text:
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 9/5/2022 ပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်ဝၼ်းၶိတ်ႇသဵၼ်ႈတၢႆ ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းတႃႇသူင်ႇသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ တူဝ်တႅၼ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းတေၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။
ၸွမ်ႁၢၼ်ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းမိူင်း ပိုတ်ႇလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ဢ VOM ဝႃႈ ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်လူင်းလၢႆမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉတေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 6 ၸုမ်း လႄႈၸုမ်းပႆႇလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၼၼ်ႉ တေမႃး 3 ၸုမ်း တင်းမူတ်း ဢၼ်ယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈတေမႃးႁူပ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီး 9 ၸုမ်း ဝႃႈၼႆ။
“ၼႂ်းၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢၼ်တေမႃးႁူပ်ႉမီး 6 ၸုမ်း။ ပဵၼ်သိုၵ်းယၢင်း DKBA, KNU (KNLA/PC), ၸုမ်းမွၼ်း MNSP, သိုၵ်းတႆး RCSS, သိုၵ်းရၶႅင်ႇ ALP, ပဢူဝ်း PNLO ။ ဢၼ်ပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းသမ်ႉ တေမႃး 3 ၸုမ်း။ ပဵၼ် ၸုမ်းဝႃႉ UWSA မိူင်းလႃး NDAA လႄႈ သိုၵ်းတႆး SSPP။ တေႁူပ်ႉၵၼ်တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ။ ဝၼ်းတႄႉပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈတေပဵၼ်ဝၼ်းလႂ် ” ၸေႃႇ မိၼ်းထုၼ်းလၢတ်ႈတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ Voice Of Myanmar မိူဝ်ႈၼႆႉဝၢႆးဝၼ်း ၼင်ႇၼႆ။
ၸွမ်ႁၢၼ်ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်းလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ တေဢုပ်ႇၶိုၼ်းၵမ်းၸုမ်းၸုမ်းသေ ၸင်ႇၶိုၼ်းတေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈတေႁူပ်ႉၵၼ်ဝၼ်းလႂ်။ တေပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်မေႊၼႆႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
“ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ တိုၼ်းႁပ်ႉပၢၵ်ႇဝႃႈ တေႁဵတ်းၸွမ်းပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးၾႅတ်ႊတရႄႊလႄႈ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၸုမ်းၸိူဝ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼႆတႅၵ်ႇလႅင်းၵေႃႈမီး ။ လႆႈႁူႉၵၢင်ၸႂ်ဢၼ်ၶဝ်ဝႆႉၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢၼ်ၶဝ်ဝႆႉၼိူဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ” ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်းလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။
ဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇပႃးၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸွမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႆတႄႉပဵၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းယၢင်း KNU ၶၢင် KIO လႄႈတပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ABSDF ။
ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵမ်းၼႆႉ တူဝ်ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၵေႃႉႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ ဝႃႈၼႆဝႆႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း- VOM


c: text/html

text:
တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ယႃႈမႃႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်လိူင်ႇၼမ် ၵူၼ်းၸၢႆးလဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ သူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢင်းမေးၼၢင်းပဵၼ်လွင်ႈမႆႈဢူၵ်းမႆႈၸႂ်။
တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ မီးၵူၼ်းၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်ၵူႈၵိဝ်ႇၵူႈငွၼ်ႈ၊ ယႃႈမႃႉသိုဝ်ႉလႆႈၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇထုၵ်ႇ၊ ၵူၼ်းၸၢႆးၵမ်ႈၼမ်သိုဝ်ႉၵိၼ် လူၺ်ႈပၼ်ၼႃႈတိူဝ်ႈဝႃႈ တႃႇၶဝ်ႈသူၼ်ၶဝ်ႈႁိူၵ်ႈ ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢပ်ႇၵၢၼ်ၼၵ်းလႄႈ ႁႂ်ႈၵၢၼ်ၸဵဝ်းယဝ်ႉၼႆၵေႃႈမီး။
မႄႈပႃႈယိင်း ၵူၼ်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ –“ၼမ်ၼႃႇၼႃႇယဝ်ႉၶႃႈ ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈၼႆႉ ။ မီးၵူႈသႅၼ်းၶႃႈယဝ်ႉ ၸဵမ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၵူၼ်းၵႄႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပေႃႈႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၢင်ဝၢၼ်ႈၵိုတ်းယူႇ 3 ပုၼ်ႈ 1 ပုၼ်ႈ ၵူၺ်းဢေႃႈ ၵူၼ်းဢမ်ႇ ၵိၼ်ယႃႈၼႆႉ။ ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ/ ဢိူင်ႇ ပူႇၵႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႃႈ ႁိုဝ်ၸွမ်းၶႃႈၼႃႇ။ ပလိၵ်ႈ/ ယေး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇတီႉၺွပ်းသင် တင်ႈၸႂ်ပွႆႇႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။
ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ သူႇသမ်းၵိၼ်ၵၼ်တႄႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ယႃႈမႃႉ၊ ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇလႄႈ ယႃႈလမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၶၼ်ယႃႈမႃႉ ဢၼ်ပေႃးသုတ်း WY ၼိုင်ႈမဵတ်ႉ 300 ပျႃး။ ပေႃးပဵၼ်မိၵ်ႈ 88 သမ်ႉ ၵႃႈၶၼ်ၼိုင်ႈမဵတ်ႉ 2500-3000 ပျႃး ပဵၼ်သႅၼ်းဢၼ်လီသုတ်းလႄႈၵႃႈယႂ်ႇသုတ်း။ ယႃႈလမ် မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၵႃႈၶၼ် 1 ၵျၢပ်ႈ 4500 ပျႃးထိုင် 5000 ပျႃး။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ၼိုင်ႈၵျၢပ်ႈ 8000 ပျႃးထိုင် 9000 ပျႃး။ ၼိုင်ႈၸွႆႈ 7 သႅၼ်ပျႃးထိုင် 8 သႅၼ်ပျႃး။ ယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇတႄႉ 1 ၵီႊလူဝ်ႊၵရမ်ႊ 250 သႅၼ် တေႃႇထိုင် 300 သႅၼ်ပျႃးၸိူဝ်းၼႆႉ။ လၢႆးသိုဝ်ႉ လၢႆးၶၢႆၵေႃႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ၼမ်ႉၼၵ်းလၢႆးၶၢႆၵေႃႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ ၵႃႈၶၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပဵၼ်သႅၼ်းဢၼ်ၵႃႈယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းယႃႈမဝ်ၵမ်လႄႈ ၵူၼ်းၵိၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်သႅၼ်းၽူႈမၢၵ်ႈၵူၼ်းမီးၵူၺ်း ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈယႃႈမႃႉ သိုဝ်ႉငၢႆႈ ၶၼ်ထုၵ်ႇသေပိူၼ်ႈလႄႈ ဢၼ်ၵိၼ်ယႃႈမႃႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ- ၵူၼ်းသႅၼ်ဝီလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ ၵူၼ်းၶၢႆမၼ်းၵေႃႈ မီးၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းၵိၼ်မၼ်းၵေႃႈ ယူႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁဵတ်းၼၼ်ၼႃႇ ႁဵတ်းႁိုဝ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇတိတ်းၸပ်းၵၼ်ၼမ်။ တႃႇႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ မႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတႄႉတႄႉ ၵူဝ်ၶဝ် မႃးႁဵတ်းႁၢႆႉတီႈႁဝ်း ဢမ်ႇဝႃႈလႆႈလူး ၵူၼ်းမဝ်းယႃဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ မွင်းဝႃႈ လပ်းသိင်ႇၵေႃႈ ၼႅတ်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းၽၵ်း ႁိူၼ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ၵူဝ် ၶႃႈ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ သႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း သေ ၽၵ်းတူလႅၼ်လိၼ်ၵေႃႈပိၵ်ႉ၊ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းသူၼ်ၼႂ်းႁိူၵ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ၶၢႆတၢင်းလႂ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိူဝ်းမႃႇၶႅင်ႁႅင်းၵိုမ်း ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်း၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းႁိမ်းႁွမ်း။ ၸိူဝ်းၵိုတ်းတီႈဝၢၼ်ႈတီႈဝဵင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇႁိူၼ်းယေးလႆႈဢိတ်းဢီႈၵူၺ်း။
ဢိင်ၼိူဝ်ငိုၼ်းၶဝ်ႈဢမ်ႇမၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမဝ်းၸွမ်းပၢင်တေႃႇလွင်း ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်ႈၸႂ် ပၼ်ဢၼုယၢတ်ႈႁဵတ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဝဵင်းလွတ်ႈလႅဝ်း။
ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႄႉလၢတ်ႈဝႃႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပၢင်တေႃႇလွင်းသေ ယႃႈမဝ်းၵမ်လိူင်ႇၼမ်၊ လွင်ႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ်ၵေႃႈလိူင်ႇၼမ်။ လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈမႃးၵၢတ်ႇဝဵင်းၵူၺ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသေဢိတ်းယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
“ႁဝ်းဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁွင်ႈသိုင်ႇၾႆးၵူၺ်း ဢမ်ႇၶတ်းသေႃးၵေႃႈယူဝ်ႉၼႆသေ ၵႂႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈၵမ်ႉၵူၺ်း ၽိူဝ်ႇပွၵ်ႈမႃး ၶဝ်ႈသၢၼ် ၼႂ်းပုင်းဝႃႇ၊ ၶႆႇၵႆႇ ပႃဢႅပ်ႇ ၼမ်ႉမီႇၼမ်ႉမၼ်း ဢၼ်သိုဝ်ႉဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢႆမူတ်း ။ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်တီႈႁိူၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ ပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်သင်ၼႆႉၵူၺ်းဢေႃႈၼႆႉ။ ဢၼ်လၵ်ႉၵၢၼ်းၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းဝႃႇ ယႃႉၽၵ်းတူႁိူၼ်းဝႃႇၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉဢမ်ႇလူဝ်ႇဝႃႈႁိုဝ်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆပေႃးတေၵႂႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈတႄႉ တိုၼ်းလူဝ်ႇမီးၵူၼ်းပႂ်ႉႁိူၼ်း ”- ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇ ၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီၼႆႉ ၵူၼ်းၶီႈယႃႈ (ဢမ်ႇမီးႁူဝ်ၼွၼ်းပၢႆတိၼ်) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁွၼ်ႈထဝ်ႈ ယူႇၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းၶၢင်ႈတၢင်း၊ ၸွမ်းၼႂ်း ၵိဝ်ႇ ၊ၼႂ်းပွၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ပဵၼ်လၢႆပုၼ်ႈ လွင်ႈၼႆႉ ပလိၵ်ႈယေး ႁၼ်ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵုမ်းၵမ် ဢမ်ႇတီႉၺွပ်းသင် တင်ႈ ၸႂ် ပွႆႇဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
မျိၼ်းမူႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမျိၼ်းမူႇ (မၢၼ်ႈ: မြင်းမူမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Myinmu ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Myinmu]) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမျိၼ်ႇမူႇ၊ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၵႅင်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း၊ ရူတ်ႉၵႃး ဢၼ်ၵႂႃႇ ၸႄႈၵႅင်း မူင်ႇယႂႃႇၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်သိုဝ်ႉၵၢၼ်ၶၢႆ ပဵၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ၸႄႈၵႅင်းၼႆ ၵႆယၢၼ် 36 လၵ်းသေ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ တႃႈလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး) ၼႆ ၵႆယၢၼ် 48 လၵ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ် တႃႈၼမ်ႉ ဢၼ်ႁိူဝ်းၵႂႃႇမႃး တႃႇလိူဝ်ႇ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇယင်ႉၵိုတ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းမျိၼ်းမူႇၼႆ့ မီးဝႆႉတီႈ ၵူတ်ႉၵႅပ်ႈမၢႆသွင် ႁင်းၼမ်ႉၵဵဝ်သေ မီးဝႆႉ တီႈ ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃႇယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမျိၼ်းမူႇၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ လႆဢဝ် east to west ယဝ်ႉ။[1]
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (9)
- ↑ Myanmar Climate Report 26-36. Norwegian Meteorological Institute. Archived from the original on 8 October 2018။ Retrieved on 8 October 2018။


text:
သၢႆမွၵ်ႇႁွမ် (ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ)
ပေႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ႁူင်းပွႆႇသဵင် “ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ” ၼႆ ပီႈပီႈၼွင်ႉၼွင်ႉဢူၺ်းၵေႃႉႁဝ်း တေႁူႉၸၵ်း ယၢမ်ႈထွမ်ႇ ၊ ယၢမ်းငိၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင်မၼ်းယူႇၶႃႈၼေႃႈ? ယွၼ်ႉဝႃႈပဵၼ်ႁူင်းပွႆႇသဵင်တႆး ဢၼ် ဢမ်ႇယူႇပႃႈတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း၊ ဢမ်ႇယူႇတႂ်ႈၸုမ်းလႂ်၊ ပဵၼ်ႁူင်းပွႆႇသဵင် ဢၼ်ပဵၼ်ၶွင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸုၵ်းၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းသေပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေပဵၼ်ႁူင်းပွႆႇသဵင် ဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းယူႇၵူႈမိုဝ်ႉဝၼ်းယဝ်ႉ ယင်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ ၾိုၵ်းသွၼ်ပၼ်ၽူႈၸတ်းလၢႆးၵၢၼ်မၢင်ၸိူဝ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၸၢင်ႈပိုတ်ႇၶႂၢၵ်ႈႁူင်းပွႆႇသဵင်တႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ထႅင်ႈ လူးၵွၼ်ႇ ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ယူႇတီႈၽူႈထွမ်ႇသေ ၵမ်ႈၼမ်တေထၢင်ႇၼႂ်းၸႂ်ဝႃႈ ပဵၼ်ႁူင်းပွႆႇသဵင် ဢၼ် ယႂ်ႇလူင် မီးလၢႆလၢႆၸၼ်ႉ ၵင်ႈၽႃမၢၼ်ႇ ပေႃႈႁိူဝ်ႈလူင်ဝႆႉၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင် ဢွင်ႈတီႈယဝ်ႉတႄႉ မၢင်ၸိူဝ်း တူၵ်းၸႂ် ။ ၸိူဝ်းၸႂ်ဢမ်ႇၶႅင်ၼၼ်ႉ ၼမ်ႉတႃ ပေႃယိုင်ႈႁူၺ်ႇၵွၼ်ႇ ဢေႃႈ။ ႁွႆးဝႃႈ ပဵၼ်ႁွင်ႈလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇဢိတ်းၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁွင်ႈလဵၵ်ႉသေတႃႉ ၵၢၼ်တႄႉ ဢမ်ႇ လဵၵ်ႉ၊ ဝႆႉလဵၵ်ႉတိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈသေဢိတ်းၼႆ ပေႃးပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်မႃးဢႅဝ်ႇ ယဵမ်ႈထိုင်ဢွင်ႈ တီႈမၼ်း တိုၼ်းတေလႆႈႁူႉႁၼ်ထိုင်ယူႇၶႃႈ။
ၶႃႈၼၢင်းတႄႇမႃးၶဝ်ႈၵၢၼ်တီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2014 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ၊ မိူဝ်ႈၶႃႈၼၢင်း ပႆႇယၢမ်ႈမႃးထိုင် လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႂ်ၶႃႈၼၢင်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈထၢင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇလၢတ်ႈၼႄပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉမႃးယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈယၢမ်းလဵဝ် တႄႉ လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈလႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပွႆႇသဵင်ဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ် ႁိူၼ်းတီႈသွင် ၶွင်ၶႃႈၼၢင်းယဝ်ႉ။ လႆႈၶဝ်ႈဝၢင်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈၶဝ်ႈႁွင်ႈပွႆႇသဵင်မိူဝ်ႈလႂ် မိူၼ်ႁၢင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ်လူင်လၢင်ဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။
လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼႆႉ ယႃႇပေထၢင်ႇဝႃႈယႂ်ႇလူင်ႁူင်ႁီးၶႃႈ။ ပဵၼ်ႁိူၼ်းလင်ဢၼ်ၵဝ်ႇသေ ပိူၼ်ႈၼႂ်းပွၵ်ႉ ယွၵ်းသေပိူၼ်ႈၼႂ်းပႃႇၼၼ်ႉသေ ယၢမ်းလဵဝ် ပိူၼ်ႈမႃးႁဵတ်းႁိူၼ်းမႂ်ႇ လင်ယႂ်ႇ ႁၢင်ႈလီ လွမ်ႉႁွပ်ႈလုမ်းႁဝ်းၶႃႈဝႆႉလႄႈ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁၼ်ၵဝ်ႇ ႁၼ်သဝ်ႈမွင်လူင်လၢင်ဝႆႉ။
ပၢႆလိူဝ်ၵဝ်ႇသမ်ႉယူႇတႅမ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈ( ႁိူၼ်းမႂ်ႇပိူၼ်ႈၼၼ်ႉထူမ်လိၼ်ၶိုၼ်ႈသုင်ပေႃးပဵင်းႁူဝ်ႉ ႁဝ်းသေၸင်ႇသၢင်ႈဝႆႉလႄႈ) ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၾူၼ် ၼမ်ႉၸၵႃႉၼမ်ႉ သီႇၸဵင်ႇပႅတ်ႇၼႃႈ သီႇပႃႈပႅတ်ႇၾၢႆႇ လၵ်းလၢႆႇလႆၶဝ်ႈလုမ်းႁဝ်းၶႃႈမူတ်း။ မၢင်ၵမ်းပေႃးထၢင်ႇဝႃႈ လႆႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇ ယဵမ်ႈၼွင်ႁၢႆးယႃႈၶႃႈဢေႃႈ။
ၼမ်ႉထူမ်ႈၵူၺ်းႁႃႉၼႆ ႁိုဝ်တေၵႃးၶႃႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလင်ႁိူၼ်းယွၵ်း ပေႃးၾူၼ်ၽွၵ်းသႂ်ႇ ၼမ်ႉပေႃးၸိုမ်းထိုင်ၵူင်။ မၢင်ႈပွၵ်ႈမၢင်လႂ် တီႈၶၢင်ႈၼၢင်းၼင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ ၼမ်ႉၸိုမ်းၶဝ်ႈ ယင်းလွမ်ၵူဝ်ၾႆးၾႃႉသျွၵ်ႉယူႇႁင်းၵူၺ်း။
ႁိူၼ်းလင်ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃး ၵႆဝၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်ၵဵင်းမႂ်ႇ။ ပဵၼ်တီႈၵတ်းတီႈယဵၼ် မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ပဵၼ်ၵုၼ် ၵၢင်ၼႃး မုင်ႈႁၼ်တၢင်းၵႃးလဵပ်ႈဝဵင်း။ ယၢမ်းလဵဝ်ႁိမ်းၼႆႉပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပဵၼ်ဝဵင်း ပိူၼ်ႈထူမ်ၼႃး ႁဵတ်းႁိူၼ်းႁိူၼ်းယေးမႂ်ႇပေႃးတဵမ်ၵႂႃႇမူတ်း။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသမ်ႉယုၵ်ႉ တၢင်းၶိုၼ်ႈ ၵေႃႇၵၢႆႇမႂ်ႇ သုင်လိူဝ် ပိုၼ်ႉလိၼ်ဝၢင်းႁိူၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၶၢတ်ႈယူႇဝႆႉ။
ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်ၸႂ်ယဵၼ်၊ ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ သၶႁ ၊ ပီႈၸၢႆး တဵင်းႁၢၼ်ႇၶဝ် တႄႇမႃး ၶၢတ်ႈယူႇတီႈၼႆႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1997 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။ ၽွင်းတႄႇ ယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိူၼ်းၸိူဝ်ႉသၢႆၶိူဝ်းတႆး လႆႈၶၢတ်ႇယူႇၶၼ်ထုၵ်ႇၶၼ်ပေႃး၊ ဝၢႆးမႃး ၶၢႆတေႃႇ ၵၼ် ၵႂႃႇသိုပ်ႇယဝ်ႉသိုပ်ႇ – ၽႂ်လႂ် ပဵၼ်ၵႂႃႇၸဝ်ႈၶွင်ပေႃးဢမ်ႇႁူႉၸၵ်း။
ႁိူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၵေႃႇသၢင်ႈတင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇသႂ်သႂ်ႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉၵေႃႈယွၼ်ႉဝႃႈ လႆႈယူႇႁိမ်းႁိူၼ်းထဝ်ႈ ႁိူၼ်းထဝ်ႈလူင်ႁဝ်းၼႆႉလႄႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈပေႃးၸႂ်။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶွင်ၶိုမ်းၵုမ်းလုမ်းလႃးတႃးသီ မႄးႁႂ်ႈႁၢင်ႈလီ ႁႂ်ႈမၼ်းၵိုင်ႇလႅပ်ႈႁိူၼ်းမႂ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉၼႆယူႇ။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸဝ်ႈၶွင်ႁိူၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶၢႆႁိူၼ်းလင်ၼႆႉဝႆႉ ၊ ၸဝ်ႈႁိူၼ်း တင်း ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တူၵ်းလူင်း ၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ ပေႃးၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶၢႆဢွၵ်ႇ ႁႂ်ႈလႆႈပၼ်ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ သိုပ်ႇၶၢတ်ႈယူႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လိူၼ် တႃႇႁႃတီႈယူႇမႂ်ႇ၊ ပေႃးၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁႃလႆႈႁိူၼ်းမႂ်ႇတႃႇၶၢတ်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈ လၢတ်ႈၸဝ်ႈႁိူၼ်းလူင်ႈၼႃႈထႃႈ 5 လိူၼ်။
ပေႃးဢဝ်ၸႂ်ႁၵ်ႉဝႃႈတႄႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်တီႈယူႇ ၽူႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းႁဝ်း၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း ၊ ၽူႈၵိုၵ်းပိုၼ်းႁဝ်း ယူႇသဝ်းမႃး ၊ ယၢမ်းလဵဝ် ႁူမ်ႈဝႃႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းႁဝ်းယဝ်ႉ သေတႃႉ ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ႁွႆးတိၼ် ႁွႆးမိုဝ်းၶဝ်ၸဝ်ႈလၢႆလၢႆ လႄႈ သမ်ႉလွမ်ပဵၼ် ပိယေႇႁိ သၢႆ ၼွင်ႇႁွႆႈတိတ်း ဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၸူးၸႂ်ၶႃႈၼၢင်းတႄႉ ပေႃးတိူဝ်ႉထီႇ သမ်ႉပေႃးၶႂ်ႈသိုဝ်ႉတၢပ်ႇပႅတ်ႈတင်းၸၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽဝ ၵူၼ်း ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၵဵပ်းငိုၼ်းတႃႇသိုဝ်ႉထီႇဢွၼ်ႇ ဝႂ်သွင်ဝႂ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ႁၢင်ႈၶႂ်ႈၵပ်ႉ ၵိၼ်းၸႂ် ႁူးဢွၵ်ႇမၼ်းၵေႃႈ သမ်ႉၶႂ်ႈၼမ်ဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ဝႃသၼႃ သိုဝ်ႇထီႇၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇပေႃးပႃး ၵေႃႈႁင်းမၼ်း။
ယွၼ်းလၢတ်ႈၶိုၼ်းလွင်ႈႁူင်းပွႆႇသဵင်ၶိုၼ်းၽွင်ႈၵွၼ်ႇ – ႁူင်းပွႆႇသဵင်ဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တႄႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2013 ၊ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ လႆႈလၢႆးလႂ် ႁၼ်တၢင်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉပဵၼ်ၶိူင်ႈသူင်ႇၶၢဝ်ႇ ႁၢႆးငၢၼ်းၶၢဝ်ႇ ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၽႄႈတိူၼ်း၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈႁပ်ႉႁူႉၶၢဝ်ႇ၊ ႁႂ်ႈၽူႈပႃးၸႂ် လႆႈမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်ပွႆႇသဵင် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ႁွင်ႈပွႆႇသဵင်ဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လႆႈငိၼ်း ၽူႈၵုမ်းထတ်းလိၵ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ယၢမ်ႈပဵၼ်တီႈၼွၼ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ။ ၽိူဝ်ႇဝႃႈ တေႁဵတ်းႁွင်ႈပွႆႇသဵင်ၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵေႃႈလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပုၼ်ႈလီသုၼ်ႇတူဝ်သေ ၶၢႆႉဢွၵ်ႇယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈ။
ယူႇတီႈၶႃႈၼၢင်းၵေႃႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ႁွင်ႈပွႆႇသဵင်ဢွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈလဵၵ်ႉ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်း ၼမ်ႉၸိုမ်း ၾူၼ်ႁူဝ်ႈ ၼႆသေတႃႉ – ယွၼ်ႉၽူႈၼမ်းႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်တႄႇမႃးလူၺ်ႈႁႅင်းၸႂ် လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၼႆႈသေ မေႃၵၢၼ်ပွႆႇသဵင်၊ မေႃၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇၵႂႃႇၵေႃႈဢမ်ႇဢေႇ၊ ၸူဝ်ႈၶႃႈၼၢင်း မႃးယူႇၼႆႉၵူၺ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၼႆသေ ၵႂႃႇတင်ႈႁူင်းပွႆႇသဵင်ၵေႃႈဢမ်ႇယွမ်း 3 – 4 တီႈ ၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ၼႃႈလိၼ်ပူတ်းပွႆႇ ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် လႆႈထွမ်ႇငိၼ်းယူႇၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ တေႃႈ ဢမ်ႇသင် ပီႈၼွင်ႉၶၢင်ၵေႃႈ ယင်းမႃးႁဵၼ်းဢဝ်တီႈၼႆႈၵႂႃႇ။
မၢင်ၸိူဝ်းတေဝူၼ်ႉငၢႆႈ လၢတ်ႈငၢႆႈဝႃႈ လုမ်းသူယွၵ်းၵဝ်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼမ်ႉႁူဝ်ႈ ပဵၼ်တၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းသင်လႄႈ ဢမ်ႇႁႃလုမ်းလီလီ ဢမ်ႇႁဵတ်းလုမ်းလီလီ လႃႇၼႆယူႇ။ ဝႆႉတီႈၵဝ်ႇ ၶၢႆႉတီႈမႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ၵေႃႈဢမ်ႇငၢႆႈ ၊ ပေႃးယူႇၼႂ်းတူဝ်မိူင်း၊ ႁိူၼ်းလင်ယႂ်ႇ သမ်ႉၵႃႈႁႅင်း ၵႃႈၶၢတ်ႈ ပဵၼ် ႁူဝ်မိုၼ်ႇ၊ ပေႃးၵႃႈၶၢတ်ႈထုၵ်ႇ သမ်ႉယူႇၵႆဝဵင်း ႁႅင်းဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႉ တႃႇပွႆႇသဵင် သမ်ႉဢမ်ႇလီ။
လုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တီႈၵဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ ယူႇမႃးႁိုင် မိူၼ်ၼင်ႇလၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်၊ ပေႃးဝႃႈ ႁိူၼ်း “ထႆးယႂ်ႇ” ၼႆ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတီႉ ၵေႃႉဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈမီး၊ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းတူဝ်ဝဵင်း လႄႈ – ၵႃႈပဵၼ် သၢႆဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊ ၼႅတ်ႊ 3 BB , Ture Move , TOT , T&T ၸိူဝ်းၼႆႉတေႃႇမႃးၸႂ်ႉ သဵင်ႈသဵင်ႈ ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းၼႆႉၼင်ႇၵႃႈ ပွင်ပဵၼ်လႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းမႃး ႁႂ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁပ်ႉႁူႉၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈမႃးႁဵတ်းႁၢႆႉၼိူဝ်ၶိူဝ်းႁဝ်း မိူင်းႁဝ်းသဵင်ႈသဵင်ႈ။
ယူႇတီႈၶႃႈၼၢင်းသေ ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈငိၼ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ယွၼ်းလူႇၶၢမ်ႇ တီႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းမႃးသေပွၵ်ႈ။ ငိုၼ်းလိူၼ်တႃႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်ႇယွၼ်းတီႈ ၸဝ်ႈတႃႇၼ မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း၊ ဝၢင်းၽႅၼ်ႁဵတ်းၵႂႃႇၸွမ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ် လၢႆးပီ။ ဢဝ်ငိုၼ်း ပိူၼ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁဝ်း ၶႃႈၼၢင်းပွင်ႇၸႂ်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ၸုမ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းဢၼ် ဢမ်ႇတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး၊ ဝၼ်း ဢၼ် ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး ၵေႃႈဢမ်ႇမီး။ တႅမ်ႈပႃးလိၵ်ႈပိူၼ်ႈ ၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ တိုၼ်းပဵၼ်လွင်ႈ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁူႉၸၵ်း လွင်ႈမိူင်းႁဝ်း ၶိူဝ်းႁဝ်း – ပိုၼ်ၽႄႈလွင်ႈတႆး/မိူင်းတႆး မႃးလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။
တႄႇၶၢဝ်းလိူၼ်ႁႃႈသွၼ်းၼမ်ႉမႃး ဢၼ်ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁပ်ႉငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ မဵတ်ႉႁိၼ် မဵတ်ႉသၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇ ငိုၼ်းလိူၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉၼႂ်း ၵၢၼ်ႁႃႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ၶၢဝ်ႇသၢၼ် – ပဵၼ်တႃႇႁဵတ်းလုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆး “လုမ်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ” တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၶႃႈၼၢင်းသေ ႁၼ်ထိုၼ်ဝႃႈ ငဝ်ႈဝဵင်းလူင်မိူင်းတႆး ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး ယင်းဢမ်ႇ တင်ႈလုမ်းလႆႈၼႆ ပဵၼ်လွင်ႈ လီဢူၵ်းလီဢၢႆတႄႉၶႃႈ။ ဢၼ်ၶိုင်ႁဵတ်းလုမ်းၼႆႉၵေႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈၵၢၼ် ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ပၼ်ငၢႆႈ ႁဵတ်းငၢႆႈ မၼ်ႈၸေႇၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း ၵိုၵ်းၵပ်းၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸိုင်ႈတႆး ႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ တႃႇၶိူဝ်းႁဝ်း မိူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၶႃႈၼၢင်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၸူဝ်ႈမီးၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တိုၼ်းတေလႆႈမီးသဵင်ၶၢဝ်ႇတႆး၊ ငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်ၶၢဝ်ႇ ၾၢႆႇတႆး ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တေလႆႈဢၢၼ်ႇပႃးၶၢဝ်ႇငၢဝ်း လွင်ႈပဵၼ်လွင်ႈလူႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းမိူင်းႁဝ်း ၶိူဝ်းႁဝ်း ဢၼ်တႅမ်ႈတင်း လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇႁဝ်းၼၼ်ႉယူႇ –
ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်သူၼ်းဢီး ႁႂ်ႈၶႃႈၼၢင်း တူင်ႉတိုၼ်ႇ ယူႇဢႅပ်းဢိူမ်ႈၸမ်ႁိမ်းၶၢင်ႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။
ၼပ်ႉယမ်ယႂ်ႇၼမ်သေ
သၢႆမွၵ်ႇႁွမ်
ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပွႆႇသဵင်
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ


text:
ၵေႃႉတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉတွင်း (မၢၼ်ႈ: ကော့သောင်းခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kawthaung District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉတွင်းၼႆႉ မီး 221,277ၵေႃႉ[1]ယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉတွင်းၼႆႉ မီးၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ႁွင်ႈၵၢၼ် ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်း, 26 August 2014, p. 17, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 26, 2015


text:
ၸၢမ်ႇထုၼ်း၊ ၸဝ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းပွၼ်
ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၼႆႉ ၵႂၢမ်းပႃလိ ႁွင်ႉ ဝီရပုရိသ၊ ဢႃၸႃၼီယ၊ ပွင်ႇ ၵႂၢမ်းတႆးဝႃႈ- ၽူႈႁတ်းတၢႆတၢင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈၶဝ် တၢႆတၢင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇ ထိုဝ်ပဵၼ် ၵုၼ်းမုၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်းသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈသိုပ်ႇသိုပ်ႇၵၼ်မႃး။ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ တႄႇႁဵတ်း ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီ 1948 ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸဝ်ႈသျူၺ်ႇတႅၵ်ႈ(ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈ) လႄႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ဢူးၼု ဢွၼ်ႁူဝ် (1948-1962)၊ ထိုင်မႃး ၼႂ်းပၢၼ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၼေႇဝိၼ်း ႁုပ်ႈယိုတ်း ဢမ်းၼၢၸ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းမႃးဢဝ်ၼႃႈ ပိူဝ်ႈၵၢၼ် သူၼ်းတုမ် တႃႇတပ်ႉသိုၵ်းမႃးဢမ်ႇဝဵၼ်ႉဢမ်ႇလိုဝ်ႈ (1962-1987)။
ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ် မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်း ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ႁူမ်ႈတင်းၽွင်းလူင် 6 ၵေႃႉ ၽူႈယိပ်းလုမ်း 1 ၵေႃႉလႄႈ ၽူႈဢဝ်ႁူမ်ႈလူမ်ႈ သုၼ်ႇတူဝ်ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ တင်းသဵင်ႈ 9 ၵေႃႉ လႆႈထုၵ်ႇ ၵူၼ်းမိုဝ်းပိုၼ် ၾၢႆႇၵလူင်ႇဢူးၸေႃး (ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းမၢၼ်ႊၵဝ်ႇ) ၶဝ်ႈယိုဝ်းတၢႆၶမ် ၼႂ်းလုမ်းၽွင်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/07/1947 ၽွင်းတိုၵ်ႉ ႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၽွင်းလူင်ၶဝ် ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးမိူင်းမၢၼ်ႊ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃယဝ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ ၸင်ႇမၵ်းမၼ်ႈ ဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႊၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ် (ဝၼ်းဢႃႇၸႃႇၼီႇ) ၼႆသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈဢဝ် ၵုၼ်းမုၼ်မႃး တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ ၼႂ်း 9 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပႃးတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ်။
ဝၼ်းတီႈ 12/02/1947 မၢၼ်ႊတင်းတႆး ၶၢင် ၶျၢင်း လႆႈလူင်း လၢႆးမိုဝ်း ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ။ ဝၢႆးၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ သၽႃးပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ မၢႆမီႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း (constitution)။ သၽႃးပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း- မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24/09/1947 ဝၢႆးၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၶဝ် သဵင်ႈၵမ် (တၢႆ) လႆႈ 2 လိူၼ်ပၢႆ။ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 04/01/1948 မိူင်းမၢၼ်ႊ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႊၼႆမႃးတေႃႇ 1962။
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ် (ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး)- တၢၼ်ႈၸဝ်ႈၵိူတ်ႇ မိူဝ်ႈ 31/05/1907။ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၶုၼ်ထီး (ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ်) လႄႈမႁႃတေဝီၸဝ်ႈၼၢင်း ၸိင်ႇဢု (ႁေႃႁွင်ႇ)၊ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉႁွင်ႉ ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်း (ယႂ်ႇမႃးႁွင်ႉၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း)။
လွင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လႆႈႁဵၼ်းဢဝ်လိၵ်ႈဢင်ႊၵိသျ်ႉတင်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႊ တီႈၽူႈမၢႆလူင်ၾၢႆႇတႅပ်းတတ်းတြႃး တီႈႁေႃမိူင်းပွၼ် မိူဝ်ႈဢႃယုတိုၵ်ႉလႆႈ 5 ၶူပ်ႇ (ပီ1912)။ ဢႃယု 7 ပီ လႆႈၵႂႃႇယူႇႁူင်းႁဵၼ်းလုၵ်ႈလၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်တီႈ ဝဵင်းတွင်ၵီႈ (ပီႈ 1914) တေႃႇယဝ်ႉၸၼ်ႉ 10။ ၶိုၼ်းၵႂႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃပၢႆးမၢႆမီႈ တီႈဝဵင်းမိတ်ႉ ထိလႃႇ 6 လိူၼ်ယဝ်ႉ သိုပ်ႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းပလိၵ်ႊသပ်ႊ (Police Training School) တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇထႅင်ႈ။
ဝၢႆးယဝ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းသပ်ႊတီႈဝဵင်းလိုဝ်ႇယဝ်ႉ လႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵမ်ႉၽွင်းၾိုၵ်းၵၢၼ် တီႈဝဵင်း မၢၼ်ႈမွၵ်ႇ (ပမေႃႇ-ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်ယၢမ်းလဵဝ်)။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၶၢႆႉ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈလုမ်းၶုၼ်ၽွင်းငမ်း တီႈဝဵင်းတွင်ၵီႈ။ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းၼႆႉ သူင်တၢင်းလဵၼ်ႈႁႅင်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉလႄႈ ၾၢႆႇပၢႆးမွၼ်းၵေႃႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလၢႆလၢႆသႅၼ်းသေ ပဵၼ်ၸဝ်ႈလၢႆးတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႂ်ႈတူင်ႇဝူင်းလုၵ်ႈလၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉတင်း လၢႆၼႆယူႇ။ ဢၼ်ၸဝ်ႈသူင်သေပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈသေ ယင်းပိူတ်ႇဝႆႉပႃးႁွင်ႈဢၢၼ်ႇ လိၵ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ဝႆႉ လူးၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႈ။
ၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း မီးၼၢင်းမိူင်းလူင်ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၶိၼ်ႇတွင်း၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈၶိၼ်ႇမွင်ႇလႄႈၸဝ်ႈ ၼၢင်းဢိင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉ လူင်မိူင်းမိတ်ႈ။ မီးလုၵ်ႈလူၺ်ႈၵၼ် 4 ၸဝ်ႈ၊ ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈသုၼၼ်ႇတႃႇ၊ ၸဝ်ႈ သိူဝ်ႁူမ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၶႆႇၾႃႉ လႄႈၸဝ်ႈမျိၼ်ႉၵျီႇ။ တၢၼ်ႈၸဝ်ႈလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ႁူင်းယႃပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်မီး တဵင်းၼွၼ်းတႃႇၵူၼ်းပဵၼ် 60 လင်ၼၼ်ႉ ဝႆႉပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းမိူင်းပွၼ်လင်ၼိုင်ႈ။
ပုတ်ႈႁၢင်ႈႁေႃ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉတႅၼ်းပေႃႈၸဝ်ႈ မိူဝ်ႈ 27/06/1928 ။ ၶုၼ်ဢင်းၵိသျ်ႉၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၾႃႉမိူဝ်ႈ 1929 လႄႈမွပ်ႈပၼ်ဝႂ်သႃႊၼၢတ်ႉမိူဝ်ႈ 1932 ၼီႈ။ တၢၼ်ႈၸဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ၵမ်း 1 တီႈပၢင်လူင် (ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ) ဢၼ်ႁဵတ်းမိူဝ်ႈ 20-28/03/1946 ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈသေ ယင်းလႆႈ လၢတ်ႈသပ်းလႅင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈလႄႈလၢႆးလဵင်ႉသတ်း ဢၼ်ၶိုတ်းၸၼ်ႉ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်။ မိူဝ်ႈတင်ႈၶွင်ႊသီႊၸဝ်ႈၾႃႉလူင်တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းသေ မိူဝ်ႈၶတ်း လိူၵ်ႈၸုမ်းပွင် ၵၢၼ်ၶွင်ႊသီႊၸဝ်ႈၾႃႉလူင် 7 ၸဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပႃး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈ။
လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင်ၵမ်း 2 ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၵိုၵ်းပိုၼ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ၊ တႆး ၶၢင် ၶျၢင်းတင်း မၢၼ်ႊ ႁူမ်ႈၵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လူၺ်ႈၵၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/02/1947 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 07/02/1947 တီႈပၢင်ၵုမ်လႆႈ ၶတ်းလိူၵ်ႈ ၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်း 6 ၵေႃႉ မီးတင်းတႆး ၶၢင်လႄႈ ၶျၢင်း တႃႇတေႁပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းၽူႈဢွၼ် ႁူဝ်မိူင်း မၢၼ်ႊ ဢၼ်မီးၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းတေၼမ်းႁူဝ်မႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 ၼၼ်ႉလႂ်၊ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၶွင်ႊသီႊမိူင်းတႆး ၼႂ်းဝၼ်းၶိူဝ်းတႆး ဝၼ်းတီႈ 7 ၼၼ်ႉလႂ်၊ မိူဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းသၼ်လွႆၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11 ၼၼ်ႉလႂ်၊ တီႈပၢင်ၵုမ်လႆႈလိူၵ်ႈဢဝ်ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈ ၸုမ်းၸွမ်းတင်းသၢမ်တီႈ။
ၼႃႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ်မိူင်းတႆး ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႂ်းလိၵ်ႈ ႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/02/1947 ၼၼ်ႉၸဝ်ႈၼိုင်ႈသေ ဝၢႆးပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် လႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈ ပဵၼ်ၽွင်းလူင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ မိူင်းသၼ်လွႆ ၼႂ်းၶွင်ႇသီႇပွင်ၵၢၼ်ၶႃႈလူင်ယႂ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႊ (မြန်မာနိုင်ငံ ဘုရင်ခံေကာင်စီ)။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/02/1947 ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈႁေႃယွင်ႁူၺ်ႈ ဝဵင်းတွင်ၵီႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈလိူၵ်ႈတၢၼ်ႈ ၸဝ်ႈၶဝ်ႈပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇသီႇမိူင်းတႆး (ဝၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်ႇမႃးပဵၼ်ၶွင်ႇသီႇမိူင်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈ) ပႃး။ မႃးၼႂ်းလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၸဝ်ႈလႆႈထုၵ်ႇလိူၵ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းၶွင်ႊသီႊတွင်ႈထၢမ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းသၼ် လွႆထႅင်ႈသေ ထိုင်မႃးဝၼ်း တီႈ 26 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽွင်းလူင်တီႈၵိူဝ်းၵုမ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမိူင်းသၼ်လွႆ ဢၼ်ဢမ်ႇ မီးႁွင်ႈၵၢၼ် ၼႂ်းၶွင်ႊသီႊပွင်ၵၢၼ်ၶႃႈလူင်ယႂ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႊ။ လႆႈထုၵ်ႇ လိူၵ်ႈပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၼႂ်းဝဵင်းမိူင်း ပွၼ် တႃႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၽႃး ပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13/05/1947 ။ မိူဝ်ႈသၽႃးပူၵ်းပွင် ၸိုင်ႈမိူင်း ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း လႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶွမ်ႊမိတီႊၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆ မီႈပိူင်ငဝ်း ပိုင်းမိူင်းလႄႈ လႆႈၶဝ်ႈပႃးတင်းၵေႃၽႄ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊလႄႈၵေႃၽႄၸေႊမိူင်း ႁူမ်ႈတင်းၵေႃၽႄဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ တင်းသၢမ်တီႈထႅင်ႈ။
ၼွၼ်းၽေး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းၽွင်းလူင်-လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႊ တီႈလုမ်းၽွင်းလူင် (ဢတႂႃၼ်းဝုၼ်ႇ မျႃးယူင်း- ဝၢႆးမႃးပဵၼ် ဝုၼ်ႇၵျီးမျႃးယူင်း) မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊပီ 1947 ယၢမ်း 10:37 မူင်း ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းၸွမ်းၵၼ်တင်း ၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇသၢၼ်းသေ ပိူၼ်ႈတင်း 8 ၵေႃႉတၢႆထင်တီႈ သေတႃႉ တၢၼ်ႈၸဝ်ႈၼႆႉ လႆႈဝၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၵႂႃႇၼွၼ်း ၽႄး (တၢႆ) တီႈႁူင်းယႃမိူဝ်ႈဝၼ်း တီႈ 20 ယၢမ်း 12:00 မူင်းတဵင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႈ။ ရုပ်ႈၵလၢပ်ႈၶၢပ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈ လႆႈဢဝ်ၶိုၼ်းမႃး လုမ်းလႃးသၢင်းၵဵဝ်ႇ ၶိုၼ်းတီႈမိူင်းပွၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 08/04/1948 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ တဝ်ႈလုပ်ႇၸဝ်ႈမႅင်ႇ ပဵၼ်သွင်ပုၼ်ႈသေ ပုၼ်ႈၼိုင်ႈဢဝ်ၽဵတ်ႇၾင်ဝႆႉတီႈၵုတ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ဢၼ်မီးတၢင်းၸၢၼ်းဝဵင်းမိူင်း ပွၼ်။ ထႅင်ႈပုၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၽဵတ်ႇၾင်ဝႆႉတီႈဝိမၢၼ်ႇဢႃႇၸႃႇၼီႇ (မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ-တူႇယႄးၵွင်း သိၸ်ႉတီႇပိမၢၼ်ႇ- ဝိမၢၼ်ႇသိုၵ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်) ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ။
ပဵၵ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇတၢႆဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် (မိူၼ်တၢႆဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်) လႄႈ ၸင်ႇဢဝ်မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝၼ်း 19 မိူၼ်ၵၼ်၊ ႁွင်ႉဝႃႈဝၼ်းတီႈ 19 ဝၼ်းဢႃႇၸႃႇၼီႇၼႆ သိုပ်ႇၵၼ်မႃး ၵူႈၶူပ်ႇပဵၼ်ပီ လႄႈတေသိုပ်ႇၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈ လုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ်ၼႆယူႇ။ ၵူၼ်းတႆးၼႂ်းမိူင်းထႆးတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်တႆး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 20 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉမႃးၵူႊပီပီ။ [1]


text:
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၸတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဝႃႈ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸွႆႈထႅမ်ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 19/10/2020 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 1 မူင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တီႈလုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းတႆး ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။ သပ်းၸႅင်ႈလွင်ႈ တူင်ႉၼိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4 ပီ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉသပ်းၸႅင်ႈပႃးလွင်ႈ ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုၵ်းတီႈၵျွၵ်ႉမႄး ။
ဢူးၸူဝ်းၺုၼ်ႉလုၼ်ႇ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၾၢႆႇၽွင်းလူင်ၾၢၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း ၸႄႈမိူင်းတႆး လၢတ်ႈတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ – “ တီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈၵျွၵ်ႉမႄး ပွၵ်ႈထီႉၼိုင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် တႃႇမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း 500 လင် ႁူဝ်ၵူၼ်း 1,700 ပၢႆ။ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸွႆႈပၼ် တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 7 ဝၼ်းလႂ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပၼ်ဝႆႉတႃႇ ၼိုင်ႈလိူၼ်။ ၸိူဝ်း ပွၵ်ႈမိူဝ်းဝၢၼ်ႈၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်း ၵေႃႈမီးလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ ၵဵပ်းသဵၼ်ႈ မၢႆမၼ်းယၢပ်ႇၼႃႇ။ ” – ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတႆး လႆႈၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် ပၼ်ၼၼ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ ထူဝ်ႇလိူင်၊ ပႃဢႅပ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလူင်းသူင်ႇထိုင်မိုဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသေ သူင်ႇဝႆႉပၼ်တီႈဢိူင်ႇၼွင်ပိင်ၵူၺ်း။ တူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလႆႈမႃးႁပ်ႉသေၶိုၼ်းဢဝ်ၵႂႃႇၸႅၵ်ႇပၼ်ၵူၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈ။
ၼၢင်းၸၢမ်လႅင်း ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ယိပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈဝတ်ႉပုင်ႇဝူဝ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “ တၢင်းပုင်ႇဝူဝ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈႁပ်ႉယူႇၽွင်ႈဢေႃႈ။ ၶဝ်ပၼ်မႃး တႃႇၵူႈဢိူင်ႇယူႇ ။ ၶူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵႂႃႇႁပ်ႉဢဝ်တီႈၼွင်ပိင် မႃးၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁႂ်ႈၵုမ်ႇၵၼ်ႁႃႉၼႆတႄႉဢမ်ႇၵုမ်ႇ ၊ ဢမ်ႇပေႃးၶႃႈ ။ ၼိုင်ႈဢိူင်ႇ ပေႃးၸႅၵ်ႇၽႄပၼ်ၵၼ်ၸိုင် တေလႆႈၵေႃႉဢိတ်းၵူၺ်းၶႃႈ ဢေႃႈ” – ဝႃႈၼႆ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၶူဝ်းၵိၼ်ၶူဝ်းၸႂ်ႉပၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသမ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 18 ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းတၢင်ႇဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းမႃးသွၼ်ႈတီႈဝတ်ႉၵျွင်းပုင်ႇဝူဝ်းသမ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈၽႂ်မၼ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16-17 ယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ ။
“ယူႇတီႈၶႃႈႁဝ်းၼပ်ႉတူၺ်းတႄႉ ၼိုင်ႈဢိူင်ႇလႂ် လႆႈၼမ်ႉမၼ်း 15 ၽႃႇ၊ ပႃဢႅပ်ႇတႄႉ ၵႃႈႁိုဝ်ဢမ်ႇတၼ်းႁူႉ၊ ထူဝ်ႇလိူင် 4-5 ထူင်၊ ၶဝ်ႈသၢၼ် မွၵ်ႈ 60 ပွတ်းၼႆႉၶႃႈ။ မိူဝ်ႈၶဝ်သူင်ႇမႃးထိုင်ၼၼ်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပေႃးဢွၼ်ၵၼ် ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းမူတ်းယဝ်ႉ။ ယူႇတီႈၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇလႂ် ဢိူင်ႇၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်မိူဝ်းၸႅၵ်ႇပၼ်တီႈဝၢၼ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ” – ၼၢင်းၸၢမ်လႅင်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဢၼ်မႃးမီးတီႈ ဝတ်ႉႁၢႆးၵုၺ် ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆး ႁူဝ်ၵူၼ်း 125 ၵေႃႉ ၊ တီႈဝတ်ႉပုင်ႇဝူဝ်းမီး 718 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပုင်ႇဝူဝ်း၊ ဝတ်ႉလွႆတေး(တွင်ႇထဵၵ်ႈ) 646 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ် တင်း ဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆး၊ တီႈၵျွင်းၶၢင်ႈၶၢႆးသမ်ႉမီး 74 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶၢင်ႈၶၢႆး၊ တီႈဝတ်ႉၼွင်သိမ်ႇမီး 452 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶႅမ်၊ ၼႃးဢေႃႈ၊ ၼွင်သိမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးၽိုင်ႈ။
တီႈၵျွင်းၵုၼ်ႁႅၼ်မီး 397 ၵေႃႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁိၼ်၊ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ႁႅၼ်၊ ဝၢၼ်ႈပဵင်းထွၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢင်ၼွင်၊ ဝၢၼ်ႈတေႃလိူဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းၺွင်ႇ။ တီႈဝတ်ႉၼႃးသွင်းသမ်ႉမီး 170 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးသွင်း၊ ဝတ်ႉႁူဝ်ၼမ်ႉသမ်ႉမီး 386 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ် ၼမ်ႉ။ ဝတ်ႉၵွင်းၶၢမ် 400 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉၵွင်းလၢင်း 286 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉၼွင်ၵႂၢင် 95 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉၵွင်းမူးၶၢၼ် 250 ၵေႃႉ၊ ဝတ်ႉ ဢုမ်ႇႁိတ်း 430 ၵေႃႉ ။ တီႈဝတ်ႉၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ 100 ၵေႃႉ ၼၼ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈ လူင်သွၼ်ႈယူႇသဝ်း။ ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းၵႄႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈသိုၵ်း RCSS/SSA ပွၵ်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းၵျွၵ်ႉမႄးဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မီး 4,529 ၵေႃႉ ယူႇတီႈ ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး SHRF ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။


text:
ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၸုၵ်းၾၢႆႇမိူင်းဢူၺ်းလီတႅၵ်ႇလႅင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ပၼ်ႁႃပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉၶႄႇဝႃႈ ႁႂ်ႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းမၼ်ႈ လွင်ႈဝႃႈတေဢမ်ႇၸုၵ်းၾၢႆႇလႂ်ၾၢႆႇၼိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14/07/2020 မႆႊၶ် ပွမ်ႊပေႊဢူဝ်ႊ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢမေႊရိၵႃႊ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- လွင်ႈဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ဢၢင်ႈသုၼ်ႇလႆႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၽွင်းငမ်း ၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်းမေႃႇတိုင်းၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်း/တႂ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈၽိတ်းမၢႆမီႈ။ လွင်ႈၼႆႉလူၵ်ႈ/လုမ်ႈၾႃႉ တေဢမ်ႇယွမ်းပၼ်ၶႄႇႁဵတ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈႁေႃသႅင်လူင်သေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၼိူဝ်ပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်းလႃးလႃး၊ ယူႇတီႈဢမေႊရိၵႃႊယိုၼ်ယၼ် တေၸုၵ်းၾၢႆႇမိူင်းဢူၺ်းလီ ၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၵုၼ်ဢေႊသျိူဝ်ႊၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇၾိလိပ်ႊၿိၼ်ႊလႄႈ ဝႅတ်ႉၼၢမ်းသေ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈဢႃႇၼႃႇၸိၵ်းၸွမ်လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈၶဝ်ႈထိုင် ၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်းၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် တူၵ်ႇတၵ်ႉထတ်းသၢင်ဝႃႈ- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႆႉ ထိုဝ်ပဵၼ်လွၵ်းၸုၵ်း ဢၼ်ၵိူင်းၾၢႆႇလႂ်ၾၢႆႇၼိုင်ႈၶွင်ဢမေႊရိၵႃႊ တႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်း၊ ၵႃႈၵွၼ်ႇ ပူၼ်ႉမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆလၢႆပီၼႆႉ ဢမေႊရိၵႃႊ ဢမ်ႇတွၼ်ႉၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းၾၢႆႇလႂ်ၾၢႆႇၼိုင်ႈ သေပွၵ်ႈ-ဝႃႈၼႆ။
ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ လုမ်းၽွင်းတၢင်ၶႄႇ ၼႂ်းဢမေႊရိၵႃႊၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸီႉၸမ်ႈ ႁႂ်ႈဢမေႊရိၵၼ်ႊ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းမၼ်ႈၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈပၼ်ဝႆႉဝႃႈ လွင်ႈဢႃႇၼႃႇၸိၵ်းၸွမ်တၢင်းလႅၼ်လိၼ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇၸုၵ်းၾၢႆႇလႂ်ၼၼ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းၼႄႉၼမ်းပႃးဝႃႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ထုၵ်ႇလီၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈလၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်ၵိတ်ႇၶႂၢင်လႄႈ ယႃႉလူႉၵဝ်းလႅဝ်လွင်ႈၼိမ်သဝ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ တၢင်းၵျပၼ်ႊ ၵေႃႈၵၢဝ်ႇႁႃၸီႉၼႄးဝႃႈ- လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇၼႆႉ ဝၵ်ႉဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၽွင်းၶၢဝ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းသေ ဢၢင်ႈသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၼႂ်းလႅၼ်လိၼ် တၢင်းပၢင်ႇလၢႆႇ ပႃးၸဵမ်တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ ယုမ်ႇၽိတ်းယုမ်ႇပိူင်ႈလႄႈ ပၼ်ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇဢၼ်ၽိတ်းဢၼ်ပိူင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်းၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ တင်း တပ်ႉႁိူဝ်းဢမေႊရိၵၼ်ႊ (သွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢဵၼ်ႁႅင်းလူင်) မႃးသွမ်ႈတိုၵ်း /ၾိုၵ်းတိုၵ်းသိုၵ်း ဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် ယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်၊ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ပၢင်သွမ်ႈတိုၵ်းဢၼ်ယႂ်ႇလူင် ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈပဵၼ် ယၢမ်ႈမီးမႃးသေပွၵ်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး ထႆးရတ်ႉဢွၼ်ႊလၢႆႊ


text:
ၶေႃးလိၵ်ႉ သႃႇရိပုတ်ႉတ ဝဵင်းမူႇၸေႊ မွပ်ႈယိုၼ်ႈၸုမ်ႈၶူး ၸိူဝ်းယဝ်ႉႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ Diploma (တီႊပလူဝ်ႊမႃႊ) လႄႈ ၸၼ်ႉ B.A တင်းမူတ်း 49 တူၼ်/ ၵေႃႉ။
ဝၼ်းတီႈ 22/5/2022 ယူႇတီႈ ၶေႃးလိၵ်ႉသႃႇရိပုတ်ႉတ SARIPUTTA COLLEGE လႆႈယိုၼ်ႈမွပ်ႈၸုမ်ႈၶူး ၸၼ်ႉ Diploma လႄႈ ၸၼ်ႉ B.A တီႈဝတ်ႉၵွင်းမူးၶမ်း ပွၵ်ႉၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 6 တင်းမူတ်းမီး လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်း ႁိူၼ်းၶဝ်ႈႁပ်ႉ 49 တူၼ်/ ၵေႃႉ ။
ၸဝ်ႈၶူး လႅင်းႁၢၼ် ဝိလႃႇသ ၽူႈႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉ B.A တီႈၶေႃးလိၵ်ႉ သႃႇရိပုတ်ႉတ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ဢၼ်ႁဵၼ်းယဝ်ႉၵႂႃႇသေ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ပီ 2022 ပွၵ်ႈၵမ်း 6 ၼႆႉ တင်းမူတ်းတေမီး 69 တူၼ်/ ၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်မႃးႁပ်ႉတႄႉ မီး 49 တူၼ်/ ၵေႃႉ။ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမႃးႁပ်ႉၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်းလၢႆးလၢႆလွင်ႈသေ မၢင်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉ တၢင်ႇမိူင်းၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ မၢင် ၸဝ်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉယူႇၵႆသေ ဢမ်ႇၸၢင်ႈမႃး ႁပ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး”- ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၶေႃးလိၵ်ႉသႃႇရိပုတ်ႉတ ဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉသေ တီႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး ပၢင်မွပ်ႈယိုၼ်ႈၸုမ်ႈၶူးၼႆႉ မီးၶၢဝ်းတၢင်း 3 ပီယဝ်ႉ တႄႇ ဢဝ် ပီ 2019 ၼၼ်ႉမႃးတေႃႇထိုင် ပီ 2021 သေ ထိုင်မႃး ပီ 2022 ၼႆႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းၸတ်းႁဵတ်းမႃး ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်း ႁႅင်း။
“ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၽႄႈလၢမ်းႁႅင်းလႄႈ ပၢင်မွပ်ႈယိုၼ်ႈၸုမ်ႈၶူးၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းမႃး မီး 3 ပီယဝ်ႉ။ ၶေႃးလိၵ်ႉသႃႇရိပုတ်ႉတ တီႈမူႇၸေႊ ၼႆႉ လႆႈမွပ်ႇယိုၼ်ႈၸုမ်ႈၶူးမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်း 6 ပွၵ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ႁဵၼ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼိုင်ႈပီလႂ်ဢေႇသုတ်း 4 တူၼ်/ ၵေႃႉ ၼမ်သုတ်း 10 တူၼ်/ ၵေႃႉ။ ၵမ်ႈၼမ် ပေႃးႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလႃး တၢင်းမိူင်းထႆးလႄႈ သီႇရိလင်းၵႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ၸဝ်ႈၶူး လႅင်းႁၢၼ် ဝိလႃႇသ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၶေႃးလိၵ်ႉသႃႇရိပုတ်ႉတ ဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ လႆႈၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2013 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ႁဵၼ်း ယဝ်ႉၵႂႃႇ ၸၼ်ႉ Diploma မွၵ်ႈ 50 တူၼ်/ ၵေႃႉ၊ ၸၼ်ႉ B.A သမ်ႉ ဢမ်ႇယွမ်း 30 တူၼ်/ ၵေႃႉ။ ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းသမ်ႉ ၸၼ်ႉ Diploma တေ လႆႈၶိုၼ်းႁဵၼ်း 2 ပီ၊ ၸၼ်ႉ B.A သမ်ႉ 3 ပီ တႃႇပီၼိုင်ႈသမ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် Social Work ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ် တေပဵၼ် 4 ပီ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇတင်ႈၶေႃးလိၵ်ႉသႃႇရိပုတ်ႉတၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဝိသုထ – ၸဝ်ႈၶူး လႅင်းႁၢၼ် ဝိလႃႇသလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။


text:
လိၵ်ႈမၢၼ်ႊ
လိၵ်ႈမၢၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တမ်ႈတီႈၼႂ်းလုမ်းမိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ။ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းၸႃႇတိ မၢၼ်ႊလႄႈ ၸၢဝ်းမၢၼ်ႊ ၸိူဝ်းပဵၼ် ရၶႅင်ႇ၊ ထၼု၊ ဢၢင်းသႃး၊ တွင်ႇလိူဝ်း၊ ယေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်း တိပႅတ်ႈ-မၢၼ်ႊ (Tibeto-Burman Language) ၼၼ်ႉ မၢၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈ။ ႁူဝ်ၵူၼ်း ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊ မီးယူႇ 32 လၢၼ်ႉသေ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၵေႃႈ ဝႆႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်မၢႆသွင်သေ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ယူႇ။ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸၢဝ်းၵႂၢမ်း တိပႅတ်ႈ-မၢၼ်ႊ (Tibeto-Burman Language)။ ၸၢဝ်းၵႂၢမ်းတိပႅတ်ႈ-မၢၼ်ႊၼႆႉ သမ်ႉၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၸုမ်းၶႄႇတိပႅတ်ႈ (Sino Tibetan-Language Family)။ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းဢၼ်မီး သဵင်ၶိုၼ်ႈလူင်း (Tonal)၊ ဢၼ်မီးသဵင်တႅမ်ႇသုင် (Pitch-Register)၊ ပဵၼ်ၵႂၢမ်း ဢၼ်မီးၶေႃႈလဵဝ် (Monosyllabic) ၼမ်တႄႉတႄႉ။ လၢႆးၶပ်ႉ တူၼ်းသၻ်ႉၻႃႇမၼ်း ၵႂႃႇၸွမ်း ၵတ်ႉတႃး၊ ၵၢမ်ႇ၊ ၵိရိယႃႇ ပဵၼ် (analytic language)ယဝ်ႉ။ တူဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႊၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ တူဝ်လိၵ်ႈ ပရမ်ႇႁမီႇ ဢမ်ႇၼၼ် လုၵ်ႉတီႈလိၵ်ႈမွၼ်းသေ ပဵၼ်မႃး။


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၺႃးယိုဝ်း တၢႆၵေႃႉၼိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11/10/2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တင်း သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ/ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ MNDAA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းၵႄႈသႅၼ်ဝီ – လႃႈသဵဝ်ႈသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းၽူႈၸၢႆး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ယၢဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈလူႉတၢႆ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၸၢႆး ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁူဝ်ယၢဝ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ယိုဝ်းၵၼ်။ မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၼႄတၢင်းပၼ်ၶဝ်။ ၽွင်းပွႆႇတူဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉႁိုၵ်ႉၺႃးသၢႆသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်းတၢင်းသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းမၼ်း တၢႆ ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 13/10/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် မွၵ်ႈ 6 မူင်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း တင်း သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တၢင်း ၼိူဝ်လွႆၶိူဝ်းၶမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
“မိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၶဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တၢင်းၼိူဝ်လွႆၶိူဝ်းၶမ်း။ ႁဝ်းၶႃႈ ယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈသေ လႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈႁႅင်းၶႃႈဢေႃႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မၢင်ၵေႃႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇပၢႆႈၽေးသိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇၶႃႈ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉၵွင်ႈလူင်သေယိုဝ်းလႄႈ ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်ႁႅင်းသေ ၵူဝ်ၵၼ် ၶႃႈဢေႃႈ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆႉ တႄႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊပူၼ်ႉမႃး။ တေႃႇ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးၶိူဝ်းယႂ်း တေမီးၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉ Academic Writing လႄႈ လွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်းပိူင် ပပ်ႉသႅင်သယၢမ်ၵႂႃႇ တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး၊ သႃထုပရတိတ်ႇ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/9/2016 ယၢမ်း(9.00 – 4.30) မူင်းၼၼ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ Academic Writing လႄႈ တမ်းဝၢင်းပိူင်တႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈ ပပ်ႉသႅင်သယၢမ် ၵႂႃႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃထုပရတိတ်ႇ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ Academic Writing ၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉသွင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈသေ တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ ႁိူင်းသႅင် မိူင်းသူႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း Ph.D ၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူၼ်း(လ်) မႃးပူင်သွၼ်ပၼ် လွၵ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်း ၸၼ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၼႆသေ ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢင်ဝၼ်းမႃးသမ်ႉ မီးၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတိသႃရ မိူင်းသူႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း Ph.D ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃမင်းၵုတ်ႈ မႃးပူင်သွၼ်ပၼ်လွၵ်းလၢႆး တမ်းဝၢင်းပိူင်ပပ်ႉလိၵ်ႈသႅင်သယၢမ် မၢႆ(6) ၵႂႃႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ ႁိူင်းသႅင် မိူင်းသူႈ မႃးပူင်သွၼ်ပၼ် လွၵ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးတၢင်ႇၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမူႇလိၵ်ႈ လႄႈ လွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်း Introduction, Body Text လႄႈ လၢႆးႁုပ်ႈၶိုၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ၶေႃႈလူပ်းလိုၼ်း (conclusion) မၼ်းတႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလွၵ်းလၢႆးတမ်းဝၢင်းပိူင်ပပ်ႉလိၵ်ႈသႅင်သယၢမ်ၼၼ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမူႇလိၵ်ႈ ပပ်ႉသႅင်သယၢမ်မၢႆ (6) လႄႈ လွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်း ၾွၼ်ႉတႆး၊ ၾွၼ်ႉဢင်းၵိတ်ႉ လႄႈ ထႆး၊ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈလၢႆးဝႆႉဝၢင်း ၽိုၼ်ဢိင်မၼ်းလႂ်တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵႃႈတီႈလွၵ်းလၢႆးဝႆႉဝၢင်း Footnote လႄႈ Reference ၽိုၼ်ဢိင်မၼ်းၼၼ်ႉ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ တေဢဝ်ပိူင် APA Style တင်း MLA Style တင်းသွင်ပိူင် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်လွၵ်းလၢႆးတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ Academic Writing ၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈၶူးၶဝ်လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းသင်ႇၶတႆး ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် တင်းမူတ်းမီး(35) ၸဝ်ႈၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း (4.30) မူင်းၼၼ်ႉ ၶူးပူင်သွၼ် လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်း သင်ႇၶတႆး ႁူမ်ႈထၢႆႇႁၢင်ႈၵိုၵ်းၵၼ်သေ ႁုပ်ႈသိမ်းပၢင်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇလႆႈလီငၢမ်းၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွင်ႇမႃးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈတိုၼ်းႁၢၼ် တေၸဝမ်ႇသ (လၢင်းၶိူဝ်း)
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း
10.9.2016


text:
မိူင်းမွၵ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ (မၢၼ်ႈ: မိုးမောက်မြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Moengmauk (Momauk)) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်းထတ်း
ပီ 1765 ပၢၼ်ၶုၼ်သျိၼ်ႇၽျူႇသိၼ်ႇၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၵႃႉၶႄႇၶဝ် ၶဝ်ႈၼႂ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈသေ လႆႈယင်ႉလိုဝ်ႈတီႈ မိူင်းမွၵ်ႇယၢမ်းလဵဝ် တီႈ ဢင်ႈပၢင်ၵေႃႇၼၼ်ႉသေ လႆႈမွၵ်ႇၶၢဝ်ႇလႄႈ သင်ဝႃႈ ပဵၼ် မိူင်းမွၵ်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၽွင်းတိုၵ်းလိုပ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်မၢၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈမႃးသေ ၶဝ်ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ မူဝ်းမွၵ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈမေႃႇသေ ဢၼ်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၸဵင်လူင်ၼၼ်ႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ်ဝဵင်းမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 1903 ၼၼ်ႉသေ တေႃႇထိုင်ႇ 1947 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 24 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းသၼ်လွႆ (၅) ၵေႃႉ လႆႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1962၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2 ဝၼ်းမႃး တေႃႇလၢၼ်ႇယေးၶွင်ႇၸီႇ လႆႈဢွၵ်ႇပေႃႇမႃးသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼႃႈလိၼ် ဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်လႄႈသင်၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢေႇလႄႈသင်၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမႅၼ်ႈတီႈလႅၼ်မၼ်းလႄႈသင် ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉဢဝ် လုမ်းၽွင်းသၼ်လွႆ ၸဵင်လူင်ၼႆႉ မႃးၸူးတီႈ မိူင်းၵွင်း မိူဝ် ပီ 1965 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇသေ ထိုင်ပီ 1972၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ27 ဝၼ်း ဢိင်လူၺ်ႈ မၢႆလိၵ်ႈၶေႃႈပူင် (၉၅၃) သေ ဢဝ် မိူင်းမွၵ်ႇ၊ ၸဵင်လူင်၊ မျူဝ်ႉတိတ်ႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၽႄတူၼ်ႈႁုင်းယၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၽွတ်ႈႁဵတ်းပၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်မႃး ဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ထတ်း
တူဝႃၸေႃႇလၢၼ် (ၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႁူၵ်း) တူဝ်တႅၼ်း ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင်၊ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် သြႃႇလူင် ဢူးမရၼ်ႇလႃႉ (ၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈၸဵင်လူင်)၊ ၽူႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း တီႈ ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် တူဝႃၸေႃႇလ (ၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈလေႃႉတၢၼ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်တူဝ်ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇသေ ၶဝ်ႈပႃးမႃႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၀.


text:
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 27/10/2020
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁူမ်ၸူမ်းလွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky မိူင်းသဝိတ်ႊၸိူဝ်ႊလႅၼ်ႊထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶူင်း ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၸွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းလွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky SA မိူင်းသဝိတ်ႊၸိူဝ်ႊလႅၼ်ႊထွၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/8/2020 ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky SA ၶဝ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင်ၸုမ်း Business and Human Rights Resource Centre (BHRRC) ၶဝ်ဝႃႈလႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈၽၢႆ၊ၼႂ်းၶေႃႈ ၵႂၢမ်း ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “Stucky SA ႁဝ်းတေဢမ်ႇသိုပ်ႇၶဝ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၼႂ်းၶူင်း ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယႄး ယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ထႅင်ႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်း BHRRC ၶဝ်လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင်ၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၽၢႆယႄးယႂႃႇ တွၼ်ႈၼိူဝ်ဝၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးဢွၵ်ႇၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 9/7/2020 လွင်ႈ “သိုၵ်း မၢၼ်ႈယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းတၢႆလၢႆလၢႆလႄႈၶႃၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽွင်းပိုတ်ႇယိုဝ်း RCSS/SSA ႁိမ်းဢွင်ႈတီႈ ၽၢႆယေးယႂႃႇ တွၼ်ႈၼိူဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး” ဢၼ်တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း လၢင်း သၢင်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ပိူဝ်ႈငိူင်ႉဝႄႈလွၵ်းလိင်ႉလႅၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ၶႃႈႁႅမ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢွင်ႈတီႈသၢင်ႈၽၢႆ။
ၸုမ်း BHRRC လႆႈတွင်ႈထၢမ်ၶွမ်ႊပၼီႊၼွၵ်ႈမိူင်းဢၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႆႉတင်းမူတ်း ၼၼ်ႉႁႂ်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇပၼ်တၢင်းမႆႈဢူၵ်းၸႂ်တၢမ်ၼင်ႇၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈတုၵ်းယွၼ်းဝႆႉၼႂ်းၽိုၼ် တၢမ်းငဝ်းလၢႆး၊ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးၸဵမ်ၶွမ်ႊပၼီႊ High Tech Concrete Technology Co. Ltd; IPGRB (RAZEL-BEC’s joint venture in Burma); Stucky SA; Toshiba; Yunnan Machinery Import and Export Co. Ltd.; and Zhejian Orient Engineering. ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼွၵ်ႈသေၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky SA ယဝ်ႉၼၼ်ႉမီးၶွမ်ႊပၼီႊ Toshiba ၵူၺ်းဢၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇပၼ်ၶိုၼ်းၸုမ်း BHRRC မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 7/8/2020 သေလၢတ်ႈဝႃႈမီးၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇၵိင်ႇၽႄယွႆႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၵူၺ်းဢၼ်တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶိုင် ၵၢၼ်ၸွမ်းၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ China’s Zhejiang Orient Engineering တီႈၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉသေတိုၵ်ႉတိတ်းတၢမ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႆႉယူႇ။ၶဝ်တႅမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ဝၢႆးသေႁူႉၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယဝ်ႉသင်ဝႃႈၸမ်ပဵၼ်ၸိုင်ၸင်ႇၵွႆႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊ Zhejiang Orient Engineering တွင်ႈ ထၢမ်ထိုင်တီႈၸုမ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇႁႅင်းၾႆးၾႃႉမၢၼ်ႈၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးၸၢင်ႈၶပ်းၶိုင်ၵႂႃႇႁႂ်ႈသၢင်ႇထုၵ်ႇၸွမ်းငဝ်းလၢႆး ပိူင်ပဵၼ်မၼ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky SA ၼႆႉပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊထူၼ်ႈသွင်ဢၼ်ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတီႈၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 21/1/2020 ၼၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊၾရင်ႊသဵတ်ႊဢၼ်ပဵၼ် Engie တႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင်ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းသဝ်းတီႈမိူင်းဢင်းၵိတ်း Burma Campaign (BCUK) သေလၢတ်ႈဝႃႈၵိင်ႇၽႄၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ဢၼ်ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ Lahmeyer ၵျိူဝ်ႊမၼ်ႊၼီႊၼၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈၵဵဝ်ႇ ၶွင်ႈၸွမ်း ၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈ ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ထႅင်ႈယဝ်ႉၼႆသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸုမ်းၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းသဝ်းတီႈမိူင်း ဢင်းၵိတ်းBurma Campaign (BCUK) ၶဝ်ထွၼ်သဵၼ်ႈမၢႆ“ ၶွမ်ႊပၼီႊၸိုဝ်ႈၼဝ်ႈ” ဢွၵ်ႇပၼ်ၼႂ်း သဵၼ်ႈ မၢႆဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းသဝ်းတီႈမိူင်းဢင်းၵိတ်းBurma Campaign (BCUK) ၶဝ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈၸူး ၶွမ်ႊပၼီႊ Stucky SA သေတွင်ႈထၢမ်လွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းထိုင် လွင်ႈလႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတီႈၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆ ယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ယူႇ၊ၸုမ်းၶဝ် ၶိုၼ်းလႆႈႁပ်ႉၵႂၢမ်းတွပ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/10/2020 ဢၼ်လုၵ်ႉမႃးတီႈႁူဝ် ပဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီး Gruner/Stucky’s Head of Business Area Energy, Stefan Muetzenberg ၶဝ်ဝႃႈၶွမ်ႊပၼီႊ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈ ၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆသေတႃႉ “ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဝႃႈၸႂ်ႈတႄႉဢမ်ႇၸႂ်ႈတႄႉၼႆၼၼ်ႉယင်းပႆႇပိုတ်ႇၽိူၺ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်”။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းတေၺႃးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉၽၢႆၼၼ်ႉလႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမိူဝ်ႈၼႆႉပႃးတင်းလၢႆးမိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 2,000 ၵေႃႉတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမၼ်းၼၢင်းၸွႆႈၵိုတ်းပၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈတင်းမူတ်းလႄႈႁႂ်ႈႁပ်ႉထွမ်ႇပၼ်သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ဝၢၼ်ႈလႄႈၶိုင်သၢင်ႈပၼ်တၢမ်ၼင်ႇဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတုၵ်းယွၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းႁိမ်းႁွမ်းၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၽၢႆႇၸၢၼ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးပႆႇ ႁိုင်ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈ/မၢၵ်ႇလူင်ၵူႈႁူးၵူႈတၢင်း၊ ၶႃၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၵွႆၶူဝ်းၶွင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်း 4,500 ပၢႆ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် +95: 98-893-712-91 (တႆး၊မၢၼ်ႈ၊ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း +66: 81-603-6655 (ထႆး၊ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
လိၵ်ႈထိုင်ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ :
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸုမ်းႁၵ်ႉသႃမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး


text:
ႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်း (မၢၼ်ႈ: ဟုမ္မလင်းမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Homalin Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Hungmaaklaang]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၶမ်းတီႈ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉ ဢၼ်လႆလတ်း ၸႄႈဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းၼႆႉ ဢၼ်လုၵ်ႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႆႇၸူး ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း လႄႈ ဢၼ်လုၵ်ႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႆႇလူင်း ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ ၼမ်ႉဢုရု ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉဢုရုၼႆႉ လႆၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၼမ်ႉၶၢင်တွင်း တီႈႁိမ်းဝဵင်းႁုင်းမၢၵ်ႇလၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ "Map of Homalin Township". Archived from the original on 2012-04-25။ Retrieved on 2019-09-13။


text:
ၸလုၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၸလုၼ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဇလွန်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Zalun Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၸလုၼ်ႇယဝ်ႉ။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "Zalun Township"[permanent dead link] map, 2008, Myanmar Information Management Unit (MIMU)
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 67.
- Pages with non-numeric formatnum arguments
- Coordinates on Wikidata
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links since August 2021
- ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ဢၼ်ပႃႇရႃႇမီႇတႃႇဝၼ်းၶၢဝ်း ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈး
- ပွင်ႈလိၵ်ႈပွတ်းတင်းသဵင်ႈ
- ပွင်ႈၵႂၢမ်းပွတ်း ပထဝီႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ
- ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ


text:
ပျီႇတူႉၸိတ်ႉပဢူဝ်း PNO ပႂ်ႉတီႈၵဵတ်ႉ/လၢၼ်ႇ သွင်းပျွင်းသေ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ရူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃး ပၢင်လွင်း- လွႆၶေႃ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
တႄႇလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊမႃး သိုၵ်းပဢူဝ်း PNO ပႂ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈသွင်းပျွင်း ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်းဝဵင်းပၢင်လွင်း မွၵ်ႈ 14 လၵ်းၼၼ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃး၊ ထၢမ်မၢႆၾၢင် မၢတ်ႉပူင်ႇတိၼ်ႇ သင်ဢမ်ႇမီး/ဢမ်ႇပႃးၵိုၵ်းတူဝ် ထႆၵိၼ်ငိုၼ်းၵေႃႉမိုင်ႇပျႃးၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း ထဵတ်ႈထၢမ်ထိုင်ပႃးလွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် ဢဝ်သူပ်းၵႂၢမ်းသေပူၼ်ႉပႅၼ်သလေႇၼႃႈတႃ ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/10/2022 ပျီႇတူႉၸိတ်ႉ PNO ႁႄႉၵႃးလမ်းၼိုင်ႈဢမ်ႇၵိုတ်း လႄႈ ယိုဝ်းၵွင်ႈလွၵ်ႇၸွမ်းတၢင်းလင်ပႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ – ၸဝ်ႈၵႃး ဢၼ်ႁၼ်မႅၼ်ႈလွင်ႈ PNO ယိုဝ်းၵွင်ႈလွၵ်ႇ ၼၼ်ႉလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်းဢေႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆၶဝ်ထၢမ် မၢႆၾၢင် မၢတ်ႈပုင်ႇတိၼ်ႇ။ မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃး ၶဝ်ႁႄႉၵႃးႁိူၼ်းလမ်းၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၵိုတ်းလႄႈၶဝ်ယိုဝ်းၵွင်ႈၸွမ်းသေဢမ်ႇၵႃးၶဝ်လမ်းၸွမ်းလင်ၵႃးလမ်းၼၼ်ႉ။ ၵႃးလမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈႁေႃႈပၢႆႈၶဝ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇပႅတ်ႈႁေ။ ၸွင်ႇတီႉလႆႈဢမ်ႇ တီႉလႆႈတႄႉဢမ်ႇႁူႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉတူၵ်းၸႂ်ဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
တီႈလၢၼ်ႇ သွင်းပျွင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ PNO လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇသဝ်းပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း ၵူၼ်းမိူင်းပၢင်လွင်းလၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ၶဝ်ထၢမ်ၸေးၼႃႇ ပေႃးပဵၼ်ၽူႈယိင်းဢွၼ်ႇၼႆယိင်ႈၶႅၼ်းထၢမ်ၸေးဢေႃႈ။ မၢင်ပွၵ်ႈမႃး ပဵၼ်သၢဝ်ႁႃႉ မႄႈႁိူၼ်းႁႃႉ ၼႆၵေႃႈ တင်းယွၵ်ႇတၢင်းထၢမ်။ ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်းဢမ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းသေဢိတ်းၶႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးၼုမ်ႇၼႆၶဝ်ၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ တေၵႂႃႇႁဵတ်းသိုၵ်း PDF ႁႃႉၼႆၸိူဝ်းၼႆႉဢေႃႈ။ ပၢႆလိူဝ် တႃႇၵႂႃႇဝဵင်းလွႆၶေႃၼႆ မီးသဵၼ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉသဵၼ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင်တီႈၵဵတ်ႉ/လၢၼ်ႇၶဝ်ၼႆ ၶဝ်ၸႂ်ႉလူင်းၵႃးၵူႈၵေႃႉႁေ ထတ်းထၢမ်ၵူႈၵေႃႉၶႃႈဢေႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်း PDF ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃးတင်းပီယဝ်ႉလႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃး ၵႂႃႇမႃး တီႈလႅၼ်လိၼ်တႆး-ယၢင်းလႅင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈလတ်းၽၢၼ်ႇၵႂႃႇမႃး ၵူဝ်ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတူၵ်းတိူဝ်ႉသႂ်ႇ၊ မၢင်သဵၼ်ႈသမ်ႉ သိုၵ်း PDF သင်ႇႁၢမ်ႈဝႆႉသေမၢင်သဵၼ်ႈသမ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသင်ႇႁၢမ်ႈဝႆႉ။ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈၵေႃႈၵိုတ်းတီႈလၢၼ်ႇ သွင်းပျွင်းၼႆႉတီႈလဵဝ်ၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉမီးၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ PNO ပႂ်ႉထတ်းထၢမ် ၵဵပ်းငိုၼ်းထႅင်ႈလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးၵႃႉၶၢႆယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ။


text:
လႅင်ႊလၢဝ်
ပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးသၢႆႊၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ပၢႆးႁဵၼ်းလွင်ႈၶူင်းၾႃႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇ လွင်ႈလိူၼ်၊ လွင်ႈလူၵ်ႈ၊ လွင်ႈလၢဝ်၊ လွင်ႈၼႅပ်ႇပူႇလႂ်ႇ၊ လႄႈ လွင်ႈတၢင်းၸၢင်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢႆးႁဵၼ်းဢၼ်ၵွင်ႉတင်းတင်း ပၢႆးလႅင်ႊတူဝ်ႁၢင်ႊ၊ ပၢႆးပိုတ်ႇထၢတ်ႈ၊ ပၢႆးၼပ်ႉသွၼ်ႇ၊ လႄႈ လၢႆႊႁၢင်ႊၶွင်ၶူဝ်းၸွင်ႈ၊ ၽိင်ႈဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်ယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈလႅင်ႊလူမ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈပႃးတင်း လၢဝ်းႁိူဝ်ႈလႅင်းလူင်၊ လွင်ႈသၢႆးလႅင်းၵႃႇမႃႇ၊ လႄႈ လွင်ႈၾူင်းသၢႆပိုၼ်ႉလင်လႅင်ႊၾႃႉ။ ပၢႆးဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ်သေ သမ်ႉပိူင်ႈပႅၵ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉၸမ်း ပဵၼ် ပၢႆးလႅင်ႊၾႃႉ (cosmology) ဢၼ်ပဵၼ် ပၢႆးႁဵၼ်းလွင်ႈၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊတင်းလုမ်ႈ။
ပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးႁဵၼ်းလၢႆးသၢႆႊ ဢၼ်ၵဝ်ႇၵႄႇႁိုင်ႁီးသေပိူၼ်ႈဢၼ်ၼိူင်ႈ ၼႂ်းပၢႆသၢႆႊတင်းလၢႆ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းဢီႇၸိပ်ႉ၊ ၸၢဝ်းပေႇပီႇလူၼ်ႇ၊ ၸၢဝ်းရိၵ်ႉ၊ ၸၢဝ်းၶႄႇ၊ ၸၢဝ်းဢိၼ်းတီးယႂ်း၊ ၸၢဝ်းဢီႇရၢၼၼ်ႇလႄႈ ၸၢဝ်းမႃႇယႃႇၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈၾႃႉၵၢင် ႁၢဝ်ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ်ပႆႇပဵၼ်မႃးပၢႆးသၢႆႊပၢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ်ၶူင်ႊသၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးသႅင်ၸၢဝ်ႇမုင်ႊ(telescop)။ ပေႃးတေၶႆႊၶိုၼ်းပိုၼ်းပဵၼ်မႃးမၼ်းၸိုင် ပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ်ၵေႃႈ လႆႈမီးပိူင်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပၢႆးလႅင်ႊတႅၵ်ႈလၢဝ်၊ ပၢႆးတႅၵ်ႈတၢင်ႉမိူင်း၊ ပၢႆးလဵပ်ႈႁဵၼ်း လႅင်ႊလၢဝ်၊ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ ပၢႆးလႅင်ႊလၢဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ် ပၢႆးတူဝ်ႁၢင်ႊလႅင်ႊလၢဝ်(astrophysics)။


text:
Adobe Photoshop (ဢေႊတူဝ်ႊပီႊ ၾူဝ်ႊထူဝ်ႊၶျွပ်ႊ) ပဵၼ်ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊဢၼ်ၸိုဝ်ႈလင်သုတ်းဢၼ် ၼိုင်ႈတႃႇမူၼ်ႉမႄးၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ႁဵတ်း Graphic Design။ ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ် ၸႂ်ႉတႃႇ မူၼ်ႉမႄးသီၶႅပ်းႁၢင်ႈ (color correction)၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ ႁၢင်ႈလီ (photo retouching)၊ ႁဵတ်းဝႂ်ပိဝ် ၊ ႁဵတ်းမႆၢၵႅမ်တူဝ် တေႃႇပေႃးထိုင်ၵၢၼ်ႁဵတ်းလူဝ်ႇၵူဝ်ႇ (logo) ၸၵႂႃႇ။
လိူဝ်သေႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈယဝ်ႉ ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉ ၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းတူဝ်လိၵ်ႈ (typography)၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈတူင်ႉ (animation) လႄႈတေႃႇပေႃးထိုင်ၵၢၼ်ႁဵတ်း 3D ၸၵႂႃႇ။ ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလူူၺ်ႈၶွမ်ႇပၼီႇ Adobe လႄႈ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းတႃႇၸႂ်ႉမၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
မႆၢတွင်း – တေလႆႈမီး Adobe Account (သင်ဢမ်ႇမီးၼႆၸႂ်ႉ Facebook ဢမ်ႇၼၼ် Email သၢင်ႈမႂ်ႇလႆႈ) တႃႇတၢဝ်ႊလူတ်ႊပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉၶႃႈ


text:
သိုၵ်း TNLA ၶဝ်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႂ်းၵၢတ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း သေဢမ်ႇၵႃး ယိုဝ်းၵွင်ႈလွၵ်ႇငိူတ်ႈ ပႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းသိုဝ်ႉၵူၼ်းၶၢႆၵၢတ်ႇၶဝ် တူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၵႂႃႇသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25 September 2022 (လိူၼ်သိပ်းဢိတ်းမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2116 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 11:00 မူင်းပၢႆ သိုၵ်း TNLA ႁႅင်းသိုၵ်းမွၵ်ႈ 5-6 ၵေႃႉ ၼုင်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်း ၶဝ်ႈမႃးတီႈၼႂ်းၵၢတ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းလႄႈ ဢဝ်ဝႂ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၸႅၵ်ႇပၼ်ၵူၼ်းၶၢႆၵၢတ်ႇၶဝ်သေ တဵၵ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ လႆႈပၼ်ငိုၼ်း တီႈၶဝ်ၵႂႃႇ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၶၢႆၶူဝ်းဢမ်ႇပႆႇလႆႈ ပႆႇမီးငိုၼ်းပၼ်ၼႆလႄႈ သိုၵ်း TNLA သမ်ႉ ၸႂ်လမ်သေ ဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းၶိုၼ်ႈလင်ၶႃး တီႈၼႂ်းၵၢတ်ႇ ဢမ်ႇယွမ်း 20 ၵမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉသိုၵ်း TNLA တဵၵ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ တီႈၼႂ်းၵၢတ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း သေဢမ်ႇၵႃး ယိုဝ်းၵွင်ႈလွၵ်ႇငိူတ်ႈပႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းသိုဝ်ႉၵူၼ်းၶၢႆ ၼႂ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ တူၵ်းၸႂ် တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်သိမ်းၶူဝ်းလဵင်းသေ ပိၵ်ႉဢိုတ်းၵၢတ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 4 January 2022 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်း TNLA မႃးတဵၵ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၼႂ်းၵၢတ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းသေ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆ 2 ၵေႃႉ၊ ထိုင်မႃး ဝၼ်းထီႉ 5 January 2022 သိုၵ်း TNLA ၶဝ်ႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းသေ မီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁိမ်းပွၵ်ႉၵွင်းၼွင်ၸၢင်ႉ ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး ဢိူင်ႇႁူဝ်ၼႃး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မၢၵ်ႇလူင် တူၵ်းတိူဝ်ႉသႂ်ႇၺႃးႁိူၼ်းၸၢဝ်းၶၢင်လင်ၼိုင်ႈ၊ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း 3 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ် လႅၼ်လိၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းၶႄႇသေ မီးၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ပျီႇတုၸိတ်ႉ၊ သိုၵ်း SSPP ၊ သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA ၊ သိုၵ်း TNLA လႄႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ၸိူဝ်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃးလႄႈ ၵႆႉမီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵႆႉထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း၊ ယွၼ်းငိုၼ်းၵႃႈထုတ်ႇတူဝ် လႄႈ တဵၵ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Adobe Illustrator (ေဢႊတူဝ်ႊပီႊ ဢီႊလူႊသတေႊတိူဝ်ႊ) ပဵၼ်ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၶႅပ်း ႁၢင်ႈသႅၼ်း vector ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၸႂ်ႉပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၸုမ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်း (လူဝ်ႇၵူဝ်ႇ)၊ ဢႆၢႊၶွၼ်ႊ (icon) တႃႇၾူၼ်းလႄႈဝႅပ်ႉ၊ ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်၊ infographics၊ တေႃႇပေႃးထိုင် ဝႂ်ၶူဝ်ႊသႃးၼႃး (ၸေျႃႇၺႃႇ) ဢၼ်ႁဝ်းႁၼ် ႁိမ်းၾၢင်ႇတၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလူၺ်ႈ ၶွမ်ႇပႃႇၼီႇ Adobe ႄလႈ ႁဝ်းၶႃႈေတလႆႈသိုဝ်ႉတႃႇၸႂ်ႉမၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ vector ၼၼ်ႉပဵၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉသဵၼ်ႈ (line) ပႆၢးၼပ်ႉသေႁဵတ်းဝႆႉ ၵွပ်ႈၼၼ်မိူဝ်ႈႁဝ်း ၸၼ်ႁႂ်ႈမၼ်းယႂ်ႇဢမ်ႇၼၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၼ်းဢမ်ႇတႅၵ်ႇဢမ်ႇၵွႆ မိူၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ raster ဢၼ်ႁဝ်းထႆၢႇလုၵ်ႉတီႈၾူၼ်းဢမ်ႇၼၼ်ၵွင်ႈထႆၢႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
မႆၢတွင်း – တေလႆႈမီး Adobe Account (သင်ဢမ်ႇမီးၼႆၸႂ်ႉ Facebook ဢမ်ႇၼၼ် Email သၢင်ႈမႂ်ႇလႆႈ) တႃႇတၢဝ်ႊလူတ်ႊပူဝ်ႊၵႅမ်ႊၼႆႉၶႃႈ


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 15/2/2022
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၺႃးၽၢႆႇၸွပ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထၢင်ႇၽိတ်း ပေႃႉထုပ်ႉ ၶႃၸႂ် ထိုင်တၢႆ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 3/2/2022 ၼၼ်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸၢဝ်းၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈဢႃယု 44 ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းၺႃး ၽၢႆႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉၶႃၸႂ် ထိုင်တၢႆ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေႃႉသၢင်ႇ ဢၼ်ယူႇတၢင်းႁွင်ႇဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ 40 ၵီႊလူဝ်ႊ မႄႊ တိူဝ်ႊ။ ၵွပ်ႈမီးပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈမၼ်းၸၢႆးလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶၢႆႉပၢႆႈၽေးမႃးယူႇၸွမ်းၵေႃႉပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈ ၼႂ်းပွၵ်ႉ 9 ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးတင်ႈတႄႇလိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 2021 မႃး။ မၼ်းၸၢႆးႁဵတ်းသုမ်ႉယူႇၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းၵေႃႉပဵၼ် ပီႈဢၢႆႈမၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 3/2/2022 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 1 မူင်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 16 ၵေႃႉ သႂ်ႇၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းသေ ၶီႇရူတ်ႉ/ၵႃး မႃးသီႇလမ်း မႃးၸူးႁိူၼ်းပီႈဢၢႆႈၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း။ ၸိူဝ်းၶဝ်ယႃႉ ၽႃႁိူၼ်း၊ ပေႃႉထုပ်ႉ ၽၵ်းတူ ယႃႉႁူဝ်ႉလဵၵ်းၼၢမ်သေၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၶိုၼ်းၶဝ်ႈ ၵႂႃႇၼႂ်းသုမ်ႉႁိူၼ်း ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း လႄႈ ႁိူၼ်းပီႈဢၢႆႈၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း။ ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းယူႇၼႂ်းသုမ်ႉႁိူၼ်း ၵေႃႉ လဵဝ်ၵူၺ်း ၵွပ်ႈမၼ်းၸၢႆးပဵၼ် ပေႃႈမၢႆႈလႄႈ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းတႄႉယူႇဝႆႉထႅင်ႈတၢင်ႇတီႈ။ ပီႈဢၢႆႈမၼ်း ၵေႃႉ ဢၼ် ဢင်ႇ ၵႃႇတူဝ်ၶိင်း ဢမ်ႇပေႃး ၶႅင်ႁႅင်း/တဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ယူႇၸွမ်းမေးမၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်းၶဝ်။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်သၢႆၸွပ်ႇသိုၵ်းလႄႈၸွမ်းႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆ။ ၸိူဝ်းၶဝ်သႂ်ႇသေႃးမိုဝ်းၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း၊ ဢဝ်ၽႃႈပူၵ်ႉႁူဝ်မၼ်းၸၢႆးသေ ပေႃႉပေႃႉ ပိတ်ႉပိတ်ႉမၼ်းၸၢႆး။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၶဝ်ယင်း ပေႃႉပိတ်ႉ ပီႈဢၢႆႈမၼ်းလႄႈ ပီႈလူဝ်းမၼ်းထႅင်ႈသေ သွၵ်ႈႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸွမ်းႁိူၼ်းၶဝ်။ ၶဝ်သွၵ်ႈၸွမ်း တူဝ်ၶိင်း ပီႈလူဝ်း မၼ်းသေ ၸၵ်ႉၸၼ်ဢဝ်ပီႇႁူမၼ်းၼၢင်းလႄႈ လၵ်ႉၸူၵ်းဢဝ်ငိုၼ်းတင်း ဢဝ်သႅင်လႄႈ ပီႇႁူၶမ်း မၼ်းၼၢင်းဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် ယဝ်ႉဢဝ်ပႃးငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 30,000 ၵျၢပ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းထွင်းၼႃႈဢူၵ်း မၼ်းၼၢင်းၼၼ်ႉၵႂႃႇပႃးထႅင်ႈ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉၶဝ်ဢဝ်ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈ၊ ပေႃႉထုပ်ႉယဝ်ႉ ဢီးမၼ်းၸၢႆးၶိုၼ်ႈရူတ်ႉ/ၵႃး သေ ႁေႃႈၵႃးၶဝ်ၵႂႃႇ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း ၽၢႆႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅင်ႈ 6 ၵေႃႉမႃးတီႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈသေ သွၵ်ႈႁႃၸွမ်း ႁိူၼ်း၊ ဝၢင်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈ။ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ၼႄးၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းဝႃႈ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်းၸုမ်း PDF လႄႈမီးၵွင်ႈပွတ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵွင်ႈပွတ်းဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်မႅၼ်ႈၺႃးသင် ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉဢဝ် ၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ သိူဝ်ႈၶူဝ်းလႄႈၽႃႈႁူမ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉထႅင်ႈမွၵ်ႈ ၶိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း ၽၢႆႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉႁွတ်ႈမႃးထႅင်ႈ။ ၶဝ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်း ႁိူၼ်းသေ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းယဝ်ႉ ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇ။
ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းလႅင်းမႃး မွၵ်ႈ 8 မူင်းပီႈၼွင်ႉၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းၵႂႃႇတီႈႁူင်း/လုမ်းပလိၵ်ႊၵျွၵ်းမႄးသေ ၸွမ်းႁႃ တူဝ် မၼ်းၸၢႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႊ/ယႄးၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမီးၵႃႈၼၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်း ပီႈၼွင်ႉမၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇတီႈၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ 9 ထၢမ်ထိုင်လွင်ႈၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း။ ၵႅမ် ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼႄၶဝ်ဝႃႈ ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းလႆႈထုၵ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇႁူင်းယႃယဝ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်တိၺွပ်း မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ “တိၺွပ်းၺႃးၵူၼ်းၽိတ်း” ဝႃႈၼႆ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းႁႃတၢင်း ဢွၼ်ႈ ဝွၼ်းယွၼ်းပၼ်ငိုၼ်းတႅၼ်းတၢင်သေ ႁႂ်ႈပီႈလူဝ်းၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ် ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈ ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ယွၼ်ႉဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈလူမ်ႉ ၼႆၼၼ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်း လူင်း လၢႆးမိုဝ်းပၼ် သေ တင်းပီႈၼွင်ႉမၼ်းၸၢႆးၸင်ႇၸူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃ။
မိူဝ်ႈထိုင်ၵႂႃႇတီႈႁူင်းယႃၵျွၵ်းမႄးၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉမၼ်းၸၢႆး ႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 10 ၵေႃႉပႂ်ႉဝႆႉတီႈ တၢင်းၼွၵ်ႈ ႁွင်ႈႁူင်း ယႃ ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းၼၼ်ႉ။ မၼ်းၸၢႆးၼွၼ်းလိုမ်းတူဝ်ယူႇ ၼိူဝ်ၵူႇ၊ လိူတ်ႈၵေႃႈဢွၵ်ႇသူပ်းမၼ်း ၸၢႆးလႄႈ ၸွမ်းႁူဝ် ၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ မီးႁွႆးၸဵပ်းၸမ်ႉၵႂႃႇမူတ်း။ သေႃးမိုဝ်းတႄႉ တိုၵ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉတီႈၶႅၼ်သၢႆႉ မၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။
ၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်း လႆႈလုသဵင်ႈၵႂႃႇၼႂ်းၵၢင်ၶမ်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ ယၢမ်း 8 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈ။ ထႅင်ႈၼႂ်ၼိုင်ႈမႃး ပီႈၼွင်ႉ မၼ်း ၸၢႆး ၸင်ႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈမေႃယႃတီႈ ႁူင်းယႃၶဝ် ၽႃႇတူၺ်း တူဝ်တၢႆမၼ်းၸၢႆးသေ လႆႈႁၼ်လုပ်ႇမၼ်း ၸၢႆးႁၵ်းလႄႈ ၶိူင်ႈပိူင်တၢင်းၼႂ်းတူဝ်လုလႅဝ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸင်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်း ဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇ ၽဝ်တီႈပႃႇႁဵဝ်ႈ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်းဝၼ်းထိ 5/2/2022 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းလႆႈလုသဵင်ႈၵႂႃႇယွၼ်ႉၼမ်ႉမိုဝ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၸွပ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ သိုၵ်း မၢၼ်ႈ ယင်းပႆႇမီးလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၼႃႈႁိူၼ်းၸၢႆးထုၼ်းဝိၼ်းသင်သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 94-728-6696 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးသၼ်လွႆ +66: 88 680 4913 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
PDF files:


text:
ၵၢၼ်ငၢၼ်းသင်ေၵႃႈယဝ်ႉ လွင်ႈသင်ေၵႃႈလီ ၶႃႈႁဝ်းႁဵတ်းေၵႃႉလဵဝ်ဢမ်ႇလႆႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ် ၶႂ်ႈၶႅမ်ႉၵႃႇႁိုဝ်ၶႅမ်ႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉၶႂ်ႈလီၵႃႈႁိုဝ်လီ တၢင်းၶတ်းၸႂ်ၶႂ်ႈမီးၵႃႇႁိုဝ်မီး သင်ဢမ်ႇမီးပႃးႁႅင်းသူ သင်သူၶဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းႄလႈ ၶူးႁဝ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼႆၸိုင်ႈ မၼ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးသင်လႆႈ ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈသင်ေသမဵဝ်း ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းႁဝ်း ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃးေၵႃႈလီ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ေၵႃႈယဝ်ႉ မၼ်းပဵၼ်တၢင်းၶတ်းၸႂ်ၶူးႁဝ်းၶဝ် ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ်ႄလႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ်တၢင်းမူတ်းမူတ်းၵူၺ်း။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၼိုင်ႈပီႊ ပီႊ 2020 - 2021 ၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ၶူးၽႅၼ်ဝႆႉ လွၵ်းလၢႆးၵၢၼ် ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၵၢၼ်သွၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈေတသွၼ်ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶၢင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းယူႇၼႂ်းႁွင်ႈေသ သွၼ်လိၵ်ႈတၢင်းဝၼ်းတၢင်းဝၼ်း ေပႃးပီႊႄတႇမႃး ၵႂႃႇ ပီႊ 2021 - 2022 ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼႂ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈလႅၷ်ႈလၢႆႈပႅတ်ႈၽွင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းေပႃးၵိုင်ငၢမ်ႇၸွမ်း ငဝ်းလၢႆး ၵၢပ်ႈပၢၼ် လွၵ်းလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ (21) ၼၼ်ႉ ေတဢဝ် ၼွၵ်ႈႁွင်ႈႁဵၼ်းပဵၼ်လၵ်းပဵၼ်ယႂ်ႇေသ (3)ပူၼ်ႈ (2)ပူၼ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈေတႁဵၼ်း ၵၢၼ်သွၼ်ၼွၵ်ႈႁွင်ႈႁဵၼ်းၵူၺ်း တႃႇ (1)ပူၼ်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်း။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၶူးၶႂ်ႈမႃးသင်ႇႄလႈ ၶႂ်ႈပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉတီႈသူ ၶဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ေတမီးယူႇ (4)ႁူဝ်ေၶႃႈ
- ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၊ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း
လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၵူႈေၵႃႉ ပႃးတၢင်းၽူႈႁူမ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် (Team)ငၢၼ်းႁဝ်း ပႃးတူဝ်ၶူး သင်ဝႃႈႁဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်တွပ်ႇလိၵ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ ဢုတ်းႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇတူၺ်းလိၵ်ႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉသင်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဝ်း ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း သွၼ်ႁဵၼ်းၸွမ်းၼင် ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းမီးႄလႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းပႃးၸွမ်းတၢင်းၼွၵ်ႈထႅင်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်သင်ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းသူ ၵၢၼ်လူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈသူၶဝ်ပိၵ်ႉၵႂႃႇၸွမ်း ႁူင်းႁဵၼ်း။ ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇေသတႃႉေၵႃႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းပႃးတၢင်းတူဝ်ၶူး သူၶဝ် ႁဝ်းႁႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ေတၶၢတ်ႇၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်လူလိၵ်ႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈဢမ်ႇလႆႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၶူးဢမ်ႇၸႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လႆႈသွၼ်လိၵ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်း မိူၼ်သူၶဝ်ေသတႃႉေၵႃႈ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ၵၢၼ်လူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼႆႉ လႆႈၶတ်းၸႂ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၼမ်လိူဝ်ေသသူၶဝ် ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း သွၼ်လိၵ်ႈဢဝ် ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ပိၵ်ႉႁဵၼ်းယဝ်ႉ ယႃႇေပပိၵ်ႉပႃး ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉႁဝ်းၸွမ်း သင်ၶၢတ်ႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းေၵႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တၢင်း မိူၼ်ၵူၼ်းတႃမွတ်ႈယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၶူးႁဝ်း ၶူးသူၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉႄတႉ ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈေတလႆႈလိုဝ်ႈမိူၼ်သူၶဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ေတလႆႈႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉလႆႈတဵမ်တဵမ်မိူၼ်သူၶဝ် သင်ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉေၵႃႈ ေတမီးၵၢၼ်မႃးထႅင်ႈမိူၼ်ၵၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်း သမ်ႉေတမီးပႃး ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၽိူမ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉၶူးႁဝ်းၶဝ်ထႅင်ႈမိူၼ်ၵၼ် ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ ၶႃႈေၵႃႈပွင်ႇၸႂ်မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ဝႃႈၶူးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇေပႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈလိုဝ်ႈ ဢမ်ႇေပႃးမီးသုၼ်လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် ပူၵ်းပွင်ၼႃႈႁိူၼ်းသင်ႄတႉႄတႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းသွၼ်လိၵ်ႈ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းေၵႃႈ လႆႈသွၼ်လိၵ်ႈဢဝ်တဵမ်တဵမ်ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း ယွၼ်ႉၼၼ် ဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၶူးႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၸွမ်းႄတႉႄတႉ။ သင်ႁဝ်းလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်းထႅင်ႈပီႊမႃး ၶႃႈေတဝႆႉၵႃႈၶၢၼ် တူၺ်းထိုင်ၶူးႁဝ်းၶဝ်ၼမ်ၼမ်လီလိူဝ်ေသပီႊၼႆႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပီႊၼႆႉေၵႃႈ ၸွမ်းၼင်ၶႃႈပဵၼ်လႆႈ ၸွမ်းၼင်ၶႃႈႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်လႆႈေၵႃႈ လႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၶူးႁဝ်းၶဝ်မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇယွၼ်ႉၶႃႈေၵႃႈ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇမိူၼ်ၶူးႁဝ်းၶဝ်မိူၼ်ၵၼ်ႄလႈ မၢင်လွင်ႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၶႂ်ႈသၢင်ႈပၼ်ယူႇေၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးေၵႃႈမီးတၢင်းၼမ် ၵူၺ်းၼႃႇ ၼင်ဢၼ်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉေတႉၶႃႈေၵႃႈ လႆႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၶူးႁဝ်းၶဝ်မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
- ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းယၢမ်းလဵဝ်
ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းလီၵူဝ်ၼႃႇ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ် 1988 ၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ေၵႃႈမီး လွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းမႃးၼမ် ႁူႉပွင်ၸႂ်လွၵ်းလၢႆးပိူင်တီႇမူဝ်ႇၶႄရႇသီႇမႃးၼမ် ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်သူၶဝ်ႁဝ်းႁႃး ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႃႈမႃး ေတလႆႈပဵၼ်ၵူၼ်းဢွၼ် ႁူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလူလိၵ်ႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၼမ်ၼမ် လူဝ်ႇႁူႉၵၢၼ်မိူင်း လူဝ်ႇႁူႉလွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႇမီး လူဝ်ႇႁူႉၵၢၼ်ပၢႆးတိုၵ်း လူဝ်ႇႁူႉၵၢၼ်သိုၵ်း လူဝ်ႇႁဵၼ်းႁူႉပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လူဝ်ႇႁူႉၽႃႇသႃၵႂၢမ်းလၢတ်ႈပိူၼ်ႈလၢႆလၢႆၽႃႇသႃ လူဝ်ႇေမႃထတ်းသၢင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵူႈၶၢဝ်း ေပႃးဢမ်ႇၼၼ် ႁဝ်းေတဢမ်ႇၵိၼ်ပိူၼ်ႈလႆႈ ေတထုၵ်ႇပိူၼ်ႈၵိၼ်ႁဝ်း ဢဝ်ႁဝ်းတၢႆ လႆႈၽၢၼ်ဝၢၼ်ႈၽၢၼ်မိူင်း တီႈယူႇတီႈၵိူတ်ႇႁဝ်း မိူၼ်ႁဝ်းၼႆႉၵူၺ်း ပၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉယၢပ်ႇၵႃႇႁိုဝ်ေၵႃႈယဝ်ႉ ေပႃးထိုင်ပၢၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်းမႃး ပၢၼ်သူၶဝ်ႁဝ်းႁႃးမႃး လူဝ်ႇႁႂ်ႈမၼ်းလီလိူဝ်ေသၼႆႉထႅင်ႈ ေပႃးဢမ်ႇမီး မိူဝ်ႈၼၼ်ႉေၵႃႈဢမ်ႇမီးမိူဝ်ႈၼႆႉ ေပႃးဢမ်ႇႁဵတ်းဝႆႉမိူဝ်ႈပူၼ်ႉေၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈဢမ်ႇမီးမႃးလႆႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉၼၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉ ထုၵ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁႂ်ႈၶိုတ်းတၼ်းၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ႄလႈ ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ မီးယူႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
- လွင်ႈယဵၼ်ႉၵၼ်ႈ
ဝၢႆးေသပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်ႁဝ်း လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ႁဝ်း ေၵႃႈေတမီးၼမ်မႃး ၸၢင်ႇေတလႆႈမီးလွင်ႈတုၵ်ႉလွင်ႈယၢပ်ႇၼမ်လိူဝ်ေသၼႆႉထႅင်ႈ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ေၵႃႈလီ ထိုင်မႃးငဝ်းလၢႆးၸိူင်ႉႁိုဝ်ေၵႃႈလီ ႁဝ်းႁႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇလူဝ်ႇၵူဝ်တုၵ်ႉဢမ်ႇလူဝ်ႇၵူဝ်ယၢပ်ႇ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၵူဝ်တၢႆ ႁဝ်းေတလႆႈလတ်းၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈ။
- ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်
ေပႃးမႃးတူၺ်း ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးလၢတ်ႈ လွင်ႈၵၢၼ် ဢွၼ်ႁူဝ် လွင်ႈၵၢၼ်ၼၢမ်းၼႃႈပိူၼ်ႈဝႃႈ မၼ်းယၢပ်ႇမၼ်းတုၵ်ႉၶ မၢင်ေၵႃႉေၵႃႈ သင်ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း ေတပိုတ်ႇၶိုၼ်းပီႊႄတႇမႃး ဢၼ်ၵူဝ်လႆႈႁဵတ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူဝ်ၼႃႈသီၼၼ်ႉေၵႃႈ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ်မီးယူႇ ပႃးၸဵမ်တူဝ်ၶူးယဝ်ႉ ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ပိူၼ်ႈ ၵၢၼ်ၼၢမ်းၼႃႈပိူၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းလႆႈယၢပ်ႇမၼ်းလႆႈႁိုဝ်ႉၼႃႈ သူၶဝ်ၼႆႉတၢင်းၶႅၼ်းလိူဝ်ေသၶူးယူႇ ႁဵတ်းၸွမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၶူးႁဝ်း ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ၼမ်ႉၸႂ်ႁဝ်းဢၼ်ၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်လွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ေပႃးပဵၼ်ၶူးသမ်ႉ မိူဝ်ႈပီႊၵၢႆသမ်ႉ ၶူးလႆႈမႃးပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈၸၼ်ႉၵၢင်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်သင် ယဝ်ႉေၵႃႈဢမ်ႇတၼ်းႁူႉသင်ဝႃႈ ေတလႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ လႆႈမႃးႁဵတ်းလႆႈမႃးၸၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ် လႆႈမႃးၽိုၵ်းႁဵတ်းေၵႃႈပႃး ေတလႆႈႁၼ်ဝႃႈမီးလွင်ႈယၢပ်ႇႄတႉႄတႉ တီႈၽိတ်းေၵႃႈေတမီး ေတယူမ်ႈယွမ်းေၵႃႈေတႁၼ်ၼမ်ဝႆႉယူႇ။
ထုၵ်ႇလီဢၢႆႄလႈ ထုၵ်ႇလီယိူင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ႁဝ်းၵူၺ်းတိုၵ်ႉလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၵူၺ်း သမ်ႉဢႃႇယုေၵႃႈတိုၵ်ႉေၵႃႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၵူၺ်း သမ်ႉေပႃးဢွၼ်ၵၼ်ၶၢင်းယဝ်ႉလႃႇ ယွၼ်ႉၼႆ ေတႁဵတ်းသင် ေတလၢတ်ႈသင်ေၵႃႈ ႁႂ်ႈတူၺ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၽွင်ႈ ယႃႇေပၵူဝ်တုၵ်ႉယႃႇေပၵူဝ်ႇယၢပ်ႇ လူဝ်ႇၽိုၵ်းတူဝ်ၽိုၵ်းၸႂ် ႁႂ်ႈယၢပ်ႇယၢပ်ႇၼမ်ၼမ်ဝႆႉဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယႃႇေပၶႂ်ႈပဵၼ်ၶီႈၶႃပိူၼ်ႈ ယႃႇေပၶႂ်ႈႁဵတ်းၵူၼ်းၸွမ်းလင်ပိူၼ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းမီး ၽႅၼ်လိၼ်ႁဝ်းမီး ႁဝ်းလူဝ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ပိူၼ်ႈၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇပၼ်မၢၼ်ႈမႃးဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း ယွၼ်ႉၼၼ်ႄလႈ ၽိုၵ်းတူဝ်ၽိုၵ်းၸႂ်ၽိုၵ်းပၢႆးဝူၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပိူၼ်ႈ ယႃႇေပၶႂ်ႈပဵၼ်ၶီႈၶႃပိူၼ်ႈႄလႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၶႃမိူင်းပိူၼ်ႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈ သင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၵတ်းယဵၼ်မႃး ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇယူႇ ၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉေၵႃႈ ၶဝ်တိုၼ်းေတၶဝ်ႈမႃးယူႇၶိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶိုၼ်းၵူၺ်း ယွၼ်ႉဝႃႈဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၶဝ်လႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်းႄလႈ ၶဝ်ၸၢင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇယူႇတီႈမိူင်းပိူၼ်ႈၵူၺ်း။
ေၶႃႈလိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်တီႈ ၽူႈႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း Team ငၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ ပႃးၸဵမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းပီႊၼႆႉ (2020 - 2021) တီႈသူၶဝ်လႆႈ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်း ထွမ်ႇဢဝ်သူပ်းဢဝ်ၵႂၢမ်းၶူး ပူၵ်းပွင်ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်း တီႈလႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇၼႆႉ ယူႇတီႈသုၼ်တူဝ်ၶူး ယူႇတီႈၸႂ်ၶူး ယူႇတီႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶူး ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈေသ ၼပ်ႉထိုဝ်သူၶဝ် ၶူးႄလႈ ႁူဝ်ၼႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉယူႇၶႃႈ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ၺွင်ႇဢူး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၺွင်ႇဢူး (မၢၼ်ႈ: ညောင်ဦးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Nyaung-U), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Nyaung-U]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ထုင်ႉပူးၵမ်ႇ ဢၼ်မီး ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ၊ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းထုင်ႉပူးၵမ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝဵင်းပူးၵမ်ႇလႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းယဝ်ႉ။ ၽၢင်ႈႁၢင်ႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵꧣ် ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၸီးၶူင်ႇ ယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဝဵင်းၺွင်ႇဢူး ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ ႑႙႕႓ ၼၼ်ႉ မီး 9,416 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ၶွမ်ႇမတီႇႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တႃႇ ဝဵင်းၺွင်ႇဢူးၼႆႉ လႆႈၽွတ်ႈႁဵၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1903 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၺွင်ႇဢူးၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈႁိူဝ်းသိူၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းလၢဝ်းမိူင်း ၶဝ် မႃးဢႅဝ်ႇလႄႇ ဝဵင်းၵဝ်ႇပူးၵမ်ႇ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၼိူဝ် ဝဵင်းပူးၵမ်ႇ ယၢၼ် သီႇလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉပူးၵမ်ႇၼႆႉ ယွၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၶူဝ်းယုၼ်းဢွၵ်ႇသေ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ထူဝ်လိၼ်ဢွၵ်ႇၼမ်လႄႈ မီးဝႆႉ ၸၢၵ်ႈၼမ်ႉမၼ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)


text:
ၶေႃႈပိုၼ်ၶၢဝ်ႇ
ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းမႂ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး(SHRF)လႄႈ ၸုမ်းၵေႃႇမတီႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး လႅၼ်လိၼ်ထႆး (SSRC-TB)
ဝၼ်းထိ 23/5/2019
ဢွင်ႈတီႈပိုင်ႈႁူမ်ႈပၢႆႈၽေးၵႅပ်ႈမႃး– ၽေးၶဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတႃႇၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်တႆး–ထႆး
ၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းမႂ်ႇ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး(SHRF)လႄႈ ၸုမ်းၵေႃႇမတီႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး လႅၼ်လိၼ်ထႆး (SSRC-TB) လႆႈပိုတ်ႇၽိူၺ်ၼႄ ၽေးၶဵၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ယွၼ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းဝ UWSA ၶဝ်ၽိုတ်ႉၸိမ် ၶဵင်ႈၶႅင်သႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 6,000 ပၢႆ ၸိူဝ်းၺႃးၸဝ်ႈတႃႇၼၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် တတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၸွႆႈထႅမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၽွင်းပီပၢႆပူၼ်ႉမႃး။
ႁူမ်ႈဝႃႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉ ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယဝ်ႉသေတႃႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇသူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းၶႂၢၵ်ႈၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁႃႈပၢင်သေ ႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းမႂ်ႇ၊ ပွႆႇၻရူၼ်ႊလႄႈ မိူဝ်ႈၼႂ်း လိူၼ်ၾႅပ်ႊပရူႊဝႃႊရီႊ 2019 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်သႅၼ်းမၢၵ်ႇ 120 mm ႁူၵ်းလုၵ်ႈ ၶဝ်သႂ်ႇ တီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသွင်တီႈ။ လွင်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၵူဝ်ႁႄသေ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶုတ်းလုၵ်းၶုတ်းထၢင်တႃႇပၢႆႈမႅပ်းလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၽိုၵ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ သင်ဝႃႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်မႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သိုၵ်းဝ UWSA ၵေႃႈ သိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈပိုၼ်ႉတီႈမၼ်းတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း/ဢွၵ်ႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းပၢင်သဝ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႊပရူႊဝႃႊရီႊ 2019 ၼၼ်ႉသိုၵ်းဝ UWSA ၶဝ်လႆႈ ယိုတ်းဢဝ်ႁႆႈတီႈလိၼ် တီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁိမ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလွႆၵေႃႇဝၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇလႄႈ ပဵၼ်ၵၢၼ် ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶေႃႈတူၵ်း လူင်းၼႃႈတီႈဢၼ်လႆႈတူၵ်းလူင်းဝႆႉၸွမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈတီႈလိၼ် တီႈႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ၵႅပ်ႈလူင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇထႅင်ႈ။
လွင်ႈသိုပ်ႇထႅမ်သိုၵ်းၶႂၢၵ်ႈတပ်ႉၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း/ပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈၸီႉၸႅင်ႈၼႄၼႂ်းၽႅၼ်ႇတီႈမႂ်ႇ ဢၼ် ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပိုတ်ႇၼႄ လွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းဝ UWSA ပဵၼ်ၸုတ်ႇပဵၼ်ၸုတ်ႇပၵ်းဝႆႉၼႅၼ်ႈၼႃ ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၽႅၼ်ႇတီႈၼၼ်ႉ ယင်းပိုတ်ႇၼႄပႃးလွင်ႈၶႂၢၵ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်သိုၵ်းဝ UWSA ၶဝ်ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ ပိုၼ်ႉ တီႈၼႃႈလိၼ်ၶဝ်တွၼ်ႈတၢင်းၸၢၼ်း ဢၼ်ၶဝ်တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းၸၢဝ်းဝ ပွတ်းႁွင်ႇ ႁူဝ်ၵူၼ်း 120,000 ၶၢႆႉလူင်းမႃး ယူႇတၢင်းၸၢၼ်းမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးသၢဝ်းပီပၢႆၼၼ်ႉသေ တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း (ၵူၼ်းၸႃႇတိ) ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်တႆး၊ ဢႃႇၶႃႇလႄႈလႃးႁူႇၶဝ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၸွမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၸႅၵ်ႇယႅၵ်ႈသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇတၢမ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်ႈၸႂ်ႉမႃးဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃး တီႈၽုၵ်ႇတီႈႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ယဵၼ်းပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈသိုၵ်းၶဝ်ယူႇ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၽႄႈၵႂႃႇတင်းပိုၵ်းယဝ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ- ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ် တူၼ်ႈယၢင် ဢၼ်ၽုၵ်ႇသေ ၶိုၼ်းတေႃႉသူင်ႇပၼ်မိူင်းၶႄႇ။
ၽွင်းၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈတၢင်ႇမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ပၵ်းတႃၸွမ်းပွႆးၶွပ်ႈတဵမ် 30 ပီသိုၵ်းဝ UWSA ၵိုတ်းယိုဝ်း ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ၶႄႇမိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးယူႇၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႄ ၽၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်းၶိုၵ်ႉၶၢႆးယႂ်ႇလူင် ဢၼ်ၸႂ်ႉၵူၼ်းသိုၵ်းၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်တီႈငဝ်ႈငုၼ်းသိုၵ်းဝ UWSA ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်းပွတ်း ၸၢၼ်း တီႈႁူၺ်ႈဢေႃႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ဢၼ်ႁၢင်ႇၵႆလႅၼ်လိၼ်ထႆး 10 ၵီးလူဝ်ႇမီႇတႃႇ ၵူၺ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢၼ် ၾၢင်ႉတိူၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇလူဝ်ႇၵႄႈၶႆပၼ်ႁႃ လွင်ႈၼႃႈလိၼ်ၵုမ်းၵမ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း/ဢွၵ်ႇ ၵွၼ်ႇၼႃႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ပေႃးၸၢင်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢႆးလႅင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃႇမတီႇ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေး (လႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး) လၢတ်ႈဝႃႈ “သူၼ်ဝၢၼ်ႈၼႃးႁဝ်းၵေႃႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈသိုၵ်းဝ ႁုပ်ႈယိုတ်း(သိမ်း)ဢဝ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ် တႃႇတေပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇ မိူင်းလင်ႁဝ်းၼၼ်ႉတိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ” ဝႃႈၼႆ။
ပဵၵ်ႉသမ်ႉလႆႈယိုၼ်ႈတၢင်ႇလိၵ်ႈၸူးၸဝ်ႈတႃႇၼႃႉမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ႇၸႂ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ မႃးၸူးလွင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်လႆႈတတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပၢႆႈၽေးၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊ 2017 ၼၼ်ႉမႃးယူႇ သေတႃႉ ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ယင်းပႆႇမီးၽႂ် မိူင်းလႂ် သူၼ်ၸႂ်ဝၢႆႇတူၺ်းၶိုၼ်း။ ၼႂ်းၽႅၼ်ႇတီႈ ၸုမ်း UN လႄႈ ၸုမ်း INGO ၶဝ် ဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၼႂ်းပွတ်းၸဵင်ႇ ၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇၼႄပႃး ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် တႆး-ထႆး ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၸၢႆးလႅင်းလၢတ်ႈဝႃႈ “လွင်ႈဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပၢႆႈၽေးၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်”။ “ႁဝ်းတႄႉၶႂ်ႈႁႂ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်သိုပ်ႇမိပ်ႇဢီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် သုတ်းဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
ၶဝ်ႈတူၺ်းၽိုၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းဢၼ်တဵမ်မၼ်းလႆႈတီႈၼႆႈ
Full report PDF Files:>>> English | Burmese | Shan | Thai
Prass release PDF files:>>>> English| Burmese| Shan| Thai
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးလႅင်း +66 (0) 86 188 9827(တႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66 (0) 97- 173-1530(တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း +66(0)87-658-9551 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ထႆး)
ၼၢင်းလိုၼ်းႁွမ် +66(0) 880818868 (တႆး၊ ထႆး)


text:
Company ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝုႈ Alibaba(ဢလီႇပုႇပုႇ)ၼၼ်ႉပဵၼ်သင် မၢႆ (1) လုၵ်ႉတီႈၽူဝ်ေမးသွင်ၵေႃႉဢၼ်ၵုႈၸၢတ်ႈသႅင်းၶေႇေသ 1964 လိူၼ် October 15 ၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးၵိုတ်ႇတီႈ ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ႁၢၼ်ႇၸူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။။ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉဝုႈ မုးယျၼ်း ၼႆယဝ်ႉ
မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ တူဝ်လဵၵ်ႉလိၵ်ႉေသ ၺုးဢူၺ်းၵေႃႉၵဝ်းယွၵ်ႇတုႇေသ။ ၸႅတ်ႉမုးၼႆႉ တူဝ်လဵၵ်ႉေသတုႉေပုးၽိတ်းၵၼ်မုး ၸုႉၵူၼ်းဢၼ်တူဝ်ၶိင်းယႂ်ႇေသမၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇတွၼ်ႉၵူဝ်ၵိၼ်ေသပွၵ်ႈ။
ၸႅတ်ႉၼႆႉ ၸိမ်မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉသူင်ၸႂ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉယဝ်ႉ။ၵူၺ်းၵုႈဝဵင်းဢၼ်မၼ်းယူၼၼ်ႉၵူၼ်းဢၼ်ေမုဢၢင်းၵိတ်ႉဢမ်ႇမီးေသၵေႃႉ ပပ်ႉလိၵ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇမီးေသပပ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈဢမ်ႇသွၼ်ပၼ်ဢၢင်းၵိတ်ႉ။
ေပုးၼၼ်ၸႅတ်ႉၼႆႉႁဵတ်းသင်လုႇၼႆ မၼ်းလုၵ်ႉၸဝ်ႉၸဝ်ႉေသ ၼုႈၽွင်းပႆႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးၶီႇလႅင်ေသ ၵႂုႇတီႈၵၢင်ဝဵင်းႁၢၼ််ႇၸူဝ်း တီႈဢၼ် ၸဝ်းၶိူဝ်းဢၢင်းၵိတ်ႉမုးလႄႇမိူင်းၶေႇေသ တီႈၶဝ်လိုဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ၸႅတ်ႉၼႆႉၶႂ်ႈေမုလိၵ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉၼုႇဢုးလုးလႄႈ မၼ်းၸၢႆးဢွၼ်ၵူၼ်းဢၢင်းၵိတ်းၶဝ်ႉ သူင်ႇလႄႇတီႈဢၼ်ႁၢင်ႈလီၼႆးဝဵင်းႁၢၼ်ႇၸူဝ်းေသ ဢမ်ႇဢဝ်ငိုၼ်းၵုႈသူင်ႇလႄႇ ၵူၺ်းၵုႈေတလႆႈၶိုၼ်းသွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉ ဝုႈၼၼ်ယဝ်ႉ။ မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ၵႂုႇသွၼ်းၮိၵ်ႈတီႈၵူၼ်းလႄႇမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၢင်းၵိတ်ႉမီးမွၵ်ႈ 9ပီ။
ၸႅတ်ႉၼႆႉ မီးဝုႇရီႉယုႉတႄႉတႄႉ။ၸိုဝ်ႉမၼ်းၵူၼ်းလႄႇမိူဝ်းၵူၼ်းဢိင်းၵိတ်ႉပၼ်ဝႆႉၸိုဝ်ႈဢိင်းၵိတ်ႉမၼ်းၸၢႆးဝုႈ jack (ၸႅတ်ႉ)ၼႆယဝ်ႉ။မၼ်းၸၢႆးၶိုၼ်းဢဝ် ၸိုဝ်းမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉတူဝ်တၢင်းၼုး မုး ၼၼ်ႉေသ ၶိုၼ်း ပဵၼ်မုး jack ma( ၸႅတ်ႉမုး) ယဝ်ႉ
မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉၼႆးမိူင်းၶေႇၼႆႉၵူၼ်းဢၼ်ေမုလၢတ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉၼႆႉ မီးဢႄႇတႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈသင်ၸႅတ်ႉၼႆႉၶႂ်ႈေမုဢၢင်းၵိတ်ႉၼုႇၼုႇၼႆ ၵွပ်ႈဝုႈၸိမ်မိူဝ်ႈမၼ်းၸၢႆးၵေႃႉလဵၵ်ႉ မၼ်းမီးယိူင်းဢၢၼ်း ၼိုင်ႈဢၼ် မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉမိူင်းၶေႇၶဝ် ပဵၼ် ၵုၼ်ႇမျယူႇၼိတ်ႉ ဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈဢမ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼႆးၵႄႈၵမ်ႇၽုႇ ၵွပ်ႈၼၼ်ဝၼ်းၼိုင်ႈမုး ၽၵ်ႉတူေတပိုတ်ႇေသေတၵပ်ႉသိပ်ႇၵူႈမိူင်းမိူင်းယူႇၼႄလႄႈေပုးဝၼ်းၼၼ်ႉမုးလိၵ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉဢၼ်မၼ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ေတမီးၽွၼ်းလီယူႇ ၼႆမၼ်းၸၢႆးယုမ်ႇယမ်ေသၸင်လႆႈၶတ်းၸႂ်သွၼ်လိၵ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈဢမ်ႇမီးငိုၼ်းလႄႈ ပိင်ႇၺုႇၼႆႉ ေတဢဝ်မၼ်းၸၢံးပူၼ်ႉလွတ်ႈတၢင်းၽၢၼ်ယူႇၼႆႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၸႅတ်ႉၼႆႉ ၶဵၼ်ႇဢၢင်းၵိတ်ႉေသတုႉ ၽၢႆႇပၢႆးၼပ်ႉၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးၺၢမ်ႉေတႉေတႉ ၊ တုႇေသလႆႈတွပ်ႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးတူၵ်းၸၼ်ႉၵွပ်ႈပၢႆးၼပ်ႉသွင်ပွၵ်ႈ ၶိုၼ်းတွပ်ႇၵမ်းထီႉသၢမ်ယဝ်ႉၸွင်ႇၵွႆႈ ဢွင်ႇပူၼ်ႉ ။ 1988 ၼၼ်ႉမၼ်းၸၢႆးလႆႈၸုမ်ႈ ပွႆႉပဵၼ်ၶူႈ ေသ
ဝၢႆးလႆႈပွႆႉယဝ်ႉ မၼ်းၸၢႆး ၵႂုႇၶဝ်ႈၵၢၼ် company 30 ပၢႆဢမ်ႇႁပ်ႉမၼ်းၸၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ် ၊ ဢၼ်လၢၼ်ႉၶၢႆၼိူဝ်ႉၵႆႇ ၶွမ်ႇပၼီ KFC ဢၼ်မုးပိုတ်ႇမိူင်းၶေႇၼၼ်ႉ ၵႂုႇတွပ်ႇ interview 24 ၵေႃႉ ႁပ်ႉၵၢၼ် 23 ၵေႃႉ လိူဝ်ေသ ၸႅတ်ႉမုးၵေႃႉလဵဝ် ၽႂ်ဢမ်ႇႁပ်ႉ။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းမုး လႆႈၵၢၼ်တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ပဵၼ်ၶူးဢၢင်းၵိတ်ႉ လႆႈၼိုင်ႈလိူၼ် ေတုႇလုႇ 12 ေတုႇလုႇ (ငိုၼ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 10000 ပျူး) ၸႅတ်းၼႆႉသွၼ်လိၵ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉၶႅမ်ႉပွင်ႇၸႂ်လီၼုႇလႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉတပႄႈၵေႃႈႁၵ်ႉမၼ်းၸၢႆးေတႉ ။ ဢၼ်လႆႈတႅမ်ႈမုးပိုၼ်းမၼ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈဝုႈ ေပုႈမႄႈမၼ်းၸၢႆးသေထးလႄႈပုၼ်ႈဢဝ်ဢမွၺ်ႇေပုႈမႄႈမၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၢ ၸႅတ်ံၼႆႉတူဝ်လဵၵ်ႉေသတုႉ လွင်းတၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းမၼ်းၼႆႉ ယႂ်ႇမိူၼ်လွႆလူင်လုၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ မိူၼ်မွတ်ႉတူဝ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉယိူင်းဢၢၼ်းယုႉလွႆလူင်ယဝ်ႉ မၼ်းၸၢႆးပႆႉၶၢဝ်းယၢမ်း ၽၵ်းတူမိူင်းၶေႇၶဝ် ပိုတ်ႇၸူးၵူႈမိူင်းမိူင်းးးးးးးးးး။။ >>>>>>>>> သိုပ်ႇမၢႆ (2)
- Tai Strategy Tai Management
- Post >>> ShanStateDefenceArmy


text:
မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ႁဝ်းၶဝ်တၢင်းသဵင်ႈ ငိၼ်းၸူမ်း ဢၼ်
ၽူႈလူလိၵ်ႈတႆး ၊ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် မႃးပၼ်ႁႅင်းၶဝ်ႈတူၺ်း
ၼ်ႂး Website ေသ ၊ ၶဝ်ႈမႃး ဢၢၼ်ႇတူၺ်း ပိုၼ်း တူဝ်ၶႃႈ
ဢၼ်ႇပွတ်းၼႆႉၶႃႈ ၊ ၸုိဝ်ႈၶႃႈေတႉ ေတမီးလၢႆလၢႆၸုိဝ်ႈ
ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵႂႃႇၵူႈတီႈ ႄလႈ ေတလႆႈၸ်ႂႉ
ၸုိဝ်ႈလပ်ႉလပ်ႉၽွင်ႈယူႇ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ေတႉ ေတႁူႉ
ၸၵ်းၶႃႈဝႃႈ ၸၢႆးသႅင်သုိၵ်း ၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ မီးတၢင်းၼမ်
ယူႇယဝ်ႉၸုိဝ်ႈၶႃႈၼႆႉ -
မူိဝ်ႈယူႇႁူိၼ်းေတႉ ဝႃႈ ၸၢႆးဢၢႆႈလူႇ ၊ သင်တဵမ်ႈဝွၵ်းမႃး သမ်ႉၸ်ႂႉဝႆႉ သိူဝ်ႁၵ်ႉမူိင်း ၊ မူိဝ်ႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းႄၶႇ ၸုိဝ်ႈႄၶႇ ေတႉပဵၼ် ဢႃးဝႂၢင်း ၊ ၵိူတ်ႇမိူဝ်ႈပီ 1990
တီႈ ဝဵင်းေၵးသီး မူိင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၊ ေတမီးပီႈၼွင်ႉ သၢမ်
ေၵႃႉ ၊ ၶႃႈႁဝ်းပဵၼ် ေၵႃႉယ်ႂႇသုတ်း။
ထုိင်မႃးမူိဝ်ႈ ဢႃႇယု 7 ၶူပ်ႇ ၊ ဢိင်ၼူိဝ် ငဝ်းလၢႆး ႄလႈ လႆႈၶၢႆႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း တီႈဝဵင်းမူိင်းသဵၼ်ႈဝီ မူိင်း
တႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၊ ဝၢႆးယူႇ ႁူင်းႁဵၼ်းထုိင် ၸၼ်ႉ - 4 ယဝ်ႉ ၶိုၼ်းလႆႈၶၢႆႉ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ - 5 တီႈ ဝဵင်းလူင် လႃႈသဵဝ်ႈ မူိင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၊ ၵွပ်ႈငဝ်းလၢႆး ပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇ ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂလီ ႄလႈ ၸၼ်ႉ - 10
မႃးၶိုၼ်း ၶၢႆႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ - 10 တီႈ ဝဵင်းပၢင်ဢူႈလူင် ( Pyi Oo Lwin ) တီႈ မူိင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ( မိူဝ်ႈလဵဝ်ေတႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၼ်ႂးတိူၼ်း မၢၼ်းေလးပႅတ်ႈ ) ၊ ဢွင်ႇၸၼ်ႉ - 10 တီႈ ဝဵင်း
ပၢင်ဢူႈလူင် ယဝ်ႉႄလႈ တႃႇေတၶိုၼ်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ် ၼၼ်ႉ ၊ ၵွပ်ႈ မီးပၼ်ႁႃ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ဢိတ်း
ဢိတ်း ႄလႈ လႆႈၶိုၼ်း မႃးၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် တီႈဝဵင်းလူင် လႃႈသဵဝ်ႈ ၽၢႆႇပၢႆးၼပ်ႉ ( Math: ) ၊ မူိဝ်ႈၽွင်း ယၢမ်း ၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸုိဝ်ႈေတႉ ေတၸ်ႂႉဝႆႉ ၸၢႆးဢၢႆႈလူႇ ၊
တူၺ်းငဝ်းလၢႆး ႁူင်းႁဵၼ်း ပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ ဢမ်ႇၶိုၵ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂလီထႅင်ႈ ႄလႈ ထုိင်မႃး မူိဝ်ႈပီ 2010 ၸင်ႇလႆႈ
ၶၢႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ေသ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဝဵင်းလူင် တႃႇၵုင်ႈ ( Yangon ) တီႈ မူိင်းမၢၼ်ႈ ( ႁူင်းႁဵၼ်း တႃၵုင်ႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇ Dangon East University ) ။ ဝၢႆးထုိင် တီႈမူိင်းမၢၼ်ႈ
ၼၼ်ႉ ၶႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း သင်ေၵႃႈငႆႈ ပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇ ေၵႃႈလႆႈဝႃႈ မူိၼ်ၸ်ႂ ၶႆႈၶိုၼ်ႈ ၽၢႆႇသင်ေၵႃႈလႆႈ။ ထုိင်မႃး မူိဝ်ႈပီ 2012 မႃးၶႃႈ ႁဝ်းလႆႈၶိုၼ်ႈ ႁပ်ႉဢဝ်သူး ၸုမ်ႈ ( Graduation ) တီႈ မူိင်းမၢၼ်ႈ ၽၢႆႇ ပၢႆးၼပ်ႉ ( B.Sc   ) တီႈတႃႇၵုင်ႈ။
ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉ ၊ ေပႃးမီးၶၢဝ်းယၢမ်း
တၼ်းၼႆ ၊ လႆႈၶတ်းၸ်ႂ ၶိုၼ်ႈၽၢႆႇပၢႆး ဢၢႆႇထီႇ ( IT = International Of Technology ) ထႅင်ႈေသ ၊
ထုိင်မႃး 2013 ၽၢႆႇပၢႆး ( IT ) ၼႆႉ ၶႃႈေတယဝ်ႉၵႂႃႇ လႆႈ ၸုမ်ႈ
( Diploma ) ထႅင်ႈတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ( National Management College In Rangoon ) ၵွပ်ႈၼႆ ၵၢၼ်ဝႃႇသၼႃႇ ၶႃႈေၵႃႈ လႆႈဝႃႈ ပႃးၸ်ႂၽၢႆႇ
ဢၢႆႇထီႇ ( IT ) ေတႉေတႉ။ ထုိင်မႃး 2013 ၸမ်သဵင်ႈ
ၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈပၢႆး ဢၢႆႇထီႇ ( IT ) တီႈၼွၵ်ႈ
မိူင်း မူိင်းသိင်ႇၵပူႇ ( Singapore ) ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ် ၊ ၵွပ်ႈ
ငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႄလႈ ထုိင်မႃး 2014 ၵၢင်လိူၼ် ၶိုၼ်း လႆႈ
ပွၵ်ႈ မႃးၶိုၼ်း တီႈ ဝဵင်းလူင် တႃႇၵုင်ႈၶိုၼ်း ၊ မူိဝ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း တီႈ
မူိင်းမၢၼ်ႈ ဝဵင်းလူင် တႃႇၵုင်ႈ ၼၼ်ႉေတႉ ၊ ဢၼ်ၶႃႈ ၶႆႈႁဵတ်း ၶႆႈပဵၼ်လိူဝ် ေသ
ပိူၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ေႁႃႈႁူိဝ်း ( Driver Ship ) လိူဝ်ေသပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ၊ လႆႈၵႂႃႇတွပ်ႇသွင်ပွၵ်ႈ။ တူၵ်းတၢင်း
သွင်ပွၵ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈ ဢွင်ႇေသပွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈၶႃႈႁဝ်းမီး လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း ၽၢႆႇပၢႆးသၢႆတႃ ( Eye ) ၵွပ်ႈမၢၵ်ႇတႃ ၶႃႈ ဢမ်ႇလီ
လႆႈသ်ႂႇမၢၼ်ႇတႃ ႄလႈ တူၺ်းတၢင်းၵႆ ဢမ်ႇႁၼ်။ ၵွပ်ႈၼႆ ႄလႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်း တိုဝ်ႉတၢင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း
ဢႃႇယု 15 ထုိင် 25 ၼႆႉ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽွင်းမူိဝ်ႈႁႃ ပိၺ်ႇၺႃႇ ႄလႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ။ မူိဝ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈ
ဝဵင်းတႃၵုင်ႈ ၼၼ်ႉ တႃႇေတႄၵႈၶၢႆလႆႈ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ မူိဝ်ႈၽွင်း ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၶႃႈေၵႃႈ
လႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပိုတ်ႇလၢၼ်ႉ Internet ( Cyber Net Shop ) ႄလႈ လွင်ႈသုိဝ်ႉၶၢႆ ၼင်လိၼ် တီႈလိၼ် မူိင်းမၢၼ်ႈ။
မိူဝ်ႈၶႃႈ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း မူိဝ်ႈပဵၼ် ပၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼၼ်ႉ ၶႃႈလႆႈၸ်ႂ လူလိၵ်ႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ ႄလႈ ၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်းလူိဝ်ေသပိူၼ်ႈ။ ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ယုမ်ႇယမ်တူဝ်ၶႃႈ ယၢမ်ႈတၢမ်းဝႆႉဝႃႈ ၸူဝ်ႈၶႃႈ လႆႈမီး ဢႃႇယု
တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇၼႆႉေတႉ လိူဝ်ေသၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်း ဢမ်ႇမီးသင်ထႅင်ႈ ၶႃႈၵႆႉၵႆႉလၢတ်ႈၸူိင်ႉၼႆ။ ၵူၺ်း
ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼူိဝ်ငဝ်းလၢႆး ႄလႈ ၶႃႈႁဝ်း လႆႈယၢၼ်ၵႆပႅတ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၊ ဢၼ်ၶႃႈၶႆႈၶိုၼ်ႈ ဢၼ်
ၶႃႈယၢမ်ႈၼွၼ်းၾၼ်မႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ ၊ ယိူင်းဢၢၼ်း ၶႃႈ ၊ မူိဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၶႃႈၶႆႈပဵၼ်ၵူၼ်း ေႁႃႈႁိူဝ်း
( Driver Ship ) ေသပိူၼ်ႈ ၊ လွင်ႈၼွၼ်းၾၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈမီးမူိၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ ဢိင်
ၼူိဝ်လွင်ႈငဝ်းလၢႆး ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႄလႈ မၢင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ႁဝ်းၸင်ႇပဵၼ်လွင်ႈ Opposite
ယူႇ။ ၼႆႉပဵၼ် ပိုၼ်းပွတ်းပွတ်းဢွၼ်ႇၶႃႈ လွင်ႈပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇၶႃႈ ။
သင်ပဵၼ်လႆႈေတႉ ၶႃႈႁဝ်းေၵႃႈ ၶႆႈလႆႈ M.Sc / M.A ၸုမ်ႈလူင် - ၸုမ်ၶူးလူင် မူိၼ်ပိူၼ်ႈ
( ၽၢႆႇ ပၢႆး International Technology ) ယူႇၵူၺ်း ဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်ဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်း ႄလႈ ၵၢၼ်ဢၼ်ပဵၼ် ဝႆႉၼႆႉ ႁူႉဝႃႈလွင်ႈယ်ႂႇလိူဝ် ေသပိူၼ်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႄလႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၵႆ ႁူင်းႁဵၼ်း
ပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇမႃး။ ၸူဝ်ႈပၢၼ် ႁဝ်းမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ႁဵၼ်းႁ်ႂႈထုိင်တီႈ ယႃႇေပ ႁ်ႂႈမၼ်း
သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလၢႆလၢႆ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ၶႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၶႆႈႁဵၼ်းေတႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ
ၵွပ်ႈ ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႁဝ်း ႄလႈ ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်း မူိင်းပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။
သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလၢႆလၢႆ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ၶႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၶႆႈႁဵၼ်းေတႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ
ၵွပ်ႈ ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမူိင်း ႁဝ်း ႄလႈ ငဝ်းလၢႆး ဝၢၼ်ႈမိူင်း မူိင်းပိူၼ်ႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။
ငိၼ်းၸူမ်းၼမ်ၼမ်ၶႃႈ သင်ဝႃႈၶႃႈ ႁဝ်းလႆႈတဵမ်ႈ လႆႈႁဵတ်း ၽိတ်းၵႂႃႇတီႈ ဢၼ်သူၸဝ်ႈ
ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂ ႄလႈသင် လႆႈတဵမ်ႈၽိတ်း ႄလႈသင် ဝၢင်းၶႂၢင်း ပၼ်ၶႃႈႁဝ်းၽွင်ႈ ၊ ၶႃႈပဵၼ်တႆးယူႇ လိၵ်ႈ
တႆးေတႉ တဵမ်ႈဢမ်ႇေပႃးပီႇလီႄလႈ ႁူႉတူဝ်ယူႇၶႃႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ မူိဝ်ႈႁဝ်းေၵႃႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ၼၼ်ႉ ေပႃးေတ
သွၼ်လိၵ်ႈတႆးၼႆ လႆႈလၵ်ႉၵႂႃႇသွၼ်ဢဝ်တီႈ ၵွျင်းမုၼ်ၸဝ်ႈၵူၺ်း သင်သုိၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႁၼ် ၶဝ်သမ်ႉ
ေတေပႃႉ မၢတ်ႉ ဢဝ်တၢႆ။ သုိၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတီႈ ၼ်ႂးႁွင်ႈႁဵၼ်းမၢၼ်ႈ ၼၼ်ႉဝႃႈ လိၵ်ႈတႆး
ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လိၵ်ႈၵူၼ်းထိူၼ်ႇ ပဵၼ်လိၵ်ႈၵူၼ်းယွၼ်း ( ရွမ္းသူပုန္စာ ) ၵွပ်ႈၼႆ သွၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ၊
ေပႃးၶႆႈသွၼ်ေၵႃႈ လႆႈလၵ်ႉသွၼ်ဢဝ် မၢင်ပွၵ်ႈ ၵႂႃႇလဵင်ႉၵႂၢႆးေသ သွၼ်ၼူိဝ်လင်ၵႂၢႆးမႃးေၵႃႈ ယၢမ်ႈမီး
မႃးယူႇ ၊ ၵွပ်ႈၼႆဝၼ်းမူိဝ်ႈၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းေၵႃႈ ၶတ်းၸ်ႂ တဵမ်ႈ ၶတ်းၸ်ႂႁဵၼ်း ဢဝ်ႁ်ႂႈမၼ်းပဵၼ်ပဵၼ်ယူႇ ၊
သင်ဝႃႈလႆႈတဵမ်ႈၽိတ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸ်ႂေၵႃႈ ၶႂၢင်းပၼ်ၶႃႈ ယ်ႂႇယ်ႂႇၼမ်ၼမ်ေသၵမ်းၶႃႈ ၼႆႉပဵၼ် ပိုၼ်း
ပွတ်းဢွၼ်ႇၶႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈ ပၢႆးပိၺ်ႇၺႃႇ ၶႃႈႁဝ်းၶႃႈ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
ၸၢႆးသႅင်သိုၵ်း ( Tai management @ Tai Strategy)
Post >>> ShanStateDefenceArmy
Post >>> ShanStateDefenceArmy


text:
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:Why create new account
တွၼ်ႈတႃႇလူ ဝီႇၶီႇတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ လဝ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢႆ တႃႇ ဢၶွင်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ ၶဝ်ႈ log in ဝႆႉၵေႃႈလႆႈယူႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ၵႃး တွၼ်ႈတႃႇ ၶဝ်ႈတႅမ်ႈတီႈၼႂ်း ဝီႇၶီႇတႆး ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ မူၼ်ႉမႄးၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇလဝ်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်သေၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁဵတ်းလႆႈယူႇၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ၽူႈၸိူဝ်းၵႆႉတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မီး ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈဝႆႉ log in သေၵေႃႈ တႅမ်ႈၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ထုၵ်ႇႁဵတ်း Blocked ဝႆႉႁႃႉ ?[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တီႈလုမ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉ ၵွင်ႉသၢၼ် Shared IP addresses ႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႆႉၵဝ်းၵႆႉယႃႉ vandalism ၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႆႉထုၵ်ႇႁဵတ်း Block လေႃးၺႃးၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း user ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈတုၵ်းယွၼ်း request တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်း block ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း anonymous users ဢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈယႃႉၵဝ်းတႄႉတႄႉၼၼ်ႉ လႆႈယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉသေ ထုၵ်ႇ block ဝႆႉၼႆ ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ႁဵတ်းတူၺ်းၸွမ်းၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။
- ပႂ်ႉပၼ်တေႃႇပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းသုတ်းသဵင် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ လွင်ႈႁႄႉတတ်း IP address ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းၸၢမ်းတူၺ်းလႄႈ။ ၵႂႃႇတီႈ my contributionsၼၼ်ႉလႄႈ။ ၼဵၵ်းတူၺ်းတီႈ ႁဵင်းၵွင်ႉ Block log ဢၼ်မီး
ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉသေ ႁႃတူၺ်း length of the block ၼၼ်ႉလႄႈ။
- ႁဵတ်းတူၺ်း ဢၶွင်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ ၵႃႈတီႈႁိူၼ်းသေ ပေႃးၽဵဝ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၼႃႈၵၢၼ်ၼႆ ၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈတူၺ်း Log in လႄႈ။ ၶဵင်ႇၸၢမ်းတူၺ်းလႆႈတီႈ (ဢၼ် IP ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ) လႆႈယူႇ။
- လုၵ်ႉတီႈ တီႈ IP ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်သေ ႁႂ်ႈဢူၺ်းၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈတမ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇပၼ် account ဢၼ်ၼိုင်ႈတွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ။ ထႅင်ႈလၢႆးၼိုင်ႈတႄႉ သူင်ႇဢီးမေးလ်ၸူး unblock mailing list at
unblock-en-l@lists.wikimedia.orgသေ ႁႂ်ႈ administrator ႁဵတ်းပၼ် account ဢၼ်ၼိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ။ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ပေႃးဢဝ် account ဢွၼ်ၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈလွၵ်ႉဢိၼ်ႇၼႆ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၽၢင်ႉသေ မႄးလၢႆႈပၼ် password လႄႈ။
- ၸႂ်ႉတိုဝ်း Wikimedia's secure server at https://secure.wikimedia.org/ လႄႈ။ ပွၵ်ႈၼႆႉတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶၢမ်ႈ network's proxy serverသေၵေႃႈ ၶဝ်ႈလႆႈတီႈၼႂ်း ဝီႇၶီႇတႆးလႆႈယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ယွၼ်ႉႁဵတ်းဝႆႉမၢႆၽၢင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈ တွၼ်ႈတႃႇ user ၵေႃႉဢၼ်မီးဝႆႉ account[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဢိၵ်ႇတင်း User page သေ ၸၢင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈ ၼႃႈလိၵ်ႈမႂ်ႇ။
- ၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးလႆႈ ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းဢၼ်း ႁႄႉၵင်ႈဝႆႉ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ (တွၼ်ႈတႃႇမူၼ်ႉမႄးလႆႈၼင်ႇၼႆၼၼ်ႉ ဢၶွင်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း တေလႆႈတၢင်ႇမၢႆၽၢဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ တၢင်းႁိုဝ် ႔ ဝၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးပဵၼ် ၵေႃႉဢမ်ႇတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉတႄႉ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးလႆႈ။)
- တေၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ လွင်ႈၶၢႆႉလၢႆႈၸိုဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- တေၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ upload ၶႅပ်းႁၢင်ႈ။
- တေၸၢင်ႈသူင်ႇႁပ်ႉလႆႈ ဢီးမေးလ် တင်း ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း (optional)
- တေၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ personal preferences တႃႇ ဢၶွင်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
ၽွင်းလီတၢင်ႇၸိူဝ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈ username ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၸႂ် ဢၼ် သၢင်ႇထုၵ်ႇသေ ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇလႆႈဢဝ်ၸႂ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ။
- လုၵ်ႉတီႈ "My contributions" link သေၵေႃႈ တေၸၢင်ႈတူၺ်းလႆႈ contributions ၸိူဝ်းဢၼ်တႅမ်ႈမႃး တၢင်ႇမႃး တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉယူႇ။
- ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈႁဵတ်း watchlist သုၼ်ႇတူဝ်သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈပႂ်ႉတူၺ်းလႆႈ The use of your own to which you can add ပွင်ႈၵႂၢမ်း articlesဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶဝ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉ။
- ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈႁၼ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းဝႆႉ customize the appearance and behavior လႆႈယူႇ။
- တေၸၢင်ႈပၼ်သဵင် တွၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် Arbitration Committee elections လႄႈ Wikimedia Board electionsၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ဢမ်ႇႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁၼ် IP address ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေၵေႃႈ တေၸၢင်ႈမႄးထတ်းလႆႈယဝ်ႉ။ (IP address ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် Checkuserၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ ၸၢင်ႈဢဝ်လႆႈယူႇ။
ၶေႃႈသပ်းလႅင်း ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
Username[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၸၢင်ႈလိူၵ်ႈၸႂ်ႉ username ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇလႆႈၸႂ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈယူႇ။ ၽွင်းၶဝ်ႈလွၵ်ႉဢိၼ်ႇ logged in ဝႆႉၼႆ ႁဵတ်းလွင်ႈမူၼ်ႉမႄးသင်ၵေႃႈ တေဢဝ် ၸိုဝ်ႈဢၼ်ၼၼၼ်ႉသေ မၢႆသိမ်းဝႆႉပၼ်ယဝ်ႉ။ ဢဝ်လၢႆးၼႆႉသေ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ contributions ၸိူဝ်းႁဵတ်းမႃးၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈလႆႈ full credit ၵႃႈတီႈ သဵၼ်ႈမၢႆတွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း လွၵ်ႉဢိၼ်ႇ logged in မႃးၼႆ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးမႃးၼၼ်ႉ တေဢဝ် မၢႆ IP address သေၵေႃႈ မၢႆဝႆႉပၼ်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၽွင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶဝ်ႈဝႆႉ လွၵ်ႉဢိၼ်ႇ ၼႆ ၵႂႃႇၼဵၵ်းတူၺ်းတီႈ ႁဵင်းၵွင်ႉ "My contributions" ၼႆသေၵေႃႈ တူၺ်းလႆႈႁၼ်လႆႈယူႇၶႃႈ တွၼ်ႈတႃႇတႅမ်ႈၼႄ လွင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢိတ်းဢွတ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈ user page ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝီႇၶီႇတႆးၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႉ home page provider လႄႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေၸၢင်ႈ ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၸု ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ freeသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈသူင်ၸႂ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈတႅမ်ႈလႆႈယူႇ ဢိတ်းဢွတ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ ၵႆႉဢဝ် သဵၼ်ႈမၢႆပွင်ႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၶဝ်လႆႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႆႉဢဝ် ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် ၵႃႈတီႈဝီႇၶီႇတႆးၼၼ်ႉ ၸုတုမ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီး ဢွင်ႈတီႈဢွၼ်ႇ တႃႇလၢတ်ႈၶွင်တူဝ်လႄႈ တေၸၢင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၸူးတင်း ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း တၢင်ႇၸိူဝ်း လႆႈငၢႆႈငၢႆႈယူႇ။ သင်ဝႃႈ သေၵေႃႉၵေႃႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇမႃးတီႈၼႂ်း တႃႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉၼႆၸိုင် မၼ်းတေပၼ် ၶေႃႈၽၢင်ႉတိုၼ်ႇမႃးယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေပၼ် ဢီးမေးလ် ၼႆၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလုၵ်ႉတီႈ ဢီးမေးလ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၵေႃႉဢၼ်သူင်ႇဢီးမေးလ်မႃးၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁူႉ ႁဵင်းလိၵ်ႈဢီးမေးလ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။
လွင်ႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်လႄႈ သုၼ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ၶွင်တူဝ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၽႂ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇၼႄ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီး ဢၶွင်ႉဝႆႉၼိုင်ႈဢၼ်သေ ဝီႇၶီႇတႆးၼႆႉ တေၸွႆႈထႅမ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း တွင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈယူႇ။ တီႈဝီႇၶီႇတႆးၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈပၼ်သုၼ်ႇ ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးၸိုဝ်ႈ ႁႂ်ႈမူၼ်ႉမႄးလႆႈၼႆသေတႃႉ ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းလွၵ်ႉဢိၼ်ႇယဝ်ႉ ၶဝ်ႈႁဵတ်းလွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၼႆၸိုင် တေမီး လွင်ႈၵူၼ်းယုမ်ႇယမ် ၼပ်ႉယမ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈတႄႉ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၼင်ႇၵၼ် ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၼ်သေ ၸၢင်ႈႁဵတ်း လွင်ႈႁူမ်ႈသၢင်ႈၸွမ်းၵၼ် ငၢႆႈငၢႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼႆသေ ပေႃးထိုင် ၶၢဝ်းၼိုင်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တေပဵၼ် ၽူႈတႅမ်ႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် လႆႈၼပ်ႉယမ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေမီးသုၼ်ႇ ႁဵတ်း rollback ၊ sysop ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးယူႇယဝ်ႉ။
တီႈတႄႉမၼ်း ဝီႇၶီႇတႆးၼႆၵေႃႈ ၽူႈၸိူဝ်းဢၼ်တေဢဝ် spammed သႂ်ႇတႃႇသေၵေႃႈတေမီး၊ ၽူႈၸိူဝ်းၶႂ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈတေမီး၊ ၽူႈၸိူဝ်းဢၼ်တႅမ်ႈလွၵ်ႇတႅမ်ႈလၢႆၵေႃႈ တေမီးယူႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ် ဢမ်ႇၵႆႉတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉ။ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ပေႃးၶူၼ်ႉတူၺ်း ငဝ်ႈငႃႇမၼ်းၼႆ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆၼႆ တေလူဝ်ႇၸႅၵ်ႇလႆႈ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းလႆႈတမ်းၸႂ်လႄႈ spammer ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵေႃႈၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁူႉဝႆႉဝႃႈ လွင်ႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉၼႆႉ မၼ်းတိူဝ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈလီသေ လပ်ႉၸိုဝ်ႈသေ တႅမ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၼႆ မၼ်းပဵၼ်ၼင်ႇ ႁူမ်ႇလပ်ႉဝႆႉပၼ် IP address ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မီးလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ပိူင်ၵၢၼ်ဝီႇၶီႇတႆးၼႆ့ ဢိင်ၼိူဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေၵေႃႈ ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်လိူၵ်ႈသၢင်ႈ options လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးမႂ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
MediaWiki software ဢၼ်ဝီႇၶီႇတႆး လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၶေႃႈသၢင်ႈတင်းၼမ် ဢၼ်ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉၵူၺ်း ၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ "minor" ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢၼ်မူၼ်ႉမႄးဢွၼ်ႇဢီႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ၵႃႈတီႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႂ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶဝ် ၸၢင်ႈႁဵတ်း filter သေၵေႃႈ ၸၢင်ႈထွင်တူၺ်း ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈႁၼ်ပႃး ၸိူဝ်းႁဵတ်း လွင်ႈမူၼ်ႉမႄးဢွၼ်ႇဢီႈ ၼႆၵေႃႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလပ်ႉၸိုဝ်ႈၶဝ်တႄႉ တေဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇႁဵတ်းလႆႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸိုဝ်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ် IP Address မိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈမီးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်။
ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈႁဵတ်းသၢင်ႈလမ်ႇလွင်ႈလႄႈ ဢၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၶဝ် ၸႂ်ႉၼမ်သေပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ် သဵၼ်ႈမၢႆပႂ်ႉတူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူ ဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ မၼ်းပႃးဝႆႉ ႁဵင်းၵွင်ႉဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈ "ပႂ်ႉတူၺ်း" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼဵၵ်းႁဵင်းၵွင်ႉဢၼ်ၼၼ်ႉမႃးၼႆ မၼ်းတေဢဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်တီႈၼႂ်း သဵၼ်ႈမၢႆပႂ်ႉတူၺ်း ယူႇယဝ်ႉ။ ဢဝ်လၢႆးၼႆႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၸၢင်ႈပႂ်ႉတူၺ်း တေၸၢင်ႈပႂ်ႉလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶဝ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉ လႆႈယူႇ။
တွၼ်ႈတႃႇတေ ထိင်းသိမ်းလွင်ႈ ပိူင်ၽွတ်ႈႁဵၼ်း ဝီႇၶီႇတႆးၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉၵူၺ်း တေၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၶၢႆႉလၢႆႈၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈလူတ်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၶိုၼ်ႈ upload imagesၼႆၵေႃႈ တေလႆႈၶဝ်ႈ လွၵ်ႉဢိၼ်ႇ log in ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းပဵၼ် user scripts တင်းၼမ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ WikiProject User scripts သေပၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ၶဝ်ၵူၺ်း တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈသေ တေလႆႈတူဝ်ထူပ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈ ၶူၼ်ႉႁႃလႆႈ လီလီငၢမ်းငၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈၵုမ်းပိူင် ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း user preferences[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လိူဝ်သေ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆႇၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ MediaWiki ၵႃႈတီႈ Preferences at special:preferences ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၸၢင်ႈလႅၷ်ႈလၢႆႈလႆႈ ၵၢၼ်တင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ -
- skin: တေၸၢင်ႈလိူၵ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၽၢင်ႈႁၢင်ႈၽိဝ်ၼင် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆး လႆႈ။
- math: တေၸၢင်ႈလိူၵ်ႈလႆႈဝႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႄ ဢီႇၵူၺ်းသျိၼ်းပၢႆးၼပ်ႉ။
- files: တေၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်သႅၼ်း တႃႇ mage thumbnails။
တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈမူၼ်ႉမႄးၵေႃႈ မီးဝႆႉ ငဝ်ႈၵုမ်းပိူင် preferences ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
- တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်
- လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ သႅၼ်း editing box
- တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႄ ၼႃႈလိၵ်ႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႂ်ႇမႂ်ႇ
- ၶေႃႈမုၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း....


text:
ေပႃးမႃးတူၺ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း လႅၵ်ႈလၢႆႈဝၢႆးႁႅင်းၼႃႇႄလႈ မီးေၽး ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈတွၼ်ႈတႃႇတႆးႁဝ်းေတႉေတႉ သင်ႁဝ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉလီလီ ထတ်းတူၺ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၸွမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၸွမ်းလင်ပိူၼ်ႈႄလႈ တူၵ်းလွၵ်းပိူၼ်ႈဝႆႉယူႇ။ ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ႁဝ်းၵူၺ်းမီးၸ်ႂၸင်းပႅင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ေတႃႇပိူၼ်ႈလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ေတလႆႈေမႃၸ်ႂႉတိုဝ်းပႃးဢွၵ်းၽွင်ႈယူႇ ၸင်းလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း ႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်း သင်လႆႈ ၶ်ႂႈတိုၵ်းၶ်ႂႈယိုဝ်း လွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။ ႁဝ်းေတတူင်ႉၼိုင်သင် ႁဝ်းေတ ႁဵတ်းသင်ၼၼ်ႉ ေတလႆႈဝူၼ်ႉတူၺ်းလီလီ ေတလႆႈထတ်းသၢင်ႈလီလီယဝ်ႉၸၢင်ႇတူင်ႉၼိုင် ႁဵတ်းသၢင်ႈၼႆႉလီလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ ပိူၼ်ႈဝႃႈၶၢဝ်ႁဝ်းဝႃႈၶၢဝ် ပိူၼ်ႈဝႃႈလႅင်ႁဝ်းဝႃႈလႅင် တၢင်းၼႃႈႁွင်ႉပဝ်ႇသင် ဢမ်ႇႁူႉေၶႃႈဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈသင် ပိူၼ်ႈဝႃႈ တူဝ်ႉဢေယးေၵႃႈ ႁဝ်းႁွင်ႉၸွမ်းပိူၼ်ႈ လီေၶႃးၶုမ်ေတႉေတႉ လွင်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယၢမ်ႈမီးမႃး ႁဵတ်းမႃး ထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးႁဝ်းၶဝ်ေပႃးလႆႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇ 1947 ၼၼ်ႉေၵႃႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉလူး။ ပိုၼ်းၼႆႉ ေပႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းယဝ်ႉ လူဢၢၼ်ႇယဝ်ႉ တႃႇေတဢမ်ႇႁဵတ်းၽိတ်းထႅင်ႈေသ ပဵၼ် တွၼ်ႈသွၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်းယဝ်ႉ။
- ယွၼ်ႉသင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇ
ေပႃးမႃးထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း လႅပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းလီလီၼႆႉ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼ်ႂးႄၵႈၵၢင် ပႃႇတီႇ NLD ႄလႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း မၼ်းႁူႉတႅၵ်ႇလႅင်းလီၼႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 01 လိူၼ် February ပီႊ 2021 သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶိုၼ်ႈယိမ်းမိူင်း ၶိုၼ်ႈထိင်းၵုမ်းမိူင်း သိမ်းဢႃႇၼႃႇ ႁိမ်ဢဝ်ၼ်ႂးမိူင်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆ ၼၼ်ႉ မၼ်းဢွၼ်တီႉၺွပ်းၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၽူႈယ်ႂႇၵူၼ်းလူင် NLD ၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈတီႉၺွပ်းပႃး ၸုမ်းပႃႇတီႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းေသေၵႃႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ မၢၼ်ႈၼႆႉသမ်ႉလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၶႅမ်ႉ ေမႃသူမ်းတုမ် ေမႃႁဵတ်းဢဝ်ၵူၼ်းပိူၼ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း ေမႃဢဝ်ၽူႈၶႅၼ်ႈၶဝ်ႁဵတ်းပဵၼ် ဢူၺ်းေၵႃႉၶဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်တႆးႁဝ်း ၵူၼ်းလုၼ်ႇမ်ႂႇ Generation Z ႁဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းႄဢႇ ၵူၺ်းႁူႉမီးၸ်ႂႁၢဝ်ႄလႈ မီးၸ်ႂၸင်းပႅင်းၼိူဝ် ၸဝ်ႈၼႃႇဢႃႇလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းႄလႈ ပၼ် ၸုမ်းပႃႇတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်တူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇပႅတ်ႈလုမ်းလုမ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇႁဝ်းတၼ်းႁူႉတူဝ်ႁဝ်းၶဝ်ယူႇႁိုဝ်?ၵၢၼ်ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းယူႇၼႆႉ မၢင်ပွၵ်ႈေပႃးႁဝ်းဢမ်ႇဝႆႉ သတိႉလီလီေသႁဵတ်းၼႆႉ ၸၢင်ႇၵႂႃႇတူၵ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းပိူၼ်ႈလုမ်းလုမ်း ယူႇ။ ၾႆးၼ်ႂးႄၵႈၵၢင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၼင်ၵၼ် ပိူၼ်ႈၽိတ်းၵၼ် ႁဝ်းသမ်ႉဢမ်ႇေမႃထတ်းသၢင်ႈတူၺ်းႁၼ်သင် ၼ်ႂးႄၵႈၵၢင်ပီႈၼွင်ႉ ၵၼ်ၽိတ်းၵၼ် ႁဝ်းသမ်ႉၵႂႃႇပႃးၸ်ႂၽၢႆႇၼွင်ႉမၼ်းေသ ၽွမ်ႉၵၼ်ၶိုၼ်း ၽိတ်းပီႈမၼ်းၶိုၼ်း ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ေပႃးပိူၼ်ႈလီၵၼ်မႃးၶိုၼ်း ၵူၼ်းဢၼ်ေတၺႃးၼႃႇ ၸဵပ်းၼႃႇလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ေတပဵၼ်ႁဝ်းၵူၺ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယႃႇေပလိုမ်းဝူၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ႇ ဢူးၼူႉၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၼင်ၵၼ်တႅၵ်ႈၵၼ်ေသ ၸုမ်းၼိုင်ႈပဵၼ် ဢလၢၼ်ႇၼီႇ ၸုမ်းၼိုင်ႈပဵၼ် ဢလၢၼ်ႇၽိဝ်ႇ ၸုမ်းၼိုင်ႈပဵၼ် တၼ်ႉသျိၼ်းေတႃႉဢၸူဝ်းယႃႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇလၢႆလၢႆၵိူင်းေသ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ထိုင်တီႈတူၵ်းၵိၼ်းမႃး ၶဝ်ၼင်ၵၼ်ၶိုၼ်းၽွမ်ႉၵၼ်ေသ တိုၵ်းေတႃးလိုပ်ႈၶိုၼ်း ၸုမ်း KNU ၶဝ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈလုမ်းလုမ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းႁၼ်မႃးတ်ႂႈၼႃႈတ်ႂႈတႃ ယဝ်ႉလူး။
- ပၢၼ် NLD ပဵၼ်ၶုၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ
ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းၸၢမ်ၸမ် (5)ပီႊပၢႆႇပၢႆႇေသ မိူဝ်ႈပၢၼ် တဵင်းၸဵင်ႇ ေၵႃႈလႆႈၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႉ ေသလႆႈၶဝ်ႈမႃးၼ်ႂးသၽႃးမႃးယူႇ ၼ်ႂးၶၢဝ်းတၢင်း မၼ်းမႃးပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉၶတ်းၸ်ႂ တႃႇေတႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသင်ေသလွင်ႈ မၼ်းၵူၺ်းၶတ်းၸ်ႂ ႁ်ႂႈမီးလွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၸမ်ၸ်ႂၵၼ်မႃးၼိူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈထူဝ်းသိုၵ်းေတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်းေၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇတၵ်ႉသဵင်သင် ဢမ်ႇဢွၵ်ႇသဵင်သင် ထိုင်တီႈေပႃးပၼ် ၾႆးၶဵဝ် ေသႁ်ႂႈတိုၵ်းၽႅဝ်ႈပႅတ်ႈ ၸုမ်း AA ၵႂႃႇပႃးယူႇ။
ေပႃးလႆႈႁၼ် ႁၢင်ႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၼ်းလီၸဵပ်းၸ်ႂၼႃႇႄလႈ လီၽိတ်းၸ်ႂေတႉေတႉ။ ယူႇတီႈ သုၼ်ႇတူဝ်ၶႃႈႁဝ်း မီးပၢႆးဝူၼ်ႉ Negative ႁႅင်းၼႃႇဢမ်ႇၸ်ႂႈ ၶ်ႂႈႁ်ႂႈၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ GZ ႁဝ်းႁူႉပွင်ၸ်ႂဝႃႈ ပိူၼ်ႈၿဵၼ်ၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ် ယွၼ်ႉလူၺ်ႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးႄလႈ လွင်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶဝ်မီးလွင်ႈပႅၵ်ႈပိူင်ႈၵၼ် မီးလွင်ႈၽိတ်းေမႃးၵၼ်ဢိတ်းဢိတ်းၵႃႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၼ်ႂးၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇပဵၼ် ၶိူင်ႈမိုဝ်းပိူၼ်ႈပႅတ်ႈယဝ်ႉေၵႃႈ မီးတၢင်းၼမ်။ တီႈၸင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈၸ်ႂ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇတႆးႄလႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းေတႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈမိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၺ်း ႁဝ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းေတႉ တိုၼ်းၸၢင်းမၢၼ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း(60)ပီႊပၢႆလုမ်းလုမ်းယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼၼ် တီႈၸဵပ်း တီႈသဵပ်ႈ ၼ်ႂးတူဝ်ၼ်ႂးၸ်ႂႁဝ်းၼႆႉ လၢတ်ႈႄၼဢမ်ႇလႆႈ ဢဝ်ဢွၵ်ႇမႃးႄၼေၵႃႈဢမ်ႇလႆႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းမီးၼမ်ႁႅင်းၼႃႇယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။
- ၸုမ်း CRPH
ယူႇတီႈၸုမ်း CRPH ၶဝ်တင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးေသ ၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃးၶိုၼ်း NUG ၶဝ်မႃးယဝ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်ေၵႃႈ ယူႇတီႈၽၢႆႇ NUG ၶဝ်ၶွတ်ႇၽွၼ်ႈမႃး ၽၢႆႇၵႅတ်ႇႄၶႇ PDF ၶိုၼ်းယူႇ။ ေပႃးမႃးတူၺ်း လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ CRPH ၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႃႈၶဝ်ဢမ်ႇပႆႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး NUG ၼၼ်ႉ ၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ယႃႉပႅတ်ႈ လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆေသတႃႉေၵႃႈ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၸုမ်းပႃႇတီႈၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉမိူင်းတႆး ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ပႃးၸဵမ်ၸုမ်းတူင်ဝူင်းၵူၼ်း ၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵမ်ႉထႅမ်ႈသင်ေသၸုမ်း ၼႆႉေၵႃႈပဵၼ်လွင်ႈလီၶ်ႂႈဝူၼ်ႉၼိုင်ႈဢၼ်ဝႆႉယူႇ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈေၵႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်း CRPH ၶဝ်မိူဝ်ႈဢမ်ႇပႆႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး NUG ၼႆႉေၵႃႈ ၶဝ်ၶဝ်ႈႁႃသူၼ်းတုမ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ ၵၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵမ်ၽွင်ႈယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ၸွမ်းၼင်ၶဝ်ၶ်ႂႈႁဵတ်းၶ်ႂႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးမိူၼ်ၼင် ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၶဝ်မႃးႄလႈ လိုၼ်းသုတ်းၶိုၼ်း ၶ်ႂႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၸွမ်း PDF ၼႆႉယူႇ။ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၶဝ် တင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၸုမ်း PDF ၼႆႉေတႉ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁွင်ႉဝႆႉဝႃႈ ငဝ်ႈၶၢမ်ႇပိုၼ်ႉ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေၵႃႇတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၾႅၼ်ႇတႄရႇ (Federal Army) ၼႆယူႇ။ မိူဝ်ႈ ၶဝ်ဢမ်ႇပႆႇ တင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ႁ်ႂႈေၵႃႇတင်ႈ PDF ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၶ်ႂႈဢဝ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၾႅၼ်ႇတႄရႇ ၼႆႉၵမ်းသိုဝ်ႈယူႇ။
- ၸုမ်း PDF
ၸုမ်း PDF ၼႆႉ ၽ်ႂေတဢွၼ်ႁူဝ်ေတႉေတႉေသ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ေတလႆႈထွမ်ႇေၶႃႈသင်ႇတီႈၽ်ႂၼႆေၵႃႈ ဢမ်ႇပႆႇႁၼ်မီးတႅင်ႈလႅင်းသင်ႄတႉႄတႉၼင်ၵဝ်ႇ ၸွမ်းၼင်ယူႇတီႈ ၸုမ်း NUG ၶဝ်တႅမ်ႈလူင်းမႃး လၵ်းလၵ်း ၸုမ်း PDF ၶဝ်ေတလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉေတႉ ေတမီးယူႇ (4)ႁူဝ်ေၶႃႈ
- ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ေတလႆႈထိင်းသိမ်းႁၵ်ႉသႃ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ။
- ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ေတဢမ်ႇလႆႈႁၵ်းလင် ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်ႁဝ်း ဢၼ်ၶဝ်လႆႈေတႃႇသူႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၾႅၼ်တႄရႇႄလႈ တီႇမူဝ်ႇ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈလူၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈသၢႆၸ်ႂၵႂႃႇ။
- ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ေတလႆႈၵႅတ်ႇႄၶႇႄႁႉၵင်ႈ ပၼ် သၢႆၸ်ႂေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်းႄလႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း
- ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ပၼ်ေၶႃႈမၼ်ႈၵႅတ်ႇဝႃႈ ေတၶတ်းၸ်ႂ ပူၵ်းပွင် ေတႃႇသူႈၷႂႃႇ ႁ်ႂႈေပႃးေပႃႇပဵၼ်မႃးလႆႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇၾႅၼ်ႇတႄရႇ။
ၼႆႉပဵၼ် လၵ်းၵၢၼ်ၸုမ်း PDF (People Defence Force)။
- ၸုမ်း PDF (People Defence Army) လုၵ်ႉတီႈလ်ႂမႃး
ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈၶီႇၼႅၵ်းတဵၵ်းၼဵၵ်ႈ ႄပႉၵိၼ်ၵၼ် ဢဝ်ၵၼ်တၢႆ ယႃႉၵဝ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၸၢင်ႇေပႃႇမီးမႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇေတႃႇသူႈ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၸုမ်း PDF ၼႆႉသမ်ႉ ၵၢၼ်ေတႃႇသူႈၶဝ် မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၼင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸုမ်း PDF ၼႆႉသမ်ႉ လုၵ်ႉမႃးတီႈဝဵင်းၽ်ႂဝဵင်းမၼ်း ႁ်ႂႈဢွၼ်ၵၼ်ေၵႃႇတင်ႈၸုမ်းၽ်ႂၸုမ်းမၼ်းတီႈၼ်ႂးဝဵင်းၽ်ႂဝဵင်းမၼ်းေသ ေတႃႇသူႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မွၵ်ႈၵႃႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်ဢၼ်ေတလႆႈႁၼ် ၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းလီ ၸုမ်း PDF ၶဝ်ၼႆႉ ေတလႆႈႁၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း ၶဝ်ၶိူဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ဢၼ်လုၵ်ႉေသေတႃႇသူႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် (ၵွင်ႈယၢမ်း) သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထိုင်တီႈေပႃးတၢႆႁူဝ်သိပ်းမၼ်း။ ၼ်ႂးမိူင်းတႆးႄတႉ ဢမ်ႇပႆႇႁၼ်ေပႃႇဢွၵ်ႇမႃး ၸုမ်း PDF ၼႆႉေတႉ။
- ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈ
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ၼမ်ၼႆႉမၼ်းဢမ်ႇလီ တွၼ်ႈတႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းမိူဝ်းၼႃႈ မိူင်းလ်ႂမီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၼမ်ေၵႃႈ မိူင်းၼၼ်ႉၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႇမီး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ပၢႆးယူႇလီ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇမ်ႂႇသုင်ေၵႃႈ ေတဢမ်ႇမီး ေတလႆႈႁၼ်မီးလွင်ႈတူၵ်းတဵမ်ႇၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇဝႆႉယူႇ။ ေပႃးမႃးထတ်း တူၺ်းထႅင်ႈ လွင်ႈၸုမ်း PDF ၶဝ်လႆႈေပႃႇဢွၵ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈၼႆႉေၵႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ၸုၵ်းမၼ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းႁူဝ်သိပ်းပီႊမၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ဢမ်ႇတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းၼင်ၵၢင်ၸ်ႂ ၸုမ်း CRPH ႄလႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈတီႈတီႈ ၸိူဝ်းလုၵ်ႉႄၼၵၢင်ၸ်ႂ ၼၼ်ႉယဝ်ႉႄလႈ ၶဝ်ၸၢင်ႇလႆႈၶိုၼ်း ေၵႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၸုမ်း PDF ၼႆေၵႃႈဝႃႈလႆႈယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼ်ႂးပီႊၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ်ေၵႃႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉငိုၼ်းတွင်းေၵႃႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉလွင်ႈၸ်ႂႉတိုဝ်းငိုၼ်းတွင်း ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း (ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ) ေၵႃႈပိူင်ႈၼိုင်ႈႄလႈ တွၼ်ႈတႃႇဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ေတလုၵ်ႉၶိုၼ်ႈေတႃႇသူႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူၼ် KNU ၶဝ်ၼၼ်ႉေတႉယၢပ်ႇယူႇ။
- ၵၢၼ်သိုၵ်း
ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈဢဝ်သူပ်း ေသဢုပ်ႇၵၼ်ၼိူဝ်ၽိူၼ် မၼ်းၵူၺ်းလႆႈဢဝ်ၵွင်ႈမၢၵ်ႇေသယိုဝ်းၵၢၼ်တၢႆၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်တိုၵ်းတီႈလ်ႂၼမ်ေၵႃႈ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မိူင်းၼၼ်ႉ တီႈၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတုၵ်ႉၶ လႆႈပၢႆႈႄလႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉႁူၼမ်ႉတႃ ၶၢဝ်းတၢင်း (70)ပီႊပၢႆၼႆႉ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈဢမ်ႇႄပႉၽ်ႂ ၽ်ႂၽ်ႂေၵႃႈ ဢမ်ႇၽႅဝ်ႈသိမ်း ၽ်ႂလႆႈသင်ႄတႉႄတႉ ဢၼ်ၸဵပ်းၼႃႇ ၼႃၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း။ ၸုမ်းသိုၵ်းလ်ႂေၵႃႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းမိူင်းလဵင်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇၸုၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ၵူၺ်းၼႃႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းမႃးမိူဝ်ႈလ်ႂေၵႃႈ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်မႃးပဵၼ်ၼ်ႂးႄၵႈၵၢင်ၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၺ်း။
- ပိုၼ်းမၢၼ်ႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး
ေပႃးယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၶႃႈေသ ထတ်းသၢင်ႈတူၺ်းႄတႉ ပၼ်ႁႃမၢၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇသင်ၵၼ်တၢင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်း (ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈတူၺ်းပွတ်းႄလႈ ၸ်ႂၵဵမ်ႈ) ထူင်းၸၢမ်လွၵ်းလဵၼ်ႈ မၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉပဵၼ်ၼႆယဝ်ႉ မႃးႁဝ်းၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းပိုၼ်းဝၼ်းလင် မိူဝ်ႈဢမ်ႇပႆႇထိုင် 1947 ၼၼ်ႉၵၼ်ၵွၼ်။ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢိင်းၵိတ်ႉ ၶဝ်ၶဝ်ႈသိမ်း မိူင်းၶဝ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႊၿီႊ 1885 ဝၢႆးၼၼ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ေတပူၼ်ႉလွတ်ႈတ်ႂႈၶႃ ဢိင်းၵိတ်ႉၼႆေသ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မၢၼ်ႈၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁွင်ႉ ၸပၢၼ်ႇ (Japan) ၶဝ်ႈမႃးၼ်ႂးမိူင်းၶဝ်ေသ တိုၵ်းပႅတ်ႈဢိင်းၵိတ်ႉ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ယွၼ်ႉၸပၢၼ်ႇ ေၵႃႈဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ၸ်ႂၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႄလႈ ၶဝ်ၶိုၼ်းၵႂႃႇႁွင်ႉ ဢိင်းၵိတ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးတိုၵ်း ၸပၢၼ်ႇ (Japan) ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၼ်ႂးမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်း။ ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ေပႃးၶဝ်ထုၵ်ႇၵၼ်လီ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ေၵႃႈ ၶဝ်တမ်ႉဢမ်ႇသူၼ်ၸ်ႂလူးၵွၼ်။ တွၼ်ႈတႃႇ ေတဢဝ်လွင်ႈလွတ်ႈ လႅဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉသမ်ႉ တႃႇေတၵႂႃႇႁွင်ႉ ၸပၢၼ်ႇမႃးပဵၼ်ၸ်ႂၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉႄလႈ ၶိင်းဢွင်ႇသၢၼ်း ၸၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးမိူင်းတႆးေသ မႃးယွၼ်းႁွမ်းဢဝ်ႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းသၢၼ်လွႆႁဝ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ ယဝ်ႉၸၢင်ႇ လႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၶိုၼ်း။ ေပႃးမႃးထတ်းတူၺ်း ပိုၼ်းဢၼ်ပဵၼ်မႃး ပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းလင်ၼႆႉ မၼ်းၶႆႈငၢႆးငၢႆးမိူၼ်ၼင် ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉၵူၺ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ် မိူၼ် ၼင်ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်း ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ဝိၼ်းမိၼ်ႉ ၶဝ်ေတလွတ်ႈဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉ မႃးတူၵ်းယွၼ်းႁႅင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁႅင်းသိုၵ်းၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇယူႇ။ တူၺ်းမိူဝ်ႈႄတႇမီးပၼ်ႁႃမႃးၼၼ်ႉေၵႃႈ ႁူႉႁၼ်လီၼႃႇယဝ်ႉ မိူဝ်ႈႄတႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈတၢႆၼၼ်ႉ ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်မုင်ႈမွင်း ႁ်ႂႈၸုမ်း UN ၶဝ် ၸုမ်း R2P ၶဝ် ၸုမ်းမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် ၶဝ်ႈ မႃးၸွႆႈၽဝၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶဝ် ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ယွၼ်ႉသင်ႄလႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈၶဝ် ယွၼ်ႉသင်ႄလႈ ပိူၼ်ႈဢဝ်သူပ်းေတႃႇသူႈၸွႆႈႄလႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်သၢၼ်ၶၢတ်းၵူၺ်းလႃႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပိုၼ်းတွၼ်ႈသွၼ်ပိူၼ်ႈႁူႉႁၼ်မႃး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ လီၼႃႇယဝ်ႉ။
- တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ေတေတႃႇသူႈ
တွၼ်ႈတႃႇဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ေတလုၵ်ႉၶိုၼ်ႈေတႃႇသူႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ (%) မၼ်းႄဢႇၼႃႇ ယွၼ်ႉသင်လႃႇၼႆ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင် ၵူႈၸုမ်းၸုမ်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁူႉပွင်ႇၸ်ႂလီလီ ဝႃႈပၼ်ႁႃလူင်ၼႆႉ မၼ်းလုၵ်ႉမႃးတီႈၼ်ႂး ႄၵႈၵၢင် NLD ႄလႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ယၢင်း KNU ၶဝ်ေၵႃႈ တိုၵ်းေတႉတိုၵ်းယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ယၢမ်းလဵဝ် ၽၢႆႇသိုၵ်းယၢင်းၶဝ်ေၵႃႈ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇႁၢဝ်ႉႁႅင်းဝႆႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ေပႃးယူႇတီႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ေသတူၺ်းႄတႉ မၼ်းလီမီးႁႅင်းၸ်ႂယူႇ ၵူၺ်းၼႃႇ ေပႃးယူႇတီႈၽၢႆႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ယၢင်းေသတူၺ်းေတႉ မၼ်းဢမ်ႇေပႃးမီးၽွင်းလီသင်ႄတႉႄတႉ။ ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ဢၼ်တၢႆၵႂႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူဝ်းယၢင်းႄလႈ ၵူၼ်းပၢႆႈႄၽးယၢင်းၵူၺ်း။ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ၵၢင်ေၵႃႈမိူၼ်ၵၼ် တႃႇဝႃႈေတ ၶဝ်ႈတိုၵ်းယႃႉပႅတ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇေပႃးၶ်ႂႈသူႈမီးၸုမ်းလ်ႂ ေပႃးပဵၼ်ၸုမ်း AA ၶႅၼ်းဝႆႉၵႆၵႆယဝ်ႉ။
- ၵၢၼ်မိူင်းႄလႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း
ၵၢၼ်မိူင်းေၵႃႈ ႁ်ႂႈတူၺ်းႁၼ်ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းေၵႃႈ ႁ်ႂႈတူၺ်းႁၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ယႃႇေပဢဝ်မႃးေလႃးၵၼ် ယႃႇေပဢဝ်မႃးႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၵၼ် ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ မၼ်းယူႇပႃႇတ်ႂႈ ၶွင်ၵၢၼ်မိူင်းၵူၺ်း ၵူၺ်းၼႃႇေပႃးမႃးတူၺ်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉသမ်ႉ ၵၢၼ်သိုၵ်းယူႇဝႆႉပႃႇၼိူဝ် ၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇလႆႈပဵၼ် ၵၢၼ်မိူင်းယူႇၼိူဝ်ၵၢၼ်သိုၵ်း။ ေပႃးမႃးတူၺ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႈၵူႈၸုမ်းၸုမ်းၼႆႉ ၶဝ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်တွၼ်ႈတႃႇ ႁ်ႂႈလႆႈလွတ်ႈသုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းႄလႈ လွင်ႈၽဵင်ႈပဵင်းၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးၸ်ႂၸင်းပဵင်းလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းႁူႉ ၸင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵူၺ်းႁူႉၸင်းမၢၼ်ႈလွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်းမၼ်း ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ ေတလႆႈႁူႉပႃးငဝ်းလၢႆးပိူၼ်ႈငဝ်းလၢႆးႁဝ်း ေတလႆႈႁူႉပႃးၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼ်ႂးႁဝ်း ႄလႈၼ်ႂးပိူၼ်ႈ ေပႃးဢမ်ႇၼပ်ႉသၢင်ႈၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇ ၵူႈတၢင်းတၢင်းေသ ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈလမ်ႁဝ်းဝႃႈလမ် ပိူၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈလႅင် ႁဝ်းဝႃႈလႅင်ၸွမ်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇပႆႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ။ ၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွၵ်းလဵၼ်ႈမၼ်း လွၵ်းလ်ႂလွၵ်းၼၼ်ႉ ေပႃးႁဝ်းဢမ်ႇေမႃတူၺ်းမုင်ႁၼ်ၵႆ လဵၼ်ႈလူဝ်ႇၵႂႃႇၵူႈလွၵ်း မၼ်းၸၢင်ႇတုၵ်ႉၶၶွင်မုၵ်ႉၸုမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ။ ယၢမ်းလဵဝ် မၢၼ်ႈၼင်ၵၼ်ၽိတ်းၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈတိုဝ်းတၢင်းႁဝ်း မၼ်းၵူၺ်းပဵၼ်လွၵ်းလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၼင်ၵၼ်ေသ ႁၢင်ႈၵၼ်ဝႆႉ သင်ၶဝ်ၼင်ၵၼ်ႁၢင်ႈၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ေပႃးႁဝ်းသမ်ႉၵႂႃႇလဵၼ်ႈၸွမ်း သမ်ႉၵႂႃႇတူၵ်းၺႃးလွၵ်းၶဝ် ဢၼ်ၶဝ်ၼင်ၵၼ်ႁၢင်ႈၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းေတမႃးယၢပ်ႇတၢင်းၸိူဝ်ႉတၢင်းၶိူဝ်းၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈပိူၼ်ႈလူဝ်ႇႁဝ်းၵူၺ်း ေပႃးေတေမႃလၢတ်ႈ ေပႃးပိူၼ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇႁဝ်းမႃး မိူင်းႁဝ်းမၢၼ်ႇမၢၼ်ႇေၵႃႈ တိုၵ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းၶဝ်ယူႇဢိူဝ်ႈ။
- ၵူၼ်းၼုမ်ႇလုၼ်ႇမ်ႂႇတႆး
ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လူဝ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းပႃႇလင်မႃးၼမ်ၼမ် ေပႃးႁဝ်းၶ်ႂႈႄပႉမၢၼ်ႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇႁူႉပိုၼ်းမၢၼ်ႈ ေပႃးႁဝ်းၶ်ႂႈလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းႄပႉမၢၼ်ႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇေမႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၼမ်ၼမ် ၶဵၼ်ႇၶဵၼ်ႇ ေပႃးဢမ်ႇၼင် ၵၢၼ်ေတႃႇသူႈႁဝ်း ေတႃႇသူႈၵၢၼ်သိုၵ်း လွင်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း မၼ်းဢမ်ႇၵႂႃႇထိုင်တီႈလႆႈ။ ၶိင်ႇၶၢဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း ထတ်းသၢင်ႈႄလႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်း လွၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼင်ၵၼ်လဵၼ်ႈၵူၺ်း။ သင်ႁဝ်းဢမ်ႇၵႂႃႇလဵၼ်ႈၸွမ်း ပိူၼ်ႈေၵႃႈ ေပႃးႁဝ်းဢမ်ႇေပႉတူဝ်ႁဝ်း ေပႃးႁဝ်းဢမ်ႇမီးသတိႉ ႁဝ်းၸၢင်ႇယဵၼ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းပိူၼ်ႈလဵၼ်ၵိၼ်ၼိူဝ်ႁူဝ်ႁဝ်းၶိုၼ်းႄလႈ ၸၢင်ႇယဵၼ်းပဵၼ်ၶီႈၶႃၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇ။ ပိုၼ်းပႃႇလင် ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်ႁဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ ယႃႇႁ်ႂႈၽိတ်းထႅင်ႈၼႆႉ မီးၼ်ႂးမိုဝ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၼ်ႂးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇၼႆႉ မိူင်းတႆးယ်ႂႇလိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ ယဝ်ႉပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ေၵႃႈၼမ်လိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းတွင်း သၽႃႇဝေၵႃႈ ဢွၵ်ႇၼမ်လိူဝ်ေသပိူၼ်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်မီးၼိူဝ်ၽႅၼ်လိၼ်ၸိုင်ႈတႆး ၼႆႉ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼ်ႂးမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇမီးၽူႈလ်ႂ ၽ်ႂလႆႈ လႆႈၸ်ႂႉတိုဝ်းေသေၵႃႉ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း ၵူႈၶၢဝ်းၶၢဝ်း တိုၵ်းလႆႈႁၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ဢွၵ်ႇပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းေယး ဝၢၼ်ႈမိူင်း ေသတိုၵ်ႉလႆႈၵႂႃႇႁႃငိုၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈႄလႈ လႆႈႁဵတ်းပဵၼ်ၶီႈၶႃမိူင်းပိူၼ်ႈယူႇ။ သင်ၼၢႆးယွမ်ၶဝ် ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၶုၼ်ေၵႃႈ တႆးတိုၵ်ႉပဵၼ်ၶီႈၶႃမၢၼ်ႈယူႇ သင်ၸုမ်းသိုၵ်းမႃးပဵၼ်ၶုၼ်ေၵႃႈ တႆးတိုၵ်ႉပဵၼ်ၶီႈၶႃႈမၢၼ်ႈထႅင်ႈယူႇ လိူဝ်ေသၸုၵ်းမၼ်ႈႁင်းတူဝ်ၵဝ်ႇၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉ ဢမ်ႇမီးလွၵ်းလၢႆးလ်ႂထႅင်ႈ။
- ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈမိူဝ်းၼႃႈ
ငဝ်းလၢႆး ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ လီၼၵ်ႉၸ်ႂၸွမ်းႄတႉႄတႉ ယွၼ်ႉပၼ်ႁႃ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၼင်ၵၼ် ယွၼ်ႉမႃႇၼၼ်ႂးႄၵႈၵၢင် ၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်းႄလႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႈ ၶဝ်သွင်ေၵႃႉၵူၺ်း ႁဵတ်းႁ်ႂႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈ တုၵ်ႉၶတူၵ်းၵိၼ်းၷႂႃႇၵူႈတီႈတီႈ မၼ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈ ပၼ်ႁႃလုၵ်ႉမႃးတီႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇႄလႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလူင် မၼ်းဢမ်ႇၸ်ႂႈပၼ်ႁႃႄပႉၵိၼ်ၵၼ် မၼ်းၵူၺ်းပဵၼ် ပၼ်ႁႃႁိမ်ၵၼ်ပဵၼ်ယ်ႂႇ ႁိမ်ၵၼ်ပဵၼ်ၶုၼ် ႁိမ်ၵၼ်တႃႇပဵၼ် ၸဝ်ႈပဵၼ် ၶုၼ်ၶၢဝ်းယၢဝ်းႄလႈ ၸၢင်ႇလႆႈပဵၼ်မႃး ပၼ်ႁႃယ်ႂႇလူင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။ ပၼ်ႁႃပိူၼ်ႈ သင်ႁဝ်း ဢမ်ႇေမႃလဵၼ်ႈ ၵႂႃႇႁႃလဵၼ်ႈၸွမ်းပိူၼ်ႈ ၵဝ်းၸွမ်းပိူၼ်ႈၵူႈတီႈတီႈၼႆၸိုင်ႈ လိုၼ်းသုတ်းမႃး လႆႈတုၵ်ႉၶယ်ႂႇတုၵ်ႉၶလူင်ဢိူဝ်ႈ။ ၵၢၼ်မူိင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တီႈဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇလဵၼ်ႈၵူၺ်း ႁဝ်းလူဝ်ႇလဵၼ်ႈတီႈ ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇလဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ယႃႇေပၵႂႃႇႁႃလဵၼ်ႈၸွမ်း တီႈလ်ႂဢမ်ႇတီႈလ်ႂေၵႃႈ ၵူၺ်းႁူႉလူဝ်ႇလူဝ်ႇ ေမႃလူဝ်ႇလူဝ်ႇ ပွင်ၸ်ႂလူဝ်ႇလူဝ်ႇေသ ၵႂႃႇလဵၼ်ႈၸွမ်းၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉ လိုၼ်းသုတ်းမႃး တူၵ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းပိူၼ်ႈေသ ပၼ်ႁႃ ဢပႅတ်ႈၵူႈလွင်ႈ ပိူၼ်ႈၸၢင်ႇဢဝ်မႃး ပူဝ်ႉသ်ႂႇႁဝ်းမူတ်းမူတ်းယူႇ။
သႅင်သိုၵ်း
www.saisengserk.com


text:
ဝိၵ်ႇသျိၼ်ႇၼရီႇ:Community portal
- ၽႃႇသႃႇတႆး : ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ် ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်း တူင်ႇဝိူင်းၶႃႈဢေႃႈ။
- English: This is the community discussion page.
လုၵ်ႉတီႈ ၵိူတ်ႇတူ တူင်ႇဝိူင်းသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇၶႃႈ။ ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵူဝ်းၵၼ် ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးထႅၵ်ႉ ၶွင် ဝိၵ်ႇသျိၼ်ႇၼရီႇတႆး၊ လႄႈ တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်သၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းလႆႈတီႈ ၶွင်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸိူဝ်းၼႄဝႆႉပႃႈတႂ်ႈၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ပေႃး ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ တေလႆႈၶဝ်ႈဢုပ်ႇတီႈလႂ်ၼႆတႄႉ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းလႆႈတီႈ လၢၼ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈၵေႃႈလႆႈယူႇ။ တီႈသုတ်း လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ယႃႇပေလိုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ~~~~ ၼင်ႇၼႆၶႃႈၼႃႉ။
ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၶႃႈ။ ၶႅၼ်းတေႃႈ ၼဵၵ်းပၼ်တီႈ ၶွင်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸိူဝ်းမီးၽၢႆႇတႂ်ႈၼၼ်ႉသေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇတီႈ ၽိူၼ်ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။


text:
ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင် လၢင်းၶိူဝ်း မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်း/ မေႃသွၼ် တိတ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တင်းမူတ်း 5 ၵေႃႉ ႁူင်းႁဵၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇပိၵ်ႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပိုတ်ႇသွၼ်ယူႇထႅင်ႈ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 19-20/12/2021 တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉသုင်ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မေႃသွၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသိပ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ထႅင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းပိုတ်ႇမႃးလႆႈၶၢဝ်းတၢင်းၽၢၵ်ႇလိူၼ် 20 ဝၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉမီး 5 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် မီးၵူႈဝၼ်း၊ ၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၵေႃႈမီး။
ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်း 382 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မေႃသွၼ်ၸၼ်ႉသုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်၊ မိူဝ်ႈၼႆႉသမ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်ထႅင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသိပ်းထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ထႅင်ႈ။ မိူဝ်ႈဝႃး တင်း မိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၼ်ႉၵဝ်ႇတင်း ၸၼ်ႉသိပ်း လႆႈၵူတ်ႇထတ်းတၢင်းပဵၼ် ၸီးၶူႈၼင် ၵူႈၵေႃႉ။ ႁူင်းႁဵၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇပိၵ်ႉၶႃႈ ပိုတ်ႇ ယူႇၶႃႈဢေႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ တင်ႈတႄႇပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းမႃး လႆႈၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း/ မေႃသွၼ် တိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်း ပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသၢမ် 1 ၵေႃႉ၊ ၸၼ်ႉၸဵတ်း 2 ၵေႃႉ၊ ၸၼ်ႉၵဝ်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်မေႃသွၼ် 1 ၵေႃႉ လႄႈ ၸၼ်ႉသိပ်း 1 ၵေႃႉ တင်းမူတ်း 5 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
“ႁဵတ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉၶႃႈၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇပိၵ်ႉ တင်းမူတ်း။ သမ်ႉပိၵ်ႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပိၵ်ႉ ဝႆႉၼႆႉသမ်ႉ ၸၼ်ႉသၢမ်၊ ၸၼ်ႉၸဵတ်း၊ ၸၼ်ႉၵဝ်ႈလႄႈ ၸၼ်ႉသိပ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ပိုတ်ႇၶိုၼ်ႈ ယူႇၶႃႈ။ ၶႃႈထၢင်ႇတႄႉ ၼႂ်းဝၼ်းသွင်ဝၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၼႂ်းဝူင်ႈၼႃႈၼႆႉ လႅပ်ႈတေပိၵ်ႉဢိုတ်းယူႇ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းၸပ်းၵၼ်ငၢႆႈၼႃႇလူင်၊ ၼႂ်းဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉၵူၼ်းမိူင်းတႄႉၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ၼိုင်ႈ ဝၼ်းလႂ် 10 ပၢႆၶႃႈဢေႃႈၼႆႉ ဢၼ်တၢႆၵေႃႈမီးဢေႃႈ” – ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။
တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 19/7/2021 မႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ဝၼ်း တီႈ 19/12/2021 ၼႆႉ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တင်းမူတ်းမီး 1,376 ၵေႃႉ၊ လူႉတၢႆ 11 ၵေႃႉ၊ ယႃၶႅၼ်း 1,271 ၵေႃႉ၊ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃ 94 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တီႈႁူင်းယႃ လၢင်းၶိူဝ်း 77 ၵေႃႉ၊ ႁူင်းယႃဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇ 16 ၵေႃႉလႄႈ ႁူင်းယႃႁူဝ်မိူင်း 1 ၵေႃႉ ၾၢႆႇပၢႆး ယူႇလီ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။