text:
ယမႄးတိၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းယမႄးတိၼ်း (မၢၼ်ႈ: ရမည်းသင်းမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Yamethin) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ၊ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ ယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈသေၼႆ ပေႃးၸွမ်း တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ ၼႆ ၵႆယၢၼ် 299 လၵ်းသေ ပေႃးၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်ၸမ်ႉ ၵႆယၢၼ် 274 လၵ်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပွတ်းတွၼ်ႈၼႃႈလိၼ်မႆႈ တီႈပွတ်းၼိူဝ် မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေတႃႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လီယူႇလီသဝ်း ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးတူၺ်းၽၢင်ၼႃႈလိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်းဢွၼ်ႇဝႆႉသေတႃႉ ပေႃးတူၺ်းထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၸမ်ႉ မီးဝႆႉယူႇပွတ်းတွၼ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႉသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ မီး 50 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းယူႇတီႈၼိူဝ်ဝဵင်း ယမႄးတိၼ်းၼႆႉ မီးၵႂႃႇ 27,689 ၵေႃႉသေ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢိင်လူၺ်ႈ ၵျၢမ်းရႃႇၸဝၢင်ႇ ၸႃႇတႃႇတေႃႇပူင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဇာတာတော်ပုံ ရာဇဝင်ကျမ်း) သေလႄႈ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၼၢင်းသျိၼ်ႇၽျူႇမႄႇ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီမိူင်း 665 ဝၢႆးလင် ပၢၼ်ပူးၵမ်း ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇၸိူင်ႉၼၼ် လႆႈၶုတ်းၶူးဝဵင်းသေ ၼမ်ႉလႆႈၸိုမ်းဢွၵ်ႇမႃးလႄႈ ၽိူဝ်ႇၸိမ်းတူၺ်း ၼမ်ႉၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈမီးၼမ်ႉဝၢၼ်မၼ်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ၸိမ်းၼမ်ႉ (မၢၼ်ႈ: ရေမြည်း) တေႃႉတႄႉ (မၢၼ်ႈ: သင့်) ပေႃးႁူမ်ႈၵၼ် ႁွင်ႉဝႃႈ ရေမြည်းသင့် သေ ယွၼ်ႉၵႂၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးလႄႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၵႂႃႇ ယမႄးတိၼ်း (ရမည်းသင်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ သျိၼ်ႇၽျူႇမႄႇၼႆႉ မၼ်းၽဵဝ်ႈထိူၼ်ႇလူင် တွၼ်ႈတႃႇတႄႇတင်ႈဝဵင်းသေ လုၵ်ႉတီႈ ဝူဝ်းလမ်ၽုင်ၼိုင်ႈ (နွားမည်းတစ်သင်း) ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး ၼႂႃးမႄးတိၼ်း (နွားမည်းသင်း)၊ လုၵ်ႉၼၼ်ႈ ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး ယမႄးတိၼ်း (ရမည်းသင်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇၶုၼ်ၵွၼ်းဝဵင်းၶဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃး ပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၵူႈသိုပ်ႇသိုပ်ႇသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈလႆႈၵိၼ်ဝဵင်း (ၶုၼ်ၵုမ်းဝဵင်း) သီႇလဝ ၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ၵေႃႉလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်းပိုၼ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႈသွမ်ႈလိူဝ်သေ ၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၵၢၼ်မိုဝ်းယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၵႂၢမ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမၢၼ်ႈဝႃႈဝႆႉ ရေ စစ်ကိုင်း၊ လှိုင်း ပခန်းငယ်၊ လယ်တောင်တွင်း၊ ပါးရမည်းသင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၵႃႈၶူဝ်းဢွၵ်ႇတီႈၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လိုဝ်းလင်သေပိူၼ်ႈသေ မၢၵ်ႇၽိတ်း၊ ၶူဝ်ႇ၊ ၵုၺ်၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ငႃး၊ မၢၵ်ႇၵႅင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇယူႇ။
လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး၊ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇလႄႈ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးငၢႆႈလူမ်သေ တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈၵႃႉလွင်ႈၶၢႆၵေႃႈ မီးၽွၼ်းတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇ/ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽၢႆႇပွတ်းၸၢၼ်း မီးတၢင်းၵႂႃႇၸူး ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ လွႆၸၢင်ႉ၊ ၵၢတ်ႇလေႃႉ လႄႈ မီးတၢင်းဢၼ်ၵႂႃႇၸူးလႆႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်းလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်သိုၵ်းလႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇလႄႈသင်၊ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇမႃးလႄႈသင် တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း မူႇၼီႇၸီႇပႄႇ ယမႄးတိၼ်းမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1911 ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ၶိုင်ပွင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၶွင်ႇၸီႇဝဵင်းသေၵေႃႈ ၶိုင်ပွင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ထုင်ႉဢွင်ႈတီႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႃႈလိၼ် လုမ်းၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လုမ်းတတ်းသိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉသေ လုမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈမီးဝႆႉလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ယူႇပဵၼ်တင်ႇပွၵ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ဢမ်ႇၵႃး မီးပႃး ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၸၼ်ႉၵၢင် လႄႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈပႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တီႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽြႃး၊ ၵွင်းမူး ဢၼ်တႄႇသေ ၵိူဝ်းယမ်မႃး ၸဵမ်ပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၶဝ်မႃးလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈမီး၊ ၵျွင်းပလီ မုတ်ႇသလိမ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵွင်းမူးတႄႉ ၽြႃးသူၺ်ႇမုၼေႃး၊ ၽြႃးသူၺ်ႇပျီႇတႃႇ၊ ၽြႃးယၢၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးမိၼ်းတမီး၊ ၽြႃးမိၼ်းၼၢၼ်ႇတူႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၸီးၶူင်ႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၽြႃးမိၼ်းၼၢၼ်ႇတူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽြႃးတီႈၽင်ၵႂၢမ်းသႅတ်ႉၸႃႇ ပေႃးပဵၼ်လွင်ႈတႃႇၵူတ်ႇႁႃ လွင်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၵွင်းမူး သူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်လွႆ သူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆႁူၵ်းလၵ်ႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ၵွင်းမူးၽုင်းယႂ်ႇသူႇၼိုင်ႈသေ ပေႃးဝႃႈၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၽြႃး ၼႂ်းလိူၼ်သီႇၼႆ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းမႃးလူႇမႃးဝႆႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ1 မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးတင်းၼမ်တင်းလၢႆယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵႃးလိူဝ်ႇ ၽြႃးၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇၵူၺ်း ၵျွင်းၵဝ်ႇမွၼ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးယူႇတင်းၼမ်သေ ၼႂ်းၵႃႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵျွင်းမိၼ်းတမီး၊ ၵျွင်းသူၺ်ႇၵူႇ၊ ၵျွင်းတဵင်ႇဢူး၊ ၵျွင်းၸၢၼ်ႇလုတ်ႉ လႄႈ ၵျွင်းထိူၼ်ႇသိၼ်ႇၵျူင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းယမႄးတိၼ်းၼႆႉ ပေႃးထိုၼ်လိူၼ်သိပ်းသွင်မႃးၵူႈပီၵူႈပီၼႆႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးၵထိၼ်ႇၽုင်ႇလူင်သေ ပွႆးၼၼ်ႉတႄႉ ပေႃးၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈပွႆးၽႃႇသႃႇမႃး ၼၼ်ႉပဵၼ်ပွႆးပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၈.


c: text/html

text:
ၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး (မၢၼ်ႈ: ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်) ; (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kyainseikgyi Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး၊ ဝဵင်းၽယႃးတူင်းသူႇ လႄႈ ဝဵင်းၵျႅၵ်ႉတူင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျႅၵ်ႉၶမီႇ ဢၼ်လႆႈပၼ် ဢင်းၵိတ်ႉ ဝၢႆးသေ ပဵၼ် ပၢင်သိုၵ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ 1991 မႃး ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းထုင်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃး ၼင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈၽႄၵေႃႉၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ပႃႇထိူၼ်ႇတၼ်ၼႃသေ ၼိုင်ႈလွၵ်းလၵ်းၼႆႉ ၵူၼ်းၵူၺ်းယူႇ မွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ထိုင်ပီ 1955 ၵျူႇလၢႆႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ သႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၽဢၢၼ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ထိုင် ပီ 1962 ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈလုၵ်ႉဢဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈၽဢၢၼ်ႇသေ ၶၢႆႉသႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵေႃႉၵရဵၵ်ႉယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈငႃႇၸိုဝ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လႆႈႁွင်ႉၵိုၵ်း တႃႈမႆႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၽင်ႇ ၼမ်ႉၸမိ ၼၼ်ႉသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁိူဝ်း၊ သၢင်းၽေႃး ဢၼ်ၵႂႃႇမႃးၼႂ်းႁွင်ႈၼၼ်ႉ ၸူးႁွင်ႉဝႃႈ သဵၵ်ႉၵျီး ၼႆသေ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီး ၼႆယဝ်ႉ။ ၸူးႁွင်ႉၸွမ်းၵၼ်တင်း ဝၢၼ်ႈၵျႃႇဢိၼ်းၵျီး ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်း ယၢၼ်ႇ 1 လၵ်းၼၼ်ႉလႄႈ တင်း တႃႈမႆႉၽင်ႇၼမ်ႉၸမိၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးမႃးယဝ်ႉ။[1]
ၼႃႈလိၼ်ပထဝီႇ၊ ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 15 တီႇၵရီႇ 13 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 15 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ လႄႈ 16 တီႇၵရီႇ 02 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 00 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉ ၊ လွင်ႈၵျီႇတုတ်ႉ 97 တီႇၵရီႇ 45 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 30 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉလႄႈ 98 တီႇၵရီႇ 07 မိတ်ႉၼိတ်ႉ 00 ၸႅၵ်ႉၵၢၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇၼႆႉ ပဵၼ် 37 ထတ်း (11 မီႇတႃႇ) သေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 3,031.01 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း (1,939,850 ဢေႇၵ) ယဝ်ႉ။ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇတေႃႇ တၢင်းတူၵ်း မီး 50 လၵ်းသေ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်း တေႃႇ တၢင်းႁွင်ႇ မီးတၢင်းယၢဝ်း 82 လၵ်းယဝ်ႉ။[1]
ၼႃႈလိၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးၼႆႉ ထိူၼ်ႇလွႆၼမ်ၼိုင်ႇသေ တီႈထုင်ႉၵျႅၵ်ႉတူင်ႇ ဢၼ်မီးၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ သၼ်လွႆတေႃးၼ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 3700 ထတ်း လႄႈ မီးဝႆႉ လွႆပႅၼ်လွႆငေႃးယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် [မၼ်ႉၸမိ]]၊ ၼမ်ႉဝိၼ်းယေႃႇ လႄႈ ၼမ်ႉႁွင်တယေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် တၢင်းၸၢၼ်း လႆၸူးတၢင်းႁွင်ႇယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၸမိ လႄႈ ၼမ်ႉဝိၼ်းယေႃႇၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၶျွင်းၼၶႂႃႉ ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵျႅၵ်ႉမယေႃး၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်းသေ ပဵၼ်မႃး မႄႈၼမ်ႉဢတ်ႉတရၢၼ်ႇ သေၵေႃႈ လႆၶဝ်ႈၼႂ်း ၵူတ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇမူၵ်ႉတမယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 ၶေႃႈမုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵျႃႇဢိၼ်းသဵၵ်ႉၵျီးး. ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း (မၢတ်ႉၶျ် 2017). Retrieved on 2018 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 31။
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "Kya-In Seikkyi Township Google Satellite Map" Maplandia World Gazetteer

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း (မၢၼ်ႈ: ကျောက်ပန်းတောင်းမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kyaukpadaung)ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၺွင်ႇဢူး ဢၼ်မီးတီႈ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇပွတ်းၵၢင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢၼ်ၵႆႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ႕႙ လၵ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းၼႆႉ မီး ႒ လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 1953 ၼၼ်ႉ မီးမႃး ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း 5480 ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတီႈဝဵင်းၼႆ့ ပိူင်လူင် ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးသေ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉသေ ဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉထၢၼ်၊ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ငႃး၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ မၢၵ်ႇၵႅင်း၊ ၶွၵ်ႇသၼၢၵ်ႈၶႃး ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ပူးၵမ်ႇ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃးသေ တီႈၼႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇ ႁွမ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢွင်ႇပႄႉ ပီႈဢၢႆႈ ၶုၼ်သူၵ်ႉၵတေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ဢမ်ႇလိုမ်းလႆႈတႄႈ ၸင်ႇတင်ႈပၼ် ဝၢၼ်ႈဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ မီးမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးႁၢင်ႈမွၵ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် မွၵ်ႈ 60 ထတ်း 70 ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸင်ႇဝႃႈ လဵပ်ႈဢိင်ၼိူဝ် မၢၵ်ႇႁိၼ်ႁၢင်ႈမွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ် ၵျွၵ်ႉပတွင်း (ၵျွၵ်ႉပၢၼ်းတွင်း) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် မၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႄႇၵွင်းမူးသေ ၵိူဝ်းယမ်ဝႆႈသႃယူႇယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၸိူဝ်းလိုဝ်းလင်ၼႆႉ ပဵၼ် မျႃႉသူၺ်ႇၵူႇ လႄႈ သူၺ်ႇတွင်ႇဢူး ၼႆယဝ်ႉ။ လွႆပူၵ်ႉပႃး ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 4982 ထတ်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းၼၼ်ႉ ၵႆယၢၼ်တင်းဝဵင်း 8 လၵ်းၵူၺ်း။ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ (ပျိၼ်းမၼႃး) တေႃႇ ၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉ မီးတၢင်းၽႄ လူတ်ႉလဵၼ်းသေ လုၵ်ႉဢဝ်ၵျွၵ်ႉပတွင်း တေႃႇ မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထိလႃႇ၊ ဝဵင်းမၵူၺ်း ၼၼ်ႉ မီးတၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ၵပ်းသိုပ်ႇတေႃႇၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၶဝ်ႈမုၼ်းမူင်ႉပျႃးတလႅတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်လီ တွၼ်ႈတႃႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉပတွင်းယဝ်ႉ။ ဢႃႇလူးၶူဝ်ႈၵျွၵ်ႉပတွင်းၼႆႉၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇဝႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ [1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)


text:
ပွႆးၽြႃး ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝၢၼ်ႈလုၵ်းပႃ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈငိုၼ်းသႃး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢဝ်တိုဝ်ႉတင်း ၸတ်းႁဵတ်းပႃးပၢင်တေႃႇလွင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း ယွၼ်ႉတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉၼႃႈႁိူၼ်းလူႉ၊ ၽိတ်းမေႃးပေႃႉထုပ်ႉ ၵၼ်လႄႈ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ တေလိူင်ႇၼမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ပၢင်တေႃႇလွင်း ဢၼ်ပိုတ်ႇတိတ်းၸပ်းၵၼ် တၢင်းပွႆးၽြႃး တီႈဝၢၼ်ႈလုၵ်းပႃ ၼႂ်းဢိူင်ႇၼွင်ပိင် ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ တႄႇပိုတ်ႇမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4/11/2022 ။ တေဢၢၼ်းၸတ်း တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 18/11/2022 ၼႆႉ ။မီးၵူၼ်းၵႂႃႇတေႃႇလွင်းလဵၼ်ႈ ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈတင်းဝၼ်း/ၶိုၼ်း ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၸဝ်ႈငိုၼ်းသႃးလၢတ်ႈဝႃႈ တေပိုတ်ႇပၢင်လွင်းတီႈပွႆးၽြႃးၼႆ သေတႃႉ ၶဝ်တႄႇပၢင်လွင်းလႆႈ 3 ဝၼ်းယဝ်ႉၸင်ႇတႄႇပဵၼ်ပွႆးၽြႃး။ ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ႁၼ်မီး ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇသႂ်ႇၶူဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ပႃးၵွင်ႈပွတ်းသေ ဢဝ်ႁူမ်ႇ လူမ်ႈ ပၼ်ၶဝ်ၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႂ်းၼႃႈတီႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႃႈတီႈၸုမ်းသိုၵ်းၶူဝ်းၶဵဝ် တူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းဝႆႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP ဝႃႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇမီးပေႃႇလသီႇ ပၼ်ႁႅင်းပၢင်တေႃႇလွင်း။ မီးၵူၼ်းဢမ်ႇႁၼ်လီ ၶႂ်ႈယႃႉၸိုဝ်ႈသဵင်ၵၼ်လူႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၽူင်းႁၢၼ် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ဢၼ်ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ် ပၢင်တေႃႇလွင်း၊ ပိုတ်ႇပၢင်တေႃႇလွင်း ၸိူင်ႉၼႆၸုမ်း SSPP ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇမီးပိူင်မၼ်းၶႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပၢႆသင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းထႅင်ႈၵွၼ်ႇၶႃႈဢေႃႈ။ တေႃႇၼင်ႈ မၢၵ်ႇၵိင်ႈလွႆၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈ ယင်းဢမ်ႇပၼ်ဝႆႉ ဢမ်ႇပၼ်မီးၶႃႈ။ မီးၵူၼ်းၶႂ်ႈယႃႉၸိုဝ်ႈၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ လူႉၵူၺ်းၶႃႈ ဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တေႃႇလွင်း တီႈဝၢၼ်ႈလုၵ်းပႃၼၼ်ႉ တေမီးပၢင်ၽၢႆႉၵိဝ်း၊ လေးၵွင်ႇၵျိၼ်ႇ၊ မၢၵ်ႇတူၵ်းၶိုၼ်ႈလႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း 20 တႅင်ႇ/ ၶူင်ႇ။ ၸၢတ်ႈတႆး၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း ပၢၼ်မႂ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတေႃႇလႅၼ်ႈ ဢႅဝ်ႇပွႆး ၵိုၼ်း ၶွၼ်ႇ တင်းဝၼ်းတင်းၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပွႆးၽြႃးတီႈဝၢၼ်ႈလုၵ်းပႃသမ်ႉ တႄႇၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းတီႈ 7-15/11/2022 သေ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်းဝႃး ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး ၸမ်သွင်ပီၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး လၢႆလၢႆတီႈ ၸတ်းႁဵတ်းမႃးပၢင်တေႃႇလွင်း တင်းၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး၊ ၼမ်ႉၸၢင်၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ သီႇပေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယွၼ်ႉပၢင်တေႃႇလွင်း လိူင်ႇၼမ် ၸိူင်ႉၼႆသေ ၽူႈလၵ်ႉၸၵ်ႉၶုတ်ႈ လိူင်ႇၼမ်ႁႅင်း ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႃးႁိူၼ်းတႅၵ်ႇလူႉ ယွၼ်ႉပၢင်တေႃႇလွင်းၼႆႉမႃးၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၾလမ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၾလမ်း (မၢၼ်ႈ: ဖလမ်းမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Falam) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ႁင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၶျၢင်းသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း၊ လုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လုမ်းၸႄႈမိူင်းယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢင်းၵိတ်ႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းလႆႈဢုပ်ႉပိူင်ႇထုင်ႉသၼ်လွႆၶျၢင်းၶဝ် မႃးပၵ်းလုမ်းယဝ်ႉ။ ထုင်ႉၾလမ်းၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းတိတ်ႉတိမ်၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းႁႃးၶႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ထုင်ႉၾလမ်းၼႆႉ လွႆလိူင်ႇၼမ်သေ ထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းဢေႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၼႃးသေ လႆႈႁဵတ်းႁႆႈၵူၺ်းယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢွၵ်ႇသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၽုၵ်ႇ တူၼ်ႇၵႃႇၽီႇတင်းၼမ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ဢွၼ်ၵၼ်တိူဝ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တူၼ် မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇဢိတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁိုင်ထႅင်ႈ လၢႆပီမႃး လႆႈမုင်ႈမွင်းဝႆႉဝႃႈ တေဢဝ် မဵတ်ႉၵႃႇၽီႇတင်းၼမ် သူင်ႇၸူးလႆႈ ၼွၵ်ႈမိူင်းဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတီႈၼိူဝ် ဝဵင်းၾလမ်း ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ မီး ႙,႐႙႒ ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1] ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း ဢၼ်မီးတီႈၸႄႈဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ်ႁွင်ႉဝႃႈ လႅင်ၶျၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ်ၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇမၢၼ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ဝႆႉၶူၼ်ႁူဝ်ယၢမ်းသေ ၸွၵ်းႁူဝ်သေယဝ်ႉ။ ဢဝ် ၽႃႈမႆ ႁဵတ်းပဵၼ် ၽႃႈတူင်ႇသေ ၼုင်ႈယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၵေႃႈ ဝႆႉၶူၼ်ႁူဝ်ယၢမ်းယဝ်ႉ။ ၼုင်ႈသိၼ်ႈပဵင်းပႃႈၼိူဝ်ႁူဝ်ၶဝ်ႇသေ ၼုင်ႈပွင်းပွတ်းလႄႈ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈယူင်ႉယူင်ႉယၢဝ်းယၢဝ်း ဢၼ်ၶေႃးပွင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ၶဝ်ၼုင်ႈၶူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းဢဝ်တီႈၼႂ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၸၢႆး၊ ၵူၼ်းယိင်း ၼုင်ႈၶူဝ်းမႃးၼင်ႇ မၢၼ်ႈၶဝ်ယဝ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။
မႄႈၼမ်ႉမၼိပူႇရ ၼႆႉ လတ်းၶၢမ်ႈထုင်ႉၾလမ်းၵႂႃႇသေ ဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇၽၢႆႇၶႂႃမႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ ႕႐႐႐်းပၢႆလႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉၵတ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၾူၼ်ၼႆႉ မႃး ႕႐ ိဝ်ႉတေႃႇ ႖႐ ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတင်ႈဝဵင်းဝႆႉတီႈ ပၢၼ်းတၢပ်ႈလွႆ၊ ၽင်ႇလွႆလႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်းၼႆႉ ၼႃႈယၢဝ်းမီး လၵ်းပၢႆၶိုင်ႈ၊ ၼႃႈၵႂၢင်ႈမီး ႖ ၽႃႇလူင်ႇၼႆႉယဝ်ႉ။ လင်ႁိူၼ်းၵူၼ်း မီး ႕႐႐ ပၢႆသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမီး ႒႕႐႐ ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇတီႈဝဵင်းၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းၵႃႉ ၵူၼ်းၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇတီႈဝဵင်း ႑႐႐ ၵေႃႉၼႆႉ ႙႖ ၵေႃႉၼႆပဵၼ်ၶျၢင်းသေ ႓ ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ၊ တၢင်ႇၸိူဝ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶႄႇ၊ ၵလႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉမီး ႑% ယဝ်ႉ။ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်တႄႉ ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ ႗႕%၊ ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ႒႐% ၊ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်တၢင်ႇၸိူဝ်း မီး ႕% ယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ တင်းဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်ၶၢင်တွင်း ၼၼ်ႉ ယၢၼ်ၵႆ ႗႓ လၵ်း၊ တင်း ဝဵင်းႁႃးၶႃးသေ ယၢၼ်ၵႆ ႔႔ လၵ်းယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဝေ်တႄႉ မီးတၢင်းရူတ်ႉၵႃးဝႆႉတင်းပီသေၵေႃႈ တိုၵ်ႉမႄးၶႂၢၵ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၵႃးလႄႈသင်၊ တိုၵ်ႉႁဵတ်းတၢင်းရူတ်းၵႃးမႂ်ႇ ဢၼ်ၵၢႆႇၸူးတင်း တၢင်ႇဝဵင်းၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ ၾလမ်း လတ်း ႁႃးၶႃးသေၵေႃႈ ၸၢင်ႈၽႅဝ်ၸူး ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်း၊ ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး လႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉထု ၸိူဝ်းၼႆႉ မီး တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၼႂ်းမိူင်းယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ႈ တႄႇၽွင်းငမ်း ထုင်ႉသၼ်လွႆၶျၢင်းၼၼ်ႉ ဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ တႄႇတီႈၽင်ႇလွႆ ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်း တႃရုၼ်းဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၾလမ်း ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆ တီႈဝဵင်းယၢမ်းလဵဝ် မွၵ်ႈသွင်ႈလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ တိူဝ်းတူၵ်းထုၵ်ႇလႄႈ လႆႈၶၢႆႉမႃးသေၵေႃႇသၢင်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1889 ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇႁွင်ႉၵိုၵ်းၸိုဝ်ႈဝၢၼ်ႈၾလမ်းၵဝ်ႇသေၵေႃႈ သိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၾလမ်းၼႆ လႆႈယုမ်ႇယမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၾလမ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ တီႈပွင်ႇမၼ်းဝႃႈ (ၾ=လုၵ်ႈလၢင်း၊ လၢမ်း=ၵႃႈ) တီႈဢၼ်လုၵ်းလၢင်း ၵျွၵ်းၵႃႈမူၼ်ႈသိူဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းမၢင်ၸိူဝ်းၸမ်ႉ ဢမ်ႇႁွင်ႉဝဵင်းၾလမ်းဝႃႈ ၾလမ်းၼႆသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈဢွင်ႈတီႈမၼ်းသေ ႁွင်ႈဝႃႈ တလႅင်ႇလူဝ် ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ႁႆႈ ၼႆလႄႈသင်၊ ၽႃးထွၵ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ တူၼ်ႈပႅၵ်ႇ ၼႆလႄႈသင်၊ ပလႅင်း ဢၼ်မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ တီႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမွၼ် ၼႆလႄႈသင်၊ ၵိတ်ႉ ၼႆၵေႃႈ ႁွင်ႉယဝ်ႉ။ (ဢွင်ႈတီႈဝဵင်းၾလမ်း ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈၽုၵ်ႇ တူၼ်ႈမွၼ် ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။)
တွၼ်ႈတႃႇ ၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇမႃးၸူးတင်း မိူင်းလူင်ၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇမႃး ၸဵမ်ႈမိူဝ်ႈပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် လုမ်းၶုၼ်ပွင်ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ႁိူၼ်းၶုၼ်းသိုၵ်းလူင်သၢမ်ၵေႃႉ၊ ႁူင်းယႃသိုၵ်းၸိူဝ်းပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ႁဵတ်းမႃးၶိုင်ႇၶိုင်ႇၶမ်ႉၶမ်ႉယူႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ပေႃးလႆႈမီးတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၾလၢမႂ်းၼႆႉ ဢဝ်ၶမ်းသေ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေလႆႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃးယဝ်ႉ ယူင်ႉသၢင်ႈမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိူဝ်းၼမ်မႃးယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ပျီႇတေႃႇသႃႇ သေ လုၵ်ႉတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈႁိူၼ်းယေး လႆႈ ႁဵတ်းယူင်ႉသၢင်ႈတိူၵ်ႈဢုတ်ႇ ႕႐ လင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်းပီ 1957 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ယူင်ႉသၢင်ႈၵျွင်းမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁဵတ်းမႃးသေ ဢၼ်ပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢၼ် တီႈဝဵင်းၾလမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈယုၵ်ႉသုင်ပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်မႃးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈယုၵ်ႉသုင်ပဵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်သေ ပိုတ်ႇမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၢႆးသေမိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၼႆႉ တီႈ တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းၾလမ်းၼၼ်ႉ လႆႈၵေႃႇၵွင်းမူးလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ၊ လႄႈ လႆႈၵေႃႇႁူၼ်ႁၢင်ႈၽြႃးတွင်း တီႈၵၢင်ဝဵင်းသူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်ပူၵ်းပွင်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇၵေႃႈ မီးဝႆႉၵျွင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၵျွင်းၾြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇဢၼ်မႂ်ႇၵျွင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး တီႈၵၢင်ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းပဵၼ် ပၢင်ပွႆးပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းၼင်ႇ မိူင်းလူင်သေ ဢၼ်ပဵၼ် ပွႆးၼႃႇတႃႇလူး ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တေႃႈၸတ်းႁဵတ်းၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ ပွႆးဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ၸဵမ်ၼႂ်းဝဵင်း ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ပွႆးပၢတ်ႇၶဝ်ႈသိမ်းမၢၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၼၼ်ႉ ဢဝ်ဝူဝ်းတၢႆသေ ဢဝ် ၼမ်ႉမွင် တမ်းဝႆႉ ဢုမ်လဵၵ်ႉဢုမ်ႇယႂ်သေၵေႃႈ ၵိၼ်၊ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းမူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်းယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈႁႆႇတိုင်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် မူၵ်ႇမႆႉမွင်၊ ၶဝ်ၵႂၢႆး၊ မွင်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႃႇၸမ်ႉ ၸုင်မိုဝ်းယိပ်းမိုဝ်းၵၼ်သေ ၵႃႈပၼ်တူင်ႇ၊ ၵႃႇ ၶိုၼ်ႈသိုၵ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၵိၼ်မဝ်းၵျွၵ်းၵႃႈၵျွၵ်းဝႅၼ်ၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢၼ်လႆႈတုမ်ႉၵၼ်တိူဝ်ႉၵၼ် ၽိတ်းၵၼ်မေႃးၵၼ်တႄႉ ဢမ်ႇမီး ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၾလမ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉတင်ႈဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၽင်ႇႁိုၵ်းလႄႈ တီႈမုင်ႈယဵမ်ႈတႄႉၶႅမ်ႉတႄႉ။ တူၼ်ႈမွၵ်ႇတူၼ်ႈမၢၵ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၸွမ်းၾိင်ႈၶၢဝ်း၊ တူၼ်ႈမွၵ်ႇၵွၼ် ဢၼ်ၵႆႉမွၵ်ႇတင်းတူၼ်ႈ ၽွင်းၶၢဝ်းၵတ်း၊ တူၼ်ႈယူႇၵလိတ်ႉ ဢၼ်ဢၢႆသႅဝ်ႁွမ်ႁိၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပဵၼ်တီႈဢၼ်လီသိူဝ်းသႃႇယႃႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈတိၼ်ဝဵင်း ၼႂ်းႁူၺ်ႈတီႈတိၼ်လွႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၵွၼ်းမွၵ်ႇၵုမ်ႈပဵၼ်ၵဵၼ်ပဵၼ်ၵဵၼ် ၶိုၼ်ႈမႃးသေ မိူၼ်ၼင်ႇပေႃးလဵၼ်ႈပေႃးဢႅၼ်ႇၵႂႃႇဢႅၼ်ႇမႃးလႄႈ ၽွင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီသိူဝ်းၸႂ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၁.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သႅမ်ႇမၢၼ်ႈ သွႆႉ(႗)၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ (႒႒႐)


text:
ၶၼ်ၵုၼ်ႇပုင်ႈသုင် ပႃးၸဵမ်ၶၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ၵေႃႈသုင်ၵူႈသႅၼ်း မၢင်ဝဵင်းမၢၼ်ႁၢၼ်ႉဢမ်ႇမီးၶဝ်ႈသၢၼ်တႃႇၶၢႆ ထိုင်တီႈလႆႈပိၵ်ႉႁၢၼ်ႉဝႆႉၵေႃႈမီး။
တႄႇဢဝ်ၼႂ်းၵၢင်ပီ 2022 ၼႆ့မႃး ၶၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်မႃး။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆ့ 1 ထူင် လုၵ့်တီႈ 3 မိုၼ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်ပုင်ႈသုင်ထိုင် 6 မိုၼ်ႇပျႃးပၢႆ။ ဝဵင်းတီႈဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးၽုၵ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ၼၼ်ႉ ၶၼ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ထိုင် 8 မိုၼ်ႇ ၸမ်ထိုင်သႅၼ်ပျႃး။
တီႈႁူင်းသီၶဝ်ႈ(ၶူၵ့်) တီႈလၢၼ့် မၢင်တီႈ ဢမ်ႇမီးၶဝ်ႈသၢၼ် တႃႇတမ်းၶၢႆ၊ မၢင်လၢၼ့်သမ့် ယွၼ့်ၵႃႈၶၼ်ၵုၼ်ႇ ပုင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်လႄႈ လႆႈပိၵ့်ဢိုတ်းလၢၼ့်၊ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်ႇဢၼ်ဝႆႉ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းလွႆလႅမ် ၵေႃ့ၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႆ့ ၼင်ႇၼႆ ။
“ၶဝ်ႈသၢၼ် ၼိုင်ႈထူင် 6 မိုၼ်ႇယဝ့်။ ၸဝ်ႈၶူၵ့်တီႈႁဝ်းၵႆ့ၵႂႃႇသိုဝ့်ၼၼ့် ဢမ်ႇမီးၶဝ်ႈတႃႇတမ်ၶၢႆယဝ့်။ ၼႂ်းၵၢတ်ႇၵေႃႈ ၸဝ်ႈလၢၼ့်မင်ၸိူဝ်း ၵူဝ်ပဵၼ်လွင်ႈႁိမ်ၵၼ်ၼႆလႄႈပိၵ့်လၢၼ့်ဝႆ့ယဝ့်။ ဢီႈသင်ၵေႃႈဢမ်ႇလီယဝ့် ၸဝ်ႈလၢၼ့်ၶမ်း၊ လၢၼ့်ၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်သေပိၵ့်ယဝ့်။ ၶဝ်ႈမၢၼ်ႈပေႃႇသၼ်းမူၺ်းၼႆ့ ၼိုင်ႈထုင်ႈသႅၼ်ပၢႆယဝ့်။”
ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ တိုၵ့်ပဵၼ်ၽွင်းသွမ်ႈၼႃးလႄႈ ၸဝ်ႈၼႃးဢမ်ႇပႆႇမီးၶဝ်ႈတႃႇၶၢႆၵေႃႈႁင်းမၼ်း။ မၢင်ၸိူဝ်းသမ့် ၶၢႆၶဵဝ်ဝႆ့လႄႈ ၶၼ်ၶဝ်ႈၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်တူင်ႉၼိုင်။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ မီးတႃႇၵိၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးတႃႇၶၢႆ ၸဝ်ႈၼႃး ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၵေႃ့ၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ ။
“ႁဝ်းတႄ့ၶၢႆယဝ့်ၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ်ႈသၢၼ်ၶၼ်မၼ်းပႆႇၶိုၼ်ႈၼၼ့်ယဝ့်။ ဝႆ့တႃႇႁဝ်းၵိၼ်ၵူၺ်းၼၼ့်ၼႃႇ။ တႃႇၶၢႆတႄ့ဢမ်ႇမီး။ တေႃႈလဵဝ်တႄ့ တီႈလၢႆးၶႃႈၼႆ့ ၶဝ်ႈၼိုင်ႈထူင် 52000 ။ ၸဝ်ႈၼႃး ၸိူဝ်း လူဝ်ငိုၼ်း တႄ့ ၶဝ်ႈၶဝ်ပႆႇလႆႈၵေႃႈ ၶဝ်ၶၢႆၶဝ်ႈၶဵဝ်ဝႆ့ၼၼ့်ၼႃႇ ပေႃးၶဝ်ဢဝ်လႆႈမႃးၵေႃႈ ၵႂႃႇသၢႆႈၶိုၼ်းၸိူင့်ၼၼ်ၼၼ့်ၼႃႇ။ ၶၼ်ၶဝ်ႈလီၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇပႆႇလႆႈ ႁဝ်းတႄ့ဢမ်ႇမီးတႃႇၶၢႆ ။”
ၾၢႆႇၼိုင်ႈပီၼႆႉ ၼမ်ႉသမ်ႉထူမ်ႈတူင်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်းထႅင်ႈလႄႈ ၶဝ်ႈၼႃးထူင်ႉပူင်း မွၵ်ႈ 3 မိုၼ်ႇဢေႊၶိူဝ်ႊပၢႆႊ ၼမ်ႉထူမ်ႈလူႉသုမ်းမူတ်း။ ၸဝ်ႈၼႃးထုင်ႉပူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ တႃႇၶၢႆ တႄႉဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၼႃးၵမ်ႈၽွင်ႈထိုင်တီႈလႆႈၵႂႃႇသိုဝ်ႉ-ၵူႈ ၶဝ်ႈသၢၼ်တီႈၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈမႃးၵိၼ်ၵေႃႈမီးဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵႃႈၶၼ် ၶဝ်ႈသၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်ၼႂ်းၵၢတ်ႇ ၶဝ်ႈသၢင်းႁွမ် ထူင်တၢင် 6 မိုၼ်ႇပျႃး၊ ၶဝ်ႈၼမ်ႉၶမ်း ထူင် 9 မိုၼ်ႇပျႃး၊ ၶဝ်ႈမၢၼ်ႈပေႃႇသၢၼ်းမူၺ်း ထူင်သႅၼ် ။ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းသမ်ႉ ၼမ်ႉမၼ်းပၢမ်း (ၸႃးဢူင်းသီႇ) ပုင်းသႅၼ်သွင်၊ ၼမ်ႉမၼ်းငႃးပုင်း သႅၼ်ဢဵတ်းလႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းထူဝ်ႇပုင်း သႅၼ်ႁႃႈ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉၽၵ်းမီႇထူင်ယႂ်ႇ 10 ၸွႆႉ 3 မိုၼ်ပႅတ်ႇ၊ မၢၵ်ႇၶိူဝ်သူမ်ႈ ၸွႆႉ 4 ႁဵင်။ ၶႆႇၵႆႇ 10 သွင်ႁဵင်ပျႃးလႄႈ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ ၸွႆႉမိုၼ်ႇ။ ၼိူဝ်ႉၵႆႇ ၸွႆႉ 8 ႁဵင် ၼိူဝ်ႉမူၸွႆႉ မိုၼ်ႇႁူၵ်းႁဵင်ပျႃး ။
ယႃႈယႃၼွၵ်ႈမိူင်းၸဵမ်ယႃႈယႃတႆး ၵႃႈၶၼ် ၶိုၼ်ႈသွင်ပုၼ်ႈ။
တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈ ႁႃၸဝ့်ၵိၼ်ၶမ်ႈတႄႉ တႃႇတေမီးၶဝ်ႈသၢၼ် ၊ ယူႇၵိၼ်လွတ်ႈၵႂႃႇၵူႈဝၼ်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ်ႁႅင်းဝႆ့ယဝ့် ဝႃႈၼႆ။


text:
ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်း ပွတ်းထုင်ႉမၢဝ်း လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ဢထမ်ႇမၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၵဵပ်းသိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ယၢပ်ႇၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ် ဝႆႉတေႉတေႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 29 September 2022 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2116) ၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉမၢဝ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ပွင်ႇၶၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ “ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၼႆႉ တီႈထုင်ႉမၢဝ်းႁဝ်းၶႃႈ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ၶဝ် ဢထမ်ႇမတဵၵ်းၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၵဵပ်းသိုၵ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉၶႃႈ၊ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်တႄႉ တေပဵၼ်ၸွမ်း လၢၼ်ႉၾူၼ်း၊ လၢၼ်ႉၵႃး လႄႈၸွမ်းလူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ ဢိၵ်ႇ လၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၶွင် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉ ၼမ်လႄႈဢေႇၶဝ်တိုၼ်းၵဵပ်းမူတ်း” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ဢၼ်ၶဝ်ၵဵပ်းၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသုၼ်ႇတူဝ်ၶဝ်ၶႃႈဢေႃႈ ပေႃးတီႈငဝ်ႈငုၼ်းၶဝ်သင်ႇမႃးႁႂ်ႈၵဵပ်း 1 သႅၼ်ပျႃး ၶဝ်သမ်ႉမႃးၵဵပ်းမွၵ်ႈ 5 သႅၼ်ပျႃး ႁဵတ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ ပေႃးၵဵပ်းယဝ်ႉၵေႃႈ သႂၢင်းမိူဝ်းတီႈငဝ်ႈငုၼ်းၶဝ် 1 သႅၼ် ဢၼ်လိူဝ်မၼ်း 4 သႅၼ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ပဵၼ်တႃႇသႂ်ႇထွင်းၶဝ်ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ ပွတ်းထုင်ႉမၢဝ်းၼႆႉ လိူဝ်သေ SSPP ယဝ်ႉ တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၵေႃႈလႆႈၵူဝ်ထႅင်ႈၶႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
မၼ်းၸၢႆးယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄထႅင်ႈဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ဢၼ်မႃးတူင်ႉၼိုင် ပွတ်းထုင်ႉမၢဝ်းၼႆႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းၶဝ်မီးမွၵ်ႈ 100 ၵေႃႉၼႆႉၶႃႈ ၵူၼ်းလူင်ၶဝ် ဢၼ်ဢွၼ်မႃးတူင်ႉၼိုင်တႄႉ ဢဝ်လွင်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႆႉသေ ႁဵတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ၶႃႈဢေႃႈ ၸွမ်းသၢပ်ႇဝဵင်းၼႆႉ ၶဝ်မႃးထတ်းတူၺ်းဝႃႈ ႁိူၼ်းလႂ်မီးမူလၢႆတူဝ်၊ ၵႆႇလၢႆတူဝ်၊ ပဵတ်းလၢႆတူဝ် ၼႆသေၵဵပ်းၶႃႈဢေႃႈ၊ ၶႃႈဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ် ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးသုၼ်ႇတူဝ်ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်သင်သမ်ႉမႃးၵဵပ်းၵိၼ်ၼိူဝ်တႆး ပေႉၵိၼ်ၼိူဝ်တႆး တီႈတႄႉမၼ်း ၶႄႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးလူၼ်ႉမီးလိူဝ် ၶဝ်ဢမ်ႇပေႃးၵဵပ်း၊ တင်းပွတ်း မူႇၸေႊၼႆႉၵေႃႈ ပၢင်တေႃႇပၢင်လွင်းၼမ်ၼႃႇ ၶဝ်သမ်ႉဢမ်ႇၵဵပ်း၊ မိူဝ်ႈ RCSS/SSA ပႆႇထွႆၵေႃႈ ၶဝ်ၵဵပ်းယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူၺ်းၶဝ်ၵဵပ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢဝ်ၸေႇတၼႃႇၶႂ်ႈပၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမၵ်းၶၢၼ်းဝႃႈ လၢႆမိုၼ်ႇလၢႆသႅၼ်ၸိူင်ႉၼႆ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တၢင်းပွတ်းမူႇၸေႊၼႆႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ၵဵပ်းသိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းဝႆႉ တႄႇဢဝ်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ တေႃႇပေႃးထိုင်ၼႂ်းဝဵင်း ၶဝ်ႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်ဢိူင်ႇလႂ်ဢိူင်ႇၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢိူင်ႇမၢၼ်ႈဝဵင်း၊ ဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ 19 မၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ သၢင်ႉၵဵပ်းသိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းမူႇၸေႊလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ဢၼ်ၶဝ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၵဵပ်းသိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၸင်ႇႁႃၵဵပ်းၵူၺ်း ၶဝ်ၵဵပ်းမႃးႁိုင်ယဝ်ႉၶႃႈ တင်း SSPP လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁူႉၵၼ်ယူႇၶႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းသင်ၵၼ် ၶႂ်ႈမိူၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉၶႃႈဢေႃႈ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 25-26 September 2022 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုၵ်း TNLA ၼုင်ႈတင်းၶူဝ်း ၵူၼ်းႁိူၼ်း ၶဝ်ႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼႂ်းၵၢတ်ႇဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း သေဢမ်ႇၵႃး ယိုဝ်းၵွင်ႈလွၵ်ႇငိူတ်ႈ ပႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းသိုဝ်ႉၵူၼ်းၶၢႆၵၢတ်ႇၶဝ် တူၵ်းၸႂ်တိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၵႂႃႇသဵင်ႈ မိူၼ်ၵၼ်။
ပွတ်းထုင်ႉမၢဝ်း၊ မူႇၸေႊ၊ ၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ လိူဝ်သေလႆႈသႂ်ႇပၼ်ၶွၼ်ႇ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP ယဝ်ႉ သိုၵ်းတၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇသိုၵ်းလွႆ TNLA ၊ သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA၊ သိုၵ်းၶၢင် KIA လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈသႂ်ႇပၼ်ၶွၼ်ႇၶဝ်မိူၼ်ၵၼ် မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၵႃးလူင်ဢၼ်တၢင်ႇၵုၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈလႅၼ်ၼမ်ယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလႆႈသႂ်ႇၶွၼ်ႇၼမ်ၼႃႇလႄႈ လူတ်ႉၵႃးယႂ်ႇလူင်ဢၼ်တေႃႉတၢင်ႇၵုၼ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၵႆႉလႅၼ်ႈမိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆးၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 4/4/2019
ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၵွင်ႈသွင်ႉသႂ်ႇယဝ်ႉတိၺွပ်းတီႈမိူင်းပၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ၸၢၼ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 25/3/2019 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ(သႆႇၶႄႇ)ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ် သူၼ်ႈ ၵွင်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉလႄႈတိၺွပ်း ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇ။
ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း 8.30 ၵၢင်ၶမ်ႈ လုင်းၵႅဝ်ႈ ဢႃယု 44 လုၵ်ႉတၢင်းၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇတေၵႂႃႇလေႇပီႈ ၼွင်ႉ တီႈၵဵင်းတွင်းသေ ႁူပ်ႉၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမယ 520 မွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉၸႅတ်ႈထၢမ်မၼ်း တီႈႁူဝ်ၶူဝ်တီႈ တၢင်းၵႂႃႇႁေႃၵျွင်းၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ ဢၼ်မီးတၢင်းၼွၵ်ႈဝဵင်း။
ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢမ်မၼ်းဝႃႈ မႂ်းပဵၼ် သိုၵ်းတႆးႁႃႉ? “မၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ ၶႃႈဢမ်ႇပဵၼ်သိုၵ်းတႆး တႆးတႄႉ ၶႃႈပဵၼ်ဢေႃႈ“ ၼႆသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်သူၼ်ႈၵွင်ႈ ထုပ်ႉသႂ်ႇႁူဝ်မႃႇမၼ်း ယဝ်ႉဢဝ်မၼ်းသူင်ႇဢၢပ်ႈ ပၼ်ႁူင်းပလိၵ်ႈႁႂ်ႈပၼ်တၢမ်ႇယူႇ။ မၼ်းယင်းဢမ်ႇႁူႉဝႃႈယွၼ်ႉသင်လႄႈပေႃႉမၼ်း ၺွပ်းမၼ်းၵႂႃႇ ဢၢပ်ႈ ပၼ်ယႄးၶဝ်။
ယႄးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၶဝ် ထၢမ်မၼ်းဝႃႈ မႂ်းႁူႉၸၵ်းၽႂ်ၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ “လုင်းၵႅဝ်ႈတွပ်ႈဝႃႈၶႃႈ ႁူႉ ၸၵ်းလုင်းႁဵင်ၵျေႃႇ ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵႅင်းၵူၺ်းၶႃႈဢေႃႈ ၼႆသေ ယႄးၶဝ်ၵေႃႈသိုပ်ႇၽူင်းႁႃ လုင်းႁဵင် သေ ထၢမ်လွင်ႈလုင်းၵႅဝ်ႈၸွင်ႇႁူႉၸၵ်းမၼ်း၊ လုင်းႁဵင်ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈႁူႉၸၵ်းဢေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်း မိူင်း တေႉဢေႃႈမၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်း ၼႆသေမိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 11.30 ၵၢင်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ လုင်းႁဵင်ဝၢၼ်ႈၵုင်းၵႅင်း ၵႂႃႇ ယိုၼ်ႁပ်ႉ/ထွၵ်ႈၶၢမ်ႇလုင်းၵႅဝ်ႈတီႈ ႁူင်းပလိၵ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်းယဝ်ႉ။
လုင်းၵႅဝ်ႈၼႆႉပဵၼ်လုၵ်ႈလုင်းတေႃးၼ ပႃႈသႃႇယူႇဝၢၼ်ႈတူၼ်ႈႁုင်းပွၵ်ႈ (5) ဝဵင်းၵဵင်းတွင်း။မၼ်းမႃး ထင်သဝ်းမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်သူၼ်ၽၵ်းမီႇတီႈမိူင်းပၼ်ႇၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေႁိုင်ႁိုင်ၼၢၼ်းၼၢၼ်းၵႆႉမိူဝ်းလေႇ ၸႂ်း ပီႈၼွင်ႉမၼ်းတီႈၵဵင်းတွင်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶမယ 520 ၼႆႉ ငဝ်ႈတပ်ႉပၵ်းဝႆႉတီႈ မိူင်းပၼ်ႇ ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈတပ်ႉၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ် ယၢၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ 17) ပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ၶူဝ်လမ်) ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းပၼ်ႇၼႆႉ မီးသိုၵ်းလၢႆမူႇၸုမ်း ပႃးၸဵမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ပျီႇတုၸိတ်ႉလႄႈ ၶွင်ႇသီႇ ဢဝ် ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ။ ၵၢၼ်ပူၼ်ႉ ပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆႉ ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵိုတ်းသိုၵ်း ၽၢႆႇလဵဝ် ၶၢဝ်းတၢင်းသီႇလိူၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11-12/3/2019 ၼၼ်ႉၵေႃႈ တူဝ်တႅၼ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၸွမ်းသုၼ်လွင်ႈၶိုၼ်းမႄးလီၵၼ် ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် (NRPC) တင်းၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ပိူဝ်ႈ တႃႇ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလႄႈသိုပ်ႇၶိုင်သၢင်ႈၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: 62- 941-9600 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးယွတ်ႈလိုၼ်း +66: 97- 173-1530 (တႆး၊ မၢၼ်ႈ)
PDF files:>>>


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 31/10/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းမွၵ်ႈ 11:50 မူင်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း ယိုဝ်းၵွင်ႈၾၢႆႇလဵဝ် တီႈ ဝၢၼ်ႈဝဵင်းမႂ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် ၵူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းမိတ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈဝၢၼ်ႈဝဵင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ယိုဝ်းၵွင်ႈၾၢႆႇလဵဝ် ၵမ်ႉၼိုင်ႈ ။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ယိုဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉ။ ဢမ်ႇၼၼ် ၶဝ်ၽိတ်းမေႃးၵၼ်လႄႈ ယိုဝ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ပိူၼ်ႈမႃးယွၵ်ႇၶဝ်လႄႈ ယိုဝ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ ၶဝ်ယိုဝ်းၵမ်ႉၼိုင်ႈၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းမႃး တီႈဝၢၼ်ႈဝဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မႃးပၵ်းယူႇဝႆႉ ယဝ်ႉ ၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
“ဢွင်ႈတီႈၼႆႉ တေမီးလုမ်းၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးပၵ်းယူႇဝႆႉ။ တႄႈတင်ႈ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျုႊလၢႆႊ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 223 ၊ 276 လႄႈ ၶမယ 348 ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ မႃးပၵ်းယူႇဝႆႉ”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 19/9/2022 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းမွၵ်ႈ 3:00 မူင်းၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတီႈၼႂ်းဝၢင်းလုမ်း ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈ 2 လုၵ်ႈ ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈဝဵင်းမႂ်ႇ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းယၢၼ်ဝဵင်း 4 လၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမိတ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ သိုၵ်းတဢၢင်း TNLA, သိုၵ်းၶၢင် KIA, သိုၵ်းတႆး SSPP လႄႈ ၸုမ်း PDF ၸိူဝ်းၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃး ၼႆယဝ်ႉ။


text:
Friday, December 28, 2018
Tai_Font_For #Samsung #Vivo #Huawei #iPhone,ipad #Oppo #Xiaomi #forComputer
Apk တႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢၢႆႇထီႇတႆးၼုမ်ႇ (For Android)
December 28, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉၽူႈသူင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈဢၢႆႇထီႇတႆးၼုမ်ႇတင်းသဵင်ႈ
Sunday, December 16, 2018
Thursday, December 6, 2018
Tuesday, December 4, 2018
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း Windows 10 သေ ၽႄပၼ်လႅင်းၼႅတ်ႉ Wifi (wifi hotspot)
December 04, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇတေမႃးသပ်းလႅင်ၼႄ လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း Windows 10 သေ ၽႄပၼ်လႅင်းၼႅတ်ႉ Wifi (wifi hotspot) ၼႆယဝ်ႉ...
ႁၢင်ႈၶွပ်ႇ၊ မွၵ်ႇ၊ တႃႇႁၢင်ႈၶိူင်ႈ လိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇ၊ လႄႈ ဝႂ်ႁူမ်ၸူမ်း PSD File ၸုပ်ႈ(3)
December 04, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ် ၼင်ႇႁိုဝ်လႄႈပေႃးတေပဵၼ်တၢင်းၵမ်ႉထႅမ်တႃႇ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ
Sunday, November 18, 2018
Facebook.apk Version 140 (ၽွၼ်ႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉဢမ်ႇလၢႆႈ) တႃႇၼႂ်းမိူင်း Myanmar ၵူၺ်း၊
November 18, 2018
တေႃႈလဵဝ် ပေႃးယူႇတီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆ Facebook ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ မၼ်း Auto ဢဝ်ၽွၼ်ႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉ ပိၼ်ႇပဵၼ်ၸေႃႇၵျီႇတိၵ်းယဝ်ႉ၊ ...
Saturday, October 6, 2018
Facebook.apk V-140 လႄႈ Facebook Messenger.apk V-132 (Old Version)
October 06, 2018
တေႃႈလဵဝ် ပေႃးယူႇတီႈၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆ Facebook ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ မၼ်း Auto ဢဝ်ၽွၼ်ႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉ ပိၼ်ႇပဵၼ်ၸေႃႇၵျီႇတိၵ်းယဝ်ႉ၊ ...
Saturday, September 29, 2018
SnapTube Vip.apk တႃႇၸၼ်ဢဝ်ငဝ်းတူင်ႉ ၼႂ်း Facebok , Youtube
September 29, 2018
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ဢဝ်တင်း ၶိူင်ႈၸၼ်ငဝ်းတူင်ႉ
ၽွၼ်ႉတႆးတႃႇ ၽူၼ်းမိၵ်ႈ Oppo F7, F9, A3s မႃးယဝ်ႉ
September 29, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်တင်းၽွၼ်ႉတွၼ်ႈတႃႇၽူၼ်း မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ၊ ဢၼ်ၼႆႉ ...
Friday, September 28, 2018
ၽွၼ်ႉတႆး တႃႇၽူၼ်းမိၵ်ႈ Samsung Version 7.0, 8.0
September 28, 2018
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်တင်း ၽွၼ်ႉတႆး တႃႇၽူၼ်းမိၵ်ႈ Samsung Version 7.0, 8.0 ၼႆႉသေ မႃးၽၢၵ်ႇတ...
လၢႆးသႂ်ႇၽွၼ်ႉ တီႈၼႂ်းၽူၼ်းမိၵ်ႈ Oppo F7
September 28, 2018
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ဢဝ်တင်းႁူႉမေႃ လၢႆးသႂ်ႇၽွၼ်ႉတီႈၼႂ်းၽူၼ်းမိၵ်ႈ Oppo F7 ၼႆႉ မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်...
Thursday, September 27, 2018
ၶွပ်ႇတၵၶွပ်ႇ တႃႇႁၢင်ႈၶိူင်ႈ Design PSD File ၸုပ်ႈ(2)
September 27, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း Photoshop ႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းသူင်ဝႃႇသၼႃႇ
ၶွပ်ႇ တႃႇႁၢင်ႈၶိူင်ႈ Design (ဝႂ်ႁူမ်ၸူမ်း၊ ဝႂ်ယွင်ႈၵုင်ႇ၊ ဝႂ်မၢႆဢွင်ႇ) ၸုပ်ႈ(1)
September 27, 2018
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်တင်း
Wednesday, September 5, 2018
Theme ၵိုၵ်းၽွၼ်ႉ တႃႇၽူၼ်းမိၵ်ႈ Huawei
September 05, 2018
ၽွၼ်ႉတႆး တွၼ်ႈတႃႇၽူၼ်းမိၵ်ႈ Huawei ၼၼ်ႉ ၸၼ်ဢဝ်လႆႈတီႈလိင်ႉဢၼ်ပၼ်ဝႆႉတႂ်ႈၼႆႉ ၽူၼ်းမၢင်လုၵ်ႈၵေႃႈလႆႈ မၢင်လုၵ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ။
ၽွၼ်ႉတႆးတႃႇ Oppo F9, A3s ႁူမ်ႈလူၺ်ႈလၢႆးသႂၢင်းမၼ်း
September 05, 2018
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၶဵင်ႇၽွၼ်ႉၼႂ်းၽူၼ်းမိၵ်ႈ Oppo F9 . A3s ၸၼ်ဢဝ်လိင်ႉ ဢၼ်ပၼ်ဝႆႉတႂ်ႈၼႆႉတႃႉ။
Saturday, September 1, 2018
Tuesday, August 7, 2018
ၽွၼ်ႉ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ GreatHorKham Font တႃႇၶွမ်း တႅမ်ႈလႆႈပိူင်ႈထတ်း ၼႂ်း Adobe တင်းလၢႆ
August 07, 2018
ၽွၼ်ႉ ယူႇၼီႇၶူတ်ႉ GreatHorKham Font တႃႇၶွမ်း တႅမ်ႈလႆႈပိူင်ႈထတ်း ၼႂ်း Adobe တင်းလၢႆ GreatHorKham Font Download
Monday, August 6, 2018
ProShow Producer 9 တႃႇဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လၢႆႈပဵၼ်ငဝ်းတူင်ႉ (Slide Show)
August 06, 2018
မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် ၶိူင်ႈတတ်းတေႃႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆယဝ်ႉ ၸၼ်ဢဝ်လႆႈတီႈလိင်ႉတႂ်ႈၼႆႉ ProShow Producer 9 Download (60...
Sunday, July 1, 2018
ၽွၼ်ႉလႄႈလွၵ်းမိုဝ်း တွၼ်ႈတႃႇၶွမ်းApple Mac
July 01, 2018
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတူဝ်ႈတၼ်းေသ လႆႈသွၵ်ႁႃၽွၼ်ႉလႄႈလွၵ်းမိုဝ်:
Saturday, May 26, 2018
Vivo Font Changer.apk တွၼ်ႈတႃႇၶဵင်ႇၽွၼ်ႉ ၽူၼ်းမိၵ်ႈ Vivo Funtouch OS 3.0 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် (V5, V7, V7+
May 26, 2018
မႂ်ႇသုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ဢဝ်တၢင်းႁူႉမႂ်ႇမႂ်ႇ မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်
Tuesday, February 27, 2018
Software Adobe Collection 2018 တႃႇႁၢင်ႈၶိူင်ႈ Design လႄႈ တတ်းတေႃႇငဝ်းတူင်ႉ
February 27, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇလႆႈဢဝ်သွပ်ႉဝွႆး တႃႇႁၢင်ႈၶိူင်ႈလႄႈ တတ်းတေႃႇငဝ်းတူင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် Adobe ၼၼ်ႉသေ မႃ...
Sunday, February 25, 2018
Software ႁူမ်ႈတုမ် ဢမ်ႇမီးဢမ်ႇပဵၼ် တႃႇၶွမ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈ 2018 (Size 5.4 GB)
February 25, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်တင်းသွပ်ႉဝွႆး တႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းၶွမ်းမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ...
Wednesday, February 21, 2018
လၢႆးသႂ်ႇၽွၼ်ႉတႆး တီႈၼႂ်းၽူၼ်းမိၵ်ႈ Xiaomi MIUI 7, 8, 9 (No need root)
February 21, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်ၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေမႃးသပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄပၼ် လွၵ်းလၢႆးသႂ်ႇၽွၼ်ႉတႆး တီႈၼႂ်းၽူၼ်းမိၵ်ႈ Xiaomi ၼႆယ...
Friday, February 16, 2018
လၢႆးသႂ်ႇၽွၼ်ႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉတႆး တီႈၼႂ်းၽူၼ်းမိၵ်ႈ Oppo A83 ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ၵုၼ်ႁဵင် သပ်းလႅင်းၼႄ
February 16, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ဢဝ်တၢင်းႁူႉဢၼ်ၼိုင်ႈမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ၊ ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် လ...
Wednesday, February 14, 2018
ဢွင်ႈတီႈၸၼ်ဢဝ် Facebook Messenger.apk (All Version)
February 14, 2018
တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူၼ်း Android ၶဝ်
ဢွင်ႈတီႈၸၼ်ဢဝ် Facebook.apk (All Version)
February 14, 2018
ပေႃႈယူႇၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ သင်ဝႃႈၸႂ်ႉ Facebook ဢၼ် Version သုင်ၼၼ်ႉၼႆ
ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ၽူႈၸႂ်ႉလွၵ်းမိုဝ်း K Keyboard ၵႆႉထၢမ်မႃး
February 14, 2018
ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ၵမ်းၵမ်းထၢမ်ၼၼ်ႉ တွပ်ႇပၼ်တီႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
လွၵ်းမိုဝ်း K Keyboard Version New Update ဢပ်ႉတဵၵ်ႉမႂ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းထိ ( 13.2.2018)
February 14, 2018
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်လွင်ႈလွၵ်းမိုဝ်း ဢပ်ႉတဵၵ်ႉဢွၵ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉသေ မႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ...
Monday, February 5, 2018
Sunday, February 4, 2018
Thursday, January 4, 2018
SAM NamTengWebPro.apk ၽွၼ်ႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉ တႃႇၽူၼ်းမိၵ်ႈ Samsung Verison 6.0 , 7.0 (ဢမ်ႇလူဝ်ႇႁဵတ်းRoot)
January 04, 2018
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေဢဝ်တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၽူၼ်းၼၼ်ႉမႃးၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ်ပီႈၼွင်ႉ...
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ပီၼႆႉ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးသူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ 2116 ၼီႈလႄႈ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2117 ၼီႈ ၶိုၵ်ႈယႂ်ႇ လူင် သၢမ်ဝၼ်း/ ၶိုၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆး ဝႃႈၼႆ။
ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 21-23/11/2022 ၸိုင် ယူႇတီႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ တေဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ပီမႂ်ႇတႆး 2117 ၼီႈ တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီႇၽုမ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊ ဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်း ဢမ်ႇလႆႈၸတ်းႁဵတ်းမႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢႆးသႅင်ယ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပီမႂ်ႇတႆး တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ဢၼ် ယူႇတီႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းၶႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းမႃးၵူႈပီၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၸတ်း ႁဵတ်း မႃး မီးၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီယဝ်ႉလႄႈ ပီၼႆႉ ႁဝ်း ၶႃႈ တေၶိုၼ်းၸတ်းသေ ဝၼ်းတီႈ 21 ၼၼ်ႉ တေပိုတ်ႇ ပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး၊ ဝၼ်းတီႈ 22 တေႁပ်ႉၸဵင် ၵႃႇရဝ ၸဝ်ႈၶူးမေႃလႄႈ ဝၼ်းတီႈ 23 လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇၼိုင်ႈ ဝၼ်းသမ်ႉ တေလူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇလႄႈ တၢၼ်းၽဵၼ်း(ၵၢပ်ႈသွမ်း) သင်ၶၸဝ်ႈ တင်း ၵႃႇရဝ ၵူၼ်းထဝ်ႈၵႂႃႇ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆး တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ပီၼႆႉ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း တေမီးပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇ လွင်ႈႁႆႈၵွင်ၵူၼ်ႈယၢဝ်း၊ တၢင်းၵႃႈၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေမီးသူးရၢင်းဝလ်းမွပ်ႈပၼ်ထႅင်ႈ သူးထီႉ 1-2-3 ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးႁူမ်ၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ပီမႂ်ႇတႆး 2117 ၼီႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇၼႆႉ တေမီးႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇလႄႈ ႁၢင်ႈၵဝ်ႇ ၵႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေမီးတၢင်းၵႃႈဝႅၼ် ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးလႄႈ ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းပၢၼ်မႂ်ႇ။ တေမီးၽူႈႁွင်ႉ ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိုဝ်ႈ သဵင်ယႂ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးႁၢၼ်လႅင်း၊ ၸၢႆးလွမ်ႉဝုၼ်း၊ ၸၢႆးၸွမ်လိူၼ်၊ ၸၢႆးလိူၼ်သႂ်၊ ၸၢႆးပူးသႅင်၊ ၼၢင်းမူဝ်ၶၢဝ်ၼူၼ်း၊ ၼၢင်း သႅင်ဢွၼ်ႇ၊ ၼၢင်းမူဝ်လၢဝ်လႄႈ ယိင်းၶမ်းသႅၼ်ၾၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:Bots
ပွတ်ႉ (တူဝ်လိၵ်ႈဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ "robot" ၼၼ်ႉလူင်းပဵၼ်မႃး) ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းၶူင်သၢင်ႈဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ် လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး လွင်ႈၵုမ်းထိင်းႁင်းၵူၺ်း ၵႃႈတီႈ 28,521 ၼႃႈလိၵ်ႈတင်းၼမ် ၵႃႈတီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼၼ်ႉလႄႈသင် ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇႁင်းမၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မၼ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်မႄးထတ်းလႆႈ ၽႂ်းၽႂ်းသေတႃႉ ပေႃးဝႃႈ ဢဝ်ၸႂ်ႉၽိတ်းၵႂႃႇၼႆ ၸၢင်ႈပၼ်လွင်ႈယႃႉၵဝ်း ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈၸင်ႇလႆႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပွတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် တီႈဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးတႆးၼႆႉ ဢၶွင်ႉ ဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈပဵၼ် "ပွတ်ႉ" ၼႆႉ မီးဝႆႉ 1 ဢၼ်ယဝ်ႉ။
ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပွတ်ႉ[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပွတ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇယႃႇႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈယႃႉၵဝ်းလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း၊ တွၼ်ႈတႃႇ မီးလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵိုၵ်းတင်း ပုၼ်ႈၽွၼ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းပွတ်ႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႃႇတူၺ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- Meta


text:
ၸလိၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၸလိၼ်း (မၢၼ်ႈ: စလင်းမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Salin) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၸလိၼ်း၊ ဢၼ်ပဵၼ် ပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းၸလိၼ်းၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸလိၼ်းၼႆႉ တင်း ၼမ်ႉၵဵဝ် ယၢၼ်ၵၼ် မွၵ်ႈ 6 လၵ်းသေ မီးဝႆႉတီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်း တီႈၽင်ႇ ႁွင်ႈၸလိၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ်ဝဵင်းၸလိၼ်း ၸူး ဝဵင်းမိၼ်းပူး ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ယၢၼ် 39 လၵ်းသေ တင်း ဝဵင်းသိၼ်ႇၽျူႇၵျုၼ်း ၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆ 7 လၵ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ဢၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ မႃးၼၼ်ႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ဝဵင်းၸလိၼ်းယဝ်ႉ။
ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ၼမ်ႉတီႈၽၢႆတီႈႁွင်ႈသေၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႃႈလိၼ်ၼႃး ဢၼ်ၵိၼ်ၼမ်ႉၽၢႆသေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းၸလိၼ်းၼႆႉ မီးယူႇ ဢေႇၵ သွင်မိုၼ်ႇ သွင်ႁဵင်ပၢႆယဝ်ႉ။ တီႈဝၢၼ်ႈတယႅတ်ႉၵျိၼ်း ဢၼ်မီးႁိမ်း ဝဵင်းၸလိၼ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ဢွၵ်ႇၸေႈပရပႅၵ်ႉယဝ်ႉ။
လႆႈမီးပိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းၸလိၼ်းၼႆႉ ၶုၼ်ၼရပတိၸီႇတူႇ၊ မိူင်းပူးၵမ်ႇ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီမိူင်းမၢၼ်ႈ 656 ၼီႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဝႆႉၽူႈၵွၼ်းဝဵင်းၼိုင်ႈၵေႃႉသေၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ဝဵင်းၸလိၼ်းမႃးယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ႇၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈၵိၼ်ဝဵင်းၸိၼ်းလိၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၵႆႉဢဝ်ၵူၼ်းသမတႃႇ သေ ပၼ်ၵၢၼ်။ တွၼ်ႈတႃႇထုင်ႉၸလိၼ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ၵႆႉဢဝ် ၵူၼ်းဢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဝႆႉၼၵ်းၼႃၼၼ်ႉ သႂ်ႇၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။[1]
ထိုင်ပၢၼ် ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸပႄႇၸလိၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 1887 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸလိၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၶုၼ်ၽွင်းၼႃႈလိၼ်လႄႈ မီႈဝႆႉ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ႁူင်းယႃ၊ တိူၵ်ႈသူင်ႇလိၵ်ႈ လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ပလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၸလိၼ်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ပွႆးၽြႃးၵုသိၼႃႇရူင်ႇၼၼ်ႉ ၵႆႉႁဵတ်းလူၼ်ႁူၵ်း ၵူႈပီယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1931 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 6654 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[2]


text:
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆးႁၼ်လီၵမ်ႉထႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်
ဝၼ်းထိ 23/08/2018
ဝၢႆးတႅၼ်းၽွင်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်သိပ်းဢဵတ်းၵေႃႉ ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ဢိူင်ႇၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 11/08/2018 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် လႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈထိုင်ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် (ၵေႃႊမတီႊ) သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 23 တီႈ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇမိူဝ်ႈၼႆႉသေ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉယိုင်ႈထူမ်ႈပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ႁူဝ်ၵူၼ်း 600 ပၢၵ်ႇပၢႆ ပႃးၸဵမ်ဢွင်ႈတီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈႁႆႈၼႃး၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ဝတ်ႉဝႃးၵွင်းမူးၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း တင်ႈတႄႇၵေႃႇသၢင်ႈႁဵတ်းမႃး။ မိူဝ်ႈ 2008 တႄႇၵေႃႇသၢင်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉၸွမ်းသင်။ ၽိူဝ်ႇထိုင်ၼႂ်းပီ 2014 မႃး ၸင်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေလႆႈၶၢႆႉႁႃတီႈယူႇမႂ်ႇ ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တိုၼ်ႇတူဝ်လုၵ်ႉသၢၼ်ၶတ်းမႃး။
တႄႇၼၼ်ႉမႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ၵမ်းၵမ်းလႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်းထိုင်တီႈတႅၼ်းၽွင်းၸႄႈမိူင်းတႆးလႄႈသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႃး တင်ႈတႄႇပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇထိုင်ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ယၢမ်းလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ႁၢင်ႈယင်းပႆႇတိူဝ်ႉၼိူဝ်ႉတိူဝ်ႉၼင်သင်။
ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး(ASSR)ႁဝ်းၶႃႈ တိုၼ်းၵမ်ႉထႅမ်ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃႈလူင် ဢၼ်ႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၶူင်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ဢၼ်တေယႃႉလုၵွႆပႅတ်ႈဝၢၼ်ႈတႃႈလူင်၊ ႁႆႈၼႃးလႄႈ တီႈလိၼ်ၽုၵ်ႇသွၵ်ႈမၢၵ်ႇဢူဝ်း၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇဝၢၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင် တႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ “လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၽၢႆ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢၼ်ၶတ်းဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်းၼၼ်ႉ။ မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃယုင်ႈယၢင်ႈထႅင်ႈၵူၺ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၽေးသၽႃႇဝယွၼ်ႉၽၢႆၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းတႅၵ်ႇ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလၢဝ်းလႆႈလုႁၢႆတၢႆလႄႈ ၶၢႆႉပၢႆႈႁိူၼ်းယေးၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လီၵူဝ်လီၽၢၼ်ႈ တႃႇပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၸွမ်းသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈ သင်ဝႃႈၽၢႆတႅၵ်ႇ။ ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းတႃႇသၢင်ႈၽၢႆသေႊပဵၼ်ႊသေႊၼမ်ႉၼွႆႉၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸုမ်းသူၺ်ႊတိတ်ႉသျ်ၾိူမ်ႊ AF ၶၼ်ႊသၢဝ်ႊ (Swedish firm AF Consult) ၶဝ်ၵေႃႉၶပ်းၶိုင်လႄႈ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ဝၢင်းဢွၵ်ႇပိူင်ႁၢင်ႈၽၢင် (Design) ၽၢႆယေးယႂႃႇၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ (ၼႂ်းတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ) ဢၼ်ယဝ်ႉၵႂႃႇၼႂ်းပီ 2011 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၶိုပ်ႈၼႃႈသေပိူၼ်ႈၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽၢႆသီႇဢၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ။ ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉ မီးယူႇဝႆႉၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမေး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ ၶွမ်ႊပၼီႊမိူင်းၶႄႇ၊ သဝိတ်ႊၸိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ၊ ၵျူဝ်ႊမၼီႊလႄႈ ၵျႃႇပၢၼ်ႊၶဝ်ႁူမ်ႈလူင်းတိုၼ်းဝႆႉ။
တွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် +66 (0) 81-672-2031
ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်း +95 (0) 9-262-108-062
ၸၢႆးထမ်းဢၢႆး +95 (0) 9-971-879-982
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66 (0) 62- 941-9600
PDF files:>>>


text:
ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရႅမ်ႇ
ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရႅမ်ႇ(IG ဢၢႆႇၵျီႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈ။[4]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ဢၼ်ၼိုင် ဢၼ်ပိုၼ်ၽႄႈ ငဝ်းတူင်ႉလႄႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ် ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶဝ် ပိူင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ Kevin Systrom လႄႈ Mike Kriegerၶဝ် လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2010၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇသေ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼႆႉ လႆႈတႄႇမႃးတီႈ iOS ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း။ တွၼ်ႈတႃႇ ဢႅၼ်းတရၢႆႉတႄႉ ႁိုင်သွင်ပီ ထိုင် ပီ 2012၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၸင်ႇၵွႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ ပီ 2012၊ လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်း ဝႅပ်ႉသၢႆႉ feature – limited မႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ တႃႇ ဝိၼ်းတူဝ်း 10 မူဝ်ႇပၢႆး လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဝိၼ်းတူဝ်း 10 ၼႆႉ လႆႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး မိူဝ်ႈပီ 2016၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ လႄႈ 2016၊ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢိၼ်ႇသတႃၵရႅမ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ငဝ်းတူင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်း upload ၶိုၼ်ႈလႆႈယဝ်ႉ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ငဝ်းတူင်ႉ ၸိူဝ်းတေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉ Filter သေၵေႃႈ မူၼ်ႉမႄး၊ ဢဝ် tag သေၵေႃႈ ၸူႉတုမ်ထိင်းသိမ်း လႄႈ ၸၢင်ႈမူၼ်ႉမႄးပႃးလႆႈ ဢွင်ႈတီႈ ၸၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပီ 2010၊ ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 6 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ App Store သေ လႆႈပိုၼ်ၽႄဢွၵ်ႇ app ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရႅမ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ iOS ယဝ်ႉ။
ပီ 2012 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 3 ဝၼ်း ၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရႅမ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇ ဢႅၼ်းတရၢႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလူတ်ႇလူင်း ဢႅပ်ႇပလီႇၵေးသျိၼ်းဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း မီးၵႂႃႇ ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပၢႆယဝ်ႉ။
ပီ 2012၊ လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၵျႃႇၼႄႇဝေႃးသထရိ (Wall Street) လႆႈသပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ ငိုၼ်းတွင်း ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရႅမ်ႇၼႆႉ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးထိုင် တေႃႇလႃႇ 500 လၢၼ်ႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[5]
ၼႂ်းလိူၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၾဵတ်ႉပုၵ်ႉၶ် ၼႆႉ သိုဝ်ႉဢဝ် ဢိၼ်ႇသတႃႇၵရႅမ်ႇ တင်း တေႃႇလႃႇ 1 ႁဵင်လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
သၼ်လွႆမိူင်းတႆး
သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်တူၼ်းလွႆ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈယၢဝ်းထိုင် မိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ တေႃႇထိုင်မိူင်းမၢၼ်ႊလႄႈ မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈသၢႆတူၼ်းလွႆယၢဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႈတီႈၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းမၼ်းသေ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် မီးပိုၼ်ႉတီႈလႅၼ်ႊလိၼ်ၵွင်းလွႆတႆးယဝ်ႉ။ လႅၼ်ႊတီႈ လွႆႊမိူင်းတႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၵႄးၼမ်ႉလႄႈ ထုင်ႉဝူဝ်ႇတင်းၼမ်လၢႆ။ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼႆႉ မီးၸွမ်း တွၼ်ႊၵၢင်ပွတ်းဢွၵ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႊလႄႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆၼိူင်ႈသၢႆၼိူင်ႈတူၼ်းၼႆႉ တၢင်းသုင်မၼ်းမီးတေႃႇ 2,500 မီးတိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆ ဢၼ်သုင်သုတ်းတီႈမိူင်းထႆး ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 2,565 မီးတိူဝ်ႇ(8,415 ထတ်း)ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႊသၼ်လွႆ ဢၼ်ၶၼ်ႈပၼ် ၼႂ်းၵႄႈမိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႊယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈသၼ်လွႆၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ သၼ်လွႆလႃၼႆယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ႁိၼ်ထုၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈတွၼ်ႊလိၼ်သုင်ၶွင် သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ယင်းမီးပႃး ၼွင်တင်းၼမ်လၢႆ ၼင်ႇၼွင်ႁၢႆးယႃႈ ဢၼ်မီးႁိမ်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်လႅၼ်ႊတီႈၶွင်မိူင်းမၢၼ်ႊ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်း ၵွပ်ႈႁူဝ်ဢႃႇလူးတႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
ၵၼွင်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵၼွင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ကနောင်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kanaung) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ ဢၼ်မီးတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵၼွင်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ်ၽၢႆႇတူၵ်းသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းမျၢၼ်ႇဢွင်ႇ ယၢၼ်ႁူၵ်းလၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈၼႆ ၵႆယၢၼ် (200)လၵ်းယဝ်ႉ။ တီႈၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉ ဝဵင်းၵၼွင်ႇၼၼ်ႉ မီးဝၢၼ်ႈပူဝ်းၸႃႇတေႃးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵၼွင်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ် ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း ၶုၼ်ၸၢႆးၵၼွင်ႇ ၵေႃႉဢၼ်ၶတ်းၸႂ်ဢဝ် လွင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ၶိုတ်းၸတ်ႉလုမ်ႈၽႃႉ မိူဝ်ႈ ပၢၼ်ၵုင်ပွင်ႇၼၼ်ႉ ၵေႃႉဢုပ်ႉပိူင်မႃး လိုၼ်းသုတ်းယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉၵၼွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မိူဝ်ႈၽွင်းမွၼ်းၶဝ်မႃးယူႇၼၼ်ႉ တီႈၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ မီးတူၼ်ႈမႆႉၵုၵ်ႉၵူဝ်ႇလူင်တူၼ်ႈၼိုင်ႈသေ ၸူးႁွင်ႉၵိုၵ်းၼၼ်ႉသေ ပေႃးဢဝ်ၽႃႇသႃႇမွၼ်းဝႃႈ ႁွင်ႉ 'ၵၼ' (သဵင်ဢွၵ်ႇ ၵၼွင်ႇ) ၼႆယဝ်ႉ။ မၢၼ်ႈၶဝ်တႄႉ ႁွင်ႉတူၼ်ႈမႆႉၼၼ်ႉဝႃႈ 'ၸိတ်ႉပိၼ်ႇ' ၼႆသေတႃႉ ထုင်ႉၼၼ်ႉတႄႉ ၸူးႁွင်ႉၸွမ်းဝႃႈ 'ၵၼွင်ႇ' ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် တီႈၼႂ်းၵႄႈ ဝဵင်းၵၼွင်ႇ လႄႈ ႁွင်ႈမေႃႇဝုၼ်း တီႈၼိူဝ်ၵိင်ႇႁွင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးဝႆႉ ဝၢၼ်ႈၵၼွင်ႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇလီယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ်မႆႉၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းလေႃႉ၊ မၢၵ်ႇလေႃႉ၊ ႁိူဝ်း၊ လႅမ်ႈၽၢႆးႁိူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵဝ်ႇၵၼွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ပတဵင်ႇ (32) ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၵျႅၵ်ႉတေႃႇ၊ ၸိုဝ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵျႅၵ်ႉတေႃးတူင်းမျႅင်ႇသႅင်ႇ၊ ၸိုဝ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵၼွင်ႇၼႆသေ လႆႈတႅမ်ၼႄဝႆႉၼႂ်း ပပ်ႉ 'ရႃႇၸဝၢင်ႈပတဵင်ႇ' ႁင်းမႃႇၵႃႇၼၼ်ႉသေတႃႉ ၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇသွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁၢႆၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Google Earth


text:
ၶူဝ်လမ်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၶူဝ်လမ် (IPA: [kʰǒ lǎm]), (မၢၼ်ႈ: ခိုလမ်မြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kho Lam), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Kholam]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။[2]
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ Google Maps


text:
ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်း လႄႈ ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇ ၵိူတ်ႇႁၼ် ၼႃႈမႃး မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢင်းၵိတ်းၵိတ်း ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း လူင်ႈၼႃႈၸမ်တေလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတီႉမိူင်းယၢင်း (ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း) ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးၶဵင်းႁဵင်ၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇ။ ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတီႉ တႃႈၵေႃႈ ပဵၼ်လၢၼ်ၸၢႆး ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇတႃႈၵေႃႈယူႇ။ ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇၼႆႉ ပေႃႈမၼ်းပဵၼ်ၶိူဝ်းဢင်းၵိတ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ မႄႈသမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းတႃႈၵေႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇၼႆႉ ၸိုဝ်ႈဢင်းၵိတ်းမၼ်းႁွင်ႉဝႃႈ Michael David ဝႃႈၼႆသေ ၽွင်းမိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸိင်ႇမေႇရီႇ (St. Mary Convent တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၵိၼ် ၼွၼ်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၽေႃႇတႃႇသေ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်းသမ်ႉ ဢသၢၵ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်သေ ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇ သၢမ်ပီ ယွၼ်ႉဝႃႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတူၵ်းလိုၼ်းဢိတ်းၼိုင်ႈ ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇ လႄႈ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းပဵၼ်ၸၼ်ႉလဵဝ်ၵၼ် ပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉလီၵၼ်ယူႇ ယူႇႁူမ်ႈၵၼ်မႃး ၸၢႆးဝိၼ်းသႃႇၵေႃႈ မၢတ်ႈၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်း ပဵၼ်ပီႈၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ႁွင်ႉဝႃႈ ပီႈၼုမ်ႇပၼ်းၼႆယူႇယဝ်ႉ။
ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်း တင်း ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇ ယဝ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ၸိင်ႇမေႇရီႇယဝ်ႉ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်သေ ဢူၺ်းၵေႃႉသွင်ၵေႃႉလႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်ၵၼ် ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇတေႉမီးဝႆႉယူႇၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်း လႆႈၶိုၼ်ႈပၢႆးမေႃယႃတီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်လူင်တႃႈၵုင်ႈ ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇတႄႉ သိုပ်ႇၶတ်းၸႂ် တႃႇတေလႆႈၸုမ်ႈၶူး BA တီႈတႃႈၵုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
NDAA_ESS
မိူဝ်ႈပီ 1958/ 1959 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽွင်းၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် ႁူႉဝႃႈတေလႆႈၸုၼ်ႉဢႃႇမႃႇၸဝ်ႈၾႃႉယဝ်ႉၼႆလႄႈ ၸဝ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈငႃးၶမ်း (ဢမ်ႇၼၼ်) ၸဝ်ႈၵုၼ်ႇတလ တင်းၽူႈၵုမ်းၵမ်ယေးငိုၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉ ဢူးပတိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ် ပီ 1958 ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ ၵေႃႈတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ''သိူဝ်ႁၢၼ်သိုၵ်းတႆး (SNA) ယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီ 1960 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁူမ်ႈတင်း ၸဝ်ႈၼွႆႉ (သေႃးယၼ်ႇတ) ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ယူႇသေ ထိုင်မႃးပီ 1964 ၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်းၽေဢွၵ်ႇၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ (SNA) ၼႆႉ ၽွတ်ႈလႆႈတပ်ႉၵွင်လူင် (7)ၵွင်ယူႇ။ SNA ၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၼႃႈတီႈ မိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းလႃး၊ သီလူး၊ မိူင်းယွင်း လႄႈ ပႅတ်ႇၵၢင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီ 1965 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈငႃးၶမ်း လႆႈၶၢမ်ႇၶႃႈႁႅမ်လႄႈ ဢူးပတိၼ်း ၸင်ႇလႆႈသိုပ်ႇဢွၼ်ႁူဝ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈပီ 1966 ၼၼ်ႉ ဢၼ်ပူဝ်ႇမွင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉၵွင်ၼိုင်ႈ လႆႈဝၢင်းၶိူင်ႈၵႂႃႇလႄႈ ထႅင်ႈသၢမ်တပ်ႉၵွင်ၵေႃႈ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ ႁဵတ်းၼႆသေ ဢၼ် (SNA ) တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၼႃႈတီႈ မိူင်းယၢင်း မိူင်းမ ပႅတ်ႇၵၢင်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵိုတ်းဝႆႉတပ်ႉၵွင်ၼိုင်ႈၵွင်ၵူၺ်းယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီ 1962 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႄႇဝိၼ်း သိမ်းဢႃႇၼႃႇလႄႈ ၵၢၼ်မိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈ ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းလႄႈ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈ ပၢႆးမေႃယႃယဝ်ႉတူဝ်ႈသေ ၸင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းမႃးမိူင်းတႆး ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တီႈ (SNA ) ဢၼ်ဢွၼ်ႇၵႅၼ်ႉဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉယူႇ ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇၵေႃႈ ၶဝ်ႈမႃးႁူမ်ႈ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃးပီ 1967 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ႉမိၼ်ႉ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၢၼ်း လႄႈ ၸၢႆးဝိၼ်းသႃႇၶဝ် ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ (SNA) သေ ၵေႃႇတင်ႈ ''တပ်ႉႁၢၼ်သိုၵ်းတႆး'' ယူႇယဝ်ႉ။ ၸုမ်းဢွၼ်ႇၵႅၼ်ႉၵေႃႈႁႅင်းယူပ်ႈယွမ်းမႃး 1970 ၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မၢႆသွင် ၼၢၼ်ႇသႅင်ၵႅဝ်ႉ လႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉ (600) ၵေႃႉ ဝၢင်းၶိူင်ႈၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ႇၵႅၼ်ႉၵေႃႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတင်းဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်း ပၢႆႈၵႂႃႇယူႇမိူင်းလၢဝ်း ဝၢႆးမႃး ၵႂႃႇယူႇတီႈမႄႈသၢႆသေႁဵတ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၵူၺ်းၵႃႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉၵဝ်ႇမၼ်းႁူႉလႄႈ ၶဝ်မႃးတီႉၺွပ်းသေ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈပွင်ၶိူဝ်းႄလႈ ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း
ၸဝ်ႈၶုၼ်မိၼ်ႉ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်း ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇၶဝ် ၵေႃႇတင်ႈ ''တပ်ႉႁၢၼ်သိုၵ်းတႆး'' ၼႆႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းမီးပၺ်ႇၺႃႇလႄႈ မိူဝ်ႈတႄႇတႄႉ ၶိုၼ်ႈသၢင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃးတင်းၼမ် ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇထိုင်ပီ (1969) ၼၼ်ႉ ၸုမ်းပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉမၢၼ်ႈ (ၽၵပ) ၶဝ်ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈတီႈ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းတႆးႁႅင်းၼႃႇလႄႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶဝ် လႆႈၼွမ်းၸူးၶဝ်တင်းၼမ်ယူႇ။ ၸုမ်း (ၽၵပ) ၶဝ် ၶဝ်ႈမႃးတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းမိူင်းလႃး ၼမ်ႉပၢင်း သူပ်းလူၺ် တင်းၽင်ႇၼမ်ႉမႄႈၶွင် လႄႈ တီႈၼင်လိၼ်တိတ်းၸပ်းမိူင်းလႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်မႃးႁူၺ်းဢဝ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢႃႇၶႃႇသေ သွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းပၼ် ပီ (1971) ၼၼ်ႉ ၽွတ်ႈလႆႈတပ်ႉၵွင် (815) ဝႆႉငဝ်ႈၸိုင်ႈတီႈဝၢၼ်ၽၢင်ယူႇ။ ထိုင်မႃးပီ (1975) ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈသိမ်းဢဝ် မိူင်းမ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၼႃႈတီႈတႆးယူႇၵမ်ႉၼမ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ်ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် (815) ယွၼ်ႉၼၼ်ႉလႄႈ ဢႃႇၶႃႇ လႄႈ တႆး ၸင်ႇလႆႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်မႃး ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် (815) ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း (ဢမ်ႇၼၼ်) လီမင်သျႅၼ်း ပေႃႈၶႄႇ မႄႈတႆး ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတီႉပၢင်ႇသၢႆး မူႇၸႄႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶုၼ်မိၼ် ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်း ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇၶဝ် ႁူမ်ႈတင်းၸုမ်း (ၽၵပ) မိူဝ်ႈပီ (1972) ၼၼ်ႉသေ ၽွတ်ႈလႆႈၸုမ်း (768) သေ ၸဝ်ႈၼုမ်ႇပၼ်း ပဵၼ်ၽူႈမၢႆၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ၸၢႆးဝိၼ်းသႃႇသမ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈမၢႆၽၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ ပိူင်ၽွတ်ႈ (ၽၵပ)ၶဝ်သမ်ႉ ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ တေလႆႈမီးၽၢႆႇတႂ်ႈၽူႈမၢႆၵၢၼ်မိူင်းၼႆယူႇ။ တပ်ႉ (769) ၼႆႉ ငဝ်ႈၸိုင်ႈၶဝ် မီးတီႈသီလူးသေ တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၼႃႈတီႈ သီလူး မိူင်းၽျၢၼ်း ႁူဝ်တွင်း တုင်ၽၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇ လႄႈ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်းၶႃႈသွင်ၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းပီႁိုင်မႃး ၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ၽၢႆႇၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈ မီးလွင်ႈတူဝ်ထူပ်း မီးလွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃးတင်းၼမ်ယူႇ။ ၼႂ်းၶႃႈသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ဢၼ်သိုၵ်းတႆး သိုၵ်းဢႃႇၶႃႇဢမ်ႇၵႃး ပႃးတင်းသိုၵ်းဝၶဝ်ႁၵ်ႉလိူဝ်ပိူၼ်ႈ မီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢႆးဝုၼ်းသႃႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ဢူၺ်းၵေႃႉသွင်ၵေႃႉ လွင်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်လႄႈ လွင်ႈႁၵ်ႉပႅင်းတီႈၵူၼ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်လႄႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ဢူၺ်းၵေႃႉသွင်ၵေႃႉၵေႃႈ မီးၸႂ်ၸင်းၵၼ်မႃးၽွင်ႈယူႇ။ ၸၢႆးၼုမ်ႇပၼ်း ဝၢႆးမႃးပဵၼ် ''ၸဝ်ႈလၢဝ်ၶမ်း'' ၸၢႆးဝိၼ်းသႃႇ ဝၢႆးမႃးပဵၼ် ''ၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇ ဢမ်ႇၼၼ် ''ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ၼႂ်းၸုမ်း (ၽၵပ)ယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶုၼ်သႃႇ မီးသွင်ၶုၼ်သႃႇ ၶုၼ်သႃႇၼႂ်းၸုမ်း (ၽၵပ) လႄႈ ၶုၼ်သႃႇ ယူႇတင်းၼင်လိၼ်ထႆး ႁူဝ်မိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၶုၼ်သႃႇသွင်ၵေႃႉၼႆႉ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ် ယွၼ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇ ၵူပ်းၵူႈပဵၼ်ႁိူၼ်းတင်း လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ (MTA ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး (NDAA_ESS)
မိူဝ်ႈပီ (8-8-1988) ၼႂ်းမိူင်းမီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈတင်းၼမ်သေ တပ်ႉၵွင် (815) လႄႈ (768) ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၶဝ်ႈတိုၵ်းသိမ်းဢဝ်မိူင်းယၢင်း။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶလယ (11) ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်ႉသုမ်းၵႂႃႇ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းမၢႆသွင် လႆႈႁွင်ႉသိုၵ်းၸွႆႈမႃးထႅင်ႈယူႇ ၸုမ်း (ၽၵပ) ၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈႁူၼ်လင်ၵႂႃႇၶိုၼ်း။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ပေႃႈၸဝ်ႈလၢဝ်ၶမ်း မႃးလႄႇတီႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၼိူဝ်ၸုမ်း (815) လႄႈ (768) ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈတီႉၺွပ်း ပေႃႈၸဝ်ႈလၢဝ်ၶမ်းသေ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ပၢင်တိုၵ်းမိူင်းယၢင်းၼၼ်ႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်သိုၵ်းပဵၼ် (သူရဢူးဢွင်ႇမိၼ်ႉဢူး) ပီ 2010 ၼၼ်ႉ မႃးပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈမၢႆသွင်ယူႇယဝ်ႉ။
Mong Lar ( NDAA_ESS )
ဝၢႆးသေ ပၢင်တိုၵ်းမိူင်းယၢင်းယဝ်ႉ 1988 လိူၼ်ဢႄႇပရႄႇ သိုၵ်းဝၶဝ် သိမ်းဢႃႇၼႃႇပႅတ်ႈၸုမ်း (ၽၵပ) သေ ၵေႃႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး (UWSA) မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ (17-4-1989) ၼၼ်ႉယူႇ။ ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း (815) ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်းၵေႃႈ ၺွပ်းပႅတ်ႈၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း (ၽၵပ) သေ သိမ်းဢႃႇၼႃႇသေ ၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးတပ်ႉသိုၵ်း (NDAA) ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း ၵပ်းသိုပ်ႇတႃႇႁူမ်ႈတင်းသိုၵ်းတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈလၢဝ်ၶမ်း တင်း ၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇယူႇ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းဝၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇ ႁူမ်ႈတင်းသိုၵ်းဝ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇ တိုၼ်းၶႂ်ႈႁူမ်ႈတင်း ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ (MTA ) တီႈႁူဝ်မိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။ လိူၵ်ႈဢမ်ႇလႄႇ (12-5-1989) ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈဝိၼ်းသႃႇ ဢွၵ်ႇတၢင်းမႃးတင်း ႁူဝ်တွင်း မိူင်းၽျိၼ်းၼၼ်ႉသေ လုၵ်ႈၶူၺ်ၸဝ်ႈလၢဝ်ၶမ်း (ၸၢႆးၼုမ်ႇပၢၼ်း) ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢႆးပျၢၼ်းၼၼ်ႉ လၵ်းႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈၸဝ်ႈဝိၼ်းသႃႇတီႈပွတ်းတၢင်းယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇ လႆႈၶၢမ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းဝၶဝ်ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်သေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်း ဢၢင်ႈမႃးတိုၵ်း ၼႃႈတီႈ (768) ၽွင်းမိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း (815) လႆႈၶဝ်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သေ သိုၵ်းဝၵေႃႈ လႆႈႁူၼ်လင်ၶိုၼ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႃႈတီႈ (768) ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်တွင်း မိူင်းၽျၼ်း တုမ်ႇၽၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းဝလႆႈၵႂႃႇၽွင်ႈ။
ၸဝ်ႈလၢဝ်ၶမ်း (ၸဝ်ႈၼုမ်ႇပၼ်း)
ၶၢပ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉ ပႃႈႁဵဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ တီႈသဵၼ်ႈတၢင်း မိူင်းလႃး သီလူးၼၼ်ႉသေ တၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ (Michael David Camp) ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ တပ်ႉၵွင် ၼႃႈလိၼ် (768) ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸုမ်း (815) သေ ပဵၼ်မႃးၸုမ်း NDAA ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸုမ်းNDAA ဢၼ်ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ဢဝ်ငမ်းယဵၼ်ၵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈ (30-6-1989) ၼၼ်ႉယူႇ။ ၸဝ်ႈလၢဝ်ၶမ်းတႄႉ မၼ်းလၢတ်ႈတီႈပီႈၼွင်ႉၵဵင်းတုင်ၶဝ်ဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈဢဝ်တၢႆၸဝ်ႈဝုၼ်းသႃႇၼႆသေတႃႉ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇယုမ်ႇ။
ၸွမ်သိုၵ်းပၢင်ၾႃႉႄလႈ ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း
တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းလႃး (NDAA ) ဢၼ်ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်မႃး တင်ႈတႄႇပီ (30-5-1989) တေႃႇထိုင်မႃး (30-6-2019) ၼႆႉ ဢဝ်ငမ်းယဵၼ်ၸွမ်းမၢၼ်ႈ တဵမ် (30) ပီယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 30 ပီၼႆႉ ၸဝ်ႈၸၢႆးလိုၼ်း ၵုမ်းလႆႈၼႃႈတီႈမၼ်းၸဝ်ႈသေ ပူၵ်းပွင်ပၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ပၢႆးယူႇလီ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းတင်းၼမ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ၵႅၼ်ႇၶႅင်မီးၼမ်ႉၵတ်း ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်သရေႇၼႃႈတႃ တႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်းတႄႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ မိူင်းလႃးၼႆႉ မိူၼ်မိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃလုၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း ပိၼ်ႇမႃးဢဝ်တီႈ Sai Murngkhon (11-11-2017) ၼၼ်ႉၶႃႈ
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ဢွင်ႈတီႈတေသၢင်ႈၽၢႆလႄႈဢၢင်ႇၵဵပ်းၼမ်ႉမၼ်းၼႆႉ မီးယူႇၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ၵႄႈၵၢင်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ပဵၼ်တီႈ ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃးၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇပူၼ်ႉမႃးလၢႆလိူၼ်ၼႆႉသေ မီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇ လႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း ပႃးၸဵမ်လွင်ႈပေႃႉထုပ်ႉၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 23/10/2016 ၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်း 2,000 ပၢႆလႆႈပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ ႁိူၼ်းယေးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်းယိုဝ်း ၸုမ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၵၢင်ႇတီႈတၢင်းဢွၵ်ႇတႃႈလူင်လႄႈ ႁၢင်ႇၵႆ တႃႈလူင် 20 ၵီႇလူဝ်ႇမေႇတိူဝ်ႇၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ယိုတ်ႈလၢမ်းၽႄႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၽွင်းဝူင်ႈ ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်း ထိုင်ၼမ်ႉတူႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တႃႈလူင်ၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵႆႉလႄႇၽၢတ်ႈၵႂႃႇၽၢတ်ႈမႃးသေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵူဝ်ႁႄလႄႈယင်းပၵ်းတပ်ႉပၢင်သဝ်းၶဝ်ယူႇဝႆႉၼိူဝ်လွႆသုင်သေပၵ်းတႃၸွမ်းတူၺ်းပိုၼ်ႉတီႈသၢင်ႈၽၢႆပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ႁႂ်ႈယႃႉပႅတ်ႈၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၵမ်းလဵဝ်ၵွပ်ႈဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၸွမ်းသၢႆမႄႈၼမ်ႉတူႈၼႆႉဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃးႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸၢႆးထမ်းဢၢႆး ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆးလၢတ်ႈဝႃႈ“လွင်ႈၵုမ်းၵမ်ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ပၼ် ႁႃယုင်ႈယၢင်ႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈယဝ်ႉ။သင်ဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုပ်ႇၶိုင်သၢင်ႈၽၢႆမႂ်ႇ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈသၢၼ်ၶတ်းၵၢင်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိုင်လွင်ႈၼႆႉတိုၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်း သိူဝ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇဢမ်ႇႁၢင်ႉၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ”ဝႃႈၼႆ။
ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်းသူၼ်းထိုင်ၶွမ်ႇပၼီႇၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၽၢႆယႄးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ်ၼႆႉၶိုၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းၶူင်းၵၢၼ်ယုင်ႈယၢင်ႈၼႆႉၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းတိုၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းႁၢႆႉလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ထူဝ်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉ။ပိူင် လူင်မၼ်းၸုမ်း Stucky SA ၼႆႉထုၵ်ႇလီ ထွၼ် ဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵွပ်ႈဝႃႈပၼ်ၼႃႈတိူဝ်ႈမိူင်းသဝိတ်ႉၸလႅၼ်ႇၵႅဝ် ၸွမ်းမိူၼ်ပဵၼ်“ၽူႈသၢင်ႈလွင်ႈငမ်း ယဵၼ်“ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမီးၾႅတ်ႉတရိူဝ်ႇဢၼ်ၸႅၵ်ႇၽႄဢႃႇၼႃႇၼင်ႇ ႁိုဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းပေႃးၸၢင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်၊ၵုမ်းၵမ်လႄႈၸတ်းၵၢၼ်ၶူဝ်းတိုၼ်းသၽႃဝလႆႈႁင်း ၵူၺ်း ၶေႃၶေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ
ၸၢႆးထမ်းဢၢႆး +95 (0)9-718-799-82
ၼၢင်းလၢဝ်ၶမ်း +95 (0)9-262-108-062
PDF files:


text:
ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပွတ်းတွၼ်ႈလွႆလႅမ် မႆႈၸႂ်ဝႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ 2 ပီယဝ်ႉၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်သူင်ႇလုၵ်ႈလၢင်းၽႂ်မၼ်း ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ဢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးပိင်ႇၺႃႇ တႂ်ႈသိုၵ်းယိုတ်းမိူင်းၵုမ်းၵမ် ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ ပၢင်လူင်၊ လၢႆးၶႃႈ လႄႈ မိူင်းၵိုင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ် သူင်ႇလုၵ်ႈလၢင်းၽႂ်မၼ်း ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၊ ယွၼ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈၶၢတ်ႇ ႁဵၼ်းၵၼ်မီးၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီယဝ်ႉလႄႈ ၵူဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇသုမ်းလၢႆ ၵူဝ်ပူၼ်ႉၶိင်ႇပူၼ်ႉၶၢဝ်းဝႃႈၼႆ။
ပေႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပွတ်းပၢင်လူင် ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မႆႈၸႂ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၶဝ်ၶႃႈဢေႃႈ မိူဝ်ႈပီၵၢႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းမႃး ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပီ 2021 ၼႆႉထႅင်ႈ ပီၼိုင်ႈ တေပဵၼ်ၵႂႃႇသွင်ပီယဝ်ႉ ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၵူဝ်သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ႁဵၼ်း ၶဝ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈသေ ပေႃးယႂ်ႇမႃးထႅင်ႈဢိၼ်ႉၵူဝ်ၶဝ် ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႂႃႇ ႁဵၼ်း ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်ပႆႇသူင်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတႄႉ တိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇ မွၵ်ႈသၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈ ၊ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေပၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ 3 လိူၼ်ၵူၺ်းသေ တေပၼ်ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉၸၼ်ႉ ၼႆလႄႈ ပေႃႈမႄႈၸိူဝ်းၶဝ်မႆႈၸႂ်ၵူဝ်လုၵ်ႈလၢင်းဢမ်ႇမေႃလိၵ်ႈ၊ သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းလၢႆလၢႆၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ဝဵင်းပၢင်လူင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ လႆႈငိၼ်းဝႃႈတႄႉ ပီၼႆႉ ၶိုၼ်ႈသၢမ်လိူၼ် တေႃႇထိုင်လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် ၶဝ်တေ ၶိုၼ်ႈပၼ်ၸၼ်ႉၼႆဝႃႇ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉတႄႉ ပႆႇယိုၼ်ယၼ်။ မိူၼ်ဢေးလၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ ထၢမ်မၼ်း မိူဝ်ႇတႄႉၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတႄႉ ၼိုင်ႈႁွင်ႈႁဵၼ်းလႂ် မီး လုၵ်ႈႁဵၼ်း 10 ၵေႃႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် မီးၵႂႃႇ မွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉယဝ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမႃးၶိုၼ်ႈၼမ်ယူႇ”- ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ်၊ လၢႆးၶႃႈ လႄႈ မိူင်းၵိုင် လၢင်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၼမ်မႃးတႄႉတႄႉ၊ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၵေႃႈလၢမ်းၽႄႈတိတ်းၸပ်းၵၼ်ယူႇပႆႇထၢတ်ႇ။
ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ တႄႇဢဝ် ပီ 2020 ပူၼ်ႉမႃး လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းဝႆႉ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်းႁႅင်း မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်းၼၼ်ႉ။ ထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 1/12/2021 ၼႆႉ ၸင်ႇပိုတ်ႇၶိုၼ်း ယွၼ်ႉပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းၼႆႉသေ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်လႆႈပိုတ်ႇမႃး ႁူင်းႁဵၼ်းသမ်ႉ တင်းမူတ်း 14 ၸႄႈဝဵင်း ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၼၢၼ်းယုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၼၢၼ်းယုၼ်း (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: နန်းယွန်းမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Nanyun Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [zɛ᷆ wéŋ nɑ́n jún]) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၼႃႈလိၼ် ၼႃႇၵ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၼၢၼ်းယုၼ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 54.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင်
ဝၼ်းထိ 26/06/2015
ၵူၼ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင်ထတ်းသၢင်ၸီႉၼႄးလွင်ႈၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် “ဢဝ်ၶွင်တွၼ်ႈ” ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိူဝ်ႈတႃႇ သူၼ်းႁူၺ်း ၵမ်ႉထႅမ် ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆၼမ်ႉၶူင်း
လွင်ႈၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊသၼူဝ်ႊဝီႊမွင်ႊထဵၼ်ႊၸုမ်းမိူင်းဢွတ်ႊတေႊရီႊယႃႊ Snowy Mountains Engineering Corporation (SMEC) ၶဝ်ဢဝ်ၶွင်တွၼ်ႈသူၼ်းႁူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းတူၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ လူင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ထတ်းသၢင်ႈလွင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ တၢင်းသၽႃဝ လႄႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း (EIA/SIA) တႃႇၶူင်းၵၢၼ် ၽၢႆႁႅင်းၼမ်ႉၾႆးၾႃႉမိူင်းတူၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉမီးၶၢဝ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်း လိူၼ် မေႊ 2015 သေ ၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊမိူင်းဢွတ်ႊသတေႊရီႊယႃႊ (SMEC) ၶဝ်ၶိုၼ်းၸတ်းပၢင်ၸီႉၸႅင်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈ ဝၼ်း ထိ 18/06/2015 ဝႃႈၸုမ်းၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈၼႆ။
ၵွပ်ႈၼၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၶိုၼ်းၸီႉၸႅင်ႈပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶူဝ်းတွၼ်ႈဢၼ်ၸုမ်းၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင်ဢၼ်ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇသူၼ်းတိုၵ်းႁူၺ်းၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႉထႅမ်ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆမိူင်းတူၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼၼ်ႉယူႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 27/04/2015 ၼၼ်ႉၸုမ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ Union Solidarity and Development Party (USDP) ၶဝ်ႁွင်ႉပၢင် ၵုမ် လုၵ်ႈၸုမ်းၶဝ်လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈပႃးၸဵမ်ၼႂ်းဝဵင်းလႄႈဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းပိူဝ်ႈတႃႇႁူပ်ႉ ထူပ်း ၽွင်း လူင်ၾၢႆႇ ၾႆး ၾႃႉမိူင်းတႆးလုင်းၸၢႆးထုၼ်းယိၼ်ႇၵေႃႉဢၼ်လေႇယဵမ်ႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼၼ်ႉယူႇ။ ပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉၸတ်းတီႈ ႁူင်းႁေႃ ၼမ်ႉပၢင် မီးၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 300 ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။
ဝၢႆးပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းတေပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်လႆႈႁပ်ႉထူင်ၵေႃႉႁူၺ်ႇႁူၺ်ႇသေၼိူဝ်ထူင်ၼၼ်ႉတႅမ်ႈဝႆႉလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတင်းလိၵ်ႈဢင်းၵိတ်းဝႃႈ “ၶူင်းၵၢၼ်ႁႅင်းၼမ်ႉၾႆးၾႃႉ မိူင်းတူၼ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်း တွၼ်ႈၼိူဝ်” ၼႆ သေမီးပႃး တင်းမိၵ်ႈမၢႆ(လူဝ်းၵူဝ်ႉ)ယႂ်ႇၶွင်ၶူင်းၵၢၼ်ဝႆႉၼႂ်းၵၢင်မၼ်း။ တီႈပႃႈၼိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈမီးမိၵ်ႈမၢႆလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၶွင်ၶွမ်ႊ ပၼီႊ 5 ဢၼ်ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း လွင်ႈၽၢႆၼၼ်ႉယူႇ၊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်မိၵ်ႈမၢႆၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇChina Three Gorges Corporation, China Southern Power Grid, Sinohydro, ထႆးthe Electricity Generating Authority of Thailand (International) and မၢၼ်ႈMyanmar’s International Group of Entrepreneurs Company ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼႂ်းထူင်ၼၼ်ႉပဵၼ်ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆၼၢင်းယိင်းတႆးၸိူဝ်းပဵၼ်သိၼ်ႈ၊ဢႅပ်ႇယႃႈမွင်ႇ(ပယုၵ်ႉသီႇ) ယႃႈၵႄႈလႅတ်း (ယႃႁၢၵ်ႈမႆႉ ႁၢၵ်ႈတွၵ်ႇတႆး)၊ ယႃမဵတ်ႉဝီႊတႃႊမိၼ်ႊၶႅပ်းၼိုင်ႈလႄႈ ယႃၵႄႈၸဵပ်း ၵႄႈမူၺ်ႈၶႅပ်းၼိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းလႆႈႁပ်ႉၶူဝ်းတွၼ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉလူမႅၼ်ႈလိၵ်ႈဢၼ်မီးၼိူဝ်ထူင်ဢၼ်ဢမ်ႇပႃးလိၵ်ႈတႆးၼၼ်ႉသင်။ ၽွင်းၶဝ်ၽႅဝ်ႁိူၼ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉၵူၺ်းၸင်ႇၶိုၼ်းၾၢင်ႉၶုၵ်းၸႂ်လႆႈဝႃႈမၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇသူၼ်းႁူၺ်းၵမ်ႉထႅမ်ၽၢႆမိူင်း တူၼ်ၼႆလႄႈၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းတေႉတေႉၵွပ်ႈဝႃႈၶဝ်ၵေႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇၵမ်ႉထႅမ်ၽၢႆယူႇယဝ်ႉ။ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈ ၶႂ်ႈဢဝ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉဢၢပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈပၼ်ဝႆႉပႃႈၼႃႈၸုမ်းSMEC ၶဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၵုၼ်ႁဵင် ၵဵဝ်ႇၵပ်းၽၢႆ မိူင်း တူၼ် သၢမ်ဝၼ်းသေ မၼ်းတိုၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းလီဝႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်သူၼ်းႁူၺ်း ၵူၼ်းမိူင်းတႃႇၵမ်ႉထႅမ်ၶူင်းၵၢၼ်ၽၢႆမိူင်းတူၼ် ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈၶူဝ်းတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ၶွင်မွၼ် (ၵၢၼ်ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈ တၢင်းဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်ၸွမ်းၵူၼ်းလူင်းတိုၼ်းလၢင်းတႃႇသၢင်ႈၽၢႆသေပဵၼ်လွင်ႈ တၢင်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတႅမ်ႈၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵူၼ်မိူင်းၵုၼ်ႁဵင်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထိ 30/04/2015 ဢၼ်ဝႃႈ “ ၵူၼ်းမိူင်းၵုၼ်ႁဵင် တိုၼ်း တေသၢၼ် ၶတ်း ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း ၼိူဝ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်တႃႇတိုၵ်းသူၼ်း ႁူၺ်းႁဵတ်း သၢင်ႈၶူင်း ၵၢၼ်ၾၢႆႁႅင်းၼမ်ႉၾႆးၾႃႉ မိူင်းတူၼ်ဢမ်ႇဝႃႈ တေပဵၼ်ၽႂ်လႂ်၊ ၸုမ်းလႂ်၊လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင်၊ ၶွမ်ႊပၼီႊၸိူဝ်း လူင်းတိုၼ်းလၢင်း ပႃးၸဵမ်လွင်ႈ ၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆ၊ၵၢၼ်တိုၵ်းသူၼ်းသေ လွင်ႈလွင်ႈ၊ ဢဝ် ငိုၼ်းတွၼ်ႈ၊ ၶွင်မွၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်းသိုဝ်ႈ ၵေႃႈလီတၢင်းဢွမ်ႈၵေႃႈလၢႆးတေသၢၼ်ၶတ်းႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း”
သင်ၶႂ်ႈႁူႉႁူဝ်ယွႆႈထႅင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၼၢင်းမျႃႉလေး (+95) 09250783156
ၸၢႆးသီႇႁႃႉ (+95) 09428367956
ၼၢင်းၶမ်းၼွင်ႉ (+95) 09428367849
ၸၢႆးၶိူဝ်းသႅင် (+66) 0808476538 (ဢင်းၵိတ်း၊ ထႆး)


text:
မီးၵူၼ်းဢၢင်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်း PDF ၼႆသေ ႁဵတ်းလိၵ်ႈသူင်ႇၸူး ၽူႈမၢၵ်ႈၵူၼ်းမီး ၸဝ်ႈၶဝ်ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ်လူၺ်ႈတၢင်း Viber ၶိူဝ်းယႂ်း ၊ သင်ဢမ်ႇဢူၼ်းပၼ်ငိုၼ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၸိုင် တေမႃးတီႉၺွပ်း ၶႃႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
တႄႇဢဝ် ႁူဝ်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 2022 ၼႆႉမႃး တီႈဝဵင်းပၢင်လူင် ၸႄႈဝဵင်းလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီးၵူၼ်း/ ၸုမ်း ဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်း PDF ၼႆသေ တႅမ်ႈလိၵ်ႈယွၼ်းငိုၼ်း သႂ်ႇႁၢင်ႈမၢၵ်ႇၵွင်ႈထၢႆႇႁၢင်ႈသူင်ႇၸူးတီႈ ၽူႈမၢၵ်ႈမီး ၸဝ်ႈၶွင်ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လူၺ်ႈတၢင်း Viber။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းပၢင်လူင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸုမ်းလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ဝႃႈပဵၼ် ၸုမ်း PDF ဝဵင်းပၢင်လူင် ၼႆသေ ထႆႇႁၢင်ႈမၢၵ်ႇၵွင်ႈ တႅမ်ႈၸိုဝ်ႈၽူႈမၢၵ်ႈမီး ၸဝ်ႈၶွင်ႁၢၼ်ႉၶၢႆ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇႁိူၼ်းမၢႆသင်၊ သဵၼ်ႈတၢင်းသင် ယွမ်ႇလႂ်ပွၵ်ႉလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉတႅတ်ႈတေႃးသေ သူင်ႇၶေႃႈမုၼ်းၼႆႉ ပၼ်ၼႂ်း Viber ဢမ်ႇၼၼ် ၵပ်းၾူၼ်းၸူးႁႃ ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈငိၼ်းမႃး တီႈဝဵင်းပၢင်လူင်ၼႆႉ ၺႃးၵူၼ်းလွၵ်ႇငိုတ်ႈ လႅၼ်ၵိၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မီးမႃး 2 ၵေႃႉယဝ်ႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၸဝ်ႈၶွင်ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶိူင်ႈၶူဝ်းႁိူၼ်းယေး ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၸုမ်း PDF ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ပႃႈၼၢင်းၺူဝ်ႇ ဢႃယု 59 ပီ ၵူၼ်းပွၵ်ႉ 4 ဝဵင်းပၢင်လူင် ထုၵ်ႇ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ ပဵၼ်တူဝ်ယိူဝ်ႇ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ပႅတ်ႈဝႆႉ တီႈ တၢင်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊပူၼ်ႉမႃး။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ထူဝ်းၾူၼ်းၵပ်းၸူး ၽူႈမၢၵ်ႈမီးၸဝ်ႈၶွင် ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင်မႃးၶိူဝ်းယႂ်း ၊ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇဢူၼ်းငိုၼ်းပၼ် တေထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႈၼၢင်းၺူဝ်ႇ ၼၼ်ႉ ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈယိင်း ဢႃယု 40 ပၢႆ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸုမ်းယွၵ်ႇလႅၼ်ၵိၼ်ငိုၼ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းပႃႈၺူဝ်ႇ တၢႆၼၼ်ႉသေ လွၵ်ႇငိုတ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈၵူဝ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸုမ်းႁႅမ်ပႃႈၺူဝ်ႇၼႆသေ ၸႂ်ႉၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၶဝ် ဢူၼ်းငိုၼ်းၶဝ်ႈၼႂ်း ယေးငိုၼ်းၶဝ် ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မီးမႃးၼမ်ယဝ်ႉ။ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ မၢင်ၵေႃႉ ၺႃး 20 သႅၼ်ပၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။ ပေႃးပဵၼ်ႁၢၼ်ႉယႂ်ႇၶဝ် လွၵ်ႇၵိၼ်ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇသႅၼ်မၼ်းၶႃႈဢေႃႈ။ လွင်ႈၼႆႉ လႆႈငိၼ်းၵၼ်မႃး ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း။ ၸဝ်ႈတူဝ် ဢၼ်ပိူၼ်ႈယၢမ်ႈၺႃးမႃး ၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းလၢတ်ႈ ဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇသင်ၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၸုမ်း/ ၵူၼ်းပႅတ်ႉလႅၼ်ယွၵ်ႇၵိၼ်ငိုၼ်း ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပဵၼ်ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၼမ်ႉမိုဝ်းၽႂ်ႁဵတ်း ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပႆႇႁူႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈတေသူင်ႇလိၵ်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈ တၢင်း Viber ၵမ်ႈၽွင်ႈ တေၵပ်းၾူၼ်းၸူးၵမ်းသိုဝ်ႈ ၵမ်ႈၼမ် တေ သူင်ႇၸူး ၽူႈမၢၵ်ႈမီး၊ ၸဝ်ႈၶွင်ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30/10/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း မီးၵူၼ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ မႃးၸူးပႃႈၼၢင်းၺူဝ်ႇ တီႈႁိူၼ်း သေလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႂ်ႈ သိုဝ်ႉသူၼ်၊ ၼႆလႄႈပႃႈၼၢင်းၺူဝ်ႇ ၶီႇၵႃးၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ်ႁၢႆၵႂႃႇတင်းၶိုၼ်း၊ လုၵ်ႈလၢင်း ၵူၼ်းႁိူၼ်းၸွမ်းၶႆႈ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 31/11/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း 12:37 မူင်း ၸင်ႇထူပ်းႁၼ်တူဝ်တၢႆ မၼ်းၼၢင်း ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆသေ ပႅတ်ႈဝႆႉ တီႈတၢင်းၶဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်း ဢိူင်ႇၼွင်လႅင် ၼႆယဝ်ႉ။
ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11/10/2022 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼၢင်းယိင်း 2 ၵေႃႉ ၺႃးၵူၼ်းႁၢႆႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢဝ်မိတ်ႈ ၸမ်ႈ လင်ဢၢၼ်းၸူၼ်ၶဝ် တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ႁူး ဝဵင်းပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇၾူၼ်းလႄႈ ငိုၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။


text:
ပတဵင်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ (မၢၼ်ႈ: ပုသိမ်ခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pathein District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ 6 ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ ပွတ်းတႂ်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇၼႆႉ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈတွၼ်ႈႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီး ၸႄႈတွၼ်ႈမျွင်းမျႃႉ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမဢူႇပိၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မီး ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ လႄႈ ပၢင်ႇလၢႆႇပင်းၵလႃး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ပၢင်ႇလၢႆႇၵပ်ႉပလီႇ ယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇၼႆႉ မီး 4208.42 လွၵ်းလၵ်း (10,900 လွၵ်းၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) သေ ၸွမ်းလူၺ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 1,627,586 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်း လႄႈ ဝဵင်း ၸိူဝ်းမီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇၼၼ်ႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
- ၸႄႈဝဵင်းပတဵင်ႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႇၵျီးထွင်ႉ
- ၸႄႈဝဵင်းတႃႇပွင်း
- ၸႄႈဝဵင်းငပုတေႃး
- ၸႄႈဝဵင်းၵျူင်ႇပျေႃႇ
- ၸႄႈဝဵင်းယေႇၵျီႇ
- ၸႄႈဝဵင်းၵျွင်းၵူင်း
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ႁွင်ႈၵၢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်း, 26 August 2014, p. 35, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 25, 2015


text:
ဝူင်ႈပူၼ်ႉၼႆႉ ဢမေႊရိၵၼ်ႊတင်းၶႄႇ သွမ်ႈတိုၵ်း ႁိုဝ် ၾိုၵ်းသိုၵ်းတိုၵ်းယိုဝ်း ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်၊ ၼႄဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶတ်းတႃႉတေႃႇၵၼ်။
ဝႅပ်ႊသၢႆႊ South China Morning Post ၶွင်ႁွင်ႊၵွင်ႊ ဢွၵ်ႇဝႆႉဝႃႈ -မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး တင်ႈတႄႇ ဝၼ်းပုတ်ႉ ထိုင်ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ (01-05/7/2020) ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇ လႆႈသွမ်ႈတိုၵ်းႁိမ်း ၵုၼ်ၽႃႊရႃႊသဵလ်ႊ ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇတႂ်ႈ/ၸၢၼ်းဝႆႉ။ ၽွင်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းသဝ်တီႈ 4 တပ်ႉႁိူဝ်းဢမေႊရိၵၼ် ဢၼ်မီးႁိူဝ်းတၢင်ႇၶိူင်ႈဝိၼ် 2 လမ်း USS RONALD REAGAN တင်းႁိူဝ်း USS MINITZ ၵေႃႈမႃးသွမ်ႈတိုၵ်း ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇၸၢၼ်း။ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်သွမ်ႈတိုၵ်းၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇပၢင်ယႂ်ႇသုတ်း ၶွင် ဢမေႊရိၵၼ်ႊ ၼႂ်းႁွပ်ႈလၢႆပီပူၼ်ႉမႃး- ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းသွင်ၸိုင်ႈမိူင်း မႃးသွမ်ႈတိုၵ်းၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉလဵဝ်ၵၼ် သမ်ႉမႅၼ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း လဵဝ်ၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ထိုဝ်ဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးသူႈမီးသူႈပဵၼ်-ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်လူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းၶႄႇ ၸဝ်ႉ လီႉၵျဵၼ်ႉ လၢတ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6/7/2020 ၼၼ်ႉဝႃႈ- ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇတႂ်ႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉမၼ်ႈၼိမ်လီယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမေႊရိၵၼ်ႊၼႆႉ တိုၼ်းတင်ႈၸႂ်သူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းမႃးသွမ်ႈတိုၵ်းယႂ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇသမ်ႇမႅၼ်မႅၼ်းႁႅၼ်ႇ ၼႄလွင်ႈဢဵၼ်ႁႅင်း၊ တိုၼ်းမီးၸႂ်ယိူင်းဢၢၼ်းမႃးသၢင်ႈလွင်ႈတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၸတ်ႉငၢၵ်ႈၵၼ် မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢင်ႇလၢႆႇၶႄႇတႂ်ႈၼႆႉ ယဵၼ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈပၢင်သိုၵ်းၵႂႃႇ- ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ၽူႈၵုမ်းၵွၼ်းတပ်ႉႁိူဝ်း USS RONALD REAGAN တႄႉတွပ်ႇလၢတ်ႈ တီႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ် မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႃႈသွမ်ႈတိုၵ်းၼၼ်ႉဝႃႈ- ပဵၼ်ၵၢၼ်ၼႄမဵတ်ႇမၢႆတႅၵ်ႇလႅင်းဝႃႈ ဢမေႊရိၵႃႊ တိုၼ်းတေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈၼိမ်သဝ်းလႄႈ ဢဝ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်မိူင်းဢူၺ်းလီ ႁိမ်းႁွမ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ၊ ၵၢၼ်သွမ်ႈတိုၵ်းပွၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်းဢၼ်ၶႄႇ သွမ်ႈတိုၵ်း၊ ပဵၼ်ၵၢၼ် တုမ်ႉတွပ်ႇၶိုၼ်းဢၼ်ၶႄႇ ၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်းလူလၢႆပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၼႂ်းပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉၵူၺ်း- ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းၶႄႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႂ်းတပ်ႉႁိူဝ်းသေ ၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ဝႆႉ တႅမ်ႈပွင်ႈၵႂၢမ်း တီႈၼႂ်းဝႅပ်ႊသၢႆႊ ႁူင်းပွႆႇသဵင်ၾိၼိၵ်ႉသ် ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ- ဢၼ်ဢမေႊရိၵၼ်ႊ သူင်ႇႁိူဝ်းတေႃႉတၢင်ႇၶိူင်ႈဝိၼ် ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇၸၢၼ်းလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းၼႆႉ ၶႄႇတိုၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းတုမ်ႇတွပ်ႇၶိုၼ်းတႃႇသေႇ။ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူင်လူင်ၶွင်ၶႄႇၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈ လႅၼ်လိၼ် ဢႃႇၼႃႇၸိၵ်းၸွမ် လႄႈၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ဢမေႊရိၵၼ်ႊ သူင်ႇတပ်ႉႁိူဝ်းမႃးလွၵ်ႇငိုတ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႄႇတိုၼ်းဢမ်ႇယုပ်းၽၢၼ်ႈ ယၢၼ်ႈၵူဝ်သင်လႃးလႃး၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈတပ်ႉသိုၵ်းၶႄႇၼႆႉ တိုၼ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉ တႃႇၸတ်းၵၢၼ်ပႅတ်ႈၽေးၶဵၼ်ၼႆႉလႆႈငၢႆႈငၢႆႈဢွၼ်ႇၵူၺ်း-ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ၽေးတၢင်ႇၸၢတ်ႈတၢင်ႇမိူင်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈၶႄႇလႆႈသွမ်ႈတိုၵ်း ၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်ဢၼ်ယိုဝ်းမႅၼ်ႈၶိုဝ်းယမ်၊ ၶိူင်ႈမၢၵ်ႇလူင်ဢၼ်ယိုဝ်းလုၵ်ႉၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်လူင်းၸူးႁိူဝ်း ပႃးၸဵမ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ယိုဝ်းလိုင်ႈ သႂ်ႇႁိူဝ်းၼႂ်းၼႃႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉလီငၢမ်း၊ လိူၼ်ၼႃႈၼႆႉၵေႃႈလႅပ်ႈတေသွမ်ႈတိုၵ်းထႅင်ႈယူႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး LINE TODAY


text:
ဝဵင်းမိူင်းလႃး ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 4 ၼၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉလၢမ်းၽႄႈႁႅင်းလႄႈ လႆႈ Lockdown ဝဵင်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း လိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇပိုတ်ႇ ပၼ်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။
ဝဵင်းမိူင်းလႃးၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 16/9/2022 မႃး တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ပိၵ်ႉဢိုတ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉပႆႇၸၢင်ႈပိုတ်ႇ ပၼ်ၶိုၼ်း။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်တိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ တင်းႁိူၼ်းတင်းယေး မၢင်ဝၢၼ်ႈ ပဵၼ်တင်းဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီး ။
ၵူၼ်း မိူင်းလႃး လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “လွင်ႈလွၵ်ႊတၢဝ်ႊၼႆႉလႅပ်ႈပႆႇပဵၼ်ပိုတ်ႇငၢႆႈငၢႆႈၶႃႈ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၸပ်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၼမ်ႁႅင်းၼႃႇယဝ်ႉ။ ပဵၼ်တင်းႁိူၼ်းတင်းယေး တင်းဝၢၼ်ႈ ၶႃႈဢေႃႈ။ ဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢမ်ႇယွမ်း 90 ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵၵ်းတူဝ်ယူႇႁိူၼ်းယေးၵၼ်သေ ပႂ်ႉယႃႈယႃ တီႈၼႂ်းလူင် (ၾၢႆႇၽွင်းငမ်း) ၸႅၵ်ႇပၼ် ၵူၺ်းၶႃႈ။ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၼမ်ႉမုၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵူတ်ႇထတ်းယူႇ ၵူႈဝၼ်း။ ပိူင်ၾၢင်တၢင်းပဵၼ်တႄႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ် ႁူဝ်ၸဵပ်း၊ ၼၢဝ်၊ ၵူၼ်ႉမူၺ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆ ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် မီးၵူၼ်းပဵၼ်လၢႆၵေႃႉ တၢႆလၢႆၵေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပႆႇလႆႈႁူႉသဵၼ်ႈမၢႆတႅတ်ႈတေႃး။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းလႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈပဵၼ်ၽွင်းရႃႇသီႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶၢဝ်းပဵၼ်ဝတ်းပဵၼ်ဢၢၼ် လႄႈ ပေႃးၵူတ်ႇထတ်းတႄႉ တိုၼ်းတေႁၼ်ၼမ်ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
“ ဢမ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇတၢင်းလႂ်လႄႈ လိူဝ် သေယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၵၼ်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႈမႃး ဢမ်ႇလႆႈ ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ ဢေႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈပၢင်ၽၢႆႉပၢင်လွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈလႂ် တေလႆႈၵိၼ်ၼွၼ်းယူႇတီႈၼၼ်ႈ ႁဵတ်း ၼၼ်”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းလႃး သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၽွင်းပိၵ်ႉဢိုတ်းဝဵင်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉ ၵမ်ႈၼမ် ထူပ်းတၢင်း ယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇႁႅင်း ။ ၸဝ်ႈသူၼ် ၽၵ်းၶဵဝ် တႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတေႃႉဢဝ်ၽၵ်းဢွၵ်ႇၶၢႆၸူးၵၢတ်ႇ။ ၵိၼ်ဢမ်ႇၶိုတ်း ၸႅၵ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇမူတ်းသေ ဢဝ်ၽၵ်းၼဝ်ႈပႅတ်ႈၵေႃႈမီးၼမ်။
“ၼႂ်းလူင်တႄႉ မႃးသိုဝ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇယူႇ ၽၵ်းၶဵဝ်ၼႆႉ ၵူၺ်းၵႃႈ မႃးသိုဝ်ႉဢမ်ႇၶိုတ်း ယွၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၽုၵ်ႇၼမ် ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ဝၢၼ်ႈလဵဝ်ၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၽၵ်းၶဵဝ်ၼႆႉ ၶၢႆဢမ်ႇၶိုတ်း ၵေႃႈပႃး၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတေႃႉၶၢႆတၢင်းၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈၵေႃႈပႃး လႄႈ ဢမ်ႇတၼ်းၵိၼ်ၶိုတ်းသေ လႆႈဢဝ်ၽၵ်းၶဵဝ် ၵႄႇပႅတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်”- ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ မိူင်းလႃးလၢတ်ႈ။
ၼႂ်းပီၼႆႉ ဝဵင်းမိူင်းလႃး လႆႈလွၵ်ႊတၢဝ်ႊဝဵင်း ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၽႄႈလၢမ်းၼႆႉ 3 ပွၵ်ႈပႃးၼႆႉယဝ်ႉ လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။


text:
တယႅတ်ႉ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ
ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ (မၢၼ်ႈ: သရက်ခရိုင် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thayet District) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်းသုတ်း တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းပူး လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်း၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈယမႄးတိၼ်း လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတွင်ႇငူႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၼ်ႇတွႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၽၢႆႇတၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ၊ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၼင်ႇ ဢၼ်ၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ လႄႈ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတင်း ၼႃႈတၢင်းတူၵ်း လႄႈသင်၊ လုၵ်းတင်း ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇလႄႈသင် ငႃးလွႆ ငူင်းလွႆၸိူဝ်းၼႆႉ ငေႃးဢွၵ်ႇသေ ပဵၼ်သၼ်ၵွင်းလွႆ တွၼ်ႈတႃႇတီႈဢွၵ်ႇၼမ်ႉ တႃႇ ၵိင်ႇၼမ်ႉ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉၵဵဝ် ၼႆႉ လုၵ်ႉဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇ လႆလူင်းၽၢႆႇၸၢၼ်း တီႈၼႂ်းၵၢင်ၸႄႈတွၼ်ႈ တၢင်းယၢဝ်းမွၵ်ႈ 90 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမႄႈၼမ်ႉ တီႈ ၵႄႈဝဵင်းၵမ်ႇမလႄႈ ဝဵင်းပျီႇ ဢၼ်ပဵၼ် ၵူတ်ႉၵႅပ်ႈမၢႆသီႇၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး မွၵ်ႈသၢမ်ၽႃႇလူင်ႇၼႆႉၵူၺ်းသေ တီႈတေႃႇၼႃႈ ဝဵင်းသိၼ်ႇပွင်ႇဝႄးၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီးမွၵ်ႈ သၢမ်လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁွင်ႈၼမ်ႉ ၸိူဝ်းလမ်ႇလွင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လႆၶဝ်ႈၸူး ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ပၼိ၊ မိၼ်းတူင်း (မထူင်း) လႄႈ ႁွင်ႈမိၼ်းတႄးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆၶဝ်ႈၸူးၽၢႆႇတူၵ်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈ ႁွင်ႈၸိူဝ်းလႆႈၶဝ်ႈ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႈၵျေးၼီႇ လႄႈ ႁွင်ႈပႂႅတ်ႉၵျီးၼႆႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။
တၢင်းသုင်သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉ ၽတ်ႉၽဵင်ႇ မီးမွၵ်ႈ 4000 ထတ်းၼႆႉသေ တႃႇသွင်ႇတီႈၼႆႉ သုင် 5000 ထတ်းပၢႆယဝ်ႉ။ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်ၼႆႉ တိူဝ်းတႅမ်ႇသေ တႃႇတီႈၼိုင်ႈ မီး 2000 ထတ်းပၢႆသေ တႅမ်ႈယေႃႈလူင်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇႁွင်ႇယဝ်ႉ။ ၼႃးလိၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့ ၵွင်းလွႆဢွၼ်ႇၼမ်လိူင်ႇလႄႈ ၼႃႈလိၼ်ပဵင်း ဢမ်ႇပေႃးမီး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးလႅင်လိၼ် ႁိၼ်သၢႆး၊ ႁိၼ်ထုၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ တီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶွၼ်ႇလိၼ်ဢမ်ႇၶႅမ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁႆႈၼႃး ပႃႇထူဝ်ႇသင်။
ႁူမ်ႈဝႃးၸမ်ၵၼ်တင်း ပၢၵ်ႇၼမ်ႉၼိူဝ်ၵုၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းတႂ်ႈသေတႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆ့ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၼႃႈလိၼ် ၽူၼ်ဢေႇလႄႈ တင်းပီၼႆႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ၽတ်ႉၽဵင်ႇ ၵူၺ်းမီး 30 ၼိဝ်ႉ တေႃႇ 50 ၼိဝ်ႉၵူၺ်း။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ၾိင်ႈၾႃႉတိူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈသေ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်မီႈဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းၵတ်းမႃး တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ယွမ်းလူင်ထိုင် 42 တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉသေတႃႉ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ တၢင်ႉလူမ်းမႆႈ ၶိုၼ်ႈသုင် ထိုင် 104 တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးမွၵ်ႈၶၢဝ်းလိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉ ပေႃးမုင်ႈတူၺ်းသုတ်းသၢႆတႃၼႆ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁၼ် တူၼ်ႈမႆႉ တူၼ်ႈယိူဝ်ႈၶဵဝ်ၶဵဝ်သေတႃႉ ပေႃးထိုင်ဝၢႆးလင်လိူၼ်မေႇ ပေႃးၽူၼ်တူၵ်းၽွၵ်းၽႅၵ်းပၼ်ယဝ်ႉၼႆတႄႉ ၸိူဝ်းတီႈလွႆၵွင်း လိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ယမ်းၶဵဝ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။
ပေႃးၶိုၼ်းၽိုၼ်ႉတူၺ်းပိုၼ်းမိူဝ်ႈၸဝ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ပွတ်းတႂ်ႈၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆႉ တိုၼ်းၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်း မိူင်းသရေႇၶိတ်ႉတရႃႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လီမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ပွတ်းၼိူဝ်ၸႄႈတွၼ်ႈယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်မီႈ ၽင်ႇၽၢႆတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်း တိူင်းသုၼႃပရၼ်ႇတလႄႈသင်၊ ပွတ်းတွၼ်ႈၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇၽင်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်း တိူင်းတမ်ႇပတီႇပ ၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းၶဝ် မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈၼၼ်ယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ၶုၼ်သုပႆၺႃႇ ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆသိုပ်ႇၶုၼ်သရေႇၶိတ်ႉတရႃႇ ထူၼ်ႈ 27 မွၵ်ႈမိူဝ်ႈပီၶရိတ်ႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပႅတ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမွၼ်း၊ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵၢၼ်းယၢၼ်ႇၶဝ် မႃးတိုၵ်းသရေၶိတ်ႉတရႃႇလႄႈ မိူင်းလႆႈလူႉသေ သမုတိရၢၸ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် လၢၼ်ၶုၼ်ပႃးၼၼ်ႉ လႆႈပၢႆႈမႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉသေ မႃးတင်ႈ ဝဵင်းမိၼ်းတူင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ပႃးၼၼ်ႉ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ပဵၼ်ၶုၼ် ဢၼ်ၵေႃႉတႄႇတင်ႈ မိူင်းပူးၵမ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဢရိမတ်တၼႃ ၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ သၢႆသိုပ်ႇၶုၼ်ၼၼ်ႉသေ ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းပူးၵမ်ႇမႃး ႁိုင် 1000 ပီပၢႆသေ ဢၼ်ပဵၼ်ထုင်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼႃးလိၼ် ၶုၼ်ပူးၵမ်ႇၶဝ်သေ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵိၼ်ဝဵင်းတယႅတ်ႉၼႆႉၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈ ၶုၼ်ပူးၵမ်ႇၶဝ် တၢင်ႇပၼ်ယဝ်ႉ။
ပၢၼ်ၶုၼ်ၵျေႃႇၸၵႂႃႇ ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆသိုပ်ႇပူးၵမ်ႇလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းပႃးၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် မိၼ်းသျိၼ်ႇၸေႃးၼႆႉ တၢင်ႇပဵၼ် ၽူႈၵိၼ်ဝဵင်းတယႅတ်ႉမႃးလႄႈ ထုင်ႉၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ မိူဝ်ႈၵၢပ်ႈၼၼ်ႉပၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅပ်ႈတေၵိုၼ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပူးၵမ်ႇလႆႈလူႉယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် တင်ႈၼႃႈလိၼ်ၽႂ်မၼ်းသေ ၽွင်းငမ်းမႃးလႄႈ ထုင်ႉၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉၵေႃႈ လႆႈယၢႆႈမႃးသေ ၸမ်ၽႂ်ၵေႃႈ ၸူးဢဝ်သႂ်ႇၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၽႂ်မၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ မိူင်းပူးၵမ်ႇလႆႈလူႉယဝ်ႉ ၸိုဝ်ႈၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁၢႆၵႂႃႇသေ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းမျေႇထႄး ဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼၼ်ႉၵူၺ်း ၵႆႉပႃးၼႂ်းပိုၼ်း ပဵၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းတပ်ႉၵင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တပ်ႉၵင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈဝဵင်းမျေႇထႄးၼၼ်ႉ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶုၼ်သမုတိရၢၸ်ႉၼၼ်ႉသေ ႁိုင် ပီ 1300 ပၢႆမႃး မိၼ်းယႄးၵျေႃႇၸႂႃႇ ၶိုၼ်ႈသိုပ်ႇမႄးၵုမ်းၵေႃႇသၢင်ႈမႃးဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ် သိုၵ်းဢင်းၵိတ်ႉ မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1825 ၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ဢဝ် သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ သၢႆတၢင်းလိၼ် သွင်သၢႆသေ ႁိပ်ႇတိုၵ်း ဝဵင်းပျီႇသေ ဝၢႆးသေ သိမ်းဢဝ်လႆႈယဝ်ႉ ၽူႈတၢင်တူဝ် ဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈ သွင်ၽၢႆႇၶဝ် လႆႈဢုပ်ႇ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵိုတ်းသိုၵ်း တီႈ ၺွင်ႇပိၼ်ႇသဵၵ်ႉ၊ ဢၼ်မီးတီႈၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တုၵ်းယွၼ်း ပဵၵ်ႉ၊ ထဝႄႇ၊ ဝဵင်းရၶႅင်ႇလႄႈ ၸရိၵ်ႈသိုၵ်း ငိုၼ်းသၢဝ်းလၢၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈဢုပ်ႉဢူဝ်းၵၼ် ဢမ်ႇယဝ်ႉတူဝ်ႈမႃး။
ပီ 1852 ၼႂ်းသိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉ-မၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းရသေႉ ႁိမ်းဝဵင်းပျီႇၼၼ်ႉသေ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ် ပွတ်းၸၢၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉယဝ်ႉ။ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ၼႃႈလိၼ်ၶႅၼ်ႈ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ လၵ်းၸွမ်ပိဝ်ဝဵင်းမျေႇထႄး ၵႂႃႇၽၢႆႇႁွင်ႇ ထိုင်ႁူၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၽႄႈပျီႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ထိုင် ပီ 1800 တဵမ်မႃး လႆႈယုၵ်ႉသုင်ပဵၼ် ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ပီ 1854 ၼၼ်ႉ လႆႈတင်ႈဝဵင်းတပ်ႉ တီႈ ဝဵင်းတယႅတ်ႉသေ တီႈ ဝဵင်းတယႅတ်ႉလႄႈ ဝဵင်းမျေႇထႄးၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် လႆႈပၵ်းတပ်ႉဝႆႉလႄႈ တေႃႇဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ပေႃးသိမ်းဢဝ်လႆႈ ပွတ်းၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတယႅတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းလႅၼ်လိၼ် ဢင်းၵိတ်ႉမၢၼ်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈပၢင်သိုၵ်း ဢင်းၵိတ်ႉမၢၼ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် မိူဝ်ႈၺွပ်းၶုၼ်သီႇပေႃႉၵႂႃႇ ၽွင်းတိုၵ်းသိမ်းဢဝ် ပွတ်းၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ဢဝ်ဢွင်ႈသိုၵ်းၶဝ် ဝႆႉတီႈ ဝဵင်းတယႅတ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉ ဢၼ်မီး ပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်မၢၼ်ႈပိူင်ႇဝႆႉယူႇ။
မိူဝ်ႈပီ 1885 ၽွင်းတပ်ႉဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ၶိုၼ်ႈၼႃႈသိုၵ်းမႃး တွၼ်ႈတႃႇ သိမ်းဢဝ် ပွတ်းၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်ၼႆႉ ဢိုတ်းႁႄႉ ၵႃႈတီႈတပ်ႉၵင်ႈ ဢၼ်မီႈဝႆႉတီႈ ဝဵင်းမိၼ်းလႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တပ်ႉမၢၼ်ႈၶဝ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်း ဢမ်ႇၽဵင်ႇၵၼ်လႄႈ လႆႈယွမ်းသုမ်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈသဝ်းၵူၺ်းၶျွင်း ဢၼ်မီးၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉၼမ်ႉၼၼ်ႉ ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် ဢဝ်မၢၵ်ႇပွႆႇသေ ယႃႉလႅဝ်ပႅတ်ႈ ယဝ်ႉ။ ၽွင်းတိၺွပ်းဢဝ် ၶုၼ်သီႇပေႃႉၵႂႃႇ ၽွင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉ တိုၵ်ႉႁႃၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၵႃႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈဢမ်ႇၼိမ်ဢမ်ႇသဝ်းမႃးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ ပီႁိုင်မႃးတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇ ၸင်ႇၵႆႈၼိမ်သဝ်းၵတ်းယဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပဵၼ် လွင်ႈလုၵ်ႈၽိုၼ်ႉ ပီ 1945 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ် သိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ၼၼ်ႉ ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉဢွင်ႇသၢၼ်း လႆႈယူႇတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉသေ ယိပ်းၵမ်ၸိူၵ်ႈ လွင်ႈလုၵ်ႈၽိုၼ်ႉၵျႃႇပၢၼ်ႇ တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆ့ တင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် ပဵၼ်ပွႆးတိုၵ်း 100 ပွၵ်ႈပၢႆယဝ်ႉ။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆ့ လႆႈၸႅၵ်ႇ ႁဵတ်းၸႄႈတွၼ်ႈၽႄ သွင်ဢၼ် ပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၽႄတယႅတ်ႉ လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၽႄဢွင်ႇလၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တီႈၽင်ႇၽၢႆႇ ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်းၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၽႄတယႅတ်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆ့ ၸႄႈဝဵင်းၵမ်ႇမ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းတူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိၼ်းလႃႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းတယႅတ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၽႄဢွင်ႇလၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆ့ ၸႄႈဝဵင်းဢွင်ႇလၢၼ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းသိၼ်ႇပွင်ႇဝႄး ဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ မီး 499 ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ဝဵင်းဢၼ်မီးၸုမ်း မျူႇၼီႇၸီႇပႄႇၼၼ်ႉ မီးသွင်ဝဵင်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇတယႅတ်ႉၼႆႉ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 1887 သေ ၸုမ်းမျူႇၼီႇၸီႇပႄႇဢွင်ႇလၢၼ်ႇၼႆႉ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ 1900 တဵမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်းသေတႃႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈ ၵၢၼ်တတ်းသိၼ်ၸမ်ႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇတႂ်ႈ ၽူႈထတ်းသိၼ် ဝဵင်းပျီႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်တတ်းသိၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းတႂ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 1971 ၼၼ်ႉ မီး 470000 ၵေႃ့သေ ၼႂ်းၵႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်းၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်သေပိူၼ်ႈသေ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶႄႇ လႄႈ ဢိၼ်းတီးယႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉယူႇၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 80 တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ႇၵၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢၼ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။
ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉ ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ၽုၼ်ႇလိၼ်လီၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး။ ၼႂ်းၵႃႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႃႈလိၼ် 4929 လွၵ်းလၵ်းၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1907 ၼၼ်ႉ မီး 245 လွၵ်းလၵ်းၵူၺ်းသေ ထိုင် မႃး 1956-57 ၼၼ်ႉ မီးမႃး 329 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႈသၢၼ်တႄႉ ၵူၺ်းၽုၵ်ႇသွမ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသေ တွၼ်ႈတႃႇ ၵႃႉၶၢႆတႄႉ ၵုၺ် လႄႈ ငႃးၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ထူဝ်လိၼ်၊ မႆယႃႈ၊ ထူဝ်ႇလူင်၊ ၽၵ်းမီႇ လႄႈ မၢၵ်ႈၽိတ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ၵုၼ်ႇႁႅင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယဝ်ႉ။
ၵုၺ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇၵႃႈတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆ့ ၶႅမ်ႉၼင်ႇ ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇတီႈ မိူင်းဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၵုၺ်ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မၢင်ဝၢၼ်ႈတေႃးႁုၵ်ႇ ႁဵတ်းၽႃႈၽႅၼ်ႇသေ ဢၼ်ၵိုတ်ႈလိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သူင်ႇၸူး ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈမႆႈ ဢၼ်မီးတီႈ ယႂႃႇထွင်ႇၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႆမၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႆယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီး ႁူၺ်ႇၵုၺ်သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉမၼ်းယဝ်ႉ သူင်ႇၸူး တႃးၵုင်ႈယဝ်ႉ။ ဢဝ်မၼ်းႁူၺ်ႇၵုၺ်ၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵွၼ်ႈသီႇၵျၢမ်း တႃႇသၵ်ႉၶူဝ်းယဝ်ႉ။
ပေႃးဢဝ် သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းဝႃႈ ၼမ်ႉၵဵဝ်ၼႆ့ လတ်းၵႂႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉလႄႈ လႆႈၸႂ်ႉသၢႆတၢင်းၼမ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် တယႅတ်ႉ၊ ဢွင်ႇလၢၼ်ႇ၊ မိၼ်းလႃႉ၊ သိၼ်ႇပွင်ႇဝႄး၊ ၵမ်ႇမ ၸိူဝ်းၼႇႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇၼႂ်းမိူင်းၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉသေ ၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇမႃးလႆႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းတႂ်ႈ ပွတ်းၼိူဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်မႃး ဢၼ်ပဵၼ် ႁွင်ႈမိၼ်းတူင်း (မထူင်း) ၼႆႉ ၵၢႆႇသိုပ်ႇပၼ် ဝဵင်းမိၼ်းတူင်းလႄႈ ဝဵင်းၵမ်ႇမယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတၢင်းရူတ်ႉရဵၼ်း။
ပေႃးဢဝ်သၢႆတၢင်းလိၼ်ဝႃႈ မီးဝႆႉတၢင်းသိူဝ်ႇမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်တၢင်းယၢဝ်းမီး 44 လၵ်း ဢၼ်ၵၢႆဝႆႉ ဢွင်ႇလၢၼ်ႇလႄႈ ပျီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႉၼမ် ၶၢင်းၵၼ်ဝႆႉတင်း သၢႆၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးထိုင် ဢွင်ႇလၢၼ်ႇယဝ်ႉ သၢႆတၢင်းၼၼ်ႉ ၸူးဝႄႈဢွၵ်ႇတီႈ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉၵဵဝ်သေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၽၢႆႇၼႂ်း တေႃႇပေႃးထိုင် ဝဵင်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီး 57 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတၢင်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼႆ့-
- သဵၼ်ႈတၢင်း လုၵ်ႉဢဝ် တယႅတ်ႉ တေႃႇ ဝဵင်းမိၼ်းတူင်း (42) လၵ်း၊
- သဵၼ်ႈတၢင်း လုၵ်ႉဢဝ် တယႅတ်ႉ တေႃႇ ထူင်းတွင်ႇ (2) လၵ်း၊
- သဵၼ်ႈတၢင်း လုၵ်ႉဢဝ် ယႂႃႇထွင်ႇ တေႃႇ တမ်ႇပူႇလ (24) လၵ်း၊
- သဵၼ်ႈတၢင်း လုၵ်ႉဢဝ် ၺွင်ႇပိၼ်ႇသဵၵ်ႉ တေႃႇ တရၢၼ်ႇတပူဝ်ႇ (2) လၵ်း၊
- သဵၼ်ႈတၢင်း လုၵ်ႉဢဝ် ၵျွၵ်ႉပတွင်း တေႃႇ သူၺ်ႇပၢၼ်းတေႃး (12) လၵ်း ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းႁိၼ်ယဝ်ႉ။
ၵွင်းမူး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတယႅတ်ႉၼႆႉ ၵွင်းမူၺ်းသူၺ်ႇတႅတ်ႉလုတ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် ဝဵင်းတယႅတ်ႉ၊ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈဝဵင်းသေ ၵႂႃႇၽၢႆႇႁွင်ႇ မွၵ်ႈလၢႆလၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇဢၢၼ်ႇတေႃႇ လႄႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵမ်ႇမ ဢမ်ႇၼၼ် ၵွင်းမူးသူၺ်ႇသူးတွင်းပျေႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (13)


text:
တေးတယႄး၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းတေးတယႄး (မၢၼ်ႈ: ေးဒရဲမြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Dedaye Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၽျႃႇပူင်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၼႆ့ ပဵၼ် ဝဵင်းတေးတယႄးယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်တူၵ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇသုတ်း တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၽျႃႇပူင်ႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇတူၵ်း ၼမ်ႉတူဝ်းသေ တင်း သူပ်းၼပ်ႉသေ ၵႆယၢၼ်ၵၼ် 15 လၵ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပိူင်လူင် တီႈ ဝဵင်းတေးတယႄးၼႆႉ ပဵၼ် ၵၢၼ်ပႃၼဝ်ႈပႃႁႅင်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ် ထုင်ႉၼိူဝ်ၵုၼ်သူပ်းၼမ်ႉလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင် သၢႆတၢင်းၼမ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈ တေးတယႄးၼႆႉ ပဵၼ် ၽႃႇသႃႇမွၼ်းသေ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၵုင်းၵႂၢင် ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းတေးတယႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၵွင်းမူးလူင်တေႃႇၵျႅတ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸိူဝ်ႉႁိူၼ်းတလၢႆး တိူင်းရႃႇမၺ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၶဝ် တႄႇမႃးပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 67.


text:
ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေၵူတ်ႇထတ်း ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 23/11/2022 ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇၸိုင်ႈထႆး ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၶိုၵ့်ၶၵ့် တႃႇၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း ၊ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် ၸွမ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း ယႃႇႁႂ်ႈမီး ၵူၼ်းလၵ့်ၶဝ်ႈမိူင်း ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းဢမ်ႇမီးဝတ်းမီးဝႂ် တေဢမ်ႇလႆႈမီး ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးလင်ပၢင်ၵုမ်ယဝ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၽိုၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးဝႆႉဝႃႈ – ပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉ ၸိူဝ်းႁပ်ႉႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း၊ ၸဝ်ႈႁိူၼ်း ၸိူဝ်းႁပ်ႉၵူၼ်းဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ် ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းယိပ်းဝႂ်လႄႈၵၢၼ်ႁဵတ်း ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸိုင် ၸဵမ်ပေႃႈလဵင်ႉလႄႈလုၵ်ႈၼွင်ႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇ တေလႆႈႁပ်ႉတူတ်ႈတၢမ်ႇၼင်ႇပၵ်းပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ – ဝႃႈၼႆဝႆႉ။
ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ့် တေမီးတူဝ်တႅၼ်းၵူၼ်း လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ- မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းပေႃ့ၵႃ့မႄႈၵႃ့ ၊ ၸုမ်းၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းသဝ်း ၊ ၵၢၼ်တွင်ႈတဵဝ်းလႄႈ ႁူင်းႁႅမ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆ့ ။
ပၢင်ၵုမ်ၼႆ့ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၸၼ့်ၸွမ် ၵဵင်းမႆႇ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးသၢႆႈလႄႈ ထႅၵ်ႊၼူဝ်ႊလူဝ်ႊၵျီႊ (วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (STeP CMU)) ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။
ၼႂ်းဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၽွင်းပၢင်ၵုမ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵုၼ်ႇဢေႊသျႃႊ-ပၸိၾိၵ်ႉ ႁဵတ်းတီႈဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈမိူင်းထႆး ဝၼ်းတီႈ 15-19/11/2022 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇတၢင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉဝႃႈ တေလူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸိူဝ်းဢမ်ႇယူႇၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမီးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇမႃးၶၢဝ်းတၢင်း ၸမ် 2 ပီၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလိူဝ်ႁႅင်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလိုပ်ႈလမ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးတူၵ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇ ၊ၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသေဢိတ်းယဝ်ႉလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆးလူၺ်ႈဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်သင် တင်းၼမ်၊ ၶႂ်ႈဝႃႈမီးၵူႈဝၼ်း။


text:
ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းၶတ်းၸႂ်သိုဝ်ႉလွင်ႈတဵတ်ႇယဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉၺႃးၵွင်ႉသၢၼ်ႊၶီႈလိၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ
ဝၼ်းထိ 03/03/2016
ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးတႆးလႄႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးတိုၼ်းသႄႉသွမ်းလွင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်း ၶဝ် ႁႃ တိုဝ်ႉတၢင်းသိုဝ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းထူပ်းၺႃးၵွင်ႉသၢၼ်ႊၶီႈလိၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇတဵတ်ႇယဵၼ် တႅၼ်းတီႈ တေႁႃတၢင်းတွပ်ႇသၢႆႈတႅၼ်းမႄးပၼ်ၶိုၼ်းတၢမ်ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ် ၶုတ်းၶမ်းသေမႄးပၼ်ၶိုၼ်း တီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃးၸိူဝ်းလုၵွႆသုမ်းယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၺႃးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းႁိမ်းႁွမ်းလွႆၶမ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ်သိပ်းပီ။သၢႆမႄႈၼမ်ႉၵိၼ် ၼမ်ႉၸႂ်ႉဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈပိုင်ႈဢိင်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇဢိုတ်ႇတၼ် လႄႈ ပဵၼ်ၶီႈလိၼ်ၵွင်ႉသၢၼ်ႊသၢႆႊယႃႊၼႆၢႊ (ၵွင်ႉသၢၼ်ႊႁၢႆႉႁႅင်းတႃႇသတ်းလႄႈၵူၼ်း) သေတီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃးမွၵ်ႈ 300 ဢေႊၵႃႊၼႆႉတိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၸႂ်ႉၽုၵ်ႇသွမ်ႈသင်လႆႈယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2014 ၼၼ်ႉၵေႃႈပိူဝ်ႈတႃႇပဵၼ်ၵၢၼ် တုမ်ႉတွပ်ႇ ပၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈတႅမ်ႈတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆသေၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၶုတ်းမိူင် ႁႄႈလႄႈပႃႇမႆႉၸၢႆး ဢၢႆႈ ပဝ်းလႆႈၸိ သင်ႇႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၵူၺ်းၵႃႈၶေႃႈၸိသင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဢမ် ပႅတ်ႈသေၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶုတ်းထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 28/02/2016ၼႆႉမီးရူတ်ႉၵႃးၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းၶမ်းၸႆၢးသႆႉပဵဝ်းယေး၊သူၺ်ႇတွင်ႇလႄႈလွႆၶမ်းလူင်ၶဝ် သီႇလမ်း ႁွတ်ႈမႃး ၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်သေႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉၵႂႃႇတီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇ ဢဝ်ငိုၼ်း ၵႃႈ သၢႆႈတႅၼ်းလွင်ႈတီႈလိၼ်ႁႆႈၼႃးၸိူဝ်းလႆႈထုၵ်ႇၶီႈလိၼ်ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ထူမ်ပႅတ်ႈလႄႈလုၵွႆၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ။ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ပၼ် ငိုၼ်းၸႄႈတႃႇ 7 ဢေႊၵႃႊ 12,000 ဝၢတ်ႇတေႃႇၼိုင်ႈဢေႊၵႃႊ။ၶဝ်ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈတေ ပၼ်ထိုင် 3 လၢၼ်ႉဝၢတ်ႇ တႃႇတင်း ဝၢၼ်ႈၼႆ။
လွင်ႈတႃႇတေႁပ်ႉငိုၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းၼႆႉၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈ(ပူႇၵႄႇ) လႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်မၢင်ၸိူဝ်းဢမ်ႇလႆႈ ႁပ်ႉႁူႉလႄႈဢမ်ႇမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၸွမ်းသင်၊ ဢၼ်ၼႆႉတိုၼ်းႁၼ် ၸႅင်ႈလႅင်းဝႃႈပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃတၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်း သၢၼ်ၶတ်းတဵတ်ႇယဵၼ်တေႃႇၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်ၼႆႉဢဝ်ၶီႈလိၼ်ထွၵ်ႇသႂ်ႇၼႂ်းၼႃးႁဝ်းထွၵ်ႇယဝ်ႉထွၵ်ႇထႅင်ႈလိူဝ် မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ။ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁပ်ႉငိုၼ်းဢၼ်တိုၼ်းတေယႃႉပႅတ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၼၼ်ႉလႆႈ“ ဝႃႈၼႆ။
ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းတီႈလွႆၶမ်းၼႆႉၶႂၢၵ်ႈမႃးတင်ႈတႄႇပီ 2015 သေယင်းမီးၶွမ်ႊပၼီႊမႂ်ႇၸိုဝ်ႈသျှၢၼ်းသူၺ်ႇလီႇၼႆၶဝ်ႈမႃးၶုတ်း ထႅင်ႈ။ဢွင်ႈတီႈၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၸိူဝ်းၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸုမ်းဢၼ်ယိုဝ်းလုင်းသၢမ်ၸၢဝ်းၼႃးဢႃယု 54 ၵေႃႉၼိုင်ႈဢၼ်ၶိုၼ်ႈမိူ ဝ်း လဵပ်ႈႁဵၼ်းပၵ်းတႃတူၺ်းလွင်ႈၵၢၼ်ၶႂၢၵ်ႈပိုၼ်ႉတီႈၶုတ်းၶမ်းတႆၢမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 13//10/2015 ၼၼ်ႉဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႆႉ။
ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉလုင်းသၢမ်ႁႃတၢင်းဢဝ်လိူင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ယိုဝ်းလုင်းသၢမ်ၼၼ်ႉယူႇ။ၵၢၼ်ထွမ်ႇငိၼ်းလိူင်ႈလၢဝ်းၼႂ်း လုမ်းတြႃးၼၼ်ႉလႆႈတႄႇႁဵတ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 14/01/2016 ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈ လုမ်းတြႃးတႃႈၶီႈလဵၵ်း။ သိုၵ်း မၢၼ်ႈသၢမ်ၵေႃႉယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈလႆႈယိုဝ်းၵူၺ်းၵႃႈတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈၵွပ်ႈထုၵ်ႇၾႆၢႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယိုဝ်းၶဝ်ၼႆ။ တီႈတႄႉမၼ်း လုင်း သၢမ် လႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးၵွင်ႈၵၢင်ႇသင်၊ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ပႆလူင်းလွႆၶိုၼ်းသေပဵၼ်ၾၢႆႇၺႃးယိုဝ်းသႂ်ႇ ၼၼ်ႉၵူၺ်း ယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇ ၵပ်း လိူင်ႈလၢဝ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈလုမ်းၶိုၼ်ႈၸႆး(လုမ်းတြႃး)ၼႆႉယင်းပႆႇ လႆႈၽတ်း/ၼတ်ႉဝၼ်းမၼ်းထႅင်ႈ ဝႃႈတေ ၶိုၼ်း တႄႇ မိူဝ်ႈလႂ်။
ၵေႃၵပ်းသၢၼ်ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးလႄႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇဢၼ် NLD ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၶဝ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉႁႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းလွၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႊတရိူဝ်ႊပိူဝ်ႈတႃႇမူၼ်ႉမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈလႄႈပိူဝ်ႈ တႃႇ ႁႂ်ႈ လွၵ်းပိူင်ဢၼ်ၼႄႇပျီႇတေႃႇၵုမ်းၵမ်ဢႃႇၼႃႇတီႈလဵဝ်ၵေႃႉလဵဝ်သေပၼ်ဢႃႇၼႃႇ၊ပၼ်ၶႂၢင်ႉၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူၼ်းၵိုၵ်း မိူင်းၶဝ်ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉသုတ်းဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၼၢင်းလႃႈ + 95 (0)9-492-571-94 / +95 (0)926-421-3703 (တႆး၊မၢၼ်ႈ)
ၸၢႆးၶိုၼ်းမႂ်ႇ +66 (0) 94-638-6759 (ဢင်းၵိတ်း၊မၢၼ်ႈ)
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66 (0) 62- 941-9600 (ဢင်းၵိတ်း၊တႆး)


text:
ၽွင်းယၢမ်းႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းပဵၼ်ၸုမ်း
မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2012 - 2013 ၶႃႈႁဝ်းမီးတိုဝ်ႉတၢင်းလႆႈ ၶဝ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၽၢႆႇပၢႆး IT ( DIT - Diploma Internation Of Technology ) တီႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဝဵင်းလူင်တႃႇၵုင်ႈ ယူႇ လႆႈဝႃႈမီးၽွၼ်းလီတေႉတေႉ။ ဢူၺ်းၵေႃႉၵေႃႈၼမ် ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉႁႃႁဵၼ်းဢဝ်ၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းဢမ်ႇၵႃးၶိုၼ်ႈထၢမ်ႇၶိုၼ်းတီႈဢူၺ်း ၵေႃႉႁဝ်းၵေႃႈလႆႈၶိုၼ်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလႆႈၶိုၼ်ႈၼိုင်ႈပီႊ တၢၼ်းၶိုၼ်ႈလႆႈႁပ်ႉႁဝ်း ၸုမ်ႈ Diploma ၵူၺ်း သင်မီးတိုဝ်ႉတၢင်းထႅင်ႈတေႉၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈႁႂ်ႈမၼ်းယဝ်ႉလီယူႇ သင်ၶိုၼ်ႈထႅင်ႈသွင်ပီႊ တေလႆႈၸုမ်ႈ B.A ပႃးထႅင်ႈယူႇ ၊ လိူဝ်ဝႃႈဝၼ်းမိူဝ်ႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်လႆႈ တႅပ်းတတ်းသေၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝႆႉယဝ်ႉ တႃႇတေသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းထႅင်ႈၼႆႉ တိုဝ်ႉတၢင်းမၼ်းၶႆႈဢေႇၵႂႃႇဝႆႉယူႇ။
ၶၢဝ်းယၢမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၽၢႆႇပၢႆး IT
ၽွင်းယၢမ်းႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပဵၼ်ၸုမ်း
ၽွင်းယၢမ်းႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပဵၼ်ၸုမ်း
မိူဝ်ႈၽွင်းၼင်ႈလိုဝ်ႈႁိုဝ်ႉ ပွတ်းတၢင်း
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢူၺ်းၵေႃႉၶႃႈႁဝ်းၶဝ်ၵေႃႈပႆသဵၼ်တၢင်းၽႂ်သဵၼ်တင်းမၼ်းယူႇ ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင် မႃးၵႃႊႁိုဝ်ၵေႃႈ မၢၵ်ႇပွၵ်ႈၵေႃႈၸင်ႇၶႆႈ ၶုၵ်ႉၸႂ်လႆႈၶိုၼ်းဢူၺ်းၵေႃႉႁဝ်းၵူႈၵေႃႉယူႇ။ ၸိူဝ်းၸွမ်းဢၼ် ႁဝ်းယၢမ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းၵၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တီႈ East Dagon University ဢူၺ်းၵေႃႉႁဝ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈၵႂႃႇပႅၼ်ၵူၼ်း Management ၽၢႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်း တီႈ KBZ Bank ၵေႃႈမီး ၊ မၢင် ၸိူဝ်းသမ်ႉၵႂႃႇပဵၼ်ၵူၼ်းၸွမ်း ႁိူဝ်းမိၼ် ( Air Plan ) ၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႇမီး ၊ မၢင်ၸိူဝ်း သမ်ႉၵႂႃႇ ႁဵၼ်းတေႃႇၼွၵ်ႇမိူင်းလႄႈ ႁႃငိုၼ်းၼွၵ်ႇမိူင်းၵေႃႈမီး ၊ လိုၼ်းသုတ်းၶႃႈႁဝ်းတေႉ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်း ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆးဝႆႉယူႇ။
ၽွင်းယၢမ်း တိုၵ်ႉပႂ်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈၶၢမ်ႈ
ဢွၵ်ႇတၢင်းသေ ႁႃလေႇ
ၶၢဝ်းယၢမ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတီႈ တႃႇၵုင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း National Management ( Botataung ) ၼၼ်ႉတေပဵၼ်ၽၢႆႇပၢႆး IT ( DIT - Diploma International Of Technology ) တီႈၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပႃးၵူႈၶိူဝ်း ဢၼ်ပႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢေႇသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတေမီး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵူၺ်း ၵူၼ်းၶိုၼ်ႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ပီႈၼွင်ႉတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈမီးၶႃႈၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း။ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ၼႆႉၶႆႈႁႂ်ႈဢူၺ်းၵေႃႉႁဝ်းၶဝ် ၶတ်းၸႂ် သႂ်ၸႂ်သေၶိုၼ်ႈဢဝ်ႁဵၼ်းႁူႉလီလီ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၶတ်းၸႂ်ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ၵေႃႈလူဝ်ႇမေႃႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵူႈၶၢဝ်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၶႃႈ ႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းၵေႃႉမၢၼ်ႈ ယူႇၸွမ်းမၢၼ်ႈ ၵိၼ်ၸွမ်းမၢၼ်ႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လိူဝ်ဝႃႈၶႃႈႁဝ်းဢမ်ႇယွမ်းၵၢၼ်ႉတႃႇတေ ႁဵတ်းပၼ်တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။
သႅင်သိုၵ်း ( Tai Management @ Tai Strategy )
ShanStateDefenceArmy


text:
တၢင်းပဵၼ်ထီႇဝီႇၼႆႉ ၸၢင်ႈယူတ်းယႃႁႂ်ႈႁၢႆၶၢတ်ႇလႆႈယူႇ တႃႇယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ေတလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃ မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (6)လိူၼ်ၵႂႃႇယူႇ။ တၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇမႅင်း (ထီႇဝီႇ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းပၵ်ႉထရီးယႃးေသ ေတၸၢင်ႈၸပ်းတိတ်းၵၼ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇမႅင်း (ထီႇဝီႇ) ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ေတၵႆႉပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းဢၼ်ႁႅင်းၶၢမ်ႇတူဝ်ယူပ်ႈယွမ်း၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်ႈ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်တပ်းၶႅင်၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ႄလႈ ၵူၼ်းၸပ်းလဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
- တၢင်းပဵၼ်ထီႇဝီႇ ၸပ်းၵၼ်လႆႈၼင်ႇႁိုဝ်?
တၢင်းပဵၼ် ေတတိတ်းၸပ်းၵၼ်မိူဝ်ႈလႆႈသုတ်ႇလူမ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမီးၸိူဝ်ႉမႅင်းပႅတ်ႇထရီးယႃး ၶဝ်ႈၼႂ်းပွတ်ႇၵမ်းသိုဝ်ႈ။ မိူဝ်ႈၵူၼ်းပဵၼ်ထီႇဝီႇၶဝ်ဢၢႆ ၶီႈၸၢမ်ႄလႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉ မႅင်းေတၽူင်ႉဢွၵ်ႇမႃးၸွမ်း။ သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ လႆႈသုတ်ႇၺႃးလူမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် ေတၸပ်းတိတ်းတၢင်းပဵၼ်။
ၵွပ်ႈၼၼ်ႄလႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ထီႇဝီႇၼႆႉ သင်ဝႃႈဢမ်ႇလႆႈယူတ်းယႃႁႂ်ႈထုၵ်ႇၸွမ်းလွၵ်းလၢႆးမၼ်းၸိုင် လိူဝ်ေသပၢႆးယူႇလီၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူႉယဝ်ႉ ယင်းပဵၼ်ၵူၼ်းႄၽႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။
- ၽၢင်ႁၢင်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ထီႇဝီႇ
- ပဵၼ်ဢႆႁိုင်လိူဝ် (2)ဝူင်ႈ။
- ၼႃႈဢူၵ်းၸဵပ်း
- မိူဝ်ႈဢႆၼၼ်ႉ မီးၶီႈတိူဝ်ႇေလႃးလိူတ်ႈဢွၵ်ႇမႃး
- မိူဝ်ႈၽွင်းဝၢႆးဝၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢင်ၶမ်ႈ ေတမီးလူမ်းၼၢဝ်ဢိတ်းဢိတ်း
- ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ယွမ်းလူင်း
- ဢူၼ်ႈဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇ
- ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ်ၶႂ်ႈယႅမ်ႉ
- ႁိူဝ်ႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်း
- လွၵ်းလၢႆးလုမ်းလႃးယွတ်းယႃ
ေတလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃ ၶၢဝ်းတၢင်း (6 - 8) လိူၼ်။ မိူဝ်ႈၽွင်းၵိတ်ယႃႈယႃယူႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီမီးၵူၼ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းေသေၵႃႉေၵႃႉ တူၺ်းၸွမ်းႄလႈ ၾၢင်ႉသတီႉပၼ်တႃႇေသႇ။ ေတလႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃ ၶပ်ႉၶပ်ႉတၢမ်းတၢမ်းၵၼ်ၵူႈဝၼ်း။
ဝၢႆးေသ လႆႈၵိၼ်ယႃႈယႃယဝ်ႉ (2)ဝူင်ႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ေတႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈမိူၼ်ၵဝ်ႇေသ တႃႇၸိူဝ်ႉမႅင်းေတၵႂႃႇၸပ်းၵူၼ်းတၢင်ႇေၵႃႉၼၼ်ႉ ေၵႃႈလူတ်းယွမ်းလူင်းယဝ်ႉ။ လိူဝ်ေသ ၵိၼ်ယႃႈယႃ ၸွမ်းၼင်ႇေမႃယႃသင်ႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းပဵၼ်ထုၵ်ႇလီၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ၊ ဢွၵ်ႇဢဵၼ်ႁႅင်းႄလႈ ၾၢင်ႉမိူဝ်ႈေတၵိၼ်ႁႂ်ႈမီးေၸႃႉၵၢင်ႄလႈ မိူဝ်ႈေတဢႆႁႂ်ႈၸႂ်ႉၽႃႈတူမ်းပၵ်ႇ ေတလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
- ေပႃးပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ထီႇဝီႇ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းႁိုဝ်?
- သင်ဢၢၼ်းၶႂ်ႈ ယူတ်းယႃႁႂ်ႈလႆႈၽွၼ်းလီတီႈသုတ်းၸိုင် ႁႂ်ႈၵိၼ်ယႃႈယႃၸွမ်းၼင်ႇေမႃယႃၶဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပၼ်ႄလႈ ၵိၼ်ႁႂ်ႈတဵမ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ။
- ေပႃးလႆႈၵိၼ်ယႃယဝ်ႉ ဝူင်ႈသွင်ဝူင်ႈ တၢင်းပဵၼ်ေတသႃႇမႃး။ ဢႆႈေၵႃႈေတလူတ်းယွမ်းမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယႃႇေပၵိုတ်းၵိၼ်ယႃလႃးလႃး ေပႃးၵိၼ်ၵိၼ်ၵိုတ်းၵိုတ်း ေတႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်တိုဝ်ယႃႈယႃ ဝၢႆးလိုၼ်းယႃႈယႃေတဢမ်ႇေပႉတၢင်းပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ။
- လိူဝ်ေသ ၵိၼ်ယႃႈယႃၸွမ်းၼင်ႇေမႃယႃသင်ႇယဝ်ႉ ၵူၼ်းပဵၼ်ထုၵ်ႇလီၵိၼ် တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လိူင်မၼ်း ၼိူဝ်ႉသတ်း၊ ၶႆႇၵႆႇ၊ ၼမ်ႉၼူမ်း၊ မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႄလႈ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃယူႇၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိုတ်းၵိတ်ယႃႈမဝ်းၵမ်တၢင်းလူင် မိူၼ်ၼင်ႇ လႅၼ်းယႃႈ၊ လဝ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
- ၵွပ်ႈတၢင်းပဵၼ်ထီႇဝီႇၼႆႉ ၸပ်းတိတ်းၵၼ်လႆႈတၢင်းလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ႄလႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တၢင်းပဵၼ် ေတဢမ်ႇၵႂႃႇၸပ်းတိတ်းၵူၼ်းတၢင်ႇေၵႃႉၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈေတဢႆ၊ ေတၶီႈၸၢမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈတူမ်းသူပ်း၊ တူမ်းၶူလင်ေသ ၸင်ႇဢၢႆ ၸင်ႇၶီႈၸၢမ်ႈ။
- ထူမ်ႇၶီႈတိူဝ်ႇ (ဢၢင်ႈဢၢၵ်ႇ) လူင်းၼႂ်းၵွၵ်းဢၼ်မီးၽႃဢိုတ်းၼၼ်ႉ လီလီငၢမ်းငၢမ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈ။
လုမ်းလႃးႁိူၼ်းေယး ႁႂ်ႈမီးလူမ်းၶဝ်ႈလူမ်းဢွၵ်ႇလီလီ။ ၵႆႉၵႆႉ လၢႆႈၶူဝ်းလဵင်း၊ ႁႂ်ႈၵႆႉဢဝ်ၽႃႈႁူမ်ႈၶူဝ်းၼွၼ်းႄလႈ ၶူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွၵ်ႇတၢၵ်ႇလႅတ်ႇၽွင်ႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ေတဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ထီႇဝီႇ ၼၼ်ႉႁႂ်ႈလုမ်းလႃးတူဝ်ၵဝ်ႇႁႂ်ႈၶႅင်ႁႅင်းတႃႇေသႇ၊ ထုၵ်ႇလီၸႅတ်ႈပၢႆးယူႇလီ (ဢဵၵ်ႉသေရး) ပွတ်ႇၼိုင်ႈပီ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈေသ ေပႃးႁၼ်ဝႃႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် ထီႇဝီႇၼႆေၵႃႈ ေတလႆႈယူတ်းယႃ မိူဝ်ႈမၼ်းပႆႇႁၢဝ်ႉႁႅင်း။ ၵူၼ်းပဵၼ်ထီႇပီႇ ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တၢင်းပဵၼ်ေတဢမ်ႇၵႂႃႇၸပ်းၵူၼ်းတၢင်ႇေၵႃႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် မိူဝ်ႈေတၵိၼ်ၶဝ်ႈ ယႃေပလိုမ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းေၸႃႉၵၢင် ( ဢမ်ဢဝ်ေၸႃဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵိၼ်ၼၼ်ႉ တၵ်းၽၵ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႇၽၵ်းဢၼ်ၵူၼ်းေၵႃႉၵိၼ်ၸွမ်းၵၼ်ယူႇ)။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com
- Credit: SHAN STATE DEVELOPMENT FOUNDATION


text:
မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ (မၢၼ်ႈ: မိတ္ထီလာမြို့, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Meiktila) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ မီးဝႆႉႁိမ်းၽင်ႇ ၼွင်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဝႆးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလတ်းၵႂႃႇ ႁိမ်းၶၢင်ႈဝဵင်း မဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းဝႆးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ပူးၵမ်ႇ-တူၼ်ႈတီး ၊ သဵၼ်ႈတၢင်း မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ-မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းႁူပ်ႉၵၼ်လႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်း တီႈပွတ်းၵၢင်မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃလူင်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ ႁူင်းယႃသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ) ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မီးပႃး တပ်ႉလူမ်းၽိုၵ်းသွၼ်ၼိူဝ်လိၼ်(လမသ)၊ ႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈၽႃႈၽႅၼ်ႇ လႄႈ မႆၵုၺ် မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်ႈၸိုဝ်ႈတပ်ႉလူမ်း ၶွင် တပ်ႉမတေႃႇ (လူမ်း) ဢၼ်ပဵၼ် တပ်ႉလူမ်းသျၢၼ်းတႄး ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။[1] ဢၼ်ပဵၼ်ၶူးမေႃလိၵ်ႈလူင် ဝုၼ်ႇၸိၼ်းမိၼ်းယႃႇၸႃႇ (မၢၼ်ႈ: ဝန်ဇင်းမင်းရာဇာ) ဢၼ်ယၢမ်ႈမီးမႃးၼႂ်း ပိုၼ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢွၵ်ႇတီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၼႂ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း လိုဝ်းလင် ၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၵဝ်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉဢၼ်ပဵၼ် သြႃႇလူင် ဢူးရႃႇၸၢတ်ႉ ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈပၢႆၵမ်ဝွၵ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင် ထီႇလႃႇၸိတ်ႉတူႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းသျိသျႃး (မၢၼ်ႈ: သျှိသျှားမြို့) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၸိုဝ်ႈၼွင်လႄႈ ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝဵင်းလႄႈ ပေႃးၸိုဝ်ႈၼွင်လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈဝဵင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်းယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈဢၼ်ၵိုၵ်းဝႆႉယူႇယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ် မဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ တႄႇမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပၢၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇမိၼ်းၸေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ မထိလႃႇ ၼႆသေ ယွၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးလႄႈ ၸင်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ပဵၼ်မႃးၼင်ႇယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပိုၼ်းပိုၼ်ႉလင်ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈငဝ်ႈတိုၼ်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈထီႉၼိုင်ႈ တႄႇၸႃႉပေႃႇပွၵ်ႈပဵၼ်မႃး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၶရိတ်ႉ (11) တေႃႇမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်ႉပိုၼ်ႉ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင်တႂ်ႈမိုဝ်းဢင်းၵိတ်ႉ ၸိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၶရိတ်ႉ (19) ၼၼ်ႉၼႆ ထုင်ႉမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီးတႂ်ႈဢၢမ်းၼၢၵ်ႈၸၢၵ်ႈၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ယဝ်ႉ။ ပီ 1945 ၼၼ်ႉ တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈဢူၺ်းလီ ၽၢႆႇတႂ်ႈမိုဝ်း ဝီႇလီႇယႅၼ်ႇ ၸလိၼ်း ၼႆႉ တိုၵ်းဢွင်ႇပႄႉ ၵျပၢၼ်ႇၶဝ်ႈတီႈ ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း မဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။ ထိုင်မႃး 1948 မိူင်းမၢၼ်ႈလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း လႆႈတူၵ်းတႂ်ႈမိုဝ်း ယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၸိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႈၵႂႃႇ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ် ပထဝီႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸႄႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ဢေႃႈ။ မီးတီႈၼိူဝ် သၼ်လွႆမိၼ်းဝုၼ်ႇသေ မီးတီႈတၢင်းသုင် ႘႐႐ ထတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ သေ ၸွမ်းတၢင်းလူတ်ႉၵႃးၼႆ ၵႆယၢၼ် 338 လၵ်းသေ တင်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇတႄႉ ၵႆယၢၼ် 95 လၵ်းယဝ်ႉ။ တင်း ဝဵင်းတႃႇၸီႇ ၸွမ်းတင်းလူတ်ႉလဵၼ်းၼႆ ၵႆယၢၼ် 14 လၵ်းယဝ်ႉ။ မဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တီႈ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇ ၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး မိူင်းတႆး - ယေႇၼၢၼ်ႇၶျွင်း၊ တၢင်းလူတ်ႉၵႃး မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးႁူပ်ႉၵၼ်သေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႇၸီႇ - မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ မႃးၺႃးၵၼ်လႄႈ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ဝဵင်းၵိုၼ်း ဢၼ်မီးတီႈပွတ်းၵၢၼ် မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီးပွၵ်ႉ 14 ပွၵ်ႉသေ ႁူဝ်ႁိူၼ်း မီး 3,730 ႁိူၼ်းလႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး 25,891 (1963) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီး လုမ်းၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လုမ်းၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ လုမ်းသဵၼ်ႈမၢႆလိၼ်၊ လုမ်းၶွၼ်ႇ၊ လုမ်းၽၢႆႇမႆႉထိူၼ်ႇ၊ ႁၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၽၢႆႇတၢင်း၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ လုမ်းၽူႈတတ်းသိၼ်၊ လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီး ပၢင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်တပ်ႉမတေႃႇ လႄႈ မီးဝႆႉ တပ်ႉမတေႃႇႁူမ်ႈၸု၊ လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉမတေႃႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼွင်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်းဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇယဝ်ႉ။
ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ ယွၼ်ႉမီးတီႈတၢင်းၽႄ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်း ၸၢင်ႈမႃးၽႅဝ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉလႄႈ ၽၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈ ၼွင်လူင်ၼၼ်ႉသေလႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉယႃႇသီႇၵေႃႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလီယဝ်ႉ။ သၢႆငၢႆ ၼႃႈလိၼ်ၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ ႁႅင်ႈႁွင်သေတႃႉ လႆႈလူမ်းသႅၼ်ႈသႂ်လီလႄႈ ပၢႆးယူႇလီၵေႃႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈပွတ်ႇၸဵပ်း၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇယူတ်းယႃတီႈ ဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇသေ လိုဝ်ႈသဝ်းတီႈၼၼ်ႈယဝ်ႉ။[2]
ၾိင်ႈငႄႈလႄႈ ပၢႆးမွၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼွင်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်တီႈဢဝ်ၼႃႈဢဝ်တႃ ဝဵင်းသေဢမ်ႇၵႃး တင်းပိုၼ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇၵေႃႉတဵင်ၽၢႆမႃးသေ ၶုၼ်ဢလွင်းၸီႇတူႇ ၵေႃႉ မူၼ်ႉမႄးမႃးယဝ်ႉ။ ၽြႃးၵၢင်ၼမ်ႉဢၼ်တၵူႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၼွင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လိုဝ်းလင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၽွင်ႇတေႃႇဢူး ဢၼ်မီးႁိမ်းၽင်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵွင်းမူးလိုဝ်းလင်ဝႆႉ သူႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပွႆးၽြႃးၵွင်းမူးၽွင်ႇတေႃႇဢူးၼႆႉ ဢွၼ်ႇၵၼ်ႁဵတ်း လိူၼ်သိပ်းယဝ်ႉ။ သႂ်ႇပႃးပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇၽၢႆးႁိူဝ်းသေၵွၼ်ႇ။ မီးတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းၶဝ် တင်းၼမ်လႄႈ ၽြႃးၵွင်းမူး ၸိုဝ်းလိုဝ်းလင်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ၶုၼ်ဢၼေႃႇယထႃႇမိၼ်းၸေႃး မိူင်းပူးၵမ်ႇ တႄႇတင်ႈမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵွင်းမူးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵူႇလ၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၵူႇၵျီး၊ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇၸေႃးလူး၊ ၵွင်းမူးသျိၼ်ႇပိၼ်ႇၸယိတ်ႉ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ဢလွင်းၸီႇတူႇ တႄႇတင်ႈမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် သူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ၊ ၵွင်းမူးယွၼ်းသူးတဵမ် ၼႂ်းဝဵင်း၊ ၽွင်ႇတေႃႇဢူး၊ ဢတုၼ်းသူၺ်ႇၵျွင်း၊ ဢပျိၼ်ႇသူၺ်ႇၵျွင်း၊ သူၺ်ႇမျိၼ်ႇမိ၊ လေႃးၵထဵၵ်ႉပၢၼ်ႇ၊ သူၺ်ႇလႅတ်ႉလႃႉ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ်ၸိၵ်းလွႆသူၺ်ႇမိၼ်းဝုၼ်ႇၼၼ်ႉ လိုဝ်းလင်သေ ပေႃး လိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းလႄႈ လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်းမႃး ႁဵတ်းပွႆးၽြႃးၵူႈပီယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉႁိမ်းဝၢင်းၽြႃးၼၼ်ႉ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ် မႃးႁဵတ်းၵေႃႇ တီႈယူႇတီႈသဝ်းသေ မႃးပၵ်းတပ်ႉဝႆႉလႄႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းၼင်ႇတႄႇဝႆႉတီႈ လိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးပႆႇၺႃႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈဝဵင်းမဵၵ်ႉထီႇလႃႇၼႆႉ မီး ၸၼ်ႉၸွမ်မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး (မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃၾႃႉမိုၼ်မုင်ႈလႄႈသၢႆလူမ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၽိုၵ်းသွၼ်ၶူး (မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၶေႃးလဵၵ်ႉၽူႈလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ်(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ)၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးမေႃ(မဵၵ်ႉထီႇလႃႇ) လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် မီး မၢႆ (႑) တေႃႇ မၢႆ (႖) ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Min Lwin။ "Junta Orders Major Air Force Base Relocated"၊ The Irrawaddy News၊ 2008-12-01။ ၶိုၼ်းမႄးၵူတ်ႇထတ်းဝႆႉယဝ်ႉမိူဝ်ႈ - 2018-05-08။။ Archived from the original on 2008-12-11။
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)