text:
Saturday, January 21, 2012
သြႃႇလႄႈတၵႃႇယမိူင်းၸိင်းၵႃပူဝ်း လူႇတၢၼ်းၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း တီႈသင်ၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး
ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် Dr. ၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉ(ၸ်)ၾွတ်ႉၿုၻ်ထဝိႁႃရ မိူင်းဢင်းၵိတ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသြႃႇလႄႈ တၵႃႇသတ်ႈထႃး ဝတ်ႉဢွၵ်ႉ(ၸ်)ၾွတ်ႉၿုၻ်ထဝိႁႃရ မိူင်းၸိင်း ၵႃပူဝ်း လူႇတၢၼ်းၸွႆႈထႅမ် ငိုၼ်းၼမ်ႉထူမ်ႈ သင်ၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၶႃႈ ဢေႃႈ၊ သင်ၶၸဝ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းတၢင်းလူႇတီႈၸဝ်ႈၶူး Dr. သႅင်ပၼ် ပၺ်ၺႃဝံသ ၵႂႃႇ တၢင်းၼမ်ငိုၼ်း 112,000 ဝၢတ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13. 11. 2011 ၶႃႈဢေႃႈ။ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈၵေႃႈ လႆႈသိုပ်ႇမွပ်ႈလူႇတၢၼ်း ထိုင်ၸဝ်ႈ ၽူႈဢၼ်လႆႈထူပ်းၽေး ၼမ်ႉထူမ်ႈၵႂႃႇ ၸဝ်ႈလႂ် 2,000 ဝၢတ်ႇ ၶႃႈဢေႃႈ၊ သင်ၶလုၵ်ႈ ႁဵၼ်းတႆးၸိူဝ်းၺႃးၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈၼၼ်ႉမီးယူႇ (42) တူၼ်ၶႃႈဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 03. 01. 2012 ၼၼ်ႉဢမ်ႇမုင်ႈဢမ်ႇမွင်းသေ သြႃႇလႄႈတၵႃႇသတ်ႈထႃး ဝတ်ႉဢွၵ်ႇ(ၸ်)ၾွတ်ႉၿုၻ်ထ ဝိႁႃရ မိူင်းၸိင်းၵႃပူဝ်း လႆႈလူႇတၢၼ်းၸွႆႈထႅမ်မႃးထႅင်ႈငိုၼ်းၼမ်ႉထူမ်ႈ 13,000 ဝၢတ်ႇ ၶႃႈဢေႃႈ။ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈ လႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းတၢင်းလူႇၵႂႃႇ တီႈၸဝ်ႈၶူးသုၹႃတ ပိုၼ်းတႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 03. 01. 2012 တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ မိူင်းၵွၵ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ ဢၼ်သြႃႇလႄႈတၵႃႇ သတ်ႈထႃး ဝတ်ႉဢွၵ်ႉ(ၸ်)ၾွတ်ႇ မိူင်းၸိင်းၵႃပူဝ်းလႆႈလူႇတၢၼ်းမႃးငိုၼ်း ၸွႆႈထႅမ်ၽေးၼမ်ႉ ထူမ်ႈၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းမူတ်းမီးၵႂႃႇ 125,000 ဝၢတ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။
ငိုၼ်းတီႈလိူဝ်ဝႆႉ41,000 ဝၢတ်ႇၼၼ်ႉ သင်ၶၸဝ်ႈၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်း လႆႈၸႂ်တႃႇဢဝ်ဝႆႉပဵၼ်ၵႃႈၸႂ်ႉ ၸၢႆႇ ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းၵႂႃႇၶႃႈဢေႃႈ။ သင်ၶၸဝ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးတင်းသဵင်ႈ လႆႈငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ် ယႂ်ႇၼမ်လႄႈ ဢၼုမေႃးတၼႃႇၸွမ်း ႁႅင်းသတ်ႇထႃႇၸေႇတၼႃႇ သြႃႇလႄႈတၵႃႇ ဝတ်ႉဢွၵ်ႉ(ၸ်)ၾွတ်ႉ မိူင်းၸိင်းၵႃပူဝ်း ႁဝ်းၶဝ်ယႂ်ႇၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ။
Posted by Sai Noom Khur (ၸၢႆးၼုမ်ႇၶိူဝ်း)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


c: text/html

text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 7 July 2021 (လိူၼ်ၸဵတ်းလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် (KIA) ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇတိုၵ်းယိုဝ်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽႃၵၢၼ်ႉ မိူင်းၶၢင်လႄႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း တူၵ်းသုမ်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 07:00 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းၶၢင် KIA ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇတိုၵ်းယိုဝ်း သၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပႆတၢင်း ၶိုၼ်ႈမႃးတင်းႁိမ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးဢွင်ႇ (ဆိုင်းအောင်ရွာ) ဢိူင်ႇၼမ်ႉမေႃႇ ၸႄႈဝဵင်းၽႃၵၢၼ်ႉလႄႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းၼမ်ယူႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵႃး 2 လမ်း တေႃႉတၢင်ႇၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၶဝ် လႄႈ ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ၵႂႃႇဢေႃႈ၊ ဝၢႆးသေ သိုၵ်းၶၢင် KIA ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇတိုၵ်းယိုဝ်းယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁတ်းသိုပ်ႇပႆႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈယဝ်ႉသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇ မူၵ်းဝႆႉ ၼႂ်းၵျွင်းၽြႃး ဝၢၼ်ႈသၢႆးဢွင်ႇဢေႃႈ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႉတၢင်းဝၢၼ်ႈ တႃႇမၶၼ်ႇ ပႆတၢင်းၶိုၼ်ႈမႃးၶႃႈ။ မိူဝ်ႈဝႃးၵေႃႈၶိုၼ်ႈမႃး မိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၺႃးသိုၵ်း KIA ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇတိုၵ်းယိုဝ်းလႄႈ လႅပ်ႈတေမၢတ်ႇၸဵပ်းတူၵ်းသုမ်းၼမ်ဝႆႉဢေႃႈ လၢတ်ႈၼႄ ၼင်ႇၼႆ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း လူၺ်ႈဢမ်ႇတြႃးယဝ်ႉ သိုၵ်းၶၢင် KIA တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵမ်းၵမ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽႃၵၢၼ်ႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ မိူင်းၶၢင် လၢႆလၢႆဢွင်ႈတီႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇလူင် တိူဝ်ႉၸပ်းၺႃး ၶူဝ်းၶွင်ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း လူႉလႅဝ်တင်းၼမ်၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်းယွၼ်ႉၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇ သိုၵ်းတင်းသွင်ၽၢႆႇလႄႈ ဢၼ်လႆႈပၢႆႈၽေး ပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈ မီးတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း – Kachinwaves

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ လႆႈထူပ်းၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼမ်ထိုင် 300 ပၢႆ မိူဝ်ႈၼႂ်းပၢႆလိူၼ်ထူၼ်ႈၸဵတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၶႄႇ လႆႈထူပ်းပႃးၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆႉထႅင်ႈ မီးၵူၼ်းတၢႆ လႄႈ မၢတ်ႈၸဵပ်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 16 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ China Daily ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 04:00 မူင်း ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်ၽေး သၽႃႇဝ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ဢၼ်မီးႁႅင်းသၼ်ႇဝႆ 6.0 ရိၵ်ႇတိူဝ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လူႇသျဵၼ်ႉ (Luxian) ၸႄႈမိူင်းသေၶျူၼ် (Sichuan) ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇသေ မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆမၢတ်ႇၸဵပ်းၼမ် လႄႈ ႁိူၼ်းယေး လူမ်ႉၵူၼ်ႇပင်းၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်းလင် ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶူၼ်ႉထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆယဝ်ႉ တီႈဢေႇသုတ်း 3 ၵေႃႉ လႄႈ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း တီႈဢေႇသုတ်း 60 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ 7,000 ပၢႆ လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈၵႂႃႇယူႇ ဢွင်ႈတီႈပၢႆႈၽေးဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း လႄႈ လူတ်ႉၾႆးဢၼ်လႅၼ်ႈဝႆးၽႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵိုတ်းဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ယွၼ်ႉၵူဝ်ပဵၼ်ၽေး Aftershock ၸွမ်းမႃးၽၢႆႇလင်ထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်လူမ်ႉၵူၼ်ႇပင်း ဢမ်ႇယွမ်း 1,221 လင် လႄႈ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉႁိူၼ်းယေး လူႉလႅဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းထႅင်ႈမွၵ်ႈ 3,000 လင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းသေၶျူၼ်ၼႆႉ ၵမ်းၵမ်းလႆႈထူပ်းၽေးသၽႃႇဝ လၢႆလွင်ႈလၢႆၽၢႆႇ၊ ဢၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းသုတ်းတႄႉ ပဵၼ်ၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ၸၼ်ႉႁၢႆႉႁႅင်း ဢၼ်မီးႁႅင်းသၼ်ႇဝႆ 7.9 ရိၵ်ႇတိူဝ်ႇ မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2008 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီး ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆၼမ်ထိုင် 87,000 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ထိူၼ်ႈၸဵတ်း (July 2021) ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ် ပဵၼ်ၾူၼ်ဢၼ်ႁႃႇယႂ်ႇသုတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 1,000 ပီႊ တီႈၼႂ်းၸႄႈမိူင်းႁိူဝ်ၼၢၼ် (Henan) ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၼွင်းလူၵ်ႈထူမ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းၸိူင်ၸူဝ် (Zhengzhou) သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃး၊ လူတ်ႉၾႆးလႆႈထုၵ်ႇတတ်းၶၢတ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 302 ၵေႃႉ လႄႈ ဢၼ်ၸူမ်ႁၢႆ ႁႃဢမ်ႇထူပ်းထႅင်ႈ 50 ပၢႆ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်းပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမွၵ်ႈ 13 လၢၼ်ႉၵေႃႉ၊ လင်ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်ႇပင်းလူႉၵွႆ ဢမ်ႇယွမ်း 9,000 လင် လႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 53,000 လၢၼ်ႉယွၼ်ႇ ဢိၵ်ႇတင်း တီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်း လူႉသုမ်းၵႂႃႇ ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်ဢေႇၵမၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – Xinhua


text:
ယမႄးတိၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းယမႄးတိၼ်း (မၢၼ်ႈ: ရမည်းသင်းမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yamethin) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ၊ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေၼႆ ပေႃးၸွမ်း တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ ၼႆ ၵႆယၢၼ် 299 လၵ်းသေ ပေႃးၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်ၸမ်ႉ ၵႆယၢၼ် 274 လၵ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပွတ်းတွၼ်ႈၼႃႈလိၼ်မႆႈ တီႈပွတ်းၼိူဝ် မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေတႃႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လီယူႇလီသဝ်း ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၺ်းၽၢင်ၼႃႈလိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်းဢွၼ်ႇဝႆႉသေတႃႉ ပေႃးတူၺ်းထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၸမ်ႉ မီးဝႆႉယူႇပွတ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႉသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ မီး 50 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းယူႇတီႈၼိူဝ်ဝဵင်း ယမႄးတိၼ်းၼႆႉ မီးၵႂႃႇ 27,689 ၵေႃႉသေ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢိင်လူၺ်ႈ ၵျၢမ်းရႃႇၸဝၢင်ႇ ၸႃႇတႃႇတေႃႇပူင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဇာတာတော်ပုံ ရာဇဝင်ကျမ်း) သေလႄႈ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၼၢင်းသျိၼ်ႇၽျူႇမႄႇ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီမိူင်း 665 ဝၢႆးလင် ပၢၼ်ပူးၵမ်း ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇၸိူင်ႉၼၼ် လႆႈၶုတ်းၶူးဝဵင်းသေ ၼမ်ႉလႆႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇမႃးလႄႈ ၽိူဝ်ႇၸိမ်းတူၺ်း ၼမ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈမီးၼမ်ႉဝၢၼ်မၼ်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၸိမ်းၼမ်ႉ (မၢၼ်ႈ: ရေမြည်း) တေႃႉတႄႉ (မၢၼ်ႈ: သင့်) ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ် ႁွင်ႉဝႃႈ ရေမြည်းသင့် သေ ယွၼ်ႉၵႂၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးလႄႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၵႂႃႇ ယမႄးတိၼ်း (ရမည်းသင်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ သျိၼ်ႇၽျူႇမႄႇၼႆႉ မၼ်းၽဵဝ်ႈထိူၼ်ႇလူင် တွၼ်ႈတႃႇတႄႇတင်ႈဝဵင်းသေ လုၵ်ႉတီႈ ဝူဝ်းလမ်ၽုင်ၼိုင်ႈ (နွားမည်းတစ်သင်း) ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး ၼႂႃးမႄးတိၼ်း (နွားမည်းသင်း)၊ လုၵ်ႉၼၼ်ႈ ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး ယမႄးတိၼ်း (ရမည်းသင်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇၶုၼ်ၵွၼ်းဝဵင်းၶဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃး ပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၵူႈသိုပ်ႇသိုပ်ႇသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈလႆႈၵိၼ်ဝဵင်း (ၶုၼ်ၵုမ်းဝဵင်း) သီႇလဝ ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၵေႃႉလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်းပိုၼ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႈသွမ်ႈလိူဝ်သေ ၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၵၢၼ်မိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၵႂၢမ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမၢၼ်ႈဝႃႈဝႆႉ ရေ စစ်ကိုင်း၊ လှိုင်း ပခန်းငယ်၊ လယ်တောင်တွင်း၊ ပါးရမည်းသင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၵႃႈၶူဝ်းဢွၵ်ႇတီႈၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လိုဝ်းလင်သေပိူၼ်ႈသေ မၢၵ်ႇၽိတ်း၊ ၶူဝ်ႇ၊ ၵုၺ်၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ငႃး၊ မၢၵ်ႇၵႅင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇယူႇ။
လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး၊ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇလႄႈ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးငၢႆႈလူမ်သေ တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈၵႃႉလွင်ႈၶၢႆၵေႃႈ မီးၽွၼ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇ/ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽၢႆႇပွတ်းၸၢၼ်း မီးတၢင်းၵႂႃႇၸူး ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ လွႆၸၢင်ႉ၊ ၵၢတ်ႇလေႃႉ လႄႈ မီးတၢင်းဢၼ်ၵႂႃႇၸူးလႆႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်းလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်သိုၵ်းလႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇမႃးလႄႈသင် တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း မူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ယမႄးတိၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1911 ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ၶိုင်ပွင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၶွင်ႇၸီႇဝဵင်းသေၵေႃႈ ၶိုင်ပွင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ထုင်ႉဢွင်ႈတီႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႃႈလိၼ် လုမ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လုမ်းတတ်းသိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉသေ လုမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈမီးဝႆႉလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇပဵၼ်တင်ႇပွၵ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ဢမ်ႇၵႃး မီးပႃး ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၸၼ်ႉၵၢင် လႄႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈပႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တီႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽြႃး၊ ၵွင်းမူး ဢၼ်တႄႇသေ ၵိူဝ်းယမ်မႃး ၸဵမ်ပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်မႃးလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈမီး၊ ၵျွင်းပလီ မုတ်ႇသလိမ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵွင်းမူးတႄႉ ၽြႃးသူၺ်ႇမုၼေႃး၊ ၽြႃးသူၺ်ႇပျီႇတႃႇ၊ ၽြႃးယၢၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးမိၼ်းတမီး၊ ၽြႃးမိၼ်းၼၢၼ်ႇတူႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၸီးၶူင်ႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽြႃးမိၼ်းၼၢၼ်ႇတူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽြႃးတီႈၽင်ၵႂၢမ်းသႅတ်ႉၸႃႇ ပေႃးပဵၼ်လွင်ႈတႃႇၵူတ်ႇႁႃ လွင်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵွင်းမူး သူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်လွႆ သူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆႁူၵ်းလၵ်ႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ၵွင်းမူးၽုင်းယႂ်ႇသူႇၼိုင်ႈသေ ပေႃးဝႃႈၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၽြႃး ၼႂ်းလိူၼ်သီႇၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းမႃးလူႇမႃးဝႆႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ1 မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးတင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵႃးလိူဝ်ႇ ၽြႃးၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇၵူၺ်း ၵျွင်းၵဝ်ႇမွၼ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးယူႇတင်းၼမ်သေ ၼႂ်းၵႃႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵျွင်းမိၼ်းတမီး၊ ၵျွင်းသူၺ်ႇၵူႇ၊ ၵျွင်းတဵင်ႇဢူး၊ ၵျွင်းၸၢၼ်ႇလုတ်ႉ လႄႈ ၵျွင်းထိူၼ်ႇသိၼ်ႇၵျူင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ပေႃးထိုၼ်လိူၼ်သိပ်းသွင်မႃးၵူႈပီၵူႈပီၼႆႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးၵထိၼ်ႇၽုင်ႇလူင်သေ ပွႆးၼၼ်ႉတႄႉ ပေႃးၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈပွႆးၽႃႇသႃႇမႃး ၼၼ်ႉပဵၼ်ပွႆးပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၈.


text:
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 15 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈၸွႆႈထႅမ် ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် 1.1 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ လိမ်ႇၵျွၵ်ႉႁူၺ်း Lim Jock Hoi ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈလူၺ်ႈလၢႆးတၢင်း Online Video Conference သေ မွပ်ႈဢၢပ်ႈၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီပၼ် ၸုမ်းၶႂၢႆႇၶႃပႄလႅင် ICRC မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ် ဢႃႇသီႇယၼ်ႇလႄႈ မိူင်းဢူၺ်းလီ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 18 August 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်းပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း လႄႈ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ တႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝႆႉမိူၼ်ၵၼ်။
ယွၼ်ႉၼၼ် ဝၢႆးပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈမိူင်း ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ မိူင်းၾီႇလိပ်ႇပိၼ်ႇ၊ မိူင်းထႆး လႄႈ မိူင်းတူႇရၵီႇ (4) မိူင်း ႁူမ်ႈတင်း ၸုမ်း Temasek Foundation International ၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်သေၸွႆႈထႅမ် ပဵၼ်ၸုပ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ လိမ်ႇၵျွၵ်ႉႁူၺ်း Lim Jock Hoi ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းငိၼ်းၸူမ်းထိုင် 4 ၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈ ၸုမ်း Temasek Foundation International ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ တႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လႄႈ တေပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်တႃႇၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁႄႉၵင်ႈယူတ်းယႃ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၸုပ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ မုင်ႈမွင်းဝႃႈတေပဵၼ် မိူင်းပရူႇၼၢႆး၊ ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး၊ သိင်ႇၵပူဝ်ႇ လႄႈ ဝႅတ်ႉၼၢမ်း ႁူမ်ႈထႅင်ႈလၢႆလၢႆမိူင်း တေႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈၵၼ်ၵႂႃႇယူႇၼႆ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပူးတီးတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပူးတီးတွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Buthidaung Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမွင်ႇတေႃး၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပူးတီးတွင်ႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
“ၵူၺ်ႈ” ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ႁဝ်းႁူႉၸၵ်းၵၼ်လီလိူဝ်ပိူၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ႁႃငၢႆႈ သေဢမ်ႇၵႃး ပၼ်ၽွၼ်းလီပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ဢိၵ်ႇတင်း လုမ်းလႃးပၼ် တၢင်းႁၢင်ႈလီ တူဝ်ၶိင်းလႆႈပႃးယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၺ်ႈၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီၼမ်တေႉတေႉ ၵူၺ်ႈၼိုင်ႈ လုၵ်ႈၼႆႉ မီးထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ဢၼ်ပဵၼ်သၽႃႇဝယူႇသၢမ်မဵဝ်းသေ ၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းပၼ် ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီး ထၢတ်ႈလဵၵ်း၊ ထၢတ်ႈၶႆမၼ်း၊ ပရူဝ်ႇတိၼ်း (Protein) လႄႈ ထၢတ်ႈဝီႇတႃႇမိၼ်ႇ (Vitamin A, B1, B2, B6, B12, C) သေ မီးပႃး ထၢတ်ႈယႂ်းဢႁႃႇရထႅင်ႈ ၵူၺ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉ ဢၼ်ပၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၺ်း ယင်းပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်လၢႆလၢႆမဵဝ်း ဢၼ်တေၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။
ၽွၼ်းလီၵူၺ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၼမ်လိူဝ်သေဢၼ်ႁဝ်းယၢမ်ႈႁူႉမႃးလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ-
- ၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉလီ
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးပၼ်ႁႃတင်းၶူင်ႉၶိုတ်ႈယိူဝ်ႇ၊ သႆႈ လႄႈ ႁူင်းၶဝ်ႈ ၼႆၸိုင် ၵိၼ်ၵူၺ်ႈ ပၼ်တႃႇသေႇၼၼ်ႉ တေၸွႆႈယူတ်းယႃလႆႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူၺ်ႈမီးသၢၼ်ဢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၸိူဝ်ႉမႅင်းဢၼ်လီ လႄႈ လၢင်ႉဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းဢၼ် ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီတႃႇတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်းသေ ယင်းၸွႆႈ ႁႂ်ႈၽၢႆႈလႆႈလီထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် ယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ် တွင်ႉပိၵ်ႉလႄႈ လူတ်းယွမ်းယႃႇႁႂ်ႈ တွင်ႉၵႂႃႇတွင်ႉႁေႈယူႇယဝ်ႉ။
- ၸွႆႈယူတ်းယႃႁူဝ်ၸီးၽၢႆႇလဵဝ်
တၢင်းပဵၼ် ႁူဝ်ၸီးၽၢႆႇလဵဝ် ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၶၢၼ်ၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပဵၼ်တေႉ တေႉ၊ ပေႃးႁူဝ်ၸီးယူႇတႃႇသေႇၼႆ သင်ၵိၼ်ၵူၺ်ႈၸိုင် တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် ႁူဝ်ၸီးလႆႈလႄႈ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸီးၽၢႆႇလဵဝ်လႆႈပႃး ယူႇယဝ်ႉ။
- ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼွၼ်းလပ်းလီ
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၼွၼ်းလပ်းယၢပ်ႇၼႆၸိုင် ၵိၼ်ပၼ်ၵူၺ်ႈ ဝၢႆးသေၵိၼ်ၶဝ်ႈၶမ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵိၼ်ဢွၼ်တၢင်းတေၼွၼ်းၼႆၸိုင် တေၸွႆႈႁႂ်ႈ ၼွၼ်းလပ်းလီမႃးယူႇယဝ်ႉ။
- လူတ်းယွမ်း ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်
ၵူၺ်ႈ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ၵိၼ်ယဝ်ႉ ၸဵဝ်းဢိမ်ႇ၊ ၼၢၼ်းတွင်ႉမႆႈ ယွႆႈငၢႆႈ လႄႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ် တၢင်းၵိၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းထႅင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်ႈၼႆႉ ၵိၼ်ၵၢင်ၼႂ် ယိုင်ႈၶႅၼ်းမီးၽွၼ်းလီ မၼ်းတေလူတ်းယွမ်းပႅတ်ႈ ၸႂ်ဢၼ်ၶႂ်ႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဝၢၼ် တၢင်းၵိၼ်ၸဵမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပႃးၼႆယဝ်ႉ။
- လူတ်းယွမ်း လွင်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉၸႂ်
မိူဝ်ႈမီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၶမ်ၸႂ်မႃးၼၼ်ႉ လိူတ်ႈၼႆႉ တေပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်လိူဝ်သေၵဝ်ႇ လႄႈ ထၢတ်ႈဢၼ်မီးယူႇတီႈၼႂ်းၵူၺ်ႈၼၼ်ႉ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ်ႁႅင်းလိူတ်ႈႁဝ်း ႁႂ်ႈလီၶိုၼ်း မိူၼ်ၵဝ်ႇ။ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၵူၺ်ႈ ပဵၼ်ယႃလီ ဢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ႁႂ်ႈဢွၵ်းဢေႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီမႃး မဵဝ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ႁူဝ်ၸႂ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်
ၵူၺ်ႈ မီးသၢၼ်ဢၼ် ၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ႁႂ်ႈမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃး လႄႈ ယင်းၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူင်ႉသၢင်ႈႁူဝ်ၸႂ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်လီ၊ ၵမ်ႉၸွႆႈသဵၼ်ႈလိူတ်ႈ လႆႈလီ ယူႇယဝ်ႉ။
- ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆတႃလီ။
ထၢတ်ႈဢၼ်မီးယူႇတီႈၼႂ်းၵူၺ်ႈၼၼ်ႉ တေၸွႆႈႁႂ်ႈ သၢႆတႃလီမႃးလႄႈ ယင်းႁႄႉၵင်ႈ ပၼ် တၢင်းပဵၼ်တႃမူဝ်း၊ တူၺ်းဢမ်ႇၸႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းမီးၽွၼ်းလီ တေႃႇၶူင်ႉသၢင်ႈဢၼ်သၢႆတႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ၵမ်ႉၸွႆႈ ႁႂ်ႈလုပ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်။
သမ်ႉဝႃႈ ၵူၺ်ႈ ပဵၼ်မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ဢမ်ႇမီး Calcium သေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၺ်ႈမီးထၢတ်ႈဢၼ် ၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ၶူင်ႉၶိုတ်ႈယိူဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီလႄႈ ၼႂ်းသႆႈ ၸုပ်ႇဢဝ်ထၢတ်ႈ Calcium လႆႈလီသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းလႆႈႁပ်ႉထၢတ်ႈ Calcium တႃႇၵမ်ႉၸွႆႈႁႂ်ႈလုပ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
- ႁႄႉၵင်ႈ တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၸၢင်
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႂ်းၵူၺ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈလဵၵ်းၼမ်သေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မဵတ်ႉလိူတ်ႈလႅင်ဢၼ်လီလႄႈ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၸၢင် မႃးယဝ်ႉ။ ယင်းၸွႆႈပႃး ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးႁႅင်းၼၼ်ႉ မီးႁႅင်းၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃးလႆႈ လူးၵွၼ်ႇ။
- ၵုမ်းထိင်းပၼ်တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင်
ၵူၺ်ႈ မီးထၢတ်ႈဢၼ် ၸွႆႈႁႂ်ႈတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းလၢင်ႉဢွၵ်ႇထၢတ်ႈၵိူဝ် ၵႂႃႇတၢင်းၽၢႆႈဢွၼ်ႇ လႆႈၼမ် လႄႈ ၸွႆႈၵုမ်းထိင်းပၼ် တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင် ယူႇယဝ်ႉ။
- လူတ်းယွမ်း ဢၢႆသူပ်းမဵၼ်
ပေႃးဝႃႈ ၵိၼ်ပၼ်ၵူၺ်ႈ ဝၢႆးတိုၼ်ႇမႃးၵၢင်ၼႂ် ပႆႇလႆႈသီၶဵဝ်ႈၼၼ်ႉ တေၸွႆႈ လူတ်းယွမ်းပၼ် ဢၢႆသူပ်းမဵၼ်သေ ပေႃးပဵၼ်လူမ်းမႆႈၼႂ်းသူပ်းၵေႃႈ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်ႉၾၼ်းၵူၺ်ႈလႄႈၽွၼ်းလီဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်
ၽွၼ်းလီၵူၺ်ႈမီးၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉ တေယူႇတီႈ ၸိူဝ်ႉၾၼ်းၵူၺ်ႈ မဵဝ်းလႂ်မဵဝ်းၼၼ်ႉ ထႅင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ –
- ၵူၺ်ႈႁွမ် – တေၸွႆႈတိုတ်းလႅၼ်းယႃႈပၼ်လႆႈလီ၊ ၽူႈယိင်း ဢွၼ်တၢင်းႁူဝ်လိူၼ် တေမႃး ပေႃးဝႃႈမီးလူမ်း တွင်ႉၸဵပ်း၊ ႁူဝ်ၶႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ၵူၺ်ႈႁွမ်ၵေႃႈ ၸွႆႈလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။
- ၵူၺ်ႈရၶႅင်ႇ – ၸွႆႈလူတ်းယွမ်း လႄႈ ႁႄႈၵင်ႈ တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၸၢင်၊ ၸွႆႈသၢင်ႈပၼ် မဵတ်ႉလိူတ်ႈလႅင်၊ လူတ်းယွမ်းပၼ်လိူတ်ႈဢွၵ်ႇၸွမ်းၶဵဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။
- ၵူၺ်ႈၶႆႇ- ႁွႆးဢၢတ်းၶျေႃႉ၊ ၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼၢၼ်းထဝ်ႈလႄႈ ၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်ၼၢၼ်းႁဵဝ်ႇ၊ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ယႃႇႁႂ်ႈသႄးလ်လူႉ၊ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် သႄးလ်ၵႅၼ်ႇသႃႇ လႄႈ ၵုမ်းထိင်းပၼ် သႄးလ်းဢၼ်ဢမ်ႇလီၼၼ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈယႂ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။
- ၵူၺ်ႈသူမ်ႈ – ယူတ်းယႃလႆႈတၢင်းပဵၼ်ႁူင်းၶဝ်ႈ၊ တွင်ႉပိၵ်ႉ၊ တွင်ႉၵႂ်ႈ၊ ၸွႆႈၶႃႈပႅတ်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉၵႂႃႇ။
လိူဝ်သေၵိၼ်ၵူၺ်ႈတေမီးၽွၼ်းလီယဝ်ႉ ပိူၵ်ႇၵူၺ်ႈ၊ ယၢင်ၵူၺ်ႈ၊ ပီၵူၺ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးၽွၼ်းလီမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈယုင်းၶူပ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ပိူၵ်ႇတၢင်းၼႂ်းမၼ်း တႃးသႂ်ႇတီႈႁွႆးယုင်းၶူပ်းသေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းႁွႆးၶူမ်း။
- ယူတ်းယႃ ႁုတ်းလႆႈ – ဢဝ်ပိူၵ်ႇၵူၺ်ႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇၸပ်းဝႆႉတီႈႁုတ်းၼၼ်ႉတႃႇသေႇ။
- ပိူၵ်ႇၵူၺ်ႈ ၸွႆႈၶႃႈၸိူဝ်ႉမႅင်း တီႈႁွႆးမၢတ်ႇၸဵပ်းလႆႈ။
- ယၢင်ၵူၺ်ႈ ဢဝ်ၸႂ်ႉတႃႇႁၢမ်ႈလိူတ်ႈလႆႈ။
- ပီၵူၺ်ႈ သင်ဢဝ်မႃးၵိၼ်ၼႆ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈလႄႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼူမ်း မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅင် ၵိုၼ်းလီမႃး ယူႇယဝ်ႉ။
“ၵူၺ်ႈ” ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်လႆႈသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၵူၺ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ ၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼမ်လႄႈ ပေႃးၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပီးမႃးလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ တေၵိၼ်ၵူၺ်ႈ တႃႇလူတ်းယွမ်းၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၼႆ ထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇဢဵၼ်ႁႅင်းပႃး ယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၵိၼ်ၵူၺ်ႈၼႆ ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈ ၵူၺ်ႈလိပ်း ယွၼ်ႉမၼ်းမီးပႅင်ႈၼမ်လႄႈ ယွႆႈယၢပ်ႇသေ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတွင်ႉပိၵ်ႉလႆႈ။ သမ်ႉဝႃႈ ၽွၼ်းလီၵူၺ်ႈမီးၼမ်သေတႃႉ ပေႃးၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉ လိူဝ်ႁႅင်းၼႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ၽွၼ်းလီ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈပၼ်ၽွၼ်းႁၢႆႉတေႃႇပၢႆးယူႇလီ ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵိၼ်သင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵိၼ်တႃႇပၢႆးယူႇလီ ယႃႇၵိၼ်ၸွမ်းၸႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵပ်ႉၵိၼ်း တၢင်းၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ်မႃးဝၢႆးလင်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉသေ ၸုမ်းၽွင်းလူင်ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ (ASEAN) လႄႈ Antony Blinken ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇယူႇဝႃႈၼႆ။
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း ၽွင်းလူင်ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းလူဝ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ 5 ၶေႃႈ လႄႈ လွင်ႈတႃႇတေပၼ်ႁႅင်းဢီး တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉ လႄႈ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ဢၼ်မိူင်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇလႆႈႁူပ်ႉယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ်ဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ တႃႇၵႄႈလိတ်ႈ လွင်ႈၵပ်ႉၵိၼ်းတၢင်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ဢၼ်ပေႃႇပဵၼ်မႃး တီႈၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉၼႆသေ ယူႇတီႈၸုမ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ယူႇ 5 ၶေႃႈ ႁူမ်ႈပႃးလွင်ႈဝႃႈ မၵ်းမၼ်ႈၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇယူႇၶေႃႈၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈတူဝ်တႅၼ်းၽၢႆႇၵႃႉၶၢႆ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ Katherine Tai ၵေႃႈတိုၵ်းသူၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈသူင်ႇၽွင်းတၢင်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ဢီႇရဝၼ်ႇ ပိူဝ်ႇႁိၼ်ႇ ယူးသွပ်ႉၾ် Erywan Pehin Yusof ဢၼ်ပဵၼ် ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းပရူႇၼၢႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶၼ်ၶၼ်ၽႂ်းၽႂ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ Derek Chollet ၵေႃႈ လႆႈမီး လွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ၽွင်းတၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈၼႂ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ U Kyaw Moe Tun လႄႈ တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) တီႈဝဵင်းလူင်ၼိဝ်းယွၵ်ႉ မိူၼ်ၵၼ်ယူႇဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ လႆႈဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်း လွင်ႈတၢင်းတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေၽႅဝ်ၶိုၼ်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ တႃႇႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၼႂ်းတွၼ်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း လႄႈ တႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇသေ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼူၵ်ႉ
ၼူၵ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်မီးပိၵ်ႇသွင်ၶွၼ် လႄႈ မီးၶူၼ်သေ ပဵၼ်သတ်းတူဝ်ဢုၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼူၵ်ႉၵူႈတူဝ် ဢမ်ႇမိၼ်လႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼူၵ်ႉမၢင်မဵဝ်းၼႆႉ သမ်ႉလႅၼ်ႈၽၢႆ၊ မၢင်မဵဝ်း သမ်ႉလမ်ၼမ်ႉလုၺ်းၼမ်ႉၵႅင်ႇ၊ ၼူၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်မီးသၼ်လင်သေ မေႃၶႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လုၵ်ႈၶဝ် တႅၵ်ႇဢွၵ်ႇၶႆႉ ပဵၼ်တူဝ်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်မေႃလူႁၼ် လုမ်းလႃးပၼ် လုၵ်ႈၶဝ်ယဝ်ႉ။
ၼူၵ်ႉတင်းသဵင်ႈၼႆႉ မဵဝ်းပွင်းမၼ်း မီးယူႇ 10000 လိူဝ်သေ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တူဝ်သတ်း ဢၼ်မီးသၼ်လင် ဢၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်း (Tetra pod) ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼႆယူႇ၊ တႄႇဢဝ် ႁူဝ်ၵမ်ႇၽႃႇ တေႃႇထိုင် ႁၢင်ၵမ်ႇၽႃႇ ၼူၵ်ႉၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ဢွၼ်ၵၼ် ယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈၸွမ်းလူၺ်ႈ သၽႃႇဝၽႂ်မၼ်းဝႆႉယူႇ။ သႅၼ်းၼူၵ်ႉၼႆႉ တႄႇဢဝ် ၼူၵ်ႉပိတ်ႇ ဢၼ်သူပ်းလႅမ် ၸုပ်ႇၵၼ်ၼမ်ႉလူင်ႇမွၵ်ႇ (Bee Hummingbird) တၢင်းယႂ်ႇမီး 5 ၸိၼ်ႇတီႇမီႇထိူဝ်ႇ (2 ထတ်း) တေႃႇထိုင် ၼူၵ်ႉမႃႉၼွၵ်ႇ တၢင်းယႂ်ႇမီး 2.7 မီႇထိူဝ်ႇ (9 ထတ်း)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် ၸွမ်းၼင်ႇ သၢၵ်ႈႁၢၵ်ႈႁိၼ် ဢၼ်ၶုတ်းလႆႈၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ဢၢၵ်ႇၶၢင်ၵမ်ႇၽႃႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တၢႆႇၼူဝ်ႇသေႃးမႃး တေႃႇထိုင် ပၢၼ်ၵျူးရႅတ်ႉသိၵ်ႉၸ်ဝႃႈၸိုင် မီးမႃး ပီပွင်း လၢၼ်ႉ 150 တေႃႇထိုင် လၢၼ်ႉ 200 ပီၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ၼိၶႃႇတၿေႇၻၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၼူၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းတၢႆႇၼူဝ်ႇသေႃး ဢၢၵ်ႇၶၢင်ၵမ်ႇၽႃႇၼၼ်ႉသေ ၵိုတ်းဝႆႉလႄႈ ပဵၼ်မႃးၼႆယဝ်ႉ။
လေႃးၵၼူၵ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸိူဝ်းႁဝ်း လႆႈႁၼ်ၼူၵ်ႉယူႇ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းသေတ ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈၼူၵ်ႉ လီလီ။ ပေႃးမႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ၼူၵ်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လႅၼ်းလႄႈ ဢၢၵ်ႇၶၢင်ၼႆ ၸိူဝ်းႁဝ်း တေဢမ်ႇယုမ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးလူတူၺ်း လွင်ႈၼူၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေႁူႉႁၼ် တေမၢႆတွင်းလွင်ႈၼူၵ်ႉသေ တေၶဝ်ႈၸႂ် ၼႂ်းလေႃးၵၼူၵ်ႉယူႇ။
ၼူၵ်ႉၼႆ့ ပဵၼ်တူဝ်မီးသၼ်လင် ဢၼ်မီးၶူၼ် တီႈတူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼူၵ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ် သတ်းတူဝ်ၵၢၼ်း သတ်းတူဝ်သွမ်ၼူမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ သတ်းတူဝ်ၵၢၼ်းလႄႈ တူဝ်သွမ်ၼူမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈၼိူဝ်ၼင်ၶဝ် ဢွၵ်ႇမႃး ၶူၼ်လႄႈ ၵဵတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ဢမ်ႇမိၼ်လႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼူၵ်ႉၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ် တူဝ်မိၼ်လႆႈသေ ၶူၼ်ၶဝ် မီးလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး ဢွၵ်ႇမႃး တမ်ႈတီႈ ၼင်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ၼူၵ်ႉမီးယူႇမွၵ်ႈ 13000 တေႃႇထိုင် 14000 မဵဝ်းယဝ်ႉ။ တူၺ်းၸွမ်း ၶိူဝ်းၶဝ်၊ ၸုမ်းၶဝ်၊ တိုၼ်းၶဝ်၊ သၢႆၶဝ်၊ ၸိူဝ်ႉၶဝ်သေ ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉ ၵူႈပိူင်ပိူင်ယူႇ။ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၸႅၵ်ႇၽႄၼၼ်ႉသေ ၼူၵ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸုမ်းဢၼ်မီးသၼ်လင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈၸတ်းၸႅၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၶိူဝ်းၼူၵ်ႉ မီး 8600 လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၼူၵ်ႉ မီး 155 ၸုမ်း၊ တိုၼ်းၼူၵ်ႉမီး 27 တိုၼ်း၊ သၢႆ
လုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်း ထိုင်တီႈမိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးဢဝ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် ပၢႆးသၢႆႊၶဝ် ဝႃႈၸိုင် မိူဝ်ႈၵေႃႇငဝ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ၼူၵ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ တူဝ်ၵၢၼ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ၶုတ်းႁၼ်လႆႈ လုပ်ႇၼူၵ်ႉလူင် ၸၵႄႇလီႇတၢၼ်ႇၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၵမ်ႇၽႃႇႁူဝ်ပိုင်း မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၼူၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ၵၢၼ်းၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇ လႅၼ်း၊ ဢၢၵ်ႇၶၢင်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈသူပ်းလႅမ်ၼူၵ်ႉၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၶဵဝ်ႈ၊ တီႈပိၵ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၼိဝ်ႉမိုဝ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးၵမ်ႉတူၺ်း ဢၼ်ႁၼ်မႃးၼႆႉၸိုင် ၼူၵ်ႉယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၼူၵ်ႉလူင် ဢၼ်မေႃၵၢၼ်းၼၼ်ႉသေ မႃးၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃး ၼူၵ်ႉယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပိူင်ၽၢင်ၶဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၸႂ်ႉ ႁႅင်းပိၵ်ႇသေ မိၼ်ၼိူဝ်လူမ်း ၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်ၼႆယဝ်ႉ။
ငှက်တောင်မှာ စင်စစ်အားဖြင့် တွားသွားသတ္တဝါနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါတို့၏ ရှေ့လက်ဖျားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ပျံသန်းနိုင်ရန်အတွက် တစ်မျိုးတစ်ဖုံ ပြောင်းလဲနေခြင်းသာ ဖြစ်၏။ တောင်ပံတို့ကို ခတ်နိုင်စေရန် ရင်အုပ်ရှိ ကြွက်သားတို့သည် ကြီးထွားလျက် ရှိ၏။ ထိုရင်အုပ်သားမှာလည်း ကိုယ်ထည်၏ ဟန်ချက်အနီး၌ပင် တည်ရှိသည်။ အသုံးမလိုသော လက်ကောက်ဝတ်ရိုးနှင့် လက်ဝါးရိုးတို့သည် ပူးပေါင်းလျက်၊ လက်ချောင်းတစ်ချောင်းသာလျှင် ထင်ရှားစွာ ကျန်ရစ်သည်။
ၵွပ်ႈသင် ၼူၵ်ႉမေႃမိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သၽႃႇဝ ႁၢင်ႈၽၢင် တူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇၶဝ်ၼၼ်ႉသေ ၼူၵ်ႉၼႆႉ ၸင်ႇမိၼ်လႆႈယဝ်ႉ။ ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၼူၵ်ႉၸိုင် ၼူၵ်ႉၼႆႉ လုပ်ႇၶဝ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်သေ ပဵၼ်ၵူင်ဝႆႉလႄႈ မဝ်ထွင်ယွင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ပွင်ႈလုပ်ႇသၼ်လင်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸပ်းတိတ်းၵၼ်ဝႆႉသေ ၵႂႃႇၵၢမ်းသႂ်ႇ လုပ်ႇၼေႃႇႁၢင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လုပ်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ လုပ်ႇၶီႈၶၢင်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉမႃး ၵူင်ႇလဵပ်ႈဝႆႉ တူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇၶဝ်ဝႆႉ လၢႆၸၼ်ႉလၢႆထၢပ်ႈလႄႈ တူဝ်ၶၼ်ႇထႃႇၶဝ် မၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ၼႅၼ်ႈၼႃလီသေ သမ်ႉမဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ တႃႇႁိူဝ်းမိၼ် တေမိၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼၵ်းလူင်လႄႈ ၵူၼ်းၶီႇမၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဝႆႉပၼ် တီႈႁိမ်းသုၼ်ၵၢင်သေ ႁႂ်ႈၼမ်ႉၼၵ်း ၽဵင်ႇၵၼ်ယူႇ။ မိူၼ်ၼၼ် ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၼူၵ်ႉ တေၽဵင်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်းၼၵ်း တီႈတူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈမီးဝႆႉႁိမ်း သုၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၼူၵ်ႉ ၽဵင်ႇၵၼ်ယူႇ။ ၶိူင်ႈတူဝ်မဝ် ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွၵ်းႁူဝ်၊ ႁၢင်၊ ပိၵ်ႇ လႄႈ တိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈၵႂႃႇမီးဝႆႉ တီႈၵႆသုၼ်ၵၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉၵွၼ်ႈၼင်မဝ် ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈတူဝ်မဝ် ၵွၵ်းႁူဝ် ႁၢင် ပိၵ်ႇ တိၼ် ၼိုင်လႆႈၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈမႃးမီးဝႆႉ တီႈတူဝ်လွမ်ႈ တူဝ်ၵူမ်ၼူၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွၼ်ႈၼိူဝ်ႉ ဢၼ်ၼၵ်းသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၶႃလူင်ၼူၵ်ႉသေ လႆႈမႃးမီးဝႆႉ တီႈသုၼ်ၵၢင် တူဝ်ၼူၵ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ် ၽဵင်ႇၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၽၢႆတႂ်ႈၶႃလူင်ၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၺ်းပဵၼ် ပွတ်းလုပ်ႇလဵၵ်ႉသေးဢွၼ်ႇၵူၺ်းသေ ပွတ်းလုပ်ႇၼၼ်ႉ သမ်ႉတေႃႇၸပ်းဝႆႉ ၼိဝ်ႉတိၼ် ပွင်ႈတိၼ်ၼူၵ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိဝ်ႉတိၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ဢမ်ႇမီးၶူၼ်၊ ဢမ်ႇဢွၵ်ႇၶူၼ်။


text:
ဢိင်ၼိူဝ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်းသေ ပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်း ၵုင်ႇမုၼ် ၸဝ်ႈသိူဝ်ႇၶၢၼ်ႇၾႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယႂ်ႇလူင်။
ဢိင်ၼိူဝ် မိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မူၼ်း (ဝၼ်းသိၼ်) ဝၼ်းထီႉ 29 December 2020 ၼႆသေ ယူႇတီႈ သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ဝၢၼ်ႈၸႄႈလၢၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လူႇတၢၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းပွႆးၶုၵ်းထူပ်းၵုင်ႇမုၼ် ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ပွၵ်ႈၵမ်း (3) ဢွင်ႈတီႈ ဝတ်ႉၵျွင်းၸၢၼ်း ၵမ်ႇမထၢၼ်း ဝၢၼ်ႈၸေႊလၢၼ်ႉ ဢိူင်ႇၸႄႈလၢၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်းၵုင်ႇမုၼ် ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ပီႊၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေမႅၼ်ႈၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ပိူင်ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႆသေ ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လႆႈဢွၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် 40-50 ၵေႃႉ သေယဝ်ႉ လႆႈႁႅၼ်းလူႇတၢၼ်းသွၼ်းၽြႃး လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ ဝူၺ်ႇဝၢၵ်ႈၵုသူဝ်ႇထိုင် ၽီသၢင်သတ်းၵူၼ်း တင်းသဵင်ႈလႄႈ ထိုင်မႃး ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်လႃႈ 10:00 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ် ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၼပ်ႉယမ် ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ တီႈႁေႃသႅင် ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈမိူင်းမႂ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ပေႃးထိုင်မႃး ၼႂ်းဝၼ်းၶုၵ်းထူပ်းၵုင်ႇမုၼ် ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၵူႈပီႊပီႊတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၸတ်းႁဵတ်းပဵၼ် ပၢင်ပွႆးယႂ်ႇလူင် မီးလွင်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ၶႅၵ်ႇပီႈၼွင်ႉ တီႈၸမ်တီႈၵႆ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးသေၶႃႈဢေႃႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပီႊၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းသေ ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးယႂ်ႇလူင်ၶႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း ပၵ်းသဝ်းဝႆႉတီႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ သီႇပေႃႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်း SSPP/SSA လႄႈ TNLA ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 2 ၸုမ်း ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 25 March 2021 (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 2 ၸုမ်း ႁူမ်ႈႁႅင်းၵူၼ်း 40 ပၢႆ လုၵ်ႉသၢႆပဵင်းလူင်/ၵုၼ်ၵျွင်း ၶၢမ်ႈၼမ်ႉမီႇသေ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈၽၢႆႇတူၵ်း ဝၢၼ်ႈၼႃးၵေး ဢိူင်ႇၼွင်ဢေႃႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ လႄႈ သွင်ၽၢႆႇပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် တႄႇၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမိူင်းပႆႇလႅင်း 01:30 မူင်းထိုင် 02:25 မူင်း လႄႈ ပၢင်တိုၵ်းတီႈၼႆႉ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ မၢတ်ႇၸဵပ်း 3 ၵေႃႉ၊ ထိုင်ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 20:10 မူင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 2 ၸုမ်း ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းထႅင်ႈ တီႈတပ်ႉပၢင်တွင်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်းဝၢၼ်ႈၸၢမ် ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸၢမ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ယူႇယဝ်ႉ၊ ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်တီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈလီႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 21:00 မူင်း သိုၵ်း TNLA လုၵ်ႉတၢင်းဝၢၼ်ႈၶွပ်ႇ ၶုမ်ငိုၼ်း သေ ၵႂႃႇၸုတ်ႇၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး၊ ထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 26 March 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 06:00 မူင်း တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ် ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းယူႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သိုၵ်း TNLA ၸုတ်ႇၽဝ်ႁိူၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမင်း ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းၽႂ်လၢႆလၢႆ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း သမ်ႉလႆႈပၢႆႈၵႂႃႇယူႇတီႈလႂ်ၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉၸွမ်း၊ ယွၼ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးသိုၵ်း TNLA ဝႆႉတင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 March 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 05:00 မူင်းထိုင် 06:00 မူင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 2 ၸုမ်း ၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈတပ်ႉလွႆဝဵင်း၊ ယၢမ်း 06:00 မူင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 2 ၸုမ်း ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းထႅင်ႈတီႈ တပ်ႉပၢင်တွင်း၊ ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:30 မူင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 2 ၸုမ်း သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈယိုဝ်းထႅင်ႈ တီႈတပ်ႉပၢင်တွင်း ထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉတိုၵ်ႉပဵၼ်ၽွင်းသုၵ်ႉသၢၵ်ႉ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း လွင်ႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း/တၢႆ သိုၵ်းတင်းသွင်ၽၢႆႇသင်။
ၽွင်းယၢမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈမီးလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈ လႄႈ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ/ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသေ ပေႉၵိၼ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်းယူႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လီႁႃလွၵ်းလၢႆး ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႅတ်ႇၶႄပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇ ႁႂ်ႈပေႃးလွတ်ႈၽေးယူႇ ၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးသမ်ႉ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် သေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ လႆႈသိုပ်ႇထူပ်းပႃးၽေးပၢင်တိုၵ်းထႅင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။
ထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 26 March 2021 ၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်း RCSS/SSA လႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ 2 ၸုမ်း တိုၵ်ႉၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ပၼ်ႁႃၵၢၼ်သိုၵ်း RCSS/SSA လႄႈ TNLA ၼႆႉ တႄႇပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉ သိုၵ်း TNLA ပႂ်ႉဝႅတ်ႉလွမ်ႉမူၵ်းယိုဝ်း RCSS/SSA ဢွၼ်တၢင်း ၽွင်းသၢႆသိုၵ်း လုၵ်ႉငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ပွၵ်ႈၵႂႃႇတီႈ တပ်ႉဢုပ်ႉပိူင်ႇ 701 မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈၼႂ်းႁၢင်ႈပီႊ 2015 ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လူင်မဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈၵူၼ်း သုင်ပူၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ် ၸပ်းၵူၼ်းပဵၼ်ဝႆႉတင်းၸၢတ်ႈတင်းပၢၼ် ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼႆႉ မီးယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 လႄႈ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆသေ မီးသွင်မဵဝ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇမိူင်းလဵဝ်ၵူၺ်း ၵူၼ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ဢၼ်ယႃႇယု 16 လႄႈၽၢႆႇၼိူဝ် 16 မီးမွၵ်ႈ 3.1 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်ပီ 2030 မႃးၸိုင် ႁူဝ်ၼပ်ႉဢၼ်ၼႆႉ လႅပ်ႈတေထိုင်ၵႂႃႇလႆႈ မွၵ်ႈ 4.6 လၢၼ်ႉယူႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 90% ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ဢၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်လီ တႃႇယူတ်းယႃယဵဝ်ႈဝၢၼ် တီႈမိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇလၢမ်းၶၢတ်ႈၼၼ်ႉဝႃႈၸိုင် ၵူၼ်းမိူင်းဢိင်ႇၵလၢၼ်ႇ မွၵ်ႈ 850,000 ၵေႃႉၼႆႉ ယင်းပႆႇႁူႉဝႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇမီးယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းထၢတ်ႈၵိူဝ်/ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ သုင်ပူၼ်ႉပၵ်ႉၵတိၼၼ်ႉ မီးၼမ်သေတႃႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပႆႇသုင်ပူၼ်ႉတီႈၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ပႆႇၸၢင်ႈၵူတ်ႇထတ်းလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈပွၵ်ႈၸိုင် လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်လူင်ႈၼႃႈယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၼႆၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သုင်ပူၼ်ႉပၵ်ႉၵတိၸိုင် တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇတေပဵၼ်မႃး တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ လွင်ႈဢၼ်လႆႈႁူႉဝႆႉထႃႈလူင်ႈၼႃႈၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈဝႆႉတႄႉတႄႉ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပွႆႇပိၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈဝႆႉႁဵတ်းၼႆသေ ဢမ်ႇယူတ်းယႃမၼ်းၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆငၢႆတၢင်းပဵၼ် ႁၢႆႉၸႃႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႈ။
လၵ်ႉၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
• ၵမ်းၵမ်းတွင်ႉမႆႈၼမ်ႉ • ၵမ်းၵမ်းၶႆႈယဵဝ်ႈ (ၵမ်ႈပႃႈၼမ် မိူဝ်ႈၵၢင်ၶမ်ႈၵၢင်ၶိုၼ်း) • ႁိူဝ်ႉမွႆႈ • ၼမ်ႉၼၵ်းတူၵ်း၊ ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႈ (မၢၵ်ႇႁႅင်း) တူၵ်း • ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ဢင်ႇၵႃႇၽူႈယိင်းၽူႈၸၢႆး (ၵွႆးလႄႈႁီ) ၶူမ်း၊ သင်ပဵၼ်ၽူႈယိင်း ၸၢင်ႈတူၵ်းၶၢဝ်သေ ၶူမ်း • ႁွႆးၸဵပ်းမၢတ်ႇ ၼၢၼ်းႁၢႆ • တႃမူဝ်း (ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵႅဝ်ႈတႃ (lens) ႁႅင်ႈ)
သင်ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၸိုင် လၵ်ႉၶၼႃႇမၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၢင်ႈပေႃႇပဵၼ်မႃး ၼႂ်းၼိုင်ႈဝူင်ႈသိပ်းဝၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သင်ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၸမ်ႉ လၵ်ႉၶၼႃႇမၼ်း ဢမ်ႇပေႃးထၢင်ႇၸႅင်ႈလီ၊ ၸၢင်ႈဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူဝ်ပီမၼ်းသေ ၸင်ႇတေႁူႉႁၼ်လႆႈယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈသင် ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်?[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တပ်းဢွၼ်ႇ (pancreas) ႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် ထၢတ်ႈႁေႃႇမူၼ်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ် (insulin) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼႆႉသမ်ႉ မၼ်းၵုမ်းထိင်းပၼ် ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ် ၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်းယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေတၢင်းၵိၼ်ၼႂ်းထူင်ၶဝ်ႈႁဝ်း ယၢႆႈၵႂႃႇမူတ်းသေ မိူဝ်ႈလွၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းသၢႆလိူတ်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းၵဵပ်းဢဝ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်သေ သူင်ႇပၼ်ၸူးသဵၼ်ႈသႄးလ် ၸွမ်းတူဝ်ႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉသဵၼ်ႈသႄးလ်ႁဝ်း ၸင်ႇၶိုၼ်းဢဝ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႅဝ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်မႃႇႁႅင်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈႁဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉ တူဝ်ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈ ဢဝ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႅဝ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်မႃႇႁႅင်းလႆႈ။ ဢၼ်ၼႆႉၸိုင် ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇ ဢၼ်တပ်းဢွၼ်ႇႁဝ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီလီၼၼ်ႉယဝ်ႈ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လွၵ်းပိူင်ႁႄႉၵင်ႈၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်း တိုၵ်းတေႃးလႄႈ ယႃႉလူႉသဵၼ်ႈသႄးလ် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇလႄႈ ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ သုင်ၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢင်ႇၵႃႇၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းလူႉလႅဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၼႆႉ ဢသၢၵ်ႈဢႃႇယုတိုၵ်ႉလဵၵ်ႉ၊ ဢသၢၵ်ႈသိပ်းႁူၵ်း သိပ်းၸဵတ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးသူႈပဵၼ်ၵၼ်ၵႃႈႁိုဝ်။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၸိုင် ၼႂ်းၵႃႈၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 10% ၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ၸိုင် လူဝ်ႇလႆႈသမ်းယႃႈယႃဢိၼ်ႇသူႇလိၼ် တင်းၸူဝ်ႈတင်းၸၢတ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ တေၽဵင်ပဵင်း ပဵၼ်ပၵ်ႉၵတိၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၾၢင်ႉသတိ တၢင်းၵိၼ်တၢင်းသုင်းလႄႈ လၢႆးယူႇလၢႆးသဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူဝ်ႇလႆႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ လူဝ်ႇလႆႈလဵၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းပၼ် မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် သဵၼ်ႈသႄးလ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းလႆႈဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းပဵၼ်ၵၼ်ၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ 90% ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇထုၵ်ႇလီ ၵုမ်းထိင်းႁႂ်ႈထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၽဵင်ႇပဵင်း ပဵၼ်ပၵ်ႉၵတိ လူၺ်ႈ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ လဵၼ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း လႄႈ ၵႆႉၵႆႉၸႅတ်ႈတူၺ်းထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇသေႇၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ၼႃႇႁႅင်းၸိုင် ထုၵ်ႇလီႁႃယူတ်းယႃယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်တႄႉ တေမီးယႃႈယႃမဵတ်ႉ ပၼ်ၵိၼ်ယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း2 ၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈပွၵ်ႈမႃး ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း တၢင်းပဵၼ်ပီးလူၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပီးလူၼ်ႉၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းၵႄႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၵႆႉၵႆႉပဵၼ်မိူဝ်ႈ ဢႃႇယုႇႁဝ်းၵႄႇၶၢဝ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႈ။
လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းသၢႆတႃ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈမီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ဝၢၼ်ၼၼ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ယႃႇယု မီး 12 ၶူပ်ႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵူတ်ႇထတ်းသၢႆတႃ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈထၢတ်ႈၼမ်ႉ ယူပ်ႈယွမ်းလႄႈ ၵႅဝ်ႈတႃၵူၼ်းႁဝ်း ၸၢင်ႈႁႅင်ႈသေ ၸၢင်ႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈသၢႆတႃယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ထုၵ်ႇလီၵူတ်ႇထတ်းသၢႆတႃ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ယဵဝ်ႈဝၢၼ်မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပႃးတွင်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈယိင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပႃးတွင်ႉၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢိၼ်ႇသူႇလိၼ်ႇၼႂ်းတူဝ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈလႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ သုင်ပူၼ်ႉပၵ်ႉၵတိယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၽူႈယိင်းၸပ်းတွင်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၽူႈယိင်းၸပ်းတွင်ႉ 100 ၵေႃႉၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မွၵ်ႈ 18 ၵေႃႉၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သင်ပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် မဵဝ်း1 ဝႆႉယဝ်ႉၸိုင် လွင်ႈပႃးတွင်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆငၢႆယဵဝ်ႈဝၢၼ်ႁၢႆႉၸႃႉလိူဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ သၢႆငၢႆဢၼ်ၼႆႉ ယင်းၸၢင်ႈတိူၵ်ႉၶိူၵ်ႈပၢႆးယူႇလီ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်တိုၵ်ႉမီးၼႂ်းတွင်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈ ႁႂ်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇၽူႈယိင်းပႃးတွင်ႉ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ၽူႈယိင်းၸပ်းတွင်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၼႂ်းတွၼ်ႈသွင် ၶွင်ၵၢၼ်ၸပ်းတွင်ႉ (ဝူင်ႈထိ 14 ထိုင် ဝူင်ႈထိ 26) သေ ဝၢႆးသေၵိူတ်ႇလုၵ်ႈယဝ်ႉ ၸၢင်ႈၶိုၼ်းႁၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ၽူႈယိင်းဢၼ်မီးလိူတ်ႈဝၢၼ်မိူဝ်ႈပႃးတွင်ႉၼၼ်ႉ သင်ထဝ်ႈၵႄႇမႃးၸိုင် ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်မွၵ်ႈ 30% ယူႇယဝ်ႉ။


text:
Monday, April 25, 2016
ပၢင်ၵုမ်လူင်ႈၼႃႈ တႃႇပၢင်ပွႆးႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူလႃးလူင်းၵွၼ်း မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 15/5/2016 ၼႆႉ ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူလႃးလူင်းၵွၼ်း တီႈမိူင်းထႆး တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးမွပ်ႇ ၸုမ်ႈၶူး ပၼ်ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢိၵ်ႇတင်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၸၼ် Ph.D, M.A, B.A ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ
ယဝ်ႉ၊ တီႈၼႂ်း ပၢင်ႁပ်ႉၸုမ်ႈပီၼႆႉ တေမီးပႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ဢၼ်ယဝ်ႉၸၼ်ႉ M.A (3) ၸဝ်ႈ လႄႈ B.A (15)ၸဝ်ႈ၊ သမ်ႉထႅင်ႈ တေမီးပႃးၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈတေမႃးႁပ်ႉ ၸုမ်ႈၶူးၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးႁပ်ႉ ၼၼ်ႉ တေပႃး Dr. ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်းၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇၵေႃႉ ၼိုင်ႈဝႃႈၼႆ ၸၼ်ႉဢၼ် Dr. ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း တေလႆႈႁပ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉဢၼ်သုင်သုတ်း Ph.D ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢင်ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ် ၸႅၵ်ႇၼႃႈၵၢၼ်ၵၼ်သေ ႁႂ်ႈၸုမ်းသင်ႇၶ တႆးလႆႈပဵၼ်ၽူႈၸွႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸုမ်းၼိုင်ႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ဝၼ်းထိ 17/4/2016 ၸုမ်းသင်ႇၶတႆးၸင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် သေဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉလွင်ႈၼႃႈၵၢၼ်ၽႂ်မၼ်း၊ ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 24/42016 ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸင်ႇယိုၼ်းမိူဝ်းႁႃ တၵ်ႉၵႃႇ သတ်ႉထႃး လၢႆမူႇၸုမ်းၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇသေယဝ်ႉ ဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈတႃႇလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင်၊ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸုမ်းသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းသေ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇထိုင် ၸုမ်းတႆးၼႂ်း ၵုင်းထဵပ်ႈ (31) ၸုမ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ လႄႈ ၶဝ်ႈၸွႆႈၵၢၼ်ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇၵေႃႈလႆႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇဝႆႉပႃး (15) ၸုမ်းႁႂ်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးၼႆယူႇ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ႁပ်ႉၸုမ်ႈပီၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်း ၶိုၵ်ႉၶၢႆးလိူဝ်ၵူႈပီ ဝၼ်းထီႉ 15/5/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ၼႂ် တေႃႇထိုင် (4) မူင်း တေမီးပၢင်ၵႃႈဝႅၼ် ၼႄၾိင်ႈထုင်းတႆး ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းၽူႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးၶဝ် ၸိူင်ႉၼင်ႇႁဵတ်း ၵူႈပီ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း (4) မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈ တေမီးပၢင်ယွင်ႈၵုင်ႇယေႃးမုၼ် Dr. ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း ၼႂ်းႁွင်ႈပၢင်ၵုမ် Meetingroom D Classrom Building၊ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ တေမီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်လၢႆ ꧦ ၸဝ်ႈလႄႈ ၽူႈၵူၼ်လူင်ၽၢႆႇထႆး ၽၢႆႇမၢၼ်ႈလၢႆၵေႃႉတေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ ၽူႈၵွၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူလႃး ၾရၽူမ် ပၼ်တိတ်ႇ (พระพรหมบัณฑิต (ประยูร ธมฺมจิตฺโต ป.ธ.๙, ศ.,ดร.) တေမႃးပဵၼ်ၽူႈပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ် ပၼ်သေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်ယွင်ႈၵုင်ႇ Dr. ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်းၼၼ်ႉ တေမီး ၸဝ်ႈၶူးလူင် Prof. Dr ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသမိ လႄႈ ဢူးဝိၼ်းမွင်ႇ (ၽၢႆႇလုမ်းၽွင်းတၢင် မိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ) ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပႃးၼႆယူႇ။
ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင်း ၶေႇမိၼ်ႇတ
25/ 4/ 2016
Posted by တႆးၼုမ်ႇ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မွင်းသၢႆလႅင်းတီႈသူ
ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၊ ပေႃးဝႃႈၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၼႆ ၼမ်ႉၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းႁဝ်းၼႂ်းၶူင်းၵၢင် ႘႐% မိုင်ႉႁႃငိုၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်ၵူၼ်းမီးငိုၼ်းၼမ် ၸမ်ၸမ်ၵႆၵႆ ၼမ်ႉၸႂ်ဢမ်ႇသူၼ် ၽူၼ်တူၵ်းၾႃႉၽႃႇ တိုၼ်းၵႂုႇယွၵ်းယွၵ်း ၵျွၵ်းၵႂႃႇတီႈၼႆႈ လႆႈၵႂုႇတီႈၼၼ်ႈ ၵမ်ၽၼ်ႈၽဝၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေသၢင်ႈသဝ်ႇပဵၼ် ၵူၼ်းမီးငိုၼ်းဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇတူၺ်းဢၼ်လႂ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ ယဝ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ်၊ ၽႃႇသႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းငွၵ်ႈ သတ်ႉထႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉသွၵ်ႈ ပေႃးပိူၼ်ႈလၢတ်ႈၵေႃႈ ငွၵ်းႁူဝ်တွၵ်ႈတွၵ်ႈၸွမ်းသေ ဝူၼ်ႉဝႃႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းယူႇၵူႈဝၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ လႆႈၸႂ်ၵူႈဢၼ် ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းၽိတ်းသေ ဢိတ်းၼႆယဝ်ႉ၊ ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇဢၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇလၵ်းထၢၼ်ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇ ထိုင်မႃးပၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ သူတေဢမ်ႇသွၼ်ႇဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇၼႆ ၼမ်ႉၸႂ်သူႁဝ်းၼၼ်ႉ ၸိုင်မၼ်းဢမ်ႇတႅမ်ႇၼႃႇႁိုဝ်ၼေႃ။
ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇႁဝ်းၼႆႉ ႁႅင်းၵေႇဢေႇမၢင်မႃး မုၼ်ၸဝ်ႈမုၼ်ၸၢင်းၵေႃႈတူၵ်းၺႃး လႆႈႁဵတ်းတူင်ႈ ႁဵတ်းၼႃးႁႃငိုၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်တႃႇသႃႇသၼႃႇတေၽေႈတိုၼ်း မၢင်ၸိူဝ်းမၢင်တူၼ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းၶိုၼ်း တႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပေႃးၶဝ်ႇထူင်ငိုၼ်းလႅပ်ႈၼမ်ၵေႃႈထၢၵ်ႈပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်သႃႇသၼႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်ႉ တၢင်ႇၶိူဝ်းတႄႉ လွမ်ယုမ်ႉယူႇငႄႉငႄႉ ၸိူဝ်းသူၸိုင်သမ်ႉ ၵုမ်ႇမႃးသႄႉသွမ်း မုၼ်ၸဝ်ႈမုၼ်ၸၢင်း ဢမ်ႇလီၼႆတိၵ်းတိၵ်းသေ ၵၢၼ်တႃႇတေမူၼ်ႉမေးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ သူၵဝ်ႁဝ်းႁႃးပေႃးတေ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉၺႃးသေဢိတ်းယဝ်ႉႁိုဝ်ၼေႃ။
ယၢမ်းၽွင်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉႁဝ်း ဢၼ်ႁူႉႁၼ်ပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇတေႉတေႉ ဢေႇမၢင်မႃးတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ ၊ ၶရိတ်ႉသျၢၼ်ႇ လႄႈ မူသလိၼ်ႇ ၶဝ်ၼႆႉ ၼမ်မႃးယူႇယွၵ်းယွၵ်း၊ ၶဝ်မႃးပိုင်ႈဢိင်မိူင်းတႆးႁဝ်းသေႁႃငိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၼၢင်းယိင်းတႆးၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း၊ မီးလုၵ်ႈမီးလၢင်းမႃး သင်ဝႃႈသူၵဝ်ႁဝ်းႁႃးထူပ်းၺႃး လုၵ်ႈၶဝ်လၢင်းၶဝ်ၼႆ ၼႂ်းၸႂ်သူၶဝ်တေလဝ်ႈတၵ်ႉၼၢႆၶဝ်ဝႃႈႁိုဝ်လီ ၵူၼ်းသွင်ၵေႃႉ
မႃးသေႃႉယူႇလူၺ်ႈၵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၼ်းပၼ်လွင်ႈမီးလုၵ်ႈမီးလၢင်းမႃးယူႇယဝ်ႉ၊ ၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈထမ်းမတႃး ပိူင်ပဵၼ်ၶူင်းၵၢင်ႁဝ်းယူႇ၊ ၵူၺ်း - သူၶဝ်ယႃႇပေဢဝ်ငိုၼ်းပဵၼ်ယႂ်ႇ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်သူၶဝ်လႆႈၵိၼ်ၽၵ်းၶဵဝ်ၵႅင်မႃး ၸဵမ်လဵၵ်ႉၸဵမ်လႅင် ၽႂ်းလႅင်းသႅင်သႂ်ႇၶွင် ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ဢၼ်လႆႈပိူင်းထွင်ႇပၼ်ႁဝ်းမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈသူၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈမႃး သူၼ်ၸႂ်ၵၼ်ၽွင်ႈၼႆဢေႃႈ။
လွင်ႈသႃႇသၼႃႇမိူင်းတႆးႁဝ်း ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ သင်ၶႂ်ႈႁူႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇၸူႉတူၺ်းၵႂုႇတီႈလႂ် ပိူတ်ႇႁူပိူတ်ႇၸႂ်သူသေ တူၺ်းႁိမ်းၶၢင်ႈၶၢင်ႈသူၶဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းၵေႃႈ တေလႆႈႁူႉလီငၢမ်းယူႇဝႃႈ ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇဢၼ်ၶဝ် မႃးဢိုၼ်ပၼ်ႁဝ်းၵႃႈႁိုဝ်ယဝ်ႉၼႆ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် - ႁႂ်ႈလႆႈမီးၶေႃႈမုင်ႈမွင်းတီႈသူၸဝ်ႈ ၸွႆႈတူၺ်းထိုင် လုမ်းလႃးပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇႁဝ်းၵႂုႇသေၵမ်းၼႆ မုင်ႈမွင်းယႂ်ႇၼမ်သေ။


text:
မေႃႇလဵၵ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်း (မၢၼ်ႈ: မော်လိုက်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mawlaik ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Maulaek]) ၼႆ့ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီး တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း သေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၸွမ်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉၼႆ တင်း ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇသေ ၵႆယၢၼ် 255 လၵ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းတႃႈႁိူဝ်းလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၵႂႃႇမႃးၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင်သၢႆတၢင်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ် တႃးႁိူဝ်းလႄႈ လႄႈ မီးဝႆႉ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ႁူမ်ႈဝႃႈ တူၵ်းၵၢင်သေတႃႉ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ်။ ဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ တင်းၽင်ႇၼမ်ႉသေ ၵႆယၢၼ် မွၵ်ႈ 2 လၵ်းၼၼ်ႉသေ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈသၼ်လွႆဢွၼ်ႇလႄႈ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၼိူဝ်ႉပႃလိူင်ႇသေတႃႉ ၶဝ်ႈဢၼ်ဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ လႆႈပိုင်ႈဢိင် ပွတ်းတႂ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၵၢတ်ႇ ႁႃႈဝၼ်း ၼိုင်ႈၵၢတ်ႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈလူင် ဢၼ်လင်ႁိူၼ်းၼမ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1981 မႃး ၶၢႆႉဢဝ် လုမ်းဢယေးပႅင်ႇ လုၵ်ႉဢဝ် ဝဵင်းၵိၼ်းတတ်ႉ ၸူး မေႃႇလဵၵ်းလႄႈ လႆႈပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။[1] ၸွမ်းၼင်ႇဝႃႈ မေႃႇလဵၵ်းၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇ လဵၵ်း၊ ၶမ်း၊ ထၢၼ်ႇႁိၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်တႄႇဝဵင်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ယၢမ်ႈမီးမႃး ဝၢၼ်ႈမေႃႇလူးယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်း ဢၼ်ၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းၶမ်းပတ်း ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၶုၼ်သီႇပေႃႉ ပႃးၵႂႃႇယဝ်ႉ တီႈထုင်ႉမေႃႇလဵၵ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢင်းၵိတ်ႉယဝ်ႉ။ ပူဝ်ႇလႄႇ လႄႈ ၶုၼ်ၸၢႆးသူၺ်ႇၶျူဝ်းၽျူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢၼ်လိုဝ်းလင်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1888 ပီႁူဝ်တေး ပၢၼ်ၵူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇၼၼ်ႉ လႆႈၸႅၵ်ႇထုင်ႉၶၢင်တွင်း ႁဵတ်းပဵၼ်သွင်တွၼ်ႈယဝ်ႉ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးသေ ဢၼ်ပဵၼ် လုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈၶၢင်တွင်းပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ဝႆႉတီႈၵိၼ်းတတ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ထိုင်ပီ 1916 မႃး လႆႈၶၢႆႉသေ ပိုတ်ႇတီႈ မေႃႇလဵၵ်းယဝ်ႉ။ ပီ 1924 ၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇပိုတ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် တီႈဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းယဝ်ႉ။[2]


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ယင်းတိုၵ်ႉလူဝ်ႇသိုပ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ လႅင်းဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇပွတ်းႁွင်ႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 23 June 2020 (ပ−လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) တီႈၼႂ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ − ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶေႃႈမုၼ်းလိုၵ်ႉလပ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈမိူင်းရၶႅင်ႇ ၵႆႉၵႆႉႁူဝ်ႈဢွၵ်ႇၼိူဝ် ဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ၊ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸႅၵ်ႇၽႄၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႆႉလႆႈႁၼ်ပိုၼ်ၽႄႈၼိူဝ် ဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႉလႄႈ လႆႈတုၵ်းယွၼ်းၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉ ႁႂ်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ လႅင်းဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႉသေ တႃႇတေၶိုၼ်းပိုတ်ႇၽုၺ်ႇလႅင်းဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးၶေႃႈႁၼ်ထိုင်သင်ၼႆယဝ်ႉ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ လႅင်းဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ မိူင်းရၶႅင်ႇပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း မွင်ႇတေႃး၊ ပူးတီးတွင်ႇ၊ ယတေႉတွင်ႇ၊ ပူင်ႇၼႃးၸုၼ်း၊ ၵျွၵ်ႉတေႃႇ၊ မျွၵ်ႉဢူး၊ မိၼ်းပျႃး၊ မျေႇပူင်ႇ (8) ၸႄႈဝဵင်း ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇ လႄႈ ဝဵင်းပလႅတ်ႉဝ မိူင်းၶျၢင်း ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း (9) ၸႄႈဝဵင်း တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 21 June 2019 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်ၶိုၼ်း ဝဵင်းမွင်ႇတေႃးဝဵင်းလဵဝ်ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA ယင်းတိုၵ်းပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ ႁၢၼ်ႉတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉသေ မီးၵူၼ်းမိူင်း လႆႈတိူဝ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်း လူႉတၢႆ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းလႄႈ လႆႈပၢႆႈၽေး တင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 June 2020 (ပ−လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA လၵ်ႉမုတ်းပိုတ်းယိုဝ်း ၵႃးတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ဢငူႇမေႃႇ−မွင်ႇတေႃး ၸႄႈဝဵင်းယတေႉတွင်ႇ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈလူႉတၢႆၵႂႃႇ (4) ၵေႃႉ ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း (4) ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ထုၵ်ႇမုတ်းပိုတ်းယိုဝ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ သွင်ၽၢႆႇမီးလွင်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းတုမ်ႉတွပ်ႇၵၼ်ၶိုၼ်းသေ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းၸွႆႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈႁူၵ်း June 2020 ၼႆႉၵူၺ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပူင်ႇၼႃးၸုၼ်း၊ မွင်ႇတေႃး၊ ၵျွၵ်ႉတေႃႇ၊ ယတေႉတွင်ႇ ၊ မျွၵ်ႉဢူး ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းပလႅတ်ႉဝ မိူင်းၶျၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်း “ယလလၽ” ၶုၼ်ႇၸဵင်ႇသူၺ်ႇ လူႉသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 26 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈၸုမ်း “ယလလၽ” ဝၢၼ်ႈၼွင်ထဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၶုၼ်ႇၸဵင်ႇသူၺ်ႇ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝႃးယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ (08:00) မူင်း ၽွင်းဢႃႇယုမၼ်းၸဝ်ႈလႆႈ (89) ပီႊၼႆယဝ်ႉ။
ၽူင်းၼၢႆႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း (2) ၸုမ်း “ယလလၽ” လၢတ်ႈဝႃႈ − ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းတႄႉတႄႉၶႃႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁၼ် ႁဝ်းမီးသုၼ်ႇ ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈႁဝ်းထုၵ်ႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်လႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ ႁတ်းႁတ်း ႁၢၼ်ႁၢၼ်သေ တေႃႇသူႈၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းမႃး ပဵၼ်ၵေႃႉသိုၵ်းႁၢၼ်လီၵေႃႉၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၸႃႇပၼမၼ်းၸဝ်ႈ တေၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းထီႉလႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ တေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်တူၺ်း ၼႂ်းၸုမ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတမ်းဝၢင်းမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ဝၢၼ်ႈၼွင်ထဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ ပဵၼ်ငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၸုမ်း “ယလလၽ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်း “ယလလၽ” ၼႆႉၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၼႂ်းပီႊ 1968 ၊ မိူဝ်ႈပီႊ 1973 ၼၼ်ႉ ၸုမ်း “ယလလၽ” တႅၵ်ႇပဵၼ်သွင်ၸုမ်း ၸုမ်းဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၵပ “ယလလၽ” (လႅင်) လႄႈ ၸုမ်းသၢၼ်ၶတ်း ပၵပ “ယလလၽ” (ၶၢဝ်) ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵႆႉယၢမ်ႈလႆႈယိၼ်းဝႃႈ ပဢူဝ်းလႅင် လႄႈ ပဢူဝ်းၶၢဝ်သေ ဝၢႆးမႃး “ၸုမ်းယလလၽ” (ၶၢဝ်) ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းပဢူဝ်း (PNO) ပႅတ်ႈ၊ ပုၼ်ႈတႃႇ “ၸုမ်းယလလၽ” (လႅင်) တႄႉ သိုပ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၸုၵ်းမၼ်ႈမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
ထိုင်မႃးၼႂ်းပီႊ 2007 ၼၼ်ႉ ဝၢင်းၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇပၼ် သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ “ၼဢၽ” လႄႈ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ထုၵ်ႇ ထွၼ်ဢွၵ်ႇသၢႆမၢႆ ပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2007 လိူၼ် July (လိူၼ်ထူၼ်ႈၸဵတ်း) ဝၼ်းထီႉ 26 ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လိၵ်ႈမၢၼ်ႊ
လိၵ်ႈမၢၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တမ်ႈတီႈၼႂ်းလုမ်းမိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ။ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၸႃႇတိ မၢၼ်ႊလႄႈ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ရၶႅင်ႇ၊ ထၼု၊ ဢၢင်းသႃး၊ တွင်ႇလိူဝ်း၊ ယေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်း တိပႅတ်ႈ-မၢၼ်ႊ (Tibeto-Burman Language) ၼၼ်ႉ မၢၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈ။ ႁူဝ်ၵူၼ်း ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊ မီးယူႇ 32 လၢၼ်ႉသေ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၵေႃႈ ဝႆႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်မၢႆသွင်သေ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ယူႇ။ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸၢဝ်းၵႂၢမ်း တိပႅတ်ႈ-မၢၼ်ႊ (Tibeto-Burman Language)။ ၸၢဝ်းၵႂၢမ်းတိပႅတ်ႈ-မၢၼ်ႊၼႆႉ သမ်ႉၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၸုမ်းၶႄႇတိပႅတ်ႈ (Sino Tibetan-Language Family)။ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းဢၼ်မီး သဵင်ၶိုၼ်ႈလူင်း (Tonal)၊ ဢၼ်မီးသဵင်တႅမ်ႇသုင် (Pitch-Register)၊ ပဵၼ်ၵႂၢမ်း ဢၼ်မီးၶေႃႈလဵဝ် (Monosyllabic) ၼမ်တႄႉတႄႉ။ လၢႆးၶပ်ႉ တူၼ်းသၻ်ႉၻႃႇမၼ်း ၵႂႃႇၸွမ်း ၵတ်ႉတႃး၊ ၵၢမ်ႇ၊ ၵိရိယႃႇ ပဵၼ် (analytic language)ယဝ်ႉ။ တူဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႊၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ တူဝ်လိၵ်ႈ ပရမ်ႇႁမီႇ ဢမ်ႇၼၼ် လုၵ်ႉတီႈလိၵ်ႈမွၼ်းသေ ပဵၼ်မႃး။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႊ) ႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃ Merck & Co လႆႈဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈၼႄ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တၢင်ႇယွၼ်းၶႂၢင်ႉတီႈ FDA (Food and Drug Administration) ႁႂ်ႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃမဵတ်ႉ မူဝ်ႇလ်ၼူႇပီႇရႃႇဝီႇယႃႇ (Molnupiravir) ယူတ်းယႃၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ပဵၼ်ၵိၼ်းႁၢႆႉႁႅင်း တေႃႇထိုင်ပၢၼ်ၵၢင် ၼႆယူႇ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လႆႈၶႂၢင်ႉတီႈ FDA ယဝ်ႉၼႆၸိုင် တေပဵၼ်ယႃမဵတ်ႉဢၼ် ဢွၵ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ လႄႈ ပဵၼ်ယႃလမ်ႇလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇတေႁႄႉႁၢမ်ႈလႆႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ၽႄႈလၢမ်းယူႇၼႆႉသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေယူႇတီႈႁိူၼ်း သုင်းၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃလႆႈႁင်းၵူၺ်း လႄႈ တေပဵၼ်ယႃဢၼ်မိူၼ် ယႃယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်း ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃ Merck ၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ယႃမဵတ်ႉ မူဝ်ႇလ်ၼူႇပီႇရႃႇဝီႇယႃႇ (Molnupiravir) ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ႁူင်းၵၢၼ် Ridgeback Biotherapeutics သေ ပဵၼ်ယႃၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ်တီႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ၶဝ်ႈႁူင်းယႃလႄႈ ၵူၼ်းလူႉတၢႆလႆႈ ထိုင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁႃႈသိပ်း 50% ၼႆယူႇ။
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Merck လၢတ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢႆလၢႆမိူင်း သူၼ်ၸႂ်ယႃ မူဝ်ႇလ်ၼူႇပီႇရႃႇဝီႇယႃႇ (Molnupiravir) ၼႆႉမႃးသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇသိုဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းမလေးသျႃး၊ မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ၊ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ Merck လႆႈပၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းဝႆႉဝႃႈ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် ၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တႃႇ 1.7 လၢၼ်ႉၸုမ်ႇ ၼႂ်းၼိုင်ႈၸုမ်ႇၼၼ်ႉ မီးၵႃႈၶၼ် 700 တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆသေ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃ ႁႂ်ႈလႆႈတႃႇ 10 လၢၼ်ႉၸုမ်ႇ တေႃႇထိုင်ပီႊၼႆႉသဵင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယင်းမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ပၼ်ၶႂၢင်ႉႁႂ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃမဵတ်ႉ မူဝ်ႇလ်ၼူႇပီႇရႃႇဝီႇယႃႇ (Molnupiravir) ၼႆႉလႆႈထႅင်ႈ တီႈၼႂ်းမိူင်း ဢိၼ်းတီးယႃး တွၼ်ႈတႃႇ ၸႅၵ်ႇၽႄမႅင်ႇပၼ် မိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵွတ်းၽၢၼ် လႄႈ ပၢၼ်ၵၢင် မွၵ်ႈ 100 မိူင်း ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယေႇဢူး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းယေႇဢူး (မၢၼ်ႈ: ရေဦးမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yay-U ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Yae-U]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်ႉပလူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ]]ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းယေႇဢူးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.
- ↑ "Sagaing Region District Map" Archived 2017-02-02 at the Wayback Machine. Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ၽတူဝ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၽတူဝ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဖဒိုမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Hpa Do) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉတၵႃး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၽတူဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈယၢင်းဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉၵိူင်းၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၽူဝ်းပႅၵ်ႉသၢၼ်ႇၽႅဝ်မႃးသေ ၵေႃႇတင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3]
ပေႃးဢဝ် ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းယၢင်းဝႃႈ ၽတူဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ဝၢၼ်ႈလူင် ၼႆသေ ဝၢၼ်ႈၽတူဝ်ႇၼႆ့ လုၵ်ႉတီႈ ၽူးသၢၼ်ႇယေႇ ႁွင်ႉ ၽူဝ်းပႅၵ်ႉသၢၼ်ႇ သေ လႆႈႁွင်ႉမၵ်းမၼ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းတီႈၼႂ်း ပၢင်ႇလူင်ၶဝ် ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်လွတ်ႈၽေးၶဵၼ် ဢၼ်မီးၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉ သေၵေႃႈ ၸူးၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ။[1]
မိူဝ်ႈပီ 2015၊ လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ 21 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၸၼ်ႉ ဝၢၼ်ႈသေ ထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်ဝဵင်းယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 ဖဒိုမြို့ဒေသဆိုင်ရာအချက်အလက်. ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရ. Archived from the original on 2019-06-24။ Retrieved on ၁၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၈။
- ↑ Google. Google Maps.
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၈၁.


text:
“ယႃသုတ်ႇ” ၼႆၼၼ်ႉ တေၵႆႉၵႆႉလႆႈႁၼ်တီႈၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၶဝ် ပႃးၸပ်းတူဝ်ယူႇတႃႇသေႇသေ တေၵႆႉၵႆႉဢဝ်မႃးသုတ်ႇ မိူဝ်ႈႁူဝ်ၶႆႈႁူဝ်မဝ်း၊ မဵၼ်ဢၢႆသေမဵဝ်းမဵဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ် “ယႃသုတ်ႇ” ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းယႃႈယႃဢၼ်တေလႆႈမီးၵိုၵ်းႁိူၼ်း ၵိုၵ်းထူင်ဝႆႉ လႄႈ လႆႈႁၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃသုတ်ႇၵၼ် ၶႂ်ႈဝႃႈၵူႈၵေႃႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သင်သေ သုတ်ႇၼူမ်ၸိုင် မၼ်းဢမ်ႇပၼ်ၽွၼ်းလီသင်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ယင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၸပ်းၸွႆးယိၼ်ႉမၼ်းလႆႈ။
ၽၢင်ႁၢင်ႈၵူၼ်းၸပ်းၸွႆးယိၼ်ႉယႃသုတ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇမဝ်းဢမ်ႇတွင်ႉၶူၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင် ဢၼ်လူဝ်ႇၼူမ်ယႃသုတ်ႇၵေႃႈ ၵမ်းၵမ်းသုတ်ႇၼူမ်ယႃသုတ်ႇယူႇတႃႇသေႇ မၢင်ၵေႃႉထိုင်တီႈ ဢမ်ႇမီးယႃသုတ်ႇ ဢမ်ႇမေႃယူႇလႄႈ လႆႈၼူမ်ဢၢႆလႅၼ်းယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉသင်လႄႈ ၸၢင်ႈၸပ်းၸွႆးယိၼ်ႉယႃသုတ်ႇ
ၼႂ်းယႃႈသုတ်ႇၼၼ်ႉ တေမီးသၢၼ်ၶေးမီးလႄႈ ၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁွမ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼႂ်းၵူင်ၶူႈၼင်ၼၼ်ႉ ၵတ်းယဵၼ်လီမႃးယဝ်ႉ ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် ႁူဝ်ၶႆႈႁူဝ်မဝ်း၊ လွတ်းယွမ်း လွင်ႈပဵၼ်ဝတ်းပဵၼ်ဢၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢၢႆႁွမ်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵတ်းယဵၼ်လီၼၼ်ႉ မီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်ၼႂ်းၶူင်ႉဢႃႇယူင်ႇႁဝ်းမႃးလႄႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၸင်ႇ ၸပ်းၸွႆး ဢၢႆဢၼ်ႁွမ် ဢၼ်ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉမႃးလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ဢၢႆႁွမ်ႁွမ်ဢၼ်မီးၼႂ်းယႃသုတ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်တေဝူၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမီးၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉသင် ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၸပ်းၸွႆးယိၼ်ႉယႃႈသုတ်ႇလႄႈ ၵႆႉၵႆႉသုတ်ႇၼူမ်ယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉ တေမီး လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ႁူးၶူႈၼင်မႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူႈၼင်ႁႅင်ႈယဝ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၶူႈၼင် ၸဵပ်းယဵၼ်းမႃးသေ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပွတ်ႇၸဵပ်းယဵၼ်းပႃးယူႇယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃသုတ်ႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလွၵ်းလၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွၵ်းလၢႆးၸႂ်ႉထိုဝ်းယႃသုတ်ႇႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ
ဢီႈသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ တေလႆႈမေႃၸႂ်ႉ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း ၸင်ႇတေမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ၊ ယႃသုတ်ႇယႃၼူမ်ၼႆႉၵေႃႈ မီးလၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းမိူၼ်ၵၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ –
- ၸႂ်ႉတိုဝ်းမိူဝ်ႈၸမ်ပဵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႂ်ႉမိူဝ်ႈ ႁူဝ်ၶႆႈႁူဝ်မဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် မိူဝ်ႈပဵၼ်ဝတ်း ပဵၼ်ဢၢၼ် ၶူႈၼင်တၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ယႃသုတ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ၸွႆႈလႆႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၵူၺ်းလႄႈ မိူဝ်ႈဢမ်ႇယူႇလီၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇႁႃမေႃယႃ သေ ၵူတ်ႇတူဝ်တီႈႁူင်းယႃယူႇယဝ်ႉ။
- ၸႂ်ႉတိုဝ်းႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းလၢႆးမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ ဢဝ်ယႃသုတ်ႇ ယဵတ်ႈၶဝ်ႈသႂ်ႇ ၼႂ်းၶူႈၼင်သေ သုတ်ႇၼူမ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇႁႅင်းႁႅင်း ႁႂ်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇႁၢင်ႇၵၼ်တင်းၶူႈၼင်ဢိတ်းဢိတ်း ယဝ်ႉၸင်ႇသုတ်ႇ၊ သင်ႁႂ်ႈလီလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လူဝ်ႇဢဝ်တူင်ႉၵႂႃႇမႃးႁိမ်းၶူႈၼင် ယႃႇဢဝ်ဝႆႉသိုဝ်ႈၶူႈၼင်ႁိုင်ႁိုင်၊ လႄႈ ယႃသုတ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉႁူမ်ႈၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၵၼ် တီႈယႃသုတ်ႇၼၼ်ႉလႆႈငၢႆႈ။
- မိူဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃၽယွင်းၼမ်ႉ (ယႃမွင်ႇၼမ်ႉ၊ ၽယုၵ်ႈသီႇဢၼ်ပဵၼ်ၼမ်ႉ)ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇ လီဢဝ်မႃးတိူဝ်ႉသႂ်ႇတီႈၶူႈၼင်ၵမ်းသိုဝ်ႈ၊ ႁႂ်ႈယွတ်ႇသႂ်ႇတီႈၽႅၼ်ႇဢၼ်မူတ်းသႂ်ယဝ်ႉ ဢဝ်မႃး တႃး တီႈၼႃႈဢူၵ်းၵူၺ်း ဢၢႆယႃသုတ်ႇ တေၶိုၼ်ႈထိုင်ၶူႈၼင်လႆႈယူႇ။
- ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသုတ်ႇၼူမ်ယႃသုတ်ႇ ယွၼ်ႉယႂ်းမၢင်မၢင်ၼႂ်းၶူႈၼင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၼုမ်ႇႁႅင်းၼႃႇ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽေးလႆႈငၢႆႈ။
တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်တိုတ်းယႃသုတ်ႇ
မဵဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလီတေႃႇပၢႆးယူႇလီၼႆႉ ႁဵတ်းငၢႆႈ တိုတ်းယၢပ်ႇၼႃႇၼႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸွႆးယိၼ်ႉယႃသုတ်ႇၼႆႉၵေႃႈၼင်ႇၼၼ် ဢမ်ႇတိုတ်းလၢႆႈငၢႆႈငၢႆႈ လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈမီး လၢႆးတိုတ်းယႃသုတ်ႇ မႃးၾၢၵ်ႇပၼ်ၽူႈလူဢၢၼ်ႇႁဝ်းၶဝ် …….
- ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင် ဢမ်ႇပဵၼ်သင် ယႃႇသုတ်ႇၼူမ်ယႃသုတ်ႇ။
- သင်မီးလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်တေလႆႈသုတ်ႇလႆႈၼူမ်ယႃသုတ်ႇၼၼ်ႉ ယႃႇဢဝ်လွတ်ႇယႃသုတ်ႇ သေႇၶဝ်ႈၼႂ်းႁူးၶူႈၼင်၊ ယႃႇဢဝ်ၼမ်ႉယႃသုတ်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းၽယွင်းတႃးၼွၵ်ႈ/ၼႂ်းႁူးၶူႈၼင်။
- ပဵၼ်ဝတ်းပဵၼ်ဢၢၼ် ၶူႈၼင်တၼ် ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈယႃသုတ်ႇ ယႃႇပိုင်ႈယႃသုတ်ႇ။ သင်ၶူႈၼင်တၼ်ႁႅင်းၼႃႇ ဢမ်ႇထူၺ်ႈၸႂ်လႆႈ ႁႂ်ႈဢဝ်ၼမ်ႉမႆႈသႂ်ႇၵွၵ်းၵႅဝ်ႈသေ သုတ်ႇၼူမ်ဢၢႆၼမ်ႉမႆႈႁိုင်ႁိုင်။
- ၵဵပ်းသိမ်းဝႆႉ ယႃသုတ်ႇယႃၼူမ်၊ ၼမ်ႉမၼ်းၽယွင်း၊ ယႃတႃးၶတ်း ႁႂ်ႈၵႆတႃ။
- ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးလၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇတိုတ်းလႆႈၸိုင် ႁႂ်ႈဢဝ်ယႃႈသုတ်ႇ ဢၼ်မီးဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပႅတ်ႈမူတ်းမူတ်း ။
- မိူဝ်ႈၶတ်းၸႂ်တိုတ်းယႃသုတ်ႇယူႇၼၼ်ႉ ယႃႇႁႃသိုဝ်ႉ၊ ယွၼ်းၼူမ်ယႃသုတ်ႇယႃတႃးၶတ်း၊ ၼမ်ႉမၼ်းၽယွင်း ပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ။
- တေဢၢၼ်းတိုတ်းယႃသုတ်ႇႁႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇတႅပ်းတတ်းၸႂ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႃႈ တေဢမ်ႇသုတ်ႇၼူမ် ယႃသုတ်ႇထႅင်ႈယဝ်ႉ ၼႆယူႇ။
ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ- ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
သိုၵ်းၶႄႇလႆႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း ႁူမ်ႈလၢႆလၢႆၸိုင်ႈမိူင်း တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၼိမ်သဝ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်မိူင်းလႄႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုၵ်းၶႄႇ လႆႈတႄႇၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျူႉမႃတီႇယၼ်ႇ (Zhumadian) ၸႄႈမိူင်းႁိူဝ်ၼၢၼ် (Henan) ႁႅင်းၵူၼ်း မီး 1,000 ၵေႃႉ မီးသိုၵ်းၶႄႇ ဢိၵ်ႇတင်း သိုၵ်းတၢင်ႇမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႇၵိတ်ႉသ်တၢၼ်ႇ (Pakistan)၊ မွင်ႇၵူဝ်းလီးယႃး (Mongolia) လႄႈ မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉသေ တေၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
လူ ၵျဵင်ႉသျိၼ်း (Lu Jianxin) ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်း ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းပွၵ်ႈၼႆႉ မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ “Shared Destiny 2021” သေ ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းၼိူဝ်ၶႄႇ ၼႂ်းၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈၵႅတ်ႇၶႄ လွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၼိမ်သဝ်း လုမ်ႈၾႃႉလႄႈ ပိူင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ” ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်သေမီးၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၵၢၼ်ၶဵင်ႇတႃႉတေႃႇၽူႈၶဵၼ်ယဝ်ႉ လႆႈၼႄၼမ်ႉၵတ်ႉၵၢၼ်တေႃႇသူႈ ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ် လူၺ်ႈၸႂ်ႉ ႁိူဝ်းမိၼ် Drone လႄႈ ၵႃးၵၢပ်ႇလဵၵ်းသေ ယင်းလႆႈၼႄပႃး လၢႆးၸႂ်ႉၶိူင်ႈယိပ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းသိုၵ်းၶႄႇလႄႈ ႁႂ်ႈသိုၵ်းတၢင်ႇမိူင်းလႆႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ယိပ်းတိုၵ်းၶိူင်ႈၸႂ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉပႃးၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 September 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ သိုၵ်းထႆႇဝၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇသေ မီးၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းလၢႆလၢႆလွင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈ ၽေးသိုၵ်းၶႄႇ ဢၼ်ၸၢင်ႈမႃးပူၼ်ႉပႅၼ်ၼႃႈတီႈလႄႈ လႆႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ တႄႇၸဵမ်ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁူမ်ႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပႃး လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽွင်းယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ TNN World


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 6 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 18:00 မူင်း ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃႇယု 32 ပီႊ တီႈဝၢၼ်ႈထီးပေႃႇသူဝ်ႇ ၸေႈဝဵင်းၽရူႇသူဝ်ႇ မိူင်းယၢင်းလႅင် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈဢွၼ်ႇၵွင်ႈလူင်ၽၢႆႇလဵဝ် တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵတႃးလႃး ၸေႈဝဵင်း တီႇမေႃႉသူဝ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထီးပေႃႇသူဝ်ႇ လႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ပၢႆႈၽေးဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈႁင်းၽႂ်မၼ်းသေ မီးၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၽွင်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းတၢႆ လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈမီးတၢင်းသင် ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထီးပေႃႇသူဝ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ – မိူဝ်ႈယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 17:00 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈထီးပေႃႇသူဝ်ႇၼၼ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈဢၢင်ႈတေပွၵ်ႈမိူဝ်းပွႆႇဝူဝ်းဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈ တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆးၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းသေ လူတ်ႉၶိူင်ႈလႆႈပိၼ်ႈလူမ်ႉၵႂႃႇ ၶႃၽၢႆႇသၢႆႉႁၵ်းလႄႈ လူႉသဵင်ႈသၢႆၸႂ်ထင်တီႈၼႆယဝ်ႉ။
ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆမၼ်းၸၢႆးတႄႉ တိုၵ်ႉလႆႈၵႂႃႇဢဝ်မႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 October 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆ လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈမီးတၢင်းၼၼ်ႉ ဢႃႇယုမၼ်းၸၢႆးလႆႈ 32 ပီႊ ယၢမ်းလဵဝ် ၵိုတ်းဝႆႉမေးၼၢင်း လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ 2 ၵေႃႉ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢႃႇယုယင်းပႆႇထိုင် 3 ၶူပ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼိူဝ်သႅၼ်ႈတၢင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းတီႇမေႃႉသူဝ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽရူႇသူဝ်ႇ ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႃႈလီႈပိုတ်းယိုဝ်းၵွင်ႈဢွၼ်ႇၵွင်ႈလူင် ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်ႁႄသေ လႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ပၢႆႈၽေးဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇဝႃႈၼႆ။
တီႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းတၢႆလူၺ်ႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမီးတၢင်းသင်ၼၼ်ႉ မီး 80 ၵေႃႉၸမ်ၸမ်လႄႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး မီးမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈသႅၼ်ႁႃႈမိုၼ်ႇၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:FAQ
ၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆ ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵၵမ်းၵမ်း ၵႆႉထုၵ်ႇထၢမ် (FAQ) တီႈ လွင်ႈၶဝ်ႈတႅမ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃၶေႃႈထၢမ် လႄႈ ၶေႃႈတွပ်ႇတေမႃးၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်မီးၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ၶဝ်ႈလူတူၺ်းလႆႈယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶႂ်ႈထၢမ်ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၵ်ႈ FAQ ၼၼ်ႉၼႆ တူၺ်းတီႈ Wikipedia:Questions ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈႄ
ၶေႃႈထၢမ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးမႄးထတ်း
တေႁဵတ်းႁိုဝ်မႄးထတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်?မႄးထတ်း
- လွင်ႈမႄးထတ်း ၼႃႈလိၵ်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်ငၢႆႈငႅမ်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းလူဝ်ႇၵႂႃႇၵႂႃႇၼဵၵ်းတီႈ "မူၼ်ႉမႄး" ဢၼ်မီးဝႆႉပွတ်းၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉ (ဢမ်ႇၼၼ် မူၼ်ႉမႄး တွၼ်ႈၵၼ်)။ ပေႃးႁဵတ်းၼၼ်ၼႆ တေၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ် text box ဢၼ်ၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄး လိၵ်ႈ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတူၺ်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း box ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈသႂ်ႇ လိၵ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်သႂ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ လွၵ်းသဵၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉ wiki markup သေၵေႃႈ တႅမ်ႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တႅမ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ edit-box ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ လွၵ်းႁူဝ်ႁုပ်ႈသေ ထုၵ်ႇလီတႅမ်ႈသႂ်ႇပၼ် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တီႈၵႅပ်ႈမၼ်းပၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈမႂ်ႇၼိုင်ႈဢၼ်?မႄးထတ်း
- ပေႃးဝႃႈတေသၢင်ႈ မူႇလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ၼိုင်ႈႁူဝ်ၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလူဝ်ႇလႆႈမီး ဢၶွင်ႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၼိုင်ႈဢၼ်လႄႈ ၸၢင်ႈဢဝ်ဢၶွင်ႉၼိုင်ႈဢၼ် ၵႃႈတီႈၼႆႈ လႆႈယူႇၶႃႈ။ ပေႃးၶႂ်ႈႁူႉ ၽွၼ်းလီ လွင်ႈသၢင်ႈဢၶွင်ႉၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸိုင် ၵႂႃႇလူတူၺ်းလႆႈတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ယွၼ်ႉသင်လႄႈ လႆႈသၢင်ႈဢၶွင်ႉၼိုင်ႈဢၼ်?ၼႆႉလႆႈယူႇၶႃႈ။
- တွၼ်ႈတႃႇသၢင်ႈ မူႇလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇၼိုင်ႈႁူဝ်ၼၼ်ႉ လူတူၺ်းတီႈ Wikipedia:ပွင်ႈလိၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉတူၺ်း Article Wizard ဢၼ်သၢင်ႈလႆႈမူႇလိၵ်ႈႁင်းတူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလုၵ်ႉတီႈယူႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းသေ တေသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈမႂ်ႇၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸိုင် လူတူၺ်းတီႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်သၢင်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၽႄၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼိုင်ႈဢၼ်?ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။ ဢမ်ႇၼၼ် ၸႂ်ႉ Article Wizardသေၵေႃႈ သၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၵႂႃႇလႆႈယူႇ။ ၵူၺ်းလူဝ်ႇလႆႈၽၢင်ႉဝႆႉ ႁႂ်ႈပႃးထႅဝ်လိၵ်ႈ ၵုမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈထူၼ်ႈ ထၢင်ႇထၢင်ႇၸႅင်ႈၸႅင်ႈၼၼ်ႉၶႃႈ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်လႄႈ မူႇလိၵ်ႈၶႃႈ ထုၵ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ?မႄးထတ်း
- ပေႃးဝႃႈၵႂႃႇတူၺ်းႁဵင်းလိၵ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၼႃႈလိၵ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးမႃးၼၼ်ႉသေ တီႈၼႂ်းလွၵ်းလႅင် ဢၼ်မီးၽၢႆႇၼိူဝ်သုတ်းတီႈၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေၼႄဝႆႉဝႃႈၽႂ်မွတ်ႇပႅတ်ႈ (ၼင်ႇ "ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း (တွၼ်ႈဢုပ်ႇ၊ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ)")ၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်လႆႈမွတ်ႇပႅတ်ႈ (ဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈၵိူင်းသေၼႄ) တေလႆႈႁၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်မၼ်းပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈၼႆၸိုင် ၵႂႃႇၼဵၵ်းတီႈႁဵင်းၵွင်ႉ "တွၼ်ႈဢုပ်ႇ"ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ သူင်ႇလိၵ်ႈၸူးမၼ်းသေ တွင်ႈထၢမ်လႆႈယူႇ
တေႁဵတ်းႁိုဝ် လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈ မူႇလိၵ်ႈၼိုင်ႈႁူဝ်?မႄးထတ်း
- ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေ"ၶၢႆႉ"ၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈၼႃႈၼႆ ၸႂ်ႉၼဵၼ် ၶၢႆႉ (ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၶႂႃႇ "မူၼ်ႉမႄး") ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇၶၢႆႉလႆႈၸိူင်ႉၼႆၼၼ်ႉ ဢၶွင်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တေလႆႈမီးသၢႆငၢႆ ဢၼ်ၼႄႉၼွၼ်းဝႆႉ ႁဝ်းတူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈပွင်ႇမၼ်းတႄႉ တေလႆႈမီးဢႃႇယုတီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း သီႇဝၼ်းလႄႈ တေလႆႈမီးလွင်ႈမႄးထတ်း တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း သိပ်းပွၵ်ႈၶႃႈဢေႃႈ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ၼႄႉၼွၼ်းဝႆႉ ႁင်းတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶၢႆႉဢမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈၶၢႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇႁႄႉၵင်ႈၼႆၸိုင် ၶဝ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း Wikipedia:Requested movesဢၼ်ၼႆႉၶႃႈလႄႈ။
တွၼ်ႈတႃႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈဢၶွင်ႉၶႃႈ/တွၼ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ဢၶွင်ၶႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်?မႄးထတ်း
- တွၼ်ႈတႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ လူတူၺ်း Wikipedia:Changing username ၼႆႉၶႃႈလႄႈ။
- ၸိုဝ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမွတ်ႇပႅတ်ႈလႆႈၶႃႈ။ ပေႃးမွတ်ႇပႅတ်ႈဢၶွင်ႉၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆ ဢၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ တႅမ်ႈမႃးဝႆႉတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈၵႂႃႇသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈလႆႈယူႇႇၶႃႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တီႈပွတ်းၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ဝႆႉပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ
{{db-user}}ၼႆႉသေၵေႃႈ မွတ်ႇပႅတ်ႈလႆႈယူႇ။ Right to vanish ၼႆႉၵေႃႈၸၢင်ႈလူတူၺ်းယူႇၶႃႈ။
တေႁဵတ်းႁိုဝ် ဢိင်ဢဝ်တီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး?မႄးထတ်း
- တွၼ်ႈတႃႇၶေႃႈမုၼ်းတီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း လူတူၺ်းလႆႈ တီႈ Wikipedia:Citing Wikipedia ၼႆႉလႆႈယူႇၶႃႈ။
ၽူႈလႂ်ၽႂ် တႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈ တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးမႄးထတ်း
- မူႇလိၵ်ႈပွင်ႈလိၵ်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉယူႇတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ၽူႈမႄးထတ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသေ တႅမ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႂႃႇၼဵၵ်းတူၺ်းတီႈၼဵၼ် "တူၺ်းပိုၼ်း"ၼၼ်ႉၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၽူႈလႂ်ၽႂ်တႄႇတႅမ်ႈမႃး ၽူႈလႂ်ၽႂ် မႄးထတ်းသင် ၶၢဝ်းလႂ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေဢၢၼ်းၸႂ်ႉဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်ၽိုၼ်ဢိင်ၼႆ ၶိုၼ်းတူၺ်းၶေႃႈထၢမ်ၸိူဝ်းပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၶေႃႈမုၼ်းတၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉ လူတူၺ်း ၽူႈလႂ်ၽႂ်တႅမ်ႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
လုၵ်ႉတီႈၶႃႈသေ ၸွင်ႇတေၸၢင်ႈပိုင်ႈဢိင်လႆႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တွၼ်ႈတႃႇ ပၢႆးယူႇလီ၊ ပၢႆးႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ လွင်ႈတၢင်းတၢင်ႇၸိူဝ်း?မႄးထတ်း
- ပေႃးဝႃႈတေလႆႈလၢတ်ႈ ၶေႃႈလဵဝ်ၵူၺ်းၼႆတႄႉ တေလႆႈဝႃႈ ဢမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈတွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈတၢင်းၶႆႈၸႂ်ၶိုၵ်းတွၼ်း (တူဝ်ယၢင်ႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ပၢႆးၽိင်ႈမိူင်း၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ လွင်ႈတႅပ်းတတ်း ၸိူဝ်းဢၼ်တေလႆႈၸုၼ်ႉႁတ်းႁတ်းသေတႅပ်းတတ်း ၸၸိူဝ်းၼႆႉ) ထုၵ်ႇလီတိူင်ႇပၢင်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်း ၽူႈလူင်ႉလႅၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢႆးလႂ်ပၢႆးၼၼ်ႉ ဢၼ်မီးမႂ်ၶႂၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ၶေႃႈမုၼ်းၸိူဝ်းမီးတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ်၊ ဢမ်ႇၼႄႉၼွၼ်းၼႆတႄႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်လႆႈႁၼ်တီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ မၼ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ဢိူဝ်ႈ၊ ၼႄႉၼွၼ်းလီဢိူဝ်ႈၼႆတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ် ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၸႂ်လႆႈ။ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း မူႇလိၵ်ႈပွင်ႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈႁူဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းသေၵေႃႉၵေႃႉ ဢမ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈတင်း တူဝ်ႇဝိူင်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမႄးလၢႆႈမႄးတႅမ်ႈဝႆႉလႄႈသင်၊ ထုၵ်ႇတိၼ်လူၼ်းမိုဝ်းၶၼ်းဝႆႉလႄႈသင်၊ ထုၵ်ႇမူၼ်ႉမႄးဝႆႉလႄႈသင်ၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈယူႇယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်တိူဝ်းၼႄႉၼွၼ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉ လူတူၺ်းတီႈ Wikipedia:General disclaimer ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
ၽူႈလႂ်ၵေႃႉပိူင်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး?မႄးထတ်း
- တွၼ်ႈတႃႇၶေႃႈမုၼ်း တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း လူတူၺ်းတီႈ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႉပိူင်ႇ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
လႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႈ မိူဝ်ႈၶဝ်ႈ log in ၼၼ်ႉဢေႃႈ?မႄးထတ်း
- တွၼ်ႈတႃႇ လႆႈႁူႉတီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း လူတူၺ်းတီႈ Help:Logging in ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ် ၵပ်းသိုပ်ႇၸူး ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး?မႄးထတ်း
- တွၼ်ႈတႃႇၶေႃႈမုၼ်းတီႈၵႂၢင်ႈမၼ်း တူၺ်းတီႈ Wikipedia:Contact us ၼႆႈၶႃႈလႄႈ။


text:
ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢႆလၢႆတပ်ႉၵွင် ႁူမ်ႈႁႅင်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ထဝ်ႇၵႂႃႇထဝ်ႇမႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၵူဝ်သဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
တင်ႈတႄႇၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 23 August 2020 ထိုင် 26 August 2020 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢႆလၢႆတပ်ႉၵွင် ႁူမ်ႈႁႅင်းသိုၵ်း ၸမ် 800 ၵေႃႉ ၽႄႁဵတ်းလၢႆငႃးသိုၵ်းသေ တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ/ၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈ ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ် ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶမ်း ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်မ ၊ ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႈၵူတ်ႉ ၊ ဝၢၼ်ႈတိုင်းၶႃး ၊ ဝၢၼ်ႈတႃႈၸၢင်ႉ ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ ၊ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈ တူင်ႉၼိုင်တီႈ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ႁႆး ၊ တီႈဝၢၼ်ႈသေးၶုၼ်ႇ (ၶေးၶုၼ်ႇ) ၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၶိင် ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း လႅၼ်လိၼ် တႆး − ၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ − ဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ ၶဝ်တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃး ၶႂ်ႈၼမ်ဝႆႉ လႄႈ ၵူဝ်ၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇပွင်ႇၵၼ်သေ ၽႃႇၺႃးၵၼ်ၶိုၼ်း လႄႈ ယိုဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်းၵူၺ်း ၊ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသိုၵ်းတႆး သေၸုမ်းယဝ်ႉၶႃႈ ၶဝ်ငိူင်ႉဝႄႈဝႆႉၸဵမ်လႂ်ယဝ်ႉ ၊ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ လႆႈၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သၢင်ႈပၢင်တိုၵ်းပွမ်လႄႈ ယိုဝ်းၵွင်ႈၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ ပေႃးၶဝ်ၶႂ်ႈၵဝ်းမႃးၵမ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း ၊ ၽွင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵူၼ်းမိူင်း သွမ်ႈၼႃး ၊ သွမ်ႈဢွႆႈ ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ လႄႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼင်းၶဵဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ − လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၸွမ်းတႃႈႁိူဝ်း လႄႈ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇၼမ်ႉမၢဝ်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပုတ်ႈၼုင်ႈၶူဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းသေ ဢဝ်ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းယူႇတႃႇသေႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 04 August 2020 သိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢင်ႈပၢင်တိုၵ်းပွမ် တီႈဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇႁိၼ် ဢိူင်ႇႁၢတ်ႇႁိၼ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းသေ လႃႈလီယိုဝ်းၵွင်ႈၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း လႄႈ မၢၵ်ႇၵွင်ႈ တိူဝ်ႉၸပ်း ၵႃး ၊ ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇတင်း မီးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း ယွၼ်ႉၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ “ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၼ်တၢင်း” ဝႃႈၼင်ႇၼႆ ၊ တင်းၽၢႆႇ RCSS/SSA တႄႉ ဢမ်ႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း မူႇၸုမ်းလႂ် ဝႃႈၼႆယူႇ။
ၼႂ်းလိူၼ် August 2020 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်း လၢႆလၢႆတပ်ႉၵွင် ၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၵုမ်းၵမ် လႄႈ မိူၼ်ၶႂ်ႈသၢင်ႈပၢင်တိုၵ်းသေ ယႃႉပႃးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ် November ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်း ဝ UWSA မိပ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉ မီးၼိူဝ်သၼ်လွႆလမ် လႄႈ ထႅင်ႈလၢႆတပ်ႉ ဢၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႆႉပၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး တီႈလွႆၵေႃႇဝၼ်း ႁႂ်ႈထွၼ်တပ်ႉဢွၵ်ႇပၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်း ဢုမ်ႈၶိူဝ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႃႈ “လွင်ႈၼႆႉလႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႆႉယူႇ ၊ တၢင်ႇတႂ်ႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်တႄႉပႆႇမီး” ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (62) ပီႊ
ဝၼ်းထီႉ 21 May 2020
- ပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (62) ပီႊ ဢၼ်ထိုင်မႃး ဝၼ်းထီႉ 21 May 2020 ၼႆႉၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ရေႃးၵႃႇၵၢပ်ႈလူင် ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ တေဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၼင်ႇၵူႈပီႊယူႇယဝ်ႉ။
- ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS) ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵႅဝ်ႈဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (62) ပီႊသေတႃႉ တေႁႅၼ်းလူႇတၢၼ်းပၼ် ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် ၸိူဝ်းလႆႈလူႇၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ မွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ်သူး ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် ၸိူဝ်းလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း လႄႈ တေၸတ်းပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈၶမ်ႈႁူမ်ႈမူႇ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းၵႂႃႇယူႇ။
- ၽွင်းယၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိုၵ်ႉၽႄႈလၢမ်းယူႇၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS) ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈပၼ် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇပႃးၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် လႄႈ ယွၼ်းႁႂ်ႈၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈထိုင်တူဝ် ထိုင်သၢႆၸႂ်ႁဝ်းႁႃးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၸွမ်း ၼင်ႇဢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉၶဝ် ၼႄႉၼမ်းဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေၵမ်း၊ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈၵႆ ပႆတီႈယၢဝ်းမႃးၸိုင် ႁႂ်ႈၵဵပ်းတူဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း (14-21) ဝၼ်း၊ ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်း၊ ၵႆႉသုၵ်ႈလၢင်ႉသီမိုဝ်း ႁႂ်ႈမူတ်းသႂ် လႄႈ ႁႂ်ႈယူႇႁၢင်ႇၵႆၵၼ် (1-2) မီႇတိူဝ်ႇ ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ၊ သင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၸိုင် ႁႂ်ႈယုၵ်ႉမိုဝ်းတူင်ႉတၵ်ႉမႂ်ႇသုင်ၵၼ် တႅၼ်းတၢင်တီႈယိပ်းမိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉသေၵမ်းၼႆ ၼႂ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (62) ပီႊၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈတိုၵ်းသူၼ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၵေႃၵမ်ၵၢၼ်ပွင်ၵၢၼ်လူင်
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
- ၸဝ်ႈသိုၵ်း ဢုမ်ႈၶိူဝ်း +95 945 804 3131
- ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၶမ်းၸၢမ်ႇ +66 653 767 157


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 01 February 2021 ဝၼ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးလွင်ႈလွၵ်ႇငိူတ်ႈတဵၵ်းႁႂ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းတၼ်းႁဵၼ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 12 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸွမ်ၸိုင်ႈ(ၵဝ်ႇ) ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈလုမ်းတြႃး ဢၼ်ၸႅတ်ႈထၢမ် လွင်ႈဢမူႉၶတီး မတ်ႉတႃ 505 (ၶ) လွင်ႈသေႃႇသူၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇလႄႈ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ မဵဝ်းဢွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 05:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႈႁိူၼ်းႁေႃ ၸွမ်ၸိုင်ႈသေ တဵၵ်းႁႂ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈ ယွၼ်ႉပၢႆးယူႇလီ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈသေ ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတၼ်းႁဵင်း၊ ပေႃးဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႆၸိုင် တေထုၵ်ႇယႃႉလူႉၸိုဝ်ႈသဵင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉၵေႃႈလၢတ်ႈပုတ်းၶၢတ်ႇဝႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ တေယွမ်းတၢႆဢဝ်၊ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းမီးၵူၺ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီတဵၵ်းတဵင်ၵၼ်၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ၽူႈတၢင်ၼႃႈၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းၸႅတ်ႈထၢမ် ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (CRPH)၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) လႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း (PDF) ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉပႃးသေ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉတႄႉတုမ်ႉတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈလႄႈ ဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းလွင်ႈသင် ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ လွင်ႈၼႆႉဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵၼ်တင်း ဢမူႉၶတီးဢၼ်တိုၵ်ႉၸႅတ်ႈထၢမ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈတၢင်ၼႃႈၽၢႆႇဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉလႄႈဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ − ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵွမ်ႉၵူၺ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၸိုဝ်ႈသဵင်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႇမတီႇ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD သေ ထုၵ်ႇၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈမီးတၢင်းၽိတ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင် ၼႆယဝ်ႉ။
မတ်ႉတႃ 505 (ၶ) လွင်ႈသေႃႇသူၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ ၸႅတ်ႈထၢမ်ႁၼ်ဝႃႈ မီးတၢင်းၽိတ်းတႄႉယူႇၼႆၸိုင် မီးတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်း တၢမ်ႇၶွၵ်ႈသုင်သုတ်းထိုင် (2) ပီႊၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: သနပ္ပင်မြို့နယ် (ဢမ်ႇၼၼ်) သနပ်ပင်မြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thanatpin Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Danaatpin]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းတၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ ယဝ်ႉ။
တၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ ၼႆႉ မူႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ တူၼ်ႈတၼၢတ်ႉ ဢွၵ်ႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈတၼၢတ်ႉလူင် သွင်တူၼ်ႈၼႆႉ သုင်ၼႃႇလႄႈ သမ်ႉပေႃးယူႇတၢင်း ပႃႇၵိူဝ်သေ မူင်ႈႁၼ်လႆႈ ဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶူဝ်းလၼီႇၼၼ်ႉ ပႃႇထိူၼ်ႇၼႃသေ ၵူၺ်းမီး သုမ်ႉဢွၼ်ႇ သီႇႁႃႈလင်ၵူၺ်း။ ပဵၼ်တီႈၼႃႈလိၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် လမ်းတူဝ်ထိူၼ်ႇ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၼႃး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမွၼ်း ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၽဵဝ်ႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1908 မႃး ၸင်ႇဢွၵ်ႇပေႃႇပဵၼ် ဝၢၼ်ႈတၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ မႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1953 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 685 ၵေႃႉယဝ်ႉ။
လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်ႇသေ ဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃး သိုပ်ႇဝႆႉတင်း ဝဵင်းတၼၢတ်ႉပိၼ်ႇသေ ၵႆယၢၼ် 7 လၵ်းယဝ်ႉ။[3]
ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တၶိၼ်ႇပၶျိတ်ႉ ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၶွမ်ႇပတီႇငဝ်ႈၸိုင်ႈ ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမျူႇၼိတ်ႉ (ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီဝင် သခင်ချစ်)
- မင်းသႃႈသတၢၼ်ႉ တိၼ်ႇၽေႇ (ၵမႃႇၸႄး) (စတန့်မင်းသား တင်ဖေ (ကမာစဲ))[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၁၆.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ 3.0 3.1 တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၇၉.


text:
ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်း လၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ်သုတ်ႈလႆ ၵူၼ်ႇပင်းတဵင်သႂ်ႇ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉတူဝ် ထိုင်တီႈမီးၵူၼ်းလူႉတၢႆ လႄႈ ၵူၼ်းႁၢႆ ႁႃပႆႇထူပ်းတင်းၼမ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15 February 2021(လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ABC News ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ လႆႈပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း လၢႆလၢႆဝၼ်းထပ်းၵၼ် တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျုႇဝႃႇပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (East Java) မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ၼၼ်ႉသေ ထိုင်တီႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢပ်ႈလွႆသုင် ဢၼ်မီးႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်း သုတ်ႈလႆ ၵူၼ်ႇပင်းသႂ်ႇဝၢၼ်ႈၵူၼ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇတင်းႁူႉတူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
လိၼ်သုတ်ႈလႆ ၵူၼ်ႇပင်းသႂ်ႇဝၢၼ်ႈၵူၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ မီးၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈထုၵ်ႇလိၼ်ထူမ်သႂ်ႇ မိူၼ်တင်းၽင်လိပ်းသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽၢႆႇသိုၵ်း လႄႈ ပလိၵ်ႈ တင်းၼမ် လၢႆပၢၵ်ႇၵေႃႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁႃယဝ်ႉ ထူပ်းႁၼ်တူဝ်ၵူၼ်းတၢႆ 10 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁၢႆဝႆႉ တႂ်ႈလိၼ်ထူမ် ဢၼ်ႁႃပႆႇထူပ်းၵိုတ်းထႅင်ႈ 9 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းလႄႈ ၼမ်ႉလႆႈလူၵ်ႈၶဝ်ႈထူမ်ႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်း တၢင်းသုင်ၸမ် 2 မီႇတိူဝ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ လႆႈၶၢႆႉပၢႆႈၵႂႃႇယူႇ ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 9 January 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵႃႇလီႇမႅၼ်ႇတၼ်ႇပွတ်းၸၢၼ်း (South Kalimantan) မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလႆႈထူပ်းၽေးသၽႃႇဝ ၾူၼ်တူၵ်းၼမ်ႉၼွင်ႉလူၵ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 21 ၵေႃႉ လႄႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 January 2021 ၼၼ်ႉသမ်ႉ လိၼ်ၵူၼ်ႇပင်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵျုႇဝႃႇ ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း (West Java) မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 13 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းႁၢႆဢၼ်ႁႃပႆႇထူပ်းထႅင်ႈ 17 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ “တင်ႈၸႂ်” ပွႆႇႁႂ်ႈၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း တိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် လႄႈ ၶတ်းၶႂၢင်ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈယူတ်းယႃတူဝ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၶွမ်ႇမတီႇ တႃႇၵိုတ်းယိုတ်းၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) ဢၼ်ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽၢႆႇပၼ်ႁႅင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸၼ်ႉႁႅင်းသုင်ထိုင် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
လူၺ်ႈဢၢင်ႈဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၶင် တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ယဝ်ႉသေ သမ်ႉႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ဢမ်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၶင် ၶဝ်ႈထိုင်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ တႃႇယူတ်းယႃတူဝ်လႆႈ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉၼႆၸိုင် တေမီးၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ယိုၼ်ႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းထွႆႈၵႂၢမ်းၶွင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁိၵ်ႈႁွင်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ “ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ” ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈၵေႃႈ “ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ” ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉဝႃႈ “ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထိုင်ၸၼ်ႉလီမႆႈၸႂ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇၼႆႉ ၵူၺ်းသမ်ႉထတ်းႁၼ်ဝႃႈ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းသေဢိတ်း၊ ယင်းပၢႆဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းသေ ၸႂ်ႉဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၵူၼ်းမိူင်း လူၺ်ႈၽိတ်းမၢႆမီႈဝႆႉတင်းၼမ်၊ ယူႇတီႈ NUG မီးသၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်ဝႆႉတင်းၼမ် လွင်ႈဢၼ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယႃႇႁႂ်ႈၶဝ်ႈထိုင်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႆႈ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်မီးဝႆႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယူႇၼႂ်းငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉဝႆႉသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးတီႈပၢႆႈသေႃႉတူဝ် တီႈလႂ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ၊ တူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းၵေႃႈ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈၼမ်မႃးၵူႈဝၼ်းဝၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၶင်ၶဝ် ယိုင်ႈၶႅၼ်းယူႇၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၸၼ်ႉႁၢႆႉႁႅင်းဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လမ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်သေ ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ တႃႇယူတ်းယႃတူဝ်သေ၊ ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပွႆႇပၼ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်းတင်းမူတ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇမီးလွင်ႈတၢင်းသင် တႃႇႁႂ်ႈၸုမ်းၸိူဝ်းၶဝ် ပေႃးတေၶဝ်ႈထိုင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၵႂႃႇလႄႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၶိုင်ပွင် လွၵ်းလၢႆးၸိူင်ႉထိူင်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ပူၼ်ႉမႃး တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 13 July 2021 ၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈလိူၼ်ပၢႆၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် လႆႈထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆဢမ်ႇယွမ်း 906 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင် 5,239 ၵေႃႉ ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ပႆႉၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် 2 ဝၼ်းထပ်းၵၼ်သေ တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် 2 ၵေႃႉ လႄႈ သိမ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် တင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25 August 2019 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 20:00 မူင်း ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ပႆႉၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ဢွင်ႈတီႈ ၶၢမ်းတိၼ်လွႆၸွၵ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင်သေ လႆႈၵူတ်ႇထတ်း တီႈတူဝ် ၸၢႆးလၢဝ်လႅင်း ဢႃႇယု 32 ပီႊ လႄႈ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ၺႃး ယႃႈမဝ်းၵမ် ယႃႈမ မိၵ်ႈ WY 7,990 မဵတ်ႉ ၊ ယႃႈလမ် 3 ၵျၢပ်ႈ 8 ၶၼ် မီးၸပ်းတူဝ်မၼ်းၸၢႆးဝႆႉ ယူႇယဝ်ႉ ၊ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 26 August 2019 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 19:00 မူင်း ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႆႈပႆႉၵူတ်ႇထတ်းထႅင်ႈတီႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်း သေ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ၺႃး ယႃႈမ မိၵ်ႈ WY 731 မဵတ်ႉ တီႈတူဝ် ၸၢႆးၶမ်း ဢႃႇယု 35 ပီႊ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးလၢဝ်လႅင်း လၢတ်ႈၼႄတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဝႃႈ “ၶႃႈႁဝ်း ၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ် မီးၶၢဝ်းတၢင်း 6 ပီႊ ပေႃးၶႃႈၵႃႉၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼႆ ယႃႈမ 50 ထူင် ၊ သမ်ႉၵႂႃႇဢဝ်မႃးတီႈ လုင်းၶမ်း ၵူၼ်းၸႃႇတီႉ ႁူဝ်မိူင်း ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းသူၼ် ၽၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် သေ ၶႃႈႁဝ်းသိုပ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇၶၢႆပၼ်တင်း ထုင်ႉပူင်း” ၼႆ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ ၊ ၸၢႆးၶမ်း ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ၶႃႈႁဝ်းၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ မီးၶၢဝ်းတၢင်း ပီႊပၢႆ လႄႈ ၵႃႉၼိုင်ႈပွၵ်ႈလႂ် 20 ၵဵၼ် ယႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႃႈလႆႈၵႂႃႇဢဝ်မႃးတီႈ ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း မိူင်းသူႈ သေ သိုပ်ႇၶၢႆပၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ သူင်ႇၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ” ၼႆလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိုဝ်ႈၸၢႆးလၢဝ်လႅင်း ၼႆႉ မီးဢႃႇယု 32 ပီႊ ယူႇဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၽၢႆမွၵ်ႇၸၢမ် ဢိူင်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၊ ၸၢႆးၶမ်း သမ်ႉ မီးဢႃႇယု 35 ပီႊ ယူႇပွၵ်ႉ 3 ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း သေ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈဝၢၼ်ႈမူးသိူဝ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၶႃသွင်ၵေႃႉ ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၽိတ်းပေႃႇလသီႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) သေဢမ်ႇၵႃး ဢဝ်ၽွၼ်းၸႃႉလူင် ၽေးယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ပိူဝ်ႉသႂ်ႇၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးထႅင်ႈ လႄႈ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လႆႈတီႉၺွပ်း ၵုမ်းၶင်တူဝ် ၶႃသွင်ၵေႃႉဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ (မၢၼ်ႈ: မိတ္ထီလာမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Meiktila) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ မီးဝႆႉႁိမ်းၽင်ႇ ၼွင်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဝႆးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလတ်းၵႂႃႇ ႁိမ်းၶၢင်ႈဝဵင်း မဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဝႆးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ပူးၵမ်ႇ-တူၼ်ႈတီး ၊ သဵၼ်ႈတၢင်း မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ-မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁူပ်ႉၵၼ်လႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်း တီႈပွတ်းၵၢင်မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ႁူင်းယႃသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ) ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မီးပႃး တပ်ႉလူမ်းၽိုၵ်းသွၼ်ၼိူဝ်လိၼ်(လမသ)၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ လႄႈ မႆၵုၺ် မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်ႈၸိုဝ်ႈတပ်ႉလူမ်း ၶွင် တပ်ႉမတေႃႇ (လူမ်း) ဢၼ်ပဵၼ် တပ်ႉလူမ်းသျၢၼ်းတႄး ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။[1] ဢၼ်ပဵၼ်ၶူးမေႃလိၵ်ႈလူင် ဝုၼ်ႇၸိၼ်းမိၼ်းယႃႇၸႃႇ (မၢၼ်ႈ: ဝန်ဇင်းမင်းရာဇာ) ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႃးၼႂ်း ပိုၼ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း လိုဝ်းလင် ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၵဝ်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉဢၼ်ပဵၼ် သြႃႇလူင် ဢူးရႃႇၸၢတ်ႉ ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈပၢႆၵမ်ဝွၵ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ထီႇလႃႇၸိတ်ႉတူႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းသျိသျႃး (မၢၼ်ႈ: သျှိသျှားမြို့) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၸိုဝ်ႈၼွင်လႄႈ ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝဵင်းလႄႈ ပေႃးၸိုဝ်ႈၼွင်လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်းယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ၵိုၵ်းဝႆႉယူႇယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ် မဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ တႄႇမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇမိၼ်းၸေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မထိလႃႇ ၼႆသေ ယွၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးလႄႈ ၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပဵၼ်မႃးၼင်ႇယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပိုၼ်းပိုၼ်ႉလင်ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈငဝ်ႈတိုၼ်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈထီႉၼိုင်ႈ တႄႇၸႃႉပေႃႇပွၵ်ႈပဵၼ်မႃး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၶရိတ်ႉ (11) တေႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင်တႂ်ႈမိုဝ်းဢင်းၵိတ်ႉ ၸိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၶရိတ်ႉ (19) ၼၼ်ႉၼႆ ထုင်ႉမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီးတႂ်ႈဢၢမ်းၼၢၵ်ႈၸၢၵ်ႈၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ယဝ်ႉ။ ပီ 1945 ၼၼ်ႉ တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢူၺ်းလီ ၽၢႆႇတႂ်ႈမိုဝ်း ဝီႇလီႇယႅၼ်ႇ ၸလိၼ်း ၼႆႉ တိုၵ်းဢွင်ႇပႄႉ ၵျပၢၼ်ႇၶဝ်ႈတီႈ ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း မဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး 1948 မိူင်းမၢၼ်ႈလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း လႆႈတူၵ်းတႂ်ႈမိုဝ်း ယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႈၵႂႃႇ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ် ပထဝီႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ဢေႃႈ။ မီးတီႈၼိူဝ် သၼ်လွႆမိၼ်းဝုၼ်ႇသေ မီးတီႈတၢင်းသုင် ႘႐႐ ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ သေ ၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉၵႃးၼႆ ၵႆယၢၼ် 338 လၵ်းသေ တင်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇတႄႉ ၵႆယၢၼ် 95 လၵ်းယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းတႃႇၸီႇ ၸွမ်းတင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆ ၵႆယၢၼ် 14 လၵ်းယဝ်ႉ။ မဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တီႈ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ ၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး မိူင်းတႆး - ယေႇၼၢၼ်ႇၶျွင်း၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးႁူပ်ႉၵၼ်သေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႇၸီႇ - မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ မႃးၺႃးၵၼ်လႄႈ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ဝဵင်းၵိုၼ်း ဢၼ်မီးတီႈပွတ်းၵၢၼ် မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီးပွၵ်ႉ 14 ပွၵ်ႉသေ ႁူဝ်ႁိူၼ်း မီး 3,730 ႁိူၼ်းလႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 25,891 (1963) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီး လုမ်းၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လုမ်းၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ လုမ်းသဵၼ်ႈမၢႆလိၼ်၊ လုမ်းၶွၼ်ႇ၊ လုမ်းၽၢႆႇမႆႉထိူၼ်ႇ၊ ႁၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၽၢႆႇတၢင်း၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ လုမ်းၽူႈတတ်းသိၼ်၊ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီး ပၢင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်တပ်ႉမတေႃႇ လႄႈ မီးဝႆႉ တပ်ႉမတေႃႇႁူမ်ႈၸု၊ လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼွင်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမီးတီႈတၢင်းၽႄ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်း ၸၢင်ႈမႃးၽႅဝ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉလႄႈ ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈ ၼွင်လူင်ၼၼ်ႉသေလႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉယႃႇသီႇၵေႃႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလီယဝ်ႉ။ သၢႆငၢႆ ၼႃႈလိၼ်ၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ႁႅင်ႈႁွင်သေတႃႉ လႆႈလူမ်းသႅၼ်ႈသႂ်လီလႄႈ ပၢႆးယူႇလီၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈပွတ်ႇၸဵပ်း၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇယူတ်းယႃတီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ လိုဝ်ႈသဝ်းတီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ။[2]
ၾိင်ႈငႄႈလႄႈ ပၢႆးမွၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼွင်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်တီႈဢဝ်ၼႃႈဢဝ်တႃ ဝဵင်းသေဢမ်ႇၵႃး တင်းပိုၼ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၵေႃႉတဵင်ၽၢႆမႃးသေ ၶုၼ်ဢလွင်းၸီႇတူႇ ၵေႃႉ မူၼ်ႉမႄးမႃးယဝ်ႉ။ ၽြႃးၵၢင်ၼမ်ႉဢၼ်တၵူႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၼွင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လိုဝ်းလင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၽွင်ႇတေႃႇဢူး ဢၼ်မီးႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵွင်းမူးလိုဝ်းလင်ဝႆႉ သူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပွႆးၽြႃးၵွင်းမူးၽွင်ႇတေႃႇဢူးၼႆႉ ဢွၼ်ႇၵၼ်ႁဵတ်း လိူၼ်သိပ်းယဝ်ႉ။ သႂ်ႇပႃးပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇၽၢႆးႁိူဝ်းသေၵွၼ်ႇ။ မီးတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ် တင်းၼမ်လႄႈ ၽြႃးၵွင်းမူး ၸိုဝ်းလိုဝ်းလင်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇမိၼ်းၸေႃး မိူင်းပူးၵမ်ႇ တႄႇတင်ႈမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွင်းမူးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵူႇလ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵူႇၵျီး၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၸေႃးလူး၊ ၵွင်းမူးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇၸယိတ်ႉ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ဢလွင်းၸီႇတူႇ တႄႇတင်ႈမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် သူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးယွၼ်းသူးတဵမ် ၼႂ်းဝဵင်း၊ ၽွင်ႇတေႃႇဢူး၊ ဢတုၼ်းသူၺ်ႇၵျွင်း၊ ဢပျိၼ်ႇသူၺ်ႇၵျွင်း၊ သူၺ်ႇမျိၼ်ႇမိ၊ လေႃးၵထဵၵ်ႉပၢၼ်ႇ၊ သူၺ်ႇလႅတ်ႉလႃႉ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ်ၸိၵ်းလွႆသူၺ်ႇမိၼ်းဝုၼ်ႇၼၼ်ႉ လိုဝ်းလင်သေ ပေႃး လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းလႄႈ လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်းမႃး ႁဵတ်းပွႆးၽြႃးၵူႈပီယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉႁိမ်းဝၢင်းၽြႃးၼၼ်ႉ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ် မႃးႁဵတ်းၵေႃႇ တီႈယူႇတီႈသဝ်းသေ မႃးပၵ်းတပ်ႉဝႆႉလႄႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းၼင်ႇတႄႇဝႆႉတီႈ လိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီး ၸၼ်ႉၸွမ်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃၾႃႉမိုၼ်မုင်ႈလႄႈသၢႆလူမ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၽိုၵ်းသွၼ်ၶူး (မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၶေႃးလဵၵ်ႉၽူႈလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ်(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ) လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး မၢႆ (႑) တေႃႇ မၢႆ (႖) ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Min Lwin။ "Junta Orders Major Air Force Base Relocated"၊ The Irrawaddy News၊ 2008-12-01။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 2018-05-08။။ Archived from the original on 2008-12-11။
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)


text:
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်း
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်း ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ [[ဝဵင်းႁၢႆးဝူဝ်း][၊ ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း မၼ်းပၼ် ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ထုင်ႉ ၼွင်ႁၢႆးယႃႈ တီႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ၵႆႉမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇဢဝ် ၸႂ်ႉပဵၼ် တီႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ၼႂ်း သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်သေ ဢမ်ႇၵႃး လႆႈပဵၼ်ပႃး တီႈပၵ်းတပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် ၶွင် ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ၶဝ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ထုၵ်ႇ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ်ဢဝ် မၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶိူင်ႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵွႆ လႄႈ ၶွၵ်ႇမၢၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈႁၼ် တီႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ 2858 ထတ်း (1176 မီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈၼႆႉ သိူဝ်ႇယၢင်ဝႆႉသေ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်းမီး 8500 ထတ်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၵူၺ်းမီး 5500 ထတ်းၵူၺ်းသေ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁိူဝ်းမိၼ်ၵျႅတ်ႉပေႃႉတေလူင်းလႆႈၼႆသေ လႆႈၶႂၢၵ်ႈတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႅၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။
သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လႄႈ ဝဵင်းၸိူဝ်းၽႅဝ်ႁွတ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈပဵၼ် ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ပီ 2012 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 25 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ဢႄးပၵၢၼ်ႇ မၢႆၶၢဝ်းတၢင်း 11 ၼႆႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉလူင်း တီႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် လွင်ႈဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း (1)ၵေႃႉ ဢၼ်ပႃးမႃး ၼိူဝ်ႁိူဝ်းမိၼ် လႄႈ ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၶိူင်ႈ တီႈၼိူဝ်လိၼ် လႆႈတၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။[3]
- ပီ 1987 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 21 ဝၼ်း ႁိူဝ်းမိၼ် မဵဝ်း Fokker F-27 Friendship 200 ၶွင် သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉယၢၼ်းဢွၵ်ႇ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢႆးဝူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၽႃႇသႂ်ႇ လွႆသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႃးၼိူဝ် ႁိူဝ်းမိၼ် လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တင်း 45 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[4]
- ပီ 1987 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 11 ဝၼ်း ႁိူဝ်းမိၼ် မဵဝ်း Fokker F-27 Friendship 500 ၶွင် သၢႆၵၢၼ်မိၼ် မၢၼ်ႈ ၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇၽႃႇဝႃး လွႆလုၵ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်မီး တၢင်းသုင် 1500 ထတ်းသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႃးၼိူဝ် ႁိူဝ်းမိၼ် လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တင်း 49 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈ ပိုၼ်းသၢႆၵၢၼ်မိၼ်မျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းလႆႈတၢႆၼမ်သေပိူၼ်ႈ ထူၼ်ႈသွင်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ တႃႇ 36 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းသေ ၵူၼ်းမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 14 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းသဝိတ်ႈၸႃႇလႅၼ်ႇ 7 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ 5 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်း ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး 4 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ 2 ၵေႃႉ လႄႈ ၶဝ်ႈပႃး ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။[5] [6]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Airport information for VYHH from DAFIF (effective October 2006)
- ↑ Airport information for HEH at Great Circle Mapper. Source: DAFIF (effective October 2006).
- ↑ https://aviation-safety.net/database/record.php?id=20121225-0
- ↑ https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19870621-1
- ↑ http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19871011-2
- ↑ "CRASH OF AIRLINER IN BURMA KILLS 49, 14 FROM U.S."New York Times. 12 October 1987. Retrieved 13 March 2016.


text:
Friday, November 11, 2011
လွင်ႈ Lable တႃႇတေယႅၵ်ႉၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈ Menu
လွင်ႈ lable ၼႆႉၵေႃႈဝႅပ်ႉသၢႆႉတ်ၵမ်ႉၼမ်ၼမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈမၼ်းငၢႆႈၼႆလႄႈ ဢမ်ႇပေႃးသပ်းလႅင်း ၼေဝႆႉၵႃႈႁိုဝ် မိူဝ်ႈၶႃႈဢမ်ႇပႆႇႁူႉၼၼ်ႉၶႃႈႁႃတူၺ်းၼႂ်း Google သေႁူဝ်ပေႃးမဝ်းၶႃႈဢေႃႈယွၼ်ႉ လူၺ်ႈၶႃႈၵေႃႈဢွၵ်းဢေႃဢမ်ႇပေႃးၽၢႆၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈၶႃႈယဝ်ႉ။ၵမ်းၼႆႉၶႃႈႁဝ်းတေလၢတ်ႈၼလွေင်ႈ Lable သေ တႃႇတေမႃးပဵၼ်ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ Menu Bar
ႁဝ်းၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ပေႃးႁူႉလၢႆးမၼ်းယဝ်ႉတႄႉဢမ်ႇယၢပ်ႇသင်သေဢိတ်းၶႃႈ။ လွၵ်းလၢႆးႁဵတ်းမၼ်း တႄႉ ၵႂုႇၼႂ်း New Post သေ တႅမ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတေသႂ်ႇဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈသႂ်ႇၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉၼၼ်ႉသေ၊ ပေႃးႁဝ်းတႅမ်ႈယဝ်ႉၼႆတီႈတၢင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉတေမီးတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ Labels: ၼႆသေ မီးလွၵ်းၶၢဝ်ဝႆႉယူႇ၊ တီႈၼႂ်းလွၵ်းၶၢဝ်ၶၢဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈတႃႇႁဝ်းတေတႅမ်ႈၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ Tab Menu ႁဝ်းၼၼ်ႉၶႃႈ
ယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈဝႆႉၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈသင်ၼႆၵေႃႈဢဝ်လွင်ႈၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉတႅမ်ႈသႂ်ႇၶႃႈ
ဢေႃႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇၶႃႈႁဝ်းတႅမ်ႈယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ႈၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း Blog ၶႃႈလႄႈ၊ ၶႃႈၵေႃႈသႂ်ႇ
ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းဝႃႈ "ႁဵၼ်း Blog "ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ
ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼႆၵေႃႈ၊ တီႈ Lables: ၼၼ်ႉတေလႆႈသႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈဝႃႈၶၢဝ်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈ
ႁဝ်းတႅမ်ႈယဝ်ႉၼႆၵေႃႈၼဵၵ်း PUBLISH POST သေၵမ်း၊ ပေႃးၼၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈၵႂုႇ
ၼၼ်ႉတေၵႂုႇမီးၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ႁဝ်းပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇၶႃႈႁဝ်းၼႆၵေႃႈ
တေၵႂုႇမီးၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈ ႁဵၼ်း Blog ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉဢေႃႈ။
မိူၼ်ၼႆ။ ။
ဢဝ် Link Lable သေမႃးသႂ်ႇၼႂ်း Menu ၸိူဝ်းဢမ်ႇပႆႇလႆႈပၼ်ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ Menu ၼၼ်ႉတေ ၵႂင်ယူႇ၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းႁဵတ်းယဝ်ႉပွတ်းတွၼ်ႈတၢင်းၼိူဝ်ၼႆႉယဝ်ႉၼႆၵႂုႇတီႈ Design>
Page Elementsသေ> ၼဵၵ်း Add a Gadget သေၵမ်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉတေမီးဝႃႈ Labels ၼႆယူႇ၊
ၵႂုႇၼဵၵ်းသႂ်ႇၼိူဝ်မၼ်းသေသႂ်ႇလူင်းၶႃႈလႄႈ၊
မိူၼ်ၼႆ။ ။
ပေႃးဝႃႈႁဝ်းသႂ်ႇလူင်းၵႂုႇယဝ်ႉၼႆၵႂုႇတီႈ Lable ဢၼ်ႁဝ်းသႂ်ႇလူင်းမႃးၼၼ်ႉသေ ၵႂုႇၼဵၵ်းႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေၵမ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ၶႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၼႆၵေႃႈ ၶႃႈပၼ်ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ
တီႈ Lables ဝႆႉဝႃႈ "ႁဵၼ်းBlogꧦ ၼႆလႄႈတေလႆႈၵႂုႇၼဵၵ်းတီႈ "ႁဵၼ်းBlog" ၼၼ်ႉယူႇဢေႃႈ။ပေႃးၼဵၵ်းယဝ်ႉတေဢွၵ်ႇမႃးမိူၼ်ၼႆ။
http://www.namlan.co.cc/search/label/ႁဵၼ်းBlog
ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၵႂုႇ Copy ဢဝ် Link ၼႆႉတီႈ Address Bar ၼၼ်ႉသေၵႂုႇ Past သႂ်ႇတီႈၼႂ်း Edit
HTML ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းသပ်းလႅင်းဝႆႉၼႂ်းလွင်ႈ Tab Menu ၼၼ်ႉသေၵမ်းမိူၼ်ၼႆ။ ။
ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ
ၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈ
တေလႆႈမႃး Past သႂ်ႇတီႈဢၼ်ဝႃႈ Link ဝႅပ်ႉသၢႆႉတ်ဢမ်ႇၼၼ်ၸိုဝ်ႈ Lable ၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။
တၢင်ႇဢၼ်ၵေႃႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆသေပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈၼဵၵ်း Save Template ၵေႃႈယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ။
ၶေႃႈၾၢင်ႉ/
တီႈဢၼ်ဝႃႈ Link ဝႅပ်ႉသၢႆႉတ်ဢမ်ႇၼၼ်ၸိုဝ်ႈ Lable ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတေလႆႈႁၼ်တုမ်ယွတ်ႇ''ယူႇ၊
ယႃႇပေၵႂုႇမွတ်ႇၺႃးသေဢိတ်း၊ မၼ်းပဵၼ်ၽႃႇသႃႇ HTML ၶႃႈလႄႈမွတ်ႇၺႃးဢၼ်ၼိုင်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ၊မၼ်းတေဢမ်ႇဢွၵ်ႇမႃးပၼ်သေဢိတ်းၶႃႈ။ ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
Posted by TSUSA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မူင်ႇယႂႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ (မၢၼ်ႈ: မုံရွာမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Monywa Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Mongywaa]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်း ငဝ်ႈငိုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 June 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ဝၼ်းသဝ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လႄႈ ၽွင်းတၢင်မိူင်းၶႄႇ Chen Hai ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း တူဝ်တႅၼ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇယဝ်ႉ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ သိုပ်ႇႁူပ်ႉထူပ်းၸွမ်း ၽွင်းတၢင်ၶႄႇၼႆယဝ်ႉ၊ ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းသွင်ၽၢႆႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွၼ်ၼႃႈပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ−ၶႄႇ 30 ပီႊတဵမ် ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 7 June 2021 ထိုင် ဝၼ်းထီႉ 8 June 2021 တီႈဝဵင်းၶျူင်းၶျိင်း(Chongqing) မိူင်းၶႄႇၼႆယဝ်ႉ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶႄႇ The Global Times ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းတၢင်ၶႄႇ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတင်းမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ၼၼ်ႉ Chen Hai လၢတ်ႈဝႃႈ မိူင်းၶႄႇ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းၶႄႇ မီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်သဝ်းလီလႄႈ ႁႂ်ႈၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇၵုမ်းထိင်း ငဝ်းလၢႆးၵႂႃႇလူၺ်ႈ လၢႆးၵတ်းယဵၼ် ႁူမ်ႈတင်း ၶႄႇတိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းတင်းၽွင်းတၢင်ၶႄႇၼၼ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်ၵႂႃႇလွင်ႈ ပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇဢႃႇသီႇယၼ်ႇ−ၶႄႇ 30 ပီႊတဵမ်၊ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19၊ လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵပ်းသိုပ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်−ၶႄႇ ဢၼ်မီးလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်မႃးပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် လႄႈ လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်သဝ်း ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၶႅၼ်ႈသွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇယဝ်ႉ မီးပႃး ဢူးဝုၼ်ႇၼမွင်ႇလုၼ်ႇ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ပဵၼ်ပႃး ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ ၽွင်းတၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၸွမ်းမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလၢတ်ႈတီႈၶႄႇဝႃႈ− ၼင်ႇႁိုဝ်ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပေႃးတေ ၼိမ်သဝ်းၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇၽေႃႇၼမ်ႉၼႄတူဝ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းပၢင်ၵုမ်ဢႃႇသီႇယၼ်ႇၵႂႃႇလႄႈ တႃႇလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း မိူင်းဢူၺ်းလီ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၶႄႇၵႂႃႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းထီႉ 4 June 2021 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽွင်းတၢင်ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇသေ သိုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမိူင်းၶႄႇတႃႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ပွႆးၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ−ၶႄႇ တီႈမိူင်းၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Irrawaddy ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းၼၼ်ႉ တႅပ်းတတ်း တေသိုပ်ႇႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းၶႄႇ−မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် CMEC သေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈပႃးၶွမ်ႇမတီႇၸတ်းပွင်ၵၢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈသေယဝ်ႉ ႁိပ်ႈၼႅတ်ႈၶိုင်ပွင်ၵႂႃႇႁႂ်ႈၸဵဝ်းယဝ်ႉဝႆးဝႆး ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီး Financial Times ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ယေးငိုၼ်းဢေးသျႃး Asian Infrastructure Investment Bank- AIIB ဢၼ်မီးၶႄႇယူႇၽၢႆႇလင်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၽုၺ်ႇၽၵ်းတူဝႆႉပၼ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇၵူႈယိမ်ငိုၼ်းယဝ်ႉ ဢဝ်မႃးလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူင်းမိတ်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းမိတ်ႈ (မၢၼ်ႈ: မိုးမိတ်ခရိုင်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mongmit District), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zetaun Moengmit]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈၽွတ်းႁႅၼ်းဝႆႉဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း မိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇဢေႃႈ။ လႆႈဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ပႃးဝႆႉၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းမိတ်ႈဝႆႉ ၶႃႈဢေႃႈ။[2]တီႈပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈဢေႃႈ။
ၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးမႄးထတ်း
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
- ↑ GoogleEarth
- ↑ ရှမ်းမြောက်ပိုင်းတွင် မိုးမိတ်ခရိုင် အဖြစ် တိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းမည် (၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၁၄). Retrieved on ၂၇ ဇန်နဝါရီ ၂၀၁၇။


text:
ဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Aungmyethazan Township), (မၢၼ်ႈ: အောင်မြေသာဇံမြို့နယ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်မီးပွတ်းႁွင်ႇသုတ်းသုတ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းမၼ်းမီး မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်သေ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇၵျီး လႄႈ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢၼ်းမၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းဢေးတႃႇၸၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ၸိူဝ်းပဵၼ် လွႆမၢၼ်းတလေး (မၢၼ်ႈ: မန္တလေးတောင်) လႄႈ ႁေႃၶမ်းမၢၼ်းတလေး (မၢၼ်ႈ: မန္တလေး နန်းတော်) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပီ 1949 ၼၼ်ႉ ဢဝ်သူၺ်ႇတၶျွင်း တီႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢင်မၼ်းေသ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈပွၵ်ႉဢူဝ်းပူဝ်ႇ ပေႃးထိုင် ယေႇၼီႇမျွင်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆလႄႈသင်၊ လုၵ်ႉဢဝ်ပွၵ်ႉဢူဝ်းပူဝ်ႇ တေႃႇပေႃးထိုင် တီႈသုတ်းတၢၼ်ႇလႅတ်ႇမေႃႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း တေႃႇပေႃးထိုင်ဝၢၼ်ႈၼတ်ႉၵူင်းဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ် ပွတ်းတူၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ပီ 1965 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 1 ဝၼ်း လုၵ်ႉတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေႃႇလၢၼ်ႇယေးသေ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇမႃးဝႃႈ ၸႄႈဝဵင်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ၼႆႉသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၽွင်ႈမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းသေ မီးဝႆႉပွၵ်ႉ ၁၆ ပွၵ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၼႅင်ႇငၢၼ်ႇတေႃႇ ၺဵင်ႇဝတ်ႉပိပျႃးမူႉတီႇသွၵ်ႉယေးဢၽွႆႉ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10.12.1992 ၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ႁႃႈၸႄႈဝဵင်းသေ ဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇၼႆႉ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းတင်း ပွၵ်ႉ ႑႙ ပွၵ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1996 မႃး လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ၸိုဝ်ႈ (မၢၼ်ႈ: အောင်မြေသာဇံ) သေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် (မၢၼ်ႈ: အောင်မြေသာစံ) မႃးယဝ်ႉ။[3]
သၢႆငၢႆ ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ ၂၀ တီႇၵရီႇ ၅ မဵတ်ႉ ၄၈ သိၵ်ႈ လႄႈ ၂၂ တီႇၵရီႇ ၀၁ မဵတ်ႉ ၃၀ သိၵ်ႈ လႄႈ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ ၉၆ တီႇၵရီႇ ၀၃ မဵတ်ႉ ၄၂ သိၵ်ႈလႄႈ ၉၆ တီႇၵရီႇ ၀၇ မဵတ်ႉ ၅၄ သိၵ်ႈယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ် တၢင်းဢွၵ်ႇတေႃႇတၢင်းတူၵ်း ယၢဝ်း ၄.၃၈ လၵ်း၊ လုၵ်ႉဢဝ် တၢင်းႁွင်ႇတေႃႇတၢင်းၸၢၼ်း ယၢဝ်း ၂.၉၄ သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၵႂၢင်ႈ ၁၁.၀၃ လၵ်းယဝ်ႉ။[3]
သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇၼႆႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်ႈပတဵင်ႇၵျီး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းဢေးတႃႇၸၢၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ ၶႅၼ်ႈမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်သေ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၸႄႈၵႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးဝႆႉတီႈၼႃႈသုင် ပၢင်ႇလၢႆႇ ႒႕႖ ထတ်းသေ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇတူၵ်းၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ်ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႆလူင်းၽၢႆႇၸၢၼ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လွႆမၢၼ်းတလေး ဢၼ်သုင်သေ ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ႗႗႖ ထတ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်းတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် တႆး၊ ၶျၢင်း၊ ၶၢင်၊ ယၢင်း၊ ရၶႅင်ႇ၊ ယၢင်းလႅင်၊ မွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယူသဝ်းၼမ် ၸွမ်ႈၶပ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်တႄႉ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထ ၵမ်ႉၼမ်သေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဢိတ်ႇသလၢမ်ႇ၊ ႁိၼ်ႇတူႇ၊ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ လႄႈ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ် တၢင်ႇၸိူဝ်းၵေႃႈ ၼမ်ၼင်ႇ ၶပ်ႉၸႅၼ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႖.႗႑% ၼႂ်းႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၼင်ႇ ၶႄႇ၊ ဢိၼ်ႇတီးယႃး၊ ပႃႇၵိတ်ႇသတၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။။[3]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) ၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်တူၵ်းၵႅၼ်ႈၵၢင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးပဵၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉႁူင်းငၢၼ်းၸၢၵ်ႈၼင် ဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇပိူင်ႇ၊ ႁူင်းငၢၼ်းၸၢၵ်ႈ မၢၼ်းတလေးပီႇယႃႇ ဢၼ်ၽူႈသုၼ်ႇလဵဝ်ပိူင်၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၵွၼ်ႈသီ၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈၼမ်ႉဝၢၼ်၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈဢၢႆၵႂၼ်းထၢတ်ႈ၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈယႃႈယႃ ဢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းပိူင်ႇ၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈႁုင်လဝ်ႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸၢၵ်ႈၼမ်ႉၶဵင်၊ ၸၢၵ်ႈမႆႉ၊ ၸၢၵ်ႈၵၢၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်း ဢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်လဵဝ်ပိူင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႓႐႐ ပၢႆယဝ်ႉ။
ၵၢတ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၢတ်ႈၸိူဝ်းဢၼ်မီးမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မင်းတုင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
- ၵၢတ်ႇၼၢၼ်းတေႃႇသျေႉ
- ၵၢတ်ႇမိပႃႉ
- ၵၢတ်ႇသြႃႇၸၢၼ်ႇ
- ၵၢတ်ႇၺွင်ႇပိၼ်ႇ
- ၵၢတ်ႇမၢၼ်းသီႇရိ
- ၵၢတ်ႇသီႇရိမၢၼ်ႇတလႃႇ
- ၵၢတ်ႇမိၼ်းတႄးလၢၼ်းသူင်ႇ
- ၵၢတ်ႇသီႇရီမႃႇလႃႇ
- ၵၢတ်ႇယေႃးမိၼ်းၵျီး
- ၵၢတ်ႇတယႄး
ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႇသူင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၶွပ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျႄႇတႃႇၸၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႇၵႂႃႇမႃးလႆး ၸွမ်းသၢႆတၢင်းၼမ်ႉ မွၵ်ႈ လၵ်းၼမ်ႉ ႒ လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ တႃႈရူတ်ႉၵႃး သီႇရိမၢၼ်ႇတလႃႇ ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းလႄႈ ပွတ်းၼိူဝ်၊ မီးဝႆႉတႃႈရူတ်ႉၵႃးတေႃးၼပႂႃး ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး ၸႄႈမိူင်းၶၢင်လႄႈ ပွတ်းၽၢႆၼိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၵႃး မၢၼ်းတလေး-မိူင်းၵုတ်ႈ-ၸႄႈၼႃး (မျိတ်ႉၵျီးၼႃး) ယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈသၢႆတၢင်းၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁေႃၶမ်းမၢၼ်းတလေး မီးဝႆႉၼႂ်းၵႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇ တင်း ပွတ်းတူၵ်းလႄႈ လႆႈပၼ်ႇဝႄႈၼၼ်ႉသေ ၵႂႃႇမႃးယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆၺႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးပႆႇၺႃႇၸၼ်ႉသုင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇမျေႇတႃႇၸၢၼ်ႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸၼ်ႉၸွမ်ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းၼွၵ်ႈမိူင်း လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးယႃႈယႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိမ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးယႃႈယႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တဵၵ်ႉပၢၼ်ႇပၢႆးယႃႈယႃၸၢဝ်းၶိူဝ်းယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉၸွမ်ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸွမ်ပရိယတ်ႉတိသႃႇသၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇပိုၼ်ႉထၢၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး ႑႒ ႁူင်းယဝ်ႉ။
- ဢထၵ ၄
- ဢထၵ ၈
- ဢထၵ ၉
- ဢထၵ ၁၀
- ဢထၵ ၁၁
- ဢထၵ ၁၇
- ဢထၵ ၁၈
- ဢထၵ ၂၀
- ဢထၵ ၂၁
- ဢထၵ ၂၅
- ဢထၵ ၃၃
ဢထၵ (ၽႄ)/ဢလၵ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဢလၵ ၁၅
- ဢလၵ ၄
- ဢလၵ ၆
- ဢလၵ (ထ(ၽႄ)) ၁၁
- ဢလၵ ၁၇
- ဢလၵ (ထ(ၽႄ)) ၁၄
- ဢလၵ (ထ(ၽႄ)) ၁၉
ဢမၵ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ပူၼ်ႉၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် (ၽႄ) မီးယူႇ ႓႗ ႁူင်းယဝ်ႉ။
ပၢႆးယူႇလီ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ႁူင်းယႃ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ႁူင်းယႃၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် (မၢၼ်ႈ: အလုပ်သမားဆေးရုံ)
- ႁူင်းယႃ မၢၵ်ႇတႃ၊ ႁူ၊ ၶူႈလင် (မၢၼ်ႈ: မျက်စိ၊နား၊နှာခေါင်းဆေးရုံ)
- ႁူင်းယႃယႃႈယႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း (မၢၼ်ႈ: တိုင်းရင်းဆေးရုံ)
- ႁူင်းယႃႁွင်ႈၵၢၼ်ၶွၵ်ႈ (မၢၼ်ႈ: အကျဉ်းဦးစီးဌာနဆေးရုံ)
- ႁူင်းယႃသင်ႇၶႃႇ ၸီႇဝိတတႃႇၼ (မၢၼ်ႈ: ဇီဝိတဒါန သံဃာ့ဆေးရုံ)
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ႁေႃၶမ်း မၢၼ်းတလေး (ႁေႃၶမ်းတႃႈလိူဝ်ႇ) (မၢၼ်ႈ: မန္တလေး နန်းတော်)
- လွႆမၢၼ်းတလေး (မၢၼ်ႈ: မန္တလေးတောင်)
- ၵျွင်းဢတုမသျိ (ၵျွင်းလူင် မႁႃႇ ဢတုလဝေႇယၢၼ်ႇ) (မၢၼ်ႈ: အတုမရှိကျောင်း) (မဟာ အတုလဝေယံ ကျောင်းတော်ကြီး)
- ၽြႃးၵုတူဝ်ႇတေႃႇ (မၢၼ်ႈ: ကုသိုလ်တော်ဘုရား)
- ၸရွပ်ႈလူင်သုတမႃႇ
- ႁူင်းယႃ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်
- ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးယႃႈယႃၸၢဝ်းၶိူဝ်း (ဝဵင်းလိူဝ်ႇ) (မၢၼ်ႈ: တိုင်းရင်းဆေးပညာတက္ကသိုလ်(မန္တလေး))
- သူၼ်သတ်း ယတၼႃႇပူင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ရတနာပုံ တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်)
- သူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်တဝုၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: နန္ဒဝန်ပန်းခြံ)
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL. ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန (26 August 2014). Archived from the original on 12 September 2014။ Retrieved on February 24, 2015။
- ↑ Myanmar Area Codes. Archived from the original on 2009-12-01။ Retrieved on 2018-03-22။
- ↑ 3.0 3.1 3.2 အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၏ ဒေသဆိုင်ရာအချက်ဢလၵ်များ. မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံး. Archived from the original on 2019-08-01။


text:
တင်ႈတႄႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 May 2021 တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 12 May 2021 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း (People Defence Force) ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတမူး တိူင်းၸႄႈၵႅင်း သွင်ဝၼ်းထပ်းၵၼ်လႄႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသုမ်းဢမ်ႇယွမ်း 15 ၵေႃႉ၊ ၽၢႆႇၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ တူၵ်းသုမ်း 1 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉသေ ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းတမူး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 May 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 22:30 မူင်း တေႃႇထိုင် 24:00 မူင်းၼၼ်ႉ သွင်ၽၢႆႇ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်းတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းတမူး ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသုမ်း 5 ၵေႃႉ၊ ၽၢႆႇၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းသုမ်း 1 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 12 May 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ မွၵ်ႈ 04:00 မူင်းသမ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉတီႈ ၵုၼ်းတွင်းယႄးၵိၼ်း ၸႄႈဝဵင်းတမူး လႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်သေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသုမ်းထႅင်ႈ 10 ပၢႆသေ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၵတႄး ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တုၵ်းသူမ်း 4 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတူၵ်းသုမ်းသွင်ၽၢႆႇ တီႈၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းတမူးၼႆႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသင်သေလွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ၶၢဝ်းတၢင်းမီး 3 လိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပႆႇၵုမ်းထိင်းလႆႈဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢိၵ်ႇ ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇၵေႃႈ ယူပ်ႈယွမ်းလူင်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်း သေဢမ်ႇၵႃး ယိုင်ႈၶႅၼ်းႁုၵ်းႁၢႆႉႁႅင်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ယူႇယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၸုမ်းလူလွမ်ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း AAPP ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ တင်ႈတႄႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၼ်းဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 11 May 2021 ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မီးထိုင် 783 ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသမ်ႉ မီးထိုင် 4,936 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ သဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယိုၼ်းထိုင်လႆႈသေ ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉၵူၺ်း ဢၼ်ဢမ်ႇယိုၼ်းထိုင်လႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈတေမီးထႅင်ႈတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 May 2021 ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ တီႉၺွပ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ 5 ၵေႃႉ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူၼ်ၵၼ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း