text:
ၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ (မၢၼ်ႈ: စေတုတ္တရာမြို့ ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Sidoktaya) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ထုင်ႉၸလိၼ်းသေ မီးဝႆႉ တီႈဢၼ်တူၵ်းၽၢႆႇၼႂ်း တီႈဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတင်း ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းၸလိၼ်း သေ ၵႆယၢၼ် 36 လၵ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇသၼ်လွႆရၶႅင်ႇ တီႈပၢၼ်းတၢပ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၼႆႉ ယၢဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမူင်းၼႆႉ လႆလတ်းၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈသေ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႆလူင်း ၽၢႆႇၸၢၼ်းယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ထုင်ႉႁွင်ႈမူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 1121 လွၵ်းလၵ်းသေ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး မီး ယူႇ 200 ပၢႆယဝ်ႉ။ တီႈၸွမ်းထုင်ႉၶူင်ႈ ၼမ်ႉမူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ထုင်ႉၵွင်းလွႆလႄႈ ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉလိူင်ႇယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈဝဵင်း မိူဝ်ႈပီ 1956 ၼၼ်ႉ သဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်လႆႈလၢမ်းဝႆႉ မီးယူႇ 30748 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၼမ်ၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶျၢင်း တီႈထုင်ႉၼၼ်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယူႇလေႃးၵၼ်တင်း မၢၼ်ႈ မႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉလႄႈ တင်းၽိင်ႈထုင်း လၢႆးယူႇလၢႆးသဝ်း ဢမ်ႇပေႃးပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ႇသိၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ထုင်ႉၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ ပဵၼ် မႆႉသၵ်း၊ မႆႉပဝ်း၊ ၵုၺ်၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵၢၼ်ပိူင်လူင်ၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈ၊ လွင်ႈၽၼ်းမႆႉၽၼ်းတွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ တေလႆႈႁၼ် လၢႆးၼုင်ႈလၢႆးမႆ ဢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆၼင်ႇ ၽိုၼ်လႅင်၊ မေႃႈလိၼ်၊ ဝၢၼ်ႇလိၼ်ၵွၵ်းလိၼ်၊ ၶူဝ်းယူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းဝႆႉယူႇ။ ပေႃးပဵၼ်တီႈပွႆးတီႈလၢမ်း တီႈႁႅၼ်းလူႇႁႅၼ်းတၢၼ်းၼႆ တိုၵ်ႉမီးၾိင်ႈ ႁႆႇတိုင်ႈၶိူင်ႈမူၼ်ႈမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇသေ တိုၵ်ႉမီးထုင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈႁဵတ်းၸွႆႈသၢင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ ယၢၼ်ၵႆ မွၵ်ႈ 27 လၵ်းၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်ႇတွင်ႇၵျီး ဢၼ်မီးၼွင်ၼမ်ႉ တီႈၼိူဝ် ၸိၵ်းလွႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ယၢၼ်ဝဵင်း သၢမ်လၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ ၽင်ႇႁိုၵ်းႁၢင်ၸၢင်ႉ (ၵျွႆးမီး) ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၵုပ်းမၢၵ်ႇႁိၼ် (ၵျွၵ်ႉၶမွၵ်ႉ) ပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်သွၼ်ႉၵၼ်ဝႆႉပဵၼ်ၸၼ်ႉပဵၼ်ၸၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵွင်းမူးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ၼမ်းၼႂ်း
- 1 လွင်ႈပဵၼ်တၢင်ႇၸိုဝ်ႈ
- 2 သၢႆပိုၼ်း
- 3 ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ
- 4 တူၼ်ႈဢွၵ်ႈၾိင်ႈတိုၼ်းလႄႈ တူဝ်သတ်းထိူၼ်ႇ
- 5 ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ၽၢႆႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း
- 6 ပွၵ်ႉၼိူဝ်ဝဵင်း
- 7 ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ
- 8 လွင်ႈၵၢၼ်ၵူၼ်း
- 9 ဝၢၼ်ႈ
- 10 ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလႄႈ ၶိူဝ်းၵူၼ်း
- 11 ပၢႆးပႆႇၺႃႇ
- 12 ပၢႆးယူႇလီ
- 13 ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်လဵင်ႉသတ်း
- 14 သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း
- 15 ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး
- 16 ၵၢၼ်မေႃမိုဝ်း
- 17 ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်
- 18 ၽူႈၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်
- 19 ၽိုၼ်ဢိင်
လွင်ႈပဵၼ်တၢင်ႇၸိုဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူးၵမ်ႇ ယွၼ်ႉၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူၵ်းပွင်လႄႈ ထေရဝႃတပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ႁိူဝ်ႈႁိူင်းမႃးယဝ်ႉသေတႃႉ ၽွင်းတႄႇတင်ႈ ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၽီၾိင်ႈထုင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်ယႂ်ႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်တေတႄႇတင်ႈ ၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ ၽီဢၼ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ၵိူဝ်းယမ်ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈမၼ်းဝႃႈ ၶုၼ်ၽီၸေႇတ ၼႆယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇတင်ႈဝဵင်းဝႃး ယွၼ်ႉယွင်ႈၵုင် ၶုၼ်ၽီၸေႇတသေ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းတၢင်ႇဝႃႈ ၸေႇတဢုၵ်ႉတရႃႇ (ၸေႇတ = ၶုၼ်ၽီၸေႇတ + ဢုၵ်ႉတရႃႇ=ဢွင်ႈတီႈလီမျၢတ်ႈ) ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၵႂၢမ်းပႃႇလဝႃႈ တူဝ်မႄႈၽၢႆႇၼႃႈလႄႈ သဵင်သရၽၢႆႇလင်ၼႆႉ လႆႈဢွၵ်ႇသဵင်ၸပ်းၵၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈမႃးဝႃႈ ၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉ ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ မႃးဝႃႈ sidoktaya ၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃးယဝ်ႉ ၶိုၼ်းပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ Sitoktaya ၼႆသေ ပဵၼ်ဝဵင်ဢွၵ်ႇဝႃႈ ၸီႇတုၵ်ႉတရႃႇ ၼႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တီႈ ၶႅပ်းမၢႆၽၢင်တူဝ်ၼၼ်ႉ တူဝ်လိၵ်ႈတူဝ်ယေႃႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတၢင်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉဝႆႉ SDA ၼႆလႄႈသင် STA ၼႆလႄႈသင် ထိုင်ယၢမ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈလိၵ်ႈတၢင်ၸႄႈဝဵင်း ဝႃႈ ၈/စတရ(နိုင်) ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ၶုၼ်ၸၢႆးရႃႇၸၵုမႃႇ ဢၼ်ႁပ်ႉၶူး မိၼ်းၸေႇယၶိတ်ႉတရႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် လုၵ်ႈၸၢႆး ၶုၼ်သၢင်ႇၵိတ်ႉသႃး၊ ၶုၼ်မိူင်းပူးၵမ်ႇ ၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ ပီမိူင်း (460)၊ လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ (2) ၶမ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉ ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၽၢင်ႁၢင်ႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ (5) ဢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
- ႁူဝ်ႉဝဵင်း
- ၶဵင်ႇၽီႇၶုၼ်ၽီလူင်ၸေႇတ
- ၵွင်းမူးၸီးၵျႅတ်ႉတွင်ႇ
- ၵွင်းမူးဢွင်ႇၵျႃႇသီႇရိ
- ၵွင်းမူးသူးတွင်းပျေႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢႃႇယုတင်ႈဝဵင်းၼႆႉ မီးမႃး (900) ပီပၢႆယဝ်ႉသေတႃႉ ဝဵင်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေ တိုၵ်ႉပဵၼ်ဝႆႉ ဝဵင်းဢွၼ်ႇဝဵင်းၼိုင်ႈယူႇ။
ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၽႄၼမ်ႉၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၶွင်သၼ်လွႆရၶႅင်ႇသေ တီႈ မီးပႃႇထိူၼ်ႇၾိင်ႈတိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႈဢၼ် ၵပ်းငၢႆးၵၼ်တင်း သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇတူၵ်းပွတ်းၵၢင်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ လႄႈ ပဵၼ်တီႈၵပ်းငၢႆးၵၼ်ပႃး သၼ်လွႆၶျၢင်းယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းၸလိၼ်း၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းပႂိၼ်ႉၽျူႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းငၽႄး၊ ၽၢႆႇတူၵ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းပျႃး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႇပႅတ်ႉလႅတ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်း ၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းသေႃး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းသေ မီးဝႆႉ တီႈႁိမ်းၽၢႆႇၼိူဝ် တီႈ ႁွင်ႈမူင်း လႄႈ ႁွင်ႈသီႇမီး ႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈ ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ လတ်ႉတီႇၵျုႁွင်ႇ 20°25'29" လႄႈ လွင်ႇၵျီႇၵျုဢွၵ်ႇ 94°15'36" ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၼႃႈႁွင်ႇၼႃႈၸၢၼ်း ယၢဝ်းမွၵ်ႈ 75 လၵ်းၼႆႉသေ ၼႃႈဢွၵ်ႇၼႃႈတူၵ်း မီးမွၵ်ႈ 25 ၼၼ်ႉသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႆႉ မီး 1025 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ် လႄႈ သၢႆၼမ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပွတ်းတူၵ်းၸႄႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ တင်းပွတ်းၼႆႉ ပဵၼ် တီႈၽႄၼမ်ႉၽၢႆႇဢွၵ်ႇ တႃႇ သၼ်လွႆရၶႅင်ႇသေ ပွတ်းဢွၵ်ႇၸႄႈဝဵင်းၸမ်ႉ မီးဝႆႉ သၼ်လွႆမျိၼ်းၺွင်း လႄႈ သၼ်လွႆၼႂႃးမ ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆသိုမ်ႇ သၼ်လွႆပူင်ႇတွင်ႇပူင်ႇၺႃႇၼၼ်ႉလႄႈ ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ်တူၺ်း ၸႄႈဝဵင်းတင်းဢၼ်ၼႆႉ ၵွင်လွႆၼမ်သေ လိၼ်ပဵင်ႁၢမ်ႉဢေႇဝႆႉယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆတင်းသဵင်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇၵၢႆၸူးၽၢႆႇၸၢၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸိၵ်းလွႆသုင်သုတ်းတီႈ သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် လွႆၶျုၼ်း (ႁွင်ႉ) လွႆၸုၼ်ႇ (6527 ထတ်း (1989 မီႇတႃႇ)) ၼၼ််ႉ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇယဝ်ႉ။ တင်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ လွႆၼမ်လိူင်ႇသေ တၢင်းသုင်ၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်ၼႆႉ မီး 2500 ထတ်းသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် လွၵ်းလိၼ်ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်း ၵႄႈလွႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ တၢင်းသုင်ၽတ်ႉၽဵင်ႇမီး 108 မီႇတႃႇ (354 ထတ်း) ၵူၺ်း။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸႄႈဝဵင်းသုတ်းသုတ်းလႄႈ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇသုတ်းၼၼ်ႉ မီးၵွင်းတႅမ်ႇ ဢၼ်မီး တၢင်းသုင်ၽတ်ႉၽဵင်ႇ မွၵ်ႈ 1000 ထတ်းၼၼ်ႉသေ ၽၢႆႇႁွင်ႇ၊ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း လႄႈ ၽၢႆႇတူၵ်း၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ မီးသၼ်လွႆ ဢၼ်တၢင်းသုင် မီး 3000 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉၶူင်ႈ ႁွင်ႈမူင်းၼႆႉ တၢင်းသုင်ၽတ်ႉၽဵင်ႇ မီး မွၵ်ႈ 500 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁွင်ႈမူင်း ဢၼ်တႄႇႁူဝ်မႃးတီႈ ၶေႃးၼုသုမ် ႁွင်ႉ လွႆၼတ်ႉမ ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႆလူင်းၽၢႆႇၸၢၼ်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၵိင်ႇႁွင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉၽၢႆႇတူၵ်းသေ လႆၶဝ်ႈၸူးတီႈၼႂ်း ႁွင်ႈမူင်းၼၼ်ႉ လိူဝ်သေ ႁွင်ႈၵျီး ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ ၵမ်ၼမ်တႄႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇတူၵ်း ၵၢႆၸူးၽၢႆႇဢွၵ်ႇသေ ႁွင်ႈၵျီးၼႆႉတႄႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇၸၢၼ်း လႆၸူးၽၢႆႇႁွင်ႇယဝ်ႉ။ ၵိင်ႇႁွင်ႈဢၼ်လုၵ်ႉၽၢႆႇဢွၵ်ႇလႆၶဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၵေႃႈ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸူးၽၢႆႇၸၢၼ်း လႆၸိူင်းၶၢင်းၵၼ်တင်း ႁွင်ႈမူင်းယူႇယဝ်ႉ။
တူၼ်ႈဢွၵ်ႈၾိင်ႈတိုၼ်းလႄႈ တူဝ်သတ်းထိူၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မႆႉသၵ်း၊ မႆႉပဝ်း၊ မႆႉပိတွၵ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်မႆႉ မီးၵႃႈၶၼ် လႄႈ မႆႉမွင် ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈတိုၼ်းမၼ်းယဝ်ႉ။ မႆႉသၵ်းလႄႈ မႆႉမွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းဢွၵ်ႇပိူင်လူင် တီႈပိုၼ်ႉတီႈယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈဢၼ်ၶဝ်ႈပဵၼ် ယႃႈယႃၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပႃႇထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉၼႃလႄႈ တူဝ်သတ်းထိူၼ်ၵေႃႈ လိူင်ႇၼမ်ယဝ်ႉ။ သိူဝ်၊ သိူဝ်ၸုမ်ႈ၊ ၸၢင်ႈ၊ ၸူင်၊ တိုင်၊ ၵႂၢင်၊ ၽၢၼ်း၊ မီ၊ မူထိူၼ်ႇ၊ လိင်းၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ မႃၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ငူးလိူမ်၊ ငူးႁဝ်ႇ၊ ပၢင်တၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး ၼိူၵ်ႉဢၼ်ၸၢင်ႈသွၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းလႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼူၵ်ႉမူင်း ဢၼ်မေႃၸူင်ႁၢင်းၸွမ်း ၽၵ်ႇႁိၵ်းသေ ယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်တေႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် ပီ 1985 ၼၼ်ႉ တီႈၸႄႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ သိူဝ်၊ သိူဝ်ၸုမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢႆႉၼႃႇ၊ ပေႃးထိုင်ၵၢင်ၶမ်ႈမႃး ၶဝ်ႈၽႅဝ်ထိုင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ လႄႇႁႃၸၼ်မူ၊ ၸၼ်ဝူဝ်းဢွၼ်ႇသေ ၵိၼ်သေတႃႉ ဝၢႆးမႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵူၼ်းၶဝ် လိုပ်ႈႁႅင်းလႄႈသင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မိူင်းၶႄႇ ပၼ်ၵႃႈၶၼ်လီသေ သိုဝ်ႉ လုပ်ႇသိူဝ်၊ ၼင်သိူဝ် တႃႇႁဵတ်းယႃႈယႃလႄႈ ႁူမ်ႈဝႃႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပႃႇထိူၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၾိင်ႈမိူင်းသေ ႁႄႉႁၢမ်ႈဝႆႉသေတႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်လၵ်ႉဢဝ်တၢႆ ဢဝ်ၶၢႆလႄႈ တီႈထုင်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးတေလႆႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးသိူဝ်သင်ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးထွမ်ႇမူးသိူဝ်း ဢၼ်လႄႇႁႃၵႂႃႇၼႂ်း ပႃႇထိူၼ်ႇၶဝ်ဝႃႈတႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် သိူဝ်ၸုမ်ႈၼႆႉတႄႉ ၶိူဝ်းမၼ်းပႆႇၶၢတ်ႇသေ တိုၵ်ႉယူႇသဝ်းႁႃၵိၼ်ယူႇဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တီႈပွတ်းထိူၼ်လိုၵ်ႉ သၼ်လွႆရၶႅင်ႇၼၼ်ႉ မီးပႃး ၸၢင်ႉထိူၼ်ႇသေၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၺ်း ၵူၼ်းပဵၼ် ဢၼ်မီၶူပ်းသေ မႃးၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ မီ ၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။ တူဝ်သတ်း ဢၼ်ၶိူဝ်းတေလႅပ်ႈဝၢႆးၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၽၢၼ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃး ၼိူဝ်ႉၽၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းမွၼ်းလီ ၼမ်ႉဝၢၼ်မၼ်းၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႄႈ မူးသိူဝ်းၶဝ် လႄႇႁႃတိၺွပ်းသေ ဢဝ်ၼိူဝ်ႉမၼ်း ၶၢႆယူႇယဝ်ႉ။ တူဝ်းသတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် လိူင်ႇယူႇ။
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ၽၢႆႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း (5) ၸႄႈဝဵင်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ၽၢႆႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူႈထၢၼ်ႈ
- လုမ်းတတ်းသိၼ်ၸႄႈဝဵင်း
- တပ်ႉၸုမ်းပလိၵ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်း
- လုမ်းသိုင်ႇၾိင်ႈၸႄႈဝဵင်း
- လုမ်းသဵၼ်ႈမၢႆၸႄႈဝဵင်း
- ယေးငိုၼ်းၽႄပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈၵူၼ်းမိူင်း
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ပႃႇထိူၼ်ႇၸႄႈဝဵင်း
- ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဵတ်းမႆႉၸႄႈဝဵင်း
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇၸႄႈဝဵင်း
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၸႄႈဝဵင်း
- ႁွင်ႈၵၢၼ်တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈၵူၼ်းဢွၵ်ႇၸႄႈဝဵင်း
- ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်း
- လုမ်းသၢႆလူမ်းၸႄႈဝဵင်း
- ႁွင်ႈယူတ်းယႃ လႄႈ လဵင်ႉလူတူဝ်သတ်းၸႄႈဝဵင်း
- ၵၢၼ်ငၢၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈၸႄႈဝဵင်း
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၢမ်းၼႃႈႁွင်ႈၽၢႆမူင်း
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉမူင်း
- ယေးငိုၼ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၢမ်းၼႃႈဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းၸႄႈဝဵင်း
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၢမ်းၼႃႈ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸႄႈဝဵင်း
- ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၢမ်းၼႃႈပၢႆးပႆႇၺႃႈၵၢၼ်တူဝ် လႄႈ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈၸႄႈဝဵင်း
ပွၵ်ႉၼိူဝ်ဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးပွၵ်ႉဢွၼ်ႇ (10) ပွၵ်ႉ၊ ပွၵ်ႉလူင် (2) ပွၵ်ႉသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။
ပွၵ်ႉ မၢႆ (1)
- ပွၵ်ႉၸၢၼ်ႇပျႃႉ
- ပွၵ်ႉပၼ်ႇတရ
- ပွၵ်ႉသီႇႁႃႉ
- ပွၵ်ႉၸေႇယ
- ပွၵ်ႉဝုၼ်ႇၼ
ပွၵ်ႉ မၢႆ (2)
- ပွၵ်ႉၶိတ်ႉတရႃႇႁွင်ႇ
- ပွၵ်ႉၶိတ်ႉတရရႃႇၸၢၼ်း
- ပွၵ်ႉယႂႃႇတိတ်ႉ
- ပွၵ်ႉပတွၵ်ႉမျႅင်ႇ
- ပွၵ်ႉလႄႇပျိၼ်ႇၸု
တီႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ လင်ႁိူၼ်းမီး (800) ပၢႆ၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး (4300) ပၢႆးလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းဢေႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမီးႁိမ်းႁွၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၶူဝ်ႇဝိၼ်ႇ၊ မထဵင်း၊ မျေႇၼီႇၵူင်း၊ တွင်ႇမျေႇၼီႇ၊ ဢွၵ်ႉပူင်ႇ၊ မၵျီးၸု၊ ၺွင်ႇဢၢႆႇ၊ ၶျိၼ်ႇပျိတ်ႉၵႅင်း၊ တယၢၼ်ႇၵႅင်း၊ လူင်းပေႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉယူႇ တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇလႄႈ ၸိူဝ်းႁိမ်းႁွမ်း ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ ပေႃးဢဝ် တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းယူႇၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ -
- ၵျွင်းတေႃးယၽၢႆႇဢွၵ်ႇ
- ၵျွင်းမျွင်းၶႂႃႉတွင်ႇ
- ၵျွင်းမျွင်းဝႁွင်ႇ
- ၵျွင်းယၢၼ်ႇဢွင်ႇၽုင်ႇသႃႇ
- ၵျွင်းလေးထၢတ်ႉတွင်ႇ
- ၵျွင်းလႄႇပျိၼ်ႇၸု
- ၵျွင်းယႂႃႇတိတ်ႉ
- ၵျွင်းဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇ ၼႆသေ မီးၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ (8) ၵျွင်းယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပေႃးယႂ်ႇဝၼ်းလူင် မႃးၼႆ မီးဝႆႉ ႁူင်းထမ်လူင် တီႈၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ မီးဝႆႉ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်တြႃး ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းၽႄဝိပတ်ႉသၼႃႇမိူင်းၵုတ်ႈ မၢႆ (151) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵၢၼ်ၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးဝႆႉ ၵၢတ်ႇၵၢင်ၼႂ် (ၵၢတ်ႇဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းၸႄႈဝဵင်း) ဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ပၢင်လဵၼ်ႈၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ သူၼ်မွၵ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ႁူင်းယႃ ႁူင်းၼိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ႁူင်းၼိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ 2 ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈႁဵၼ်း ႁူင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ဝၢၼ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢဝ်ဝၢၼ်ႈ 115 ဝၢၼ်ႈ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် မူႇဝၢၼ်ႈ (45) မူႇသေၵေႃႈ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၶျၢင်း (100)၊ ဝၢၼ်ႈမၢၼ်ႈ (20) ယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းတႄႉ -
- တၢၼ်ႉလႄႇၵျိၼ်း
- လူင်းၵျီး
- ဢၵျီႇ
- တပႂိၼ်ႇ
- ၼတ်ႉၵျီး
- ဢႃယေႃး
- ၼပႄးပူင်း
- တူၺ်းၵူင်း
- ပူး
- မၵျီး
- ပႂိၼ်ႉတွၵ်ႉ
- ၶျီ
- ဢွင်း
- ဢလႄႇပူင်ႇ
- ဢွၵ်ႇပူင်ႇ
- ၶျိၼ်ႉပိတ်ႉၵႅင်း
- ၵျိၼ်းၵျီး
- ပၢၼ်းဢိ
- ဢူင်းဝႃး
- ၵျၢၼ်ႇၸဵင်ႉ
- လႅတ်ႉၽွႆႉသႅင်ႇ
- ယေႇတွင်ႇ
- ၶူၺ်းမလွင်ႇ (မၢၼ်းမလွင်ႇ)
- ၺွင်ႇပိၼ်ႇၵျိၼ်း
- ၵျွင်ႉတႅၵ်ႉ
- ပွၵ်ႉၶျွင်း
- လူင်းပေႃး
- တယၢၼ်ႇၵႅင်း
- ပၢၼ်းၶျႅတ်ႉ
- မျွင်းဢူး
- ၵျွၵ်ႉမွႆး
- ငႃးမ
- သၢမ်သႄႇ
- ၵျီးဢူင်ႇ
- ၵျီးဝ
- မျေႇၼီႇၵူင်း
- တွင်ႇမျေႇၼီႇ
- ၶူဝ်ႇဝိၼ်ႇ
- မထဵင်း
- တႅတ်ႉလႄႇ
- မုၼ်ႇၸေႃႇ
- မၼ်းတတ်ႉၵႅင်း
- ပႄးယိၼ်းၵႅင်း
- တႄႇၸႃး
- ဢွၵ်ႉဝေႃး
- ထမိၼ်းၶျႅတ်ႉ
- ၵူတေႃ
- ၽဢၢႆး
- ၸိတ်ႉငၢၼ်း
- သႃးတႂိၼ်း
- တူင်ႇၶျွင်း
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလႄႈ ၶိူဝ်းၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း မၢၼ်ႈ လႄႈ ၶျၢင်း ၶဝ် ယူႇႁူမ်ႈသဝ်းၸွမ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း တီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ၾိင်ႈထုင်ႈၶဝ်ႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် သၼ်လွႆၶျၢင်းၼၼ်ႉသေ ၾိင်ႈထုင်းၶဝ် ငၢႆးမိူၼ်ၵၼ်တင်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း (5) ဢၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶျၢင်းၶျၢင်းပူင်ႇ၊ ၶျၢင်းမယိၼ်း၊ ၶျၢင်းလုင်းပေႃး၊ ၶျၢင်းမိၼ်းၵျႃႉ လႄႈ ၶျၢင်းတွင်ႇသူႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈပွင်ႇၵႂၢမ်းၵၼ်သေတႃႉ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် (1) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵင်းႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၸၼ်ႉသုင် (2) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် (6) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၸၼ်ႉၵၢင် (2) ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ (90) ႁူင်းသေ တင်းမူၼ်းမီး (97) ႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးၽၢႆႇတႂ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇ (မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပွတ်းၼိူဝ်) သေ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉၶုၼ်ၵွၼ်းၵၢၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇၸႄႈဝဵင်း ၵေႃႉၶိုင်ပွင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇယဝ်ႉ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ
ႁူင်းႁဵၼ်းႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၸၼ်ႉသုင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တၢၼ်ႉလႄႇၵျိၼ်း
- ပူးၵျေးယႂႃႇ
- ၽဢၢႆးၵျေးယႂႃႇ
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တၢၼ်ႉလႄႇၵျိၼ်း
- ပူးၵျေးယႂႃႇ
- ဢူင်းဝႃး
- ၶူၺ်းမလွင်ႇ (မၢၼ်းမလွင်ႇ)
- ၵျီးဝ
- ၽဢၢႆး
ႁူင်းႁဵၼ်ႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၸၼ်ႉၵၢင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တပႂိၼ်ႇ
- ၶျီႇ
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း တီႈဝၢၼ်ႈဢွၵ်ႇ ဢၼ်လင်ႁိူၼ်းဢေႇ လႄႈ လိူဝ်သေ တီႈဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ႁႅင်းၼၼ်ႉ တီႈမူႇဝၢၼ်ႈၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈၼႆ့ ပိုတ်ႇဝႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၼိုင်ႈႁူင်းယဝ်ႉ။
ပၢႆးယူႇလီ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်း (1) ႁူင်း ဢၼ်ၵူႇၶဝ်ႈ (25)ၵူႇ၊ တီႈ ဝၢၼ်ႈတပႂိၼ်ႇၼၼ်ႉ မီး ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်းဢိူင်ႇ (1) ႁူင်းယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ႁွင်ႈပၢႆးယူႇလီဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ပိုတ်ႇဝႆႉ (4) ဢၼ်သေ ဢဝ်တင်း ၵႅမ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ သေၵေႃႈ ယူတ်းယႃပၼ်ဝႆႉယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ ဝႆႉပၼ် မေႃယႃလဵင်ႉလုၵ်ႉဢွၼ်ႇၼိုင်ႈၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ထိူၼ်ႇလွႆလိုၵ်ႉလႄႈ ယုင်းၼမ်သေ တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼၢဝ်ၼူၵ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၵူႇၶဝ်ႈ (25)ၵူႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ
ႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း ဢိူင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တပႂိၼ်ႇ
ဢွင်ႈပၢႆးယူႇလီဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဢူင်းဝႃး
- ၶူၺ်းမလွင်ႇ (မၢၼ်းမလွင်ႇ)
- ၵျီးဝ
- ၽဢၢႆး
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်လဵင်ႉသတ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တီႈထုင်ႉၶူင်ႈၼၼ်ႉ သႂၢင်းၼမ်ႉသေ သွမ်ႈၶဝ်ႈ
- တီႈထုင်ႉၼိူဝ်လွႆ သွမ်ႈၶဝ်ႈႁႆႈ၊ ငႃး၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ
- ထူဝ်လိၼ်၊ ထူဝ်လိူင်၊ ထူဝ်ႇလၢႆးသိူဝ် လႄႈ ထူဝ်ႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း
- ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ သူၼ်ဢူးယဵၼ်ႇၼၼ်ႉ ၽုၵ်ႇ မၢၵ်ႈမူင်ႈ၊ မၢၵ်ႇလၢင်း၊ မၢၵ်ႇၵႃႇ၊ မၢၵ်ႇဢေႃးၸႃႇ
- ပေႃးၶၢဝ်းၵတ်း ၽုၵ်ႇ ၽၵ်းမီႇႁူဝ်လႅင်၊ ၽၵ်ႇမီႇႁေႃ၊ မုင်လႃႇထုၵ်ႈ၊ မုင်ႇလႃႇပၢၼ်း၊ ႁူဝ်ၽၵ်းပိုၵ်ႉ
- လဵင်ႉဝူဝ်းၵႂၢႆး ဢၼ်ၸၢင်ႈၸႂ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ
- လဵင်ႉ ပႄႉ၊ မူ၊ ၵႆႇ
သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းတၢင်းယၢင် မွၵ်ႈ 36 လၵ်း တွၼ်ႈတႃႇထိုင် ဝဵင်းၸလိၼ်းသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တၢင်းယၢင်းသိုပ်ႇၸႄႈတွၼ်ႈ ပတၢၼ်း-ငၽႄး-ၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ-လွင်းသျႄႇ-တီးၵူင်း ပေႃႇမႃးလႄႈ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မီးသၢႆလူတ်ႉၵႃး ၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ-ၸလိၼ်း-ပႂိၼ်ႉၽျူႇ-မိၼ်းပူး-မၵူၺ်း သေ ဢမ်ႇၵႃး ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မီးပႃး သၢႆလူတ်ႉၵႃး ၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ-ငၽႄး-ပတၢၼ်း-မိၼ်းပူး-မၵူၺ်း ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသိူဝ်ႇတၢင်းယဝ်ႉလႄႈ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၼႆႉ ပွင်ႇထိုင် ၸႄႈဝဵင်းသေႃးယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လိူဝ်သေဝႃႈ ၶၢႆၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ၶၢႆပႃ ဢၼ်ဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈသေ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢမ်ႇမီးသင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်မႆႉတႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႉႁဵတ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ် မႆႉမွင်တႄႉ လုၵ်ႉတီႈ ၸုမ်းၵၢၼ်မႆႉမွင်ယူဝ်းမ ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်မေႃမိုဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ႁဵတ်းမေႃႈ
- သၢၼ်သၢတ်ႇ
- သၢၼ်ၵုပ်း
- သၢၼ်ၽႃလၢႆး
- ပဵတ်ႈၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း
- ၽႆးၶႃး
- ႁဵတ်းႁိူၼ်းၾိင်ႈထုင်း
- ႁဵတ်းႁိူဝ်းၾိင်ႈထုင်း
- ႁဵတ်းၽၢႆမႆႉၸူဝ်ႉၶၢဝ်း
- ႁဵတ်းၶူဝ်ၵၢႆႇႁွင်ႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်း
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- လွႆၶျုၼ်း (ႁွင်ႉ) ၸုၼ်ႇတွင်ႇ (ပဵၼ်လွႆဢၼ်သုင်သုတ်း တီႈသၼ်လွႆရၶႅင်ႇ)
- လွႆၵၢၼ်ႇ (လွႆၼွင်) (တီႈၸိၵ်းလွႆ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 5000 ထတ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၼွင်လူင်)
- လွႆမူဝ်းၼတ်ႉ (ဢွၵ်ႇၶူဝ်ႈၵႅဝ်ႈသႅင် ဢၼ်ၼမ်ႉၶႅမ်ႉဢမ်ႇပေႃးလီ)
- ၽၢႆမူင်း (ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ ဢွၵ်ႇ 75 မႅၵ်ႇၵႃႇဝတ်ႉ)
- ၵွင်းမူးလွႆၸီးၵျႅတ်ႉ (ပၢၼ်မူးၵမ်ႇ)
- ၽြႃးလူင်ႁူင်းထမ်းၵၢင်ဝဵင်း
- ၵွင်းမူးဢွင်ႇၸႅၵ်ႉၵျႃႇ (ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇ)
- ၵွင်းမူးသူးတွင်းပျေႉ (ပၢၼ်ပူးၵမ်ႇ)
- ၽြႃးၵျွၵ်ႉၶမွၵ်ႉ
- ၵွင်းမူးသျိၼ်ႇမႃႇလျၸူႇလႃႇမၼိ (ဝၢၼ်ႈတပႂိၼ်ႇ)
- ႁွင်ႈၵဝ်ႇတၢၼ်ႇသႄႇ
- ပၢင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ႁႅင်းႁင်းတူဝ် ဢၼ်လူႉလႅဝ်ဝႆႉ
ၽူႈၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉ ၶုၼ်သိုၵ်းဢူၵ်ႉတမ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶုၼ်သိုၵ်းပျႅင်းၵျီး ၶုၼ်သိုၵ်းပျႅင်းၵလေး ၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတိုၵ်း တပ်ႉဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တီႈထုင်ႉၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁွႆးမိုဝ်း ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၵူၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်သေ ၶုၼ်သိုၵ်း လုၵ်ႈသိုၵ်းဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်းလႄႈ ၶုမ်ၶဝ် တိုၵ်ႉမီးယူႇတီႈ ဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇ လႄႈ တီႈ ဝၢၼ်ႈၽဢၢႆးၼၼ်ႉ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ဝုၼ်ႇၼၵျေႃႇထိၼ်ႇ ဢူးလႃႉမွင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢူးလႃႉမွင်း ၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းပၢၼ် ၶတ်းၸႂ်တႃႇ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၼၼ်ႉ မၼ်းလႆႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇသေ မၼ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၽၢႆႇသၢၼ်ၶတ်း ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း လႄႈ ၽၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၽႅတ်ႉသိတ်ႉၶဝ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၸိုင်ႈမိူင်းသေ လႆႈပၼ်ၸုမ်ႈၶူး ဝုၼ်ႇၼၵျေႃႇထိၼ်ႇယဝ်ႉ။
သူႇရဢူးၸ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢူးၸ ၼႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းပၢၼ် ၶတ်းၸႂ်တႃႇ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၼၼ်ႉ မၼ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၽၢႆႇသၢၼ်ၶတ်း ၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း လႄႈ ၽၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၽႅတ်ႉသိတ်ႉၶဝ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ၽွင်းမၼ်းတိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈႁၢၼ်ပလိၵ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵူၼ်းထူၼ်ႇ ၶွမ်ႇမျူႇၼိတ်ႉၸွမ်ပိဝ်လႅင် လႄႈ ၸုမ်းတႅၵ်ႉတႅင်းဢွင်ႇၵျေႃႇၵျီး ၶဝ် ငွႆးတိုၵ်း တီႈ ႁူၺ်ႈပွင်းမၵျီး ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၵႄႈ ၸလိၼ်း-ၸေႇတုၵ်ႉတရႃႇၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်းမႃးယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၸိုင်ႈမိူင်း လႆႈပၼ် ၸုမ်ႈၶူး သူႇရယဝ်ႉ။
ဢူးလႃႉဢွင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢူးလႃႉဢွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ပႃႇလီႇမၢၼ်ႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸွမ်ၽူႈတၢင်ၼႃႈၸိုင်ႈမိူင်း မႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (3)


c: text/html

text:
Stub ဢၼ်ဝႃႈ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း လၵ်းၸဵင် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ်ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်း ဢၼ်မီးတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတူၺ်းလႆႈတီႈ ပိူင်ထၢၼ်ႈ Stubs ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး တီႈၼႂ်းပိူင်ထၢၼ်ႈ "Stubs" ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်းဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ တေႁဵတ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈဢွၼ်ႇသေၵေႃႈ ပွင်းၵႂၢမ်းဢၼ်တေငမ်ႇမႅၼ်ႈထၢၼ်ႈလႂ်ၵေႃႈ တေဢၢၼ်းသႂ်ႇၵႂႃႇသေ တေဢၢၼ်းႁဵတ်း ႁႂ်ႈမၼ်းတူၵ်းပိူင်မၼ်းလီ ၼင်ႇဝီႇၶီႇၽီးတီႈယႃးဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈတႅမ်ႈတီႈၼႂ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼႆႉ ၽွင်းၶဝ် ၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈတႅမ်ႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႅၼ်ႇၽၢႆႇလႂ်၊ ၶဝ်ႈၸႂ်ၽၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်လူတူၺ်းလႄႈ ပေႃးၽၢႆႇတႂ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပွင်ႈၵႂၢမ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မႃးလေႃးလႄးၵၼ်ဝႆႉၼႆ ၵူဝ်မၼ်းဢမ်ႇထိုင်တီႈထိုင်တၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶွပ်ႈတဵမ် 61 ပီၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် RCSS/SSA လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ် ၵုၼ်း မုၼ်မႃးၵူႈပီလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇပီၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်းမၢႆ 2 RCSS/SSA ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ် – ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းလၢတ်ႈၼႄ ငဝ်းလၢႆးလႄႈလွင်ႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း မိူၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမႃး ၵူႈပီဢေႃႈ။ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵူႈပီၼႆႉ။ 1) ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမၵ်းမၼ်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ၼပ်ႉယမ် ၽူႈဢွၼ် ႁူဝ်ႁဝ်းၶႃႈ၊ ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လႆႈတေႃႇသူႈမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉလႄႈ လႆႈလူႇၼိူဝ်ႉလူႇ လိူတ်ႈသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၼပ်ႉယမ်ၶဝ်ၸဝ်ႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈ မၵ်းမၼ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈ။ ထႅင်ႈ ၶေႃႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ယိူင်း ဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈသုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ၊ ၵဵဝ်ႇ ၵပ်းလူၺ်ႈသုၼ်ႇလႆႈ ၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ သုၼ်ႇ လႆႈတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸိူဝ်းၼႆႉ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇဝႃႈ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ဝႃႇ၊ ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်ဝႃႇ၊ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ဝႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈ ပေႃးၸၢင်ႈ ၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ်ၵႂႃႇ။ ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပၢၼ်မႂ်ႇႁဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉဝႃႈ ပိုၼ်းၼႂ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် ပေႃးၶဝ်ႁူႉယဝ်ႉၵေႃႈႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃးၸၢင်ႈမီး ၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉႁၵ်ႉၶိူဝ်း၊ ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈ သိုပ်ႇပႆၵႂႃႇ ၸွမ်းႁွႆးတိၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢွၼ်ပႆမႃးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးႁူမ်ႈၵၼ်တေႃႇသူႈၵႂႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးႁွတ်ႈထိုင်ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်း မီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉၼၼ်သေလႄႈ ၸင်ႇတေၸတ်းႁဵတ်းမႃးဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း မႃးၵူႈပီ။
ထၢမ် – တီႈပၢင်ပွႆး ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ မီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးၼႂ်းပီၼႆႉတႄႉ ပေႃးဢဝ်ပိူင်ၶပ်ႉမၢႆဝႃႈတႄႉၵေႃႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ တေမီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ႁဝ်းၶႃႈမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း။ ပီၼႆႉတႄႉ ဢၼ်တၢင်တူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈသေလႄႈ လႆႈမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း တေပဵၼ်ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 1 ႁဝ်းၶႃႈ ၸွမ်သိုၵ်းၸၢႆးယီႈ။
ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ၼႄပႃးၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်း၊ ၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်းတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇယိပ်းၵွင်ႈ တေဝႃႈၼႄၾၢင် ႁၢင်ႈသိုၵ်းမိုဝ်းပဝ်ႇ။ ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ပၼ်ဝႂ်ယုၵ်ႉယွင်ႈၽူႈႁၢပ်ႇထမ်းၵၢၼ် ႁဝ်းၶႃႈ ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လႆႈတေႃႇသူႈမႃးၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ် လႆႈလူႉၵႂႃႇ ဢင်ႇၵႃႇလၵ်ႉၶၼႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ တိၼ်မိုဝ်းပုတ်း ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇမႃး တေ မီးမွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉသေ ဢဝ်ၵုင်ႇ မုၼ် ယုၵ်ႉယွင်ႈပၼ်ဝႂ် တွၼ်ႈၶူဝ်းတွၼ်ႈပႃး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၼႆႉယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၵႂႃႇဝၢင်းတူင်ႇမွၵ်ႇ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် တႃႇၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လႆႈတူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ တွၼ်ႈၵၢင်ၶမ်ႈတႄႉၵေႃႈ တေမီးပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၸွမ်းၵၼ်လႄႈ ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းထႅင်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ထၢမ် – ဢၼ်ဝႃႈ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်း ဢမ်ႇယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ဢမ်ႇယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းမီးလွင်ႈတၢင်း(မီးႁဵတ်ႇ/ မီးၽူၼ်) မၼ်း ပေႃးမႃးတူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႄႉ ႁႅင်းသိုၵ်းတေမီးႁိမ်း 1 ႁဵင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇပႃးၵွင်ႈ ပႃးၵၢင်ႇ။ ဢၼ်ဢမ်ႇပႃး ၵွင်ႈပႃးၵၢင်ႇၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ မီးလွင်ႈတၢင်းမၼ်းယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ 1) ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ပိုၼ် ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းမႃး ႁူၵ်းလိူၼ် မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းတႄႉ 4 လိူၼ် ၶဝ်ၶိုၼ်းယိုတ်ႈမႃးထႅင်ႈ 2 လိူၼ် တေႃႇၼႂ်းလိူၼ်ၼႃႈ လိူၼ်ႁူၵ်းၼၼ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ၾၢႆႉတပ်ႉမတေႃႇၶဝ် ၵိုတ်းတိုၵ်းၾၢႆႇလဵဝ်ႁင်းၶဝ်လႄႈ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈ မၵ်းမၼ်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈၶဝ်။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၼႄၵွင်ႈၼႄၵၢင်ႇ ဢမ်ႇယိပ်းၵွင်ႈယိပ်းၵၢင်ႇ ပႃးဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၶႃႈလူး။ ပေႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼႆၵေႃႈ ပွင်ႇ ဝႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇဢဝ် လၢႆးၵွင်ႈလၢႆးၵၢင်ႇ လၢႆးပၢင်တိုၵ်းၵၼ်သေၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ မၼ်းတေလႆႈၸႂ်ႉလၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းသေလႄႈ ၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ ပေႃးလၢႆး NCA ဝႃႈတႄႉ ပႃးဢၼ်ၼႆႉၶေႃႈၼိုင်ႈ။
ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ ပွင်ႇဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းတေၼႄဝႃႈ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈယုမ်ႇယမ်ၼႂ်းၵႄႈသွင်ၾၢႆႇ ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းမၼ်ႈၵိုမ်းမႃး။ ၵဝ်ၵေႃႈယုမ်ႇမႂ်း မႂ်းၵေႃႈယုမ်ႇၵဝ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈၸိူင်ႉၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈဝႃႈၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၶႂ်ႈလႆႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ယူႇ ၶႂ်ႈလုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်သေ ၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊတရႄႊၸႅတ်ႈၸၢင်ႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးၵၢင်ၸႂ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ၶႂ်ႈၼႄ လွင်ႈ ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးမိူဝ်ႈၵႆႈလႄႈ ပီၼႆႉဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇယိပ်းၵွင်ႈယိပ်းၵၢင်ႇသင်။
ထၢမ် – RCSS/SSA သမ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶွပ်ႈတဵမ် 61 ပီ ပီၼႆႉ လၢႆတီႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – တၢင်းၼႂ်းၼႃႈတီႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ဢၼ်ၸတ်းၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၶၢႆးၶၢႆးတႄႉ ပဵၼ်တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ပေႃးမႃးတူၺ်းတၢင်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းမၢႆ 1 ႁဝ်းၶႃႈ လွႆၵေႃႇဝၼ်းၵေႃႈၸတ်းယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး လႆႈႁူႉၶၢဝ်ႇဝႃႈ တၢင်းငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆးၵေႃႈၸတ်း လႆႈငိၼ်းၸိူင်ႉၼႆ လႆႈႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။ ဢွၼ်ၵၼ် ၸတ်းယူႇၶႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉၵေႃႈ မၼ်းတေမိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ထၢမ် – ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈထိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ၊ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၽွင်ႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ – ၵမ်ႈၼမ်ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းပွႆးမိူဝ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းတေႁၼ်ယူႇ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 1 ႁဝ်းၶႃႈ ၸွမ်သိုၵ်း ၸၢႆး ယီႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇ မၼ်းၵေႃႈမီးလၢႆလၢႆလွင်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇၶိုၼ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်းဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လႆႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေလႄႈ လႆႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး။ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈတူၼ်ႈတေႃမၼ်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈႁူႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ၼႂ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ မၼ်းတေမီးသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၶဝ် ဢၼ်ပွင်ႇၸႂ်လႄႈ မႃးၸွႆႈပဵၼ်ႁႅင်း ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈ မႆႉ ၼိုင်ႈဝႃး ၶႃးၼိုင်ႈတႅပ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းၵေႃႈတေပဵၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်။
ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈ ႁႂ်ႈသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်လႅပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ပိုၼ်းဝၼ်းလင် ႁဝ်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁဝ်းၶႃႈ လုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉမႃးၼႆႉ မီးၶၢဝ်းတၢင်း 61 ပီယဝ်ႉ မၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇ ငၢႆႈငၢႆႈၶႃႈလူး။ ႁဝ်းၶႃႈႁူပ်ႉမႃး/ႁၼ်မႃး လွၵ်းၶႅင်လွၵ်း ဢူၼ်ႈႁဝ်း မီးၸိူင်ႉႁိုဝ် တီႈလႂ်လူဝ်ႇဢဝ်ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်။
ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃး တူဝ်ထူပ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 61 ပီၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇၶိုၼ်းမႄး ႁုပ်ႈဢဝ်ဢၼ်လီ ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ပုၼ်ႈတႃႇတၢင်းၼႃႈ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးတေၸဵဝ်းထိုင်ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉႁဝ်း ၶႃႈၵေႃႈတေလႆႈ ႁူမ်ႈ ၵၼ်ၵႂႃႇ တေလႆႈၶဝ်ႈတိၼ် ၶဝ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ပႃးၸဵမ် ၵူၼ်းသိုၵ်းဢမ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇဝႃႈ ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ပေႃးမီးၸိူင်ႉၼၼ်ၵႂႃႇတႄႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဝၼ်းၼိုင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈတေထိုင်ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈလႆႈယူႇ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ


text:
ၵရဵၵ်ႉႁေႃၶမ်းၼႆႉ တူၺ်းႁၼ်ထိုင် ပုၼ်ႈပၢၼ်ႈၽွၼ်းလီ၊ ၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇၶွမ်ႇပၼီႇ လႄႈ ၸဝ်ႈႁုၼ်ႈၶဝ်ၵူၺ်းသေ ပွင်သၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉ ႁဵတ်းသၢင်ႈႁႂ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ယူႇၵႂႃႇလႆႈ ယိုၼ်းယၢဝ်း ၶၢဝ်းႁိုင်ၵွၼ်ႇ ၼႃႈၵၢၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇၵေႃႈ ၸင်ႇတေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇလႆႈ ယိုၼ်းယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေ ၸွႆႈထႅမ် လူလွမ်တူၺ်းထိုင်လႆႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ထိုင်ႈတီႈထိုင်လႅၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ဢၼ်ၼႆႉမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼႆႉ ၶိုၼ်းမႄး လိူၵ်ႈတႅင်ႇတင်ႈ သွင်ပီလႂ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈယဝ်ႉ။
ၼင်ႇဢၼ်လႆႈတႅင်ႇတင်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈ 2017 ၼီႈ၊ လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပိူဝ်ႇ 18 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇမီႇတီႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးပုၵ်ႈၵူဝ်ႇ ၼင်ႇဢၼ်ၼႄဝႆႉ ပႃႈတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ။
ၶွမ်ႇမီႇတီႇ ၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼႆႉ မီးပၢင်ၵုမ် 6 လိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႃႈၵၢၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းၸိူဝ်းပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် ပၼ်မႃးၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၼင်ႇႁိုဝ် လၵ်းၼမ်းလႄႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ တႃႇၸွႆႈထႅမ် လူလွမ်တူင်ႇဝူၼ်းၵူၼ်း လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ တေတိူဝ်း လီယဝ်ႉလီထႅင်ႈၼၼ်ႉ ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ် တေႃႇၸုမ်းၽူႈၵမ်ၵၢၼ် လႄႈ တမ်းဝၢင်းလၵ်းၼမ်း
- ဝၢင်းၽႅၼ် ဝူင်းငိုၼ်းႁူဝ်ပီ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉသေ တၢင်ႇၼႄ ၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ယိုၼ်ယၼ်။
- တမ်းဝၢင်း ပိူင်ၵၢၼ်လႄႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႂ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ် ယိူင်းမၢႆ ဢၼ်လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇၸွႆႈထႅမ်တေႃႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ။
- လွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ပွင်သၢင်ႈ တႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇပၢႆးၼေ တီႈၼႂ်း ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ပီလႂ်ပီၼၼ်ႉ။
- ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်း ဢၼ်ၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ် တမ်းဝၢင်းဝႆႉပၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။


text:
ယတေႉတွင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းယတေႉတွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ရသေ့တောင်မြို့ ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Rethedaung) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇၶႅင်ႇ ဢၼ်မီးပွတ်းတူၵ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 20.4833333 လႄႈ လွင်ႇၵျီႇၵျုဢွၵ်ႇ 92.75 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းယတေႉတွင်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၸိတ်ႉတူၺ်ႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇယၢၼ် 37 လၵ်းသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းယတေႉတွင်ႇယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းယတေႉတွင်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၼႃႈတီႈပူႇၵႄႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ 74 တီႈ သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် မီးဝႆႉ 739 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1961 လိူၼ်မေႇ 30 ၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇ လွင်ႈၽွင်းငမ်းလႅၼ်ၶၼ်ႈမေႇယုႇသေ ဢၼ်ပဵၼ် ပွတ်းႁွင်ႇၸႄႈဝဵင်းယတေႉတွင်ႇၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇဢဝ်သႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႅၼ်ၶၼ်ႈမေႇယုမႃးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းယတေႉတွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၽင်ႇၽၢႆႇသၢႆႉ ယၢၼ်မႄႈၼမ်ႉမယူႇ 18 လၵ်းသေ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းၸိတ်ႉတူၺ်ႇသေ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉမယူႇ ၽၢႆႇပုၼ်ႉၽၢႆႇၼၼ်ႉၼႆႉ ဢွၼ်ႁၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ပီ (2014) သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးယူႇ 7511 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ဝၢၼ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၢၼ်ႈၵျဵင်ႇတႃႇ
- ဝၢၼ်ႈၵၺိၼ်ႇၶျွင်း (5.1 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈၵူင်ႇတၢၼ်း (7.2 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈၵူတွင်ႇ (8.2 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၶျွင်း (4.1 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈၶၼွင်းၵျီး (3.7 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈၶႂႃႉၸူင်ႇ (8.9 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈၶူၺ်းတွၵ်ႉၶျွင်း (3.9 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈတွၵ်ႉတူႇၵျီး (3.9 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈၸပႃးထႃး (6.6 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈတူင်းပျိၼ်ႇ (3.9 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈပွင်းၸႃး (7.6 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈပျိၼ်ႇၶွင်ႇ (3.9 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈပွၵ်ႉတေႃးၵျီး (5.5 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈပႃႇထလေႇ (7.9 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈမိၺူဝ်ႇထွင်ႉ (7.2 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈမျိၼ်းၽူး (7.9 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈတွင်းတယႃး (7.4 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈၼၢၼ်းယႃႇၵူင်း ၽၢႆႇတူၵ်း (10.2 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
- ဝၢၼ်ႈဢွင်ႇသဵၵ်ႉ (9.1 ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)
မၢႆတွင်း ။ ။ တၢင်းၵႆၸမ်ၼႆႉ ဢဝ်ၸဵင်ႇထတ်းဢၼ်ၸမ်သေပိူၼ်ႈသေ တႅၵ်ႈဝႆႉတီႈၼိူဝ် ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈ လီၶဝ်ႈၸႂ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (11)


text:
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၶုတ်းၶူးသူၼ် တေႁဵတ်းႁူဝ်ႉၼႆသေ ၶုတ်းၺႃးၽြႃးတွင်းၵဝ်ႇၵႄႇ 6 သူႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸူမ်းသိူဝ်း ပၢင်းမႃးဝႆႉတီႈဝတ်ႉပၢင်ႁုင်း ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 19/04/2018 သင်ၶၸဝ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉမၢၼ်ႈပၢင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇပၢင်းဢဝ် ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ၶုတ်းလႆႈတီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ၶေႃမႃးဝႆႉ တီႈၵျွင်းပၢင်ႁုင်း။
ၸၢႆးလႅင်းမိူင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ႁုင်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ယိၼ်းၸူမ်းထိုင်သင်ၶၸဝ်ႈ၊ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ပူၵ်းပွင်ဝတ်ႉၵျွင်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈ ၵူႈလွင်ႈ ဢၼ်လႆႈၶုတ်းႁၼ် ၽြႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးတၢင်းၸူမ်းသိူဝ်းတႄႉၶႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းသူၺ်ႇလူႇ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ – “ ဢၼ်ၽြႃးပေႃႇတီႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းတႄႉတႄႉၶႃႈဢေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈတေပဵၼ်လွင်ႈလီ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမိူဝ်ႈၼႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈတေလီမႃး ယုမ်ႇယမ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ ” ဝႃႈၼႆ။
ၽြႃးတင်း 6 သူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽြႃးတွင်း ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶုတ်းၶူးသူၼ် တီႈသူၼ်လုင်းဢႃးလူင်ႇ (ၸၢဝ်းၶႄႇ) သေ ထူပ်းႁၼ် ဝၢႆးမႃးသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ႁုင်းလႆႈဢွၼ်ၵၼ် ပၢင်းမႃးဝႆႉတီႉ ဝတ်ႉပၢင်ႁုင်းယဝ်ႉလီငၢမ်း ဝႃႈၼႆ။


text:
တေတေႇႁဵၼ်း Programming လႆႈၸိူင့်ႁိုဝ်?
တေတေႇႁဵၼ်း Programming လႆႈၸိူင့်ႁိုဝ်?
တႅမ်ႈ Programming ၼႆ့ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းဝႆ့တႄ့တႄ့ပိူင်ၼိုင်ႈယဝ့်။ မၼ်းႁဵတ်းႁဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၶူင်သၢင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယင်းၸၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်လဵင့်တွင့်လႆႈလူးၵွၼ်ႇ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵတ့်ၶႅၼ်ႇၵႂႃႈၼေႃႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼုမ်ႇတႆးပၢၼ်မႂ်ႇ မေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းၶွမ်ႇၽျူႇတႃႇၵၼ်မႃးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းသူၼ်ၸႂ်တေႁဵၼ်း Programming ၵေႃႈ မီးမႃးတင်းၼမ်ယဝ့်။ ယင်းၵႆ့ၵႆ့မီး ၵူၼ်းထၢမ်မႃးဝႃႈ တေလႆႈတေႇႁဵၼ်း Programming ၸိူင့်ႁိုဝ်ၼႆယူႇ။ သင်ဝႃႈ ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၼႆ့ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်မီးၼႂ်းဢူၵ်းၼႂ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇၸိုင် ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈ သပ်းလႅင်းၼႄတၢင်းတႂ်ႈၼႆ့ တေပဵၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇပၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈ ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈယူႇ။
ၽႃႇသႃႇ
1. လိူၵ်ႈၽႃႇသႃႇ Programming
Programming ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းသင်ႇႁႂ်ႈၶိူင်ႈၶွမ်း၊ ၶိူင်းၾူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈသေဢၼ်ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ့်။ ၵႂၢမ်းသင်ႇဢၼ်ၼႆ့ မီးၽႃႇသႃႇမၼ်းလၢႆလၢႆမဵဝ်းယဝ့်။ ၽႃႇသႃႇဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ့် မီးမၢႆမီႈ မီးပၵ်းပိူင်မၼ်းဝႆ့ၽႂ်မၼ်းယူႇ။ ၽႃႇသႃႇဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈဢၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႈ တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းမၼ်းလႄႈ တီႈၸႂ်ႉမၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇပႆႇႁဵၼ်း Programming ၼႆ့ ထုၵ်ႇလီလိူၵ်ႈ ၽႃႇသႃႇဢၼ်တေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇယဝ့်။
2. ၽႃႇသႃႇ C, C++, C# လႄႈ VB
ၽႃႇသႃႇပႃႈၼိူဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆ့ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ပဵၼ်တႃႇၶူင်သၢင်ႈ ၸီ့သင်ႇ ႁႂ်ႈၶွမ်ႇၽျူႇတႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼိူဝ်ၶွမ်ႇၽျူႇတႃႇယဝ့်။ ၽႃႇသႃႇ C လႄႈ C++ လႄႈ VB ၸိူဝ်းၼႆ့ ႁမ့်ငၢႆႈသေ သၢင်ႇထုၵ်ႇတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းတေႇႁဵၼ်းၸၼ့်ငဝ်ႈယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ C# ၼႆ့ ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းၸႂ်ႉမၼ်းၼမ်တိူဝ်းမႃးသေ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇတိူဝ်းမႃးယဝ့်။
3. Java လႄႈ JavaScript
သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈႁဵၼ်း web plugins လႄႈ Apps တွၼ်ႈတႃႇၾူၼ်းၸိူဝ်းၼႆ့ၸိုင် ထုၵ်ႇလီႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇသွင်ဢၼ်ၼႆ့ယဝ့်။ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇဢၼ်လူဝ်ႇၼႃႇၼႃႇ တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၽႃႇသႃႇသွင်ဢၼ်ၼႆ့ၵေႃႈ လီလႆႈႁူႉဝႆ့ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
4. Python
ၽႃႇသႃႇၼႆ့သမ့် ၸႂ်ႉလႆႈတွၼ်ႈတႃႇလၢႆသဵၼ်ႈလၢႆသၢႆ၊ Windows, Linux/Unix, Mac OS X ၸိူဝ်းၼႆ့ လႆႈမူတ်းယဝ့်။ ၽႃႇသႃႇ Python ၼႆ့ ပွတ်းသေၽႃႇသႃႇတၢင်ႇဢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ C, C++ ၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ့်။ ပွင်ႇၸႂ်ငၢႆႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းတေႇႁဵၼ်းယဝ့်။
5. PHP
ၽႃႇသႃႇဢၼ်ၼႆ့ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇသၢင်ႈလႄႈၵုမ်းထိင်းဝႅပ့်သၢႆ့(တ်)ယဝ့်။ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပၢၼ်မိူင်းမိူဝ်ႈလဵဝ် လူဝ်ႇၼႃႇၼႃႇၼၼ့် ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ့်။ လိူဝ်သေၼၼ့် ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း တွၼ်ႈတႃႇ hackers ၶဝ်ယဝ့်။
6. ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇမဵဝ်း
လိူဝ်သေဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆ့ ယင်းမီးထႅင်ႈၽႃႇသႃႇတင်းၼမ်၊ ဢၢၼ်ႇႁူဝ်သိပ်းႁူဝ်သၢဝ်း။ ၽႃႇသႃႇၵူႈဢၼ် ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႈၽႂ်မၼ်းယူႇ။ သင်ၸိူဝ့်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈဢဝ် Programming ပဵၼ်ၵၢၼ်လဵင့်တွင့်ၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆတႄ့ ႁူႉၽႃႇသႃႇမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ။
ၵၢၼ်ႁဵၼ်း
1. တေႁဵၼ်းလူၺ်ႈပပ့်လိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶိုၼ်ႈၸၼ့်ႁဵၼ်း
သင်တေႁဵၼ်းႁင်းၵူၺ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸိုင် လူဝ်ႇလႆႈပိုင်ႈဢိင်ပပ့် သေပပ့်ပပ့် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တင်းၽႃႇသႃႇဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈႁဵၼ်းၼၼ့်ယဝ့်။ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈၼႆ့ ၶိုၼ်ႈၸၼ့်ႁဵၼ်း ႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်ပိုၼ့်ထၢၼ်ၽႃႇသႃႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈႁဵၼ်းၼၼ့်ဢွၼ်တၢင်းၼႆ့ လီသေပိူၼ်ႈယဝ့်။
2. ၸႂ်ႉတိုဝ်ႈၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ
ၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇတီႈၼႆႈၼႆ့ ပဵၼ်ပၜဝ်းၵႅမ်းတႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းၶွမ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မၼ်းတေၸၢင်ႈပိၼ်ႇပၼ်ပၢႆးဝူၼ့်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇပဵၼ် ၽႃႇသႃႇတႃႇသင်ႇႁႂ်ႈၶွမ်ႇၽျူႇတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ့်ယဝ်ႈ။ မီးပၜဝ်းၵႅမ်း လၢႆယၢင်ႇလၢႆမဵဝ်းဝႆ့ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူဝ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈ ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇတႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေပိူၼ်ႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။
3. ဢၢၼ်ႇပပ့်လိၵ်ႈ
ၼႂ်းပပ့်လိၵ်ႈၼၼ့် ၸွမ်းၼင်ႇၽႃႇသႃႇဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ့် တေမီးဝႆ့ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း တင်းၼမ်ယူႇယဝ့်။ ၶတ်းၸႂ်ၸၢမ်းတူၺ်းၸွမ်းၼႂ်းပပ့်၊ လႅၵ်ႈလၢႆးမၼ်းသေ တႅမ်ႈတူၺ်းၵႃႈၼင်ႇပဵၼ်လႆႈၼၼ့်ၸိုင် တေၸဵဝ်းထိုင်တီႈလႆႈယဝ့်။
4. ႁုပ်ႈႁူမ်ႈပၢႆးဝူၼ့်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
မိူဝ်ႈတေႇႁဵၼ်းၼၼ့် ထုၵ်ႇလီ တေႇတႅမ်ႈပၜဝ်းၵႅမ်း ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးထွၼ် လၢႆးၼပ့် ၸိူဝ်းၼႆ့၊ ပၜဝ်းၵႅမ်းယၢမ်းမူင်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ့်။ ဝၢႆးသေၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈတၢင်းႁူႉမႃးၼမ်ယဝ့်ၸိုင် ထုၵ်ႇလီၶတ်းၸႂ်တႅမ်ႈပၜဝ်းၵႅမ်း ဢၼ်သုၵ့်ယုင်ႈယၢပ်ႇယၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ့်ယဝ့်။
5. ႁဵၼ်းထႅင်ႈၽႃႇသႃႇတၢင်ႇမဵဝ်း
မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ပွင်ႇၸႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးယဝ့်ၼၼ့် ထုၵ်ႇလီႁဵၼ်းထႅင်ႈ ၽႃႇသႃႇဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ့်။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ႁဝ်းပွင်ႇၸႂ် ၽႃႇသႃႇဢၼ်ႁဝ်းႁဵၼ်းၵူႈပွၵ်ႈၼၼ့် ငၢႆႈလူမ်ၶိုၼ်ႈမႃးယဝ့်။ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵၼ်းဝႆ့ Scheme ၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈသိုပ်ႇႁဵၼ်းလႆႈထႅင် C ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ Java ယဝ့်။ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေႁဵၼ်း Java ၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇႁဵၼ်း Perl ဢမ်ႇၼၼ် Python ၸိူဝ်းၼႆ့လႆႈထႅင်ႈယဝ့်။
6. သိုပ်ႇတႅမ်ႈပၜဝ်းၵႅမ်းလႄႈ ၶတ်းၸႂ်ၸၢမ်းတူၺ်းထႅင်ႈတၢင်ႇမဵဝ်း
တႃႇတေပဵၼ်ၽူႈတႅမ်ႈ Program ၵတ့်ၶႅၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆ့ တီႈဢေႇမၼ်း လူဝ်ႇလမ်းၸွမ်းလႆႈ လွၵ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇတႃႇသေႇၼၼ့်ယဝ်ႈ။ လူဝ်ႇလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၽႃႇသႃႇဢၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈ၊ လူဝ်ႇလႆႈလဵပ်းႁဵၼ်း ပၢႆးဝူၼ့်မႂ်ထႅင်ႈၸိူဝ်းၼႆ့ယဝ့်။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄ့ လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈပၜဝ်းၵႅမ်း ဢၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈၼၼ့်ယဝ်ႈ။
Comments
လၢႆးႁဵတ်းဝႅပ်ႉသႆႉ လၢႆးပွတ်း လၢႆးငၢႆႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းၼႄပၼ်
ဢိင်ၼိူဝ် လႆႈမႃးလူဢၢၼ်ႇလွင်ႈၼႂ်းၼႆႉယဝ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶဝ်ႈၸႂ်ၼႃႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶႃႈသမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈဝႅပ်ႉသႆႉလႄႈတတ်းငဝ်းဢေႃႈ။ သင်မီးၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆ ၼႄပၼ်လၢႆးတႃႇတေႁဵၼ်းႁူႉၶႅၼ်ႇၽွင်ႈၶႃႈ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "တႃႈၵုင်ႈ၊ ဝဵင်း"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး တႃႈၵုင်ႈ၊ ဝဵင်း:တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တလ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တိင်ႇၵၢၼ်းၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တုၼ်ႇတေး၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တုၼ်ႇတေး၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တူင်းၶႂႃႉ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တူင်းၶႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တေႃးပူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉသဵၵ်ႉၵၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႇမူၺ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႇၵေႇတ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈလိူဝ်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈၵုင်ႈ (ပိၼ်ႇႁူဝ်ၼႃႈလိၵ်ႈ) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မုတူင်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- သထူင်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ၵျႅၵ်ႉထူဝ်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပီးလိၼ်း၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတိူင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႅၵ်ႉၵျီး၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႅၵ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ထိၼ်ႇၵျေႃႇ၊ ဢူး (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ထၢၼ်းတပိၼ်ႇ၊ ဝဵင်း (ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ထၢၼ်းတပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပပႄးတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပူဝ်ႇတထွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပျေႃႇပွႆႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းတူၵ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းဢွၵ်ႇတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းၸၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းႁွင်ႇတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၸုၼ်ႇတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပႁၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပႃႇၵိူဝ်၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မယၢၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိင်ႇၵလႃႇတွင်ႇၺုၼ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းမၢၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မူင်ႇယႂႃႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မေႃႇပီႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မေႃႇပီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မျွၵ်ႉဢူၵ်ႉၵလႃႇပ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မၵူၺ်း၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ယမႄးတိၼ်း၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ယေးငိုၼ်း ၵမ်ႇပေႃးၸ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ယၢၼ်ႇၵိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
လွင်ႈတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်မႃးပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၶဝ်လႆၢတူၼ် လႆႈၸဝ်ႈလႄႈ တင်းၽူႈ ပွင်ၵၢၼ်ၽႆၢႇလိၵ်ႈလႆၢး ၼႂ်ဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်းၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇပဵၼ်ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉမႃး ယဝ်ႉ။
Monday, March 16, 2015
ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉမေႃသွၼ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ13.3.2015တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထီႉ 15.3.2015 ၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ဝၼ်း ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင် ၽိုၵ်းၼမ်ႉၵတ်ႉ မေႃသွၼ် တီႈဝၢၼ်ႈၵႅတ်ႇၵဝ်ႇ၊ ဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်း၊ တူင်ႇဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။
လွင်ႈတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်မႃးပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၶူးႁဝ်းၶဝ်လႆၢတူၼ် လႆႈၸဝ်ႈလႄႈ တင်းၽူႈ ပွင်ၵၢၼ်ၽႆၢႇလိၵ်ႈလႆၢး ၼႂ်ဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်းၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်သေယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇပဵၼ်ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉမႃး ယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီပူၼ်ႉမႃး(2014)ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈလႆၢတူၼ်လႆၢပႃး လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ လႆႈပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထလႄႈလိၵ်ႈလႆၢးတႆး ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉလႄႈ ပီၼႆႉ (2015)ၼႆၵေႃႈတေပိုတ်ႇပၢင်သွၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈၼႆၶႃႈလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ် မေႃသွၼ်ႁဝ်းၶဝ်ပေႃးတေမီးလွင်ႈတိူဝ်း တွၼးမႃးထႅင်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉမေႃသွၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးဝီရိယ သီၼူၼ်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸဝ်ႈၶူး ဢိင်ႇတႃႇၸၵ်ႉၵ လိူၼ်သႅင် ၵဵင်းတုင် သွင်တူၼ်သွင်ပႃးဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ သေ ၸဝ်ႈၶူးၵေႃးသၼ်ႇလ ၵျေႃႇလႅင်း လွႆလႅမ်၊ ၸဝ်ႈၶူးၶေႇမိၼ်ႇတ ၶမ်းလႅင်း ၵႃလိ၊ ၸဝ်ႈၶူး ၸၼိင်ႇတ လႅင်းၸႅင်ႈ ၵႃလိ၊ ၸဝ်ႈၶူးပၼ်ႇတိတ မုၼ်ႁိူင်း ၼမ်ႉၸၢင်၊ၸဝ်ႈၶူး ၸေႃးတိၵ ၸွမ်ၶိူဝ်း ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၸဵတ်းၸဝ်ႈ လႄႈတင်း မေႃသွၼ်တၢင်းၵႃႈ ၼၢင်းၶႆႇသႅင် လႆၢးၶႃႈ၊ ၼၢင်းၸၢမ်ႁွမ် လႆၢးၶႃႈ လႆႈပဵၼ်မေႃသွၼ်တၢင်း ၵႃႈ။ မေႃသွၼ်ဢၼ်မႃးၶိုၼ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မီးယူႇ52 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
Posted by Unknown
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈၼႃး ၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၊ ပလိၵ်ႈ ၵႃႈၶႂ်ႈတီႉၺွပ်း ၸူဝ်ႈပႆႇလႆႈမူၼ်ႉမႄး ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်း မိူင်း(လၵ်းမိူင်း) 2008 တိုၼ်းပႆႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ် ဢေႃႊၵတ်ႉသ်ၼႆႉ ၸုမ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢဵၼ်ႁႅင်း မွၵ်ႈ 20 လူင်းၵူတ်ႇထတ်းတိၺွပ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းၼမ်ႉပွင်ႈ 2 ၵမ်း။ ဝၼ်းတီႈ 8 ၵမ်းၼိုင်ႈလႄႈ ဝၼ်းတီႈ 12 ၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းပွၵ်ႉ 4 လႄႈ ပွၵ်ႉ 5 ပွၵ်ႉ 6 ၼမ်ႉပွင်ႈ။ တိလႆႈ ယႃႈမ ႁိမ်းၸမ် 7000 မဵတ်ႉ၊ ယႃႈၶၢဝ်တႃႇငိုၼ်းမွၵ်ႈ 80 သႅၼ်လႄႈ ငိုၼ်းတင်းၼမ်သေတႃႉပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်တိုၼ်းတေပႆႇႁၢႆ၊ တႃႇတေမူၺ်ႉလႆႈႁၢၵ်ႈတေႃ ယႃႈမဝ်းၵမ် တေလႆႈ မူၼ်ႉမႄးပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်း 2008 လူးၵွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဝၼ်လႅင်းၶမ်း ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၵႃႈၸူဝ်ႈပႆႇမီး မၢႆမီႈၽွင်းငမ်း၊ ၵႃႈၸူဝ်ႈ တိုၵ်ႉၵႂႃႇၸွမ်းပိူင်ပိုင်း 2008 တႄႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်တိုၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ႁႂ်ႈႁၢႆႇလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ ဝႃႈၼႆ။
“ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၢႆမီႈဢမ်ႇသုမ်ႇငမ်းလႆႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၵႂႃႇၸွမ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းယူႇလႄႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၢႆလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လိူၵ်ႈတင်ႈ။ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၸိသင်ႇမၼ်းလႆႈၵမ်းသိုဝ်ႈလႄႈ တႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မၼ်းတိုၵ်ႉ ႁၢင်ႇယၢၼ်ၵၼ်ယူႇ ။ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈၵေႃႈ ဢဝ်တိုဝ်ႉ တၢင်းၼႆႉသေ ႁတ်းၵႃႉၶၢႆတေႃႇၼႃႈ တေႃႇတႃ။ ထိုင်တီႈၵူၼ်းမိူင်းပေႃးလႆႈလုၵ်ႉၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉႁင်းၵူၺ်း။ ၵွမ်ႉၵႃႈႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းတႄႉမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇႁိုင်လႆႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတၵ်းလႆႈမီး ၸႂ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်မူၺ်ႉႁၢႆတႄႉတႄႉသေ သႂ်ႇၸႂ်လုၵ်ႉႁဵတ်း ၸင်ႇတေၸၢင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ် လႆႈႁႂ်ႈထိုင်တီႈ။ ” – ဝႃႈၼႆ။
ၶူင်းၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၵမ်းၼႆႉၼႆလႆႈဢဝ်ၶေႃႈၸိသင်ႇတီႈ ၽူႈၵွၼ်းၸေႈတွၼ်ႈ သေလူင်းၵူတ်ႇထတ်း။
ယႃႈမဢၼ်တိလႆႈတီႈၼမ်ႉပွင်ႈၼႆႉ တိလႆႈတီႈႁိူၼ်း ၸၢႆးၶႅၼ်ႉ ပႃႈၶွင်ႇ ပွၵ်ႉ 4 လႄႈ ႁိူၼ်းၸၢႆးၼွင်ႉၼၢင်းသႅင်ႁၢၼ်ႇ ပွၵ်ႉ 5 ။ ထုၼ်းလိၼ်း ဢေးမျႃႉ ပွၵ်ႉ 6။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တိလႆႈယႃႈၼႂ်းမိုဝ်း ဢၢႆႈမျႃႉ (ႁိုဝ်)ၸၢမ်ႇလႃႉ လႄႈဢၢႆႈသႃႇဢွင်ႇ ၶဝ်သွင်ၵေႃႉ။ ၸၢႆးၼွင်ႉ တႄႉပၢႆႈလွတ်ႈဝႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တႄႉ ပလိၵ်ႈသူင်ႇတူဝ်ၶဝ်ၵႂႃႇ မီးလႃႈသဵဝ်ႈယဝ်ႉတႃႇ ဢဝ်လိူင်ႈ ပၼ်တူၼ်ႈတၢမ်ႇ- ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼမ်ႉပွင်ႈၵေႃႈၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃး ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ ႁွတ်ႈထိုင်လႃႈသဵဝ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ပဵၼ်ပိူင်လူင်။
ၾၢႆႇပၵ်းတႃတူၺ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိုင်ႈတႆးၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်မၢၼ်ႈပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ဢဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ။ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ တိုၼ်းတေပႆႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ – ဝႃႈၼႆ။


text:
{ ၵဵပ်းသိမ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ-မၢႆတွင်း }, โรงภาพยนต์วิสต้า กาดสวนแก้ว, เสาร์, 26. กันยายน 2026
မႂ်ႇသုင်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၶႃႈၼႃဢူၺ်းၵေႃႉ ဝၼ်းၵိုတ်ႇၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်းလႄႈႁႂ်ႈမီးမင်ႇၵလႃႇ
ႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်သွင်ပႃးၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်းလႄႈတၢင်းမုင်ႈမွင်းၼၼ်ႉၸဵဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈသေၵမ်းၶႃႈ #ၵွၼ်လႅင်း ယူႇတီႈၼႆႈသေယွၼ်းသူးပၼ်ယူႇဢေႃႈ။
ႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်သွင်ပႃးၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇ တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလွင်ႈယိူင်းဢၢၼ်းလႄႈတၢင်းမုင်ႈမွင်းၼၼ်ႉၸဵဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈသေၵမ်းၶႃႈ #ၵွၼ်လႅင်း ယူႇတီႈၼႆႈသေယွၼ်းသူးပၼ်ယူႇဢေႃႈ။


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
Wikipedia ၼႆႉ ပဵၼ် ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ (စွယ်စုံကျမ်း) ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ် ဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ၊ ဢၼ်ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ ထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၶဝ်ႈယဵမ်ႈတူၺ်း လူဢၢၼ်ႇလႆႈ တင်းလိၵ်ႈ ၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽႅၼ်ၵၢၼ် Wikipedia ၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းဢမ်ႇႁႃၼမ်ႉတွၼ်း (Non-profit Organization) ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ Wikimedia Foundation ၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၢမ်းၼႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး။ ယၢမ်းၸင်ႇၼႆႉ (2014,Nov) ပွင်ႈၵႂၢမ်းတင်းသဵင်ႈ မီး 35 လၢၼ်ႉ (တႃႇလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ မီး 4.9 လၢၼ်ႉ)။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်၊ မုၵ်ႉၸုမ်းဢၼ်လဵဝ် တႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉ။ ၵူၼ်းတင်းၵမ်ႇၾႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ဢဝ်လိၵ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း တႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ Wikipedia ၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ (15.1.2001)။ ၽူႈၵေႃႇတင်ႈသွင်ၵေႃႉၸမ်း Jimmy Wales လႄႈ Larry Sanger ၶဝ်။ ဝၢႆးသေ ၵေႃႇတင်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းတင်းလၢႆ လႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ တႃႇလိၵ်ႈၽိုၼ်ပိုင်ႈဢိင် ၼိူဝ်ဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸင်ႇၼႆႉ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈၽတ်းလူတူၺ်း 500 လၢၼ်ႉပၢႆ ယူႇယဝ်ႉ။[5] တေႃႇထိုင် ပီ 2014 လိူၼ်ၾႅပ်ႉဝရီႇၸိုင် ဝီႇၶီႇပီးတီးယႃး ၸႂ်ႉတိုဝ်းၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈ 288 မဵဝ်းယူႇ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်တေႃႇထိုင် ပီ 2014 လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ၽူႈၶဝ်ႈမႄးထတ်း ၸိူဝ်းတူင်ႉတိုၼ်ႇဝႆႉၼႆႉ မီးယူႇ မွၵ်ႈ 69,000 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။[3]
ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ Wikipedia ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် Larry Sanger ပၼ်ဝႆႉ။ ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း သွင်ၶေႃႈ wiki တင်း pedia မႃးၵပ်းတေႃႇၵၼ်ဝႆႉ။ wiki ၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်း ၶိူဝ်းၵူၼ်း ယူႇၼိူဝ်ၵုၼ်ၼမ်ႉ Hawaii သေ ပွင်ႇဝႃႈ “ဝႆး၊ ၽႂ်း”၊ pedia တႄႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ encyclopedia ဢၼ်ပွင်ႇဝႃႈ “ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ” ၼၼ်ႉ တတ်းဢဝ် pedia ဝႆႉ။
သိုပ်ႇမိုတ်ႈ Wikipedia[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- 1. What is wiki? Wiki ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်?
- 2. What's the history of wiki? ပိုၼ်း wiki ပဵၼ်ႁိုဝ်မီးႁိုဝ်?
- 3. What is the difference between offline knowledge bank and online wiki? လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးပႅၵ်ႇပိူင်ႈ တၢင်းႁူႉသႅၼ်သမ်ႇ တမ်ႈတီႈပပ်ႉလိၵ်ႈလႄႈ တမ်ႈတီႈ wiki ၼိူဝ် online?
- 4. How to use wiki? တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း wiki?
- 5. What is the good and bad characteristics of wiki? လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ (လွင်ႈတိူဝ်းတွၼ်း လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း) တၢင်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆး (လွင်ႈၶဝ်ႈထႃႈ) wiki ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိုဝ် မီးႁိုဝ်ဝႆ့?
- 6. Can everyone create own wiki? ၵူႈၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၼႂ်း wiki ႁင်းၶေႃ ၸွင်ႇလႆႈ?
- 7. What are the procedures to do so? တေသိုပ်ႇ ၶူင်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇသင်ထႅင်ႈ?
- 8. What is wiki free websites? ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈဝႃႈ wiki ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႅင်ႈၶၢဝ်ႇ လွတ်ႈလႅဝ်း?
- 9. Wiki for everyone ဝီႇၶီႇၼႆႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇ ၵူႈၵေႃႉၵူႈၵူၼ်း။
www.wikipedia.org ၼႆ့ပဵၼ် ၸိုဝ်ႈၼႅင်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇတေၶဝ်ႈတူၺ်းလႆႈ ၼၼ့်ယဝ်ႉ။ Wikipedia ဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ ပဵၼ်ပပ့်သႅၼ်သမ်ႇ ၼိူဝ်ဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ့် ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး လိၵ်ႈၶိူဝ်းၵူၼ်းတင်းၼမ် ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း မီးၸွတ်ႇမီးၸေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဝီႇၶီႇပီးၻီးယႃးၼႆႉ ၽႂ်ၽူႈလႂ်သေ ဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႈလူတူၺ်းလႆႈ လွတ်ႈꧦလႅဝ်းꧦသေဢမ်ႇၵႃး တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ၶဝ်ႈတႅမ်ႈလႆႈ လွတ်ႈꧦလႅဝ်းꧦယူႇ။
လႆႈဢဝ် လိၵ်ႈၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း တႅမ်ႈဝႆႉသေ လွင်ႈဝႃႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းဝီႇၶီႇပီးၻီးယႃးၼႆၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ home page, wikipedia website ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် ဢဝ်လွင်ႈလဵၼ်ႈမူၼ်ႈ Jigsaw သေ ၼႄပၼ် ႁၢင်ႈၽၢင်ဝႆႉယူႇ။ Wiki ၼႆႉ ၵျိမ်ႇမီႇဝေးလ်ၸ် လႄႈ လႄႇရီႇသိင်းၵိူဝ်း တႄႇတင်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ 2001 လိူၼ်ၵျၼ်ႇၼဝရီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵႃႈၵွၼ်ႇတွၼ်းဢွၼ် တႃႇတေပဵၼ်မႃး ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်၊ ၸဝ်ႈၶူးမေႃၶဝ် လႆႈပၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်းတင်းၼမ် တႅမ်ႈꧦမၢႆꧦသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ပပ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ၼိုင်ႈထဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇငၢႆႈꧦ။ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ႁူဝ်ႁဵင်မၼ်းယူႇ။ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ Britannica တႄႉ ပဵၼ်ပပ်ႉၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ လိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ၵၢပ်ႈပၢၼ် ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇတႄႉ လိၵ်ႈၼႂ်းပပ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၽႅဝ်မႃးၼႂ်း ၶႅပ်း CD-ROM ယူႇ။ ၶႅပ်းသႅၼ်သမ်ႇ Encarta ဢၼ် Microsoft ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸိၵ်းပဵၼ်ယွတ်ႈ တင်းသဵင်ႈယူႇ။ ၼၼ်ႉတႄႉ တေလႆႈဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈၼႂ်းပပ်ႉသေ ၽႅဝ်မႃးၼႂ်း ၸီႇၻီႇၵူၺ်း။ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ် တီႈၼႂ်း Britannica ၼၼ်ႉ မီး 80,000 ႁူဝ်သေတႃႉ တီႈၼႂ်း Microsoft Encarta တႄႉ မီး ၼိုင်ႈသႅၼ်ပၢႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး wikipedia တႄႉ မၼ်းႁဵတ်းပၼ် ႁႂ်ႈလူဢၢၼ်ႇလႆႈ တီႈၼိူဝ် ဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉတႄႉ ယိူင်ႈဢဝ်ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ Nupedia သေ ႁဵတ်းမႃးသေတႃႉ ဝၢႆးလိုၼ်း မႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ Project သေ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ လႆႈၶဝ်ႈပႃးၼၼ်ႉယူႇ။ ၼိုင်ႈၵေႃႉႁူႉၼိုင်ႈဢၼ် ၼိုင်ႈၵေႃႉႁၼ်ၼိုင်ႈလွင်ႈ ၼႆလႄႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈသေၵေႃႉꧦတႅမ်ႈၼႄၵႂႃႇသေ သေၵေႃႉꧦ သမ်ႉႁူႉတွၼ်းသေ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉၸိုင် မၼ်းၶိုၼ်းၽိူမ်ႉထႅမ် တႅမ်ႈသႂ်ႇထႅင်ႈၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၽိတ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ မႄးပၼ်လႆႈယူႇ။ သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈတၢင်း ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၸိုင် တီႈၼႂ်းdiscussion ၼၼ်ႉ ဢုပ်ႇၵုမ်ငူပ်ႉငီႉၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈယူႇ။
သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈတႅမ်ႈ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ် ဢၼ်မႂ်ႇၸိုင် တေလႆႈႁဵတ်း register တမ်ႈတီႈ wikipedia website ၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းယူႇ။ ႁူဝ်ၶေႃႈ လႄႈ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ် ဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ၶႂ်ႈမႄးၼႆၸိုင် တေလႆႈၵႂႃႇၼဵၵ်းတီႈ edit ၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူး တီႈမႄးလႆႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်မႂ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ၸွင်ႇမၼ်းမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၼႆၼၼ်ႉတႄႉ တေလႆႈထတ်းတူၺ်းယူႇ။
တမ်ႈတီႈ ၼႂ်း Wikipedia ၼႆ့ လိၵ်ႈၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ (288) ယၢင်ႇသေ လိၵ်ႈတႆးတႄႉ ပႆႇၶဝ်ႈပႃး၊ တိုၵ်ႉပဵၼ်ဝႆႉ ၶႆႇငွမ်း (incubator)ဝႆႉၵူၺ်း။ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ် တင်းသဵင်ႈ မီးမႃး 35 လၢၼ်ႉလိူဝ်ꧦယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း မီးဝႆႉ 4.9 လၢၼ်ႉလိူဝ်ꧦသေ သိုပ်ႇလိူဝ်မႃးယူႇတိၵ်းꧦ။ ပေႃးၶႂ်ႈတူၺ်း wiki ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်းၸိုင် တူၺ်းတီႈ www.en.wikipedia.org လႆႈယူႇ။ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈတႄႉ တူၺ်းလႆႈ တမ်ႈတီႈ www.my.wikipedia.org ယူႇ။ ၽၢႆႇတႆးတႄႉ ယၢမ်းလဵဝ် တူၺ်းလႆႈ တမ်ႈတီႈ http://incubator.wikimedia.org/w/index.php?title=Wp/shn/ လႆႈယူႇ။ သင်ဝႃႈ ၶႂ်ႈတူၺ်း ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇဢၼ်ၸိုင် တူၺ်းတီႈ ငဝ်ႈငႃႇ wiki ဢၼ်ပဵၼ် www.wikipedia.org တႃႉ။
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈၶဝ်ႈႁႃတူၺ်း လွင်ႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႈႁႃတူၺ်း တမ်ႈတီႈ လွၵ်း Search ၼၼ်ႉသေ ပေႃႉသႂ်ႇတူဝ်လိၵ်ႈ (ဢမ်ႇၼၼ်)လွင်ႈတၢင်းသေ ႁႃတူၺ်းလႆႈယူႇ။ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ႁူဝ်ႁႅၵ်ႈၼႆႉတႄႉ တေၼႄဝႆႉ လိၵ်ႈႁွမ်တွမ်၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ လွၼ်ႉမွၼ်းၵႂၢမ်း၊ ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ဢိၵ်ႇ ၶၢဝ်ႇပိတ်းပွတ်းယူႇ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းလိၵ်ႈႁွမ်တွမ်ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ မီးဝေႃးႁႃႇရ၊ မီးလိၵ်ႈႁွမ်တွမ် ဢၼ်ၵႂၢင်ႈတၢင်ႇတီႈၼႆၵေႃႈ မၼ်းတေႁဵတ်းပဵၼ် တူဝ်လိၵ်ႈသီသွမ်ႇသေ link ၵွင်ႉၵႂႃႇၸူးပၼ်ဝႆႉယူႇ။ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတေၼႄပၼ် တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ See also ၼၼ်ႉယဝ့်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ Websites ၸိူဝ်းဢၼ်လီ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတေဢဝ် External Links ၼွၵ်ႈၵွင်ႉသေ ၵွင်ႉဝႆႉပၼ်ယူႇ။ ၽိုၼ်ဢိင် References ၵေႃႈ ၼႄပၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
တမ်ႈတီႈ ၼႂ်း wikipedia ၵူၼ်းသႃမႆး(သႃႇမၺ)ၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈတႅမ်ႈလႆႈ သမ်ႉဝႃႈၼႆဝႆႉလႄႈ ၸွင်ႇတေယၼ်မၼ်ႈဝႃႈလႆႈ မၼ်းပဵၼ် ဢၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ တမ်းၸႂ်လႆႈႁိုဝ်ၼႆ တေၸၢင်ႈမီး ၶေႃႈထၢမ်ယူႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူမ်ႈၵၼ်တႅမ်ႈဝႆႉလႄႈ မၼ်းၼႄလႆႈ လၵ်းထၢၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ၼႅၼ်ႈၼႃ ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈမႃးယူႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဝႆႉပႃႇၸႃးပၼ် လွင်ႈတႅမ်ႈလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ ၶဝ်ႈတႅမ်ႈလႆႈလႄႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ႁူႉတၵႃႈ ၵိုင်ႇလီဢဝ် ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီဢဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းပၼ်ႁႅင်း ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈထတ်းသၢင်ႈႁင်းၵူၺ်း တႅပ်းတတ်းႁင်း ၵူၺ်းယူႇ။
လိူဝ်သေ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇၼၼ်ႉ Wikipedia ၼႆႉ မီးထႅင်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ် တၢင်ႇပိူင်လူးၵွၼ်ႇ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ် wiktionary ဢၽိထၢၼ်ႇ ၵူႈၽႃႇသႃႇ၊ လွၼ်ႉမွၼ်းၵႂၢမ်း wikiquote ၊ လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းသွၼ်ဢဝ် ၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလႅင်း online wikiversity ဢိၵ်ႇ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလႆႈထႅင်ႈ sister projects ဢၼ်ငၢႆးမိူၼ် wiki ၼၼ်ႉယူႇ။ တမ်ႈတီႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ်လုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈၼႄဝႆႉပၼ် ဢွင်ႈႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ (တီႈယူႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ)ၸိုင် ၼႄပၼ်လႆႈ တမ်ႈတီႈ www.wikimapia.org ၼၼ်ႉယူႇ။
ပေႃးဢဝ် ၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ www.alexa.com ဝႃႈၸိုင် တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆ website ဢၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈတူၺ်း ၼမ်သေပိူၼ်ႈ သိပ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ www.wikimapia.org ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးတီႈၼိူဝ် ၸိၵ်းၸွမ်ၼႆယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၶႂ်ႈလူတူၺ်း ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ တၢင်ႇပိူင်ၸိုင် ၶဝ်ႈတူၺ်းတမ်ႈတီႈ wiki ဢွၼ်တၢင်း သိုပ်ႇၶဝ်ႈႁႃတူၺ်း တီႈ List of encyclopedias သေ ႁႃတူၺ်းတႃႉ။ တၵ်းတေ လႆႈႁၼ် သဵၼ်ႈမၢႆပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇ ၼႂ်းလူၵ်ႈၵမ်ႇၽႃႇ ၵူႈပိူင်ပိူင်ယူႇ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Registration is required for certain tasks such as editing protected pages, creating pages in the English Wikipedia, and uploading files.
- ↑ Roger Chapman. Top 40 Website Programming Languages. roadchap.com. Retrieved on September 6, 2011။
- ↑ How popular is wikipedia.org?. Alexa Internet.
- ↑ 3.0 3.1 Wikipedia Statistics – Tables – Active wikipedians. Stats.wikimedia.org. Retrieved on July 4, 2013။
- ↑ Kiss၊ Jemima။ "Wikipedia boss Lila Tretikov: 'Glasnost taught me much about freedom of information"၊ The Guardian၊ August 6, 2014။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - August 21, 2014။။
- ↑ Jemielniak, Dariusz (2014). Common Knowledge?: An Ethnography of Wikipedia. Stanford University Press, 4.
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် (မူဝ်ႇပၢႆး) – multilingual portal (ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉလဵင်ႉ ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး ဝႅပ်ႉသၢႆႇဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၶႃႈဢေႃႈ)
- ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် တုၺ်ႉတႃႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး
- ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် ၽဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး


text:
ၽူႈမီးတၢင်းပဵၼ် သဵၼ်ႈလိူတ်ႈၶွတ်ႇ တဵမ်ၼႃႈတီႈလၢႆးၶႃႈ ေတလႆႈယူတ်းယႃၽႃႇတတ်း
ၼၢင်းမျႃႉမွၼ်း ၵေႃႉဢၼ်ၵႂႃႇႁၼ်မၼ်းၼၢင်းသေ ၸွႆႈပိုၼ်ၽေႈၶႅပ်းႁၢင်ႈပႃႈမၢႆ တႃႇေတလႆႈတၢင်း ၸွႆႈထႅမ်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄၸုမ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်တႆးဝႃႈ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵတ်းမူၼ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်းလႄႇတႆးၵေႃႉ တီႈဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်းသေ ၵႂႃႇႁၼ်ပႃႈမၢႆ ။ လႆႈႁၼ်ၼႃႈမၼ်းလၢၵ်ႇလၢႆးလႄႈ မိူဝ်ႈၵႂႃႇတူၺ်းၸမ်ၸမ် သူပ်းမၼ်းပဵၼ်ယဵၼ်းၼႃႇၼႅၼ်ႇလႄႈ ထၢၼ်ႈပေႃးမီးတူဝ်ၼွၼ် ၊ ပႃႈမၢႆႄတႉ ဢမ်ႇႁုတူဝ်မၼ်း ၊ မႄႈၶဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈဢႃႇယု 8႐ ပၢႆ တႃမူဝ်းယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်ႁွႆးၸဵပ်းလုၵ်ႈယိင်းလီလီ ၊ တီႈႁိူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ယူႇၵၼ်ႄမႈလုၵ်ႈသွင်ၵေႃႉၵူၺ်း ၊ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ယိၼ်းဢီးလူၼႃႇဢႃးလႃးေသ ဢဝ်ၵိမ်းၺိပ်ႈဢွၵ်ႇပၼ် ၼွၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃး လႆႈ 8 တူဝ် ၊ ယွၼ်ႉမီးတၢင်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ႄလႈ ပႃႈမႆၢၼႆႉ ၵိၼ်းၶဝ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉၵေႃႈ ၶၢၼ်ၸႂ် ၊ ၵႂၢမ်းၵေႃႈဢမ်ႇလၢတ်ႈလႆႈလီလီ။ မိူဝ်ႈတွင်ႈထၢမ်တူၺ်း လႆႈႁူႉဝႃႈ ဢၼ်ၼႃႈပဵၼ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉႄတႉ တိုၼ်းပႃးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈၵိူတ်ႇ ၊ မိူဝ်ႇတႄႇမၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇပေႃး ယႂ်ႇ ၊ ဝၢႆးမႃးၸင်ႇၽေႈလၢမ်းလူင်မႃး ၊ ပေႃးၵိၼ်ၽိတ်း ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉၵိၼ်ပႃ ယေႈၶႅၼ်းၼႃႇ ၊ မၼ်းေတ ၶူမ်းၵၢႆးလူင်မႃးသေ ပေႃးယၢႆးသမ်ႉပဵၼ်ယဵၼ်း ၊ ႁူင်းယႃၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇ ၼႆလႄႈ မၼ်းၸင်ႇထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈသေ တၢင်ႇၼိူဝ်ေၾႉသ်ပုၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ ။
ၼၢင်းမျႃႉမွၼ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ မီးမေႃယႃၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ မိၼ်းေသႃႇဢွင်ႇ လုၵ်ႉတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇသေ ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးဝႃႈ တေၸွႆႈယူတ်းယႃပၼ်ၼႆလႄႈ ပႃႈမၢႆၶဝ် ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းၸႂ်သေ ၸုငိုၼ်းၵႃႈလူတ်ႉၵႃႈၵႃးသေယဝ်ႉ မဝ်လူတ်ႉၵႃး 2 လမ်း ၊ ပႃးတင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသိပ်းပၢႆ မႃးၸွမ်းသူင်ႇပႃႈမၢႆ ၊ ဝၼ်းထိ 4 မိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ ၸင်ႇမိူဝ်းထိုင်တီႈ ဝဵင်းလူင် ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼႆယဝ်ႈ ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉေသ ၼႂ်းၶၢဝ်ႇ DVB တႅမ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ မေႃယႃလူင် တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ မိၼ်းေသႃႇဢွင်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉပႃႈမၢႆမူိဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇၽႃႇတတ်း တီႈႁူင်းယႃလူင် ၸမ်ႇပူႇသီႇရိဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ။ မၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ပႆႇလႆႈၸႅတ်ႈတူၺ်းပႃႈမၢႆႄလႈ ပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈလွင်ႈယေႃးၵႃႇမၼ်းလီလီ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လၢမ်းတူၺ်းႄတႉ ဢၢပ်ႈေတပဵၼ် သဵၼ်ႈလိူတ်ႈၶွတ်ႇသေ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶဝ်ႈလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်ယဵၼ်း ။ တၢင်းပဵၼ်မဵဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇသူႈလႆႈႁၼ် ၊ ပႃႈမၢႆၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်မႃးၸဵမ်ၵိူတ်ႇ ၊ သမ်ႉပိုတ်ႉပွႆႇဝႆႉ ၸဵပ်းယဵၼ်းမၼ်းႄလႈ တႃႇတေယူတ်းယႃႁၢႆၶႅၼ်းမိူၼ်ၵူၼ်းလီၼၼ်ႉ ေတယၢပ်ႇယဵၼ်းယူႇ ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တေၶတ်းၸႂ်ယူတ်းယႃပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပႃႈမၢႆ ပေႃးတေၸၢင်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉလႆႈ ၊ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းလႆႈ ၊ ၶဝ်ႈၵႄႈၵၢင်ၵူၼ်းၵႂႃႇလႆႈ ။ ၵႃႈယူတ်းယႃ တေသဵင်ႈၵႃႈႁိုဝ်တႄႉပႆႇႁု ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပႃႈမၢႆၶဝ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၽၢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ်ၵူၺ်းလႄႈ တေႁႃၸဝ်ႈတႃႇၼတၢင်းလူႇပၼ် ၼႆယဝ်ႈ ။
သင်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆၶဝ် ဢီးလူမၼ်းၼၢင်းသေ မီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတၼႃႇ ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈတီႈ ေၵႃႉဢၼ်ၸွမ်းသူင်ႇပႃႈမႆၢ ၵႂႃႇယူတ်းယႃ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၼၢင်းမျႃႉမွၼ်း မၢႆၾူၼ်း 09 404 - 643 - 288 ၼႆၵေႃႈ လႆႈယူႇၶႃႈဢေႃႈ ။
Photo: Min Zaw Aung
ေၵႃသုိဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမူိင်းတႆး
04/06/2018


text:
010 သုၶဝိႁႃႇရိ၊ ၸၢတ်ႈ
10- ၸၢတ်ႈသုၶဝိႁႃႇရိ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
(သုၶဝိႁႃရီ = ရႁၢၼ်းဢၼ်ၵႆႉယၢမ်ႈယူႇ ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်) ꧤဝရသေႉရႁၢၼ်း ၵတ်းယဵၼ်လီတွၼ်း
ဝတ်ႉထုပၸ်ႉၸုပၼ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဝ်ႈꧤၻ်ႉၻိယၼႆႉ ပဵၼ်ရႁၢၼ်း ၸွမ်း ၸဝ်ႈၵိမိလ၊ ၸဝ်ႈဢႃႇၼၼ်ႇၻႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၶုၼ်သႃႇၵီႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လႆႈယူႇသဝ်း ၼိူဝ်ႁေႃပြသ်သၢၻ်ႈ မီးၵူၼ်း ပႂ်ႉတင်းၼမ်တင်းလၢႆသေတႃႉ လႆႈၵူဝ်ၵူဝ်ငႅဝ်ငႅဝ် ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်သိူဝ်းသႃႇၼႆ မၼ်း လႆႈတူဝ်ထူပ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈဢရႁၼ်ႇယဝ်ႉၼႆ ပုၼ်ႈတႃႇမၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ တေႃႈႁူႉဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၽေးၶဵၼ်သင် ပဵၼ် ဢၼ်သိူဝ်းသႃႇၵတ်းယဵၼ်ၸႂ်ၼႃႇလႄႈ ၸင်ႇၵႆႉၶၢၼ်ဝႃႈ “ဢေႃး... သိူဝ်းသႃႇယဵၼ်ၸႂ်တႄႉၼေႃး၊ ဢေႃး... သိူဝ်းသႃႇယဵၼ်ၸႂ်တႄႉၼေႃး”ၼႆယူႇ။ ဢၼ်ၸဝ်ႈꧤၻ်ႉၻိယ ၵႆႉလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢရႁတ်ႉတမၵ်ႈၽူလ်ႇ သိူဝ်းသႃႇယဵၼ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ၸင်ႇၵႂႃႇလဝ်ႈလၢတ်ႈၼႄ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ဢၼ်ယူႇသဝ်းဝႆႉ တမ်ႈတီႈ ဝဵင်းဢၼုပီႇယ၊ တီႈသူၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ မုၼ်ၶမ်းၽြႃး ၸင်ႇဢဝ်ၵႃႇထႃႇ “ယၺ်ၸ ဢၺ်ၺေ ၼ ရၵ်ၶၼ်တိ” ႁၢင်ႈၶိူင်ႈသေ ႁေႃးလၢတ်ႈလူၺ်ႈလွင်ႈ ꩡၢတ်ႈသုၶဝိႁႃႇရိၵႂႃႇယဝ်ႉ-
ဝတ်ႉထုဢတိတ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ တီႈမိူင်းၿႃႇရႃႇၼသီႇၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး ပဵၼ် ၶိူဝ်းပုၼ်ႇၼႃး ဢုၻိၸ်ၸယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁူႉႁၼ်ထိုင် တၢင်းၽိတ်း ၵႃႇမၵုၼ်ႇလႄႈ ၽွၼ်းလီ ၽဝရသေႉရႁၢၼ်းသေ ၸင်ႇပၢႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းထိူၼ်ႇႁိမဝၼ်ႇတႃႇ ၵႂႃႇႁဵတ်းရသေႉရႁၢၼ်းယဝ်ႉ။ လႆႈသမႃႇပတ်ႈပႅတ်ႇပိူင်သေ မီးလုၵ်ႈၼွင်ႉ ႁႃႈပၢၵ်ႇ။ ၽွင်းၶၢဝ်းၽူၼ်ၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃးရသေႉလူင်လႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်းႁႃႈပၢၵ်ႇၼၼ်ႉ ၵႆႉမႃးယူႇသဝ်းတမ်ႈတီႈ ၼႂ်းသူၼ်သိူဝ်း ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၿႃႇရႃႇၼသီႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးၶၢဝ်းၽူၼ်ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၶုၼ်ႁေႃ ၶမ်း ၿႃႇရႃႇၼသီႇ ၸင်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ရသေႉလူင်ၵေႃႈ ဢႃႇယုထဝ်ႈၵႄႇမႃးယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ ၶိုၼ်းၵႂႃႇၼႂ်းထိူၼ်ႇသေ သိုပ်ႇယူႇသဝ်းတမ်ႈတီႈ ၼႂ်းသူၼ်သိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼၼ်ႉ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃးရသေႉလူင် ၸင်ႇဢဝ်လုၵ်ႈၼွင်ႉတပႄးမၼ်း ႁႃႈပၢၵ်ႇ ဢၢပ်ႈပၼ် တပႄးလူင်မၼ်းသေ ႁႂ်ႈၶဝ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းထိူၼ်ႇယဝ်ႉ။ တပႄးလူင်မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၸုၼ်ႉပႅတ်ႈ ၽဝၶုၼ်သေ ၸင်ႇမႃးႁဵတ်းရသေႉရႁၢၼ်းယဝ်ႉ။ သမ်ႉလႆႈဝႆႉ သမႃႇပတ်ႈပႅတ်ႇပိူင် ၸိူင်ႉၼင်ႇ သြႃႇလူင်ရသေႉမၼ်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈ တပႄးလူင်မၼ်း ၶႂ်ႈမႃးဝႆႈသႃ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး ဢၼ်ပဵၼ်သြႃႇလူင်မၼ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၽႅဝ်မႃး တမ်ႈတီႈသူၼ်သိူဝ်း ၿႃႇရႃႇၼသီႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၽႅဝ်ထိုင် တမ်ႈတီႈ ႁိမ်းသြႃႇလူင်ၼႆ ႁဵတ်းဝတ်ႈဢွၼ်ႇဝတ်ႈလူင်ယဝ်ႉ ဢဝ်ဢၼ်သိူဝ်ႇ သိူဝ်ႇသေ ၼွၼ်းလိုဝ်ႈၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ယူႇ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလူင် ၿႃႇရႃႇၼသီႇ ၶႂ်ႈမႃးဝႆႉသႃ ရသေႉလူင်လႄႈ ၸင်ႇၽႅဝ်မႃးယဝ်ႉ။ ၶုၼ်လူင် ၽႅဝ်မႃးသေတႃႉ တပႄးလူင်သမ်ႉ ပႆႇလုၵ်ႉၵမ်းလဵဝ်၊ ၸင်ႇၼွၼ်းသေ လၢတ်ႈဝႃႈ “ဢေႃး... သိူဝ်းသႃႇယဵၼ်ၸႂ်တႄႉၼေႃး... ဢေႃး... သိူဝ်းသႃႇယဵၼ်ၸႂ်တႄႉၼေႃး”ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ ၶုၼ်လူင် လႆႈႁၼ်ၵႂႃႇၼင်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸင်ႇပဵၼ် လွင်ႈတၢင်းၸႂ်ဢမ်ႇလီၵႂႃႇ တႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸင်ႇလဝ်ႈလၢတ်ႈတီႈ ရသေႉလူင်ဝႃႈ “ၸဝ်ႈရသေႉၸဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ရသေႉ ဢၼ်ၵိၼ်ဢိမ်ႇ ၵိၼ်တဵမ်သေ ၵုမ်ႇၼွၼ်းယူႇၵူၺ်းလူင်” ၼႆယဝ်ႉ။ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃး ရသေႉလူင်ၸင်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ “ၶုၼ်လူင်... ရသေႉၸဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ပဵၼ်ၶုၼ်မိူင်းၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸဝ်ႈႁဝ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် မၼ်း ဢဝ်လွင်ႈသိူဝ်းသႃႇယဵၼ်ၸႂ်ꧢၢၼ်ႇ၊ လွင်ႈသိူဝ်းသႃႇယဵၼ်ၸႂ် ၽဝရသေႉရႁၢၼ်းသေ မႃးတႅၵ်ႈလွင်းသိူဝ်း သႃႇယဵၼ်ၸႂ်ၶုၼ် မိူဝ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉပိူၼ်ႈ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢၵ်ႈၼၢၵ်ႈသေ ပႂ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၶၢၼ်ဝႃႈ ၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ”ၼႆသေ ၸင်ႇႁေႃးၼႄၷႃႇထႃႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉ ပၼ်ၶုၼ်လူင်ယဝ်ႉ-
ပႃႇꩮိ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- 10 ။ ယၺ်ၸ ဢၺ်ၺေ ၼ ရၵ်ၶၼ်တိ၊ ယေႃ ၸ ဢၺ်ၺေ ၼ ရၵ်ၶတိ။
သ ဝေ ရႃꩡ သုၶံ သေတိ၊ ၵႃမေသု ဢၼပဵၵ်ၶဝႃ။
ပိၼ်ႇတႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶုၼ်လူင်... ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပႂ်ႉမၼ်း၊ မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပႂ်ႉပိူၼ်ႈ၊ ၵေႃႉဢၼ် ယၢၼ်လွတ်ႈတၼ်ႇႁႃႇ ဢမ်ႇၸပ်းပႅၼ်း ဝတ်ႉထုၵႃႇမ၊ ၵိလေႇသႃႇၵႃႇမၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေလႆႈဝႃႈ လႆႈၼွၼ်းလပ်း သိူဝ်းသႃႇယဵၼ်ၸႂ်တႄႉတႄႉယဝ်ႉ။
- ႁူမ်ႈꩡၢတ်ႈ ။ ။ ၼေႃႇၶမ်းၽြႃးရသေႉလူင် မႃးပဵၼ် ၽြႃး။
- တပႄးလူင် မႃးပဵၼ် ၸဝ်ႈꧤၻ်ႉၻိယ။
- ၵၼ်သွၼ် ။ ။ လွင်ႈသိူဝ်းသႃႇ ၵႃႇမသုၶၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးၽႆးၵိလေႇသႃႇယူႇလႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈသိူဝ်းသႃႇ ဢၼ်ဢမ်ႇၵၢင်းယၢၼ်တၢင်းမႆႈ။
လွဝ်းသိူဝ်းသႃႇ ꧢႃႇၼသုၶ၊ ၽလသုၶၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵၢင်းယၢၼ် ၼီႇဝရ ၼဢိၵ်ႇ ၵိလေႇသႃႇလႄႈ ပဵၼ်လွင်ႈသိူဝ်းသႃႇၸၼ်ႉသုင်
- ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းမႆႈ။
- ပႃႇရမီႇ ။ ။ ၼဵၵ်ႉၶမပႃႇရမီႇ။
- မင်ႇၷလႃႇ ။ ။ “ꩪမ်မၸရိယႃ မင်ၷလႃ၊ ဢသေႃၵ မင်ၷလႃ၊ ဝိရꩡ မင်ၷလႃ၊ ၶေမ မင်ၷလႃ”။


text:
ဝၢႆးႁူမ်ႈမိူင်းတူင်ႈပဵင်း (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃယဝ်ႉ ၸမ်တဵမ်မႃး 10 ပီ ၼၼ်ႉ မိူင်းသၼ်လွႆ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တင်းလၢႆ မီးၵၢင် ၸႂ် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ၶႂ်ႈဢဝ် လၢႆးၵၢၼ်မိူင်း သေဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ် ၸုမ်းၼိုင်ႈသမ်ႉဝႃႈ တၵ်း တေလႆႈ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တိုၵ်းဢဝ် လွင်ႈလွတ်ႈ လႅဝ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႈ။
ၽွင်း 1958/5/21 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼွႆႉသေႃးယၼ်ႇတႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းပၼ်ႇ တင်ႈတပ်ႉၼုမ်ႇ သိုၵ်းႁၢၼ် တႄႇ ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ 1964/4/24 ၸဝ်ႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း ၊ ၼၢင်းၶၢင်းႁူဝ် ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈ (ၸဝ်ႈၶမ်း သိူၵ်ႈ) တင်း ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး၊ ၸဝ်ႈၸၢင်ႉႁွင်ႉ ၸဝ်ႈသိူဝ် ဝၢႆႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး – မႃး။
ပိုၼ်းသိုၵ်းတႆး လႆႈပဵၼ်မႃး 2-3 ၸုမ်း
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼမ်မႃး၊ ဢိင်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ႁၵ်ႉ ၸၢတ်ႈ ၶႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ သေတႆးတေႃႇတႆး တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ် ဢဝ်ၵၼ်တၢႆ၊ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ သမ်ႉပေႃးထိုင်တီႈ ၵႂႃႇဝၢင်းၶိူင်ႈ ပႅတ်ႈ ၵေႃႈမီးတင်းၼမ်။ တႄႇၼၼ်ႉမႃး မီး SURA ပွတ်းၸၢၼ်း၊ SSA ပွတ်းႁွင်ႇ၊ SSA –E ပွတ်းဢွၵ်ႇ။
ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တေႁူႉၸၵ်း ၵၼ်ဝႃႈၶူဝ်းၶဵဝ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပၢင်ႇၾႃႉ၊ ၶူဝ်းလၢႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈ သိုၵ်း တင်း ပွတ်းဢွၵ်ႇသမ်ႉ ၸုမ်းမိူင်းလႃး ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင် 1969 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတႆး ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယၢမ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး ၸုမ်း လဵဝ်မႃး။ ၸဝ်ႈၸၢမ်မႂ်ႇ မိူင်းသူႈ ယိပ်းၼႃႈလိၼ် တပ်ႉၸုမ်းမၢႆ 6 ၊ ၸဝ်ႈၸၢႆးလဵၵ်ႉ ယိပ်းၼႃႈလိၼ် တပ်ႉၸုမ်းမၢႆ 4၊ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ယိပ်းၼႃႈတီႈ တပ်ႉၸုမ်း 3 တၢင်း လႅၼ်လိၼ်ထႆး။ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈတႆးၵူၺ်း ၸုမ်းပဢူဝ်း ဢၼ်ပူဝ်ႇ ၶျူၵ်ႉၸၢၼ်ႇတဵင်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႈ ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။
ဢိင်ၼိူဝ် ၶႄႇၽိူၵ်ႇ ၶႄႇလႅင် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈပၵ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး လဵၼ်ႈၵေႃႉ ၶႄႇၽိူၵ်ႇ ၸုမ်းယူႇပွတ်းႁွင်ႇ သမ်ႉ လဵၼ်ႈၵေႃႉ ၶႄႇလႅင် ၊ ဝႃႇတႃႉ ယိပ်းတိုဝ်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် လႄႈတႅၵ်ႇ ပဵၼ် ၸုမ်းၵဝ်ၸုမ်းမႂ်းမႃး။
မိူဝ်ႈ 25/1/1969 ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉၸုမ်း 3 ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၊ ႁူမ်ႈႁွမ်း တင်း တပ်ႉၼုမ်ႇ သိုၵ်းႁၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ပုၼ်ႈၵွၼ်းၶေႃ ၸိုင်ႈတႆး ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိုင်ႈတႆး SURA ။ ဝႆးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း၊ ၸဝ်ႈသိူဝ်ဝၢႆႇ တင်း ၸဝ်ႈၶုၼ် ၵျႃႇၼု (ၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း) ၶဝ်ၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး သေဢွၼ်ၼမ်းတပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA မႃး။ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA ပွတ်း ဢွၵ်ႇၶူင်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈမုၼ်ၵုင်ႇတရငႃးၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ်။ ပေႃးတူၺ်းၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 40 ပီ မိူင်းပၢႆၵေႃႈ ပိုၼ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတႆး မိူၼ်ႁၢင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵွၼ်ႈပဵၼ်မမ်ႈမႃး။
ပိူဝ်ႈတႃႇ တႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်သေၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ တင်း ၸဝ်ႈပူဝ်ႇတေႇဝိင်ႇ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်။ တိုၵ်းတေႃး ၵၼ် ထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈပူဝ်ႇတေဝိင်ႇ လႆႈ ၶဝ်ႈလႅင်း ဝၢင်းၶိူင်ႈၵႂႃႇ။ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸွႆႈထႅမ်လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆသေၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းၵေႃႈ ၸတ်း သိုၵ်း လုၵ်ႉပွတ်း ၸၢၼ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၸတ်းပႃးငႃးသိုၵ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း ဢွၼ်ႁူဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တင်း ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶိူဝ်းတႆး ၵွၼ်းၶေႃ ။ ထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈၸၢႆးၼွင်ႉ (မိူင်းၼၢႆး) ပေႃး လႆႈၵႂႃႇဝၢင်းၶိူင်ႈ ႁဵတ်းၵႃႇၵွႆႇယေး (ပျီႇတုၸိတ်ႉ မိူင်းၼၢႆး) ၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ “ႁဵတ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း ယင်းပဵၼ်ၵဵတ်းသဝ်ႇႁဝ်ႇ” ၵႂႃႇလူးၵွၼ်ႇ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA ပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်း
6/1/1996 ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ဢွၼ်ဢဝ် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး MTA ဝၢင်းၶိူင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ဢၼ်ပႃးသဵၼ်ႈ မၢႆၸိုဝ်ႈသဵင် ဝႆႉသေ ဢမ်ႇပႆႇဝၢင်းၶိူင်ႈၼၼ်ႉ ၵိုတ်းတပ်ႉၵွင် ဢၼ်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ဢွၼ်ႁူဝ်။ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈၵႂႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉႁႅၼ်းသိုၵ်း လိုပ်ႈတိုၵ်း၊ ၽွင်းၼၼ်ႉ တိတ်းတေႃႇ ၸဝ်ႈၵၢၼ်း ယွတ်ႈ၊ ၸဝ်ႈလွႆမၢဝ်း သေယွၼ်းပဵၼ် တပ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈ ယူႇတႂ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈ တႆး SSNA သေၵိုတ်း သိုၵ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် ယူႇတႂ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA ဢၼ်ၸဝ်ႈလွႆမၢဝ်း ဢွၼ်ႁူဝ် ၼၼ်ႉသေၵိုတ်းသိုၵ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သမ်ႉဢမ်ႇႁပ်ႉ။
ထိုင်တီႈ သၢမ်မူႇ သၢမ်ၸုမ်းလႆႈ လွမ်ႁူပ်ႉၵၼ်သေတူၵ်းလူင်းပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်။ ဢၼ် ၸဝ်ႈလွႆမၢဝ်း ဢွၼ်ႁူဝ် ၵေႃႈ ပဵၼ် SSA ပွတ်းႁွင်ႇ၊ ဢၼ်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် SSA ပွတ်းၸၢၼ်း။
မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇပၢင်ၵုမ်သႅင်ၵႅဝ်ႉသေတႄႇၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ SSA တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးမႃးမိူဝ်ႈ 1/1/1998 ။ ပွင်ႇဝႃႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်လဵဝ် ၵၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ။ ၸုမ်းၼိုင်ႈၵိုတ်းသိုၵ်း၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈ သမ်ႉ ဢမ်ႇၵိုတ်းသိုၵ်း – ၵူၺ်းၵႃႈ တူၵ်းလူင်းဝႆႉ ပဵၼ် ၸုမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်း။ မိၵ်ႈမၢႆ ႁူဝ်မႃႇ ပႃႈသၢႆႉ ႁူဝ်မႃႇ ပႃႈၶႂႃ မိၵ်ႈ တီႈ မူၵ်ႇႁူဝ် မိူၼ်ၵၼ်သဵင်ႈ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSA ယဵၼ်းပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸုမ်းၶူဝ်းၶဵဝ် ၶူဝ်းလၢႆး
13/3/1996 ဝၢႆးလႆႈၸႂ် ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ SSA ပဵၼ် ဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ၸုမ်းၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ဢွၼ်ၵၼ် လူင်းၶိုၼ်း တၢင်း ၸၢၼ်း၊ 1998 တင်ႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ။ 1999 ထိုင်လႅၼ်လိၼ်ထႆး သေဢဝ်လွႆတႆးလႅင်း ပဵၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းငဝ်ႈ ၸိုင်ႈ။ ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းၵေႃႈ ယႂ်ႇမႃးလွႆးလွႆး။
တႄႇ1996 မႃး ငဝ်းလၢႆး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆလၢႆဢၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်း ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ႁႅင်းသိုၵ်း လုၵ်ႉတီႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပဵၼ် မႃး ႁူဝ်ႁဵင် ၊ လုၵ်ႉတီႈႁူဝ်ႁဵင် ပဵၼ်မႃးမိုၼ်ႇ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ တၢင်းပွတ်းႁွင်ႇသမ်ႉ ပီ 2005 ၸုမ်း ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ တႅၵ်ႇပဵၼ်သွင်ၸုမ်း။ ၸုမ်းၼိုင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၸဝ်ႈၵၼ်ႇၼ၊ ၸဝ်ႈၵုင်ႇၶိူဝ်းၶဝ် ဝၢင်းၶိူင်ႈ၊ ၸုမ်း ၸဝ်ႈၸၢႆးယီႈသမ်ႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸုမ်းၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း။
ၼႂ်းပီ 2008-9 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢဝ်ငမ်းယဵၼ်တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈႁဵတ်း တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ် လိၼ်။ ၸုမ်းၸဝ်ႈလွႆမၢဝ်း သႅင်ၵႅဝ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်၊ တပ်ႉၸုမ်းလွႆၽႃၵႃလီႉ၊ တပ်ႉမိူင်းၶိူဝ်း လႅၵ်ႈႁဵတ်းၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ။ တပ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ် ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ ဢွၼ်ဢဝ်ႁႅင်း သိုၵ်း တင်းလၢႆ ပုတ်ႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးမႃး တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၺႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တင်ႈတႄႇ ပီ 2009-2016 ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၵူႈပီ။
ၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ တပ်ႉဢၼ်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ဢွၼ်ႁူဝ် လႄႈ ၸဝ်ႈပၢင်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ် ႁႃတၢင်းႁူမ်ႈ ၵၼ်။ ထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း တင်း တူဝ်တႅၼ်း ၸဝ်ႈပၢင်ႇၾႃႉ ၊ ၵေႃႉပဵၼ် ၸဝ်ႈၸၢႆးထူး (ၸဝ်ႈၸၢႆးတူး) ၸုၵ်းၼိူဝ် ၶဵင်ႇသေလၢတ်ႈတီႈ ပၢင်မူၼ်ႈၵျေႃႇဝႃႈ ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်လဵဝ် ၵၼ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။ ၽွင်းၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇၸွမ်သိုၵ်း ယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႈ ပိၼ်ႇၶူဝ်းၶဵဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ် ၶူဝ်းလၢႆး၊ မိၵ်ႈမၢႆ တပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ပဵၼ် ႁူဝ်သိူဝ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅၵ်ႈႁဵတ်း သိူ ဝ် ဝႅၼ်ၵျွၵ်းဝႆႉ တင်းတူဝ် ။ၶူဝ်းၶဵဝ် ၶူဝ်းလၢႆးၵေႃႈ တႄႇမႃးတီႈၼၼ်ႈ။
ၽွင်းၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် သင်ၶၵူၼ်းမိူင်း တုၵ်းယွၼ်းလၢႆၵမ်း လၢႆ ပွၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉ ပဵၼ်တႄႉမႃး။ ပေႃးတေၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် သမ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းဝႃႈ တေလီတေလီ မႅင်းၼႃႈမီ မႃးသွပ်ႇၼႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵဝ်ႉၼႄးၵႃ ၵႃၼႄးၵဝ်ႉ ပေႃးတၢင်းႁွင်ႇဝႃႈ -တႃႇၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းသူင်ႇပၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ် လၢႆးသဵင်ႈ သဵင်ႈယဝ်ႉ။ ၶဝ် ၵႂႃႇမႄးပႅတ်ႈ ၶေႃႈၼၼ်ႉၶေႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်ႁဝ်း လႆႈၸႂ်ၵၼ်။
ၾၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်းၵေႃႈ သမ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းပေႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း သေပၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇတွပ်ႇပၼ်သင် ႁဝ်းမႃးၶိုၼ်း။
ႁဵတ်းၼၼ်သေၸုမ်းၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႈၵႂႃႇလူင်းလၢႆး မိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းတင်း သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ၊ ဝၢႆးမႃး ၸုမ်းၸဝ်ႈပၢင်ၾႃႉၵေႃႈ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ UNFC ( ၶွင်ႊသီႊၾႅတ်ႊတရႄႊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ) သေမိူဝ်းပဵၼ်ဢူၺ်းလီ ၵၼ်တင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ FPNCC ဢၼ်ဝႃႉ UWSA ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ။
ႁဵတ်းၼႆသေတင်းသွင်ၸုမ်း ၵုမ်ႇၼႄးၵၼ်ဝႃႈ – လၢတ်ႈမဵဝ်း ၼိုင်ႈႁဵတ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈ၊ သမ်ႉယွင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ ၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵတ်ႉၵျႃႉယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈ ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ယွၼ်းငိုၼ်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်း မိူင်းသေ၊ တႆးတေႃႇတႆးႁၢႆႉတေႃႇၵၼ်ၶိုၼ်း။ ထိုင်တီႈ မိူဝ်ႈႁၢင်ပီ 2017 ပေႃး ယိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီးယဝ်ႉ ၵမ်း ၼိုင်ႈ။
တႃႇပၼ်ႁႃ တေဢမ်ႇၸတ်ႉငၢၵ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ၸပ်းၾၢႆႇ၊ လီဝႆႉႁူယႂ်ႇ တႃၵႂၢင်ႈသေလဵပ်ႈ ႁဵၼ်း တၢင်းႁူႉ တၢင်းႁၼ် ၵတ်ႉၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၶႅၼ်ႇ။ လီသႂ်ႇ ႁႅင်းတီႈ ၵေႃပွင် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU သေတိုတ်ႉ တၢႆး ဢုပ်ႇဢူဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးလူင်ႉလႅင်းၵၼ် ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေသၢင်ႈလႆႈ ၾၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်။
ၸၢႆးယီႈၽူင်း
ၶေႃႈမုလ်း – ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ 004 May 2018


text:
လိင်း
လိင်းၼႆႉ ပဵၼ် သတ်းတူဝ်သွမ်ၼူမ်းသေ ပႃးၼႂ်းၸုမ်း ပရၢႆးမဵၵ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိင်းမီလူင်ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလိင်း။ လိင်းၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်မေႃႁူႉ ဢွၵ်းဢေႃလႅတ်းသေ ပဵၼ်သတ်းယဵၼ်ငႄႈလႄႈ ၶိုၼ်ႈတူၼ်ႈမႆႉ ၵႅပ်ႉၼႃႇသေ ၵူၼ်းၵေႃႈ ႁူႉၸၵ်းလိင်းယဝ်ႉ။ လိင်းၵူႈတူဝ်တူဝ် ၵူႈၸၢဝ်းၸၢဝ်း တိုၼ်းမီးႁၢင်၊ ဢမ်ႇၼၼ် တိုၼ်းမီးႁၢင်ပွတ်းပွတ်းဢွၼ်ႇယူႇ။
လိင်းၼႆႉ မဵဝ်းမၼ်း မီးတင်းၼမ်။ လိင်းမၢင်မဵဝ်း ယူႇၼိူဝ်တူၼ်ႈမႆႉသေ မၢင်မဵဝ်းတႄႉ ယူႇၼိူဝ်လိၼ်။ ဢိင်ပိုင်ႈလူၺ်ႈ ပရၢႆးမဵၵ်ႉ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်သေ လိင်းၵေႃႈ မဵဝ်းမၼ်း ပႅၵ်ႇၵၼ်တင်းၼမ် တၢင်းၵိၼ်ၶဝ်ၵေႃႈ ၵိၼ်ၵူႈပိူင်ပိူင်ယဝ်ႉ။ တၢင်းၵိၼ်ၶဝ်တႄႉ ပဵၼ် မၢၵ်ႇမႆႉ၊ မႂ်မႆႉ၊ မူင်ႈမႅင်း၊ မွၵ်ႇ၊ တူဝ်သွမ်ၼူမ်းဢွၼ်ႇ၊ တူဝ်ၵၢၼ်း၊ တူဝ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉ၊ တူဝ်ယူႇၼိူဝ်လိၼ်၊ ပူၸိူဝ်းၼႆႉသေၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လိင်းမၢင်ၸိူဝ်း ယင်းၵွႆၵိၼ်လိင်း ဢၼ်ၶိူဝ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ။ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လိင်း လဵင်ႉဝႆႉ တီႈႁိူၼ်းယဝ်ႉ။ လိင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၺၢၼ်ႇၶဝ် လႅတ်းၽၢႆ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်ၶဝ်လႅတ်းလႅင်ႈလႄႈ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီလဵင်ႉဝႆႉ တီႈႁိူၼ်း။ လိင်းၼႆႉ ယူႇသဝ်းၸွမ်း ထိူၼ်ႇမႆႉ။ ပႃႇယိူဝ်ႈသႃးဝႃးၼႃး၊ ႁၢတ်ႇသၢႆးသေဢမ်ႇၵႃး မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇၸွမ်းလွႆမူၺ်လူးၵွၼ်ႇ။
ပေႃးတူၺ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၼႂ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းႁဝ်း ဢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ "လူၼ်းပေႃးတၢၼ်ႇလိင်း၊ ၸႂ်လိင်း၊ ၶႄႇပျလိင်း၊ လိင်းလႆႈမၢၵ်ႇပၢဝ်ႉ၊ ၵိၼ်ၼိူဝ်ႉလိင်း ယႃႇတူၺ်းၼႃႈလိင်း" ၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် တေလႆႈဝႃး ၵူၼ်းႁဝ်း ယူႇသဝ်းၸမ်ၵၼ် တင်းလိင်းၼႆယူႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ သတ်းတူဝ်မီးၸႂ်တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ လိင်းၼႆႉ မိူၼ်ၵူၼ်းလိူဝ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈ ၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆႊ ၻႃႇဝိၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ လိင်းမႃးသေ လွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼႆယဝ်ႉ။ လိင်းၼႆႉ ပေႃးႁၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ၶဝ်မေႃယိူင်ႈၸွမ်း ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၵူၼ်း မီႇၼႃႈတေႃႇၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈ မေႃႁဵတ်းၼၼ်ၸွမ်း။ ၵူၼ်းႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ၶဝ်မေႃႁဵတ်းၸွမ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈယူႇ လွင်ႈၵိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လိင်းၼႆႉ မိူၼ်ၵူၼ်းတႄႉတႄႉ။
လိင်းၼႆႉ မီးၼိဝ်ႉမိုဝ်း မီးႁူဝ်မႄႈမိုဝ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇၵူၼ်းႁဝ်းသေ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်မေႃယိပ်း မေႃၵမ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ သတ်းဢၼ်မီးတိၼ်သွင်ၶွၼ် လႄႈ မိုဝ်းသွင်ၶွၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇၵူၼ်း။ လိင်းၼႆႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵႂႃႇၼိူဝ်လိၼ်ၼၼ်ႉ တေထၢင်ႇဝႃႈ ၶဝ်တဝ်ႉသီႇၶွၼ်သေ ၵႂႃႇလႄႈ တေထၢင်ႇဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ် သတ်းတူဝ်သီႇတိၼ်ယူႇ။ တီႈတႄႉမၼ်း လိင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ သတ်းတူဝ်သီႇတိၼ်ႇ။ သတ်းဢၼ်မီး တိၼ်သွင်ၶွၼ်လႄႈ မီးမိုဝ်းသွင်ၶွၼ်ၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ဢၼ်ႁဝ်းထၢင်ႇဝႃႈ တိၼ်ၶဝ် သွင်ၶွၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႈယိပ်းၵမ်လႆႈ မၼ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵိုမ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇမိုဝ်းလႄႈ တိၼ်ၽၢႆႇလင် သွင်ၶွၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတိၼ်၊ မၼ်းၵူၺ်းပဵၼ် မိုဝ်းၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လိင်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်မီးမိုဝ်းသီႇၶွၼ်ႇၼႆယူႇ။ မိုဝ်းသွင်ၶွၼ် ၽၢႆႇၼႃႈၼၼ်ႉ ယၢဝ်းသေ မိုဝ်းသွင်ၶွၼ် ၽၢႆႇလင်။
လိင်းၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇဝႃႈ ၶဝ်မီးမိုဝ်းသီႇၶွၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ၶဝ်ၵႂႃႇၼိူဝ်လိၼ်ၼႆၸိုင် ၶဝ်ၶွတ်ႇမိုဝ်းၶဝ်သေ ဢဝ်သူၼ်ႈမိုဝ်းၶဝ် တဝ်ႉသေၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃး ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵႂႃႇၼိူဝ်တူၼ်ႈမႆႉ၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵႂႃႇၸွမ်းႁၢဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၼွင်ႇသေ ၵႂႃႇလႆႈ ၽႂ်းၽၢႆတႄႉတႄႉ။ လိင်းၼႆႉ လႅတ်းလႅင်ႈ မဝ်တူဝ်မဝ်ၸႂ်ၼႃႇၼႃႇသေ မေႃလၵ်းလႅမ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် တၢင်းၵိၼ် ထိုမ်ႈပၼ် ဝိုတ်ႉပၼ်ၶဝ်ၸိုင် ပႆႇတၼ်းထိုင်လိၼ် ၶဝ်ႁပ်ႉဢဝ် ဝၵ်ႉဢဝ်လႆႈယဝ်ႉ။ လိင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသတ်း တူဝ်ဢၼ်မေႃယူႇၼိမ်ၼိမ်၊ တိုၼ်းယူႇလူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးလၢတ်ႈဝႃႈ လိင်းၼႆၸိုင် ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ၵူၼ်းႁဝ်းၵူၺ်းယၢမ်ႈႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်သတ်းတူဝ်ဢၼ်မီးတၢၼ်ႇ မႃဢွၼ်ႇ၊ သီၶူၼ်ၶွၼ်ႇၶွၼ်ႇ၊ ႁၢင်ဢွၼ်ႇယၢဝ်းယၢဝ်း မိူၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႆၵူၺ်း။ တီႈတႄႉမၼ်း ၼိူဝ်ၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလိင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ႁၢင်ႈၽၢင် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ဢၼ်လိင်းမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ မီးမိုဝ်းသီႇၶွၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈၽၢင်ၶဝ် မီးၵူႈပိူင်ပိူင် သီၵူႈပိူင်ပိူင်ယဝ်ႉ။ လိင်းမၢင်မဵဝ်းၼႆႉ ၵူၺ်းတူဝ်ယႂ်ႇတၢၼ်ႇ ၸွၼ်ႈဢွၼ်ႇၵူၺ်းသေ မၢင်မဵဝ်းၼႆႉ တူဝ်ယႂ်ႇသေ မႃလူင်လူးၵွၼ်ႇ။ လိင်းမၢင်မဵဝ်းၼႆႉ ႁၢင်ၶဝ် ပူင်းထူဝ်ႉယူဝ်ႉ၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ၵူၺ်းပဵၼ်ႁၢင်ယူဝ်းယူဝ်း၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ႁၢင်ယၢဝ်း၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ႁၢင်ပွတ်းယဝ်ႉ။
လိင်းမၢင်မဵဝ်းၼႆႉ တီႈၼႃႈၶဝ် ၶူၼ်ပေႃးတဵမ်လူင်ဝႆႉသေတႃႉ မၢင်မဵဝ်းသမ်ႉ တီႈၼႃႈၶဝ် ဢမ်ႇမီးၶူၼ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈၼႃႈၶဝ် မဵဝ်းၼိုင်ႈလႄႈ မဵဝ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ မၢင်မဵဝ်း ၼႃႈမိူၼ်မႃ၊ မၢင်ၸိူဝ်း သမ်ႉမိူၼ်မူ၊ မၢင်ၸိူဝ်း သမ်ႉမိူၼ်ၼႃႈ ၼၢႆးထဝ်ႈ။ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ပဵၼ်ၼႃႈလႅင်ဝိုၼ်းဝိုၼ်း၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ၵႅမ်ႈလႅင်ၶွင်ႇ၊ မၢင်ၸိူဝ်း ၶူႈလင်ပိၼ်ႈ၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ မီးမွႆၵၢင်း၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ မိုဝ်းယၢဝ်းဝႃႈယၢဝ်းၼႆသေ မီးၵူႈမဵဝ်းၵူႈၽၼ်းယဝ်ႉ။ ႁၢင်ႈၽၢင်ၶဝ်ၵူၺ်း ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ သီၶူၼ်ၶဝ်ၵေႃႈ ပႅၵ်ႈပိူင်ႈၵၼ် မီးသီၵူႈပိူင်ပိူင်ယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်း သီလမ်၊ မၢင်ၸိူဝ်း သီမူၼ်ႇ၊ သီၵမ်ႇ၊ သီၽိူၵ်ႇ၊ ၶဵဝ်ၼဝ်ႈ၊ လိူင်မၢၵ်ႇၸွၵ်း မီးၵူႈပိူင်။
လိင်းၼႆႉ ၵႆႉလေႇမီးၸွမ်း ဢွင်ႈတီႈ ရႃႇသီႇဢုတု မႆႈသေ မိုၵ်းယမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းထိူၼ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽုင်လိင်းတင်းၼမ်။ ၵူၼ်းမၢင်ၸိူဝ်း ၵႆႉလေႇ ယိုဝ်းၵိၼ်ၼိူဝ်ႉလိင်းယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းၵၢင် လွႆပုပ်ႉပႃးလႄႈ လွႆၽူဝ်းဝိၼ်းတွင်ႇ တီႈႁိမ်း မူင်ႇယႂႃႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် လိင်းတင်းၼမ်သေ ယင်းမႃးဢဝ်ၵိၼ် တၢင်းၵိၼ် ၼႂ်းမိုဝ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်း မႃးဝႆႈၽြႃးလူးၵွၼ်ႇ။
တမ်ႈတီႈ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵ၊ ၵုၼ်ဢေးသျႃးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ဢမေႇရိၵပွတ်းၸၼ်း ဢွင်ႈတီႈမႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉ မီးလိင်း ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းသေတႃႉ ဢွင်ႈတီႈၵတ်းလိူဝ်ႁႅင်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဢမေႇရိၵပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ၵုၼ်ယူးရူပ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးလိင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈမႅၵ်ႉသီႇၵူဝ်ႇ ဢမေႇရိၵႁွင်ႇ လႄႈ ထိူၼ်ႇၵျီႇၿရေႃႇလ်တႃႇ တီႈယူးရူပ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁၼ်လိင်း မီးဝႆႉ ဢိတ်းဢွတ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။ လိင်းၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်မိုတ်ႈတီႈမႆႈလႄႈ ၶဝ်ဢမ်ႇယူႇသဝ်း တီႈၵတ်း။
လိင်း ဢၼ်မီး တီႈၵုၼ်ဢမေႇရိၵၸၢၼ်းလႄႈ လိင်ႈဢၼ်မီး တီႈၵုၼ်ဢေးသျႃး ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းၶဝ် ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ႁႅင်းတႄႉတႄႉလႄႈ လိင်းမဵဝ်းလႂ် ပဵၼ်လိင်းတီႈလႂ်ၼႆ ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈငၢႆႈတႄႉတႄႉယူႇ။ လိင်းဢၼ်မီးတီႈ ဢမေႇရိၵၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸႂ်ႉႁၢင်ၶဝ် လႆႈလီသေ လိင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵလႄႈ ၵုၼ်ဢေးသျႃးယဝ်ႉ။ ၶဝ်မေႃဢဝ် ႁၢင်ၶဝ် ၵဵဝ်ႈတူၼ်ႈမႆႉ ၵိင်ႇမႆႉသေ ဢဝ်တူဝ်ၶဝ် ဝိုတ်းဝိုဝ်ႉလႆႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ လိင်း ဢေးသျႃးလႄႈ ၸိူဝ်းဢႃႇၾရိၵၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇဢဝ်ႁၢင်ၶဝ် ၸႂ်ႉလႆႈၼင်ႇၼၼ်။
လိင်း ဢၼ်မီးတီႈ ဢမေႇရိၵၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ၶူႈလင်ၶဝ် ၽႅပ်ႉဢႅပ်းပႅပ်းသေ ႁူးၶူႈလင်ၶဝ် ၵႆၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၶူႈလင် လိင်းဢၼ်မီးတီႈ ဢေးသျႃးလႄႈ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵၼၼ်ႉတႄႉ ႁူးၶူႈလင်ၶဝ် ဢမ်ႇၵႆၵၼ် ၼင်ႇၼၼ်။ လိင်းဢေးသျႃးလႄႈ ဢႃႇၾရိၵၼႆႉ ၶဝ်မီးထူင်ၵၢင်း ဢၼ်သႂ်ႇလႆႈ တၢင်းၵိၼ်သေ ၶဝ်ၶႂ်ႈၵိၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းဢဝ်ဢွၵ်ႇၵိၼ်လႆႈယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈဢမေႇရိၵၸၢၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇမီးထူင်တၢင်းၵိၼ်ၼင်ႇၼၼ်။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆႈလူင် ပိူင်ၼိုင်ႈတႄႉ လိင်းဢေးသျႃးလႄႈ လိင်ႈဢႃႇၾရိၵၼႆႉ တီႈၵုမ်ႇၵူၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇမီးၶူၼ်၊ ၵူၺ်းပဵၼ် ၼိူဝ်ႉၼင်ၼႃလူင်ဝႆႉၵူၺ်းလႄႈ ၶဝ်ၸၢင်ႈၼင်ႈလႆႈ ၼိူဝ်တူၼ်ႈမႆႉ လီလီသေ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ လိင်းဢမေႇရိၵၸၢၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇမီးၼင်ႇၼၼ်။ လိင်းဢၼ်မီးတီႈ ဢေးသျႃးလႄႈ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵၼၼ်ႉ သီၶူၼ်ၶဝ် မီးၸေးလိူဝ်သေ လိင်းတီႈ ဢမေႇရိၵၸၢၼ်းယဝ်ႉ။
လိင်းၼႆႉ ယူႇသဝ်းၸွမ်း ထိူၼ်ႇပႃႇၼႃသေ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ႁႃၵိၼ် မၢၵ်ႇမႆႉ မၢၵ်ႇတွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ယူႇၼိူဝ်တူၼ်ႈမႆႉ တူၼ်ႈၼိုင်ႈ ၶၢမ်ႈၵႂႃႇၸူး တူၼ်းၼိုင်ႈသေ ၵႆႉလေႇႁွင်ႉ ဢူၼ်ဢူၼ်မေႃးမေႃးဝႆႉယူႇ။ ယူႇတီႈ ၵႆၵေႃႈ ယင်းငိၼ်း သဵင်ႁွင်ႉၶဝ်ၵွၼ်ႇ။ ၶၢဝ်းယၢမ်း လႅတ်ႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း လႅတ်ႈတူၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း လိင်းၶဝ် ႁႃၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်လႄႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်း ဢၼ်ၶဝ် ဢူၼ်မေႃးသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၶဝ်သူင်မိုတ်ႈယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ တူၼ်ႈမႆႉ ႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်း ၽုင်လိင်းၼၼ်ႉ တိုၼ်းမီး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ် ၼိုင်ႈတူဝ်ယူႇ။ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် လိင်းၼၼ်ႉ ႁတ်းၵေႃႈႁတ်းႁၢၼ် ငၢၼ်ၵေႃႈငၢၼ်သေ မေႃၵႅတ်ႇၶႄ ၽေးၶဵၼ်ပၼ် လိင်းတင်းလၢႆယဝ်ႉ။ လိင်းတင်းလၢႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၼပ်ႉယမ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ဝႆႉယူႇ။ ပေႃးမီး ၽေးၶဵၼ်မႃးၸိုင် ႁူဝ်ၼႃးလိင်း မေႃႁွင်ႉပၼ်သဵင်လင်လင်သေ ပၼ်သတိလိင်းတင်းလၢႆ၊ လိင်းတင်းလၢႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် တဵတ်ႇယဵၼ် ပၢႆႈတဵတ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ၽူႈၶဵၼ် တေဢမ်ႇႁၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။
ၽုင်လိင်း ၽုင်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၶဝ်မီးဝႆႉ ၼႃႈတီႈၽႂ်မၼ်းသေ ၵူၺ်းဢွၼ်ၵၼ် ႁႃၵိၼ် ႁႃလဵၼ်ႈ ယူႇသဝ်း ဢွင်ႈၽႂ်ဢွင်ႈမၼ်းၵူၺ်း။ တီႈဢၼ်ၶဝ် ယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃးႁိုင်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈ မၢတ်ႈမၢႆဝႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၼႃႈတီႈၶဝ်သေ ပေႃးဝႃး လိင်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ပူၼ်ႉမႃးၼႆ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ လိုပ်ႇၵႂႃႇၶူပ်းယဝ်ႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၽုင်လိင်း ၸုမ်းၼိုင်ႈလႄႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ၽိတ်းၵၼ် ႁိမ်တီႈၵၼ် တႄႉတႄႉဝႃးဝႃႈသေ ၽုင်ဢၼ်သုမ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢွၵ်ႇပၢႆႈပၼ်၊ ၽုင်ဢၼ်ပႄႉၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၵွၼ်း ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႈၵႂႃႇယူႇ။
မျေလိင်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ႁႃၵိၼ် မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ ပေႃးဝႃႈ တၢင်းၵိၼ်ႁႃၵိၼ်ယၢပ်ႇမႃးၸိုင် ၶဝ်ၵႆႉ မႃးဢဝ်ၵိၼ် မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းၽုၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ မႃးႁႃၵိၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ် ၵႆႉဢွၼ်ၶဝ်မႃးသေ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၶဝ်ဢဝ်လႆႈၼၼ်ႉ ဢဝ်သႂ်ႇၵႂႃႇ တီႈထူင်ၵွင်ႈၵၢင်းၶဝ်သေ ဢဝ်ၵႂႃႇၵိၼ် တီႈယူႇတီႈသဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။
လိင်းၼႆႉ တိုၼ်းၵႅပ်ႉမႆႉ ၵူႈတူဝ်တူဝ်ယဝ်ႉ။ လိင်းမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ယင်းၵွႆ ၸေးလုၵ်ႈ ပႃးလုၵ်ႈၶဝ်သေ ဝႅၼ်ၵွပ်ႈမႆႉ တူၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ တူၼ်ႈၼိုင်ႈလႆႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ လိင်း ဢၼ်မီးတီႈ ဢႃႇၾရိၵပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈၵျွၵ်းလဵတ်း ၵျွင်းႁွင်ၶဝ် ၵျၢင်ႇလိူဝ်သေ လိင်းတၢင်ႇတီႈယဝ်ႉ။ ႁၢင်ၶဝ်ၵေႃႈ မေႃၵဵဝ်ႈၶဵၼ်း ၵိင်ႇမႆႉမၼ်ႈၵိုမ်းလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ မိုဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။
လိင်းဢႃႇၾရိၵၸၢၼ်းၼႆႉ ယူႇသဝ်း ၼိူဝ်ပၢႆမႆႉ ဢၼ်သုင် 40 ထတ်းသေ ၵႂႃႇမႃးၼိူဝ်ပၢႆမႆႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ဢမ်ႇလႃႈလီႈ လူင်းတူၼ်ႈမႆႉ။ ပေႃးလူဝ်ႇ ၵိၼ်ၼမ်ႉမႃး ၶဝ်ယင်းဢဝ် ပၢႆႁၢင်ၶဝ် ၵဵဝ်ႈၶဵၼ်း တူၼ်ႈမႆႉသေ ယွၼ်ႇလူင်း ၵိၼ်ၼမ်ႉယဝ်ႉ။ လိင်းဢႃႇၾရိၵၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇမႃးယႃႇၵဝ်း သူၼ်ႁႆႈ ဢၼ်ၵူၼ်း ၽုၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းသမ်ႉ ၵႆႉလႄႇ လမ်းတိၺွပ်း ပိုတ်းယိုဝ်းၶဝ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၶႂ်ႈလႆႈ ၼိူဝ်ႉၶဝ်လႄႈ ၼင်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ လိင်းၼႃႈႁူႇ ဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးတီႈ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵၸၢၼ်း လႄႈ ၸဵင်ႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇသေ မီးသွင်မဵဝ်း။ လိင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်မေႃယူႇၸွမ်းၵၼ် တင်းၼမ်သေ လၵ်းလႅမ်လႅတ်းသႅဝ်း တႄႉတႄႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၽူႈၶဵၼ် ထိုင်မႃး တမ်ႈတီႈ ၶဝ်ယူႇသဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉၸိုင် ၶဝ်ယူႇသဝ်း ပၢႆႈတဵတ်ႇဝႆႉ ၼိမ်ၼိမ်ယဵၼ်ယဵၼ်လႄႈ ဢမ်ႇလႃႈလီႈႁၼ်ၶဝ်။ ၼႃႈၶဝ် မိုဝ်းၶဝ် လမ်ၽိုတ်းၽိုတ်း၊ ၶူၼ်တီႈတူဝ်ၶဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်သီမူၼ်ႇ ဢၼ်ငၢႆးမႂ်မႆႉၶဵဝ်ဝႆႉလႄႈ ပေႃးတူၺ်းၵႂႃႇၼႆ မိူၼ်မႂ်မႆႉဝႆႉယဝ်ႉ။ လိင်းမၢင်တူဝ်ၼႆႉ ၶူၼ်ၶဝ် ပဵၼ်သီၶဵဝ်ၼဝ်ႈဝႆႉ၊ လိင်းမၢင်တူဝ်သမ်ႉ ၵၢင်းၶဝ်လႄႈ ၶူၼ်ၵၢင်းၶဝ် ပဵၼ်သီၶၢဝ်ဝႆႉ။ ၸၢဝ်းလိင်းလႅင်ၼႃႈႁူႇ ဢၼ်တူဝ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်ႁတ်းႁၢၼ် ႁၢႆႉသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉ တီႈဢႃႇၾရိၵ ဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်မေႃယူႇသဝ်း ၸွမ်းၵၼ် ပဵၼ်ၽုင်ပဵၼ်ၵႄ။ ပေႃးဝႃႈ ၽူႈၶဵၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၼႃႈတီႈၶဝ်ၸိုင် ၶဝ်ဢမ်ႇၼိမ်သေ ပၢႆႈတဵတ်ႇဝႆႉ။ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် ဢဝ်မႆႉ မၢၵ်ႇမႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝိုတ်ႉသႂ်ႇ သိုင်းသႂ်ႇယဝ်ႉ။ မၢင်ပွင်ႈမၢင်လႂ် ၵူၼ်းၶီႇႁိူဝ်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ လႆႈလတ်းၵႂႃႇ တီႈပႃႇလိင်းလႅင်ၼႃႈႁူႇၼၼ်ႉၸိုင် ၶဝ်ယင်း ၸွမ်းပိူၼ်ႈ ဢၢၼ်ႇႁူဝ်လၵ်းမၼ်းသေ ဢဝ်မႆႉ၊ မၢၵ်ႇမႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ ဝိုတ်ႉသိုင်း ၵူၼ်းၶီႇႁိူဝ်းလူးၵွၼ်ႇ။ လိင်းၶွပ်ႇတႃၽိူၵ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ဢႃႇၾရိၵၼၼ်ႉ ၶဝ်ၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇႁၢႆႉမိူၼ်ၼင်ႇ လိင်းလႅင်ၼႃႈႁူႇ၊ ၶဝ်ယဵၼ်ႇငႄႈ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇသေ ၵူၼ်းၵေႃႈ ဢဝ်ၶဝ် မိူဝ်းလဵင်ႉၸွမ်းႁိူၼ်း ၸွမ်းႁူင်းသတ်းသေ သွၼ်သင်ၵေႃႈ ၶဝ်မေႃငၢႆႈဝႆႉယူႇ။
လိင်းၵႂၢင်းတႃၽိူၵ်ႇ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶူၼ်ၶဝ်သမ်ႉယၢဝ်းသေ ပဵၼ်သီလမ် မိူၼ်ၼင်ႇ သီသပိတ်ႈယဝ်ႉ။ လိင်းၶူၼ်လမ် မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶူၼ်ၶေႃးၶဝ် သမ်ႉၶၢဝ်ၶၢဝ်ၽိူၵ်ႇၽိူၵ်ႇ၊ ႁၢင်ၶဝ်သမ်ႉ လၢႆးပွင်ႈလမ် ပွင်ႈၽိူၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ၼင်လိင်းၸိူင်ႉၼၼ် ပိူၼ်ႈသမ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းၶူဝ်းၼုင်ႈၶူဝ်းမႆလႄႈ လိင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႆႉလႆႈၶၢမ်ႇ မူးသိူဝ်းၶဝ် တိၺွပ်းၶႃႈတၢႆယဝ်ႉ။ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် မိူင်းဢႅတ်ႉဝီႇသီးၼီးယႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢဝ်ၶူၼ်လိင်းၸိူဝ်းၼႆႉ သႂ်ႇၸွမ်းၽၢင်ၶႄတူဝ်ၶဝ် ၸွမ်းၼင်ႇ ၸၼ်ႉလႂ်ၸၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်း မိူင်းယူးရူပ်ႉလႄႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၶဝ် ၵႆႉလႄႇဢဝ် ၶူၼ်လိင်းၼင်လိင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ် ၸၢမ်းသိူဝ်ႈ တၢႆႈသိူဝ်ႈၶဝ်သေ ဢဝ်ပဵၼ် တၢင်းႁၢင်ႈလီၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ လိင်းၶူၼ်ၽိူၵ်ႇဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇမီး ႁူဝ်မႄႈမိုဝ်း၊ ၶဝ်ၵူၺ်း မီး မိုဝ်းသီႇၼိဝ်ႉၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ လိင်းၶူၼ်ၽိူၵ်ႇဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉၵျွၵ်းလႆႈ ၵႂႃႇလႆႈလီ ၸိူင်ႉၼင်ႇ လိင်းတၢင်ႇၸိူဝ်းယူႇ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ လိင်းတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ လိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇ တီႈဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉ ၵၢမ်ႇလီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸၢဝ်းႁိၼ်ႇတူႇၶဝ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်လိင်းထွတ်ႈမျၢတ်ႈလႄႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁႅမ်ႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းတီႈ လိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇလႃးလႃး။ လိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇၼႆႉ တူဝ်ယႂ်ႇဝႆႉတႄႉတႄႉ။ ပိၵ်ႉသမ်ႉ တူဝ်ၶဝ် ပဵၼ်သီမူၼ်ႇသဝ်ႈသေတႃႉ ၼႃႈၶဝ်လႄႈ မိုဝ်းၶဝ်တႄႉ လမ်ၽိုတ်းၽိုတ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ႁၢင်ၶဝ်သေးလွတ်းလွတ်းသေ ယၢဝ်းဝႆႉ။ ၶဝ်ယူႇသဝ်း တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉလူင်သေတႃႉ ၶဝ်ၵႆႉ ပဵၼ်ၽုင်ပဵၼ်ၵႄ ၶဝ်ႈမႃး တီႈဝၢၼ်ႈတီႈသူၼ်သေ မႃးယႃႉမႃးၵဝ်း မႃးမူဝ်ႉ မႃးဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်ပိူၼ်ႈ ဢဝ်ၵိၼ်ဢဝ်ယႅမ်ႉ ပႅင်ႈၼင်ႇ ၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။
ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ လိင်ႈႁႃႇၼုမမ်ႇ မႃးႁဵတ်းၼင်ႇၼၼ်သေတႃႉ ၵူၼ်းၸၢဝ်းႁိၼ်ႇတူႇၶဝ် ၼပ်ႉထိုဝ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၶိူဝ်းႁႃႇၼုမမ်ႇလႄႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁတ်းႁႅမ် ဢမ်ႇႁတ်းႁဵတ်းတီႈ လိင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၵႃႈလႆႈ လွမ်တူၺ်း ႁဵတ်းၼၼ်ယူႇၵူၺ်း။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် လိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇ ယင်းမႃး ယႃႉမုင်းႁိူၼ်းၵူၼ်း လႅဝ်ၵွၼ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ဢမ်ႇႁဵတ်းသင် တီႈလိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇ။ လိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇ ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉလူင်ၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ၶဝ်လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းမႃးၼႆ ၶဝ်မၢတ်ႈဝႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢူၺ်းၵေႃႉၶဝ်မႃးၼႆသေ မႃးယူႇၼိူဝ်တူၼ်ႈမႆႉသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈၵူၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးႁၼ် သိူဝ်၊ သိူဝ်ၸုမ်ႈ ၸိူဝ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းၶဵၼ်ၼၼ်ႉမႃးၸိုင် ၶဝ်ယင်း မေႃၸိၼႄ မေႃပၼ်သဵင် ႁွင်ႉပၢဝ်ႇၼႄၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ လိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇမီး ထူင်ၵႅမ်ႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇ လိင်းတၢင်ႇၸိူဝ်း။ လိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇၼႆႉ ဝႅၼ်ၵျွၵ်းလဵတ်းၵျွၵ်းႁွင် လႆႈတႄႉတႄႉသေ မိုတ်ႈယူႇၸွမ်း ထိူၼ်ႇပႃႇမႆႈ မိုၵ်းယမ်း မႆႈႁွၼ်ႉၼၼ်ႉသေတႃႉ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းၵွႆယူႇၸွမ်း ၼိူဝ်လွႆႁိမဝၼ်ႇတႃႇ တီႈပႃႇပႅၵ်ႇ တီႈမီးမူၺ်ႁႃၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ။ တီႈၼိူဝ်လွႆမူၺ်လွႆႁႃ မိူင်းၶႄႇ ဢၼ်သုင်ၸိူဝ်းၼၼ်ၵေႃႈ မီးလိင်းႁႃႇၼုမမ်ႇ ယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တီႈၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵၼႆႉ ယင်းၵွႆမီး လိင်းၶူၼ်ယၢဝ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်တေႃႉတႄႉ ယႂ်ႇသေ ၸွၼ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေယၢဝ်းမွၵ်ႈ 8 ထတ်းၵူၺ်း။ ႁၢင်ၶဝ်တႄႉ ယၢဝ်းမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈထတ်းသေ ပဵၼ်ႁၢင်ပူင်းဝႆႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ႁူယၢဝ်းလႅမ်၊ ၼႃႈတႃ ငၢႆးမိူၼ်ၵူၼ်းသေ မိုဝ်းမိူၼ်ၵူၼ်းဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇတေႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်လိင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၺ်းႁၼ်တႄႉ တေထၢင်ႇပဵၼ် ၸွၼ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႆႇဢွၼ်ႇယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ မၢင်ၸိူဝ်း ႁွင်ႉဝႃး လိင်းၸွၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၽူၼ်မႃးႁႅင်းၼႆ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇသေႃႉ တီႈတႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉ ဢၼ်မႂ်မၼ်းတၼ်ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ တူဝ်ၼိုင်ႈလႄႈ တူဝ်ၼိုင်ႈ ဢဝ်ႁၢင်ၶဝ် ၶဵၼ်းပၼ်ၶေႃးၵၼ်သေ ပၼ်လွင်ႈဢုၼ်ႇတူဝ် ဢုၼ်ႇၸႂ် တီႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇလူင် ဢမေႇရိၵၸၢၼ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးထႅင်ႈ လိင်းမဵဝ်းၼိုင်ႈ သဵင်ႁွင်ႉၶဝ် လင်ႁႅင်းတႄႉတႄႉ။ လဵင်းမဵဝ်းၼၼ်ႉ တီႈတူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇၶဝ် မီးဝႆႉ ထူင်လူမ်း 6 ဢၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သဵင်ၶဝ် လင်ႁႅင်းတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ တီႈဢမေႇရိၵၸၢၼ်းၼၼ်ႉ လိင်းဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးထႅင်ႈ မဵဝ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်လိင်းၵူင်ႇၵၢဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ၵွင်းလင်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇဝႆႉ ၶူၼ်ၼမ်ၶူၼ်ၼႃသေ ႁၢင်လႄႈ မိုဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉလဵၵ်ႉလႄႈ ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၺ်းၸိုင် မိူၼ်ၵူင်ႇၵၢဝ်ဝႆႉယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးထႅင်ႈ လိင်းဢၼ်ၶူၼ်ၵွင်းလင်ၶဝ် လႅင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိင်းၸႃႉၼၼ်ႉ ပေႃးၵိၼ်ၼမ်ႉၼႆ ဢဝ်ၽႃႇမိုဝ်းၶဝ် သွင်ၶွၼ် ၵွပ်ႇဢဝ်ၼမ်ႉသေ ၵိၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိင်းမဵဝ်းၼႆႉတႄႉ ႁႅင်ႉဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇၼႃႇလႄႈ ဢဝ်လဵင်ႉၼႂ်းၶွၵ်ႈၵေႃႈ တေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၼႂ်းႁူင်းသတ်းၵေႃႈ တေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်။
တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၵုၼ်ဢိၼ်ႇတိယပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်. မီးလိင်းထႅင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ ႁၢင်မၼ်း မိူၼ်ႁၢင်မူဝႆႉ။ လိင်းမဵဝ်းၼႆႉ ပေႃးယႂ်ႇမႃး ႁၢႆႉတႄႉတႄႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးလႆႈသွၼ်ဝႆႉ ႁႂ်ႈငႄႈ ၸဵမ်လဵၵ်ႉၼႆတႄႉ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈ ပိတ်းမၢၵ်ႇဢုၼ်ၵေႃႈ လႆႈယဝ်ႉ။ တီႈၵုၼ်သီႇႁူဝ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁၼ်ထႅင်ႈ လိင်း ဢၼ်ႁၢင်ၶဝ် မိူၼ်ႁၢင် သၢင်ႇသီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ဢႃႇၾရိၵပွတ်းဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် လိင်းယႂ်ႇလူင် မဵဝ်းၼိုင်ႈသေ ဢၼ်ႁၢႆႉသေပိူၼ်ႈ ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်လိင်း မၼ်ႇတရီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈတႃၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇမႃသေ သမ်ႉမီးၶဵဝ်ႈငႃးလႅမ်ယၢဝ်းလႄႈ ႁၢင်ႈၸႃႉတႄႉတႄႉ။ ႁၢင်မၼ်းတႄႉ တေယၢဝ်းမွၵ်ႈ သွင်ၼိဝ်ႉမိုဝ်းသီႇၼိဝ်ႉၵူၺ်း။ ၶဝ်ၵိၼ် မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇသေ ဢမ်ႇၵႃး ၵိၼ်ပႃးမူင်ႈမႅင်း တူဝ်သတ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၸၢင်ႈမေႃမႃး ယႃႉတဝ် သူၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းၽုၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ လူးၵွၼ်ႇ။ တီႈမိူင်းဢႃႇရေႇဝိယ လႄႈ တိူၵ်ႈဢႃႇၾရိၵ ၸဵင်ႇႁွင်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးလိင်းလူင်ထႅင်ႈ မဵဝ်းၼိုင်ႈသေ မိူၼ်မႃဝႆႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢီႇၵျိပ်ႉၶဝ် မိူဝ်ႈၵွၼ် ဢွၼ်ၵၼ် ၵိူဝ်းယမ် လိင်းၸႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိင်းမီ ဢၼ်မီးတီႈ ဢႃႇၾရိၵၸၢၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပိူၼ်ႈလဵင်ႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉၸွမ်းၵုမ်းထိင်း ၸဵၼ်ယဝ်ႉ။ လိင်းၸႃႉၼၼ်ႉ ႁတ်းႁၢၼ် မီးသတ်ႉၸႃႇတႄႉတႄႉ။ ပေႃးဝႃႈ ငူး၊ သိူဝ်၊ သိူဝ်ၸုမ်ႈ၊ သတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းလႄႈ ၵူၼ်း တေမႃးႁဵတ်းၶဵၼ်တေႃႇ ၸဵၼ် ဢၼ်မၼ်းၵွၼ်းလဵင်ႉဝႆႉၼၼ်ႉၸိုင် မၼ်းၵႅတ်ႇၶႄ ႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ်ယဝ်ႉ။ ဢႃႇယုၶဝ်ၵေႃႈ တေႃႈၶႂ်ႈယၢဝ်း တၢၼ်ႇၵူၼ်း ၼင်ႇၵဝ်ႇလႄႈ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတႄႉတႄႉ။ တမ်ႈတီႈ ၵုၼ်ပေႃႇၼီႇယူဝ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၵုၼ်ဢေးသျႃး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးလိင်းၶူႈလင်ယၢဝ်း မဵဝ်းၼိုင်ႈ၊ တူဝ်ပေႃႈၼၼ်ႉ ၶူႈလင်ၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ငူင်းၸၢင်ႉသေ ယၢဝ်းယူႇမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈမိူၵ်ႈ၊ တူင်ႉၼိုင်လႆႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ငူင်းၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈဢဝ်ပွတ်းၵေႃႈလႆႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်းယၢဝ်းၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လိင်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ် ၶိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူင်းလႂ် မိူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႃႈမီးဢပုမ်ႇ သိုဝ်ႈၽႂ် တၼ်းမၼ်းယူႇ။ [1]
ကိုးကား[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ႁဵတ်းတူၼ်ႈငိုၼ်းႁွမ်းတၢၼ်းၵႃႈၼမ်ႉ ၵႃႈၾႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ ဝၢင်းၼွႆႉ၊ ဢယုထယႃး
ဝၢႆးသေလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း လႆႈၼင်ႈတြႃးသိပ်း ဝၼ်း ယဝ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဢွၼ် ႁူဝ် ႁဵတ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉတေႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းတူၼ်ႈ
ငိုၼ်း (တူၼ်ႈၽႃႉပႃႇ) ၸွႆႈထႅမ်လူႇတၢၼ်း ၵႃႈၼမ်ႉၵႃႈၾႆးၸၼ်ႉၸွမ် ၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းပီၼႆႉၼႆႉ (႑႘ႉ႑႒ႉ႒႐႑႑-႒႘ႉ႑႒ႉ႒႐႑႑)ၵေႃႈ လုၵ်ႈ ႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းတူၼ်ႈငိုၼ်း လူႇတၢၼ်း ၸွႆႈထႅမ်ၵႃႈၼမ်ႉၵႃႈၾႆး ၸၼ်ႉၸွမ်ၵႂႃႇသေ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶ လုၵ်ႈႁဵၼ်း တႆးၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း တူၼ်ႈငိုၼ်းႁွမ်းတၢၼ်း ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵူႈၸုမ်းၸုမ်းယဝ်ႉ။


text:
သိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၸုမ်းၼိုင်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ(ဢႃယု 50 ပၢႆ) ၵႂႃႇပေႃႉ ထုပ်ႉ ထိုင်တီႈလုၵ်ႈလၢင်းလႆႈဢဝ်ငိုၼ်းၵႂႃႇထုတ်ႇဢဝ်တူဝ်မႃးၶိုၼ်း။
ဝၼ်းတီႈ 8/9/2019 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 6 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း ၵႂႃႇတီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇ ဢႃယု 50 ပီပၢႆ တီႈၼႂ်းသူၼ်ဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း တီႈပွၵ်ႉၼိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ဢမ်ႇထၢမ် သင်သေ တီႉၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉၵမ်းလဵဝ် ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်းမႃး ႁိမ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈဢဝ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးပွင်ႇ(မႃးၵမ်ႉဝႆႉသေ ဢဝ်ငိုၼ်းၵႂႃႇ) တီႈဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇ ရူတ်ႉၶိူင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၶႄႇၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ယူႇတီႈၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ်တူဝ်ဢူးၺီႇမွင်ႇ ၸၢမ်ႇၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
မၶိၼ်ႇၵျီႇ လုၵ်ႈယိင်းဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ တီႈတႄႉမၼ်း ပေႃႈႁဝ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်း ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းလွင်ႈသင်။ ဢူၺ်းၵေႃႈမၼ်းဢဝ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈမႃးဝႆႉၼႆသေ ပေႃႈ ႁဝ်းႁပ်ႉဝႆႉ ၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ရူတ်ႉၼၼ်ႉပဵၼ်ရူတ်ႉဢၼ်လၵ်ႉမႃး လႅပ်ႈတေပဵၼ်ရူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပၢၼ်းသေး၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပၢၼ်းသေးမႃးတီႉပေႃႈႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇၼႆႉ ၺႃးတဵၵ်းတဵင်ပေႃႉထုပ်ႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ တေႃႇလဵဝ် လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃ ၼမ်ႉၶမ်းဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မၶိၼ်ႇၵျီႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၶဝ်ပေႃႉထုပ်ႉပေႃႈႁဝ်းၶႃႈပေႃးၸမ်ႉပေႃးၶဵဝ်ၵႂႃႇတင်းတူဝ်ယဝ်ႉ။ တေႃႈလဵဝ်ပေႃႈႁဝ်းၶႃႈၶၢင်းမဝ်းဝႆႉ။ လႆႈယူတ်းယႃဝႆႉတီႈႁူင်းယႃၾၢႆႇလုပ်ႇတီႈၼမ်ႉၶမ်း။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ တီႈတႄႉမၼ်း ပလိၵ်ႈၶဝ် လူဝ်ႇၵႄႈလိတ်ႈၵူၺ်း။ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပၢၼ်းသေးသမ်ႉ မႃးတီႉၺွပ်းဢဝ်ပေႃႈႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃႉထုပ်ႉၸိူင်ႉၼႆ ၶႃႈႁဝ်းတႄႉ တိုၼ်းဝႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ” ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပၢၼ်းသေး တီႉၺွပ်း ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ ႁိုင်မွၵ်ႈၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ ၵပ်းၾူၼ်း ႁႃၼႂ်းလုၵ်ႈလၢင်း ဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇသေ ႁႂ်ႈဢဝ်ငိုၼ်းၵႂႃႇထုတ်ႇဢွၵ်ႇမႃး 15 သႅၼ်ပျႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၸူဝ်ႈမူင်း ဝႃႈၼႆ။
ဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃတိၼမ်ႉၶမ်း ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႆႈသူၼ်ၼႃး။ ငိုၼ်းတႃႇၵႂႃႇထုတ်ႇတူဝ်ဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇ ၼၼ်ႉ လႆႈၵူႈယိုမ်ငိုၼ်းတီႈပီႈၼွင်ႉမႃး ဝႃႈၼႆ။
လၢႆးႁဵတ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၶမ်း တူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁႄၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
တေႃႈလဵဝ် ယူႇတီႈဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇ လႆႈပိုတ်ႇလိူင်ႈဝႆႉ တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လူၺ်ႈမတ်ႉတႃ 325/ 341/ 384/ 114 ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်တူဝ်ၵႂႃႇပေႉၵိၼ်၊ မၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉသုမ်း၊ လွၵ်ႇငိုတ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွႆးတြႃးဢဝ်ႁႂ်ႈ ဢဝ်လိူင်ႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉၽူႈပူၼ်ႉပႅၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢူးၺီႇမွင်ႇၸၢမ်ႇ လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႆႉပႃးလွင်ႈၺႃးတီႉၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉၼႆႉ တီႈႁွင်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ်၊ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း၊ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း၊ ပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၼမ်ႉၶမ်း/ တဢၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႇထၢမ်ႇၵႂႃႇတီႈလုမ်းပလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇႁပ်ႉၾူၼ်း။
ၸၢႆးမဵဝ်း ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ တီႈၼမ်ႉၶမ်း – မူႇၸေႊၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၵူဝ်ၸုမ်းပျီႇတူႇၸိတ်ႉၶဝ်။ ပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ ၵႂႃႇမႃးၸွမ်းၼႂ်းဝဵင်း။ ပေႃးဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼႆၵေႃႈ ပေႃႉထုပ်ႉ။ တေႃႈၼင်ႇဢမ်ႇမီးလွင်ႈသင် ပေႃးၵႂႃႇ တူၺ်းၺႃးၶဝ် ၵူၺ်းၵေႃႈ ၶဝ်ပေႃးပေႃႉထုပ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ဝႃႈ ပွႆႇၶဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ႁဵတ်း ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ ဢမ်ႇမီး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်သင်” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပီ 2019 ၼႆႉၵူၺ်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉတီႉမတ်ႉ ပေႃးထုပ်ႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢမ်ႇယွမ်း 6 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
- ၸၼ်ဢဝ် Oxford Dictionary APK မၼ်းယဝ်ႉႁဵတ်း Install ၶဝ်ႈၼႂ်းၽူင်း ၽူၺ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး။
- ၵမ်းၼႆႉ ၸၼ်ဢဝ် ၾၢႆႇၽိူမ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈတူၺ်းလႆႈလူလႆႈ ထွမ်ႇလႆႈသဵင်မၼ်းၼၼ်ႉ တေမီးသီႇၾၢႆႇ သႅၵ်ႉမၼ်းၶႂ်ႈယႂ်ႇဢိတ်းဢိတ်း၊ ၸၼ်ဢဝ်မႃး သႂ်ႇၼႂ်း File Manager ၾူင်းႁဝ်း သႂ်ႇၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်း ၾၢႆႇ Oxford ၼၼ်ႉတင်းသီႇၾၢႆႇတႃႉ။ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ ပိုတ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။
ပပ်ႉသပ်း Oxford Dictionary APK ပုၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းၾူၼ်း Android ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ
မၢဝ်ႇၼုမ်ႇ August 10, 2017 လူတ်ႇလူင်း, ႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်ႉ တူၺ်းယဝ်ႉ
မႂ်ႇသုင် မိူဝ်ႈၼႆႉ တေမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် ၸိူဝ်းၽူႈသူင်ၸႂ်ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ပပ်ႉသပ်း Oxford Dictionary ပုၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းၾူၼ်း Android ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ မီးပႃးၶေႃႈသပ်းလႅင်းလႄႈ ပိူင်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း (လိူဝ်ၼၼ်ႉသင်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ သဵင်ဢွၵ်ႇမၼ်းၼႆၵေႃႈ ၶဝ်ႈၼႂ်း Settings မၼ်းသေ ၸၼ်ဢဝ်သဵင်မၼ်းလႆႈယူႇ)
ၸၼ်ဢဝ်တႂ်ႈၼႆႉ
မၢႆတွင်း / --
သင်ဝႃႈ ဢၼ်ၼိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းသႂ်ႇယၢပ်ႇၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ်ဢၼ်တႂ်ႈၼႆႉလႆႈယူႇ
ၾၢႆႇတႃႇၶိူင်ႈဢႅပ်ႉမၼ်း
ၾၢႆႇတႃႇႁႂ်ႈၽုၺ်ႇလႆႈထွမ်ႇသဵင်လႆႈ
ႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်ႉ
By မၢဝ်ႇၼုမ်ႇ » ယၢမ်း» August 10, 2017
လွင်ႈတၢင်း» လူတ်ႇလူင်း, ႁဵၼ်းဢင်းၵိတ်ႉ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ဝဵင်းမႂ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမႂ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဝိုင်းမော်မြို့, ဢင်းၵိတ်ႉ: Waengmaue) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းမႂ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉ ဝဵင်းၸႄႈၼႃး ယၢၼ် ၆ လၵ်းသေ မီးဝႆႉတီႈၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ယူႇပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဝဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵွင်း လႄႈ ပဵၼ် တႃႈၼမ်ႉၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇတင်း မိူင်းၶႄႇလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1810 ၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းဝဵင်း ဝဵင်းမႂ်ႇ လႄႈ တႆးၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ ၶုၼ်ၵွၼ်းမၢၼ်ႈမေႃႇ လႆႈဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသေ ၵႂႃႇတိုၵ်းလႄႈ ဝဵင်းမႂ်ႇ လႆႈလူႉမႃးယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၸႄႈၼႃး-ထဵင်ႇၶျူင်း သဵၼ်ႈတၢင်းပႆသီႇသဵၼ်ႈၼႆႉ လႆႈလတ်း ဝဵင်းမႂ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ်ၸႄႈၼႃး ပေႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈၵႂႃႇ သတူင်း၊ ၶျီႇၽုၺ်ႇ၊ လေႃးၶွင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် လႆႈလတ်း ဝဵင်းမႂ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉ ၸႄႈၼႃး - လၢႆႇၸႃႇ - မၢၼ်ႈမေႃႇ - ၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ လႆႈလတ်း ဝဵင်းမႂ်ႇ ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၄၉.


text:
မေႃႇလမႅင်ႇၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇၵျုၼ်း (မၢၼ်ႈ: မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ် ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Mawlamyinegyun Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလပုတ်ႉတႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇၵျုၼ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 67.


text:
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း 8 ၸုမ်း ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တီႈၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး၊ ပၢင်ၵုမ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇပၢင်ၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပွၵ်ႈၵမ်း 4) ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 3 ဢၼ်တေၸတ်းထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈ။
ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၼႆႉ ၸတ်းတင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 14-18/12/2017 ။ ႁူဝ်ၶေႃႈလူင် ဢၼ်ဢုပ်ႇၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း တင်းမူတ်းမီး 10 ႁူဝ်ၶေႃႈ။ ၼႂ်းသိပ်းႁူဝ်ၶေႃႈလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးထႅင်ႈႁူဝ်ၶေႃႈယွႆႈမၼ်းထႅင်ႈတင်းၼမ်။ ၼႂ်းၵႃႈ 5 ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၽိုၼ်လိၵ်ႈတွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းတင်း တွၼ်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉ တေဢဝ်ဝႆႉပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈ တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် (Working Paper) သေ ဢဝ်တၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်းၵူၼ်းမိူင်း လႄႈၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်း ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်လၢတ်ႈဝႃႈ- “တွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈၼႂ်းၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်း တေလႆႈၶိုၼ်းမႄးဢုပ်ႇဢူဝ်းပိုၵ်းသႃၵၼ်ထႅင်ႈ ၵမ်းၼိုင်ႈ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ႁဝ်းၵေႃႈလီလႆႈငူပ်ႉငီႉၵၼ်တင်း ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ ပေႃးပႃးၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်ၼႆ မၼ်းၸင်ႇတေတဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း 8 ၸုမ်းၼႆႉ ၶဝ်မၼ်ႈၸႂ်ဝႃႈ ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းဝႆႉ 10 ႁူဝ်ၶေႃႈၵႃႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉမၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလႆႈၸွမ်းၼင်ႇ 10 ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶဝ်တၢင်ႇယွၼ်းၼႆတႄႉ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးမႃး”-ဝႃႈၼႆ။
တွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈႁဵတ်းဝႆႉမီး 10 ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လၵ်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ႁူဝ်ၶေႃႈ (1)ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်မႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ် ယူႇၼိူဝ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊလႄႈ လွၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊလ်။ [ႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉ မီးၶေႃႈသပ်းလႅင်းဝႃႈ- ပေႃးပဵၼ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ ယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်း ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈပဵၼ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ယႂ်ႇ (Civilian supremacy)။ ပေႃးပဵၼ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊလ် ယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်းပဵၼ် လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃႈ (Self Determination) လႄႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၸႄႈမိူင်း (State Constitution)။]
(2)လွင်ႈဢႃႇၼႃႇၸိၵ်းၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း။ (3)လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတၢင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း။ (4)သုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈတႅပ်းတတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၶေႃ (Rights of Self Determination) ၼႆႉပွင်ႇသင်။ (5)ၾၢင်ႁၢင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ လွင်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸႄႈမိူင်း။ (6)လွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄဢႃႇၼႃႇၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ ၸႄႈမိူင်း။ (7)ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းၶဝ်။ (8)လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ်သုၼ်ႇလႆႈၸုမ်းၵူၼ်းဢေႇ။ (9)လွင်ႈတပ်ႉပလိၵ်ႈၸႄႈမိူင်း။ (10)လွၵ်းပိူင်ပႃႇတီႇလၢၵ်ႇလၢႆ- ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၽိုၼ်လိၵ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉတႃႇ 5 ႁူဝ်ၶေႃႈ- 1.ၵၢၼ်မိူင်း၊ 2.ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ 3.ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။ 4.လွင်ႈတီႈလိၼ်လႄႈၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်း၊ 5.ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်း 5 ႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၼမ်ပဵၼ် ၶေႃႈတီႈ 1 လႄႈၶေႃႈ 2 ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ ၵိုတ်းယူႇတႃႇ 3 ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၼမ်သေ တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ 5 ၽိုၼ်ၼၼ်ႉ တႃႇ 3 ၽိုၼ် မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်တီႈလိၼ်၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်း မၵ်းမၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈၵၢၼ်မိူင်း ဝႆႉပဵၼ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈဝိူၵ်ႊၶိင်ႊၽေႊၽိူဝ်ႊ (Working Paper)သေ တေလႆႈသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇ။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽိုၼ်လိၵ်ႈႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈ၊ ပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈပႆႇလႆႈငူပ်ႉငီႉတၢင်းၼႂ်းတၢင်းၼွၵ်ႈလီလီ-ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လွင်ႈဢၼ်တေလႆႈသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ DDR ဢၼ်ပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ၊ ဢိၵ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း NCA ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇပွင်ႇၸႂ်ၸွင်ႇမိူၼ်ၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
DDR 1. Disarmament ပူတ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ။ 2.Demobilization ပူတ်းတပ်ႉသိုၵ်း။ 3. Reintegration ပူတ်းၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၼႂ်းတပ်ႉမႂ်ႇ ဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႂ်ႇၶိုၼ်း။
ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAOs ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ဝႆႉ 8 ၸုမ်းမီး ပဵၼ်ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၊ ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNLO) ၊ တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း (CNF) ၊ တႅဝ်းႁူမ်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ (ABSDF) ၊ ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းၵမ်ႉထႅမ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ (DKBA) ၊ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း-ၶွင်ႊသီႊငမ်းယဵၼ် (KNLA-PC) ၊ ပႃႊတီႊပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ (ALP) ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး (မၢၼ်ႈ: ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်) ; (ဢင်းၵိတ်ႉ: Kyainseikgyi Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး၊ ဝဵင်းၽယႃးတူင်းသူႇ လႄႈ ဝဵင်းၵျႅၵ်ႉတူင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးယဝ်ႉ။
ၼမ်းၼႂ်း
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျႅၵ်ႉၶမီႇ ဢၼ်လႆႈပၼ် ဢင်းၵိတ်ႉ ဝၢႆးသေ ပဵၼ် ပၢင်သိုၵ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ 1991 မႃး ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းထုင်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃး ၼင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈၽႄၵေႃႉၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ပႃႇထိူၼ်ႇတၼ်ၼႃသေ ၼိုင်ႈလွၵ်းလၵ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၵူၺ်းယူႇ မွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ထိုင်ပီ 1955 ၵျူႇလၢႆႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ သႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၽဢၢၼ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ထိုင် ပီ 1962 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈလုၵ်ႉဢဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈၽဢၢၼ်ႇသေ ၶၢႆႉသႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈငႃႇၸိုဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လႆႈႁွင်ႉၵိုၵ်း တႃႈမႆႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၽင်ႇ ၼမ်ႉၸမိ ၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁိူဝ်း၊ သၢင်းၽေႃး ဢၼ်ၵႂႃႇမႃးၼႂ်းႁွင်ႈၼၼ်ႉ ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ သဵၵ်ႉၵျီး ၼႆသေ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး ၼႆယဝ်ႉ။ ၸူးႁွင်ႉၸွမ်းၵၼ်တင်း ဝၢၼ်ႈၵျႃႇဢိၼ်းၵျီး ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း ယၢၼ်ႇ 1 လၵ်းၼၼ်ႉလႄႈ တင်း တႃႈမႆႉၽင်ႇၼမ်ႉၸမိၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးမႃးယဝ်ႉ။[1]
ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ၊ ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 15 တီႇၵရီႇ 13 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 15 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ 16 တီႇၵရီႇ 02 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 00 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ ၊ လွင်ႈၵျီႇတုတ်ႉ 97 တီႇၵရီႇ 45 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 30 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉလႄႈ 98 တီႇၵရီႇ 07 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 00 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇၼႆႉ ပဵၼ် ႓႗ ထတ်း (႑႑ မီႇတႃႇ) သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး ႓,႐႓႑.႐႑ လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း (႑,႙႓႙,႘႕႐ ဢေႇၵ) ယဝ်ႉ။ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇတေႃႇ တၢင်းတူၵ်း မီး 50 လၵ်းသေ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်း တေႃႇ တၢင်းႁွင်ႇ မီးတၢင်းယၢဝ်း 82 လၵ်းယဝ်ႉ။[1]
ၼႃႈလိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ထိူၼ်ႇလွႆၼမ်ၼိုင်ႇသေ တီႈထုင်ႉၵျႅၵ်ႉတူင်ႇ ဢၼ်မီးၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ သၼ်လွႆတေႃးၼ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 3700 ထတ်း လႄႈ မီးဝႆႉ လွႆပႅၼ်လွႆငေႃးယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် [မၼ်ႉၸမိ]]၊ ၼမ်ႉဝိၼ်းယေႃႇ လႄႈ ၼမ်ႉႁွင်တယေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် တၢင်းၸၢၼ်း လႆၸူးတၢင်းႁွင်ႇယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၸမိ လႄႈ ၼမ်ႉဝိၼ်းယေႃႇၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၶျွင်းၼၶႂႃႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျႅၵ်ႉမယေႃး၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်းသေ ပဵၼ်မႃး မႄႈၼမ်ႉဢတ်ႉတရၢၼ်ႇ သေၵေႃႈ လႆၶဝ်ႈၼႂ်း ၵူတ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇမူၵ်ႉတမယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 ၶေႃႈမုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးး. ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း (မၢတ်ႉၶျ် 2017). Retrieved on 2018 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 31။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "Kya-In Seikkyi Township Google Satellite Map" Maplandia World Gazetteer


text:
ယိင်းသၢဝ်လုၵ်ႈမႄႈတႆးမိူင်းၼၢႆး ပတ်ႉလၢႆးၶႅၼ်ႉလၢႆးမိုဝ်း ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလႄႈ လႆႈႁပ်ႉသူးထိၼိုင်ႈ တီႈပၢင်ပွႆးၶေႉၶဵင်ႇၵႃႈလၢႆးၶႅၼ်ႉလၢႆးလႅဝ်းၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း ၸၼ်ႉတိူင်းလႄႈၸေႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ ပွၵ်ႈၵမ်းထိ17 ဢၼ်တိုၵ်ႉၸတ်း ႁဵတ်းယူႇတီႈ ႁူင်းလဵၼ်ႈႁႅင်း (၀ဏၰသိဒိၶ ) ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႂ်းဝၼ်းထိ13 - တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထိ 18လိူၼ်ထူၼ်ႈ 12 ပီ 2017 ၼီႈ။
ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢင်ပွႆးၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၼႂ်းဝၼ်းထိ13 ဢၼ်ၶေႉၵၼ် လဵၼ်ႈလၢႆးမိုဝ်း- ၸၼ်ႉ ၵႅမ်ၶူးၽိုၵ်း ( ၶူးယိင်း ) ၼၼ်ႉ ၼၢင်းၶမ်းၸင်ႈ ( တၢင်တူဝ်မိူင်းတႆး) လႆႈသူးထိ ႑ ၊ မသူၺ်ႇဢု( တၢင်တူဝ်မိူင်းမွၼ်း ) လႆႈသူးထိ 2 ၊ ၺူဝ်ႇၺူဝ်ႇၸၢၼ်း( တၢင်တူဝ်တိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ/မၼ်းတလေး )လႆႈသူးထိ3 / မသူၺ်ႇဢု ၵေႃႉဢၼ်တၢင်တူဝ်မိူင်းမွၼ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီၵၢႆ မၼ်းၼၢင်းလႆႈသူးထိ ႑ သေလႆႈသူးၸုမ်ႈၶမ်းမႃး ၊ ပီၼႆႉတႄႉ တေလႆႈဝႃႈ ၼၢင်းၶမ်းၸင်ႈ ၶႅၼ်ႇလိူဝ်ႇမၼ်း ၼၢင်းၵႂႃႇ ။ ပၢင်ပွႆးမွပ်ႈသူးတႄႉ ပေႃးပွႆး ၶေႉ ၶဵင်ႇၵႃႈလၢႆး ယဝ်ႉတူဝ်ႈမူတ်း ၸင်ႇတေမွပ်ႈပၼ်တင်းသဵင်ႈ ၼႆၶႃႈယဝ်ႈ ။
ၼၢင်းၶမ်းၸင်ႈ ၽူႈလႆႈသူးထိ ႑ လၢတ်ႈၼႄၽူႈOdkof,cmof,ဝႃႈ - တႃႇတေၶဝ်ႈ ၶေႉပိူၼ်ႈ ပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းလၢႆးလႅဝ်း လႄႈ လၢႆးမိုဝ်း ပဵၼ်လၵ်းသေ ၽိုၵ်းမႃး ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်း ဝၼ်းထိ 13 ၼႆႉ လႆႈတူၵ်းၵမ်းလဵၼ်ႈလၢႆးမိုဝ်းလႄႈ လႆႈဢဝ်လၢႆးမိုဝ်းၾိင်ႈထုင်းတႆးသေ ၶေႉၶဵင်ႇ ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လႆႈသူးထိ 1 မႃးယဝ်ႉလႄႈ ပဵၼ် ဢၼ် ၸူမ်းတေႉတေႉ ၊ မိူၼ်ႁၢင်ႈ လႆႈႁဵတ်းပၼ်တႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁႂ်ႈထိုင်တီႈ ဢၼ်ၵၢင်ၸႂ်မၼ်းၼၢင်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႈ ။
မၼ်းၼၢင်းၼႆႉ မီးယိၼ်ႉတၢင်းသူင်လွင်ႈၵႃႈလၢႆးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဢႃႇယုလႆႈ 7 ၶူပ်ႇ ။ တၢင်းၵႃႈတႆးၼႆႉ ႁၢင်ႈလီ ၊ လီမူၼ်ႈလီတူၺ်း၊ ၼႂ်းလွၵ်းလၢႆးတၢင်းၵႃႈၾိင်ႈထုင်းတႆးၼၼ်ႉ ပႃးလၢႆးၶႅၼ်ႉလၢႆးမိုဝ်း ပဵၼ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉလႄႈ တႃႇတေလဵၼ်ႈလၢႆးလႅဝ်းလၢႆးၶွၼ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇယၢပ်ႇသင်၊ ၶူးသွၼ်ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈပဵၼ်ၸၢႆးလၢဝ်သႂ်၊ သေယဝ်ႉ လႆႈၵႂႃႇသွၼ်ပိင်ႇၺႃႇတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း - ႁူင်းမုၼ်းလႅင်ႈ တိူင်းၸေႈၵႅင်း 2 ပီ ၊ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ လႆႈသွၼ်ၵႃႈလၢႆး၊ ပေႃးမႃးထိုင် ၶိုၼ်းမိူင်း ၼၢႆးၵေႃႈ လႆႈမႃးၽိုၵ်းၸွမ်းၶူးဢူးၶိၼ်ႇတွင်းၼႅင်ႇ ၊ တႃႇတေလႆႈတၢင်တူဝ် မိူင်းတႆးၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၶေႉ ပိူၼ်ႈမႃး ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸၼ်ႉၼႆၶႃႈယဝ်ႈ ။
မၼ်းၼၢင်းမီးၵႂၢမ်းၾၢၵ်ႇထိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ဝႃႈတၢင်းၵႃႈၾိင်ႈထုင်းတႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ၶႅမ်ႉယူႇသေ တႃႉ ဢမ်ႇလီႁၢၼ်ႉၸႂ်မွၵ်ႇဢၼ်ႁဝ်းၵႃႈၼေတေႃႇၵၼ်ၵူၺ်း၊ လီလႆႈဢဝ်ၵႂႃႇၶေႉၶဵင်ႇၸွမ်းတၢင်ႇ ၶိူဝ်းတၢင်ႇမိူင်းပိူၼ်ႈ ၊ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလႆႈႁုႁၼ်ယွင်ႈယေႃးသေ ႁဵတ်းၸိုဝ်ႈသဵင်လီ ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် တႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၊ ယုၵ်ႉပၼ်ၸၼ်ႉၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းၵႂႃႇ ၼႆၶႃႈယဝ်ႈ ။
ၼၢင်းၶမ်းၸင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းလုင်းၸေႃးတ လႄႈ ပႃႈၼၢင်းၶမ်းၶဝ် ပွၵ်ႉပေႃႈမိူင်းမိူင်းၼၢႆး ။ ဢႃႇယုလႆႈ 21 ပီ ၊ ယဝ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းပဵၼ်ၶူးတီႈႁူင်းမုၼ်းလႅင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတိူင်းၸေႈၵႅင်းသေမႃးႁဵတ်းၶူးသွၼ်ၶိုၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆလႅၼ်း မိူင်းၼၢႆး ၊ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တေႃႇယွတ်ႈပၢႆး ပိင်ႇၺႃႇ သိုပ်ႇႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တၢင်းၵႆထႅင်ႈ ၊ ဢဝ်ဝႆႉ ၽႃႇသႃႇပၢႆးဢင်းၵိတ်ႉသ် - ပီသွင် တီႈၸၼ်ႉ ၸွမ်လူင်တူၼ်ႈတီးယူႇ ၼႆၶႃႈဢေႃႈ ။
ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းတေလႆႈယူႇလီမီးႁႅင်းမင်ႈသင်ႈယဝ်ႉပၢႆဢမ်ႇၵႃး တေလႆႈမေႃပႂ်ႉပႃး ၾိင်ႈထုင်းလဵၼ်ႈႁႅင်း ၊ မေႃလၢႆးႁေႉၵင်ႈတူဝ်ၼႆႉသေမုၵ်ႉၸုမ်းငဝ်ႈငုၼ်း တၢင်းမေႃပိင်ႇၺႃႇ လၢႆးသႅၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၶဝ် ၸင်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇပတ်းပိုၼ်ႉ တူဝ်ႈမိူင်းၵူႈပီပီ ။ ၼႂ်းပီ 2017 ၼီႈ ထူၼ်ႈထိုင်ၵမ်းထိ 17 ၼႆႉၽူႈတၢင်တူဝ် ၸေႈမိူင်းလႄႈတိူင်းၵူႈတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶေႉၶဵင်ႇ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မီးမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢႆး ( 13 ) ၸုမ်း ၊ မုၵ်ႉၸုမ်းယိင်း ( 10 ) ၸုမ်းတင်းသဵင်ႈ ၽူႈၶဝ်ႈၶေႉၶဵင်ႇ မီး( 183 ) ၵေႃႉ ၼႆၶႃႈယဝ်ႈ ။
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး