text:
ဝၢႆးသေ ႁူင်းၵၢၼ်ၶႄႇ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇပဵၼ်ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်းဢွၵ်ႇငိုၼ်းပၼ်ဝႆႉ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆႇတႃႇယႃႇ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ထုၵ်ႇၾႆးမႆႈယဝ်ႉ လုမ်းၽွင်းတၢင်ထၢႆႇဝၢၼ်ႇ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပၼ်ၾၢင်ႉထိုင် ၸဝ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇထႆႇဝၼ်ႇ ႁႂ်ႈလႆႈပူၵ်းပၢႆႉ ပူၵ်းၸွမ်ပိဝ်ထႆႇဝၼ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တၢင်းၶႄႇ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပေႃးတေဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းလႆႈဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတိတ်ႉ (14 March 2021) ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လုမ်းၽွင်တၢင်ၶႄႇ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လႄႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇ ၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉႁူင်းၵၢၼ်ယဵပ်ႉသိူဝ်ႈၶူဝ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇပဵၼ်ၸဝ်းတိုၼ်းလၢင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇၵူၼ်းလၵ်ႉဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇယဝ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇ ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈတၢင်းၸဵပ်းမၢတ်ႇလႄႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၶမ်ဝႆႉယူႇ ၼႂ်းႁူင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈမီးၼႆလႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ် ယူႇတီႈလုမ်းၽွင်းတၢင်ၶႄႇသေ လႆႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၽၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈ ၵႅတ်ႇၶႄပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၶူဝ်းၶွင်ၶႄႇ တႃႇႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေးလီ ဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters လၢႆးငၢၼ်းလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶႄႇၼႆႉပဵၼ်ၽူႈပၼ်ႁႅင်းၵမ်ႉၸွႆႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းၵၢၼ် ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းသေ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၵုမ်းၶင်တူဝ်ဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇၵေႃႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႄႈ မိူင်းၶႄႇ ၵႂႃႇယူႇၼမ်သေ မီးလွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်းၽၢႆႇၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း လႄႈ ၽၢႆႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15 March 2021 (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ မီးၶွမ်ႇပၼီႇထႆႇဝၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ႁူမ်ႈပႃး ၵူၼ်းမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ 10 ၵေႃႉ ဢၼ်တိုၵ်ႉတူၵ်းယူႇဝႆႉ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉၼၼ်ႉသေ ၵူၺ်းၼႃႇ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၸွမ်းၼင်ႇလုမ်းၽွင်းတၢင်ထႆႇဝၼ်ႇလႆႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၵွင်ႉသၢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉလွတ်ႈၽေးလီ ယူႇဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႈ လႆႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇၵူၼ်းထႆႇဝၼ်ႇ ဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈပူၵ်းပၢႆႉမဵဝ်းဢၼ်ၼႄဝႃႈ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇထႆႇဝၼ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ပူၵ်းပႃးၸွမ်ပိဝ် ထႆႇဝၼ်ႇ လႄႈ သပ်းလႅင်းၼႄပႃး ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်း ႁႂ်ႈလႆႈပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇထႆႇဝၼ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇၶႄႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေၸၢင်ႈၵၢင်းလွတ်ႈလႆႈ လွင်ႈပွင်ၸႂ်ၶဝ်ႈၸႂ်ၽိတ်းပိူင်ႈသေ ထုၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ၶွမ်ႇပၼီႇထႆႇဝၼ်ႇယၢမ်ႈလႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် ထၢင်ႇၽိတ်းဝႃႈ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇၶႄႇၼႆသေ ထုၵ်ႇႁဵတ်းႁၢႆႉယႃႉၽျႅၵ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇမႃးယူႇ ၼႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁူမ်ႈပႃး မိူဝ်ႈပီႊ 2014 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဝႅတ်ႉၼၢမ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် လႆႈလုၵ်ႉၼႄၵၢင် ၸုတ်ႇၾႆးၽဝ်ၶွမ်ႇပၼီႇၼွၵ်ႈမိူင်း လႄႈ ႁဵတ်းႁၢႆႉ ႁူမ်ႈပႃး ၶွမ်ႇပၼီႇထႆႇဝၼ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ် တုမ်ႉတွပ်ႇတေႃႇ လွင်ႈၶႄႇၶုတ်းဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်း တီႈၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ဝႅတ်ႉၼၢမ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်းဝႃႈၼႆ။
ၶွမ်ႇပၼီႇထႆႇဝၼ်ႇ ဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မီးယူႇမွၵ်ႈ 270 ဢၼ်သေ ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယေးငိုၼ်း ႁူင်းၵၢၼ်ၽႅၼ်ႇၽႃႈသိူဝ်ႈၶူဝ်း လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ယဵပ်ႉၶႅပ်းတိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁူမ်ႈႁႅင်းငိုၼ်း ဢၼ်ထႆႇဝၼ်ႇ လူင်းတိုၼ်းလၢင်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းမူတ်း တေမီးႁႅင်းငိုၼ်းမွၵ်ႈ 1 ပီႇလီႇယၼ်ႇ တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
မျွင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမျွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: မြောင်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myaung ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Myaung]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းမျွင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၵႅင်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း တီႈ ပွတ်းၼိူဝ် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃ ၼမ်ႉၵဵဝ် တီႈၵူတ်ႉ ၼမ်ႉၵဵဝ် လႄႈ ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း ႁူပ်ႉၵၼ် ဢၼ်မီး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းမျိၼ်းမူႇ ယၢၼ် 14 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမျွင်ႇယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမျွင်ႇၼႆႉ မီး 179 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်း ၶျွင်းဢူး မယူဝ်းၵူင်းၼၼ်ႉ လတ်းၵႂႃႇ ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈၼွင်လူင်ၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၽၢႆလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁႄႉဝႆႉ ယႃႇႁႂ်ႈၼမ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ-တႃႈလိူဝ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈယင်ႉတီႈဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ လုမ်းၸႄႈဝဵင်း၊ ႁွင်ႈပလိၵ်ႈ၊ ႁူင်းယႃ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ၸၸိူဝ်းပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 52.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tuesday, September 9, 2014
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈပလွၵ်ႉတႆးၼုမ်ႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ
ၸဝ်ႈတေမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် IDM 6.21 Build 9 ဢၼ်ပႃးဝႆႉသေႃးမၼ်းဢမ်ႇလဵဝ် ဢမ်ႇလူဝ်ႇသႂ်ႇသေႃးမၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ၊ တီႈၼႂ်းၶွမ်းပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ IDM ၼၼ်ႉ ယွၼ်းမႃး
မၢႆဢီးမေလ်း လႄႈ သေႃးမၼ်းၼႆၸိုင် ထွၼ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ သေ ႁဵတ်းRestareၶွမ်းႁဝ်း
ပေႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ် IDM 6.21 Build 9 ဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼႆႉ သႂၢင်းသႂ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉယဝ်ႉ၊
တေဢမ်ႇလႆႈသုၵ်ႉသၵ်ႉသႂ်ႇသေႃးမၼ်းယဝ်ႉ
မၢႆတွင်း-သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမၼ်းယွၼ်းUpdata မႃးၼႆၸိုင် ယႃႇပေၼဵၵ်းတႃႉ။
ၸၼ်ဢဝ်IDM 6.21 Build 9 တီႈတႂ်ႈၼႆႉ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
လိုမ်
လိုမ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် ၶွပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈသၢႆငၢႆၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃသေဢမ်ႇၵႃး ၸွမ်းလူၺ်ႈပႃး ၽိင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းသေၵေႃႈ လႆႈၸႅၵ်ႇဝႆႉလၢႆပွတ်းလၢႆတွၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ပၢႆးပထဝီႇဝႃႈတႄႉ တေလႆႈမီး ၵွင်းလိၼ် ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်သေ ဢၼ်ၼိုင်ႈ လႄႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ တေလႆႈမီး ၼမ်ႉ(ပၢင်ႇလၢႆႇသမ်ႇမုၵ်ႉတရႃႇ) ၶႅၼ်ႈၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ တီႈ ၵမ်ႇၽႃႇလူင်ၼႆႉ တေၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄလဵပ်ႈႁဵၼ်းလႆႈ လိုမ်လူင် ၸဵတ်းလိုမ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ (ဢဝ်သႅၼ်းယႂ်ႇတေႃႇလဵၵ်ႉ) လိုမ်ဢေးသျႃး၊ လိုမ်ဢႃႇၾရိၵ၊ လိုမ်ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ၊ လိုမ်ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း၊ လိုမ်ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႃႈ၊ လိုမ်ယူးရူပ်ႉ လႄႈ လိုမ်ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[1] "ၵူၼ်းၵမ်ႉၼမ် လႆႈမၢႆတွင်းဝႆႉဝႃႈ လိုမ် 7 လိုမ် ဢေးသျႃး၊ ဢႃႇၾရိၵ၊ ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ၊ ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း၊ ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႇတီးၵႃႇ၊ ယူးရူပ်ႉ လႄႈ ဢေႃးၸထရေးလီးယႃး ၼႆသေတႃႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ဢဝ် ယူးရူပ်ႉ လႄႈ လိုမ်ဢေးသျႃး ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁွင်ႉဝႃႈ ယူႇရေးသျႃး ပဵၼ်လိုမ်ၼင်ႇဢၼ်လဵဝ်ယဝ်ႉ။"
ႁူဝ်ၼပ်ႉ လိုမ်မႄးထတ်း
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉလိုမ်သေ ၵႃႈတီႈ ဢွင်ႈတီႈၵမ်ႇၽႃႇၵူႈတီႈတီႈၼႆႉ မၵ်းမၢႆဝႆႉၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းယူႇယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ဢေႇရိယႃႇ လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမႄးထတ်း
လွၵ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်ၼႄဝႆႉၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈဢဝ် ဢေႇရိယႃႇ လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၼိူင်းၼႄၵၼ်ဝႆႉ လိုမ်ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ဢဝ် ဢေႇရိယႃႇ ၶပ်ႉဝႆႉ ၼမ် တေႃႇ ဢေႇယဝ်ႉ)[13]
ဢေႇရိယႃႇၼင်ႇလိၼ် ႁင်း လိုမ်တင်းသဵင်ႈၼႆႉ ပဵၼ် 148,647,000 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (57,393,000 လွၵ်းလၵ်း)သေ၊ ပဵၼ် 29.1% ႁင်ႈ ၽိဝ်ၼႃႈၵမ်ႇၽႃႇ (510,065,600 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် 196,937,400 လွၵ်းလၵ်း) ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈ လိုမ်တင်းသဵင်ႈၼႆႉ လႆႈလၢမ်းတူၺ်း ပိူင်လိူင်းမၼ်း ပဵၼ် ႁူမ်ႈ 7,000,000,000 ယဝ်ႉ။
လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး ၸိုဝ်ႈလိုမ်လူင် တီႈၵမ်ႇၽႃႇမႄးထတ်း
တီႈၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ လိုမ်ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆႉ မီး 7 လိုမ်သေ ၸိုဝ်ႈလိုမ်လူင် 7 လိုမ် ဢၼ်တႅမ်မၢႆၼင်ႇ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ တၢင်းၼႃႈ လႄႈ တၢင်းလင်ၼၼ်ႉ လႆႈမိူၼ်ၵၼ် လၢၵ်ႇလၢႆးဝႆႉယူႇ။
- Asia (လိုမ်ဢေးသျႃး)
- Africa (လိုမ်ဢႃႇၾရိၵ)
- America (North) (လိုမ်ဢမႄႇရိၵႁွင်ႇ)
- America (South) (လိုမ်ဢမႄႇရိၵၸၢၼ်း)
- Antarctica (လိုမ်ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႃႈ)
- Europe (လိုမ်ယူးရူပ်ႉ)
- Australia (လိုမ်ဢေႃးသထရေးလီးယႃး)
လိုမ်ဢေးသျႃး(Asia)မႄးထတ်း
လိုမ်ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ် လိုမ်ဢေးသျႃးယဝ်ႉ။ ဢေႇရိယႃႇတင်းသဵင်ႈၼႆႉ မီး 43,810,582 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ (15,915,360.3 လွၵ်းလၵ်း) သေ မီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 30 တၢင်းၵႂၢင်ႈလိၼ်ၵမ်ႇၽႃႇသေ မီး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 8.6 လိၼ်ၵမ်ႇၽႃႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းလိုမ်ဢေးသျႃးၼႆႉ မီးဝႆႉ မိူင်း 42 မိူင်းသေ ထုင်ႉမၼ်း လႆႈၸႅၵ်ႇဝႆႉ ဢေးသျႃးပွတ်းၵၢင် (5 မိူင်း)၊ ဢေးသျႃးပွတ်းဢွၵ်ႇ (6 မိူင်း)၊ ဢေးသျႃးပွတ်းတူၵ်း (12 မိူင်း)၊ ဢေးသျႃးပွတ်းၸၢၼ်း (8 မိူင်း)၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဢေးသျႃး (11 မိူင်း) ၼႆယဝ်ႉ။
ဢေးသျႃးပွတ်းၵၢၼ်မႄးထတ်း
မိူင်း 5 မိူင်း တီႈ ဢေးသျႃးပွတ်းၵၢင်ၼႆႉ
- ၵႃႇၸၢၵ်ႈသတၼ်ႇ
- ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ
- တႃႇၵျီႇၵီႇသတၼ်ႇ
- တၢၵ်ႈမႅၼ်ႇၼီႇသတၼ်ႇ လႄႈ
- ဢူႇၸပႄႉၵိတ်ႇသတၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢေးသျႃးပွတ်းဢွၵ်ႇမႄးထတ်း
မိူင်း 6 မိူင်း တီႈ ဢေးသျႃးပွတ်းၵၢင်ၼႆႉ
- မိူင်းၶႄႇ (ၶဝ်ႈပႃး ႁွင်းၵွင်း လႄႈ မႃႇၵၢဝ်ႈ)
- ၵျႃႇပၢၼ်ႇ
- ၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း
- ၵၢဝ်းလီႁွင်ႇ
- မူင်ႇၵူဝ်းလီးယႃး
- ထၢႆႇဝၢၼ်း (ၶႄႇၶဝ်ၵူၺ်းႁွင်ႉဝႃႈ ၶႄႇထၢႆႇပေႇ ၼႆသေ မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ထုင်ႉ ဢၼ်ၶတ်းၸႂ် တႃၽႄဢွၵ်ႇမိူင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉမီးဝႆႉ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၽွင်းတၢင်၊ တပ်ႉသိုၵ်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၶွပ်ႉၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ လႆႈဢဝ်မၼ်းသႂ်ႇဝႆႉတီႈၼႂ်း သဵၼ်ႈမၢႆမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။)
ဢေးသျႃးပွတ်းတူၵ်းမႄးထတ်း
မိူင်း 11 မိူင်း တီႈ ဢေးသျႃးပွတ်းၵၢင်ၼႆႉ
- ပႃႇရဵၼ်း
- ၶႃႇတႃႇ
- ဢီႇရၢၵ်ႈ
- ဢီႇရၢၼ်း
- သေႃႇတီႇဢႃႇရေးပီးယႃး
- ဢူဝ်ႇမၢၼ်ႇ
- မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸဝ်ႈၾႃႉ ဢႃႇရၢပ်ႈ (ယူႇဢေႇဢီး)
- ၵျေႃႇတၼ်ႇ
- ယႄႇမႅၼ်ႇ
- ၶူႇဝဵတ်ႈ
- လႄႇပႃႇၼွၼ်ႇ
- သီးရီးယႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဢိတ်ႇသရေး ၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း လိုမ်ဢေးသျႃးသေတႃႉ ဝၢႆးလင်မႃး ၶၢႆႉသၢႆမၢႆသႂ်ႇၸူးတီႈၼႂ်း လိုမ်ယူးရူပ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢေးသျႃးပွတ်းၸၢၼ်းမႄးထတ်း
မိူင်း 11 မိူင်း တီႈ ဢေးသျႃးပွတ်းၵၢင်ၼႆႉ
- ဢိၼ်းတီးယႃး
- သီႇရိလင်းၵႃ
- ပင်းၵလႃးတဵတ်ႈ
- ၼေႇပေႃး
- ၽူႇတၢၼ်ႇ
- ပႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ
- ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼီႇသတၢၼ်ႇ
- မေႃႇတိပ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼၼ်ႉ မိူင်းပႃႇၵိတ်ႇသတၼ်ႇ ပွတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ပွတ်းတူၵ်းၼႆႉ လႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၸွမ်း ဢိၼ်းတီးယႃး ၵႃႈတီႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်သေတႃႉ ဝၢႆးလင်မႃး ပႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇတီႈ ပႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇပွတ်းတူၵ်းသေၵေႃႈ တႄႇတင်ႈပဵၼ် ပင်းၵလႃးတဵတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇမႄးထတ်း
မိူင်း 11 မိူင်း တီႈ ဢေးသျႃးပွတ်းၵၢင်ၼႆႉ
- မျၢၼ်ႇမႃႇ
- ထႆး
- မလေးသျႃး
- သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ
- ဝႅတ်ႉၼမ်း
- ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး
- ၵမ်ႇပေႃးတီးယႃး
- လၢဝ်း
- ၾီႇလိပ်ႈပိၼ်း
- ပရူႇၼၢႆး
- တီႇမေႃးပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (တီႇမေႃးလႅတ်ႉသတိတ်ႉ) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
- ↑ Continents: What is a Continent?. National Geographic. Archived from the original on 29 June 2009။ Retrieved on 10 January 2015။
- ↑ (2005, Golson Books Ltd.) in R. W. McColl: 'continents' - Encyclopedia of World Geography, Volume 1, 215. Retrieved on 2012-06-26. “လိုမ်ဢႃႇၾရိၵ လႄႈ လိုမ်ဢေးသျႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉဢဝ်တင်းၵုၼ်ယွၼ်ႇၸူးဢႅတ်ႉသေ ၸပ်းဢိူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ယူးရူပ်ႉ၊ ဢႃႇၾရိၵ လႄႈ ဢေးသျႃးၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ႁွင်ႉဝႃႈ ဢႃႇၾရူဝ်ႇ-ယူႇရေးသျႃး ဢမ်ႇၼၼ် ယူႇရႃႇၾရေးသျႃး ၼႆယဝ်ႉ။”
- ↑ 3.0 3.1 2001. New York: Columbia University Press - Bartleby.
- ↑ Océano Uno, Diccionario Enciclopédico y Atlas Mundial, "Continente", page 392, 1730. ISBN 84-494-0188-7
- ↑ Los Cinco Continentes (The Five Continents), Planeta-De Agostini Editions, 1997. ISBN 84-395-6054-0
- ↑ [1] Older/previous official Greek Paedagogical Institute 6th grade Geography textbook (at the Wayback Machine), 5+1 continents combined-America model; Pankosmios Enyklopaidikos Atlas, CIL Hellas Publications, ISBN 84-407-0470-4, page 30, 5+1 combined-America continents model; Neos Eikonographemenos Geographikos Atlas, Siola-Alexiou, 6 continents combined-America model; Lexico tes Hellenikes Glossas, Papyros Publications, ISBN 978-960-6715-47-1, lemma continent (epeiros), 5 continents model; Lexico Triantaphyllide online dictionary , Greek Language Center (Kentro Hellenikes Glossas), lemma continent (epeiros), 6 continents combined-America model; Lexico tes Neas Hellenikes Glossas, G.Babiniotes, Kentro Lexikologias (Legicology Center) LTD Publications , ISBN 960-86190-1-7, lemma continent (epeiros), 6 continents combined-America model.
- ↑ 7.0 7.1 "Continent". Encyclopædia Britannica. 2006. Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc.
- ↑ World, National Geographic - Xpeditions Atlas. 2006. Washington, DC: National Geographic Society.
- ↑ Atlas of Canada
- ↑ The New Oxford Dictionary of English. 2001. New York: Oxford University Press.
- ↑ "Continent". MSN Encarta Online Encyclopedia 2006.. Archived 2009-10-31.
- ↑ "Continent". McArthur, Tom, ed. 1992. The Oxford Companion to the English Language. New York: Oxford University Press; p. 260.
- ↑ "Total Population – Both Sexes". World Population Prospects, the 2010 Revision. United Nations Department of Economic and Social Affairs. 28 June 2011. Retrieved 24 October 2011. (Per linked individual article definitions, North America includes UN population estimates for North America, Central America and Caribbean; Australia includes Australia and Papua New Guinea.)
- ↑ Non-permanent, varies. See also: Demographics of Antarctica. Antarctica. CIA World Factbook. March 2011 data. Retrieved December 24, 2011.
- ↑ Forbes пpoиrHopиpoBaл MockBy. www.irn.ru.


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 19 March 2021 (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸုမ်းလူလွမ်ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း (Assistance Association For Political Prisoners-AAPP) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ဝၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မီး 224 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸုမ်းလူလွမ်ၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း (AAPP) ၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ တင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၼ်းဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 18 March 2021 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 46 ဝၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မီး 224 ၵေႃႉ ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်း ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း မီးထိုင် 2,258 ၵေႃႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇၺႃးတၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈ မီး 15 ၵေႃႉ၊ ယွၼ်ႉထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈတီႉၺွပ်းလႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈငိူင်ႉပၢႆႈ မီး 73 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသေ ၶိုၼ်းလွတ်ႈဢွၵ်ႇမႃး မီး 320 ၵေႃႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် ၵူၼ်းဢၼ်တိုၵ်ႉထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း မီးဝႆႉယူႇ 1,938 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ဝၢႆးတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇတႂ်ႈပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇသိုၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈၸႄႈဝဵင်း တူဝ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႄၵၢင်ၸႂ်လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ်သေ သၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းယူႇယဝ်ႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်၊ ယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ်သေ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်ယူႇ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးတေဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇ ပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် လႄႈ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ပိုၼ်ၽႄႈၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းလႅင်းဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ Internet တူဝ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ထတ်းသၢင်ဝႃႈ လွင်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ မိူၼ်မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသေ ၶႃႈႁႅမ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း ရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ထၼုၽျူႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းထၼုၽျူႇ (မၢၼ်ႈ: ဓနုဖြူမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Danubyu) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းထၼုၽျူႇၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽုၼ်ႇလိၼ်ၶႅမ်ႉလီသေ ယွၼ်ႉမီး လိၼ်ၼႃးလႄႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶဝ်ႈ လႄႈ ထူဝ်ႇတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢွၵ်ႇပႃး ယႃႈလႅၼ်းယႃႈလႄႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းလႅၼ်းယႃႈၵေႃႈ ႁဵတ်းၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ငၢၼ်းလေႃႉ၊ ၵၢၼ်ၵငၢၼ်းသၢတ်ႇၽိဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင် တီႈ ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းထၼုၽျူႇၼႆႉ မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢင်းၵိတ်ႉပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ပၢင်သိုၵ်း ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းၼႂ်းၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးလမ်ႇလွင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢင်သိုၵ်း 1825 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် မႁႃႇပၼ်ႇထုလ လႆႈတိူဝ်ႉၺႃးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇသေ တူၵ်းသုမ်းတီႈ ဝဵင်းထၼုၽျူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႃႇႁဵဝ်ႈႁူဝ်သိုၵ်းလူင်ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉႁၼ်လႆႈယူႇ တီႈ ဝဵင်းထၼုၽျူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းထၼုၽျူႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ လႆလူင်းၸွမ်းသၢပ်ႇၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ပွတ်းၼႃႈလိၼ်တႅမ်ႇလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇႁႄႉၵင်ႈ လွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆသေ လႆႈႁဵတ်းပၼ် ၽၢႆႁႄႉၼမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 30 လၵ်းၼၼ်ႉ ဢဝ် ဝဵင်းထၼုၽျူႇ သိုပ်ႇၵၢႆႇပၼ်ဝႆႉတင်း ဝဵင်းၵျူင်ႇပျေႃႇယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (5)


text:
5 ႁူဝ်ၶေႃႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁႂ်ႈဢွင်ႇမၢၼ် ထိုင်တီႈယိူင်းမၢႆလႆႈဝႆးၼၼ်ႉ လူဝ်ႇမီးမဵဝ်းသင်ၽွင်ႈ
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတေဢဝ်တင်း 5 ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇမီးဝႆႉပုၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇဝႃႈႁဝ်းတေႁဵတ်းလွင်ႈသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးႁဝ်းမီးၼိုင်ႈၼႂ်းႁႃႈႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉၼႆၸိုင် ႁဝ်းတေၸၢင်ႈလႆႈဢွင်ႇမၢၼ် ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ထိုင်ယိူင်းမၢႆႁဝ်းလႆႈဢမ်ႇႁၢင်ႉၼႆၶႃႈ ၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃးလူဢၢၼ်ႇ လႄႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈ ။
ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁႂ်ႈၸဵဝ်းမေႃဝႆး ႁဵၼ်းႁူႉလႆႈဝႆး ပွင်ႇၸႂ်ဝႆး ၼၼ်ႉ တေလႆႈမီး 5 ႁူဝ်ၶေႃႈၼႆႉၶႃႈ ။
1. ၶတ်းၸႂ် လႄႈဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇလွင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတိုၵ်ႉႁဵၼ်းသွၼ်ၼၼ်ႉယူႇ ။
လွင်ႈတၢင်းၶတ်း မီးတီႈလႂ် လွင်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၵေႃႈ မီးတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆယူႇၶႃႈလူး ၊ လွင်ႈၶတ်းၸႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးလၢႆလွင်ႈယူႇ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ပိူၼ်လၢတ်ႈဝႃႈႁႂ်ႈၶတ်းၸႂ်ၼႆၵေႃႈ ၶတ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်း ပေႃးပူၼ်ႉၵႂႃႇၵေႃႈလိုမ်းပႅတ်ႈယဝ်ႉ ၊ ၶတ်းၸႂ်ဢမ်ႇမီးတီႈယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ ဢၼ်တေပဵၼ်ၼၼ်ႉ တေဢၢၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈတႄႉမႃးလႆႈ ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈၶတ်းၸႂ်လၢႆလၢႆၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပႃးယိူင်းဢၢၼ်းလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။
2. လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇသေႇ ။
ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်ႁႃတၢင်းႁူႉပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈမီးမိုဝ်ႉယၢမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းမၵ်ႉမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ ႁဝ်းတေဢမ်ႇလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆ ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈဝႃႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတူဝ်ႈတၼ်း ဢမ်ႇဝႃႈတေၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ ႁိုဝ်ႁိုင်ၼၢၼ်းၵေႃႈလီ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶၢဝ်းယၢမ်းႁႂ်ႈမီးၵႃႈၶၼ် လႄႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇဝႆႉၶႃႈ ။
3. တႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈတႃႇသေႇ ။
လွင်ႈတႅမ်ႈမၢႆ မၢႆတွင်းဝႆႉၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်လီမဵဝ်းၼိုင်ႈ ၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းတွင်းၶိုၼ်းဝၢႆးလင် ယဝ်ႉၵေႃႈယင်းၸွႆႈပၼ်ႁႂ်ႈႁဝ်းၸဵဝ်းမေႃဝႆး ၶဝ်ႈၸႂ်ဝႆး လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇတူၺ်းၶိုၼ်းၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၊ မိူဝ်ႈႁဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း လႄႈႁၼ်မႅၼ်ႈလွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉ သင်ဝႃႈဢမ်ႇမီးပပ်ႉလိၵ်ႈၸိုင် ၸႂ်ႉၽူင်း ၊ ၶွမ်ႊ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်တီႈတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၵေႃႈလႆႈၼႆၶႃႈ ။
4. ၵႆႉလိုမ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်းလွင်ႈႁဝ်းတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉ ။
လိုမ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်တေၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းတွင်းၶိုၼ်းလၢႆလွင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉၼၼ်ႉ လႄႈတေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းပွင်ႇၸႂ်ၶိုၼ်းဝႃႈ ႁဝ်းလႆႈႁဵၼ်းႁူႉလွင်ႈသင်လၢႆလၢႆဝၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃးယဝ်ႉဢၼ်ႁဝ်းတွင်းလႆႈသေပိူၼ်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈသင်ၼႆ ဢဝ်မႃးဝူၼ်ႉၶိုၼ်းသေ ထတ်သၢင်တူၺ်းၶိုၼ်းတူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႃႈ ။
5. လႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယၢမ်ႈမေႃႁဵတ်း ။
ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ လႄႈပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈထမတႃႇယဝ်ႉ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းတေၵႂႃႇယိူင်ႈၵၼ် မိူၼ်ၵၼ်ၵူႈလွင်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ယွၼ်ႉၼၼ်ႁႂ်ႈႁဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၸွမ်း လွင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယၢမ်ႈမေႃ မေႃလႅၼ်ႇ သေႁဵၼ်းႁူႉပႃးၼႆၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းထႅင်ႈတိူဝ်းပၼ်လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။
ၼႂ်း 5 ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉၵႂႃႇၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈတူဝ်ထူပ်းဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယဝ်ႉ လႆႈၽွၼ်းလီတႃႇတူဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းလႄႈ လႆႈသိုပ်ႇပိုၼ်ၽႄႈပၼ်ၽူႈၸိူဝ်းတိုၵ်ႉတေႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉလွင်ႈဢၼ်သွၵ်ႈႁႃၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇၼႆ သင်ဝႃႈႁဝ်းမီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် မီးယိူင်းမၢႆ တဵမ်ထူၼ်ႈ မေႃတႅပ်းတတ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆၸိုင် ဝၼ်းၼိုင်ႈ ယိူင်းမၢႆ ၊ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈတေသုတ်းၶဝ်ႈမႃးႁႃႁဝ်း လူၺ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈႁိူဝ်ႉသင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈ ။


text:
ၼွင်ၶဵဝ်၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် (IPA: [nɔ̌ŋ kěo]), (မၢၼ်ႈ: နောင်ချိုမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Nawnghkio Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Naungkhaeo] ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ယဝ်ႉ။[3]
ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် ၼႆႉ မီးဝႆႉၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ ႒႒° ႔႕' နှင့် ႒႓° ႑႕'၊ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ ႙႖° ႐႐' နှင့် ႙႗° ႐႐' ဢေႃႈ။ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ တီႈတဵမ်ႇသုတ်း မီးမွၵ်ႈ ႗႐႐ ထတ်းသေ တၢင်ႉသုင်သုတ်းမၼ်းတႄႉ ပဵၼ် ႔႓႐႐ ထတ်းလႄႈ ပေႃးၽတ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်ၸိုင် ပဵၼ် ႒,႗႕႙ ထတ်းယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ၶိုင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပဵင်ႈသေ ဢၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်လီၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ သၼ်လွႆလူင်ၵေႃႈ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ။ ဢေႇရိယႃႇၼႃႈလိၼ်ၶိုင်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ထိူၼ်ႁိုဝ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၼိူင်ႈပီၼႆႉ ၽူၼ်ၵႆႉမႃး မွၵ်ႈ ႙႐ ဝၼ်းတေႃႇ ႑႓႐ ဝၼ်းလႄႈ ၼိူင်ႈပီၼႆႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ် မီး ႔႗ ၼဵဝ်ႉ တေႃႇ ႗႐ ၼဵဝ်ႉ ယဝ်ႉ။ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈတႄႉ ပေႃးၶၢဝ်းၵတ်း မီး ႔႓° တေႃႇ ႘႑° ၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ သေ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈတႄႉ မီးၵႂႃႇ ႖႑° တေႃႇ ႙႖° ၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ၼႆႉ မီးမႄႈၼမ်ႉ ႁွင်ႈၼမ်ႉလႆလူင်းတင်းၼမ်သေ မၢင်တီႈၼႆႉ ၵႂႃႇမီး ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇ ႁၢင်ႈလီလီသေၵွၼ်ႇဢေႃႈ။ ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇ ဢိၼ်းဝၢႆး၊ ဢိၼ်းၽူဝ်ႇ၊ ၶျွင်းလူင်၊ တပျေႇတူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ဢေႃႈ။ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈသဵၵ်ႉၽူးၼၼ်ႉ မၼ်းဝႆႉ ၼမ်ႉဢုၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈၵွၼ်ႇ။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းၽၢႆဢွၼ်ႇဝႆႉ မီးမွၵ်ႈ ႓႐ သေ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။
သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်း[4]
- ၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းတပဵၵ်ႉၵျိၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ
- ၽၢႆႇဢွၵ်ႇလႄႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇႁွင်ႇ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
- ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ
- ၽၢႆႇတူၵ်း လႄႈ ၽၢႆတူၵ်းၸၢၼ်း မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၸိၼ်ႉၵူး၊ ၸႄႈဝဵင်းမၢတ်ႈတယႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇဢူး လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉသႄႇ ယဝ်ႉ။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ၼွင်ၶဵဝ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ GoogleEarth
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Archived from the original on 2017-03-17။ Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
Computer keyboard
ပေႃးဝႃႈတီႈ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၶီးပူတ်ႉ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ computer keyboard ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈၼင်ႇ ၸၢၵ်ႇပေႃႉလိၵ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ဢဝ်ၼဵၼ် ဢမ်ႇၼၼ် သေႃးသေ ၶပ်ႉၸႅၼ်ႇဝႆႉ တႃႇႁဵတ်းၼင်ႇ လီႇပႃႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇႁဵတ်းၼင်ႇ ၼဵၼ်ၶိူင်ႈၽႆးၽႃႉယဝ်ႉ။
တီႈ ၶီးပူတ်ႉ Keyboard ၼႆႉၵမ်ႉပႃႈၼမ် တေလႆႈႁၼ် ဢဝ်ႁၢင်ႈတူဝ်လိၵ်ႈ ပေႃႉတဵင်ၸပ်းတိတ်းသႂ်ႇဝႆႉ ၼိူဝ်မၼ်းသေ ပေႃးႁဝ်းၼဵၵ်းသႂ်ႇၼိူဝ် ၼဵၼ်ဢၼ် လႂ်ၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ် ႁၢင်ႈၽၢင်တူဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢွၵ်ႇမႃးပၼ်။ တူဝ်လိၵ်ႈမၢင်တူဝ်ၼႆႉ ပေႃးၼဵၵ်းၵမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ မၼ်းတေဢွၵ်ႇပၼ်သေ တႃႇမၢင် တူဝ်ၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈၼဵၵ်း ၼဵၼ်လၢႆဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်သေ မၼ်းၸင်ႇတေဢွၵ်ႇပၼ်ၵေႃႈမီး။ ၼဵၼ်ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် ၶီးပူတ်ႉ ၽၢင်ၼဵၵ်း ၼႆႉ မၼ်းတေဢဝ် တူဝ်လိၵ်ႈ၊ တူဝ်ၼပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ႁၢင်ႈလၢႆး Signs ဢွၵ်ႇပၼ်သေ ပေႃးၼဵၵ်းပၼ်ၼဵၼ်လၢႆဢၼ်ႁူမ်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၸမ်ႉ မၼ်းတေ ႁဵတ်းပဵၼ် ၵၢၼ် မႃးၼိုင်ႈဢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် မၼ်းတေပၼ်ၶေႃႈပူင်ၸူး ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ ႁႂ်ႈႁတေ်းပၼ် ၵၢၼ်ႁဝ်းသေလွင်ႈလွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈဢဝ်ၶေႃႈမုၼ်းသႂ်ႇၶဝ်ႈ ၼႂ်းၶွမ်း တင်းၼမ်တင်းလၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇ mouse, touchscreen, pen devices, character recongnition လႄႈ voice recognition ၸိူဝ်းၼႆႉသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၶီးပူတ်ႉ ၽၢင်ၼဵၵ်းၼႆႉ မၼ်းတိုၵ်ႉပဵၼ် ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼမ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း တႃႇဢဝ်ၶေႃႈမုၼ်းသႂ်ႇၶဝ်ႈၸူး တီႈၼႂ်းၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇယူႇ။
ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်တႄႉၵေႃႈ ၽၢင်ႈၼဵၵ်း ၶီးပူတ်ႉၼႆႉ ႁဝ်းၶႃးလႆႈၸႂ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ႁၢင်ႈတေႃႇၼႃႈ ၵၢၼ်ပေႃႉလိၵ်ႉ text entry interface တွၼ်ႈတႃႇ ပေႃႉ လိၵ်ႈ၊ ပေႃႉတူဝ်ၼပ်ႉ သႂ်ႇၶဝ်ႈၸူး word processor, text editor ဢမ်ႇၼၼ် ၽရူဝ်ၶရႅမ်ႇ တၢင်ႇၸိူဝ်း။ ၼႂ်း ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၼႆၸိူဝ်း ပဵၼ် လွင်ႈၼဵၵ်းၼဵၼ် ၽၢင်ၼဵၵ်းၼႆႉ မၼ်းၸႂ်ႉမႃး တွၼ်ႈတႃႇ ၵုမ်းၵမ် သွပ်ႉဝႄးလ်သေၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ်ႉပႃး တႃႇတေလဵၼ်ႈ ၵဵမ်း ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ၊ ၽၢင်ၼဵၵ်း ၶီးပူတ်ႉ မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈၶိုၵ်ႉတွၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ လဵၼ်ႈၵဵမ်း ႁႂ်ႈပေႃးၼဵၵ်းလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈ လူမ်လူမ်ၼႆလူးၵွၼ်ႇ။ ၽၢင်ၼဵၵ်း ၶီးပူတ်ႉၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈပၼ်ၶေႃႈပူင်ၸူး ပိူင်သၢင်ႈၶွမ်း Operation system တႃႇ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇသေၵွၼ်ႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ Windows' Control-Alt-Delete ၼဵၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉ မၼ်းတေႁွင်ႉၼႃႈၵၢၼ် ဝိၼ်းတူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃး ဢမ်ႇၼၼ် မၼ်းတေဢိုတ်း ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် command-line interface ၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ် ႁၢင်ႈတေႃႇၼႃႈ user interface ဢၼ်ၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈ ၽၢင်ၼဵၵ်း ၶီးပူတ်ႉသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပၼ်ႇလဵပ်ႈၸွမ်း ငဝ်ႈၸိုင်ႈ တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း CNF/CNA ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းထၢၼ်ႇတလၢၼ်ႇ မိူင်းၶျၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ RFA ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း ပၼ်ႇလဵပ်ႈၸွမ်းၵၢင်ႁၢဝ်ယဝ်ႉ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးလွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၵႃးၵၢပ်ႇလဵပ်း 2 လမ်း လႄႈ ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 10 လမ်းသေ ၽိူမ်ႉထႅမ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဝႆႉတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း (CNF) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်တႅပ်းတတ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ NUG သေ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA ၸုမ်းၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇတေၶိုၼ်ႈတိုၵ်း ငဝ်ႈၸိုင်ႈ CNF ၼႆႉသေ သလၢႆးထႅတ်ႉၼီႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၸုမ်း CNF လၢတ်ႈဝႃႈ − ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်း NUG ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈလႄႈ ၸုမ်း NUG မိူၼ်ၵၼ်၊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈလီ တၢင်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈလီ ဢမ်ႇႁၼ်လီႁဝ်းၶႃႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ ပၼ်ႁႅင်းဢီးႁဝ်းၶႃႈဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း တွၵ်ႇတိူဝ်ႇ သလၢႆးလျၢၼ်ႇမူင်းသႃႇၶွင်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်း NUG ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ် ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႇတရႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸုမ်း CNF ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း မိူၼ်ၼင်ႇ CDF လႄႈ PDF ၸိူဝ်းၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး မီးလွင်ႈႁူမ်ႈၵၼ် တိုၵ်းယိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼင်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ တူၵ်းသုမ်းတင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 October 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း CNF လႄႈ ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၶျၢင်း CDF ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၶိုၼ်ႈတိုၵ်းႁုပ်ႈသိမ်းလႆႈ တပ်ႉပၢင်သဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈလႅၼ်လိၼ် မိူင်းၶျၢင်း−မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ႁိမ်းဝၢၼ်ႈလူင်ႇလႄး ၸႄႈဝဵင်းထၢၼ်ႇတလၢၼ်ႇ မိူင်းၶျၢင်း၊ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူႉတၢႆ 12 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 13 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵႃး 10 လမ်းလုၵ်ႉတၢင်းၽလၢၼ်းတေႃႉတၢင်ႇၵူၼ်းသိုၵ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတင်းဝဵင်းႁႃးၶႃးၼၼ်ႉ CNF မူၵ်းတိုၵ်းသၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဝဵင်းၽလၢၼ်းလႄႈ ဝဵင်းႁႃးၶႃး ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၽလၢၼ်း−ႁႃးၶႃး ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်းဝဵင်းၽလၢၼ်းမွၵ်ႈ 7 လၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ လႆႈပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 9 October 2021 ၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် လုမ်းပိဝ်ႇႁႃႇသိုၵ်းႁႃးၶႃး တိူင်းသိုၵ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် တိၼ်ႇလျၢၼ်ႇပိ ၶဝ်ႈႁဵတ်း CDM လႄႈ ၶေႃႈမုၼ်းလပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် တိၼ်ႇလျၢၼ်ႇပိ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေၶဝ်ႈတိုၵ်း ၼႂ်းမိူင်းၶျၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် တိၼ်ႇလျၢၼ်ႇပိ ၶဝ်ႈႁဵတ်း CDM ယဝ်ႉဢမ်ႇႁိုင်သင် ၶႅၼ်ႈၵၢၼ်လၢႆၸူဝ်ႈမူင်းၵူၺ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇ တီႉၺွပ်းတူဝ် ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း တိၼ်ႇလျၢၼ်ႇပိတင်းမူတ်း (5) ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းထၢၼ်ႇတလၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးငဝ်ႈၸိုင်ႈတႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း ပၵ်းသဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၸုမ်းႁူမ်ႈပွင်း CNF, CDF လႄႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းဝဵင်းထၢၼ်ႇတလၢၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ လႆႈပႅတ်ႈႁိူၼ်းပႅတ်ႈယေး ပၢႆႈၽေးသေဢမ်ႇၵႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးလွင်ႈၸုတ်ႇၽဝ်ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းမိူင်းၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽွင်းယၢမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းၽၢႆႇလဵဝ်ဝႆႉယူႇၼႆႉ ၼွၵ်ႈလိူဝ်တီႈမိူင်းၶျၢင်းယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းတီႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း တႃႇၶဝ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းဝႆႉယူႇမိူၼ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶၢဝ်းတၢင်းၽွင်းလူင် ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ဢၼ်ဢၢင်ႈမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉယုၵ်ႉလိူၵ်ႈပႅတ်ႈသေတႃႉ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး လႄႈ ထႆး ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သၢမ်ၽၢႆႇ တီႈဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 24 February 2021 (လိူမ်သၢမ်မႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ဢူးဝုၼ်ႇၼမွင်ႇလုၼ်ႇ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၶွင်ႇသီႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ မိူင်းထႆးသေ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတင်း ၻွၼ်း ပေႃးရမတ်းဝိၼႆး (Don Pramudwinai) ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆး လႄႈ ရႅတ်ႇၼူဝ်ႇ မႃႇသူႇတီႇ (Retno Marsudi) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆလၢႆသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇလွင်ႈၼႆႉဝႆႉယူႇသေတႃႉ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၽွင်းလူင် (3) ၸိုင်ႈမိူင်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းသင်ၵၼ်လၢႆလၢႆဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်းၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆး လႆႈယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ − မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်တႃႇတေႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇသေ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း သၢမ်ၽၢႆႇပွၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈပၢင်ၵုမ်လူင် လႄႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ပႃးၸွမ်ပိဝ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇပၢင်ၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းတေႃႇၸိုင်ႈမိူင်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်မိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ၊ ၵူၺ်းလႆႈႁၼ် ၼင်ႈတေႃႇၼႃႈၵၼ်သၢမ်ၵေႃႉသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ရႅတ်ႇၼူဝ်ႇ မႃႇသူႇတီႇ (Retno Marsudi) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ − ယူႇတီႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးသေ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း ၶွင်ႇသီႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မီးလွင်ႈတိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ၶွမ်ႇမတီႇတူဝ်တႅၼ်း သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (CRPH) တင်းသွင်ၽၢႆႇဝႆႉယူႇသေ တေဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဝႆႉပဵၼ်ထီႉၼိုင်ႈၵႂႃႇယူႇ ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ − ႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းတီႈ ၶွင်ႇသီႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ ယႃႇပေၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းလူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ်ဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ဢူးဝုၼ်ႇၼမွင်ႇလုၼ်ႇ ယင်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတင်း ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းထႆး ပရႃယုတ်း ၸၼ်းဢူဝ်းၶျႃး ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းထႆး ပရႃယုတ်း ၸၼ်းဢူဝ်းၶျႃး လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ − လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵူၺ်း၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇၼင်ႇၵၼ် လႄႈ တေလႆႈႁပ်ႉထွမ်ႇၵၼ်ၽွင်ႈယူႇ၊ ပၼ်ႁႅင်း ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၽွင်ႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း (3) မိူင်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼႆႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမိူင်းထႆး Bangkok Post တႄႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ − ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ လွင်ႈတႃႇတေၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေဢမ်ႇၵႃး ဢုပ်ႇပႃးလွင်ႈ ဢႃႇသီႇယၼ်ႇထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးဝုၼ်ႇၼမွင်ႇလုၼ်ႇ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇၼႆႉ လႆႈမႃးတႅၼ်းတီႈယူႇ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယူႇတီႈၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉသေ လၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ မွၵ်ႈ 120 ၵေႃႉၼႆႉ ယင်းပႆႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်ပၺ်ႇၺႃႇၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈ (UNESCO) ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 17 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ပႆႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ တေမီးယူႇမွၵ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵတ်းၸုတ်ႇႁႃႈ (7.5%) ၼႂ်းႁူဝ်ၼပ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတူဝ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၼႆႉဝႃႈၼႆ။
သတေႇၾႃႇၼီႇယႃႇ ၵျဵၼ်ႇၼီႇၼီႇ (Stefania Giannini) ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၸီႉသင်ႇ ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းၸုမ်း UNESCO လၢတ်ႈဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းထုၵ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ ႁိုင်ၼၢၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ တေမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၸၢတ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တင်းၼမ်ယူႇဝႃႈၼႆ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁပ်ႉတိုဝ်ႉတၢင်းလႄႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ဢဝ်ပုၼ်ၽွၼ်းပၼ်ၼၼ်ႉ ယိုင်ၶႅၼ်း တေပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉၼမ်လိူဝ်ယူႇဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်း 117 မိူင်းၼႆႉ ဢၼ်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ် တႄႇဢဝ်ႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇ တေႃႇထိုင် ၸၼ်ႉသုင်ၼၼ်ႉ တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းမွၵ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢမ်ႇသိပ်းႁႃႈ (35%) ၼၼ်ႉၵူၺ်း ဢၼ်လႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ဢဝ်ပၺ်ႇၺႃႇလိၵ်ႈလၢႆးၶိုၼ်းဝႃႈၼႆ။
တႃႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇလႆႈၶိုၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်း UNESCO ၵေႃႈ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းဝႆႉၸွမ်း ၸုမ်းယေးငိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉယူႇ တႃႇၸွႆႈထႅမ်လႆႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်း ၽၢႆႇယေးငိုၼ်းၵွင်ႇၵၢင်တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ ၼၼ်ႉထႅင်ႈယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (1) ပီႊ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ လႆႈၵမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းတွင်း တႃႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးမိူင်းရၶႅင်ႇ တႃႇ 3.7 ပီႇလီႇယၼ်ႇပၢႆ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢႆႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်လႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ မီးဢဝ်သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 15 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပဵၼ်ဝၼ်းမိူင်းရၶႅင်ႇ ၶွပ်ႇၶူပ်ႇ (46) ပီႊၼႆလႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ သူင်ႇလိၵ်ႈတၢင်ၸိုင်ႈၵႂႃႇတီႈမိူင်းရၶႅင်ႇသေ ၼႂ်းလိၵ်ႈတၢင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ တႄႇဢဝ်လိူၼ် October 2019 ထိုင် လိူၼ် September 2020 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (1) ပီႊ လႆႈၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်းတွင်း တႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဝႆႉ 3.7 ပီႇလီႇယၼ်ႇပၢႆဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢႆႇၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး မိူင်းရၶႅင်ႇ (REC) လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းရၶႅင်ႇ တႃႇ (250,000) ပၢႆၼႆႉ ဢၼ်လႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ တေမီးမွၵ်ႈ (80,000) ၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းပရႁိတ ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး မိူင်းရၶႅင်ႇၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ − ပေႃးဝႃႈ တီႈႁူင်းပၢႆႈၽေးၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်း 500 ၼႆ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸွႆႈထႅမ်မႃးၼၼ်ႉ မီးတႃႇ 300 ၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇလႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တႃႇၵူၼ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ပေႃးဝႃႈလိူၼ်ၼႆႉ လႆႈၶဝ်ႈသၢၼ် 100 ထူင်ၼႆ ထႅင်ႈလိူၼ်တေမႃးၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈတဵမ်မိူၼ်ၼၼ်ယဝ်ႉ၊ ၸိုဝ်ႈႁူင်းပၢႆႈၽေးတႄႉၵေႃႈဝႃႈ တီႈၼႆႈလႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်း REC ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ငိုၼ်းတွင်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵမ်ႉထႅမ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၵူႈလိူၼ်၊ ပေႃးလႆႈၵေႃႈ ၵႆႉလႆႈတူၵ်းလိုၼ်း၊ မၢင်လိူၼ်သမ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈ သေဢိတ်းၵေႃႈမီး ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူင်းပၢႆႈၽေး ၵၢၼ်းထွင်းၵျီး ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမျေႇပုင်ႇ လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ − ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈၼႆႉ မီး (4) လိူၼ်ယဝ်ႉ၊ ပေႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸွႆႈမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈပဵင်းပေႃးလႄႈ လႆႈႁႃတုင်းလူႇၶၢမ်ႇတၢင်ႇတီႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈၸုမ်း ပရႁိတၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ႁႂ်ႈပေႃးၵုမ်ႇထူၼ်ႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းငိုၼ်း တႃႇ 2,000 သႅၼ်သေ ႁဵတ်းဝႆႉပၼ် ဢွင်ႈတီႈႁူင်းပၢႆႈၽေးၸူဝ်ႈၶၢဝ်း တီႈဝဵင်းပူင်ႇၼႃးၸုၼ်း၊ ၵျွၵ်ႉတေႃႇ၊ မျွၵ်ႉဢူး၊ မိၼ်းပျႃး၊ ယတေႉတွင်ႇ၊ ပူးတီးတွင်ႇလႄႈ မျေႇပုင်ႇ တင်းမူတ်း မီး (8) တီႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၵႃႈ (8) တီႈၼၼ်ႉ မၢင်တီႈဢမ်ႇမီးၼမ်ႉတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ မၢင်တီႈဢမ်ႇမီးထၢင်ၽၢႆႈ ၊ မၢင်တီႈၵေႃႈ ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းယူႇ၊ မၢင်တီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ယင်းဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ႁူင်းပၢႆႈၽေးမီႈတီႈၼၼ်ႈတီႈၼႆႈၼႆလႄႈ ဢၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ် ယူႇသဝ်းတႄႉတႄႉၼႆႉ တေမီးတီႈ ဝဵင်းပူင်ႇၼႃးၸုၼ်းလႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉတေႃႇ (2) ဢွင်ႈတီႈၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပွၵ်ႉၶွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉၶွင်း (မၢၼ်ႈ: ပေါက်ခေါင်းမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Paukkaung Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပွၵ်ႉၶွင်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 55.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 19 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ UN မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်း ပွၵ်ႈၵမ်း (3) ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွၵ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ တႃႇတေတိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈၽေးၵၢပ်ႈၵႃႇလလူင်ၼႆႉ ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ လူဝ်ႇလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႆႈ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် 12,000 ထိုင် 15,000 ၵေႃႉၵူၺ်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 July 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် 5,477 ၵေႃႉၼႆလႄႈ လႆႈဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တိူဝ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးထိုင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢမ်သိပ်းၵဝ်ႈ 39.12% ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ထူပ်းႁၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ Delta variant ဢၼ်ၽႄႈလၢမ်းဝႆးၽႂ်း တိတ်းၸပ်းၵၼ်ငၢႆႈၼၼ်ႉ လၢႆလၢႆၸိူဝ်ႉၽၼ်းၼႆ UN ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ လွင်ႈၶိူင်ႈၸွႆႈလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ် ဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ ဢမ်ႇပဵင်းပေႃး လႄႈ ၵူႇၼွၼ်းတီႈႁူင်းယႃ တႃႇယူတ်းယႃၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႆႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်း UN တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ႁႃသိုဝ်ႉ ၶိူင်ႈဢွၵ်ႇသီႇၵျိၼ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ပၢႆးယူႇလီဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တႃႇတေလႆႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈၶူင်းၵၢၼ် COVAX ဢၼ်ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ WHO ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈ တႃႇတေလႆႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈထႅင်ႈတၢင်ႇတီႈၼၼ်ႉ ၸုမ်း UN တိူဝ်းၶတ်းၸႂ် ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း WHO လႄႈ UNICEF ဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
လုၵ်ႉတီႈၶူင်းၵၢၼ် COVAX ဢၼ်ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ WHO ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းပီႊ 2021 ၼႆႉ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေလႆႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တႃႇႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မွၵ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢဝ်း 20% ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉၽေးၵၢပ်ႈၵႃႇလလူင်ၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ပၢႆးၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉလႄႈ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇလႆႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆႉတႄႉ ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ လူဝ်ႇႁႃသဵၼ်ႈတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇတႃႇၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉၼႆ UN ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်း ပွၵ်ႈၵမ်း (3) ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၸၼ်ႉႁၢႆႉႁႅင်း Stay at Home ၼၼ်ႉ မီး (70) ပၢႆယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီး (6) ၸႄႈဝဵင်းယူႇယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 19 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃး 5,189 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 234,710 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 281 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 5,281 ၵေႃႉ လႄႈ ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း 164,670 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
သၽႃး မိူင်းသၵွတ်ႉလႅၼ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈၼၢင်းယိင်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႈၸႂ်ႉႁူဝ်လိူၼ် (Sanitary Napkin) လူၺ်ႈဢမ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်းတွင်း ပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 24 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNN ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သၽႃးမိူင်းသၵွတ်ႉလႅၼ်ႇ ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်မႂ်ႇ ႁႂ်ႈၼၢင်းယိင်းၵူႈၵေႃႉ ပေႃးၸၢင်ႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႈၸႂ်ႉႁူဝ်လိူၼ်ၼၢင်းယိင်း (Sanitary Napkin) လူၺ်ႈဢမ်ႇသဵင်ႈ ငိုၼ်းတွင်းသင် ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းမိူင်း လႄႈ ပဵၼ်မိူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ တီႈဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင် ၸွႆႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉၼႆ၊ ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေၵေႃႉဢွၵ်ႇၵႃႈမၼ်းပၼ်တင်းမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၼၢင်းယိင်းၵူႈၵေႃႉ မီးလွင်ႈၸမ်ပဵၼ် တႃႇတေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႈၸႂ်ႉႁူဝ်လိူၼ် (Sanitary Napkin) ၼႆယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မီးၵူၼ်းၵွတ်းၽၢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇယိင်းထႅင်ႈ တင်းၼမ် တီႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈ တႃႇတေသိုဝ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႈၸႂ်ႉႁူဝ်လိူၼ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႂ် တေတူၵ်းမႅၼ်ႈယူႇသၢင်ႉငိုၼ်း 10 ပွတ်း (Pound) ငိုၼ်းဢင်းၵိတ်း ၸမ်မွၵ်ႈ 20,000 ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ၊ ၽႃႈၸႂ်ႉႁူဝ်လိူၼ် (Sanitary Napkin) ၼႆႉၵေႃႈ တေဝႆႉၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်မီးၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ် လႄႈ ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းငိုၼ်း ဢမ်ႇယွမ်း 8.7 လၢၼ်ႉပွၼ်း (Pound) တေႃႇၼိုင်ႈပီႊသေ လွင်ႈလႆႈပဵၼ်မႃး ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉမီးႁႅင်းဢီး ၽၢႆႇတၢင်း ႁွင်ႈၵၢင်ၽၢႆႇၵႃႉၶၢႆ လႄႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်သုၼ်ႇလႆႈၼၢင်းယိင်း ဢိၵ်ႇတင်းထႅင်ႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ထႅင်ႈလၢႆလၢႆၸုမ်း ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ တေၸၢင်ႈၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၵူၼ်းဢမ်ႇမီးငိုၼ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈၶဝ် လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႃႈၸႂ်ႉႁူဝ်လိူၼ်ၼၢင်းယိင်းယူႇ၊ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး မီးၼၢင်းယိင်း ဢႃႇယု 14-21 ပီႊ ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ယွၼ်ႉဝႃႈ လီဢၢႆဢူၺ်းၵေႃႉ ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းႁူဝ်လိူၼ်မႃးၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၼႂ်းပီႊ 2018 ပူၼ်ႉမႃး ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းငိုၼ်း 2.5 လၢၼ်ႉပွၼ်း (Pound) သေ ၸွႆႈသိုဝ်ႉ ၽႃႈၸႂ်ႉႁူဝ်လိူၼ် (Sanitary Napkin) ဝႆႉပၼ်ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ် ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းမိူင်းမႃးယဝ်ႉမိူၼ်ၵၼ်၊ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီႊ 2019 လႆႈၶိုၼ်းၽိူမ်ႉငိုၼ်းထႅင်ႈ 4 လၢၼ်ႉပွၼ်း (Pound) သေ သိုဝ်ႉၽႃႈၸႂ်ႉႁူဝ်လိူၼ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ် ၵူႈပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ တေႃႇပေႃးထိုင်မႃးၶၵ်ႉတွၼ်ႈ သၽႃးမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး လၢႆလၢႆတီႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉတင်းၼမ် ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၽွင်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိုၵ်ႉၽႄႈလၢမ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 16 April 2020 (လိူၼ် 5 လွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ)၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈရယွင်း၊ ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပထုမ်းထႃးၼီး ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ ၵိူဝ်၊ ၽွင်ဝၢၼ်၊ ၽၵ်းမီႇ၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ လႄႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် သေ ဢဝ်ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢိၵ်ႇတင်း တီႈဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ − ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်း တိတ်းၸပ်းၵၼ်ငၢႆႈလႄႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်/ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်သေ ထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵေႃႈ လႆႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈသေ ၸွႆႈထႅမ် လႄႈ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵႂႃႇ− ဝႃႈၼႆ။
တႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 March 2020 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ဝတ်ႉလူၵ်ႉမူဝ်းလီး ႁဵတ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈတႃႇၼလူင်သေ ႁူမ်ႈပႃးၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် လႄႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် မိုဝ်ႉႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်းသႂ်ႇဢႅပ်ႇယဝ်ႉ ၸႅၵ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်း မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈသိုဝ်ႉၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး တေႃႇထိုင် COVID-19 ပေႃးႁၢႆၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ
ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Facebook) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်တႄႇပိုတ်ႇတၢင်ႇ တီႈဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2004 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းတႄႉ မီးတီႈ မႄႇပႄႇလူဝ်ႇ၊ တီႈၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃး၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉ မၢၵ်ႉၶ် ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉ လႄႈ ဢႅတ်ႇၸူႇရူဝ်ႇ သႃႇဝႃႇရိၼ်း၊ ဢၼ်ႇတရူး မႅၵ်ႇၶူဝ်ႇလမ်ႇ၊ တတ်ႉၸတိင်း မူဝ်ႇၸၵူဝ်ႇဝိတ်ႉ လႄႈ ၶရိတ်ႉႁုၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ တႄႇတင်ႈမႃးယဝ်ႉ။[4][5][6] ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢၼ်ၸၢင်ႈၸႂ်ႉတီႈၼႂ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉ ၶေႃၶေႃၵူၺ်း။ လုၵ်ႈၼၼ်ႈသေ ၵႂၢင်ႈတေႃႇထိုင် ၸၼ်ႉၸွမ်တၢင်ႇၸိူဝ်းသေ ထိုင်ပီ 2006 မႃး ၸင်ႇပဵၼ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ပေႃးဢႃႇယုတဵမ် (13) ၶူပ်ႇၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈဢဝ်ၶေႃႈမုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် တၢင်ႇၼႄလႆႈယဝ်ႉ။ ဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်လႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈသေၵေႃႈ ၽႄႈပၼ်ၵၼ်တူၺ်းတင်း ၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈဢဝ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ထႅမ်သႂ်ႇၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆဢူၺ်းၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈဢဝ်ၶေႃႈၶၢဝ်ႇၶေႃႈမုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ဢိင်လူၺ်ႈ ႁုင်းႁဵၼ်း၊ ဢိင်လူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈသူင်ၸႂ်မိူၼ်ၵၼ်၊ ဢဝ်တီႈၶဝ်ႈၸႂ်မိူၼ်ၵၼ်သေၵေႃႈ ၶဝ်ၼႂ်းၸုမ်းလႂ်ၸုမ်းၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇပတ်ႉပိုၼ်ႉၼႆႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်သဵၼ်ႈမၢႆ 2018 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇဝႃႈ မီးၵႂႃႇ 2.2 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇ(2000 လၢၼ်ႉပၢႆ)ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2012 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢဝ်သတွၵ်ႉသႄႇယႃႇ ဢွၵ်ႇၶၢႆၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ႁိုင်တႃႇ 3 လိူၼ်ယဝ်ႉ။ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မႃးႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၽႂ်းၽႂ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[7]
ပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
2003 - 2005[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပီ 2013 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 28 ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႉၶ် ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းပီသွင် ၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉၼႆႉ မၼ်းတႅမ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Facemash ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝႅပ်ႉသၢႆႉဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၢင်းယိင်း တီႈဢွင်ႈယူႇ 9 တီႈ ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ပဵၼ်ပရူဝ်ႇၶႅမ်ႇ ဢၼ်ဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈသွင်ၶႅပ်းၼိူင်းၵၼ်သေ လႆႈလိူၵ်ႈဝႃႈ ၽႂ်ႁၢင်ႈလီလိူဝ်ၽႂ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[8][9]
တွၼ်ႈတႃႇတႅမ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉဢၼ်ၼႆႉ မၢၵ်ႉၶ်ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉ ၼႆႉလႆႈလွမ်ၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၵွင်ႉသၢၼ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ ၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉသေ လႆႈၶဝ်ႈဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ Facemash ၶိုၼ်ႈမႃးၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆးယဝ်ႉ ၼႂ်းၵႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း (4) ၸူဝ်ႈမူင်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈတူၺ်း မီး 450 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းတူၺ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ မီးမႃးထိုင် 22000 ယဝ်ႉ။ ဝႅပ်ႉသၢႆႉၼၼ်ႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵႂႃႇၸူး တၢင်ႇၵေႃႉတၢင်ႇၸိူဝ်းၽႂ်းၽႂ်းသေ ယူႇဝၼ်းဢမ်ႇပေႃးႁိုဝ် ၸုမ်းၸတ်းၵၢၼ်ႁႃးဝႅတ်ႉ လႆႈပူတ်းပႅတ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႉၶ် ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉလႆႈပူၼ်ႉပႅၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ယွၼ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်၊ ယွၼ်ႉပူၼ်ႉပႅၼ် သုၼ်ႇသုမ်ႇတူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉသေ သမ်ႉပေႃးထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ လႆႈဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဝၢႆးၼႆႉတႄႉၵေႃႈ လႆႈယွၼ်ႇယွမ်းပၼ် လွင်ႈမႂ်မၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမၢး မၢၵ်ႉၶ် ၸၵ်ႇၵႃႇပၢၵ်ႉ ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ပိူင်ၽႅၼ်ၵၢၼ်မၼ်း ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင် တွၼ်ႈတႃႇပေႃးပဵၼ် ၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ 500 ၶႅပ်းတၢင်ႇၶိုၼ်ႈတီႈၼိူဝ် ဝႅပ်ႉသၢႆႉသေၵေႃႈ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈပၼ်လႆႈ တၢင်းၶႆႈၸႂ်၊ လွင်ႈႁၼ်ထိုင် တီႈၶႅပ်းႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ် 2014 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇသေ မၢၵ်ႉၶ်ၼႆႉ မၼ်းတႄႇမႄးတွၼ်ႈတႃႇ ဝႅပ်ႉသၢႆႉဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2004 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်းမႃး မၼ်း ဢဝ်ၸိုဝ်ႈ theFacebook သေၵေႃႈ သိုပ်ႇမိုတ်ႈ www.thefacebook.com မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ႁိုဝ် 6 ဝၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းယႂ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် Cameron Winklevoss, Tyler Winklevoss, လႄႈ Divya Narendra ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉဝႃႈ မၢၵ်ႉၶ်ၼႆႉ မၼ်းဢဝ် ပၢႆးဝူၼ်ႉၶဝ်ဝႆႉဝႃႈၼႆ၊ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ တေၸွႆႈထႅမ် HardvardConnection.com ၼႆသေ မၼ်းလႆႈႁဵတ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉမိူၼ်ၵၼ်ၼႆသေ ၸူးၸီးၸွႆးမၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2008 မႃး လုမ်းတတ်းသိၼ် ၸင်ႇတႅပ်းတတ်းပၼ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈမၢၵ်ႉၶ်ဢဝ် ၵႃႈၶၼ်ၵုၼ်ႇသိၼ်သတွၵ်ႉ တေႃႇလႃႇ 1.2 လၢၼ်ႉၼႆႉ သၢႆႈပၼ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း မိူဝ်ႈတႄႇ theFacebook ၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ႁႂ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ႁႃးဝႅတ်ႉၵူၺ်း ၸၢင်ႈၶဝ်ႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိူၼ်ႁူဝ်တီး လိူၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၢႆးယိင်း ၵႃႈတီႈၸၼ်ႉႁပ်ႉၶူး တႃႇၶိုင်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ မႃးလဝ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင် ၵႃႈတီႈ theFacebook ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢႅတ်ႇၸူႇရူဝ်ႇ သႃႇဝႃႇရိၼ်း (ၽၢႆပၢႆးမၢၵ်ႈမီး)၊ ဢၼ်ႇတရူး မႅၵ်ႇၶူဝ်ႇလမ်ႇ(တီႇသၢႆၼႃႇ)၊ တတ်ႉၸတိင်း မူဝ်ႇၸၵူဝ်ႇဝိတ်ႉ (ၽူႈတႅမ်ႈ ၽရူဝ်ႇၶႅမ်ႇ) လႄႈ ၶရိတ်ႉႁုၵ်ႉ ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸွႆႈထႅမ် မၢၵ်ႉၶ် တႃႇႁႂ်ႈ ဝႅပ်ႉသၢႆႉတိူဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2004 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ theFacebook ၼႆႉ ၶႂၢၵ်ႈၸူးထိုင် ၸၼ်ႉၸွမ်ၶူဝ်ႇလမ်ႇပီႇယႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်သတၢၼ်းၽူတ်ႉ လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ရေးလ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[10] ဝၢႆးလင်မႃး သိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈၸူးထိုင် ၶေႃးလဵၵ်ႉဢၢႆးဝီလိၵ်ႉ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပေႃႇသ်တုၼ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၼိဝ်းယွၵ်ႉ၊ MIT လႄႈ ၸၼ်ႉၸွမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းတီႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇလႄႈ မိူင်းၶၼေႇတႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[11][12]
ထိုင်ပီ 2004 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇမႃး ၶဝ်ၶၢႆႉဢဝ်လုမ်းၶဝ် ၵႂႃႇၸူးတီႈ ပေႃႇလဝ်ႇတႄႇတူဝ်ႇ၊ တီႈၸႄႈမိူင်းၶႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်လႆႈႁပ်ႉဢဝ် လွင်ႈၽင်တိုၼ်းလၢင်း ၵႃႈတီႈ Peter Thiel ၵေႃႉႁူမ်ႈတႄႇတင်ႈ PayPal ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 2005 ၼၼ်ႉ တီႈ theFacebook.com ၼၼ်ႉ လူတ်းပႅတ်ႈ "the" မၼ်းၼၼ်ႉသေၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်မႃး facebook.com ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ facebook.com ၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ 2 သႅၼ်သေၵေႃႈ သိုဝ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[13]
ထိုင်မႃး ပီ 2005 ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇလႆႈ လွင်ႈၽင်တိုၼ်းလၢင်းမႃးထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ Accel 12.7 လၢၼ်ႉ၊ Breyer 1 လၢၼ်ႉ ၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၽင်တိုၼ်းလၢင်းမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2009 လုၵ်ႉတီႈ complete.com သေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်ႉသၢင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူႈလိူၼ် ၼမ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႉၶ်ၼႆႉ တႃႇထႅင်ႈၸၼ်ႉၼိုင်ႈၼႆသေ ၼႂ်း ပီ 2005 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းသိုပ်ႇမိုတ်ႈပၼ်တင်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမႃး ဢဝ်ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉသိုပ်ႇမိုတ်ႈပၼ်တင်း ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ သိုပ်ႇမိုတ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁူင်းၵၢၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇလူင် ဢႅပ်ႉပႂ်း၊ မၢႆႉၶရူဝ်ႇသွပ်ႉၾ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးမႃးယဝ်ႉ။
2006 - 2011[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပီ 2006 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃ 26 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢႃႇယု ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးမႃး (13) ၶူပ်ႇယဝ်ႉသေ လႆႈႁဵတ်းပၼ် တႃႇ ၽူႈလႂ်ၽႂ် မီးဢီးမေးလ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးၸႂ်ႉလႆႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးလႃႈ ပီ 2007 မႃးတႄႉ တီႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မီးမႃး 1 သႅၼ်ပၢႆယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2009 လိူၼ်မေႇမႃး လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Page ဢၼ်တိူဝ်းလၢၵ်ႇလၢႆးၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်တင်းတၼမ် တွၼ်ႈတႃႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႃႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၶမ်ႇပၼီႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ထိုင် ပီ 2007 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 24 ဝၼ်းမႃး မၢႆႉၶရူဝ်ႇသွပ်ႉၾ်ၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေဢၢၼ်းသိုဝ်ႉဢဝ် သႄႇယႃႇၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ 1.6% တႃႇငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ 240လၢၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈလွင်ႈဢၼ်မၢႆႉၶရူဝ်ႇသွပ်ႉၾ်သိုဝ်ႉဢဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ပိုၼ်ၶၢဝ်ႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်းယဝ်ႉ။
ထိုင် ပီ 2008 မႃး ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇဝႃႈ တေၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းငဝ်ႈငုၼ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ၵႃႈတီႈ တူႇပီႇလိၼ်ႇ တီႈမိူင်းဢၢႆႇယႃႇလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁိုင်ထႅင်ႈပီ ထိုင်မႃး သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃ 2009 ၼၼ်ႉ လွင်ႈငိုၼ်းလႆပၼ်မၼ်း ပဵၼ်ၽၢႆႇလိူဝ်မႃး ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းယဝ်ႉၼႆ လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈမႃးဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင် ပီ 2009 မႃး ႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး ပီ 2010 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇၶဝ် လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ တီႈၶဝ်ၼႆႉ မီးၵူၼ်းၸႂ်ႉ 500 လၢၼ်ႉယဝ်ႉသေ ပဵၼ်ၵွင်ႉသၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇသေ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ တႃႇၼိုင်ႈၶိုင်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၵူႈဝၼ်းသေ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉမွၵ်ႈ 34 မိတ်ႉၼိတ်ႉၼႆသေ? တႃႇ 150 လၢၼ်ႉၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတီႈၼိူဝ် ၾူင်းမူဝ်ႇပၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈမီးသုၼ်ႇလၢတ်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇၼၼ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼိူဝ် လွင်ႈလၵ်းပိုၼ်းဢၼ်ၼၼ်ႉဝႃႈ "ပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ၼိမ်ယဵၼ်" ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင် ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 2010 မႃး ဢိင်လူၺ်ႈၶေႃႈမုၼ်း Second Market Inc.သေ ၵႃႈၶၼ် ၶမ်ႇပၼီႇ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးမႃး တေႃႇလႃႇ 4100 လၢၼ်ႉ ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။ ၶမ်ႇပၼီႇၼႆႉ ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ ၶမ်ႇပၼီႇ eBay ၵႂႃႇသေ ပေႃးဝႃႈ ၵူႇၵႄႇ လႄႈ ဢမေႇၸူင်ႇယဝ်ႉ ပဵၼ် ၶမ်ႇပၼီႇဢွၼ်ႇလၢႆး ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ ထီႉသၢမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင် ပၢႆးၸဝ်ႉ ပီ 2011 မႃး လႆႈဢဝ် လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်း ၶၢႆႉၸူး မႄႇလူဝ်ႇပၢၵ်ႉ တီႈၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2011 လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ ၵူႇၵႄႇယဝ်ႉ ပဵၼ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉထီႉသွင် ဢၼ်ၵူၼ်းတူၺ်းၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈတူၺ်း ၵူႈလိူၼ်ၼႆႉ မီးယူႇ 1 000 000 000 000 ၼႆယဝ်ႉ။
2012 - 2013[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ထိုင်မႃး ပီ 2012 လိူၼ် ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်သႄႇယႃႇၶမ်ႇပၼီႇၶဝ် ၶၢႆဢွၵ်ႇတင်းၼွၵ်ႈသေၵေႃႈ လႆႈၶပ်ႉၶိုင် တွၼ်ႈတႃႇ ၸူၵ်းယၼ်ပဵၼ် ၶမ်ႇပၼီႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ သႄႇယႃႇဢၼ်ဢဝ်ၶၢႆဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ ပဵꧣ် မိူဝ်ႈ ပီ 2012 လိူၼ်မေႇ 17 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်သႄႇယႃႇၼိုင်ႈဢၼ် ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆႉ ပဵၼ် 38 တေႃႇလႃႇယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ် ၶမ်ႇပၼီႇၼႆႉ မီးမႃးထိုင် 104 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ထၢၼ်ႇၼၼ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈ ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၶမ်ႇပၼီႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီ 2012 ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် ငိုၼ်းၶဝ်ႈၶဝ် တေႃႇလႃႇ 5000 လၢၼ်ႉသေ လႆႈၶိုၼ်းၶၢႆ တီႈလွၵ်းၵၢတ်ႇသတွၵ်ႉသႄႇယႃႇ NASDAQ မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႇ 18 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2013 လိူၼ်မေႇမႃး ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶမ်ႇပၼီႇဢၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းၶႅမ်ႉ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇသေ ၼႂ်းၵႃႈ သဵၼ်ႈမၢႆ 500 ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးတီႈ ၸၼ်ႉ 462 ယဝ်ႉ။
ထိုင် ပီ 2012 လိူၼ်မၢတ်ႉမႃး လုၵ်ႉတီႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉသေ တွၼ်ႈတႃၶၢႆ ဢႅပ်ႇပလီၶေးသျိၼ်းၼႆ တႄႇသိုပ်ႇမိုတ်ႈ App Center မႃးယဝ်ႉ။ သတူဝ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈတီႈ ၶိူင်ႈ ဢၢႆႇၾူင်း၊ ဢႅၼ်းတရၢႆႉ လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်းၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမူဝ်ႇပၢႆးဝႅပ်ႉတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီ 2012 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ မၢၵ်ႉၶ်ၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉၵူႈလိူၼ်ၼႆႉ မီးၵႂႃႇ 1 ႁဵင်လၢၼ်ႉပၢႆ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
2013 - တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝႅပ်ႉသၢႆႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဵင်ႇမုင်ႈႁင် ပၢႆးၸၢင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဆပီ 2008 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 20 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် လႆႈပိုတ်ႇပၼ် "Facebook Beta" ၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ၸႂ်ႉၸၢမ်းတူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Newsfeed ၼႆႉ တိူဝ်းတူၺ်းငၢႆႈမႃးသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽိုၼ်မၢႆသုၼ်ႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တီႇသၢႆးဢၼ်တိူဝ်းသၢင်းလၢင်းလီၼႆ လႆႈလၢတ်ႈမႃးဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။[14] ထိုင် လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇပႃး ပၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ်ၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးယဝ်ႉ။[15] ထိုင် 2008 လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇမႃး လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶပ်ႉမၢႆ တွၼ်ႈတႃႇ တၢင်ႇမၢႆၽၢင်လႆႈ ငၢႆႈငႅမ်ႈသၢင်းလၢင်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[16]
လိၵ်ႈမၢႆတွင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ်ၼႆႉ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတင်း Notes ဢၼ်တေၸၢင်ႈတႅမ်ႈလႆႈ လိၵ်ႈမၢႆတွင်း ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2006 လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ 22 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
Chatting[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တွၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင် တေဢဝ်လိၵ်ႈသေ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်လႆႈၼႆသေ လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ Chat မႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2008 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵꧣ် Chat Services ၼႆႉ ပဵၼ်ဢႅပ်ႇပလီႇၶေးသျိၼ်း ဢၼ်ဢဝ် Comment ပဵၼ်ပိုၼ်ႉသေႁဵတ်းဝႆႉသေ လႆႈယိူင်းဢၢၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်လိၵ်ႈပွတ်း သူင်ႇယိုၼ်ႈတေႃႇၵၼ်လႆႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းတွၼ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လုၵ်ႉတီႈၼိူဝ်ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ်သေ ဢူၺ်းၵေႃႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈတင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ တွၼ်ႈၸၢင်ႈသုင်ႇပၼ်ၵၼ် ၶူဝ်းတွၼ်ႈ (ဢၼ်ပွမ်)ၼႆသေ ၶပ်ႉမၢႆ လွင်ႈပၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2007 လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈတေၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆ တေလႆႈသဵင်ႈ 1 တေႃႇလႃႇသေ ဢိၵ်ႇတင်းၶူ်ဝႈတွၼ်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈတႅမ်ႈသႂ်ႇပၼ်ပႃး လိၵ်ႈဢွၼ်ႇသေၶႃႈဢေႃႈ။
ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထိုင် ပီ 2007 လိူၼ်မေႇ (14) ဝၼ်းမႃး ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် လႆႈသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ (Marketplace) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းပၼ် ႁႂ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢၼ်ၸႅၵ်ႇမဵဝ်းဝႆႉ တၢင်ႇလႆႈလၢႆလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ (Marketplace) ၼၼ်ႉ ၼိူင်းၵၼ်တင်း Craigslist ဢၼ်တီႈ CNET ၼၼ်ႉသေ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၶဝ်သွင်ဢၼ်တႄႉ ပူဝ်ႉဢၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၵၢတ်ႇ (Marketplace) ၼၼ်ႉတၢင်ႇၼၼ်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်းလႆႈႁၼ်တီႈ ၵွင်ႉသၢၼ် မဵဝ်းမိူၼ်ၵၼ်သေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပဵၼ် ပူဝ်ႉ ဢၼ်တၢင်ႇတီႈ Craigslist ၼၼ်ႉၼၼ် ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ တူၺ်းႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိူင်လိၵ်ႈၶေႃႈပွတ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ ပီ 2010, လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ (15) ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇသိုပ်ႇမိုတ်ႈ ပိူင်သူင်ႇလိၵ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ "Project Titan" ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈလိၵ်ႈၽိုၼ်မၢင်ၸိူဝ်း ပၢႆတႅမ်ႈဢွၵ်ႇၼႄဝႃႈ "G-Mail Killer" ၼႆယဝ်ႉ။ ပိူင်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးၵူႈဢၼ်ဢၼ်သေ ႁႂ်ႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် လုၵ်ႉတီႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉသေ ႁႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၸူးၵၼ်လႆႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇတင်း ၽၢင်ႁၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ လုၵ်ႉတီႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းသေ မႃးၵႃႈတီႈ ဢူၺ်းၵေႃႉၵေႃႈလီ၊ မႃးၵႃႈတီႈ ဢူၺ်းၵေႃႉ ဢူၺ်းၵေႃႉၵေႃႈလီ မႃးတီႈၽႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တေၸၢင်ႈႁၢပ်ႉဢဝ်လိၵ်ႈပွတ်းဢွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢီးမေးလ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉလွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဢမ်ႇပေႃးမီးလႄႈ လႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် လိၵ်ႈပွတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵႃးတီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ Website ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၵူၺ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် application တီႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉမူဝ်ႇပၢႆးၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ၵႃႈတီႈ Facebook Messenger Application ၼၼ်ႉလႄႈသင် တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢဝ်သဵင်ႈႁွင်ႉၸူးၵၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထိုင် ပီ 2011, လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶဝ် လုၵ်ႉတီႈ Facebook Chat သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈဢဝ်သဵင်သေ တိတ်းတေႃႇႁွင်ႉၸူးၵၼ်လႆႈ ၼႂ်းၵႄႈၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တင်းၵမ်ႇၽႃႇ ပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ပိူင် T-Mobile ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် Bobsled service ၼၼ်ႉသေ ၸၢင်ႈဢဝ်သဵင်သေ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၵၼ်လႆႈတီႈ Facebook Chat သေ တွၼ်ႈတႃႇ ထွမ်ႇငိၼ်းၵေႃႈ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လၢႆလၢႆယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢဝ်ငဝ်းတူင်ႉႁွင်ႉၸူးၵၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထိုင် ပီ 2011 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ (6) ဝၼ်း ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉ Skype ဢၼ်ပဵၼ် ဢူၺ်းပၢႆးၸၢင်ႈ မၼ်းၼၼ်ႉသေၵေႃႈ တႄႇ သိုပ်ႇမိုတ်ႈ လွင်ႈႁွင်ႉငဝ်းတူင်ႉ ၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈႁွင်ႉၸူးၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁွင်ႉလႆႈ ၵေႃႉတေႃႇၵေႃႉသေ လႆႈၸႂ်ႉဝႆႉ Skype Rest API ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈတူၺ်းငဝ်းတူင်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
News Feed[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼဵၼ်ထုၵ်ႇၸႂ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸွမ်းလင်ပႂ်ႉတူၺ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼိူင်းၵၼ်တူၺ်းတင်း မၢႆၸပေႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သုၼ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၼႃႈၵၢၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈပိူင်ႇသျႄႇယႃႇ ၶမ်ႇပၼီႇၼီႇၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ မိူဝ် ပီ 2012 ၼၼ်ႉ
- Mark Zuckerberg: 28 %
- Accel Partners: 10 %
- Mail.Ru Group: 10 %
- Dustin Moskovitz: 6 %
- Eduardo Saverin: 5 %
- Sean Parker: 4 %
- Peter Thiel: 3 %
- Greylock Partners: 2 %
- Meritech Capital Partners: 2 %
- Microsoft: 1.3 %
- Li Ka-shing: 0.8 %
- သုၼ်ႇတူဝ်လဵဝ် : တႂ်ႈ 0.5 %
သျႄႇယႃႇ 30 ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ် ၼၼ်ႉတႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ၊ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၸိူဝ်းၸမ်ၵၼ်လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၽင်တိုၼ်းလၢင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပိူင်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႃႈ ၽူးၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပိူင်လူင်မၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် Chris Cox (Chief Product Officer), Sandberg (Chief Operation Officer), Zuckerberg (Chairman and Chief Executive Officer), David Wehner (Chief Financial Officer) လႄႈ Elliot Schrage (Public Relations Head) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2011 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်တီႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးၼမ်လိူဝ် 7000 ပၢႆသေ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ လုမ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ ထီႉသီႇ ဢၼ်လီႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ငိုၼ်းၶဝ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ငိုၼ်းၶဝ်ႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း လုၵ်ႉတီႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသေၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉ ငိုၼ်းၶဝ်ႈၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ မီးထိုင် တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 12,466 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။
လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းလႄႈ လုမ်းၽႄ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပၢႆးၸဝ်ႉ ပီ 2011 ၼၼ်ႉ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႆႉ တေဢဝ်လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈၶဝ် ၶၢႆႉၸူး မႄႇလူဝ်ႇပႅတ်ႉၶ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းမီးၽၢႆႇၼွၵ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ မိူင်းၶၼေႇတႃႇၼၼ်ႉ လႆႈတင်ႈ "Facebook Ireland Limited" တီႈ ဝဵင်းတႅပ်ႇဝလိၼ်ႇ တီႈမိူင်းဢၢႆႇယႃႇလၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 2010 မႃး ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ႇလုမ်းထီႉသီႇမၼ်း တီႈႁၢႆႇတရႃႇပတ်ႉ တီႈမိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး တွၼ်ႈတႃႇ မိူင်းၵုၼ်ဢေးသျႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပီ 2010 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း မီးမႃးထိုင် 750 လၢၼ်ႉယဝ်ႉလႄႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းၶေႃႈမုၼ်း တီႈ ႁၢႆႇတရႃႇပတ်ႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ပီ 2011 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ တီႈ ပီႇရိၼ်းဝီႇ တီႈၸႄႈမိူင်းဢွၵ်ႇရီႇၶုၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ႁူင်းၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်တိူဝ်းသၢၵ်ႈသႃႇ လွင်ႈၵိၼ်ႁႅင်း တႃႇ 38% ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 2012 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၼၼ်ႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈထႅင်ႈ ႁူင်းၶေႃႈမုၼ်း ၵႃႈတီႈ ၾေႃးရႅတ်ႉၸီးတီး တီႈၸႄႈမိူင်းၵႄႇလီႇၽူဝ်းၼီးယႃးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- တႅပ်ႇဝလိၼ်ႇ၊ မိူင်းဢၢႆႇယႃႇလၢၼ်ႇ။ (လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ရူးရူပ်ႉပႃႇ၊ ဢႃႇၽရိၵ လႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇတွၼ်ႈၵၢင်)
- သူဝ်းလ်၊ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း (လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈဢေးသျႃး)
- ဝႄးလ်လိၼ်းတၢၼ်၊ ၼိဝ်းၸီႇလၢၼ်ႇ (လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ပွတ်းတွၼ်ႈသမ်ႇမုတ်ႉတရႃႇ)
- ႁၢႆႇတရႃႇပတ်ႉ ဢိၼ်းတီးယႃး (လုမ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဢေးသျႃးပွတ်းၸၢၼ်း)
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 10-K Annual Report. SEC Filings. Facebook (January 28, 2017). Retrieved on February 3, 2017။
- ↑ Stats. Facebook (June 30, 2018). Retrieved on July 25, 2018။
- ↑ Facebook.com Site Info. Alexa Internet. Retrieved on February 1, 2017။
- ↑ Carlson, Nicholas (2010). "At Last — The Full Story Of How Facebook Was Founded". Business Insider (online, March 5)'.
- ↑ Phillips, Sarah. A brief history of Facebook. Retrieved on 2015-09-17။
- ↑ Carlson၊ Nicholas။ "At Last – The Full Story Of How Facebook Was Founded"၊ Business Insider၊ March 5, 2010။
- ↑ Michelle F. Davis (July 13, 2015). Facebook Close Sets Speed Record for $250 Billion Market Cap. Bloomberg.com.
- ↑ Tabak၊ Alan J.။ "Hundreds Register for New Facebook Website"၊ February 9, 2004။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - November 7, 2008။။ Archived from the original on April 3, 2005။
- ↑ Facemash Creator Survives Ad Board | News | The Harvard Crimson. Retrieved on 2015-09-17။
- ↑ "Company Timeline" (Press release). Facebook. January 1, 2007. Retrieved March 5, 2008.
- ↑ Rosmarin, Rachel။ "Open Facebook"၊ Forbes၊ September 11, 2006။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - June 13, 2008။။
- ↑ Nguyen၊ Lananh။ "Online network created by Harvard students flourishes"၊ The Tufts Daily၊ April 12, 2004။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - August 21, 2009။။ Archived from the original on October 15, 2013။
- ↑ Williams, Chris။ "Facebook wins Manx battle for face-book.com"၊ The Register၊ October 1, 2007။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - June 13, 2008။။|
- ↑ Facebook Facelift Targets Aging Users and New Competitors - NYTimes.com
- ↑ Facebook Newsroom
- ↑ Facebook Testing Even Simpler Sign Up; Closing The Gap With MySpace In The U.S. – TechCrunch
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- !Main category
- Articles containing potentially dated statements from ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2017
- ပွင်ႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းဝၼ်းတီႈဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉး
- All articles containing potentially dated statements
- Articles containing potentially dated statements from ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 2018
- Spoken articles
- Articles with hAudio microformats
- ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉ
- ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ


text:
ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ/သီႇပေႃႉ လင်ၼိုင်ႈ
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 12/10/2021 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ (မွၵ်ႈ 12 မူင်းၶိုင်ႈ) ၾႆးမႆႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဝၢၼ်ႈမွၼ်း ၼႂ်းတူင်ႉ ထုင်ႉဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ ၵူၼ်းၼမ်ႉလၼ်ႈ...
ၵႃႈၸၢင်ႈ/ၵႃႈႁႅင်း ႁဵတ်းၼႃးၵႃႈယႂ်ႇ တီႈၵဵင်းတုင်
ၸဝ်ႈၼႃး ပွတ်းၵဵင်းတုင် ၵမ်ႈၼမ် ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉလႆႈပၼ်ၵႃႈၸၢင်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼမ် လိူဝ်ၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး ဝႃႈၼႆ။ ၽွင်းၶၢဝ်းၼႆႉ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၵေႃႈ ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်း၊ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈ၊...
ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇ လုၵ်ႉမိူင်းတႆးၵႂႃႇႁဵတ်းလိၵ်ႈတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁၢႆ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉမႆႈၸႂ်
ၸဝ်ႈသၢင်ႇဢွၼ်ႇပႃးၼိုင်ႈ ဢႃယု 13 ပီလုၵ်ႉဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းလိၵ်ႈ တီႈ တိူၵ်ႈလိၵ်ႈဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇၸႄႈဝဵင်းပျီႇၵျီးတၶုၼ်ႇ ၼၼ်ႉ ႁၢႆဢွၵ်ႇၵျွင်းၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 22 လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃး ၊ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ပႆႇႁၼ်ၶိုၼ်းလႄႈပေႃႈမႄႈ...
တၢင်းပဵၼ်ၽႄႈႁႅင်း ၸဝ်ႈၼႃးၵဵင်းတုင် မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁပ်ႉၸၢင်ႈ
ၸဝ်ႈၼႃးၵဵင်းတုင် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁပ်ႉၸၢင်ႈ ႁဵတ်းၼႃး ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တိုၵ်ႉၽႄႈ လၢမ်းႁႅင်း ဝႃႈၼႆ။ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း...
ၶွမ်ႊမတီႊ ပိုတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်းႁႂ်ႈတၢင်ႇယိုၼ်ႈ တႃႇႁပ်ႉသူး ၸဝ်ႈသုၸၼ်ႇတီႇ ပီ 2021
တႃႇမွပ်ႈသူးၸဝ်ႈသုၸၼ်ႇတီႇ ပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵေႃႉထူၼ်ႈ 14 ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊမတီႊတႄႇပိုတ်ႇပၼ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးလႆႈ တၢင်ႇယိုၼ်ႈဝႂ်။ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းသုၸၼ်ႇတီႇ (မႁႃႇတေႇဝီႇၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းသီႇပေႃႉ) လႆႈမွပ်ႈယိုၼ်ႈသူး ပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈ တႆး...
Facebook လူမ်ႉ 6 ၸူဝ်ႈမူင်းပၢႆ ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလုမ်ႈၾႃႉသုမ်းၸွမ်းၼမ် မၢၵ်ႉသ် သူႊၵႃႊပၢၵ်ႉယွၼ်းၼွမ်း
Application ဢၼ် Facebook ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶၢတ်ႇလူမ်ႉလၢႆလၢႆဢၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 6 ၸူဝ်ႈမူင်းပၢႆပၢႆ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း APP သေဢမ်ႇၵႃးဢၼ်ပဵၼ် မၢၵ်ႊ သူႊၵႃႊပၢၵ်ႉ ၸဝ်ႈၶွင်ၾဵတ်ႉသ်ပုၵ်ႉၵေႃႈ လူႉသုမ်းငိုၼ်းတွင်း...
ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းၸၢၵ်ႈၶိုၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ တႃႇၸႂ်ႉရူတ်ႉ ၸႂ်ႉၵႃး
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝၼ်းသွင်ဝၼ်း ႁၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2021 ၼႆႉမႃး ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉပုင်ႈၶိုၼ်ႈႁႅင်း ၸဝ်ႈပမ်ႉၼမ်ႉမၼ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းႁၢၼ်ႉပႅတ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇၸႂ်ႉရူတ်ႉ ၸႂ်ႉၵႃး။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ...
ၶျႄႇရီႇထႅတ်ႉ ၽူႈၵႅမ်တူဝ် ႁူမ်ႇလူမ်ႈဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ၺႃးတီႉ
ၶျႄႇရီႇထႅတ်ႉ လႄႈ ပျေႉၽဵဝ်းၼၢႆႇ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇၼၼ်ႉ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21/9/2021 သေထုၵ်ႇဢဝ်လိူင်ႈလူၺ်ႈမၢႆမီႈ 505။ ဝၢႆးလင်ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ၺႃးတီႉယဝ်ႉလႆႈ 8 လိူၼ် ၽူႈၵႅမ်တူဝ်မၼ်းတင်းသွင်ၵေႃႉ ၸင်ႇၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးတီႉ...
ၶွမ်ႊပၼီႊ “ဝႃႉ” ႁူင်ပင်း ယႃႉသူၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၶိုင်ဢဝ်တီႈ 100 ဢေႊၶိူဝ်ႊ
ၵူၼ်းၶွမ်ႊပၼီႊ ႁူင်ပင်း ၶွင်ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၵႂႃႇထုၺ်ယႃႉ တီႇၽဵဝ်ႈ သူၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဝဵင်းတႃႇၶီႈလဵၵ်းသေ တိုဝ် ယိုတ်းဢဝ် တီႈလိၼ် 100 ဢေႊၶိူဝ်ႊ တႃႇႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလႄႈ...
တူၼ်ႈမႆ့ၺွင်ႇၵၢင်ဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း လူမ့်သႂ်ႇသၢႆၾႆး တိူဝ့်ၺႃးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း
မိူဝ်ႈၼႆ့ ဝၼ်းတီႈ 27/9/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 10 မူင်း တူၼ်ႈမႆႈၺွင်ႇလူင် ၵဝ်ႇၵႄႇ ၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်း တီႈႁိမ်းတၢင်းၶဝ်ႈသူၼ်မွၵ်ႇမျႃ့ ၵၼ်ႇတႃႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတၢင့်ယၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ...
ၸုမ်းပၢႆးမွၼ်းတႆး ႁူမ်ႈၵၼ် ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တႃႇၵမ့်ၸွႆႈ ၵူၼ်းထူပ်းၽေး ၼႂ်းမိူင်းတႆး
ၸုမ်းပၢႆးမွၼ်းတႆး တုၵ်းယွၼ်းထိုင် ပီႈၼွင့်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်း/ ၼွၵ်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၵမ့်ထႅမ် ၵူၼ်းထူပ်းၽေးသိုၵ်း၊ ၽေးသႃႇၽဝ လႄႈ ၽေးၵူႈလွင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးဝႃႈၼႆ။ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်း/ ၼွၵ်ႈမိူင်း...
ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မဢလ ဝႃႈ ဢၼ်ႁဵတ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၵ်ႈမီး ပဵၼ်တႃႇၸိုင်ႈမိူင်းမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ၵွၺ်း
ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မဢလ လၢတ်ႈတီႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႇမသျိၼ်ႊလွင်ႈၽၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 22/9/2021 ဝႃႈ - ယူတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းလႄႈတိူင်း တၵ်းတေလႆႈဢဝ်ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ဢၼ်တမ်းဝၢင်းပၼ်ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵွၺ်း။ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵၼ်မိူင်းသေတႃႉ တမ်းဝၢင်းၸႂ်မႃႇၼ...
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၵ်းပၵ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ 3 ပႃး တီးဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵေႃႇသၢင်ႈပူၵ်းပၵ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ဢၼေႃႇယထႃႇ၊ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ လႄႈ ဢလွင်းမိၼ်းတယႃး 3 ပႃး ဝႆႉတီႈၵွင်းလွႆ တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းၵၢတ်ႇၵဝ်ႇ လၢဝ်ႇၵၢႆး လႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ။ ပူၼ်ႉမႃး 2-3...
ၵဵတ်ႉတႃႈပိင်း ပိုတ်ႇလႆႈမႃး 7 ဝၼ်းယဝ့် ပႆႇမီးၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ပိုတ်ႇၵဵတ်ႉတႃႈပိင်း ၼႂ်းၵႄႈၵဵင်းတုင် - မိူင်းလႃးၼၼ့် မီးၶၢဝ်း တၢင်း 7 ဝၼ်းယဝ့် ပႆႇမီးၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ဝႃႈၼႆ။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 16-22/9/2021...
မေႃတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး/ မၢၼ်ႈ ၸၢႆးၼေႃႇငိုၼ်း လူ့သဵင်ႈ ၽွင်းဢႃယု 65 ပီ
ၸၢႆးၼေႃႇငိုၼ်း မေႃတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး/ မၢၼ်ႈ ၽဵင်းၵႂၢမ်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် “တွၵ်ႇၸုမ်ႈတၢင်းႁၵ့်”လႄႈ “ယုမ့်ၼႂ်းၵႄႈၼမ့်တႃ” ၼႆၼၼ့် လူ့သဵင်ႈၵႂႃႇ ၽွင်းဢႃယု 65 ပီ ယွၼ့်လူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ...


text:
တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉလိူတ်ႈၵႂႃႇလဵင်ႉ ဢွၵ်းဢေႃဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းၼၼ်ႉ လိူတ်ႈဢေႇမႃးသေ ၶူင်ႉသၢင်ႈဢွၵ်းဢေႃၵေႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵဝ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ် လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ၼႆသေ တေမီးယူႇ 3 ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ။
- ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢမ်ႇႁၢႆႉႁႅင်း။
ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သႄးလ် (Cell) ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ ပႆႇလႆႈၶၢမ်ႇယႃႉလုလႄႈ တေပဵၼ် ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ (ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉဢမ်ႇမီးႁႅင်း) တီႈလႂ်တီႈၼိုင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢမ်ႇမီးႁႅင်း တီႈၶႅၼ်တီႈလဵဝ်/ၶႃတီႈလဵဝ်ၵူၺ်း လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ထိူင်း၊ သီႇသူပ်းတႅၵ်ႇ၊ ၶီႈလိုမ်းပဵၼ်မိူဝ်ႈပဵၼ်ပွၵ်ႈ၊ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
- ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ပဵၼ်ၵုၵ်ႈပဵၼ်ၶႅင်။
သင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၼႃႇမႃးပၢၼ်ၵၢင်ၼႆႉ သႄးလ် (Cell) ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ ထုၵ်ႇယႃႉလူႉပႅတ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ယဝ်ႉလႄႈ တႃတေမူဝ်းမႃး၊ လွင်ႈမၢႆတွင်း ဢမ်ႇလီ (ၶီႈလိုမ်း)၊ ၸႂ်ပိတ်းၸႂ်ပွတ်းငၢႆႈ၊ ၵၢၼ်တႅပ်း တတ်းၼႂ်းၸႂ်ၵေႃႈ ၸိူင်ႉထိူင်းမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ။
ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႆႉ ႁၢႆႉႁႅင်းသုတ်း ၵွပ်ႈဝႃႈ သႄးလ် (Cell) ၼႂ်းဢွၵ်းဢေႃ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ် တေပဵၼ်ၶႅၼ်ၶႃဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ (ဢမ်ႇမီးႁႅင်း)၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတူင်ႉၼိုင်လႆႈ၊ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းလႆႈ၊ ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉတီႈၼႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်လႄႈ လွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇ ၸင်ႇလႆႈၸိူင်ႉထိူင်းမႃးၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈမီးၽၢင်ႁၢင်ႈ “တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ” မႃးၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇလီၵႂႃႇႁႃမေႃယႃသေ မေႃယႃတေလႆႈ ထတ်းသၢင်တူၺ်း ၽၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်လႄႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇၵႂႃႇတႄႉတႄႉယဝ်ႉၼႆၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈယူတ်းယႃလႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈ တေလႆႈဝႆႉလွင်ႈလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ် ႁႂ်ႈၸႂ်ႉၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းတၢင်းပဵၼ်ၼၼ်ႉႁႂ်ႈလႆႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၵ၊ၼ်ယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်
- ၽႃႇတတ်း − ယူႇတီႈၵူၼ်းပဵၼ် ပဵၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် လႄႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ပဵၼ်ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉသင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
- ၽိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်တူဝ်ၶိင်း ၸွမ်းၼင်ႇလွၵ်းလၢႆးလုမ်းလႃး ၵူၼ်းပဵၼ်ၶႅင် ပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ ႁႂ်ႈထုၵ်ႇ မႅၼ်ႈပိူင်ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ တေၸွႆႈႁႂ်ႈဢွၵ်းဢေႃ၊ ၵၢမ်ႈၼိူဝ်ႉ ၶိုၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈမိူၼ်ၵဝ်ႇ လႄႈ ၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေတူင်ႉၼိုင်လႆႈမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ယူႇတီႈမေႃယႃ တေသင်ႇႁႂ်ႈယူတ်းယႃယူႇတီႈႁူင်းယႃ ဢမ်ႇၼၼ် ယူႇတီႈႁိူၼ်းသေယူတ်းယႃ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၼႄႉၼမ်းမေႃယႃၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ၽိုၵ်းပၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းပဵၼ် ပိုင်ႈဢိင်တူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းႁင်းၵူၺ်း၊ ၵႂႃႇသိုဝ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ႁင်းၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၼ်ၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပဵၼ် ႁဵတ်းငၢႆႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၸွႆႈတူင်ႉၼိုင် မိူၼ်ၼင်ႇ လေႃႉထူဝ်း၊ ၶွၼ်ႉတဝ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဢႃႇယု 45 ပီႊၶိုၼ်ႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၵူၼ်းဢၼ်မီးတၢင်းယၢမ်ႈ လုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ၊ ၵိၼ်လဝ်ႈ ၶၢဝ်းႁိုင် ဢိၵ်ႇတင်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် မီးတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် လႄႈ လိူတ်ႈသုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်မီး လိူတ်ႈသုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတိပ်ႇလႄႈ သဵၼ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃ တႅၵ်ႇ ယူႇယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ်မႃး တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီႁႄႉၵင်ႈၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇပဵၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ-
- တိုတ်းလဝ်ႈ လႄႈ လႅၼ်းယႃႈ။
- ဢွၵ်ႇဢဵၼ်ႁႅင်း တွၼ်ႈတႃႇၵုမ်းထိင်းပၼ် ၼမ်ႉၼၵ်းၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်း ႁႂ်ႈလီယူႇတႃႇသေႇ။
- ပေႃးမီးတၢင်းပဵၼ်ၵိုၵ်းတူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ လိူတ်ႈသုင် ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ႁႂ်ႈၵုမ်းထိင်းပၼ် ၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႄႈ လိူတ်ႈၼၼ်ႉႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးမိူၼ်ၵဝ်ႇယူႇတႃႇသေႇ။
- ၵိၼ်ပၼ်ဢႁႃႇရ ႁႂ်ႈၸေး 5 မဵဝ်း။
- ၸႅတ်ႈတူၺ်းပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းယူႇတႃႇသေႇ တွၼ်ႈတႃႇတေႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် လႆႈၶိုတ်းတၼ်း။
ၼင်ႇႁိူဝ်တေဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇလႄႈ မိူဝ်ႈပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇႁၢႆၶႅၼ်းမႃးယဝ်ႉသေ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇပဵၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈဢရႃႇရၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ လွင်ႈတူဝ်ၶိင်းၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၵိၼ်ဢႁႃႇရၵေႃႈပႃးယဝ်ႉ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပေႃးမေႃၵိၼ်ဢႁႃႇရၼႆ ယင်းၸွႆႈ လူတ်းယွမ်းပၼ်လႆႈတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်တေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးယူႇလီႁဝ်းမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉပႃး။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႂ် ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈတၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇ လႄႈ ဢႁႃႇရ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်တေလႆႈငိူင်ႉဝႄႈ
- ၵူၼ်းဢၼ်မီးတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီငိူင်ႉဝႄႈ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီး ထၢတ်ႈၵိူဝ်ၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၵိူဝ်၊ ၼမ်ႉပႃ၊ ၽွင်ဝၢၼ်၊ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မွင်ဢၼ်ယႅၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
- ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ၶႆမၼ်းၼႂ်းလိူတ်ႈသုင် ထုၵ်ႇလီငိူင်ႉဝႄႈ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၶႆမၼ်းၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းသတ်း၊ ၼိူဝ်ႉဢၼ်မီးမၼ်းၼမ်၊ တၢင်းၵိၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇ၊ ၶူင်းၼႂ်းသတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ မိူဝ်ႈႁုင်ၶဝ်ႈၽၵ်း လူတ်းယွမ်း ၼမ်ႉမၼ်း ၊ တၢင်းၵိၼ်ၶူဝ်ႈ သေ လိူၵ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉမၼ်းၽၵ်းၶဵဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမၼ်းထူဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တႅၼ်းတၢင် ၼမ်ႉမၼ်းသတ်း။ ႁႂ်ႈၵိၼ်ပၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၶႆမၼ်းဢေႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼိူဝ်ႉပႃ၊ ၼိူဝ်ႉၵႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
- ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်မီးထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼႂ်းလိူတ်ႈၼမ် ဢမ်ႇၼၼ် ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီ လူတ်းယွမ်းတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးပႅင်ႈၶဝ်ႈ လႄႈ ၵိူဝ်ဝၢၼ်သေ သင်တေႁဵတ်းၵိၼ် ၶဝ်ႈမုၼ်း ၶဝ်ႈပွင်းၸိုင် ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈၸႂ်ႉ ၽွင်ၶဝ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်မိုဝ်းသေတမ်ဢဝ်ႁင်းၵူၺ်း လႄႈ ၵိူဝ်ဝၢၼ် ၼႆႉ ၼႂ်းၼိုင်ႈဝၼ်း ဢမ်ႇလီၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉ 6 ၸေႃႉဢွၼ်ႇ၊ ငိူင်ႉဝႄႈ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ဝၢၼ် ဢၼ်ၸဵမ်း ၵူႈပိူင် လႄႈ မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်ၸဵမ်းဝၢၼ်ႁႅင်းႁႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တၢင်းပဵၼ်တၢႆၽၢၵ်ႇၼႆႉ မၢင်မဵဝ်းတေယူတ်းယႃလႆႈသေတႃႉ မၢင်မဵဝ်းၵေႃႈယူတ်းယႃယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶႅၼ်းမႃးမိူၼ်ၵဝ်ႇလႆႈၶိုၼ်းၵေႃႈမီး လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းၸၢင်ႈႁၢႆႉႁႅင်းထိုင်တီႈ လူႉသဵင်ႈတၢႆ လူးၵွၼ်ႇ ယွၼ်ႉၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တၢင်းပဵၼ် ပေႃးဢမ်ႇမႃးထိုင်တူဝ်ႁဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ ၵၢၼ်လုမ်းလႃး ပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်း တႄႇၸဵမ် လွင်ႈၵိၼ်ယႅမ်ႉ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉၵႃႈၶၼ်ယူႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။
ပၢႆးၸႂ်ၵေႃႈ မီးၽွၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ် တၢႆၽၢၵ်ႇ၊ တၢင်းပဵၼ်ၶႅင် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း သဵၼ်ႈဢႃႇယူင်ႇဢွၵ်းဢေႃၵူႈပိူင်ပိူင် ယူႇလႄႈ ၵူၼ်းႁဝ်း လူဝ်ႇမေႃ ဝႆႉၸႂ်ၵျေႃႇၵျေႃႇ ဢမ်ႇဝူၼ်ႉၼမ်ယူႇတႃႇသေႇ၊ ပွႆႇဝၢင်းပႅတ်ႈၸႂ်သုၵ်ႉသၵ်ႉတင်းသဵင်ႈသေ လိုဝ်ႈဢွၵ်းဢေႃ ၊ လိုဝ်ႈၸႂ်ႁဝ်း ႁႂ်ႈမၼ်းယူႇလီယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ
https://www.petcharavejhospital.com
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်းပၵ်းသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႆႈႁပ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉတီႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လႄႈ ထုင်ႉမၢဝ်း။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 25 May 2021 (ဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) မီးၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇပွတ်းႁွင်ႇ သိုဝ်ႉထူဝ်ႈၼဝ်ႈ 70 ၸွႆႉ၊ ထူဝ်ႇၽူးၽဵတ်း 5 ပုင်း၊ ၸၢႆးႁၵ်ႉၶိူဝ်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမိူင်းမၢဝ်းၵေႃႈ သိုဝ်ႉထူဝ်ႇၼဝ်ႈၶႅပ်း 30 ၸွႆႉ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ သိုဝ်ႉၽၵ်းသူမ်ႈၽဵတ်း 30 ၸွႆႉသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း လႄႈ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁူမ်ႈႁႅင်းႁူမ်ႈၸႂ်ၵၼ်သေ သိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉတင်းၼမ် တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 700,000 (ၸဵတ်းသႅၼ်) ပျႃး လႄႈ ဢဝ်ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်း ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်းမႄး တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် ၵေႃႉသိုၵ်းမိူၼ်ၵၼ်။
ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၶဝ်ၽၢၵ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဝႃႈ − ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၵိူတ်ႇ ႁူမ်ႈမႄႈလဵဝ်ၵၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းပဵၼ် တႆး ၶိူဝ်းၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်ယူႇ၊ လွင်ႈသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၸိူဝ်းႁဝ်းတေယူႇတၢင်းလင်သေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ငိုၼ်းတွင်း ၸဵမ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းတိုၼ်းတေၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ဢမ်ႇၵိုတ်းဢမ်ႇလိုဝ်ႈ လႄႈ တေသိုပ်ႇတေႃႇသူႈၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်ပိူဝ်ႇတႃႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇ ၶွင်ႁဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးမီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ ၵမ်းလိုၼ်းယွၼ်းသူးပၼ် ႁႂ်ႈၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸဝ်ႈ ႁႂ်ႈယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်ႈၵၼ်ၵူႈၵေႃႉလႄႈ လုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ပႃးပၢႆးယူႇလီၵၼ်သေ ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းပၢင်လႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢွင်ႇပေႉတႃႇသေႇ − ၽၢၵ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တိုဝ်းၵမ်ဝႆႉ ထွတ်ႈမျႅတ်ႈ 4 ယိူင်ႈ (1) ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၊ (2) ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၊ (3) ၽႃႇသႃႇ ၊ (4) သႃႇသၼႃႇ လႄႈ လၵ်းၼမ်း 6 ၶေႃႈ (1) လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၊ (2) သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ ၊ (3) တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၊ (4) ပူၵ်းပွင်ၽဝၵူၼ်းမိူင်း ၊ (5) သၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၊ (6) လွင်ႈၵတ်းယဵၼ် ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,123 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 29 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆထႅင်ႈ 29 ၵေႃႉၼႆႉ တႃႇ 26 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ် မီးတၢင်းပဵၼ်ထႅင်ႈတၢင်ႇလွင်ႈပႃး ဝႃႈၼႆ။
မေႃယႃၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း 13,258 ၵေႃႉသေ ၸင်ႇထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 1,123 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 13 October 2020 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 17 : 00 မူင်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း 1,344 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 1,014 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 29 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 44 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 5 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၵူၺ်း 41 ၵေႃႉ၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ 40 ၵေႃႉ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ 136 ၵေႃႉ၊ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း 15 ၵေႃႉ၊ မိူင်းယၢင်း 3 ၵေႃႉ၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ 1 ၵေႃႉ၊ မိူင်းၶျၢင်း 2 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ 4 ၵေႃႉ လႄႈ မိူင်းၶၢင် 9 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,344 ၵေႃႉၼႆႉ ပႃးၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈ သႅဝ်ဢၢႆသင် တႃႇ 169 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 13 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး 30,437 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 693 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 11,769 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 October 2020 သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ MeKong News ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉ တွၵ်ႇတိူဝ်ႇမဵဝ်းထုၼ်း ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 12 October 2020 ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီး 68 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 1 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း မီး 31 ၵေႃႉ၊ ဢၼ်တိုၵ်ႉယူတ်းယႃဝႆႉယူႇတီႈႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 36 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 14 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 11 : 00 မူင်းတႄႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃႈ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸၢင်ႈတေတိူဝ်းၼမ်မႃးထႅင်ႈယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေဢမ်ႇတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈလုမ်းလႃး ပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႆႉသုၵ်ႈလၢင်ႉပၼ်မိုဝ်း ႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်၊ ယႃႇယူႇတီႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ်၊ ပေႃးဢမ်ႇလွင်ႈယႂ်ႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ သင်ဝႃႈမီးလွင်ႈယႂ်ႇႁိပ်ႈၼႅတ်ႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇဢမ်ႇပဵၼ် ပေႃးၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်းသေ ၸင်ႇၵွႆႈ ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ ပေႃးမီးသၢႆငၢႆ ဢမ်ႇယူႇလီၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီ တီႈႁူင်းယႃၵမ်းလဵဝ်၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ ယႃႇပေယူႇမဝ်မၢင်လႃးလႃး၊ သင်ဝႃႈ မီးၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈသီႇလႅၼ် ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ပွၵ်ႉ တီႈႁဝ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉပေႃးၼႆ ႁႂ်ႈပွင်ႇလႅင်းပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 1 August 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ လႆႈလၢတ်ႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်းပၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၽွင်းတၢင်ဢၼ်ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ AESAN လိူၵ်ႈမႃးပၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃး တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသွင် February ၼၼ်ႉ လူၺ်ႈဢၢင်ႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်းဢဵတ်း November 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆလႄႈ လႆႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 1 August 2021 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇႁူၵ်းလိူၼ် ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆလႄႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈတၢင်း TV ၵႂႃႇဝႃႈ “ဢၼ်လႆႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ တေပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈပႅတ်ႇ August 2023 ၼႆသေ၊ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်းပၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်လၢႆလၢႆပႃႇတီႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇသေ တေဢမ်ႇပၼ်ႁႂ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလႆႈလူႉလႅဝ်” ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႄႇယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉတႄႉ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 1 ပီႊၵူၺ်း ၼႆသေတႃႉ၊ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈတၢင်း TV ၼႂ်းဝၼ်းယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၶွပ်ႈ 6 လိူၼ်ၼႆႉတႄႉ ပွင်ႇဝႃႈ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တေသိုပ်ႇယိပ်းၵမ်ၵုမ်းထိင်း ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၵႂႃႇထႅင်ႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီႊ ႁူမ်ႈတင်းဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ် တင်းမူတ်းပဵၼ်ၵႂႃႇ 2 ပီႊပၢႆ 6 လိူၼ် ယူႇယဝ်ႉ။
ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၽွမ်ႉတႃႇတေႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်း ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ (AESAN) ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ၵၢၼ် ဢႃႇသီႇယၼ်ႇ မီးဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉသေ တေႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ လူၺ်ႈလၢႆးတၢင်းၽွင်းတၢင် AESAN တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်” ၼႆယူႇ။
ယူႇတီႈ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႂ်းၸုမ်းဢႃႇသီႇယၼ်ႇၵေႃႈ မီးလွင်ႈတေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 2 August 2021 မုင်ႈမွင်းဝႆႉဝႃႈ ၸုမ်းၽွင်းတၢင် ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇငူပ်ႉငီႉၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ တေၸွႆႈၵိုတ်းယင်ႉလႆႈ လွင်ႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢိၵ်ႇတင်း ၸွႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းပၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ တၢင်ႇၽၢႆႇတၢင်ႇၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇလႄႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ႁူမ်ႈပႃးမိူင်းလၢႆလၢႆမိူင်းၼႆယူႇ။
ၽွင်းတၢင်ဢႃႇသီႇယၼ်ႇၼႆႉ တင်းမူတ်းတေမီးယူႇ 10 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈပႃးၽွင်းတၢင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တေပဵၼ်ၽူႈၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈသေ တေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပေႃးတေမီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်းမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ – CNA
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မေႈ
မေႈၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ် ၸၢဝ်းပႄႉ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶူၼ်မၼ်းၼႃ ၶူၼ်မၼ်းပူင်းသေ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸဵၼ်၊ ၸဵၼ်ဢၼ်သိူဝ်ႇဢၼ်ပူၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေယၢမ်ႈၸႂ်ႉယူႇ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈပူႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ပူႈၼႆႉတႄႉ ပေႃးဝႃႈ ၶူဝ်းပူႈၶူဝ်းၽႄးၼႆ တေမိုတ်ႈႁူႁဝ်းယူႇ။ မေႈၼႆႉ ဢင်းၵိတ်းၶဝ်တႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ sheep ။
မေႈ (Ovis aries) ၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း တူဝ်သီႇတိၼ် တူဝ်သွမ်ၼူမ်း ဢၼ်မေႃၵဵဝ်ႉဢိူင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၵၢၼ်လဵင်ႉလူ တူဝ်သတ်းၼၼ်ႉယူႇ။ တိၼ်မေႈၼႆႉ မီးၵိပ်ႇ ၸိူင်ႈၼင်ႇ တူဝ်သွမ်ၼူမ်း ဢၼ်မေႃၵဵဝ်ႉဢိူင်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ သတ်းဢၼ်ၵူၼ်းလဵင်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ မေႈၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းလဵင်ႉ ၼမ်သေ တေမီးမွၵ်ႈ 1 ၿီႇလီႇယၢမ်ႇလိူဝ်ယူႇ။ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ပႄႉထိူၼ်ႇ ယူးရူပ်ႉလႄႈ ဢေးသျႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉ (Mouflon) ၼၼ်ႉမႃးၼႆယဝ်ႉ။
မေႈၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် တူဝ်သတ်းဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း လဵင်ႉပဵၼ် တူဝ်ယဵၼ်ႇငႄႈမႃး ဢွၼ်တၢင်းသေ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၶူင်းၵၢင် ၵၢၼ်လဵင်ႉလူၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။ ၼိူဝ်ႉလႄႈ ၶူၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဝ်းတႄႉတႄႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တီႈတူဝ်သတ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူၼ်မေႈၶူၼ်ၸဵၼ်ၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼမ်လိူဝ် တၢင်ႇမဵဝ်းတႄႉတႄႉ။ လႆႈၵႅတ်းဢဝ် ၶူၼ်ၶဝ်သေ မႃးၸႂ်ႉၸိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းဢဵင်းၵလဵတ်ႈတႄႉ ၼိူဝ်ႈမေႈတူဝ်လဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ (Lamb) ၼႆသေ ၼိူဝ်ႉမေႈ ဢၼ်လႆႈမႃး တီႈတူဝ်ယႂ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ (Mutton)။ ၼိူဝ်ႉလႄႈ ၶူၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း လမ်ႇလွင်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဝ်း တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် တႃႇတေ လႆႈၼင်မၼ်းလႄႈသင်၊ တႃႇတေလႆႈ ၼမ်ႉၼူမ်းမၼ်းလႄႈသင် တႃႇတေ ဢဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉလႄႈသင် လဵင်ႉမေႈၵေႃႈ မီးယူႇ။