text:
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးလႅင် လႄႈဝၢၼ်ႈပဵင်းသႃႇ ႁူမ်ႈႁႅင်းၵူၼ်း (300)ပၢႆ ယုၵ်ႉပၢႆႉၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ် ၶတ်း လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉမ ဢၼ်လုၵ်ႉတိၼ်လွႆလဵင်း လႆၶဝ်ႈလေႃးမႄႈၼမ်ႉပွင်ႈ ပဵၼ် လႅၼ်ၶႅၼ်ႈၸေႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈလႄႈၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ လႆၵႂႃႇၽၢႆႇႁွင်ႇဝၢၼ်ႈသၢႆးလႅင် ၸေႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဝၼ်းထီႉ-11.5.2019 ယၢမ်း(9)မွင်း ၵၢင်ၼႂ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးလႅင်လႄႈဝၢၼ်ႈပဵင်းသႃႇ ႁူမ်ႈႁႅင်း ၵူၼ်း ၸၢႆး(65)ၵေႃႉ ယိင်း(4)ၵေႃႉ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈ ၵုမ်ႇမၼီႇ (UNIENERGY Co.LTH) ၶႂ်ႈမႃးၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉမၼၼ်ႉ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈၽွၼ်းၸႃႉၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆ၊ လွင်ႈ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တေလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇၶၢဝ်းယၢဝ်း၊ တေလႆႈၺႃးၽေးသၽႃႇဝႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂႃႇၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၶႂၢင်သေ လႆႈၸႂ်တႅပ်းတတ်း 1- တိုၼ်းဢမ်ႇႁပ်ႉၶၢမ်ႇ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉမ 2-ႁဝ်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ တိုၼ်းသၢၼ်ၵႂႃႇ တေႃႇထိုင်ၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉမ
ၶၢဝ်ႇ
ဢၢၼ်းၵမ်ႉငၢမ်ႇၶူဝ်းသွင်ႇဢမ်ႇဢွင်ႇလႄႈ ၸူၼ်ဢဝ်ၶမ်းၵႂႃႇတင်းၼမ်
ဝၼ်းထီႉ 04.05.2019 ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈသဵင် ၸုမ်းသိုၵ်း RCSS (ၶူဝ်းလၢႆး) မႃးလွၵ်ႇ ငိူတ်ႈ ၸူၼ်လႆႈၵႂႃႇၶမ်း (8) ၵျၢပ်ႈေတႃႇ (1)ၶၼ် ႄလႈတူဝ်ငိုၼ်း 1,060,000 (သိပ်းသႅၼ်ပၢႆႁူၵ်းမိုၼ်ႇ) ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်းတိုၼ်ႇၵူဝ်ႁေ။ မီးၵူၼ်းဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈသဵင် တပ်ႉသိုၵ်းRCSS (3)ေၵႃႉ ၶီႇၵႃး မၢၵ်ႉတူး(Mark II) သီၶၢဝ် ပႃးၵွင်ႈ ပွတ်း(1) ၼိုင်ႈၵၼ်း မႃးၵိုတ်းတၢင်းၼႃႈႁိူၼ်း ၸၢႆးၶမ်းလူႇ+ၼၢင်းၶိၼ်ႇငူၺ်ႇ ပွၵ်ႉၵၢတ်ႇဝဵင်းေၵႇသီႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ“ၶႂ်ႈမႃးၵမ်ႉၶူဝ်းသွင်ႇ ၶႂ်ႈလႆႈငိုၼ်း(300)သႅၼ်”ၼႆေသ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵူဝ် ၵူဝ်ႁေႁေ လၢတ်ႈတွပ်ႇဝႃႈ“တွင်းပၢၼ်ႇယႂ်ႇၼမ် ငိုၼ်း(300)သႅၼ်ယႃႇဝႃႈၶႃႈလႃႈ (100)သႅၼ် ေၵႃႈ ဢမ်ႇမီးၶႃႈ” ၸူၼ်ၼၼ်ႉၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ“ေပႃးဢမ်ႇမီးငိုၼ်းေၵႃႈ ပၼ်ၶမ်းလႆႈယူႇ”ၼႆေသ ထူၵ်းၵွင်ႈ ပွတ်းတမ်းၼိူဝ်ၽိူၼ်ၼႄၸဝ်ႈႁိူၼ်း ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵေႃႈၵူဝ်ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆႄလႈ ၶမ်းဢၼ်ဝၢင်းၶၢႆၼၼ်ႉ မီးမွၵ်ႈ(8)ၵျၢပ်ႈ ေတႃႇ(1)ၶၼ်လႄႈ တူဝ်ငိုၼ်း 1,060,000
ေတၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၸွင်ႇေတလၢပ်ႇ ၶၢမ်ႇယၢပ်ႇလႆႈႁိူဝ်ႉလၢႆ လႆႈၶၢႆေပႃး
ငဝ်းမိူင်းတႆး May(2) ၸမ်ၶဝ်ႈၶၢဝ်းၽုၵ်ႇၶၢဝ်းသွမ်ႈယဝ်ႉ ယင်းပႆႇႁတ်းတီႇႁတ်းၽဵဝ်ႈ ေတၽုၵ်ႇဢီႈသင် ယင်းပႆႇ ၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်း ေတၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇေၵႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁတ်းယဝ်ႉ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်မီးယၢမ်းလဵဝ်ႄလႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်မိူဝ်းၼႃႈၵွၼ်ႇႄလႈ။ မိူင်းေၶႇဢဝ် ႁူဝ်ေၶႃႈဢၼ်ဝႃႈ “တိုၵ်းၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈၵၢၼ်တႂ်ႈလိၼ်(မွင်ႇၶူဝ်ႇ)ၼႆၼၼ်ႉေသ ႁဵတ်း ၸဝ်ႈငိုၼ်းမိူင်းေၶႇ သိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၶဝ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢပ်ႇယဝ်ႉ” မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ဢဝ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၵႂႃႇမိူင်း ၶေႇယဝ်ႉ ေပႃးလႆႈငိုၼ်းမႃး ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးပၼ်ၸဝ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇလႆႈေသတႃႉ ေတႃႈလဵဝ်ၽႂ်ဢမ်ႇႁတ်း ႁဵတ်းယဝ်ႉ သင်ဝႃႈၺႃးၺွပ်းၵႂႃႇၼႆ ၽႂ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပၼ်ၽႂ်လႆႈ၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇဢၼ်လုၵ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈၶၢႆၶဝ်ႈမိူင်းေၶႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶၢႆလူၺ်ႈလွင်ႈြတႃးမၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လၵ်ႉသိုဝ်ႉလွမ်ၶၢႆ သမ်ႉလႆႈ တၢင်ႇၵႃးလူင် ပဵၼ်ယိုတ်ႈပဵၼ်သၢႆၼႆ ၵူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်မီးတၢင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢတ်ႈ(5)လိူၼ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈငိုၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယၢမ်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ်ႈၵၢပ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ေတၸၢင်ႈ ႁပ်ႉသိုဝ်ႉၶိုၼ်းေသ ၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇေတၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးဢိတ်းဢိတ်းေသတႃႉ ၶၢဝ်းယၢဝ်းႄတႉ ေတဢမ်ႇ ပဵၼ်လႆႈ၊ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈၵူၼ်းၵႃႉၸိူဝ်းဢၼ် သိမ်းဝႆႉၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ မၼ်းၼမ်လိူဝ် ပေႃးၶၼ်မၼ်းၶိုၼ်ႈေၵႃႈ ေတဢွၼ်ၵၼ်ၶၢႆမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ႄလႈ တႃႇၶၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇေတတိုင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး
ေၶႃႈၵႂၢမ်းဝၢၼ် ၽၢၵ်ႇထိုင်ၵူႈေၵႃႉ ၽွင်းၶၢဝ်းသၢင်ႈၵျၢၼ်ႇ
ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမိူင်းၶိူဝ်း တဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းမိူင်း ႁႃလၢႆးၵဵပ်းသိုၵ်း
ဝၼ်းထီႉ - 08.4.2019 ပူၼ်ႉမႃးေတႃႇထိုင်ဝၼ်းၼႆႉ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမိူင်းၶိူဝ်း ၸဵတ်ႈယဵဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးၼႂ်းမိူင်းၶိူဝ်း ႁၢဝ်ႉႁႅင်း ယိူင်ႈဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇၸုတွမ်ႁႅင်း ပီတုၸိတ်ႉ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမိူင်းၶိူဝ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ယူႇဝႆႉတီႈမိူင်းၶိူဝ်း ၸႅတ်ႈယဵဝ်ႈ ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်ႂးမိူင်းၶိူဝ်းလႆႈမႃး(3) ဝၼ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႅတ်ႈယဵဝ်ႈႄလႈ ဢၼ်ငူၼ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းယဵဝ်ႈၼၼ်ႉ ၺွပ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈေသ ေပႃးဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈယဝ်ႉ ေတဢဝ်ႁဵတ်းသိုၵ်း((3) ပီ ၶွင်ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉၶဝ်ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈေပႃႉယွၼ်ႈၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇမႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၶၢႆၵၢတ်ႇဢွၼ်ႇ ဢဝ်လူတ်ႉၶိူင်ႈေတႃႇတၢင်ႇၵႃႉၶၢႆေၵႃႈယင်းဢမ်ႇႁတ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမိူင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၼႃႈၵၢၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈေသ လုၵ်ႉတီႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႅၵ်ႈပဵၼ်ပီတုၸိတ်ႉ မူိဝ်ႈပီ 2010 ၼီႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းတူင်ႇဝဵင်းၼမ့်တူႈ ၽႃႇၺႃးမၢၵ်ႇၶွင်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇRCSS ၶဝ် တၢႆထၢင်တီႈ(3)ေၵႃႉ
ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (SWAN) ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးမၢႆတွင်း ဝၼ်းေၵႃႇတင်ႈၸုမ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇတဵမ်(20) ပီ
ၸုမ်းသိုၵ်း RCSS ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၶူဝ် ယႃႇတၢင်းၵႂႃႇပႆၵူၼ်းမိူင်း
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် မုၵ်ႉၸုမ်းၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆမၢၵ်ႇမႆႉ တဵမ်ႈလိၵ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်ၵိၵ်ႉလၢၼ်ႇ ၸိၼ်းသၢၼ်ေၵျႃႉ
By သႅင်ၸိုင်ႈ December 29,2018 ၼႂ်းဝၼ်းတီႈလိူၼ်တီႇၸိမ်ႇပိူဝ်ႇ 28 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် မုၵ်ႉၸုမ်းၵုမ်းၵမ် ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆမၢၵ်ႇမႆႉ တီႈပၢင်ႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ(105)လၵ်း ဝဵင်းမူႇေၸႈ လႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈယိုၼ်ယွၼ်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း မၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၼ်ၵိၵ်ႉလၢၼ်ႇတၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၸိၼ်းသၢၼ်ေၵျႃႉ ဢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ ႄလႈ မိူင်းႄၶႇ ဝႃႈၼႆ။ 1025


c: text/html

text:
လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းၶွတ်ႇလိူတ်ႈၽၼ်ႈၵၼ်လႆႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၼမ်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တေပႃး လွင်ႈမၢႆတွင်း ဢၼ်လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈ႞ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈသိုၵ်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၵၼ်၊ ၵူၼ်းလဵၼ်ႈႁႅင်း ဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈသူးထႅၼ်ႈၸွမ်းၵၼ်၊ ၵူၼ်းၸုမ်းလဵဝ် ဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ထၢမ်းငၢၼ်း ႁႂ်ႈထိုင်ယိူင်းဢၢၼ်းၸွမ်းၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းၵွင်ႉသၢၼ်ၵၼ်တႃႇသေႇ၊ ဢမ်ႇၾႃႈဢမ်ႇယၢၼ်ၵၼ်သေပွၵ်ႈ။ ၽူဝ်မေးၵၼ်ၵေႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ယၢမ်ႈလႆႈ တေႃႇသူႈပၼ်ႁႃယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸွမ်းၵၼ်ၼႆႉ ၵႆႉၶုၵ်းၶူၼ်ႉဝူၼ်ႉထိုင် တူဝ်ထူပ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ မီးႁႅင်းတႃႇတေသိုပ်ႇပႆၸွမ်းၵႂႃႇ ဝၼ်းတႃမိူဝ်းၼႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းၶုၵ်းၶူၼ်ႉဝူၼ်ႉထိုင် ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ် လႆႈထွင်ႈလႆႈတဵဝ်း ၶၢဝ်းတၢင်းၵႆ၊ ၶၢဝ်းတၢင်းယၢပ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇလိုမ်းၵၼ်လႆႈသေပွၵ်ႈ။
လွင်ႈတၢင်း တီႈမၢႆတွင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇထိူမ် ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးၵေႃႈမီးယူႇသေတႃႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼႆႉ တင်ႈၸႂ်ၶူင်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်းၵေႃႈ လႆႈယူႇယဝ်ႉ။ မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လူးဝိတ်ႈ ၶႄးရူဝ်ႇ (Lewis Carroll) ယၢမ်ႈတႅမ်ႈဝႃႈ “တီႈမၢႆတွင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸၢင်ႊၶိုၼ်းၶုၵ်းၶူၼ်ႉဝူၼ်ႉထိုင်လႆႈ ၽၢႆႇလင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၼမ်သႄႈ” ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းၶႂ်ႈဝႃႈပွင်ႇသင် တႃႇႁဝ်းႁႃး?။ တီႈမၢႆတွင်း ဢၼ်ႁဝ်းတင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းပဵၼ်၊ ဢမ်ႇလႆႈတင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းပဵၼ်ၼႆ မီးတင်းၼမ်လူး။
ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ဢူႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ယၢမ်ႈထဵင်ၵၼ်မႃး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းလီ တင်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၼမ်။ ၵဝ်ပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉမီးလုၵ်ႈမီးလၢၼ်လႄႈ ၵဝ်လႆႈႁူႉမႃးဝႃႈ တႃႇတေလႆႈႁႃႁၼ်လႆႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းလီၼႆႉ လႆႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၼမ်တေႉတေႉ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ တီႈမၢႆတွင်းသင်သႄႈ။
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်းႁႃတီႈမၢႆတွင်းၶိုၵ်ႉၵႃႊ တင်းၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇၸွမ်းၵၼ် တင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ် ၸွင်ႇၸႂ်ႈ?။ ၵဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးတီႈမၢႆတွင်းၵၼ် တင်းၵူၼ်းႁိူၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆ ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇၶဝ်ၼမ်လိူဝ်ၼႆႉလႄႈ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီး တီႈမၢႆတွင်းၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆၸိုင် ယႃႇပေႁဵတ်းဢဝ် ၽၢႆႇလင်ၾၵ်းတူ လုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်းဢဝ်လႆႈ တီႈမၢႆတွင်းၵၼ်တင်းၵူၼ်းငၢႆႈငၢႆႈသႄႈ။
– 25 Ways to Win with People
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝႆႉဝၢၼ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းၵၼ် တင်းၵေႃႉဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလႄႈ။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ၵဝ်လႆႈတႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ်ဝႆႉ တႃႇတေၸွႆႈထႅမ်ပိူၼ်ႈ ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃး ၵေႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃၶဝ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၸွႆႈၵေႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၶဝ်။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေႁၼ်ထိုင် လၢႆးတၢင်းၽၢႆႇတႂ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈ တေပဵၼ်ၵၢၼ်ယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ-
- ယႃႇပေႁႂ်ႈပိူၼ်ႈထၢင်ႇဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၶေႃႈၵေႈလိတ်ႈ ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈ။
- ပေႃးပိူၼ်ႈထၢင်ႇၸိူင်ႉၼၼ် ၶဝ်တေၸႂ်ယႂ်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵူႊမိူဝ်ႈၵူႊယၢမ်းယဝ်ႉ။
- ထၢမ်ၶဝ်လႄႈ။ ၼႆႉၸၢင်ႊၸွႆႈထႅမ် ႁႂ်ႈၶဝ်ဝူၼ်ႉၶႆႈလႆႈ ပိူင်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၶဝ် ႁူဝ်တေႃႇႁၢင်။
- ယူႇၼင်ႇၶူးလၢႆးလႄႈ၊ ယႃႇပေယူႇၼင်ႇၸဝ်ႈၾႃႉ။ ၶူးလၢႆးၼႆႉ ႁႃဢဝ်ၵူၼ်းၵတ်ႉၵူၼ်းၵႃႊ ၼႂ်းၵူၼ်းတင်းလၢႆ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈၸွႆႈထႅမ်ၶဝ် ထိုင်ၼႂ်းလွၼ်ႉၼႂ်းၵႅၼ် ႁႂ်ႈပေႃးၸႂ်ႉလႆႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉၼႂ်းတူဝ်ၶဝ် တဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၸဝ်ႈၾႃႉတႄႉ ပူင်ၸႂ်ႉၸီႉသင်ႇလႆႈ လၢႆလၢႆၵွႆး။
- ႁႂ်ႈၶဝ်တႅမ်ႈလူင်း လၢႆးၵေႈလိတ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႁႃႁၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈ။ ဢဝ်တၢင်းဝူၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်းၽိူမ်ႉပၼ်ၸွမ်း လၢႆးၵေႈလိတ်ႈၶဝ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶဝ်ၵေႈလိတ်ႈလႆႈ ႁင်းၶဝ်လႄႈ။
- ၸႂ်ႉၶဝ် တႅပ်းတတ်းလိူၵ်ႈဢဝ် ၶေႃႈၵေႈလိတ်ႈ ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇပၼ်ႁႃၶဝ်လႄႈ။
ဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်လႄႈ။
- ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်သေ ႁႂ်ႈၶဝ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တင်းပိုၵ်းလႄႈ။
ႁႂ်ႈၶဝ် တႅမ်ႈဢွၵ်ႇ လွၵ်းယၢမ်း ဢိၵ်ႇတင်းၶၵ်ႉၵၢၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႊႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းလႆႈၼၼ်ႉလႄႈ။
ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ထုၵ်ႇလီပဵၼ် မွၵ်ႈၼႆႉၵွႆး- မိူဝ်ႈလႂ် ပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ ဝူၼ်ႉၶႆႈထတ်းသၢင် ၶိုၼ်းပၼ်ႁႃမၼ်း ယဝ်ႉယဝ်ႉ၊ လိူၵ်ႈဢဝ် ၶေႃႈၵေႈလိတ်ႈ ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉယဝ်ႉ၊ ဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ယဝ်ႉယဝ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် ၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တင်းမူတ်းယဝ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈတင်းၶဝ် ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တႃႇၶဝ်တေမႃးဢိင်ပိုင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵွႆး၊ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တၵ်းလႆႈမီးယူႇယဝ်ႉ။
– Developing the Leader Within You
မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်သေၵေႃႉၵေႃႉ ၼင်ႇႁိုဝ် မၼ်းတၵ်းၵေႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃသုၼ်ႇတူဝ်မၼ်းလႄႈ။


text:
ၶၢဝ်းၵတ်းပူၼ်ႉယဝ်ႉၶၢဝ်းမႆႈ၊ ၶၢဝ်းမႆႈပူၼ်ႉယဝ်ႉ ၶၢဝ်းၾူၼ်၊ ၶၢဝ်းၾူၼ်ပူၼ်ႉယဝ်ႉ ၶၢဝ်းၵတ်း ႁဵတ်းၼႆသေ ပၼ်ႇၵႂႃႇပၼ်ႇမႃး။ ဝၼ်းယဝ်ႉလိူၼ်၊ လိူၼ်ယဝ်ႉပီႊ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉလႅၵ်ႈၵႂႃႇဝႆး၊ ထိုင်တီႈၵူၼ်းႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉမႅၼ်ႈ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉတႄႇၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၶၢဝ်းၾူၼ် ယင်းပႆႇႁိုင် ပေႃးလႆႈငိၼ်းသဵင်ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈ ၊ လူမ်းလူင်ၽတ်ႉသႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းဢၼ်မီးယူႇတီႈမိူင်းတႆး လၢႆလၢႆတီႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးတႄႉ ၵွႆးလႆႈငိၼ်းပိူၼ်ႈလၢတ်ႈ ၵွႆးလႆႈႁၼ်ၼႂ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႊဝႃႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼႂ်းထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းမိူင်းမၢၼ်ႊ တီႈပုၼ်ႉ တီႈၼၼ်ႈ၊ မီးၵူၼ်းထူပ်းၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ထူပ်းၽေးလူမ်းလႅင်ႉလူင် ၼမ်လၢႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ထုင်ႉသၼ်လွႆ ဢွၼ်ၵၼ်လူႇၶၢမ်ႇၵဵပ်း ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ဢၼ်တေပဵၼ်တီႈၵမ်ႉတီႈယွင်ၸွႆႈထႅမ်လႆႈ တႃႇၵူၼ်းထူပ်းၽေး ၸိူဝ်း ဢၼ်မီးယူႇ ထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းမိူင်းမၢၼ်ႊ။
ထိုင်မႃးယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇတႆး၊ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႊၼမ်လၢႆ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈလွင်ႈ ၼမ်ႉလူင်ထူမ်ႈၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ၊ လူမ်းလႅင်ႉလူင်ၽတ်ႉသႂ်ႇၼႂ်းဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး၊ ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး လၢႆလၢႆတီႈ လႄႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၼမ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းၵူၼ်းၶူင်းၵၢင်လူင်ႁဝ်း ႁၢင်ႊလီႁၢင်ႊၸႃႉ၊ မီးလွင်ႈၶီလွင်ႈမႆႈ၊ လွင်ႈတုၵ်ႉလွင်ႈသိူဝ်း တင်းသဵင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ် ၵူၼ်းႁဝ်းသဵင်ႈသဵင်ႈၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈယူႇ။ တွၼ်ႈတႃႇတေပဵၼ်မႃး လွင်ႈသိူဝ်း၊ လွင်ႈတုၵ်ႉ၊ လွင်ႈၶီ၊ လွင်ႈမႆႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ တီႈတူင်ႇဝူင်းၸိူဝ်းႁဝ်းယူႇသဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်း လႄႈ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ တိုၼ်းလႆႈဢိင်လင်ၽင်ႇၼွင်ႈၵၼ်။
ယွၼ်ႉၼၼ် ပေႃးၵူၼ်းႁဝ်းႁဵတ်းႁၢႆႉ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၵေႃႈ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်တိုၼ်းတေပၼ် လွင်ႈႁၢႆႉတီႈၵူၼ်းၶိုၼ်း၊ သင်ဝႃႈ လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈၵူၼ်းႁဝ်းလီ ထိင်းသိမ်း လုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ပၼ် ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၵေႃႈ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်တိုၼ်းတေပၼ် လွင်ႈလီ၊ လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်၊ လွင်ႈၸိုၼ်ႈသႂ်တီႈ ၵူၼ်းႁဝ်းမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
ပေႃးမႃးၶိုၼ်းၼပ်ႉသွၼ်ႇ ထွမ်ႇတူၺ်း ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇၺႃးတၢမ်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ လူမ်းလႅင်ႉၽတ်ႉၶဝ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်လႆႈထူပ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉ ၵၢၼ်ယႃႉထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉလူႉၵွႆ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပူၼ်ႉမႃးၶၢဝ်းတၢင်းသၢဝ်းပီႊပၢႆၼၼ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ ယၢမ်ႈမီးပႃႇမႆႉတိုင်း၊ မႆႉသၵ်း၊ မႆႉမွၵ်ႇသွမ်ႇ၊ မႆႉၵႅၼ်ႇ လႄႈ ထိူၼ်ႇပႃႇလိုၵ်ႉလူင်ဢၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈသေ မီးတၢင်းႁၢင်ႊလီ ၾၢင်ႁၢင်ႊလီမုင်ႈ၊ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၽဵင်ႇသေ ပဵၼ်တီႈဢၼ်လီယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼိုင်ႈတီႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တင်ႈတႄႇ ပီႊ 1996-1997 ၵၢၼ်သႅင်တၢင်းမိူင်းသူႈၵေႃႈၸမ်ဝၢႆးယဝ်ႉလႄႈ ပေႃႈလဵင်ႉလၢဝ်းပၢၼ်းၵူၼ်းၵႃႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ၶဝ် ၶဝ်ႈထိုင်ၵႂႃႇၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈသေ ၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉတၢင်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ – တူင်ႇလၢဝ်းၵေႃႈ ၸင်ႇလႆႈတႄႇၵိုၼ်းမႃးမိူဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး ၵၢၼ်မႆႉၼႆႉႁိူင်းၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ပီႊ 1996-1997 တေႃႇထိုင် 2006-2007 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းပီႊ ဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းမႆႉတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈသေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တွၼ်ႈတႃႇလေႃးၽ ႁင်းၽႂ်မၼ်းမႃး။
လုင်းသၢင်ႇပီး ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉၵူၼ်းၵႄႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉလၼ်ႈလၢတ်ႈၼႄတီႈသႅၼ်ပၢႆးဝႃႈ “ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈသဵၼ်ႈတၢင်းလူင်သေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတႅပ်းမႆႉၼႂ်းပႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈလိုၵ်ႉသင်။ ပေႃးၶဝ်ႈၵႂႃႇ မွၵ်ႈသွင်သၢမ်လၵ်းၵွႆး သမ်ႉပေႃးလႆႈႁၼ် ပဵၼ်ဝႆႉပႃႇမႆႉတိုင်း၊ မႆႉသၵ်း၊ မႆႉၵႅၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၵိုတ်းသင်ယဝ်ႉ။ တီႈၸိူဝ်းဢၼ်တႅပ်းမႆႉဝႆႉ ပူၼ်ႉမႃးသိပ်းပီႊ သၢဝ်းပီးၵေႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၶိုၼ်းပဵၼ်ႁႆႊ ပဵၼ်သူၼ်ၵႂႃႇသဵင်ႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈဢၼ်တႅပ်းမႆႉယဝ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်တီႈပႃႇမႆႉမူၺ်ႉဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ၶိုၼ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းႁႆႊသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ။ မိူဝ်ႈၶဝ်ႈၵၢပ်ႇပႆႇၶဝ်ႈမႃးႁိူင်း ပႆႇပဵၼ်ၵၢၼ် ပႆႇလႆႈၵႃႊၶၼ်ၼႂ်းမိူင်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇထူဝ်ႇလိၼ် ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပႃႈဢိင်ႇ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉလၼ်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ – တူင်ႇလၢဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးတူင်ႈၼႃးၵႂၢင်ႈမိူၼ် သႅၼ်ဝီ၊ မိူင်းၵိုင်၊ လၢႆးၶႃႈၶဝ်လႄႈ ၵႃႊလႆႈၸႂ်ယႂ်ႇ သူၼ်၊ ႁႆႊ ဢၼ်ႁဵတ်းလႆႈၶၢဝ်းလႂ်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉၵွႆး။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇပႆႇႁိူင်း ၼၼ်ႉ ထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ – တူင်ႇလၢဝ်းၼႆႉ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ ဢွၵ်ႇၼမ်ၼႃႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်သူင်ၽုၵ်ႇၶဝ်ႈ ၵၢပ်ႇမႃးၼမ် ယွၼ်ႉမၼ်းၽုၵ်ႇငၢႆႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
သွင်ၽၢၵ်ႇၶၢင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးတူၺ်းၼႆၸိုင် ပဵၼ်သူၼ်ပဵၼ်ႁႆႊၵႂႃႇမူတ်း၊ ဢမ်ႇမီးထိူၼ်ႇပႃႇသင်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆယၢမ်းလဵဝ် လွင်ႈဝႃႈၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ၼမ်ႉလူၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇသႄႈ၊ ပႃႇမႆႉဢမ်ႇမီးယဝ်ႉလႄႈ ပေႃးၼမ်ႉတူၵ်းမႃးၼမ်ၸိုင် လိၼ်ၼႆႉဢမ်ႇမီးႁႅင်းဢၼ်တေႁပ်ႉဢဝ်ဝႆႉၼမ်ႉၼမ်။
ပေႃႈလဵင်ႉၵႃႉမႆႉ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းပီႊပၢႆၵေႃႉ႞လၢတ်ႈၼႄတီႈ သႅၼ်ပၢႆးဝႃႈ “ၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉၼႆႉ ၼိုင်ႈဝၼ်းတေဢွၵ်ႇလၢႆတၢၼ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇႁူႉလႆႈတႅတ်ႈတေႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းတူင်ႇလၢဝ်း – ၼမ်ႉလၼ်ႈ တႄႉ မႆႉသၵ်းဢွၵ်ႇၼမ်တေႉတေႉ။ ဝၢႆးမႆႉသၵ်းဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်မႆႉတိုင်းမႆႉပဝ်း။ မႆႉၸိူဝ်းဢၼ်တႅပ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ လႆႈသူင်ႇၶၢႆထိုင်မိူင်းၶႄႇသေ ၼိုင်ႈတၢၼ်ႇၼႆႉ လႆႈၵႃႊၶၼ်ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇႁူဝ်သိပ်းသႅၼ်။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မႆႉသၵ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉလႄႈ ၶိုၼ်းဢဝ်မႆႉၵႅၼ်ႇ၊ မႆႉမွၵ်ႇသွမ်ႇ၊ မႆႉတီးတွၵ်ႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉမႃးဝႃႈ မႆႉဢၼ်ဢွၵ်ႇတၢင်းၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ သူင်ႇၶၢႆတၢင်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈတၢင်ႇၵႂႃႇတၢင်းပၢင်သၢင်း၊ ၵမ်ႈ ၽွင်ႈၵေႃႈတၢင်ႇၵႂႃႇၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်သေ ၶဝ်ႈတၢင်းမူႇၸေႊ ၼႆယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇ 1996-1997 တေႃႇထိုင် 2006- 2007 ၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းပီႊပၢႆ ၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်းႁူဝ်မိုၼ်ႇ တၢၼ်ႇ မၼ်း။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉၼႆႉၸိုင် ငိၼ်းဝႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၵေႃႈ လႆႈၵိၼ်ၸွမ်းတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈယူႇ။ ယွၼ်ႉလႆႈငိုၼ်းငၢႆႈသေဢမ်ႇၵႃး သမ်ႉလႆႈၼမ်လိူဝ်လႄႈ ပဵၼ်တီႈၵမ်ႉတီႈယွင်တႃႇၼႃႈႁိူၼ်းတႃယေးၽႂ်မၼ်းမႃး။ ယွၼ်ႉလႆႈငိုၼ်းၼမ်၊ လႆႈငၢႆႈလူမ်လႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မၵ်ႉယႃႈမၵ်ႉၽိၼ်ႇၵႂႃႇယွၼ်ႉမၼ်းၵေႃႈမီးတင်းၼမ်။ ဢၼ်လႆႈၼမ်ႉတွၼ်းယႂ်ႇလူင်ၵႂႃႇတႄႉ ပဵၼ်ၶႄႇ လႄႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈၵိၼ်ၶွၼ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉၵွႆး။
လႆႈငိၼ်းပေႃႈလဵင်ႉၵႃႉမႆႉ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈၼၼ်ႉလၢတ်ႈၼေဝႃႈ “ ပူဝ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႊၵေႃႉ႞ ဢၼ်တူၵ်း ပုၼ်ႈၽွၼ်း တၢင်းတူင်ႇလၢဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းမၼ်းတူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း သွင်ပီႊသၢမ်ပီႊၵွႆး ႁွမ်လႆႈငိုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်မၼ်း သၢမ်ႁဵင်သႅၼ်။ ၵမ်းလိုၼ်း မၼ်းၵေႃႈဢွၵ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်းသေ ႁဵတ်းၵူၼ်းၵႃႉၵႂႃႇၵေႃႈမီး” ၼႆယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းဢၼ်ယႃႉထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉ ၶူဝ်းၶွင်ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ဢၼ်မီးၵႃႊၶၼ်ယႂ်ႇတႃႇလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈၸၢမ်ႇဢဝ် ၼမ်ႉတွၼ်းမၼ်းသေ ႁွတ်ႈထိုင်လႂ်၊ မီးမိူင်းလႂ်ယဝ်ႉတႄႉဢမ်ႇႁူႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ တႄႉ ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇ ၵၢၼ်တႅပ်းယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ယူႇႁၢၼ်ႉထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
တင်ႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ ပီႊ 2018 ၼႆႉ တီႈထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၽူၼ်လူင်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉ ႁူၺ်ႈ ၼမ်ႉလွႆၼွင်းႁႅင်း ထူမ်ႈထိုင်ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ ႁိူၼ်းယေး၊ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ယွင်ၵဵပ်းၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ဢိၵ်ႇပႃး ႁၢၼ်ႉတၢင်းၶၢႆၵုၼ်ႇသိၼ်တင်းၼမ် လူႉၵွႆၵႂႃႇ။
မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးၵေႃႈ လူမ်းလႅင်ႉၽတ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း လႄႈ တူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇမႆႉလူင်လူမ်ႉ၊ ႁူဝ်ႉ ဢုတ်ႇလူင်ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွမ်ႉဝႆႉၸွမ်းႁိူၼ်း ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်ႇပင်းလူႉၵွႆ သေဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်ႉထိုင် ၶၢဝ်းပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း လႆႈလွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉသေ တၢႆၵႂႃႇၵေႃႈမီး ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးၼေႃႇသႅင် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ယွၼ်ႉၼမ်ႉထူမ်ႈၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈလႄႈ လွင်ႈလူႉသုမ်းမီးတင်း ၼမ်။ ႁိူၼ်းလွင်ႈၵႂႃႇပဵၼ်လင် ပဵၼ်လင်ၵေႃႈမီး၊ ႁူဝ်ႉဢုတ်ႇဢၼ်ၵူၼ်ႇပင်းၵႂႃႇၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၵေႃႈလူႉၵွႆၵႂႃႇ တင်းၼမ်။ ၼမ်ႉတႄႉယွမ်းလူင်းၵႂႃႇသေတႃႉ ၾူၼ်ယင်းတိုၵ်ႉ တူၵ်းယူႇလၢႆလၢႆဝၼ်း။ ဢၼ်ၼမ်ႉလႆႈထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းထိုင် ၼႂ်းဝဵင်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉၵၢၼ်ယႃႉထိူၼ်ႇၶိူဝ်း တႅပ်းပႃႇမႆႉ၊ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းၸိုင် ဢမ်ႇမီးတူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇ မႆႉလူင် တႃႇတေၵႅတ်ႇႁႄႉလႆႈႁႅင်းၼမ်ႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းပဵၼ်လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းလႄႈ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း၊ ၶူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆႇၵႂႃႇမႃး လႆႈလူႉၵွႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းမၢင်တီႈလူႉၵွႆႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ပေႃးပဵၼ်ၵႃးဢွၼ်ႇ ယင်းဢမ်ႇၵႂႃႇမႃးလႆႈသေဢိတ်းၵွၼ်ႇ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဝူင်ႈလဵဝ်ၵွႆး ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉလၼ်ႈ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 1 ဝၼ်းပွၵ်ႈၼိုင်ႈ၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 3 ဝၼ်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်၊ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 6 ဝၼ်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်သေ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 7 ဝၼ်းပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉမႃးဝႃႈၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈၼႆႉ မီး 11 ပွၵ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းၼမ်ႉလၼ်ႈ မီးႁႃႈဝၢၼ်ႈ၊ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမီး 4,000 ပၢႆ၊ ႁိူၼ်းဢၼ်ၺႃးၽေးၼမ်ႉၼွင်းသေ လူႉၵွႆမီး 1,242 လင်၊ ဢၼ်လူႉသုမ်းၼမ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မီး 609 လင်ႁိူၼ်း။ ႁိူၼ်းယေး ဢၼ် ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈသင်သေဢိတ်း ဢၼ်လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉၵႂႃႇမီး 13 လင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇထူပ်းၺႃးၽေးၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ၽေးလူမ်ႉလႅင်ႉ လႄႈ ၽေးသၽႃႇဝၵူႊၸိူဝ်းၸိူဝ်း ဢၼ်တေပၼ်ၽွၼ်းႁၢႆႉ ၸႃႉ လွင်ႈတုၵ်ႉၶလူင်တႃႇတူင်ႇဝူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႈလိတ်ႈၼႆ ထုၵ်ႇလီၸွႆႈၵၼ်ဝူၼ်ႉသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ။
ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈတူၵ်ႇတၵ်ႉလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ လုမ်ႈၾႃႉလူင်ႁဝ်းၼႆႉ လိူတ်ႇလွၼ်ႉႁွၼ်ႉမႆႈမႃး ၵူႊမိုဝ်ႉဝၼ်း။ ပေႃးၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ် တေမီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ် ၸိုၼ်ႈပၢင်ႇမႃးၼၼ်ႉလူး တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆ မီးၶေႃႈထၢမ်မႃး။ တွၼ်ႈတႃႇၶေႃႈတွပ်ႇလွင်ႈၼႆႉတႄႉ ပေႃးဢဝ်သူပ်းတွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇလၢႆလၢႆၵွႆးတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇယၢပ်ႇလေႃႇ။ ၵူႊၵေႃႉတေဢွၼ်ၵၼ်တွပ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ တေလႆႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ၼမ် ၼမ်သေ ထိင်းသိမ်းထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ၼႆယူႇ။
ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပေႃးထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉလူႉၵွႆ မူၺ်ႉႁၢႆၵႂႃႇၸိုင် တွၼ်ႈတႃႇလူၵ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လူင်ႁဝ်း ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ တေလႆႈထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇတင်းၼမ် လႄႈ ၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉ ၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉ ယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ တေလႆႈထူပ်းၼမ်လိူဝ် ဢၼ်ႁဝ်းႁႃးလႆႈထူပ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉ ယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်လူႉၵွႆၼႆႉ မီးယူႇသွင်မဵဝ်းၵွႆး။ တႅပ်းမႆႉယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇ တႃႇၵၢၼ်ႁႃၵိၼ် လဵင်ႉတွင်ႉ ႁႂ်ႈၸၢင်ႊသိုပ်ႇသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇ ပဵၼ်လွင်ႈလီဢမ်ႇၸႂ်ႈသေ ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်း ဢဝ်လွင်ႈၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်ၼႃႈတိူဝ်ႈသေ ဢဝ်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးတူဝ်ၵဝ်ႇ ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇၵႂႃႇႁင်းၽႂ်မၼ်းသေ လိုမ်းဝူၼ်ႉပၼ်တႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၶိုၼ်း။
ယွၼ်ႉၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉ ယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၼႆႉၼမ်လိူဝ်မႃးၵူႊမိုဝ်ႉဝၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ပွတ်းထုင်ႉလၢင်းၶိူဝ်း မိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ လီၼၵ်းၸႂ်ဝႆႉယူႇၼႆ ၼၢင်းႁွမ် ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢင်းၶိူဝ်း လၢတ်ႈၼေတီႈသႅၼ်ပၢႆးၼင်ႇၼႆ။
“ၼႂ်းထုင်ႉလၢင်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းႁႆႊၼႆႁႄ ဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းပႅတ်ႈတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇတင်းၼမ်။ ၸဵမ်တူၼ်ႈလဵၵ်ႉ တူၼ်ႈယႂ်ႇ သႅၼ်းပၢၼ်ၵၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိုတ်းလိူဝ်သင်ယဝ်ႉ။ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၵႂႃႇတၢင်း လၢင်းၶိူဝ်း ၼႆၵေႃႈထႅင်ႈဢမ်ႇႁိုင်သင် တေဢမ်ႇမီးလွႆၶႅၼ်ႈၵၢင်မၼ်းယဝ်ႉ။ မိူင်းပၼ်ႇ- လၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႊပွၵ်ႈၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇမႃး လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ၊ ယၢမ်းလဵဝ်ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃး ဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ။ ပိူၼ်ႈၵေႃႈၶႂၢၵ်ႈတၢင်းတိၵ်းတိၵ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၼ်တႄႉ ယၢမ်းလဵဝ် ပႃႇမႆႉၼႆႉမူၺ်ႉၼမ်ၼႃႇ။ လုၵ်ႉလၢင်းၶိူဝ်း ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၼၢႆးၵေႃႈ ၸွမ်းလွႆၼႆႉ လႆႈႁၼ်ပိူၼ်ႈႁဵတ်းသူၼ် ႁဵတ်းႁႆႊတဵမ်ၵႂႃႇတၢင်းသွင်ၾၢၵ်ႇၶၢင်ႈတၢင်း။ မုင်ႈတူၺ်းၵႂႃႇလွႆလုၵ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ပဵၼ် လွႆႁူဝ်လွမ်ႈၵႂႃႇတင်းၼမ်။ ထိူၼ်ႇပႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵိုတ်းလိူဝ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း” ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 5 ဝၼ်း ၵၢင်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၼမ်ႉႁွင်ႈ ဢၼ်မီးၶၢင်ႈတၢင်း မိူင်းၼၢႆး- လၢင်း ၶိူဝ်းၼၼ်ႉ လူၼ်ႉလႆၶဝ်ႈၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉငဝ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈပွၵ်ႉလွႆမူၺ် ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸေႊတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၾူၼ်လူင်လူမ်းလူင်ပွၵ်ႈၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆးၵေႃႉ႞ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ “တီႈမိူင်းၼၢႆးၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉႁၼ် ၾူၼ်လူင်လူမ်းလူင်ၽတ်ႉလီၵူဝ်ၸိူင်ႉၼႆသေပွၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ပႃႇမႆႉပႃႇထိူၼ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ဢမ်ႇမီးၼမ်ယဝ်ႉလႄႈ ၾူၼ်ၾႃႉရႃႇသီႇၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၵႂႃႇဝၢၼ်ႈႁၢတ်ႇ- မွၵ်ႇမႆႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတိုၵ်ႉတႅပ်းမႆႉ ယႃႉထိူၼ်ႇ တႃႇႁဵတ်းသူၼ် ႁဵတ်းႁႆႊယူႇ။ တူၼ်ႈမႆႉတၢင်းသွင်ၽၢၵ်ႇၶၢင်ႈတၢင်းၼႆႉဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးပႃႇမႆႉယဝ်ႉလႄႈ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈၼႆၸိုင် ဢမ်ႇမီးတူၼ်ႈမႆႉ ႁေႉပၼ်ႁႅင်းမႆႈသၢႆလႅတ်ႇ ဢၼ်လိူတ်ႇလွၼ်ႉႁွၼ်ႉမႆႈႁႅင်းၼၼ်ႉလႄႈ ယၢင်လမ်ဢၼ်ပိူၼ်ႈ သိူဝ်ႇတၢင်းၼၼ်ႉ ပေႃးၸိူမ်ႈၵႂႃႇ။ ထုင်ႉလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်မႆႈတွၼ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ထုင်ႉလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ထိူၼ်ႇပႃႇလိုၵ်ႉလူင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ထိူၼ်ႇပႃႇ 100% ၼႆႉ မူၺ်ႉႁၢႆၵႂႃႇမွၵ်ႈ 80% ယဝ်ႉ ။ လွႆတႄႉယင်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇသေတႃႉ ပိူၼ်ႈသမ်ႉၵူၼ်ႇဢဝ် မၢၵ်ႇႁိၼ်မၢၵ်ႇသၢႆးယူႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်ထိူၼ်ႇပႃႇၵွႆးႁၢႆ ထႅင်ႈဢမ်ႇႁိုင်လွႆၵေႃႈၸၢင်ႊလူႉၵွႆသေၸူမ်ႁၢႆၵႂႃႇပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ယိင်းၶမ်းမူၺ်ႁိူင်း ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢင်းၶိူဝ်းၵေႃႈလၢတ်ႈၼႄတီႈသႅၼ်ပၢႆးဝႃႈ “ယၢမ်းလဵဝ်ပႃႇမႆႉမူၺ်ႉၵွႆး ထႅင်ႈဢမ်ႇႁိုင် သင်ဝႃႈ လွႆလူ့ၵွႆႁၢႆၵႂႃႇပႃးထႅင်ႈၼႆၸိုင် ထုင်ႉလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊတေထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ၼမ်ႉတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆ လီမႆႈၸႂ်ဝႆႉယူႇ။ ပေႃးပီႈၼွင်ႉထုင်ႉ လၢင်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇမေႃၽွမ်ႉၵၼ်ႁၵ်ႉသႃဝႆႉ ၼမ်ႉတဵင်းၸိုင် ၽေးဢၼ်ယႃႉ ႁႂ်ႈၼမ်ႉႁႅင်ႈၼႆႉၼမ်ၼႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၵဵင်းတွင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတဵင်ၾၢႆတိၵ်းတိၵ်း။ ၼမ်ႉတဵင်းၵေႃႈဢေႇလူင်းမႃး တိၵ်းတိၵ်း ဢမ်ႇမိူၼ်မိူဝ်ႈ ၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး” ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉမႃးဝႃႈ မိူဝ်ႈလိူၼ်မေႇ 8 ဝၼ်း ဝၢႆးဝၼ်း 2 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾူၼ်လူင်လူမ်းလူင်ၽတ်ႉပဝ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းတီႈ ပွၵ်ႉလွႆဝႄႈ၊ ပွၵ်ႉၼွင်ၵႅဝ်း၊ ပွၵ်ႉပေႃႈမိူင်း ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးလႄႈ ဢိူင်ႇၵုင်းလူင် ၸေႊဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး။ယွၼ်ႉၾူၼ်လူင်လူမ်းလူင်လႄႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်း 16 လင်၊ ဝတ်ႉဝႃးသႃလႃး သွင်လင်၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၼိုင်ႈလင်လူႉၵွႆ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ သဝ်ၾႆးၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလူမ်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တင်ႈတႄႇလိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 6 ဝၼ်းမႃး ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ သေဢမ်ႇၵႃး တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ လႄႈ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၵေႃႈ ၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈၸွမ်းၼႂ်းပွၵ်ႉလၢႆလၢႆတီႈ။ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ထပ်းၵၼ် လၢႆဝၼ်းသေ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼမ်ႉပႃႇ လၢႆတီႈလၢႆတၢင်း ၸၢင်ႊလႆၶဝ်ႈၸူး ၼႂ်းၵႄးၼမ်ႉတူႈၼႆလႄႈ ပၢင်လိုဝ်ႈသဝ်းႁိမ်းသၢပ်ႇ ၵႄးၼမ်ႉတူႈ ဢိၵ်ႇပႃး ဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းၸမ်ၵႄးၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉၵၼ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းၾူၼ်ၼႆႉၼႆ လႆႈႁၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉထိုင်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉၶၢဝ်းၾူၼ်ၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႇၼႆႉ တီႈဢၢဝ်ႇပင်းလႃးပွတ်းၼိူဝ် တေၵိူတ်ႇပဵၼ်ထုင်ႉလူမ်းႁွမ်ႈဢေႇ လႄႈ ၾူၼ်တေတူၵ်းႁႅင်းတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႊပွတ်းၵၢင်၊ ပွတ်းၼိူဝ် လႄႈ ပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထိူၼ်ႇပႃႇလူႉၵွႆသေ လႆႈထူပ်းၽေးသၽႃႇဝႁၢဝ်ႈႁႅင်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈမၵ်းၶၢၼ်း ၵၢၼ်တႅပ်းမႆႉ၊ ပိူင်ၵၢၼ်လွင်ႈတႅပ်းမႆႉ လၢႆးႁဵတ်းမႆႉဢွၵ်ႇၵေႃႈပိူင်မၼ်းၽိတ်းဝႆႉ၊ ၶႂၢၵ်ႈတီႈလိၼ်တႃႇႁဵတ်းသူၼ် ႁဵတ်းႁႆႊ ႁဵတ်း ၼႃးၼမ်လိူဝ်၊ တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾႆးမႆႈပႃႇထိူၼ်ႇ၊ လွင်ႈၵၢၼ်ထိင်းသိမ်း ထိူၼ်ႇပႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၵေႃႈ ႁႅင်းဢေႇဝႆႉလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇ။
မီးယူႇထႅင်ႈလၢႆလွင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈထိူၼ်ႇပႃႇမူၺ်ႉ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်လူႉၵွႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းလႄႈ တူဝ်သတ်းထူပ်းၽေးထိုင်တၢႆ။ ၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ် “ၵၢၼ်ၶုတ်းႁႄႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶမ်း၊ ထၢၼ်ႇႁိၼ်”ယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ဢၼ်ၶမ်ႇပၼီႇ ႁိူင်းမဵတ်ႉတႃႇၶဝ် ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 11 ဝၼ်း ပီႊ 2017 ယွၼ်ႉမီးၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇသၢၼ်ႇၶတ်းဝႆႉလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸင်ႇလႆႈၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈ ၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 24 ဝၼ်း ပီႊ 2017 ၼၼ်ႉယဝ်ႉသေတႃႉ ထိုင်မႃးပီႊ 2018 ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႇ လႆႈႁၼ်ၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈဝႃႈ တႃႇၶမ်ႇပၼီႇႁိူင်းမဵတ်ႉတႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၵမ်ႉယၼ်ပၼ်ထႅင်ႈ တႃႇသိုပ်ႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် တေႃႇပေႃးဢႃႇယုပၼ်ၶႂၢင်ႉဝႆႉၼၼ်ႉသုတ်းသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ၽၢႆႇၶမ်ႇပၼီႇၶဝ် သိုပ်ႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ သၢႆၼမ်ႉတဵင်း ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆၵႄးၼမ်ႉ ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇ လမ်ႇလွင်ႈလူင်မႄႈ႞ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်သႅၼ် ပိုင်ႈဢိင်ၼၼ်ႉ တေယဵၼ်းပဵၼ် ၵႄးၼမ်ႉ ဢၼ်မီးၵွင်ႉ ၵႂႃႇ။ ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉလူင်ၵေႃႈ တေလူႉၵွႆတင်းၼမ် လႄႈ မိူဝ်းၼႃႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸၢင်ႊထူပ်း ၽေး သၽႃႇဝၶိုၼ်း။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃး ဢၼ်ၸမ်ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈၽွင်းမိူင်း၊ ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇလၢင်း၊ ဝၢၼ်ႈတီး၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းၸူင်၊ ဝဵင်းငိုၼ်း၊ လွႆသဵဝ်ႈ၊ လွႆပူႇတဝ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ပၼ်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၵူၺ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး ၸိူဝ်းဝၢၼ်ႈ ႁိမ်းႁွမ်းလၢႆလၢႆတီႈ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း 400 ပၢႆၸၢင်ႊထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ။
မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶမ်းသေ တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးႁၢႆးလူင် ၼႂ်းၵိင်ႇၸေႊဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၸေႊတွၼ်ႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၵေႃႈ ထူပ်းၺႃးၽေးၼမ်ႉၼွင်းထူမ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ ၶူၺ်လိၼ် ၵူမ်ႇသၢႆး ထူမ်ႈၶဝ်ႈထိုင်ၼႂ်းႁိူၼ်းယေး ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးႁၢႆးလူင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈၶမ်ႇပၼီႇၶဝ် ပႆႇၶဝ်ႈၵႂႃႇၶုတ်းၶမ်းတႄႉ ၼမ်ႉဢမ်ႇသူႈထူမ်ႈ။ ပူ၊ ပႃ တူဝ်ဢၼ်မီး ၼႂ်းၵႄးၼမ်ႉ ၶမ်း ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁႃၵိၼ်ယူႇလႆႈတႃႇသေႇ။ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်မႄႈၼမ်ႉဢၼ် ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈ ပိုင်ႈဢိင်ၵိၼ်ၸွမ်း တေႉတေႉ။
ဝၢႆးသေၶမ်ႇပၼီႇၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇၶုတ်းဢဝ်ၶမ်းယဝ်ႉ ပူ၊ ပႃ လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်တူဝ်သတ်းၼႂ်းၼမ်ႉၵေႃႈ ႁၢႆသဵင်ႈ။ လိူဝ် ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယင်းဢွၼ်ၵၼ်လႆႈသိုဝ်ႉၵိၼ်ၼမ်ႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ ပေႃးၶၢဝ်းၾူၼ်ၵေႃႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉသေ ယူႇသဝ်း ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် လႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇၵၢၼ်ယႃႉၾိင်ႈတိုၼ်းသေ ထူပ်း တၢင်းယၢပ်ႇ တေႉတေႉ။
လႆႈႁူႉမႃးဝႃႈ ထၢၼ်ႇႁိၼ်ဢၼ်မီးၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉႁႅၼ် ဝဵင်းၵေးသီးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶမ်ႇပၼီႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၶဝ်လၢႆလၢႆဢၼ် ၶတ်း ၸႂ်ၶဝ်ႈႁႃ တႃႇတေၶုတ်းဢဝ်ယူႇ။ သင်ဝႃႈၶမ်ႇပၼီႇၶဝ် ၶဝ်ႈထိုင်လႆႈတီႈပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မီးထၢၼ်ႇႁိၼ်သေ လႆႈၶႂၢင်ႉၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၵႂႃႇၼႆၸိုင် လီမႆႈၸႂ်တႃႇ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ၵႄးၼမ်ႉႁႅၼ်ၼၼ်ႉတေႉတေႉယူႇ။
ၵႄးၼမ်ႉႁႅၼ်ၼႆႉ လုၵ်ႉၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်း လႆၵႂႃႇတၢင်းႁွင်ႇ၊ တႄႇဢဝ်ႁူဝ်ၵႄးၼမ်ႉႁႅၼ်သေ လတ်းၵႂႃႇၸူး ဝၢၼ်ႈၸိင်း၊ ႁူဝ် ပုင်ႇ၊ ၼွင်သွမ်း၊ မိူင်းၵၢဝ်၊ သူၼ်မွၼ်း၊ မၢၵ်ႇႁူႈ၊ မိူင်းၼိမ်၊ ပၢင်ႇလေႃႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵွႆးဢမ်ႇၵႃး သိုပ်ႇလတ်းၵႂႃႇထိုင် ဝဵင်းၵေးသီး၊ လုၵ်ႉတၢင်း ၵေးသီး လတ်းၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈၼႃးလွႆ၊ ဝၢၼ်ႈၽုၺ်း၊ တႃႈၽႃသွင်ႇသေ လႆၶဝ်ႈၸူးၼမ်ႉလွင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉလွင်းသမ်ႉ လႆၶဝ်ႈၼမ်ႉပၢင်။ ၼမ်ႉပၢင်သမ်ႉလႆၶဝ်ႈၼမ်ႉၶူင်း လႄႈ တေသိုပ်ႇယၢဝ်းလူင်ၵႂႃႇတေႉတေႉ။
ဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းဢၼ်ၸမ်ၼမ်ႉႁႅၼ်၊ တူင်ႈၼႃး လႄႈ တူဝ်သတ်းဢၼ်လႆႈပိုင်ႈဢိင်ၵႄးၼမ်ႉႁႅၼ် တေလူႉၵွႆသဵင်ႈ သေဢမ်ႇ ၵႃး ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်း သၢပ်ႇၵႄးၼမ်ႉႁႅၼ် လႄႈ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း၊ ၼင်လိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈတႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တေလူႉၵွႆမူတ်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၵေႃႈ တေထူပ်းၽေးယႂ်ႇလူင်ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။
ယွၼ်ႉၼၼ် ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီတူၺ်းႁၼ် လွၵ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဢၼ်လဵဝ်ၵွႆး၊ ထုၵ်ႇလီဝူၼ်ႉပၼ်တႃႇ ၵူႊၽၢႆႇၽၢႆႇယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းႁဝ်းႁႃးပီႈၼွင်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ “ပိူၼ်ႈမႃးၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၶုတ်းၶမ်း၊ ယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ၼႂ်းဝဵင်းၶဝ်ၵွႆး၊ ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇသင်တင်းႁဝ်း၊ ၵွႆႈယဝ်ႉမၼ်းလႄႈ”၊ “ႁဝ်းဢမ်ႇၶုတ်း ဢမ်ႇဢဝ်ၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတေမႃးၶုတ်းမႃးဢဝ်” ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉသႄႈ။ လူဝ်ႇလႆႈႁူႉဝႆႉဝႃႈ ပေႃးထိူၼ်ႇပႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတၢင်းပုၼ်ႉလူႉၵွႆၵေႃႈ မိူဝ်းၼႃႈ ဝၢၼ်ႈႁဝ်းတေၸၢင်ႊ ထူပ်းၺႃးၽေးသၽႃႇဝၸွမ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁဝ်းထုၵ်ႇလီ ၸွႆႈၵၼ်ႁေႉႁၢမ်ႈလွင်ႈႁဵတ်းတၢင်း သၢင်ႈ ဢၼ်တေပၼ်ၽေးထိုင် ထိူၼ်ႇပႃႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းႁဝ်းသေ ထုၵ်ႇလီၸွႆႈၵၼ်ႁၵ်ႉသႃ ထိင်းသိမ်းၵႂႃႇ တွၼ်ႈတႃႇၶၢဝ်းမိူဝ်း ၼႃႈယူႇ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 50 ပီႊ ၵူၼ်းမိူင်း မိူင်းႁေႇတီႇ (Haiti) ၶဝ် ဝူၼ်ႉႁၼ်တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းမႆႉ ယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇသေ ႁဵတ်းႁႆႊ ႁဵတ်းသူၼ် ႁဵတ်းၼႃး တႃႇႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၶိုၼ်းၸၼ်ႉ တိူဝ်းတွၼ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၵွႆးလႆႈထူပ်းၺႃးၶိုၼ်း တၢမ်ႇ ၽေးသၽႃႇဝလူင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေဢမ်ႇၵႃး ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ် မိူင်းဢၼ်ၵွတ်း ၽၢၼ် လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇယူႇ။
မုင်ႈတူၺ်းၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ထွမ်ႇတူၺ်းသဵင်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းလႂ်ၵေႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈထိူၼ်ႇပႃႇၼႆႉ လႆႈငိၼ်းပဵၼ်လွင်ႈ ၸႂ်ဢမ်ႇလီၵွႆး။ ၵွႆႈယူႇႁိုင် ၵၢၼ်ယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇ ယႃႉၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၼႆႉ ၵွႆႈၼမ်ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးတိၵ်းတိၵ်း။ သင်ဝႃႈဢမ်ႇမီးၵၢၼ် ထိင်းသိမ်း ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ဝႆႉသေ ၵုမ်ႇဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းမႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵုၼ်ႇၶူဝ်းၵႃႉၶၢႆ၊ တႅပ်းမႆႉ ယႃႉထိူၼ်ႇပႃႇသေ ႁဵတ်းႁႆႊ ႁဵတ်းသူၼ် ႁဵတ်းၼႃး ၶႂၢၵ်ႈၼင်လိၼ်ႁဵတ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တႃႇၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၼႃႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းသေ ႁဵတ်း သၢင်ႈၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼႆၸိုင် ထႅင်ႈဢမ်ႇႁိုင် တူၼ်ႈမႆႉ ထိူၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်မီးတၢင်းႁၢင်ႊလီ ဢၼ်ပၼ်လႆႈလွင်ႈၵတ်းယဵၼ် ၸိုၼ်ႈသႃႇၸႂ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁၼ်ၵေႃႈ ယင်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႊ လႆႈႁၼ်ယဝ်ႉ။
တူၼ်ႈမႆႉၼႆႉ ထိင်းသိမ်းပၼ်လႆႈ သၢႆထၢတ်ႈၼမ်ႉ လႄႈ လိၼ်ၽုၼ်ႇငႂ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး သင်ဝႃႈၼမ်ႉၵိုင်ႉၵၢင်ႉၼွင်းလူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၸိုင် ၸွႆႈထိင်းပၼ်ပႃး ႁႅင်းၼမ်ႉယႂ်ႇ ထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၵမ်ႉထႅမ်ႁႂ်ႈၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၽဵင်ႇၵၼ် ၸွမ်း ၶၢဝ်းလႂ် ၶၢဝ်းၼၼ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းႁဝ်းပေႃးတေလႆႈသုတ်ႇလူမ်းၵတ်းယဵၼ်၊ မုင်ႈတူၺ်းတၢင်းလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၸိုၼ်ႈပၢင်ႇ၊ မီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်ၸႂ် သေဢမ်ႇၵႃး ၼင်ႇႁိုဝ် ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇႁဝ်းပေႃးတေၽဵင်ႇၵၼ်မႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ထိင်းသိမ်းထိူၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉၵိုတ်းလိူဝ်ဝႆႉ လႄႈ ထုၵ်ႇလီၸွႆႈၵၼ်ၽုၵ်ႇပၼ်တူၼ်ႈမႆႉ တူၼ်ႈတွၵ်ႇ တူၼ်ႈမွၵ်ႇ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇၾိင်ႈ ၾႃႉရႃႇသီႇ၊ တူဝ်သတ်းတတ်းမႅင်း ဢိၵ်ႇပႃး သတ်ႉတဝႃႇတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းလူၵ်ႈၶူင်းၵၢင်လူင်ၼႆႉယူႇ။
ထိူၼ်ႇၶိူဝ်းပႃႇမႆႉ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ပၼ်တၢင်းႁၢင်ႊလီ တႃႇၵမ်ႇၾႃႇလူၵ်ႈၶူင်းၵၢင်လူင်ႁဝ်းၼႆႉ တေႁၢင်ႊလီၶိုၼ်ႈမႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းႁၢင်ႊလီၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ထိူၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈႁဝ်းၶဝ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ တေယွမ်းလူင်းၵႂႃႇႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉ မီးတီႈလွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈၵူၼ်းႁဝ်း လႄႈ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ်ၵူႊၵေႃႉၽႂ်မၼ်း ယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ တူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇ တူၼ်ႈမွၵ်ႇ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈၶူဝ်းထိူၼ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ပၼ်ဝႆႉ ၶူဝ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵမ်ႇၾႃႇလူင်ႁဝ်းၼႆႉလူႉၵွႆ မူၺ်ႉႁၢႆၵႂႃႇၸိုင် တေလႆႈထူပ်းၽေးၼမ်ႉ ၽေးၾႆး ၽေးလူမ်းလႅင်ႉ ဢိၵ်ႇ ၽေးဢၼ်ပဵၼ်မႃး ၸွမ်းသၽႃႇဝ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈၼႆ ထုၵ်ႇလီႁူႉ တွင်းမၢႆဝႆႉၼႂ်းၸႂ်ၵူႊၵေႃႉၽႂ်မၼ်းယူႇ။


text:
ပိူဝ်ႈတႃႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၶဝ် တႅင်ႇတင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပႆႇၸၢင်ႊၵမ်ႉထႅမ်လႆႈ ငိုၼ်းတွင်းပၼ်လႆႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ 2 ဝၼ်း ၸၢႆးငဝ်းသႅင်ႁိူင်း ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ၸေႊဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ တူၵ်ႇထၢမ် တီႈပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇတူႇ ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း မႃးတွပ်ႇၼင်ႇၼႆ။
ၸၢႆးငဝ်းသႅင်ႁိူင်း ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ၸေႊဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ ဢုပ်ႇၼႄဝႃႈ “ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈ တီႈၸၼ်ႉဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပူႇမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈတႃသူၼ် ဝၢၼ်ႈၽႂ်မၼ်း တႅၼ်းတၢင်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇလႄႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼၵ်းလိူဝ်သေ ၵႄႇသိပ်းႁိူၼ်း၊ ၵႄႇပၢၵ်ႇႁိူၼ်းၶဝ်ၵွၼ်ႇ၊ ယွၼ်ႉၼႆ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႈထၢမ်ၼၼ်ႉသေ ၸွမ်ႁၢၼ်ဢွင်ႇတူႇ ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ – ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇ ဢၼ်တေသဵင်ႈၸွမ်းတီႈ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ လႄႈ ဢိူင်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ လႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၸွမ်း လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း၊ တီႈၾိင်ႈမိူင်း ပွၵ်ႉ၊ ႁဵင်ပွၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁႅၼ်းတမ်းဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် တႃႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈ လႄႈ ၽူႈၸိူဝ်းၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊပၼ် ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးငဝ်းသႅင်ႁိူင်း ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း ၸေႊဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႇ လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈတွင်ႈထၢမ်ၵႂႃႇတီႈပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉဝႃႈ – တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ/ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ ၼႂ်းပီႊ 2017-2018 ၼၼ်ႉ ဢဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈသဵၼ်ႈငိုၼ်းဢၼ်လႂ်သေ ၶပ်ႉၶိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ၸွင်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် ၸႅၵ်ႇဝႆႉႁူဝ်ၶေႃႈသဵၼ်ႈငိုၼ်းၶေႃၶေႃ တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ လႄႈ ဢိူင်ႇ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ လႄႈ ၸွင်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် မၵ်းမၼ်ႈပၼ် ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် တႃႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈမိူင်းၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ လႄႈ ဢိူင်ႇ တီႈတွၼ်ႈ – ၂ ဍ ၼၼ်ႉ ပိုတ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈဢၼ် ၵႄႇပၢၵ်ႇႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၶဝ် လိူၵ်ႈတင်ႈဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်တၢင်းၵမ်ႉထႅမ် ၽူႈၵွၼ်းပွၵ်ႉ လႄႈ ဢိူင်ႇ ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။


text:
Written by Sai Mawn Kham
Posted on 2018-03-06 06:56:15
ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈ တိုၵ်းသူၼ်းၸိူဝ်းၸႂ်ႉ ၸေႃႇၵျီႇႁႂ်ႈပိၼ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ်ႉ Unicode ၼႆ ဢၼ်ၶဝ်ၵႆႉၶိုၼ်းတၵ်ႉလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလွၵ်းမိုဝ်း Unicode ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်း ၸေႃႇၵျီႇၼႆလႄႈသင် ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၸမ်ႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လူဝ်ႇပေႃႉ ဢေသႂ်ႇ ဢႄသႂ်ႇမႃးၼႆ လႆႈပေႃႉ တူဝ်မႄႈမၼ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈပေႃႉ ဢေ လႄႈ ဢႄၼႆႉၵေႃႈ လႆႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူဝ်ႈတႄႇပေႃႉတႄႉ လႆႈႁၼ်မၼ်း ၶႂ်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉသေတႃႉ ပေႃးႁိုင်မႃးဢိတ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈ တေႃႈငၢႆႈၸႂ်ၵႂႃႇယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းပေႃးမီး ၶေႃႈၵႄႈလိတ်ႈမႃးဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၸဝ်ႉယဝ်ႈ။ ၼႆ့မၼ်းပဵၼ် Keith ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူၼ်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ မၼ်းမႃးၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်းသေ ႁဵတ်းပၼ် တႃႇႁႂ်ႈ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈပေႃးၸႂ်ႉလႆႈလီ ၵႃႈတီႈၶွမ်ႇၽိဝ်ႇတႃႇၼၼ်ႉၼႆလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်ဢၼ် ငိၼ်းၸူမ်းသေ လႆႈမွင်ၸႂ်ပႃး ယွၼ်ႉမၼ်းလႆႈလူႉႁၢႆတၢႆၵႂႃႇၸဵမ်ၸဝ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ မၼ်းဢမ်ႇမီးၵႂႃႇယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်း ThanLwinSoft ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၵိုတ်းၵႂႃႇသေတႃႉ ၵၢၼ်ဢၼ်မၼ်းလႆႈၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉမႃး ၵမ်ႉထႅမ်ၸွႆႈပၼ် ႁဝ်းၶႃႈယူႇ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၶႃႈယဝ်ႉ။
တႃႇႁဝ်းၶႃႈ တေၸႂ်ႉ လွၵ်းမိုဝ်းတႆး ဢၼ်ပဵၼ် Smart Keyboard ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈလူဝ် Keyman ဢၼ်ပဵၼ် Freeware ၼၼ်ႉဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ Keyman ၼႆႉ မၼ်းၵူၺ်းၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈၵႃႈတီႈ Windws ၵူၺ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ တွၼ်ႈတႃႇ Mac OSX ၵေႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် Beta Version ဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ပေႃႈၶႂ်ႈၸႂ်ႉၼႆၵေႃႈ ၸႂ်ႉလႆႈယူႇယဝ်ႉၶႃႈ။
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လူတ်ႇလူင်း ဢဝ် Keyman for Mac OS X beta လႄႈ။ ပေႃးတေလူတ်ႇလူင်းၼႆ တေလႆႈထႅမ်သႂ်ႇပၼ် Email ယဝ်ႉၸင်တေၸၢင်ႈလူတ်ႇလူင်း ဢဝ်ဢေႃႈ။
ပေႃးၼၼ် တေလႆႈမႃး ၾၢႆႇဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Keyman.dmg ၼႆယဝ်ႉ။ ၼဵၵ်းပၼ် သွင်ၵမ်းသွၼ်ႉၵၼ်သေၵေႃႈ ပိုတ်ႇပၼ်လႄႈ။
ပေႃးၼၼ် တေလႆႈမႃး ၾၢႆႇဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ Keyman.dmg ၼႆယဝ်ႉ။ ၼဵၵ်းပၼ် သွင်ၵမ်းသွၼ်ႉၵၼ်သေၵေႃႈ ပိုတ်ႇပၼ်လႄႈ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၼႂ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႄဝႆႉၼၼ်ႉ ၸၼ်ဢဝ် Keyman.app ဢၼ်မီးၽၢႆႇသၢႆႉ ၼၼ်ႉသႂ်ႇပၼ်ၵႃႈတီႈ Input Methods folders ၽၢႆႇၶႂႃႇၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေႃးယဝ်ႉၼႆ ၶိုၼ်းဢိုတ်းပၼ် Keyman.dmg လႆႈယဝ်ႉ
တႃႇ လူတ်ႇလူင်း ဢဝ် လွၵ်းမိုဝ်းတႆး
မိူဝ်ႈႁဝ်းပႆႇၵႂႃႇထႅင်ႈၸၼ်ႉၼိုင်ႈၼၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇလႆႈလူတ်ႇလူင်းဢဝ်ဝႆႉ ၾၢႆႇ Keyboard ႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ပေႃးလူတ်ႇလူင်းဢဝ် ၾၢႆႇ Keyboard ယဝ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈ Myanmar_Unicode.kmp ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။
ၵႂႃႇတီႈၼႂ်း System Preferences သေၵေႃႈ သိုပ်ႇပိုတ်ႇပၼ် Keyboard ၶႃႈလႄႈ။
လိူၵ်ႈပၼ်တီႈ Input Sources Tap ၼၼ်ႉသေ ၼဵၵ်းပၼ်ၵႃႈတီႈ ႁၢင်ႈမၢႆလေႃး ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
ပေႃးၼၼ် ၵႂႃႇပေႃႉပၼ် တီႈၼႂ်း လွၵ်းသွၵ်ႈႁႃၼၼ်ႉဝႃႈ Key ၼႆသေၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ် Keyman မႃးလႄႈ လိူၵ်ႈပၼ်သေၵေႃႈ ၼဵၵ်းပၼ်ၵႃႈတီႈ Add ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
တီႈ Top Panel ၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် ႁၢင်ႈႁိင်ႈၸွမ်ပိဝ် US ဢွၼ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဢေႃႈ။
ၼဵၵ်းၶလိၵ်ႉသေၵေႃႈ လိူၵ်ႈပၼ် Keyman ၵႃႈတီႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆတူၵ်းလူင်းၼၼ်ႉ။
ၵႃႈတီႈႁၢင်ႈႁိင်ႈ US ၼၼ်ႉ တေပဵၼ် ႁၢင်ႈႁိင်ႈ Keyman ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ပေႃးၼၼ် ၶိုၼ်းၼဵၵ်းပၼ် ႁၢင်ႈႁိင်ႈ Keyman logo ထႅင်ႈၵမ်းသေ ပေႃးသဵၼ်ႈၵၢၼ် တူၵ်းလူင်းဢွၵ်ႇမႃး လိူၵ်ႈပၼ် Configuration ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉလႄႈ။
ပေႃးဝႃႈ Keyman Configuration ဢွၵ်ႇမႃး ၵႂႃႇတီႈ Keyboard Layouts Tab ၼၼ်ႉလႄႈ။ တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ Installed Keyboard ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေပႆႇမီးသင်သေဢၼ်ၵွၼ်ႇ။ ပေႃးၼၼ် ၸၼ်ဢဝ် Myanmar_Unicode.kmp ဢၼ်ႁဝ်း လူတ်ႇလူင်းဝႆႉ ၼၼ်ႉသႂ်ႇပၼ် တီႈၼႂ်း လွၵ်းၼႆႉလႄႈ။ ပေႃးၼၼ် တေလႆႈႁၼ် Keyboard ႁႃႈမဵဝ်း ၶဝ်ႈမႃးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢၼ်ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းတႄႉ လူဝ်ႇလႆႈသႂ်ႇပၼ် Shortcut key တႃႇႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸႂ်ႉလႆႈ Keyboard ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ၼႆဢေႃႈ။ မၼ်းၵေႃႈ မီးၵႃႈတီႈၼႆး Keyboard ဢၼ်မီးၽၢႆႇတႂ်ႈ System Preferences ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၸွမ်းၼင်ႇၼႄဝႆႉ ၵႃႈတီႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတီႈ Shortcuts Tap သေ ၵႃႈတီႈ Input Sources ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၸႂ်ဝႆႉ Shortcuts key ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ဝႆႉလႆႈယူႇ
ပေႃးၼၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၸၢင်ႈပေႃႉလႆႈ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ၼင်ႇ ၸေႃႇၵျီသေ ၸိူဝ်းပၼ် ဢေသႂ်ႇ ဢႄသႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇပေႃႉ ၽၢႆႇလင်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၶႃႈလႆႈပေႃႉတူၺ်းလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇႁၼ်မီး Error သင်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉ ၸႂ်ႉလႆႈၼင်ႇၸႂ်သေၵမ်း။
Downloads:


text:
Vice President of Myanmar, His Excellency Dr Sai Mauk Kham (L) receiving presents from the SSBU founder (R) during the inauguration international seminar at SSBU on 6 February 2016. The Vice President has been very actively supportive of the founding Read More …
Author: Ven.Sangfa
Tai Sangha Student Association (Bangkok) & its head reelection 2016
Shan students only started coming in numbers to Mahachulalongkorn Buddhist University in Bangkok in the early 2000s. This followed on from the many activities of Venerable Prof. Dr. Khammai Dhammasami (Saokhu Loung), which have included, amongst many other things, being Read More …
Students and teachers from Magdalen College School visited OBV
Monday 29th, Feb 2016, 65 Students and teachers from Magdalen College School visited Oxford Buddha Vihara to learn Buddhism, the Most Venerable Prof. Dr. Khammai Dhammasami, OBV’s abbot was giving a lecture to them.
International Pali speaking conference
The abbot of OBV, Ven Dr K. Dhammasami, has invested a lot of time and effort to revive Pali as a medium between Theravada scholars worldwide. He first organised a Pali speaking panel at Sitagu during the Theravada Buddhist universities Read More …
ၸဝ်ႈတိုၼ်းတႆး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶ မိူင်းၶေႇ တေယေႃးၶိင်း မႃးဢႅဝ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ
ဝၼ်းတီႈ 09 – 3 -2016 ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၸဝ်ႈတိုၼ်းတႆး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶ မိူင်းၶေႇ တေယေႃးၶိင်း မႃးဢႅဝ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ၊ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႈသႃ ဢွင်ႈတီႈလမ်ႇလွင်ႈ ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၽၢႆႇပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၸိုင်ႈထႆး မိူၼ်ၼင်ႇဝတ်ႉၽြႃးသႅင်ၶဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ် ဝတ်ႉၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႄႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶုၼ်ၶဝ် ၵႆႉမႃးႁဵတ်းတႃႇၼ တၢင်းလီ တႃႇသေႇ ၊
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ၶထႆးတေ လိူၵ်ႈၵဵပ်းႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈၽူႈပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 12
ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 27 လိူၼ်ၽဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ 2016 လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး တေလိူၵ်ႈၵဵပ်းႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈၽူႈပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း(12) ၸွမ်းၼင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ဢၼ်မူႇၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶ ၸိုင်ႈထႆးလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မီးၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၶႃႈ
ပိုၼ်းဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ဝၼ်းမႃႇၵပူႇၸႃႇ
ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ပႃႇလိႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းမႃႇၵပူၸႃႇ ၽႃႇသႃႇရူဝ်းမၼ်းတႅမ်ႈပဵၼ် Magha Puja ပဵၼ်ဝၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဝၼ်းၼိုင်ႈၼႂ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတေမႃးၶူၼ်ႉၶိုၼ်းပိုၼ်း ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ
ၸဝ်ႈၶူးလူင်တွၵ်ႉတိူဝ်ႉၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ တေယေႃးၶိင်းထမ်ႇမတေႇသၼႃႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20-2-2016 ၶၢဝ်းယၢမ်း 5 မူင်းတေႃႇထိုင် 6 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး မီးၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတသႃႇရ ၽိပႃႇလ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ (Ph.D.) ၸၼ်ႉၸွမ် သင်ႇၶမႁႃႇမူင်းၵုတ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၶူးတေဝိၼ်ႇတႃႇၽိပႃလ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ (Ph.D.) ၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူလ်း ၸဝ်ႈၶူးၺႃႇၼသႃႇမိ ႁူဝ်ပဝ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး
ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ မိူင်းဢသ်ႇသမ် ၸဝ်ႈၶူးလူင် လူင်သုၶမိၼ်ႇတ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19-2-2016 ပီႈၼွင်ႉတႆးၽႃၵႄး မိူင်းဢသ်ႉသမ်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်းတီယႃး၊ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈထႅဝ် ပႂ်ႉလွင်းမွၵ်ႇယႃႈၶဝ်ႈတႅၵ်ႇ ပွင်ပဵၼ်ပတိသၼ်ႇထႃႇရ ၵၢၼ်တွၼ်ႈႁပ်ႉၸဝ်ႈၶူးလူင် သုၶမိၼ်ႇတ (ၸဝ်ႈသုၶမ်း) ၵမ်ႇမထႃၼႃၸရိယ ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် မျႅၼ်ႇမႃႇ ၊
ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပႃႇမွၵ်ႉၶ တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19 လိူၼ် ၽဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ 2016 ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပႃႇမွၵ်ႉၶတွၵ်ႉတိူဝ်ႇၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ ၸဝ်ႈၵႂၼ်းဝတ်ႉ ပုတ်ႉထဝိႁႃရ ဢွၵ်ႉသၾိူတ်ႉ မိူင်းဢင်းၵိတ်း ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇတင်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး၊ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၊ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢဵဝ်ႇယဵမ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်လူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊


text:
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈပလွၵ်ႉတႆးၼုမ်ႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ
ၸဝ်ႈတေမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် IDM 6.21 Build 9 ဢၼ်ပႃးဝႆႉသေႃးမၼ်းဢမ်ႇလဵဝ် ဢမ်ႇလူဝ်ႇသႂ်ႇသေႃးမၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ၊ တီႈၼႂ်းၶွမ်းပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ IDM ၼၼ်ႉ ယွၼ်းမႃး
မၢႆဢီးမေလ်း လႄႈ သေႃးမၼ်းၼႆၸိုင် ထွၼ်ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ သေ ႁဵတ်းRestareၶွမ်းႁဝ်း
ပေႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ် IDM 6.21 Build 9 ဢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼႆႉ သႂၢင်းသႂ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉယဝ်ႉ၊
တေဢမ်ႇလႆႈသုၵ်ႉသၵ်ႉသႂ်ႇသေႃးမၼ်းယဝ်ႉ
မၢႆတွင်း-သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမၼ်းယွၼ်းUpdata မႃးၼႆၸိုင် ယႃႇပေၼဵၵ်းတႃႉ။
ၸၼ်ဢဝ်IDM 6.21 Build 9 တီႈတႂ်ႈၼႆႉ


text:
ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် မႂ်းလႆႈၵပ်းသိုပ်ႇႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ်ယူႇ တင်းသဵင်ႈၼႆႉ တေယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းလႆႈလီငၢမ်း မိူဝ်ႈမႂ်းလဵၼ်ႈၵေႃႉၶဝ် တင်းလၢႆး “A” သၢမ်တူဝ်ၼႆႉ- attention (သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးလႄႈ)၊ affirmation (မၼ်ႈၸႂ်ၸွမ်းလႄႈ) ဢိၵ်ႇတင်း appreciation (ဝႆႉၵႃႊၶၼ်ယွင်ႈယေႃးလႄႈ) ၼႆယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈၵမ်းတေမႃး မႂ်းတေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းပိူၼ်ႈ ပေႃးၼႆ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သၢမ်သိပ်းသႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉ သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးလွင်ႈၶဝ်လႄႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းသေလၢႆလၢႆးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ် မၼ်ႈၸႂ်ၸွမ်းဝႃႈ မႂ်းဝႆႉၵႃႊၶၼ်ယွင်ႈယေႃးၶဝ်ယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉလႃႈ။ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ပႂ်ႉတူၺ်းလႄႈ တေပဵၼ်သင်မႃးၼႆ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်တေၶိုၼ်းတုမ်ႉတွပ်ႇမႂ်းလီလီငၢမ်းငၢမ်းလႄႈ မႂ်းယင်းတေတူၵ်းၸႂ်ဢၢမ်းၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃး လွင်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ တေသႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးလွင်ႈပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇမႂ်း ပေႃးၼႆ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဝီႊလႅမ်ႊ ၶိင်း (William King) လၢတ်ႈၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႊၵေႈၶႆပၼ်မႂ်းလႆႈယူႇယူဝ်ႉ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “သေၵေႃႉသေၵူၼ်း မႃးတၢၼ်ႈမႃးၶႆႊ လွင်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶႃႉၶၢႆၵၼ်။ သေၵေႃႉသေၵူၼ်း မႃးတၢၼ်ႈမႃးၶႆႊ လွင်ႈတူဝ်မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်လီၶၢၼ်ႉ။ သေၵေႃႉသေၵူၼ်း မႃးတၢၼ်ႈမႃးၶႆႊ လွင်ႈႁဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လီထွမ်ႇလီငိၼ်းတေႉတေႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
– 25 Ways to Win with People
မိူဝ်ႈၼႆႉ သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃး လွင်ႈၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းမႂ်းလႄႈ၊ မၼ်ႈၸႂ်ၸွမ်းၶဝ်သေ ဝႆႉၵႃႊၶၼ်ယွင်ႈယေႃးၶဝ်လႄႈ။


text:
တႅမ်ႈ- ပၢင်တႆးၶမ်း
ဝၼ်းထီ့ 17-1-2018
သိုၵ်းလွႆ TNLA ယွၼ်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆ တႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႂ်းသိုၵ်း လွႆၼႆသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ဢိူင်ႇၶမ်းတိူၼ်း ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းမိူင်းပႃးၼၼ့် ဝၼ်းလဵဝ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ် ႁိူၼ်းၼပ့်ႁူဝ်သိပ်း ။
ဝၼ်းထီ့ 13/1/2018 သိုၵ်းလွႆၸုမ်း(တႃ့ၵျေႃႇဢေး) ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆ့ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ယွၼ်းသဵၼ်ႈမၢႆ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်သေ ဢွၵ်ႇပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်း(11) လင်၊ ႁူဝ်ၼပ့်ၵူၼ်း (38)ၵေႃ့ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၵူၼ်းမိူင်း လင်ႁိူၼ်းၸိူဝ်းပၢႆႈၼၼ့်- ၸၢႆးၼွင့်ငေႇ၊ လုင်းယီႈ၊ ဢၢႆႈၽူင်း၊ ဢၢႆႈလူႇ၊ လုင်းလဵၵ်း၊ လုင်းပူး၊ လုင်းထုၼ်းဢွင်ႇ၊ လုင်းၺုၼ့်သိင်း၊ လုင်းလွတ်ႈ၊ ၸၢႆးမျႃ့ဢွင်ႇ၊ လုင်းသၢင်ႇလႃ့ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်း ပၢႆႈၵႂႃႇၼၼ့် တေႃႈလဵဝ်ၵေႃႈ ယင်းပႆႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၵွၼ်ႇ။
လႅင်ႇၶၢဝ်ႇပိုၼ့်တီႈၵေႃ့ၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼေဝႃႈ- ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ (တႃ့ၵျေႃႇဢေး) တၢင်း (တႃ့ၸငၢႆ့) ၼႆ့ၸႅၵ်ႇ ႁဵတ်းသွင်ၸုမ်း ယူႇဝႆ့ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် လႄႈတီႈတႃႈပေး ၼႂ်းသွင်ၸုမ်းၼႆ့ တေႇဢဝ်ပီႊ2018 ၼီႊ မႃးၼႆ့ ယွၼ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် သမ့်ပေႃးမီး (3) ၸေႃးယဝ့်၊ ဢမ်ႇပၼ်ငိုၼ်း/ ၶႅပ်းမႂ်ႇ သင်သေမျဵဝ်း ပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ သမ့် ယွၼ်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းမိူင်းတႃႇႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၼႂ်းၸုမ်သိုၵ်းလွႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇ ၶၢမ်ႇလႆႈၼႆသေ ၸၢင်ႇပၢႆႈဢွၵ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းဝႃႈၼႆ။
ဝၢၼ်ႈသၢႆးၶၢဝ် ဢိူင်ႇတိူၼ်းၶမ်း ၸေႈဝဵင်းမိူင်းပႃးၼၼ့် ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA မီးၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA တူင့်ၼိူင်ၵႂႃႇမႃး ယူႇတႃႇသေႇ မၢင်ပွၵ်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈ တူင့်ၼိူင် ၵႂႃႇမႃးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းပိုၼ့်တီႈ လွမ်မႆႈၸႂ်ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႃႈၼႆ။


text:
ၶၢဝ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်
ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ပိုတ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင် UNODC
- Details
- Created on 18 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ သိမ်းလႆႈပႃး ယႃႈမဝ်းၵမ် တင်းၼမ်
- Details
- Created on 22 January 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တူင်ႉၼိုင်ၵူတ်ႇထတ်း တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸၢမ် (ပွၵ်ႉ 4) ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸွမ်းၼင်ႇ လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈပွင်ႇလႅင်းတီႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းသေယဝ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉ ၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 1 ၵေႃႉ လႄႈ သိမ်းလႆႈပႃး ယႃႈမဝ်းၵမ် တင်းၼမ် ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ႁူမ်ႈ 22 ၵေႃႉ
- Details
- Created on 19 January 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸွမ်းၼင်ႇ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ယွၼ်းတၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း ပွင်ႇလႅင်းထိုင်ပၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA သေ လႆႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း တီႈဝၢၼ်ႈၸၢမ် (ပွၵ်ႉ 3) ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ၵူတ်ႇထတ်း တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ႁူမ်ႈ 22 ဢိၵ်ႇတင်း သိမ်းလႆႈပႃး ယႃႈမဝ်းၵမ် လၢႆလၢႆသႅၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် ႁူမ်ႈ 7 ၵေႃႉ လႄႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းၼမ်
- Details
- Created on 17 November 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပွင်ႇလႅင်းထိုင် ၼၼ်ႉသေ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႆႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈဝၢၼ်ႈၶၢႆးႁဵဝ်း ဢိူင်ႇၼွင်ၵေႃႈ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ သေ တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်း ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ႁူမ်ႈ 7 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢဝ် ယႃႈမ မိၵ်ႈ WY လႄႈ ၵွင်ႈၵၢင်ႇ မၢပ်ႇၼႄးပူဝ်ႉတၢင်းၽိတ်းသႂ်ႇၼိူဝ် တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA
- Details
- Created on 31 October 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 30 October 2018 ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The Voice ၵႂႃႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 October 2018 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပႃမိူင်း ဢိူင်ႇတႃႈၵေႃႈ (တာကော်) ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ သေ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းလႆႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢိၵ်ႇတင်း ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ RCSS/SSA ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
More Articles...
- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 1 ၵေႃႉ တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းလႆႈၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ သိမ်းလႆႈပႃး ယႃႈမ သႅၼ်ပၢႆ
- ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈမၢၼ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈ ၼမ်ႉတူမ်ႈႁုင်ယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းၼမ်
- ၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၸၢင်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵူတ်ႇထတ်း လုပ်ႈပႅတ်ႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ်
- ၵူၼ်းမိူင်းယွင်ႇယႃႈမဝ်းၵမ် ဢဝ်မိတ်ႈတႅင်း ၶႃႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တီႈမိူင်းသၢတ်ႇ
- ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸတ်းပၢင်ၸုတ်ႇၽဝ် ယႃႈမဝ်းၵမ် ၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း တီႈၼႂ်းၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် လၢႆလၢႆဢွင်ႈတီႈ
- RCSS/SSA ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၵႃႉၶၢႆၼွၵ်ႈမၢႆမီႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း
- ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းလႆႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၵႃႈၶၼ်မွၵ်ႈ 9-ႁဵင်သႅၼ် ပႃးၵူၼ်း 3-ၵေႃႉ တီႈၼွင်ၶဵဝ် လႄႈ ႁူဝ်ပၢင်ႇ
- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ် 9 ၵေႃႉ
- UWSA ပၢၵ်ႈထဵင် လွင်ႈမလေးသျႃး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁူင်းတူမ်ႈႁုင်ယႃႈ “ဝ” မီးဢမ်ႇယွမ်း-10 လႄႈ လွင်ႈထႆး ဝႃႈတီႉၺွပ်းလႆႈ ယႃႈ “ဝ”


text:
မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း
လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 18 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 18.08.2018 ၼႆႉ ေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းႄလႈ ၸုမ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း ပႃႈတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) လႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ေသ လူင်းၵူတ်ႇ ထတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢင်ၼႃး ေၸႊဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈႄလႈ တိၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ်တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸုမ်းၵူတ်ႇထတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵူၼ်းမီးမွၵ်ႈ(21)ေၵႃႉ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈ ၵၢင်လူင် – မွၵ်ႇတွင်း ေသ တိၺွပ်းလႆႈယႃႈၽိူၵ်ႇ တီႈၸၢႆးလဵၵ်ႉ တႃႇငိုၼ်း(1,500)ပျႍးၼႆယဝ်ႉ။ ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၼႆႉ ဢႃႇယူႉမီး(29)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းၸၢႆး ပႃႈသႅင်း ပဵၼ်ၽူဝ်ၼၢင်းၶမ်းၵျႃႇ ယူႇသဝ်းတီႈဝၢၼ်ႈႄမႈ ႁၢၼ် ဢိူင်ႇႄမႈႁၢၼ်ႇေသ မႃးၶၢတ်ႈႁဵတ်းသူၼ်ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇတီႈၼႂ်းဢိူင်ႇႁၢင်ၼႃး ေၸႊဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။ ၸၢႆးလဵၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ “ ယႃႈၽိူၵ်ႈဢၼ်တိၵမ်လႆႈၼႆႉ သိုဝ်ႉမႃးတီႈပၢင်ၶၢႆယႃႈ ပွၵ်ႉ(4) ႄမႈႁၢၼ်ႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းၺႃး မူၵ်ႇယႃမႃႉ(3)မူၵ်ႇတီႈၸၢႆးမူၼ်းႄလႈ ၸၢႆးသိုဝ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈ ၵၢင်လူင် မႃးၸူးဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇတွင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၸၢႆးမူၼ်းၼႆႉ ဢႃႇယူႉမီး(29)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းသႃႇပွၵ်း ပႃႈေသး ပဵၼ်ၽူဝ်ၼၢင်းၶမ်းလီ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်တင်းၸၢႆးသႃႇထုၼ်း ယူႇဝၢၼ်ႈတၢပ်ႈ ဢိူင်ႇၼွင်မွၼ်ေသ မႃၶိုၼ်ႈၶူၺ်တီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပူ ဢိူင်ႇၼွင်မွၼ်။ ၸၢႆးလဵၵ်ႉၼႆႉ ဢႃႇယူႉမီး(28)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းေၵႃႇ ပႃႈလဵၵ်ႉ ပဵၼ်ၽူဝ်ၼၢင်းၼူၼ်း ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်ၸင်းၸၢႆးၶိူဝ်းလႅင်း ယူႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉပူ ဢိူင်ႇၼွင်မွၼ်ၼႆ ယဝ်ႉ။ ၸၢႆးမူၼ်းႄလႈ ၸၢႆးသိုဝ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ယႃႈမႃႉၼႆႉ သိုဝ်ႉၵိၼ်တီႈၼၢင်းၸိင်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈၵၢင်လူင် ေသမႃး” ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈၼႂ်းဝၼ်းတီႈ18.08.2018ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းႄလႈၸုမ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၼႃႈတီႈေၸႊဝဵင်းမၢႆ(10)ပႃႈတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) လႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်း ၵၼ်ေသ လူင်းၵူတ်ႇထတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း – ဝၢၼ်ႈၼူၵ်ႉၵူတ်း ဢိူင်ႇႁၢင်ၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉေသ တိၺွပ်းလႆႈယႃႈမႃႉ(692)မဵတ်ႉ၊ ယႃႈၽိူၵ်ႇ(2)တဝ်ႈႄလႈ ငိုၼ်း (547,700)ပျႍး တီႈလုင်းပွၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ လုင်းပွၵ်းၼႆႉ ဢႃႇယူႉမီး(44)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းတၢၼ်းလူႇ ပႃႈသႃႇ ပဵၼ် ၽူဝ်ၼၢင်းသႅင်တွၼ်း ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်တင်းၸၢႆးဢိတ်း ယူႇဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၺွင်ႇ(မိူင်းယႆ)ေသ မႃးေတႇၼႃႈ ႁိူၼ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းေၵႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ငိုၼ်းဢၼ် တိၵမ်လႆႈတီႈလုင်းပွၵ်းၼၼ်ႉ မီး(547,700)ပျႍး၊ ေပႃးပီႈၼွင်ႉမၼ်းမႃး ေတၶိုၼ်းဢၢပ်ႇပၼ် ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇၼိုင်ေၵႃႈ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းတိၺွပ်းလႆႈ ယႃႈမႃႉ(1)မဵတ်ႉ တီႈလဝ်ႇၶင်း ယႃႇယူႉ(28)ၶူပ်ႇ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး ယူင်ႉႁၢႆႇ ၸိုဝ်ႈႄမႈၽူႇလႃႇ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၵၼ်တင်းႁိၼ်းေၾႇ ယူႇဝၢၼ်ႈပၢင်ႁုင်း(သႅၼ်ေတႃ) ဢိူင်ႇႁၢင် ၼႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းႄလႈ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၽူႈၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ေပႃးထိုင်ဝၼ်းတႅပ်းတတ်းဢမူႉယဝ်ႉတူဝ်ႈေသ လွတ်ႈတူဝ်ဢွၵ်ႇမႃး ေတဢၢပ်ႇပၼ် ၶိုၼ်း ငိုၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တိၵမ်လႆႈ ” ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၸၼ်ႉၶၢဝ်ႇ – ၶၢဝ်ႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ
လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 6 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ
တပ်ႉသိုၵ်းၶွတ်ႇလူိတ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမိူင်းဝ(UWSA)ၽိတ်ႈမွၵ်ႇေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ပၢင်ပွႆးဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ(30)ပီႊတဵမ် ဢၼ်ေတၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ် ေဢႇပီႇ ပီႊၼႃႈၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းၶွတ်ႇလိူတ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမိူင်းဝ(UWSA) ဢၼ်ပဝ်းယူဝ်ႇၶျၢင်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼႆႉ ဝၢႆး ေသ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼဵတ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ(ပၵပ)ယဝ်ႉ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီႊ 1989 ၼီႊၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ငမ်းယဵၼ်ၵၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ(ၼဝတ – ၼဢၽ)ၶဝ်မႃး ေတႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈ ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ဢူးၺီႇရၢင်ႇ ၽူႈၼင်ႈလုမ်းၵပ်းသိုပ်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးဢဝ်လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်ၶွပ်ႈၶူပ်ႈ(20)ပီႊႄလႈ (25)ပီႊၸိူဝ်းၼၼ်ႉေၵႃႈ ယၢမ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇထိုင် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽၢႆႇလူင် ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်မႃးႄလႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ေၵႃႈ ယၢမ်ႈဢွၼ်ၵၼ် မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၸွမ်းပၢင်ပွႆးႁဝ်းၶႃႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
“ ပၢင်ပွႆးဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇပီႊ(20) ႄလႈ (25)ပီႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈယၢမ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇမႃးယူႇ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၶိၼ်ႇၺုၼ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ေၵႃႈၵႆႉမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းယူႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၺီႇရၢင်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ ပၢင်ပွႆးဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ(30)ပီႊတဵမ်ၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ေတၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းပၢင်ၶမ်း(ဝဵင်းပၢင်သၢင်း)ေသ ေတၽိတ်ႈမွၵ်ႇပႃးၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း” ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ငမ်းယဵၼ်မူိင်းႁူမ်ႈတုမ် – ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင်ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊ 21 ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး ၼႂ်း လိူၼ်ၵျႍႇလၢႆႇ တီႈေၼႇပျီႇေတႃႇၼၼ်ႉေၵႃႈ ပဝ်းယူဝ်ႇယိ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UWSA ႄလႈ ၵွျၵ်ႉေၵႃႇဢၢင်းၶဝ် လႆႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပႃးေသ လႆႈမီးသုၼ်ႇလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မႃးယူႇ။
ဢူးၺီႇရၢင်းလၢတ်ႈဝႃႈ “ ဢိင်ၼိူဝ်ေၶႃႈပၢၵ်ႇလၢတ်ႈ ပဝ်းယူဝ်ႇယိႄလႈ ၵွျၵ်ႉေၵႃႇဢၢင်းၶဝ်တင်းသွင်မီး ၼၼ်ႉေသ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UWSA လႆႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းပၢင်ပွႆးဢဝ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ(30)ပီႊတဵမ် ဢၼ်ေတၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ်ေဢႇပီႇ ပီႊၼႃႈ တီႈဝဵင်း ပၢင်သၢင်းၼၼ်ႉ ” ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢူးမွင်ႇမွင်ႇၸူဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၽၢႆႇေတႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႄတႉ တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ေပႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ယဝ်ႉႄတႉ တၢမ်တူဝ်ၶႃႈႁဝ်း ေတၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းယူႇ ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီပုၼ်ႈၽွၼ်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်း UWSA တီႈပၢင်သၢင်းလၢတ်ႈဝႃႈ “တီႈၼႂ်းပၢင်ပွႆးဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ(30)ပီႊတဵမ်ၼၼ်ႉ ေတႄၼပႃး ပၢင်ပွႆးလဵၼ်ႈႁႅင်း၊ ႄၼၽၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်း၊ တၢင်းၵႃႈၾိင်ႈႄငႈ ၾိင်ႈထုင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ” ဝႃႈၼႆ။
တင်ႈႄတႇဢဝ်ၼႂ်းပီႊ 1989 ၼီႊမႃးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်း(UWSA)လႆႈေၵႃႇသၢင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၵၼ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ(ၼဝတ – ၼဢၽ)ၶဝ်မႃးေသ ထိုင်ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ ေၵႃႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိုတ်းတိုၵ်း ၸၼ်ႉေၸႊမိူင်းႄလႈ ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈပႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး ၸွမ်းၼႂ်တွၼ်ႈၵၢၼ် NCA ။ တႃႇေတၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ် NCA ၼၼ်ႉေၵႃႈ ယူႇတီႈေတႃႇဢွင်ႇ သၢၼ်းသုၵျီႇ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႄလႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လႆႈတိုၵ်းသူၼ်း ႁႂ်ႈၸုမ်း UWSA ႄလႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢႆလၢႆၸုမ်း လူင်းလၢႆးမုိဝ်း NCA ေသ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ – မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း


text:
ဝၼ်းတီႈလိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 2 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8:30 ၼၼ်ႉ သၢႆသိုၵ်းၶွင်ႇၸီႇဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS)ဢၼ်ၸၢႆးယွတ်ႈလိူၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် ပႃႈတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်းၸၢႆးယွတ်ႈ ၶမ်း လႆႈတိၺွပ်းလုင်းတိင်း ေၵႃႉပဵၼ်ၽူးႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပႃႇတီႇမႂ်ႇသိုင်ၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA)ဝႃႈၼႆ။လုင်းတိင်းၼႆႉ ဢႃႇယူႇမီး(50)ၶူပ်ႇေသ ၶဝ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆး လုင်းသွႆႈႄလႈ ႄမႈၼၢႆးလီ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူဝ် ၼၢင်းသႃႇ ပဵၼ်ေပႃႈၸၢႆးလႃႉေၵျႃႇ ဢႃႇယူႉ(25) ၶူပ်ႇ၊ ၸၢႆးပၢင်ႇ ဢႃႇယူႉ(17)ၶူပ်ႇ၊ ၼၢင်းၶမ်း ဢႃႇယူႇ(15)ၶူပ်ႇ ယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈဝၢၼ်ႈၼႃးႄၵး ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸၢမ် ေၸႊဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၽူးၵွၼ်းသၢႆသိုၵ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS) ဢၼ်ၸၢႆးယွတ်ႈလိူၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈထၢင်ထိူမ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၽၢႆႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA)ၼႆႄလႈ လႆႈတိၺွပ်း ဢဝ်တူဝ်လုင်းတိင်း ၵႂႃႇၶင်ဝႆႉတီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းမူး လွႆႁၢင်းၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ်(RCSS) တိၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈေသ ထၢင်ႇထိူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA)ၼႆႉ မီးမႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ – မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း


text:
Written by Sai Mawn Kham
Posted on 2018-03-06 06:00:08
ၼေႈၼေႈ... ၵၢၼ်ႁဵတ်း လၢႆးႁဵတ်း တူဝ်လိၵ်ႈ သီႁူင်းႁႆး ႁၢင်ႈလီလီဢွၼ်ႇမႃးထႅင်ႈယဝ့်.... လၢႆးႁဵတ်း ဢၾႅၵ့်တူဝ်လိၵ်ႈ ဢိူဝ်ႈၼႃ...
တႄႇယဝ့်ၵမ်းၼႆ့... ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း.. ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢဝ်ပၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်သႅၼ်းမၼ်းမီး 500x500 pixels သေ ယွမ့်ပၼ် canvas ႁဝ်း ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် သီလမ်။ ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆ့ ဢဝ်သီလမ် ထွၵ်ႇသႂ်ႇၼိူဝ် ပိုၼ့်လင် Background ၼႆၶႃႈ။
ဝၢႆးသေၼၼ့် ႁဝ်းၶႃႈၸႂ့် ၶိူင်ႈတႃႇတေပေႃ့လိၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် Horizontal Type Tool သေၵေႃႈ ပေႃ့သႂ်ႇလိၵ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆ့။ တီႈတူဝ်လိၵ်ႈၼၼ့် ၶႂ်ႈယွမ့်သီသင်ၵေႃႈယွမ့် (ၶႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်တႄ့ ယွမ့်သီႇၽိူၵ်ႈ) သေ ဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈႁဝ်းၼႆ့ ဝႆ့ပၼ် တီႈၼႂ်းၵၢင် canvas ႁဝ်းၼၼ့်ၶႃႈ။ ၾွၼ့်တူဝ်လိၵ်ႈမၼ်းတႄ့ ၶႃႈႁဝ်းၸႂ့်ဝႆ့ AvantGarde Md BT ၼႆၶႃႈ။ ပေႃးယဝ့် မၵ်းသႂ်ႇပၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ႁၢင်ႈပႃႈတႂ်ႈ ဢၼ်လူင်ႈၼႃႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆ့ပၼ်ၼႆ့ၶႃႈ။ (ပေႃးၾွၼ့်ဢၼ်ၶႃႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၵေႃႈ လိူၵ်ႈဢဝ် ၾွၼ့်ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇသေဢၼ်် သေၵေႃႈ ႁဵတ်းၵႂႃႇလႆႈယူႇ)
ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶႃႈလၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်ၼၼ့်ၸိုင် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႁဵတ်းဝႆ့ၼၼ့် တေလႆႈႁၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆ့ၶႃႈယဝ့်။
လီယဝ့်.. ဝၢႆးသေၼၼ့် ၸႂ့် Layer > Rasterize > Type သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ Layer တူဝ်လိၵ်ႈႁဝ်းၼၼ့် ယဵၼ်းပဵၼ် ႁၢင်ႈၵႂႃႇၶႃႈ။ ပေႃးယဝ့်ၼႆ ၵႂႃႇဢဝ် Rectangular Marquee Tool သေၵေႃႈ မႃးႁဵတ်း Selection ၸွမ်းၼင်ႇ ႁၢင်ႈပႃႈတီႈၼႆ့ၶႃႈ။ ယဝ့်ၵေႃႈ ၼဵၵ်းပၼ် Ctrl + Shift + J သေႁဵတ်းႁႂ်ႈ တူဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းလိူၵ်ႈ Selection ၼၼ့် ထွတ်ႇပဵၼ် Layer ဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ပေႃးယဝ့်ၼၼ့် ၵမ်းၼႆ့ ဢဝ်ပၼ် Color Overlay layer style တီႈလေႇယႃႇ Layer ဢၼ်ႁဝ်းထွတ်ႇဢဝ်ဝႆ့မိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ့်ၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆ့မႃး ႁၢင်ႈဢဝ်ႁဝ်းႁဵတ်းဝႆ့ၼႆ့ မၼ်းတေမိူၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆ့မႃးၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆ့ ၶိုၼ်းၵႂႃႇတီႈ လေႇယႃႇ Layer ထႅဝ်လိၵ်ႈ ႁဝ်းမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ့်သေ ၶိုၼ်းၵႂႃႇထုတ်ႇဢဝ် တူဝ်လိၵ်ႈ တူဝ်လႂ် တူဝ်ၼၼ့် ၸွမ်းၼင်ႇ လွၵ်းလၢႆးႁဝ်းႁဵတ်းမႃး ပႃႈၼိူဝ်ၼၼ့်ၶႃႈ။ ယဝ့်ၵေႃႈ ၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢဝ် လိူၵ်ႈသၢင်ႈပလႅၼ်းတိင်း Blending Option တွၼ်ႈတႃႇ တူဝ်လိၵ်ႈ တူဝ်လႂ်တူဝ်ၼၼ့်သေ ယွမ့်ပၼ်သီမၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ပၼ်ဝႆ့ၼႆ့ၶႃႈ။ #074d9d, #0496b7, #00992b, #8c9f09, #a55405 and #9f0929 ။
ဝၢႆးသေၼၼ့် ၶိုၼ်းဢဝ် လေႇယႃႇ ဢၼ်ႁဝ်းထုတ်ႇဝႆ့ၸိူဝ်းၼၼ့် ၶိုၼ်းႁူမ်ႈၵၼ် marge layer (Ctrl + e) သေ ၶိုၼ်းထုတ်ႇဢဝ် လေႇယႃႇ (Ctrl +J) ဢၼ်ႁဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆ့ၼၼ့်ၶႃႈ။ ပေႃးယဝ့် ၶိုၼ်းၵႂႃႇဢဝ် Filter > Blur > Motion Blur သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ႁၢင်ႈဢၼ်ပၼ်ဝႆ့ ပႃႈတႂ်ႈၼႆ့ၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆ့မႃး ႁၢင်ႈဢဝ်ႁဝ်းႁဵတ်းဝႆ့ၼႆ့ မၼ်းတေမိူၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆ့မႃးၶႃႈ။
Ok.. လီတူၺ်းယဝ့်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁႃ့ၵမ်းၼႆ့...? ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းဢၾႅၵ့် သႂ်ႇထႅင်ႈ။ ၵႂႃႇတီႈ လေႇယႃႇပႃႈၼိူဝ်သုတ်းၼၼ့်သေ ၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢဝ်တီႈၼႂ်း သဵၼ်ႈၵၢၼ် Select > Load Selection တႃႇတေႁဵတ်း Select ထႅဝ်တူဝ်လိၵ်ႈၼၼ့်ၶႃႈ။ ယဝ့်ၵေႃႈ ၸႂ့် Rectangular Marquee Tool ၊ ယဝ့်ၵေႃႈ ၼဵၵ်းပႃး Alt သေၵေႃႈ တတ်းပႅတ်ႈ Selection ပွတ်းတႂ်ႈမၼ်းၶႃႈ။ ယဝ့်ၵေႃႈ ဢဝ် Gradient Tool သေ ၸႂ့် White to transparent gradient သေ ယွမ့်သီမၼ်းထႅင်ႈ။
ဢူဝ်ႇၶေႇယဝ့်... တေလႆႈဝႃႈႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းယဝ့်ၵႂႃႇယဝ့်။ ႁဝ်းၶႃႈ ၼဵၵ်း Ctrl + D သေ လူတ်းပႅတ်ႈ Selection သေ ၶိုၼ်းၸႂ့် ၶိူင်ႈတႃႇတေပေႃ့လိၵ်ႈ Horizontal Type Tool သေၵေႃႈ ပေႃႈထႅင်ႈလိၵ်ႈထႅဝ်ၼိုင်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇတေပေႃ့လိၵ်ႈၼၼ့် ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢၼ်မၵ်းမၼ်ႈလူင်ႈၼႃႈ ဝႆ့ ၸိူင့်ၼင်ႇၼႄဝႆ့ ပႃႈတႂ်ႈၼႆ့ၶႃႈ။
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႁၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ႁၢင်ႈပႃႈတႂ်ႈၼႆ့ယူႇ။
ဝၢႆးသေၼၼ့် ထႅမ်သႂ်ႇ Gradient Overlay layer style တီႈ လေႇယႃႇထႅဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းပေႃ့သႂ်ႇ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼႆ့ၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆ့ တေလႆႈႁၼ် ၸွမ်းၼင်ႇ ႁၢင်ႈပႃႈတႂ်ႈၼႆ့ယူႇ။
လီယဝ့်ၶႃႈ.. ၵမ်းၼႆ့တႄ့ ဢိင်ၼိူဝ် ၶေႃႈသပ်းလႅင်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆ့သေလႄႈ ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေလႆႈတူဝ်ထူပ်းသေဢၼ်ဢၼ်ယူႇယဝ့်။ ၵမ်းၼႆ့ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈ ႁၢင်ႈတူဝ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ယွမ့်သီႁူင်းႁႆး ႁၢင်ႈလီလီဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ့်။ ၼႆ့ၵေႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈဢဝ်ၸႂ့်လႆႈတီႈ design သေဢၼ်ဢၼ်။ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် ၵွပ်ႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေလူ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆ့ယူႇၶႃႈ။ ၶႃႈႁဝ်းမုင်ႈမွင်းဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈၸႂ်ယူႇ။


text:
Sunday, August 12, 2018
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း
ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း (14) လႄႈ ႁူမ်ႈတင်း ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ ပွၵ်ႈၵမ်း(1)
-----------------------------------------
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12.8.2018 လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ (1)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼၼ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ဢွၼ်ႁူဝ်တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးေသ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်း ငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း သင်ႇၶတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း(14) လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်းပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ ပွၵ်ႈၵမ်း (1) တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃထုပရႃႈတိတ်ႇ မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ
ၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(14) ၼႆႉ တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉမီးပၢင် ထွမ်ႇေၶႃႈသင်ႇသွၼ်ၸဝ်ႈြသႃႇဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး ႄလႈ ၸဝ်ႈၶူးသီႇရိထမ်ႇမ ဝတ်ႉၽႃႉ ဝဵင်းဢိၼ်း ဢဝ်တင်းႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ဝႃႈ - တႃႇထိုင်ယိူင်းမၢႆ ၸွမ်းတၢင်းပိူၼ်ႈပႆ ၼႆၼၼ်ႉသေ မႃးေတႃႉတႆႇၶႆႈေၼ လႄႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ႁႅင်းၵႂႃႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၵူႈတီႈတီႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ပေႃးတေလႆႈ ႁူမ်ႈထွမ်ႇလႆႈ ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉ ၽၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လႄႈ ၽၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး တင်း ၽၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ႁိူၼ်းႁူမ်ႈႁၵ်ႉ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်သေထႆႇ Live Video ပၼ် ၼိူဝ် Facebook Page မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(14)ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ တႃႇၸၼ်ႉ M.A (3)ၸဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A (29)ၸဝ်ႈ၊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း မီး(32)ၸဝ်ႈ။
လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ M.A ၼိုင်ႈၸဝ်ႈလႂ် လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း 7000 ဝၢတ်ႇ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A သမ်ႉၼိုင်ႈၸဝ်ႈလႂ် လူႇတၢၼ်းငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း5000'ဝၢတ်ႇ ႄလႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း ၼိုင်ႈပႃးလႂ် ၼုိင်ႈၸုမ်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆႉ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႆႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸတ်းမႃးၵူႈပီပီသေ ၼုိင်ႈပီလႂ် ေတၸတ်းႁဵတ်းၼုိင်ႈပွၵ်ႈဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ယိူင်းဢၢၼ်းပူိဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၸိူဝ်းမႃးႁဵၼ်းမႂ်ႇ ႄလႈ ၸဝ်ႈၸိူဝ်းေတသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉ M.A ၶဝ်ၸဝ်ႈ ေပႃးေတပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ပဵၼ်တႃႇၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၼႂ်းၸႂ်ႉၸၢႆႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းၼႆႉ မီးသင်ႇၶၸဝ်ႈလႄႈပီႈၼွင်ႉတႆး ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းလႆႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၼ်ႁႅင်းယူႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ၼႆယဝ်ႉ
ဝၢႆးထွမ်ႇထမ်းလူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉ ြသႃႇႄလႈ တၵ်ႉၵႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းေသ ႁုပ်ႈသိမ်းပၢင်ၵႂႃႇ မူိဝ်ႈဝၢႆးဝၼ်း 4:00 မူင်းတဵမ်တဵမ်ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ
--------------
T.S.S.A Media
---------------------------
Posted by Unknown
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Videos
ဝီးတီးဢူဝ်း TNLA ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ်ပႅတ်ႈ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၵေႃႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈတေႃႉၽေႇ
- Details
- Created on 14 March 2018
ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၵေႃႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈတေႃႉၽေႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ဢိူင်ႇၵုၼ်ၵေႃႇ ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပလွင်ႈ သူႇသဝ်း လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ (TNLA) ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ်ပႅတ်ႈ၊ ဝၢႆးသဵင်ၵွင်ႈယဵၼ် ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် RCSS/SSA တၼ်းလႆႈလုၵ်ႉၼိူဝ်လွႆယူႇတီႈၵႆသေ ထၢႆႇဝီးတီးဢူဝ်း (Videos) ၵဵပ်းဝႆႉပဵၼ်သၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်လႆႈ။
လၢႆးတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၵဵဝ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 ၸွမ်းၵမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ
- Details
- Created on 30 October 2015
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်း တိၺွပ်းၵူၼ်းၵႃႉယႃႈ လႄႈ တဝ်ထိူၼ်ႇသွၵ်ႈႁႃ သိုၵ်းတႆး
- Details
- Created on 14 August 2014
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထုၵ်ႇ KIA လမ်းယိုဝ်း
- UPWC တင်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း (66)ပႃႇတီႇ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈMPC
- ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇၵၢတ်ႇၽႃႉ တေတေႃႇသူႈဢဝ်ၶိုၼ်း တီႈလိၼ် ႁႂ်ႈလႆႈ
- ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ထုၵ်ႇၶွမ်ႇပၼီႇၶႄႇ T&C လႅၼ်တီႈလိၼ်သေ ပိုတ်ႇၶတီး (ဢမု) တီႈလုမ်းတြႃး
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼုမ်ႇၸၢႆး ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆတၢႆ


text:
ၵူၼ်းၽုၵ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၵႃႉမၢၵ်ႇၵဵင် ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵဵပ်းႁွမ်ငိုၼ်းလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းလီလိူဝ်ၵူႊပီႊသေ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇၵဵင်ၼမ်လိူဝ်မႃးတၢင်ႇပီႊ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵမ်ႈၼမ်ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသီႇသႅင်ႇ၊ မွၵ်ႇမႆႇ လႄႈ ၼမ်ႉၸၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၵဵင်သေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လႆႈႁၼ်ပႃးပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းပၼ်ႇ၊ ယွင်ႁူၺ်ႈ လႄႈ ပၢင်လႃႈ (ပၢင်းတြႃႉ)ၶဝ်ၵေႃႈ ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၵဵင်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တႃႇၼႃႈႁိူၼ်းႁင်းၽႂ်မၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇၵဵင် ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသီႇသႅင်ႇၵေႃႉ႞ လၢတ်ႈဝႃႈ “မၢၵ်ႇၵဵင်ၼႆႉ မိူဝ်ႈပီႊပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈၶဝ်တႄႉ ၵွႆးၽုၵ်ႇဢိတ်းဢွတ်း တႃႇပေႃးလဵင်ႉလႆႈၼႃႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ၵႃႈၼၼ်ႉၵွႆး။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇၵဵင်သမ်ႉ လႆႈၶၼ်မၼ်းၶႅမ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ် ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၵဵင်ႁေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမႃးႁင်းၽႂ်မၼ်း။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမၢၵ်ႇၵဵင်ဢွၵ်ႇၼႆၵေႃႈ ၶႃႈၶဝ်တႄႉ ဢဝ်သူင်ႇၶၢႆတီႈ ပွႆးၸႃးတွင်ႇၵျီးၵွႆးၶႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇၵဵင်ၼႆႉ လႆႈတႄႇၽုၵ်ႇၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႇ လႄႈ ၵျူႇလၢႆႇသေ ၼိုင်ႈဢေႇၵၼႆႉ ၽုၵ်ႇလႆႈတူၼ်ႈမၢၵ်ႇၵဵင်မွၵ်ႈ 15,000 တူၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးတႄႇၽုၵ်ႇပီႊဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ လႆႈပၼ်ၵႃႊထႆသူၼ်၊ ၵႃႊႁႅင်းၵူၼ်း၊ ႁႅင်းၽုၼ်ႇၵူႊလွင်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းသဵင်ႈ ငိုၼ်းတိုၼ်းတေသဵင်ႈယူႇမွၵ်ႈ 14 သႅၼ်ပျႃး။ ပီႊတီႈသွင်သမ်ႉ သဵင်ႈယူႇမွၵ်ႈ ႁူၵ်းသႅၼ်သေ ပီႊတီႈသၢမ်တႄႉ ၵွႆးလႆႈသဵင်ႈမွၵ်ႈသီႇသႅၼ်ပျႃးၵွႆး ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ တင်ႈတႄႇပီႊဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ပီႊၼၼ်ႉ လႆႈၸွၼ်ႉလႆႈၽဵဝ်ႈပၼ်ယိူဝ်ႈ၊ လႆႈသႂ်ႇပၼ်ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ လႄႈ သဵင်ႈၵႃႊႁႅင်းၵူၼ်းလုမ်းလႃးသူၼ်သေ ၵႃႊၸႂ်ႉၸၢႆႇၶၢဝ်းတၢင်းသၢမ်ပီႊၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉငိုၼ်းယူႇမွၵ်ႈ 24 သႅၼ်ပျႃး။ ဝၢႆးလင်သၢမ်ပီႊယဝ်ႉၸင်ႇ မၢၵ်ႇၵဵင်တႄႇမၢၵ်ႇသေ သူင်ႇၶၢႆလႆႈတီႈ ပၢင်ၵၢတ်ႇၵႃႉၶၢႆမၢၵ်ႇၵဵင်ၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇၵဵင် ဝၢၼ်ႈၵျွၵ်ႉၶျႄႇ ၸေႊဝဵင်းသီႇသႅင်ၵေႃႉ႞လၢတ်ႈဝႃႈ “ပေႃးလုမ်းလႃးပၼ်ၼင်လိၼ်ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉတႄႉ သူၼ်မၢၵ်ႇၵဵင်ၼိုင်ႈသူၼ်ၼႆႉ ၶၢမ်ႇလႆႈယူႇမွၵ်ႈၸဵတ်းပီႊ။ ငိုၼ်းတိုၼ်းတႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ၸဵတ်းပီႊလုမ်းလုမ်းၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇယူႇမွၵ်ႈ 40 သႅၼ်ပျႃး။ ပေႃးၶၢဝ်းမၢၵ်ႇၵဵင်ဢွၵ်ႇမႃးတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၵႃႊၶၼ်မၢၵ်ႇၵဵင်သေ လႆႈၶိုၼ်းယူႇမွၵ်ႈ 80 ထိုင် 100 သႅၼ်ပျႃး” ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင်ပီႊၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၵဵင်ယဝ်ႉသၢမ်ပီႊ ပီႊတီႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈဢေႇၵၼႆႉ မၢၵ်ႇၵဵင်မၢၵ်ႇမွၵ်ႈ 12,000 လုၵ်ႈ၊ ၼိုင်ႈလုၵ်ႈ လႆႈၶၢႆ 300 ထိုင် 500 သေ လႆႈယူႇမွၵ်ႈ 40 သႅၼ်ပျႃးလိူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ပီႊမၢၵ်ႇၵဵင်တႄႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈဢေႇၵ မၢၵ်ႇမွၵ်ႈ 12,000 လုၵ်ႈ၊ ပီႊတီႈသွင် မၢၵ်ႇမွၵ်ႈ 10,000 လုၵ်ႈ၊ ပီႊတီႈသၢမ် မၢၵ်ႇယူႇမွၵ်ႈ 7,000 လုၵ်ႈ၊ ပီႊတီႈသီႇသမ်ႉ မၢၵ်ႇမွၵ်ႈ 5,000 လုၵ်ႈ၊ ပီႊတီႈႁႃႈ မၢၵ်ႇမွၵ်ႈ 3,000 လုၵ်ႈသေ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ ဢႃႇယုတူၼ်ႈမၢၵ်ႇၵဵင်ႁိုင်မႃးလႄႈ မၢၵ်ႇမၼ်းဢွၵ်ႇဢေႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇတိၵ်းတိၵ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် လႆႈၶုတ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈတူၼ်ႈၵဝ်ႇသေ ၽုၵ်ႇမႂ်ႇၶိုၼ်းသဵင်ႈသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း
ဝၼ်းလဵဝ် သို်ၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းၸူး KIA လႄႈ TNLA ႁူမ်ႈၵၼ်သွင်တီႈ
- Details
- Created on 05 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇလူင်ၸူး တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်း သဝ်းၶေႃၶၢင်(KIA) ပွတ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပလွင်ႈပူတ်းပွႆႇ(TNLA) တီႈလႅၼ် ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ - တႃႈမိူင်းငႄး တိတ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သွင်တီႈႁူမ်ႈၵၼ်။
ဝၼ်းထီႉ 4.june.2014 ယၢမ်း16;00မူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလရ 290 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉတီႈ တႃႈမိူင်းငႄး မီးၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဝၢၼ်ႈတႃမိူင်းငႄးလႄႈ ဝၢၼ်ႈမေႃႇႁၢၼ်ႇ ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပလွင်ႈပူတ်းပွႆႇ(TNLA) တပ်ႉၵွင်(335) ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ်ၵုတ်ႉၵႄးမူႉ ပိဝ်ႇႁႃႇ မၢႆ(5) မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈ တူင်ႉၼိုင်ႁူမ်ႇငမ်း ၼႂ်းၼႃႈတီႈ တပ်ႉၽႄ(3)သေ သွင်ၽၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵႃးလူင် ၵူတ်ႉၶၢႆ ၵႂႃႇမႃး တႃမိူင်းငႄး ၼႂ်းလႅၼ်ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း ၵူတ်ႉၶၢႆလႄႈတႃမိူင်းငႄး တိတ်းၵၼ် တီႈၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
သွင်ၽၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁိုင်မွၵ်ႈ (15)မဵတ်ႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်း(TNLA) ဢဝ်ၶိူင်ႈလူင်(RPG) ၶိုၼ်းတုမ်ႉတွပ်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်း တုမ်ႉတိူဝ်ႉသႂ်ႇ လူတ်ႉၵႃးၽူဝ်းဝီး ဢၼ်ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ၶလရ(290) ၶီႇမႃး လႆႈလူႉၵွႆၵႂႃႇ၊ လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၽၢႆႇသို်ၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁူႉၸွမ်းၶၢဝ်ႇသင်၊ ၵူၺ်းၵႃႈၽၢႆႇ TNLA တႄႉ ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းဢီႈသင် ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶလရ(323) လႄႈ (507) ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် တပ်ႉမ(88) ႁူမ်ႈၵၼ် မီးႁႅင်းသိုၵ်း မွၵ်ႈ(400)ၵေႃႉ ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈတိုၵ်းၸူး ၼႂ်းၼႃႈတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် (KIA) လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း KIA တပ်ႉၸုမ်း(4) ၼႃႈတီႈမၢႆ (36) ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ တီႈပွတ်း ဝၢၼ်ႈၽၢႆႇၵဝ်ႇ၊ ၶႃႉလွမ်၊ မူင်ႇၵူႇ လႄႈပွတ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ဝၢႆးပၢင်တိုၵ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် KIA ၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ တီႈဢႄႇသုတ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တေလူႉတၢႆ မွၵ်ႈ(10)ၵေႃႉ၊ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်း တင်းၼမ်ၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ်လႆႈဢဝ်တူဝ်ၶဝ် ၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃႈယႃ ဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး လႄႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၽၢႆႇKIA လွတ်ႈၽေးလီ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတူိဝ်ႉ သင်ၼႆ။
Jade Land
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸွမ်ၽွင်းလူင် ဝိၼ်ႇသတၼ်ႇ ၶျႃႇၶျႄႇ (Winston Churchill) ပဵၼ်ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ် မိူင်းပရိတ်ႈထဵၼ်ႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလပ်းသိင်ႇ ၽွင်းပၢင်သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်။ မီးဝၼ်း႞ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵေႃႉ႞ ထၢမ်မၼ်းဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းမၼ်း မီးၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လီတီႈသုတ်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ၶတ်းၶႅင်တေႃႇသူႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼႃႇၸီႇ ဢၼ်ႁိတ်ႈလႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶျႃႇၶျႄႇ ဢမ်ႇၵိုၼ်းဢမ်ႇၶင်ႉသေဢိတ်းသေ တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ၶိူင်ႈယိပ်း ဢၼ်လီတီႈသုတ်း တီႈဢိင်ႇၵလႅၼ်ႇ မီးဝႆႉတႃႇသေႇၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် တၢင်းမုင်ႈမွင်း” ၼႆယဝ်ႉ။
တၢင်းမုင်ႈမွင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်မီးမႃႇမီးႁႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ် မွပ်ႈပၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းတႃႇႁဝ်းသေ ပဵၼ်ႁႅင်းတႃႇသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈတၢင်းၼႃႈ ၽွင်းၶၢဝ်းၵပ်ႉၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢဵၼ်ႁႅင်း ၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ယုၵ်ႉပၼ်ႁႂ်ႈႁဝ်းမီးႁႅင်းမႃး၊ ၸႂ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၶဝ်ႈပႃး ၼင်ႇႁဝ်းမုင်ႈတူၺ်း ဝၼ်းတႃမိူဝ်းၼႃႈ။
ပိူၼ်ႈဝႃႈတႄႉ ၵူၼ်းၵေႃႉ႞ၼႆႉ ဢမ်ႇၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်သင်သေ ၸၢင်ႊယူႇသဝ်းလႆႈႁိုင် သီႇသိပ်းဝၼ်း၊ ဢမ်ႇၵိၼ်ၼမ်ႉသေ ယူႇလႆႈသီႇဝၼ်း၊ ဢမ်ႇသုတ်ႇလူမ်းသေ ယူႇလႆႈသီႇမီႉၼိတ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းသေ ဢမ်ႇယူႇလႆႈႁိုင် သီႇသႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵူၼ်း ႁႂ်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ၼႆၸိုင် လူဝ်ႇႁဵတ်းပၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် မီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းယူႇယဝ်ႉ။
-25 Ways to Win with People
မိူဝ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉတေႃႉမႃး တၢင်းမုင်ႈမွင်း ၸုမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႄႈ။


text:
July – 16
ႁိူၼ်းၶႃး
ပၢင်ပွႆးပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်လုမ်ႈၾႃႉ ပီ 2018 ၼီႊဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလူင် မေႃသၵူဝ်ႇ မိူင်းရတ်းသျုးဝၢင်းလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် ၸူင်ႇၼီႇၵျီႇၼၼ်ႉ 768
2017 September (27)
ႁၢဝ်းၶမ်း
ဝၼ်းထီႉ 26.09.2017 ၼႆႉၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး 526
ၾၢႆႇမေႃယႃလူင် ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ်မႅၼ်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝၢၼ်ႈပႃႇၶႃး – ဝဵင်း ၵျွၵ်ႉမႄး ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉမႅင်း 2 478
တၢင်းပဵၼ်H1N1ၼႆ့ ၸၢင်ႈမေႃၸပ်းငၢႆႈ ၸပ်းဝႆး ၊ ပွတ်ႇၵႆႈႁၢဝ့်ႁႅင်း ၵူၼ်းဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆ့ ႁၼ်ဝႆ့ 432


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇၶဝ် ႁဵတ်းပၢင်သႅပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 20 ဝၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈ ႁႅၵ်ႇၵႃႇ (Hacker) ၶဝ် လၵ်ႉဢဝ် ၽိုၼ်မၢႆတမ်း ပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းမိူင်း သိင်ၵႃႇပူႇ 1.5 လၢၼ်ႉ ပႃးၸဵမ်ၽိုၼ်မၢႆတမ်း ပၢႆးယူႇလီ ၸွမ်ၽွင်းလူင် လီႇသျႅၼ်ႇလူင် ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၸိူင်ႉၼႆ မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ ပႆႇယၢမ်ႈထူပ်းၺႃးသေပွၵ်ႈ၊ ၸုမ်းႁႅၵ်ႇၵႃႇၼၼ်ႉ ဝႆႉၽိုၼ်မၢႆတမ်း ပၢႆးယူႇလီ ၸွမ်ၽွင်းလူင် လီႇသျႅၼ်ႇလူင် ပဵၼ်ပိူင်လူင်သေ ၶဝ်ႈလၵ်ႉဢဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်တႄႉထတ်းသၢင်ဝႃႈ – ၵၢၼ်ၶဝ်ႈလၵ်ႉဢဝ် ၽိုၼ်မၢႆတမ်းပၢႆးယူႇလီပွၵ်ႈၼႆႉ လႅပ်ႈတေမီးၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေၸုမ်းၸုမ်း ယူႇၽၢႆႇလင်မၼ်းဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ – လွင်ႈၸိူင်ႉၼႆ ဢမ်ႇယၢမ်ႈထူပ်းမႃးသေပွၵ်ႈ၊ ၸုမ်းႁႅၵ်ႇၵႃႇၶဝ် ဢဝ်ၽိုၼ်မၢႆတမ်း ပၢႆးယူႇလီလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ လၵ်ႉၶဝ်ႈဢဝ်၊ ၶဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႅပ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇၶဝ်ႈလၵ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ယၼ်ၵျိၼ်းယူင်ႇ ၶုၼ်ၽွင်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ သိင်ႇၵႃႇပူႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶဝ်ၵမ်းၵမ်း လၵ်ႉၶဝ်ႈတီႈၽိုၼ်မၢႆတမ်း ၸွမ်ၽွင်းလူင် လီႇသျႅၼ်ႇလူင် တိၵ်းတိၵ်း” ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် တိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်းဝႃႈ ႁႅၵ်ႇၵႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းလႂ်၊ ပဵၼ်ၽႂ် ၼႆယူႇ။ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ သၢႆႇပႃႇ (Cyber) ၶဝ် ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းလူင်ႈၼႃႈ တႅတ်ႈတေႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇၶဝ်လၵ်ႉဢဝ်လႄႈ ႁႅၵ်ႇၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႅၵ်ႇၵႃႇယူဝ်းယူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵေႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၽိုၼ်မၢႆတမ်း ပၢႆးယူႇလီ လီႇသျႅၼ်ႇလူင် ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ ဢွၵ်ႇမႃးၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆး ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လီႇသျႅၼ်ႇလူင် ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူႇ တႅမ်ႈလူင်းဝႆႉ ၼိူဝ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉမၼ်းဝႃႈ “ႁႅၵ်ႇၵႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈလႆႈသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ။ ထၢင်ႇတႄႉ တေၶႂ်ႈလႆႈၶေႃႈမုၼ်း လပ်ႉလပ်ႉ ဢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼႄ ၵူၼ်းတင်းၼမ်ႁႂ်ႈႁူႉ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တေႁႃၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႃႈ လႆႈတၢင်းဢၢႆ။ လွင်ႈပၢႆးယူႇၶႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၼႄ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁူႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၼႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးသင်ဢၼ်လီတူၵ်းၸႂ်” ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ဢမ်ႇၾၢင်ႉမႅၼ်ႈ မိူဝ်ႈၵျူၼ်ႇ 27 ဝၼ်းတေႃႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းႁႅၵ်ႇၵႃႇၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶွမ်းဢၼ်ၸပ်း မႅင်းဝၢႆးရၢတ်ႉဝႆႉလုၵ်ႈ႞ၼၼ်ႉသေ လၵ်ႉဢဝ်ၽိုၼ်မၢႆတမ်းပၢႆးယူႇလီၵႂႃႇ။ ၼႂ်းၽိုၼ်မၢႆတမ်းဢၼ်ၶဝ်လႆႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေပႃးပိုၼ်းၵႅပ်ႈ ၵူၼ်းပဵၼ်၊ သဵၼ်ႈမၢႆ ယႃႈယႃႈ ဢၼ်လဵင်ႉ၊ ဢၼ်သမ်းပၼ်ၵူၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၵူဝ်းၵုမ် ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၽၢႆႇသၢႆႇပႃႇ ၵေႃႉ႞လၢတ်ႈဝႃႈ – ၶေႃႈမုၼ်း ပၢႆးယူႇလီၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႊၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇမိပ်ႇငႅၼ်း ယွၼ်းငိုၼ်းတီႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်လႄႈ ႁႅၵ်ႇၵႃႇၶဝ် သူၼ်ၸႂ်တေႉတေႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ႁႅၵ်ႇၵႃႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်းဢဝ်ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၶဝ်လၵ်ႉဢဝ်လႆႈမႃးၼၼ်ႉ တမ်းၶၢႆၼိူဝ်ဢွၼ်ႇလၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။
Ref: AFP


text:
ဝၢႆးလင် မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 23 ဝၼ်း ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းလႄႈ ၼမ်ႉလူၼ်ႉထူမ်ႈၾၢႆလူင်ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ ၽၢႆႇၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းလၢဝ်းၼၼ်ႉတႅၵ်ႇၵႂႃႇသေ ထူမ်ႈဝၢၼ်ႈ၊ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းမိူင်းလၢဝ်း 6,600 ၽၢၼ်တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း၊ ၵူၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႆႈႁၢႆ၊ လႆႈတၢႆၵႂႃႇ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယင်းပႆႇႁူႉလႆႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ် ၼပ်ႉၵူၼ်းတၢႆ လႄႈ ၵူၼ်းႁၢႆ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃး ၼႆယဝ်ႉ။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 24 ဝၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇမိူင်းလၢဝ်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၼမ်ႉဢၼ်မီးၼႂ်းၾၢႆသေၽႅၼ်/သေၼမ်ႉၼွႆႉ (Xe Pian Xe Namnoy) ၼၼ်ႉ လူၼ်ႉထူမ်ႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇ ႁူၵ်းဝၢၼ်ႈ။ ၾၢႆလူင်ၼႆႉမီးၸပ်းၵၼ်တင်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၵမ်ႇပူႇၶျႃႇသေ ၼမ်ႉဢၼ်လူၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃး မီးႁႃႈပီႇလီႇယႅၼ်ႇ တုမ်မီႇတႃႇ၊ ၼမ်လိူဝ်ၼမ်ႉဢၼ်မီးၼႂ်းယွင်ၼမ်ႉသွင်လၢၼ်ႉလုၵ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈၶႄႉၼႂ်းပၢင်ပွႆးဢူဝ်လမ်ႇပိၵ်ႉၼွင်ၼမ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆးဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေသူင်ႇၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ႁႃၵူၼ်း ၵႂႃႇၸွႆႈတီႈမိူင်းလၢဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆလူင်သေၽႅၼ်/သေၼမ်ႉၼွႆႉ (Xe Pian Xe Namnoy hydroelectric Power) ဢၼ်တႅၵ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉႁႅင်းငိုၼ်း 1.2 ပီႇလီႇယႅၼ်ႇ တေႃႇလႃႇသေ ၶမ်ႇပၼီႇ မိူင်းဝႅတ်ႉၼၢမ်း ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၶမ်ႇပၼီႇ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းထႆး၊ ၵၢဝ်းလီၼိူဝ်သေ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၾၢႆလူင်မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉ တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈမိူဝ်ႈပီႊ 2013 ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈႁႅင်းၾႆးၾႃႉထိုင် 410 မႅၵ်ႇၵႃႇဝႂၢတ်ႈသေ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၾႆးၾႃႉ တႄႇပီႊ 2019 ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၾႆးၾႃႉဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆလူင် Xe Pian Xe Namnoy ၼႆႉ တေၶၢႆပၼ်မိူင်းထႆးၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ မီးၶေႃႈထတ်းသၢင် ဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ယွၼ်ႉၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၽၢႆႇ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾႆးၾႃႉ မိူင်းလၢဝ်းၼႆႉသေ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထူပ်းလွင်ႈယၢပ်ႇ ၵၢၼ်ယူႇသဝ်း ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၾၢႆဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းၼႆႉမီး10 တီႈ၊ ဢၼ်တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉမီး 10 တီႈထိုင် 20 တီႈသေဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉတႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈထႅင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးထႅင်ႈပဵၼ်ၵေႃႇပဵၼ်ၵွင် ၼႆယဝ်ႉ။


text:
Category Archives: ပၢႆးမွၼ်းၸုမ်း
ပုၼ်ႈၽွၼ်းပိုၼ်းပၼ် – ၸၢႆးၸၢမ်ႇဝုၼ်း & ၼၢင်းလႃႉဝုၼ်း
“ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းယွၼ်းပိူၼ်ႈယူႇ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်းႁဝ်းၸဵမ်ၵွၼ်ႇ ဢွၼ်သူႈၶိုၼ်းၽူႈၶဵၼ်မိူၵ်ႈ” ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ ၵျိူၵ်ႈၸႂ်တႄႉတႄႉၶႃႈ ပဵၼ်ၽဵင်းပုၵ်ႈထီႉ 5 ၼၢင်းလႃႉဝုၼ်း ႁွင်ႉဝႆႉ။ ၼႂ်းမူၼ်ႉၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ မီးၽဵင်း 13 ပုၵ်ႈ ဢၼ်လီထွမ်ႇထႅင်ႈပုၵ်ႈၼိုင်ႈတႄႉ (တိူၵ်ႈႁႅင်းၸွမ်းၸႂ် – ၸၢႆးၸၢမ်ႇဝုၼ်း) ၶိုၵ်ႉတႄႉတႄႉ ၸၢမ်းထွမ်ႇတူၺ်းၶႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈပၼ်ႁႅင်းၵေႃႈ ၵပ်းသၢၼ်ၵႂႃႇတီႈ မၢႆၽူင်း ၼႃႈ ဢႄႇပမ်ႇတၢင်းတႂ်ႈၼႆႉၶႃႈ။
(75)ပီ ၸၢႆးလၢဝ်သႂ်
ၸၢမ်းထွမ်ႇတူၺ်း ၽဵင်းၵဝ်ႇၵဝ်ႇ မေးႁွင်ႉၶိုၼ်းၶွင် ၸၢႆးလၢဝ်သႂ် ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ(75)ပီ ဢၼ်ၸုမ်းၸိူင်းလႅဝ်းၸတ်းၶိုၼ်ႈ ၸိမ်းတူၺ်းၶႃႈ။
ၸိူင်းလႅဝ်း – ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ
ပေႃးၶႂ်ႈပၼ်ႁႅင်း ၽႅၼ်ႇတေႉ မၼ်းၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇမႃးတီႈ (ၸၢႆးမၢဝ်း) မၢႆၽူင်း 089-265-2894 (ၽူင်းထႆး)
ဢီးမေး harn.new.15@gmail.com လႆႈယူႇၶႃႈ။ ဢႄႇပမ်ႇဢၼ်ၼႆႉ တေမီးၶႅပ်း CD တင်း DVD (2) ၽႅၼ်ႇ
ၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈ ၵႃႈၶၼ်တႄႉ (100) ဝၢတ်ႇၵူၺ်းၶႃႈ ပႆႇပႃးၵႃႈသူင်ႇ။


text:
မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 15 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတီႈထုင်ႉႁူဝ်ၶၢႆး-ႁၢမ်းငၢႆး ၸေႊဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၸိူဝ်းလႆႈပၢႆႊမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 9 ၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်မူတ်းယဝ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးပၢင်ႇ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၸေႊမိူင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ မၢႆ (1) ၸေႊဝဵင်းမိူင်းၵိုင် လၢတ်ႈၼႄသႅၼ်ပၢႆးဝႃႈ – မိူဝ်ႈၼႆႉ (ၵျူႇလၢႆႇ 16 ဝၼ်း) တႄႉ ဢမ်ႇၵိုတ်းသေၵေႃႉယဝ်ႉၶႃႈ။ ယွၼ်ႉတၢင်းၵႆ ၸမ်ဝၢၼ်ႈ႞ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ႞ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၶႃႈၼႃႇ (မၢင်ဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႊမိူဝ်းၵမ်းလဵဝ်)။ မိူဝ်းၵမ်းဢိတ်းၵမ်းဢိတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ “ငဝ်းလၢႆးပၢင်တိုၵ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉၶႃႈ ယွၼ်ႉသင်ၼႆ ၽၢႆႇ RCSS ၶဝ်ငိူင်ႉပၼ်။ ၵူၼ်းပၢႆႊၽေးမႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈႁေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁေ။ ပဵၼ်ၽူႈယိင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ်။ ၵူၼ်းၸၢႆးတႄႉ ၶဝ်မႃးမႃးမိူဝ်းမိူဝ်းႁဵတ်းၼၼ်။ ၵၢင်ဝၼ်းၼႆႉမိူဝ်း တူၺ်းသူၼ်တူၺ်းႁိူၵ်ႈ၊ တူၺ်းႁိူၼ်းတူၺ်းယေး။ ပေႃးၵၢင်ၶိုၼ်းသမ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးၼွၼ်းတီႈၵျွင်း ၵူၼ်းပၢႆႊၽေးႁဵတ်းၼၼ်ၵွႆးၼႃႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ မိူဝ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉၶႃႈ” ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉမီးၵူၼ်းပၢႆႊၽေးလႄႈ မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 13 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SLND) ၵႂႃႇၸွႆႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ ၶူဝ်ၼုင်ႈတၢင်းမႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (TYN) ၵေႃႈ ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၶိူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆ တီႈၵူၼ်းပၢႆႊၽေးသိုၵ်းၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႃႈတေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်- ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊ သၢဝ်းဢဵတ်း ယႅၼ်ႉယႅၼ်ႉ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႊ လေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းမိူင်းၵိုင်လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ထုင်ႉႁူဝ်ၶၢႆး-ႁၢမ်းငၢႆး လၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈ လႆႈပၢႆႊၵႂႃႇသွၼ်ႈ တီႈဝတ်ႉၵုင်းၸူင် လႄႈ ဝတ်ႉလွႆၸၢၵ်ႈ ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းငၢႆး ၼႆယဝ်ႉ။ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ၼၼ်ႉ ၸုမ်း႞ ယဝ်ႉ။


text:
ဝၢႆးသေပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၵျူႇလၢႆႇ 21 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပႃႇတီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမွၼ်း (MNP) လႄႈ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉပႃႇတီႇၽႅၼ်ႇလိၼ်မွၼ်းပတ်ႉပိုၼ်ႉ (AMDP) ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။
ၼၢႆလယီႇတမၵ ၽူႈၼၢမ်းမၢႆ (1) ပႃႇတီႇမႂ်ႇဢၼ်သွင်ၸုမ်းမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉ (ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ MNP) လၢတ်ႈဝႃႈ “ၼႃႈၵၢၼ်တႃႇႁူမ်ႈၵၼ် ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ တႃႇပႃႇတီႇမႂ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸႅၵ်ႇၽႄ ယိုၼ်ႈမွပ်ႈပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ်တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈၵၼ်ယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈယဝ်ႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – ၸိုဝ်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉၼႆႉ လႆႈတုၵ်းယွၼ်းတၢင်းႁၼ်ထိုင် တီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇဝႆႉ။ တင်းသဵင်ႈလႆႈမႃး ၸိုဝ်ႈပႃႇတီႇ 49 ဢၼ်၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈ ၵျူႇလၢႆႇ 21 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈလိူၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃး သိပ်းဢၼ်၊ ပေႃးယဝ်ႉ တေၶိုၼ်းဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် လုၵ်ႈလုမ်းၼႂ်း 18 ၸေႊဝဵင်း မၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢႆၸၢမ်ႇတိၼ်ႇ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း မၢႆ (2) ပႃႇတီႇမႂ်ႇဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉ (ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း ပႃႇတီႇ AMDP) လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယွမ်းႁပ်ႉလႆႈၼၼ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈပႃႇတီႇသိပ်းဢၼ် ဢၼ်လိူၵ်ႈဝႆႉၼႆႉ တေဢမ်ႇဢဝ်ၵူၼ်းသိပ်းၵေႃႉ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ လိူၵ်ႈ။ တေၶိုၼ်းပွင်ႇၶၢဝ်ႇ ၸၼ်ႉၸေႊဝဵင်း။ တေတွင်ႈထၢမ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်။ ၼႂ်းသိပ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ တေလိူၵ်ႈဢဝ်ၼိုင်ႈဢၼ်သေ ႁပ်ႉႁွင်းၵႂႃႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
ပႃႇတီႇမႂ်ႇ ဢၼ်တင်းသွင်ၸုမ်းႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉသေ ပႆႇလႆႈပၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ် ၼၢႆတလၼွၼ်း (ႁိုဝ်) ၼၢႆတိၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈ မၢႆ (1) ပဵၼ် တွၵ်ႇတႃႇလႃႉဢွင်ႇ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈ မၢႆ (2) ပဵၼ်ၼၢႆငူၺ်ႇတဵင်း၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈ မၢႆ (3) ပဵၼ်ၼၢႆသျၢၼ်းတီႉ။ ၽူႈၼႂ်းၵူႊလွင်ႈလွင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်တွၵ်ႇတႃႇ မိၼ်းၼွႆႇၸူဝ်း၊ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း မၢႆ (1) ၼၢႆလယီႇတမ၊ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း မၢႆ (2) ၼၢႆၸၢမ်ႇတိၼ်ႇ၊ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း မၢႆ (3) ၼၢႆၸူဝ်းမျိၼ်ႉ၊ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း မၢႆ (4) ၼၢႆတၢၼ်းသူၺ်ႇ လႄႈ ၽူႈၼၢမ်းၼႂ်း မၢႆ (5) သမ်ႉပဵၼ် မိၼ်းၵျီႇဝိၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼၢႆၸၢမ်ႇတိၼ်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ – ၵေႃႇမတီႇ ငဝ်ႈငုၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဢဝ် ၵေႃႇမတီႇတင်းသွင်ပႃႇတီႇသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉလႄႈ တင်းမူတ်း တေမီး 100 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၽူႈပွင်ၵၢၼ် ငဝ်ႈငုၼ်းသမ်ႉ မီး 44 ၵေႃႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ငဝ်ႈငုၼ်းၼႆႉ မီးမွၵ်ႈၼိုင်ႈၶိုင်ႈ လုၵ်ႈၸုမ်း ၵေႃႇမတီႇ ငဝ်ႈငုၼ်းယဝ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈၼႃႈမႃးတႄႉ တေလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈမီး သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈ လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းၵေႃႇမတီႇ ငဝ်ႈငုၼ်းၵွႆး ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ တႃႇတေလိူၵ်ႈ ၸိုဝ်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇၼၼ်ႉ တေဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလိူၼ်႞၊ တေဢဝ်ၵၢင်ၸႂ် လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႇတီႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၼႂ်းဝဵင်းသေ သိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်တႃႇ လူင်းမၢႆၽၢင်ဝႆးဝႆး၊ ပိူင်ၵၢၼ် ပႃႇတီႇဢၼ်မႂ်ႇၼႆႉၵေႃႈ တေဢဝ်ပိူင်ၵၢၼ် ပႃႇတီႇ တင်းသွင်ဢၼ် မႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 21 လိူၼ်ဢွၵ်ႇတိူဝ်ႇပိူဝ်ႇ 2560/2017 ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း သေႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇလူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇ သၢင်ႇၵၢၼ်း ထိုင်ၸဝ်ႈသင်ႇၶ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႈ တီႈ ဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး၊ သႃထုပရႃတဵတ်ႇ၊ ၸေႈတွၼ်ႈယႃးၼဝႃး၊ ၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႉ။ ၵၢၼ်လူႇၵထိၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်း ထိုင် ၸဝ်ႈသင်ႇၶၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းယၢမ်ႈဢွၼ်တၵႃႇသတ်ႉထႃးၵႂႃႇလူႇၸွႆႈတၢၼ်းလၢႆလၢႆမိူင်း မိူၼ် ၼင်ႇ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈယၢမ်ႈၵႂႃႇတၢၼ်းမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆးတႄႉ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၶပ်ႉမၢႆပၢင်တၢၼ်း ၵထိၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႂ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈၸႅၵ်ႇဝႆႉပွတ်းတွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ် လႄႈ ပွတ်းတွၼ်ႈဝၢႆးဝၼ်း။ ပွတ်းတွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ်ၼႆႉ သင်ႇၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႉ လႆႈၽိတ်ႈပၢင်း ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းပၼ်ၶေႃႈႁူႉတၢင်းႁၼ်၊ လၢႆးပိုၼ်ၽေႈ လၢႆးထိင်ႈသိမ်း ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၼႂ်းမိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်း ထိုင်သင်ႇၶၸဝ်ႈသေယဝ်ႉ ထိုင်မႃးပွတ်းတွၼ်ႈၵၢင်ဝၼ်းၸမ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်လူႇတၢၼ်း ၵထိၼ်ႇ သၢင်ႇၵၢၼ်းသေလႆႈၽိတ်ႈပၢင်းဢဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶိုၼ်ႈသေႁႂ်ႈတေသၼႃႇ ႁေႃးထမ်းတြႃးပၼ်တၵႃႇ သတ်ႉထႃး ၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်လူႇတၢၼ်းသင်ႇၵၢၼ်းၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လႆႈၽိတ်ႈပၢင်း ၸဝ်ႈၶူး တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ၼႃႇရိၼ်ႇတ သပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼေၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်သေၶ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ယဝ်ႉသေ ၽိတ်ႈပၢင်းၸဝ်ႈၶူး ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းႁူမ်ၸူမ်းထိုင် ဢၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ထူဝ်းၼႃႈသေလႆႈဢွၼ်တၵႃႇသတ်ႉထႃး လၢႆတီႈလၢႆတၢင်း မႃးထွတ်ႈၽႃႈလိူင် သၢင်ႇၵၢၼ်း ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ပွၵ်ႈၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းသၢင်ႇၵၢၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်သင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈသွင်ပၢၵ်ႇပၢႆလႄႈ တၵႃႇသတ်ႉထႃးလၢႆတီႈလၢႆတၢင်း ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပဵၼ်ဢၼုမေႃး တၼႃႇၸွမ်းတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ႁူဝ်ပဵၼ်ငဝ်ႈ သတ်ႉထႃးယႂ်ႇသေ ပေႃႈဢွၵ်ႇၸၢႆးမွၵ်ႇထုၼ်း+ မႄႈဢွၵ်ႇၼၢင်းမျႃႉၸိင်ႇၶဝ်ႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ (ဢွၼ်ႁေႃၶွမ်ႇပၼီႇ) ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ လႄႈ တၵႃႇသတ်ႉထႃး၊ တူင်ႇဝဵင်းမူႇၸေႈ၊ ၼမ်ႉၶမ်း၊ တၢင်ႉယၢၼ်း၊ မိူင်းၵွင်း၊ မိူင်းၵုတ်ႈ၊ ႁူဝ်ႇပၢင်ႇ၊ လၢႆးၶႃႈ၊ ၶူဝ်လမ်၊ တူၼ်ႈတီး၊ ဝဵင်းတႃႇဢူဝ်ႇ၊ တႃႇၵုင်ႈ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ပၢင်လူႇတၢၼ်းၵထိၼ်ႇ သၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပၢင်လူႇၵထိၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်းၼႆႉ ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပၢၼ်ပုတ်ႉၸဝ်ႈ ယင်း မီးၼၼ်ႉယူႇ။ ထိုင်မႃးပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်တေႉ ႁဝ်းတေလႆႈႁၼ်ပၢင်လူႇတၢၼ်းၵထိၼ်ႇသၢင်ႇၵၢၼ်း ၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ထေႇရႃႉဝႃႇတ ႁႃႈမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး၊ ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း၊ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ ၼႂ်းမိူင်းထႆး၊ လႄႈ မူႇၸုမ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇထေႇရႃႉဝႃႇတ တၢင်ႇမိူင်းထႅင်ႈယူႇ။


text:
Monday, August 28, 2017
ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(13) တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ မီးတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈလူႇတၢၼ်းၸွမ်းၼမ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 27.08.2017 လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ(6)ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼၼ်ႉ ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူႇတၢၼ်း ၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း သင်ႇၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း(13) တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး သႃထုပရႃႈတိတ်ႇ မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၼယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပွၵ်ႈၵမ်း(13)ၼႆႉ တွၼ်ႈၵၢင်ၼႂ် မီးပၢင်ထွမ်ႇၶေႃႈသင်ႇသွၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇ ဝတ်ႉမႂ်ႇတႆး လႄႈ ၸဝ်ႈၶူးလူင်ၶဝ်လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ မႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ႁႅင်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇၶဝ်ၵႂႃႇယူႇ ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ သႅင်ႁိူင်းၼႃရိၼ်တ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ႁႅင်းၵႂႃႇဝႃႈ'' ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးႁဵၼ်းထိုင် ၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ်လူဝ်ႇဝႆႉၸႂ်ဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ်ၽူႈ တၢင်တူဝ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၽႂ်မၼ်း သေမႃး၊ ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် တေလႆႈမိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်း ဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းဢၢၼ်းမႃးၶုတ်းသႅင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် လႆႈသႅင်မိူဝ်းႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း၊ ယႃႇႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် လႆႈထၢၼ်ႇမီႈမိူဝ်းၶိုၼ်းသေၵမ်း"ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်း(13)ၼႆႉ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉM.A (8)ၸဝ်ႈ၊ လုၵ်ႈ ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A (44) ၸဝ်ႈ၊ ႁူမ်ႈတၢင်းမူတ်း မီးယူႇ(52)ၸဝ်ႈ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉM.A ၼိုင်ႈၸဝ်ႈလႂ် လႆႈငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ် ႁဵၼ်း(7ႇ000)ဝၢတ်ႇ၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉB.A သမ်ႉၼိုင်ႈၸဝ်ႈလႂ်လႆႈငိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း(5ႇ000)ဝၢတ်ႇ လႄႈ သၢင်ႇၵၢၼ်း(1)ၸုမ်ႇဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႆႉ ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႆႈဢွၼ်ႁူဝ် ၼမ်းၼႃႈသေၸတ်းႁဵတ်းမႃးၵူႈပီပီ ၼိုင်ႈပီလႂ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးႁဵၼ်းပီၼိုင်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉB.A သေ သမ်ႉၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းထႅင်ႈ ၸၼ်ႉM.A ပီၼိုင်ႈၶဝ် ႁႂ်ႈပေႃးမီးႁႅင်းၸႂ်တေႃႇ သူႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ႁႂ်ႈလႆႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ပႃးၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉ မီးၸဝ်ႈၶူးလူင်ၶဝ်လၢႆလၢႆၸဝ်ႈလႄႈၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉၶဝ် ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵၼ်းယူႇတီႈၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်လၢႆ လၢႆတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ႁူမ်ႈတၢင်းမူတ်း(123)ၸဝ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မီးတၵ်ႉၵႃႇ သတ်ႉထႃးၼႂ်း ၸိုင်ႈထႆးမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈတၢင်းၼမ်၊ ဝၢႆးထွမ်ႇထမ်းလူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉလီငမ်းၼၼ်ႉ သြႃႇလႄႈတၵ်ႉၵႃႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ထၢႆႇႁၢင်ႈတီႈမၢႆတွင်းသေ ႁုပ်ႈသိမ်းပၢင်လူႇတၢၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 04:00 မူင်းတဵမ် တဵမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၶၢဝ်ႇငဝ်းမီးမႃးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈတိုၼ်းႁၢၼ် လၢင်းၶိူဝ်း
27.08.2017
Posted by တႆးၼုမ်ႇ
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မိူဝ်ႈၵျုၼ်ႇ 28 ဝၼ်းၵၢင်ၼႂ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႊ တင်း တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း (TNLA) တိုၵ်းၵၼ်ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆသေ မၢၵ်ႇလူင်တူင်းၼႂ်းမၢၼ်ႈၼဵင်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ မီးၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ဢမ်ႇယွမ်းႁူၵ်းၵေႃႉ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတၢႆ ၵေႃႉ႞ ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ယွၼ်ႉမၢၵ်ႇတူၵ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵဝ်ႈၶူပ်ႇ တၢႆၵေႃႉ႞၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸဵပ်းၶူပ်ႇၵေႃႉ႞ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢိၵ်ႇ ၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ လႄႈ ၼၢင်းယိင်းသၢမ်ၵေႃႉ ၸဵပ်းမၢတ်ႇ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ်ယူႇတီႈ ႁူင်းယႃသိုၵ်း ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ တီႈလုမ်းပလိၵ်ႈမိူင်းတႆးၵေႃႉ႞ လၢတ်ႈဝႃႈ – ဝၢၼ်ႈဢၼ်မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်းသႂ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈၵူၼ်းလွႆ၊ ပဵၼ်ၽႂ် ၸုမ်းလႂ် ယိုဝ်းၼႆတႄႉ လၢမ်းလၢတ်ႈယၢပ်ႇဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပၢင်တိုၵ်း မိူဝ်ႈၵျုၼ်ႇ 28 ဝၼ်း ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႊ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇသင်ဝႆႉ၊ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း (TNLA) တႄႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ဢၼ်မၢၵ်ႇတူၵ်းၼႂ်ႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽီမိုဝ်းၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ သိုၵ်းမၢၼ်ႊ တင်း တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း (TNLA)၊ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် (KIA) ၵမ်းၵမ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵူႈလွင်ႈ
ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ပွတ်းႁွင်ႇ ၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA
- Details
- Created on 17 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မီးၼမ်ႉၸႂ် ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈ ၶၢဝ်သႂ်သေ ၸွႆႈထႅမ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ ဢိၵ်ႇတင်း ငိုၼ်းတွင်း တွၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 August 2018 ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼွင်မိူင်း ဢိူင်ႇပၢင်မူင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇတင်းၼမ်သေ ဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 1,000,000 (10 သႅၼ်) ပျႃးသေယဝ်ႉ ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ဢၢပ်ႈပၼ်ထိုင်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း တီႈၼိုင်ႈသေ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၵႃႈၶဝ်ႈၵႃႈၽၵ်း ၵေႃႉသိုၵ်း ၶဝ်ၵႂႃႇဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 August 2018 ၸုမ်းႁူမ်ႈႁႅင်းလႅင်းပိူင်း ဢၼ်မီးတီႈထုင်ႉမၢဝ်း လႆႈႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ်သေ ဢဝ်ပႃဢႅပ်ႇ 20 ၽႃႇ ၊ ထူဝ်ၼဝ်ႈမဵတ်ႉ (မွင်) လႄႈ ၽၵ်းဢၼ်ဝႆႉလႆႈၶၢဝ်းႁိုင်တင်းၼမ် တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 1,00,000 (10 သႅၼ်) ပျႃး ၊ ၸုမ်း သဵင်တႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈသမ်ႉ ဢဝ်ငိုၼ်းၶႄႇ 1,400, ယွမ်ႇ လႄႈ ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 70,000 (7 မိုၼ်ႇ) ပျႃးသေ ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ဢၢပ်ႈဝႆႉပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ဝဵင်းမူႇၸေႊ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၸွႆႈသိုပ်ႇသူင်ႇထိုင်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်း တီႈၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် တီႈၵေႃႉသိုၵ်းၶဝ်မိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ဝဵင်းမူႇၸေႊသေ လႆႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ သိုပ်ႇသူင်ႇထိုင်ပၼ် တီႈၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၵႂႃႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းယူႇယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵူႈလွင်ႈ
မိူဝ်ႈၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ လႆႈႁပ်ႉ တၢင်းၸွႆႈထႅမ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ထုင်ႉမၢဝ်း
- Details
- Created on 18 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယူႇတီႈၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် လႄႈ ၸုမ်းၶူင်ႈပဝ်သၢႆသိုၵ်း ဢၼ်မီးတီႈထုင်ႉမၢဝ်း လႆႈတုင်းငိုၼ်းလူႇၶၢမ်ႇ တီႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ၶဝ်ၵူႈတီႈတီႈ သေယဝ်ႉ သိုပ်ႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 18 August 2018 ယူႇတီႈၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် လႄႈ ၸုမ်းၶူင်ႈပဝ်ႈသၢႆသိုၵ်း လႆႈတၢင်တူဝ် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇၶဝ်တင်းသဵင်ႈသေ ဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 3,000,000 (သၢမ်သိပ်းသႅၼ်) ပျႃးသေယဝ်ႉ ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ဢၢပ်ႈပၼ်ထိုင်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်းၶဝ်ၵႂႃႇၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းငိုၼ်းဢၼ် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတၼႃႇၶဝ် ၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၸၢႆးသိူဝ် လႄႈ ၼၢင်းၶမ်းသိၼ်ႇ သွင်ပီႈၼွင်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း 1,000 ယွမ်ႇ ၊ ၼၢင်းသူၺ်ႇသႃႇ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၸူဝ်းၶၢဝ်း ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ 500 ယွမ်ႇ လႄႈ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ထႅင်ႈလၢႆလၢႆၵေႃႉၵေႃႈ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွႆႈထႅမ် ငိုၼ်းတွင်းတင်းၼမ်မိူၼ်ၵၼ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 21 July 2018 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် လႄႈ ၸုမ်းၶူင်ႈပဝ်သၢႆသိုၵ်း လႆႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ငိုၼ်းတွင်း 15 သႅၼ်ပၢႆ တွၼ်ႈတႃႇ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူၼ်ၵၼ် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ၶဝ် ၵူႈတီႈတီႈ ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း လႄႈ ငိုၼ်းလူႇငိုၼ်းတၢၼ်း သေတီႈတီႈ ဢိၵ်ႇတင်း ၸွႆႈထႅမ် ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈ တီႈမၢႆၾူင်း မၢႆၾူင်းၶႄႇ ယိင်းဢွၼ်ႇ 13,377,746,884 ၊ ၸၢႆးၶၢႆႇၾႃႉ 15,208,829,580 ၊ ၸၢႆးငိုၼ်းတႆး 15,925,449,537 ၊ ၸၢႆးႁၵ်ႉၶိူဝ်း 15,911,757,049 လႄႈ ၸၢႆးၶိူဝ်းႁၢၼ် မၢႆၾူင်း မၢၼ်ႈ 09,960,217,636 ၼႆယူႇယဝ်ႉ။


text:
ၵၢၼ်လၵ်ႉတေႃႉမႆႉ ဢၼ်လတ်းၽၢၼ်ႇ ၸေႊမိူင်းၶၢင် ၵႂႃႇၸူး မိူင်းၶႄႇ ၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇမီးဝႆႉသေမဝ်ႇၵႃး ၵူၼ်းလၵ်ႉၵႃႉမႆႉၶဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈယင်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၶၢဝ်းႁႅင်ႈပီႊၼႃႈၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းလၵ်ႉၵႃႉမႆႉၶဝ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်းလႅၼ်ႊလိၼ် မၢၼ်ႈမေႃႇ-မိူင်းမွၵ်ႇ-လွႆၸေႊ၊ လုၵ်ႉတၢင်း ၸၢင်ႉၶၢမ်ႈ၊ ႁူၺ်ႈၵူႈ ဢဝ်ၵႃးဢွၼ်ႇတေႃႉၵႂႃႇတၢင်း ၵွင်းတူင်ႊ-မျႃႉလႄႇ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမၢၼ်ႈၸေႊ သဵၼ်ႈတၢင်းတၢင်းတႂ်ႈလွႆၵွင်းမူး၊ လုၵ်ႉတီႈၸေႊဝဵင်းမၢၼ်ႈပဵင်း ၵႂႃႇတၢင်း ၸေႊဢူ-ၸေႊၶမ်းလူင်-မၢၼ်ႈသႃႇ-ႁၢၼ်ႇထႅတ်ႉမၢၼ်ႊၸေႊ သဵၼ်ႈတၢင်းတၢင်းတႂ်ႈ လွႆၵွင်းမူးၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၶပ်းၵႃး တီႈမၢၼ်ႈမေႃႇ ၵေႃႉ႞လၢတ်ႈဝႃႈ “တီႉၵမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈတေလၢႆႈလူတ်ႉၶိုင်ႈ ႁၼ်သိုဝ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃလႄႈ တီႉၵမ်ယူဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇလုၵ်ႉၼၼ်ႉလူင်းၵႂႃႇ ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းပၼ်ငိုၼ်းလႄႈ ပွႆႇပၼ်ပႅတ်ႈ။ တေႃႈလဵဝ်ၵေႃႈ တီႉၵမ်ထႅင်ႈၼႆ၊ ပဵၼ်ၽႂ်တႄႉဢမ်ႇႁူႉ၊ ၵႃးၵေႃႈႁၢမ်းဝႂ်လႄႈ ပဵၼ်ၵႃႊပွင်ႇၵႃႊပဵၼ်ဝႆႉ။ တီႉၵမ်လႆႈ တီႈသဵၼ်ႈတၢင်း မိူင်းမွၵ်ႇ-လွႆၸေႊ ၸိူဝ်းၼႆႉသေတႃႉ ၶိုၼ်းၶၢႆပၼ် ၵူၼ်းၵႃႉလူင်ၶဝ် တင်းၶၼ်မၼ်းၶိုင်ႈ႞။ ပေႃးပၼ်ငိုၼ်း ၽၢၼ်ႇလၢၼ်ႇၵႂႃႇငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်။ ၵႃးၸိူဝ်းလႅၼ်ႈ လွႆၸေႊ မွၵ်ႈ 10 လမ်းၼၼ်ႉ တႃႇၵဝ်ႈလမ်း ပဵၼ်ၵႃးႁၢမ်းဝႂ်လႅင်ႇၸိၼ်ႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်လၵ်ႉတေႃႉမႆႉ ၸူးမိူင်းၶႄႇၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼႆႉ လတ်းၽၢၼ်ႇ မိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းတႆး တႄႇဢဝ်ပီႊ 2000 မႃးၼႆႉ ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢႅၼ်ႇဢႅဝ်ႇတီႇ ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ပီႊၼႆႉၵေႃႈ ၶၢဝ်းႁႅင်ႈ တေႃႇထိုင် ၶၢဝ်းၾူၼ် တေႃႉၵၼ်သူင်ႇၵၼ်ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီႊၵၢၼ်ငိုၼ်း 2016-2017ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊပတ်းပိုၼ်ႉ ယိုတ်းလႆႈမႆႉ ႁႃႈမိုၼ်ႇတၼ်ႇပၢႆ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ယိုတ်းလႆႈ ၼႂ်းၸေႊမိူင်းၶၢင် မီးၼိုင်ႈမိုၼ်ႇတၼ်ႇပၢႆလႄႈ ၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈ တၢင်ႇတိူင်းလႄႈ တၢင်ႇၸေႊမိူင်း။ မိူဝ်ႈပီႊ 2017 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ တေႃႇထိုင် လိူၼ်တီႇၸႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ယိုတ်းလႆႈမႆႉၼွၵ်ႈတၢင်းၵၢၼ် သၢမ်ႁဵင်တၼ်ႇပၢႆၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇ
ၸွမ်သိုၵ်း ယွတ်ႈသိုၵ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈ ၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း မိူင်း Switzerland လႄႈ လွင်ႈၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
- Details
- Published on 02 February 2016
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်သိုၵ်း ယွတ်ႈသိုၵ်း တွပ်ႇၶေႃႈတွင်ႈထၢမ် တီႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လွင်ႈလႆႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း မိူင်းSwitzerland လႄႈ လွင်ႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸို်င်ႈတႆး ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း မႃးၶၢဝ်းတၢင်းၵူႈပီႊ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 2.2.2016 ၸွမ်သိုၵ်း ယွတ်ႈသိုၵ်း လႆႈတွပ်ႇၶေႃႈတွင်ႈထၢမ် တီႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၵႂႃႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးတီႈၼိုင်ႈဝႃႈ-လွင်ႈၵဝ်ၶႃႈလႄႈလုၵ်ႈၸုမ်း ၵႂႃႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း မိူင်းSwitzerland မႃးၼႆႉ ယူတီႈၽၢႆႇၶဝ်ၽိတ်ႈမွၵ်ႈမႃး ႁႂ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈလႆႈၵႂႃႇ၊ လွင်ႈၵႃႈၸရိပ်ႇတၢင်းလႄႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတင်းသဵင်ၼႆႉၵေႃႈ ၽၢႆႇၶဝ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းပၼ်မူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- မိူင်းSwitzerland ၼႆႉ မီးၶိူဝ်းၵူၼ်းယႂ်ႇ 4-ၶိူဝ်း ယူႇၸွမ်းၵၼ်သေ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီးပႅတ်ႇလၢၼ်ႉသွင်သႅၼ်ပၢႆ၊ မီး 26-ၸႄႈမိူင်း၊ ဢႃႇၼႃႇဢမ်ႇၵုမ်းၵမ်တီႈလဵဝ်၊ ဢုပ်ႉပိူင်ၵၼ်လူၺ်ႈမီးတၢင်းႁူႉ၊ ပၵ်းပိူင်ၵေႃႈ ယႂ်ႇၼႃႇ ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇတွပ်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈတၢင်းလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၵႂႃႇသၢမ်ၶေႃႈ
1.ၶုၵ်းၶူၼ်ႉဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆးႁဝ်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းသုမ်းမိူင်းမႃးၵေႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း ယင်းသိူဝ်ႇတၢင်းၵၢၼ်မိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉဝႆႉပၼ်ယူႇ။
2.ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းတၢင်းသဵင်ႈ ၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်၊ ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လူဝ်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းႁဵတ်းယူႇၽၢႆႇလဵဝ်ၵူၺ်း၊ ၼႂ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၸဵမ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၼ်းသိုၵ်း လူဝ်ႇမႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉၵၼ် မႃးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်။
3.ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝူၼ်ႉထိုင် ဢၼႃႇၵၢတ်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈသေ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉလမ်ႇလမ်ႇသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ လွင်ႈယႂ်ႇသေပိူၼ်ၼႆႉ လူဝ်ႇၸုၵ်းၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းမွၵ်ႇထိုင် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး တင်းသဵင်ႈ ထႅင်ႈသၢမ်ၶေႃႈဝႃႈ
1.သင်ႇထိုင်ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ တူင်ႉတိုၼ်ၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်လႄႈ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း
2.ႁႂ်ႈမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈ IT ႁႂ်ႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၼ်ႈမိူင်း
3.တေဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၵမ်းၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈၼႃႇ၊ မၼ်းၸၢင်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်း တႃႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း ပုၼ်ႈဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် လူဝ်ႇၾၢင်ႉသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇ ၼင်ႇႁိူဝ်တေဢမ်ႇလႆႈသုမ်း ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ႁူဝ်ပဝ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး မွၵ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ တေလႆႈပူတ်းထွၼ်ပႅတ်ႈ လၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉသေ တၵ်းလႆႈတႅမ်ႈဢွၵ်ႇလၵ်းမိူင်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၸုမ်းၽူႈတႅၼ်း ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း 1990 လႄႈ ၸုမ်း ၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ဢူၺ်းလီၵၼ် ႁူမ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်း တီႈႁူင်းႁေႃးယုတသၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်းပျေႇ ဝဵင်း တႃႈၵုင်ႈ မိူဝ်ႈဢေႃးၵၢတ်ႉ 7 ဝၼ်း ၶုၼ် ထုၼ်းဢူး ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ပၢင် ၵုမ်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇ ပၢင်ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆ။
မၼ်းၸဝ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ယၢမ်း လဵဝ်ၼႆႉ ဢႃႇယုလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မီးမႃး သွင်ပီႊပၢႆယဝ်ႉသေတႃႉ ငဝ်းလၢႆးတႃႇ တေမူၼ်ႉမႄး လၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ လႂ်၊ လွင်ႈၾိင်ႈမိူင်းသုမ်ႇငုမ်း လႄႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉႁၢင်ႊ ႁၢႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်း မိူင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ ၶဵၼ်ႇ တႅမ်ႈဝႆႉသေ တေယူႇတီႈပၢင်ၵုမ်တႅၼ်း ၽွင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း တႂ်ႈ လၵ်းမိူင်းဢၼ်ၼႆႉၼႆၼၼ်ႉ တိုၼ်း ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ ပေႃးတေသိုပ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း လၵ်းမိူင်းၼႆႉၵႂႃႇၼႃႈၼႆႉ တေတိူဝ်းႁၢႆႉ ၸႃႉမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၼႆလႄႈ တၵ်းတေ လႆႈ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႂ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်တေႁပ်ႉႁွင်း လႆႈ ပိူင်ၾႅတ်ႇတရႄႇ၊ သုၼ်ႇၸတ်း သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸၢဝ်း ၶိူဝ်းၶိုၼ်းလီၵၼ်ၼၼ်ႉသေ လူဝ်ႇ ၶိုၼ်းလီၵၼ်တေႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း မိူင်းတင်းမူတ်း သင်ဝႃႈ ၵုမ်ႇၶိုၼ်းလီ ၵၼ်တေႃႇ ၵေႃႉမီးဢဵၼ်ႁႅင်းၼၼ်ႉၵွႆး ၼႆၸိုင် တေၵႆယၢၼ်ၵၼ်တင်း ၸၢဝ်း ၶိူဝ်းတင်းမူတ်းၵႂႃႇဢမ်ႇႁၢင်ႉၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်း ယဵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင် လူင် လွင်ႈလဵဝ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈဢမ်ႇ လႆႈ၊ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ၼလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ် ယၼ်ၼိူဝ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်၊ ၵႂၢမ်း မၼ်ႈပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေၵေႃႇ သၢင်ႈလႆႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းသိုပ်ႇ သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ “ပေႃးတေလႆႈႁုပ်ႈၶိုၼ်းတင်းမူတ်းသေ တၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄၼႆၸိုင် လူင် ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၽွင်းငမ်းၸတ်းၵၢၼ် ဝၢၼ်ႈမိူင်း ယူႇ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆႉ ပႆႇၽိူမ်ႉပၼ် တၢင်းလူဝ်ႇ ပိူင်လူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆ တူၺ်းဢဝ် ပိူင်ပဵၼ် ၵၢၼ်လူင်းမိုဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵွႆးၵေႃႈ ထၢင်ႇၸႅင်ႈလီၼႃႇ” ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ပီႊ 2017 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်း မိူင်း 1990 သေ ပိူဝ်ႈတႃႇတေပူတ်း ထွၼ်ပႅတ်ႈလၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇတိူင်ႇၸႅင်ႈ တီႈလုမ်းတတ်း သိၼ်ၸေႊတွၼ်ႈ တၵ်ႉၶိၼ ၼေႇပျီႇ တေႃႇ လႄႈ လုမ်းတတ်းသိၼ် တိူင်း မၢၼ်းတလေးသေတႃႉၵေႃႈ လုမ်း တတ်းသိၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇႁပ်ႉပိုတ်ႇလိူင်ႈ မႃးၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၶၢဝ်းသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင် ပၢင် လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇ ဢမဵဝ်းတႃး တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉ ၶျုၵ်ႈၶဝ် ပၢၵ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ တေမူၼ်ႉမႄး လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆသေတႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇႁၼ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် တႃႇတေမူၼ်ႉ မႄးလၵ်းမိူင်းလႄႈ မီးၵူၼ်းထတ်း သၢင်ၸွမ်းတင်းၼမ်။
ဢူးၺၢၼ်ႇဝိၼ်း ႁူဝ်ၼႃႈၵေႃႉ႞ ၼႂ်းပႃႇတီႇ ဢမဵဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၽွႆႉၶျုၵ်ႈတႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- ပႃႇတီႇ ဢႅၼ်ႇဢႅဝ်ႇတီႇ တိုၼ်းမီး ၶေႃႈယိူင်း ဢၢၼ်း တႃႇတေမူၼ်ႉမႄးလၵ်းမိူင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း လၢႆး တၢင်း ဢၼ်တေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်း မိူင်းလႄႈ တေမူၼ်ႉမႄးလႆႈမိူဝ်ႈလႂ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊလၢတ်ႈ တႅတ်ႈတေႃး ၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ “ပေႃးထၢမ်မႃး တေမူၼ်ႉမႄးလႆႈ ဝၼ်းလႂ်ၼႆတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊတွပ်ႇပၼ်သင်” ၼႆယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး တၢင်တူဝ် ငဝ်ႈ ငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) သေ လူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈ မိူဝ်ႈပီႊ 1990 တီႈၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ၸေႊဝဵင်း သီႇပေႃႉ မၢႆ (1) ဢွင်ႇပေႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မႃး ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈ ႁဵတ်းတၢင်းႁၢင်ႊလီ ၼမ်တိူဝ်းလိူဝ်မႃးၵူႊမိုဝ်ႉၵူႊဝၼ်းၼႆႉ ယိင်းၸၢႆး ၵေႃႉလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တိုၼ်း လႆႈထူပ်းၺႃး တၢင်းယၢပ်ႇ လွင်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁူင်ႈယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈ ပိူင်ၵၢၼ်ၵိၼ်ယႅမ်ႉႁဝ်း ဢမ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်၊ ႁေႃႇမူင်း ၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းလႅၵ်ႈ လၢႆႈ၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ယႃႈယႃႁေႉႁၢမ်ႈသၼ်ႇထေႇ၊ ၸႂ်ႉ တိုဝ်းၶိူင်ႈႁဵတ်း ၶူၼ်ႁူဝ်ၼမ်၊ မိူဝ်ႈမီးလွင်ႈသုၵ်ႉၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၶမ်ၸႂ်ၼမ်လိူဝ်၊ ဢႃႇယုၵူၼ်း ႁဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ၊ ၸိူဝ်ႉၸႆႉႁဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃဢိင်းၵလဵတ်ႈၸိူဝ်း ၼႆႉ ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵေႃႈ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူၼ်ႁူဝ်ႁဝ်းၶႃႈ ႁူင်ႈၼမ်ယူႇ။ ပေႃးၼၼ်ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႈလိတ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶူၼ်ႁူဝ်ႁူင်ႈ တေလူတ်းယွမ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။
(1) လူတ်းယွမ်းလွင်ႈၶမ်ၸႂ်/သုၵ်ႉၸႂ်တူဝ်ၵဝ်ႇ
ငဝ်ႈငႃႇဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးပၼ်ႁႃၼႂ်းၵၢၼ် ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁူင်ႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ် လွင်ႈၶမ်ၸႂ် ႁင်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉ မီးလွင်ႈၶမ်ၸႂ်ၼမ်လႄႈ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူၼ်ႁူဝ်ဢေႇမၢင်ၵႂႃႇသေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူၼ်ႁူဝ် ႁွၵ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးၼမ်လိူဝ် ၽွင်းမိူဝ်ႈဢႃႇယုပႆႇထူၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လွင်ႈ ၼင်ႈတြႃးလႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ယူဝ်းၵႃႉၼႆႉ တေၸၢင်ႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၶမ်ၸႂ် ဢၼ်မီးၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းလူတ်းယွမ်းၵႂႃႇယူႇ။
(2) ၽွင်းမိူဝ်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉ ႁႂ်ႈဝႄႈပၼ်ၼမ်ႉမႆႈ
ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉမႆႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈဢၢပ်ႇ ၼပ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈၼိူဝ်ႉၼင်ႁဝ်းႁႅင်ႈ၊ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈၶႆမၼ်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇသေဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်ႉပၢႆသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁဝ်းႁႅင်ႈၵႂႃႇလႄႈ ပၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈပၢႆသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း တႅၵ်ႇၵိင်ႇဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ မိူဝ်ႈၽွင်း ယၢမ်းသၢႆႇႁူဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉ ဢုၼ်ႇဢုၼ်ႇဢွၼ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးမႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉၵတ်းၵေႃႈလႆႈ။ ပေႃးတေဝီၶူၼ်ႁူဝ်ၽွင်းမိူဝ်ႈတိုၵ်ႉသၢႆႇယဝ်ႉၸိုင် တေလႆႈၸႂ်ႉဝီႁူဝ် ဢၼ်မၢၵ်ႈမၼ်းႁၢင်ႇၼၼ်ႉသေဝီပၼ်ၼႆႉတေ တိူဝ်းလီလိူဝ်ယူႇ။
(3) လိူၵ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃၼမ်ႉသၢႆႇၶူၼ်ႁူဝ်
လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်သဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁဝ်းၶႃႈတေဢမ်ႇလူႉၵွႆၼၼ်ႉ လူဝ်ႇမေႃ လိူၵ်ႈၼမ်ႉယႃႈသၢႆႇႁူဝ် ဢၼ်တေငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်းသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း။ သင်ဝႃႈၼႂ်းဝူင်ႈလဵဝ် ၵွႆး သၢႆႇၶူၼ်ႁူဝ် ၼမ်လိူဝ်သွင်ပွၵ်ႈၼႆၸိုင် ၸၢင်ႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁူင်ႈၼမ်။ ယွၼ်ႉၼၼ်ၼိုင်ႈဝူင်ႈ ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီသၢႆႇၶူၼ်ႁူဝ်ၼမ်လိူဝ် သွင်ပွၵ်ႈ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈသၢႆႇၶူၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်း ယႃႈသၢႆႇႁူဝ် ဢၼ်ပႃး ယႃႈယႃဢၼ်မူၼ်ႉမႄးပၼ် ႁႂ်ႈသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း ဢူၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။
(4) ၵိၼ်ဢၼ်မီးဢႃႇႁႃႇရသေ ၽိုၵ်းသၼ်း ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉမႃႇၸႂ်ႉႁႅင်းလႄႈ
သင်ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ပႃးထၢတ်ႈပူး ၼိူဝ်ႉလႄႈထၢတ်ႈလဵၵ်းၼၼ်ႉ တေလီတွၼ်ႈတႃႇ ၶူၼ်ႁူဝ်။ ယႃႈယႃလီတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းဢၼ်ၶူၼ် ႁူဝ်ႁူင်ႈၼမ်ၼၼ်ႉတႄႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လဵၼ်ႈဢဵၼ် ႁႅင်းယူဝ်းၵႃႉ လႄႈ ၼင်ႈတြႃးပၼ်ႁႂ်ႈၼိမ်တူဝ် ၼိမ်ၸႂ်ၼၼ်ႉလီတီႈသုတ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇမႃႇ ဢွၵ်ႇႁႅင်း လႄႈ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်း ႁႂ်ႈငမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းတေမီးထၢတ်ႈပူးၼိူဝ်ႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵိၼ် ၼိူဝ်ႉၵႆႇ။ ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ပႃး ထၢတ်ႈ Vitamin B5 လႄႈ Vitamin D မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉၼူမ်းသူမ်ႈ၊ ၶႆႇၵူႊၸိူဝ်းၸိူဝ်း၊ ၽၵ်းၵၢတ်ႇပီ၊ ၽၵ်းၵၢတ်ႇမွၵ်ႇ၊ မၢၵ်ႇႁူႈလႅင်၊ ၶဝ်ႈ၊ မၢၵ်ႇမႆႉဢၼ်မီးပိူၵ်ႇၶႅင် ၸိူဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ တေလူတ်းယွမ်းပၼ်လႆႈလွင်ႈၶူၼ်ႁူဝ် ႁူင်ႈဢေႇမႃးယူႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေမီးထၢတ်ႈ Vita-min C ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၵိၼ် မၢၵ်ႇၸွၵ်း လႄႈ မၢၵ်ႇၵႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
(5) ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉၶိူင်ႈထၢတ်ႈသၢၼ်ၶႄးမီးသေ ၵမ်းၵမ်းမႄးၶူၼ်ႁူဝ်
ထုၵ်ႇလီဝႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၸႂ်ႉ ၶိူင်ႈထၢတ်ႈ သၢၼ်ၶႄးမီးသေ မႄးၶူၼ်ႁူဝ် မိူၼ်ၼင်ႇ ယဵတ်ႇ ၶူၼ်ႁူဝ်၊ ငေႃးၶူၼ်ႁူဝ်၊ ယွမ်ႉသီၶူၼ်ႁူဝ် လႄႈ ဢိၵ်ႇပႃး ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉသေ ပဝ်ႇၶူၼ်ႁူဝ်ႁႂ်ႈၸဵဝ်းႁႅင်ႈၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လီတီႈသုတ်းတႄႉ သင်ဝႃႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈႁၢင်ႈၶိူင်ႈၶူၼ်ႁူဝ် ၼႆၸိုင် ထုၵ်ႇ လီဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇၶူၼ်ႁူဝ် ဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ။ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉမၼ်းတႃး ၶူၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်ႁဝ်း ၶိူင်ႇၶမ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းပၼ်ပႃးႁႂ်ႈသၢႆလိူတ်ႈၼႂ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း ပၼ်ႇႁွၼ်ႈလီထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်း ဢၼ်မီးသဵၼ်ႈၶူၼ်ႁူဝ်တႅၵ်ႇၵိင်ႇ ၼၼ်ႉတႄႉ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉမၼ်းတႃးၶူၼ်ႁူဝ် ၼိုင်ႈဝူင်ႈလႂ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈယူႇ။ ထုၵ်ႇလီတႃး ဢွၼ်ၼႃႈႁဝ်း တေသၢႆႇၶူၼ်ႁူဝ် မွၵ်ႈသွင်ၸူဝ်ႈ မူင်းၼၼ်ႉ လီတီႈသုတ်းၼႆယဝ်ႉ။


text:
မၢင်ပွၵ်ႈ ၵဝ်ဝူၼ်ႉဝႃႈ ၵူၼ်းၼႆႉ ၵႆႉဝူၼ်ႉၽိတ်းဝူၼ်ႉပိူင်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵမ်ႈပႃႈၼမ် မုင်ႈမွင်းဝႃႈ ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ႁိူဝ်းလူင် ဢၼ်တေသူင်ႇပၼ်ထိုင် တီႈဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵေႈၶႆ ပုၼ်ႈတႃႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းမေႃၶဝ် ဢိၵ်ႇတင်း ပုၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၶဝ် ၼႆၵွၼ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽႅဝ်ႁွတ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်ပိူၼ်ႈတင်းလၢႆၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယႃႈသႅၼ်ယႃ ၵေႈၶႆလႆႈ ၵူႊၸိူဝ်ႉၵူႊပိူင်။ ၸွင်ႇယၢမ်ႈဝူၼ်ႉႁၼ် ၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉ ၵမ်း႞ယဝ်ႉ ၵမ်း႞ယူႇၼႄႇ?။
- မိူဝ်ႈလႂ်ၵဝ်ႁွတ်ႈ တီႈၸိၵ်းတီႈၸွမ် ၵၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉမူတ်းယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈလႂ်ၵဝ်ၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈၶူဝ်လႆၼႆႉ ၶၵ်ႉ႞ယဝ်ႉၶၵ်ႉ႞ယဝ်ႉမူတ်းၼႆ ၵဝ်တေမီးၶၢဝ်းယၢမ်း လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉလိုဝ်ႈမွႆႈယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈလႂ်ၵဝ်ပိူင်ႇငမ်းႁူင်းၵၢၼ်လူင်လင်႞ ၵဝ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ႁဵတ်းလႆႈယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈလႂ်ၵဝ်လႆႈၵုမ်းလႆႈၵွၼ်း ၶၢတ်ႈၶွပ်ႇလႆႈတွင်ႉၾႃႉယဝ်ႉ။
ၽူႈလႂ်ၽႂ် ၸိူဝ်းပိူင်ႇငမ်း ၶမ်ႇပၼီႇႁူင်းၵၢၼ်လႂ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ဝႆႉ ႁူဝ်ၼႃႈသုင်သုတ်း ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းသေၸုမ်းၸုမ်းလႂ် ၼႆၸိုင် ၶဝ်ႁူႉဝႃႈ တၢင်းဝူၼ်ႉၸိူဝ်းဢၼ်လၢတ်ႈမႃးမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ တေႃႉတႄႉပဵၼ်လိူဝ် တၢင်းဝူၼ်ႉၸႂ်လႆၵွႆး ၼႆယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ သုင်သုတ်းၵေႃႉ႞ယဝ်ႉသေ ႁဵတ်းႁွတ်းလူင်ၵႂႃႇလႆႈ တၢမ်ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ် ဢမ်ႇသုတ်းဢမ်ႇတိူၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ လွင်ႈၶၢတ်ႈၶွပ်ႇၵိၼ်ႇၶွင်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈ တၢင်းၼႃႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်မဵဝ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၼႃႈတီႈတၼ်းႁဵင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈႁပ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ တိုၼ်းမီးလွင်ႈၶၢတ်ႈၶွပ်ႇၵိၼ်ႇၶွင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ် ၶၢဝ်းတၢင်းၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃး ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းသေၸုမ်းၸုမ်းၼႆၸိုင် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႅၼ်းတိူဝ်းၼမ်မႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၺ်းဢဝ် ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၼႃႈတီႈတၼ်းႁဵင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသုင်မႃးသေတႃႉ ဢႃႇၼႃႇ လႄႈ သုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈႁပ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၼမ်ပဵင်းတၢၼ်ႇ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈၶိုၼ်းႁၢပ်ႇထၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယိုင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃး ယိုင်ႈၵူၼ်းၸႂ်ယႂ်ႇၼိူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈၼမ်မႃး၊ ႁႅင်းမိပ်ႇႁႅင်းဢီးၵေႃႈၼမ်မႃး၊ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈမႃးတေႉတေႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ထုၵ်ႇလီဝူၼ်ႉပႃး လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတေႉတေႉယူႇယဝ်ႉ။
-The 360° Leader
ၶိုၼ်းၾၢင်ႉတိူၼ်ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသုၼ်ႇတႃႇၸၢမ်ႇတႃႇပူၺ်ႈ၊ မၼ်းတိုၼ်းၵိုၵ်းပႃးမႃး ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈၵၢၼ်တင်းလူင် ၼႆလႄႈ။


text:
Thursday, Jun 07th
Last update09:00:10 PM GMT
ၽႅၼ်တၢင်းၵၢၼ်မိူင်းၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇရၢႆးၵၢၼ် (Menu) ၶဝ်ႈၽၵ်းတၢ င်းၵိၼ်၊ မၢၼ်ႈမၵ်ႉ သင်ၵေႃႈသင်ႇဝႆႉသေႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵိၼ်ၸွမ်း၊ ဢမ်ႇမေႃထၢမ်ဝႃႈသူၸဝ်ႈၶႂ်ႈၵိၼ်သင်။
ပၢင်ယွင်ႈယေႃးၶုၵ်းထူပ်း ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC ၶွပ်ႈထူၼ်ႈ 16 ပီတဵမ် တီႈတႃႈၵုင်ႈ၊ မီးတႆးလၢႆမူႇ လၢႆၸုမ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇ တူၵ်ႉတၵ်ႉသိုပ်ႇမိုတ်ႈၵၼ်။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းမေႃႇ ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈတူင်ႈ ၵိၼ်ယႃႈၼမ်၊ ၵူၼ်းၸၢႆးတင်ႈတႄႇၵူၼ်းၼုမ်ႇ သႅၼ်းႁုၼ်ႈၶိုၼ်ႈၼိူဝ်၊ ၼၢင်းယိင်းႁဵတ်းၵၢၼ်တေႃႇထိုင် ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉၵႄႇ ပႃးၸဵမ်မုၼ်ၸဝ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ။
ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸဝ်ႈတီႈလိၼ်တီႈၼမ်ႉတူႈ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇႁုပ်ႈယိုတ်းတီႈလိၼ် ႁဵတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းဝၢင်း တေႃႈၵႅတ်ႉသ် ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီၵၢႆ (2011) ယင်းပႆႇလႆႈၶိုၼ်း ငိုၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းၵုမ်ႇထူၼ်ႈ၊ ၵွပ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၵွၼ်းတီႈလိၼ်ၵူတ်ႉၵိၼ်။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူင်းတေႃႉဢဝ်မၢၵ်ႇလူင်ယိုဝ်းပွႆႇသႂ်ႇတပ်ႉတႆး RCSS/SSA လွႆမူတ်ႉၼၢင်းလႅၼ်း ႁိမ်းမိူင်းတေႃႉ၊ (ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းတူၼ်၊) ဝၢႆးၼၼ်.ၸၼ်ႉပႃႈၼိူဝ်မၢၼ်ႈ ပွင်ႇလၢတ်ႈယွမ်းၽိတ်း လႄႈၵႄႈတူဝ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈၸိသင်ႇသေ ထွၼ်သိုၵ်းပွၵ်းၶိုၼ်း။
ၵၢၼ်တွင်ႈတဵဝ်းဢႅဝ်ႇမိူင်း ၵဵင်းတုင်-မိူင်းလႃး ပိုတ်ႇၶိုၼ်း ဝၢႆးၸုမ်းမိူင်းလႃးတင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇလႆႈၸႂ် တူၵ်းလူင်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေ သူင်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ ၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်ႈပၵ်းမိူင်းလႃး။ ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ၼွၵ်ႈမိူင်း လၢႆၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ်ႈဢႅဝ်ႇလႆႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ။
မိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တူၵ်းႁွတ်ႈတႂ်း ဢူငဝ်းဢႃႇၼႃႇ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈမိူင်း ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးၼႆႉ တင်ႈတႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 18...
1.တုင်းထွမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈပူင်ၶေႃႈသင်ႇတႅတ်ႈ ၼႅတ်ႈ။ တုင်းထွမ်ႇ ႁဵတ်း ၸွမ်းလႅတ်းသႅဝ်းၽႂ်းၽၢႆ။ 2. ႁၵ်ႉႁူမ်ၼပ်ႉယမ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်။
ပူၼ်ႉမႃး 21/5/2004 ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်
တႆးၸဝ်ႈၼိုင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ -ပိူဝ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈၵၢၼ်တႆးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵတ်း ယဵၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ႁဵတ...
ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယွၼ်းၽူႈမီးၸႂ်မႅတ်ႉတႃႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လုင်းၸၢႆးၼူၵ်ႉ ဢႃယု 70 ပီ ၊ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ထူပ်းတၢင်းပဵၼ် ၵိၼ်းလိူဝ်ၸႂ်ယူႇၼႂ်းမိ...
မိူဝ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းပီမႂ်ႇတႆး 2106 လႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းဢႅဝ်ႇ ႁွတ်ႈၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းမၢႆ 4 ဝဵင်းမိူင်းလႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ၊ပွႆးပ...


text:
Saturday, Sep 22nd
Last update03:42:44 PM GMT
ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း ၵေႃႉၺႃးၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးၶႄႇ တွပ်ႇထဵင် ဝႃႈဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းၸွမ်းႁိူဝ်းၶႄႇ 13 ၵေႃႉ ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶွင်။ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉဝႃႈပဵၼ်ၵႅမ်/လုၵ်ႈၼွင်ႉ မၼ်းၸၢႆးလႄႈ ၵႅမ်မၼ်းၸၢႆး 2 ၵေႃႉ ယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈ ၼေႃႇၶမ်းပဵၼ်ၵေႃႉဝၢင်းၽႅၼ် သင်ႇၶႃႈႁႅမ်။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA တွပ်ႇၵႄႈလွင်ႈလႆႈယိုဝ်းၵၼ် တင်းပဢူဝ်းသေဢွၵ်ႇၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇမၢၼ်ႈ၊ ၵွပ်ႈပဵၼ်ၼႃႈ လိၼ်ယုင်ႈယၢင်ႈ မီးသိုၵ်းလၢႆၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်လႄႈ ယိုဝ်း ၽိတ်းၵၼ်။
မိူဝ်ႈၼႆႉ တၢင်းၵၢၼ်ၶႄႇဢဝ်ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃး၊ ပႃးၸဵမ်မူႇၸုမ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉၸိူဝ်းၺႃးတိၺွပ်းသူင်ႇ ပၼ်ၶႄႇ၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵူၼ်းတၢႆ 13 ၵေႃႉ ၼႂ်းမႄႈ ၼမ်ႉၶွင်။
ၽူႈတႅၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းလၢႆၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်တီႈၼႂ်း ၵဵင်းမႆႇ၊ မီးၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼွၵ်ႈမိူင်း/ၼႂ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇၸုမ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ လႆႈၸႂ်တႅပ်းတတ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် 3 ၶၼ်ႈတွၼ်ႈ၊ ၽႅၼ်တၢင်း ငမ်းယဵၼ် 6 ၶေႃႈ။
ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉထီႉ 2 ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်းတင်းၸဝ်ႈဢွင်ႇ မျၢတ်ႈၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆး ယဵမ်ႈၸႂ်းပီႈၼွင်ႉၵဵင်းတုင်၊ ၸွႆႈၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ႁွမ်းတၢၼ်းငိုၼ်းတီႈတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ထမ်မေႃးတယလႄႈ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင် တုၵ်းယွၼ်းၾႆးၾႃႉ 24 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ ႁႂ်ႈလႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ႁႂ်ႈလူတ်းထွၼ်ၵဵတ်ႉ(လၢၼ်ႇ)ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း ထိုင် တူၼ်ႈတီး။
1) ၵေႃႉမႃးႁပ်ႉၵဝ်ၶႃႈ (ပိုၼ်ၶမ်း) တီႈၵဵင်းမႆႇသေ ဢွၼ်ၶႃႈ ႁဝ်းၶဝ်ႈထိူၼ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႂ်းၶွင်ႊသီႊၸိုင်ႈတႆး လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ TRC/TR...
ၵွပ်ႈၵေႃၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၵူႈၸဝ်ႈ ၼႂ်း 19 ၸဝ်ႈ တေပဵၼ်ၽူႈႁႃႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်း (Facts) ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလိၵ်ႈ လၢႆးတႆးသေ မႄးၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပ...
မိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉတႆး တူၵ်းႁွတ်ႈတႂ်း ဢူငဝ်းဢႃႇၼႃႇ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈမိူင်း ၸဝ်ႈၾႃႉတႆးၼႆႉ တင်ႈတႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 18...
1.တုင်းထွမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၶေႃႈပူင်ၶေႃႈသင်ႇတႅတ်ႈ ၼႅတ်ႈ။ တုင်းထွမ်ႇ ႁဵတ်း ၸွမ်းလႅတ်းသႅဝ်းၽႂ်းၽၢႆ။ 2. ႁၵ်ႉႁူမ်ၼပ်ႉယမ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်။
ပူၼ်ႉမႃး 21/5/2004 ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်
တႆးၸဝ်ႈၼိုင်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ -ပိူဝ်ႈ တႃႇႁႂ်ႈၵၢၼ်တႆးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵတ်း ယဵၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ ႁဵတ...
ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ယွၼ်းၽူႈမီးၸႂ်မႅတ်ႉတႃႇၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လုင်းၸၢႆးၼူၵ်ႉ ဢႃယု 70 ပီ ၊ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ထူပ်းတၢင်းပဵၼ် ၵိၼ်းလိူဝ်ၸႂ်ယူႇၼႂ်းမိ...
မိူဝ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းပီမႂ်ႇတႆး 2106 လႆႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းဢႅဝ်ႇ ႁွတ်ႈၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းမၢႆ 4 ဝဵင်းမိူင်းလႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ၊ပွႆးပ...


text:
ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၵိၼ်ယႃႈ တၢင်းယၢမ်ႈ လုၼမ်၊ ပႃးၸဵမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းယႃႈပဵၼ်ၸုမ်း ပီႇတုၸိတ်ႉ၊ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈဢမ်ႇဝႃႈသင်။
ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းယိုၼ်ႈမိုဝ်းဝိူၺ်ႉသႅဝ်ႇၵင်း ႁႃတိုဝ်ႉတၢင်းႁူမ်ႈၽဵဝ်ႈယႃႈ
ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ငဝ်းလၢႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီ ဢၼ်ဢမ်ႇ ထုၵ်ႇလီ ပွႆႇလုတ်ႈမိုဝ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ၊ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းယိုၼ်ႈ မိုဝ်းတေႃႇဝိူၺ်ႉသႅဝ်ႇၵင်း ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 171 ၼင်ႇၼႆ။
ၵႅမ်ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းထုၵ်ႇထုပ်ႉပေႃႉလိူဝ်ႁႅင်း ယွမ်းႁပ်ႉၽိတ်း
ၸၢႆးဢွင်ႇမျၢတ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵႅမ်ထိ 2 ၶွင်ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း၊ ၵေႃႉလႆႈထုၵ်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉတီႈၶွၵ်ႈၵဵင်းတုင် ယွမ်းႁပ်ႉလွင်ႈ မီးသူၼ်ႇႁူမ်ႈၶႃႈၵူၼ်း 13 ၵေႃႉ၊ ၵွပ်ႈဢမ်ႇဢူတ်းယိူၼ်ႉလႆႈ ဢၼ်ၺႃးပေႃႉထုပ်ႉၸဵပ်းႁႅင်း။
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈပွတ်းႁူဝ်ပူင်းပီၼႆႉ လူတ်းလူင်း
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီၵၢႆ ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈသူၼ်ယႃႈၶဝ်သဵင်ႈၶွၼ်ႇ ၼမ်၊ ထုၵ်ႇတီႇတႅပ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸုမ်း UNODC ၶဝ်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈတႅၼ်းတူၼ်ႈၾိၼ်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းပီၼႆႉ လူတ်းလူင်း။
ထႆးတိလႆႈယႃႈၶႃႈတၢႆၵူၼ်းၵႃႉလၢႆၵေႃႉ ပွတ်းၵဵင်းႁၢႆး
ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးတိလႆႈတီႈၵူၼ်းၵႃႉ ၸိူဝ်းထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ တီႈလႅၼ်လိၼ်ပွတ်းၵဵင်းႁၢႆး ပဵၼ်ၶွင်ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉလႃးႁူႇ ပူႇၼႃးၵူဝ်။
More Articles...
Page 1 of 14