text:
မိူင်းမၢၼ်ႈ
မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ ၸိုဝ်ႈၶဝ်ႈၶႂၢင်ႇတြႃးမၼ်း ႁိၵ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆသေ ၼႂ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဢေးသျႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ မၢႆသွင်ယဝ်ႉ။ [5] မိူဝ်ႈပီ 1948 လိူၼ်ၵျၼ်ႇၼိဝ်းဝရီႇ 4 ဝၼ်း လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ တမ်ႈတီႈ ဢဵင်းၵလဵတ်ႈသေ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မျႅၼ်ႇမႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ပီ 1947 လိူၼ်ၵျၼ်ႇၼိဝ်းဝရီႇ 4 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈ မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ သူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ မျၢၼ်ႇမႃႇၼႆလႄႈသင်၊ ပီ 1988 လိူၼ်သႅပ်ႉတိမ်ႇပိူဝ်ႇ 23 ဝၼ်း ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇလႄႈသင်၊ ပီ 1989 လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 18 ဝၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မျၢၼ်ႇမႃႇၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ မူႇၸုမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ မျၢၼ်ႇမႃႇသေ သိုပ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၿိူဝ်းမႃး Burma ၼႆၵူၺ်း။ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ပိုၼ်ႉထၢၼ်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဢုပတေႇ 2008 သေ တႄႇဢဝ် မိူဝ်ႈပီ 2010 လိူၼ်ဢေႇပိူဝ်ႇ 1 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ပိုၼ်ႉထၢၼ်ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဢုပတေႇ 2008 ၼၼ်ႉသေ ၶိတုင်းၵေႃႈ ၶိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ပၢၼ်ၵွင်ႇၸီႇမုၼ်းလႅင်း ၵတ်းယဵၼ်သႃႇယႃႇၸိုင်ႈမိူင်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ [6]
ဢွင်ႈတီႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ မီးၼႂ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၵုၼ်ဢေးသျႃးသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် လတ်ႉတီႇၵိဝ်ႉႁွင်ႉ 9 တီႇၵရီႇ 32 မိၼိတ်ႉ တေႃႇ 28 တီႇၵရီႇ 31 မိၼိတ်ႉလႄႈ တႄႇဢဝ် လွင်းတီႇၵိဝ်ႉဢွၵ်ႇ 92 တီႇၵရီႇ 10 မိၼိတ်ႉ တေႃႇထိုင် 101 တီႇၵရီႇ 11 မိၼိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇတူၵ်းၼၼ်ႉ ၸပ်းတိတ်းၵၼ် တင်ႈမိူင်းဢိၼ်ႇတိယလႄႈ မိူင်းၿင်းၵလႃးတဵတ်ႉသျ်၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇတႄႉ မီးမိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းလၢဝ်း။ ၽၢႆႇႁွင်ႉလႄႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇတႄႉ ၸပ်းတိတ်း မိူင်းၶႄႇ။ ၸဵင်ႇႁွင်ဝၼ်းတူၵ်း မီးမိူင်းဢိၼ်ႇတိယ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်း သမ်ႉမီး ပၢင်ႇလၢႆႇ ၵပ်ႉပလီႇသေ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း မီးပၢင်ႇလၢႆႇ ၿင်းၵလႃးယဝ်ႉ။ ငဝ်ႈၸိုင်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇ တႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ မီးၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် လွင်းတီႇၵိဝ်ႉဢွၵ်ႇ 97 တီႇၵရီႇ 13 မိၼိတ်ႉလႄႈ လၢတ်ႉတီႇၵိဝ်ႉႁွင်ႇ 16 တီႇၵရီႇ 45 မိၼိတ်ႉယဝ်ႉ။ သၢႆလွင်းတီႇၵိဝ်ႉဢွၵ်ႇ 97 တီႇၵရီႇ 30 မိၼိတ်ႉၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၶၢဝ်းယၢမ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ ၸဝ်ႉလိူဝ်သေ ၶၢဝ်းယၢမ်းၸဵင် ၵရိင်းၼိတ်ႉၸ် 6 မွင်းပၢႆ 30 မိၼိတ်ႉယဝ်ႉ။
တၢင်းၵႂၢင်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တၢင်းၵႂၢင်ႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ မီး 676,578 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇပၼ်ႇမူၼ်း (261,228) လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း။ ၼႂ်းၵႃႈ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ သၢမ်ပုၼ်ႈၼိုင်ႈပုၼ်ႈ (1930) ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ (1199) လၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽင်ႇၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၵပ်းတၢမ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တႄႉဢဝ် ႁူဝ်မိူင်းပွတ်းႁွင်ႇ တေႃႇထိုင် ႁၢင်မိူင်း ပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း မီးယူႇ 2,051 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ (1,275) လၵ်း။ တႄႇဢဝ် ၼႃႈတၢင်းတူၵ်း တေႃႇထိုင် တၢင်းဢွၵ်ႇတႄႉ မီး 936 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ (582) လၵ်းလႄႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းယႂ်ႇ မၢႆ 40 ယဝ်ႉ။ တၢင်းယၢဝ်း လႅၼ်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ မီး 5,200 လၵ်း၊ လႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်း မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ မီး 3,808 လၵ်း၊ ဢၼ်တိတ်းၸပ်း မိူင်းၶႄႇ ယၢဝ်းသေပိူၼ်ႈသေ မီး 2,185 လၵ်း (1,357) ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇ၊ လႅၼ်လိၼ်မၢၼ်ႈလႄႈထႆး ယၢဝ်း 1,314 လၵ်း၊ လႅၼ်လိၼ် မၢၼ်ႈလႄႈ ဢိၼ်ႇတိယ ယၢဝ်း 1,385 လၵ်း။ လႅၼ်လိၼ် ၽၢႆႇၸၢၼ်းလႄႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ပဵၼ်ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၿင်းၵလႃးလႄႈ ပၢင်ႇလၢႆႇၵပ်ႉပလီႇသေ ယၢဝ်း 1,199 လၵ်း (1,930) ၵီႇလူဝ်ႇမီႇထိူဝ်ႇယဝ်ႉ။ [7] ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း ပီ 2014 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်း မီးယူႇ 41 လၢၼ်ႉ။ [8] ပီ 2017 တႄႉ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်း မီးယူႇ 54 လၢၼ်ႉၵေႃႉ။ [9] ငဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း ပဵၼ်ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇသေ ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ (ယၢၼ်ႇၵုင်ႇသေ) ယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး ငဝ်ႈၸိုင်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ [10] မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းၸုမ်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဢေးသျႃး ASEAN မိူဝ်ႈပီ 1997 ယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႃႈလိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပိူင်လိူင်းမၼ်း ၸႅၵ်ႇၽႄလႆႈ ထုင်ႉသၼ်လွႆတၢင်းတူၵ်း၊ ထုင်ႉပဵင်းပွတ်းၵၢင် လႄႈ ထုင်ႉသၼ်လွႆတၢင်းဢွၵ်ႇ ၼႆသေ မီးသၢမ်တွၼ်ႈ။ သၼ်လွႆႁိမဝၼ်ႇတႃႇၼၼ်ႉ ၸပ်းတိတ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ မႃးပဵၼ်သၼ်လွႆတၢင်းတူၵ်း ဢၼ်ႁၵ်းမႃး ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွႆၶႃႇၵႃႇပူဝ်ႇရႃႇၸီႇ (လွႆတေးမိူင်း) ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႉသုတ်းသုတ်း ဢၼ်ပဵၼ်သၼ်လွႆတၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉ တၢင်းသုင်မီး 19,295 ထတ်း (5881) မီႇထိူဝ်ႇလႄႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွႆ ဢၼ်သုင်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ [11] ၸိၵ်းလွႆ ၸႃႇရႃႇမေႇတိၼၼ်ႉ သုင်ယူႇ 12,553 ထတ်း။ သၼ်လွႆႁိမဝၼ်ႇတႃႇလူင်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၽၢႆႇႁွင်ႉ ၽႄလူင်းမႃး ၽၢႆႇၸၢၼ်းသေ မႃးပဵၼ်သၼ်လွႆ သၢမ်သၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် သၼ်လွႆရၶႅင်ႇ၊ သၼ်လွႆပႃၵိူဝ် လႄႈ သၼ်လွႆမိူင်းတႆးယဝ်ႉ။ [12] သၼ်လွႆတၢင်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ႁူဝ်ႉဢုတ်ႇလူင် ဢၼ်ႁႄႉၶႅၼ်ႈဝႆႉ မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယယဝ်ႉ။ ထုင်ႉပဵင်းပွတ်းၵၢင်ၼၼ်ႉ ၸၵ်းပဵၼ်လႆႈ သၢမ်တွၼ်ႈသေ တွၼ်ႈမၢႆၼိုင်ႈ တႄႇဢဝ် သူပ်းပွင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် (တီႈၼမ်ႉမိူဝ်းၶႃႈ မလီႇၶႃႈ သွင်မႄႈမႃးလေႃးၵၼ်သေ ပဵၼ်မႃး မႄႈၼမ်ႉလူင် ဢေႇရႃႇဝတီႇ) တေႃႇထိုင် ဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၢၼ်းတလေး)၊ တွၼ်ႈမၢႆသွင် တႄႇဢဝ်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ တေႃႇထိုင် မိူင်းပေႇ၊ တွၼ်ႈမၢႆသၢမ် တႄႇဢဝ် မိူင်းပေႇ တေႃႇထိုင် သူပ်းပွင်ႇၼမ်ႉၵဵဝ် ဢၼ်လႆၶဝ်ႈပၢင်ႇလၢႆႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းသၢမ်တွၼ်ႈၼၼ်ႉ တွၼ်ႈသၢမ် ထုင်ႉၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉ ၵႂၢင်ႈသေပိူၼ်ႈ။ ထုင်ႉပဵင်း တွၼ်ႈၵၢင်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃႈ ထုင်ႉမႄႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်း (ၼမ်ႉတႅတ်းတႅဝ်း) လႄႈ ထုင်ႉမႄႈၼမ်ႉၶျိၼ်းတုၼ်း (မႄႈၼမ်ႉၶျၢင်း)ယဝ်ႉ။
ထုင်ႉပဵင်း တွၼ်ႈၵၢင်ၼႆႉ သမ်ႉမီးဝႆႉ သၼ်လွႆၸီးၽိဝ်ႇ၊ သၼ်လွႆမိၼ်းဝုၼ်ႇ၊ သၼ်လွႆမၢၼ်ႇၵိၼ်း လႄႈ သၼ်လွႆၵၢၼ်ႉၵေႃး ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ သၼ်လွႆဢွၼ်ႇတင်ႈၼမ်။ တီႈထုင်ႉၼၼ်ႉ သၼ်လွႆပႃႇၵိူဝ်တႄႉ လုၵ်ႉၽၢႆႇႁွင်ႉ ယၢဝ်းလူင်းၵႂႃႇ ၽၢႆႇၸၢၼ်း။ ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်သၼ်လွႆသုင်လူင် မိူင်းတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢၼ်ႉ ပဵၼ်တၢင်ႉ ပဵၼ်တူၼ်းယႆၵၼ်တင်ႈၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉ တႄႇဢဝ် ၽၢႆႇႁွင်ႇ လတ်းၽႃႇ ၼႂ်းၵၢင်မိူင်းတႆး လႆထိုင်ဝႅဝ်ႇတၼင်းသႃႇရီႇ ၶဝ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ႇလၢႆႇငွၵ်း မုတ်ႉတမယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉမၢဝ်း၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ ၼမ်ႉၸေႃႇၵျီႇ လႄႈ ၼမ်ႉပၢၼ်းလွင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တႄႇမႃး တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးသေ လႆၶဝ်ႈၸူး ၼႂ်းၼမ်ႉၵဵဝ် ဢေႇရႃႇဝတီႇယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၵဵဝ်ဢေႇရႃႇဝတီႇၼႆႉ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း မီးမွၵ်ႈ 1,348 လၵ်း (2,170 km) သေ ၶဝ်ႈၸူးၼႂ်းငွၵ်းပၢင်ႇလၢႆ မုတ်ႉတမယဝ်ႉ။ [3] ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်လွႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ထုင်ႉပဵင်းၵႂၢင်ႈလူင် ဢၼ်ၽုၼ်ႇလိၼ်ငႂ်ႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ယူႇသဝ်း ၼႂ်းၵႄႈ သၼ်လွႆရၶႅင်ႇလႄႈ ဝူင်ႈၵၢင် သၼ်လွႆသုင်မိူင်းတႆး ၸိူဝ်းပဵၼ် သၢပ်ႈၼမ်ႉၵဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တမ်ႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းတႂ်ႈၼၼ်ႉ ပႃႇထိူၼ်ႇမႆႉၶဵဝ်လႄႈ ပႃႇသၵ်း ႁူမ်ႇငမ်းဝႆႉယူႇ 49% လိူဝ်ယူႇ။ တူၼ်ႈဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ၸွမ်းၼင်ႇ သၽႃႇဝႁင်းၶေႃမၼ်း ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈ ယၢင်တင်၊ တူၼ်ႈသႃးၸေး၊ တူၼ်ႈပျိၼ်းၵတူဝ်း၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူႉ မၢၵ်ႇထၢၼ်၊ တူၼ်ႈမၢၵ်ႇဢုၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ သၼ်လွႆသူင် ၼႃႈတၢင်းႁွင်ႇၼၼ်ႉတႄႉ မီးတူၼ်ႈမႆႉမူသီ၊ တူၼ်ႈမႆႉပႅၵ်ႇ၊ တူၼ်ႈမႆႉပဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇတင်ႈသဵင်ႈၵေႃႈ တေႃႈဢွၵ်ႇ မၢၵ်ႇဝၢၵ်ႈတၢင်းၵိၼ် ထုင်ႉမႆႈၼၼ်ႉ ၵူႈပိူင်ယူႇ။ [4] ၵူၺ်းၵႃႈ တမ်ႈတီႈ ထုင်ႉၽူၼ်ဢႄႇၼၼ်ႉတႄႉ ၵူၺ်းမီး တူၼ်ႈမႆႉဢွၼ်ႇ မႆႉဢိတ်းၵူၺ်း။
တူဝ်သတ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းၵႃႈ တူဝ်သတ်းႁၢႆႉလိူင်းၼၼ်ႉ တမ်ႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵႆႉယၢမ်ႈလႆႈႁၼ် သိူဝ်လႄႈ သိူဝ်ၸုမ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈႁၼ်မီး ၸူင်၊ ဝူဝ်းထိူၼ်ႇ၊ မူထိူၼ်ႇ၊ တိုင်၊ ၵႂၢင် လႄႈ ၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼၼ်ႉ တိၺွပ်း မႃးသင်ႇသွၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉပၼ်ယဝ်ႉသေ ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ မီးပႃး သတ်းဢွၼ်ႇ တူဝ်သွမ်ၼူမ်း တင်ႈၼမ်သေ လႆႈႁၼ် တႄႇဢဝ် လိင်းၵၢင်ႈ လိင်းလႅင် တေႃႇထိုင် မၢင်ႇၵူးလေႃး ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ လိုင်ႇမူ လိုင်ႇမႃၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်ႉၽၼ်းၼူၵ်ႉ မီး 100 ပၢႆသေ မီးၸဵမ် ၼူၵ်ႉၶဵဝ်၊ ၵႆႇၶႃ၊ ၼူၵ်ႉယုင်း၊ ၵႃလမ် လႄႈ ၼူၵ်ႈၸွၵ်ႇထိူၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်လိူၼ်ႈတူဝ်ၵၢၼ်းသမ်ႉ လႆႈႁၼ် ငိူၵ်ႈ၊ လႅၼ်း၊ တွၵ်ႉၵႄႉ၊ ငူးႁဝ်ႇ၊ ငူးလိူမ် လႄႈ တဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပႃတီႈၼႂ်းၼမ်ႉဝၢၼ်ၵေႃႈ မဵဝ်းမၼ်း မီးဢၢၼ်ႇႁူဝ်ပၢၵ်ႇသေ လိူင်ႇမၢၵ်ႈတႄႉတႄႉလႄႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင် ပုၼ်ႈတႃႇ ဢႃႇႁႃႇရ တၢင်းၵိၼ်ယဝ်ႉ။ [13]
ရႃႇသီႇဢုတု[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႃႈလိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် မီးၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် ဢီႇၶူၺ်ႇတိူဝ်ႇလႄႈ သၢႆၶႂၢင်ဢုတ်ႉတရယဝ်ႉ။ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းဢေးသျႃး ၸႄႈတွၼ်ႈမုၼ်သုၼ်းလႄႈ ၸွမ်းၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၼၼ်ႉ ႁႅင်းၽူၼ်မီးယူႇ 5000 mm (197 ins) ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းတိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇၼၼ်ႉ ၶူပ်ႇပီမိူင်းၼႆ ႁႅင်းၽူၼ်မီး 98 ins သေ မိူင်းမၢၼ်ႈတွၼ်ႈၵၢင် တီႈႁႅင်ႈႁွင်ၼၼ်ႉတႄႉ ႁႅင်းၽူၼ်ၵူၺ်းမီးၽၢႆႇတႂ်ႈ 39 ins ၵူၺ်း။ ၽၢႆႇတၢင်းႁွင်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၵတ်းလႄႈ ႁႅင်းၵတ်းမီးယူႇ 21 တီႇၵရီႇၸိၼ်ႇတီႇၵရဵၵ်ႉ (70 ၻီႇၵရီႇၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ)ယဝ်ႉ။ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇလႄႈ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁႅင်းမႆႈၵတ်း မီးယူႇ 32 ၻီႇၵရီႇ ၸိၼ်ႇတီႇၵရဵၵ်ႉ (90 ၻီႇၵရီၾႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ [14] အကြမ်းအားဖြင့် နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်း ဟူ၍ သုံးရာသီ ပိုင်းခြားထားသည်။ မတ်လမှ မေလလယ်အထိ နွေဥတု၊ မေလလယ်မှ အောက်တိုဘာလကုန်အထိ မိုးဥတုနှင့် နိုဝင်ဘာလမှ ဖေဖော်ဝါရီလကုန်အထိ ဆောင်းဥတုဟု သတ်မှတ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် အပူပိုင်းမုတ်သုံရာသီဥတု ရှိသော်လည်း မြေမျက်နှာပြင်အနေအထား ကွဲပြားခြားနားမှုကြောင့် တစ်နေရာနှင့်တစ်နေရာ ရာသီဥတု ကွဲပြားသွားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းတွင် တစ်နှစ်လျှင် စုစုပေါင်း မိုးရေချိန်လက်မ ၄ဝ အောက်သာရရှိပြီး ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းနှင့် တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် တစ်နှစ်လျှင် မိုးရေချိန် လက်မ ၂ဝဝ ခန့်ရရှိသည်။ ၶၢဝ်းမႆႈ၊ ၶၢဝ်းၽူၼ်၊၊ ၶၢဝ်းၵတ်းၼႆသေ ဢုတုမီးသၢမ်ၶၢဝ်း။ တႄႇဢဝ် လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် တေႃႇထိုင် ၵၢင်လိူၼ်မေႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းမႆႈ။ တႄႇဢဝ် ၵၢင်လိူၼ်မေႇ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပိူဝ်ႇသဵင်ႈ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၽူၼ်။ တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝိမ်ႇပိူဝ်ႇ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ၾႅပ်ႉၾေႃႇဝႃႇရီႇ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵတ်းယဝ်ႉ။ နွေဥတုဖြစ်သော မတ်လနှင့်ဧပြီလများတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းဒေသ၌ ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံး အပူချိန်မှာ ၁၁ဝ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက် (၄၃ ဒသမ ၃ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်) အထက်ဖြစ်၍ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် ၉၇ ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက် (၃၆ ဒသမ ၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်) ခန့်နှင့် ရှမ်းကုန်းပြင်မြင့်တွင် ၈၅ မှ ၉၅ ဒီဂရီဖာရင်ဟိုက် (စင်တီဂရိတ် ၂၉ ဒသမ ၄ နှင့် ၃၅ ဒီဂရီ) အတွင်းရှိသည်။ မြို့များ၏ တည်နေရာနှင့် မြေမျက်နှာပြင် အနိမ့်အမြင့်ကိုလိုက်၍ အပူချိန်ကွာခြားသည်။ အပူချိန်မြင့်လွန်းခြင်း၊ နိမ့်ကျလွန်းခြင်းများ မရှိပေ။ တိုက်ခတ်သော လေကြောင်းနှင့် လေဖိအားအခြေအနေများကြောင့် မိုးရွာသွန်းမှုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အချို့နှစ်များတွင် မုန်တိုင်းပြင်းထန်စွာ ကျရောက်သဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် ရံဖန်ရံခါမုန်တိုင်းဒဏ်ခံရသည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် မြန်မာနိုင်ငံတွင်ပေါ်ပေါက်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များတွင် အဆိုးရွား၊ အကြမ်းတမ်းဆုံးသော နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းဒဏ်ကို မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂ဝဝ၈ ခုနှစ် မေလ ၂ရက်နေ့၌ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ ရာသီဥတုမှန်ကန်မျှတမှုကို အထောက်အကူပြုစေရန်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းဒေသ စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးလုပ်ငန်းများကို နိုင်ငံတော်က ဦးစားပေး အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည်။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ http://myanmar.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/UNION_2-C_religion_EN_0.pdf
- ↑ (2015) The 2014 Myanmar Population and Housing Census Highlights of the Main Results Census Report Volume 2 – A. Department of Population Ministry of Immigration and Population.
- ↑ 3.0 3.1 Burma (Myanmar). World Economic Outlook Database. International Monetary Fund.
- ↑ 2015 Human Development Report Summary 21–25. United Nations Development Programme (2015). Retrieved on 14 December 2015။
- ↑ Political and Cultural Geography of Southeast Asia
- ↑ အလံတော်သစ် လွှင့်တင်တဲ့ အခမ်းအနားတွေလုပ် (ဘီဘီစီ)
- ↑ CIA Factbook
- ↑ "Asian Development Bank and Myanmar: Fact Sheet" (PDF). Asian Development Bank. 30 April 2012. Archived from the original (PDF) on 26 November 2011. Retrieved 20 November 2012.
- ↑ http://www.worldometers.info/world-population/myanmar-population/
- ↑ "The World Factbook – Burma". cia.gov. Archived from the original on 4 November 2010. Retrieved 4 May 2016.
- ↑ (2000) in Dr. Patrick Hesp et al.: Geographica’s World Reference. Random House Australia, 738, 741။
- ↑ Than, Mya (2005). Myanmar in ASEAN: Regional Co-operation Experience. ISBN 981-230-210-7။
- ↑ Flora and Fauna" at Myanmars.net
- ↑ Than, Mya (2005). Myanmar in ASEAN: Regional Co-operation Experience. ISBN 981-230-210-7။


c: text/html

text:
ပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ (မၢၼ်ႈ: ပခုက္ကူမြို့နယ် ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Pakokku Township) ၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ လႄႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၼမ်ႉၵဵဝ်သေ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီးဝႆႉ ၼမ်ႉယေႃးယဝ်ႉ။[1]
လႅၼ်လိၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇၼႆႉ လႅၼ်လိၼ်ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[2]
- ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမျႅင်ႇ
- ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းယေႇၸၵျူဝ်ႇ
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၺွင်ႇဢူး
- ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇ လႄႈ
- ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈဝဵင်းပွၵ်ႉ
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ "" UNJLC Map Num:UNJLC-MM08a-002-A1, Myanmar Information Management Unit (MIMU), 8 May 2008
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- "Pakokku Google Satellite Map" map of administrative area with listing of principal settlements, from Maplandia
- "Pakokku Township - Magway Division" Myanmar Information Management Unit (MIMU), 2010

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸွမ်းၵၼ်ဝႆႉသွင်တူဝ် လႄႈသဵင်ဢွၵ်ႇမၼ်း တေပဵၼ်ၵႂႃႇထႅင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ၊ ၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ ( digraphs – တႆႊၵရၢပ်ႉၾသ် ) မၢႆထိုင်တူဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ၸွမ်းၵၼ်သွင်တူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် သွၼ်ႉၵၼ်သွင်တူဝ် သမ်ႉဢွၵ်ႇသဵင်ထႅင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈၼႆၶႃႈ တူဝ်လိၵ်ႈၸိူဝ်ၼႆႉႁဝ်းဢမ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ပဵၼ်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈတူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ မီး 26 တူဝ် ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃး မႄႈၵပ်းငဝ်ႈ သရ 5 တူဝ်ယူႇယဝ်ႉ ။
ဢေႃႈၶႃႈ လၢႆးဢွၵ်ႇသဵင်မၼ်းတေႉသင်ဝႃႈႁဝ်းဢွၵ်ႇသဵင်ၸွမ်းတူဝ်လိၵ်ႈတႆး တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ တေဢွၵ်ႇသဵင်ယၢပ်ႇဢိတ်းဢိတ်းယူႇ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇသွင်တူဝ်သွၼ်ႉၵၼ် c + h = ch ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ ၶျႃႉ ၼႆၶႃႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ s + h = sh ဢွၵ်ႇသဵင်ဝႃႈ သျီး ၼႆၶႃႈ n + g = ng ဢွၵ်ႇသဵင်ပဵၼ်တူဝ် ငႃႉ ၼႆၶႃႈ ။
ၽိုၵ်းလူဢၢၼ်ႇၸွမ်းသဵင်ဢၼ်လႆႈၼႄဝႆႉပၼ်ၼႆႉသေၵမ်းၶႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈတူဝ်လိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႆႉၸႂ်ႉတိုသ်းၼမ်ဝႆႉယူႇ လႄႈၽိုၵ်းဢွၵ်ႇပၼ်သဵင်မၼ်းႁႂ်ႈလႆႈသေၵမ်းၼႆႉၶႃႈ ။
ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်တႅၵ်ႈထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်မီးဝႆႉပႃႈၼိူဝ်ၼႆႉၶႃႈ ၊ ထွႆႈၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶဝ် ထုၵ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉယူႇ မိူၼ်ၼင်ႇလၢႆးဢွၵ်ႇသဵင် ႁူႉၸၵ်းတီႈပွင်ႇမၼ်းဝႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်းပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇႁၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းၼႃႈ ႁဝ်းတေလႆႈႁူႉဝႆႉဢွၼ်တၢင်းၼႆႉၶႃႈ ။
Word with ch – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Word with sh – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Word with ng – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Words with nk – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Words with ck – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Words with ph – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Words with th – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Words with wh – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Words with kh – ထွႆႈၵႂၢမ်း
Words with qu – ထွႆႈၵႂၢမ်း


text:
ၵဵင်းလၢပ်ႈ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵဵင်းလၢပ်ႈ (IPA: [kéŋ lɑ᷆p]), (မၢၼ်ႈ: ကျိုင်းလပ်မြို့), (ဢင်းၵိတ်ႉ: Kenglat), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Kaenglaap]) ၼႆႉ မီးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။[2]
ၼမ်းၼႂ်း
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လၢႆးပၵ်းသဝ်းဢွင်ႈတီႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလႄႈၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵၼ်တေႃႉသူင်ႇလႄႈပၢႆးၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸၼ်ႉၸွမ်လႄႈၶေႃးလဵၵ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်တီႈၼႂ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢွင်ႈလီၶဝ်ႈၸႂ်ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၆၆.
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (အရှေ့ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။


text:
ဝၼ်းထိ 3 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 6 ပီ 2017 ၼီႈ မီးလူတ်ႉၵႃးတပ်ႉသိုၵ်းလမ်းၼိုင်ႈ မႃးၽႃႇၺႃး လၵ်းသဝ်တုမ်ႇမူဝ် ဢၼ်ပဵၼ်ၶူဝ်းၵဝ်ႇပၢၼ်မွၼ်ႇ မိၵ်ႈမၢႆတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ။
ၸၢႆးမွင်ႇၵျီး ၵူၼ်းၸႃႇတိမိူင်းၼၢႆး လၢတ်ႈၼႄၸုမ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်တႆးဝႃႈ မိူဝ်ႈယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းမွၵ်ႈ 2 မူင်းၶိုင်ႈ မီးလူတ်ႉၵႃးတပ်ႉသိုၵ်းလမ်းၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတင်းမိူင်းၼၢႆးေသ တေဢွၵ်ႇမိူဝ်းၼမ်ႉၸၢင်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇပဵၼ်ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈၵႅင်း ဢိူင်ႇမႆႉႁႅင်း ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆတင်းမိူင်းၼၢႆး မွၵ်ႈ 3 လၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလၵ်းသဝ်တုမ်ႇမူဝ် ဢၼ်မီးၽၢႆႇၶၢင်ႈတၢင်းသွင်ၽၢႆႇ မိၵ်ႈမၢႆတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈလုလႅဝ်ၵႂႃႇတင်းသွင်လၵ်း ၊ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးတႄႉဝႃႈ မၼ်းငဝ်ၼွၼ်း ၽွင်းတိုၵ်ႉႁေႃႈၵႃးလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႈ ။
မၼ်းၸၢႆးသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ လၵ်းသဝ်တုမ်ႇမူဝ်ၼႆႉ မီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ ၊ ပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းမိူင်းပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉ ၊ ပဵၼ်တီႈၽွင်းတၢင်ႇလႄႈၶႅၵ်ႇတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇမိူင်းၶဝ် မႃးႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေၶဝ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈ ငိၼ်းသေလၢႆတေႉတေႉ ၊ ပေႃးလႆႈႁုဝႃႈ ၵႃးၽႃႇၺႃးၼႆၵေႃႈ ၸဝ်ႈြသႃႇလူင်မိူင်းၼၢႆး ႄလႈ ၽူႈၵွၼ်းၸေး ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးၶဝ် ၼႅတ်ႈၵႂႃႇသပ်းသေးတူၺ်းသေ တၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ် ။
ထိုင်မႃးယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 4 မူင်း ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ ၼမ်ႉၸၢင် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် တၢၼ်ႉသိၼ်ႇဝိၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ် မႃးႁူပ်ႉထူပ်းၸဝ်ႈြသႃႇလူင်လႄႈ ၽူႈၵွၼ်းၸေႈဝဵင်း ၊ ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈၼႃးၶဝ်သေ မႃးယွမ်းၼွမ်းတၢင်းၽိတ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉၶဝ် သေယဝ်ႉ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႃႈ 1) တေႁဵတ်းပၼ်ၶိုၼ်းလၵ်းသဝ်တုမ်ႇမူဝ် ႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇ 2 ) တေဝႆႈဝၢၼ်းၵၼ်ႇတေႃးၸဝ်ႈဝၢၼ်ႈၸဝ်ႈမိူင်း 3) ေတပၢင်းသၢင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈ ၵၢပ်ႈသွမ်းၵၢပ်ႇပၢၼ်းလွတ်ႈဢၢၼ်ႇပရိတ်ႈလွတ်ႈၽေးလွတ်ႈၶဵၼ် ၼႆယဝ်ႈ ။
ၸၢႆးမွင်ႇၵျီး သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ လွင်ႈၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်းတုမ်ႇမူဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်တေတင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈၼႆႉၵမ်းလဵဝ် ။ ၶဝ်တေႁဵတ်းပၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွင်ၵဝ်ႇ ၊ ၶူဝ်းၵိုတ်းပၢၼ်ၵဝ်ႇ ဢၼ်မီးမႃးပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၼၢႆးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼၼ်ႉ တႅပ်းတတ်းၵႃႈၶၼ်ဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်သေလၢႆတေႉတေႉ ၼႆယဝ်ႈ ။
.
Photo:Sai Nay Lin Htet
ယိၼ်းၸူမ်းၸဝ်ႈၶွင်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး
06/06/2019


text:
သၢၼ်း မၢႆႉၶရူဝ်ႇ ၸိတ်ႉသတမ်ႇ
သၢၼ်း မၢႆႉၶရူဝ်ႇ ၸိတ်ႉသတမ်ႇ (Sun Microsystems) ၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ် ၶမ်ႇပၼီႇၽႄ ႁင်း ဢေႃႇရၶႄး ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သၢၼ်း မၢႆႉၶရူဝ်ႇ ၸိတ်ႉသတမ်ႇ (Sun Microsystems) ၼႆႉ ပဵၼ် ၶမ်ႇပၼီႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ဢၼ် ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ IT (Information Technology) လႄႈ ၶၢႆပႃး ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ၊ ၶိူင်ႈၶွမ်ႇပိဝ်ႇတႃႇ၊ သွပ်ႉၾ်ဝႄးလ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ IT (Information Technology) သေလႄႈ သၢၼ်း မၢႆႉၶရူဝ်ႇ ၸိတ်ႉသတမ်ႇ (Sun Microsystems) ၼႆႉ ၶူင်သၢင်ႈမႃး Java Programming, Solaris operating system လႄႈ Network File System (NFS) ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ သၢၼ်း မၢႆႉၶရူဝ်ႇ ၸိတ်ႉသတမ်ႇ (Sun Microsystems) ၼႆႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးမႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် Unix, RISC processors, thin client computer လႄႈ virualized computer ၸၵႂႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် key computing technologies ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ သၢၼ်း မၢႆႉၶရူဝ်ႇ ၸိတ်ႉသတမ်ႇ (Sun Microsystems) ၼႆႉ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈ ပီ 1982 ၼီႈ၊ လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 24 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ SEC Filing. SEC. Retrieved on 2010-02-01။
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Financial Tables. Sun Microsystems Investor Relations. Retrieved on 2010-02-18။
- ↑ Company Info. Sun employee database. Retrieved on 2010-02-18။
- ↑ The Network is the Computer (YouTube video uploaded by Sun Microsystems). YouTube. Retrieved on 2007-12-23။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1349"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1349:တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1359 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1358 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1357 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1356 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1355 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1354 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1353 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1352 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1351 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1350 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1348 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1347 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1346 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1345 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1344 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1343 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1342 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1341 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1340 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
Comments
Comments
ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းတႄႉတႄႉၶႃႈ
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ၼမ်ႉၶူင်း။ ၶႃႈၶႂ်ႈတူင်ႉတၵ်ႉမႂ်ႇသုင်ပီမႂ်ႇလႄႈ တင်းယိၼ်းၸူမ်းၸွမ်း ၼမ်ႉၶူင်းတႄႉတႄႉၶႃႈ။ ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈၼမ်ႉၶူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်သေၵမ်းၶႃႈ။
ၶႃႈၶ်ႂႈႁူႉ
ၶႃႈၶ်ႂႈႁူႉ လၢႆးၸ်ႂႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၸေႃႇၵျီႇဢေႃႈ၊ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းလူင်းၼ်ႂးၶွမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆ ပေႃးဢမ်ႇႁၼ်ႁၢင်ႈၶီးပုတ်ႉမၼ်း လႄႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးဢမ်ႇလႆႈၼႆ တေလႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ၶႃႈ လၢႆႈၽွၼ်ႉၼ်ႂးဝိၼ်းတူဝ်း ၸဵတ်းသေ ဝိၼ်းတူဝ်းပႅတ်ႇဢေႃႈ။ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
ၶ်ႂႈႁူႉ လၢႆးၸ်ႂႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉ ႁႂ်ႈၸႅင်ႈလႅင်း မိူၼ်ၸေႃႇၵျီႇၶႃႈဢေႃႈ
ၶႃႈၵေႃႈ ယၢမ်းၸ်ႂႉယူႇၼီႇၶူတ်ႉတူၺ်း လၢႆꧦပွၵ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ မင်ပွၵ်ႈၵေႃႈလႆႈ မင်ပွၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ပေႃးႁဝ်းလူင်းၼ်ႂးၶွမ်းႁဝ်းယဝ်ႉၼႆ တႃႇတေလၢႆႈၽွၼ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉလႄႈသင် ပေႃးတေတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးတီႈၽၢႆႇလ်သေဢၼ်ꧦလႄႈသင် သင်ဝႃႈၵီးပုတ်ႉဢမ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼႆ တေလႆႈလၢႆႈတီႈလ်ႂၶႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇလၢႆႈမိူၼ်ၸေႃႇၵျီႇၶႃႈႁၼေႃ။ ပေႃးသႂၢင်းမၢၼ်ႈယူႇၼီႇၶူတ်ႉသေ သမ်ႉသႂၢင်းၸေႃႇၵျီႇတႆးတေႉ ၽွၼ်ႉသေ တူဝ်လိၵ်ႈသေ ႁၼ်ၼင်ႇၵၼ် ပေႃးသႂၢင်းၸေႃႇၵျီႇမၢၼ်ႈတင်းတႆးၼႆ ၸေႃႇၵျီႇတႆးၵႆႉဢမ်ႇႁၼ်ပႅတ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉသင်ၽွင်ႈၶႃႈ တွပ်ႇပၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။
ၶႃႈႁဝ်းၶ်ႂႈထၢမ်လွင်ႈ တႃႇတေသႂ်လိၵ်ႈတႆးၼႂ်း iphone 5c
ပီႈၸၢႆးလူင်ၶႃႈ iphone 5c version 7.0.4 ၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းတူဝ်း update မၼ်းပဵၼ် version 7.1.1 ယဝ်ႉတေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်း jailbreak မၼ်းၶႃႈ ယဝ်ႉၵေႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ် သ်ႂႇလိၵ်ႈတႆးမၼ်းၶႃႈ ၶ်ႂႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ႁႂ်ႈပီႈၸၢႆးလူင်ႁဝ်း တွပ်ႇပၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈဢေႃႈ
လွင်ႈၼႂ်းၼႃႈဝႅပ်ႉ
ဢေႃႈပေႃးဝႃႈတေတႅမ်ႈၼႂ်းဝႅပ်လႂ်ၼႂ်းၼႃႈပပ်ႉလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉတေလႆႈလၢႆႈတီႈလႂ်ၶႃႈ ပေႃးၶႃႈဢူၼ်းယဝ့်သေမႃးတႅမ်ႈၼႆ ၵဝ်ၶီႇမႂ်းမႂ်းၶီႇၵဝ်လူင်ၵႂႃႇမူတ်းၼၼ်ႉ
ႁဵတ်းသင်ၶဝ်ပေႉႁၵ်ႉ ၵၼ်ပေႃးတၼ်ႇၼၼ်ႉလႃႇ ၸွႆႈလၢတ်ႈပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ
လွင်ႈတၢင်းတႄႉၶ်ႂႈႁ်ႂႈပီႈၽူႈၶူ
လွင်ႈတၢင်းတႄႉၶ်ႂႈႁ်ႂႈပီႈၽူႈၶူင်သၢင်ႈၼမ်ႉၶူင်းႁဝ်းပိုၼ်ၽႄပၼ်ၾွၼ်ႉၼမ်ႉၶူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးပိူင်ထတ်းၶႃႈဢေႃႈယွၼ်ႉမီးၵူၼ်းသူၼ်ၸ်ႂၼမ်တႄႉ"ၶႃႈဢေႃႈ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ
converter မီးၽွၼ်းလီၼမ်တႄႉတႄႉ။
converter တႃႇတူၺ်းလိၵ်ႈၸေႃႇၵျီႇၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီၼမ်တႄႉယဝ်ႉ။


text:
ပိူင်ႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ ၼႂ်းတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈ ဝတ်ႉပုပ်ႉပႃႇရူင်ႇ(ဝတ်ႉသီႇၸၼ်ႉ)
ပၵ်းပိူင်ႁပ်ႉသင်ႇၶႃႇ ၼႂ်းတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈလူင်ဝတ်ႉပုပ်ႉပႃႇရူင်ႇ(ဝတ်ႉသီႇၸၼ်ႉ) ဝဵင်းလွႆၵေႃႇ၊ မိူင်းယၢင်းလႅင်။ ၵူႈပီပီ လႆႈႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ တေႇဢဝ်ၼႂ်းၶၢဝ်းလိူၼ်ႁႃႈ လိူၼ်ႁူၵ်း လိူၼ်ၸဵတ်း ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်သၢမ်လိူၼ်ၼႆႉၵူၺ်း လွင်ႈမၵ်းၶၼ်ႈဝႃႈ ၼိုင်ႈပီတေႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵႃႈႁိူဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီး၊ ယူႇတီႈၸဝ်ႈဢၼ်ၶႂ်ႈမႃးႁဵၼ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။
တႃႇတေႁပ်ႉယူႇၼႂ်းၵျွင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေတူၺ်းတူၺ်းဢွင်ႈတီႈၼွၼ်းသေ တေႁပ်ႉၵႂႃႇၵူႈပီပီယူႇ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇၼိုင်ႈပႃး တေလႆႈသႂ်ႇငိုၼ်းၵမ်ႉဝႆႉတႃႇ သွင်မိုၼ်ႇတဵမ်တဵမ်။ ပေႃးမီးလွင်ႈလူဝ်ႇၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႆ ဝၢႆးတွပ်ႇလိၵ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းထုၵ်ႈဢဝ်လႆႈယူႇ။ (မၢႆတွင်း- ပုၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇယူႇတဵမ်ပီ ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင်သေ လႆႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းငိုၼ်းယဝ်ႉ။)
တႃႇတေႁပ်ႉယူႇၼႂ်းၵျွင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေတူၺ်းတူၺ်းဢွင်ႈတီႈၼွၼ်းသေ တေႁပ်ႉၵႂႃႇၵူႈပီပီယူႇ။ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇၼိုင်ႈပႃး တေလႆႈသႂ်ႇငိုၼ်းၵမ်ႉဝႆႉတႃႇ သွင်မိုၼ်ႇတဵမ်တဵမ်။ ပေႃးမီးလွင်ႈလူဝ်ႇၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႆ ဝၢႆးတွပ်ႇလိၵ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းထုၵ်ႈဢဝ်လႆႈယူႇ။ (မၢႆတွင်း- ပုၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇယူႇတဵမ်ပီ ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင်သေ လႆႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းငိုၼ်းယဝ်ႉ။)
ပၵ်းပိူင်ဢၢပ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇ
- တေလႆႈမီးၽူႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းဢၢပ်ႈပၼ်သေပႃးပႃး(ဢမ်ႇၼၼ်) လိၵ်ႈၵမ်ႉသေၽိုၼ်ၽိုၼ်။
- လူဝ်ႇလႆႈမီးဝႆႉပိုၼ်ႉထၢၼ်လိၵ်ႈ ၸၼ်ႉဢွၼ်(ဢမ်ႇၼၼ်)ၸၼ်ႉပထမ။
- တီႈတႅမ်ႇသုတ်းမၼ်း လူဝ်ႇမေႃလူ၊ မေႃတႅမ်ႈ လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ။
- ယႃႇႁႂ်ႈတူၵ်းလိုၼ်းလိူဝ် ဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းလပ်း။
- တေလႆႈပဵၼ် ဢႃႇယု(10) ပီၶိုၼ်ႈၼိူဝ်။
- တေလႆႈမီးတၢင်းယၢမ်ႈလီလႄႈ ပိူင်ၽၢင်ၽူႈၵူၼ်းလီ။
- တေလႆႈတႅမ်ႈထႅမ်ပၼ် လွၵ်းပိူင် ပီလိူၼ်ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ။
- တေလႆႈသႂ်ႇဝႆႉ ငိုၼ်းၵမ်ႉ တႃႇ သွင်မိုၼ်ႇ (20,000)တဵမ်တဵမ်။


text:
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 24/06/2019 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 19.30 မူင်း (ၵၢင်ၶမ်ႈ) မီးၼၢင်းယိင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ယိင်းႁွမ်ငိုၼ်း ၸႃႇတိ မိူင်းသူႈ ထုၵ်ႇပိူၼ်ႈဢဝ်ယႃႈပၢႆႉလိုမ်းတူဝ်သေ ထွတ်ႇဢဝ်ငိုၼ်းဢဝ်ၶမ်းၵႂႃႇပႅတ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ယိင်းႁွမ်ငိုၼ်းလၢတ်ႈၼေၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးဝႃႈ မိူဝ်ႈၶမ်ႈဝၼ်းထိ 24/06/2019 ၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 19.30 မူင်းၼၼ်ႉ လႆႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁႃသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသိုဝ်ႉၽၵ်းၼႂ်းၵၢတ်ႇတီႈၼိုင်ႈ ၸေႈဝဵင်းပထုမ်းထႃးၼီႈ ၸိုင်ႈထႆးသေ မီးၼၢင်းယိင်း 3 ၵေႃႉ ဢႃႇယုမွၵ်ႈ 30-40 ပၢႆ ဢၼ်မႃးၶဝ်ႈၵၢတ်ႇ ႁဵတ်းၵႅင်ႈဢဝ်ၶမ်းတူၵ်းသေ ၽၢမ်းတႃမိူၼ်ၼင်ႇၵဵပ်းလႆႈၶမ်း ယၢမ်းၼၼ်ယိင်းႁွမ်ငိုၼ်းသမ်ႉႁၼ်မႅၼ်ႈလႄႈ ႁူႉၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၶဝ် တၵ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈတၵ်ႉဝႃႈႁိုဝ်သင် ၵူၺ်းၵႃႈၼၢင်းယိင်းသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉ မႃးယိပ်းဢဝ်ၶႅၼ်မၼ်းၼၢင်းသေလၢတ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈၼေတမ်ႇရူတ်ႇဝႃႈၼႆသေ ၸၼ်ၶႅၼ်းမၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇတီႈပိူၼ်ႈၸွတ်ႇလူတ်ႉဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းၼၢင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼေထႅင်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼင်ႇၼၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသတိ ဢမ်ႇႁူႉတူဝ်ႁူႉၶိင်းသင်ယဝ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႇၸူၵ်းဢဝ်ငိုၼ်းမၢၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇတင်းမူတ်း ဢၼ်မီးၵိုၵ်းတူဝ် 2,000 ဝၢတ်ႇ လႄႈပူတ်းဢဝ်သၢႆၶေႃးၶမ်းၼမ်ႉၼၵ်းငႃးမူး (ၶိုင်ႈဝၢတ်ႇ) သေ ပေႇႁူတႄႉဢမ်ႇတၼ်းထွတ်ႇၵႂႃႇပႃး ယွၼ်ႉႁိပ်ႈၼႅတ်ႈႁိုဝ် ထွတ်ႇဢဝ်ယၢပ်ႇႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူႉ ယဝ်ႉၵေႃႈပၢႆႈႁၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈ ၽိူဝ်ႇမၼ်းၼၢင်းႁူႉတူဝ် ႁူႉၶိၵ်းမႃးၶိုၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၼၢင်းယိင်းသၢမ်ၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယွၼ်ႉတီႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၵွင်ႈ CCTV လႄႈ ဢမ်ႇမီးသၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်သင် တွၼ်ႈတႃႇတေၵႂႃႇၸႅင်ႈလၢတ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတမ်ႇရူတ်ႇၶဝ်သေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈယုမ်ႇႁဝ်းၼႆယဝ်ႉ။
မၼ်းၼၢင်းယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈၼေထႅင်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလုၵ်ႉဝၢၼ်ႈႁဝ်းမိူင်းႁဝ်းသေ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးႁႃငိုၼ်းႁႃၶမ်းမိူင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵွၼ်ႇတေႁႃငိုၼ်းႁႃၶမ်းမႃးလႆႈၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈငၢႆႈငၢႆႈ ဢမ်ႇယၢမ်ႈထူပ်းဢမ်ႇယၢမ်းၺႃးမႃးသေပွၵ်ႈ ၵူဝ်ၵေႃႈၵူဝ် ၶိုၼ်းၼၼ်ႉၼွၼ်းပေႃးဢမ်ႇလပ်းလႆႈ လႄႈ ၶႂ်ႈၽၢၵ်ႇထိုင်ပၼ်ပႃးပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယူႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈၾၢင်ႉသတိၵၼ်သေ ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈထူပ်းလႆႈၺႃးမိူၼ်မၼ်းၼၢင်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ယိင်းႁွမ်ငိုၼ်း ၸႃႇတိမိူင်းတႆး ယူႇမိူင်းသူႈ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ မွၵ်ႈ 6-7 ပီယဝ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်ႁပ်ႉၸၢင်ႈႁဵတ်းတိူမ်းၾႃႉ ထႅဝ်ၸေႈဝဵင်းပထုမ်းထႃးၼီး ၸိုင်ႈထႆးၼႆယဝ်ႉ။
.
Photo:ယိင်းႁွမ်ငိုၼ်း
ယိၼ်းၸူမ်းၸဝ်ႈၶဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး
26/06/2019


text:
ၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇ (မၢၼ်ႈ: ကျောက်ဖြူမြို့နယ် ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Kyaukphyu Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉၽျူႇ၊ ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇယဝ်ႉ။
တီႈၵုၼ်မတေး တီႈၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉၽျူႇၼၼ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈၽင်တိုၼ်းလၢင်း ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်းၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶႄႇသေ ၶမ်ႇပၼီႇဢေးသျႃးဝေႃး တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ် တႃႈၼမ်ႉလိုၵ်ႉၵျွၵ်ႉၽျူႇယူႇယဝ်ႉ။[3][4]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 60.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ [1] Archived June 14, 2012, at the Wayback Machine.
- ↑ February Updates – Shwe Gas Project and Kyauk Phyu Port -. Arakanrivers.net. Retrieved on 6 November 2014။


text:
ၵေႃႉမီးသုၼ်ႇလႄႈ ၵေႃႉႁၢမ်းသုၼ်ႇ
ၵေႃႉမီးသုၼ်ႇလႄႈၵေႃႉႁၢမ်းသုၼ်ႇ
ဢမ်ႇၼၼ်
ၵေႃႉမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းသုၼ်ႇ
ဢၢၼ်ႇတူၺ်းလွင်ႈမၼ်းသေယဝ်ႉၵေႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸႂ်ယင်းဢိုမ်တိုမ်းယူႇ၊ လီႁိုဝ် ၸႃႉႁိုဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်းၸွမ်း။ ပေႃးတူၺ်းၽၢၵ်ႇလႂ်ၵေႃႈ ႁၢင်ႈၸႂ်ႈဝႆ့ႁၢင်းၽႂ်ႁၢင်းမၼ်း။
ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈလၢတ်ႈယူႇၼႆ့ ပဵၼ်လွင်ႈသွင်ၵေႃႉမႄႈလုၵ်ႈတီႈမိူင်းၶေႇယဝ့်။ မႄႈမၼ်း လၢတ်ႈတီႈလုၵ်ႈယိင်းမၼ်း ဢၼ်ဢႃႇယုၸင်ႇႁႃလႆႈ 13 ၶူပ်ႇၼၼ့်ဝႃႈ "မႂ်းၼႆ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလုၵ်ႈယိင်းၵဝ်တႄ့၊ ပဵၼ်လုၵ်ႈၵဵပ်းၵဝ်ၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ၊ မႄႈမႂ်းတႄ့တႄ့ၼၼ့် တၢႆၵႂႃႇၸဵမ်မႂ်းၵေႃႉလဵၵ့်ၼၼ့်ယဝ်ႈ" ၼႆဝႃႇ။
မႄႈမၼ်းၼၢင်းၸိုဝ်ႈသျႅၼ်းၼႆယဝ့်။ သျႅၼ်းၼႆ့ တေႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်း ပေႃႈလဵင့်ၵူၼ်းမီးၵေႃႉၼိုင်ႈယဝ့် မၼ်းမီးလုၵ်ႈယိင်းဢွၼ်ႇမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်တၢင်ႇၸိုဝ်ႈမၼ်းဝႃႈ ၶျႅင်းၶျႅင်းၼႆၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ပေႃးဢဝ်လႅင်ႇၶၢဝ်ႇ ၽၢႆႇၶေႇၶဝ်ဝႃႈၸိုင် သျႅၼ်းၼႆ့ မၼ်းဝႃႈ လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းဝႃႈယၢပ်ႇၼႃႇၼႆယဝ့်။ ဝၢႆးသလေုၵ်ႈယိင်းမၼ်း ဢႃႇယုသိပ်းၶူပ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼႆ့ လၢတ်ႈသင် ဝႃႈသင်ၵေႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈထွမ်ႇ၊ ယဝ့်ၵေႃႈ သမ်ႇမႅၼ်ၼႃႇၼႆယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ မႄႈမၼ်းၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇသင်ႇသွၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းလႆႈလႄႈ ၸင်ႇဝူၼ့်ႁႃလွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်တေဢဝ်မႃးႁၵ်းပႅတ်ႈလွင်ႈသမ်ႇမႅၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းသေ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈယိင်းမၼ်းပေႃးယိင်ႇငႄႈလွမ်ႈလွမ်ႈ ၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ထိုင်မႃးဝၼ်းၼိုင်ႈ မၼ်းၸင်ႇယွၵ်ႇလႅၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းဝႃႈ " ႉႉႉ မႄႈမႂ်းတႄ့တႄ့ၼၼ့် တၢႆၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈမႂ်းတိုၵ့်လဵၵ့်ယဝ်ႈ၊ ၵဝ်ၵူၺ်းပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၵဝ်တေလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်မႂ်း ႁၢၼ့်တေႃႇပေႃးယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်ၵူၺ်း၊ ပေႃးမႂ်းယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်ယဝ့်ၸိုင် ယႃႇပေမုင်ႈမွင်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်သင်တီႈၵဝ်ယဝ့်" ၼႆယဝ်ႈ။
ၶျႅင်းၶျႅင်းၵေႃႈ ယုမ်ႇၵႂၢမ်းမႄႈၶဝ်ႈလၢတ်ႈယဝ့်။
ပေႃးဢဝ် လႅင်ႇၶၢဝ်ႇတွၼ်ႈၶမ်ႈ Shenyang ဝႃႈၸိုင် ဝၢႆးသေၼၼ့် ၶျႅင်းၶျႅင်းၼႆ့ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈသမ်ႇမႅၼ်သေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈႁဵၼ်းလၢႆးမၼ်း၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်မေႃၼပ့်မေႃယမ်၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းယိင်ႇငႄႈမႃးၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆယဝ့်။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼႆ့လႄႈ မိူဝ်ႈၶျႅင်းၶျႅင်းၶိုၼ်ႈၸၼ့်ၸွမ်ၼၼ့် မၼ်းၼၢင်းဢမ်ႇယူႇတီႈႁိူၼ်းသေၶိုၼ်ႈ။ ၵႂႃႇယူႇၵႂႃႇၵိၼ်တီႈၸၼ့်ၸွမ်သေၶိုၼ်ႈယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတၢင်းၶတ်းၸႂ်လႄႈ မၼ်းၼၢင်းလႆႈ လၢဝ်ၸွင်ႈၵူႈၽႃႇသႃႇသေ ဢွင်ႇပူၼ့်ၸၼ့်ၸွမ်ယဝ့်။ ပေႃးယဝ့်ၼၼ့် မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ လႆႈၵၢၼ်ငၢၼ်းၸၼ့်သုင် တီႈၶွမ်ႇပၼီႇတႅမ်ႈပရူဝ်းၵႅမ်းတီႈၼိုင်ႈၼႆယဝ့်။
ဝၢႆးသေၼၼ့် မႄႈမၼ်းၼၢင်းၸင်ႇၶိုၼ်းလၢတ်ႈလွင်ႈတႄ့မၼ်းပၼ်ၶျႅင်းၶျႅင်းယဝ့်။ သျႅၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ "လုၵ်ႈယိင်းၵဝ်ၼႆ့ ႁၢင်ႈၵေႃႈႁၢင်ႈလီ၊ ငိုၼ်းလိူၼ်ၵေႃႈသုင်၊ ၼိုင်ႈလိူၼ်လႆႈပဵၼ် 1,000 တေႃႇလႃႇ၊ ယဝ့်ၵေႃႈ လႆႈတေႇၼႃႈႁိူၼ်းၸွမ်း ၵူၼ်းၸၢႆးလီ" ၼႆယဝ့်။
မႄႈမၼ်းယင်းပၢႆဝႃႈ "သင်ၵဝ်ဢမ်ႇယွၵ်ႇလႅၼ်မၼ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈတေႇမၼ်းၸိုင် ၸွင်ႇၶျႅင်းၶျႅင်းတေမိူၼ်ၼႆမႃးလႆႈၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ မၼ်းတေၵုမ်ႇပဵင်းပေႃးၸွမ်း ၸၢတ်ႈပၢၼ်မၼ်းသေယဝ်ႉ သမ်ႇမႅၼ်ယူႇသေ တေဢမ်ႇမီးၼမ့်ၸႂ်ၶႂ်ႈတေႃႇသူႈ ႁႂ်ႈထိုင်ၸၼ့်ၼႆ့မႃးလႆႈ" ၼႆယဝ့်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးသေၼၼ့် ၵူၼ်းတင်းၼမ်ႁၼ်ၽိတ်းတီႈသျႅၼ်းတႄ့တႄ့ဝႃႈဝႃႈသေ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ သျႅၼ်းၼႆ့ မၼ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇလီယွၵ်ႇလႅၼ်လုၵ်ႈယိင်းမၼ်းၸိူင့်ၼႆ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈယွၵ်ႇလႅၼ်ၸိူင့်ၼႆလႄႈ လုၵ်ႈယိင်းမၼ်း ၸၢင်ႈလႆႈတၢင်းပဵၼ်ပၢႆးၸႂ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ့်။ ဢဝ်မိုဝ်းတၢင်ႇႁူဝ်သေဝူၼ့်တူၺ်းၵမ်းၼိုင်ႈၶႃႈလူး၊ ၽၢႆႇလႂ်မႅၼ်ႈလႄႈ ၽၢႆႇလႂ်ၽိတ်း။
ပေႃးတေယူႇၽၢႆႇသျႅၼ်းသေဝူၼ့်ၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမီးၼမ့်ၸႂ်ၸေႇတၼႃႇလီ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈယိင်းမၼ်း လႆႈလီလႆႈပဵၼ်လႄႈ လႆႈယွၵ်ႇလႅၼ်ၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈယွၵ်ႇလႅၼ်မၼ်းၼၢင်းၼႆ့ သမ့်လႆႈပၼ်တၢင်းတိူဝ့်ၸႂ် ၶျႅင်းၶျႅင်း တေႃႇပေႃးယဝ့်ၸၼ့်ၸွမ်၊ တၢင်းတိူဝ့်ၸႂ်ဢၼ်ၼႆ့ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ တေႃႈတေႁိုင်ယူႇဢမ်ႇယွမ်းသိပ်းပီ။ လွင်ႈၼႆ့ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶျႅင်းၶျႅင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၼ့်သုင်မႃးသေတႃႉ ပေႃးဢဝ်ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶျႅင်းၶျႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆ့ ၵႂႃႇတႅၵ်ႈတူၺ်းၵႃႈၶၼ်တၢင်းသိူဝ်းၸႂ် ၸၢတ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ့်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁူႉထိုင်ဝႃႈ ၶဝ်မီးပေႃႈမီးမႄႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ့်လူး ၸွင်ႇၵႃႈၶၼ်မၼ်းတေၵိုင်ႇၵၼ်ႁိုဝ်? တွၼ်ႈတႃႇၶျႅင်းၶျႅင်းလူး ၸွင်ႇတေယုမ်ႇယမ်ၵႂၢမ်းမႄႈမၼ်းလႆႈထႅင်ႈသေ ဝႂၢင်းၶႂၢင့်ပၼ်လႆႈႁိုဝ်? ၼႆၸိူဝ်းၼၼ့်တႄ့ လိူဝ်သေၶျႅင်းၶျႅင်း ၽႂ်တေဢမ်ႇၸၢင်ႈတွပ်ႇ ႁႂ်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၼေႃႈ။
ပေႃးတေယူၽၢၵ်ႇၼိုင်ႈသေ ဝူၼ့်တူၺ်းၵေႃႈ ၶျႅင်းၶျႅင်းၼႆ့ တေဝႃႈယၢပ်ႇပူၼ့်တီႈလႄႈႁိုဝ်? ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၼၼ့် လိူဝ်သေဢဝ်လွၵ်းလၢႆးၼႆ့သေသင်ႇသွၼ် ဢမ်ႇႁႃႁၼ်လွၵ်းလၢႆးဢၼ်လႂ်လႆႈယဝ့်ႁိုဝ်? မၢင်ၸိူဝ်းတႄ့ဝႃႈ လွင်ႈၼႆ့ ဢမ်ႇလႆႈဝႃႈလွင်ႈယွၵ်ႇလႅၼ်၊ ပဵၼ်လွၵ်းလၢႆးလိင့် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းၼၼ့် မဵဝ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း ၼႆယဝ့်။ သင်လွၵ်းလၢႆးလိင့်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ့် ဢမ်ႇပႃးၼမ့်ၸႂ်မိူၵ်ႈလိူင်း၊ ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ လႆႈတုၵ့်ၶယၢပ်ႇယၢၵ်ႈၸိုင် ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ ယင်းပဵၼ်ၵၢၼ်လီဢၼ်ၼိုင်ႈၵွၼ်ႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈယဝ့်။ လွင်ႈၼႆ့တႄ့ ဝႃႈၸိူင့်ႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ ၽႂ်ႁိုဝ်ၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်းပၼ်လႆႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇတဵမ်လႃႇၼေႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵဝ်ၶႃႈၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ လွင်ႈပဵၼ်ပူၼ့်မႃးလွင်ႈၼိုင်ႈ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်တေလၢတ်ႈၼႄၼႆႉ တေၸွႆႈထႅမ် ပိူင်းပၼ်ၽႆးလႅင်း လႄႈ ၸင်ႈပၼ်ယႃႇၸူႇ လွင်ႈဝႆ့ဝၢင်းၼမ့်ၸႂ်ၸေႇတႃႇၼႃႇႁဝ်း ဢိတ်းဢွတ်းယူႇ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ႉႉႉ ပွၵ်ႈၼၼ့် -
တီႈႁိမ်းၽင်ႇၼမ့်တီႈၼိုင်ႈၼၼ့် မီးလိင်းလူင်တူဝ်ၼိုင်ႈယူႇဝႆ့ဝႃႇ။ ၽၢႆႇပုၼ့်ၼမ့်သမ့် မီးၵုၼ်ဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၼႂ်းၵုၼ်ဢွၼ်ႇၼၼ့် မီးမၢၵ်ႇမႆ့မၢၵ်ႇတွၵ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ လိင်းလူင်တူဝ်ၼႆ့ၵေႃႈ ၶၢမ်ႈၵႂႃႇၽင်ႇပုၼ့်သေ ၵႂႃႇၵိၼ်ၵႂႃႇယႅမ့် ၽင်ႇပုၼ့်ၵူႈဝၼ်းယဝ့်။
တႃႇလိင်းတူဝ်ၼႆ့ တေၶၢမ်ႈၵႂႃႇထိုင်ၽင်ႇပုၼ့်လႆႈၼၼ့် မၼ်းလႆႈၵွၽၵ်းၵႂႃႇႁႂ်ႈထိုင်ၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်းၵၢင်ၼမ့်ၼၼ့် ၵမ်းၼိုင်ႈ၊ ယဝ့်ၵေႃႈ လုၵ့်တီႈမၢၵ်ႇႁိၼ်လုၵ်ႈၼၼ့်သေ သမ့်လႆႈၵွၽၵ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈသေ ၸင်ႇတေထိုင်ၵႂႃႇလႆႈ ၼႂ်းၵုၼ်ဢွၼ်ႇၼၼ့်ယဝ့်။ မိူဝ်ႈၵိၼ်ဢိမ်ႇၵိၼ်တဵမ်သေ ပွၵ်ႈမႃးမိူဝ်ႈတၢမ်းၶမ်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ လႆႈႁဵတ်းၼႆသေ ပွၵ်ႈမႃးယဝ့်။
ၵမ်းၼႆ့ သမ့်မီးလႅၼ်းမႄႈတူဝ်ၼိုင်ႈ လႆႈႁၼ်လိင်းလူင်တူဝ်ၼႆ့ ၵျွၵ်းၶၢမ်ႈၵႂႃႇၶၢမ်ႈမႃးၵူႈဝၼ်းလႄႈ မီးၸႂ်ၶႂ်ႈၵိၼ် မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လိင်းတူဝ်ၼႆ့ ၼႆယဝ့်။ လႅၼ်းမႄႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈၼႆ့ တီႈၽူဝ်မၼ်းလႅၼ်းပေႃႈသေ လႅၼ်းပေႃႈၵေႃႈဝႃႈ မၼ်းတေပႂ်ႉၺွပ်းဢဝ် လိင်းတူဝ်ၼႆ့ႁႂ်ႈလႆႈၼႆယဝ့်။ ႁဵတ်းၼႆသေ မီးဢတႃႇႁူဝ်ၶမ်ႈၶမ်ႈၼိုင်ႈၼၼ့် လႅၼ်းလူင်တူဝ်ၼႆ့ ႁဵတ်းၵႅင်ႈႁဵတ်းတူဝ်မိူၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်သေယဝ်ႉ မူပ်ႇဝႆ့ၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ့်သေ ပႂ်ႉၺွပ်းလိင်းလူင်ယဝ့်။
လိင်းလူင်ၵေႃႈ ၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ႁႃယႅမ့်ၵႃႈၼင်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်သေ ပွၵ်ႈမႃးယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် လႆႈႁၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်လူင် ဢၼ်မၼ်းဝႅၼ်ႇၵႂႃႇဝႅၼ်မႃးယူႇၵူႈဝၼ်းၼၼ့် လၢၵ်ႇလၢႆးတႃဝႆ့။ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ့် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ၊ ႁၢင်ႈသုင်ၶိုၼ်ႈမႃးဝႆ့။ တေဝႃႈၼမ့်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈဢမ်ႇယွမ်း၊ ႁဵတ်းသင် မၢၵ်ႇႁိၼ်လုၵ်ႈၼႆ့ သမ့်သုင်ၶိုၼ်ႈမႃးလႃႇဢေး ၼႆသေ မိူဝ်ႈတိုၵ့်ၸွပ်ႇႁႃလွင်ႈတၢင်းမၼ်းယူႇၼၼ့် လႆႈႁၼ် မိူၼ်ႁၢင်ႈ လႅၼ်းလူင်တူဝ်ၼိုင်ႈ မူပ်ႇပႂ်ႉဝႆ့။ ၵမ်းၼၼ့် လိင်းလူင်ၵေႃႈ ယူႇၽင်ႇပုၼ့်ၼမ့်သေ ႁွင့်ဝႃႈ "ႁိူၼ်း ဢၢႆႈၵေႃႉမၢၵ်ႇႁိၼ်" ၼႆယဝ့်။ မၢၵ်ႇႁိၼ်ၵေႃႈဢမ်ႇတၵ့်သဵင်တၵ့်ပၢၵ်ႇ။ သိုပ်ႇႁွင့်ထႅင်ႈသွင်သၢမ်ၵမ်းၵေႃႈ မၢၵ်ႇႁိၼ်ဢမ်ႇတၵ့်သဵင်တၵ့်ပၢၵ်ႇသင်။ ႁိုဝ်တေတၵ့်သဵင်သင်လႃႇ ပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်လူးၼေႃႈ။ ၵမ်းၼႆ့ လိင်းလူင်ၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ "ဢၢႆႈၵေႃႉမၢၵ်ႇႁိၼ် ႁဵတ်းသင်မိူဝ်ႈၼႆ့ မႂ်းဢမ်ႇတွပ်ႇၵႂၢမ်းၵဝ်လႃႇ?" ၼႆယဝ့်။ ၵမ်းၼၼ့် လႅၼ်းၵေႃႈ ဝူၼ့်ဝႃႈ "ၵူႈပွၵ်ႈၼႆ့ မၢၵ်ႇႁိၼ်တင်းလိင်းတူဝ်ၼႆ့ လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ၵူႈဝၼ်းယူဝ့်ၼႆ့၊ ၵဝ်တေႁဵတ်းၵႅင်ႈပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ်သေ လၢတ်ႈတေႃႇလိင်းၵွၼ်ႇ" ၼႆသေ ၶၢၼ်ပၢၵ်ႇဝႃႈ "ႁဵတ်းသင်လႃႇ ဢၢႆႈၵေႃႉလိင်း"ၼႆယဝ့်။ ၽိူဝ်ႇႁဵတ်းၼၼ်ၸိုင် လိင်းလူင်ၵေႃႈႁူႉၵႂႃႇၼႄ့ၼွၼ်းယဝ့် လွင်ႈဝႃႈ ဢၼ်မူပ်ႇဝႆ့ၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ၼၼ့် ပဵၼ်လႅၼ်းလူင်။
လိင်းၶိုၼ်းသိုပ်ႇထၢမ်ဝႃႈ "ဢၢႆႈလႅၼ်းဢိူၺ်း ႁဵတ်းသင်မႂ်းမႃးမူပ်ႇဝႆ့ယူႇၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်လႃႇ?" ၼႆလႄႈ လႅၼ်းၵေႃႈ သပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈဝႃႈမေးၼၢင်းမၼ်း တုၵ်းယွၼ်းၶႂ်ႈၵိၼ် မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်လိင်းၼၼ့်ယဝ်ႈ။ ၵမ်းၼႆ့ လိင်းၵေႃႈဝႃႈ "ဢႃး ပေႃးၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၵၢင်ၸႂ်မေးၼၢင်းမႂ်းတေတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ့် ၵဝ်တေၶၢမ်ႇၸုၼ့်ပၼ် တူဝ်ၸႂ်ၵဝ်ၵႂႃႈ။ လႅၼ်းလူင်ဢိူၺ်း ယႃႇမႆႈၸႂ်သင်၊ ဢႃႈပၢၵ်ႇမႂ်းဝႆ့ၵူၺ်းလႄႈ ၵဝ်တေဝႅၼ်ၶဝ်ႈၼႂ်းပၢၵ်ႇမႂ်းၵႂႃႈ"ၼႆယဝ့်။ လႅၼ်းလူင်ၵေႃႈ ယုမ်ႇၵႂၢမ်းလိင်းၵႂႃႇတႄ့တႄ့သေ ဢႃႈပၢၵ်ႇမၼ်းဝႆ့ယဝ့်။
မဵဝ်းလႅၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆ့ မိူဝ်ႈၶဝ်ဢႃႈပၢၵ်ႇၼၼ့် မၢၵ်ႇတႃၶဝ် လပ်းၵႂႃႇၼႆဝႃႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလိင်းလူင်ႁူႉလွင်ႈၼႆ့လႄႈ ၸင်ႇၸႂ်ႉလႅၼ်းဢႃႈပၢၵ်ႇဝႆ့ထႃႈယဝ့်။ မိူဝ်ႈလႅၼ်းတိုၵ့်ဢႃႈပၢၵ်ႇမၼ်းဝႆ့ယူႇၼၼ့် လိင်းလူင် ၼႅတ်ႈၵျွၵ်းသႂ်ႇၼိူဝ်ႁူဝ်လႅၼ်းသေယဝ်ႉ ဢဝ်ၵွၵ်းႁူဝ်လႅၼ်းႁဵတ်းပဵၼ်တီႈယၼ်မၼ်းသေ ၶိုၼ်းၵိုင့်ၵၢင့်ၵျွၵ်းထိုင်ၽၢႆႇပုၼ့်ၵုၼ်ၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ယဝ့်။ ႁဵတ်းၼႆသေ လိင်းၵေႃႈ လႆႈလွတ်ႈၽေးၶဵၼ်လႅၼ်းၵႂႃႇယဝ့်။
ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းလိၵ်ႈၼႂ်းလၢႆးဝႃႈတႄ့ တႃႇလိင်းတူဝ်ၼႆ့တေလွတ်ႈမႃးလႆႈၼႆ့ မၼ်းၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးလိင့်သီႇမဵဝ်းၼႆယဝ့်။ 1ႉ လွင်ႈမေႃလၢတ်ႈလိင့်ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈယုမ်ႇ 2ႉ လွင်ႈမီးၺၢၼ်ႇႁူႉထိုင် လွင်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ 3ႉ မီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် လႄႈ 4ႉ မီးလွင်ႈႁတ်းၸုၼ့်ၼႆယဝ့်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတူၺ်းဢဝ်တီႈၼႆႈသေလႄႈႁိုဝ် ၶဝ်ၸင်ႇတေလၢတ်ႈဝႃႈ "ပဵၼ်လွင်ႈလိင့်လႅၼ်သေတႃႉ သင်ဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇမီးၼမ့်ၸႂ်မိူၵ်ႈလိူင်း၊ ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ လႆႈတုၵ့်ယၢၵ်ႈ ၶၢၼ်ၸႂ်ၸိုင် ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ့်။
ပေႃးၸိူင့်ၼၼ် လွင်ႈမႄႈၶျႅင်းၶျႅင်းၶဝ် ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ့်လူး ၸွင်ႇမၼ်းမီးၼမ့်ၸႂ်မိူၵ်ႈလိူင်း၊ ၸွင်ႇမၼ်းမီးၼမ့်ၸႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶျႅင်းၶျႅင်းလႆႈတုၵ့်ၶႁိုဝ်? ပေႃးတေယူႇၽၢႆႇမၼ်းသေတူၺ်းတႄ့ တေဢမ်ႇမီးၼမ့်ၸႂ်ၸိူင့်ၼၼ်သႄႈ။ လိူဝ်သေၼၼ့် ယင်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၶျႅင်းၶျႅင်း လႆႈထိုင်တီႈၸၼ့်သုင်ၵွၼ်ႇ ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ့် ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈႁၼ်ထိုင်တီႈၼႆႈတႄ့ ဝၢႆးသေႁူႉဝႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈပိုင်ႈဢိင်ယဝ့်ၼႆၼၼ့် ၶျႅင်းၶျႅင်းတႅပ်းတတ်းၵၢင်ၸႂ်မၼ်းထုၵ်ႇတႄ့တႄ့ ၼႆယဝ့်။ သင်ပဵၼ်တၢင်ႇၵေႃႉတႄ့ တေၵုမ်ႇႁွင့်ႁႆႈၸႂ်လဵၵ့်သေ တေဢမ်ႇပဵၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈႁဵၼ်းလၢႆးသင်ၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ လွင်ႈဢၼ်ၶျႅင်းၶျႅင်းလႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇၼႆ့ ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၶႃႈႁၼ်ထိုင်တႄ့ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈလိင့်လႅၼ်မႄႈမၼ်းဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ လၢႆးတႅပ်းတတ်းလႄႈ လၢႆးဝႆ့ဝၢင်းၼမ့်ၸႂ်မၼ်းၵေႃႈ ပႃးတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႈ။ တီႈၼႆႈၼႆ့ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းမီးပေႃႈမႄႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ့်ၵေႃႈ လီဢဝ်ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်၊ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပေႃႈမႄႈၼၼ့်ၵေႃႈ လီဢဝ်ပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်ယဝ့်။ သင်ၵုမ်ႇဝူၼ့်ဝႃႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးပေႃႈမႄႈလီ၊ မီးတီႈပိုင်ႈတီႈဢိင်လီယဝ့်ၼႆသေ ၵုမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ်ၸွမ်းသၢႆငၢႆဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇထိုင်တီႈထိုင်တၢင်းလႆႈ။ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပေႃႈမႄႈၼၼ့်ၵေႃႈ သင်ၵုမ်ႇၸႂ်လဵၵ့်ၶေႃးၶူမ်ၸွမ်းသၢႆငၢႆဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼၼ့်ၸိုင် တေဢမ်ႇၸၢင်ႈႁႃႁၼ်တၢင်းဢွၵ်ႇမၼ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၼႆ့ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၶႂ်ႈလႆႈမၼ်းတႄ့တႄ့ဝႃႈဝႃႈၼၼ့်ၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႈ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇႁႃတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိုင် တၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တေဢမ်ႇတွၼ့်မႃးႁႃၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေပွၵ်ႈသႄႈ တမ်းၸႂ်လႃႈ။
ၵၢင်ၸႂ်ၵဝ်ၶႃႈတႄ့ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင့်တႆးၵူႈၵေႃႉ မေႃပိုင်ႈဢိင်တူဝ်ၵဝ်ႇ၊ မေႃလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွင်ႈလီလွင်ႈၸႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဵတ်းပဵၼ်တၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇၵူႈၵေႃႉၶႃႈ ႉႉႉ
ပီႈၸၢႆးလူင်


text:
ပၢၼ်းတွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းပၢၼ်းတွင်း (မၢၼ်ႈ: ပန်းတောင်းမြို့နယ် ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Pandaung Township) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈပျီႇ၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၢၼ်းတွင်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 56.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
February 8,2020
By – သႅင်ၸိုင်ႈ
ၼႂ်းႁၢင်ပီႊ 2019 ၼီႊၼၼ်ႉ တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵူဝ်ႇရူဝ်ႇၼႃႊ လႆႈတေႇပဵၼ်မႃးတီႈဝဵင်းဝူႊႁၢၼ်ႊ ၸေႈမိူင်းႁူႊပေႊ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ၼႂ်းၵုၼ်ဢေးသျႃးသေ ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ပီႊ 2020 ၼီႊ ၼႆႉၵေႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵူဝ်ႇရူဝ်ႇၼႃႊ လႆႈလၢမ်းၽႄႈၸွတ်ႇထိုင် 28 ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်း ပဵၼ်ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ ၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၵူၼ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ် ႁဵင်ၵေႃႉ ၼႆယူႇ။
ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 8 ဝၼ်း ပီႊ 2020 ၼီႊၼႆႉ ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းၵူဝ်ႇရူဝ်ႇၼႃႊ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉမီးမွၵ်ႈ(34,878)ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်မီးမွၵ်ႈ(724)ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီးမွၵ်ႈ(2085)ၵေႃႉ ၼႆယူႇ။


text:
ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆး ႁူမ်ႈၵၼ် လုမ်းလႃး ပတ်းၽဵဝ်ႈ တီႈၵွင်းမူး ၵဝ်ႇၵႄႇ ဢၼ်မီးဢႃယု 200 ပီပၢႆၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵိုၵ်းၵပ်းဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးၵႂႃႇ ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ထႅင်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 13/01/2019 သင်ၶၸဝ်ႈ၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး၊ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး (ၵေႃႉၵဝ်ႇ) ဢွၼ်ႁူဝ် ၵူၼ်း မိူင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ႁူဝ်ၵူၼ်း မွၵ်ႈ 200 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ် ပတ်းၽဵဝ်ႈလုမ်းလႃး ၼႂ်းဝၢင်းၸေႇတီႇ ၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇ ဢၼ်မီး ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵွင်းမူးမင်းသႃး ဢၼ်မီးဢႃယု ႁိုင်ၼၢၼ်း 200 ပီပၢႆလႄႈ သိမ်ႇလူင် ဢၼ်မီးဢႃယု ႁိုင်ၼၢၼ်း 100 ပီပၢႆ ၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။
ၸၢႆးမွင်ႇၵျီး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် လုမ်းလႃးပတ်းၽဵဝ်ႈ ၵွင်းမူးလႄႈ သိမ်ႇလူင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢမ်ႇပၼ်ႁွႆးမိုဝ်းတႆး ပၢၼ်ႇၵဝ်ႇလူႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ဢဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉမေႃႇလိူဝ်ႇလႄႈ ဝၢၼ်ႈလွႆလဵၼ်း 2 ဝၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ႁူဝ်ၵူၼ်း တေမီး 150 ပၢႆ။ ႁူမ်ႈပႃးလူၺ်ႈ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈ သေ တင်းမူတ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ႁူဝ်ၵူၼ်းတေမီးမွၵ်ႈ 200 ၵေႃႉ ႁဝ်းၶႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ပတ်းၽဵဝ်ႈလုမ်းလႃး တီႈ ၵွင်းမူးမင်း သႃးလႄႈ သိမ်ႇလူင် ဢၼ်မီးတၢင်းၶိုၼ်းၽြႃးလွႆၸၢင်ႉ တၢင်းၾၢႆႇၶႂႃၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇလူင် ဢၼ်မီးၸွမ်း ႁိမ်းႁွမ်း ၵွင်းမူးၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ တႅပ်းပႅတ်ႈ/ ပွမ်ႈပႅတ်ႈယဝ်ႉ၊ တေလႆႈဢဝ်ၸၢၵ်ႈမႃးၶုတ်း မႃးထုၺ်တေႃမၼ်း ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၶႃႈဢေႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးၼႆႉ မီးၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇတင်းၼမ် ယွၼ်ႉၼၼ် ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းတႆးပူးၵမ်ႇ (သျှမ်း ပြည်ပုဂံ) ၼႆၵေႃႈဝႃႈၵၼ်မႃး ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် တေပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၵ်းပိုၼ်းဝဵင်းမီး ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း တႃႈၵူၼ်း ၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် မႃးဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈတူၺ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး လႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်း မိူင်းၼၢႆး လႆႈၶတ်းၸႂ် တၢင်ႇ ယွၼ်းၼႂ်းသၽႃးမႃးမီးလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵွင်းမူးမင်းသႃး ၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇ(ဗိုလ်မှူး မင်းသားမောင်စံ စေတီ) ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸွမ်ႁၢၼ် ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉၼေႇပျီႇတေႃႇ – မၼ်းတလေး မႃးၼင်ႈတပ်ႉမိူင်းၼၢႆး မိူဝ်ႈပီ 1794 ၼၼ်ႉသေ မႃးႁဵတ်းသၢင်ႈလူႇတၢၼ်းဝႆႉ ၵွင်းမူးသူႇၼိုင်ႈ။ ၵွင်းမူးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵွင်းမူးမင်းသႃး။ မီးၸဵင်ႇ ႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈလွႆၸၢင်ႉ ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး။ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၼၢႆးလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူင်းၼၢႆး ႁူမ်ႈၵၼ် သေ ပတ်း ၽဵဝ်ႈယုမ်းၶိူဝ်းဢၼ်မီးၼႂ်းဝၢင်းၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၵူႈပီ။


text:
ပၢင်ၵုမ် ၸုမ်းၽူႈၼမ်း PPST ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၵဵင်းမႆႇ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်း ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း။
ဝၼ်းတီႈ 21-25/8/2019 ယူႇတီႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA 10 ၸုမ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းပီ 2019 ပွၵ်ႈၵမ်း 4 တီႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး မီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 72 ၵေႃႉ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 2 / ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ RCSS/SSA လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ် ႁဝ်းၶႃႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ဝၼ်းမႃးၼႆႉ ဢၼ်ယႂ်ႇယႂ်ႇမၼ်း တေမီးယူႇ 2 ႁူဝ်ၶေႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈ ၶိုၼ်းထတ်းသၢင် တူၺ်း ပိူင်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ယူင်ႉၶၢပ်ႈ PPST ႁဝ်းၶႃႈ တေၶိုၼ်းမႄးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၸဵမ်ၼင်ႇၼႃႈတီႈပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူႈ လွင်ႈလွင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃၵႂႃႇ။ ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ႁဝ်း ၶႃႈ ၶွင်ႉၶမ်ၵၼ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်း ပီပၢႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃးတမ်းလၵ်းၵၢၼ်မၼ်း တႃႇတေၶၢမ်ႈပူၼ်ႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်၊ ႁဝ်းတေၸႂ်ႉလၢႆးလႂ်ဢုပ်ႇ၊ ႁဝ်းတေဢဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈသင်သေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉသေ ႁဝ်းၶႃႈ မၵ်းမၼ်ႈ တမ်းပၼ်ပိူင် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတေဢဝ်ၵႂႃႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉ လၢႆးၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ လွင်ႈၶွင်ႉၶမ်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ် PPST 8 ၸုမ်း ပွၵ်ႈၵမ်း 4 ၼႆႉ ၼႂ်းပီ 2019 လႆႈႁပ်ႉပႃးၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းထႅင်ႈ 2 ၸုမ်း။ ပႃႇတီႇမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ NMSP လႄႈ ၸုမ်းလႃးႁူႇ ႁူမ်ႈတုမ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိတ်ႉ LDU။ တေႃႈ လဵဝ် ၸုမ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် PPST ၼႆႉ တင်းမူတ်း မီးလုၵ်ႈၸုမ်း 10 ၸုမ်း။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်သွင်ၸုမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇလႄႈ ၸုမ်းလႃးႁူႇႁူမ်ႈတုမ်ႈၻီႊ မူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိတ်ႉသွင်ၸုမ်းၼႆႉ တဵမ်ၸႂ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း PPST ယဝ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽွၼ်းၵၢၼ်လီ ဢၼ်ႁၢၼ်ႉၸႂ် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းၼႄဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း 10 ၸုမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈလဵဝ် သဵင်လဵဝ်ၵၼ် မၼ်းတေမီးႁႅင်းလိူဝ်မႃး ထႅင်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၵုမ် PPST ၼႆႉသေ ၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈၸုမ်းငူပ်ႉငီႉဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်း မူတ်း တေမီးလုၵ်ႈၸုမ်း 10 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ 1 ၸုမ်းလႂ် တူဝ်တႅၼ်း 1 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
“ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၸုမ်းငူပ်ႉငီႉဢုပ်ႇဢူဝ်း တႃႇတေယိပ်းဢဝ်ပိူင် PPST ၼႆႉသေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်း လူင် ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်းမူတ်းမီး 10 ၵေႃႉ ဢမ်ႇႁိုင် ဢမ်ႇၼၢၼ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတင်း ၸုမ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလူင်ပွင် ၸိုင်ႈ တေဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈ ပေႃးဢုပ်ႇၵၼ်ၶဝ်ႈတီႈၶဝ်ႈတၢင်းလႆႈၸႂ်ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယဝ်ႉ မီးၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၵၼ် မႃးယဝ်ႉၸိုင် ပၢင်ၵုမ်ငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵိုတ်းဝႆႉ ပၢင်ၵုမ်တၢင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းတေၸၢင်ႈၶိုၼ်း တႄႇၵႂႃႇ ပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇမၼ်းပေႃးထိုင် ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ၶႂ်ႈၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင် လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၼၼ်ႉ” ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၸၢႆးငိုၼ်း လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်း PPST ၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း NCA 8 ၸုမ်းသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶိုၼ်ႈမႃး ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် PPST ။ ဝၢႆးမႃး ၽိူမ်ႉၶဝ်ႈမႃး လုၵ်ႈၸုမ်း ထႅင်ႈ 2 ၸုမ်း တင်းမူတ်းလုၵ်ႈၸုမ်းမီးယူႇ 10 ၸုမ်း။
မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA)၊ ၸုမ်း ပူတ်း ပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNLO)၊ တႅဝ်း ႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶျၢင်း (CNF)၊ တႅဝ်းႁူမ်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ (ABSDF)၊ ႁူမ်ႈ တုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU)၊ တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းၵမ်ႉထႅမ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ (DKBA)၊ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈယၢင်း-ၶွင်ႇသီႇငမ်းယဵၼ် (KNLA-PC) လႄႈ ပႃႇတီႇပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ (ALP)၊ ၸုမ်းလႃးႁူႇတီႇမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉ တိၵ်ႉ LDU လႄႈ ၸုမ်းပႃႇတီႇမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ NMSP ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1039"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1039:
Displayed 19 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1049 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1048 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1047 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1046 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1045 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1044 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1043 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1042 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1041 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1040 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1038 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1037 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1036 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1035 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1034 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1033 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1032 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1031 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 1030 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text: February 9,2020 By - သႅင်ၸိုင်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 11 ဝၼ်း ပီႊ 2020 ၼီႊၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈ(Corona Virus Cases) ၼႂ်း(28)ၸိုင်ႈမိူင်း တိူဝ်းၶိုၼ်ႈမီးမွၵ်ႈ(42,760)ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် မီးမွၵ်ႈ(1,013)ၵေႃႉလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်း ဢၼ်ယႃၶႅၼ်းၸိုၼ်ႈလီမီးမွၵ်ႈ(4097)ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ၼႂ်းလိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ပီႊ 2002 ၼီႊ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ၸူႇလၢႆႇ ပီႊ 2003 ၼီႊၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် The Severe Acute Respiratory Synfrome (SARS) မွၵ်ႈ(774)ၵေႃႉသေ ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ်တီႇၸိမ်ႇပႃႇ ပီႊ 2019 ၼီႊ တေႃႇထိုင် လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ပီႊ 2020 ၼီႊၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈ(Corona Virus) မီးမွၵ်ႈ(1000)ၵေႃႉပၢႆပၢႆယဝ်ႉလႄႈ တေလႆႈဝႃႈတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇၵႂ်ႈၼႆႉ


text:
ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ငဝ်းလၢႆးပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ လွင်ႈလႆႈယူႇတႂ်ႈႁႅင်းမိပ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်း တပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈသေ ပဵၼ်မႃးငဝ်းလၢႆး တႃႇႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပွတ်းႁွင်ႇ ႁူမ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းလဵဝ်ၵၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းလုၵ်ႈၸုမ်း UNFC ၼႆ ၽူႈၼမ်း KIO/KIA သပ်းလႅင်းလၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ KIO/KIA ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ဢိၼ်ႇပၢၼ်ႇလႃႉ ဢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ၽွၼ်း ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇၾႅတ်ႇတရႄႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UNFC) ဝႆႉယူႇယၢမ်းလဵဝ် လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း-2 UNFC တီႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး လႆႈသပ်းလႅင်း လၢတ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈပိုတ်ႇပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင် ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20 June 2017 မိူဝ်ႈဝႃး ၼၼ်ႉဝႃႈ-
“တီႈဢၼ်လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၶၢင် လႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း KIO ၵေႃႈ ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီတေႉတေႉ၊ တီႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်း ၶဝ်ႈပႃးႁဵတ်းၵၢၼ် UNFC တဵမ်ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ၵဝ်ၶႃႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်း မိူၼ်ၵၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ငဝ်းလၢႆးပိုၼ်ႉတီႈလႄႈ ၸဵမ်လွင်ႈၵၢၼ်ယူႇတႂ်ႈ ႁႅင်းမိပ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်း တပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ လႆႈထႅၵ်ႇယႃႉ တႃႇႁႂ်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပွတ်းႁွင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ၵႂႃႇၸုမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ KIO ၸင်ႇလႆႈယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းလုၵ်ႈၸုမ်း UNFC ယဝ်ႉ” ၼႆ။
လွင်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ်လူင် UNFC ၼႆႉသေ ၸွင်ႇတေတႅပ်းတတ်း ထွၼ်/ဢမ်ႇထွၼ် ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃၶၢင် (KIO/KIA) ဢွၵ်ႇၼႂ်းလုၵ်ႈၸုမ်း UNFC ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇပႃႈၸၢင်ႈလၢတ်ႈလႆႈ တိုၵ်ႉငူင်ႉငီႉၵၼ်ဝႆႉယူႇ ၼႆသေတႃႉ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ (TNLA) လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ (MNDAA) ဢၼ်ယွၼ်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီႊ-2015 ၼႂ်းလိူၼ်-May ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇယိုၼ်ႈမိုဝ်းႁွင်ႉၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် NCA ၼၼ်ႉတႄႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UNFC ၼၢႆႇႁူင်သႃ ဝႃႈယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ၶေႃႈၸုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၶဝ်သေ ငဝ်းလၢႆးတႃႇ ၶဝ်သွင်ၸုမ်း တေသိုပ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼၼ်ႉတႄႉ မီးဢႄႇႁႅင်း၊ တေတႅပ်းတတ်း ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ ၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝ (WNO) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈၸုမ်းၶဝ် တေမွတ်ႇယႃႉပႅတ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းသေ တေၶိုၼ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇႁူမ်ႈႁွမ်း ယူႇၸွမ်း ပႃႇတီႇမိူင်းဝၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSP) ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းယႂ်ႇ တီႈပၢင်သၢင်း ဝႃႈၼႆလႄႈ တႃႇတေထွၼ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းလုၵ်ႈၸုမ်း UNFC ၼၼ်ႉတႄႉ ယိုၼ်ႈယၼ်လႆႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၵုမ်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်း-2 UNFC ၼႆႉ တႄႇၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20 June 2017 တေဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ-26 ၊ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 27-29 June သမ်ႉ တေၽိတ်ႈမွၵ်ႇႁွင်ႉပႃး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း (ၼွၵ်ႈၸုမ်း UNFC) လႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1735"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1735:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1739 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1738 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1737 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1736 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1734 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1733 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1732 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1731 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1730 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃး
ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃး
ၵႂၢမ်းၼမ်း
ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶႆမၼ်းၼႂ်းလိူတ်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈထၢတ်ႈၶႆ (lipid) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇဢင်ႇၵႃႇတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်း တေတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈပုင်ႇမၢၼ်ႇၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးထၢတ်ႈၶႆယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈၶႆၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ ဢွၵ်ႇမႃးတီႈတပ်းၵူၼ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်တၢင်းငၢၼ်ႈတၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင်ၵေႃႈ မီးပႃးထၢတ်ႈၶႆယူႇယဝ်ႉ။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼႂ်းလိူတ်ႈၵူၼ်းႁဝ်း မီးထၢတ်ႈၶႆၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၸိုင် ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီယဝ်ႉ။ လွင်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလၵ်ႈၶၼႃႇတၢင်းပဵၼ်သင်သေတႃႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးတၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းလႆႈယဝ်ႉ။
လွင်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃး
ၼင်ႇႁိုဝ်ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃး တေထိုင်ၵႂႃႇလႆႈၼႂ်းလိူတ်ႈၼၼ်ႉ ထၢတ်ႈပရူဝ်ႇထဵၼ်း ပဵၼ်ၽူႈတေႃႉသူင်ႇပၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢၼ်ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးလႄႈ ပရူဝ်ႇထဵၼ်းမႃးလေႃးၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃးထၢတ်ႈၶႆမၼ်းပရူဝ်ႇထဵၼ်းမဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ lipoproteins ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈၶႆမၼ်းၼႆႉ မီးသွင်မဵဝ်းယဝ်ႉ။ မဵဝ်းၼိုင်ႈႁွင်ႉဝႃႈ LDL (ၶႆမၼ်းႁၢႆႉ)၊ မဵဝ်းၼိုင်ႈသမ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ HDL (ၶႆမၼ်းလီ) ၼႆယဝ်ႉ။
Low-density lipoprotein (LDL) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶႆမၼ်းဢၼ်တေႃႉ ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးတီႈတပ်းသေ သူင်ႇပၼ်ၸွမ်းသဵၼ်ႈၽိတ်ႇၼိူဝ်ႉၽိတ်ႇဢဵၼ် ဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၶႆမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၼမ်ပူၼ်ႉ လိူဝ်သေဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉၵႂႃႇၸိုင် ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တေၵႂႃႇၶေႃႇၸပ်းဝႆႉၸွမ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႅင်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႅင်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ LDL ၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈဝႃႈ ၶႆမၼ်းႁၢႆႉယဝ်ႉ။
High-density lipoprotein (HDL) ၼႆႉ ပဵၼ်ၶႆမၼ်းဢၼ်တေႃႉၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃး ဢၼ်မီးၸွမ်းၽိတ်ႇၼိူဝ်ႉၽိတ်ႇဢဵၼ် ပွၵ်ႈၵႂႃႇၸူးတပ်းယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ တပ်းၸင်ႇၶိုၼ်း ဢဝ်ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၸိူဝ်ႉၼႆႉ ယၢႆႈလႅဝ်ပႅတ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ႁဵတ်းပဵၼ်ၶွင်ဝူၺ်ႇသေ သူင်ႇဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈတူဝ်ၵူၼ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ HDL ၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈဝႃႈ ၶႆမၼ်းလီ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶႆမၼ်းလီၼႆႉ ယိုင်ႈမီးၼမ်ယိုင်ႈလီယဝ်ႉ။
ၼႂ်းလိူတ်ႈႁဝ်း မီးၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃး (ၸဵမ် LDL တင်း HDL) ၼမ်ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ၵူတ်ႇထႆးလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈဝႃႈ ၼႂ်းလိူတ်ႈၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ တေလႆႈမီးၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၼမ်ၵႃႈႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈတူဝ်ၶိင်းၽႂ်မၼ်း လႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈဝႃႈ ၸွင်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးတၢင်းပဵၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႅင်ႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင် ထုၵ်ႇလီႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးယွမ်းလူင်း?
ပေႃးတူၺ်းသၢၵ်ႇသေႇၼႂ်းၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉပၢႆးယူႇလီၸိုင် လွင်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ
- တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈလႅင်ၵႅပ်ႈ (atherosclerosis)
- တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်
- တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်
- တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း (TIA) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၸိုင် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးဢၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၵႂႃႇၸပ်းၵႂႃႇၶေႃႇဝႆႉ ၸွမ်းသဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႅင်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူတ်ႈဢၼ်တေလႆဝဵၼ်းၵႂႃႇၸူးမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်၊ ဢွၵ်းဢေႃလႄႈ ဢင်ႇၵႃႇတူဝ်ၶိင်းတၢင်ႇတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆဝဵၼ်းလႆႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼႆႉ ယင်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် သဵၼ်ႈလိူတ်ႈတၼ် ၸွမ်းဢင်ႇၵႃႇတူဝ်ၶိင်းတၢင်ႇတီႈလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဢၼ်ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၼႂ်းလွတ်ႇလိူတ်ႈၼမ်ပူၼ်ႉတီႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိူတ်ႈ ဢၼ်တေလႆဝဵၼ်းၵႂႃႇၸူးမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈလီၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ တၢင်းပဵၼ်မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူဝ်ႉလႄႈသင်၊ မိူဝ်ႈဢၼ်ၸႂ်သုၵ်ႉသၢၵ်ႉလႄႈသင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃႈဢူၵ်း လႄႈၶႅၼ် ၸဵပ်းၵႅၼ်းယဝ်ႉ။
ဢီႈသင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးသုင်ပူၼ်ႉ?
ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးသုင်ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးတၢင်းတႂ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ -
- တၢင်းၵိၼ် - တၢင်းၵိၼ်မၢင်ၸိူဝ်ႉမၢင်လွင်ႈၼႆႉ ပႃးဝႆႉၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၶႆမၼ်းဢိမ်ႇတူဝ် (saturated fat = ပြည့်ဝဆီ) ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- လႅၼ်းယႃႈ - ထၢတ်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ acrolein ဢၼ်ပႃးၼႂ်းၵႂၼ်းလႅၼ်းယႃႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၵႂႃႇႁႄႉႁၢမ်ႈလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ် ၶွင် HDL ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ HDL ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈလိူတ်ႈလႅင်ၵႅမ်ႈလူင်းယဝ်ႉ။
- မီးတၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင် (hypertension)
- ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ယၢမ်ႈမီးပိုၼ်းတၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ် ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼႆႉ ယင်းမီးဢၼ်ဝႃႈ ၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃး ဢၼ်ၸပ်းမႃးၸွမ်းၸိူဝ်ႉၸွမ်းၶိူဝ်း (FH) ၼႆလူးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ သင်ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇတွၼ်ႈတႃႇပၢႆးယူႇလီသေတႃႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇသုင်ၶိုၼ်ႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလႂ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇထုၵ်ႇလီၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃး?
- သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးတၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ်တၢင်းပဵၼ်လွတ်ႇလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃတၼ်
- သင်ၸိူဝ်ႉမီးပိုၼ်းၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် လႄႈတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးဝႆႉ ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း
- သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇပီးပူၼ်ႉ
- သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇမီးတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင်၊ ယဵဝ်ႈဝၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇထုၵ်ႇလီၵူတ်ႇထတ်းၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးယူႇယဝ်ႉ။
တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးယွမ်းလူင်း?
တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃးယွမ်းလူင်းၼႆႉ ယၢင်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ လူဝ်ႇလႆႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၶႆမၼ်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵိၼ်ပၼ်မၢၵ်ႇမႆႉလႄႈ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်ၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢႆးယူႇလၢႆးသဝ်းမၢင်မဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ
- လဵၼ်ႈပၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းပုင်ႇမၢၼ်ႇ
- တိုတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈလုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶေႃႇလႅတ်ႉသ်ထရေႃႈယွမ်းလူင်းယူႇယဝ်ႉ။
တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၶႆမၼ်းႁၢႆႉ (LDL) ၼမ်
- ၼိူဝ်ႉယဵတ်ႈသႆႈ (သႆႈၵွၵ်ႇ)
- ၼိူဝ်ႉမူသၢမ်ၸၼ်ႉ
- ၼင်သတ်း (မိူၼ်ၼင်ႇ ၼင်ႇမူ၊ ၼင်ၵႆႇၸိူဝ်းၼႆႉ)
- ထေႃးပၢတ်ႈ
- ၼမ်ႉမၼ်းမူ
- ၼိူၺ်းၶႅင်
- ၶဝ်ႈမုၼ်းၶဵၵ်ႉ လႄႈ ၶဝ်ႈမုၼ်းပီႇသၵိတ်ႉႁႅင်ႈ
- တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ပႃးၼမ်ႉမၼ်းမၢၵ်ႇဢုၼ် လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းထၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၶႆမၼ်းလီ (HDL) ၼမ်
- ၼမ်ႉမၼ်းပႃ
- မၢၵ်ႇထေႃးပၢတ်ႈ
- ထူဝ်ႇလႄႈမဵတ်ႉမၢၵ်ႇ (မိူၼ်ၼင်ႇမဵတ်ႉမၢၵ်ႇဢိတ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ)
- မဵတ်ႉမွၵ်ႇဝၼ်းၸိူၼ်း
- ၼမ်ႉမၼ်းမၢၵ်ႇၵွၵ်ႇ (olive oil) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပီႈၸၢႆးလူင်
2015/April/30


text:
ၵၢတ်ႇလေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (IPA: [kɑ̀t lɔ᷇]; မၢၼ်ႈ: ကလောမြို့နယ်), (ဢင်းၵိတ်ႉ: Kalaw Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Kaatlau]) ၼႆႉပဵၼ်ႄၸႄႈဝဵင်းဢၼ်မီးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇသေ တီႈပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတႄႉ ပဵၼ်တီႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ (ၵလေႃး)ယဝ်ႉ။။[2][3] ၼႂ်းၵႃႈ ဝဵင်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉၼႆႉ ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) ၼႆႉပဵၼ် ဝဵင်းပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီးဝႃႈၵေႃႈ ဝဵင်းဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ၵႃႉၶၢႆပိူင်ယႂ်ႇတႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။
ဝဵင်း ၸိူဝ်းပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း ၵၢတ်ႇလေႃႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ freemaptools
- ↑ Google Maps
- ↑ ခရိုင်မြေပုံ - ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း). မြန်မာသတင်းအချက်အလက် စီမံခန့်ခွဲမှုယူနစ် (စက်တင်ဘာ ၂၀၁၆). Retrieved on ၁၇ မတ် ၂၀၁၇။


text:
ဝဵင်းမႂ်ႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းမႂ်ႇ (မၢၼ်ႈ: ဝိုင်းမော်မြို့, ဢင်းၵိတ်ႉ: Waengmaue) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းမႂ်ႇ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၸႄႈၼႃး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉၽင်ႇၽၢႆႇပုၼ်ႉ ဝဵင်းၸႄႈၼႃး ယၢၼ် ၆ လၵ်းသေ မီးဝႆႉတီႈၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ယူႇပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဝဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ ပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းၵွင်း လႄႈ ပဵၼ် တႃႈၼမ်ႉၵႃႉၶၢႆၵုၼ်ႇတင်း မိူင်းၶႄႇလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1810 ၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းဝဵင်း ဝဵင်းမႂ်ႇ လႄႈ တႆးၶဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလႄႈ ၶုၼ်ၵွၼ်းမၢၼ်ႈမေႃႇ လႆႈဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသေ ၵႂႃႇတိုၵ်းလႄႈ ဝဵင်းမႂ်ႇ လႆႈလူႉမႃးယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၸႄႈၼႃး-ထဵင်ႇၶျူင်း သဵၼ်ႈတၢင်းပႆသီႇသဵၼ်ႈၼႆႉ လႆႈလတ်း ဝဵင်းမႂ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉဢဝ်ၸႄႈၼႃး ပေႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈၵႂႃႇ သတူင်း၊ ၶျီႇၽုၺ်ႇ၊ လေႃးၶွင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် လႆႈလတ်း ဝဵင်းမႂ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလူတ်ႉ ၸႄႈၼႃး - လၢႆႇၸႃႇ - မၢၼ်ႈမေႃႇ - ၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ လႆႈလတ်း ဝဵင်းမႂ်ႇ ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၄၉.


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:Asbox"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:Asbox:
Displayed 50 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- တတ်းတႅပ်း၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တိုင်းၵႂၢင်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တိုဝ်ႉလူင်၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တိုဝ်ႉၼိဝ်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တိုဝ်ႉႁႃႇယိူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တူၼ်ႈတီး၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တဵင်း၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တွင်ႇငူႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈတိုင်းၶမ်း၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈ၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႅၼ်ႈပုတ်း၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပုင်းထုၼ် (လၢင်းၶိူဝ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပုင်းထုၼ် (ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၸိတ်ႇ) (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပူင်း၊ ဝၢၼ်ႈ (သူၼ်ပူင်း) (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပူးၵမ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းတူၵ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းဢွၵ်ႇတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းၸၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းႁွင်ႇတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်ပဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်ယၢင်း၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်လူင် (ဢိူင်ႇမႆႉဢုၼ်လဝ်း)၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်လူင်၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်းတရႃႉ၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်းတရႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်ၵႅၼ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်ၶမ်ႉ၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်ၸၢင်ႉ၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်ႇတဝိ၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်ႇလေႃႉ၊ ဝၢၼ်ႈ (ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁေႈ၊ မိူင်းၼၢႆး) (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢင်ႇဢူး၊ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းပဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းပၼ်ႇ၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းပၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းသူႈ၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းသူႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၵိုင်၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၵိုင်၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၶၢၵ်ႇ၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၶၢၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၸၢင်၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၼွင်၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၼၢႆး၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၼၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းၽႅၼ်ႇ၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မုၵ်ႉၸုမ်း လူလွမ်ပႂ်ႉပႃးသင်ႇၶၸဝ်ႈ (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ) (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မူင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မွၵ်ႇမႆႇ၊ ဝဵင်း (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မၢၵ်ႇပိၼ်းဝၢၼ်၊ ဝၢၼ်ႈ (တူဝ်ၶဝ်ႈပႃး) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ၵၢၼ်ႉၵေႃး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး (မၢၼ်ႈ: ဂန့်ဂေါမြို့ ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Gangaw) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢၼ်ႉၵေႃး၊ ၸႄႈတိူင်းမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထုင်ႉၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉ ဢၼ်မီးတီႈ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇသေ ပဵၼ်ထုင်ႉလိၼ်တႅမ်ႇ ဢၼ်ၵႅပ်ႈယၢဝ်းဢွၼ်ႇသေ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၵႄႈ ၽၢႆႇတၢင်းဢွၵ်ႇလွႆပူင်ႇ ၽႄႈ ၽၢႆႇတူၵ်းသၼ်လွႆၶျၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ဝဵင်းၼႆႉ မီး 698 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼိူဝ်ဝဵင်း ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်းပီ 2014 ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ 13,393 ၵေႃႉ[1]ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းယေႃးၶဝ် ယူႇသဝ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇၽၢႆႇသၢႆႉ ၼမ်ႉမျိတ်ႉတႃႇယဝ်ႉ။ သဵၼ်ႈတၢင်းၶၢဝ်းမႆႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းထီးလိၼ်း ၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းၵၢတ်ႇလိုဝ်း ၼၼ်ႉ လႆႈလတ်း ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးသွႆႇတေႃႇသျိၼ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ် ၵွင်းမူးတၼ်းၶူဝ်းယႂ်ႇ တီႈ ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃးယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းတင်းဢၼ်ၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင် ၼမ်ႉမျိတ်ႉတႃႇယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၽၼ်ႇမူင်ႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပိုတ်ႇဝႆႉ သၢႆတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်လႄႈ လုၵ်ႉဢဝ် တီႈ ပၶူၵ်ႉၵူႇသေ မီးတၢင်းၵပ်ႈသိုပ်ႇၸူး ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၵူႈဝူင်ႈယဝ်ႉ။[2]
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၸိူဝ်းထုၵ်ႇပၼ်တၢမ်ႇ လိုပ်ႈဢွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်လႆႈသုမ်းတီႈပၢင်သိုၵ်း ၽွင်းၵႂႃႇလိုပ်ႈတိုၵ်း လွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ မိတ်ႉသၵီႇရိ မိူဝ်ႈပီ 1246 ၼၼ်ႉ ၵေႃႉတႄႇတင်ႈမႃးဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတႄႇတင်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝၢၼ်ႈၵမ်ႉၵေႃႇၼၼ်ႉသေ ဝၢႆးမႃး ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးလွႆးလွႆးသေ ပဵၼ်မႃး ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇၵၢၼ်ႉၵေႃး လႆႈလူႉလႅဝ်မႃး မိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈငၢႆးမိူၼ် ဢပုမ်ႇဢသိူၵ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ လႆႈထူပ်းၽေး ငူးလူင် ဢၼ်တူဝ်မၼ်း ထၢၼ်ႇလမ်းတူၼ်ႈထၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1959 ဢၼ်လႆႈ ထူပ်းၶၢပ်ႈလုပ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ်း 18 ထတ်း တီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈမိၼ်း လႄႈ လႄႈ ၵၢၼ်ႉၵေႃးမျွၵ်ႉၵူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တီႈၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ ဝႆႉပူႇႁဵင်သေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ပူႇႁဵင်ဢၼ်လႆႈႁူႉၸိုဝ်ႈ ဢၼ်ၸဝ်ႉသေပိူၼ်ႈၼႆ့ ပဵၼ် ဢူးမိၼ်းၵွင်းယဝ်ႉ။ ပူႇႁဵင်ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး ဢူးမိၼ်းၵွင်းၼႆႉ လႆႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် မိူဝ်ႈၶိုၼ်ႈသိုၵ်း ၸူး မိူင်းတႆး မိူဝ်ႈပီ 1951 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႉ ပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇၼၼ်ႉ ဢူးလုၼ်းၵျေႃႇ ၵေႃႉလႆႈၸတ်းၵၢၼ် ပဵၼ်ပူႇႁဵင်ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃးယဝ်ႉ။ ထိုင် ပီ 1805 ၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၵ်ႉဢဝ် တႃႈၶုၼ် ပူႇႁဵင်ဝဵင်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇ မႃး ထိုင်ပၢၼ် ပူဝ်းတေႃႇၽယႃးယဝ်ႉ။ တီႈတႃႈၶုၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ ဢူးပေႃႇဢူး လႅပ်ႈသိုပ်ႇပုတ်ႈဢဝ်မႃးယဝ်ႉ။ ပူႇႁဵင်ပူးပေႃႇဢူး ၼႆႉ လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈသိုၵ်းၸူး မၼိပူႇရ မိူဝ်ႈ ပီ 1912 ပၢၼ် ပၵျီးတေႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ပၢၼ်ၵုင်းပွင်ႇမႃး ဢၼ်ပဵတ် တႃႈၶုၼ် ပူႇႁဵင်ႇဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ လႆႈဝဝ်းမွတ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ထိုင် ပၢၼ် ၶုၼ်သီႇပေႃႉ ပီ 1883 လိူၼ်မေႇ 18 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ် ထုင်ႉၵၢၼ်ႉၵေႃးၼႆႉ ဢၢပ်ႈပၼ် ဢူးသူၺ်ႇၵွင်ႇ ယဝ်ႉ။ ဢူးသူၺ်ႇၵွင်ႇၼႆႉ ၸူးၸၼ်ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် တီႈမၼ်းပိူင်ႇသေ တၢင်ႇၽိုၼ်ဝႆႉလႄႈ ႁၢၼ်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် မီးဝႆႉတီႈ ႁွင်ႈၼႄ တီႈ ဝဵင်းႁမ်းဝႅတ်ႉ မိူင်းၵျႃႇမၼီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၼၼ်ႉ မီးသႅၼ်း 190x80 သႅၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇသေ ဢဝ်ပၢၼ်းသီလၢႆသီ ယွမ်ႉဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽႅၼ်ႇမၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉမျိတ်ႉတႃႇ ဢၼ်လႆပိၼ်ႉၽူၼ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ လတ်းလႆၵႂႃႇ တီႈၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး သိုဝ်ႈသိုဝ်ႈသေ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃး ၵၢၼ်ႉၵေႃးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ၊ ၵၢၼ်ႉၵေႃးၽၢႆႇတူၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ႁဵတ်းၶူဝ်ၸိူၵ်ႈ ၵၢႆၼမ်ႉမျိတ်ႉတႃႇသေၵေႃႈ ဢဝ် ပွတ်းတူၵ်းပွတ်းဢွၵ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်မႃးယဝ်ႉ။[3]
ၽူႈၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဢူးၵျႃႇထုၼ်း ၽူႈလႆႈသူးလိၵ်ႈၸႃႇပေႇပဵၵ်ႉမၢၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈသြႃႇယေႃး ဢသျိၼ်ႇသိရိၼ်ႇတႃႇၽိဝမ်ႇသ (ဝၢၼ်ႈလႅတ်ႉပၢၼ်ႇ)
- တွၵ်ႇတႃႇတိၼ်ႇတဵင်း (ၽူႇမိပေႇတ)[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 57.
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (3)
- ↑ 3.0 3.1 တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၁၃၉.


text:
ၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ (ဢင်းၵိတ်ႉ: Chanmyathazi Township), (မၢၼ်ႈ: ချမ်းမြသာစည်မြို့နယ်) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်မီး ၽၢႆႇတူၵ်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉဢေႃႈ။ ၽၢႆႇတူၵ်းမၼ်းမီး မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇမၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းမႁႃႇဢွင်ႇမျေႇ၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမၼ်းမီး ၸႄႈဝဵင်းပျီႇၵျီးတၶုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၽြႃးလူင်မႁႃႇမုၼိ ဢၼ်ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ ပီ 2014 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးမႃး ၂၈၃,၇၈၁ ၵေႃႉယဝ်ႉ။။[2]
ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်းလင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၽြႃးလူင်မႁႃႇမုၼိ (မၢၼ်ႈ: မဟာမုနိ ရုပ်ရှင်တော်မြတ်ကြီး(မန္တလေး))
- တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶျၢၼ်းမျႃႉတႃႇၸီႇ (မၢၼ်ႈ: ချမ်းမြသာစည်လေဆိပ်))
- ႁူင်းယႃသင်ႇၶႃႇ ၸီႇဝိတတႃႇၼ (မၢၼ်ႈ: ဇီဝိတဒါန သံဃာ့ဆေးရုံ)
- သူၼ်ၵၢၼ်ႇတေႃႇၵျီး (မၢၼ်ႈ: ကန်တော်ကြီး ဥယျာဉ်)
- ၸၼ်ႉၸွမ်ပၢႆးလုမ်းလႃးၵူၼ်းပဵၼ် (မၢၼ်ႈ: သူနာပြုတက္ကသိုလ်(မန္တလေး))
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Myanmar Area Codes.
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံလူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာသန်းခေါင်စာရင်း ၂. လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, ၅၈.


text:
ဝဵင်းပၢင်သၢင်း ၼႆႉ မီး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ (ၾၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်း) ႁိမ်း 200 လၵ်း၊ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တွၼ်ႈၾၢႆႇဢွၵ်ႇၶူင်း၊ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ယူႇၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈသေတႃႉ တင်ႈတႄႇ မၵ်းမၼ်ႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း (လၵ်းမိူင်း) 2008 မႃး လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ ပူတ်းထွၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ တင်ႈၶိုၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈမႂ်ႇ လႄႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမၢၵ်ႇမၢင်ၵႂႃႇ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးၸႄႈတွၼ်ႈ 13 ဢၼ်၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီးၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး၊ လွႆလႅမ်၊ လၢင်းၶိူဝ်း၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ မီးၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းတုင် ၊ မိူင်းသၢတ်ႇ၊ တႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇမီး ၸႄႈတွၼ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ မိူင်းမိတ်ႈ၊ မူႇၸေႊ ၊ လၢဝ်ႇၵၢႆး ၊ ႁူဝ်ပၢင်ႇ တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈ မၢၵ်ႇမၢင်။ ၸႄႈဝဵင်း ပၢင်ဝၢႆ ၼႃးၽၢၼ်း၊ မိူင်းမႂ်ႇ တင်း ဝဵင်း ႁူဝ်ပၢင်ႇ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸႄႈတွၼ်ႈႁူဝ်ပၢင်ႇသေ ၸႄႈဝဵင်းပၢင်သၢင်း တင်း ဝဵင်းမၢၼ်ႈၵၢင် သမ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ မၢၵ်ႇမၢင် ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸႄႈဝဵင်းမၢၵ်ႇမၢင် တင်း ႁူဝ်ပၢင်ႇ ယူႇတႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်၊ ဢမ်ႇပႃးၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ။
ၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ မၵ်းမၼ်ႈ ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ပဢူဝ်း၊ လွႆ၊ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ ၊ တင်း ဝႃႉ။
ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈပၼ်ဝႃႉ – ၸႄႈတွၼ်ႈတိူင်းဝႃႉၼၼ်ႉ မီး 6 ၸႄႈဝဵင်း – ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ၊ ပၢင်ဝၢႆ ၊ ၼႃးၽၢၼ်း၊ မိူင်းမႂ်ႇ၊ ပၢင်သၢင်း ႁိုဝ် ပၢင်ၶမ်း တင်း ၸႄႈဝဵင်းမၢၵ်ႇမၢင် ယင်းပႃးၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတိုၵ်း၊ တင်း မၢၼ်ႈၵၢင် ၸွမ်းထႅင်ႈ။ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး 7 သႅၼ် (ၶေႃႈမုလ်း ဝႃႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မိူဝ်ႈပွႆး ၵိုတ်းသိုၵ်းဢဝ်ငမ်းယဵၼ် ၶွပ်ႈတဵမ် 30 ပီ၊ မိူဝ်ႈ 17/4/2019 ) ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢၼ်ယူႇၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈ ပဵၼ် ဝႃႉ၊ လႃးႁူႇ ပဵၼ်သွင် ၊ တႆး တီႈသၢမ် ၼႆသေတႃႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇၵေႃႈ လႅပ်ႈၼမ်တႄႉၼမ်ဝႃႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ မၢႆ ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ ပဵၼ်ငဝ်ႈဝဵင်း၊ လုမ်းၽွင်းငမ်းၵေႃႈဝႆႉတီႈၼၼ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇဝႃႉတႄႉ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈ ဝႃႉ ပွတ်းႁွင်ႇ(ဝဵင်း 6 ဝဵင်း ဢၼ်လၢတ်ႈမႃးပႃႈၼိူဝ်) ဝႃႉ ပွတ်းၸၢၼ်း ၸိူဝ်းတိတ်းဢိူမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ထႆး၊ တွၼ်ႈတၢင်းၸၢၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၸႄႈမိူင်းဝႃႉ ။ ငဝ်ႈဝဵင်းလူင် ဢဝ် ဝဵင်းပၢင်သၢင်း ႁိုဝ် ပၢင်ၶမ်း ငဝ်ႈငုၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉUWSA ပၵ်းသဝ်းၼၼ်ႉႁဵတ်း။
ၼႂ်းဝဵင်းပၢင်သၢင်း မီးပွၵ်ႉၼိုင်ႈ တေႃႇ ပွၵ်ႉ 3 ၼႆသေတႃႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈဝဵင်းယႂ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းၼမ် တိူၵ်ႈဢုၵ်ႇတိူၵ်ႈဝႃးၶပ်ႉယႆ ဢိူမ်ႈတိတ်းၵၼ်၊ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉလိၵ်ႈၶႄႇ ၵႂၢမ်းၶႄႇ ၽႂ်ႁွတ်ႈၵႂႃႇၵေႃႈ ႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽွင်ႈ။
ဝဵင်းပၢင်သၢင်းၼႆႉ မီးၸိုဝ်ႈသွင်ဢၼ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉ ႁပ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ပၢင်ၶမ်း။ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈတႆး ၵႂၢမ်းတႆး တင်းသွင် ဢၼ်။ မူႇဝၢၼ်ႈ ဢၼ်မီးၼႂ်းပၢင်သၢင်း တင်း ဢၼ်မီးသၢပ်ႇဝဵင်းပၢင်သၢင်း ဝၢၼ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးယူႇ မီး 11 ပွၵ်ႉ – ၵွင်းႁုင်း၊ ၵွင်းမူး၊ ၵွင်းၶႃး၊ ၼႃးလွတ်ႇ၊ ႁၢတ်ႇၸုမ်း၊ ၵိဝ်ႇႁႄႉ၊ ဝၢၼ်ႈၵွင်း၊ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ၊ သီႇၼိုင်ႈပႅတ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈယွင်တိင်း၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ၽိူင်း။ လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီးဝၢၼ်ႈဝႃႉ ဝၢၼ်ႈလႃးႁူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်သၢင်းမီး 85 ဢိူင်ႇ မူႇဝၢၼ်ႈမီး 472 မူႇဝၢၼ်ႈ (ၶေႃႈမုလ်း – ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ၊ မၢင်ၽဝ်ႇ -ၸၢင်ႈဢေႇလိူဝ်/ၸၢင်ႈၼမ်လိူဝ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈ ပေႃးၵဵပ်းတႅတ်ႈတေႃး)
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းဝဵင်းပၢင်သၢင်း တင်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ ၵုမ်းၵမ် ဢမ်ႇလႆႈၺႃး တၢမ်ႇသိုၵ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ တၢင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။ ထၢင်ႇႁၢင်ႈပူၵ်းပွင် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ထၢင်ႇႁၢင်ႈႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ၊ လႅၼ်လိၼ် တိပ်းၵပ်း မိူင်းငႃႉ ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇ လႄႈ သိုဝ်ႉၶၢႆသင်ၵေႃႈငၢႆႈ။ ရူတ်ႉၵႃးၵေႃႈၼမ်၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၵေႃႈၶႅမ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ပူၵ်းပွင်သဵင်ႈသဵင်ႈ။ ယၢင်မၢၵ်ႇတွႆး တႃႇသိူဝ်ႇတၢင်း တႄႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵမ်ႉထႅမ်ၽွင်ႈ (ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပုင်း) ၼႆသေတႃႉ ႁပ်ႉဢဝ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ၵူၺ်း။
ဝဵင်းပၢင်သၢင်း ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်ႈငုၼ်းဝႃႉ ၼႆႉ တင်ႈတႄႇပီၶရိတ်ႉ 1970 ပၢႆပၢႆ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇယူႇပၵ်းသဝ်း၊ တီႈတပ်ႉတႆးယူႇၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်တေႁူႉဝႃႈ သူၼ်မွၼ်း။
ဝဵင်းပၢင်သၢင်းၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇ ၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ ပၵ်းသဝ်း ၵေႃႈၸႂ်ႈ၊ မိူဝ်ႈပႃႇတီႇ ၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၶိုင်ဢွၼ်ႁူဝ်ၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ဢမ်ႇႁပ်ႉ ၊ ပွႆႇၽႃႈတီႈယၼ်ႇပၵ်း တပ်ႉသူၼ်မွၼ်းသေ ၶၢႆႉပွၵ်ႈတၢင်းတူၵ်းၶူင်း။ ၽိူဝ်ႇၸုမ်းၶႄႇ ၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉ(ၵူဝ်းၵၢင်ႉ)၊ ဝႃႉ၊ မိူင်းလႃး ၽိုၼ်ႉဝၢႆႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ပႃႇတီႇၶွမ်ႊမိဝ်ႊၼိတ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ ၵိုတ်းသိုၵ်း တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇပွၵ်ႈၵႂႃႇယူႇၶိုၼ်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
1989 တင်ႈတႄႇ ၸုမ်းဝႃႉ UWSA ဢဝ်ငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ – ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝႃႉ ၵုမ်းၵမ် ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလူၺ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။ ၵူၼ်းၵိုၼ်းငိုၼ်းၶွၼ်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆလႆႈၵူႈယၢင်ႇ။ ဝၢႆးမႃး မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸုမ်းဝႃႉၶဝ်ႈၼႂ်းသၢႆမၢႆလမ် ၊ ထိုင်မႃး ပီ 2005 ၸုမ်းဝႃႉ ၸင်ႇမႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ မူတ်းၸၢင်ႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈ သွမ်ႈယႃႈ၊ ပဝ်းယဵဝ်ႇသျႅင် ၵေႃႈ တူၵ်ႇတႃႉဝႃႈ – “တၵ်းတေဢမ်ႇႁႂ်ႈ ပၼ်မီးတူၼ်ႈယႃႈၾိၼ်ႇသေတူၼ်ႈ” – ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၾၢႆႇယႃႈမဝ်းၵမ် ၶဝ်ထတ်းသၢင်ဝႃႈ – ၸုမ်းဝႃႉၼႆႉ ၶတ်းၸႂ်တိုၵ်းတေႃး ယႃႈမဝ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ် ၶၢဝ်းပွတ်းၶၢဝ်းယၢဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇမိူင်းၶႄႇတိုၵ်းသူၼ်း၊ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းၵႃႉ ၵူၼ်းၶၢႆ ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ ၼႄၵူၼ်းမိူင်း မႃးလၢႆလၢႆၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ်မိုဝ်းယႂ်ႇ သမ်ႉဢမ်ႇႁၼ်တီႉမႅၼ်ႈ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇမႃးသေပွၵ်ႈ၊ ယႃႈမႃႉ ဢၼ်ဝႃႈ WY ၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ် ယႃႈမႃႉသႅၼ်းလီ ဢၼ်ၸပ်းၸိုဝ်ႈပဵၼ်ၶွင်ဝႃႉ မႃးတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
မေႃႇႁႄႈ – ထၢၼ်ႇႁိၼ်၊ ၽွႆႈ၊ ငိုၼ်း၊ ၸိုၼ်း၊ ၶမ်းၽိူၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၵ်ႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ UWSA ၵုမ်းၵမ်လႄႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵမ်ႉၸွႆႈၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ပူၵ်းပွင် ပၢင်သၢင်း/ပၢင်ၶမ်း ၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်သေ ဢမ်ႇၵႃး ပၢင်တေႃႇပၢင်လွင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႉထႅမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ငိုၼ်းလႆၶဝ်ႈလႆဢွၵ်ႇၼမ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ၵႂႃႇမႃးၵႃႉၶၢႆငၢႆႈ။ ၶူဝ်းႁႆႈၶူဝ်းသူၼ် တႄႉ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈယၢင်တင် ရႃႇပႃႇ တင်းႁူၺ်ႈတင်းလွႆ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝဵင်းပၢင်သၢင်း။ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ၊ ၶဝ်ႈ၊ ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵၼ်ၽွင်ႈယူႇ။
သၢမ်မူၼ်း (29/4/2019)
ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မၢႆ 017,May 2019


text:
ၶုတ်းႁၼ်လႆႈ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပၢၼ်ၵဝ်ႇ ပၢၵ်ႇပၢႆတူၼ် တီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ
တီႈၼႂ်းဝၢင်းၵွင်းမူးၵဝ်ႇႁိမ်းၵျႂင်းပၢင်ႇ ပွၵ်ႇမၢႆ 3 ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼၼ်ႉ သင်ၶႃႇလႄႈ တၵႃႇပေႃႈဢွၵ်ႇၶဝ် ၶုတ်းႁၼ်မႅၼ်ႈႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးပၢၼ်ၵဝ်ႇ ပၢၵ်ႇပၢႆ သိပ်းသၢမ်တူၼ် ပႃးတင်း ၽြႃးၶမ်း ၊ ၽြႃးငိုၼ်း ၊ ၽြႃးတွင်း ၊ ၽြႃးလိၼ်ၼဵဝ် ဢၼ်မီးမႃးပီမိူင်း သွင်ပၢၵ်ႇပၢႆ ။
ၸဝ်ႈၶူး တွၵ်ႇတိူဝ်ႇပၼ်ႇတဝ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ၵျႂင်းပၢင်ႇလၢႆးၶႃႈ လၢတ်ႈၼႄ ၸုမ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်တႆးဝႃႈ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 5 ပီ 2019 ၼီႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၶူး လႄႈတင်းၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပွၵ်ႉ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈတၵႃႇပေႃႈဢွၵ်ႇၶဝ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတႅၵ်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈလိၼ်ၵျႂင်း ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်းၵျႂင်း ၊ တီႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈၵွင်းမူးၵဝ်ႇ သေယဝ်ႉ မီးတၵႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸိုဝ်ႈ ၸၢႆးဢၢႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇႁၼ်လိၼ်ဢုတ်ႇဢၼ်ပႅၵ်ႇတႃ ပေႃႇယူႇၼႂ်းလိၼ်ဢိတ်းဢိတ်း ၊ မိူဝ်ႈပၢၵ်ႇပႅတ်ႈလိၼ်သေ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶုတ်းလူင်းၵႂႃႇထႅင်ႈၸိုင် ၸင်ႇလႆႈႁူပ်ႉႁၼ်ၽြႃးလိၼ်တူၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် မွၵ်ႈ 4 ထတ်း ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ သိုပ်ႇၶုတ်းလိၼ် ၶူၼ်ႉႁႃထႅင်ႈၵေႃႈ လႆႈႁူပ်ႉႁၼ်ထႅင်ႈ ၽြႃးသူႇလဵၵ်ႉ သူႇယႂ်ႇ ၊ မီးပႃးတင်း ၽြႃးၶမ်းတေႉ တူၼ်ၼိုင်ႈ ၊ ၽြႃးငိုၼ်းတႄႉ 4 တူၼ် တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထိ 27 လႄႈ လႆႈႁူပ်ႉႁၼ်ထႅင်ႈ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးတင်းသဵင်ႈ 103 တူၼ် ၼႆယဝ်ႈ ။
မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၽြႃးမၢင်တူၼ်ၵေႃႈ မီးလိၵ်ႈပႃႇလိတႅမ်ႈဝႆႉ ၊ လႆႈႁၼ်တႅမ်ႈပႃး ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈတႃႇၼ ၽူႈလူႇၽြႃးလႄႈ ဝၼ်းလိူၼ်ပီ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် လႆႈႁုဝႃႈ ၽြႃးမၢင်တူၼ် ႁိုင်ယၢဝ်းၶၢဝ်းႁီးမီးမႃး ပီမၼ်း 2 ပၢၵ်ႇပၢႆ ၊ မီးမႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉတူၼ်လႂ်ၼႆၼၼ်ႉတႄႉ တိုၵ်ႉၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတူၺ်းပိုၼ်းယူႇ ၼႆယဝ်ႈ ။
လိူဝ်သေ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃးယဝ်ႉ ယင်းလႆႈၶုတ်းႁၼ်ထႅင်ႈ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶီႇမႃႉ ၊ ႁၢင်ႈၵူၼ်းသိုၵ်း ၊ ႁၢင်ႈရသေး ၊ ႁၢင်ႈၵျႂင်းၽြႃးဢွၼ်ႇ ၊ ဢုပ်းၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈတင်းၼမ် ။ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၽြႃး လႄႈ ၶူဝ်းၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈပၢင်းဝႆႉတီႈသုမ်ႉသႃလႃးၸူဝ်ႈၶၢဝ်းသေ မီးၵူၼ်းမႃးဝႆႈလူႇပူႇၸေႃႇတင်းၼမ် ။ မီးၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉတိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်မႃးတူၺ်းယဵမ်ႈ ဝႆႈသႃ ။ ၵူၺ်းၵႃႈတင်းဝတ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇမီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တႃႇတေဢၢပ်ႈပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၊ တေၵေႃႇသၢင်ႈထႅင်ႈဢွင်ႈတီႈႁွင်ႈၼႄပိုၼ်းသေတမ်းၼႄပၼ်ၵႂႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် လႆႈမႃးဝႆႈမႃးတူၺ်း ၼႆယဝ်ႈ ။
ၸဝ်ႈၶူး တွၵ်ႇတိူဝ်ႇပၼ်ႇတဝ သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ တီႈၼႂ်းဝၢင်းၵွင်းမူးၵဝ်ႇၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈ 30 ပီပၢႆၵေႃႈ လႆႈၶုတ်းႁၼ်မႅၼ်ႈ ၽြႃးတွင်းလႅင် တူၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၼၵ်း 330 ၸွႆႉ ( သၢမ်ပၢၵ်ႇပၢႆသၢမ်သိပ်းၸွႆႉ ) သေ ပၢင်းမိူဝ်းပူႇၸေႃႇမူးၸႃးဝႆႉတီႈ ၵွင်းမူးၼၢမ်ႇမိူင်း လၢႆးၶႃႈ ၼႆယဝ်ႈ ။
.
Photo:Sao Pandava
ယိၼ်းၸူမ်းၸဝ်ႈၶွင်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး
1/06/2019
#ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး #ၵေႃသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆး #ၶၢဝ်ႇတႆး #ၶၢဝ်ႇ #တႆး #ၵူၼ်းမိူင်းတႆး #ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး #ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး#ပီႈၼွင်ႉတႆး #ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး #ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း #မိူင်းတႆး #ၶိူဝ်းတႆး #ထီႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး #ထီႇထႆး #ထီႇ 2 တူဝ် #ထီႇ 3 တူဝ် #taipmtvnews #taipmnews #tpmnews #news #taipublicmedia #taipublic #taimedia


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1327"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1327:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1329 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1328 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1326 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1325 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1324 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1323 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1322 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1321 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1320 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
သဵၵ်ႉၽျူႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇ (မၢၼ်ႈ: ဆိပ်ဖြူမြို့ ; ဢင်းၵိတ်ႉ: Seikphyu) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆ့ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈမၵူၺ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ႁင်း ၸႄႈဝဵင်းသဵၵ်ႉၽျူႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉ ၽင်ႇ ၼမ်ႉၵဵဝ် ၽၢႆႇတူၵ်းသေ တေႃႇၼႃႈၵၼ်တင်း ဝဵင်းၶျွၵ်ႉ ဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ဝဵင်းတႃႈႁိူဝ်းယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးသေ ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတင်း ဝဵင်းသေႃး ဢၼ်မီးၽၢႆႇတူၵ်း ယၢၼ် 70 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ဝဵင်းၼႆႉ မီး 559 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (4)


text:
မိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်း (Mongolia) ၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဝႆႉမိူင်းၼိုင်ႈယူႇ။ မိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ေတမီးဝႆႉၼႂ်းႄၵႈၵၢင် မိူင်းႄၶႇ (China) ႄလႈ မိူင်းရသျူး (Russia) တၢင်းၵႂၢင်ႈမိူင်းၶဝ်မီး 1.566 Million Kilometer Square ( 386102 Square Mile ) ၶႂ်ႈယႂ်ႇလိူဝ်ေသ မိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸမ်ၸမ်သွင်ပုၼ်ႈယဝ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈတၢင်းၵႂၢင်ႈၵူၺ်းမီး 676575 Kilometer Square ( 261227 Square Mile ) ၵူၺ်း ၊ ေပႃးမႃးတူၺ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း မိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၶဝ် သမ်ႉမီးယူႇ (3.076 Million) (3)လၢၼ်ႉပၢႆပၢႆ ႄဢႇႁႅင်းလိူဝ်ေသ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈႄတႉ ႄတႉႄလႈ ႄဢႇႁႅင်းလိူဝ်ေသ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇၼႆႉထႅင်ႈယူႇ ၵူၼ်းမိူင်တႆး ႁဝ်း မီးႁႅင်းၵူၼ်း မီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်လၢႆလၢႆၵူၺ်း ေပႃးဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉ ဢမ်ႇမီးပၢႆးဝူၼ်ႉလီႄလႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ေၵႃႈ တိုၼ်းေတပဵၼ်ၼႆယူႇေသႇေသႇၵူၺ်း တႆးမီးႁူဝ်ၵူၼ်း (5)လၢၼ်ႉပၢႆ ၼႆႉဢမ်ႇၸၢင်ႇပူၵ်းပွင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈသင်ႄတႉႄတႉ မိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်း ၶဝ်မီးႁႅင်းၵူၼ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း (3)လၢၼ်ႉပၢႆၵူၺ်း ၵုမ်းဝၢၼ်မိူင်းၶဝ်လႆႈ ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်မိူင်းၶဝ်လႆႈ လႆႈဝႃႈ ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ် ဝူၼ်ႉထတ်းသၢင်ႈတူၺ်းၶိုၼ်းလီလီယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်း သင်ဝႃႈ ႁဝ်းပဵၼ် ၽဝလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵႂႃႇႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈၼႆၸိုင်ႈ ေပႃးပိူၼ်ႈထၢမ်ႇႁဝ်းမႃးဝႃႈ လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃးၼႆၸိုင်ႈ ေပႃးႁဝ်းၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ လုၵ်ႉမႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ (Myanmar) ၼႆၸိုင်ႈ ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ပိူၼ်ႈေတဢမ်ႇေပႃး ဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉၸၵ်းႄလႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉၺႃးပိုၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈႁဝ်း ေပႃးၵူၼ်းမိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၼႆႄတႉ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉၸၵ်းမိူင်းၶဝ်ႄလႈ ပိုၼ်းမိူင်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ မၢင်ပွၵ်ႈ သင်ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈၼႆႉ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉေၵႃႈ ေတလႆႈႁၼ် ဝႃႈၼႃႈလဵၵ်ႉဝႆႉႄလႈ ထုၵ်ႇၺႃးပိူၼ်ႈထၢင်ႇလဵၵ်ႉႁဝ်းဝႆႉႄတႉႄတႉယဝ်ႉ။
မိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းႁူၺ်ႈမိူင်းလွႆလူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈတီႈ မိူၼ်မိူင်းတႆးႁဝ်း မိူင်းၼိုင်ႈ ေသ ေပႃးထိုင်ၶၢဝ်းၵတ်ႉမႃးေၵႃႈ တၢင်းၵတ်ႉမၼ်းၶႂ်ႈငၢႆးငၢႆးမိူၼ်ၵၼ် တၢင်းမိူင်းတႆးႁဝ်းဝႆႉမိူင်းၼိုင်ႈယူႇ။ မိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈယိင်းၸၢႆး သင်ထိုင်ဢႃႇယု (18)မႃးၸိုင်ႈ ေတလႆႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းသိူဝ် ၵၢၼ်ဝၢၼ်ၵၢၼ်မိူင်းၵူႈေၵႃႉ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မိူင်းၶဝ်ယႂ်ႇႄလႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းႄဢႇ ေသတႃႉေၵႃႈ ႁႅင်းသိုၵ်းမိူင်းၶဝ်ေၵႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းၵၢၼ်ႉမိူၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈ ၼင်ၵဝ်ႇ ၵူၼ်းသိုၵ်းမိူင်းၶဝ် ဢၼ်ၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းသိုၵ်းလႆႈ ၵမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးယူႇ (35000)ေၵႃႉေသ သိုၵ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၶဝ်သမ်ႉ မီးယူႇ ( 250000 )ေၵႃႉ ယူႇ (သၢႆမၢႆမိူဝ်ႈပီႊ 2018)။ ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉႄလႈ ပၢႆးမၢၵ်ႇမီးမိူင်းၶဝ်ေၵႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႆႈၵၢၼ်ၼႃး ၵၢၼ်သူၼ် မိူၼ်ၵၼ်တၢင်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၵူၺ်း လၢႆးၶဝ်ႈငိုၼ်းၶဝ်ႈထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈေၵႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇ ေလႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူႈမိူင်းမိူင်းႁၼ်လီ ၼႂ်းမိူင်းၶဝ်ေသ ၸၼ်ၸႂ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ႁႂ်ႈမႃးေလႇ ၼႂ်းမိူင်းၶဝ်။ ၶူဝ်းၶွင်ႇသၽႃႇဝ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ေတမီး ထၢၼ်ႇလမ် (Coal) ၊ ထၢၼ်ႇလႅင် (Copper) ႄလႈ ၶမ်း (Gold) ။ GDP (Gross Domestic Product ) မိူင်းၶဝ်သမ်ႉပဵၼ် 11.49 Billion USD ေတလႆႈႁၼ်ဝႃႈ လႆႈႄဢႇ လိူဝ်ေသမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈယူႇ။
ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၵ်ႉႄလႈ ၼပ်ႉထိုင်ၵၼ်ၵူႈေၵႃႉ ေပႃးမႃးတူၺ်း ႁၢင်ႈၵဵင်းၵဵသ်ႉၶၢၼ်ႇ ( Genghis Khan ) ၼႆႉ ေတလႆႈႁၼ်လူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈတီႈ တီႈဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႄလႈ ၵူၼ်းၵိုၼ်း ၼႂ်းမိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၶဝ် ဢမ်ႇဝႃႈတီႈ သူၼ်မွၵ်ႇ ၊ တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ( တၢင်းမီးပႃးထႅင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းၵဵသ်ႉၶၢၼ်ႇ Genghis Khan University ) ၊ တီႈဝဵင်းယႂ်ႇဝဵင်းလူင် ႄလႈ ၼႂ်းပပ်ႉႁဵၼ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ်မိူင်းၶဝ် ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ဝႆႉၵႃႈၶၢၼ်ႇ ၼပ်ႉထိုင်မၼ်းၸဝ်ႈ ဝႆႉႄတႉႄတႉယူႇ။ ၵူၼ်းမၢင်ေၵႃႉေတဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၵဵင်းၵဵသ်ႉၶၢၼ်ႇ ( Genghis Khan ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈမိူၵ်ႈလိူင်းလူင်ႄလႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶႃႁဵမ်တၢႆၵူၼ်း ၊ ၵူၼ်းမၢင်ေၵႃႉသမ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵဵင်းၵဵသ်ႉၶၢၼ်ႇ ( Genghis Khan ) ၼႆႉပဵၼ် ေပႃႈႁဝ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ် ႁဝ်းၼႆ ၵၼ် ၵူႈေၵႃႉယူႇ ယွၼ်ႉသင်ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ၵဵင်းၵဵသ်ႉၶၢၼ်ႇ ( Genghis Khan ) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁၢႆႉၽူႈႁဵမ်ၶႃတၢႆၵူၼ်းတၢင်းၼမ်လႃႇ ၼႆၸိုင်ႈ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း မိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၶဝ် ေၵႃႇတင်ႈ ဢႅမ်းၽၢႆႇယႃႇ ဢႃႇၼႃႇ ( Genghis Khan Empire ) ၶဝ်ၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈလႆႈတိုၵ်းေတႃးေသ သိမ်းဢဝ်ဝၢၼ်ႈ ဢဝ်မိူင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႂ်းမၼ်းေၵႃႇတၢင်ႇဢႅမ်းၽၢႆႇယႃႇ (Empire) မၼ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလႆႈလူႉလႆႈတၢႆယွၼ်ႉ မၼ်း ဢမ်ႇယွမ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း (40)လၢၼ်ႉေၵႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵင်းၵဵသ်ႉၶၢၼ်ႇ ( Genghis Khan )ႄတႉ ၽႂ်ၶႂ်ႈဝႃႈမၼ်းၸဝ်ႈသင်ဝႃႈ မၼ်းမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ် တူဝ်မၼ်းၵူႈၶၢဝ်းႄလႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉပၼ် တႃႇလုၵ်ႈလၢၼ်ေၼႃႇတႅမ်းၶိူဝ်းမၼ်းမိူဝ်းၼႃႈယူႇ။ ဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ တီႈၵူၼ်းၶိူဝ်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၶဝ် မီးၼႃႈမီးတႃ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ႁူႉၸၵ်းမိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ေတပဵၼ်ယွၼ်ႉပိူဝ် ၶုၼ်ေႁႃၶမ်း ၵဵင်းၵဵသ်ႉၶၢၼ်ႇ ( Genghis Khan ) ေၵႃႈပႃးယူႇ။ ေၶႃႈၵႂၢမ်း ၵဵင်းၵဵသ်ႉၶၢၼ်ႇ ( Genghis Khan ) လၢတ်ႈဝႆႉထႅင်ႈေၶႃႈၼိုင်ႈ -
" မိူဝ်ႈၽွင်းႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငမ်း
ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးဢီႈသင် ဢၼ်လီၵူႈလွင်ႈ "
ေၶႃႈၵႂၢမ်းမၼ်းၸဝ်ႈႄတႉ ေတလႆႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မီးၵႃႈၶၢၼ်ႄလႈ မီးၼမ်ႉတွၼ်း လီဝႆႉႄတႉႄတႉယဝ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၶႂ်ႈမၢႆထိုင်ဝႃႈ ၽႂ်ၶႂ်ႈဝႃႈၵဝ်လီလီ ဢမ်ႇလီေၵႃႈၶႂ်ႈယဝ်ႉ ေပႃး ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢၼ်ၵဝ်ႁဵတ်း ဢမ်ႇပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငမ်းႄလႈ ဢမ်ႇပႆႇႄၼလႆႈ ၼၼ်ႉ ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈေတဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ လွင်ႈလီမၼ်းမီးသင်လၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ေၶႃႈယုမ်ႇယမ်ၽႂ်ေၶႃႈၵႂၢမ်း ယုမ်ယမ်မၼ်း မၼ်းေၵႃႈမီးဝႆႉႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ လိူဝ်ေသဝႃႈ ႁဝ်း ေတမီးလွင်ႈယဵၼ်ႉၵၼ်ႈလႆႈၵႃႈႁိုင်ႄလႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်းၵူႈေၵႃႉယဝ်ႉ။
ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ သင်မီးတိုဝ်ႉတၢင်းမႃးထႅင်ႈၸိုင် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တိုၼ်းေတၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈ လႆႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉႄလႈ ဢွၵ်ႇႄလႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းမုၼ်ႇၵူဝ်းလီးယိူဝ်းၶဝ် ပႃးထႅင်ႈယူႇ တီႈဢၼ်ၶႃႈ ႁဝ်းလႆႈ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးႄၼ ပၼ်ၽူႈသူၼ်ၸႂ်လူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၼႆႉေၵႃႈ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၶႃႈႁဝ်း လဵပ်ႈႁဵၼ်းဢဝ်မႃးၼႂ်း ပပ်ႉမုၼ်ၵူဝ်း ဢႅမ်းၽၢႆႇယႃႇ ( Mongol Empire ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝႂ်သင်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် တီႈသုၼ်ႁပ်ႉၸႅင်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း
ၸုမ်းငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်တႆး 32/07/2017
ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ၽူႈၸၢင်ႈ / ၼၢႆးၸၢင်ႈၶဝ် ဢွၼ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ လုၵ်ႈၸၢင်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝႂ်သင်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတၢင်ႇမၢႆၾၢင်သေ ႁဵတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် တီႈသုၼ်ႁပ်ႉၸႅင်ႈ ဢၼ်တေပိုတ်ႇပၼ်တႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း ။ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းထိ 24 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 7 တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထိ 7 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 8 ပီ 2017 ၼီႈ / တေဢမ်ႇမီး ဝၼ်းလိုဝ်ႈ ။
ဝၼ်းထိ 23/7/2017 ၼီႈၼႆႉ (นายอนันต์ชัย อุทัยพัฒนาชีพ) ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လၢတ်ႈၼႄၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ .innnews.ဝႃႈ - ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ၵိုတ်းယင်ႉဝႆႉ လွင်ႈတိၺွပ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈသေ ပၼ်တၢမ်ႇၼၵ်းၼႃ တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထိ 31 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 12 ပီ 2017 ၼီႈ ၊ သဵင်ႈပီၼႆႉ တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈ ။
ၶဝ်လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉပၼ် သုၼ်ႁပ်ႉၸႅင်ႈႁႅင်းၵၢၼ် သေ တေႁဵတ်းဝႂ်ပၼ်တႃႇႁႅင်းၵၢၼ် 3 မိူင်း ၊ မိူၼ်း မၢၼ်ႈ /လၢဝ်း လႄႈ ၵမ်ႇပူးၶျႃး ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇမီးဝႂ်သင် ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေလႆႈပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၵူၼ်းဢၼ်တိုၵ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၽူႈၸၢင်ႈ/ၼၢႆးၸၢင်ႈ ။ ၼၢႆးၸၢင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇမီးဝႂ်ၶူဝ်းတ ၊ တေထတ်းထွင်တူၺ်း လွင်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၵၼ် သေ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလဵင်ႉၵႂႃႇ ထတ်းထွင်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ( ၽိသုတ်ႇသၼ်ၶျတ်ႉ ) ၊ သေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈႁဵတ်းဝႂ် ႁႅင်းၵၢၼ် ၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ။ ပေႃးမီးဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉၸိုင် သုၼ်ႇလႆႈႁႅင်းၵၢၼ်ၵေႃႈ တေလႆႈၽဵင်ႇပဵင်း ၵၼ်တင်းႁႅင်းၵၢၼ်ထႆး ၼႆၶႃႈယဝ်ႈ ။
ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်ၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ သုၼ်ၵၢင်ႁပ်ႉၸႅင်ႈ ဢွင်ႈႁဵတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇ 15 ဝၼ်းၼႆႉ တေပိုတ်ဝႆႉတီႈ ၵုင်းထဵပ်ႈ 11 တီႈ လႄႈ ၵူႈၸေႈတွၼ်ႈ တင်းမိူင်း ပတ်းပိုၼ်ႉ ။
ၽူႈၸၢင်ႈ / ၼၢႆးၸၢင်ႈ တေလႆႈ ပႃးမၢႆၾၢင်ဝႂ်ၵပ်းတူဝ် ၊ ဝႂ်တီႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ လုၵ်ႈလဵင်ႉ တေလႆႈ ပႃးၵႂႃႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ( 2 ) ၼိဝ်ႉ ( 3 ) ဝႂ် ။ မီးသၢၵ်ႇသေႇ လွင်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈလဵၵ်ႉလုၵ်ႈၸၢင်ႈၵၼ်တေႉတေႉ ။
လုၵ်ႈလဵင်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးလႆႈဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်း တီႈသုၼ်ႁပ်ႉၸႅင်ႈယဝ်ႉၸိုင် တေလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း ပပ်ႉသီၶဵဝ် (CI) လႄႈ ဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ပိုတ်ႇဝႆႉၼႂ်းမိူင်းထႆး 6 တီႈ ၊ တီႈဝဵင်းမႄႈသၢႆ ၊ ဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇ ၊ ဝဵင်းရၼွင်း ၊ ဝဵင်းသမုတ်ႇသႃၶွၼ်း 2 တီႈ လႄႈ သမုတ်ႇပရၵၢၼ်ႊ ။
ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တင်းသဵင်ႈ တေတူၵ်းမႅၼ်ႈငိုၼ်း 2,360 ( 2 ႁဵင် 3 ပၢၵ်ႇ ပၢႆ 6႐ ဝၢတ်ႇ ) ၼႂ်းၼၼ်ႉ တေမီးၵႃႈ ႁဵတ်းပပ်ႉ သီၶဵဝ် (CI) 3 ပၢၵ်ႇပၢႆ 10 ဝၢတ်ႇ ။ ၵႃႈဝီႇၸႃႇ (VSA)ၶဝ်ႈမိူင်း 5 ပၢၵ်ႇ ၊ ၵႃႈၸႅတ်ႈပၢႆးယူႇလီ 5 ပၢၵ်ႇ ၊ ၵႃႈႁဵတ်းဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီ 5 ပၢၵ်ႇ ၊ ၵႃႈႁဵတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် 550 တင်းသဵင်ႈ ၼႆၶႃႈ ။
ၼႂ်းၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႆႉ ၵႃႈႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီ ပဵၼ်တႃႇ 3 လိူၼ် ၊ ၵႃႈဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထိ 31 လိူၼ်ထူၼ်ႈ 3 ပီ 2018 ၼီႈ ) ၼႆၶႃႈ ။
นายวรานนท์ ปีติวรรณ ဢထိပတိၽူႈၵုမ်းၵၢၼ် ထၢၼ်ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လၢတ်ႈၼႄၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ NBT ဝႃႈ သုၼ်ႁပ်ႉၸႅင်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ( 15 ) ဝၼ်း ၼႆႉ တင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ တေမီး 100 ( ၼိုင်ႈပၢၵ်ႇ ) တီႈ ။ ၼိုင်ႈတီႈၼႆႉ တေဢၢၼ်းႁဵတ်းလႆႈပၼ်တႃႇ ႁႅင်းၵၢၼ် 2 ႁဵင် တေႃႇၼိုင်ႈဝၼ်း ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်းၼႆႉ ၶၢတ်ႈလၢမ်းဝႃႈ တေႁဵတ်းဝႂ်ပၼ်လႆႈ တႃႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း 1 လၢၼ်ႉပၢႆ 5 သႅင်ၵေႃႉ ၼႆၶႃႈယဝ်ႈ ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈတိူင်း"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ ၸႄႈတိူင်း:
Displayed 50 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တလ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တိင်ႇၵၢၼ်းၵျုၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တိူင်း ဝႃႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တုၼ်ႇတေး၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တုၼ်ႇတေး၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တူင်းၶႂႃႉ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တူင်းၶႂႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တေႃးပူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တွင်ႇငူႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တွင်ႇဢူၵ်ႉၵလႃႇပ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၢၼ်ႇလိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇမျူဝ်ႉတိတ်ႉသဵၵ်ႉၵၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၵူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၼိၼ်းတႃႇယီႇ၊ ၸႄႈတိူင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တၼၢတ်ႉပိၼ်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႇမူၺ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႇၵေႇတ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈလိူဝ်ႇ (မိူင်းတႆး)၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈၵုင်ႈ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတိူင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- တႅၵ်ႉဢူး၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ထၢၼ်းတပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပတဵင်ႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပပႄးတၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပူဝ်ႇတထွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပျုၼ်ႇတၢၼ်ႇသႃႇ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းတူၵ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းဢွၵ်ႇတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းၸၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပွတ်းႁွင်ႇတႃႈၵုင်ႈ၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၢႆးမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပၸုၼ်ႇတွင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပႁၢၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပႃႇၵိူဝ်၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပႄးၼွႆႇၵူင်း၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မယၢၼ်းၵူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိင်ႇၵလႃႇတွင်ႇၺုၼ်ႉ၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းတႆး (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းပဵင်း၊ ၸႄႈဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းပွၵ်ႉ၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းယၢင်း၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- မိူင်းလႃး၊ ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ႁူဝ်ၶေႃႈၶွင်ၼၢဝ်းသ် မီသင်ၽွင်ႈလၢႆလၢႆ?
ၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းၼႆႉ ၼၢဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီးထႅင်ႈလၢႆမဵဝ်းဢၼ်ၸႅၵ်ႇၽေၵၼ်ဝႆႉ ၸွမ်းၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းၼႆၶႃႈ ၊ ပေႃးလၢတ်ႈထိုင်လွင်ႈ Nouns ၼၢဝ်းသ် ၵေႃႈ တေဝူၼ်ႉလႆႈဝႃႈ ၼၢဝ်းသ် ၼႆႉပဵၼ် ၵူၼ်း ၊ သတ်း ၊ ၶူဝ်းၶွင် ၊ ဢွင်ႈတီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ ။
ၵူၺ်းၵႃႈတီႈၼႆႉ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်တေႁဵၼ်းႁူႉ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈၶွင်ၼၢဝ်းသ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈ လႄႈၽူႈလဵပ်ႈၶဝ်တေပွင်ႇၸႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇယူႇၼႆၶႃႈ ။
ႁူဝ်ၶေႃႈၶွင်ၼၢဝ်းသ် ၼႂ်းၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း
1. Common noun
Common nouns ၵေႃႈပဵၼ် ၼၢမ်ႊ ၊ ၸိုဝ်ႈ ဢၼ်တႅၼ်းတၢင်တီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်း ၊ တူၼ်ႈမႆႉ ၊ သတ်း ၊ မိူင်း ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းယူဝ်းယူဝ်းဢၼ်ႁဝ်းၸႂ်ႉၵၼ်တႃႇသေႇၼႆယဝ်ႉ ။
2. Proper noun
Proper nouns ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်း ၸိုဝ်ႈၶွင်ၵူၼ်း ၊ ၸိုဝ်ႈၶွင်ဢွင်ႈတီႈ ၊ ၸိုဝ်ႈၶွင် သိင်ႇၶွင် ၶူဝ်းၶွင် မိူၼ်ၼင်ႇ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်း Sai Sai ၸၢႆးၸၢႆး ၸိုဝ်ႈဢွင်ႈတီႈ Lashio လႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုဝ်ႈမိူင်း Thailand မိူင်းထႆး ၊ တႃႇတွင်းငၢႆႈ Proper Nouns ၼၼ်ႉတေ တေႇၸႃႉတူဝ်လိၵ်ႈဢၼ်ယႂ်ႇဢွၼ်တၢင်းတႃႇသေႇၼႆၶႃႈယဝ်ႉ ။
3. Concrete noun
Concrete nouns ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ မဵဝ်းဢၼ်ႁဝ်းလႆႈယိပ်း ၊ လႆႈႁၼ် ၊ လႆႈငိၼ်း ၊ လႆႈဢၢႆသႅဝ် ၊ လႆႈဢရသႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃႈ ၊ မႅဝ်း ၊ ၵႃး ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း ၊ သဵင်လင် ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် Concrete Nouns ယဝ်ႉၶႃႈ ။
4. Abstract noun
Abstract nouns ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉမၢႆထိုင် ၼၢမ်ႊ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတူဝ်တူၼ် ဢၼ်တႄႉမၼ်း လႄႈပဵၼ်မဵဝ်းဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇႁၼ်လႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၊ တၢင်းဝူၼ်ႉ ၊ လွင်ႈၸႂ်လမ် ၊ လွင်ႈၵျေႃႇ ၊ လွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈ ။
5. Collective noun
Collective nouns ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉပဵၼ် ၼၢမ်ႊ ဢၼ်မၢႆထိုင် ၵူၼ်းၵေႃႈလႆႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵေႃႈလႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈပဵၼ်ၼၢမ်ႊ ဢၼ်ပဵၼ်မူႇ ပဵၼ်ၸုမ်း ယူႇႁူမ်ႈၸွမ်းၵၼ်ၼႆၶႃႈ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႃႈႁိူၼ်း ၊ မုၵ်ႉၸုမ်း ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၊ ၸုမ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ် Collective nouns ယဝ်ႉၼႆၶႃႈ ။
ဢေႃႈၶႃႈတင်းႁႃႈၶေႃႈၼႆႉၵေႃႈပဵၼ် Type of nouns ဢၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်လႆႈႁဵၼ်းႁူႉၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈ Type of nouns မၼ်းပဵၼ်ဢီႈသင် လႄႈ တင်းႁႃႈၶေႃႈၼႆႉ မၼ်းၸႂ်ႉပိူင်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။


text:
တၢင်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉ
တွၼ်ႈတႃႇႁၼ်လႆႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တီႈၼိူဝ်ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵွင်ႉဝႆႉတီႈၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ထႅမ်သႂ်ႇၸိုဝ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။ (တွၼ်ႈတႃႇႁၼ်လႆႈ ၸုမ်းၽုင်ပိူင်ထၢၼ်ႈ၊ ပေႃႉသႂ်ႇပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸိုဝ်ႈပိူင်ထၢၼ်ႈ)။ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈ တီႈ သဵၼ်ႈမၢႆတူၺ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝႆႉ တူဝ်လိၵ်ႈ ၼႃယဝ်ႉ။
- N
- လွင်ႈမႄးထတ်းဢၼ်ၼႆႉ ၵေႃႇသၢင်ႈ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ (တူၺ်းပႃးထႅင်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်မႂ်ႇ)
- m
- ပဵၼ်လွင်ႈမႄးထတ်းဢိတ်းဢီႈ
- b
- လွင်ႈမႄးထတ်းဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် bot ၵေႃႉႁဵတ်းၵႂႃႇ
- D
- Wikidata မႄးထတ်း
- (±123)
- သႅၼ်းၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇ မၢႆ bytes ဢၼ်ၼႆႉ
21 မေႇ 2020
- မိူင်းၼွင်၊ ဝဵင်း 00:01 +322 ၶုၼ်သိူဝ် တွၼ်ႈဢုပ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ →ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်: ၵၢၼ်ပေႃႉလိၵ်ႈ ဢၼ်မႄးဝႆႉ Tags: မႄးထတ်းၼႂ်းမူဝ်ႇပၢႆး မႄးထတ်းမူဝ်ႇပၢႆးဢႅပ်ႉ Android app edit


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 550"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 550:
Displayed 19 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 559 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 558 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 557 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 556 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 555 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 554 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 553 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 552 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 551 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 549 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 548 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 547 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 546 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 545 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 544 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 543 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 542 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 541 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵိူတ်ႇ ပီ 540 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ၵွင်းမူးမႁႃႇၼႃႇယၵ ပၢင်လူင်
ပေႃးႁွတ်ႈထိုင် ဝဵင်းပၢင်လူင် တီႈဝူင်ႈၵၢင် ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈလႄႈ ၵျွင်းမူၺ်ႇတေႃႇၸိုင် တေလႆႈႁၼ် ထၢတ်ႈၵွင်းမူး သူႇၼိုင်ႈ ဢၼ်ပႃးႁၢင်ႈၵွင်ဢႅင်ႈယၢဝ်း ႁဵတ်းပဵၼ်သဝ် ဢဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ်ၶၢဝ် ၶႅၵ်းႁဵတ်းပပ်ႉ ပိတၵၢတ်ႈသၢမ်ၵွင် ၶပ်ႉဝႆႉလၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆး ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁၼ် တီႈလႂ်ၼၼ်ႉယူႇ။
ၵွင်းမူးဢၼ်ၼႆႉ ႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵွင်းမူးလူင်မႁႃႇၼႃႇယၵသေ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈၽူႈပိုတ်ႇ ၼႃႈလိၵ်ႈ ပိုၼ်းပိတၵၢတ်ႈတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ (မိူင်းသူႈ) ၼၼ်ႉယဝ်။ မိူဝ်ႈ 1333 လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလပ်း (18.10.1971) ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်း တမ်ႈတီႈ ႁူင်းယႃလူင် မျရတၼႃႇ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈလႄႈ ၸင်ႇလုၵ်ႉတႃႈၵုင်ႈ ပၢင်းဢဝ် ၶၢပ်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈ တၢင်ႇႁိူဝ်းမိၼ် မႃးလူင်းတီႈ ၼမ်ႉၸၢင်သေ လႆႈမႃးသၢင်းၵျုဝ်ႇၽႆး တီႈပၢင်လူင်ၼႆႉယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ သၢင်းၵျူဝ်ႇယဝ်ႉ တႃႇတေဝႆႉထၢတ်ႈလုပ်ႇၸဝ်ႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်း ၼႄပၼ် ႁၢင်ႈၽၢင် ပုၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇၼၼ်ႉၼႆ ၸင်ႇလႆႈၸႂ်ၵၼ် ႁဵတ်းပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်း ၸင်ႇၵေႃႇပဵၼ် ၵွင်းမူးလူင်မႁႃႇၼႃႇယၵၼႆႉယူႇ။ လွင်ႈၵေႃႇၵွင်းမူးလူင် မႁႃႇၼႃႇယၵၼႆ့ လီၶဝ်ႈၸႂ်သေ ဢမ်ႇၵႃး မၼ်းမီးတီႈပွင်ႇၼင်ႇႁိုဝ်ၼႆ ထုၵ်ႇလီႁူႉဝႆႉယူႇ။
မိူဝ်ႈ 1333 ၼီႈ လိူၼ်သီႇမူၼ်း (28.2.1972) ၵၢင်ၼႂ် 9:00 မွင်း ၽွင်းယၢမ်းမီးမင်ႇၵလႃႇလီၼၼ်ႉ သြႃႇၸဝ်ႈလူင် ပၼ်ႇတိတ (မိူင်းၼွင်)၊ သြႃႇၸဝ်ႈၵေႃးဝိတ (ၽိဝ်း) ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ပူႇၵျွင်းဢေႃး၊ ပူႇၵျွင်းၸၼ်ႇတႃႇၶဝ် ၵေႃႇဝၢင်း မၢၵ်ႇဢုတ်ႇငိုၼ်း မၢၵ်ႇဢုတ်ႇၶမ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ၵွင်းမူးလူင်မႁႃႇၼႃႇယၵ ပေႃးတေ မၼ်ႈၵိုမ်းယိုၼ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ႉလဵၵ်း ၸဵတ်းတၢၼ်ႇပၢႆၶိုင်ႈ၊ တႄႇဢဝ်ငဝ်ႈတေႃႇပၢႆ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ၽႃဢုတ်ႇ တေႃႇထိုင် ပၢႆၵွင်းမူးၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉသၢႆးလႄႈ လိၼ်ပုၼ် (ၽိလၢတ်ႉ) လၢႆလၢႆၵူၺ်း။ ဢမ်ႇပႃးထုၼ်သေၽွင်။ ဢမ်ႇပႃးမၢၵ်ႇဢုတ်ႇ သေလုၵ်ႈသေ လေႃႇဢဝ် တေႃႇပေႃးယဝ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလေႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ
- ၽၢႆႇႁွင်ႇၸမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတုမ်ႇမူဝ်
- ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၸမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉဝၢၼ်ႈမႂ်ႇ
- ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉပၢင်မူင်ႈ
- ၽၢႆႇတူၵ်းၸမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူႈပွၵ်ႉ
- ၽၢႆႇၼိူဝ်ၸမ်ႉ သင်ႇၶႃႇၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ ၸွႆႈၵၼ်လေႃႇၵႂႃႇ တေႃႇပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵွင်းမူးမႁႃႇၼႃႇယၵၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ၵွင်းမူးၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၽိတ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မေႃမိုဝ်းမၼ်းၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမေႃၸုမ်းလဵဝ်။ မေႃမိုဝ်းၼႂ်းပၢင်လူင် (16)ၸုမ်း မႃးႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၵွင်ၵူၼ်ႈယၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵွင်ၽိင်ႈထုင်းတႆး ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိၼ်းၵွၼ်ႇ။ သဵင်ၵွင်တႆး တေလႆးလင်ၸွတ်ႇႁွတ်ႈထိုင်ၵၼ်။ ၵွင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၼႄပၼ် လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ။ တႆးၼႆႉ ယူႇသဝ်းတီႈလႂ်ၵေႃႈ ၶွၼ်ႈၵၼ် ၵွင်ၵၼ် ဢွၵ်ႇတီႈပွင်ႇၼင်ႇၼႆလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၵႂႃႇၽႅဝ်တီႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တိုၼ်းမီးၵွင်ၵူႈၸုမ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၵွင်းမူးလူင်မႁႃႇၼႃႇယၵၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေမၵ်းမၢႆ လွင်ႈပီႈၼွင်ႉတႆး သီႇၼႃႈၽ ပႅတ်ႇၼႃႈမိူင်း မႃးၵွင်ၵၼ် ၶွၼ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလႆႈႁဵတ်းၵိုၵ်းပႃး ႁၢင်ႈၵွင်လူင် 8 လုၵ်ႈ ႁၢမ်ဝႆႉ ၵွင်းမူးလူင် မႁႃႇၼႃႇယၵယူႇယဝ်ႉ။ မေႃမိုဝ်း ဢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁဵတ်းၵွင်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်မေႃမိုဝ်း ၼၼ်ႇတိယယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပိၼ်ႇပိတၵၢတ်ႈတႆးလႄႈ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်း ပိူင်ၽၢင်မၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈဝႃႈ၊ ႁႂ်းပေႃးပဵၼ် ထမ်ႇမၸေႇတီႇၵေႃႈဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်း ၼင်ႇၼႆသေ ၸင်ႇဢဝ် မၢၵ်ႇႁိၼ်ၶၢဝ် ႁဵတ်းၼႃမိူၼ်ပပ်ႉပတၵၢတ်ႈ၊ ဢဝ်လိၵ်ႈတႆး တႅမ်ႈၸိုဝ်ႈပပ်ႉ ပိတၵၢတ်ႈသၢမ်ၵွင်သေ ၸပ်းသႂ်ႇၵွင်းမူး ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပိူၼ်ႈဢဝ် ၵဝိူင်ႈ (ၶႅပ်းမေႈ) ၸပ်းသႂ်ႇၽႃႁိူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယိူင်းထိုင် ၵုင်ႇၽြႃး ႁူၵ်းပိူင်သေ ပပ်ႉသုတ်ႈ၊ ဝိၼႆး၊ ဢၽိထမ်ႇမႃႇ ၼိုင်ႈၵွင် ၶပ်ႉႁူၵ်းၸၼ်ႉသေ ၵေႃႇပဵၼ် ၵွင်းမူးယဝ်ႉ။
မွၵ်ႇမူဝ်ၼႆ့ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမၢႆ ဢၼ်ၵိုၵ်းသႃႇသၼႃႇသေ တီႈၼိူဝ်ပၢႆၵွင်းမူးၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ် မီးဝႆႉ မွၵ်ႇမူဝ်ၶမ်းလူင်ႇၼိုင်ႈ။ ၵေႃႉၽူႈ ဢၼ်ဢဝ်လဵၵ်းသေ ၶဵၼ်ႇႁဵတ်းမွၵ်ႇမူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ် ၸဝ်ႈၶူးၸၼ်ႇတႃႇသီႇရိ (ၵျွင်းပိတၵၢတ်ႈ) ပၢင်လူင်ယဝ်ႉ။
တီႈၼိူဝ်မူဝ်ပၢၵ်ႇၸၼ်ႉ ဢၼ်ၵီႈဝႆႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ် ပပ်ႉသုတ်ႉတၼ်ႇ၊ ဝိၼႆး၊ ဢၽိထမ်ႇမႃႇ ၼိုင်ႈမဵဝ်း မိုင်ႈပပ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉသေ ဢဝ်ၽႃမၢၼ်ႇ လွမ်ႉဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵွင်းမူးလူင်မႁႃႇၼႃႇယၵၼႆႉ ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်း တိုၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵွင်းမူး တႂ်ႈလႂ်လႃးလႃး။
ၽၢႆႇတႂ်ႈၵွင်းမူးၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ် ႁွင်ႈၼႄ တီႈမၢႆတွင်း ၸဝ်ႈမႁႃႇၼႃႇယၵလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵသေ တေလႆးႁၼ် ၶိူင်ႈယိပ်း တၢင်းတိုဝ်းမၼ်းၸဝ်ႈ၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ၊ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈတွင်းမၼ်းၸဝ်ႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ထၢတ်ႈလုပ်ႇၵႅဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈယူႇ။ တႃႇတေႁဵတ်းပဵၼ် ၵွင်းမူးလူင်မႁႃႇၼႃႇယၵ ဢွၵ်ႇမႃး ႁၢင်ႈၽၢင်ၼင်ႇၼႆၼႆႉ ၵေႃႉၽူႈ ပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်လူင်မၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၵေႃးဝိတ (ၽိဝ်း) မိူဝ်ႈၽွင်း ႁၢပ်ႇၼႃႈၵၢၼ် ၽူႈမၢႆလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင် သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၼႆႉ သုင် 49 ပေႇပၢႆ 2 ပႅၵ်ႉ၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈသီႇၼႃႈ ၼိုင်ႈၼႃႈ 20 ပေႇ။
ပေႃးဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် ပၢင်လူင်ၼႆၸိုင် ၶႅၼ်းတေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇဝႆႈသႃၼပ်ႉယမ် ၵွင်းမူးလူင်မႁႃႇၼႃႇယၵသေၵမ်း။ ၵွင်းမူးဢၼ်ၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ် ၵွင်းမူးၵိုၵ်းပိုၼ်း မီးတီႈပွင်ႇ ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇ ပိုၼ်းပိတၵၢတ်ႈတႆး၊ ပုၼ်ႈတႃႇတႆး တၢၼ်ႇလႂ်ၼႆ ႁႂ်ႈလႆႈပွင်ႇၸႂ် ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈထိုင် ၵုင်ႇၵုၼ်းမုၼ်ငဝ်း ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ပၺ်ႇၺႃႇၽေႃးၵ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၶဝ် ၸိူဝ်းႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ပိုတ်ႇၼႃႈလိၵ်ႈ ပိတၵၢတ်ႈတႆးၼၼ်ႉသေၵမ်း။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သုၶမ်း (ၸဝ်ႈ) တၢင်ႉယၢၼ်း၊ ပပ်ႉမၢႆတွင်း ပီၵွၼ်းၶမ်း 50 ပရိယတ်ႉတိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵႅၼ်ႇၸဝ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ၼႃႈလိၵ်ႈ 62,63 ။


text:
ၵႂၢမ်းတႆး
ၵႂၢမ်းတႆး ( ၵႂၢမ်းတႆး (ၸွႆႈထႅမ်·ၶေႃႈမုၼ်း), [kwáam.táj]) ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းထႆးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးShan peopleသေ ၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး Shan State, ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ Burma. လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းၶၢင်Kachin Stateၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂၢမ်းတႆးယူႇ။ တီႈၼႂ်း မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇnorthern Thailand, လႄႈ တီႈမိူင်းဢႃႇသမ်ႇAssamၵေႃႈ လၢတ်ႈၵၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇ။ ၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸၢဝ်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ တႆးၵတၢႆး Tai–Kadai language family, သေ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ် တင်းၵႂၢမ်းထႆး Thai.ယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ မီးတူၼ်းသဵင် 5 တူၼ်း ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တင်းသဵင်ငဝ်ႈထႆး ဢၼ်ပဵၼ် သဵင် 6 (သဵင်ယၵ်းၶိုၼ်ႈ)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႆး(သျၢၼ်း)ၼႆႉ "တႆးယႂ်ႇ" ၼႆၵေႃႈဝႃႈ "တႆးလူင်" ၼႆၵေႃႈႁွင်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ တၢင်းၼမ် ၵူၼ်းတႆး မီးၵႃႈႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉတႅတ်ႈတေႃးလႄႈ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး မီးၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႃႈ။ ဢၼ်လၢမ်းဝႆႉတႄႉ ၶိူဝ်းၵူၼ်းတႆးၼႆႉ မီးယူႇၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် 4 လၢၼ်ႉ တေႃႇထိုင် 30 လၢၼ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆတႅတ်ႈတေႃးဝႃႈတႄႉ တေမီးမွၵ်ႈ 6 လၢၼ်ႉသေ ဢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး တေမီးၶိုင်ႈၼၼ်ႉၼႆယူႇ။ မိူဝ်ႈပီ 2001 ၼၼ်ႉ ပၢတ်ႉရိၵ်ႉ ၵျုၼ်ႇသတူင်းPatrick Johnstone လႄႈ ၵျုၼ်ႇသျိၼ်ႇ မၼ်ႇတရၢႆႉၶ် Jason Mandryk လၢမ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ မီးယူႇ 3.2 လၢၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 2006 ၸၼ်ႉၸွၼ်မႁီႇတုၼ်ႇ Mahidol University ၽၢႆႇသၢႆလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း ပၼ်သဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆး မီး 95.000 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။[1] ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ ၶဝ်လၢတ်ႈၸွမ်း ထုင်ႉတီႈၶဝ်ယူႇသဝ်းသေ လၢတ်ႈလူၺ်ႈ လွင်ႈၵႃႉတၢင်းၶၢႆ ၸွမ်းဢူၺ်းၵေႃႉၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်း မေႃလူ မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးcivil war in Burma ဢၼ်ငၢႆးမိူၼ် တူဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႈBurmese script။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉတၢင်းၶတ်းၸႂ် သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ် ၸုမ်းႁၵ်ႉလိၵ်ႈတႆးၶဝ် ၶတ်းၸႂ် ပူင်သွၼ်ပၼ် ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈတႆးလႄႈ ၵူၼ်းတႆး ဢၼ်မေႃလူ မေႃဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး ၼမ်မႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇတႄႉတႄႉယူႇ။
လွင်ႈႁိၵ်ႈႁွင်ႉ ၵႂၢမ်းတႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႂ်းၵႂၢမ်းတႆးTai languages လႄႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈBurmeseၼၼ်ႉ ၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ ၶေႃႈႁွင်ႉပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် မီးတင်းၼမ်။
- တႆးတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ "ၵႂၢမ်းတႆး" kwam tai (ၵႂၢမ်းတႆး Shan pronunciation: [kwáːm.táj], မၢႆဝႃႈ ၵႂၢမ်းဢၼ်တႆးလၢတ်ႈ။ "Tai language").
- ၽၢႆႇမၢၼ်ႈတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ shan: bhasa (ရှမ်းဘာသာ, ʃáɴ bàðà) ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢင်းၵိတ်း ဢၼ်ဝႃႈ "Shan" ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ သျှမ်း (hsyam:)သေပဵၼ်မႃး။ ၶေႃႈၼႆႉ တေပဵၼ် မၢၼ်ႈဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းထႆး"Siam" (an old term for Thailand) ဢၼ်ပဵၼ် ဝေႃးႁႃႇရထႆး မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇသေ ပဵၼ်မႃး။
- ထႆးThai တႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽႃးသႃထႆးယႆႇphasa tai yai (ภาษาไทใหญ่, သဵင်ဢွၵ်ႇထႆး: [pʰāː.sǎː.tʰāj.jàj], မၢႆထိုင်ဝႃႈ "ၵႂၢမ်းတႆးလူင်"Tai language") ဢမ်ႇၼၼ် ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ၽႃးသႃငိဝ်ႉ။ phasa ngiaw (ภาษาเงี้ยว, သဵင်ဢွၵ်ႇထႆး: [pʰāː.sǎː.ŋíaw])
- မိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ (ပွတ်းၼိူဝ်) Northern Thai တႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ "ၶၢမ်းတႆး"kam tai (กำไต, [kām.tāj] မၢႆဝႃႈ "ၵႂၢမ်းတႆး" "Tai language") ဢမ်ႇၼၼ် ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ၽႃးသႃငိဝ်ႉ "ၵႂၢမ်းငိဝ်ႉ"။kam ngiao (กำเงี้ยว, [kām.ŋíaw]), literally "Shan language").
- လၢဝ်းLaoတႄႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၽႃးသႃထႆးယႆႇphasa tai yai (ພາສາໄທໃຫຍ່, [pʰáː.sǎː.tʰáj.ɲāj] မၢႆဝႃႈ ၵႂၢမ်းတႆးလူင် "big/great Tai language" ဢမ်ႇၼၼ် ၽႃးသႃငိဝ်ႉ phasa tai nuea (ພາສາໄທເໜືອ, [pʰáː.sǎː.tʰáj.nɯ̌a] ၼႆ။ မၢႆထိုင်ဝႃႈ ၵႂၢမ်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂၢမ်းငိဝ်ႉ (ၽႃးသႃငိဝ်ႉ) phasa ngiao (ພາສາງ້ຽວ, [pʰáː.sǎː.ŋîaw]).
- တႆးလိုဝ်ႉTai Lü ႁွင်ႉဝႃး "ၵႂၢမ်းငိဝ်ႉ"(ᦅᧄᦇᦲᧁᧉ, [kâm.ŋìw]).
ၵႂၢမ်းပွတ်းလႂ်ပွတ်းၼၼ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၼမ်ႉတီႈၵိၼ် လိၼ်တီႈယူႇသေ ၵႂၢမ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆး Shan State ၼႆႉ ၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇပဵၼ် သၢမ်တွၼ်ႈယူႇ။ ပိူင်လိူင်းမၼ်း ဢဝ်ၸွမ်းၼင်ႇ ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်တတ်းတွၼ်ႈဝႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်သေ ပဵၼ်ဝႆ့ ပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၼင်ႇၼႆ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ထုင်ႉတီႈယူႇသေ ၶေႃႈၵႂၢမ်းလႄႈ သဵင်ဢွၵ်ႇ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ဢိတ်းဢွတ်းဝႆႉယူႇ။ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း (ၽၢႆႇတူၵ်းၶူင်း)ၸမ်း ပွမ်ဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈBurmese မႃးၸိမ်လၢတ်ႈယဝ်ႉ။ မိူင်းတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၸမ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယူႇသဝ်းၸမ် မိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ ဢဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းလႄႈ သဵင်ဢွၵ်ႇ ၵႂၢမ်းမိူင်း ၵႂၢမ်းယူၼ်း ဢိၵ်ႇ ၵႂၢမ်းလၢဝ်း မႃးၸိမ်သေလၢတ်ႈ။ မိူင်းတႆး တွၼ်ႈပွတ်းႁွင်ႇတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸမ်ယူႇၼၢၼ်ႇ မိူင်းၶႄႇလႄႈ သဵင်တႆးၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းယဝ်ႉ။
ၸွမ်းလူၺ်ႈ ဢွင်ႈတီႈသေ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵေႃႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ "ၵႂၢမ်းၶိုၼ် ၵႂၢမ်းလိုဝ်ႉ" ၼႆ့ လၢတ်ႈတမ်ႈတီႈ ထုင်ႉၵဵင်းတုင် ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း လႄႈ သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး၊ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈလႄႈ မိူင်းလၢဝ်း။ ၵႂၢမ်းတႆးၼိူဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈၶိုဝ်ႇၵၼ် တင်းသဵင်တႆးမၢဝ်း၊ တႆးလႃႈသေ လၢတ်ႈတမ်ႈတီႈ ထုင်ႉမၢဝ်း၊ ယူႇၼၢၼ်ႇတႂ်ႈၶူင်း၊ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႂ်းမိူင်းၶၢင် ၸိူဝ်းထုင်ႉမၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ထုင်ႉမိူင်းၵွင်းမိူင်းယၢင်း၊ ထုင်ႉမျိတ်ႉၵျီးၼႃးလႄႈ ၽႃၵၢၼ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းတႆးလူင်တႄႉ လၢတ်ႈတမ်ႈတီႈ မိူင်းတႆး ပွတ်းၵၢင် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၽၢႆႇတူၵ်းၶူင်း တေႃႇထိုင် ၼႂ်းမိူင်းၵယႃး ၶဝ်ႈပႃး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တႄႇဢဝ် သႅၼ်ဝီ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ တၢင်ႉယၢၼ်း၊ မိူင်းယႆ၊ ၼမ်ႉတူႈ၊ သီႇပေႃႉ၊ ၵျွၵ်ႉမႄး၊ ၼွင်ၶဵဝ်၊ ပၢင်ႇဢူး၊ မိူင်းမိတ်ႈ ၵုၼ်လူင် ႁူဝ်ပၢင်ႇ မိူင်းတိင် (ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ) လႄႈ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ မိူင်းယၢင်းတူင်ႈ (ၵယိၼ်ႇ) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ့်။ ၵႂၢမ်းၶမ်းတီႈလႄႈ ၵႂၢမ်းတႆးလႅင်တႄႉ လႆႈႁၼ် လၢတ်ႈတမ်ႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းၶၢင်၊ တိူင်းၸၵႅင်း ပွတ်းၼိူဝ်လႄႈ ၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႇတိယ ထုင်ႉဢႃႇသမ်ႇ ဢရုၼၶျၢၼ်ႇပရႃႇတဵတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သဵင်ၸုမ်းၶမ်းတီႈၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်မီး တူၼ်းသဵင် (6) သဵင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ (ပေႃးသႂ်ႇပႃး သဵင်တူၵ်းၸႂ် သဵင်ၸမ်ႉတႂ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ ၶမ်းတီႈမီးသဵင် (7) သဵင်ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း သမ်ႉလႆႈႁဵၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းယူႇ သၢပ်ႇထုင်ႉပူင်း ၼွင်မွၼ် တမ်ႇၽၢၵ်ႇ ၽၢႆၶုၼ်ႇ ပၢင်လွင်း မိူင်းပၢႆး ဢိၵ်ႇ မိူင်းပွၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သဵင်လၢတ်ႈၶဝ် ပဵၼ်တူၼ်းလဵဝ်ၵၼ်သေ ပဵၼ်ၵႂႃႇသဵင်မဵဝ်းၼိုင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈဝႆႉဝၢင်း ၶေႃႈၵႂၢမ်းတႄႉ မိူၼ်ပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းဢွၵ်ႇယူႇ။


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1741"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1741:
Displayed 9 items.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1749 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1748 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1747 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1746 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1745 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1744 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1743 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1742 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၵူၼ်းၸိူဝ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ ပီ 1740 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)