text:
လွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇပိူဝ်ႈတႃႇငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ပွတ်းလႅၼ်လိၼ် တီႈၶူဝ်မၢႆ 1 တႃႈၶီႈလဵၵ်း-မႄႈသၢႆ ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵႃႉဝႃႈ ၶႂ်ႈသႂ်ႇပၼ်ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈယွၼ်ႉလႆႈ သႂ်ႇၶွၼ်ႇ ပၼ်လၢႆႁွင်ႈၵၢၼ်/လၢႆတီႈလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူဝ်ႁႅင်း တႄႉတႄႉ။
ဝၢႆးပဵၼ်ပၼ်ႁႃၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶွင် ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆႁႅင်ႈႁိူတ်ႇ၊ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇလူတ်းယွမ်း
ဝၢႆးပဵၼ်ပၼ်ႁႃလွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းၸွမ်းႁိူဝ်းၶႄႇၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉ ၶွင်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉႁိူဝ်းတၢင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉဢမ်ႇၶိုၼ်ႈ လူင်း ၵႂႃႇမႃးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၶဝ်ႈ/ဢွၵ်ႇမိူင်းၵေႃႈလူတ်း ယွမ်း။
ၵၢၼ်ယိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉၶွင်ၵူၼ်းတၢႆ/တိလႆႈ ယႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢင်လွင်းၶတ်းယႅင်ႈၵၼ်
လွင်ႈၶႃႈႁႅမ် ယိုဝ်းၵူၼ်းၸွမ်းႁိူဝ်းၶႄႇတၢႆ 13 ၵေႃႉၼႂ်းမႄႈ ၼမ်ႉၶွင်၊ ထႆးၶဝ်ႈၵူတ်ႇႁိူဝ်း တိလႆႈယႃႈၼိူဝ်ႁိူဝ်း 2 လမ်း ၸမ်ၼိုင်ႈ လၢၼ်ႉမဵတ်ႉၼၼ်ႉၸၢင်ႈပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ် ၵူၼ်ႇလူမ်ႉ ၶိင်ႊရူဝ်ႊမႅၼ်ႊ ၶႃႊသီႊၼူဝ်ႊႁႂ်ႈၵွႆ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၽွင်းပၢင် လွင်းလူင် ၶိင်ႊရူဝ်ႊမႅၼ်ႊ ၶႃႊသီႊၼူဝ်ႊတီႈ တူၼ်ႈၽိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းပိုတ်ႇမႃးၼႆႉပၢင်လွင်းလၢႆ တီႈပွတ်းတွၼ်ႈ သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း ဢမ်ႇပေႃးမီးၵူၼ်းၶဝ်ႈ။
ၵၢၼ်ပိုတ်ႇလၢၼ်ႇ BP1 လႅၼ်လိၼ်ထႆး- တႆး/ မၢၼ်ႈၸမ်မႃး
ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸုမ်းႁေႃၵၢၼ်ၵႃႉထႆး ၵဵင်းမႆႇ၊ ၵိင်ႇၵဵင်းလၢဝ် လႆႈၵႂႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈသေႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈမၢၼ်ႈႁေႃၵၢၼ်ၵႃႉၸႄႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈတေ ပိုတ်ႇလၢၼ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ထႆး-မၢၼ်ႈ ၸဵဝ်းၸမ်မႃး၊ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈႁိုင်သုတ်းဢမ်ႇပူၼ်ႉၼႂ်း ႁၢင်ပီၼႆႉ။
ထႆးတင်းမၢၼ်ႈတေႁူမ်ႈၵၼ် ပိုတ်ႇလၢၼ်ႇ ၵိဝ်ႇၽႃဝွၵ်ႈလႄႈ လၢၼ်ႇလႅၼ်လိၼ်လၢႆတီႈ
မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းဝႃႈထႆးတင်းမၢၼ်ႈတေပိုတ်ႇ လၢၼ်ႇ လႅၼ်လိၼ် လၢႆလၢႆတီႈၼႂ်းၸဵဝ်းၸဵဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်သေ တေပိုတ်ႇလၢၼ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး BP1, BP8 လႄႈလၢၼ်ႇႁူဝ်ၶူဝ်တႃႈၶီႈလဵၵ်း-မႄႈသၢႆယဝ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ တေပိုတ်ႇပႃးလၢၼ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ၊ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်းတႆး မီးငိုၼ်းၶဝ်ႈ။
More Articles...
Page 6 of 14


c: text/html

text:
Humanrights
ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉ ပေႃႉထုပ်ႉ ဢၢင်ႈဢဝ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတၢႆ
- Details
- Created on 09 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉ ဝၢၼ်ႈၼႃးယႆး ဢိူင်ႇၼမ်ႉလိတ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ယိုဝ်းၵွင်ႈလွၵ်ႇ၊ ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းသေ ဢဝ်ၵႂၢမ်းတႂ်ႈသိၼ်ႈတႂ်ႈသိူဝ်ႈ ပွင်ႉလႃႇပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ဢမ်ႇၵႃး ဢၢင်ႈထိူဝ်ၶေႃး ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတၢႆပႃး။
ဝၼ်းထိ 07.05.2014 ယၢမ်း 19:00မူင်း ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉ ဝၢၼ်ႈၼႃးယႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၵိဝ်းသၢင်း ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉယူႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉလိတ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ႁႂ်ႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ် တီႈတပ်ႉၶဝ်ၼႆသေ ထုၵ်ႇၸဝ်ႈႁၢၼ်ၵိဝ်းသၢင်း ပေႃႉထုပ်ႉသေ လႃႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်း။
(1) လုင်းထိင်းမႂ်ႇ ဢုႇယု 48ပီႊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၼုမ်ႇ ထုၵ်ႇၺႃးၽႃႇမိုဝ်း တူပ်းသီမႅပ်ႉ ၽၢႆႇသၢႆႉ ၼိုင်ႈၵမ်းသေ တိၼ်ပိတ်ႉဢႅဝ် သွင်ၵမ်း။
(2) လုင်းထုၼ်းမွၼ်း ဢႃႇယု 50ပီႊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၶမ်း ထုၵ်ႇၺႃးၽႃႇမိုဝ်း တူပ်းသီမႅမ်ႉ ၼိုင်ႈၵမ်း တိၼ်ပိတ်ႉၵွၵ်းႁူဝ် သွင်ၵမ်း။
ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၵိဝ်းသၢင်း ယင်းပၢႆလႃႇဝႃႈ “သူၶႂ်ႈၵိၼ်ၶွင်ၵဝ်ႁႃႉ၊ သူၶႂ်ႈၵိၼ်မၢၵ်ႇၵွင်ႈၵဝ်ႁႃႉ၊ မီး(3)ပီႊယဝ်ႉ ၵဝ်ဢမ်ႇလႆႈဢဝ်တၢႆၵူၼ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်းသူၼႆႉ လူဝ်ႇၺႃးမိတ်ႉထိူဝ်ၶေႃးသေ ဢဝ်တၢႆပႅတ်ႈ မူတ်းမူတ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ” ၼႆ။
ဝၼ်းထိ 04.05.2014 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉၼႃးယႆး ၶုၼ်ႁၢၼ်ၼီးမိၼ်ႇ ဢွၼ်တင်းလုၵ်ႉၼွင်ႉ 3ၵေႃႉ ၶီႇၵႃးသေ တင်ႈၸႂ်ၵႂႃႇလမ်းပေႃႉႁႅမ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်း။
လႆႈႁၼ် ၸၢႆးဝုၼ်ႇၼ ဢႃႇယု 30ပီႊ ၸိုဝ်ႈပေႃႈ လုင်းလူႇ မႄႈပႃႈၸိင်ႇ ၽွင်းမၼ်းၸၢႆး ယင်းတိုၵ်ႉထႆသူၼ်မၼ်းယူႇ တီႈဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၵုင်းပဝ်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ႁၢၼ်ၼီးမိၼ်ႇ လူင်းၵႃးသေ ဢမ်ႇထၢမ်သင်သေလွင်ႈ ဢဝ်သၼ်ၵွင်ႈပွတ်း ထုပ်ႉပၼ်ၵွင်းသၼ်လင် ၸၢႆးဝုၼ်ႇၼ ၽၢႆႇသၢႆႉ ၼိုင်ႈၵမ်း၊ ၶႃလူင်ၽၢႆႇသၢႆႉ ၼိုင်ႈၵမ်း၊ ပေႃးယဝ်ႉ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းလွၵ်ႇငိူတ်ႈပႃး ထႅင်ႈၵွၼ်ႇဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလွႆပဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်းဝႃႈ “ၸူဝ်ႈၵႃႈၶဝ်ၶဝ်ႈမႃးယူႇၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇပူၵ်းပွင်ပၼ်သင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းသူၼ်ႁဝ်း ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်သင်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢႆႇႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေႉ ယင်းပၢႆႈလႆႈၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၶဝ်ၵွၼ်ႇ၊ ၶဝ်မီးလွင်ႈယၢပ်ႇသင်ၵေႃႈ မႃးတဵၵ်းယွၼ်းတီႈႁဝ်းၶႃႈၵူႈလွင်ႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ ယင်းပၢႆႈ မႃးပေႃႉထုပ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈလႄႈ ပွင်ႇလႃႇၵႂၢမ်းမၵ်းႁမ်မၵ်းၶွႆးသေ ဢၢင်ႈဢဝ်မိတ်ႉ ထိူဝ်ၶေႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈတၢႆ ထႅင်ႈၵွၼ်ႇ၊ လွင်ႈၼႆႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ၶဝ် ဢဝ်ဢယေးပၼ်ဝႆးဝႆး” ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ပၵ်းတႃၶူဝ်းၶွင်မေႃႇတိုင်း မိူင်းတႆး (EITI) လိူၵ်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၸႅင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။
ဢိင်ၼိူဝ်လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶူဝ်းၶွင်မေႃႇတိုင်း ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ် (Extractive Industries Transparency Initiative-EITI) မိူင်းတႆးသေ ဝၼ်းတီႈ 22/12/13 (မိူဝ်ႈဝႃး) မီးပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် လိူၵ်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ မီးၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 38 ၸုမ်း၊ ၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 87 ၵေႃႉ၊ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် လိူၵ်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း 8 ၵေႃႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း 8 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပႃးၸုမ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၸိုင်ႈတႆး ၵူဝ်ႇမူဝ်း၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိုင်ႈတႆး (Shan State Youth) ၸၢႆးၶိူဝ်းလဵဝ်၊ မူႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်လႄႈလွင်ႈလူင်ႉလႅင်း (ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း 88) ၼေႇမဵဝ်း။ ၸုမ်း DEMO ၶုၼ်ႇၶမ်းၵွင်၊ ၸုမ်းပၢႆးဝူၼ်ႉ (Idea) ဢူးၸေႃႇထုၼ်း၊ ၸုမ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ဝိၼ်းသဵင်ႇမိၼ်ႉ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇပဢူဝ်း (PYO) ထုၼ်းတိၼ်ႇ၊ ၸုမ်းပၵ်းတႃ ပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ထုၼ်းထုၼ်းဢူး ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ တေလိူၵ်ႈထႅင်ႈတူဝ်တႅၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ 8 ၵေႃႉ၊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ 2 ၵေႃႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်း EITI တူဝ်တႅၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တေၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈႁူႉလွင်ႈ ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈၶုတ်းၶမ်း၊ ၵၢၼ်ၶုတ်းၶူဝ်းၶွင်မေႃႇတိုင်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းတႆးဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ်လၢႆလၢႆ၊ ၶုတ်းတီႈလႂ်လၢႆလၢႆ၊ ႁဵတ်းသင်လၢႆလၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ ပွင်ႇလႅင်းပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈလႆႈႁူႉၸွမ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵူႈၸႄႈမိူင်း လႆႈၶဝ်ႈပႃးပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ယူႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်း EITI ၼႆႉ ပဵၼ်မူႇၸုမ်းၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးၵၢၼ်ၽွတ်ႇၽွတ်ႈမူႇၸုမ်းဝႆႉတီႈၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈ ၼၢင်းၶလီႊယိူဝ်ႊ ၶျွတ်ႊ (Clare Short) ဢၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမူႇၸုမ်းမႃးသေ လိူၵ်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵူၺ်း- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈမိူင်းလဵၼ်း-တႃႈလိူဝ်ႇၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း တိၺွပ်းလႆႈၼမ်ႉယႃသၢၼ်တင်ႈတူၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းယႃႈလႆႈ 7 တၼ်ႊ တင်း ၵူၼ်းၸဝ်ႈၶွင်မၼ်း 3 ၵေႃႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တိုၵ်ႉတိၺွပ်းထဵတ်ႈထၢမ်ယူႇ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးသၢႆး ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၼႃႈႁိူၼ်း ယွၼ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်
ယွၼ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ပွတ်းဝၢၼ်ႈၼႃးသၢႆး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ လိူင်ႇၼမ်မႃးႁႅင်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလဵၵ်ႉ ယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵိၼ်ယႃႈမႃႉ၊ ယဵၼ်းပဵၼ် ပၼ်ႁႃၼႃႈႁိူၼ်းသေ ၵေႃႉပဵၼ်ၼၢင်းမေး တၢင်ႇလၢတ်ႈ ၸုမ်းၽဵဝ်ႈယႃႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇတိၺွပ်းၶိုၼ်းၽူဝ် တူဝ်ၵဝ်ႇ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပွတ်းမူႇၸႄႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်
ဢိင်ၼိူဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇလိူင်ႇၼမ်သေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၽဵဝ်ႈယႃႈ၊ တိၺွပ်းလႆႈယႃႈ/ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈ၊ ၽဝ်ပႅတ်ႈသုမ်ႉသွင်း တီႈသိုဝ်ႉၶၢႆၵိၼ်ယႃႈ။
ၵႄႈၵၢင် လႅၼ်လိၼ်တႆးတင်းၶၢင် သိုဝ်ႉၶၢႆယႃႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ
ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းတႆးတင်းသိုၵ်းၶၢင် ပဵၼ်တီႈသိုဝ်ႉ ၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်သူႇ/သမ်းၵိၼ်ၼမ်၊ ႁူမ်ႈဝႃႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လၢင်ႉၽဵဝ်ႈၵႂၢတ်ႇပႅတ်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆဢမ်ႇယွမ်းလူင်း ပၢႆသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်ႁိမ်းတပ်ႉမၢၼ်ႈထႅင်ႈ။
RCSS ဢွၵ်ႇပပ်ႉလိၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်
လွႆတႆးလႅင်း (RCSS) ပိုၼ်ၽႄႈပပ်ႉလိၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်။ သပ်းလႅင်းဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းယူႇၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁႃလွၵ်းလၢႆၵႄႈလိတ်ႈပႃးပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်။
More Articles...
Page 4 of 22


text:
Humanrights
ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ဢွၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် တူၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး
- Details
- Created on 03 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဝၼ်းထိ 1.May.2014 ၼႂ်းဝၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်လုမ်ႈၾႃႉ ပူၼ်ႉမႃမိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ လၢႆတီႈလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ဢွၼ်ၵၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် တႃႇသုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ် ယၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈလႆႈတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်တင်းသဵင်ႈ
- Details
- Created on 28 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းမူိင်း ႄၸႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉႄမး 21ဝၢၼ်ႈ လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇပႆဢွၵ်ႇႄၼၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈလူင်ပွင်ၸုိင်ႈမၢၼ်ႈ လႅၼ်သိမ်းတီႈလိၼ် လွၵ်းၼႃး၊ လွင်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လူင်ပွင်ႈၸုိင်ႈ (ဝုၼ်ႇထၢၼ်း) ႁဵတ်းလွင်ႈဢမ်ႇလီ ၼူိဝ်ၵူၼ်းမူိင်းႄလႈ ၵဵပ်ႇၵပ်းၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမူိင်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၸႂ် တင်းသဵင်ႈ လုၵ်ႉၶွၵ်ႈၵႆႇ ဝၢၼ်ႈမူၺ်ႇတေႃႇ ပႆထိုင် ငဝ်ႈငုမ်းလုမ်းလူင်ပွင်ႈၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး။
ႁူဝ်ၼႃႈပီႇတူႉၸိတ်ႉဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ ၸၢႆးဢွင်ႇမူဝ်း ၺႃးၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၸုမ်း ယိုဝ်းတၢႆ
- Details
- Created on 26 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ႁူဝ်ၼႃႈပီႇတူႉၸိတ်ႉ ၸၢႆးဢွင်ႇမူဝ်း ဢိူင်ႇမိူင်းတၢင်ႈ ထုၵ်ႇၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၸုမ်း မႃးယိုဝ်းတၢႆ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၸေႃႉ ဢိူင်းမိူင်းတၢင်ႈ ၸေႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈယင်းတိုၵ်ႉၶပ်ႉလူတ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းပၢင်တိုၵ်းပွမ်သေ ယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်တၢင်ႇထၢၼ်ႇ
- Details
- Created on 26 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းမိူင်းတၢင်ႇထၢၼ်ႇ တီႈပွတ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၸေႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းလႄႈမိူင်းဝီး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထုၵ်ႇၺႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းပွမ်သေ ဢဝ်မၢၵ်ႇၵွင်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းသႂ်ႇပွႆႇသႂ်ႇ ထိုင်တီႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်း ယွၼ်ႉမၢၵ်ႇၵွင်ႈလႄႈၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇလူင် (6)ၵေႃႉ။
တိူင်းသိုၵ်းၶူဝ်လမ် သိမ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း
- Details
- Created on 25 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းမိူင်းၸေႈဝဵင်းၶူဝ်လမ် ထုၵ်ႇ တိူင်းသိုၵ်းၶူဝ်လမ် မႃးသိမ်းဢဝ် တီႈလိၼ်ႁိူၼ်း တွၼ်ႈတႃႇတေသၢင်ႈ ႁဵတ်းသူၼ်မွၵ်ႇၼႆသေ ထိုင်တီႈ ပေႃႈမႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးဢမ်ႇမီးတီႈယူႇ လႆႈၵႂႃႇ သွၼ်ႈၸွမ်း ယူႇဝၢင်းႁိူၼ်းပီႈၼွင်ႉ။
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸႅတ်ႈထၢမ်ၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး ဢမ်ႇလႆႈလႄႈ မတ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပေႃႉထုပ်ႉ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈႁႅင်းသိုၵ်းၼမ်လၢႆ တိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ ၸူၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၵူၼ်းမိူင်း
- ၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းၼၢႆး ထုၵ်ႇၽူႈမီးငိုၼ်းၶဝ် မႃးယႃႉၵဝ်း ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ဢၼ်မီးမႃး ၸဵမ်ႈမိူဝ်ႈပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈ
- သၢင်ႇၶႃႈၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈသွင်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ပဵၼ်ၼမ်ႉၼိုင်ႈၸႂ်လဵဝ်
- ၸုမ်းၵဵပ်းသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်တဵၵ်းၶၢၼ်း ၸႂ်ႉၵိၼ်ႁႅင်းလၢႆၵူၼ်းမိူင်း ၽွင်းလူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းၵိုတ်းလိုဝ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းလႃးလႃး
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇတဵၵ်းတဵင် ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢထမ်ႇမဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶီႇၵႂႃႇၽႃႇၺႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်း သွင်ၵေႃႉ
- ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၵႂႃႇဝႆႈြၽႃးပၢင်းတရ လႆႈသိုဝ်ႉၶိူင်ႈမၢႆ ၶႂၢႆႇၶႃပေႈလႅင်ၵူႈၵေႃႉ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးပၵ်း တီႈတပ်ႉပင်သဝ်းၵဝ်ႇ701 ဢၢင်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း ၵူၼ်းပွၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်


text:
ပိုၼ်ၶမ်း ၽယၵ်ႉဝူင်း 06/05/2014
ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ (Federal Union) သေ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မိူင်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ တင်းမိူင်း ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိသ်ႉတ် လႄႈ မိူင်းၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇယဝ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းႁႄႉၵင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ တေလႆႈမီးၸုမ်းလဵဝ် ယူႇပႃႈတႂ်ႈ ၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵေႃႉလဵဝ်ၼႆ။ ယွၼ်ႉတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၶေႃႈၼႆႉသေ ပဵၼ်ၵၢၼ်ထူၵ်းဢဝ် ပၼ်ႁႃ မႃးထဵင်ၵၼ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၵိုတ်းသိုၵ်း/ၽွင်းတေႁဵတ်းငမ်းယဵၼ်ၵၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ။
လွင်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵမ်ႈၼမ်ဢွၼ်ၵၼ်ထူၵ်းမႃးပဵၼ်ပၼ်ႁႃသေတႅမ်ႈ/လၢတ်ႈၵၼ်လႄႈၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ (ၸိူင်ႉၼင်ႇၻွၵ်ႉတိူဝ်ႇသဵၵ်ႉၽႂႃး) ၵေႃႈ လၢတ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းၼႅင်ႈၶၢႆႇ(ၼႅတ်ႉ)ဝႃႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈလွင်ႈၼႆႉ။ ပၢႆးဝူၼ်ႉၵူၼ်းယွင်ႇၵွႆးဢိူဝ်ႈ မိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈလႄႈ ပၼ်မီးတပ်ႉသိုၵ်းလၢႆလၢႆၸုမ်းၼႆႉၼႆ။ ၾၢႆႇလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇယူႇၵေႃႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်တၢင်း ဢဵၼ်းဢၢၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁၢႆလႄႈ ဝႆႉတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵွႆးပႆႇယဝ်ႉ ထုၵ်ႇလႆႈမီးပႃး တပ်ႉသိုၵ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်း ဢိူဝ်ႈၼႆသေ ၸင်ႇယိုၼ်ႈဝႆႉလွၵ်းၸုၵ်းၸုမ်း တူဝ်ၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်း (ၸိူင်ႉၼင်ႇတပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း- SSA-S လႄႈတပ်ႉသိုၵ်းႁူမ်ႈတုမ်ယၢင်းၽိူၵ်ႇ- KNU) ။
ပၼ်ႁႃၵဵဝ်ႇလိူင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇႁႃလၢႆးဢွၵ်ႇမၼ်းလႆႈတိုၼ်းဢမ်ႇယဝ်ႉၵၢၼ်၊ တိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ထႃဝွရ်း (ထႃဝရ) လႆႈလႄႈ ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ်ႁႃလၢႆးဢွၵ်ႇမၼ်းလႆႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၸင်ႇတေ ၵၢတ်းယဵၼ် (သုၼ်ႇတူဝ်) ႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။ ၽူႈတႅမ်ႈႁၼ်မႅၼ်ႈ ၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ (ဢၼ်ၼိုင်ႈ) လႄႈၶႂ်ႈဢဝ်မႃးသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၶဝ် ၸိူဝ်းသူင်ၵၢၼ်မိူင်း ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ဝႆႉၵမ်ႉၸွႆႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၼိုၵ်ႉ ၼႂ်းၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ပၢႆးသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶၢဝ်းၼႃႈ ဢမ်ႇၼမ်ၵေႃႈေဢႇ တေၸၢင်ႈလႆႈၽွၼ်းပၢင်ႈမၼ်းယူႇႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။
တီႈၼႆႈၼႆႉၽူႈတႅမ်ႈတေၸူၵ်းၼႄလၵ်းထၢၼ် (သၵ်ႈသေႇ) ဢၼ်ယိုၼ်းထိုင်ၼၼ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ ပဵၼ်လႆႈ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်းၶဝ် ထတ်းသၢင်ဢဝ်ၵွႆး။ တၢင်းမိူင်းၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိသ်ႉတ်- ၸိူင်ႉမိူင်းၶႄႇလႅင် ဢမ်ႇၸႅၵ်ႇပဵၼ်တပ်ႉလိၼ် တပ်ႉၼမ်ႉ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် မိူၼ်ပိူၼ်ႈ၊ တင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉၶဝ်ဝႆႉပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း (The People’s Army) ၼႆၸိုဝ်ႈလဵဝ်ၵွႆး၊ ၼၼ်ၵေႃႈယႃႇ ၸႅၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းဝႆႉပဵၼ်သၢမ်သႅၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ (Central Army)၊ တပ်ႉသိုၵ်းဢွင်ႈတီႈ (Local Army)၊ လႄႈတပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း (Militias) ၼႆသေ တင်း သၢမ်သႅၼ်း မီးၵၢၼ် ၵွၼ်းၵမ်ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈၸူးၵၼ်။ မိူဝ်ႈမီးသိုၵ်းမီးသိူဝ်မႃး ၶိုၼ်းၵေႃႇတင်ႈတပ်ႉ လႆႈၸႂ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း (Volunteer Army) သေ ယူႇၼႅဝ်းၼႃႈ (ၼႃႈသိုၵ်းတႃႇသေႇ) ၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ တပ်ႉဢွင်ႈတီႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ဝႆႉပဵၼ်တပ်ႉႁူမ်ႈလူမ်ႈၸႄႈမိူင်းၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇတီႈ လႂ်တီႈၼၼ်ႉ လႄႈဝႆႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသုင်သုတ်း ၸွမ်းဢွင်ႈတီႈလႂ်ဢွင်ႈတီႈၼၼ်ႉသေ ၵုမ်းၵမ်ၵၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ ပႃႈတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းလႂ် ၸႄႈမိူင်းၼၼ်ႉ။ တပ်ႉသိုၵ်းတင်းမူတ်းၼႆႉ ဝႆႉၶွမ်ႊမိသ်ႉသျၼ်ႊငဝ်ႈငုၼ်းသိုၵ်းသေ ၵုမ်းၵမ်။ (မိူင်းရသ်ႉသျိယိူဝ်ႊလႄႈ မိူင်းၵႅဝ် ဝႅတ်ႉၼၢမ်း ၵေႃႈ တိုဝ်းၸွမ်းလၵ်းပိူင်ၼႆႉမိူၼ်ၼၼ်)။
တၢင်းမိူင်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ- ၸိူင်ႉမိူင်းဢမေႊရိၶိူဝ်းသမ်ႉ ဝႆႉတပ်ႉသိုၵ်း 6 တပ်ႉၵမ်းလဵဝ် လႄႈၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် တပ်ႉလိၼ်၊ တပ်ႉၼမ်ႉ၊ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်၊ တပ်ႉၶိုၼ်ႈၾင်ႇ၊ တပ်ႉပႂ်ႉၸၢႆးၼမ်ႉ လႄႈတပ်ႉပႂ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းၸိူင်ႉၼႆ။ ပုၼ်ႈတႃႇ တပ်ႉလိၼ် တပ်ႉၼမ်ႉ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် တင်းသၢမ်တပ်ႉဢမ်ႇၵုမ်းၵမ်ၵေႃႉလဵဝ်၊ တပ်ႉသႅၼ်းလႂ်သႅၼ်းၼၼ်ႉ မီးသုၼ်ႇ ၵွၼ်းၵမ်တူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၶေႃ၊ မီးသုၼ်ႇ ႁဵတ်းလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။ တပ်ႉလိၼ် တပ်ႉၼမ်ႉ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်လႄႈ တပ်ႉၶိုၼ်ႈၾင်ႇ မီးႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၽႂ်မၼ်း လႄႈႁူမ်ႈယူႇပႃႈတႂ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ။ ဢွၼ်တၢင်း ပီ 1947 တပ်ႉလိၼ် တပ်ႉၼမ်ႉ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် မီးႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃၽႂ်မၼ်း။ ဝၢႆးမႃးၸင်ႇဢဝ်မႃးဝႆႉ ပႃႈတႂ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄသေ တင်ႈ ၸဝ်ႈပွင်ၵၢၼ်ၽႂ်မၼ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။
တပ်ႉပႂ်ႉၸၢႆးၼမ်ႉ (Coast Guard)ၼႆႉမိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ဢဝ်ဝႆႉပႃႈတႂ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇငိုၼ်းတွင်းသေ ဝၢႆးမႃးၸင်ႇဢဝ်ၶၢႆႉမႃးဝႆႉ ပႃႈတႂ်ႈႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ပေႃးမီးသိုၵ်းမီးသိူဝ် မိူဝ်ႈလႂ် ဢဝ်ၵႂႃႇဝႆႉပႃႈတႂ်ႈတပ်ႉၼမ်ႉသေ ၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းလႆႈၵမ်းလဵဝ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵုမ်းၵမ်ငၢႆႈ လႄႈဝႆးၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းတင်း (6) တပ်ႉ တင်ႈဝႆႉၸုမ်းၽူႈၵွၼ်း တပ်ႉ သိုၵ်းသုင်သုတ်းသေၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။ ၸုမ်းၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းသုင်သုတ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵႃႈတီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ (သမတ) ၵွႆးသေ ၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း တင်းမူတ်းၼႆႉ ဝႆႉပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ (ၵွပ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်ၽူႈ ၵွၼ်းတပ်ႉၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်း) လႄႈၽွင်းလူင်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇ ၵႅတ်ႇၶႄ တင်းၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉတိူင်းတင်း (9) တိူင်းၶဝ် ၸိူင်ႉၼႆ။ တပ်ႉတိူင်း (9) တိူင်းၼၼ်ႉ တႃႇ(6) တိူင်းၼႆႉ ဝႆႉၸွတ်ႇတူဝ်ႈ လုမ်ႈၾႃႉၸွမ်းပၢႆးသိုၵ်း (Strategy) သေ ၵိုတ်း (3) တိူင်းသမ်ႉဝႆႉပဵၼ်တပ်ႉတိူင်းတူင်ႉၼိုင်ၼႆယူႇ။
ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ယဵၼ်းပဵၼ်မႃးတပ်ႉသိုၵ်းပႂ်ႉမိူင်း (National Guard) ၼၼ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸႄႈမိူင်း (State Security Guard)၊ တပ်ႉသိုၵ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸႄႈမိူင်းၼႆႉၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉပဵၼ်တပ်ႉလိၼ် တပ်ႉလူမ်းၼႆသွင်တပ်ႉ။ ငိုၼ်းတွင်း တႃႇၸႂ်ႉၸၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ တပ်ႉလိၼ်လႄႈတပ်ႉလူမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပၼ် တင်းမူတ်း။ ယူင်ႉၶၢပ်ႈၸုမ်းပလိၵ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ၸႅၵ်ႇဝႆႉပဵၼ်ၸုမ်းပလိၵ်ႈၸႄႈမိူင်း ဢၼ်မီးပႃႈတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်းၵမ်းသိုဝ်ႈ လႄႈၸုမ်းပလိၵ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ် (FBI) ယူႇပႃႈတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ပုၼ်ႈတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ၵႅတ်ႇၶႄဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဝႆႉပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တပ်ႉသိုၵ်း ပႂ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်း (Territorial Army) ၶဝ်ၸႅၵ်ႇၽႄၵၼ်ႁဵတ်းၼႆ။
မိူင်းဢၼ်ဝၢင်းပိုၼ်ႉထၢၼ်ၽွင်းငမ်းဝႆႉၼိူဝ်သႃသၼႃး- ၸိူင်ႉၼင်ႇမိူင်းဢီႊရၼ်ႊ (Iran) ၼၼ်ႉၶဝ်ဝႆႉတပ်ႉသိုၵ်း 2 ဢၼ်၊ တပ်ႉသိုၵ်းလူင် (Regular Army) လႄႈတပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄလၢႆးလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉ(Revolutionary Guard)၊ တင်းသွင် တပ်ႉသိုၵ်း ဢဝ်ဝႆႉပႃႈတႂ်ႈၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ်ၶွင်ႇသီႇသႃသၼႃဢိသ်ႉသလၢမ်းသေ တင်းသွင်တပ်ႉသိုၵ်းၸႅၵ်ႇဝႆႉ တပ်ႉလိၼ် တပ်ႉၼမ်ႉ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ် ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းၶေႃၶေႃ။ သမ်ႉမီးထႅင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၵႅတ်ႇၶႄၸိုင်ႈမိူင်း (Republican Army) ၼႆထႅင်ႈတပ်ႉၼိုင်ႈ။
ပေႃးတူၺ်းလၵ်းထၢၼ် (သၵ်ႈသေႇ) ၵမ်ႈၽွင်ႈဢၼ်ၼႄမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉ တၢင်းၶူဝ်ႈၾၢႆႇၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိသ်ႉတ်၊ ၶူဝ်ႈၾၢႆႇ ၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ႁူမ်ႈတင်းၶူဝ်ႈသႃသၼႃၸိုင် တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈၼိုင်ႈမိူင်း (မိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ) ၼႆႉ ဝႆႉတပ်ႉသိုၵ်းလၢႆဢၼ် လႆႈယူႇ။ ဝႆႉလၢႆတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇသုၵ်ႉယုင်ႈသင်။ မၼ်းယူႇတီႈလၵ်းပိူင်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႅၼ်ႇၶႅင် ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်၊ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း မီးဢမ်ႇမီး၊ လွင်ႈဝႆႉဝၢင်း ၸႂ်ၵၼ်၊ လွင်ႈသိုဝ်ႈသႂ်တေႃႇၵၼ်သုင် ဢမ်ႇသုင်ၼၼ်ႉၵွႆး။
ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈႁဝ်းလူး ၸွင်ႇတေႁဵတ်းလႆႈ၊ လွင်ႈႁႂ်ႈမီးတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ တပ်ႉသိုၵ်းႁူမ်ႈလူမ်ႈ ၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်း၊ ပလိၵ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈပလိၵ်ႈၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉ။ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးႁဵတ်းလႆႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းတေၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းတေ သုၵ်ႉယုင်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်းလႄႈ တေတူၵ်းလႃႈ တူၵ်းလိုၼ်းပိူၼ်ႈ။ ပၼ်ႁႃလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႄႇ၊ ယူႇတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆၼၼ်ႉ ပေႃးႁႃၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်း လႆႈၵေႃႈ တေၸၢင်ႈယၢႆႉၶိုၼ်ႈၼႃႈ တႃႇၵႂႃႇၸူးတီႈၵတ်းယဵၼ် ထႃဝွရ်း (ထႃဝရ) ၼၼ်ႉယူႇ။


text:
Letter to Taifreedom
ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႂ်းၵၢင်ၸႂ် ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၵိုင် ယိုၼ်ႈၽၢၼ်ႇထိုင် တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း 20. August.2013
- Details
- Created on 31 March 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယွၼ်ႉလူၺ်ႈၸႂ်ႁၵ်ႉၶိူဝ်းၸႂ်ႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ပေႃးမီးလွင်ႈၵၢႆးႁူၵၢႆးတႃမႃးၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈၶႂ်ႈလၢတ်ႈၶႂ်ႈၸႃမႃး လႄႈၸင်ႇလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ယိုၼ်ႈသူင်ႇထိုင်မႃးတီး ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆးလွတ်ႈလႅဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးလၢႆလၢႆဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းၵိုင်ႁဝ်း မေႃဢွၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇလၢတ်ႈမႃး လွင်ႈပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်ႉသၢႆၶိူဝ်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵိုင် ၶၢႆတီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢွင်ႈတီႈလိၼ် ဢၼ်ပဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉပၼ် ၸၢဝ်းၵလႃးမူႇသလိမ်ႇ ၼၼ်ႉမႃးၵၼ် ပၢၵ်ႇတေႃႇပၢၵ်ႇ ပေႃးၸွတ်ႇၵူႈၵိဝ်ႇၼႂ်းမိူင်းၵိုင်ႁဝ်းၶႃႈယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2012 ၼၼ်ႉပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉသၢႆၶိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းၵိုင် ၶၢႆတီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉဢၼ်ပဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ပၼ်ၸၢဝ်းၵလႃး မူႇသလိမ်ႇ ဝႆႉလႄႈ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီႊၼႆႉလႆႈႁၼ်ၵလႃးၶဝ်လွမ်ႉႁူဝ်ႉဢုတ်ႇသုင် ၶႂၢၵ်ႈၵႂၢင်ႈၶဝ်ႈ မႃးၼႂ်း ဢွင်ႈတီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈႁူႉၵၼ်၊ ၵူၺ်းႁူႉဝႃႈၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸတ်းၵၢၼ်ၶၢႆပၼ် ဢွင်ႈတီႈလိၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် ၼၼ်ႉတႄႉ ယၢမ်းလဵဝ်ပဵၼ်လုင်းၺုၼ်ႉၽေႇ ပွၵ်ႉသီႇ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵိုင်တႄႉ ႁူႉၵၼ်မူတ်း ၶႃႈ၊ ယွၼ်ႉပေႃးၽႂ်ၶႂ်ႈသိုဝ်ႉတီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၼႆၸိုင် တေလႆႈၵပ်းသိုပ်ႇတီႈ လုင်းၺုၼ်ႉၽေႇ၊ မၼ်းပဵၼ် ၵူၼ်းဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸတ်းၵၢၼ် သိုဝ်ႉၶၢႆတီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၼႆဢေႃႈ။
ႁၢင်ႈႁူဝ်ႉဢုတ်ႇ ဢၼ်လႆႈသူင်ႇမႃးပၼ်ၸွမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ႉဢုတ်ႇဢၼ် ၸၢဝ်းၵလႃးၶဝ်သိုဝ်ႉလႆႈ ဢွင်ႈတီႈလိၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉၵဝ်ႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ လွမ်ႉၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝၢင်းလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢဝ်းၵေႃႈယၢဝ်းၵႂၢင်ႈၵေႃႈၵႂၢင်ႈ၊ ယူႇတီႈသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၵူၼ်းမိူင်းၵိုင်ၶဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်၊ တေဢမ်ႇလႆႈဢဝ် တီႈလိၼ်ၶၢႆပၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆ လႆႈငိၼ်းလၢတ်ႈၵၼ်ယူႇလၢႆပႃႇတီႇ၊ လၢႆၸုမ်း ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇလႆႈႁၼ် ၵေႃႉလႂ်၊ ၸုမ်းလႂ်၊ ၸဝ်ႈလႂ် မႃးႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ တီႈတႄႉဢွင်ႈတီႈလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လီပဵၼ်တီႈမၢႆ ၵိုၵ်းပိုၼ်းဝႆႉယူႇဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁိုဝ်?
ပေႃးတေလႆႈလၢတ်ႈၼႆၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈမိူင်းၵိုင်ၼႆ ၸဝ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇလႆႈၶူးမီးၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၸဝ်ႈဢၼ်ၵႂႃႇမီးၼႂ်းမူႇ ၼႂ်းၸုမ်းသေ ႁၢင်ႈပဵၼ်ယႂ်ႇယူႇၵေႃႈ မီးတၢင်းၼမ်ၵူၺ်းဢမ်ႇမီးၽႂ်သူၼ်ၸႂ်လႄႈ မေႃ သေးလၢႆ တီႈလိၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်း။ တေဝႃႈတႅၼ်းၽွင်း တီႈပႃႇတီႇၶဝ်ၼႆၵေႃႈၼႂ်းဝဵင်းႁဝ်းၵေႃႈမီး ၵူၺ်းၵႃႈ ယႃႇဝႃႈတေဢွၼ်ႁူဝ်ၸွႆႈႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ဝၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈပေႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းမိူင်းၼႆယင်းပႆႇႁၼ် ပႆႇငိၼ်းဝႃႈႁဵတ်းသေပွၵ်ႈ။
တႆးႁဝ်းၽွင်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ပေႃးမီးပၺ်ႇၺႃႇ ၺႃးၵူၼ်းၼွၵ်ႈၽႃႇသႃႇ သိုဝ်ႉၶဝ်ႈတဵၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၽႃႇသႃႇၶဝ် မၢင်ပွၵ်ႈ ဢဝ်ၶဝ်ႈဢဝ်ငိုၼ်းမႃးပၼ် ပေႃးလႆႈယဝ်ႉ သမ်ႉလိုမ်းၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း၊ ဝႆႉသတီႉၵၼ်လီလီ ႁဝ်းလူဝ်ႇ ဝူၼ်ႉဝႃႈ ပေႃးၾိင်ႈငႄႈ ၾိင်ႈထုင်းႁၢႆၵေႃႈ၊မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ၶိူဝ်းႁဝ်းၵေႃႈ တေႁၢႆလၢႆၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆသေ ယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းတီႈၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။
လုၵ်ႈဢူးပဵမ်ႇ (ဝဵင်းမိူင်းၵိုင်)


text:
General News
ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၸတ်းပၢင် ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ႁူပ်ႉထူပ်းပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ပွၵ်ႈ(1)
- Details
- Created on 02 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းပီႊသွၼ်လိၵ်ႈ 2014 - 2015။
ဝၼ်းထီႉ 31.May.2014 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8:30 သင်ႇၶၸဝ်ႈ၊ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်လႄႈ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢိၵ်ႇပႃးၶူးသွၼ် ၶဝ်ႈႁွတ်ႈ ဢဝ်တီႈယူႇ တေႇပိုတ်ႇပင်ႁူပ်ႉထူပ်း ယၢမ်း9:00 ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ တင်းသဵင်ႈမီး 583ၵေႃႉ။
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၽိတ်ႈႁပ်ႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ(1) ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုဝ်ႈတႆး ၸွမ်ႁၢၼ်ၸၢႆးယီႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇပၢင်လႄႈ သင်ႇလၢတ်ႈပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈ ၶူးသွၼ် ဢိၵ်ႇပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ။
ၼႂ်းတွၼ်ႈသင်ႇသွၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ “လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ၽွင်းတိုၵ်ႉလဵၵ်ႉယူႇၼႆႉ လူဝ်ႇမီးၸႂ် ၶႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ယႃႇပေၶၢၼ်ႉ ယႃႇပေၶႂ်ႈႁႃငိုၼ်း ဝၢႆးမႃးၵူဝ်ႁဝ်းပဵၼ်ၶႃႈပိူၼ်ႈတႃႇသေႇ၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈႁဝ်းတိုၵ်ႉလဵၵ်ႉ တိုၵ်ႉလူဝ်ႇႁႃပၺ်ႇၺႃႇ လူဝ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼႆႉ ႁဝ်းၵူၺ်းလူဝ်ႇလႆႈၶတ်းၸႂ် ၶိုၼ်ႈသွၼ်ဢဝ် ႁဵၼ်းဢဝ် ပၺ်ႇၺႃႇ တၢင်းႁူႉမေႃ ၼမ်ၼမ်ၵူၺ်း”ၼႆ။
“ဢူႈမႄႈၼႆႉ မီးၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈယူႇၸွမ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼမ်လိူဝ်ၶူးသွၼ်ၶဝ်လႄႈ ထုၵ်ႇလီသင်ႇသွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ၶဝ်လီလီ၊ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ မုင်ႈမွင်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဝ်း လၢင်းႁဝ်းႁႃငိုၼ်းလဵင်ႉႁဝ်း၊ မိူဝ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၶဝ် ဢမ်ႇပႆႇတၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ဝၢႆးမႃးၵူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ဢမ်ႇထိုင်ၶိင်ႇၶၢဝ်း ထုၵ်ႇလီလႆႈဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းသေ ၵူဝ်မီးၸႂ်ၶႂ်ႈဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၶူးသွၼ်ၵေႃႈ လွင်ႈယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ၶူးၼႆႉ ပဵၼ်တီႈတႅၵ်ႈၼိူင်းလီ ပုၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶူးႁဝ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႈ ၵျႅင်ႉၵမ်တၢင်းယၢမ်းလီ ၼႄလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်၊ မိူဝ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇပူင်သွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁႂ်ႈပူၼ်ႉဝူတ်ႈ ပူၼ်ႉပၢတ်ႈၵူၺ်း၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းၶိုၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ဝႃႈပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶဝ် ထိုင်ၸၼ်ႉလႂ် မေႃထိုင်လႂ်ယဝ်ႉလႄႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉထိုင်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ယဝ်ႉ” ၼႆ မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇ သင်ႇသွၼ် ပၼ်ဢေႃးဝႃႇတလီ တီႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈ ၶူးသွၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆ။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း မၼ်းၸဝ်ႈ သင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ပေႃႈမႄႈပီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈ ၶူးသွၼ်ၶဝ်ၵူႈၵေႃႈ ႁူႉပႃးဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈသေ လူပ်းလင်ၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ်ဢွၼ်လီ ပိုတ်ႇပၢင်ၵႂႃႇ။
ၸဝ်ႈၶူးဢုၵ်ႉတမ သိုပ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ပၼ်ဢေႃးဝႃႇတ ၼႄလွင်ႈဝူတ်ႈတြႃး ပေႃႈမႄႈလႄႈ ဝူတ်ႈတြႃးၶူးသွၼ် ဢိၵ်ႇဝူတ်ႈတြႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်း ထုၵ်ႇလီၵျႅင်ႉၵမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ယဝ်ႉတူဝ်သေ ႁႂ်ႈသိုပ်ႇၵျႅင်ႉၵမ် ယိပ်းတိုဝ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၵႂႃႇ ယူႇ။
ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ မီးၽူႈၼမ်းသိုၵ်း ၸဝ်ႈဝၼ်းလီ၊ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပိၺ်ႇၺႃႇ ၶူးႁိူင်းၾႃႉ၊ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၶူးၸၢႆးၽူႈ လႄႈ ၶူးၽၢႆႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ် ၶူးတိပ်ႉသႅင် ဢိၵ်ႇတင်း တူဝ်တႅၼ်း ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ပေႃႈထဝ်ႈဢွင်ႇမိူင်း ၶဝ်ၸဝ်ႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇသေ သိုပ်ႇၽိတ်ႈႁပ်ႉ ၸွမ်ႁၢၼ်ၸၢႆးယီႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢိုတ်းသိမ်းပၢင်ၵႂႃႇ ယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေပၢင်ၵႅဝ်ႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယဝ်ႉ ၶူးသွၼ်လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၽိတ်ႈႁပ်ႉၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ သင်ႇၶဝ်ႈလႄႈ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းမႃးၶိုၼ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးတင်းသဵင်ႈ ၸႃႇၵလဵင်ႉလူ ၵျႃႇသၢၼ်ႇ ၵႂႃဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉသၽႃးမိူင်းတႆး ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငိုၼ်းတွင်း။ ၽွင်းတႅၼ်းၶဝ်ႁၼ်ဝႃႈ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃးမီးလွင်ႈၸႅၵ်ႇၸၢႆႇ ငိုၼ်းတွင်း ဢမ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်။ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ဝၼ်းလဵဝ် ဢမ်ႇယဝ်ႉသေလႆႈသိုပ်ႇဢုပ်ႇဝၼ်းတီႈသွင်။
ဝၼ်းတီႈ 04/11/13 တင်ႈတႄႇပွတ်းၼႂ်ယၢမ်း 10 မူင်း၊ မီးၵၢၼ်ၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉသၽႃးမိူင်းတႆး ၶွင်လူင်ပွင် ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ မီးၽွင်းတႅၼ်း ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်တင်းမူတ်း 124 ၵေႃႉ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈ ငိုၼ်းၿတ်ႊၵျႅတ်ႊ (Budget) မိူင်းတႆး။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇငိုၼ်းတွင်း ၶုၼ်ႇတဵင်းမွင်ႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းတွင်းပီ 2013-14 လႄႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းတွင်း 2014-15 - ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈငိုၼ်းတွင်းၼႆႉ ၽွင်းတႅၼ်းၵမ်ႈၼမ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လွင်ႈၸႅၵ်ႇဝၢၵ်ႈပၼ်ငိုၼ်း (Budget) ၼႂ်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ ၼႃႈလိၼ် ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈငိုၼ်းတွင်းၼမ်ဝႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်တၢင်ႇတီႈ တၢင်ႇလႅၼ် မိူၼ်ၼင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ၺႃးၽေးသိုၵ်းသိူဝ် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လၢင်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉလႆႈငိုၼ်းတွင်းဢေႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်း 4 ၸႄႈဝဵင်း သီႇသႅင်ႇ၊ ပၢင်လွင်း၊ ၾၢႆၶုၼ်ႇတင်းႁူဝ်ပူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိင်ဢၢင်ႈဝႃႈပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် တီႇၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆသေ ငိုၼ်း Budget လူင်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ၊ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈတၢင်ႇဝဵင်း သမ်ႉဢမ်ႇလူင်းၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၽွင်းတႅၼ်းၵမ်ၼမ်ဝႃႈ ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ဢၼ်ၺႃးၽေးသိုၵ်းသိူဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈပူၵ်းပွင်ပၼ်ၶိုၼ်းတင်းၼမ်- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းတွင်းပိူင်လဵဝ်။ ၵွပ်ႈလွင်ႈငိုၼ်း Budget ဢမ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်လႄႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်မိူဝ်ႈဝႃး(04/11/13) ဢမ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလႆႈႄလႈလႆႈၶိုၼ်းသိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈမိူဝ်ႈၼႆႉ (05/11/13)။ ပၢင်ၵုမ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ပႆႇႁူႉ- ၽွင်းတႅၼ်းၵေႃႉၵႂႃႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းတိုဝ်ႉတၢင်းပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉသၽႃးမိူင်းတႆးၼႆႉ ၸၢႆးလႃႉဝိၼ်း ၽွင်းတႅၼ်းမိူင်းပဵင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ (မၢႆ 2) ၵေႃႉလႆႈ ထုၵ်ႇတႅင်ႇတင်ႈပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇမိူင်းတႆးၵေႃႈ ၵၢဝ်ႇၵိၼ်ႇသၸ်ႉၸႃႇတုင်းႁပ်ႉၼႃႈတီႈတၼ်းႁဵင်းၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၼႂ်းပီ 2013 ၼႆႉပေႃးႁႅင်းၵၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸိူဝ်းယိပ်းဝႂ်ၶဝ်ႈမိူင်း (ဝီႊသႃႊ) 4 ပီ လႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ 3 ပီ၊ ၸွမ်းၼင်ႇထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝႆႉ ဢၼ်တေလူႉယႂ်ႇသုမ်းလူင် ပဵၼ်ထႆး။
ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ပိူဝ်ႈသၢင်ႈၵႂၢမ်းၶဝ်ႈၸႂ်ၵၼ် လႄႈလွင်ႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း
မူႇၸုမ်းတႆး တင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးမိူင်းၵဵင်းမႆႇ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈတႆး တင်ႈမူႇၸုမ်း ႁဵတ်းႁၢႆႉ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ။ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈမူႇၸုမ်း ၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၵႂႃႇ။
မူႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းတႆး တႃႇႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်
မူႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၵိင်ႇၽႄၶွင်ႁွင်ႈၵၢၼ် ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) တေႁပ်ႉၵဵပ်း သဵၼ်ႈမၢႆ ၵူၼ်းတႆး ၸိူဝ်းတူၵ်းႁွတ်ႈမိူင်းထႆး၊ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းဝႂ်သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း/ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ။
တႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇယူႇယၢပ်ႇယွၼ်ႉတႆးၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁဵတ်းႁၢႆႉတုမ်ႉတင်းမူတ်း
ဢိင်ၼိူဝ်မီးၵူၼ်းတႆး 4-5 ၵေႃႉ ႁဵတ်းႁၢႆႉၵေႃႇလိူင်ႈ ဢဝ်လႅဝ်းလမ်းၾၼ်းပိူၼ်ႈလႄႈ တင်ႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ် ၵျူႊလၢႆႊမႃး ၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး ၵူတ်ႇထတ်း တိၺွပ်းတႆး ၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ သိုဝ်ႇထႆး ဢၢင်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းတႆးႁဵတ်းႁၢႆႉၵူၼ်းထႆး၊ ယႃႉၵၢၼ်တွင်ႈတဵဝ်းမိူင်းၵဵင်းမႆႇ။
ၶူင်းၵၢၼ်မႅပ်ႊ ၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလႄႈ သုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်
ၶူင်းၵၢၼ်မူႇလၼိထိမႅပ်ႊ ၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇလႄႈသုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ မီးလၢႆမူႇၸုမ်း ပႃးၸဵမ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်း။
More Articles...
Page 3 of 11


text:
Humanrights
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်းၵဵင်းမႆႇယႃႉလုႁိူၼ်း ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်
- Details
- Created on 11 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ ဢွၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵူတ်ႇၸႅတ်ႈၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းလႄႈ သိုၵ်းႁၢၼ်ၶဝ် ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်ၸႅတ်ႈတတ်း ထတ်းမေးတူင်ႇဝူင်း ႁႂ်ႈပဵၼ်မင်ႇၵလႃႇ ၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈထွၼ် ယႃႉႁိူၼ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း (9)လင် ဢၼ်ပူၵ်းသဝ်းယူႇ တီႈပွၵ်ႉပႃႇၽႅင်ႉ ဢိူင်ႇပႃႇတၼ်ႊ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ လႄႈ ဢိူင်ႇၸၢင်ႉမွႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11.June.2014 ၼၼ်ႉ ၼၢႆသျႃႊၼႃ ၽႅင်ၾိပုၼ်ႊ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ႁူမ်ႈတင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵူတ်ႇၸႅတ်ႈၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း တင်းသိုၵ်းႁၢၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈထွၼ်ယႃႉလုလႅဝ် ႁိူၼ်းၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း တီႈပွၵ်ႉပႃႇၽႅင်ႉ ဢိူင်ႇပႃႇတၼ်ႊ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ လႄႈ ဢိူင်ႇၸၢင်ႉမွႆႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၊ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး။
ၼၢႆသျႃႊၼႃလၢတ်ႈဝႃႈ “ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမီးၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ယၢၼ်မိူင်းၶဝ်ႈမႃးႁႃႁဵတ်းၵၢၼ် ၸဵမ်ဢဝ်ဢၼ် လၵ်ႉၶဝ်မႃး ဢမ်ႇထုၵ်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈလႄႈ တင်းၵူၼ်း ဢၼ်လႆႈယွၼ်း ဝႂ်ၶႂၢင်ႉတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇၸွမ်းမၢႆမီႈ တင်းၼမ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးပၼ်ႁႃ လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၸွမ်းမႃးတင်းလင် မိူၼ်ၼင်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်း၊ ၶီႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ်၊ ၽိတ်းၽႅၵ်ႇၵၼ်၊ ၸုတုမ်ၵၼ်ပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵုမ်ႇသေ လႄႇႁႃႁဵတ်း လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉလွင်ႈၼႆႉသေ တင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸင်ႇမီးၶူင်းၵၢၼ် ၸႅတ်ႈတတ်းထတ်းမေး တူင်ႇဝူင်းႁႂ်ႈပဵၼ်မင်ႇၵလႃႇမႃး၊ ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်းမႃး ၵူႈၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ႁိုင်ထိုင် 1ပီႊယဝ်ႉ ႁဝ်းလႆႈမီးသၢၵ်ႈသေႇလႄႈ လႆႈႁူႉတီႈၵႂႃႇတီႈမႃးမၼ်း လီလီယဝ်ႉ ၸင်ႇလူင်းမိုဝ်းႁဵတ်း” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁိူၼ်းၵဝ်ၶႃႈတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈထုၵ်ႇယႃႉလု ယွၼ်ႉၵဝ်ၶႃႈ လႆႈယွၼ်းဝႂ်မၵ်းမၼ်ႈႁိူၼ်း တီႈၵူၼ်းလူင်ပွၵ်ႉမႃးလၢႆပီႊယဝ်ႉ ႁိူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇယႃႉလုၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းဢၼ် ဢၼ်ႇမီးဝႂ်လႄႈ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၽႂ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ႁိူၼ်း၊ ယွၼ်ႉမၼ်းမီး ၵူၼ်းမႃးယူႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈၽႂ်ပဵၼ်ၽႂ် ယႃႉလုလႅဝ်ပႅတ်ႈၵေႃႈလီယဝ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵူၼ်းဢမ်ႇၵိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးပၼ်ႁႃသင်ၵၼ် သေပွၵ်ႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႅင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတီႈ ပွၵ်ႉဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ ၺွမ်းလႆႈၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် 50ၵေႃႉ လႄႈ ၵွင်ႈ 1လဝ်း၊ မၢၵ်ႇၵွင်ႈ 5ႁူၺ်ႇ(လုၵ်ႈ)၊ မိတ်ႉလၢပ်ႇ 3မၢၵ်ႈ၊ မေႃႈယႃႈၼမ်ႉ 1မေႃႈ ၼႂ်းၵူၼ်းဢၼ်ၺွမ်းလႆႈ 50ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸႅတ်ႈတူၺ်းယဝ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်း ဢမ်ႇမီးဝႂ် ၶဝ်ႈမိူင်းၸိုင် ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႇ မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵူၼ်းပွတ်းမိူင်းယေႃ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၸပ်းတၢင်း ပဵၼ်တွင်ႉသေတၢႆၼပ်ႉႁူဝ်သိပ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၶႂ်ႈၸမ်ႁိမ်း 30 ၵေႃႉ၊ လိုၼ်းသုတ်းလႆႈႁူႉဝႃႈယွၼ်ႉၵိၼ်ၺႃးငူၼ်ႉသၢၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉ။
ႁူင်းႁဵၼ်းယိင်းလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ်ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႆႈသႂ်ႇငိုၼ်းလိူၼ်
ႁူင်းႁဵၼ်းယိင်းလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ် (Nursing) တီႈဝဵင်း လႃႈသဵဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုတ်ႇပၼ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶဝ်ႈႁဵၼ်းၾရီႊ/လူၺ်ႈဢမ်ႇသဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇသေတႃႉ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းၵဵပ်းငိုၼ်းတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈလိူၼ်၊ ၼိုင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈမိုၼ်ႇ။
တိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉဢူး ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ယွၼ်းၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်
ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မၢႆ 1 မၢၼ်ႈ တိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉဢူး ယွၼ်းၵိုတ်း လိုဝ်ႈၵၢၼ်၊ ဝၢႆးပွၵ်ႈယႃတူဝ်မိူင်းသိင်ႊၵပူဝ်ႊ၊ လၢႆၾၢႆႇဝႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ယွၼ်ႉၸပ်းတၢင်းပဵၼ်မၢၵ်ႇႁဵင်း/ ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ။
ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈၵူတ်ႇပၢႆးယူႇလီတီႈတႃႈၵုင်ႈ ယဝ်ႉပွၵ်ႈမိူဝ်းလႃႈသဵဝ်ႈ
ဝၢႆးပူၼ်ႉဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃးယဝ်ႉ ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈဝႄႉလိုဝ်ႈသဝ်း ယူတ်းယႃတူဝ်တီႈတႃႈၵုင်ႈသေ မိူဝ်ႈၼႆႉယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ပွၵ်ႈမိူဝ်းလႃႈသဵဝ်ႈ-လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။
ၶလိၼိၵ်ႊမၢၼ်ႈၵဵင်းတုင်လႃႈလီႈသမ်းၶဵမ်ၵူၼ်းပေႃးတၢႆၵေႃႈဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း
ၶလိၼိၵ်ႊ (clinic) မၢၼ်ႈ ၸေႇတၼႃႇမျိၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်လင် ၼႂ်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၵေႃႇ တင်ႈမႃးၼပ်ႉ ႁူဝ်သိပ်းပီ ဢမ်ႇပေႃး သႂ်ႇၸႂ်ဝႆႉ ၼၵ်းၵူၼ်း ပဵၼ်သေ ၶၢဝ်းတၢင်း 5-6 ပီမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵမ်း ၵမ်းပၼ်ယႃၽိတ်း/ သမ်းယႃၽိတ်း ထိုင်တီႈၵူၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ်တႆး/ လွႆ/ ဢၶႃႇ/ လႃးႁူႇ တၢႆယွၼ်ႉ တင်းၼမ်- လႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
More Articles...
Page 3 of 4


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႂ်ႉလၢၼ်ႇ BP1 ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၶႃၸႂ်ၵၵ်းဝႆႉ ၵူၼ်းထဝ်ႈၸိူဝ်းၵႂႃႇပၢင်ၸႃႉ ပီႈၼွင်ႉတီႈမိူင်းၼႃႉ ၼႂ်းမိူင်းထႆးၶိုၼ်းပွၵ်ႈ။ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16 ၼၼ်ႉ ၺႃတိပီႈၼွင်ႉ တီႈပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇပၢင်ၸႃႉ လုင်းသေႃး ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႃႉ ဢိူင်ႇမိူင်းၼႃႉ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းလၢဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ဢၼ်ယူႇတီႈမိူင်းၼႃႉသေသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းမိူင်းၼႃႉၼၼ်ႉ တေၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ် ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 16/06/2013 ၼႆလႄႈပႃးၵၼ်ၵႂႃႇပၢင်ၸႃႉလုင်းသေႃး တီႈမိူင်းၼႃႉ တင်းမူတ်း 16 ၵေႃႉ။ ၼႂ်း 16 ၵေႃႉၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢႃယု 60 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် 12 ၵေႃႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢႃယု ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် 25 တေႃႇ 35 ပီ 4 ၵေႃႉ။
ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၶူဝ်းၶွင်ၶဝ်ႈၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ ငၢႆႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇဝၢႆးမၢၼ်ႈ-ဝႃႉႁူပ်ႉၵၼ်
ၸွမ်းၼင်ႇၽူႈၵွၼ်းတိူင်းလႃႈသဵဝ်ႈ တင်းၽူႈၼမ်း ၸၼ်ႉသုင် ၼႂ်းၸုမ်းဝႃႉႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်၊ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ၶွင်ၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ လုၵ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႃႈ လိၼ်ဝႃႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈယွၼ်းတီႈလၢႆလၢႆတိူင်းသိုၵ်း မိူၼ်ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး။
ၸုမ်းဝႃႉပိုတ်ႇၵၢတ်ႇတီႈၼႃးယၢဝ်း ႁိမ်းမိူင်းယွၼ်း
ၸုမ်းဝႃႉပွတ်းၸၢၼ်း ပိုတ်ႇၵၢတ်ႇတီႈၼႃးယၢဝ်း ႁိမ်းမိူင်းယွၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ။ ႁွင်ႉမွၵ်ႇၸုမ်း ၵိုတ်းယိုဝ်းလၢႆၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ ပႃးၸဵမ်မေႃႁွင်ႉၵႂၢမ်းမိူင်း မၢၼ်ႈမိူင်းထႆးမႃးလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်။
ထႆး-မၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၵၢတ်ႇၼတ်ႉ တီႈလႅၼ်လိတ်ပွတ်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်
ၸဝ်ႈၼႃႈတီးထႆး-မၢၼ်ႈ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉႁူဝ်မိူင်းႁူမ်ႈၵၼ် ပိုတ်ႇၵၢတ်ႇၼတ်ႉလႅၼ်လိၼ် တီႈရွင်ႉႁႅင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ ၽိုင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ မီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင်ထႆးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပိုတ်ႇပၢင်၊ ၵၢတ်ႇၵိုၼ်းၶွၼ်ႈလီ ပီႈၼွင်ႉတႆးပွတ်းလၢင်းၶိူဝ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼမ်။
ၸုမ်းဝႃႉတေႃႉၶဝ်ႈၼမ်ႉမၼ်းၻီႊၸႄႊလ် ပၼ်မၢၼ်ႈတီႈ BP1 လိတ်ႊ 2 ဝၢတ်ႇ
တင်ႈတႄႇၽွင်းၵၢင်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃး ၸုမ်းဝႃႉတေႃႉၼမ်ႉ မၼ်းမိူင်းထႆး ၶဝ်ႈတၢင်းလၢၼ်ႇ BP1 ၼိုင်ႈဝၼ်းၼပ်ႉ ႁူဝ်ႁဵင်လိတ်ႊ ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ပႆႇၵိုတ်း။ ၵႃႈၽၢၼ်ႇ လၢၼ်ႇ 1 လိတ်ႊ ပၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ 2 ဝၢတ်ႇ။
More Articles...
- မိူင်းတႆးတင်းမိူင်းၶၢင်တေပဵၼ်တီႈႁိမ်ၸိင်းၵၼ် ဝၢႆးပိုတ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵၢၼ်ၵႃႉဢႃႊသျႅၼ်ႊ
- သိူဝ်ၽိူၵ်ႇတုၵ်းယွၼ်းၵႃႈတေႃႈလွတ်ႇၵႅတ်ႉသ်/ ၼမ်ႉမၼ်း ပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး
- ၶႄႇၶဵင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႅၼ်လိၼ် သၢႆမိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ႁပ်ႉသိုဝ်ႉမႆႉလႅၼ်လိၼ်မိူင်းတႆး-ၶၢင်
- ငိုၼ်းလိူၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈဢိၵ်ႇၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ
Page 3 of 14


text:
သင်ၶၸဝ်ႈတူင်ႇဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်တွၼ်ႈငိုၼ်းတိုၼ်း (Scholarship) ၵၢၼ်ႁဵၼ်း တႃႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသိပ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ဝွၵ်ႇၸိူၼ်းထိုင် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ IT တင်းသဵင်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်
ယူႇတီႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ဝွၵ်ႇၸိူၼ်းထိုင် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽူႈသၢင်ႈၶူင် ၽူႈသူၼ်ၸႂ် ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း IT တင်းသဵင်ႈ၊ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈ လုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ၼႂ်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ။
ပီႈၼွင်ႉတႆးႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း သင်ၶတႆးလႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူးၼႂ်းမိူင်းထႆး
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶတႆး လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်း ဝဵင်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း။
ၸၢႆးသႅင်မိူင်းတွပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈလိၵ်ႈလၢႆး
ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်သေ ၸၢႆးသႅင်မိူင်း တွပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ပၢင်ပိုတ်ႇၶႆႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆး ဢၼ်ၸတ်းတီႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း 2 ။ တိုၵ်းသူၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇလူလိၵ်ႈလၢႆးၼမ်ၼမ်။
ၸိူင်းသိုၵ်းသုၼ်းၸိုဝ်ႇ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ်ပပ်ႉ ပိုၼ်ၽႄႈ
ၸိူင်းသိုၵ်းသုၼ်းၸိုဝ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပပ်ႉ ၽိုၼ်ၵွၼ်းၶေႃလၢႆပပ်ႉ/လၢႆတွၼ်ႈ ၶွင်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး၊ မီးၵၢၼ်ၶိုၼ်း ၵဵပ်းတုမ်ပဵၼ်ပပ်ႉ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈမႂ်ႇ။
More Articles...
Page 1 of 9


text:
မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸူဝ်ႈၵႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉတင်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်းသိူဝ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ယင်းပႆႇတမ်းၸႂ်လႆႈ။ ဢၼ်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇမီး လွင်ႈတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်၊ လွင်ႈတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်တင်းၶၢင်ၵေႃႈယွမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉ ယွမ်းတႄႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပႆႇႁၢင်ႈသိုၵ်းတိုၵ်းယိုဝ်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႄႉတႄႉၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇမီးယူႇတီႈၼွၵ်ႈမိူင်းလႄႈ ၶဝ်ယိူၼ်ႉဝႆႉၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၵႆႉဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈယဝ်ႉ 10 ၸုမ်းၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်ၸႂ်ႈလၢႆးမၼ်း၊ ၸၢင်ႈပဵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇသိုဝ်ႈသႂ်တေႃႇၵၼ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈဢၼ်တူၵ်းလူင်း ၵိုတ်းယိုဝ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉမီး 13 ၸုမ်း။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းၵႂႃႇ ၸွမ်းၵၼ် 13 ၵေႃႉ၊ ၶဝ်သမ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ တႆးၵေႃႉၶဝ်မီး 10 ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇ 3 ၵေႃႉပဵၼ်ၽႂ်၊ 10 ၵေႃႉၼၼ်ႉၶႂ်ႈဝႃႈၽႂ်။ သင်ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၵႄႈတူဝ်ဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈၼပ်ႉတူၺ်းလီလီၼႆ ၸိုင် ႁဝ်းတၵ်းလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်သူၸဝ်ႈလူး၊ ၵွပ်ႈသင်ဢမ်ႇၼပ်ႉတူၺ်းလီလီ။ မိူၼ်ၼင်ႇသုၼ်ၵၢင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် (Myanmar Peace Center) ၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉလၢႆၸုမ်း၊ သမ်ႉၵိုတ်းဝႆႉလၢႆၸုမ်းၸိူဝ်းပႆႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈမီးသၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈသဵင်ဝႆႉလီငၢမ်း။
မၢၼ်ႈၼႆႉ 1.ပိူၼ်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉတင်းမိူင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢၼ်ႈဢမ်ႇယွမ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ၊ ၵွပ်ႈသင် ဢမ်ႇယွမ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႃႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈၶဝ်တေ(လူဝ်ႇ)ယိုဝ်းၶၢင်။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉ သမ်ႉတေသိုပ်ႇ ယိုဝ်းၽႂ်ထႅင်ႈ။ 2.ငိုၼ်းပတ်ႊၵျႅတ်ႊလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵေႃႈပႆႇမီး၊ ငိုၼ်းပတ်ႊၵျႅတ်ႊၵၢၼ်သိုၵ်းသမ်ႉမီး ယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ 3.လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းယဝ်ႉၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉႁၢင်ႈသိုၵ်းတိုၵ်းယိုဝ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇ တိၵ်းတိၵ်း၊ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 17 (1) ဢၼ်ဢဝ်လိူင်ႈလႆႈၼိူဝ် ၽူႈႁဵတ်းၵေႃႉၸုမ်းၼွၵ်ႈမၢႆမီႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇယွမ်းထွၼ်၊ ၵွပ်ႈၼႆ ဢၼ်မၢၼ်ႈ ႁဵတ်းယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ပႆႇၸႂ်ႈပိူင်မၼ်း။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ မီးၸုမ်းၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ထတ်းသၢင်ၵၼ်ဝႃႈ- ပၼ်ႁႃယႂ်ႇသုတ်းၶွင်တဵင်းၸဵင်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽႂ်၊ ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၵူၺ်း။ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းထွမ်ႇၵႂၢမ်းမၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း ၶွင်မၼ်း။ ဢၼ်ပိူၼ်ႈၵႆႉပၼ်ရၢင်းဝလ်းယူႇၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းတေႃႇသူႈၵၼ်တင်းတပ်ႉသိုၵ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် သေထတ်းသၢင်ဝႃႈ တဵင်းၸဵင်ႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်သင်လႆႈ၊ ၵွပ်ႈသင်သမ်ႉပၼ်သူးမၼ်း ယူႇတိၵ်းတိၵ်း။
ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈထူပ်းမႃးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်လၢႆၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ တဵင်းၸဵင်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလီ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းလီ တင်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းလီယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇမေႃ ဢွၼ်ႁူဝ်လီ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တဵင်းၸဵင်ႇၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈလႅပ်ႈၶတ်းၸႂ်ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လီယူႇ။
ၸွမ်းၼင်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈႁွင်ႉမွၵ်ႇမႃးသေ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း [ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ (မၢႆ2) ၶွင်ၶွမ်ႊမတီႊၶိုင်ပွင်လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် UPWC] ၵႂႃႇၽႅဝ်တီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢိင်ႊၵလႅၼ်ႊ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 18/04/13 တေၵႂႃႇ တီႈဢႆႊလႅၼ်ႊၼိူဝ် (Northern Ireland) ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇတီႈ မိူင်းဢႆႊလႅၼ်ႊၼိူဝ်။ ပေႃးဝူင်ႈၼႃႈသမ်ႉတေသိုပ်ႇၵႂႃႇတီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမႄႊရိၵၼ်ႊ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇတႅၼ်းတူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇသေ ႁပ်ႉဢဝ်ရၢင်းဝလ်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ်တီႈ ICG ၊ ဢၼ်ယူႇတီႈတၢမ်တူဝ် ICG သေမွပ်ႈပၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ။
ၵွပ်ႈၼၼ် ၽွင်းဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ၵႂႃႇမီးယူႇၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းဢမ်ႇၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ၊ လွင်ႈပူၼ်ႉ ပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈသင်၊ လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈသင်၊ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇယိုဝ်းသိုၵ်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ (SSPP/SSA) လႄႈသင်၊ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၸႂ်ယိုဝ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်သႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ တိူဝ်ႉၸပ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈသင်၊ တၢင်းတုၵ်ႉၶ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸိူဝ်းၵႂႃႇပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းမီးယူႇတီႈတၢင်ႉယၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇယိုၼ်ႈၶိုတ်းလႆႈၼၼ်ႉ သိုဝ်ႇလၢႆလၢႆ ၾၢႆႇထုၵ်ႇလီထူၵ်းဢွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄၵူၼ်းမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉတိၵ်းတိၵ်း။


text:
ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ်သေ ၶူးပူင်သွၼ်လူင် ၸၢႆးၾႃႈ တွပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း “လႅင်းသႂ်ႁိူင်း” တီႈထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်းသႂ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ယိူင်းဢၢၼ်းပၢႆးပၺ်ၺႃၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း။
ထၢမ်- ယွၼ်းထၢမ် ပီႈၸၢႆးၾႃႈႁဝ်းၶႃႈ။ လႆႈမႃးႁပ်ႉမွပ်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ်ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် (ပွင်ၵၢၼ်) ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး တီႈထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်းသႂ်ၼႆႉ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဵၼ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးၼႆလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းတႆးႁဝ်း တေလႆႈမႃးပိုင်ႈဢိင်၊ ဢိၵ်ႇတင်း လၢႆလၢႆၵေႃႉၵေႃႈ မုင်ႈမွင်းဝႃႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇၸီႇဝိတ်ႉတသၢႆၸႂ်ၶဝ် တေလႆႈပဵၼ်တီႈပိုင်ႈၵၢၼ်လဵင်ႉတူဝ်ၸႂ်ၵႂႃႇ၊ ပီႈၸၢႆးၾႃႈသမ်ႉ လႆႈဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်?။
တွပ်ႇ- ဢေႃႈၸူမ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလႆႈမႃးတွင်ႈထၢမ်လႄႈ ၵဝ်ၶႃႈၵေႃႈငိၼ်းၸူမ်းတႄႉတႄႉ။ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလီ တႃႇပုၼ်ႈပၢင်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵူႈၵေႃႉၵူႈတီႈ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ႁၼ်ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵေႃႈ ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးဢဝ်ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈၼႆ မၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်ဢၼ်သိူဝ်ႇပိုၼ်ႉပၼ် လွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း။ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ပီႈၼွင်ႉတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၶႂ်ႈဝႃႈတေႃႇတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လုၵ်ႈလၢၼ်ၶိူဝ်း ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ဢၼ်လႆႈဢိုပ်းလွင်ႈတၢင်းႁူႉမေႃဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၽိူမ်ႉၸွႆႈပၼ်တၢင်းႁူႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ။ တၢင်းႁူႉဢၼ်တေၽိူမ်ႉၸွႆႈၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဝႆႉငဝ်ႈပိုၼ်ႉ ၼိူဝ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵႂႃႇ။ ဝၢႆးမႃး ပေႃးႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈ ပၼ်ႇၶိုၼ်ႈသုင်မႃးယဝ်ႉၼႆ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ တေၶိုၼ်ႈ မႃးထႅင်ႈသင်ႉ၊ တေပဵၼ်မႃးမိူၼ်ၼင်ႇမၢၵ်ႇတႃ 2 လုၵ်ႈ၊ လုၵ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉတူၺ်း ထိုင်ၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး၊ ဢမ်ႇလူင်လိုမ်း တႆးႁဝ်း။ ထႅင်ႈလုၵ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ တူၺ်းထိုင်ၸၼ်ႉၵမ်ႇၽႃႇ ႁႂ်ႈႁူႉပႃးလိၵ်းဢင်းၵိတ်ႉသေ ႁႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ပွင်ထိုင်လႆႈၵမ်ႇၽႃႇ။ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းပုၼ်ႈပၢင်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈမႄႈတႆးႁဝ်းၵူႈၵေႃႉ ဢမ်ႇလိုမ်းၵႂၢမ်းတႆး လိၵ်ႈတႆးႁဝ်းပဵၼ်ပိူင်ငဝ်ႈ။ မၢႆသွင်မႃး ႁႂ်ႈလႆႈမေႃလိၵ်ႈလၢႆးတႆးသေ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈမေႃႁၼ်ထိုင် တေႃႇၸၼ်ႉၵမ်ႇ ၽႃႇ။ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်တွၼ်းလိူဝ်သေၼႆႉ ၼွၵ်ႈသေဝႃႈ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢင်းမေႃလိၵ်ႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် ဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈဢိုပ်း လႆႈယၢၵ်ႈ လႆႈၽၢၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉမႃးၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်မေႃႈၶဝ်ႈလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇပွၼ်ႈသွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈမႄႈတႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉမႃး ။
ထၢမ်- ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ လႆႈဝၢင်းၽႅၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တႃႇတေႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႃးသေ တေတႄႇပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ။ တေပိုတ်ႇသွၼ် ၸၼ်ႉလႂ်တေႃႇထိုင်ၸၼ်ႉလႂ် ?။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လီလႆႈႁူႉလႄႈလီလႆႈထၢမ်။ လွင်ႈဝၢင်းၽႅၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸင်ႇဝၢင်းၽႅၼ်၊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 20-40 ပီၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈယၢမ်ႈႁဵတ်းပၢင်သွၼ်မႃး၊ သွၼ်မႁႃႈတူဝ်မႃး လုၵ်ႉတီႈၼႂ်းၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၼႆႉ ၸင်ႇႁူႉမႃးဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပေႃးယူႇလၢႆႁူၺ်ႈ လၢႆလွႆၵေႃႈ ပဵၼ်လၢႆသဵင်လၢႆတူၼ်းဝႆႉ၊ ငဝ်ႈငႃႇတႃႇႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆး ႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ ပေႃးႁူႉတေႃႇႁူႉမေႃတေႃႇမေႃ။ ပေႃးမေႃမႃး ႁႂ်ႈမေႃမႃးတၢင်း ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဢၼ်မီးယၢင်တိတ်း ပဵၼ်ၶိူဝ်းလဵဝ် သုတ်ႉၸပ်းၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ တေလီဢိူဝ်ႈၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈဢုပ်ႇမႅၼ်ႈ တင်းၸဝ်ႈသိုၵ်းလႅင်းသႂ်၊ တီႈထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်းသႂ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်ၼႆႉ။ မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇဝႃႈ ႁဝ်းႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် တေလီလႃႇ၊ ၶႃႈဝႃႈ မိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈၼႆႉ ၶုၼ်မိူင်းမႄးမိူင်းၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉတေလႆႈၸႂ်ႉဢမ်းၼၢၸ်ႈႁႅင်းပွင်သေႁဵတ်းလႄႈ မၼ်းဢမ်ႇမႄးလႆႈတင်းမူတ်း၊ ၶုၼ်မိူင်းၵူႈမိူင်းၼႆႉ မီးၵေႃႉသၢၼ်ၶတ်း တႃႇသေႇယဝ်ႉ၊ ပေႃးတေဢဝ်ႁႅင်းတၢင်ႇပိူင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၵွင်ႈၵၢင်ႇႁိုဝ်ႉ…ၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၵၢၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းဢူၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ သမ်ႉ ဢမ်ႇသူင်(ၵျိူၵ်ႈ)လၢႆးႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ တေဢဝ်မၢႆမီႈ (ဢုပတေႇ) ပိူင်မိူင်းႁဵတ်းလႄႈ ယိင်ႈပဵၼ်မိူင်း ၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇ ၸီႇ ယိင်ႈမီးၵူၼ်းသဵင်မၼ်းၼမ် ဢမ်ႇၽွမ်ႉလႆႈ။ ၶႂ်ႈပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ တႃႇတေမႄးမိူင်းၼႆႉ တၵ်းလႆႈဢဝ်ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇလႄႈ လၢႆးတၢင်းမႅၼ်ႈသေပိူၼ်ႈၼႆႉ ဢဝ်တီႈပၺ်ၺႃပိုၼ်ႉႁူႉလိၵ်ႈလၢႆးသေ မူၼ်ႉမႄး ၼႆႉ လီ/ၵျႃႉသေပိူၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ် လႄႈတင်းႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇလႆႈဢုပ်ႇၵုမ် မႅၼ်ႈၵၼ်သေ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်တႄႇတင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းလင်ၼိုင်ႈ ဢၼ်တေပဵၼ်ၽွၼ်းလီပုၼ်ႈပၢင်ႈတႃႇတႆးၼႆသေ ၸင်ႇလႆႈၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး။
ထၢမ်- တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ႁၼ်ဝႃႈတေမီးလၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်း၊ ပီႈၼွင်ႉလၢႆလၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ တေမႃးၶိုၼ်ႈယူႇ၊ ၸၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ဝၢင်းဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇၸၼ်ႉငဝ်ႈၼႆႉ ဝၢင်းဝႆႉပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်း တေပဵၼ်လိၵ်ႈတႆးၵူၺ်းၼႄႇ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်ၼႆႉ ပႃးဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႄႇ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးၶွမ်ႇၽိဝ်ႇတိူဝ်ႇႁႃႉ၊ လၢႆၽႃသႃၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈမႃးပႃးၼႄႇ?။
တွပ်ႇ- ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈမီးယူႇ။ ၵူၺ်းၵေႃႈ ဢၼ်ၼႆႉတေလႆႈလၢတ်ႈယၢဝ်း၊ ပေႃးလၢတ်ႈတီႈပွတ်းမၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်း ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၽႄဝႆႉ 4 ထၢၼ်ႈ။ ထၢၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ဢဝ်လိၵ်ႈတႆးတင်းလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ႁွမ်းၵၼ်သေသွၼ်၊ ၼႆႉတေ ပိုတ်ႇပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၸၼ်ႉ 8-9 ဢၼ်ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ ပေႃႈမႄႈၶဝ်ဢမ်ႇတႃႉၼိူင်ႇ (ပွင်ပဵၼ်) လႆႈ၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ သိုပ်ႇႁဵၼ်းပၺ်ၺႃလိၵ်ႈလၢႆးၵႂႃႇၼၼ်ႉ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၼႆႉ တေႁပ်ႉသွၼ်ပၼ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းပလႁိတ ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းၼမ်၊ လဵင်ႉလူပႃးသေဢမ်ႇၵႃး တေသွၼ်ပၼ်၊ ၼႆႉတေ ပႃးလိၵ်ႈတႆးလႄႈလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉတေၸၢင်ႈလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း တေႃႇထိုင်သိုပ်ႇၵွင်ႉသေ သွၼ်ၵႂႃႇ ထိုင်ၼွၵ်ႈမိူင်း။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လႆႈဢိုပ်းလိၵ်ႈလၢႆးမႃးႁိုင်လႄႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃး မေႃလိၵ်ႈလၢႆး။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းၼႃႈတီႈထုင်ႉပၢင်ႇ လႅင်းသႂ်ၼႆႉ ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်းႁွမ်းသီႇၼႃႈပႅတ်ႇၾၢႆႇ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ လူဝ်ႇ (ထုၵ်ႇ) ႁႂ်ႈၶဝ်မေႃဢွၼ်တၢင်းလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ၶတ်းၸႂ်တႄႇတင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၾၢႆႇတႆး ၶေႃၶေႃ၊ ပွင်ႇဝႃႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ႁူင်းႁဵၼ်းတႆး ဢၼ်ဢမ်ႇသွၼ် ပႃးလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်လၢႆးပူင်သွၼ်မၼ်းမိူၼ်ၵၼ် ႁဝ်းၶႃႈတေမႃးၾိုၵ်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉသေ ၶိုၼ်းသူင်ႇမႅင်ႇ ပၼ်၊ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈတူဝ်ထူပ်း။
ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ တေၵေႃႇသၢင်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ တႄႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ် (primary school) ၊ တႃႇလုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇ 3 ၶူပ်ႇတေႃႇ 6 ပီ၊ ၼႆႉပဵၼ်သင်ႉၼိုင်ႈၶႃႈ။ တီႈၼႆႈ တေဝႆႉႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ၾိုၵ်းဢၼ်ၼိုင်ႈသေ မေႃသွၼ် မၼ်းၵေႃႈတေၾိုၵ်း တီႈၼႆႈ။ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်းတႄႉ တေႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၽဵင်ႇပဵင်းလႄႈ မိူၼ်ၼင်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်။ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ တေဢဝ်လိၵ်ႈတႆး ႁဵတ်းပိုၼ်ႉငဝ်ႈ တင်ႈတႄႇၸၼ်ႉငဝ်ႈၵႂႃႇ၊ ပေႃးၸၼ်ႉၵၢင် ၸၼ်ႉသုင်မႃးၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေသႂ်ႇပႃးလိၵ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်း။ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ပႆႇၽႅဝ်လႄႈ ပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ပီလႂ် ၶၢဝ်းလႂ် တေပဵၼ်။ ဢၼ်ၸမ်တီႈသုတ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈပႃးမႃး လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈတႄႉ ႁူႉၵႃႈတေလႆႈပႃး၊ ပေႃးထႅင်ႈသင်ႉၼိုင်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈၵေႃႈ လိၵ်ႈထႆးၵေႃႈ တေၸၢင်ႈပႃးမႃး၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉထႆးၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈ၊ တင်းႁဝ်းၼႆႉၸမ်ၵၼ်။ ၽႃသႃၼႆႉတႄႉ တႄႇဢဝ်ပၢႆးသၢႆႈၶဝ် ပၢႆးပိုၼ်းၶဝ်ၼႆႉ တေပူင်သွၼ်ပၼ် ၸွတ်ႇၸွတ်ႇၸေးၸေးယူႇ။ ၸဝ်ႈႁူႉမေႃၼႂ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇတေၸွႆႈယူႇ ၶဝ်ဝႃႈၼႆ။
ထၢမ်- ပေႃးမိူၼ်ၼင်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ယူႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ထိုင်ၸၼ်ႉ 5 ယဝ်ႉၼႆ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးသိုပ်ႇၶဝ်ႈလႆႈ ႁူင်းႁဵၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေႃႇၸၼ်ႉ 6 ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွင်ႇတေပဵၼ်လႆႈ ?။
တွပ်ႇ- ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇဝူၼ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈဝူၼ်ႉၼႆႉ ပၢႆးႁူႉမေႃႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းတေတႃႉၶဵင်ႇၵၼ်ယူႇ ႁူဝ်မႃႇၽဵင်ႇပဵင်း၊ ၼင်ႇဢၼ်ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းမၢၼ်ႈသေမေႃလႆႈၼၼ်ႉ ပေႃးၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းတႆးၵေႃႈ မေႃပဵင်းၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ၽႃသႃ ဢၼ်မေႃၼၼ်ႉ ပေႃးၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈတေမေႃႇၸိူင်ႉမၢၼ်ႈ၊ တီႈၼႆႈတေမေႃၸိူင်ႉတႆး။ ဢွၵ်းဢေႃလႄႈ ဢၼ်တေပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇမၼ်းလႆႈ တေမိူၼ်ၵၼ်။ ပၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈမၼ်း လိၵ်ႈလၢႆးမၼ်းၵူၺ်း တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ ဢၢၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။
ထၢမ်-ဢၢၼ်းတႄႇလႆႈမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ၶႃႈ ဢၼ်တေပိုတ်ႇသွၼ်ပိုတ်ႇႁဵၼ်းၵႂႃႇၼႆႉ?။
တွပ်ႇ- မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ၼႃႈၵၢၼ်တေႁဵတ်းၼႆႉ ၼႂ်း 100% ၼႆႉ တေႃႉတႄႉမီး 22-23 ဝၢၵ်ႈၵူၺ်းလႄႈ ပႆႇလႆႈတႄႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢမ်ႇလႆႈတႄႇၼႆ ၼႂ်းပီၼႆႉ မွၵ်ႈလိူၼ် 8 ၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတေတႄႇပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ၊ တေႁပ်ႉမေႃသွၼ်မွၵ်ႈ 200။ တေလဵင်ႉလူ 1-2 လိူၼ်၊ တေၾိုၵ်းပၼ်ႁႂ်ႈၶဝ်ပဵၼ်မေႃသွၼ် ဢၼ်မီးပၵ်းပိူင်လဵဝ်။ ၵွပ်ႈသင် ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ် ပၢႆးႁူႉမေႃ ပၺ်ၺႃ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃး 67 ပီယဝ်ႉသေတႃႉၵေႃႈ ပၢႆးႁူႉမေႃသွၼ် ပၢႆးပၺ်ၺႃ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပိူၼ်ႈဝႃႈမိူၼ်ၼင်ႇၼူၵ်ႉဢဵင်ႈၶဝ်၊ ၼူၵ်ႉၵဵဝ်ႇၶဝ် ၵႃလမ်ၶဝ်ၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်တွၼ်ႈသွၼ် လွင်ႈၼႆသေ ပေႃးပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူၼ် ၼူၵ်ႉၵဵဝ်ႇလႄႈ ၼူၵ်ႉၶဵဝ်၊ ၵုမ်ႇၶႂ်ႈယွၼ်းၵိၼ်ၵူၺ်ႈၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေဝႆႉ 1. ပေႃးမေႃၵႂၢမ်းပေႃႈၵႂၢမ်းမႄႈယဝ်ႉ၊ ႁႂ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁူႉပွင်ႇလႆႈလိၵ်ႈလၢႆး။ တီႈ 2 မႃး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လႆႈမီးယူႇၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်း သိူဝ်ၼမ်၊ လႆႈယူႇၼႂ်းၵႄႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းယဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမေႃးသဵင်သေ တဵၵ်းတဵင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းဝႆႉ၊ ၵွပ်ႈၼႆ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေပူၼ်ႉလႆႈၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းမၢႆ 2 ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈၵေႃႉ မီးၾိင်ႈယၢမ်ႈတိုဝ်းၵမ်လီ၊ ယူႇၸွမ်း(ဢၵျၢင်ႉၸႃရိတ်ႉ) တလီ။ မၢႆ 3 ၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ႁဵတ်းသင်သမ်ႉလႆႈမႃးဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလဵင်ႉၶဝ်ႈၶဝ်သေ သွၼ်တီႈႁူင်း ႁဵၼ်းလႃႇၼႆ ၶၢဝ်းပိူၼ်ႈ လုၵ်ႉႁႂ်ႈလႆႈလုၵ်ႉ၊ ႁႂ်ႈလႆႈမေႃႁွမ်းမိုဝ်း သၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵေႃႉယူႇလီ ၶႅင်ႁႅင်း။ မၢႆ 4 ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလီၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ႁႂ်ႈမေႃႁူႉပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ ႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ တႆးႁဝ်းၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ပေႃးလွင်ႈ ဢုပ်ႇၼႆႉႁူႉဢိူဝ်ႈ၊ ပေႃးတေႁဵတ်းမႃးၼႆ ဝႄႈၵၢၼ်ၵၼ်၊ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈမိူဝ်ႈငၢႆႈသေ လႅၼ်ႈပၢႆႈမိူဝ်ႈယၢပ်ႇ လွၼ်ႉလွၼ်ႉ၊ ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ႁႂ်ႈမေႃႁူႉပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ ၸၢင်ႈႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း။ မၢႆ 5 သမ်ႉ သုၼ်ႇလႆႈတႆးႁဝ်း ထုၵ်ႇမီးၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင်၊ ႁႂ်ႈႁူႉၸွမ်းၼင်ႇၵၢပ်ႈဝၢၼ်ႈပၢၼ်မိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေလႆႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၼႆႉ ႁႂ်ႈၶဝ်မီးတၢင်းႁူႉ ၶႂ်ႈတိုၵ်းဢဝ်၊ လႆႈလၢႆးလႂ်ၵေႃႈလီ ႁႂ်ႈတႆးႁဝ်းလႆႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်မႃး၊ ႁႂ်ႈမေႃႁႃလၢႆးတၢင်း မၼ်းသေ ဢဝ်လႆႈၼၼ်ႉ တေသွၼ်ပႃးၸိူင်ႉၼႆ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၼႂ်းပၢႆးသွၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေသွၼ်ပႃးပၵ်းပိူင် ၸိုင်ႈမိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ မိူင်းၾႅတ်ႉတရႄႇလ်၊ တႄႇဢဝ်မၢႆမီႈ (ဢုပတေႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈတေသွၼ်ပႃးၶႃႈ။
ထၢမ်- လိုၼ်းသုတ်း၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတေပိုတ်ႇၼႆႉ ၶႂ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇထိုင်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး၊ ဢၼ်ယၢမ်ႈ ပဵၼ်ၶူးမေႃသွၼ်မႃးယဝ်ႉၵေႃႈလီ၊ ဢၼ်ၶႂ်ႈမႃးၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၵေႃႈလီ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈမႃးသိုပ်ႇႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈလီ၊ ပီႈၸၢႆးၾႃႈႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင်ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်?။
တွပ်ႇ-ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၵေႃႈလီ၊ ၺႃးၶၢဝ်းသုၵ်းၶၢဝ်းမၢၼ်။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၽႅဝ်ထိုင်တီႈလႂ် ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးငိၼ်းၶၢဝ်ႇဢၼ်ၼႆႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းဢွၼ်ႇဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တေၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼင်ႇၼႆၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်လႆႈၵေႃႈလီ၊ ဢမ်ႇမိူၼ် ၵၼ်လႆႈၵေႃႈလီ၊ ၵူႈတီႈၵူႈတီႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးတၢင်းယၢမ်ႈဢၼ်ဝႃႈ ၽႅဝ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇတဵၼ်းလႅင်း။ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်မႅင်းႁိင်ႇႁွႆႈ ၵေႃႈ ၼႂ်းလပ်းသိင်ႇတႄႉ မီးၵႃႈၶၼ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း မီးယူႇတီႈလႂ်ၵေႃႈ ယႃႇပေယူႇၵႂႃႇတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇၵေႃႉလဵဝ်သေ ႁႂ်ႈမေႃတိုတ်ႉတၢႆး ႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်း၊ ႁဵတ်းၽွၼ်းလီလွင်ႈ ပိူင်းလႅင်း၊ ပေႃႈမႄႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပီႈဢၢႆႈ ပီႈၸၢႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉ တူဝ်ယၢင်ႇလီသေ သင်ႇသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈလၢၼ် ၼွင်ႉယိင်းၼွင်ႉၸၢႆးႁဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈတိူဝ်းႁူႉသေႁဝ်း။ ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဝႃႈဝႆႉဝႃႈ လုၵ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်- လၢၼ်ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈ၊ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈ။ ႁႂ်ႈလႆႈလီသေဢွၼ်- တွၼ်းသေ ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ႁႂ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇၼွၼ်းၾၼ်ၵူၺ်း၊ မႂ်ႇသုင်ၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတေဝႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ဢဝ်တူဝ် ထူပ်းပဵၼ်ယႂ်ႇၵႂႃႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉလီမီးၼၼ်ႉ ပေႃးၵူၺ်းမီးတၢင်းမုင်ႈမွင်း ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်း ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီမႃးလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူႈၵေႃႉၼႆႉ ၼင်ႇဢၼ်မီးတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်း မီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းၼၼ်ႉ ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း၊ ၼင်ႇယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၼႆႉ ဢမ်ႇတဵမ် လႆႈ 100 ၵေႃႈ ၼိုင်ႈၶိုင်ႈလႄႈသင်၊ 60 ဝၢၵ်ႈလႄႈသင်ၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းတူဝ်ထူပ်းသေၵမ်းၼႆ ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။


text:
Battle News
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း SSPP/SSA ဢၢင်ႈႁုပ်ႉသိမ်းဢဝ် လွႆသႅင်မိူင်းသူႈ
- Details
- Created on 12 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ ႁႅင်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႈလွႆသႅင် ဝဵင်းမိူင်းသူႈ ႁိမ်းၸမ်လွႆသွင်ထဝ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း သွင်ၽၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁိုင်သွင်ဝၼ်း ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၼမ်၊ တေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်း ၶိုၼ်ႈၸူးထႅင်ႈ တင်းၼမ်။
ဝၼ်းလဵဝ် သို်ၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းၸူး KIA လႄႈ TNLA ႁူမ်ႈၵၼ်သွင်တီႈ
- Details
- Created on 05 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ၸူး တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်း သဝ်းၶေႃၶၢင်(KIA) ပွတ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပလွင်ႈပူတ်းပွႆႇ(TNLA) တီႈလႅၼ် ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ - တႃႈမိူင်းငႄး တိတ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သွင်တီႈႁူမ်ႈၵၼ်။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းTNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၸႂ် ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ
- Details
- Created on 23 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းတပ်ႉသိုၵ်းပလွင်ႈ (TNLA) ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈပဵင်းမၢၵ်ႇမူင်ႈ ဢိူင်ႇတေႃႉသၢင်ႇမင်းၵုင်း ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် လွႆဢၢင်ႇလႄႈ လွႆသႃႇ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး၊ ယွၼ်ႉပေႃႇလသီႇ တပ်ႉသိုၵ်းမၵ်းတမ်းသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်း 4လုၵ်ႈ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ယိုဝ်းKIA တိူဝ်ႉၺႃးဝၢၼ်ႈၵူၼ်းလူႉၵွႆၼမ် ပၢင်တိုၵ်းသွင်ၽၢႆႇ မွတ်ႇယဵၼ်ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ
- Details
- Created on 12 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ KIA မွတ်ႇယဵၼ်ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ယိုဝ်းၶဝ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၽွင်းပၢင်တိုၵ်း၊ မၢၵ်ႇလူင်တိူဝ်ႉၺႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ လင်ႁိူၼ်းလူႉၵွႆၼမ်၊ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁိူၼ်း ယူႇသေၵေႃႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢႆႈၽေး မီးလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈၸႂ် ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ယွၼ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ ဢမ်ႇပၼ်ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႅၼ်လိၼ်
- Details
- Created on 10 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တင်ႈတႄႇယၢမ်း ၵၢင်ၼႂ် 10:00မူင်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ႁူဝ်ၶမ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းၶႄႇ ဢမ်ႇပႆႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် ၸိူဝ်းပၢႆႈၽေး ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် KIA ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႅၼ်လိၼ် ပူၼ်ႉၵႂႃႇၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇၵွၼ်ႇ။
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၸူး KIA ၊ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ႈလႅၼ်ၶႄႇတင်းၼမ်
- ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ RCSS/SSA တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ပွတ်းၵျွၵ်းမႄးၶိူဝ်းယႂ်း
- တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၶိူဝ်းယႂ်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ၶိူဝ်းၶိူဝ်း
- ယွၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ႁႃ တပ်ႉသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းလႄႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်
- မၢၵ်ႇၵွင်ႈ တိူဝ်ႉၺႃး ၽူႈမၢႆဝၢၼ်ႈပၢင်ၽႅၵ်ႇတၢႆ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ (TNLA)
- တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်ႈၸႂ်ဢွၼ် တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် ၸုမ်းလႃးႁူႇ ၵႂႃႇတိုၵ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး
- တပ်ႉၶၢင် KIA ထုၵ်ႇသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈသိမ်း


text:
ဝတ်ႉၾႃႉဝဵင်းဢိၼ်း လႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး ၸတ်းပၢင်ပွႆးလူင် “ဝႆႈသႃၾႃႉဝဵင်းဢိၼ်း” ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 67 ပီ။ လူႇတၢၼ်းၽြႃးႁိၼ်သႅင်၊ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ၾႃႉၼရေးသူၼ်၊ ၽႄၵုသူလ်ထိုင် ၽူႈၼမ်းသိုၵ်း လႄႈ သိုၵ်းႁၢၼ် ႁူမ်ႈပႃးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆး ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း။
ၵူၼ်းၶိုၼ်ႈဝတ်ႉဢမ်ႇမူၼ်ႈၸႂ် ၵွပ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၵ်းယူႇ တီႈဝတ်ႉၵၢင်ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
ဝၢႆးမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၶဝ်ႈပၵ်းယူႇၼႂ်းဝတ်ႉၵၢင်ဝဵင်း သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈဝတ်ႉဝႆႈၽြႃး၊ ၶဝ်ႈလူႇႁွမ်းတၢၼ်းတီႈဝတ်ႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ ဢမ်ႇမူၼ်ႈၸႂ်။
ပီႈၼွင်ႉလၢႆးၶႃႈတေၸတ်းပၢင်ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးထမ်မသႃမိ
ပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇ လၢႆးၶႃႈ၊ တေၸတ်းပၢင် ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးတူၼ်လူင်ၻွၵ်းတိူဝ်ႊၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ ဢႃယုၶွပ်ႈတဵမ် 49 ပီ တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ပၢင်ႇ လၢႆးၶႃႈ။
ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ တေယုၵ်ႉတူဝ်ယေႃးၶိင်းပွၵ်ႈမိူဝ်းမိူင်းတႆး
ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ တေလုၵ်ႉတီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်သႃသၼႃ တီႈမိူင်းတႆးႄလႈ တေၵႂႃႇတၢင်ႇထီးၸေးၻီး (ၵွင်းမူး) တီႈသႅၼ်ဝီ ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ။
ပွႆးတၢၼ်းၵထိၼ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ပီၵွၼ်းၶမ်း ဝဵင်းပၢင်လူင်
တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈဝဵင်းပၢင်လူင် တေၸတ်းပွႆးတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းၵထိၼ် ပီၵွၼ်းၶမ်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ တေမီးပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းလႄႈ ၵၢၼ်ၶေႉၶဵင်ႇၵၼ် လၢႆလၢႆပိူင်။
More Articles...
Page 4 of 13


text:
ၸၢႆးဢၢႆႈၵဵင် ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ (ၵဵင်းတုင်)၊ ၵေႃႉဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိၺွပ်းၵႂႃႇ ၸိၼႄးမီးၵွင်ႈၵၢင်ႇ၊ ၵမ်ႉထႅမ်သိုၵ်းတႆး၊ ၺႃးပေႃႉထုပ်ႉၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မွပ်ႈပၼ် ၾၢႆႇပလိၵ်ႈ၊ ႁႂ်ႈၵၢဝ်ႇႁႃတၢင်းၽိတ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈတွပ်ႇတႅၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လူၺ်ႈလၢႆးၵႂႃႇသွၵ်ႈလုမ်း
ဢိင်ၼိူဝ်ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈၾၢႆၶႄႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ႁၢႆဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႄးဝႃႈပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းသိုၵ်းတႆး။ ပိူဝ်ႈတႃႇတွပ်ႇတႅၼ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႂႃႇသွၵ်ႈလုမ်း RCSS တီႈၵဵင်းတုင်လႄႈ တိၺွပ်းႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ။
လွႆတႆးလႅင်း တုၵ်းယွၼ်းမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈၵႄႈလိတ်ႈလွင်ႈၶဝ်ႈၵူတ်ႇသွၵ်ႈ လုမ်းၵဵင်းတုင်
ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ သပ်းလႅင်းၵႄႈလိတ်ႈလွင်ႈမၢၼ်ႈဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈ လုမ်းၵပ်းသၢၼ်တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်။
ၸုမ်း BNI ၸတ်းပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်
BNI ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ တီႈဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ) ၸိုင်ႈထႆး၊ မီးလၢႆၾၢႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်။
ပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉ တင်းၸိုင်ႈမိူင်း NCCT တင်း UPWC တေၶို်ၼ်းထူပ်းၵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်မေႇ
ပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းယိုဝ်းတင်းၸိုင်ႈမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း NCCT တင်း ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ UPWC တေၶိုၼ်းထူပ်းၵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်မေႇ။
More Articles...
Page 8 of 206


text:
ၵႂၢမ်းတႅတ်ႈ
လၢတ်ႈမိူၼ် - တႅမ်ႈၽႂ်မၼ်း၊ တၢင်းယူႇလွတ်ႈတႆး
Speak universally, Write: The Shan Path to survival
လိၵ်ႈတႆးၽႂ်မၼ်း ၵႂၢမ်းတႆးႁူမ်ႈၶေႃႈ
ပူၼ်ႉမႃး 21/5/2004 ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆးၸဝ်ႈၼိုင်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ-ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၵၢၼ်တႆးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵတ်းယဵၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵူၺ်းဢမ်ႇပဵၼ်။ ၾၢႆႇၽႃသႃၾိင်ႈငႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ လိၵ်ႈလၢႆး ၵေႃႈတၵ်းတေလႆႈၶတ်းၸႂ်ၵမ်ႉၸွႆႈ ၼိုင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်း ၸင်ႇတေၶိုၼ်ႈၼႃႈၵႂႃႇလႆႈ။
ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈလႄႈ ပဵၼ်ၶေႃႈၾၢင်ႉသတိၸိူဝ်းႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ႁၵ်ႉၽႅၼ်ႇလိၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်သမ်ႇလႂ်ပိူင်လႂ် ဢမ်ႇဝႃႈ တၵ်းလႆႈမီးၵူႈၾၢႆႇ၊ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ၵူၼ်းတင်းသဵင်ႈတိုၵ်းသိုၵ်း ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁႃၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ငိုၼ်းတွင်း၊ ဢမ်ႇမီးၵေႃႉမေႃတိတ်းတေႃႇၶဝ်ႈႁႃပိူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ်လွင်ႈပိူၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇမီးၽႃသႃၾိင်ႈငႄႈဢၼ်ၶိုတ်း ၸၼ်ႉတၼ်းပိူၼ်ႈၸိုင် တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁပ်ႉႁွင်း (လပ်ႉလွင်း) တၢင်းဢွင်ႇပေႉႁဝ်း။
ယွၼ်ႉၼၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်သင်သေဢမ်ႇဝႃႈ တၵ်းလႆႈၸေးၾၢႆႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈၸေးၾၢႆႇၵေႃႈယင်းပႆႇယဝ်ႉ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽႃသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းၶိုတ်းၸၼ်ႉတၼ်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတေႁဵတ်းႁိုဝ်။ ပုတ်ႉထၸဝ်ႈတႄႉဝႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်သင် ဢမ်ႇဝႃႈႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈပႅၼ်ပႄႈသွင်ပိူင်။
- ၸွမ်းငဝ်းလၢႆးသေႁဵတ်းၵႂႃႇ။
- ၶတ်းငဝ်းလၢႆးသေႁဵတ်းၵႂႃႇ။
တင်းသွင်လၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထိုင်တီႈယိူင်းမၢႆလႆႈ ထိုင်ၵေႃႈဢမ်ႇယင်ႈယိုၼ်းလႆႈ။ ပိူဝ်ႈတႃႇထိုင်ယိူင်းမၢႆၼၼ်ႉ တေလႆႈ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းပၢၼ်ၵၢင် ဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ၵူၺ်းၵေႃႈသမ်ႉဢမ်ႇၶတ်းငဝ်းလၢႆးသေႁဵတ်းၵႂႃႇလႆႈ
- တၵ်းလႆႈမီးလွၵ်းပိူင် (system) လႄႈလၵ်းၵၢၼ် (principle) ၵူၺ်းၵႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၸွမ်း ငဝ်းလၢႆး။
- ဢမ်ႇၸွမ်း ဢမ်ႇၶတ်းငဝ်းလၢႆး။ ၸႂ်ႉတိုဝ်းငဝ်းလၢႆး ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ ႁွင်ႉဝႃႈ (သီလ)။
- တေလႆႈမီးလွင်ႈတင်ႈၸႂ် (သမႃထိ) သေႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵႂႃႇၽႂ်ၵႂႃႇမၼ်း။ ႁဵတ်းႁဵတ်းၽႃႈၽႃႈ။
- တေလႆႈၶူၼ်ႉႁႃတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ (ပၺႃ) သေႇသေႇ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ ၸူးဢဝ်တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃဢၼ်မီးၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်း ဢွၵ်းၸွၵ်းဢွၼ်ႇႁဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၽႃသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်း တေၶိုတ်းၸၼ်ႉတၼ်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတေၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းပၢၼ်ၵၢင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။
- တူၺ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈလႄႈတင်းၶေႃႈၵႂၢမ်းတႆးလူင်ႁဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတိၼ်းတွၼ်းၼၼ်ႉသေႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆႉပဵၼ်သဵၼ်ႈ တၢင်းပၢၼ်ၵၢင်ယူႇၼႄႇ။
- တူၺ်းလိၵ်ႈပီႈၵႂၢမ်းၼွင်ႉႁဝ်းသေယိူင်ႈဢဝ်ၶဝ်တင်းပိုၵ်း ပႅတ်ႈဝၢင်းၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇမူတ်းသေႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း ပၢၼ်ၵၢင်ၼႄႇ။
- ၽႃသႃလိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်ပဵၼ်ၶွင်ငဝ်ႈပိုၼ်ႉႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပႅတ်ႈဝၢင်း၊ ၵႂၢမ်းပီႈၵႂၢမ်းၼွင်ႉ(ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း ထုၵ်ႇမၵ်းမၢႆဝႆႉ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထတ်းႁႃတီႈသၢင်ႇထုၵ်ႇသေၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ၼွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈတူၺ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ
- ပိူၼ်ႈဢဝ်လိၵ်ႈၵႂၢမ်းၽႂ်ပဵၼ်ၽႃသႃၵၢင် (common language) သေၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉသေ ဢဝ်မႃး ၵမ်ႉၸွႆႈၼၼ်ႉ တေပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းပၢၼ်ၵၢင်ၼႄႇ။
ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸူဝ်ႈပႆႇတူၵ်းလႃႈတူၵ်းလိုၼ်းၼႆႉ ၸိူဝ်းႁဝ်းလီၶႆႈၸႂ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်သေၶိုင်ပွင်ၵႂႃႇ။
- “ ယၢၵ်ႇႁူႉယၢၵ်ႇႁၼ် ” ၼႆႉၼၵ်းၶိုၵ်ႉလိူဝ် “ ၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈႁၼ်” ၵွပ်ႈဝႃႈပေႃးဢမ်ႇလႆႈႁူႉလႆႈႁၼ် ယူႇဢမ်ႇလႆႈ
ၵႂၢမ်းသွၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈ
You govern a kingdom by normal rules
You fight a war by exceptional moves
But you win the world by letting alone.
How do I know that this us so?
By what is within one?
ၵွၼ်းမိူင်းလူၺ်ႈ မၢႆမီႈပၵတိ (ယူဝ်းယူဝ်း)
ၾၼ်းမိူင်းလူၺ်ႈ ၸိူင်းလၢၵ်ႇလၢႆး
ၵွၼ်းလုမ်ႈၾႃႉလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ပွႆႇဝၢင်း
ၵဝ်ႁူႉလႆႈလွင်ႈၼႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်?
ႁူႉလႆႈလူၺ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းတူဝ်ၵဝ်။
Tao Te Ching, Chapter 57
ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇ
ႁၢင်ႉဢမ်ႇလီလိူဝ်ၸၢႆး ၊ ႁၢႆးဢမ်ႇလီလိူဝ်ယိင်း
Divorce is not commendable for men.
Neither is maiden ship for women.
การอย่าร้าง ไม่ใช้เรื่องหน่าสรรเสริญสำรับผู้ชาย
การสละสด ไม่ใช้เรื่องหน่าสรรเสริญสำรับผู้หญิง
ကွာရှင်းမှုသည် ယောကျာ်းကောင်းတယောက်အတွက်
ချီးမွမ်းစရာမဟုတ်အပျိုစင်ဆုံးရှုံးမှုသည် မိန်းမကောင်းအတွက်ချီးမွမ်းစရာမဟုတ်
ၵႂၢမ်းတႅတ်ႈ လၢတ်ႈမိူၼ် - တႅမ်ႈၽႂ်မၼ်း၊ တၢင်းယူႇလွတ်ႈတႆး Speak universally, Write: The Shan Path to survival


text:
Welcome to Taifreedom
ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းၵုၼ်ႁိင်း သုမ်းတီႈလိၼ် ပႃႇတီႇဢမ်ႇၸွႆႈသင်
- Created on 25 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းမိူင်းဝၢၼ်ႈလၢႆးၵၢမ်၊ ဝၢၼ်ႈသၢႆးမူၼ်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁိင်း သုမ်းတီႈလိၼ် ထုၵ်ႇႁူဝ်ၼႃႈပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ လႄႈ ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈလၢႆးၵၢမ် တတ်းဢဝ်ၶၢႆ ၼပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇဢေၵ။
ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ႁူဝ်မိူင်း ငႅၼ်းၶေႃးပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ယဝ်ႉဢဝ်လူတ်ႉလူင်ၵူၼ်းမိူင်း တူၵ်းလူင်းတႂ်ႈလွႆသုင်
- Created on 24 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိဝ်ႇႁႃႇမူး ႁူဝ်မိူင်း ၸိၼႄးၸဝ်ႈလူတ်ႉလူင် ၸိုဝ်ႈလုင်းဢုင်း ဢၼ်တေႃႉတၢင်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉၵိၼ် ဝႃႈဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ပဵၼ်သိုၵ်းထိူၼ်ႇၼႆသေ ဢဝ်မိုဝ်းငႅၼ်းၶေႃးတိၺွပ်း ပေႃႉထုပ်ႉလုင်းဢုင်း ဢီးလူတ်ႉလူင်လုင်းဢုင်း တူၵ်းလူင်းတႂ်ႈၵူၼ်ႈလွႆသုင် ဢဝ်သေႃးလူတ်ႉထိုမ်ႈပႅတ်ႈပႃး ၼႂ်းယုမ်း။
ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ သၢၼ်ၶတ်း NGOs, INGOs တေလူင်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းတူၵ်းၵိၼ်း
- Created on 23 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပိူဝ်ႈတႃႇတေပူၵ်းပွင် ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းတွၼ်ႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉ ၼၢင်းဢွင်ႇသျၢၼ်းသုၵျီႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢမ်ႇႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၸွမ်း ၸုမ်း NGOs, INGOs ဢၼ်တေၵႂႃႇလူင်း ၸွႆႈထႅမ်ပူၵ်းပွင် ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ထူပ်းၽႄး တုၵ်ႉၶ တူၵ်းၵိၼ်း ယၢပ်ႇၶၢၼ်ၸႂ်ယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆ လႄႈ လီႉသေႃး ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ယွၵ်ႇလႅၼ်ၵဵပ်းၵိၼ်ငိုၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းဝီး
- Created on 22 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လုၵ်ႉႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵဝ်ႇ ၸၢဝ်းၶူိဝ်းလွႆ ႄလႈ လီႉေသႃး ၼႂ်းမိူင်းဝီး ယွၵ်ႇလႅၼ်ၵဵပ်းၵိၼ်ငုိၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမူိင်းဝီး ဝႃႈေတၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူၼ်းၽၢၼ် ၸူိဝ်းယူႇဝႆႉၸၼ်ႉသိပ်း၊ ၵူၺ်းေတႃႇမူိဝ်ႈလဵဝ် ငိုၼ်းဢၼ်ၵဵပ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ သၢဝ်းသႅၼ်ၼၼ်ႉ ပႆႇမီးလွင်ႈလူင်းၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်သင်၊ ၵဵပ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ပွင်ႉၶင်းတင်းၼမ်ႄလႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ်။
ၸၼ်ႉၶုၼ်သိုၵ်းလူင် လၵ်ႉပၢႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇ
- Created on 20 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ(88) တိူင်းသိုၵ်းၶူဝ်လမ် ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် မျဵဝ်းၵျေႃႇ လၵ်ႉပၢႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇၵႂႃႇ လူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်း ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၽၢႆႇၼိူဝ် လၢတ်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈၼိုင်ႈ၊ ၵႆႉၵႆႉႁွင်ႉထတ်းသၢင်ပၼ်တၢမ်ႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးပၢင်တိုၵ်း၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈမၢၵ်ႈမီးၵတ်းယဵၼ်၊ ၵႆႉၵႆႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်းလူင် (3)တပ်ႉ တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇသေႇ၊ ဢမ်ႇယၢမ်ႈမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ယူႇၸွမ်းလုၵ်ႈမေးႁိူၼ်းယေး။


text:
ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈၵဵင်းတုင်၊ ဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းလုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တီႈၵဵင်းတုင်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ တိၺွပ်းႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ ထတ်းထၢမ် ဢဝ်ႁၢႆလၢႆ။
ဝၼ်းတီႈ 06/05/2014 (မိူဝ်ႈဝႃး) ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 4 မူင်းပၢႆတေႃႇထိုင် 5 မူင်းပၢႆ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူဝ်ၽူႈၵွၼ်းၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈသိုၵ်း (ၸယၽ မူး) ၸဝ်ႈႁၢၼ်ယႄးၼေႇလိၼ်း၊ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁႅင်းသိုၵ်း 20 ပၢႆ၊ ပႃႈတ်ႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇ၊ ပႃးၸဵမ်ၾၢႆႇပလိၵ်ႈ ၵႂႃႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) တီႈၵဵင်းတုင်။ ၵူတ်ႇသွၵ်ႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၵိုၵ်းလုမ်းတင်းသဵင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) လုင်းၸၢႆးၵျႅၼ်ႇ၊ လုမ်းၽႄဝၢၼ်ႈ ၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ ဢိူင်ႇပဵင်းတဝ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁွင်ႉဢဝ်ၵႂႃႇထတ်းထၢမ် ပေႃႉထုပ်ႉသေ ဢဝ်ႁၢႆလၢႆဝႆႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ၼႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈဝႃႈ- ပိူဝ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်ႁူဝ် ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ ထုၵ်ႇတိၺွပ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ၊ ပႃးၸဵမ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ မႃးႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်တီႈလုမ်း RCSS ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးတင်းၵူၼ်းၼႂ်းပႃႇတီႇ NLD (ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း)။ ၵူၺ်းၵႃႈ NLD ပွၵ်ႈမိူဝ်းၵႂႃႇဢွၼ်တၢင်းလႄႈ မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၵူတ်ႇသွၵ်ႈ တီႈလုမ်း RCSS ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႃး NLD - ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၵၢင်ၶူင်ႇႁူဝ်ႉႁိူၼ်းသေ ဢဝ်ၵွင်ႈငႃ၊ လၢတ်ႈဝႃႈယႃႇပေလုၵ်ႉသေၵေႃႉ၊ ႁႂ်ႈၼင်ႈယူႇဝႆႉၵူၺ်း၊ ဢိုတ်းၽၵ်း တူတၢင်းလင်ဝႆႉ ဢမ်ႇပၼ်တူင်ႉၼိုင်သင်။ ပေႃးယဝ်ႉထၢမ်ဝႃႈ ၽႂ်မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼင်ႈလုမ်း။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းလုမ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးၶဝ်ႈႁိူၼ်းတေလႆႈထွတ်ႇၶႅပ်းတိၼ်၊ လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်ၾိင်ႈ တိုဝ်းၵမ်တႆးႁဝ်း။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉ ထွတ်ႇၶႅပ်း တိၼ်ယူႇသေတႃႉ၊ ၸိူဝ်းၼုင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇယွမ်းထွတ်ႇ သွၵ်းတိၼ်လႃးလႃး၊ သွၵ်ႈတဝ်ၶူဝ်းႁိူၼ်း ၶူဝ်းယေးၵူႈႁွင်ႈ၊ ၶူဝ်းလုမ်းၶူဝ်းၸႆးတင်းသဵင်ႈ။ တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇ ၼႂ်းလုမ်း (RCSS/SSA) ၼၼ်ႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ တႅမ်ႈပၼ်ၸိုဝ်ႈ တီႈယူႇမၢႆၾၢင် ႁဵတ်းၵၢၼ်သင် ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ၸႂ်ႉၶၢဝ်း ယၢမ်းၵူတ်ႇထတ်း ႁိုင်ၸူဝ်ႈမူင်းပၢႆ- ႁူဝ်ၼႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းတႆး တီႈၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼင်ႈလုမ်း RCSS တီႈၵဵင်းတုင်၊ ၸဝ်ႈၸေႃးမိူင်းၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈဝႃး (06/05/2014) မွၵ်ႈယၢမ်းၸမ်ၸမ် 12.00 မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးႁွင်ႉၵႂႃႇတီႈတိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသၢမ်ၸဵင်ႇၵဵင်းတုင် ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုပ်ႇႁွင်ႉၵႂႃႇတီႈလုမ်း ၸယၽ ၵူၺ်းၵႃႈတူဝ်ၽူႈၵွၼ်း ၸယၽ ဢမ်ႇယူႇလႄႈႁ်ႈၼင်ႈပႂ်ႉယူႇတင်းႁိုင်တေႃႇထိုင် ဝၢႆႇ 4.00 မူင်း။ ၽွင်းၼင်ႇၼၼ် ၽူႈၵွၼ်း ၸယၽ သမ်ႉမႃးၵူတ်ႇၶူၼ်ႉတီႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ် RCSS/SSA ၵဵင်းတုင်။
လွင်ႈၼႆႉပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈၶမ်ႈဝၼ်းတီႈ 05/05/2014 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇၶဝ် တိတ်းတေႃႇၾူၼ်းမႃး လၢတ်ႈဝႃႈ- ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 245 ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း 30 ပၢႆ မႃးတိၵႂႃႇ၊ ပေႃႉထုပ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝႃး (ဝၼ်းတီႈ 06/05/2014)ၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈတိတ်းတေႃႇ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈ ထႅမ်တီႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢၼ်ယူႇၼႂ်းဝဵင်းၵဵင်းတုင် မႃးဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇႁႃတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၸွႆႈလုင်းၸၢႆးၵျႅၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ။
လုင်းၸၢႆးၵျႅၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢႅၼ်ႇ၊ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လုမ်းၽႄဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ ဢိူင်ႇပဵင်းတဝ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင်။ လုမ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ပိုတ်ႇဝႆႉတီႈမၼ်း။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ လုင်းၸၢႆးၵျႅၼ်ႇ ပဵၼ်ပႃး ႁူဝ်ၼႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢႅၼ်ႇ ။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇတီႈငဝ်ႈငုၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸၢႆးလဵၵ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- လၢႆးဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁဵတ်းၼႆႉ၊ ၵႂႃႇႁဵတ်းၼိူဝ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ၶႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလီၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၵိုင်ႇလီပဵၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ် ဢမ်ႇမီးမၢႆမီႈၽွင်းငမ်း၊ ဢမ်ႇမီးၸဝ်ႈမီးၸွမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မၼ်းၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈႁူမ်ႇငမ်းၼိူဝ် ဝၢၼ်ႈမိူင်း/ၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸၢင်ႈလု။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈလႄႈ လၢႆးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၾၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်လီ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဢၼ်ၵူၼ်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ထုၵ်ႇတိၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉသေ ဢဝ်ၵႂႃႇၶင် ဝႆႉၸိူဝ်းၼႆႉ တေဢဝ်လၢႆးလုမ်းတြႃးသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။


text:
ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းပႆႇမီးၸိုဝ်ႈၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ပႆႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ် လုၵ်ႉမိူင်းထႆးပွၵ်ႈမိူဝ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇလူင်းၸိုဝ်ႈ (သႂ်ႇၸိုဝ်ႈ) ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ၵႂႃႇမိူဝ်းၶၢမ်ႈၼမ်ႉသၢႆလႄႈ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ထုၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ တင်းၸဝ်ႈလူတ်ႉၸဝ်ႈၵႃးၶဝ် လွၵ်ႇလႅၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းၼမ်။
တင်ႈတႄႇပၢႆလိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊမႃးတေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵမ်ႈၼမ် ပွၵ်ႈမိူဝ်းၸႂ်းႁေႃၸႂ်းႁိူၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၸိူဝ်း ပႆႇမီးၸိုဝ်ႈသဵင်ၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇမိူဝ်းလူင်းၸိုဝ်ႈသႂ်ႇသဵင်ဝႆႉ ၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းလႄႈႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်း တူဝ်ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇဢဝ်ဝႂ်ပၢသ်ႊသပွတ်ႊႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢွၵ်ႇမိူဝ်းတွၵ်ႇၸုမ်ႈ ၶၢမ်ႈလၢၼ်ႇ တၢင်းၶူဝ် မႄႈသၢႆ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ သမ်ႉၵႂႃႇၸၢင်ႈပိူၼ်ႈလၵ်ႉဢဝ်ၶၢမ်ႈတၢင်း ၼမ်ႉသၢႆႄလႈ ဝၢႆးၶၢမ်ႈၵႂႃႇၽႅဝ်ၾင်ႇတၢင်း တႃႈၶီလဵၵ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ ထၢမ်ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ ဝႂ်ပၢသ်ႊသပွတ်ႊၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းထႆး မႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇဢဝ်မႃးလႄႈထုၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈၼိုတ်ႈထႆ ၵိၼ်ငိုၼ်း။
လွင်ႈၼႆႉ ၼၢင်းငူၺ်ႇမျႃႉ ႁူဝ်ၼႃႈပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း တင်းလုၵ်ႈၸုမ်းပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈၵႂႃႇလၢတ်ႈ တီႈႁူဝ်ၼႃႈလုမ်းႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (လဝၵ) ဝႃႈ- မိူဝ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႃးလူင်းၸိုဝ်ႈလူင်းသဵင်၊ မႃးႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် တၢင်းၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈသမ်ႉ မႃးႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ၽႂ်တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁတ်းမႃးယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃးၵေႃႈ တၢင်းပလိၵ်ႈၶဝ် ၸင်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇ၊ ဢမ်ႇမႃးသုၵ်ႉယုင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈ - ပေႃးပွၵ်ႈမႃးၼႆ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဢဝ် ပၢသ်ႊသပွတ်ႊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးၶွင်ႁဝ်းၼၼ်ႉ မႃးၶၢမ်ႈၶူဝ်ထုၵ်ႇၸွမ်းၵူတ်းမၢႆ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီၾၢႆႇတၢင်းထႆးၵေႃႈ တေတွၵ်ႇၸုမ်ႈပၼ်၊ ၾၢႆႇႁဝ်းၵေႃႈ တေတွၵ်ႇၸုမ်ႈ၊ မိူဝ်ႈမီးၸုမ်ႈတွၵ်ႇယဝ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈတူဝ်ႁဝ်းထုၵ်ႇၵူတ်းမၢႆယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်သေမိူဝ်းၽၢၼ်ႇလၢၼ်ႇ (ၵဵတ်ႉ) မိူဝ်းမိူင်းႁဝ်းၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းၵေႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သင် - ဝႃႈၼႆ။
ၶၼ်ၵႃႈလူတ်ႉၵႃႈၵႃး လုၵ်ႉတႃႈၶီႈလဵၵ်းမိူဝ်းတူၼ်ႈတီး 35000 ပျႃး၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း-လၢႆးၶႃႈ 45000၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း-မိူင်းၵိုင် 55000၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း-ၵေးသီး 60000၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း-ၵဵင်းတွင်း 40000။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵႃႈလူတ်ႉၵႃႈၵႃး ထမ်းမၻႃး။
ၵွပ်ႈၼၼ် ဢမ်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇတီႈမိူင်းၵွၵ်ႇႁိုဝ်၊ ၵဵင်းမႆႇႁိုဝ်၊ ၵဵင်းႁၢႆးႁိုဝ် ဢမ်ႇဝႃႈတီႈၸေႈဝဵင်းလႂ် ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈတေမိူဝ်းၼႆ ႁႂ်ႈဢဝ်ပၢသ်ႊသပွတ်ႊႁဝ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၸႅင်ႈတီႈပလိၵ်ႈၾၢႆႇၵူတ်ႇၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း (တေႃးမေႃး) သေ မိူဝ်းၶၢမ်ႈတၢင်းလၢၼ်ႇၶူဝ်သေ တွၵ်ႇၸုမ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်းထႆး/တွၵ်ႇၸုမ်ႈၶဝ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၸိုင် ဢမ်ႇမီးဝႂ် ၵပ်းတူဝ် (မၢတ်ႉပူင်ႇတိၼ်ႇ) ၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သင်၊ ၵႃႈလူတ်ႉၵႃႈၵႃးၵေႃႈ တေသဵင်ၸွမ်းၵႃႈၶၼ်ထမ်းမၻႃးၵူၺ်း၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈလူတ်ႈၸဝ်ႈၵႃးၶဝ်ယင်းမႃးပႂ်ႉႁပ်ႉဢဝ်တီႈ ႁူဝ်ၶူဝ်ၾင်ႇတၢင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢမ်ႇဢဝ်ဝႂ်ပၢသ်ႊသပွတ်ႊႁဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းတွၵ်ႇၸုမ်ႈ ၽၢၼ်ႇလၢၼ်ႇၶၢမ်ႈတၢင်းႁူဝ်ၶူဝ်မႄႈၼမ်ႉသၢႆ ပဵၼ် တၢင်းၵၢၼ်သေ ၵႂႃႇၶၢမ်ႈၼမ်ႉၸိုင် မိူဝ်ႈၵႂႃႇၶီႇၵႃးတေမိူဝ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးဝႂ်ပၢသ်ႊသပွတ်ႊ၊ ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ႄလႈ ၼွၵ်ႈသေၵႃႈၵႃးထမ်းၻႃးယဝ်ႉ တေလႆႈသဵင်ႈလိူဝ်ထႅင်း 30000 ပျႃး - ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးႁဝ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈ ဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ဢမ်ႇႁူႉငဝ်းလၢႆးမၼ်းၼႆ သၢႆလူတ်ႉမၢင်သၢႆ ယင်းၸၢင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၵူဝ်ႁႄသေ ၵဵပ်းၵႃႈၵႃးၼမ်လိူဝ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ၊ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး ႄလႈယၢမ်ႈၺႃးမႃးယဝ်ႉ - ဝႃႈၼႆ။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မိူဝ်ႈၸၢႆးတၢၼ်းမွင်ႇ ဝဵင်းၵွျၵ်ႉမႄး ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးမိူင်းတႆးၵေႃႈ မႃးလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း MLC ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 9 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2014 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉဝႃႈ - ပေႃးဢမ်ႇမီးဝႂ်သင်ၸိုင် ႁႂ်ႈတိတ်းတေႃႇတီႈတူဝ်တႅၼ်း ၵေႃၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းတီႈၸေႈဝဵင်းလႂ်ဝဵင်းၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် တိတ်း တေႃႇတီႈ ၼၢင်းငူၺ်ႇမျႃႉ ႁူဝ်ၼႃႈပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁိုဝ် တိတ်းတေႃႇတီႈ ၵႃးၵဵတ်ႉသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၶမ်း (ၶွင်ပႃႊတီႊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ) ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ပိူဝ်ႈၸွပ်ႇထၢမ်ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း၊ ငဝ်းလၢႆး၊ လွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်းမၢႆၾူၼ်ႊ 087-7266102 ၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈ - ၼႆယဝ်ႉ။


text:
Battle News
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၸူး KIA ၊ ၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ႈလႅၼ်ၶႄႇတင်းၼမ်
- Details
- Created on 10 April 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် ၸႄႈမိူင်းၶၢင် မၢၵ်ႇလူင်တႅၵ်ႇသၢမ်လုၵ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်း သဝ်းၶေႃၶၢင်KIA ဢိတ်းဢွတ်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းသူၼ် ပၢႆႈၽေး ၶဝ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ တင်းၼမ်။
ဝၢႆးသေ ၼႂ်းဢိူင်ႇထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် ၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်း ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထိ 09.04.2014 ၼၼ်ႉသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လုၵ်ႉဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၶီႇလူတ်ႉၶၢမ်ႈၶဝ်ႈ တၢင်းၶူဝ်လူင်ၼမ်ႉၵၢမ်း မႃးလိုဝ်ႈႁႅင်းသိုၵ်းဝႆႉ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်းလူင်လႄႈ ဝတ်ႉၵွျင်းႁိၼ်လူင်သေ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထိ 10.04.2014 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ10:00ပၢႆၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းထူဝ်းႁႅင်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ၶဝ်ႈမႃးသိမ်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ၼူၵ်ႉ၊ ၼွင်လူမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈသွၼ်း၊ ၵွင်းၼွင်၊ ၵုၼ်ၵႅင်းသေ ယဵပ်ႇသႂ်ႇမၢၵ်ႇ ဢၼ်ၽၢႆႇသိုၵ်းၶၢင်KIA ႁၢင်ႈဝႆႉတီႈၼွင်လူမ်ႇ 3လုၵ်ႉ လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတႄႉ ပႆႇလႆႈႁူႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢႆႈၽေး ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ဝၢႆးသေလႆႈငိၼ်း သဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ၽူင်ႉၽၢင်းၵႂႃႇမူတ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်မႃးမီးဝႆႉ တီႈတႃႈႁိူဝ်းဝၢၼ်ႈသွၼ်း တေၶၢမ်ႈၶဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈသႅဝ်းယွင်ႇပၢင်ႇ (ၼႂ်းလိၼ်ၶႄႇ)၊ ၽၢႆႇတၢင်းၶူဝ်လွႆဝဵင်းၵေႃႈ မီးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပၢႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇတင်းၼမ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သိုၵ်းၶႄႇၶဝ် ဢမ်ႇပႆႇပၼ်ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ ၼႂ်းလိၼ်ၶႄႇ” ၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “တူၺ်းၽၢႆႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉ ဢၢင်ႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းဝၢၼ်ႈၵူတ်ႉလူင်၊ ပၢင်ႇၶမ်း၊ ၵုင်းၶမ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတၢင်းသၢပ်ႇလွႆ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵမ်ႉၽွင်ႈတႄႉ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇမီးဝႆႉ တၢင်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶႃး (ဝၢၼ်ႈၶၢင်)၊ ဝၢၼ်ႈၶၢင်ၼမ်ႉယႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ၵူႇသေ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉ တင်းသိုၵ်းၶၢင်KIA ဢိတ်းဢွတ်း ၵူၺ်းဢမ်ႇပေႃးႁၢဝ်ႉႁႅင်း ၼင်ႇၵဝ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် KIA ၼၼ်ႉ ယင်းဢမ်ႇပႆႇထၢတ်ႇလႆႈၵွၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ဝၢႆးၽႅၼ်လိၼ်ဝႆ ပွတ်းတႃႈလိူဝ်ႇ-မိူင်းလဵၼ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၶွပ်ႈႁွပ်ႈၼိုင်ႈပီတဵမ်ၼႆႉ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းထူပ်းၽေးၶိုၼ်းပူၵ်းသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၵႂႃႇတင်းၼမ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ လၢႆလၢႆလင် တႄႉဢၼ်ထုၵ်ႇမႄးၵုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈမီးတင်းၼမ်လႄႈ မုင်ႈမွင်းၸဝ်ႈတႃႇၼၸွႆႈထႅမ်ဝတ်ႉထု ငိုၼ်းတွင်း။
ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းႁွင်ႇ သၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ် ၶုတ်းလဵၵ်း-ၸိုၼ်းလမ်
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းလဵၵ်း-ၸိုၼ်းလမ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၼမ်ႉၵိၼ် ၼမ်ႉၸႂ်ႉၵၢၼ်ၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၶၢင် KNG ႁၢႆးငၢၼ်း။
ၶႄႇႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆတႃႈသၢင်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇတိ ပွႆႇပွၵ်ႈမိူဝ်း ၶိုၼ်းမႃး
ၸၢဝ်းၶႄႇ 4 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းမႃးႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆတႃႈသၢင်း ထုၵ်ႇတိသေပွႆႇပွၵ်ႈမိူဝ်း၊ ပၼ်ၵတိၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇ မႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ဝၢႆးလွႆတႆးလႅင်းဢုပ်ႇမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃး 3 ၵေႃႉ၊ လၢတ်ႈတီႈ RCSS/SSA ဝႃႈမႃး လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းတေႃႇထိုင်ၵၢင်ပီၼႃႈ (2012) ။ ၸုမ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉၵႂင်ၸႂ်ၵူဝ်ၾၢႆႇၶဵင်ႇတႃႉဢမ်ႇၵွမ်ႉ မၢၼ်ႈတင်း ၶႄႇ။
ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇသၢႆႈတႅၼ်းငိုၼ်းၵႃႈတီႈလိၼ် ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼိုင်ႈၶိုင်ႈ တႃႇဝၢင်းတေႃႈ ၵႅတ်ႉသ်ၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ
တႃႇဝၢင်းတေႃႈၵႅတ်ႉသ်တင်းၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းမူႇၸေႈ ၼမ်ႉၶမ်းထုၵ်ႇယိုတ်းတီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃး သူၼ်။ တင်ႈတႄႇလိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2011 ၶွမ်ႊပၼီႊ သၢႆႈတႅၼ်းၶိုၼ်းငိုၼ်းတႃႇၼိုင်ႈၶိုင်ႈ -လႅင်ႇၶၢဝ်ႇပွတ်းႁွင်ႇ ပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
မၢၼ်ႈၶႄးၸၢင်ႈၶၢႆႉၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆတႃႈသၢင်း ၶိုၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်
ၸွမ်းၼင်ႇပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ၼၼ်ႉၽွင်း လူင် ၾၢႆႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉမၢၼ်ႈတွပ်ႇဝႃႈ-တေၶၢႆႉၶူင်း ၵၢၼ် ၾၢႆတႃႈသၢင်း ၶိုၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်၊ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇႁဵတ်း တီႈတႃႈသၢင်း- လႅင်ႇၶၢဝ်ႇပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆ။
More Articles...
Page 10 of 16


text:
လူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇႁိၼ်ႁႄႈမိူင်းၶႄႇ၊ လုၵ်ႉမိူင်းၶႄႇမႃးတၢင်ႇ ႁိၼ်ႁႄႈမိူင်းတႆး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ တေႃႉသူင်ႇၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇၵူႈဝၼ်း ၼိုင်ႈဝၼ်းမီးဢမ်ႇယွမ်း 50 လမ်း။
ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းတႃႈလိူဝ်ႇမိူင်းလဵၼ်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ တီႈဢၼ်ထုၵ်ႇၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး တူၵ်းမႆႈၵိၼ်းၸႂ် ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း/ လၢင်ႉၶမ်း၊ တီႈလိၼ်သူၼ် တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးလူႉၵွႆ ဢမ်ႇၽုၵ်ႇၵိၼ်လႆႈ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းမႅပ်ႇပႅင်းတူၼ်ႈမႆႉ ႁူပ်ႉထူပ်းၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸီႉၸႅင်ႈၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸုမ်းပႂ်ႉပႃးသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ႁၵ်ႉသႃလိၼ်ၸမ်ႉၼမ်ႉလိူင်ႇ လႄႈမႅတ်ႇပႅင်းတူၼ်ႈမႆႉ၊ ႁူပ်ႉထူပ်းတင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလႄႈၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈသုတ်းသေ ၸီႉၸႅင်ႈၼႄလွင်ႈမႅတ်ႇပႅင်းပႂ်ႉပႃး သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ။
ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈ
ပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းတႆး ႁူဝ်သိူဝ်လႄႈသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵႅတ်ႇၶႄၼႃႈလိၼ်လႄႈ ၵိုတ်းယုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈလိၼ်ပွတ်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလူႉၵွႆႇ ဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈ။
ၸုမ်းပၵ်းတႃၶူဝ်းၶွင်မေႃႇတိုင်းမိူင်းတႆး လိူၵ်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ် ငဝ်ႈငုၼ်း
ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ပၵ်းတႃၶူဝ်းၶွင်မေႃႇတိုင်း မိူင်းတႆး (EITI) လိူၵ်ႈၵေႃပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၼိူဝ်လိၼ်တႂ်ႈလိၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၸႅင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။
More Articles...
Page 3 of 16


text:
ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇၵတိၶဝ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်မိူင်းယူႇတႂ်ႈႁေႃၶမ်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပၼ်ၼၼ်ႉသေ ပီ 1890 လိူၼ်မၢတ်ႉၶ်ျၼႆႉ ႁဵတ်းပွႆးၼွပ်ႇမွပ်ႈ သၼတ်ႉ(SANAD) ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၵႃႈတီႈတပ်ႉဢိင်းၵလဵတ်ႈ မိူင်းသွၵ်ႇ ႁိမ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပီ 1894 လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ၿိူဝ်ႊရ် ဝၼ်းထိ 15 ၼႆႉ တပ်ႉမိူင်းသွၵ်ႇ ၶၢႆႉမႃးဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (တွင်ႇၵီျး) သေ ဢဝ်ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈမိူင်းတႆး။
ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ၸႅၵ်ႇႁဵတ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်းသေ ၼိုင်ႈပွတ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႃႈလိၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႉ မႃးယိပ်းၵုမ်း။ တင်းမိူင်း သမ်ႉဢဝ်ၸွမ်ၶွမ်ႊ မသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊ ၼင်ႈလုမ်းတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈ တီးသေယိပ်းၵုမ်း။တႂ်ႈမၼ်းမီး ၵႅမ်ၶွမ်ႊမသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊၼိုင်ႈၵေႃႉ ၼင်ႈလုမ်းတီႈ လွႆယဵဝ်ႈ။
ဝဵင်းဢၼ်ယူႇၼိူဝ်လွႆသုင်မီးရႃႇသီႇၾႃႉၾူၼ်ၵတ်း ယဵၼ်လီမိူၼ်ၼင်ႇဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၵလေႃး၊ လွႆမူၺ်၊ လွႆလႅမ်၊ ၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ ၵူတ်ႉၶၢႆ၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ (မေႇမဵဝ်ႉ) ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢမ်တူဝ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈ။
မိူင်းတႆးၼႆႉ ၸႅၵ်ႇႁဵတ်း (33) ၸေႊမိူင်းဢွၼ်ႇသေ ဝႆႉၸဝ်ႈၾႃႉ (6) မိူင်း၊ ၸဝ်ႈၵိၼ်မိူင်း (12) မိူင်း၊ ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸေႊတွၼ်ႈ (3) မိူင်း၊ ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၸေႊဝဵင်း (2) မိူင်း၊ ဝၢႆးလင်မႃးတင်းသဵင်ႈ ပဵၼ်မႃးမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတင်း (33) မိူင်းယဝ်ႉ။
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈဢဝ်မိူင်းတႆးပဵၼ်မိူင်းယူႇတႂ်ႈႁေႃႈၶမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵႅတ်ႇၶႄႁေႉၵင်ႈပၼ်ၼၼ်ႉသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇဝႆႉႁင်းၶေႃၶေႃ။ တင်ႈတႄႇပီ 1897 မႃး ဢဝ်မိူင်းတႆးဝႆႉပဵၼ်ၸေႊမိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင် းမၢၼ်ႈသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉ ၸုမ်းၸွႆႈၵၢၼ် (ၸုမ်းၵိူဝ်းၵုမ်) Counsellors ၵႅမ်ၸဝ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ (DEPUTY OF GOVERNOR) ဢၼ်မီးတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၼႂ်းၸုမ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၼႆႉ သိုၵ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ (5) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ (2) ၵေႃႉ၊ မၢၼ်ႈ (1) ၵေႃႉ၊ တႆး (1) ၵေႃႉ တင်းမူၼ်း (9) ၵေႃႉ။ လွင်ႈဢဝ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆးၶဝ်ႈပဵၼ် ၸေႊမိူင်းၼိုင်ႈဢၼ် သေ ဝႆႉတႂ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း မႃးတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃး ပီ 1920 ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ဢဝ်မိူင်းတႆး တၢင်းတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်-သွင်သူပ်း၊ ၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ဝဵင်းသိူဝ်၊သိင်ၵလႅင်း ၶမ်းတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ သႂ်ႇပႃးပႅတ်ႈၼႂ်းတိူင်းၸေႊၵႅင်ႇ (ၸၵႅင်း) မိူင်းမၢၼ်ႈ။
မိူင်းၵွင်၊ မိူင်းယၢင်းတႄႉ ထုၵ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်သႂ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ် ၸဝ်ႈၽူဝ်းတေႃႇ (1782-1919) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပီ 1922 ဢိင်းၵလဵတ်ႈတင်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွင်ႊသီႊမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး (FEDERATED SHAN CHIEF COUNCIL) ဢဝ်မိူင်းတႆးတင်ႈပဵၼ် မိူင်းတႆးႁူမ်ႈတုမ် (FEDERATED SHAN STATE)။ ၼႂ်းၶွင်ႊသီႊမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊမသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵႅမ်ၶွမ်ႊမသိျၼ်ႊၼိူဝ်ႊ သမ်ႉပဵၼ်ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ။ ၶုၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ပဵၼ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်းသေၸဝ်ႈၾႃႉ (33) ၸဝ်ႈၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း။
ထိုင်မႃး 1935 ယွၼ်ႉၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်သၢၼ်ၶတ်းမႃးလႄႈ တင်ႈတႄႇပီ 1897 မႃး လွင်ႈဢဝ်မိူင်းတႆး ပဵၼ်ၸေႊမိူင်းၼိုင်ႈလုၵ်ႈ ဢၼ်ပႃးၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ယႃႉပႅတ်ႈသေ ၶိုၼ်းၸႅၵ်ႇၽႄၽွင်းငမ်းပဵၼ် သွင်မိူင်းႁင်းၽႂ် ႁင်းမၼ်းတေႃႇထိုင်လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၵွၼ်းၶေႃ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈၾႃႉ ၶဝ်ၶတ်းၸႂ်လႄႈၼႂ်းၶွင်ႊသီႊမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၵႆႉၵႆႉလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း ၶုၼ်ၽွင်းငမ်း (GOVERNOR) သေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။တင်ႈတႄႇ ၼၼ်ႉမႃး လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ၼႆႉ ဢႃႇၼႃႇမၼ်းႁွတ်ႈမႃးၼႂ်းၶွင်ႊသီႊမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယူႇယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ တႃႇတေဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးမီးဝႆႉမၢႆမီႈ (10) ၶေႃႈၵူၺ်း၊ ဢဝ်မၢႆမီႈ (10) ၶေႃႈၼႆႉယိပ်း ၵုမ်းၽွင်းငမ်းမႃး ႁႂ်ႈတင်းမိူင်း ပေႃးမီးလွင်ႈ ၵတ်းယဵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
1ႉ လွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸဝ်ႈၾႃႉ-ပၼ်တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)တၢႆ။
2ႉ လွင်ႈဢဝ်တၢႆၵူၼ်း - တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)တၢႆ၊ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၶွၵ်ႈတေႃႇၸူဝ်ႈ၊ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၶွၵ်ႈလႄႈ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ငိုၼ်း။
3ႉ လွင်ႈၶိုင်ငႃဢဝ်တၢႆ တူဝ်ၵဝ်ႇဢမ်ႇၼၼ်ပိူၼ်ႈ - တူၼ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၶွၵ်ႈ (7) ပီ၊ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ငိုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တင်းသွင်ဢၼ်။
4ႉ လွင်ႈၸူၼ်-တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၶွၵ်ႈထိုင် (8) ပီ၊ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ငိုၼ်း တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၶွၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၼင်ႇၵၼ်။
5ႉ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဵပ်းသႅပ်ႇ- တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ငိုၼ်း 200။
6ႉ လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၼၢင်းယိင်း- တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၶွၵ်ႈ (7) ပီ၊ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ငိုၼ်း 300 တင်း တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၶွၵ်ႈ။
7ႉ လွင်ႈလၵ်ႉလႄႈ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ဢၼ်လဵၵ််ႉဢၼ်ၼွႆႉ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ငိုၼ်း (တေလႆႈသၢႆႈတႅၼ်းၶိုၼ်း)။
8ႉ လွင်ႈလၵ်ႉဢဝ်မေးပိူၼ်ႈ- တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ငိုၼ်း 300။
9ႉ လွင်ႈၶႂ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ႁဵတ်းတၢင်းၽိတ်းၾၢႆႇၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၼိုင်ႈၶိုင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ဢၼ်တတ်းမၵ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ။
10ႉ လွင်ႈတၢင်းၽိတ်းတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်-ပၼ် တူတ်ႈ(တၢမ်ႇ)ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းၼႂ်းမိူင်းတႆးမီး။
လၢႆးဢိင်းၵလဵတ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၼိူဝ်မိူင်းတႆးၼႆႉ ပၼ်ၶႂၢင်ႉၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်းၶေႃသေ ၼိူဝ်ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇႁင်းၶေႃ ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸိမ်ယုင်ႈ ၸွမ်းသင်၊ ယူႇၾၢႆႇ ၼိူဝ်ၵုမ်းၸွႆႈပၼ်ၵူၺ်း၊ ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၼႃႈၽိူၵ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်ၸူၼ်ဢမ်ႇပေႃးမီး၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်။ ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးၵႃႉ ၶၢႆလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ ဢမ်ႇလႆႈၵူဝ်ႁႄသင်။
ပႃႈတႂ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႃႈၽိူၵ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼႂ်းမိူင်းတႆးဢၼ်ယႂ်ႇလူင်မီး (3) ပိူင်ၵူၺ်း။ (1) မေႃႇငိုၼ်း ၼမ်ႉတူႈပၢင်ႁႆး၊ (2) ၵၢၼ်မႆႉလႄႈ (3) ၼဵင်ႈႁႅင်ႈ၊ ၵၢၼ်တင်းသၢမ်ပိူင်ၼႆႉ ၸဝ်ႈတိုၼ်းလၢင်း ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ်ယိပ်းၵမ်ဝႆႉ၊ မေႃႇငိုၼ်းၼမ်ႉတူႈၵေႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၿိူဝ်ႊမႃႊ ၶေႃႊပူဝ်ႊ ရေႊသျိၼ်ႊ(BURMA COOPERATION)၊ ၵၢၼ်မႆႉၵေႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၿွမ်ႊပေႊၿိူဝ်ႊမႃႊ(BOMBAY BURMA)၊ ၵၢၼ်ၶုတ်းသႅင် မိူင်းၵုတ်ႈၵေႃႈ ၿိူဝ်ႊမႃႊရႛႊပီႊမၢႆႊ(BURMA RUBIES MINE) ယိပ်းၵုမ်းႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢၼ်တေႃႉမႆႉတေႃႉႁႄႈလႄႈ တေႃႉတၢင်ႇဢဝ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇလိပ်းမႃးၶၢႆၼႂ်းမိူင်းတႆးပေႃးငၢႆႈလူမ်ၼၼ်ႉ ဢိင်ႊၵလဵတ်ႊၶဝ်မႃးႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်း လူတ်ႉၾႆး။
တၢင်ႈလူတ်ႉၾႆးဝဵင်းတႃႇၸီႇလႄႈႁၢႆးဝူဝ်း ပိုတ်ႇပီ 1922
တၢင်းလူတ်ႉၾႆးဝဵင်းတႃႇၸီႇလႄႈသူၺ်ႇၺွင်ႇ ပိုတ်ႇပီ 1924
တၢင်းလူတ်ႉၾႆးမၼ်းတလေးလႄႈသီႇပေႃႉ ပိုတ်ႇပီ 1898
တၢင်းလူတ်ႉၾႆးမၼ်းတလေးလႄႈလွႆယဵဝ်ႈ ပိုတ်ႇပီ 1900
(ၶူဝ်ၵိုတ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၾႆးၵႄႈၵၢင်ၼွင်ၶဵဝ်-ၵျွၵ်ႉမႄးၼၼ်ႉ ယၢဝ်းထိုင် 2260 ထတ်းယဝ်ႉ။)
ၾၢႆႇပၼ်ႇၺႃႇမိူဝ်ႈၽွင်းပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇတဵၵ်းတဵင်လိၵ်ႈလၢႆး ပၢႆၵမ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးသေတႃႉ ႁႂ်ႈပၼ်ႁႅင်းၵေႃႈဢမ်ႇမီး၊ ၵၢၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉပၼ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင်ပိုၼ်ႉထၢၼ် တီႈဝတ်ႉ (ၵျွင်း) မုၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ၵူၺ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၶိုတ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ -မီးႁူင်းႁဵၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ၶဝ် တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ လုၵ်ႈလၢင်း ၸဝ်ႈၾႃႉ ၶိူဝ်းၶုၼ်ၶဝ် လႄႈလုၵ်ႈၵူၼ်းမီး ၵူၼ်းလူင် ၸင်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်လႆႈ။
ၾၢႆႇယူႇလီမိူင်းတႆးသမ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈရႃႇသီႇၾႃႉၾူၼ်လီ၊ ရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ်ဢမ်ႇပေႃးၼမ်လႄႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇလီ ၵၼ်ၵမ်ႈၼမ်။ ဢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၼႃႈၽိူၵ်ႇၶဝ်မႃး ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉ ႁူင်းယႃၶိုတ်းၵၢပ်ႈၵေႃႈမီးယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈ။
ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလူင်လၢင်ၼႂ်းမိူင်းတႆးဢမ်ႇပေႃးမီးသင်တႄႉတႄႉတိူဝ်ႇတိူဝ်ႇ သေတႃႉၵေႃႈ တေလႆႈဝႃႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်း ယဵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။


text:
မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းမၢၵ်ႇမႆႉသေတႃႉ ပေႃးႁဵတ်းၽၵ်းၼႆ လႆႈသႂ်ႇပႃးတႃႇသေႇယူႇ ၽၵ်းဢၼ် ဢမ်ႇသႂ်ႇၼၼ်ႉ ၵမ်ႉပႃႈဢေႇၵူၺ်း။ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽိဝ်ၼင်ႁၢင်ႈလီ ယူႇလီလႄႈ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ဢဝ်ႁဵတ်းၶွင်ဝၢၼ်တၢင်းၵိၼ် ဝၢႆးၶဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢဝ်လေႃး ၸွမ်းမၢၵ်ႇမႆႉ ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းသေ ၵိၼ်တၢင်ၶဝ်ႈၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မၼ်းတေမီး သီလႅင်၊ လိူင်၊ ၶဵဝ် လႄႈသီသူမ်ႈမၢၵ်ႇၸွၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
1. ၽွၼ်းလီၵိၼ်မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၼမ်ၼမ်ၼႆႉ တေၸွႆႈႁႂ်ႈၽိဝ်ၼင်ႁဝ်း ၸဵဝ်းမုၼ်း လႄႈႁိူဝ်ႈလီ ယူႇလီယူႇ။
2. မီးထၢတ်ႈဢၼ်ၸွႆႈထိင်း ႁႅင်းတဵၵ်းလိူတ်ႈလီ။
3. ၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ ႁေႉၵင်ႈပၼ် တၢင်းပဵၼ်တပ်းၶႅင်ဢမ်ႇၵႃး ၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶၢၼ်ဢၼ်ၶေႃႇ ၼႂ်းထူင်လီၼၼ်ႉ ၸိူမ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
4. မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼႆႉ မၼ်းႁေႉၵင်ႈပၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ဢမ်ႇၵႃး ထၢတ်ႈ Nicotinic acid ဢၼ်မီးၼႂ်းမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွႆႈယွမ်းပၼ်ထၢတ်ႈၶႆမၼ်း cholesterol ၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်း လႄႈႁေႉၵင်ႈပၼ်ပႃး တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်ယူႇ။
5. ဝီႊတႃႊမိၼ်ႊ ၵေႇ (Vitamin K ) ဢၼ်မီးၼႂ်း မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွႆႈႁေႉၵင်ႈပၼ် တၢင်းပဵၼ် သလိူၵ်ႈၵူၼ်ႈမႅၼ်း (hemorrhage) ယူႇ။
6. ယွၼ်ႉဝႃႈၼႂ်း မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ lycopene ဢၼ်ၸၢင်ႈတိုၵ်းလႆႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ (cancer cells) ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၶႂ်ႈႁေႉၵင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် မီးၽၢင်ႁၢင်ႈ တေပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊ ၼႆ ထုၵ်ႇလီၵိၼ်ပၼ် ၼမ်ၼမ်ယူႇ ၼႆၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼႆ။
ၶေႃႈမုၼ်း - ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ Natural Food Benefits.com
Photos - from google
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မၢႆဝၼ်း 09/02/2014
ထိုင်/
ႁူင်းပွႆႇပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ပၢင်လူင် (ၾၢႆႇတႆး)
လွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉလွႆ ၼႄၵၢင်ၸႂ် လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 03/02/2014 ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶဝ် ယိပ်းပၢႆႉၼၼ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး၊ ၽႂ်သမ်ႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽႂ်ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈ တေႁူႉၵၼ် ယူႇၵူၺ်း၊ ဢၼ်ႁုင်ယႃႈမႃႉ၊ ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ၊ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶွၼ်ႉတဝ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉ မူႇၸုမ်းၾၢႆႇတႂ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၶဝ်လႆႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ႁဵတ်းယႃႈမဝ်းၵၼ် ၽုၵ်ႇ၊ ႁုင်၊ ၵႃႉၶၢႆ၊ ယႃႈၽိူၵ်ႇ၊ ယႃႈမႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လိၵ်ႈတႅမ်ႈၸူး
လွင်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉလွႆ ၼႄၵၢင်ၸႂ် လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်
မၢႆဝၼ်း 09/02/2014
ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် တႃႇၸွႆႈထႅမ် ၽူႈထူပ်းၽေးၼႂ်းမိူင်းတႆး (ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ)
ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် တႃႇၸွႆႈထႅမ် ၽူႈထူပ်းၽေးၼႂ်းမိူင်းတႆး (ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ)
Shan State Emergency Relief Network
ဝၼ်းထိ 07/04/2013
မႂ်ႇသုင်ဢေႃႈ
ပီႈၼွင်ႉၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ၽူႈထူပ်းၽေးၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ
ပူၼ်ႉမႃးၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်ၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈတင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တီႈလွႆၸေး လႄႈ လွႆလၢင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းၸေႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယူႇတီႈၵႆသေ ဢဝ်မၢၵ်ႇၵွင်ႈယႂ်ႇ ယိုဝ်းသႂ်ႇသိုၵ်းတႆးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်းမူႇဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၸေး (14) ဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမွၵ်ႈႁဵင်ပၢႆ ပၢႆႈၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းသေ မႃးသေႃႉယူႇတီႈဝတ်ႉဝေႇလုဝုၼ်ႇ၊ ဝတ်ႉၵျွင်းလူင် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈဝတ်ႉၵျွင်း ဢၼ်မီး ၼႂ်းဝဵင်း။
ယၢမ်းလဵဝ် တင်းဝတ်ႉၶဝ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်းလႄႈ ယႃႈယႃပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုၵ်းၶဝ်။
ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇမီးလိၵ်ႈယိုၼ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်မႃးတီႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းမီးၼင်ႇၼႆ။
တီႈႁွမ်းငိုၼ်းလူႇ -
1) ၸိုဝ်ႈၸရၢင်းငိုၼ်း - Mr.Saengmuarng Mangkorn, Mr.Dechophon Walingta, Mrs.Saengrawee Thiel
မၢႆယေးငိုၼ်း - 390-4-48628-3
ယေးငိုၼ်း - Bangkok Bank, Changpuak Gate Branch, Chiang Mai
2) ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မူႇၸုမ်းႁဝ်းၼတ်ႉမၢႆၵၼ်သေ မႃးႁွမ်းပဵၼ်တူဝ်ငိုၼ်းၵေႃႈ လႆႈယူႇဢေႃႈ။ ၶႃႈႁဝ်းၶဝ်ၽူႈၵပ်းသၢၼ်
တေတူဝ်ႈတၼ်းဝၢႆးလင်ႁူဝ်ၶမ်ႈ 6 မူင်းဢေႃႈ။
3) ငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ၼၼ်ႉ တေသူင်ႇမိူဝ်းတင်းၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၶဝ်တေမိူဝ်းတၢင်ႉယၢၼ်းၼႃႈလိူၼ်ႁႃႈ
ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉၼႆလႄႈ ၶႂ်ႈႁွမ်းငိုၼ်းလူႇ ၼႂ်းဝၼ်းထိ 12/04/2013 လိုၼ်းသုတ်း။
ၼပ်ႉယမ်သေ -
1) ၼၢင်းၶမ်းဢိင်ႇ 089- 6366 895
2) ၼၢင်းသႅင်မိူင်းလီ 085- 708 9547
တုၵ်းယွၼ်းၵူႈၾၢႆႇၸွႆႈၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼုင်း
ဝၢႆးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈလိူၵ်ႈၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပတ်းပိုၼ်ႉ မႃးၼႆႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း တီႈမိူင်းၼုင်း ပွတ်းမိူင်းၶၢၵ်ႇၵေႃႈ မီးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇမႂ်ႇ။
သိုၵ်းၶၢင် KIA တိၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း
ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁၢင်ႈၼႃႈသိုၵ်းတၢင်းမိူင်းၶၢင်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢၼ်ယူႇၼႂ်းပွတ်းထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် လႆႈၺႃးတၢင်းတုၵ်ႉၶ ၸွမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။
RCSS/SSA ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 701 ဢဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တိၺွပ်းလႆႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 09/11/12 ၼၼ်ႉ မွပ်ႈဢၢပ်ႈပၼ်ၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈၶႄႇ
ၸွမ်းၼင်ႇၽႅၼ်ၵၢၼ်ပေႃႇလသီႇ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးမီးဝႆႉ ၼၼ်ႉလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ 701 ၶဝ် တိၺွပ်းလႆႈၵူၼ်း ၵႃႉယႃႈမႃႉ ဢၼ်ဢဝ်တေႃႉသူင်ႇၶဝ်ႈၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး-မိူင်းၶႄႇ (70,000) မဵတ်ႉ (ၸဵတ်းမိုၼ်ႇမဵတ်ႉ) လႆႈမႃးၼၼ်ႉ လႆႈမွပ်ႈပၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမိူင်းၶႄႇၶဝ်ယဝ်ႉ။
ၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ (606) ၵွင်းမုင်ႈမိူင်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၸိုင်ႈထႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (85) ဝႃႇ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 05/12/2012 ၶၢဝ်းယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 17:00 မူင်း ၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ (606) ၵွင်းမုင်ႈမိူင်းၶဝ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင် ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၸိုင်ႈထႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (85) ဝႃႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး မၢႆ (5) ဝၢၼ်ႈၵွင်းမုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။
လီၾၢင်ႉမႅၼ်ႈႁၼ် လီၽၼ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တူင်ႉတိုၼ်ႇ
ၶေႃႈၶႂ်ႈတူင်ႉတွႆႇ ၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ထိုင်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ပုတ်ႉထၽႃသႃႁဝ်းၶႃႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ သင်ဝႃႈ ႁေႃႈလူတ်ႉၶိူင်ႈ၊ ႁေႃႈထူဝ်ႈ ႁေႃႈလူတ်ႉၵႃး ၼႂ်းဝဵင်း ဢမ်ႇၼၼ် လုၵ်ႈတီႈဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈမႃးၼႂ်းဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႅၼ်းတေႃႈၾၢင်ႉသတိယႂ်ႇၼမ်သေ ၵမ်းၶႃႈဢေႃႈ။
More Articles...
Page 1 of 2


text:
ဝၼ်းသဵၼ်ႈတၢႆ ဝၼ်းတီႈ 15/06/2013
သုၼ်တွၼ်ႈလိၼ်ပၢႆးသႅၼ်ႉ ၶွပ်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ယင်ႈယိုၼ်း (RCSD-Regional Center for Social Science and Sustainable Development) ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႆႇ မီးတၢင်းႁူမ်ၸူမ်း တွၼ်ႈႁပ်ႉ လိၵ်ႈလဝ်ႈယွၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶူၼ်ႉၶႆႈ ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈ “ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ” (Understanding Myanmar’s Development) ။
ၶူင်းၵၢၼ် (Programme) ၼႆႉ တေၵမ်ႉၸွႆႈၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶူၼ်ႉၶႆႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈၼႂ်းလွင်ႈတၢင်း 4 ပိူင် တီႈတႂ်ႈ။
- ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ပၢႆးၶွပ်ႇဝူင်းၵူၼ်းလႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (Social and economic development) ။
- လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ- သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ (environment) လႄႈဢုတုၾႃႉၾူၼ် (climate change) ။
- ပၢႆးယူႇလီလႄႈ လွၵ်းပိူင်လုမ်းလႃးပၢႆးယူႇလီ (Health and Health Care systems) ။
- မီႊတီႊယိူဝ်ႊလႄႈၶွပ်ႇဝူင်းၵူၼ်း (Media and Society) ။
ၽူႈလဝ်ႈယွၼ်းတေလႆႈမီးၶိူင်ႈပိူင်ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈ။
- တေလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ။
- တေလႆႈႁပ်ႉဝႆႉတီႈဢေႇသုတ်း ၸၼ်ႉၶူး Bachelor (ပရိၼ်းယႃးတရီး) ၼႂ်း ပၢႆးၽႃသႃဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတီႈၼိူဝ်။
- တေလႆႈမေႃဢိင်းၵလဵတ်ႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈ တႃႇတႅမ်ႈ/ဢၢၼ်ႇလႄႈ လၢတ်ႈတေႃႇ (ဢမ်ႇဝႃႈႁႂ်ႈၶႅၼ်ႇတႄႉတႄႉ)။
- မီးလွင်ႈသူၼ်ၸႂ်ၼႂ်းပၼ်ႁႃၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် လူၺ်ႈတူဝ်ထူပ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း။
ႁူဝ်ယွႆႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ လူဢၢၼ်ႇလႆႈတီႈ ဝႅပ်ႊဢိင်းၵလဵတ်ႈၶွင်ပၢင်လူင် ။
ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတႆးႁဝ်းလဝ်ႈယွၼ်း (သမၵ်ႇ) ၼမ်ၼမ်။


text:
Wp/shn/မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ
This article contains text which need to be translated into the Shan language. You can help us Translate it.
"မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ"ၼႆႉပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၵၢၼ်ပၢၼ်ႇပွင်ႊဢၼ်ၼိူင်ႈသေ တင်ႈမီးဝႆႉယူႇတီႈၾၢင်ႇပႃႈႁွင်ႇလိုမ်ယူးရူပ်ႉ။ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵုၼ်ၼမ်ႉသေယဝ်ႉ ႁူမ်ႇႁူမ်ႈပႃး ၵရဵတ်ႉပရိတ်ႉထိၼ်ႇ၊ မူႇၵုၼ်ၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇဢၢႆးယႂ်းလႅၼ်း။ ဢၢႆးယႂ်းလႅၼ်းႁွင်ႇၵွၺ်းပဵၼ်လႅၼ်ႊလိၼ်ဢၼ်တိတ်းၸပ်းတင်း လိၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၢႆးယႂ်းလႅၼ်း ဢၼ်တင်ႈသဝ်းပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁၢင်းၶေႃ။ ၼွၵ်ႈသေၶွပ်ႇလႅၼ်ႊလိၼ်ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉတႄႉ မိူင်းဢင်းၵိတ်ႉ(ဢမ်ႇၼၼ်) ယူႊၶေႊ ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉသမုတ်ႉ ဢႅတ်ႉတလႅၼ်းတိၵ်ႉ၊ ပၢင်ႇလၢႆႇပွတ်းႁွင်ႇ၊ ႁွင်ႊၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉဢင်းၵိတ်ႉလႄႈ ပၢင်ႇလၢႆႇဢၢႆးရိသျ်ႉၶဝ်လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူင်းဢင်းၵတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်တိုဝ်းပၵ်းပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း(ပိူင်ၸဝ်ႈၾႃႉ)သေ မီးလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၵၢင်ႊၵႂၢၼ်းပွင်ႊဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမိူင်းယူႊၶေႊၼၼ်ႉ တေမီးဢိင်းၵလႅၼ်း၊ ဢၢႆးယႂ်းလႅၼ်းႁွင်ႇ၊ သၵွတ်ႉတလႅၼ်းလႄႈ မိူင်းဝေးလ်ၼႆသေ မီး 4 မိူင်း။ ပဵၼ်ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ပၢၼ်ႇပွင်ႊလူၺ်ႈ ပႃႇလီႇမၢၼ်ႇသေ ၸေႊဢၼ်လုမ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈပၵ်းမီးဝႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဝဵင်းလၼ်ႊတၼ်ႊ။ မိူင်းယူႊၶေႊၼႆ့ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမုၼ်းလႅင်းယဝ်ႉသေ ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းထီႈႁူၵ်းဢၼ်မီးၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ။ ယူႊၶေႊၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်တႄႇလုၵ်ႈၽိုၼ်ႉၾၢႆႇၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈသေ၊ မိူဝ်ႈယၢမ်းၸဝ်ႉၸူဝ်ႊပီႊ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇႁုပ်ႈ 19 လႄႈ 20 ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႊဝႃႈ ပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်မီးဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႂ်းၵမ်ႈၾႃႇၼႆႉသေတႃႉၵေႃႈ၊ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈသိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈၵမ်းၼိူင်ႈလႄႈပွၵ်ႈၵမ်းသွင်သေ လႅၼ်ႊလိၼ်ၸိုင်ႈတုမ်ႊၵႅၼ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႊၶေႊလႆႈပူတ်းပွၺ်ႇသေ ဢဵၼ်ႁႅင်းၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ လႆႈယူပ်ႈယွမ်းလူင်း။ ၵူၺ်းၼႃႇၵေႃႈ ယူႊၶေႊတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။


text:
ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ 26 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ (မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ) ၸုမ်းဝႃႉၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ပွတ်းၸၢၼ်း၊ ႁဵတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တီႉမႃးလႆႈၼႂ်းပီ 2014 တင်းမူတ်း၊ ၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉ။
ဝၼ်းတီႈ 26/06/2014 (မိူဝ်ႈဝႃး) ယၢမ်းပွတ်းၼႂ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇမၢႆတွင်း ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း (International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking 26 June)သေ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ပွတ်းၸၢၼ်း၊ ႁဵတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈႁူၺ်ႈဢေႃႈ၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။
ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းဢၼ်ၽဝ်ၵႂႃႇတီႈ ပၢင်ၽဝ်ယႃႈၵမ်းၼႆႉ ယႃႈမႃႉ 5,520,205 မဵတ်ႉ၊ ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ 56 ၵီးလူဝ်း။ ယႃႈဢႆႊသ် 24 ၵီးလူဝ်း၊ ယႃႈၾိၼ်ႇလမ် 63 ၵီးလူဝ်း။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၼမ်ႉယႃႈၶေးမီး သၢၼ်တင်ႈတူၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆ တင်းမူတ်းတႃႇ 12 မေႃႈၶၢင်လူင်။
ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈဝႃႉတီႉလႆႈမႃး ၼႂ်းပီ 2014 ၼႆႉ။ ဢၼ်တီႉလႆႈ ၸွမ်းၵၼ်တင်းမူတ်း ၼၼ်ႉ ရူတ်ႉၵႃး 5 လမ်း၊ လူတ်ႉၶိူင်ႈ 44 လမ်း၊ ၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ 14 ၶိူင်ႈ၊ ၶိူင်ႈၾူၼ်း မိုဝ်းထိုဝ် 12 ၶိူင်ႈ၊ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈ 197 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢႆး 188 ၊ ၽူႈယိင်း 9 ၵေႃႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းသူႇၵိၼ်ယႃႈ 470 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၼၢင်းယိင်း 26 ၵေႃႉ၊ (ၸၢႆး 444 ၵေႃႉ)- ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ဝိူၺ်ႉသႅဝ်းယိၼ် လၢတ်ႈ။
ၽွင်းတႅၼ်းၸႄႈမိူင်း မိူင်းတူၼ် ၸၢႆးဝိၼ်းမျၢတ်ႉဢူး လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ယူႇတီႈတူဝ်ၶႃႈသေ ၵႂႃႇၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈၵမ်းလဵဝ်။ ၵူၼ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၵမ်းၼႆႉ မီးပဵၼ်ႁူဝ်ႁဵင်၊ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၵေႃႈမႃး၊ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်း ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမႃးၼမ်။ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးတႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇဝွၵ်ႇထိုင်ႁိုဝ်တႄႉ ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ ၼႂ်းထုင်ႉႁဝ်းၶႃႈယူႇၼႆႉ ယႃႈၾိၼ်ႇယႃႈမႃႉ မၼ်းလိူင်ႇၼမ်ႁႅင်းပူၼ်ႉတီႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵၢၼ်တီႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်းၵူၺ်း၊ ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထုၵ်ႇလႆႈသၢၼ် မိုဝ်းၵၼ်သေ တင်ႈၸႂ်ၵႂၢတ်ႇၽဵဝ်ႈႄတႉႄတႉ- ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ဝိူၺ်ႉသႅဝ်းယိၼ် ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၵုမ်းၵမ် တႄႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းတေတီႇၽဵဝ်ႈၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵုမ်းၵမ်တႄႉ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၶဝ်/ လႆႈဢၼုၺၢတ်ႈတီႈၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇတီႇၽဵဝ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။
ဝိူၺ်ႉသႅဝ်ႇယိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼွင်ႉၸၢႆးဝိူၺ်ႉသႅဝ်ႇၵင်း (ဢၼ်တၢင်းထႆး သႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆဝႃႈပဵၼ်ႁေႃၶမ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် ႄလႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇတင်ႈၵႃႈႁူဝ်ဝႆႉ)။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဝိူၺ်ႉသႅဝ်ႇၵင်း ပဵၼ်ၸၼ်ႉၽူႈၼမ်းဝႃႉသေ ယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈ ပၢင်သၢင်း။
တီႈပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ မီးၽူႈၵွၼ်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ဝိူၺ်ႉသႅဝ်းယိၼ်၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း (မၢႆ1) ၸဝ်ႈဢၢႆႈၵေႃႇ၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း (မၢႆ2) ၸဝ်ႈၺီႈသေး၊ ၽူႈၵွၼ်း ၾၢႆႇၽႅၼ်ၵၢၼ်လၢႆးတိုၵ်း တႃႉမၢၼ်း၊ ၽူႈၼင်ႈလုမ်းသိုၵ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢႃးယင်ႇၵေႃး၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်လုမ်း 171 ဢႃးယူင်ႇၶၢႆႉ၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇတီႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ယၢင်ၵေႃႇၸူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၶဝ်ႈပိုတ်ႇလုမ်းႁဵတ်းဝႂ် ပၢသ်ႉသပွတ်ႊၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ ပိူဝ်ႈတႃႇဢွၵ်ႇဝႂ်ပၢသ်ႉသပွတ်ႊ ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈမိူင်းၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊
ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈၸိသင်ႇလူင်းပၼ်တၢင်းႁူႉ ၵူၼ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး
ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈၸိသင်ႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇၽွင်း ငမ်းၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း/ပွၵ်ႉယွမ်ႇ/မူႇဝၢၼ်ႈ လူင်းပၼ်တၢင်းႁူႉ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး၊ ႁႂ်ႈဢဝ်ဝႂ်ၵပ်း တူဝ်လႄႈထၢႆႇၽိုၼ်မိူၼ် ဝႂ်သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းၵႂႃႇၸွမ်း။
ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတိုၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆး-ဝၢႆးတႆးတင်း မၢၼ်ႈၵိုတ်းသိုၵ်းၵၼ်
ဝၢႆးတႆးတင်းမၢၼ်ႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ လႆႈၸႂ်တူၵ်း လူင်းၵိုတ်းသိုၵ်းၵၼ်မႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်/ ပွတ်းၸၢၼ်း တိုၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်းထႆးယူႇဢမ်ႇထၢတ်ႇ၊ ၼိုင်ႈၵေႃႉ သဵင်ႈၵႃႈယဵတ်ႈမွၼ်လဵင်ႉဢွႆႇၸွမ်းလၢၼ်ႇ/ၵဵတ်ႉ ၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ်။
ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းႁပ်ႉ ႁူႉလွင်ႈၶိုၼ်ႈၵႃႈႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး
မုလ်းလၼိထိမႅပ်ႇ (MAP) ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ တေၸတ်းပၢင် ဢုပ်ႇဢူဝ်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈၸၢတ်ႈလႆႈမီးပုၼ်ႈ (သူၼ်ႇ) လႄႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်း လွင်ႈထႆးတေၶိုၼ်ႈပၼ်ၵႃႈႁႅင်း ႁႅင်းငၢၼ်းၸၼ်ႉတႅမ်ႇ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းထႆးၼႂ်းပီၼႃႈ (2012)။
ပီႈၼွင်ႉထႆးၶႂ်ႈလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၶဝ်ႈလဵၼ်ႈ ၸိူင်းပွတ်း
မိူဝ်ႈလဵဝ် ၾၢႆႇပီႈၼွင်ႉထႆး တိုၵ်ႉထၢႆႇငဝ်းတူင်ႉၸိူင်းပွတ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းသုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢွၵ်ႇသၢႆ ၼႄၼႂ်းႁူင်းငဝ်းတူင်ႉလႄႈတၢင်းႁူင်းပွႆႇႁၢင်ႈသဵင် (TV) ၊ သမ်ႉတိုၵ်ႉၶၢတ်ႇ ၼၢင်းၼမ်းၸိူင်း ဢိၵ်ႇၵူၼ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸိူင်းထႅင်ႈလၢႆၵေႃႉလႄႈ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်မႃး။
More Articles...
- ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးၸိူဝ်းၺႃးၾႆးမႆႈၶႅမ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈၼႂ်း ၵဵင်းမႆႇမီးလၢႆၸုမ်းၶဝ်ႈၸွႆႈထႅမ်
- ထႆးတေဢွၵ်ႇဝႂ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၶၢမ်ႈမိူင်းၼႂ်း ၵၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ
- ထႆးတေဢွၵ်ႇဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ် ႁႅင်းၵၢၼ်ၶၢမ်ႈ မိူင်းထႅင်ႈၼႂ်း လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ
- ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း တၢင်ႇလိၵ်ႈယွၼ်း တၢင်းၸွႆႈ ထႅမ်တီႈ ၽူႈၽွင်းငမ်း ၵဵင်းမႆႇလွင်ႈၵႃႈႁႅင်း
Page 7 of 11


text:
မၢၼ်ႈပွႆႇပၼ် ၸၢႆးဢၢႆႈၵဵင် ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းမႂ်ႇ ၵဵင်းတုင်၊ ၵေႃႉဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိၺွပ်းၵႂႃႇ လူၺ်ႈၸိၼႄးဝႃႈမီးၵွင်ႈၵၢင်ႇ၊ ၵမ်ႉထႅမ်သိုၵ်းတႆး၊ ၺႃးၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃး။
ၵူၼ်းၼုင်ႈၶူဝ်းပီႇတုၸိတ်ႉ ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းယိင်းၸၢႆးၵူႈႁၵ်ႉၵၼ်
ယိင်းၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၸၢင်ႉ ဢိူင်ႇၸႄႈလၢၼ်ႉ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၸူႉႁၵ်ႉၵၼ် ၼတ်ႉၽတ်း (ၶိၼ်း) ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ၵၢင်ၶိုၼ်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈ၊ ပီႇတုၸိတ်ႉ 2 ၵေႃႉမႃးႁၼ်မႅၼ်ႈသေ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ ၸူၼ်ဢဝ်ငိုၼ်းၶမ်း၊ ဢၢင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ပႃး။
ၶူးသွၼ်မၢၼ်ႈ ပေႃႉၶူးသွၼ်လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈ
ၶူးသွၼ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶွၼ်ႉပေႃႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း လိၵ်ႈတႆး ၶၢဝ်းမႆႈၵူၺ်းပႆႇပေႃး၊ ပေႃႉပႃးၶူးသွၼ်လိၵ်ႈတႆးထႅင်ႈ။ ၶူးသွၼ်လိၵ်ႈတႆး ဢမ်ႇတွပ်ႇၶိုၼ်း ယွၼ်ႉပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း သမ်ႉပႃးတွင်ႉ။
လူတ်ႉၵႃးမိူင်းၶႄႇတၢင်ႇႁိၼ်ႁႄႈ ၽႃႇၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်းတၢႆ
ၵႃးမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်မႃးတေႃႉတၢင်ႇႁိၼ်ႁႄႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ႁေႃႈဝႆးပူၼ်ႉ ၽႃႇၺႃးၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း တၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢၵ်ႈထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ် ၼႄးပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်းတႆး
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ဢေႃႈ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸၢမ် ထုၵ်ႇၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၸုမ်း တီႉၺွပ်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇ ယိုဝ်းတၢႆ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉမ 77 ၵေႃႈ တူင်ႉၼိုင်မီးယူႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၢၼ်ႈၼႄးပဵၼ် ၼမ်ႉမိုဝ်းတႆး။
More Articles...
Page 5 of 70


text:
ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ဢုပ်ႇလွင်ႈ ၵေႃႇတင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ လွင်ႈၸႅၵ်ႇဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ဢႃႇၼႃ)။ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး လၢႆပွတ်းတွၼ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25-27/05/2014 ၸုမ်းယူးရွပ်ႉတူင်ႉၼိုင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈ (EBO) ၊ ၸုမ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ (PI) ဢၼ်ပၵ်းလုမ်းတီႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး၊ ၸုမ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၸိုင်ႈတႆး (NGSS) ဢၼ်ပၵ်းလုမ်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸုမ်းၸိုင်ႈမိူင်းၾႅတ်းၻရႄႇလ် (FOF) ဢၼ်ပၵ်းတီႈမိူင်းၶႅၼ်ႇၼၻိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း (Workshop) တီႈႁူင်းႁေႃထမ်ႇမႃႇရူင်ႇ ၸဵင်ႉၵျူဝ်းၸႅပ်ႉ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ဝွၵ်ႇႁွင်ႉထိုင်ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇ ဝူင်းၵူၼ်း၊ ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းမူတ်း 100 ပၢႆ ။
ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းမီးႁူဝ်ၶေႃႈ 3 လွင်ႈ။ 1.လွင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၾႅတ်ႉၻရႄႊလ် (Federalism) ။ 2.လွင်ႈလူတ်း ငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်ဢမ်းၼၢၸ်ႈ(ဢႃႇၼႃႇ)သေၸႅၵ်ႇပၼ် မ်းၼၢၸ်ႈၼႂ်းတူင်ႇတၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈ/ ပွၵ်ႉယွမ်ႇ/ ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ/ ၸႄႈတွၼ်ႈ/ ၸႄႈမိူင်း (Decentralization) ။ 3.လွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၼႂ်းတူင်ႇတၢင်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈ (Local government) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇတင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၼ်ႈၵိုမ်း/ ငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ထုၵ်ႇလႆႈႁူႉ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝၢႆးပၢင်ၵုမ်တီႈတူၼ်ႈတီးၼႆႉယဝ်ႉ တေလိူၵ်ႈသၢင်ၵူၼ်းဢၼ်ပႃးၸႂ် ပႃးၶေႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 7 မိူင်း၊ 7 တိူင်း မႃးၶွၼ်ႈၵၼ်သေ ၸတ်းပၢင်သွၼ် Training of Trainers (TOT) ။ ပေႃးယဝ်ႉ တေမီးၵၢၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ သပ်းလႅင်းၼႄ ၵူၼ်းမိူင်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ်၊ ၽူႈၵမ်ၵပ်းတီႈ လုမ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (PI) သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ- ဢၼ်ႁဝ်း ၶႃႈသပ်းလႅင်းၼႄၼႆႉ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၊ ပႆႇဝႃႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၵွၼ်ႇ၊ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်ၼႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယင်းဢမ်ႇႁူႉၸွမ်း။ ၾႅတ်ႉၻရႄႇလ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ၊ ပဵၼ်ပိူင်ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မၼ်ႈၵိုမ်းၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းၼႄပၼ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းမၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
ၼၢင်းယိင်း ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈၸုမ်းၶူးၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇလၢႆလၢႆၵူၺ်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ မီးပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း/ လၵ်းမိူင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႉၻရႄႇလ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် (Workshop) ၼႆႉ ယင်းဢမ်ႇလႆႈႁူႉ- ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ဝၼ်းတီႈ 25-27/05/2014 ၼႆႉ သိုပ်ႇမႃးတီႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢၼ်ၸတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇတီႈမိူင်းယၢင်းလႅင် ဝၼ်းတီႈ 21-23/05/2014 ။ ဝၢႆးၼႆႉ တေသိုပ်ႇၸတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈတီႈတၢင်ႇဝဵင်း တၢင်ႇၸႄႈမိူင်း တၢင်ႇတိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း မိူင်းမွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
General News
ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၸတ်းပၢင် ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ႁူပ်ႉထူပ်းပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ပွၵ်ႈ(1)
- Details
- Created on 02 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းပီႊသွၼ်လိၵ်ႈ 2014 - 2015။
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ" ပိုၼ်ၽႄႈ ၸွတ်ႇၼႂ်းမိူင်း
- Details
- Created on 31 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ "သဵင်သၼ်လွႆ" ႁိုဝ် "ၽိုၼ်ၶၢၼ်တႅၼ်းတၢင် သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း" ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈၼၼ်ႉ မီးပႃးၾၢႆႇတႆး၊ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈ ၼႂ်းၽိုၼ်းၶၢဝ်ႇသေ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ် ပေႃးတေလူဢၢၼ်ႇ ႁူႉၶၢဝ်ႇလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ၼၼ်ႉ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ ၵူႈၸႄႈဝဵင်းယူႇယဝ်ႉ။
RCSS၊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးတႆး လူင်းပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း
- Details
- Created on 30 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽူႈၵွၼ်းလုမ်းၵပ်းသၢၼ် RCSS တူၼ်ႈတီး၊ တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႄႈ ၸုမ်းၶူးသွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆး လွႆသၼဵၼ်း လူင်းပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလူင်းပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၶၢဝ်းမႆႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇလႄႈ ထုင်ႉသီႇၵိပ်ႇသေ ႁူမ်ႈလူႇတၢၼ်း ပွႆးတၢင်ႇထီးၵွင်းမူး တီႈႁေႃႇတႄႇၸူင်ႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼွင်ဢိၼ်းလေး။
ပွႆးလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း(1) လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း ပွႆးဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ(56)ပီႊ
- Details
- Created on 25 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၼႃႈတီႈသၢႆသိုၵ်းၵွၼ်းၸိူင်း ၼႃႈတီႈမၢႆ(8) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း(1)လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း ပွႆးဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ(56)ပီႊ တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ဝိူၵ်ႇ၊ ဢိူင်ႇပႃၶီး၊ ၸေႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းမိူင်းတႆးၸၢၼ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 19.5.2014 ထိုင် ဝၼ်းထီႈ 22.5.2014 ႁိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း (4)ဝၼ်း (4)ၶိုၼ်းၼႆ လႅင်ႇၶၢဝ်ႇသဵင်သၼ်လွႆ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈၼႄ။
ငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) တႅမ်ႈလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ (56)ပီႊ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း
- Details
- Created on 25 May 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တီႈသင်ႇၶၸဝ်ႈ၊ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ လုၵ်ႈတပ်ႉ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSA) တင်းသဵင်ႈလႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢိင်ႇပီႈၼွင်ႉၶႅၵ်ႇ တင်းသဵင်ႈ။
More Articles...
- ၵူၼ်းမိူင်းလိူတ်ႇမႆႈၸႂ် ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းတင်းၼမ်လႄႈ ၽင်မၢၵ်ႇလူင်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈ
- သိုၵ်းၶႄႇတိၺွပ်းပီႈၼွင်ႉတႆး တႃႇႁဵတ်းတၢင်းလူတ်ႉၾႆး မိူင်းၼိူဝ်၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၢင်ႈသိုၵ်း ဢၢင်ႈပိုတ်းတိုၵ်း KIAထႅင်ႈ
- ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ဝဵင်းပၢင်လွင်း တုၵ်းယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တႃႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၶိုၼ်း ပႃႇႁဵဝ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉလူင် ပၢင်လွင်း
- ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး တူင်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း မၢႆ(1/95)
- လုမ်းလဝၵ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ မၵ်းၵိၼ်ငိုၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် မိုၼ်ႇထိုင်သႅၼ်
- မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈ KBZ Bank(1) လႄႈ CB Bank ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ
- ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(SNLD) ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵၢၼ်တိၺွပ်းၸၢႆးၸဵင် ၵဵင်းတုင်
- ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တီႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ
- ၵၢၼ်ဢုပ်ႇငမ်းယဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ KIA ယဝ်ႉတူဝ်ႈ၊ မီးၶေႃႈလႆႈၸႂ် 5ၶေႃႈ
- လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ဝၼ်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဝဵင်းၵေးသီး ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း


text:
ၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ “ၸၢတ်ႈပၢၼ် ၵူၼ်းၽၢၼ်” ၵေႃႉၼိုင်ႈ မီးလိၵ်ႈယိုၼ်ႈၽၢၼ်ႇမႃး ပုၼ်ႈတႃႇ ၽူႈလူဢၢၼ်ၶၢဝ်ႇၶဝ် တေႁူႉႁၼ်ၸွမ်း လႄႈတေၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ် လွင်ႈလိူတ်ႈမႆႈ တုၵ်ႉၵိၼ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၼ်ႁႃ လႆႈပၼ်ငိုၼ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈယူႇ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 3.7.2013၊ ဝၼ်းပုတ်ႉၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ၵူႈယိမ်ပၼ်ငိုၼ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပေႃႇၸူဝ်ႇ (192) ၵေႃႉသေ ၶိုၼ်းၵဵပ်းၵႃႈပပ်ႉလႄႈ ၵႃႈဝႂ်ၸေႈ (1) ပပ်ႉလႂ် (1000) ပျႃး ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်း ၵႂႃႇသိုဝ်ႉ/ ၵႂႃႇၶၢႆ တီႈၵၢတ်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉလႄႈ လႆႈလတ်းၽၢၼ်ႇလၢၼ်ႇ (ၵဵၵ်ႉ) ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ပႂ်ႉဝႆႉၸိုင် ပေႃးပဵၼ် လူတ်ႉၶိူင်ႈ (1) လမ်း လႆႈပၼ်ၵႃႈ ၶၢမ်ႈလၢၼ်ႇ (100) ပျႃး၊ ထေႃႈလႃႇၵျီႈ (1) လမ်း ၵႂႃႇ (300) ပျႃး၊ ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်း (300) ပျႃး၊ ၸုမ်းလိူမ်ႈလႆႇ ပႂ်ႉၵဵပ်းၵႃႈဝႆႉ လူတ်ႉၶိူင်ႈ ၸွမ်းၵၢတ်ႇ (1) လမ်း (100) ပျႃး၊ ၵႃႈဝႆႉထေႃႈ (300) ပျႃး၊ ပေႃးၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈ ၵႂႃႇမႃး တၢင်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ လႆႈထုၵ်ႇၺႃး တမ်ႇလူတ်ႇပႂ်ႉတၢင်း လူတ်ႉၵႂႃႇမႃး ပႂ်ႉၵဵပ်းငိုၼ်း တိူဝ်းမၢၵ်ႇႁူဝ် ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇတိူဝ်းၵေႃႈယဝ်ႉ တမ်ႇလူတ်ႇၶဝ် တိုၼ်းႁႃၶေႃႈဢၢင်ႈသေ မဵဝ်းမဵဝ်းလႄႈ ယွၼ်းငိုၼ်း၊ မၢင်ၵေႃႉ လႆႈပၼ် (2,000) ပျႃး၊ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ လႆႈပၼ် (3,000) ပျႃး တေႃႇ (6,000) ပျႃး၊ ပၢႆသေ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်း မီးတႃႇၵႂႃႇသိုဝ်ႉ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ဢိတ်းဢွတ်းၵူၺ်း လႆႈပၼ်ငိုၼ်းၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇမူတ်း မၢင်ပွၵ်ႈယင်းဢမ်ႇပေႃး သိုဝ်ႉၽၵ်းမႃးႁိူၼ်းၵွၼ်ႇၶႃႈ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈသိၼ်းသူၺ်ႇလီႇ (ဆင်းရွှေလီစပါး) ဢၼ်မၢၼ်ႈၶဝ် ဢဝ်မိူင်းၶႄႇသေ မႃးၽုၵ်ႇမိူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင် ၶၢဝ်းမႆႈ ၶၢဝ်းၾူၼ် တေလႆႈၽုၵ်ႇ ဢမ်ႇၽုၵ်ႇဢမ်ႇလႆႈ၊ တေလႆႈသိုဝ်ႉ ၽၼ်းမဵတ်ႉၶဝ်ႈပိူၵ်ႇလႄႈ သိုဝ်ႉ ဢွင်ႈတီႈၽုၵ်ႇ မၼ်းတီႈမၢၼ်ႈၶဝ် ၵႃႈဢွင်ႈတီႈ (1) ဢေႇၵ (11,500) ပျႃး၊ ၵႃႈမဵတ်ႉၶဝ်ႈပိူၵ်ႇ (1) ဢေႇၵ (34,500) ပျႃး၊ ၽွမ်ႉၸႂ် ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸႂ်ၵေႃႈ ႁူႉတေလႆႈသိုဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇပေႃးၶႅၼ်းၸႂ်ၵႃႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈ လိူတ်ႇမႆႈ တုၵ်ႉၵိၼ်း ယွၼ်ႉငိုၼ်းတႄႉတႄႉၶႃႈ။ ဢၼ်လႆႈသိုဝ်ႉၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈၼႆႉ မီးမႃး (7) ပီႊယဝ်ႉ တႄႇမိူဝ်ႈပီႊ (2003) တေႃႇထိုင် (2010)၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇလူတ်ႇမႆႈ လွင်ႈၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၸိုင် တိုၵ်ႉလႆႈလိူတ်ႇမႆႈ လွင်ႈၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းဢမ်ႇၸွမ်းတြႃးယူႇ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈလဵဝ်။
ယွၼ်းႁႂ်ႈ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ပၼ်ႁႃ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လႆႈထူပ်းယူႇၼႆႉ ၸွႆႈႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈပူၼ်ႉလွတ်ႈ လွင်ႈတုၵ်ႉၵိၼ်း လိူတ်ႇမႆႈ၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးတင်းသဵင်ႈ လႆႈၵတ်းယဵၼ် မီးလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းသေ ၵႂႃႇမႃး ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လႆႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသေၵမ်း။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
မႃးတီႈ - ၸၢတ်ႈပၢၼ် ၵူၼ်းၽၢၼ်


text:
ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢမ်ႇယွမ်းၶၢႆပၼ်တီႈလိၼ် တီႈၼႃးဢၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊထုင်ႉမၢဝ်း တုၵ်းယွၼ်းသိုဝ်ႉ ၼိုင်ႈဢေႊၶိူဝ်ႊ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇသႅၼ်၊ တွပ်ႇဝႃႈ ပၼ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇၶၢႆလႆႈ။
ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးပွတ်းႁူဝ်ပူင်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးဝႂ်တီႈလိၼ်
ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းပူင်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ထူပ်းတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးဝႂ်တီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးသေ ယွၼ်းၵူႈယိုမ်ငိုၼ်းတီႈယေးငိုၼ်းယၢပ်ႇ။ ဢွၼ်ၵၼ် မုင်ႈမွင်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝႂ်တီႈလိၼ် ႁဵတ်းပၼ်ယူႇ။
ပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းသိုဝ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းပွၵ်ႈၵမ်း 3 တေၸတ်းတီႈမိူင်းၶျၢင်း
ပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ၸတ်းတီႈ တူၼ်ႈတီး ႁဵတ်းပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ဢၼ်တေၸတ်းထႅင်ႈၼႂ်းပီၼႃႈ တေပဵၼ်တီႈမိူင်းၶျၢင်း။
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း သင်ႇဢိုတ်းႁပ်းပၢင်လွင်း ၼႂ်းၸေႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း
ဢမ်ႇဝႃႈပၢင်လွင်း (ၶႃႊသီႊၼူဝ်ႊ) ၼႂ်းႁူင်ႊႁႅမ်း/ၼွၵ်ႈႁူင်းႁႅမ်း၊ ပၢင်လွင်း ပၢင်မၢၵ်ႇၶူၵ်ႉၶၢၵ်ႉ (မၢၵ်ႇၵိင်ႇလွႆ) ၸွမ်းဝၢၼ်ႈ ၸွမ်းၶူင်ႇ ႁူမ်ႈတင်းဢၼ်ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉၶဝ် ပိုတ်ႇဝႆႉၸွမ်း ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ/ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၸွမ်းဢိူင်ႇ၊ ထုၵ်ႇၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ ဢွၵ်ႇၵူတ်ႇၶူၼ်ႉ သင်ႇဢိုတ်းႁပ်းသဵင်ႈ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵမ်းတီႈ 2 တေၸတ်းတီႈတူၼ်ႈတီး
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ BNI ဢွၼ်ႁူဝ်သေ တေၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵမ်းတီႈ 2 တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2014 ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်း။ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းပႃး လွင်ႈၼၢင်းယိင်း။
More Articles...
Page 5 of 92


text:
ဝၢႆးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈလိူၵ်ႈၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပတ်းပိုၼ်ႉ မႃးၼႆႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း တီႈမိူင်းၼုင်း ပွတ်းမိူင်းၶၢၵ်ႇၵေႃႈ မီးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇမႂ်ႇ။
ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၼုင်း မီးဝၢၼ်ႈတႆး 7 ဝၢၼ်ႈ၊ ၼႂ်း 7 ဝၢၼ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ႁဵတ်းပီႇတုၸိတ်ႉသေ လႆႈယိပ်းၵွင်ႈၵဝ်ႇ 7 လဝ်း။ ဝၢႆးလိူၵ်ႈ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၵေႃႉမႂ်ႇ (ၼၢၼ်ၸၢႆးလီး)ၶိုၼ်ႈမႃး၊ ၵေႃႉၵဝ်ႇ (ၼၢၼ်ဢိၼ်းၼူၼ်း) လူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉၵမ်းၼႆႉ ၵွင်ႈၵဝ်ႇ 7 လဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၵႂႃႇမွပ်ႈပၼ်မၢၼ်ႈ တီႈမိူင်းၶၢၵ်ႇၶိုၼ်း။ ၵေႃႉမႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃ၊ လီတေႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယူႇ၊ ပဵၼ်တႆးတင်း 2 ၵေႃႉ၊ လီတင်း 2 ၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူင်းၶၢၵ်ႇသမ်ႉဝႃႈ- သူလိူၵ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈမႂ်ႇၵေႃႈလီယဝ်ႉ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇသူတေလႆႈလီ လႆႈပဵၼ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇမီးၽေးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢဝ်တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် (မၢႆ 1010 မၢၵ်ႇမၢင်၊ ႁူဝ်ၼႃႈၸိုဝ်ႈၵျႁႄ) ၵႂႃႇၵႅတ်ႇၶႄ ႁႄႉၵင်ႈပၼ်သူ- ဝႃႈၼႆ။
ၸၢဝ်းၼႂ်းတပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ၼႆႉ မီးၸၢဝ်းဢႃးၶိုဝ်ႇလႄႈၸၢဝ်းဢႃးၶႃႇ တင်းလႃးႁူႇၵမ်ႈၼမ်။ ၸိူဝ်းႁဝ်းပီႈၼွင်ႉတႆး ယူႇသဝ်းၵိၼ် သၢင်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းၼုင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃသင်၊ ၵမ်းၼႆႉ သမ်ႉတေဢဝ်ၸၢဝ်းဢႃးၶိုဝ်ႇ ဢႃးၶႃႇမႃးၵုမ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းတေယၢပ်ႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၸူး ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၵေႃႉမႂ်ႇသေ ယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈယိပ်းၶိုၼ်း ၵွင်ႈၵဝ်ႇ 7 လဝ်းၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းဢိူင်ႇႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေၵုမ်းၵူၺ်း၊ မီးမိတ်ႈမီးလႅဝ်းၵေႃႈႁဝ်းတေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၵူၺ်း။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈလူမဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ ႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းပႃးဝႃႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ၵေႃႈလီ၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈလီ ပႃးၸဵမ်ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၊ ႁႂ်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈ ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈၽွင်ႈ။ မိူင်းၼုင်းၼႆႉ ပဵၼ်တႆးၵူၺ်းၵူၺ်း၊ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမႃး ပိုတ်ႇလုမ်းတီႈ ထုင်ႉမိူင်းၼုင်းႁဝ်းၶႃႈၽွင်ႈ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈၸမ်မိူင်းပွၵ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေၶိုင်လၢႆးၼိုင်ႈ၊ ပီႈၼွင်ႉဢႃးၶိုဝ်ႇ ဢႃးၶႃႇ ၶဝ်သမ်ႉတေၶိုင်လၢႆးၼိုင်ႈ၊ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ယူႇယၢပ်ႇၵိၼ်ယၢပ်ႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၵၢင်မၼ်း။
(ဢိူင်ႇမိူင်းၼုင်း မီးဝၢၼ်ႈတႆး 7 ဝၢၼ်ႈ၊ ယၢၼ်ၾၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းၶၢၵ်ႇ 7 လၵ်း၊ မိူင်းၶၢၵ်ႇ ယၢၼ်ၵဵင်းတုင် 51 လၵ်း၊ ယၢၼ်မိူင်းပွၵ်ႉ 80 လၵ်း။)
ၼပ်ႉယမ်သေလႄႈ
ပီႈၼွင်ႉတႆးမိူင်းၼုင်း


text:
ၼ်ႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ လူတ်ႉၶိူင်ႈသႅၼ်းလီ ၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း တီႈဢေႇသုတ်း ၼိုင်ႈဝၼ်း ႁၢႆ ဢမ်ႇယွမ်း 2 လမ်း၊ ဢမ်ႇတိလႆႈ ၵူၼ်းလၵ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ဢွင်ႈတီႈဢၼ်လူတ်ႉၶိူင်ႈၵႆႉႁၢႆၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၼႃႈလုမ်း ပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ်၊ ႁိမ်းႁူင်းယႃ၊ ၸွမ်းၵၢတ်ႇ ႁိမ်းၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈ၊ ႁိမ်းၸေးၻီး(ၵွင်းမူး)ၽြႃးလူင်ၵၢင်ဝဵင်း၊ ႁိမ်းတူင်ႈႁႆႈတူင်ႈၼႃး၊ ႁိမ်းႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼိုင်ႈဝၼ်းတီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း ႁၢႆ 2 လမ်း၊ ဢၼ်ႁၢႆၼႆႉ ပဵၼ်လူတ်ႉၶိူင်ႈမိူင်းၶႄႇၵမ်ႈၼမ်၊ မၢင်လမ်းၵေႃႈ မီးၶွၼ်ႇ၊ မၢင်လမ်းၵေႃႈဢမ်ႇမီးၶွၼ်ႇ။ ဢၼ်ႁၢႆၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်လူတ်ႉၶိူင်ႈသႅၼ်းလီ၊ သႅၼ်းဢၼ်ပိူၼ်ႈ သူင်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ၵွပ်ႈသင်ဢမ်ႇတိၺွပ်းလႆႈၽူႈလၵ်ႉၶဝ်၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ပဵၼ်တၢင်း ၵႂင်ၸႂ်ငမ်းငဝ်းဝႆႉယူႇ- ဝႃႈၼႆ။