶဝ် သမ်ႉၶိုၼ်းၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈၵႂႃႇယိုဝ်း SSA ၶိုၼ်း တိၵ်းတိၵ်းၵေႃႈႁင်းမၼ်း။
မိူဝ်ႈဢၼ်ၶိင်းယဵပ်ႇမိူင်း (ယၢင်ႇၸိူင်းႁေႃႇ – ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း 8 MTA ၼႃႈလိၼ်မိူင်းၵိုင် လၢႆးၶႃႈၽွင်း ၼၼ်ႉ)တိၺွပ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈၶုၼ်သိုၵ်းတိုၼ်းယႂ်ႇၼၼ်ႉၶုၼ်ဢွင်ႇထုၼ်းၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းတပ်ႉၸုမ်း 16 ဢိၵ်ႇတင်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသင်ၶၸဝ်ႈတင်းၼမ် တုၵ်းယွၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ယႃႇ ႁႂ်ႈလႆႈဢဝ်တၢႆၼႆၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၾႃႉလင်(ၸၢင်းသူးသျိူၼ်)သမ်ႉၸီႉသင်ႇ ဢဝ်တၢႆပႅတ်ႈၵေႃႈႁင်းမၼ်း။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၾၢႆႇလင် ၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈယဵပ်ႇမိူင်းႁွင်ႉဢဝ်ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ပႃးတင်းသိုၵ်းထႅဝ်ၼိုင်ႈလႄႈသၢႆလူမ်း မၼ်းလူင်းမႃးၸူးပွတ်းၵၢင် မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်လပ်ႉလပ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇႁႅမ်ပႅတ်ႈ (ၸွမ်းၼင်ႇၵူၼ်းတွႆႇသၢႆလူမ်း လိၵ်ႈၶႄႇ ဢီးလူၸႂ်ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈသေ လၵ်ႉလွမ်သွပ်ႉသႅပ်ႉလၢတ်ႈၼႄ) ၼၼ်ႉၵေႃႈႁင်းမၼ်း။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ(ပႃးၸဵမ်ၸဝ်ႈၸၢႆးယီႈ ၸဝ်ႈၵၼ်ႇၼ သႅၼ်ဝီ ၸဝ်ႈၶေႇမိၼ်ႇ ၸဝ်ႈၽူဝ်းမႃး) ၶဝ် ယုမ်ႇယမ်မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ – ဢၼ်ၶုၼ်သႃႇ ၽႃႉလင်ၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ် MTA မႃး 10 ပီၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်လူႉၼဝ်ႈ တူႇမဵၼ်ယွၼ်ႉယႃႈမဝ်ႈၵမ်လႄႈဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းတၢႆယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈတိူၵ်ႈယဝ်ႉ ၵႃႈၸူဝ်ႈၶႃသွင်ၵေႃႉ ပႆႇၽႃႈပွႆႇဢမ်းၼၢၸ်ႈၼႆႉ တၵ်းဢမ်ႇၶိုၼ်ႈၼႃႈလႆႈထႅင်ႈ တိုၼ်းတေၵွႆႇၵွႆးယဝ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈၵွႆၵေႃႈ လီလႆႈ မႄးၽိုၼ်ႉလၢႆႈမၼ်းဝႆးဝႆးၼႆမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 1994 ႁူဝ်ပီ 1995 ၼၼ်ႉၵေႃႈႁင်းမၼ်း။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ပွင်ႇၸႂ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လၢႆးၶုၼ်သႃႇ ၾႃႉလင်ၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸွမ်း ပိူင် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းသိလ်ထမ်း။ ၼႂ်း MTA မီးလွင်ၸႅၵ်ႇၽႄ ထၢင်ႇလဵၵ်ႉ တဵၵ်းတဵင်တၢင်ႇၶိူဝ်း ဢဝ်ၵၼ် ၼဵပ်းၸွၵ်ႉယၢင်ႈၶႃႇ လိူဝ်ႁႅင်းမႃးတိၵ်းတိၵ်း (မိူၼ်ၼင်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ SSNA မၢႆ 1-2 မိူဝ်ႈၵၢင်ပီ ႁၢင်ပီ 1995 ) ၼၼ်ႉၵေႃႈႁင်းမၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ – ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း မီးဝႆႉၽႅၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးသိုၵ်း ပၢႆးမိူင်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသင်ၸဵမ်ပိုင်းတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၵၢၼ်းယွတ်ႈ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ ၸုမ်း 16 မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တွၼ်ႈလိၼ်သီႇပႃႉ လႃႈသဵဝ်ႈ သႅၼ်ဝီ ၵူတ်ႉၶၢႆ ပႃႈတႂ်ႈၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း ၸဝ်ႈသိုၵ်းၶုၼ်ဢွင်ႇထုၼ်းၼၼ်ႉ (ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းမၼ်း) ၸင်ႇလႆႈၸူဝ်းဢဝ်လုၵ်ႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းသိုၵ်း ၽူႈမီးၸၼ်ႉ 3-4 ပၢၵ်ႇ တႅၵ်ႇဢွၵ်ႇၽၢတ်ႇယၢၼ် MTA ၵႂႃႇမိူဝ်ႈ လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 6 ဝၼ်း 1995 ။
ၵွႆးၵႃႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၵမ်ၸႃးတႃတႆးႁဝ်းၼႆႉ တေလီတေလီၶိုၼ်းလူမ်ႉႁဵတ်းၼႆလူင်ယူႇတိၵ်းတိၵ်း လိုၼ်းသုတ်း ၶုၼ်သႃႇၵေႃႈဝွတ်ႈ ၵၢၼ်းယွတ်ႈၵေႃႈလူမ်ႉႁၢႆတၢႆၽၢတ်ႇ ။


text:
- ၵၢၼ်လိူၵ်ႈၶွမ်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ
ၸွမ်းၼင်ၶႃႈႁဝ်းယၢမ်ႈလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉမႃး လႆႈၸ်ႂႉတိုဝ်းမႃးၶွမ်းၵူႈလုၼ်ႉလုၼ်ႉမိူၼ်ၼင် ၶွမ်း Acer , Dell , HP , Lenovo ၸိူဝ်းၼႆႉ ေတလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမိူၼ်ၼင်ၸ်ႂႄလႈ မႅၼ်ႈၸွမ်း ၼင်ၼႃႈၵၢၼ်ငၢၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈႄလႈ ဢၼ်တိုၵ်ႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းေသ ၶ်ႂႈႁဵတ်း။
- ေတလႆႈလိူၵ်ႈၶွမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်?
ၶွမ်းဢၼ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇေတသိုဝ်ႉၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇေတေပႃႉလိၵ်ႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ လုမ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်းၼႆႄတႉ ၶ်ႂႈႄၼသဵၼ်ႈတၢင်းဝႃႈ လိူၵ်ႈဢဝ်ၶွမ်း Acer ၼႆႉလီလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ေတလဵၼ်ႈၵဵမ်းသမ်ႉ ဢဝ် HP ၼႆႉလီလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈၶႃႈႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ Resolution မၼ်းၶႅမ်ႉလိူဝ်ေသ Acer ဝႆႉယူႇ။ သင်ဝႃႈေတၸ်ႂႉတိုဝ်း ယူဝ်းယူဝ်းၵူၺ်းၼႆၸိုင်ႈ ၸ်ႂႉ တိုဝ်းၶွမ်း Dell ၵူၺ်းေၵႃႈလႆႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉဝႃႈၵႃႈၶၢၼ်မၼ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇေပႃးၵႃႈႁႅင်းၶႃႈႁိုဝ် ႄတႉႄတႉ။ လိုၼ်းသုတ်းယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်း ၸ်ႂႉတိုဝ်းဝႆႉယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉႄတႉ ေတပဵၼ်ၶွမ်း Macbook Pro ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶွမ်း Macbook ၼႆႉ မၼ်းႄႁႉပၼ်လႆႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈႄလႈ မီးလွင်ႈႁူမ်ႈလူမ်ႈေၶႃႈမုၼ်းႁဝ်းလႆႈလီလီ။
မိူဝ်ႈဢွၼ်ႇတၢင်းၶႃႈႁဝ်း ၸ်ႂႉတိုဝ်းၶွမ်းဝိၼ်းတူဝ်းမႃး မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ဝၢႆးလင်မႃးၶႃႈႁဝ်း ၸၢင်ႇၶိုၼ်းသိုဝ်ႉၶိုၼ်းၶွမ်း Macbook Air မိုဝ်းသွင်ပိူၼ်ႈ တီႈဢူၺ်းေၵႃႉၶႃႈႁဝ်းၶိုၼ်း မိူဝ်ႈၼၼ်ႉႄတႉ ၸ်ႂႉဢမ်ႇမိူၼ်ၸ်ႂႄလႈ ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂၸ်ႂႉတိုဝ်း ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မၼ်းပႅၵ်ႈပိူင်ႈၵၼ်တၢင်းဝိၼ်းတူဝ်းဝႆႉ ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းဝႆႉႄတႉႄတႉ။ ဝၢႆးလင်မႃး တွၼ်ႈတႃႇ ေၶႃႈမုၼ်းၶႃႈႁဝ်း ၊ ဢမ်ႇ ၼၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ေတႄႁႉႁၢမ်ႈလႆႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်တီႈပိူၼ်ႈမီးေသ ေတၸၢင်ႇမႃး ၸပ်းၶွမ်းႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းၸၢင်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းေသ ၸ်ႂႉတိုဝ်းၶွမ်း Macbook ၶိုၼ်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶႃႈႁဝ်းသမ်ႉ ပႃးၸ်ႂတႅမ်ႈ Web Programing / Vistual Programing ႄလႈ တတ်းေတႃႇ Video Editing ႄလႈ လိုၼ်းသုတ်း ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈပိၼ်ႇၸ်ႂႉၶိုၼ်း Macbook Pro ၶိုၼ်း။
- ထုၵ်ႇလီၸ်ႂႉတိုဝ်းၶွမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်?
ႁဝ်းေတသိုဝ်ႉၸ်ႂႉတိုဝ်း ၶွမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းေတဢိင်ႇၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၼႃႈ ၵၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉၵူၺ်း။ သင်ဝႃႈ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် ႁွမ်ဝႆႉငိုၼ်းမီးၼမ် ဢမ်ႇၼၼ် သမ်ႉလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ၽၢႆႇၵဵပ်းေၶႃႈမုၼ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၸိုင်ႈ ၶ်ႂႈၸီႉႄၼတၢင်းဝႃႈ သိုဝ်ႉ ၸ်ႂႉတိုဝ်း Macbook ၼႆႉလီလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ၵူၺ်းၼႃႇ Macbook ၼႆႉ ၵႃႈၶၢၼ်မၼ်းယ်ႂႇၼႆ ေသတႃႉေၵႃႈ မၼ်းေၵႃႈၵိူင်ႇၵၼ်တၢင်း ၼႃႈၵၢၼ်ႁဝ်းယူႇ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်လွင်ႈယ်ႂႇ။ ေပႃးလၢတ်ႈၶိူဝ်း Apple Macbook ၼႆၸိုင်ႈ မၼ်းေၵႃႈ ေတမီးယူႇထႅင်ႈယၢမ်းလဵဝ် (3) မဵဝ်းထႅင်ႈ 1) New Macbook 2) Macbook Air 3) Macbook Pro ၼႆ ထႅင်ႈယူႇ ၼ်ႂး (3)ဢၼ် ၼႆႉေၵႃႈ မၼ်းၵဵဝ်ႇၵၼ်တၢင်း ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းေသ ၸ်ႂႉတိုဝ်းၵႂႃႇလႆႈ (100%) တဵမ်တဵမ် ယူႇ။
Macbook ၼ်ႂးမိုဝ်းသွင် ေၵႃႈမၢင်လုၵ်ႈၼႆႉ မၼ်းေၵႃႈတိုၵ်ႉလီၸ်ႂႉတိုဝ်းယူႇ မၼ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးတီႈလူႉတီႈၵွႆသင်ဝႆႉႄတႉႄတႉ။ သင်ဝႃႈေတ သိုဝ်ႉၶွမ်းၼႆၸိုင်ႈ ယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈ ဢူၺ်း ေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် ေတႁူႉလီလိူဝ်ေသၶႃႈႁဝ်းယူႇဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈသိုဝ်ႉၶွမ်းယဝ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇေတ ၸ်ႂႉတိုဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇသင် သင်ႁူႉဝႃႈ လူဝ်ႇၸ်ႂႉၸိူင်ႉႁိုဝ် လူဝ်ႇတိုဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆဢွၼ်တၢင်းႄတႉ လီလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈမီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၶ်ႂႈႁူႉထႅင်ႈေၶႃႈမုၼ်းမၼ်းၼမ်လိူဝ်ေသၼႆႉၼႆၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈမႃး ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးလႆႈတီႈ ၼ်ႂး Facbook Page ၶႃႈႁဝ်း Sai Seng Serk ၼႆႉလႆႈၵူႈၶၢဝ်းလႆႈယူႇၶႃႈ။ ဢမ်ႇၼၼ် သင်ဝႃႈၶ်ႂႈသိုဝ်ႉ ၽူင်း ၊ ၶွမ်း လုၼ်ႇ Apple ၼႆၸိုင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇထၢမ်ႇမႃးလႆႈတီႈ လၢၼ်ႉၶႃႈႁဝ်း လႆႈမိူၼ်ၵၼ်ယူႇၶႃႈ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸ်ႂယ်ႂႇၼမ်ၶႃႈ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
သႅင်သိုၵ်း
www.saisengserk.com


text:
Trending Now
ၸုမ်းၽွမ့်ႁူမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး သၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းၼုင်ႈၶူဝ်းပွတ်း ၶိုၼ်ႈၶဵင်ႇပွႆးႁပ့်ၸဵင် တီႈထုင့်ပၢင်ႇလႅင်းသႂ်
ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ
ၸုမ်းၽွမ့်ႁူမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး သၢၼ်ၶတ်း ၸုမ်းၼုင်ႈၶူဝ်းပွတ်း ၶိုၼ်ႈၶဵင်ႇပွႆးႁပ့်ၸဵင် တီႈထုင့်ပၢင်ႇလႅင်းသႂ်
ၸုမ်းၽွမ့်ႁူမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး TSU ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢၼ်ၶတ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸုမ်းၼုင်ႈၶူဝ်းပိတ်းပွတ်းၶိုၼ်ႈၶဵင်ႇမူၼ်ႈသိူဝ်းပွႆးႁပ်ႉပီမႂ်ႇထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်းသႂ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/11/2022 ၸုမ်းၽွမ့်ႁူမ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး TSU Tai Student Union ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသၢၼ်ၶတ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၸုမ်းၼုင်ႈၶူဝ်းပိတ်းပွတ်း ၶိုၼ်ႈၵႃႈၼိူဝ်ၶဵင်ႇ ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉပီမႂ်ႇတႆး 2117 ၼီႈ တီႈထုင့်ပၢင်လႅင်းသႂ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ့်ၸၢင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ့် မီးဝႆ့ 5 ၶေႃႈ ၼႂ်းၼၼ့် ပႃးဝႆ့ဝႃႈ-“ ပၢင်ပွႆးႁပ်ႉပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵူႈၵေႃႈ တိုၼ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတႃႇႁၵ်ႉသႃ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ လွင်ႈၼုင်ႈပိတ်းပွတ်းပွႆႇဢႅင်ႈပွႆႇၶႃၵႃႈၸွမ်ၽဵင်းၵႂၢမ်းႁပ်ႉပီမႂ်ႇတႆးၼႆႉဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ် ”-...
Live
Radio
Shan Radio Online ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
Stay Connected
ၵၢၼ်မိူင်းLatest
ပၵ်းပိူင်ပၢႆးပၺ်ၺႃ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိၼ်ပွင် တုမ့်ယွၼ်ႈၼိူဝ်ပၢႆးပၺ်ၺႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း
ၸၵၸၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁူႉယူႇဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇမီး သုၼ်ႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၼႆ သေတႃႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမတ်ႉတႃ 419 ႁဵတ်းပဵၼ် ပၢႆႉၽၢမ်းတႃသေ ပူင်ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းယူႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ။ ၼႂ်းလိူၼ် ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 28 ပူင်ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်ၵဵပ်ႇၵပ်း လွင်ႈလူင်းမၢႆၾၢင်မုၵ်ႉၸုမ်းသေ ႁိပ်ႈႁွၼ်ႈတေႃႇ NGO ၊ INGO ၶဝ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇၸၢင်ႈ ၵွင်ႉၵၢႆႇၸွႆႈထႅမ်...
ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 34 ပီ
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 26/10/2022 တူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 34 ပီသေ ယူႇတီႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ တီႈလုမ်းပႃႇတီႇ ဝဵင်းမိူင်းယႆ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 40 ပၢႆ တႄႇဢဝ် ယၢမ်းၵၢင်...
ၸိုင်ႈမိူင်းၵွၼ်းၶေႃ ပဵၼ်ၶွင်ၽႂ် တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵွၼ်းၶေႃ တေလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၸွမ်းၵၼ် လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸွမ်းၵၼ်မႃးၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လိင်ႉလႅၼ်တေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်းလၢႆမႃးလူၺ်ႈ လပ်းမွတ်ႇပႅတ်ႈ ပိုၼ်းပဵၼ် တေႉမီးတေႉသေ ၶူင်တႅမ်ႈပိုၼ်းပႅတ်ႉပိုၼ်းပွမ်ပူင်သွၼ်ပိုၼ်ၽႄႈ သုမ်ႇငုမ်းၵုမ်းႁူမ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းမႃး ႁႂ်ႈပေႃး ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ - ၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပေႃႈၸဝ်ႈၵေးၸူးဢၼ်တိုၵ်းဢဝ်ပၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းႁူဝ်တႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈပၼ် ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ...
ၸွမ်ၽွင်းလူင်မႂ်ႇ မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပဵၼ်ၸိူဝ့်သၢႆဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ ဢႃယုလဵၵ့်သုတ်းၼႂ်းပိုၼ်း
ဝၼ်းတီႈ 25/10/2022 ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ ၾၢႆႇၽၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ Rishi Sunak ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵေႃႉမႂ်ႇ မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ။ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ၵေႃ့ၵဝ်ႇ Ms. Liz Truss ၶဝ်ႈႁၢပ်ႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႆႈ 40 ဝၼ်းပၢႆၵူၺ်းသေ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႄႈ တႃႇတေတႅၼ်းတီႈယူႇမၼ်းၼၢင်းၼၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၶိုၼ်းပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လိူၵ်ႈ Rishi...
ယွၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၸိုင်ႈမိူင်းပဵၼ်ႁိုဝ် ဢမ်ႇမီးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၸိုင်ႈမိူင်းတေပဵၼ်ႁိုဝ်
ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ယူႇၾၢႆႇၼိုင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႅၼ်းၽွင်းလႄႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယူႇၾၢႆႇၼိုင်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်မႃး ၾၢႆႇၼႃႈမုၵ်ႉၸုမ်းၵူႈမိူင်းမိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ၶွပ်ႈတဵမ်ၸဵတ်းပီၶႃႈယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ မီးထိုင်သၢဝ်းဢဵတ်းၸုမ်းသေတႃႉ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇႁႅၵ်ႈၼႂ်းပီ 2015 မီးယူႇ 8 ၸုမ်း၊ ထိုင်ၼႂ်းပီ 2018 ၸင်ႇသမ်ႉမီးထႅင်ႈ 2 ၸုမ်းသေ သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ မီးၵႂႃႇ 10 ၸုမ်း ။ဢၼ်ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသမ်ႉၵိုတ်းယူႇ...
ၵၢၼ်သိုၵ်း
သၽႃႇဝ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉLatest
ႁူင်းၽဝ်ထုၼ်တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၺႃးၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း သင်ႇၵိုတ်းၵၢၼ်ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း
ႁူင်းၽဝ်ထုၼ် ဢၼ်မီးတီႈ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈလူင်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈလွႆသထူင်ႇ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 16/11/2022 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်း၊ ၾၢႆႇပႃႇမႆႉ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း၊ သင်ႇႁၢမ်ႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်မီးဢၢႆၵႂၼ်းမဵၼ်လိူဝ်ႁႅင်း ၵူၼ်းမိူင်း ၾင်ႇမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ မႄႈသၢႆ ဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈ တုၵ်းယွၼ်းထိုင်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း၊ႁႂ်ႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းပၼ် ။ “ဢၢႆမၼ်းမဵၼ်ၶႅမ်ႈႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်တိူင်ႇလၢတ်ႈၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလႄႈ မိူဝ်ႈဝႃးၵၢင်ၶမ်ႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း၊ ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇဝဵင်း ၊ ၾၢႆႇႁၵ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇထတ်းတူၺ်း။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၾၢႆႇႁူင်းၸၢၵ်ႈ...
ႁွတ်ႈထိုင်ဝႆသႃ လွႆၸၢၵ်ႈတေႃႇႁၢင်းႁုင်ႉ ထုင်ႉၼႃးၵွင်းမူး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈပတ်းပိုၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၵိူဝ်းယမ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇလႄႈ တီႈလႂ်ထွတ်ႈ တီႈလႂ် မျၢတ်ႈၵေႃႈ လတ်းၸူးၶဝ်ႈႁႃဝႆသႃ ထိုင်တီႈထိုင်လႅၼ်တေႉၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ႁဝ်းၶဝ်ၵႆႉ ႁွတ်ႈထိုင်ဝႆႈသႃ တေမီးလၢႆလၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ထၢတ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇႁူဝ်လိုင်း ထၢတ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇမိူင်းၵိုင် ထၢတ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇဝၢၼ်ႈၸိင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼွင် ထၢတ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇမေႃႇၵိူဝ်(ဘော်ကြို) မူၺ်တေႃႇၵၢတ်ႇၵူႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ တေဢွၼ်ၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် မႃးႁူႉၸၵ်း...
လိၼ်လွႆၵူၼ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးလူမ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈလွႆလႅမ် တူၼ်ႈတီး
ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း လိၼ်လွႆၵူၼ်ႇသႂ်ႇတၢင်းၵႃးၼႂ်းၵႄႈ လွႆလႅမ်- မိူင်းပွၼ် ၊ ၵူၼ်းၵႃႉ ၸဝ်ႈၵႃးၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းၶွင်ႉၶမ် ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းမိူင်း တူၺ်းလူၸွႆႈထႅမ်ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ယႃႇႁႂ်ႈမီးလွင်ႈ ၵိတ်ႇၶႂၢင်လွင်ႈၵႂႃႇမႃး။ ဝၼ်းသဝ်လႄႈဝၼ်းတိတ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်းသေ ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 10/10/2022 ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ လိၼ်လွႆၵူၼ်ႇၼႂ်းၵႄႈသဵၼ်ႈတၢင်း တူၼ်ႈတီး-လွႆလႅမ် လွင်ႈၵႂႃႇမႃးၸဝ်ႈၵႃးၶဝ် ၶၢင်ႉၶမ် ပိၵ်ႉတၼ်ၵႂႃႇသေ လႆႈပႂ်ႉ...
ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလင်ၼိုင်ႈ တီႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသင်
မိူဝ်ႈၼႆႉ 3/10/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းမွၵ်ႈ 12 မူင်း ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လင်ၼိုင်ႈ တီႈပွၵ်ႉ 8 ၾၢႆႇတႂ်ႈဝတ်ႉတပ်ႉဢူး ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ယွၼ်ႉမေႃႈၾႆး (ဘက်ထရီ) သူဝ်ႊလႃႊသျွတ်ႉ ထုၵ်ႇမႆႈတင်းလင် လႄႈ လူႉသုမ်းၼမ်။ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇၶႄၾႆး ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -...


text:
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်ၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေမႃးသပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄပၼ်
လွၵ်းလၢႆးသႂ်ႇၽွၼ်ႉတႆး တီႈၼႂ်းၽူၼ်းမိၵ်ႈ Xiaomi ၼႆယဝ်ႉ ၊ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၵေႃႈ ယၢမ်ႈတၢင်ႇပၼ်ငဝ်းတူင်ႉ
မၼ်းယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ ႁႂ်ႈပေႃးတူၺ်းငၢႆႈ ၸင်ႇလႆႈတႅမ်ႈပဵၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈသေ တၢင်ႇပၼ်ယဝ်ႉ
လွၵ်းလၢႆးၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇႁဵတ်း Root, ဢမ်ႇလူဝ်ႇ Designer Account ဢၵွင်ႉၼႆလႄႈ
တေလႆႈဝႃႈ ငၢႆႈယူႇတႄႉတႄႉ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် သင်ဝႃႈပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူၼ်းမိၵ်ႈ Xiaomi ၼႆ
ႁဵတ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်သပ်းလႅင်းၼႄဝႆႉ တႃႉ။
သင်ဝႃႈတီႈၼႂ်းၽူၼ်း ဢမ်ႇမီး Play Store ၼႆ ၸၼ်ဢဝ်လႆႈတီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉ
မၢႆတွင်း= ၽွၼ်ႉဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉဝႆႉၼႆႉ ႁၼ်လႆႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉ 100% ၸေႃႇၵျီႇ 85 % ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ (ၵုၼ်ႁဵင်)