text:
ၶၢဝ်ႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း
ယွၼ်ႉမၢၵ်ႇလူင်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇသေ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းမူႉ
- Details
- Created on 27 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ 101 ၊ တပ်ႉၶမယ 255 ၊ တပ်ႉၶမယ 259 ၊ တပ်ႉၶမယ 145 လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈၼႂ်း ဢိူင်ႇမိူင်းမူႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ သေ မၢၵ်ႇလူင်တူၵ်း တိူဝ်ႉၸပ်းႁိူၼ်း ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၾႆးမႆႈႁိူၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း တီႈမိူင်းပၼ်ႇ
- Details
- Created on 26 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 520 ဢၼ်တင်ႈလၢၼ်ႇ ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃး တီႈႁူဝ်ၶူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇ ဝတ်ႉၵျွင်း ၸဝ်ႈၵေႃးလီႇ ႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸႅတ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ဢဝ်သူၼ်ႈၵွင်ႈ ပေႃႉထုပ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။
သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉမတ်ႉၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်
- Details
- Created on 25 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA တီႉမတ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းသင် တီႈဝၢၼ်ႈပဵင်းလွင်း ဢိူင်ႇသၢႆးၶၢဝ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ လႄႈ ယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈသၢမ်ၶႃ ဢိူင်ႇမိူင်းမူႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တၢႆထင်တီႈ ၼိုင်ႈၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ တီႉမတ်ႉ ပူႇႁဵင် ဝၢၼ်ႈမိူင်းမူႉ လႄႈ သွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်လၢႆ ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်း
- Details
- Created on 23 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ပႃးၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢၵ်ၼၢၵ်ႈ ၸေးမိုဝ်း ၶဝ်ႈၵႂႃႇတီႉမတ်ႉဢဝ် ပူႇႁဵင် ဢၼ်ဢမ်ႇမီး တၢင်းၽိတ်းသင် သေၸိူဝ်ႉသေပိူင် တီႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းမူႉ ဢိူင်ႇမိူင်းမူႉ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။
သဵၼ်ႈမၢႆၸုမ်းသိုၵ်း TNLA ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းထီႉ 01 Oct 2016 ထိုင် 21 Feb 2019
- Details
- Created on 22 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
More Articles...
- သဵၼ်ႈမၢႆၸုမ်းသိုၵ်း TNLA ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းထီႉ 01 April 2016 ထိုင် 14 September 2016
- သဵၼ်ႈမၢႆၸုမ်းသိုၵ်း TNLA ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းထီႉ 27 November 2015 ထိုင် 17 February 2016
- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ဢဝ်မၢၵ်ႇ 107 MM ယိုဝ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈတူၼ်ႈၵႅင်း
- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် ယိုဝ်းသႂ်ႇႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတိူဝ်ႉၸပ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ
- မိူဝ်ႈၼႆႉ SSPP/SSA လႄႈ TNLA တီႉမတ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ ထဝ်ႈဝၢၼ်ႈထဝ်ႈၼႃး ဝၢၼ်ႈၼႃးၶူဝ်လႅင်
- ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ 2,133 ၵေႃႉ ပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း
- သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်ယၢမ်ႈ တဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ်လူလၢႆၼိူဝ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပွႆႇပူၼ်ႉယဝ်ႉလၢႆၵႂႃႇ
- SSPP/SSA ဢဝ်ၶိူင်ႈလူင် (Rocket) ယိုဝ်းသႂ်ႇတပ်ႉပၢင်သဝ်း RCSS/SSA
- သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ယိုဝ်းၵွင်ႈဢွၼ်ႇၵွင်ႈလူင် ၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတိူဝ်ႉ ဝၢတ်ႇၸဵပ်း 3 ၵေႃႉ
- ၸဝ်ႈသၢင်ႇ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၼၢင်းယိင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈတိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်း တၢႆထင်တီႈယွၼ်ႉ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇၶွင် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA


c: text/html

text:
ၶၢဝ်ႇပွတ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ
- Details
- Created on 07 November 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 06 November 2018 သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈသႃႇဢွၼ်ႇ ဢိူင်ႇသႃႇလူင် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် 15 မိၼိတ်ႉၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းၶၢဝ်ႇ မီးၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းသိၼ်ဢွၵ်ႇဝႃႇ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA လႄႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ႁူမ်ႈၵၼ် ၶိုၼ်ႈလေႃႇ ပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA
- Details
- Created on 24 October 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 24 October 2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 3:00 မူင်းပၢႆ ပဵၼ်ဝၼ်းသိၼ်ဝၼ်းထမ်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇ သေဢမ်ႇၵႃး ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA လႄႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ဢၼ်ပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း ပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းၵႄး ဢိူင်ႇမိူင်းယဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
သင်ႇၶၸဝ်ႈ ၸုမ်ႈၵိူင်းၵရၼ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး တုၵ်းယွၼ်းထိုင် ၽူႈႁၵ်ႉႁၵ်ႉသႃႇသၼႃႇ ၾိင်ႈငႄႈဝၢၼ်ႈ မိူင်းတႆးတင်းသဵင်ႈ ၸွႆႈသူင်ႇဝိၺိၼ်ႇၶွၼ်ငဝ်း သြႃႇၸဝ်ႈ ၵလျႃႇၼဝမ်ႇသ
- Details
- Created on 10 October 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃးထိုင် မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 October 2018 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 15:00 မူင်း ၼၼ်ႉ သင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈၸမ်တီႈၵႆ တေလုမ်းလႃးသၢင်းၵျူဝ်ႇ ရုပ်ႈၵလၢပ်ႈ ၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵလျႃႇၼဝမ်ႇသ ဝီႉႁၢၼ်ႇ ထမ်ႇမမေႇတၼီႇ ဝတ်ႉသွၼ်ထမ်းၵွျင်းယွတ်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး ၵူႈတီႈတီႈ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၸွႆႈသူင်ႇမိတ်ႉတႃႇပၼ် ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵလျႃႇၼဝမ်ႇသ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉၸုမ်းထတ်းထွင် မၵ်းမၼ်ႈၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး
- Details
- Created on 26 September 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 09 2018 တေႃႇထိုင် 27 09 2018 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 08း30 မူင်း တႄႇပိုတ်ႇပၢင်ဢုပ်ႇ ဢူဝ်းၽိူမ်ႉထႅမ် ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်းထတ်းထွင် မၵ်းမၼ်ႈၸတ်းႁဵတ်းတီႈ Mountain Star Hotel ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး လုင်းၸၢႆးမဵဝ်းတၢၼ်ႉ JMC – U ႁူဝ်ပဝ်ႈမၢႆ(2) ပိုတ်ႇပၢင် မွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း တေႁဵတ်းသၢင်ႈၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ SSPP/SSA လႄႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ႁူမ်ႈၵၼ် ပိုတ်းယိုဝ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႁၢတ်ႇ
- Details
- Created on 04 September 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 04 September 2018 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းၸမ် 16:00 မူင်းၼႆႉ တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း 999 SSPP/SSA လႄႈ သိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ သိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း ပိုတ်းယိုဝ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်ႁၢတ်ႇ ဢိူင်ႇပၢင်လူင် ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇသေ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 18:40 မူင်းၼႆႉၵေႃႈ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ ယင်းပႆႇယဵၼ်။

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
တႅမ်ႈ – ပၢင်တႆးၶမ်း
ၸေႈဝဵင်းၼမ့်တူႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းယဵၼ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းၵေးၽွင်းၸဝ်ႈႁိူၼ်းၵႂႃႇၵၢၼ် ၼၼ့်ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA 2ၵေႃ့ လၵ့်ၽွၵ်ႈမၢၵ်ႇသေႃးလႅဝ် ၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းတၢင်းၼမ်၊၊
ဝၼ်းတီႈ 18/7/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10:30 ၼၼ့် ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA ၸိူဝ်းပၵ်းသဝ်းတပ့်တီႈ ၼွင် ၵဝ်ႈလုၵ်ႈ/ ဢိူမ်ႈၸမ်ႁိမ်း ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇလေႃ့ မႃးဢဝ်ဝီႇႁူဝ်ၸုတ်ႇၾႆး ႁူမ်းမၢၵ်ႇသေႃး ဢွင်ႈတီႈႁိူၼ်း လုင်းဢွင်ႇၶမ်း+ပႃႈပူး ၼၼ့် ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA ၽွၵ်ႈ/တွႆႇ မၢၵ်ႇသေႃးလႅဝ်သေၶဝ်ႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၸဝ်ႈႁိူၼ်းလႆႈသုမ်းၸွမ်း ၊၊
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈသိုၵ်းလွႆ TNLA လၵ့်ၽွၵ်ႈၶဝ်ႈသွၵ်ႈတဝ် ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းႁိူၼ်းလုင်းဢွင်ႇၶမ်း +ပႃႈပူး ၸိူဝ်း ဢၼ်ႁၢႆၵႂႃႇၼၼ့် မိူၼ်ၼင်ႇ-ၽူင်း 450 ၼိုင်ႈလုၵ်ႈ၊ ငိုၼ်း 30000 ပျႃး ၊ၶဝ်ႈၼမ့်တၢင်းၵိၼ် ၊ ၶူဝ်းၼိုင်ႈတင်းမၢႆ တၢင်းၼမ် သေပႃးတၢင်း မၢႆၽၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈႁိူၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းဢေႃႈ၊၊
လုင်းၸၢႆးၸၢႆး ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ့်တီႈၵေႃ့ၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈဢၼ်ၶဝ်မႃးယႃ့ မၢၵ်ႇသေႃးလႅဝ်သေ လၵ့်ၶဝ်ႈ သွၵ်ႈႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းပွၵ်ႈၼႆ့ ပေႃးတူၺ်းၼင်ႇတၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ်တေ့ မိူၼ်ႁၢင်ႈ – လူဝ်ႇလၵ့် ပၢႆႈတပ့် ၵေႃႈပိူင် ၼိုင်၊ လူဝ်ႇၵႂႃႇဢဝ်ၶၢဝ်ႇၼႂ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃ့ပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းလူင်TNLA ၸၼ့်ၾၢႆႇၼိူဝ် တေ့တွပ်ႇလၢတ်ႈ ၵူၼ်း မိူင်းဢမ်ႇလႆႈႁူ့ၸွမ်းလွင်ႈၼႆ့ ဝႃႈၼႆ၊၊
ၸေႈဝဵင်းၼမ့်တူႈ ဢိူင်ႇမိူင်းယဵၼ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းၵေးၼၼ့် မီးၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA ပၵ်းသဝ်းဝႆ့ယူႇ တၢင်းၼမ်ပူၼ့်မႃးၵေႃ့ သိုၵ်းလွႆ TNLA ယၢမ်ႈမႃးၼွၼ်းတီႈႁိူၼ်း လုင်းဢွင်ႇၶမ်းယူႇ၊ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင် လႂ်ၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA တင်းယၢမ်ႈ ဢဝ်ၵိၼ် ၵႆႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 22 တူဝ်သေ ဢမ်ႇပၼ်ငိုၼ်း သေဢိတ်း၊ ပဵၼ်ၵႆႇတီႈႁိူၼ်း ၸၢႆး ၸူမ်းဝႃႈၼႆ၊၊


text:
မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 23 ဝၼ်း တၢမ်းၶမ်ႈမွၵ်ႈ ယၢမ်းသၢမ်မူင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸုမ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် ၸိုဝ်ႈ “မူပႃႇ” 12 ၵေႃႉ ပႃးတင်း ၶူးလၢႆးၶဝ် ဝၢႆးပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်ယဝ်ႉ တႃႇႁဵတ်းပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ ဢူၺ်းၵေႃႉၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈလႄႇ ၼႂ်းထမ်ႈလူင် ၶုၼ်ၼမ်ႉၼၢင်းၼွၼ်း တၢင်းယၢဝ်းထမ်ႈမီး 10 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇလိူဝ် တီႈဢိူင်ႇပုင်ႇၽႃ ၸေႊဝဵင်းမႄႈသၢႆ ၸေႊတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး ၽၢႆႇမိူင်းထႆး ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၵၼ်တင်း ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၽၢႆႇမိူင်းတႆးၼၼ်ႉသေႁၢႆၵႂႃႇ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝူင်ႈလိူဝ် ႁႃဢမ်ႇထူပ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉတိုၼ်ႇၽၢၼ်ႈ ထိုင်တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁိမ်းၸမ်တင်းမိူင်းထႆး လၢႆလၢႆမိူင်း သူင်ႇၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိုတ်းၵၢပ်ႈတင်းၼမ် မႃးၸွႆႈႁႃ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 12 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်းၶူးလၢႆး ၵေႃႉ႞ ၸိူဝ်းၶမ်ယူႇဝႆႉၼႂ်းထမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈႁႃႈဝၼ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶဝ်လၢႆၽၢႆ ၶတ်းၸႂ်သွၵ်ႈႁႃ “မူပႃႇ” 13 ၵေႃႉ ဢမ်ႇႁၼ်သၢႆငၢႆတႃႇထူပ်း ၸုမ်း “မူပႃႇ” သေဢိတ်း၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူႊၵေႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ယုမ်ႇယမ်ဝႆႉဝႃႈ “မူပႃႇ” 13 ၵေႃႉ တိုၵ်ႉၶီးၸႂ်ယူႇၼႆလႄႈ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 28 ဝၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ၸီႉသင်ႇၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ႁႃ “မူပႃႇ” ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်းႁဵင်ပၢႆ ပႃးၸဵမ် လုၵ်ႈသိုၵ်း တပ်ႉၼမ်ႉ၊ တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်၊ တပ်ႉၵွင်း လႄႈ ၶိူင်ႈမိုဝ်းၶိုတ်းၵၢပ်ႈသေသွၵ်ႈႁႃ ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈၵိူဝ်းယမ်ၽႂ်မၼ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ သင်ႇၶႃႇလႄႈၵူၼ်းမိူင်းတင်းၼမ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်တိူင်ႇၵၢဝ်ႇ ၽီပႂ်ႉထမ်ႈ၊ ပႂ်ႉဝၢၼ်ႈပႂ်ႉမိူင်း။ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 29-30 ဝၼ်း ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ ၸင်ႇယေႃးၶိင်းမႃးမဵတ်ႉ တႃႇတြႃး တီႈထမ်ႈယဝ်ႉ တူၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူႊၵေႃႉလွတ်ႈၽေးလီ ထႅင်ႈသွင်သၢမ်ဝၼ်းၵေႃႈတေထူပ်းႁၼ်ယူႇ ၼႆလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ လႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၸွႆႈႁႃ “မူပႃႇ” ၶဝ်မီးႁႅင်းၸႂ်မႃးထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢီႇၵေႃႈ လႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမူးသိူဝ်းလႅင် ၶဝ်ၵေႃႈ မႆႈၸႂ်လိူတ်ႇလွၼ်ႉ ပဵၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းသေ ၸင်ႇႁဵတ်းပၢင်ၼပ်ႉယမ် တိူင်ႇၵၢဝ်ႇၽီ ထိူၼ်ႇပႃႇသေ ပွႆႇၵႆႇ၊ ပွႆႇမူႇ ႁဵတ်းပၼ်လွင်ႈတၢင်းလီတႃႇ ၸုမ်း “မူပႃႇ” တီႈႁိမ်းထမ်ႈလူင်ၼၢင်း ၼွၼ်းၼၼ်ႉ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်း သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆတီႈ ယိၼ်းၸႂ်ဢမ်ႇလီၸွမ်းလႄႈ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်ယွၼ်းသူး တိူင်ႇၵၢဝ်ႇ ၽီပႂ်ႉဝၢၼ်ႈ ပႂ်ႉမိူင်းတႃႇ ပၢႆးယူႇလီၶဝ် တေမီးလွင်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင် ၼၼ်ႉ သူင်ႇႁႅင်းၸႂ်ထိုင် ၸုမ်း “မူပႃႇ” 13 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ဢဝ် “မူပႃႇ” ၶဝ်ဢွၵ်ႇမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၸွမ်းႁႃ “မူပႃႇ” 13 တူဝ်ၵေႃႈ ႁႅင်းယႂ်ႇ မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ မီးၽူႈၵတ်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇလုၺ်းၼမ်ႉ၊ ၽၢႆႇလမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ၊ ၽၢႆႇယူတ်းယႃ၊ ၽၢႆႇပၢႆးသၢႆႊ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈပိုၼ်ႉတီႈ ၼႃႈလိၼ် ပိူင်ၾၢင်ၼႂ်းထမ်ႈၼွၵ်ႈထမ်ႈ လၢႆလၢႆမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းဢမေႇရီႇၵၼ်ႇ၊ မိူင်းၶႄႇ၊ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ၊ မိူင်းမၢၼ်ႊ ဢိၵ်ႇတင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶၢတ်ႇလိူဝ်သင် ၼႂ်းၵၢၼ်သွၵ်ႈႁႃ “မူပႃႇ”ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးလင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး လႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇမိူင်းၼွၵ်ႈၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၸႂ်ႉႁႅင်းၵူၼ်း ၼိုင်ႈႁဵင်လိူဝ်၊ ငိုၼ်းထႆး 400 လၢၼ်ႉ လႄႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် 30 ၸုမ်း ဢိၵ်ႇတင်းၶၢဝ်းယၢမ်းတင်းၼမ်သေ သွၵ်ႈႁႃၶဝ် 13 ၵေႃႉ ၼႂ်းထမ်ႈလူင်ၼၢင်းၼွၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 2 ဝၼ်း ယၢမ်း ၵၢင်ၶမ်ႈ 10 မူင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၵွၼ်း ၸေႊတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး ၸင်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶၢဝ်ႇဢၼ်မီး မင်ႇၵလႃႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဝႃႈ ႁႃႁၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁၢႆဢမ်ႇတၢႆသေၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶုၼ်ၵွၼ်း ၸေႊတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး လၢတ်ႈဝႃႈ “ႁဝ်းၶႃႈႁႃႁၼ်ၶဝ်ယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ဢၼ်တႃႇ တေဢဝ်ၶဝ် ဢွၵ်ႇမႃးလႆႈၼၼ်ႉ တႄႉ ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ ၼႃႈၵၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼႆႉ လူဝ်ႇႁႃႁၼ်ၶဝ်၊ ပေႃးယဝ်ႉၸင်ႇတေလုမ်းလႃးၶဝ်ယဝ်ႉ ဢဝ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇမႃး၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉႁႃႁၼ်ၶဝ်ၵွႆး၊ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းႁႃး ဢွၼ်ၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်းထႅင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇမႃးသေ သူင်ႇထိုင်ႁိူၼ်းထိုင်ယေး” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵွၼ်ႇပႆႇႁႃထူပ်း ၸုမ်း “မူပႃႇ” ၼၼ်ႉ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် ၶၢတ်ႈလၢမ်းဝႆႉဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ၶၢတ်ႇထၢတ်ႈ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးဢႃႇႁႃႇရႃႉ တႃႇႁႅင်းၸင်ႈတူဝ်တႄႉၸႂ်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်လီမႆႈၸႂ်တီႈသုတ်း။ ဢၼ် ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် မႆႈၸႂ်သုတ်းၼၼ်ႉ ၵူဝ်ဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် တေၵူဝ်ႁႅင်းသေ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၽၢႆႇပၢႆးၸႂ်ယဝ်ႉ လႃႈလီႈလူင်းၵႂႃႇၼႂ်းၼမ်ႉပႅတ်ႈၼၼ်ႉၵွႆး ၼႆယဝ်ႉ။
မီးၵၢၼ်ထတ်းသၢင်လၢႆလွင်ႈလၢႆတၢင်းဢွၵ်ႇမႃး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸုမ်း “မူပႃႇ” ဢွၼ်ႇၶဝ် မီးႁႅင်းၸင်ႈ တူဝ်လႆႈယူႇၼႂ်းထမ်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၵၢမ်ႇလီတႃႇ “မူပႃႇ”ၶဝ် ထမ်ႈဢၼ်မီး ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးထၢတ်ႈၵတ်း ၼမ် လူၼ်ႉလိူဝ်မိူၼ် ထမ်ႈၼႂ်းမိူင်းဢမေႇရီႇၵၼ်ႇၶဝ်။ သင်လွင်ႈၼႆႉပဵၼ် ၼႂ်းထမ်ႈမိူင်းဢမေႇရီႇၵၼ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်မိူၼ်ၼႆၸိုင် ထၢတ်ႈမႆႈၼႂ်းတူဝ် ၵူၼ်းၸၢင်ႊလူတ်းလူင်းႁႅင်းသေ ထူပ်းၽေးထိုင်တၢႆၵွၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢၼ်ႇမႃႇမႃႇၸႃႇ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၼႂ်းၶွမ်ႇသျိၼ်ႇ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ် ၼႂ်းထမ်ႈမိူင်းဢမေႇရီႇၵၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၼင်ႇႁိုဝ် ၾၢင်ႁၢင်ႊတူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်း ပေႃးတေၶၢမ်ႇလႆႈတၢမ်ႇဢိုပ်းၶဝ်ႈဢိုပ်းၼမ်ႉလီလီ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းႁႃႈဝၼ်းၼၼ်ႉ သၽႃႇဝႁဵတ်း သၢင်ႈဝႆႉပၼ် ႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။ သင်မီး ၼမ်ႉတႃႇၵိၼ်ယူႇၼႆၸိုင် ၸၢင်ႊမီးလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ထိုင် ၶၢဝ်းတၢင်းလိူၼ်႞ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၸုမ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် “မူပႃႇ” ၶဝ် ၶမ်ယူႇ ၼႂ်းထမ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်တုင်းၵိၼ်ၼမ်ႉၽႃယၢတ်ႇသေ လတ်းၽၢၼ်ႇ ႁိမ်ဢဝ်သၢႆၸႂ် တူဝ်ၵဝ်ႇႁႂ်ႈပေႃး လွတ်ႈမႃးသေတႃႉ မီးလွင်ႈမႆႈၸႂ်တႃႇပၢႆးယူႇလီ “မူပႃႇ” ၶဝ်ယူႇ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉဢၼ်ၸိုမ်းၶဝ်ႈ မႃးၼႂ်းထမ်ႈ ၼႆႉ သင်လႆႈလတ်းမႃးသူၼ်ၽုၵ်ႇ သွမ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တိူၵ်ႇႁႆႊလွၵ်းၼႃးၸိုင် ၼႂ်းၼမ်ႉၼၼ်ႉ တေပႃးၵွင်ႉထၢတ်ႈသၢၼ်ၶေးမီးတင်း ၼမ်လႄႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈတိူဝ်ႉပၢႆးယူႇလီ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေလႆႈဝႃႈ ၸုမ်း “မူပႃႇ” ၶဝ်ၵၢမ်ႇလီသေ လွတ်ႈမႃး ၽေး ၵွင်ႉထၢတ်ႈ သၢၼ်ၶေးမီးသေ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈႁူႉဝႃႈ ပၢႆးယူႇလီၶဝ်ၵူႊၵေႃႉ ၶႅင်လႅင်းလီယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇလမ်ၼမ်ႉၶဝ် ၵႂႃႇထူပ်းႁၼ် ၸုမ်း “မူပႃႇ” ၶဝ် တီႈၼိူဝ်ၵုင်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီး ၼမ်ႉလွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ တႂ်ႈလိၼ် ၼႂ်းထမ်ႈဢၼ်မီး တၢင်းလိုၵ်ႉမွၵ်ႈ ၼိုင်ႈၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၸမ်ၸမ်၊ ပေႃးလုၵ်ႉပၢၵ်ႇထမ်ႈၼပ်ႉၶဝ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းယၢဝ်းမီး သွင်ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇလိူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈယၢမ်း ၸုမ်း “မူပႃႇ” ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းထမ်ႈလူင် ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းသေ ၼမ်ႉလႆၶဝ်ႈ ၼႂ်းထမ်ႈ ဢိုတ်းတၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမူတ်း လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်း ၸွႆႈထႅမ်ဢဝ်ဢွၵ်ႇၶဝ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢိၵ်ႇ မိူင်းၼွၵ်ႈ ၸိူဝ်းမႃးၸွႆႈထႅမ်ဢဝ် “မူပႃႇ” ဢွၵ်ႇၼႂ်းၵႄႈၾူၼ် ႁႃယႂ်ႇ၊ ၸုပ်ဢွၵ်ႇၼမ်ႉၼႂ်းထမ်ႈ၊ လမ်ၶဝ်ႈၼမ်ႉ ၼႂ်းထမ်ႈ သေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇႁႃႁၼ် “မူပႃႇ” ၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၼႃႈလိၵ်ႈသိုဝ်ႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၶွင်တပ်ႉၼမ်ႉ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇ ဝီးတီးဢူဝ်းဢွၼ်ႇ ပွတ်း႞ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈ ၵေႃႉ႞ တင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတူင်ႉတၵ်ႉၵၼ်ၼၼ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႉ ၶဝ်လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ် ၽၢႆႇဢိင်းၵလဵတ်ႈဝႃႈ
“မူပႃႇ”– ၶွပ်ႈၸႂ်တေႉၶႃႈ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈ– ႁဝ်းမႃးယူႇယဝ်ႉ၊ မႃးၵူၼ်းတင်းၼမ်။ ႁဝ်းပဵၼ်ၸုမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။ တေမႃးထႅင်ႈတင်းၼမ်။
“မူပႃႇ” – မိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းသင်ၶႃႈ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈ – မိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၸၼ်။
“မူပႃႇ”– မီးဝူင်ႈ႞ယဝ်ႉႁိုဝ်။
ၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈ– သူမႃးၶမ်ဝႆႉ ၼႂ်းၼႆႉမီးသိပ်းဝၼ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းသူၼႆႉ ၵႅၼ်ႇၶႅင်တေႉ၊ ႁႅင်းတေႉတေႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇလမ်ၼမ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၼွၵ်ႈၶဝ် ထူပ်းႁၼ် ၸုမ်း “မူပႃႇ” ၶဝ် လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 2 ဝၼ်းသေတႃႉ တႃႇတေဢဝ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉထမ်ႈၼၼ်ႉ မီးတၢင်းယၢပ်ႇလၢႆလွင်ႈလၢႆတၢင်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉတေၸၢင်ႊၶိုၼ်ႈ ၼမ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇထႅင်ႈလႄႈ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 8 ဝၼ်း တႄႇဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၶဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၼင်ႇဢၼ်မၵ်း မၼ်ႈဝႆႉ တီႈထူပ်းႁၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ တေႃႇထိုင် ႁူးပၢၵ်ႇထမ်ႈ တၢင်းၵႆမီး သီႇၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်လိူၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉတေလႆႈလမ်ၼမ်ႉ လတ်းၵႂႃႇတီႈသဵၼ်ႈ တၢင်းၵႅပ်ႈၵႅပ်ႈဢွၼ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး သမ်ႉပဵၼ်ဝႆႉ ၼမ်ႉဢၼ် ပႃးငႂ်ႈလႄႈ တႃႇတေတူၺ်းႁၼ် သဵၼ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉဢမ်ႇငၢႆႈ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈလတ်း ၵုၼ် ဢွၼ်ႇၵုၼ်ဢိတ်း ၵႂႃႇပႃးလႄႈ တႃႇတေဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်း ၽူႈ လူင်ႉလႅၼ်ႇၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၽၢႆႇလမ်ၼမ်ႉ သွင်ၵေႃႉသေ ၸွႆႈဢွၵ်ႇမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 8 ဝၼ်း ၸွႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ သီႇၵေႃႉ၊ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 9 ဝၼ်းၵေႃႈ ၸွႆႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇသီႇၵေႃႉသေ လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇသီႇၵေႃႉလႄႈ ၶူးလၢႆးၸုမ်း ပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် ၵေႃႉ႞ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉၼႂ်းထမ်ႈၼၼ်ႉ ၸွႆႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 10 ဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းႁၢႆလၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶူးလၢႆး ၸုမ်းပိတ်ႉ မၢၵ်ႇၼင် “မူပႃႇ” ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ဢဵၵ်ႇၵၽူၼ်း ၸၼ်ထ ဝူင်း ဢႃႇယု 25 ပီႊ ဢိၵ်ႇတင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း 12 ၵေႃႉ။
(1) ၸၢႆးဢတုၼ်း သၢမ်ဢၼ်း၊ ဢႃႇယု 14 ပီႊ၊ ယူႇၸၼ်ႉသွင် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်း ၽၢၼ်း ၸေႊဝဵင်းမႄႈသၢႆ ပဵၼ်ပိၵ်ႇၶႂႃႇ ၼႂ်း ၸုမ်း “မူပႃႇ”
(2) ၸၢႆးပရႃႇၵျၢၵ်ႇ သူႇထမ်း (ႁိုဝ်) ၸၢႆးၼူတ်း၊ ဢႃႇယု 14 ပီႊ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် တႅဝ်းၵၢင် ယူႇႁူင်းႁဵၼ်းမႄႈသၢႆ ပရႃႇသိတ်ႇ သၢတ်ႇ
(3) ၸၢႆးၼတ်ႉထဝုတ်ႉ ထႃးၶမ်းသၢႆး (ႁိုဝ်) ၼွင်ႉတိူၼ်ႉ၊ ဢႃႇယု 14 ပီႊ၊ ယူႇၸၼ်ႉသွင် တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းမႄႈသၢႆ ပရႃႇသိတ်ႇသၢတ်ႇသေ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်းမႂ်ႇ “မူပႃႇ”
(4) ၸၢႆးၽိၽတ်း ၽူဝ်းထိ (ႁိုဝ်) ၼွင်ႉၼိတ်း၊ ဢႃႇယု 15 ပီႊ၊ ႁဵၼ်းသွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်း ဝၢၼ်ႈသၼ်သၢႆး၊ ၼွင်ႉၼိတ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လုၵ်ႈၸုမ်း “မူပႃႇ” သေတႃႉၵႆႉၵႆႉမႃးပိတ်ႉမၢၵ်ႇ ၼင် ၸွမ်းဢူၺ်းၵေႃႉ
(5) ၼွင်ႉမိၵ်ႉ (ႁိုဝ်) ၸၢႆးၽႃႈၼုမၢတ်ႉသႅင်ႊတီး၊ ဢႃႇယု 13 ပီႊ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းလဵၼ်ႈမၢင်ႇၼင် တႅဝ်းလင် ၸုမ်း “မူပႃႇ” ႁဵၼ်းသွၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းမႄႈသၢႆပရႃႇသိတ်ႇသၢတ်ႇ
(6) ၼွင်ႉတွမ်း (ႁိုဝ်) ၸၢႆးတူင်းၽဵတ်း ၽရူမ်း ထဵပ်ႉ၊ ဢႃႇယု 13 ပီႊ၊ ႁဵၼ်းသွၼ်တီႈ ႁူင်း ႁဵၼ်းမႄႈသၢႆ ပရႃႇသိတ်ႇသၢတ်ႇ ပဵၼ်ၽူႈ လဵၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈ ၼႂ်းၸုမ်း “မူပႃႇ”
(7) ၶျၼဵၼ်း ဝိပူၼ်း ရူင်ႉရိူင်း (ႁိုဝ်) ၼွင်ႉတၼ်၊ ဢႃႇယု 11 ပီႊ၊ ၵေႃႉလဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်း ၸုမ်း “မူပႃႇ” ပဵၼ်ၽူႈလႅၼ်ႈတႅဝ်းၼႃႈၸၼ်ႉ လဵၵ်ႉ ၼႂ်းၸုမ်း “မူပႃႇ”
(8) ၸၢႆးဢဵၵ်ႇၵရတ်ႉ ဝူင်းသုၵျၼ်း (ႁိုဝ်) ၼွင်ႉ ပိဝ်း၊ ဢႃႇယု 14 ပီႊ၊ ႁဵၼ်းသွၼ်တီႈ ႁူင်း ႁဵၼ်း တရူင်းရၢတ်ႉ ဝိထယႃး ပဵၼ်ၽူႈပႂ်ႉၵူဝ်း ၼႂ်းၸုမ်း “မူပႃႇ”
(9) ၸၢႆးၽိရၽတ်း သူမ်ၽိင်းၸႆ (ႁိုဝ်) ၼွင်ႉ ၼၢႆႉ၊ ဢႃႇယု 16 ပီႊ၊ ႁဵၼ်းသွၼ်တီႈ ႁူင်း ႁဵၼ်းမႄႈသၢႆ ပရႃႇသိတ်ႇသၢတ်ႇ ပဵၼ်ၽူႈ လဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် ပိၵ်ႇၶႂႃႇ ၼႂ်းၸုမ်း “မူပႃႇ”
(10) ၸၢႆးၽွၼ်းသျၢႆး ၶမ်းလူင် (ႁိုဝ်) ၼွင်ႉတီ၊ ဢႃႇယု 16 ပီႊ၊ ႁဵၼ်းသွၼ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ဝၢၼ်ႈပႃႇယၢင်း ပဵၼ်ၽူႈလႅၼ်ႈတႅဝ်းၵၢင်ၼႂ်း ၸုမ်း “မူပႃႇ”
(11) ၸၢႆးသူမ်ၽူင်း ၸႂ်ဝူင်း (ႁိုဝ်) ၼွင်ႉၽူင်း၊ ဢႃႇယု 13 ပီႊ၊ ႁဵၼ်းသွၼ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်း မႄႈသၢႆ ပရႃႇသိတ်ႇသၢတ်ႇ ပဵၼ်ၽူႈလဵၼ်ႈ မၢၵ်ႇၼင် ပိၵ်ႇၶႂႃႇ ၼႂ်းၸုမ်း “မူပႃႇ”
(12) ၸၢႆးမူင်းၶူၼ်း ပုၼ်းပဵမ်ႇ (ႁိုဝ်) ၼွင်ႉမူင်းၶူၼ်း၊ ဢႃႇယု 13 ပီႊ၊ ၸၼ်ႉမူႇ 1 ႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈပႃႇမိူတ်ႇသေ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း ၸုမ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် “မူပႃႇ” တႃႇၽိုၵ်းသွၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၵၢၼ်လဵၼ်ႈမၢၵ်ႇၼင် ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ပၢႆးယူႇလီ ၸုမ်း “မူပႃႇ” 13 ၵေႃႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီသေတႃႉ ၶဝ်ႈ လႄႈ ၽၵ်းၵၽဝ်းၶူဝ်ႈ ဢၼ်ၸိူဝ်းၸုမ်းၶဝ်ၶႆႈၵိၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇၵိၼ်လႆႈ။ ၵိၼ်လႆႈတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢူၼ်ႈ ၵွႆး၊ ပေႃႈမႄႈၸိူဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ ပႆႇပၼ်ထူပ်းၸမ်၊ ၵွႆး လႆႈယူႇ ၼႂ်းႁွင်ႈမၢၼ်ႇသေယၵ်ႉတူၺ်းၵၼ်ၵွႆး။ ၼႂ်းႁွင်ႈယူတ်းယႃ ဢၼ်ၸုမ်း “မူပႃႇ” ၶဝ်ယူတ်း ယႃတူဝ်ၼၼ်ႉ ပုင်ႇမၢၼ်ႇပိူၼ်ႈဝႆႉၵူၼ်းပဵၼ် တႃႇ 30 ၵေႃႉသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းႁွင်ႈၼၼ်ႉ ဝႆႉ ၸုမ်း “မူပႃႇ” 13 ၵေႃႉၵွႆးသေ တႃႇတူၺ်းထိုင် လုမ်းလႃးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ႞ၵေႃႉၼၼ်ႉ ဝႆႉပၼ်မေႃယႃ ယူႇႁိမ်းၶၢင်ႈ သွင်ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႃႇသီႇၵေႃႉတႄႉ ၼႂ်းတူဝ်ၶဝ်မီး ၾၢင်ႁၢင်ႊတၢင်းပဵၼ် ပွတ်ႇၵႂ်ႈဝႆႉလႄႈ လႆႈယူတ်း ယႃတူဝ်ဝႆႉသေ ၶူးလၢႆး ၸုမ်း “မူပႃႇ” ဢိၵ်ႇတင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ သိုၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ၽၢႆႇတပ်ႉၼမ်ႉ (Thai Navy Seals) မိူင်းထႆး သၢမ်ၵေႃႉ လႄႈ မေႃယႃၵေႃႉ႞ ၸိူဝ်းယူႇပဵၼ်ၵေႃႉၵၼ်တင်း ၸုမ်း “မူပႃႇ” 13 ၵေႃႉ မိူဝ်ႈယၢမ်းပႆႇၸၢင်ႊဢဝ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းထမ်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တႃႇပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇမီး လွင်ႈမႆႈၸႂ်သင် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းလၢႆလၢႆတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်ထတ်းသၢင် ဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ ၸုမ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် ၸိုဝ်ႈ “မူပႃႇ” လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 13 ၵေႃႉၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်မိူင်းထႆး လိုဝ်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ သေဢမ်ႇၵႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၸမ်ၸႂ် တိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼွၵ်ႈ မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈလွင်ႈ႞ မီးၶၢဝ်ႇလိုဝ်းလင် ၼႂ်းသိုဝ်ႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းဝႃႈ ၸုမ်း “မူပႃႇ” 13 ၵေႃႉၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပႅတ်ႇၵေႃႉလႄႈ ၶူးလၢႆးပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် ၵေႃႉ႞ ပဵၼ်ၵူၼ်းတႆး ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးမၢႆၽၢင်ထႆး၊ ထႅင်ႈသၢမ်ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းထႆးၸႅတ်ႈၸၢင်ႇသေ တႃႇထႅင်ႈၵေႃႉ႞တႄႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵေႃႉဢမ်ႇမီးမၢႆၽၢင်ထႆး ဝႃႈၼႆ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးတႄႉ ပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်းၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ၵမ်ႈ ၼမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းထႆးသေဢမ်ႇၵႃး မိူဝ်ႈၶဝ် ၵႂႃႇၼႂ်းထမ်ႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈတႃႇၵႂႃႇႁဵတ်းပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ တႃႇၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းၶဝ်ၵေႃႉ႞ ၼႆသေ ဢွၼ်ၵၼ် ၵိုတ်းလူတ်ႉၶိူင်ႈဝႆႉတၢင်းၼွၵ်ႈထမ်ႈသေ ၶဝ်ႈၵႂႃႇလႄႇၼႂ်းထမ်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသင်၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ 12 ဝၼ်းၼၼ်ႉဝႃႈ တင်ႈတႄႇ လိူၼ် ၵျူႇလၢႆႇ 1 ဝၼ်း သင်ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီး ဝတ်းဝႂ်ၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၸိုင် တေမႂ်ငိုၼ်းသေဢမ်ႇ ၵႃး တေသူင်ႇၶိုၼ်းမိူင်းၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်း ၼႆလႄႈ ၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၶဝ် တေပၼ် တၢမ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းထႆးၵႂႃႇ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ မီးၶေႃႈထၢမ်ဢွၵ်ႇမႃးယူႇ။
Mr. Narongsak Osottanakorn ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၽၢႆႇဢွၼ်ႁူဝ်ၸွႆႈထႅမ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢွၵ်ႇထမ်ႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ “ယႃႇပေတူၺ်းႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းႁၢႆႉ မၼ်းတိုဝ် မၼ်းလၵ်းလႅမ် မၼ်းဝႃႈငၢႆႈသင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တိုၵ်ႉဢႃႇယုလဵၵ်ႉ လဵၼ်ႈလူၼ်းလႄႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၽႅဝ်ၼႂ်းထမ်ႈသေႁူပ်ႉၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵွႆး။ ၶႃႈႁဝ်းဝူၼ်ႉဝႃႈ ပေႃးၶဝ်ၵေႃႉယႂ်ႇမႃး ၶဝ်တေမီး ၵႃႊၶၼ်တႃႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းထႆး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်လႆႈၸၢတ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇမႃးၶိုၼ်းတီႈ မဵတ်ႉတႃႇၵူၼ်းထႆး 60 လၢၼ်ႉ” ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းထႆး လႄႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းထႆး ဢိၵ်ႇတင်း ၶုၼ်ၵွၼ်းၸေႊတွၼ်ႈၶဝ် လၢတ်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈလဵဝ်ၵၼ်တႄႉ လႆႈႁၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ပၼ်ၾၢင်ႉထိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတင်းလုမ်ႈၾႃႉၵွႆး။ တူၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ဢမ်ႇၵွမ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းထႆးၵွႆး ၸိူဝ်းပဵၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တၢင်ႇမိူင်းၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈမေႃဢဝ်လွင်ႈ ၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈသွၼ်သေ ဝႆႉသတိယူႇသဝ်း ၵႂႃႇၼႆၵွႆး။ သၢႆငၢႆတႃႇပၼ်တၢမ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယင်းပႆႇႁၼ်တူၵ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇမႃး သင်သေၶေႃႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈဝႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵမ်ႈၼမ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းထႆး ပဵၼ်ၵူၼ်းတႆးၼႆ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးယင်းပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသင်တေႉတေႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းထႆးၵမ်ႈၼမ် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ယွၼ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 13 ၵေႃႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ် ၶွတ်ႇလိူတ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး သေဢမ်ႇၵႃး လႆႈႁၼ် ၵူၼ်းမိူင်းထႆး ၵေႃႉ႞လႄႈ ၵေႃႉ႞ မေႃၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁၵ်ႉၼပ်ႉထိုဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းထႆးမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉႁူႉဝႃႈ ၵူၼ်းထႆးမီးၼမ်ႉၸႂ်လီၵႃႊႁိုဝ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၸူမ်းၸွမ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၶဝ်လွတ်ႈၽေးသေ ဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၸုမ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် “မူပႃႇ” ႁၢႆလၢႆ ၶမ် ဝႆႉၼႂ်းထမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉသေတႃႉၵေႃႈ မုၵ်ႉၾႆး လွင်ႈမႆႈၸႂ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ မႆႈလၢမ်းထိုင်ၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ် ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇတီႈၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈၶတ်းၸႂ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၸွႆႈထႅမ် ဢိၵ်ႇတင်း ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလၢႆလၢႆၽၢႆႇ လႄႈ လွင်ႈမႆႈၸႂ်ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉမီးၼၼ်ႉၸႅတ်ႈၸၢင်ႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈ ၶၢဝ်ႇလီတုမ်ႉတွပ်ႇမႃးၶိုၼ်း ၼင်ႇၵူႊၵေႃႉ မုင်ႈမွင်းဝႆႉ။ ပေႃးမီးယိူင်းမၢႆသေ မီးလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶတ်းၸႂ်တဵမ်ထူၼ်ႈ လူၺ်ႈလွင်ႈမဵတ်ႉတႃႇၸိုင် လွင်ႈဢွင်ႇပေႉ လႄႈ လွင်ႈၶႆႈလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းမႃးၸွမ်းတၢင်းလင်ယူႇ။ မီးယိူင်းမၢႆသေ တႃႉ သင်ႁဝ်းၵုမ်ႇမုင်ႈမွင်း သူးတွင်းလၢႆလၢႆ ဢမ်ႇမီး ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢမ်ႇမီးၸႂ် မဵတ်ႉတႃႇၸိုင် ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးၸွမ်းၼႆ တိုၼ်းႁတ်းလၢတ်ႈယူႇ။


text:
ၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉ ၶႂႃႉၶပ်းၶႃၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်မိူင်းတႃမွတ်ႇၵွၺ်း ၼႆ တေယၢမ်ႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇ။ ဢမ်ႇၵွၺ်းဝႃႈ ၵၢၼ်မိူင်း လၢႆးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၵၢၼ်မိူင်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵေႃႈ တၵ်းလႆႈမီး ၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶပ်းၶႃ ဢၼ်မူၼ်ႉႁႃ ပၼ် ၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇသၢၼ် ဢိၵ်ႇပႃး ၶေႃႈထတ်း သၢင်ႁိဝ်ႈၸင်ႊၼၼ်ႉၸင်ႇ ၸိူဝ်းမီး ပုၼ်ႈၽွၼ်း တႅဝ်းၼႃႈၶဝ် တေၸၢင်ႊဝၢင်းၽႅၼ်တမ်းၵၢၼ်လႆႈ တူၵ်းထုၵ်ႇ၊ တေၸၢင်ႊတႅပ်းတတ်းလိူၵ်ႈ ပႆလႆႈ သဵၼ်ႈတၢင်းၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးၶိုပ်ႈၼႃႈၵႂ်ႈၸမ် ၶေႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းၵၢၼ်မိူင်းယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဢၢၼ်းၵွပ်ႇၵူႈ ဢဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ႁႂ်ႈထိုင်တီႈလွတ်ႈလႅဝ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႊၼၼ်ႉလႂ်၊ ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းတႆး ဢၼ် ဢၢၼ်းပူၵ်းသၢင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ၼၼ်ႉလႂ် ၶဝ်ၼႆႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်းလူဝ်ႇလႆႈမီးဝႆႉ ႁွင်ႈ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ဢၼ်ၸုမ်းၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ လၢႆလၢႆ ပၢႆးၶဝ် ဝႃးတိၼ်ဝႃးမိုဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ပႆႇပႃႈတႅၵ်ႈၼိူင်းယိူင်းထိုင် ၸၼ်ႉၵူႊမိူင်း မိူင်းၵွၼ်ႇ၊ ၼပ်ႉသွၼ်ႇၸွမ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၵွၺ်းၵေႃႈ လီလႆႈမီးမႆႉထတ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ဢၼ်သွၵ်ႇ တႅၵ်ႈၼႄလႆႈ ယွၼ်ႉတွၼ်း ဢိၵ်ႇၶေႃႈမုၼ်းသဵၼ်ႈ ၼပ်ႉတႅတ်ႈတေႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
တပ်ႉသိုၵ်းတႆး မီးသွင်တပ်ႉ။ တပ်ႉၼိုင်ႈ တင်ႈသဝ်းမီးမႃး ၶိုင်ႈၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊလိူဝ်သေ တႅၵ်ႇ ၵိင်ႇပဵၼ်ဝႆႉ သွင်ငႃး- ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸိုင်ႈတႆး။ ထႅင်ႈတပ်ႉၼိုင်ႈသမ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ် ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊ ဢၼ်ၼႆႉ ၵေႃႈ ပူၵ်းတင်ႈမီးမႃး သၢဝ်းပီႊလိူဝ်ယဝ်ႉၼင်ႇ ၵဝ်ႇ။
ၵွၼ်ႇပႆႇပဵၼ်ၼႆ မိူဝ်ႈ 1996 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈ ၸၢႆးၼွင်ႉ၊ ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ လႄႈတင်း ၸဝ်ႈ ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူမ်ႈလႆႈၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵေႃႇတင်ႈ ၸုမ်း ၵၢၼ်မိူင်းတႆးၵွၼ်ႈလဵဝ်၊ တပ်ႉသိုၵ်းတႆးလုၵ်ႈလဵဝ် မႃးယူႇ။ ၵူၺ်း ဢမ်ႇတၼ်းထိုင်တီႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈ လဵဝ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ႁပ်ႉလူင်းလၢႆး မိုဝ်း ၸွမ်းလၢႆးၵၢၼ် ဢႅၼ်ႇၸီႇဢေႇ (ႁပ်ႉၵိုတ်း တိုၵ်း) ယဝ်ႉလႄႈ လႆႈထုၵ်ႇၼေးဝႃႈ ဢမ်ႇႁိုင် တေ လႆႈဝၢင်းၶိူင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်လၢႆးပၢႆးၵၢၼ် SSR/DDR ၼႆၵေႃႈ မီးမႃး။ မီးဝႆႉ။ ထႅင်ႈၽၢႆႇ႞ ပႃႇတီႇမႂ်ႇ သုင်ၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၼႂ်းၶွင်ႇၸီႇၾႅတ်ႇတရႄႇၸၢဝ်း ၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ၊ ၼႂ်းၸုမ်းဢုပ်ႇၵၢၼ် မိူင်း ၽၢၵ်ႈၼိူဝ် ဢၼ်ဝႃႉဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵႂႃႇ ႁူမ်ႈၸွမ်း။ ၼႆလႄႈ လႆႈထုၵ်ႇၼေးဝႃႈ ဢမ်ႇမီး လွၵ်းၸုၵ်းၵၢၼ်မိူင်း မၼ်ႈၵႅၼ်ႇ။ ၼႂ်းၵႄႈၼင်ႇ ၼၼ် ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈပႅၼ်ပႄႈၶဝ်သမ်ႉ သူၼ်းၾႆး ယွၵ်ႈမွၼ်ႇထႅင်ႈ- ၶွင်ႇၸီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၸင်ႇၸႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ၊ မီးမၼ်းၵွၺ်း ႁႄႉၵင်ႈပၼ်ၶဵၼ်ႁဝ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်း လွႆ ပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း။ ၽၢႆႇ႞ၵေႃႈ သမ်ႉမီးၵူၼ်းယွင်ႈၵုင်ႇဝႃႈ – ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၼႆႉ တိုၼ်းပႆသဵၼ်ႈတၢင်းမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ဢမ်ႇယွမ်း ၵၢၼ်ႉတေႃႇမၢၼ်ႊသေ မေႃဢဝ်ၽၼ်ငဝ်းတေႃႇ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼင်ႇၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးတူၺ်းၶိုၼ်း ပႃႇတီႇပၢႆးမိူင်းတႆးၼႆ ၵေႃႈ မီးယူႇသွင်ၸုမ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယႂ်ႇ။ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ယၢမ်ႈဢွင်ႇပေႉမႃး မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2010 လႄႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ 2012။ ပဵၼ်ပႃႇတီႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး ၵေႃႇတင်ႈ ပဵၼ်မႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ႁူဝ်သိူဝ် ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ၶွင်ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆးမႃး ၸဵမ်ပိုင်းၼၼ်ႉ သမ်ႉ ဢွင်ႇပေႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 1990၊ 2015 လႄႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ 2017 ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈ လဵဝ်။ တၢင်းမႃး လႄႈ တၢင်းယိူင်း မိူၼ်ၵၼ်သေ တႃႉ လၢႆးယၢင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်။ ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇႁီႉ ၼေးၸႅၵ်ႇၽၢတ်ႇ ႁၢၼ်ႉတေႃႇပေႃးၸမ်ၵွင်ႇလင် ၵၼ်ပႅတ်ႈ။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႆးတူၵ်းၵိၼ်းယဝ်ႉၼႆ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈ ႁူႉထိုင်ၵၼ်ယူႇ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢွၼ်ႇၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈသူႈ၊ လူဝ်ႇလႆႈဝွၼ်း။ ၸၢဝ်း ၶိူဝ်းလူင်ၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈတိုၵ်း၊ လူဝ်ႇလႆႈၶတ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ယူႇၽႂ်မၼ်းသေတႃႉ ၵွပ်ႈ သင် ဢမ်ႇတေတေႃလင် (ဢမ်ႇတေႃလင်) ဝၢႆႇၼႃႈ ၸူးၽူႈၶဵၼ်လႆႈႁူမ်ႈၽဵင်ႇ။ ၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၸႂ်ႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်း ၶွင်ၵူႊၵေႃႉ ၵူႊၸုမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တႃႇၸပ်းပႅၼ်း ပိုၼ်ႉတီႈတူဝ် ၵဝ်ႇ၊ ပဵၼ်တႃႇႁႄႉၵင်ႈၽွၼ်းပၢင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ပဵၼ်တႃႇ တႃးသီၸိုဝ်ႈလီသုၼ်ႇတူဝ်ၵွၺ်းႁႃႉၼႆ ထိုင်တီႈတေလႆႈ ထၢမ် ထိုင်ၵၼ်မႃးယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ၸေႇတၼႃႇ တေဢမ်ႇယဵၼ်း ပဵၼ် ဝေႇတၼႃႇၼၼ်ႉ လီလႆႈမီးၸုမ်းၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶပ်း ၶႃ ထတ်းသၢင်ၽႃႇၵၢင်ဝၢင်းၶိုင်ႈသေ တၢင်ႇၼႄ ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ၊ ဢွၼ်ၵၼ်ႁပ်ႉထွမ်ႇ ႁဵတ်းၸွမ်း တၢင်းၽႂ်ႇၶႂ်ႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇၸင်ႇ တေထိုင် တီႈလီတေႃႇလီ ၵီးႁွမ်တေႃႇၼိူဝ်ႉသႃႈယဝ်ႉ ၶႂ်ႈ ယိုၼ်ႈၾၢၵ်ႇၼင်ႇၼႆ။


text:
Monday 29th, Feb 2016, 65 Students and teachers from Magdalen College School visited Oxford Buddha Vihara to learn Buddhism, the Most Venerable Prof. Dr. Khammai Dhammasami, OBV’s abbot was giving a lecture to them.
Category: Foreign news
International Pali speaking conference
The abbot of OBV, Ven Dr K. Dhammasami, has invested a lot of time and effort to revive Pali as a medium between Theravada scholars worldwide. He first organised a Pali speaking panel at Sitagu during the Theravada Buddhist universities Read More …
ၸဝ်ႈတိုၼ်းတႆး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶ မိူင်းၶေႇ တေယေႃးၶိင်း မႃးဢႅဝ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ
ဝၼ်းတီႈ 09 – 3 -2016 ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၸဝ်ႈတိုၼ်းတႆး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶ မိူင်းၶေႇ တေယေႃးၶိင်း မႃးဢႅဝ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ၊ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႈသႃ ဢွင်ႈတီႈလမ်ႇလွင်ႈ ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၽၢႆႇပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၸိုင်ႈထႆး မိူၼ်ၼင်ႇဝတ်ႉၽြႃးသႅင်ၶဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ် ဝတ်ႉၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႄႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶုၼ်ၶဝ် ၵႆႉမႃးႁဵတ်းတႃႇၼ တၢင်းလီ တႃႇသေႇ ၊
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ၶထႆးတေ လိူၵ်ႈၵဵပ်းႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈၽူႈပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 12
ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 27 လိူၼ်ၽဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ 2016 လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး တေလိူၵ်ႈၵဵပ်းႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈၽူႈပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း(12) ၸွမ်းၼင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ဢၼ်မူႇၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶ ၸိုင်ႈထႆးလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မီးၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၶႃႈ
ပိုၼ်းဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ဝၼ်းမႃႇၵပူႇၸႃႇ
ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ပႃႇလိႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းမႃႇၵပူၸႃႇ ၽႃႇသႃႇရူဝ်းမၼ်းတႅမ်ႈပဵၼ် Magha Puja ပဵၼ်ဝၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဝၼ်းၼိုင်ႈၼႂ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတေမႃးၶူၼ်ႉၶိုၼ်းပိုၼ်း ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ
ၸဝ်ႈၶူးလူင်တွၵ်ႉတိူဝ်ႉၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ တေယေႃးၶိင်းထမ်ႇမတေႇသၼႃႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20-2-2016 ၶၢဝ်းယၢမ်း 5 မူင်းတေႃႇထိုင် 6 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး မီးၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတသႃႇရ ၽိပႃႇလ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ (Ph.D.) ၸၼ်ႉၸွမ် သင်ႇၶမႁႃႇမူင်းၵုတ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၶူးတေဝိၼ်ႇတႃႇၽိပႃလ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ (Ph.D.) ၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူလ်း ၸဝ်ႈၶူးၺႃႇၼသႃႇမိ ႁူဝ်ပဝ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး
ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ မိူင်းဢသ်ႇသမ် ၸဝ်ႈၶူးလူင် လူင်သုၶမိၼ်ႇတ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19-2-2016 ပီႈၼွင်ႉတႆးၽႃၵႄး မိူင်းဢသ်ႉသမ်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်းတီယႃး၊ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈထႅဝ် ပႂ်ႉလွင်းမွၵ်ႇယႃႈၶဝ်ႈတႅၵ်ႇ ပွင်ပဵၼ်ပတိသၼ်ႇထႃႇရ ၵၢၼ်တွၼ်ႈႁပ်ႉၸဝ်ႈၶူးလူင် သုၶမိၼ်ႇတ (ၸဝ်ႈသုၶမ်း) ၵမ်ႇမထႃၼႃၸရိယ ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် မျႅၼ်ႇမႃႇ ၊
သႃႇသၼႃႇလႄႈၵၢၼ်မိူင်းၸိုင်ႈထႆးယၢမ်းလဵဝ်
ၵူၼ်းၸၢဝ်းထႆးၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 90 ပိူဝ်းသႅၼ်ႉ သႃႇသၼႃႇတၢင်ႇဢၼ် မီး 10 ၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇပဵၼ် ဢိသ်လၢမ်ႇ 6 ပိူဝ်းသႅၼ်ႉ ၶရိတ်ႉသျၢၼ်ႇ 3 ပိူဝ်းသႅၼ်ႉ သႃႇသၼႃႇတၢင်ႇဢၼ် သမ်ႉ မီးမွၵ်ႇ 2 ပိူဝ်းသႅၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၼႆလႄႈ မိူင်းထႆး ၼႆႉၵမ်ႈၼမ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဝႃႈ မိူင်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ ၼႆယူႇ။
သင်ႇၶၸဝ်ႈၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ တႃႇတၢင်ႇထိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈတိုဝ်းၵမ်ၸွမ်း 5 ၶေႃႈ
ဝၢႆးသေသင်ႇၶၸဝ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈမီးၶေႃႈလႆႈၸႂ်ႁူမ်ႈၵၼ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “သင်ႇၶမတိ” ပုၼ်ႈတႃႇတၢင်ႇထိုင်ၸူးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်ႈသၢင်ႈၵႂုႇၵမ်းလဵဝ် မီး 5 ၶေႃႈၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ-
သင်ႇၶၸဝ်ႈမိူင်းထႆး လုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ်
ဝၢႆးသေသင်ႇၶၸဝ်ႈမိူင်းထႆး လုၵ်ႉၼႄၵၢင်ၸႂ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15 လိူၼ်ၾဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ ၶၢဝ်းယၢမ်း 9ႉ00 တီႈဝၢင်းပုတ်ႉထမူၼ်းထူၼ်း ၸေႈတွၼ်ႈၼၶွၼ်းပထူမ် ၼၼ်ႉ ၽူႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ တႅဝ်းႁူမ်ႈသင်ႇၶၸဝ်ႈ လၢႆမူႇၸုမ်း ႁူမ်ႈပႃးမူႇၸုမ်း ပုတ်ႉထပရိသၢတ်ႈ 4 မိူင်းထႆးပတ်းပိုၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၵႅတ်ႉၶႄပႂ်ႉပႃးပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၸိုင်ႈထႆး၊ ၸုမ်းၽၢႆႉဝိၶျႃးၵၢၼ်ပိူဝ်ႈ


text:
ၽိုၼ်လိၵ်ႈ လႄႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တၢင်ႇမူႇၸုမ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းတၢင်းလိၼ်လႄႈၵၢင်ႁၢဝ် တႃႇႁုပ်ႈယိုတ်း လွႆလူင်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈတၢႆ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းသွင်ၵေႃႉ လႆႈပၢႆႈႁိူၼ်းယေး 700
- Details
- Created on 21 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵေႃၵပ်းသၢၼ်တူင်ႉၼိုင်တွၼ်ႈတႃႇ မႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸူမ်းၸွမ်းလွင်ႈၶွမ်ႇမၼီႇ Engie ထွၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၶူင်းၵၢၼ် ၽၢႆယေးယႂႃႇတွၼ်ႈၼိူဝ် ၊ တိုၵ်းသူၼ်းၶွမ်ႇမၼီႇ တၢင်ႇဢၼ်ထွၼ်ၸွမ်း
- Details
- Created on 12 February 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢႆးလႅင် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ သၢၼ်ၶတ်း ၶွမ်ႇမၼီႇ UNIENERGY CO.LTD ဢၼ်ၶိုင်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၶူင်းၵၢၼ်တႃႇသၢင်ႈၽၢႆ
- Details
- Created on 12 February 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး လႄႈ တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းပႅတ်ႈၽၢႆ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသိုၵ်းသိူဝ် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း
- Details
- Created on 07 December 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၢင်ၵုမ်ၵူၼ်းမိူင်းပွၵ်ႈၵမ်း (3) ပီႊ 2018 ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း
- Details
- Created on 05 December 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
More Articles...
- ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး သူင်ႇလိၵ်ႈသၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈတေဢဝ်တီႈလိၼ် 5,459 ဢေႇၵ သူင်ႇဢၢပ်ႈပၼ် ႁူင်းၸၢၵ်ႈထၢၼ်ႇ လႄႈ လဵၵ်းလွၼ်ႉ (သတီးလ်) ပၢင်ပႅၵ်ႇ
- ၸဝ်ႈၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၶီႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ ၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုဝ်းတၢႆႁိမ်းတေႃႈၵႅတ်ႉ လႄႈ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ဢၼ်လတ်းၽၢၼ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈမိူင်းၶႄႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ တႅၼ်းၽွင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ (ဝၼ်းထီႉ 12 October 2018)
- ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းဢင်းၵိတ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈဢၼ် ၵူၼ်းႁၢႆႉမႃးယိုဝ်း ၸဝ်ႈသြႃႇ ၵလျႃၼဝမ်ႇသ တီႈၼႂ်းဝၢင်းဝတ်ႉ ၵျွင်းယွတ်ႈ


text:
လႆႈငိၼ်း ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႉ႞ ၵမ်းၵမ်းတူၵ်ႇဝႃႈ ဢယေးယႂ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ လူဝ်ႇမီးၼေႇသျိၼ်ႇၼႃႇပလၢၼ်ႇ (ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ) ၼႆ တိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ယူႇယူႇၵႂႃႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ၵႂၢမ်းတူဝ်တႅၼ်းၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႊၶဝ် တေႃႉမႃးဢုပ်ႇၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉၼႃ။ မိူဝ်ႈလႂ်ဢမ်ႇမိူဝ်ႈလႂ် ၵုမ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼၼ်ႉတိၵ်းတိၵ်း။ ၽွၼ်းပၢင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ယိူင်းမၢႆၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပေႃႇလၸီႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ပေႃႇလၸီႇၵႅတ်ႇၶေၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶေၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႆၶႃႈဝႃႇ။ ဢုပ်ႇပွၵ်ႈလႂ်တီႈလႂ် ဝႃႈႁႃႈၶေႃႈၼၼ်ႉတိၵ်းတိၵ်း။ လမ်ႇလွင်ႈၼႃႇတေႉႁႃး ဝႃႈလႃး မၼ်းမေႃလၢတ်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉၵွႆးလႄႈႁႃႉ တၢမ်တူဝ်မၼ်းၵွႆးတေႁူႉ။ ၶွင်ႁဝ်းၶႃႈၸႃႉၵူၼ်းပိူၵ်ႇၼႃ ႁိုဝ်ၸၢင်ႊလၢမ်းလႆႈၶႃႈလႃႇၼေႃႈ။ ယူဝ်ၶေးပိူၼ်ႈထၢင်ႇယႂ်ႇ၊ ၼေႇသိၼ်ႇၼႃႇပလၢၼ်ႇၵေႃႈ လၢၼ်ႇၸွမ်းၼၼ်ႉၼႃႇၼႆ။
ပေႃႈလုင်းၸိူၼ်း – ၵူၼ်းလူင်ၽိတ်းၵၼ် ယႃႇပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇငိၼ်း၊ ၶႅၼ်ႁၵ်း ႁၵ်းၼႂ်းသိူဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းမီးၵႂၢမ်းသွၼ် ဢမ်ႇမီးၵူၼ်း ႁဵတ်းလူင်။ ပိူၼ်ႈတႄႉ ၸႂ်ႉတေႃႇႁဝ်းၵမ်း သိုဝ်ႈမေႃႉ။ ၽႂ်ၵေႃႉလႂ်ဝႃႈ ႁႃးၽိတ်းၵၼ်၊ ၽႂ် ၵေႃႉလႂ်ဝႃႈ ႁႃးတေယိုတ်းဢႃႇၼႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၼႆႉၵႂၢမ်းယူင်းၵဝ်း ႁႂ်ႈႁဝ်းၽိတ်းၵၼ် တႅၵ်ႇၵၼ်ၵွႆးသႄႈ … တပ်ႉၶျုၵ်ႈလူင် မိၼ်းဢွင်ႇ လႅင်ႇ ဝႃႈၼႆႁင်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ် ငိၼ်းဢမ်ႇ ႁိုဝ်။
လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ – ပွင်ႇဝႃႈ ၶႃၼၢႆးဢွင်ႇသၢၼ်း ဢမ်ႇၽိတ်းဢမ်ႇၽႅၵ်ႇၵၼ်ၼႆၶႃႈၵႂႃႈ၊ တေ ၸႂ်ႈယူႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းၶိဝ်းၼႆႉတႄႉ။ ၶွင်ဢီးယူႇ တင်းၶၼေႇတႃႇ မင်လၢႆး႞။ ဢေႊဢၢႆႊ မင်တၢင်း႞၊ တေႃႈၼင်ႇ တပ်ႉၶျုၵ်ႈလူင် ယင်းပႃး ၶႃႈၼႃႇ ၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းႁုၵ်းႁၢႆႉ ဢၼ် ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၸွမ်း ၵၢၼ်မိူၵ်ႈမႂ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇ ၵႃးလႃးပင်ႇၵႃႇလီႇၶဝ်ၼၼ်ႉ။
ၸိူၼ်း– ထိုင်ၵမ်းၵိၼ်းမႃး ဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈလႄႈ ၸင်ႇႁဵတ်းၵႅင်ႈၵွတ်ႇမႃႇ ၽၢႆးၶေႃး ၵၼ်ၵႂႃႈၼေႃႈ။ ၸဵမ်ၸဝ်ႉ ပေႃးယိုၼ်ၽိတ်း တႃႉတေဢမ်ႇၺႃးႁိပ်ႇႁွမ်ႈ မွၵ်ႈၼႆႉၼေႃ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ပႄႇ ၼင်ႈဢမ်ႇပဵၼ် လုၵ်ႉဢမ်ႇလႆႈ။ ႁဝ်းဢမ်ႇတင်ႈၸႂ်ၶႃႈၶဝ်တၢႆ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈ တဵၵ်းၵၼ်ႉလူလၢႆ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇမိပ်ႇငႅၼ်းႁဵတ်းမိူၵ်ႈ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇၸုတ်ႇၽဝ်ႁိူၼ်းယေး၊ ႁဝ်းဢမ်ႇလိုပ်ႈႁေႃႈၼႆ ၵမ်ႈပေႉၶႂ်ႈႁူမ်ႇ ၵမ်ႈပေႉၶႂ်ႈလိင်ႉလႃႈ ပိူၼ်ႈတိုၼ်းမႃႇယုမ်ႇယဝ်ႉၵူၺ်း။
လႃႉ– ပေႃးထၢၼ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၽိတ်း ၸၢင်ႊ ၵႂႃႇပူတ်းၵူၼ်းၶဝ် ႁဵတ်းသင်ၶႃႈဢေႉ။ ၸၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းဝႃႇ၊ ၸွမ်ႁၢၼ် ဢၼ်ၵွၼ်းတိူင်းမႃးဝႃႇ ၸွင်ႇလႃႈလီႈယႂ်ႇႁိုဝ် ၸၼ်ႉၶဝ်ၼႆႉ။ တေႃႉတႄႉၽိတ်းၵွႆးပႄႇ ဢမ်ႇၶိုင်ပူတ်းပႅတ်ႈ ၵၼ်ၶႃႈသႄႈၼေႃႈ။
ၸိူၼ်း– ၽိူဝ်ႇပူတ်းပႅတ်ႈၵေႃႈ မိူၼ်တင်းယိုၼ်ၽိတ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၵူတ်ႉဢမ်ႇပေႉသိုဝ်ႈ ပိူၼ်ႈဝႃႈယူႇ။
လႃႉ– ပေႃးပိူၼ်ႈႁိပ်ႇၵိၼ်းလိူဝ်ၼႆႉမႃး တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႈၶႃႈလႃႇမႃႈ။
ၸိူၼ်း– ၸႂ်ႉၶိုၼ်းလၢႆးၵဝ်ႇၼၼ်ႉၼႃႇမေႃႉ။ လပ်း ႁူလပ်းတႃ ထဵင်လိပ်းထဵင်တၢႆ၊ တိုဝ်ႁူဝ်တူမ်း ၵူၼ်ႈ ႁွင်ႉပတ်ႉတိုၼ်းဢမ်ႇၵူဝ် ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉၼႃႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁွင်ႉသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ်ႁေ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၸတ်ႉဢမ်ႇတႅၵ်ႇ ၵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ လၢႆးၵဝ်ႇဢၼ်႞ၵွႆး ၼင်ႇၵဝ်ႇ လူး။
လႃႉ– ပေႃးၼႆ ပၢင်လူင်သၢဝ်းဢဵတ်း ၵမ်းထူၼ်ႈ သၢမ် ဢၼ်တေပဵၼ်ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တႃႇ ၼႄဝႃႈ ဢမ်ႇၸတ်ႉဢမ်ႇယၢႆႈၵၼ်ၵွႆးၶႃႈႁႃႉ တေလႆႈဝႃႈ။
ၸိူၼ်း– ၶႂ်ႈဝႃႈၼၼ်ၵေႃႈ … လႆႈ။ ၶႆႈၸႂ်တူၺ်းလေႃႇ၊ မိူဝ်ႈၸဝ်ႉ ၽၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႊဝႃႈႁိုဝ်၊ ပေႃး ဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆ ဢမ်ႇတၢပ်ႈဢုပ်ႇၵၼ်။ ဢမ်ႇ တႃႉလူဝ်ႇမႃးလၢတ်ႈ လွင်ႈၾႅတ်ႇတရႄႇ။ ႁဵတ်းတီႇတီႇဢႃႇယဝ်ႉ ဝၢင်းၶိူင်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇ ၵွႆႈဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸင်ႇၵွႆႈပၼ်သုၼ်ႇတႅပ်း တတ်းႁင်းၶေႃ တႃႇၸေႊမိူင်းၽႂ်မၼ်း ၼႆ ဢမ်ႇႁိုဝ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵွပ်ႈသင် ၵိုင်ႉၵၢင်ႉယွမ်း ဝႃႈ ဢုပ်ႇလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း ဢေႇၶဝ် လႄႈတင်း လွင်ႈၸၢႆးယိင်းႁႂ်ႈမီး သုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၼၼ်ႉၵွႆးၵွၼ်ႇၼႆ လႃႇ။
လႃႉ– ၸိုင်ဝႃႈ တႄႇတီႈဢၼ်ငၢႆႈသုတ်ႈၸူးဢၼ် ယၢပ်ႇၼႆ။
ၸိူၼ်း– ၵေႃႈ ၸၢင်ႊၸႂ်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းႁႃးထၢင်ႇတႄႉ ပဵၼ်လၢႆးၵွၼ်ႈၵၼ်တၢင်းၼႂ်း ၵႅတ်ႇၵင်ႈ တၢင်းၼွၵ်ႈၵွႆး။ ဢၢႆႊၸီႊၸီႊဝႃႇ၊ ဢူဝ်ႊဢၢႆႊၸီႊ ဝႃႇ ၽႂ်ၶႂ်ႈမၢပ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ် မႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈတိူင်း၊ ပေႃးတင်းဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႊ၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယၼ်မၼ်ႈ သၢမ်ၶႃၵဵင်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လႆႈယူႇ ယဵၼ်ယဵၼ်ၼႆ မိူင်းၶႄႇလူင်တင်းရတ်ႉသျႃးၵေႃႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႊဢဝ်ၽၼ်ပၼ်ၼၼ်ႉၼႃႇ။
လႃႉ– တေႃႈၼႆႉ တိုၵ်ႉဝႃႈ တေဢုပ်ႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵွၼ်ႇၼႆဢမ်ႇႁိုဝ်။
ၸိူၼ်း– ဢုပ်ႇသေတႃႉ တေဢမ်ႇပၼ်မီး ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၼႆဝႃႇ ငိၼ်းဝႃႈတႄႉ။ ၽၢႆႇသိုၵ်း မၢၼ်ႊဝႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ် သင်ႉငဝ်ႈ တီႈတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ လႄႈ ၾႅတ်ႇတရႄႇၼႆၸိုင် တေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ သၢင်ႈတပ်ႉ သိုၵ်းလုၵ်ႈလဵဝ်ၵွႆးၼႆၼေႃႈ။ ၽၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း မႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ်ၵေႃႈ ၶိုၼ်းဝႃႈ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် Universal truth ပဵၼ်ပိူင်မိူင်းလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ ယွမ်းႁပ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ တပ်ႉသိုၵ်း လုၵ်ႈလဵဝ်ၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ် ၼႆတႄႉ လူဝ်ႇဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႈ ၼႆဝႃႇ။
လႃႉ– မၢႆထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၵႃးႁူဝ်ၶေႃႈသွင်ၶေႃႈ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၼၼ်ႉၵွႆး။ လွင်ႈႁူမ်ႇ လူမ်ႈၵေႃႈ တိုၼ်းတေဢုပ်ႇပႃးၶႃႈၵႂႃႈ။
ၸိူၼ်း– လႅပ်ႈတေဢုပ်ႇယူႇ၊ ၵူၺ်း တေပဵၼ် ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းၽၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈ ၶဝ်ၵွႆး တေဢုပ်ႇၵၼ်၊ ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ တေ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃး၊ ယဝ်ႉ ၶေႃႈဢုပ်ႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶဝ် တေဢမ်ႇပၼ်ႁူဝ်ႈဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈ၊ တေဢမ်ႇပၼ်မီးၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ တေဢမ်ႇတွပ်ႇလၢတ်ႈ တီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၼႆဝႃႇ။
လႃႉ – ဢၢဝ်း! လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ မိူၼ်ဝႃႈ ၵဵဝ်ႇတင်းၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈၵွႆးယဝ်ႉလေႃႇ။
ၸိူၼ်း– ၸႂ်ႈၵႂႃႈ။ ၶဝ်ႁပ်ႉလႆႈမွၵ်ႈၼၼ်ႉၵွႆးၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈလေႃႇ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ပဵၼ် ၵတ်ႉၵႃႊၶဝ်ဝႆႉဝႃႈ တေဢမ်ႇပၼ်မီး ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၼႆ ဢိူဝ်ႈၼႃ။ ဢမ်ႇၼၼ်ပႄႇ ၶဝ်သွင်ၽၢႆႇ ၵႂႃႇ တူၵ်းလူင်းၵၼ်မႃးယဝ်ႉ ၸင်ႇပၼ်ႁဝ်းႁပ်ႉၸွမ်း ဝၢႆးလင်ၵွႆးပႄႇ ၶိုၵ်ႉဢိူဝ်ႈ။
လႃႉ– ႁဵတ်းၼၼ် တေထုၵ်ႇၶႃႈၼႄႇ၊ ၸုမ်းၸၢဝ်း ၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ် လုၵ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႆႉ ယွင်ႇသိုၵ်းၼႃႇႁေ လုၵ်ႉႁဵတ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ သုတ်းတီႈၶႂ်ႈဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇလႆႈ ဢုပ်ႇ၊ ၶႂ်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႊ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၶိုင်ထႅင်ႈလၢႆးလႂ်လႄႈၸင်ႇ လုၵ်ႉမႅၵ်ႇၵွင်ႈၶႃႈလူး။ ၵိၼ်ၶဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁေ ႁဵတ်းတႃႇၵူၼ်းမိူင်းယူႇယႃႇယႃႇ တႃႇႁူမ်ႇ လူမ်ႈပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်း မိူင်းႁူႉၸွမ်းႁေ ၵႂႃႇတူၵ်းလူင်းႁင်းၶဝ်ၵွႆး တေလႆႈၼႄႇ။ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႊၵေႃႈ တေႃႈ ၼင်ႇၼၼ်၊ ၸွင်ႇၶဝ်ဢမ်ႇၵိၼ်ၶဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵွႆးႁိုဝ်။
ၸိူၼ်း– ဢမ်ႇၵႃးဝႃႈ သိုၵ်းၵွႆးၵိၼ်ၶဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႆႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ၼၼ်လေႃႇ၊ ၵိၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸုမ်းတၢင်တူဝ် ၵူၼ်း မိူင်းၵွႆးသႄႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းယုၵ်ႉလိူၵ်ႈၶဝ် လႄႈ ဢမ်ႇထၢမ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁေ မင်ၵႃႊ ပွင်ႇ ၵႃႊပဵၼ် ႁိုဝ်လႆႈလႃႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ဝႃႈၵေႃႈ လႆႈတၢင်းဝႃႈမႃႇလၢႆ၊ ၵွၼ်ႇပႆႇလႆႈဢႃႇၼႃႇ လႅပ်ႈငႄႈလွမ်ႈလွမ်ႈ၊ ၽိူဝ်ႇပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃး ဢွၵ်ႇၶဵဝ်ႈဢွၵ်ႇငႃး ပႃးၵၼ်ႁဵတ်းဢၢႆႈၸူဝ်းယႃႉ တိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉၼေႈယၢပ်ႇ။
လႃႉ– ထိုင်ပၢၼ်သိုၵ်းၼိုင်ႈမၢတ်ႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း သၢမ်မူးၼႆႉမႃးလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈတေႃႉတႄႉ ထၢင်ႇႁၢင်ႊလႆႈပွင်ႉလႆႈၶႃႉ လွင်ႈၶဝ်ဢိတ်းဢွတ်း ၶႃႈၼေႃႈ။ ဢမ်ႇသင်ၵေႃႈ ႁဝ်းၵူၼ်းဢုပ်ႇလႄႈ ပိူၼ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်း လႆႈလႅၵ်ႈတၢင်းႁၼ် ၵၼ်ယူႇၽွင်ႈ။ ပေႃးမေႃၶဝ်ႈႁႃၵၼ်တႄႉ ၶႅၼ်းသေ ပၢၼ်ပူၼ်ႉမႃးယူၶႃႈလူးၼေႃႈ။
ၸိူၼ်း– ဢိူဝ်ႈ ဢဝ်လူမ်းယွင်ႇၽႂ်မၼ်းဝႃႈလႃႈ လၢၼ်သၢင်ႇလႃႉ႟။


text:
ၶၢဝ်ႇပၢႆးယူႇလီ
မေႃယႃ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း လုမ်းလႃးယူတ်းယႃ တူၺ်းထိုင်ပၼ် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း
- Details
- Published on 26 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆး ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ယူႇတီႈ ၽၢႆႇယူႇမေႃယႃ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႆႈၵႂႃႇယူတ်းယႃ တူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးပၼ် ပၢႆးယူလီ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းလွႆ တီႈၼႂ်း ဢိူင်ႇမိူင်းတုင် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၸူမ်းသိူဝ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်ပၼ် ပၢႆးယူႇလီ
- Details
- Published on 22 February 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မေႃယႃၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ်ယူတ်းယႃ တူၺ်းထိုင် လုမ်းလႃးပၼ် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
မေႃယႃထူင်ပိူဝ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ယူတ်းယႃလုမ်းလႃး တူၺ်းထိုင် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း
- Details
- Published on 12 February 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 12 February 2019 မေႃယႃထူင်ပိူဝ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) လႆႈယူတ်းယႃ လုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းတႆး လႄႈ ၸၢဝ်းလွႆ တီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိုင်ႈတႆး တီႈၼိုင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
RCSS ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပိၵ်ႉၵၢၼ်သွၼ် ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်းၸုပ်ႈ (18)
- Details
- Published on 10 November 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထိ- 10 November 2018 ယူႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈ တႆး (RCSS) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူင်း ၵၢၼ်သွၼ် ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း ၸုပ်ႈ (18) တီႈႁူင်းယႃ တီႈငဝ်ႈ ၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၵႂႃႇဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸွႆႈထႅမ်တူၺ်းထိုင် လုမ်းလႃးပၼ် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းလွႆ လႄႈ လႃးႁူႇ
- Details
- Published on 15 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယူႇတီႈ ၽၢႆႇယူႇလီမေႃယႃ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႆႈမီးလွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၶိူင်ႈယူတ်းယႃ လႄႈ ယႃႈယႃ တင်းၼမ်သေ ၵႂႃႇၸွႆႈထႅမ် တူၺ်းထိုင် လုမ်းလႃးပၼ် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းလွႆ လႄႈ ၸၢဝ်းလႃးႁူႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် 6 ဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
More Articles...
- ၶွင်ႇသီႇၽၢႆႇယႃ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶဵဝ်ႈလႄႈၼႂ်းပၢၵ်ႇ (မိူင်းမၢၼ်ႈ) ယူတ်းယႃပၼ် ၶဵဝ်ႈလႄႈၼႂ်းပၢၵ်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇသဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ငိုၼ်းတွင်း
- တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸွႆႈထႅမ်တူၺ်းထိုင် လုမ်းလႃးပၼ် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းလွႆ
- ၽူႈၼမ်း “ဝ” (UWSA) 2-ၵေႃႉ ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင် မဝ်းလူမ်ႉ လႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ ႁွင်ႈၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉ-ICU တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ
- ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃးပၼ် ပၢႆးယူႇလီ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၸၢဝ်းလွႆ


text:
ၵၢၼ်သင်သေမဝ်ႇဝႃႈ တႄႇဢဝ်တီႈ ၵၢၼ်ဢၼ်မုင်ႈတူၺ်း ဝၼ်းတႃမိူဝ်းၼႃႈဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တၵ်းလႆႈမီးဝႆႉ ယိူင်းမၢႆ ဢၼ်႞။ သင်ဢမ်ႇမီးယိူင်းမၢႆ ပေႃးၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢမ်ႇမီးလႆႈ ၸုမ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ၸုမ်း႞။ ယူဝ်းၵီႇ ပႄးရႃႇ (Yogi Berra) ၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈလဵၼ်ႈမၢၵ်ႇတွတ်ႈသွင်း (basketball) ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်ၼၼ်ႉ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈၵိူဝ်ႉဝႃႈ “သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ယူႇၼၼ်ႉၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေၵွႆၸွမ်းတၢင်းသေတီႈတီႈၵွႆး” ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်ၵေႃႈ မိူၼ်ၼႆၵွႆးယဝ်ႉ။ သင်ဢမ်ႇမီးယိူင်းမၢႆ တေၵိုတ်းၵႂႃႇသေတီႈတီႈယူႇယဝ်ႉ။ မူႇၸုမ်း ဢၼ်ၵူၼ်းလၢႆလၢႆၵေႃႉ မႃးႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ သင်ဢမ်ႇမီးယိူင်းမၢႆၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၵႂႃႇလႆႈတၢင်းလႂ်။ ထႅင်ႈၽၢႆႇ႞ၵေႃႈ သင်ဝႃႈ ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉၵေႃႉ ၼႂ်းမူႇၸုမ်း တေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉယုမ်ႇယမ် ၶေႃႈမုင်ႈႁၼ် (vision) ၼင်ႇႁိုဝ် တေႁၼ်လႆႈၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်။ ယဝ်ႉၸင်ႇ ၵူၼ်းႁဝ်းၵေႃႈ တေမီးမႃႇမီးႁႅင်း တႃႇတေပဵၼ်မႃးလႆႈ ၸုမ်းသၢင်ႈၵၢၼ် ဢၼ်တေထိုင်တီႈထိုင်တၢင်း။
ႁူဝ်ၼႃႈ ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼမ်ၼႆႉ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇတမ်းဝၢင်းသေ ၸီႉၼႄပၼ်လႆႈ ဢၼ်လႂ်ပဵၼ် ၶေႃႈမုင်ႈႁၼ်။ ၶဝ်တေလႆႈႁူႉႁၼ် လွင်ႈၼႆႉ ဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈ။ ပေႃးၶဝ်ႁူႉႁၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈပိူင်းၼႄတီႈပိူၼ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူႊၵေႃႉ တေလႆႈႁူႉႁၼ်ၸွမ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝိၼ်ႇသတၼ်ႇ ၶျႃႇၶျႄႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း တေႃႇႁႅင်းၵၢၼ် တီႈထၢင်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၶဝ် မိူဝ်ႈၽွင်းပၢင်သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵမ်းထူၼ်ႈသွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တွၵ်ႉတႃႇ မႃးတိၼ်ႇ လူႇတႃႇ ၶိင်း ၵျူးၼီႇယႃႇ (Dr. Martin Luther King Jr.) မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈမၼ်းၼွၼ်းၽၼ် တီႈသိၵ်ႈၶူဝ်လႆ ႁူင်းႁေႃတီႈမၢႆတွင်း လိၼ်းၵႅၼ်ႇ (Lincoln Monument) ဝဵင်းဝႃႇသျိၼ်ႇတၼ်ႇ တီႇၸီႇ ၽၢႆႇၼႃႈၵူၼ်းတင်းလၢႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်လူင် ၶမ်ႇၼီႇ ၵျီႇဢီး (GE) ၵျႅၵ်ႈဝႄး (Jack Welch) သင်ႇတီႈၵူၼ်းမၼ်းဝႃႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽႄ ၼႂ်းၶမ်ႇၼီႇၵျီႇဢီး ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၸုၵ်းလႆႈ တီႈၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈသွင် ၼႂ်းပၢင်ၵၢတ်ႇၼႆၸိုင် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽႄၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပွတ်းတွၼ်ႈ ၶမ်ႇပၼီႇၵျီႇဢီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၼႂ်းၸုမ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ၼႆႉ သင်ၶဝ် လႆႈႁူႉႁၼ်ဝႃႈ ၶဝ်ယိူင်းၸူးတၢင်းလႂ်သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝႆႉ ၼႆၸင်ႇ ၶဝ်တေမီးၸႂ်ပွႆႇၾႃႈတၢင်ႇလွင်ႈသေ ႁူမ်ႈၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ်လႆႈယူႇယဝ်ႉ။
သင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ တီႈၸုမ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပေႃးၼႆ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်း ၼင်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းလႆႈပွင်လႆႈၼၼ်ႉၵွႆး။ တေလႆႈတႅမ်ႈၼႄ ၶႅပ်းပၢၼ်းသီ ယႂ်ႇယႂ်ႇလူင်လူင် ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေလႆႈတူၺ်းႁၼ်လႆႈၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်။ သင်ဢမ်ႇမီး ၶေႃႈမုင်ႈႁၼ် ပေႃးၼႆ ၶဝ်တေဢမ်ႇမီးလႆႈႁႅင်းၸႂ် တႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈထိုင်ယိူင်းမၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
-The 17 Indisputable Laws of Teamwork
ၸွင်ႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႆႈတႅမ်ႈၼႄ ၶႅပ်းပၢၼ်းသီယႂ်ႇယႂ်ႇ တႃႇၸုမ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉႁိုဝ်။


text:
By သႅင်ၸိုင်ႈ November 2,2018 ၼႂ်းဝၼ်းတီႈလိူၼ်ဢွၵ်ႇတူဝ်ႇပႃႇ 29 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈမွၵ်ႈ 6 မူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်ၽၢႆႇႁူင်းပလိၵ်ႈဝဵင်းတွင်ႇငူႇတိၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် ယႃမႃႉမွၵ်ႈ 30,000 မဵတ်ႉႄလႈ ယႃႈၽိူၵ်ႇမွၵ်ႈ 44 ဢႅပ်ႇ(ဢႅပ်ႇသပ်ႉပျႃႇ) 964
မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း
August 20, 2018
ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 20.08.2018 ၼႆႉ ေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းမၢႆ(10) ဢွၼ်ႁူဝ်ႁႅင်းၵူၼ်း(6)ေၵႃႉ ႁူမ်ႈႁွမ်း 887
မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း
လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 18 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 18.08.2018 ၼႆႉ ေၵႃႇမတီႇေၸႊဝဵင်းႄလႈ ၸုမ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၽၢႆႇၵူၼ်းမိူင်း 877
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 28 ဝၼ်း ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2:20 မူင်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵူတ်ႇထတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် 787
ဝၼ်းထီႉ- 26.06.2018ၼီႈ
ဢွင်ႈတီႈ- ဝၢင်းမၢၵ်ႇၼင် ဝၢၼ်ႈတၢင်းၽႄ (ပႃၶီး)
ၶၢဝ်းယၢမ်း- ၵၢင်ၼႂ် 09:00 မူင်း
(1) ၽိတ်ႈမွၵ်ႇၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ဢဝ်တီႈယူႇၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ။ 648
တႅမ်ႈ- ပၢင်တႆးၶမ်း
ဝၼ်းထီ့ 8/9/2017
ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႂ်းၸေႈဝဵင်းၵျွၵ့်မေး ၽၢႆႇယေး တၢင်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ် ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထၢတ်း ၼႂ်းႁိူၼ်းၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ် 518
မိူင်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 19 August 2017 ၼႆႉၸုမ်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၽွင်းတၢင်ၶဝ်လႆႈမီးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် 502
ငဝ်ႈငုၼ်း SSPP/SSA ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၸုတ်ႇၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ 271
ပၢင်တြႃးတိုၵ်းတေႃးယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝတ်ႉမေႃႇၵျူဝ်ႇ ၵွင်းမူးမူၺ်ႇတေႃႇ (2)ပၢင်၊ တီႈႁူင်းႁဵၼ်း SYN ဢၼ်ပႃႈယိင်းသီႇတႃႇပိုတ်ႇတင်ႈဝႆႉ၊ 258
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸွပ်ႇသွၵ်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ သူႇသမ်းၵိၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် 212


text:
မၢႆတွင်း။ ။ ပွင်ႈၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ တႅမ်ႈဝႆႉတင်း ၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ် “ၾၢင်မၢဝ်းၸိုၼ်ႈ” သေ ပႃးၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇသႅၼ်ပၢႆး မိူဝ်ႈ 2017 ၵျုၼ်ႇ 19 ဝၼ်း။
“တေႁဵတ်းႁိုဝ် ၵေႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်” ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ထွမ်ႇၶၢဝ်ႇပၢင်ၵုမ် ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ၵႃႈလႂ်ၵေႃႈ ၵႆႉလႆႈငိၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၽေးၶဵၼ် ယႃႈမဝ်း ၵမ်ၼႆႉ ၸွတ်ႇၽႄႈထိုင် ၼႂ်းမိူင်းတႆးသေဢမ်ႇၵႃး ထိုင်မႃးၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေးၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉလႄႈ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ ဢွၼ်မႆႈၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇ။ ပေႃးႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းယႃႈ ထၢင်ႇလဵၵ်ႉတေႃႇၵၼ်။ မၢင်ၸိူဝ်းတႄႉၵေႃႈ မီးၸႂ်ၸေႇတၼႃႇသေ တီႉၺွပ်းဢဝ် တဵၵ်းၸႂ်ႉတတ်းယႃႈလိပ်းလိပ်းလႅင်လႅင်။ မၢႆထိုင်ဝႃႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ မီးၽေးၶဵၼ်ၼႃႇသေ ၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်၊ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈၶဝ် ဢမ်ႇၵေႈလိတ်ႈလႆႈပေႉလႄႈ ထိုင်တၢင်းဢၼ်ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၵေႈလိတ်ႈဢဝ်ၵွၺ်းၵေႃႈ မီးမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းယွၼ်ႈသၢမ်ပိူင် တီႈၵူၼ်းၸႂ်ႉ
ၵၢၼ်ၸႂ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၽွၼ်းယွၼ်ႈမၼ်း မီးသၢမ်ပိူင်- (1) ပၢႆးယူႇလီ၊ (2) လွင်ႈၵူၼ်း လႄႈ (3) ငိုၼ်းတွင်း။
ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ပၢႆးယူႇလီ– ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸႂ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ၸႂ်ၵူၼ်း တေဢမ်ႇၼိမ်လႆႈမိူၼ် ပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ။ မႃႈမႃႈယွင်ႇယွင်ႇမႃး၊ တေဢမ်ႇ မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႊပွၵ်ႈ။ ဢိင်ၼိူဝ် လၢႆးတၢင်းၶဝ် ၸႂ်ႉယႃႈ မဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉသေ တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇဢၼ်ၵေႃႈ ၸပ်းမႃးထိုင်တူဝ်ၶဝ်သေ ဢမ်ႇသၢင်ႇတေႃႇၸၢင်ႊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း တၢႆၵႂႃႇၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းယွၼ်ႈ လွင်ႈၵူၼ်း– မိူဝ်ႈၽွင်းၸႂ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်လူၼ်ႉလိူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈၶဝ် တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵူႊပွၵ်ႈ။ ၸႂ်ႁိုၼ်ႇႁၢဝ်ႈၼႃႇ လႄႈ ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ လႃႈလီႈႁဵတ်းႁွတ်းလူင်ၵႂႃႇ။ လၵ်ႉ၊ ၸူၼ်ၶူဝ်းပိူၼ်ႈ၊ ပၢၼ်းၽိတ်းပိူၼ်ႈ၊ ၶႃႈႁႅမ်ပိူၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႊမီးယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၶူင်ႇၵေႃႈ တေဢမ်ႇၶႂ်ႈ လဵၼ်ႈၵေႃႉၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ တီႈတူဝ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် သေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းႁိူၼ်းမၼ်းၵေႃႈ လႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉၸွမ်း။
ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်း– ၵူၼ်းၵေႃႉ ဢၼ်မီးယိၼ်ႉယႃႈၼၼ်ႉ ၵႃႊပေႉမီးငိုၼ်း တိုၼ်း ဝႆႉတႃႇသိုဝ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵွၺ်း။ ဢမ်ႇပဵၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ် ႁႃငိုၼ်းသင်သေ ၵွတ်းၽၢၼ်မႃး။ တႃႇလႆႈ ငိုၼ်းၼႆၵေႃႈ ႁႃႁဵတ်းလူင်ၵႂႃႇ ၵူႊလၢႆးၵူႊတၢင်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ပၼ်ႁႃတႃႇၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၶႅၼ်း ၼမ်မႃးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၼႆႉၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈ တူၺ်းဢဝ် တႃႇသုၼ်ႇ တူဝ်ၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်ၵွၺ်း။ သင်ဝႃႈ တူၺ်းတႃႇ ၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ပေႃးၼႆၸိုင် ႁႅင်းႁဵတ်းၵၢၼ် ထၢမ်းငၢၼ်း ၶွင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း ပႅတ်ႈ လၢႆၵႂႃႇ တေႉတေႉ။ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸႂ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ယူႇၼၼ်ႉ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ပဵၼ်ပၢၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်တိုၵ်ႉ ႁဵတ်း ၵၢၼ်ထၢမ်းငၢၼ်းလႆႈ လီငၢမ်းၼၼ်ႉလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁိုဝ်။
လၵ်းၵၢၼ် တိုၵ်းတေႃး ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ
ႁူမ်ႈဝႃႈ ပၼ်ႁႃ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸွတ်ႇတူဝ်ႈ မိူင်းဝႆႉသေတႃႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ လႆႈ။ ယူႇတီႈၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ယႃႈ ယူင်းၸႂ် (မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် စိတ်ကို ပြောင်းလဲ စေသောဆေးဝါးများဥပဒေ) သေတႃႉ ပႆႇထိုင်တီႈ ဢွင်ႇမၢၼ်။ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသင်၊ ယူႇတီႈ မုၵ်ႉၸုမ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းလႄႈသင် ၶဝ်ႈၸိမ်ၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉ ၸွမ်းၵေႃႈ မီးယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ မီးၵူၼ်း ထတ်းသၢင်မႃးဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လၵ်းၵၢၼ်၊ မူႇပိူင်၊ ပေႃႇလၸီႇ ဢၼ်ၽႅၼ်ဝႆႉ တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်း ၵမ်ၼၼ်ႉ ၽိတ်းပိူင်ႈဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇထိုင်တီႈထိုင် တၢင်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ မီးမုၵ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ် တိုၵ်းသူၼ်း တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႃႈ ထုၵ်ႇလီပိၼ်ႇပႅင် လၵ်းၵၢၼ်ပေႃႇလၸီႇၵဝ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ 1993 ၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီႊၼႆႉ ယူႇတီႈၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ တေပိၼ်ႇပႅင် ၾိင်ႈမိူင်း ယႃႈမဝ်း ၵမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်းတႄႉ တေလူတ်းပၼ် ဢၼ်လူင်းတူတ်ႈပၼ်တၢမ်ႇၶွၵ်ႈ တီႈၵူၼ်းၸႂ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ တေလူင်းတူတ်ႈပၼ် တၢမ်ႇ တႃႇႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႃႈဝၢၼ်ႈတႃသူၼ် ပုၼ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၺ်းတႄႉ မိူၼ်တင်း ပၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်းၸႂ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၶဝ် ထၢင်ႇႁၢင်ႊၸႂ်ႉ ႁိုဝ်။ ၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ထၢင်ႇထိူမ် ငမ်းငဝ်း မႃးဝႃႈ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၶႅၼ်းတေႁၢႆႉမႃးႁိုဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေပိၼ်ႇပႅင်ၸိူင်ႉ ၼႆၼႆႉ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈ ႁႃတိုၵ်းသူၼ်းမႃးတင်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ ၵမ်းလိုၼ်း မုၵ်ႉ ၸုမ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းဢိၵ်ႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၽွတ်ႈတင်ႈ ၸုမ်းတိုၵ်းသူၼ်း မူႇပိူင် ယႃႈမဝ်းၵမ် တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႊ (Drug Policy Advocacy Group Myanmar) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ သေ ၶဝ်ႈႁႃတိုၵ်းသူၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇမုၵ်ႉ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉၼၼ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ ၸုမ်းတိုၵ်းသူၼ်းမူႇပိူင်ယႃႈ မဝ်းၵမ် တႃႇမိူင်းမၢၼ်ႊ (DPAG-M) ၼႄႉၼမ်း မႃးပၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ – မိူင်းမၢၼ်ႊ မီးပၼ်ႁႃယႂ်ႇ လူင် ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ၸႂ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်။ ပိူင်ယႂ်ႇတႄႉ ပဵၼ်လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်မီးၽေးၶဵၼ် တေႃႇၵူၼ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ ၽိၼ်ႇၶဝ် ဢဝ်ၶဵမ်မၢၵ်ႈလဵဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်သမ်းၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေၵေႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃ ယႃႈ မဝ်းၵမ် မိူင်းမၢၼ်ႊ ၶိုင်ႁႃတီ့ၺွပ်းဢဝ် ၵူၼ်းၵဵဝ်ႇ ၵွင်ႉၶဝ် ၼႆသေတႃႉ ပိူင်ယႂ်ႇတႄႉ တီ့ၵမ်ဢဝ် ၵူၼ်း ၸႂ်ႉယႃႈ ၶဝ်ၼၼ်ႉၵွၺ်း။ လၢႆးတၢင်း ၾိင်ႈမိူင်း ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ဢဝ်လိူင်ႈတေႃႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ ၶဝ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ၸဵမ်တင်း ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်း တိုၵ်းတေႃး ယႃႈမဝ်းၵမ်ဢၼ်ၸႂ်ႉယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇထိုင် တီႈထိုင်တၢင်း။ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ လႄႈ မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၶဝ်ၵွၺ်း လႆႈၶၢမ်ႇၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ လွင်ႈၸႂ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁၢႆၵႂႃႇ။
လွင်ႈတီႉၺွပ်းၵမ်ႈပႃႈၼမ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၾိင်ႈမိူင်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယွႆႈယႅမ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းၶွၵ်ႈၶင်ၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ ၸိူဝ်းၺႃးလူင်းတူတ်ႈတၢမ်ႇ ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်း ႁိုင် ၶဝ်ၼႆႉ ပေႃးတဵမ်ပေႃးလူၼ်ႉၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈ တူၺ်းထိုင်လုမ်းလႃး ပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်ထုၵ်ႇလီမီး တီႈၶွၵ်ႈၶင် လႄႈ ပၢင်သဝ်း လုၵ်ႈၶွၵ်ႈၶဝ် ႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ တၢင်းလူဝ်ႇ ပိုၼ်ႉထၢၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈၶွၵ်ႈၶဝ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇ မီး။ ၵူၼ်းၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ် ယႂ်ႇယႂ်ႇၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈ ၵမ်ႈပႃႈ ဢေႇၵွၺ်း လႆႈထုၵ်ႇတီႉၵမ် ယဵတ်ႈသႂ်ႇ ၶွၵ်ႈၶင်။
ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈႁူႉလႆႈ ႁၼ်မႃးၸိူဝ်းၼႆ ပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်ၶေႃႈမုၼ်းလူင် လၢင် ပိူဝ်ႈတႃႇ တင်းလုမ်ႈၾႃႉ၊ ပိူင်းၼႄဝႃႈ မူႇပိူင် ဢၼ်ယၼ်တီႈ ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း၊ သုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵိူတ်ႇ ပဵၼ်လႆႈ ၽွၼ်းလီၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ဢၼ်တိူဝ်ႉယမ်ထိုင် တီႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ မူႇပိူင်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ် ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈဝႃႈ ယုၵ်ႉမုၼ်း ပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း သေဢမ်ႇ ၵႃး ၸၢင်ႊၵမ်ႉၸွႆႈ လႆႈ ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉၶဝ်ၵွၼ်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ်ၽိတ်းၾိင်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၵိၼ်သူး ၵိၼ်လၢပ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ လူတ်းလူင်း ၵႂႃႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ လူတ်းလူင်းလႆႈ ၵၢၼ်ႁုၵ်းႁၢႆႉ၊ ၵၢၼ်ၶတ်းၶႅင် လႄႈ လွင်ႈမိပ်ႇဢီးတီႈ ပၵ်းပိူင် တတ်းသိၼ်ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းၼႆႉ တိတ်းတေႃႇသိုဝ်ႇသၢၼ်ၵၼ်လႆႈမႃးၼမ် ယူႇယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈႁဵတ်းယူႇၼႆႉ တိုၼ်း ပဵၼ်တၢင်းယၢင်ႈလီလႄႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီငမ်းငဝ်း သေဢိတ်း၊ ၵူၺ်းၼႃႇ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈ ၵေႃႇတင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈ တဵမ်တီႈ။ ပေႃးႁုပ်ႈတူၺ်းတႄႉ မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ လွင်ႈႁူမ်ႈ မိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵၼ် ဢေႇၼႃႇလႄႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶဝ် ဢိၵ်ႇၵူၼ်းမိူင်း ၵမ်ႈပႃႈ ၼမ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၶဝ် ဢမ်ႇပဵင်း ပေႃးၸႂ်ၶိုတ်း ၶေႃးၶဝ်လႆႈ။ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆၵေႃႈ တိုၵ်ႉ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃလူင် ဢၼ်လွၵ်ႇငိူတ်ႈတင်းဝၢၼ်ႈတင်း မိူင်း ယူႇယဝ်ႉ။
လၵ်းၵၢၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇလီပိၼ်ႇပႅင် ၸႂ်ႉတိုဝ်း
မိူဝ်ႈလဵဝ်ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇတေလႆႈ ႁဵၼ်းဢဝ် တူဝ်ထူပ်း ဢၼ်လႆႈတူၵ်းသုမ်းမႃးၸိူဝ်း ၼၼ်ႉသေ ၵႃႊလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ သဵၼ်ႈတၢင်းပႆ၊ ၵဵပ်း ၸႂ်ႉမူႇပိူင် ၸိူဝ်းတေပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းမိူင်း၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ သုၼ်ႇ လႆႈၵူၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ မူႇပိူင်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ် ၸင်ႇတေႁပ်ႉပၢၵ်ႇလႆႈ တႃႇ ၸူဝ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း တေၶိုပ်ႈၼႃႈလႆႈ။ မူႇပိူင် ၸိူင်ႉၼင်ႇၼၼ် ၸင်ႇဢွၼ် မိူင်းမၢၼ်ႊ လူတ်း လူင်း ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ပၼ်ႁႃၵၢၼ်ၸႂ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵၼ်ၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
(1) ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တႃႇပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ ၶဝ်
ၼႂ်းၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းလူင် တႃႇတမ်းဝၢင်း မူႇပိူင်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ တေလႆႈဝႆႉ ပၢႆးယူႇလီ ၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ပဵၼ်ယႂ်ႇတီႈသုတ်း။
ၵွပ်ႈၼႆ ၵၢၼ်ၸိူဝ်းဢၼ် ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ပၢႆးယူႇလီ တႃႇၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် ၶဝ် ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁပ်ႉႁွင်းဝႃႈ မၼ်းၸႂ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် တၢင်းၵၢၼ်။ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၵၢၼ် ၸႅၵ်ႇမႅင်ႇပၼ် ၶဵမ် လႄႈ မူၵ်ႇ တႃႇသမ်းယႃႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ မဵဝ်းၼႆႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်လူတ်းယွမ်းၽေးၶဵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။ ပၼ်ၶဝ်ၸႂ်ႉယႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁႂ်ႈၶဝ်ၸပ်း ၽႄႈ တၢင်းပဵၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဢဵတ်ႇ တင်း တပ်းၵႂ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၸင်ႇ သူၼ်း ႁူၺ်း ႁႂ်ႈၶဝ် မီးၸႂ်ၶႂ်ႈတတ်းယႃႈမႃးသေ တတ်း ပၼ် တၢမ်ၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်။
ယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈၽိူမ်ႉၸႂ်ႉ ၸၢႆႇငိုၼ်း ၸိုင်ႈမိူင်း တႃႇၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဢမ်ႇ ပဵၼ် တႃႇပၢႆးယူႇလီ ဢိၵ်ႇပႃးတင်း ၵၢၼ်လူတ်း လူင်း ၽေးၶဵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈၶဝ်။ ထုၵ်ႇ လီပၼ်ႁႅင်း ၶိုင်သၢင်ႈပၼ် တႃႇတေၵေႃႇတင်ႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်ၸုမ်းၸိူဝ်း ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၶပ်ႉၶိုင်ပၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈၶဝ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ် ပၼ်ႁႃယူႇၼၼ်ႉ။
ယုၵ်ႉၶိုၼ်ႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ် လႄႈ ၵၢၼ်ယူတ်းယႃ ဢိင်ဢၢင်ႈ လၵ်းထၢၼ် (လၢႆးတၢင်း ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ပိူင်ပဵၼ်တေႉတေႉသေ ၸင်ႇၶပ်ႉၶိုင်ပၼ် တႃႇယူတ်းယႃတတ်းယႃႈ) ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶပ်ႉၶိုင်ပၼ်ယႃႈယႃ မႄႇတႃႇတူၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၶိုၼ်းတင်ႈသဝ်းပူၵ်းပွင်မႂ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်း ၸႂ်ႉယႃႈၶဝ်။ လွင်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၵၼ် တတ်းယႃႈ ဢၼ် မီးလၢႆးတၢင်းမႃး တႅၼ်းတၢင် တီႈယဵတ်ႈၶွၵ်ႈၶင် ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီ မီးယဝ်ႉ။
(2) ယႃႇပေဢဝ်လိူင်ႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ လႄႈ ၵူၼ်း ၽုၵ်ႇယႃႈ ဢိတ်းဢွၼ်ႇၶဝ်
ၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈလူင်းတူတ်ႈပၼ် တၢမ်ႇ တေႃႇၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ၊ ၵူၼ်းမီးဝႆႉယႃႈ ၼႂ်း မိုဝ်း တႃႇၸႂ်ႉသုၼ်ႇလဵဝ် လႄႈ ၵူၼ်းၽုၵ်ႇယႃႈ ဢိတ်းဢွၼ်ႇၶဝ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ် ပဵၼ်လိူင်ႈ ယႃႈ မဝ်းၵမ် ဢၼ်လဵၵ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁုၵ်းႁၢႆႉ သင်။ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈမိူင်း သင်ဢမ်ႇၵိုတ်းယိုတ်း ပၼ်လႆႈၵေႃႈ ၽိူဝ်ႇတေလူင်းတူတ်ႈၶွၵ်ႈၶင် တီႈ လိူင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်လဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီမၵ်း မၼ်ႈပဵၼ် ၵၢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်ၽွင်းငမ်း ၼႆ ယဝ်ႉ။
လိူင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်လဵၵ်ႉ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ၊ မီးယႃႈ တႃႇၸႂ်ႉသုၼ်ႇလဵဝ် ၸိူဝ်း ၼႆႉ ၽိူဝ်ႇတေလူင်းတူတ်ႈၶွၵ်ႈၶင်ၼၼ်ႉ တႃႇ ယိုတ်းဢဝ် ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၾၢင်ႉတိူၼ်၊ မႂ်ငိုၼ်း၊ မွပ်ႈပၼ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ပၢႆးယူတ်းယႃၶဝ်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပၼ်တၢမ်ႇဝႃႈ ႁႂ်ႈႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉ ၼႃႈဝၢၼ်ႈတႃသူၼ် ပုၼ်ႈၵူၼ်းၼမ်ၼၼ်ႉ ၶႅၼ်း တေလီ။ လွင်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉတတ်းယႃႈ ဢၼ်တႅၼ်း တၢင် လၢႆးယဵတ်ႈၶွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၵိုတ်း ယိုတ်းပႅတ်ႈ။
ၵၢၼ်လူတ်းလူင်းၽေးၶဵၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵၢၼ်လႅၵ်ႈပၼ် ၶဵမ် လႄႈ မူၵ်ႇသမ်း၊ ၵၢၼ်သိုပ်ႇ ၽႄပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ၊ ၵၢၼ်ဢဝ်ယႃႈ တၢင်ႇမဵဝ်း တႅၼ်းတၢင်ယူတ်းယႃပၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ ပၼ် ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇၸႂ်ႉယႃႈလူၼ်ႉလိူဝ် ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁပ်ႉႁွင်းပၼ် ႁႂ်ႈၶဝ်ႈပဵၼ် တၢင်း ၵၢၼ်၊ ပဵၼ်တၢင်းၾိင်ႈမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ထုၵ်ႇလီ ၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈလူင်း တူတ်ႈပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ တီႈလိူင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်။
(3) ပၵ်းၸႂ် တႃႇၵႂၢတ်ႇၽဵဝ်ႈ ၵၢၼ်ၽိတ်းၾိင်ႈ ပဵၼ်မုၵ်ႉပဵၼ်ၸုမ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၵၢၼ်ႁဵတ်း ဢွၵ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် တင်း ၼမ်တင်းလၢႆၼၼ်ႉ
ထုၵ်ႇလီပၵ်းၸႂ် တႃႇတေၵႂၢတ်ႇၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ယႂ်ႇဢၼ်လူင် ဢိၵ်ႇ ပႃး ၵၢၼ်ၽိတ်းၾိင်ႈဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်း၊ ဢၼ် ႁုၵ်း ႁၢႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
တီႈဢၼ်တႅၵ်ႈတူၺ်း မူႇပိူင် ၵဵဝ်ႇၵပ်းယႃႈ မဝ်းၵမ်ၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢွၵ်ႇမႃးလၢႆလၢႆ ၼႆၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီတူၺ်းၸွမ်းဝႃႈ မီးၽွၼ်းလီ ၽွၼ်းၸႃႉ တႃႇၵေႃႉလဵဝ်၊ တႃႇတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸိူင်ႉ ႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇတၢပ်ႈတူၺ်းၸွမ်း တၢင်းၼမ်။
ငိုၼ်းတွင်းဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်း ဢၼ်လႆႈၸႂ်ႉ တိုဝ်းယူႇ တႃႇၵၢၼ်ပလိၵ်ႈၶဝ်လႂ်၊ ၵၢၼ်တတ်း သိၼ်ၶဝ်လႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂၢတ်ႇၽဵဝ်ႈ လိူင်ႈယႃႈမဝ်း ၵမ်ဢၼ်လဵၵ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊဢဝ်မႃးၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။
ထုၵ်ႇလီႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ငိုၼ်းတွင်း လႄႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇတေႃႇသူႈ ၵၢၼ်ၽိတ်း သိၼ်ထၢမ်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵိၼ်သူးၵိၼ်လၢပ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၽွၵ်ႇငိုၼ်း တီႈၵူႊၸၼ်ႉၵူႊထၢၼ်ႈၼၼ်ႉ။
(4) တမ်းဝၢင်း ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽုၵ်ႇ သွမ်ႈယႃႈၽိၼ်ႇ
လူဝ်ႇႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်း တၢင်ႇပိူင် ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်လူင် တႃႇၽႅၼ်ၵၢၼ် မိူင်းမၢၼ်ႊ တႃႇတေၵုမ်းၵမ်လႆႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်။ ၼႂ်းမူႇပိူင် ၵဵဝ်ႇၵပ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉ ၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်းတၢင်ႇပိူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ဢၼ် လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း (တေလႆႈဝႆႉၵူၼ်း ပဵၼ် ယႂ်ႇ၊ တေလႆႈႁဵတ်း ၶၢဝ်းယၢဝ်း ၼင်ႇႁိုဝ် ၶဝ်တေမီး ငိုၼ်းလႆႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ ၵႂႃႇယႂ်းယႂ်း)။
လူင်းတိုၼ်းသေ ၶပ်ႉၶိုင်ပၼ်ၶူင်းၵၢၼ် မုၼ်းလႅင်း တၢင်ႇပိူင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၵွတ်း ၽၢၼ် ၽုၵ်ႇယႃႈၽိၼ်ႇယူႇၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်း တၢင်ႇပိူင်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်လူင် မုၼ်းလႅင်း ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၼႃးပၢင်ႇ တင်းၸိုင်ႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် မုၵ်ႉၸုမ်းၸိူဝ်း ၶႂ်ႈၶပ်ႉၶိုင်ပၼ် ၶူင်းၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်း တၢင်ႇပိူင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽုၵ်ႇယႃႈၽိၼ်ႇၶဝ် တေၸၢင်ႊၶဝ်ႈႁႃ ၶိုတ်းၵၼ် လႆႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် တီႈၶၵ်ႉၵၢၼ်ဢုပ်ႉ ပိူင်ႇၽွင်းငမ်း။
ၵွၼ်ႇၵူၼ်းၽုၵ်ႇယႃႈၽိၼ်ႇၶဝ် ပႆႇမီးၵၢၼ် ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ လီငၢမ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီတဵၵ်း ၸႂ်ႉၶဝ် ၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈၽိၼ်ႇ ၶဝ်။
(5) ႁႂ်ႈၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈ တူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်း ဢၼ်လႆႈၺႃးတၢမ်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၶဝ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပႃးၸွမ်းၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈမူႇပိူင်
တူဝ်တႅၼ်း ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ လႄႈ ၵူၼ်း ၽုၵ်ႇယႃႈၶဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်း ၶၵ်ႉ ၵၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈ မူႇပိူင်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢိၵ်ႇတင်း ၵၢၼ်ပိၼ်ႇပႅင် လႄႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶိုင်သၢင်ႈ ၶပ်ႉမၢႆ။
ၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ၸုမ်းသၢင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၶဝ် တႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းမူႇပိူင် ယႃႈမဝ်း ၵမ်။
ၵဵဝ်ႇၵပ်း မူႇပိူင် ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ဢိင် ဢၢင်ႈၸွမ်း လၵ်းထၢၼ် ဢၼ်မုင်ႈတေႃႇ ပၢႆးယူႇ လီၵူၼ်းမိူင်း၊ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်မုၼ်း လႅင်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ တီႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃးလႆႈႁူႉလႆႈႁၼ်။
တူဝ်ယၢင်ႇ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ
လၵ်းၵၢၼ်ႁႃႈၶေႃႈၼႆႉ ပိူင်ယႂ်ႇမၼ်း ယိူင်ႈ ဢဝ်မႃး တီႈလၵ်းၵၢၼ် ဢၼ်မိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၶဝ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွင်ႇမၢၼ်မႃးၼၼ်ႉ။ တီႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ တူၺ်းဢဝ် တူဝ်ယၢင်ႇ တီႈမိူင်းပေႃႇတူႇၵီႇ ဢၼ် မီးတၢင်းလိုမ်လိၼ်ယူႇရူဝ်းပႃႇ ဢိၵ်ႇတင်း မိူင်း ထႆး ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ။
တူဝ်ယၢင်ႇ တီႈမိူင်းပေႃႇတူႇၵီႇ
မိူင်းပေႃႇတူႇၵီႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီႊ 1980 တေႃႇ ထိုင် 1990 ၼၼ်ႉ လႆႈတေႃႇသူႈ ၽေးယႃႈ ၽိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ ၽႄႈၼႂ်းမိူင်းၶဝ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်းတေႉတေႉ။ ထိုင်မႃးပီႊ 2001 ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းပေႃႇ တူႇၵီႇ ၸင်ႇတႅပ်းတတ်း တႃႇၸႂ်ႉလၢႆးတၢင်းဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈတင်းလၢႆးၵဝ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝႆႉပၢႆးယူႇလီ၊ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ် ပဵၼ်ယႂ်ႇလိူဝ် ၵၢၼ်ၵုမ်းၵွၼ်းယႃႈမဝ်းၵမ်သေ ၵေႈ လိတ်ႈပၼ်ႁႃမႃး။ ၼႂ်းၾိင်ႈမိူင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇ သွၼ်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၸႂ်ႉ ယႃႈတႃႇႁဵတ်းဢီႈယႃၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽိတ်းၾိင်ႈ သေ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တႃႇၶိုင်သၢင်ႈပၼ် ၵၢၼ်ၸွႆႈ သၢင်ႈ ပၢႆးယူႇလီ လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၸႅၵ်ႇငိုၼ်း တွင်းဢိၵ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းဝႆႉပၼ် တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸၢင်ႊတိူဝ်း လိူင်ႇၽႄႈမႃးၼႆ သေ တႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်တေႉမႃး ၼင်ႇၶဝ်မႆႈၸႂ် ပၼ်ၾၢင်ႉ ၼၼ်ႉ။ တႃႇဝႃႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်တေၽႄႈတိူဝ်းၼမ် သမ်ႉပၢႆ လႆႈၽွၼ်းလီမႃးတင်းၼမ်ၵွၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ မူႇပိူင်ယႃႈမဝ်းၵမ် မိူင်းပေႃႇတူႇၵီႇၼႆႉ လႆႈပဵၼ်မႃး မူႇပိူင်ဢွင်ႇမၢၼ်လူင်ဢၼ်ၵူႊမိူင်းမိူင်း ပေႃးယွမ်း ႁပ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- တၢင်းပဵၼ်ဢဵတ်ႇ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉယွမ်းဢေႇမႃး။
- ၵူၼ်းတၢႆ ယွၼ်ႉၸႂ်ႉယႃႈလူၼ်ႉလိူဝ်ၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းမႃး။
- ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းၽႅၼ် ၵၢၼ် တိုတ်းပၼ်ယႃႈၼၼ်ႉ ၼမ်မႃး တေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ။
- ၵူၼ်းတႄႇၽိုၵ်းၸႂ်ႉ လႄႈ ၵူၼ်းၸႂ်ႉယႃႈ ၸၼ်ႉသုင် ၼႂ်းပၢၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇသိၵ်ႉ ႁိၵ်ႉၼၼ်ႉ ယွမ်းဢေႇမႃး တေႉတေႉ ဝႃႈ ဝႃႈ။
- လိူင်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်း ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢေႇမၢင်မႃး။
- ၵၢၼ်ၽိတ်းၾိင်ႈ ဢၼ်လဵၵ်ႉဢၼ်ၼွႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လၵ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ယွမ်းလူင်းမႃး။
တူဝ်ယၢင်ႇ တီႈမိူင်းထႆး
တႄႇပီႊ 1964 မႃး မိူင်းထႆး တႅၼ်းတီႈ တေႁၢမ်ႈတပ်ႉ တိုၵ်းတေႃးပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ယႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႁႃဢၼ်ၸၢင်ႊၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႆႈ ၶၢဝ်း ယၢဝ်း မႃးတႅၼ်းတၢင်တီႈငိုၼ်းလႆႈဢၼ်လႆႈ တီႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈ ၼၼ်ႉသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵုမ်းၵွၼ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈမႃးယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸိူဝ်းမီးတႂ်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၽူႇမီႉၽူၼ်း ဢတုၼ်ႇယႃႇတဵတ်ႈ ဢၼ်ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇၼႆႉ တႃႇၵုမ်းၵွၼ်းလႆႈၵၢၼ် ၽုၵ်ႇယႃႈ ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းမိူင်းထႆးၽၢၵ်ႈၼိူဝ် မၼ်းဢဝ်ၵၢၼ် ဢၼ်ၶိူင်ႇ ၶမ်ႉ ၶၢဝ်းယၢဝ်းပၼ်ၶဝ် လႄႈ လူင်းတိုၼ်း ၼႂ်း ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈ မုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ တေႉတေႉ။ ဢမ်ႇလႆႈဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသေ တိုၵ်း တေႃး ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉပႅတ်ႈသေတႃႉ ၼႂ်းပီႊ 1985 ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆး လုၵ်ႉတီႈ 145 မတ်ႈထရိတ်ႈတၼ်ႇ ယွမ်းၵႂႃႇထိုင် 33 မတ်ႈ ထရိတ်ႈတၼ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈ လူတ်းယွမ်း ၵႂႃႇ 78% ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ယႃႈ ၶိုၼ်းယွမ်းလူင်းၵႂႃႇထႅင်ႈမွၵ်ႈ 50% ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယႃႈ ၼႂ်း မိူင်းထႆး လႆႈဝႃႈႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉသေ ထိုင်ၵႂႃႇၸၼ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇမႆႈၸႂ်ၸွမ်းသင်ၼၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ။
လၵ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တီႈမိူင်းႁဝ်း ၸွင်ႇတေပဵၼ်ၵၢၼ်
လၵ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းထုၵ်ႇလီႁဵတ်း သၢင်ႈယူႇတေႉတေႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ တီႈမိူင်းႁဝ်း ၶႃႈၼႆႉသမ်ႉ တေလႆႈဝူၼ်ႉပႃးထႅင်ႈ သွင်လွင်ႈ။ (1) ပတိၵ်ႈၶၢတ်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်းမိူင်း လႄႈ (2) ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပႆႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ – ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်း မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၼမ်လႄႈ ဢေႇ ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵွင်ႉ ၵၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသႄႈ။ ယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်း ဢမ်ႇၵဵဝ်ႇ ၸွမ်းသေတႃႉ ယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၵဵဝ်ႇၸွမ်းၵေႃႈ တေမီး။ တီႈဢေႇသုတ်း ယၢမ်ႈလႆႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ယၢမ်ႈလႆႈၵိၼ်ၸၢင်ႈ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ တေႃႉသူင်ႇ ပၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယူႇတီႈလူင်ပွင် ၸိုင်ႈ တေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆၵေႃႈ၊ မိူၼ် ၼင်ႇ ဝႃႈမႃးၼၼ်ႉ၊ ၵွၺ်းၽဵဝ်ႈလႆႈ ၵိင်ႇမၼ်းၶႃႊ မၼ်း။ လမ်းမၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇတိူဝ်ႉၺႃး သႂ်ႇသေပွၵ်ႈ။
ယဝ်ႉၵေႃႈ မီးထႅင်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ပႆႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႆႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၶႂ်ႈၸဵဝ်းမၢၵ်ႈမီး ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်။ လိူဝ် ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ငိုၼ်း လိူၼ်ၶဝ် ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႆႈလႄႈ လႆႈၽိတ်း သိၼ်ၵၢၼ်သိၼ်ငၢၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးယူႇတင်း ၼမ်။
ၼႆလႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၵ်းၵၢၼ်လူင် ႁႃႈပိူင် တႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉသေတႃႉ သင်ဝႃႈ သိုၵ်းၵၢင်မိူင်း ပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ၊ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇသိုၵ်းၵၢင်မိူင်းမႃးၼၼ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႊၵေႈလိတ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႆတႄႉ ပၼ်ႁႃ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ တေပႆႇထိုင်တီႈ ႁၢႆဝၢႆးၵႂႃႇလႆႈ ၼႆ ယူႇယဝ်ႉ။ ။


text:
ပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႊပိုၼ်း ဢၼ်ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး (Shan Community College) ဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉ ၵမ်းတီႈသွင် ၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ တင်းႁူဝ်ၶေႃႈ “ပိုၼ်းတႆးပၢၼ်မႂ်ႇ
ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈတေႃႇထိုင် 1962″။
ပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႊပိုၼ်းၼႆႉ ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး၊ ၵေႃၽွမ်ႉႁူမ်ႈတူင်ႇဝဵင်းၶမ်းသႅၼ်ဝီ လႄႈ ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသႅၼ်ပၢႆး ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၵျႂင်းသႅင် ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ မိူဝ်ႈပီႊ 2018 ၵျူႇလၢႆႇ 29 ဝၼ်းသေ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈထွမ်ႇငိၼ်းမွၵ်ႈႁႃႈပၢၵ်ႇၵေႃႉ။
တီႈပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႊၼႆႉ ၶူးပူင်သွၼ်လူင် ၸၢႆးၾႃႈ၊ ၶူးသွၼ်လူင် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၵႃလီႉ ၸၢႆးလူင်းၵႅဝ်ႈ၊ ၽူႈၵုမ်းထတ်း ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇသႅၼ်ပၢႆး ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း လႄႈ ၽူႈၼၢမ်းထတ်း ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇသႅၼ်ပၢႆး ၸၢႆးၸိုၼ်ႈ ၶဝ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇၶႆႊ။
လိူဝ်ၼႆႉ လုင်းၸၢမ်ႇဢေး ပေႃႈၸေႊမႄႈဝဵင်း သႅၼ်ဝီၵေႃႉ႞ၼၼ်ႉၵေႃႈ မႃးတေႃႉတႆႇၶႆႊၼႄ ပိုၼ်းမိူင်းသႅၼ်ဝီ ပၢၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ တေႃႇထိုင်ပီႊ 1962 ၼၼ်ႉ။
ပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႊပိုၼ်းၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်း ၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းတေႃႇထိုင် တၢမ်းၶမ်ႈ 4 မူင်း၊ မီးပႃးၶၼ်ႈတွၼ်ႈ ၽူႈဢုပ်ႇၶႆႊၶဝ် တွပ်ႇပၼ် ၶေႃႈထၢမ် ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶဝ်။
လႆႈႁူႉဝႃႈ ထႅင်ႈဝၼ်း႞ ပီႈၼွင်ႉ ဝဵင်းသႅၼ်ဝီၶဝ် ဢွၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ ၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး လႄႇယဵမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢွင်ႈတီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ဢွင်ႈၵဝ်ႇ ႁေႃၸဝ်ႈၾႃႉသႅၼ်ဝီ ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း၊ ဝတ်ႉၸေႊၵႅဝ်ႈ လႄႈ သၢင်းၶျႅင်းၸဝ်ႈၾႃႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႊပိုၼ်း ၵမ်းတီႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လႄႈ ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသႅၼ်ပၢႆးသေ ၸတ်းႁဵတ်း တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး တင်းႁူဝ်ၶေႃႈ “မိူင်းမၢဝ်းလူင် ပၢၼ်ႁိူင်းလႄႈ ပၢၼ်ဝွတ်ႈ” မိူဝ်ႈပီႊ 2018 ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 27 ဝၼ်း။


text:
ယွၼ်ႉၵူၼ်းၸႂ်ႉ ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉ ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ ယွၼ်ႉၵူၼ်းပႅတ်ႈယုၵ်းယၢၵ်း ဢမ်ႇမီးပၵ်းပိူင်ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ တႄႇၸဵမ်ၼိူဝ်ၵွင်း ဢိၵ်ႇတင်း ၼႂ်းၼမ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃ လွင်ႈပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉၼႆႉ ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းဝိုတ်ႉပႅတ်ႈၼႆႉ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေႁိုင် 30 တေႃႇ 1000 ပီႊ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်လုမ်ႈၾႃႉတေမူတ်းသႂ်၊ ၼင်ႇႁိုဝ် လိၼ်တေၸမ်ႉ ၼမ်ႉတေသႂ်လီၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီယွမ်းၸႂ်ႉ ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးယွမ်းၸႂ်ႉ ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉတႄႉ မီးယူႇႁႃႈလၢႆး။ ယွမ်းၸႂ်ႉ (Reduce)၊ ၸႂ်ႉၶိုၼ်း (Reuse)၊ ႁဵတ်းတၢင်ႇမဵဝ်းသေၸႂ်ႉၶိုၼ်း (Recycle)၊ ယႃႇႁပ်ႉၸႂ်ႉ(Reject)၊ သူင်ႇၶိုၼ်း (Return) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ယွမ်းၸႂ်ႉ
- ပေႃးၵိၼ်ၼမ်ႉသူမ်ႈၼမ်ႉဝၢၼ် ယႃႇပေၸႂ်ႉလွတ်ႇပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉတႃႇၸႂ်ႉၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ။ ယွမ်းၸႂ်ႉလႆႈၵႃႊႁိုဝ် ယွမ်းလႄႈ။
- ပေႃးၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂႃႇၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပႃးတဝ်ႈၼမ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႆႉလႄႈ။ ယႃႇပေၸႂ်ႉ ၵွၵ်းၼမ်ႉပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉ တီႈလုမ်းၼၼ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇၵမ်းၵမ်းလႆႈသိုဝ်ႉ တဝ်ႈၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်တဝ်ႈၼမ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇ သႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းထူင်တႃႇသေႇလႄႈ။
- ယႃႇပေၵႂႃႇၵိၼ်တၢင်းၵိၼ် တီႈႁၢၼ်ႉဢၼ်ၸႂ်ႉ ဝၢၼ်ႇ၊ ၸေႃႉ ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉ တႃႇၸႂ်ႉပွၵ်ႈလဵဝ်ၼၼ်ႉ။ ယွမ်းၸႂ်ႉ ၵွၵ်းၵေႃႇၾီႇ၊ ၸေႃႉၶဝ်ႈမုၼ်း၊ ၸေႃႉၵႅဝ်းၵေႃႇၽီႇ ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉတႃႇၸႂ်ႉပွၵ်ႈလဵဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ။
- ၼင်ႇႁိုဝ်တေယွမ်းၸႂ်ႉပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉလႆႈၼၼ်ႉ ပေႃးၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၼႆ ပႃးမႆႉသီၶဵဝ်ႈ၊ ဝီႁူဝ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇ ႁင်းၵွႆးလႄႈ။
ၸႂ်ႉၶိုၼ်း
- ပေႃးလႆႈထူင် ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉမႃးၼႆ တူပ်ႉဝႆႉလီလီသေ ၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းထႅင်ႈတၢင်ႇပွၵ်ႈလႄႈ ယႃႇပေသိုဝ်ႉဢၼ်မႂ်ႇတိၵ်းတိၵ်း။
- ဢဝ်ထူင်ပဝ်ႇၾၢင်ႉဝႆႉတႃႇသေႇလႄႈ၊ ပေႃးလူဝ်ႇသိုဝ်ႉသင်သင်မႃးၵေႃႈ ႁႂ်ႈသႂ်ႇလႆႈၵမ်းလဵဝ်။
ႁဵတ်းတၢင်ႇမဵဝ်းသေၸႂ်ႉၶိုၼ်း
- တဝ်ႈၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်၊ မၢၵ်ႇတႃႇယႃႇၵႃး၊ တဝ်ႈၼမ်ႉဝၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ႁဵတ်းတၢင်ႇမဵဝ်းသေၸႂ်ႉၶိုၼ်းလႄႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တဝ်ႈၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်ၼႆႉ ဢဝ်လိၼ်သႂ်ႇၼႂ်းမၼ်းသေ ၽုၵ်ႇမွၵ်ႇ ၽုၵ်ႇမႆႉ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇလႆႈ၊ တႃႇယႃႇၵႃး ဢၼ်ၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းဢူႇၸႃးလႆႈ၊ ဢဝ်ႁဵတ်းၽိူၼ်လႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ယႃႇႁပ်ႉၸႂ်ႉ
- မိူဝ်ႈပႃးသႃႉၵႂႃႇၵၢတ်ႇယူႇၼၼ်ႉ ပေႃးၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉသႂ်ႇပၼ်ထူင်ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉၼႆ လၢတ်ႈဝႃႈဢမ်ႇဢဝ်ယဝ်ႉၼႆလႄႈ။
- မိူဝ်ႈသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်မဵဝ်းဢၼ် သႂ်ႇလေႃးၵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉၶဝ် သႂ်ႇပၼ်ထူင်လဵဝ်လႄႈ။ ယႃႇပေပၼ်မၼ်းသႂ်ႇဢၼ်လႂ် ဢၼ်ၼၼ်ႉ။ ပေႃးမၼ်းပၼ်ထူင်ဢၼ်လိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယႃႇပေဢဝ်။
သူင်ႇၶိုၼ်း
- ထူင်၊ ၵွၵ်းၼမ်ႉ၊ ၸေႃႉ၊ တဝ်ႈၼမ်ႉဝၢၼ်၊ တဝ်ႈၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးႁၢၼ်ႉဢၼ်ၶိုၼ်းဢဝ်ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းတၢင်ႇမဵဝ်းယူႇ။ ဢဝ်ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇလူဝ်ႇၼၼ်ႉ ၵႂႃႇပၼ်ၶိုၼ်းတီႈၶဝ်လႄႈ။ ထူင်ပလၢတ်ႈသတိၵ်ႉ ဢၼ်တိုၵ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်သေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈယူႇၼၼ်ႉ ၵႂႃႇပၼ်ၶိုၼ်းတီႈႁၢၼ်ႉ ဢၼ်တေႁပ်ႉၸႂ်ႉလႆႈၼၼ်ႉလႄႈ။


text:
ၵွပ်ႈၼင်လိၼ်မိူင်းတူင်ႉၼိုင်လႄႈ ပဵၼ်မႃး ဢိင်ႇသၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းႁဝ်းတင်းၼမ် ယၢမ်ႈလႆႈထူပ်း ဢိင်ႇသၼ်ႇယူႇသေတႃႉ၊ ၵေႃႉဝႆႉ မဝ်ၵေႃႈမီး ၵေႃႉဝႆႉၼၵ်းၵေႃႈတေမီးယူႇ။ ၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈထူပ်းၽေး ဢိင်ႇသၼ်ႇ ယႂ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ တႄႉ တေဢမ်ႇၸၢင်ႊလိုမ်း ဢိင်ႇသၼ်ႇၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵေႃႉ႞လႄႈၵေႃႉ႞ တီႈယူႇသဝ်းဢမ်ႇ မိူၼ်ၵၼ်လႄႈ လွင်ႈလႆႈထူပ်းဢိင်ႇသၼ်ႇၵေႃႈတေ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။
ဢိင်ႇသၼ်ႇၼႆႉဝႃႈသင်။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ပဵၼ်မႃး။ ဢမ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းလႄႈဢမ်ႇႁူႉ၊ ၵွပ်ႈဢမ်ႇႁူႉၵေႃႈဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်ယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇႁူႉသေ ဢမ်ႇမီး လွင်ႈၵူဝ်၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၾၢင်ႉၼႆတႄႉ ဢမ်ႇလီ ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈဢမ်ႇႁူႉလီလီ လႄႈ သင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇထၢမ်မႃး တွပ်ႇပၼ်ဝႃႈ ပႃလူင် ၽိုၼ်ႉၶိင်းလႄႈ လိၼ်မိူင်းၼိုင်ၼႆၵွႆး။
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ လႆႈတွပ်ႇမႃးၸိူင်ႉၼႆ သေတႃႉ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇတွပ်ႇ ပၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်တေလီယဝ်ႉ။ တီႈၼင်လိၼ်မိူင်း ႁဝ်းၶဝ် ယဵပ်ႇယူႇ၊ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈယူႇၼႆႉ ပႅၵ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ဝႃႈ ယူႇၼိူဝ်ၼင်လိၼ်မိူင်းသေတႃႉ၊ တီႈတႂ်ႈၼင် လိၼ်မိူင်းၼႆႉ မီးၽႃႁိၼ်ယႂ်ႇလူင် ဝႆႉၵူႊတီႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈၶုတ်း ၼမ်ႉမေႃႇလိုၵ်ႉဢဝ်ၸၢၵ်ႈတိုတ်ႉ (ဢဝီႇၸိ) ၼၼ်ႉ တေႁူႉယူႇယဝ်ႉ။ ၽႃႁိၼ်ၼႆႉ မၢင်တီႈၵေႃႈ ပႅၼ်ဢွၵ်ႇလိၼ်မိူင်းသေ ႁၼ်လႆႈသေ တႃႉ၊ ၽႃႁိၼ်ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ယူႇတႂ်ႈ ၼင်လိၼ်မိူင်းဝႆႉဢေႃႈ။ ၵွပ်ႈၽႃႁိၼ်လူင် ဢၼ် ယူႇတႂ်ႈၼင်လိၼ်မိူင်းႁဝ်း တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်လႄႈ လႆႈတႅၵ်ႇယၢႆႈ၊ လႆႈယၢတ်ႇတူၵ်းၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ၼင်လိၼ်မိူင်းဢၼ်ယူႇသိုဝ်ႈတီႈ ႁွႆးလိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈတူင်ႉၼိုင်မႃးယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းႁဝ်း လႆႈႁူႉဝႃႈ ၼင်လိၼ်မိူင်းၼိုင်သေႁွင်ႉဝႃႈ ဢိင်ႇ သၼ်ႇ ၼႆၶႃႈယဝ်ႉ။
သင်သူၸဝ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾူၼ်းဢႅမ်ႇၽီႇထီႇ ၼႆ ၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ပီႊ 2018 ၼႆႉ ဢိင်ႇ သၼ်ႇတီႈလႂ်၊ ၶၢဝ်းလႂ်၊ ႁႅင်းယႂ်ႇၵႃႊႁိုဝ်ၼႆ ၶဝ် သူင်ႇလိၵ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉယူႇ။ 2-2-18 (7:18 PM) သၼ်ႇတီႈ မၢၼ်ႈမေႃႇ၊ မူႇၸေႊ၊ ၼမ်ႉၶမ်း သေ ႁႅင်း 4.5။ 3-2-2018 (21:59 PM) သၼ်ႇတီႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်းသေ ႁႅင်း 5.1။ 4.2.2018 (15:12 PM) သၼ်ႇတီႈ တေးတယႄး ( ေဒေးဒရဲ) သေ ႁႅင်း 4.0။ 5.2.2018 (23:25 PM) သၼ်ႇ တီႈ ၽိဝ်းသေ ႁႅင်း 5.2။ 13.2.2018 (9:09AM) သၼ်ႇတီႈႁိမ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ၼႂ်းလႅၼ်ႊလိၼ်မိူင်း ဢိၼ်းတီးယႃးသေ ႁႅင်း 5.6။ 17.2.2018 AM သၼ်ႇ တီႈမေႃႇပီႇသေ ႁႅင်း 4.0 တေလႆႈႁၼ်ၸိူင်ႉ ၼႆယူႇ။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈၶဝ်သူင်ႇလိၵ်ႈပွတ်း (SMS) ပၼ်မႃးၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁူႉသေ လႆႈၾၢင်ႉသတိ ၼၼ်ႉၶႃႈယဝ်ႉ။ ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢိင်ႇသၼ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႊ ၶဝ်လၢမ်းဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႃႈ (လၢႆပီႊဢမ်ႇဝႃႈ) ၼႆႉ တေၸၢင်ႊပဵၼ် ဢိင်ႇသၼ်ႇ လူင်လူင်လၢင်လၢင် ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းၶႂ်ႈႁူႉလွင်ႈ ဢိင်ႇသၼ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႊ၊ မိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈသပ်း လႅင်းၼေဢိတ်း႞။ တီႈတႂ်ႈၼင်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႊႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽႃႁိၼ်ယႂ်ႇလူင်လူင် ဢၼ်ႁွင်ႉ ဝႃႈ ၽႃႁိၼ်ပႃးမႃး (Burma Plate) ၼႆသေ၊ တီႈ တႂ်ႈၼင်လိၼ်မိူင်း ဢိၼ်းတီးယႃး (ပၢင်ႇလၢႆႇ ပၢင်းလႃး) သမ်ႉမီးဝႆႉ ၽႃႁိၼ်ယႂ်ႇလူင်လူင် ဢၼ် ႁွင်ႉဝႃႈ ၽႃႁိၼ်ဢိၼ်းတီးယၼ်း (Indian Plate) ၼႆႉဢေႃႈ။ ၽႃႁိၼ်လူင် ဢိၼ်းတီးယၼ်းၼႆႉ မႃး တုမ်ႉတိူဝ်ႉဝႆႉ ၽႃႁိၼ်လူင်ပႃးမႃးသေ ၼိုင်ႈပီႊၼႆႉ သုတ်ႈၶၢႆႉၵႂႃႇ 1 cm (သႅၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ)ၼႆယဝ်ႉ။ 1 cm (ၼိုင်ႈသိၼ်ႇတီႇမီႇတႃႇ) ၼႆႉ ဢမ်ႇယႂ်ႇၵႃႊႁိုဝ် သေတႃႉ ပေႃးႁိုင် 50 ပီႊၼႆ သုတ်ႈၶၢႆႉ 50 cm သေ၊ ပေႃးႁိုင်ပၢၵ်ႇပီႊၵေႃႈ သုတ်ႈၶၢႆႉ 100 cm ယဝ်ႉဢေႃႈ။ ၽႃႁိၼ်ယႂ်ႇလူင်လူင် ဢၼ်မီးယူႇတႂ်ႈၼင်လိၼ်မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉသမ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ် ၽႅၼ်ႇလဵဝ်ဝႆႉ။ လႆႈတႅၵ်ႇ၊ လႆႈယၢတ်ႇတူၵ်း ပဵၼ် သွင်ၵၢႆဝႆႉဢေႃႈ။ ဢၼ် ႁွႆးလိူၼ်ႈ (Fault) ၼႆႉ ယႂ်ႇ ယၢဝ်းၵႃႊႁိုဝ်ၼႆ တႄႇတီႈမိူင်းမၢၼ်ႊ ပွတ်းၼိူဝ် ထုင်ႉႁူဝ်ၵဵဝ် ၸေႊၼႃး (မျိတ်ႉၵျီးၼႃး) တေႃႇ မိူင်း မၢၼ်ႊပွတ်းတႂ်ႈ ယၼ်ႇၵုင်ႇ ၶႃႈဢေႃႈ။ ၼႆႉႁွင်ႉဝႃႈ ႁွႆးလိူၼ်ႈ ၸေႊၵႅင်း (Sagaing Fault/စစ်ကိုင်း ပြတ်ရွေ့) ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢိင်ႇသၼ်ႇ ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ တိုၼ်းႁူႉၸၵ်း ႁွႆးလိူၼ်ႈၸေႊၵႅင်းၶႃႈ ယဝ်ႉ။ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်း ၸိူဝ်းယၢမ်ႈႁွတ်ႈ ႁူၺ်ႈၵိုတ်ႈ (ဂုတ်တွင်း) ၵႄႈၵၢင်ၼွင်ၶဵဝ် လႄႈ ၵျွၵ်ႉမႄး ၼႆ ၸိုင် တေလႆႈႁၼ် ႁွႆးလိူၼ်ႈ (Fault) ယူႇယဝ်ႉ။ ႁွႆး လိူၼ်ႈၼႆႉ သင်ဝႆႉၾၢင်ႉသေတူၺ်းၼႆ လႆႈႁၼ် ႁွတ်ႈတေႃႇ သီႇပေႃႉ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ၊ သႅၼ်ဝီ တေႃႇ လွႆ ပၢင်ၸလွပ်ႈ (ႁိမ်းမူႇၸေႊ) ယူႇယဝ်ႉ။
ၽႅၼ်ႇတီႈဢၼ်ၼႄ ႁွႆးလိူၼ်ႈၸေႊၵႅင်း (Sagaing Fault) ဢိၵ်ႇတင်းႁွႆးလိူၼ်ႈ တၢင်ႇဢၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၽႃႁိၼ်လူင် ဢိၼ်းတီးယၼ်း (Indian Plate) ၼႆႉ မႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၽႃႁိၼ်လူင်ပႃးမႃး (Burma Plate) ဝၼ်းဝၼ်းၶိုၼ်းၶိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၽႃႁိၼ်လူင်ဢိၼ်းတီးယၼ်း ၼႆႉယႂ်ႇလိူဝ် ၽႃ ႁိၼ်လူင်ပႃးမႃး လႄႈ ၽႃႁိၼ်လူင်ပႃးမႃးၼႆႉ လႆႈသုတ်ႈၶၢႆႉပၢႆႊယူႇဢိတ်းဢိတ်းသေ၊ ၽႃႁိၼ်လူင် ဢၼ်မီးတၢင်းတူၵ်း ႁွႆးလိူၼ်ႈၸေႊၵႅင်း (Sa-gaing Fault) ၼႆႉ လႆႈသုတ်ႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းႁွင်ႇ ယူႇ ၵူႊၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇဢေႃႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ဝဵင်းဢၼ် ယူႇၸပ်း ႁွႆးလိူၼ်ႈၸေႊၵႅင်း (စစ်ကိုင်းပြတ်ရွေ့ ) ၼႆႉ ၸၢင်ႊထူပ်းၽေးဢိင်ႇသၼ်ႇ ၼမ်လိူဝ်တၢင်ႇ ဝဵင်းၶႃႈယဝ်ႉ။ (တူၺ်းၶႅပ်းႁၢင်ႊ)
တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းတႆးတႄႉ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်း ၼိမ် (Stable area) သေတႃႉ၊ လွင်ႈဢိင်ႇသၼ်ႇ ဢမ်ႇပဵၼ်လႃးလႃးၼႆ ဢမ်ႇဝႃႈလႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ တီႈ႞ လႄႈတီႈ႞ ယၢၼ်ၵၼ်ၵႃႊႁိုဝ်ၵေႃႈ တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇ ၺႃးၽေးဢိင်ႇသၼ်ႇတႄႉ တေမိူၼ်ၵၼ်ယူႇၵွႆး။ ၵူၺ်းၵႃႈ မီးတိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇၺႃး မိူၼ်ၵၼ်သေတႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မီးတိုဝ်ႉတၢင်း ဢိင်ႇ သၼ်ႇ ၼမ်လိူဝ် မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇယူႇၼႆ ၽူႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ဝႃႈဝႆႉတႅၵ်ႇတႅၵ်ႇလႅင်းလႅင်းယူႇ။ သင်ပဵၼ်ၵူၼ်းယၢမ်ႈဢွၵ်ႇတၢင်းၼႆၸိုင် တေလႆႈ ႁၼ် လွင်ႈၼႃႈလိၼ်မိူင်းတႆးႁဝ်း ပႅၵ်ႇၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ တီႈတၢင်းမူႇၸေႊတေႃႇသႅၼ်ဝီ (လွႆသၢမ်သိပ်း) ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် လွႆႁိၼ်ထုၼ် ဢၼ်တႅၵ်ႇယၢႆႈဝႆႉ (brecciated Lirnestone) တင်းလွႆတင်းလွႆသေ၊ တီႈတၢင်းၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉလႆႈႁၼ် လွႆႁိၼ် ပဵၼ်လွႆပဵၼ်လွႆဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ မိူဝ်ႈသၼ်လွႆမိူင်းတႆး တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇ လိုၼ်းသုတ်း ၼၼ်ႉ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇႁႅင်း ႁိပ်ႇ ႁွမ်ႈတၢင်းမႆႈ (Temperature, pressure) ၼမ် လိူဝ် မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၶႃႈဢေႃႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ တီႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ်လွႆႁိၼ် လူင်၊ ထမ်ႈ (cave) လႄႈ ႁွႆးလိူၼ်ႈ (fault) ၼမ် လၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ထမ်ႈလူင်ထမ်ႈလၢင်ၼႆႉ တီႈမိူင်း တႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢမ်ႇၼပ်ႉတေႃႈမီး။
ဢိင်ႇသၼ်ႇ (Earthquake) ၼႆႉ မီးလၢႆ သႅၼ်းသႅၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈငဝ်ႈတႄႇဢိင်ႇ သၼ်ႇ (တီႈတႂ်ႈလိၼ်ၼၼ်ႉ) ႁွင်ႉ Focus သေ၊ ဢွင်ႈတီႈငဝ်ႈတႄႇဢိင်ႇသၼ်ႇ (တီႈၼိူဝ်လိၼ် ၼၼ်ႉ) သမ်ႉႁွင်ႉ သုၼ်ၵၢင်ဢိင်ႇသၼ်ႇ (Epi-center) ၶႃႈဢေႃႈ။ ငဝ်ႈတႄႇဢိင်ႇသၼ်ႇ Focus ၼႆႉ တႄႇတီႈတၢင်းလိုၵ်ႉ 0 km တေႃႇ 50 km ၵေႃႈမီး၊ တႄႇတီႈတၢင်းလိုၵ်ႉ 50 km တေႃႇ 300 km ၵေႃႈမီး၊ တႄႇတီႈလိုၵ်ႉလိူဝ် 300 km ၵေႃႈမီး ယူႇယဝ်ႉ။ လၢႆးၼင်လိၼ်သၼ်ႇဝႆ (တူင်ႉၼိုင်) သမ်ႉ မီးသၢမ်မဵဝ်း ၼင်ႇၵဝ်ႇဢေႃႈ။
(1) Primary wave (တူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇၸွမ်း ၼႂ်းၽႃ ႁိၼ်၊ တၢင်းလူႉဢမ်ႇပေႃးၼမ်)
(2) Secondary wave (တူင်ႉၼိုင်မိူၼ်ႁဝ်း ၽႅတ်းသၢတ်ႇ။ တၢင်းလူႉၼမ်)
(3) Long wave (တူင်ႉၼိုင်ၼိူဝ်ၽိဝ်လိၼ်။ တၢင်းလူႉၼမ်)
ဢဝ်ၸွမ်းလွၵ်းလၢႆးသၼ်ႇဝႆ (တူင်ႉၼိုင်) သေ၊ လွင်ႈလူႉသုမ်းၵေႃႈၸၢင်ႊၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။ ပၢႆး လဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢိင်ႇသၼ်ႇၼႆႉ ႁွင်ႉ Seismograph၊ ႁႅင်းဢိင်ႇသၼ်ႇ 1 တေႃႇ 6 magnitude ၼႆႉတႄႉ လွင်ႈလူႉလႅဝ်လူင်လၢင် ၼၢၼ်းမီးသေတႃႉ သင် လိူဝ်သေ 6 magnitude မႃးတႄႉ ဝႃႈပဵၼ် ဢိင်ႇ သၼ်ႇလူင်ယဝ်ႉ။ လွင်ႈလူႉလႅဝ်ၵေႃႈၼမ်လၢႆယဝ်ႉ ၶႃႈ။ မိူဝ်ႈ 2012 ဢိင်ႇသၼ်ႇတီႈ တႃႈလိူဝ်ႇ (မိူင်း တႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ) ၼၼ်ႉ ႁႅင်းမီး 6.8 magnitude ၶႃႈဢေႃႈ။ တီႈတႃႈလိူဝ်ႇၼၼ်ႉ လိၼ်မိူင်းယၢၼ် ၵၼ်ၵႂႃႇဢိတ်း႞သေ လႆႈႁၼ်မိူၼ်ႁွႆးႁွင်ႊၶၢႆႉလိူၼ်ႈ (fault) ၼၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ယူႇ။
ဢိင်ႇသၼ်ႇၼႆႉ တေပဵၼ်မိူဝ်ႈလႂ် ဢမ်ႇ ၸၢင်ႊႁူႉလႆႈ၊ ၶႂ်ႈသၼ်ႇမိူဝ်ႈလႂ်၊ တီႈလႂ်ၵေႃႈ သၼ်ႇ လူင်ၵႂႃႇယူႇ။ လႆႈၸွပ်ႇတူၺ်းလွင်ႈဢိင်ႇသၼ်ႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ၊ လႆႈလၢမ်းတူၺ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵွႆး။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢိင်ႇသၼ်ႇ ၶပ်ႉပဵၼ်မႃးၼမ်ၼႃႇလႄႈ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ၸၢင်ႊပဵၼ် ဢိင်ႇသၼ်ႇ လူင်လၢင် ယူႇၼႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ပၼ်ၾၢင်ႉတီႈ ၶၢဝ်ႇဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၵူႊ ႁိူၼ်း၊ ၵူႊၵေႃႉ ၵိုင်ႇလီႁူႉ လွင်ႈဢိင်ႇသၼ်ႇၼႆႉ သေဢမ်ႇၵႃး၊ သင်ဢိင်ႇသၼ်ႇမႃး တေလႆႈႁူႉဝႆႉ လွင်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၽွင်းႁဝ်းလႆႈထူပ်း ဢိင်ႇသၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊမီး ဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
(1) သင်ယူႇဝႆႉတီႈၼႂ်းႁိူၼ်းၸိုင်
– သင်ယူႇၸမ် ၾၵ်းတူဢွၵ်ႇတႄႉ လႅၼ်ႈဢွၵ်ႇတီႈၾၵ်းတူၼၼ်ႉဝႆးဝႆးတႃႉ။
– သင်ဢမ်ႇၸမ်တင်းၾၵ်းတူဢွၵ်ႇ (Exit) ၼႆ တႄႉ၊ ငွမ်ၼင်ႈၵႂႃႇသေ ယူႇၼိမ်ၼိမ်တႃႉ၊ သမ်ႉ မူၼ်ႉၶဝ်ႈတႂ်ႈၽိူၼ် (ဢမ်ႇၼၼ်) တင်ႇ ၼင်ႈဢၼ် မီးတိၼ်ၼၼ်ႉၵႂႃႇသေ၊ ယိပ်းၵမ်ဝႆႉတိၼ်ၽိူၼ်ၵိုမ်းၵိုမ်းတႃႉ။ (ပေႃးပဵၼ်လႆႈ ဢဝ်မွၼ်ႁူဝ် ႁႄႉဝႆႉတီႈ ႁူဝ်၊ ၶေႃး)
DROP၊ COVER၊ HOLD ON။
– ယႃႇပေၸႂ် ၶူဝ်လႆၸၢၵ်ႈ (ဓာတ်လှေခါး)။ (ပေႃးၾႆးမွတ်ႇၵႂႃႇ ၵူဝ်ၶမ်ဝႆႉၼႂ်းၶူဝ်လႆ)။
– ယူႇဝႆႉတီႈၵႆၶူဝ်းၼၵ်းၼႃ ဢၼ်ၸၢင်ႊလူမ်ႉ တဵင် ၵူၼ်းၼၼ်ႉတႃႉ။
– မွတ်ႇပႅတ်ႈ ၼဵၼ်ၾႆး၊ ၼမ်ႉ၊ gas သေတႃႉ။ (ၵူဝ်ၾႆးမႆႈ)
– ယႃႇယူႇတီႈ ႁူးၾၵ်းတူၼႂ်းႁိူၼ်း။ (တီႈၼိူဝ် ၾၵ်းတူၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇဢုတ်ႇၼႆႉ ၶပ်ႉတၢင်ႇဝႆႉ ၼိူဝ် ၶွပ်ႇၾၵ်းတူၵွႆးလႄႈ လွင်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း ဢမ်ႇတၢၼ်ႇတၢင်ႇတီႈ)
– လုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းတႄႉ ၵူမ်ႈ ငွမ်ၶဝ်ႈတီႈ တႂ်ႈၽိူၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႃႉ။
– ၾႆးထၢတ်ႈ၊ ယႃႈယႃမၢတ်ႇၸဵပ်း ဢၼ်လူဝ်ႇ ဢဝ်ယူတ်းယႃၵမ်းလဵဝ် (First Aid Kit) ၸိူဝ်းၼႆႉ လီဝႆႉၾၢင်ႉယူႇ။
(2) သင်ယူႇဝႆႉတီႈၼွၵ်ႈႁိူၼ်းၸိုင်
– ယူႇၵႆၵႆ ႁိူၼ်းဢုတ်ႇ၊ တူၼ်ႈမႆႉ၊ သဝ်ၾႆး ဢၼ်ၸၢင်ႊလူမ်ႉတဵင်ၵူၼ်းၼၼ်ႉတႃႉ။
– သင်ၵႂႃႇမီးဝႆႉ ၸွမ်းၵူၼ်းၼမ်ၸိုင် ၼင်ႈၵူမ်ႈ ၶုပ်ႉၶဝ်ႇသေ ဢဝ်မိုဝ်းသၢၼ်ၵၼ်ႁႄႉဝႆႉတီႈႁူဝ်တႃႉ။
– ယႃႇယူၸမ်ၽင်ႇၼမ်ႉတႃႈၼမ်ႉ။ (ၵူဝ်ႁိုၵ်း ၼမ်ႉယၢတ်ႇ၊ ၵူဝ်ႁွၼ်ၼမ်ႉလူင် မႃးၽၢပ်ႈ သႂ်ႇ)
– သင်ၺႃးမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးၸိုင်၊ ၵိုတ်း ပႅတ်ႈ ႁိမ်းၽင်ႇတၢင်း တီႈသင်ဢမ်ႇၸၢင်ႊ လူမ်ႉတဵင်ၼၼ်ႉတႃႉ။ (ယႃႇၵိုတ်း တႂ်ႈၶူဝ်၊ တႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉ၊ ႁိမ်းႁိူၼ်းဢုတ်ႇ)။
– ယႃႇလႅၼ်ႈပၢႆႊ။ (ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လူမ်ႉမႃး မေႃ တိူဝ်ႉသႂ်ႇ၊ မိူဝ်ႈႁဝ်းလႅၼ်ႈ)။
ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းဝႃႈ ဝိရိယ ပေႉၵၢမ်ႇ ၶႃႈဝႃႇ။ သင်ႁဝ်းမီးတၢင်းႁူႉဝႆႉထႃႈသေ၊ သမ်ႉမီးတၢင်း ၾၢင်ႉၼၼ်ႉတႄႉ တေဝႄႈလႆႈ လွင်ႈလူႉသုမ်း၊ လွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းယူႇ။ ၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ်ၼႆႉ တႃႇ တေယွမ်းလႆႈ လွင်ႈလူႉသုမ်း တီႈပၢင်သိုၵ်းၼၼ်ႉ လႄႈ ၵမ်းၵမ်းၽိုၵ်းသၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵႅတ်ႇ ၶႄ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁူႉဝႆႉ ၼႆႉ လီလိူဝ်ဝႆႉႁူႉၶႃႈဢေႃႈ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ် ႁႂ်ႈလႆႈလွတ်ႈၽေး ၽႂ်မၼ်း သေၵမ်း။
လၢဝ်လႅင်း (85 Geology, RASU)


text:
တႅမ်ႈ-ပၢင်တႆးၶမ်း
ဝၼ်းထီ့ 20/7-2017
ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸေႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ သိုၵ်းလွႆ TNLA တီ့မၢတ့်ပေႃ့ထုပ့်ၵူၼ်းမိူင်း ၷဵဝ်ႇလွင်ႈၵူတ်ႇ ထတ်းႁၼ်ၸၵ်းလၢတ်ႈ သေၸႂ့်ႁူဝ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈဢဝ်ငိုၼ်း25,00000 ပျႃး (သဝ်းႁႃႈသႅၼ်ပျႃး ) ၶိုၼ်းၵႂႃႇထုတ်ႇတူဝ်၊၊
ဝၼ်းထီ့ 19/7/2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 2:00 မူင်း ၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ TNLA ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၵွင်းလၢင်း ဢိူင်ႇၶမ်းတိူၼ်း ၊ ၸေႈဝဵင်း သႅၼ်ဝီ ၊သိုၵ်းလွႆ ၶဝ်ႈသွၵ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်း ၸၢႆးသီႇႁ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းႁၢၼ် ၸၢၵ်ႈလၢတ်ႈ၊ ၵၢၵ်ႇသေႃးမိုဝ်း လႄႈၸုမ်းသိုၵ်းလွႆ ၸၢင်ႇ ၼႄးဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၽူႈၸွပ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီ့ၺွပ်းဢဝ်တူဝ် ၸၢႆးသီႇႁ ၵႂႃႇၸႅတ်ႈထၢမ်ႇ တီႈဢၼ်သိုၵ်းလွႆ ပၵ်းသဝ်း ၽၢႆႇတူၵ်း ဝၢၼ်ႈၵွင်းလၢင်း ယၢၼ်ၵႆမွၵ်ႈ2 လၵ်းပၢႆ ၊ ထိုင်မႃးႁူဝ်ၶမ်ႈ 5:30 ၸွင်ႇၶိုၼ်း လၢတ်ႈမႃး ႁႂ်ႈႁူဝ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈၵွင်းလၢင်း ဢဝ်ငိုၼ်း ၶိုၼ်းၵႂႃႇထုတ်ႇတူဝ်တၢမ်ႇငိုၼ်း 2500000 ပျႃး ၊၊
ၸၢႆးသီႇႁ ၼႆ့ဢႃႇယု (37) ၶူပ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸွႆႈၵၢၼ်ၼႂ်းၸုမ်းၶႄႇၾႆးတီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ၵႃး ၸိုဝ်ႈဢူႈ ဢူးမျႃ့ ၸိုဝ်ႈမႄႈၼၢင်းသူၺ်ႇ မေးၼၢင်းမၼ်းၸိုဝ်ႈႁွင့် ၼၢင်းမူၺ်၊မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ယိင်း 3 ၵေႃ့ ၊လုၵ်ႈၸၢႆး 1 ၵေႃ့ ယူႇဝၢၼ်ႈၵွင်းလၢင်း ၊၊
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ့်တီႈၵေႃ့ၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၸၢႆးသီႇႁ ၵႂႃႇႁဵတ်းသူၼ်ပွၵ်ႈမႃးယၢမ်း 2:00 ၽွင်း ၼၼ့် သိုၵ်းလွႆ TNLA ၶဝ်ႈၵူတ်းထၢတ်းႁၼ် ၶိူင်ႈၶူဝ်းၽိတ်းၼႂ်းႁိူၼ်း ၸၢႆးသီႁ၊ ၶူဝ်းၶွင်ၽိတ်း ၸၢၵ်ႈ လၢတ်ႈ ၊ တၢင်းၵၢၵ်ႇသေႃးမိုဝ်း ၼၼ့်ပဵၼ်ဢၼ် မၼ်းၸၢႆးဢဝ်မႃးတီႈ ၸုမ်းၶႄၾႆးၶဝ်ၸဵမ် မိူဝ်ႈပဵၼ်ပွႆး လေႃ့ၸဝ်ႈသြႃႇ ဝၢၼ်ႈၼွင်ၵႃး လွၼ်ႇၼၼ့် ပႆႇလႆႈၶိုၼ်းၵႂႃႇသူင်ႇ ၸွင်ႇ လႆႈဢဝ်ဝႆ့ၼႂ်းႁိူၼ်း၊ မိူဝ်ႈယၢမ်း ၵၢင်ၶမ်ႈ 8:40 ၼၼ့် ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီႈၼွင့်ၶဝ် ဢဝ်တူဝ်ၸၢႆးသီႇႁ သူင်ႇၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆ့ ၼႂ်းႁူင်း ယႃ လူင် ဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ယူႇ ဝႃႈၼႆ၊၊
ၼႂ်းလိူၼ် July မႃးၼႆ့ သိုၵ်းလွႆ TNLA ႁႃတီ့မၢတ့်ၵူၼ်းဢၼ်မီးလွင်ႈထၢင်ႇသေၶဝ်ႈသွၵ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်းပိူၼ်ႈ ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း ၊ ႁဵတ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်ႁေပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇဝၢၼ်ႈ-ၼွင်ႁႆႈ၊ၼွင်ၵႃး၊ ဝၢၼ်ႈၸွၵ့်၊ ႁူဝ်ၼႃး၊ ၶမ်းတိူၼ်း ၊ ၵွင်းလၢင်းၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ့် ပၢႆႈမႃးယူႇတီႈဝၢတ့်သႅင် ၼႂ်းဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ဢမ်ႇယွမ်း 400 ၵေႃ့ ဝႃႈၼႆ၊၊


text:
Monday 29th, Feb 2016, 65 Students and teachers from Magdalen College School visited Oxford Buddha Vihara to learn Buddhism, the Most Venerable Prof. Dr. Khammai Dhammasami, OBV’s abbot was giving a lecture to them.
Month: February 2016
International Pali speaking conference
The abbot of OBV, Ven Dr K. Dhammasami, has invested a lot of time and effort to revive Pali as a medium between Theravada scholars worldwide. He first organised a Pali speaking panel at Sitagu during the Theravada Buddhist universities Read More …
ၸဝ်ႈတိုၼ်းတႆး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶ မိူင်းၶေႇ တေယေႃးၶိင်း မႃးဢႅဝ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ
ဝၼ်းတီႈ 09 – 3 -2016 ၸဝ်ႈၶူးလူင် ၸဝ်ႈတိုၼ်းတႆး ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶ မိူင်းၶေႇ တေယေႃးၶိင်း မႃးဢႅဝ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ၊ မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႈသႃ ဢွင်ႈတီႈလမ်ႇလွင်ႈ ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၽၢႆႇပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ ၸိုင်ႈထႆး မိူၼ်ၼင်ႇဝတ်ႉၽြႃးသႅင်ၶဵဝ် ဢၼ်ပဵၼ် ဝတ်ႉၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႄႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶုၼ်ၶဝ် ၵႆႉမႃးႁဵတ်းတႃႇၼ တၢင်းလီ တႃႇသေႇ ၊
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ၶထႆးတေ လိူၵ်ႈၵဵပ်းႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈၽူႈပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 12
ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 27 လိူၼ်ၽဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ 2016 လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး တေလိူၵ်ႈၵဵပ်းႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈၽူႈပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်း(12) ၸွမ်းၼင်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ဢၼ်မူႇၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆးၸၼ်ႉၸွမ်သင်ႇၶ ၸိုင်ႈထႆးလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ မီးၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၶႃႈ
ပိုၼ်းဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ဝၼ်းမႃႇၵပူႇၸႃႇ
ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ပႃႇလိႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းမႃႇၵပူၸႃႇ ၽႃႇသႃႇရူဝ်းမၼ်းတႅမ်ႈပဵၼ် Magha Puja ပဵၼ်ဝၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဝၼ်းၼိုင်ႈၼႂ်းသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈႁဝ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးတေမႃးၶူၼ်ႉၶိုၼ်းပိုၼ်း ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မူၼ်း ၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ
ၸဝ်ႈၶူးလူင်တွၵ်ႉတိူဝ်ႉၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ တေယေႃးၶိင်းထမ်ႇမတေႇသၼႃႇတီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 20-2-2016 ၶၢဝ်းယၢမ်း 5 မူင်းတေႃႇထိုင် 6 မူင်းၵၢင်ၶမ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး မီးၸဝ်ႈၶူးၵိတ်ႉတသႃႇရ ၽိပႃႇလ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ (Ph.D.) ၸၼ်ႉၸွမ် သင်ႇၶမႁႃႇမူင်းၵုတ်ႇ၊ ၸဝ်ႈၶူးတေဝိၼ်ႇတႃႇၽိပႃလ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ (Ph.D.) ၸၼ်ႉၸွမ်မႁိတူလ်း ၸဝ်ႈၶူးၺႃႇၼသႃႇမိ ႁူဝ်ပဝ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶၸိုင်ႈထႆး
ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ မိူင်းဢသ်ႇသမ် ၸဝ်ႈၶူးလူင် လူင်သုၶမိၼ်ႇတ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19-2-2016 ပီႈၼွင်ႉတႆးၽႃၵႄး မိူင်းဢသ်ႉသမ်ႊ ၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်းတီယႃး၊ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈထႅဝ် ပႂ်ႉလွင်းမွၵ်ႇယႃႈၶဝ်ႈတႅၵ်ႇ ပွင်ပဵၼ်ပတိသၼ်ႇထႃႇရ ၵၢၼ်တွၼ်ႈႁပ်ႉၸဝ်ႈၶူးလူင် သုၶမိၼ်ႇတ (ၸဝ်ႈသုၶမ်း) ၵမ်ႇမထႃၼႃၸရိယ ၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် မျႅၼ်ႇမႃႇ ၊
ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပႃႇမွၵ်ႉၶ တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 19 လိူၼ် ၽဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ 2016 ၸဝ်ႈၶူးလူင် ပႃႇမွၵ်ႉၶတွၵ်ႉတိူဝ်ႇၶမ်းမၢႆ ထမ်ႇမသႃႇမိ ၸဝ်ႈၵႂၼ်းဝတ်ႉ ပုတ်ႉထဝိႁႃရ ဢွၵ်ႉသၾိူတ်ႉ မိူင်းဢင်းၵိတ်း ၊ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇတင်ႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ပုတ်ႉထမိူင်းတႆး၊ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၊ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢဵဝ်ႇယဵမ်ႈၸၼ်ႉၸွမ်လူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆးၸိုင်ႈထႆး လူႇၶၢမ်ႇဝတ်ႉထုငိုၼ်းတွင်းတႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေးသိုၵ်း
လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆးၸိုင်ႈထႆး ၸိူဝ်းလႆႈၶဝ်ႈမႃးႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းမေႃ တီႈမိူင်းထႆး မီးမဵတ်ႉတႃႇဢီးလူၼိူဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းလႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇ ၶၢၼ်ၸႂ် ယွၼ်ႉလူၺ်ႈ ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းတဢၢင်း တေလူႇ ၶၢမ်ႇ ဝတ်ႉထု ငိုၼ်း တွင်း ဢိၵ်ႇၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် တႃႇမိူဝ်းၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေး တီႈမိူင်းတႆးၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ပွႆးၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဢိင်ႇတႃႇၸႃႇရ ဝတ်ႉမိူင်းယေႃ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15 လိူၼ်ၽဵပ်ႇပိူဝ်ႇဝႃႇရီႇ ပီ 2016 ၼၼ်ႉသင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈႁူမ်ႈၶဝ်ႈ သတ်ႉထႃးပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းယေႃ လႄႈ သတ်ႉထႃးတီႈၸမ်တီႈၵႆ တင်းသဵင်ႈ မွၵ်ႈ 1ႇ000 ၵေႃႉပၢႆ လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဢိင်ႇတႃႇၸႃႇရ ၵမ်ႈၼမ်ႁွင်ႉၸဝ်ႈသြႃႇပီး ၸဝ်ႈၵႂၼ်းဝတ်ႉမိူင်းယေႃ ဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇ


text:
ၼႂ်းၶၢဝ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းဢိၼ်းတီႊယိူဝ်ႊလၢတ်ႈဝႃႈ “ ၽူးမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း တေပၢၵ်ႈ ပႅတ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းၶိူဝ်းပိင်ႇၵလီႇ 4 လၢၼ်ႉပၢႆ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈယူႇသဝ်းမႃး ၼႂ်းၸေႊမိူင်းဢႃႇသမ်ႇ မိူင်း ဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်းမိူင်းပၢင်းၵလႃးတဵတ်ႉ ” ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢၼ်မီးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆၼၼ်ႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းပိင်ႇၵလီႇေသ ၵိူဝ်းယမ်ၽႃႇသႃႇဢိတ်ႉသလၢမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ တႃႇတေၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်းမိူင်း ဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉ တေလႆႈၼေသၢၵ်ႈသေလၵ်းထၢၼ် (ဢမ်ႇၼၼ်) သဵၼ်ႈမၢႆမုင်ႉေႁႃႁိူၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈပီႊ 1971 ၼီႊ လိူၼ်မၢတ်ႉ 24 ဝၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၽူးမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊလၢတ်ႈဝႃႈ “ လွင်ႈဢၼ်လႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇၽဵဝ်ႈလၢင်ႉပႅတ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၼႂ်း မိူင်းပၢင်းၵလႃးတဵတ်ႉ လၵ်ႉၶၢမ်ႈမိူင်းသေ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းဢိၼ်ႊတီႊယိူဝ်ႊၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ဢၢင်ႈ – BBC NEWS
တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ – မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း


text:
မိူဝ်ႈဢေႃးၵၢတ်ႉ 4 ဝၼ်း တၢမ်းၶမ်ႈ 4 မူင်းပၢႆၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႊၵေႃႉ႞ ဢွၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း တင်း မႄႈၸဝ်ႈမၼ်း ၵႂႃႇလႄႇၵၢတ်ႇ တီႈမၢၼ်ႈလီ ထုင်ႉၼမ်ႉလၼ်ႈ ၸေႊဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၺႃးၵူၼ်းၸုမ်း႞ငွႆးယိုဝ်း ၽွင်းၶဝ်တိုၵ်ႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းတပ်ႉလႄႈ သွင်ပေႃႈလုၵ်ႈ တၢႆထင်တီႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၸဝ်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းသေ လူႉတၢႆၵႂႃႇ မိူဝ်ႈထိုင်ႁူင်းယႃ ၼႆယဝ်ႉ။
ပိူင်ပဵၼ်မၼ်းတႄႉ မိူဝ်ႈဢေႃးၵၢတ်ႉ 4 ဝၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၵၢတ်ႇလီႈ (ဝၼ်းၵၢတ်ႇမၢၼ်ႈလီႈ) လႄႈ မျိၼ်ႉလိၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႊ ၸၼ်ႉႁူဝ်သိုၵ်းလူင် ၵေႃႉတူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း တီႈတပ်ႉၵွင်မၢႆ (17) ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉ ႁိမ်းမၢၼ်ႈလီႈ ၸေႊဝဵင်းသီႇပေႃႉၼၼ်ႉ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆး လႄႈ မႄႈဢွၵ်ႇၼၢႆးမၼ်းမႃးသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် ၼႂ်းၵၢတ်ႇမၢၼ်ႈလီႈ။
ဝၢႆးသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ယဝ်ႉသေ ၽွင်းတိုၵ်ႉၶပ်းလူတ်ႉၶိုင်ႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းတပ်ႉယူႇၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်းၸုမ်း႞ ပႂ်ႉငွႆးယိုဝ်းၸွမ်းတၢင်း။ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ ၼႂ်းၵႄႈ မၢၼ်ႈလီႈ လႄႈ တပ်ႉၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၺႃး ပိူၼ်ႈငွႆးယိုဝ်းလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႊၵေႃႉၼၼ်ႉ တင်း လုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇမၼ်းတၢႆထင်တီႈ။ မႄႈဢွၵ်ႇၼၢႆးၶဝ်တႄႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းတီႈၶႃ။ သူင်ႇၵႂႃႇယူတ်းယႃ တီႈႁူင်းယႃ ၼမ်ႉလၼ်ႈသေတႃႉ သဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ တီႈႁူင်းယႃၼမ်ႉလၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
လႆႈႁူႉဝႃႈ မျိၼ်ႉလိၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႊၵေႃႉ ၺႃးပိူၼ်ႈငွႆးယိုဝ်းတၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉႁူဝ်သိုၵ်းလူင်သေ မိူဝ်ႈၽွင်းဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းသိုၵ်းဝႆႉ၊ လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းသမ်ႉ ဢႃႇယု လႆႈၸဵတ်းၶူပ်ႇ ၶဝ်ႈႁဵၼ်းယူႇတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် တီႈမၢၼ်ႈလီႈ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈ ယူႊပၢၼ်ႇ တူၼ်တီႈသွင်
Pope Urban II (1042-1099)
ၵူၼ်းပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸိူဝ်းႁူႉၸၵ်း ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈ ယူႊပၢၼ်ႇ တူၼ်တီႈသွင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈမီးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈ တုင်းထွမ်ႇဢဝ်ၵႂၢမ်း ၵူၼ်းၵေႃႉ႞ တႂ်ႈၼႃႈတၼ်းတႃၵမ်းသိုဝ်ႈသေ ၵူၼ်း မိုၼ်ႇလၢၼ်ႉပၢၼ်ႉသႅၼ် ႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်း မၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလႃႈလီႈမီး ၼႂ်းပိုၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းၶူင်းၵၢင်ၼႆႉ။ ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈ ယူႊပၢၼ်ႇ တူၼ်တီႈသွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ႁိၵ်ႈႁွင်ႉတိုၵ်းသူၼ်း ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇၶဝ် တႃႇတိုၵ်းတေႃး သိမ်းဢဝ်ၶိုၼ်း ၽႅၼ်ႇလိၼ် ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ/Holy Land (မိူဝ်ႈလဵဝ် ပဵၼ်ဢိတ်ႈၸရေး လႄႈ ပႃႇလႅတ်ႇသႃႇတၢႆး) ဢၼ်တူၵ်းဝႆႉတႂ်ႈမိုဝ်း ၸၢဝ်းမူႇသလိမ်ႇၶဝ်။ ယွၼ်ႉၼႆ ၸင်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး ပၢင်သိုၵ်း ၶရူႊသဵတ်ႈ/Crusades ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယူႊပၢၼ်ႇ ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ဢူဝ်းတူဝ်း တီႇလႃႇၵျႃႇရီႇ/Odo de Lagery ၼႆ သေ ၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈ မွၵ်ႈပီႊမိူင်း ၁၀၄၂ တီႈႁိမ်းၸမ် ဝဵင်းသျႃႇတီႇလုၼ်းသူဝ်ႇမၢၼ်ႇ/Chatilonsur-Marne မိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ။ ပဵၼ်ၶိူဝ်းၸဝ်ႈ ၶိူဝ်းၶုၼ် ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈၵေႃႉ႞သေ လႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ႁဵၼ်းလၢႆးမႃးလီငၢမ်း။ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၼုမ်ႇၼၼ်ႉမၼ်း ပဵၼ် ၸဝ်ႈမုၼ်ဢႃႇတေႇၶွၼ်ႇ/archdeacon တီႈ ဝဵင်းရႅမ်း/Reims။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႃး ၸဝ်ႈမုၼ် ၶလူၼႅၵ်ႈ/ Cluniac ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် တူၼ်႞သေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ထႅင်ႈ ၸဝ်ႈမုၼ်ၵွၼ်းၵျွင်း/prior၊ ၸဝ်ႈ မုၼ်ၶႃႇတီႇၼႄႇ/ cardinal-bishop။ ၸၼ်ႉ ယဝ်ႉၸၼ်ႉသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈ/pope မိူဝ်ႈပီႊ ၁၀၈၈။
ယူႊပၢၼ်ႇၼႆႉ တူၼ်ႈၸႂ်ၵႅၼ်ႇၶႅင်၊ ႁဵတ်းလႆႈပွင်လႆႈ။ လၵ်းလႅမ်သႅမ်းၵႃႊ ၽၢႆႇၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း။ ၵွပ်ႈလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵွႆးတႄႉ ယူႊပၢၼ်ႇ ၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပႃးမႃး ၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈသိူဝ်ငၢၼ် ပၢၵ်ႇ႞။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈၶုၵ်းထူပ်းဝူၼ်ႉႁၼ် ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူဝ်ႈပီႊ ၁၀၉၅ လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ၂၇ ဝၼ်း။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်းႁွင်ႉၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇ တီႈဝဵင်း ၶလႄးမုၼ်ႉ/ Cler-mont ၼႂ်းမိူင်းၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ။ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼပ်ႉႁဵင်ၼပ်ႉမိုၼ်ႇသေ ယူႊ ပၢၼ်ႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ယူင်းသူၼ်း ႁႂ်ႈပေႃးၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈ ပိူင်ပဵၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်႞ ယူႇယဝ်ႉ။ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းမၼ်းၼႆႉ သုမ်ႇငုမ်း ယူႇရူဝ်းပႃႇ တႃႇလၢႆလၢႆပၢၵ်ႇပီႊၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း သႄးၸုၵ်ႇ တၢၵ်ႈ/ Seljuk Turks ၶဝ်ၼႆႉ သိမ်းဢဝ်ဝႆႉ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈသေ လူလၢႆတေႃႇ ဢွင်ႈတီႈ ထွတ်ႈမျၢတ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တဵၵ်းတဵင်ႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇ ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၵႂႃႇလူႇၵႂႃႇဝႆႈ ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼႆသေ သေႉသွမ်း သႄးၸုၵ်ႇတၢၵ်ႈၶဝ်။ လိူဝ်ၼႆႉ ယူႊပၢၼ်ႇ တိုၵ်းသူၼ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၵိူဝ်းယမ် ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶီႇသိုၵ်းတိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်း ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပုၼ်ႈတႃႇၸၢဝ်း ၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇတင်းသဵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ မၼ်းလၢတ်ႈ ဝႃႈ ပၢင်သိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်သိုၵ်းၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႊပၢၼ်ႇ တိုၵ်းသူၼ်းလၢတ်ႈ ဝႃႈ “ပုၼ်ႈတႃႇသႃႇသၼႃႇ ဢမ်ႇပႃး ပုၼ်ႈပၢင်ႈ သုၼ်ႇတူဝ်” ၼႆသေမဝ်ႇၵႃး မၼ်းၸီႉၸမ်ႈၼႄဝႃႈ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ မၢၵ်ႈတဝ်ႈၶဝ်ႈ ၼမ်ႉလိူင်ႇၼမ်၊ မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်လိူဝ် ယူႇရူဝ်းပႃႇ တီႈဢၼ်ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇၶဝ် ယူႇသတ်ႉတဵမ် ဝၢၼ်ႈတဵမ်မိူင်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၼႆၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၽူႈလႂ်ၽႂ်သေမဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃး ၼႂ်းပၢင်သိုၵ်းၶရူႊ သဵတ်ႈၼႆႉ ပေႃးၼႆၸိုင် တၢင်းၽိတ်းဢၼ်မီးဝႆႉ ၼိူဝ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼၼ်ႉ တေၸၢႆႇႁၢႆပႅတ်ႈမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၵႂၢမ်း ယူႊပၢၼ်ႇၼႆႉ ယူင်းသူၼ်းလႆႈ မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ၵူၼ်းတင်းၼမ်သေမဝ်ႇၵႃး ၵႂႃႇတုမ်ႉယွၼ်ႈပႃး ၸႂ်လမ်ႇမၢၵ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတူၺ်းပုၼ်ႈပၢင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇတၼ်းသုတ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်လုၵ်ႉႁိုၼ်ႇႁွင်ႉသႅၼ်ႇဝႃႈ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၼႆ/ Deus le volt ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ၶေႃႈၵႂၢမ်း “ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၼႆ” ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇ ၶေႃႈၵႂၢမ်းႁွင်ႉသႅၼ်ႇ ၵူၼ်းသိုၵ်းၶရူႊသဵတ်ႈၶဝ် ၵူႊၵေႃႉ ၼႂ်းပၢင်သိုၵ်း ယူႇယဝ်ႉ။ မၼ်းမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇတၼ်းႁိုင်လၢႆလိူၼ် သိုၵ်းၶရူႊသဵတ်ႈ ၸုပ်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၶီႇသိုၵ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႃႈသိုၵ်းယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆး လင် သိုပ်ႇပဵၼ် ပၢင်သိုၵ်းပုၼ်ႈတႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ လၢႆလၢႆပွၵ်ႈထပ်းၵၼ် (ပၢင်သိုၵ်းလူင် ပႅတ်ႇပွၵ်ႈ၊ ပၢင်သိုၵ်းဢွၼ်ႇတႄႉ ဢမ်ႇၼပ်ႉဢၢၼ်ႇလႆႈ)။ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ပဵၼ် မွၵ်ႈသွင်ပၢၵ်ႇပီႊၸမ်ၸမ်ယူႇ ယဝ်ႉ။
တၢမ်တူဝ် ယူႊပၢၼ်ႇ တႄႉ သုတ်းမုၼ် လပ်ႉလွႆငိုၼ်းလွႆၶမ်းၵႂႃႇ မိူဝ်ႈပီႊ ၁၀၉၉။ ၵွၼ်ႇ မၼ်းၸဝ်ႈပႆႇသုတ်းမုၼ် မွၵ်ႈသွင်ဝူင်ႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းၶရူႊသဵတ်ႈၶဝ် တိုၵ်းသိမ်းဢဝ်လႆႈ ဝဵင်းၵျေႇရူႊသႃႇလႅမ်ႊ/Jerusalem။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢမ်ႇတၼ်းလႆႈငိၼ်းႁူႉၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼႆႉၵႂႃႇ။
လွင်ႈဝႃႈ သိုၵ်းၶရူႊသဵတ်ႈၶဝ် လမ်ႇလွင်ႈၵႃႊႁိုဝ် ၼႂ်းပိုၼ်းၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတၢပ်ႈသပ်းလႅင်း ၼႄၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယဝ်ႉ။ ၼင်ႇပိူင်ပဵၼ်ပၢင် သိုၵ်း ၵူႊတီႈတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင် ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵွင်ႉ ပႃးၸွမ်းၼၼ်ႉသေမဝ်ႇၵႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းယူႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈ သၢႆတၢင်း ၶီႇသိုၵ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ လႆႈၺႃးတၢမ်ႇသိုၵ်း ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်ၼႆႉၸမ်း ၵူၼ်း မိူင်းယူႇရူဝ်းပႃႇဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် လႆႈႁူႉလႆႈႁၼ် ၾိင်ႈပိူင်ယူႇသဝ်း ပၢႆႇၸၼ်းတၢႆး/Byzantine လႄႈ ဢီႇသႃႇလမ်ႇ/Isamic ၸိူဝ်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်လိူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ။ ၶေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လႆႈၵႂႃႇႁူႉႁၼ် မႃးသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ပၢၼ်မိူင်းမုၼ်းမႂ်ႇ/Renaissance သေ ၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃး ၾိင်ႈပိူင်ယူႇသဝ်း ယူႇ ရူဝ်းပႃႇပၢၼ်မႂ်ႇ/modern European civilization ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽွၼ်းလီၼႆႉသေ ၸင်ႇဢဝ်ၸိုဝ်ႈ ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈ ယူႊပၢၼ်ႇ တူၼ်တီႈသွင် သႂ်ႇဝႆႉ ၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈသိူဝ်ငၢၼ်ပၢၵ်ႇ႞ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ သင် မၼ်းဢမ်ႇတိုၵ်းသူၼ်းယူင်းၸႂ်ပိူၼ်ႈလႆႈ ပေႃးၼႆၸိုင် ပၢင်သိုၵ်းၶရူႊသဵတ်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇၵိူတ်ႇ ပဵၼ်မႃးလႆႈလႃးလႃး။ ထႅင်ႈပိူင်႞ၸမ်း သၢႆငၢႆ တႃႇတေပဵၼ်သိုၵ်းၸိူင်ႉၼၼ်တႄႉ မီးဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ သင်ဢမ်ႇမီးဝႆႉၼႆၸိုင် မၼ်းတိုၵ်းသူၼ်းလၢတ်ႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ တေမိူၼ်တင်း မၼ်းလၢတ်ႈတေႃႇ ၵူၼ်းႁူၼူၵ်ႇၵွႆး။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ် ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵႃႊမီးဝႆႉၼႂ်းယူႇရူဝ်းပႃႇတင်းသဵင်ႈ တေတူင်ႉ တိုၼ်ႇႁိုၼ်ႇလုၵ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေလႆႈမီးႁူဝ် ၼႃႈ ၵေႃႉဢၼ်သုမ်ႇငုမ်းလႆႈ ၵူၼ်းတင်းလၢႆၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်မိူင်း မိူင်းလႂ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸတ်းဢမ်ႇပွင်လႆႈ ၵၢၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။ (တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း၊ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈဝွင်ႉမိူင်းၵျႃႇမၼီႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၢင်သိုၵ်းပုၼ်ႈတႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆသေ ၶီႇသိုၵ်းတိုၵ်းတေႃး ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တၢၵ်ႈၶဝ် ၼႆလႄႈ၊ ပေႃးပဵၼ်ၼၼ်တႄႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇ ၽူႈႁတ်းငၢၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် တေမႃးၸွႆႈတိုၵ်းၸွမ်း)။ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ၶၢမ်ႈပူၼ်ႉ ၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်ႊလိၼ် ဝၢၼ်ႈလႂ်မိူင်းၼၼ်ႉသေ သုမ်ႇငုမ်းလႆႈ ယူႇရူဝ်းပႃႇ ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးၵေႃႉလဵဝ်ၵွႆး။ ၸဝ်ႈမုၼ် ပူပ်ႈၵေႃႉလဵဝ်ၵွႆး ၸင်ႇဢွၼ်လႆႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸၢဝ်းၶရိတ်ႈယၢၼ်ႇ တီႈထုင်ႉဝၼ်းတူၵ်းၶဝ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ။ ပေႃးမၼ်းၸႂ်ႉၼႆၸိုင် ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေလုၵ်ႉႁဵတ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းမီးတင်းၼမ်။ သင်ဢမ်ႇမီး ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း တိုၵ်းသူၼ်းယူင်းၸႂ်ၼႆၸိုင် ပၢင်သိုၵ်းၶရူႊသဵတ်ႈဢၼ် မိူင်းယူႇရူဝ်းပႃႇၶဝ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ၵႂႃႇတိုၵ်းၼၼ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈတၼ်းႁဵင်း ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈၼႆႉ ၽႂ်မႃးၼင်ႈဝႆႉၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးမၼ်းလၢတ်ႈ တိုၼ်းတေပဵၼ်မႃး ပၢင်သိုၵ်းၶရူႊသဵတ်ႈ ဢၼ်တေပူတ်း ပွႆႇပၼ် ၽႅၼ်ႇလိၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်ၼႆ တၢင်းဝူၼ်ႉၸိူင်ႉ ၼင်ႇၼႆၼႆႉ တေဢဝ်လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းတေႉတေႉ ဢမ်ႇငၢႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တေပဵၼ်သင် မႃးတေႉတေႉၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊလၢမ်းႁူႉလႆႈလႄႈ ၵူၼ်းမေႃဝူၼ်ႉပႃႈၼႃႈပႃႈလင်ၶဝ် ၵမ်ႈပႃႈၼမ်ၼႆႉ တၢၼ်ႇတၢၼ်ႇမၼ်း ဢမ်ႇႁတ်းဝႃႈဢွၵ်ႇ သူပ်းသႄႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈမုၼ်ပူပ်ႈ ယူႊပၢၼ်ႇ တူၼ်တီႈသွင်ၼႆႉတႄႉ ႁတ်းဝႃႈဢွၵ်ႇသူပ်းလႄႈ ဢၼ်မၼ်းလႆႈဝႃႈလႆႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ တုမ်ႉယွၼ်ႈ ထိုင်ပိုၼ်းမိူင်းၵူၼ်းၶူင်းၵၢင် ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈလိူဝ် ၵူၼ်းၸိူဝ်း ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်လိူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵူႈလွင်ႈ
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ႁူပ်ႉထူပ်းပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး
- Details
- Created on 20 August 2018
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) လႆႈမီးလွင်ႈ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဢၼ်ၵႂႃႇယူႇသဝ်း တီႈႁူင်းႁေႃၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး သေ လႆႈမီးလွင်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ပၢႆးႁၼ်တင်းၼမ် လႄႈ ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၵႂႃႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 19 August 2018 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 18:00 မူင်း လုင်းဢုမ်ႈၶိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်း လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း မီးလွင်ႈၵႂႃႇ ႁူပ်ႉထူပ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် (ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး) သေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၾႅတ်ႉတရႄႇ ၊ ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢိၵ်ႇတင်း ထွတ်ႈမျႅတ်ႈ 4 ယိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၊ ၽႃႇသႃႇ ၊ သႃႇသၼႃႇ လႄႈ ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ထႅင်ႈလၢႆလၢႆလွင်ႈ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉ မီလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၸဵမ်ယိင်းၸဵမ်ၸၢႆး ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈထွမ်ႇငိၼ်း တွင်းတႅမ်ႈမၢႆ 45 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸူဝ်ႈၸႃႈၶၢဝ်းၶိဝ်းၼႆႉ ၶၢဝ်ႇသဵင်ဢၼ်ဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူင်လူင်၊ ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင် ဢၼ်တႅပ်းတတ်းဝႃႈ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉၵွႆး တင်ႈသဝ်းမီးဝႆႉ တီႈၶၼ်ႈတွၼ်ႈပိူင်လူင်ၼႆၼၼ်ႉ လင်ယွၼ်ႈလိုဝ်းယႂ်ႇမႃးတေႉယဝ်ႉ။
ငိူၼ်ႈငၢႆးလွင်ႈၼႆႉ တႄႇမႃတီႈပၢင်ၵုမ်တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈပီႊၵၢႆ၊ ဝၼ်းတီႈ ၅-၁-၂၀၁၇ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈတႃႈၼၢႆး ထၢမ်ထိုင်ဝႃႈ – လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမႃး မိူဝ်ႈ ၁၉၄၇ ၼီႈ၊ လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ၁၂ ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၽွင်းယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸွင်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်းဝႆႉႁိုဝ်။ ၸွင်ႇၸၢင်ႊပၼ်လႆႈၽိုၼ်မိူၼ်မၼ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် – ပၢင်လူင် ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊ ၂၁ ၼၼ်ႉ မၼ်းတေၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၼႂ်းၶၼ်ႈတွၼ်ႈဢၼ်လႂ် ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းတီႈ ၃-၅-၂၀၁၇ တၢင်တူဝ် ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်လုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်းသေ ၸေႃႇထေး ၶုၼ်ပွင်ၵၢၼ် ၵၢၼ်လုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸိုင်ႈမိူင်း ၸင်ႇတွပ်ႇၶိုၼ်းဝႃႈ – ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ပႃးၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇၶတ်းသၢၼ်တင်း ၶေႃႈႁႅၼ်းတမ်း ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ၂၀၀၈ ၸိုင် တေၶဝ်ႈဝႂင်ႇယူႇ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ သိုပ်ႇၼၼ်ႉ သမ်ႉပႃးမႃး လွင်ႈဝႃႈ ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်ၵွႆး ၸင်ႇၸႂ်ႈပိူင်ၼၼ်ႉဢေႃႈ။
ၶေႃႈထၢမ်တွပ်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆႉ ၵိူတ်ႇမီးမႃးၼိုင်ႈၶူပ်ႇပီႊယဝ်ႉၵေႃႈ ပႆႇလႆႈႁၼ် ၵူၼ်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵူၼ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ထတ်းသၢင်ၶၢၼ်တွပ်ႇၶိုၼ်း ႁႂ်ႈပေႃးတူၵ်းၶွင်ႉတူၵ်းဢႅၵ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈထတ်းသၢင်ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႊတႄႉ တႅမ်ႈယဝ်ႉတႅမ်ႈထႅင်ႈယူႇ။ ပေႃးတေႁုပ်ႈတူၺ်းၼမ်ႉၵႂၢမ်းၼႆၸိုင် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇမီးမႃး ယွၼ်ႉၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် (Gentleman Agreement) ဢၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းပဵၼ် ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၼၼ်ႉလႄႈ ၸၢမ်းဝႃႈ ဢမ်ႇမီးမႃး လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၵေႃႈ တေပႆႇပဵၼ်လႆႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ယွၼ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၼႆႉၵွႆးၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸင်ႇတၵ်းမီးမႃး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း ၁၉၄၇ ဢၼ်ႁပ်ႉပၢၵ်ႇပၼ် လွင်ႈတၢင်းၶိူဝ်းမိူင်းသၼ်လွႆၶဝ်(ပိူင်လူင်ပဵၼ်တႆး) မီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉတိၼ်လၢႆးမိုဝ်း ပူဝ်ႇၶျူၵ်ႈဢွင်ႇသၢၼ်း လႄႈတင်း ႁူဝ်ၼႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ႁူမ်ႈၶိုင်ပွင်မႃးလႄႈ ပဵၼ်ပၵတိတြႃး ဢၼ်ၽူႈလႂ်ၽႂ် ဢၼ်ၸၢင်ႊၶၢၼ်ထဵင်။
ၵူၺ်းၵႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင် ဢိၵ်ႇပႃး ၶေႃႈႁပ်ႉပၢၵ်ႇလွင်ႈမီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႈၼႆႉ ၶဝ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တႄႇ ၁၉၄၇ တေႃႇထိုင် ၁၉၆၂ ၵွၼ်ႇၼေႇဝိၼ်း ပႆႇယိုၼ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၵွႆး။ ယၢမ်းၼေႇဝိၼ်း ၵွၼ်းမိူင်း၊ ယၢမ်းလၵ်းမိူင်း ၁၉၇၄ တိုၵ်ႉမၼ်ႈလႄႈ ယၢမ်းၸုမ်းသိုၵ်းၵွၼ်းမိူင်း တေႃႇထိုင် ယၢမ်းလၵ်းမိူင်း ၂၀၀၈ တိုၵ်ႉမၼ်ႈယူႇၼႆႉ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၵေႃႈလုယဝ်ႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆ။
တီႈၼႆႈ မီးမႃးၶေႃႈထၢမ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးမၢႆထိုင် ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်လုယဝ်ႉၸိုင် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်ၵိူတ်ႇမီးမႃး ယွၼ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႅဝ်ပႃး။ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇလုမ်းၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းတေႃႇ ၽွၼ်းလီၽွၼ်းၸႃႉ ၶွင်လၵ်းမိူင်း ၂၀၀၈ ၼၼ်ႉလႆႈလုမ်းလုမ်းႁိုဝ်။ ၶွင်ႇၸီႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်ယိုတ်းသိမ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈ ၁၉၆၂ ၼၼ်ႉလႂ်၊ ၸုမ်း”မသလ” ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇလဵဝ် ႁႅၼ်းတမ်းလၵ်းမိူင်း ၁၉၇၄ ၼၼ်ႉလႂ် ၊ ၸုမ်း ”ၼဝတ”၊ ”ၼဢၽ” ဢၼ်ယိုတ်းသမ်းဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉလႂ် ဢိၵ်ႇပႃး လၵ်းမိူင်း ၂၀၀၈ ဢၼ်ၶဝ် ယူႇၽၢႆႇလဵဝ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸုမ်းၼူၵ်ႉယုင်း ယွမ်းႁပ်ႉယိုၼ်ယၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် လူၺ်ႈပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းယဝ်ႉႁႃႉ။
ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် – ပၢင်လူင်ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီႊ ၂၁ ၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵေႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၶတ်းၶႂၢင်ၵၼ်ယူႇ ၼႂ်းၵႄႈ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၽၢႆႇသိုၵ်း လႄႈ ၸုမ်းၶတ်းၶၢၼ်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်ၸုၵ်းၸင်ႈ ၽၢႆႇပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းသဵင်ႈ ဝႃႈၼႆဝႆႉလႄႈ မုင်ႈမွင်း ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸုမ်းၼူၵ်ႉယုင်း ၶိုၼ်းႁူႉၸၵ်းၵႃႊၶၼ်ၶေႃႈမၼ်ႈပၢင်လူင်၊ ၶိုၼ်းမေႃပွင်ႇၸႂ်ယၢင်ႈၸူး တႃႈမုင်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆးသေၵမ်းလႃႈ။
ၵေႃႉၽူႈလပ်ႉႁၢႆသၢႆပိုၼ်း ဢိၵ်ႇ ၵေႃႉၽူႈပွႆႇလိုမ်းပႅတ်ႈသၢႆပိုၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းၽိတ်း ထုၵ်ႇတူတ်ႇထုၵ်ႇတၢမ်ႇၼင်ႇၵၼ်လႄႈ တၵ်းၺႃး လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶတ်းသၢၼ်ၽိုၼ်ႉဝၢႆႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉသႄႈ။


text:
ၶၢဝ်ႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ
SYN ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူင်းပၢင်ၽိုၵ်း တႅမ်ႈ/လၢတ်ႈ ၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉ ပွၵ်ႈၵမ်း 10 တီႈ ဝတ်ႉၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ
- Details
- Created on 15 March 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵေႃၵပ်းသၢၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး သၼ်လွႆမိူင်းတႆး (SYN) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လူင်း ပၢင်ၽိုၵ်း တႅမ်ႈလိၵ်ႈ / လၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢင်းၵိတ်ႉ ဢွင်ႈတီႈဝတ်ႉ ၵျွင်းၼမ်ႉႁူးၼွႆႉ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ 2 ဝၼ်းထပ်းၵၼ် လႄႈ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းၼမ် သေ ပဵၼ်ဢၼ် ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ တႄႉတႄႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ထုင်ႉမၢဝ်း ဢဝ်ငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း
- Details
- Created on 26 February 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းၶွတ်ႇၽၼ်ႈတႆး လႄႈ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ထုင်ႉမၢဝ်း ဢၼ်မီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈ ၶၢဝ်သႂ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ငိုၼ်းၶႄႇ ၸွမ်းၼင်ႇ ပွင်ပဵၼ်လႆႈ ၽႂ်မၼ်းသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း။
ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးၼုမ်ႇမိူင်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶူင်းၵၢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ႁႂ်ႈယိုၼ်းယၢဝ်း ၵဵဝ်ၵပ်းလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ၽၢႆႁူမ်ႈၸႂ် ႁႂ်ႈၼမ်ႉလႆတင်းပီႊ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း
- Details
- Created on 26 February 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၸၢႆးၼုမ်ႇမိူင်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶူင်းၵၢၼ် ၵမ်ႉၸွႆႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ႁႂ်ႈယိုၼ်းယၢဝ်း ၵဵဝ်ၵပ်းလွင်ႈႁဵတ်းသၢင် ၽၢႆႁူမ်ႈၸႂ် ႁႂ်ႈၼမ်ႉလႆတင်းပီႊ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၶူးသွၼ်မေႃသွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း 5
- Details
- Created on 20 February 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
မူႇၸုမ်းၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၶူးသွၼ်မေႃသွၼ် ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ပွၵ်ႈၵမ်း 5 ၵႂႃႇ ဢွင်ႈတီႈ ဝတ်ႉၵျွင်းၶမ်း ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်း ႁူဝ်ၼွင်ဢွၼ်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ထုၵ်ႈၶေႃႈထၢမ် (တႃႇပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ) ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ပီႊ 2019 ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းမူႇၸေႊ
- Details
- Created on 04 February 2019
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင်ၼရၼႃႇထ ဝတ်ႉမႁႃႇဝၼ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် မႁႃႇၽွင်ႇတေးသျိၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ ၊ ၵေႃၽႄ ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လႄႈ ဝဵင်းပၢင်ႇသၢႆး ဢိၵ်ႇတင်း ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ထႅင်ႈ 25 ဢွင်ႈတီႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ထုၵ်ႈၶေႃႈထၢမ် (တႃႇပၢင်တွပ်ႇလိၵ်ႈ) ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်ႇမ ပီႊ 2019 ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇဢွင်ႈတီႈ ဝတ်ႉ မႁႃႇဝၼ်ႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ သေ မီးသင်ၶၸဝ်ႈ လႄႈ မေႃသွၼ်ၸၢႆ/ယိင်း ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁူမ်ႈ 125 ၵေႃႉ။
More Articles...
- ပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇလိၵ်ႈတႆး 2018 – 2019 ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း
- ဝတ်ႉၽွင်ႇတေႃႇဢူး ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၸတ်းပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် လိၵ်ႈလၢႆးတႆး ၊ ၾိင်ႈငႄႈပုတ်ႉထ လႄႈ ပၢင်တွၼ်ႈသူးလုၵ်ႈႁဵၼ်း
- ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ် ၸုမ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် 35 ပၢင် 1 ဢွင်ႈတီႈ
- ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း


text:
တင်ႈႄတႇဢဝ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 4-6 ဝၼ်း လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ ပီႊ 2018 ၼီႊၼၼ်ႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ေၸႊ တွၼ်ႈမၢႆ(8) ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) လႆႈလူင်းႁူပ်ႉထူပ်းေပႃႈႄမႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၼ်ႂးေၸႊဝဵင်းမိူင်းၸီးႄလႈ ေၸႊဝဵင်းမိူင်းထၢမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 05.08.2018 ယၢမ်း 10:00 မူင်းေတႃႇထိုင် ဝၢႆးဝၼ်း 12:30 မူင်းၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွင်ႈတီႈႁိူၼ်းလုင်းမွင်ႇၵျၢၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇ ေၸႊဝဵင်းမိူင်းၸီးေသ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ (4)ေၵႃႉ၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်(1)ေၵႃႉ၊ ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမူိင်း ၸၢႆး(22) ေၵႃႉ ယိင်း(4)ေၵႃႉ ႁူမ်ႈသဵင်ႈၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ(31)ေၵႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 06.08.2018 ယၢမ်း 9:00 မူင်းေတႃႇထိုင် 11:00 မူင်းၼၼ်ႉေၵႃႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁူပ်ႉ ထူပ်းေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈဢွင်ႈႁိူၼ်းပူႇေၵႇဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၽိင်း ေၸႊဝဵင်းမိူင်းထၢမ်ေသ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင် ႁူပ်ႉထူပ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ SSPP/SSA (4)ေၵႃႉ၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်(1)ေၵႃႉ၊ ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း ၸၢႆး(40)ေၵႃႉ ယိင်း(5)ေၵႃႉ ႁူမ်ႈ သဵင်ႈ(50)ေၵႃႉၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉ သိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) လႆႈသပ်းလႅင်းႄၼၵႂႃႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ပိူင်ၵၢၼ်လၢႆးၵၢၼ်ပႃႇတီႇ မႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA)၊ လွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းႄလႈၵူၼ်းမိူင်းလူဝ်ႇပိူင်ႈဢိင်ၵၼ်၊ ပိုၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆးတီႈၵႅပ်ႈ၊ ပိုၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈေၶႃႈၸုၵ်း မၼ်ႈေပႃႇလၸီႇ ၵၢၼ်မိူင်း SSPP/SSA ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ – မွၵ်ႇၶမ်းၶူင်း


text:
လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 8 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 07.08.2018 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 8:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး တိၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် မိၵ်ႈလူတ်ႉေၶႉ 999
Author: Tai awn
ၶုၼ်ထုၼ်းဢူးပၢၵ်ႇလၢတ်ႈ ထုၵ်ႇလီယႃႉပႅတ်ႈပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်လၵ်း မိူင်းမႂ်ႇ
ၶၢဝ်ႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ 7 ဝၼ်း ပီႊ 2018 ၼီႊ ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶေရႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး(SNLD)ႄလႈ ၽၢႆႇၼိုင်ႈေၵႃႉပဵၼ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ
ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSPP/SSA) လူင်းႁူပ်ႉထူပ်း ေပႃႈႄမႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းေၸႊဝဵင်းမိူင်းၸီးႄလႈ ေၸႊဝဵင်းမိူင်းထၢမ်
တင်ႈႄတႇဢဝ်ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 4-6 ဝၼ်း လိူၼ်ေဢႃးၵၢတ်ႉ ပီႊ 2018 ၼီႊၼၼ်ႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ေၸႊ တွၼ်ႈမၢႆ(8)


text:
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸွင်ႇယၢမ်ႈႁူပ်ႉထူပ်း ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် လူင်ႉလႅၼ်ႇၵူႊပႃႈၵူႊၽၢႆႇ တေႃႇၸူဝ်ႈၼၼ်ႉ ယူႇႁိုဝ်?။ ၽူႈလႂ်ၽႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ တေဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းၵေႃႉ ၵူၼ်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ၵွႆးပိုတ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းပၼ် ၼင်ႇၶဝ်ႁူႉၶဝ်မေႃၼၼ်ႉၵွႆး။ ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇ မီးဝႆႉဝႃႈ သင်ဝႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇမေႃၵၼ်လႆႈတင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ၊ ပိူၼ်ႈတေဢမ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းလႆႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၼႆဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်။
သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁၼ်ထိုင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈႁႃလႆႈငၢႆႈ ပေႃးၼႆၸိုင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တၵ်းလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မေႃယိုၼ် လွင်ႈၸုတ်ႈယွမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေလႆႈမီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈႁဵၼ်းၶႂ်ႈဢဝ် တီႈပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈ ဢွင်ႇပေႉတင်းၵူၼ်း (Winning with People) ၼၼ်ႉ ၵဝ်ယၢမ်ႈသွၼ်ပၼ်ပိူၼ်ႈ လၵ်းပိူင်လဵပ်ႈႁဵၼ်း၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉဝႃႈ “ၵူၼ်းၵူႊၵေႃႉ ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၼႆႉ တိုၼ်းမီးသေၸိူဝ်ႉသေလွင်ႈ ဢၼ်တေသွၼ်ပၼ်လႆႈႁဝ်း” ၼႆယဝ်ႉ။ ၵဝ်တိုၼ်းယုမ်ႇယမ်ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ သင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယွမ်းႁပ်ႉ တၢင်းဝူၼ်ႉၼႆႉ ပေႃးၼႆ ၵဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေႁႃႁၼ်လႆႈ လွင်ႈတၢင်းသွင်ပိူင်။ ၼိုင်ႈ- ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈ တေလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း တင်းၼမ်တင်းလၢႆ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မိူဝ်ႈလႂ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁူပ်ႉႁၼ် ၵူၼ်းၵေႃႉ႞ၵေႃႈ ၼၼ်ႉပဵၼ် တိုဝ်ႉတၢင်းလူင် တႃႇတေလႆႈႁဵၼ်းဢဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ သွင်- ပိူၼ်ႈတေၸူမ်းမိုတ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ၵူၼ်းပႅၵ်ႇၼႃႈပႅၵ်ႇတႃ ပႆႇယၢမ်ႈႁူပ်ႉၵၼ်သေပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈ ၶဝ်မိုတ်ႈႁဝ်း မိူၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉ ၸဵမ်လဵၵ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပိုတ်ႇၾၵ်းတူသဵၼ်ႈတၢင်းဝႆႉပၼ် တႃႇႁပ်ႉတွၼ်ႈ တၢင်းဝူၼ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉၼႃႇ။
-The 360° Leader
မိူဝ်ႈၼႆႉ ပိုတ်ႇၾၵ်းတူဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇ ပိူၼ်ႈတေသွၼ်ပၼ်လႆႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။


text:
ပေႃးထိုင်မႃး ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 17/8/2014 ၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်တၢၼ်ၶႆႊ လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးႁၼ် တီႈႁွင်ႈၸွမ်သႅင် ပွၵ်ႉႁူဝ်ၼွင်လူင် ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ။
တီႈပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႊၼႆႉ တေမီး ၶူးပူင်သွၼ်လူင် လုင်းၸၢႆးၾႃႈ(ၼမ်ႉတူႈ)၊ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶုၼ်ယုင်းၶဵဝ် ၊ မိူင်းလႅင်း ၶဝ် တေတၢၼ်ႈၶႆႊ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၸၢႆးၵျေႃႇၸေႇယ လၢတ်ႈၼေဝႃႈ " ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႊ လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆႁၼ် ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၶဝ် ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႊၼိူင်ႈသေ ယိုၼ်ႈမွၵ်ႇပႃး ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ပၢင်လူင် ၊ မိူင်းၵိုင် ၊ ၵႄႇသီႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ" ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႊ လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးႁၼ် ၼႆႉ ယၢမ်ႈၸတ်းႁဵတ်းမႃးတီႈ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊ ဝဵင်းမိူင်းယႆ သေ မီးၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တၢၼ်ႈၶႆႊၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။