text:
ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇလႆႈ ၼိုင်ႈဝၼ်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် RCSS/SSA လႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း လူၺ်ႈတၢင်း လၢႆးၵၢၼ် မႄး ႁၵ်ႉ ၽွမ်ႉ ၸွႆႈ TV Online တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း သေ လၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ လႄႈ ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 2 February 2021 (လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 16:00 မူင်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈတီႈ ၼႂ်းလၢႆးၵၢၼ် မႄး ႁၵ်ႉ ၽွမ်ႉ ၸွႆႈ ဝႃႈ −
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႄႈ ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈၶႃႈ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶေႃႈဢၢင်ႈသေ သိမ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ UEC ဢမ်ႇတြႃး ၊ ၶဝ်ဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ၽိတ်းမၢႆႈမီႈ 2008 ၼႂ်းမတ်ႉတႃ 417 လႄႈ 418 ၼႆႉၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ လုၵ်ႈၸုမ်း ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ၶဝ်ၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၼႄၵၢင်ၸႂ် ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ သေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇမႃး ၊ ဢၼ်သိမ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ ၶဝ်သမ်ႉဝႃႈဢီႈသင်လႃႇၼႆ ၶဝ်ဝႃႈ ၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ 2008 ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ တႃႇတေမႃးယႃႉ 2008 ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၊ ပေႃးမႃးထတ်းတူၺ်း လွင်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵင်းပေႃး ၽၢႆႇတၢင်းၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်သၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ်မႃးသေ တေထတ်းသၢင်ႈပၼ် (ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ)။
ၵၢၼ်သိမ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ မၼ်းမႃးၶတ်းၵၼ်တၢင်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢၼ်ႁဝ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၊ ၸဵမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႆႉ ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA မၼ်းတႅမ်ႈဝႆႉ တႅၵ်ႇလႅင်းဝႆႉဝႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇမႄးၵၢၼ် ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၊ ႁႂ်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉပဵၼ် ၾႅတ်ႇတရႄႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၊ ပေႃးဝႃႈ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းပဵၼ် ၾႅတ်ႇတရႄႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈမႄးၵႄႈၶႆ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းတႅၵ်ႇလႅင်းဝႆႉယဝ်ႉ ၊ ပေႃးမႃးတူၺ်းၸိူင်ႉၼႆ တႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၶႂ်ႈပဵၼ် ၾႅတ်ႇတရႄႇ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ၊ တႃႇတေၶႂ်ႈမႄး ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းမၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းႁၼ်တႅၵ်ႇလႅင်းယူႇ ၊ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း။
မုၵ်ႉၸုမ်း RCSS/SSA မီးတၢင်းမုင်းမွင်းဝႃႈ ဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈတၢင်း ၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၸင်ႇၵွႆႈၵိုတ်းတိုၵ်း ၊ လွင်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ၵႄႈလိတ်ႈတၢင်းၵၢၼ်မိူင်း လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ် ႁဝ်းၶႃႈမီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉၼၼ် ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ မႃးသိမ်းဢႃႇၼႃႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉသဵၼ်ႈတၢင်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ၼႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ၵမ်းၼႆႉ ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉတႄႉ ၼႂ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးဝႆႉယဝ်ႉ (ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပႅၵ်ႈထီႉ 2 − တွၼ်ႈတႃႇတေ ၵေႃႇတင်ႈလႆႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၾဵတ်ႇတရႄႇ လႄႈ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼၼ်ႉ RCSS တေၸုၵ်းမၼ်ႈ ယူႇၽၢႆႇ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ) ၊ ပုၼ်ႈတႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းၶၢဝ်းၼႃႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇပႂ်ႉတူၺ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးမႂ်ႇ ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ သိုၵ်းသိမ်းဢႃႇၼႃႇ လႄႈ ပဵၼ်သိုၵ်းၵုမ်းၵမ် လၢႆလၢႆယဝ်ႉ ၊ ပေႃးသိုၵ်းတေႃႇသိုၵ်းဢုပ်ႇၵၼ်ၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၸၼ်ႉမွၵ်ႈ ၵိုတ်းတိုၵ်းၵူၺ်း မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇ ၸၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်း/ဢမ်ႇၸၢင်ႈယၢင်ႈၶိုၼ်ႈၸူး ၵၢၼ်မိူင်း ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။
လွင်ႈ NCA ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တႄႉဝႃႈ တေသိုပ်ႇယၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်း လႄႈ တေဢမ်ႇပၼ် NCA လူႉလႅဝ် ၶဝ်တႄႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ၸိူင်ႉၼႆယဝ်ႉ ၊ NCA ၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈယိပ်းဝႆႉမၼ်ႈမၼ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ယႃႉလူႉဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယႃႉလူႉ NCA ၼႆၵေႃႈ ဝႃႈလႆႈ။
ပေႃးမိူင်းသုၵ်ႉယုင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႅၼ်းလူဝ်ႇလႆႈတူင်ႉတိုၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူၵ်ႈ မႃးယႃႉဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ဢမ်ႇတူင်ႉတိုၼ်ႇ ၵုမ်ႇပၢႆႈ ၵုမ်ႇၼွၼ်းလၢႆၵေႃႈ ထုၵ်ႇၸႂ်ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၵူၺ်း ၊ တႃႇႁႂ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းလီၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ် မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈၵူႈၵေႃႉ − ၼႆ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူတ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းတင်းၼမ် ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၶိုၼ်းဢဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇဝႆႉ (မၢင်ပိုၼ်ႉတီႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၶဝ်ယုမ်ႇၸႂ်ၼၼ်ႉဢုပ်ႉပိူင်ႇ) ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


c: text/html

text:
ပေႃႈလဵင်ႉလၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇၵေႃႉၼိုင်ႈ သင်ႇသိုဝ်ႉၶဝ်ႈသၢၼ်တီႈၸုမ်းၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ ဝဵင်းမူႇၸေႊ တႃႇသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 2.6 ပီႇလီႇယၼ်ႇပၢႆသေ ၽိူဝ်ႇဝႃႈၶဝ်ႈသၢၼ်ထိုင်ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ငိုၼ်းသေ လၵ်ႉပၢႆႈပႅတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၼႆႉလႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် November 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉသေ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈပေႃႈလဵင်ႉဢမ်ႇပႆႇမီးငိုၼ်းလႄႈ ဢမ်ႇပႆႇပၼ်ၵႃႈၶဝ်ႈသၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ထိုင်မႃးၼႂ်းလိူၼ် December 2020 ၼႆႉတႄႉ ၵပ်းသိုပ်ႇပေႃႈလဵင်ႉလၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇၵေႃႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉလႄႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လၵ်ႉပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇတီႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ပေႃႈလဵင်ႉလၢဝ်းပၢၼ်းၶႄႇၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ လေႃႇၵျၢၼ်းၽၼ်း (Luo Jianfang) ဢမ်ႇၼၼ် ႁွင်ႉဝႃႈ လေႃႇလၢဝ်းပၢၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ဢူးမိၼ်းတဵင်း ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် ဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈဝႃႈ − ၶႄႇၶဝ် လႅၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇ၊ ဢၼ်ၺႃးၼမ်ၼႆႉ တေပဵၼ်တီႈမူႇၸေႊ လႄႈ မၢၼ်းတလေး တေမီးယူႇမွၵ်ႈ (10) ၵေႃႉ၊ ၸွမ်းၼင်ႇ သၢႆမၢႆဢၼ်ႁဝ်းႁူႉၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီး 2.6 ပီႇလီႇယၼ်ႇပၢႆ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ တီႈမိူင်းၶႄႇ ၵူၼ်းၶႄႇၶဝ်ၼင်ႇၵၼ် ၺႃးလႅၼ်သမ်ႉ သုမ်းၵႂႃႇမွၵ်ႈ 8 ပီႇလီႇယၼ်ႇပၢႆၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ထိုင်မႃးဝၼ်းထီႉ 5 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၵူၼ်းၶႄႇၶဝ် ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈၼီႈတီႈ လေႃႇလၢဝ်းပၢၼ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇသိမ်းဢဝ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢၵ်ႈဢိတ်ႇၶဝ်ႈ ၸၢၵ်ႈတမ်ၶဝ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်မီးၼႂ်းႁူင်းၸၢၵ်ႈ လေႃႇလၢဝ်းပၢၼ်း ဢၼ်မီးတီႈ ဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇလႄႈ ဝဵင်းဝၢၼ်ႇတဵင်ႇဢၼ်ၸပ်းၵၼ်တင်းဝဵင်းသူၺ်ႇလီႇၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတႄႉ ၽၢႆႇၵူၼ်းၵႃႉၶဝ်ႈသၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေလႆႈငိုၼ်းယူႇၼႆသေ ယိူၼ်ႉၸႂ်ပႂ်ႉမႃး တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈၽူႈဢၼ်သုမ်းငိုၼ်း ၵႃႈၶဝ်ႈသၢၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တၢင်ႇထိုင်လႆႈၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉလႆႈ ပေႃးၼႆၸိုင် ၸုမ်းၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် ဝဵင်းမူႇၸေႊ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇဝဵင်းမူႇၸေႊသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းပၼ်တင်း ၽၢႆႇမိူင်းၶႄႇၵႂႃႇယူႇဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်လႆႈႁူႉၼၼ်ႉတႄႉ လၢဝ်းပၢၼ်းၵေႃႉၼႆႉ တေမီးပၼ်ႁႃ ၵႃႈၵဵပ်းၶွၼ်ႇ မိူင်းၶႄႇ၊ တီႈမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈတၢင်ႇၶဝ်ႈ ၶဝ်ႈသၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼိုင်ႈထူင်ၼႆ ၵႃႈၶွၼ်ႇ တေလႆႈပၼ် 40 ယွၼ်ႇပၢႆ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၶဝ်ႈပဵမ် ၼိုင်ႈထူင်ၼႆ ၵႃႈၶွၼ်ႇ တေမီး 10 ယွၼ်ႇၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵႃႈၶွၼ်ႇၶဝ်ႈပဵမ် ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၼမ်လႄႈ လေႃႇလၢဝ်းပၢၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ တၢင်ႇယွၼ်းသိုဝ်ႉ ၶဝ်ႈပဵမ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈမႃးသိုဝ်ႉသမ်ႉ သိုဝ်ႉဢဝ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မီးပၼ်ႁႃၵၼ်သေ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၽၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ တိုၵ်ႉလမ်းႁႃ လေႃႇလၢဝ်းပၢၼ်း တႃႇၸႅတ်ႈထၢမ်တူၺ်းလွင်ႈၼႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈလွင်ႈဢၼ် ထုၵ်ႇယွၵ်ႇလႅၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ၽၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် ဝဵင်းမူႇၸေႊ တိုၵ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ်မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 7 December 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊသေ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၵႃႉၶၢႆလႅၼ်လိၼ် တႆး−ၶႄႇ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉ တေၵႆႉထူပ်းပၼ်ႁႃငိုၼ်းတွင်းၸိူင်ႉၼႆယူႇ၊ ၽၢႆႇၸဝ်ႈၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆၶဝ်ၵေႃႈ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၼမ်လႄႈ ၸုမ်းၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တုၵ်းယွၼ်းဝႆႉဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ် ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လွင်ႈၵႃႉၶၢႆ သွင်ၸိုင်ႈမိူင်း (မိူင်းၶႄႇ လႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်) မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇယူႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ်တီႈမူႇၸေႊ ယင်းတိုၵ်ႉၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်မိူၼ်ၵဝ်ႇယူႇ၊ တီႈမူႇၸေႊၼႆႉ တေၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈသၢၼ် ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် 45,000 လႄႈ 50,000 ထူင် မိူၼ်ၼင်ႇၵူႈဝၼ်းလႄႈ သိုပ်ႇဢဝ်ၶဝ်ႈသၢၼ်ၼၼ်ႉ သူင်ႇၵႂႃႇၶၢႆၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် ၼႂ်းၵႄႈ 45,000 လႄႈ 50,000 ထူင်မိူၼ်ၵၼ်ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ၸၼ်ႉၸွမ် (College) တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းမိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 24 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယူႇတီႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် College တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ်၊ ၶူးသွၼ်မေႃသွၼ်လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈတင်းၼမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇတႆး ပေႃးတေၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုတ်းၸၼ်ႉ ပဵင်းပိူၼ်ႈလႄႈသင် ၼင်ႇႁိုဝ် ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းႁဝ်း ပေႃးတေၸၢင်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ တႃႇဢဝ်ၵႂႃႇပူၵ်းပွင်ပၼ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း လႄႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးႁဝ်းၼႆသေ ယူႇတီႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈၶတ်းၸႂ် ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် College ပုၼ်ႈတႃႇၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၵႂႃႇ မိူဝ်းၼႃႈ ယူႇယဝ်ႉ။
ပၢင်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA)၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ−1 ၸွမ်သိုၵ်းၸၢႆးယီႈ လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ဢိၵ်ႇပႃး ၶူးသွၼ်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ/ၸၼ်ႉၵၢင်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းတၢင်းလတ်း၊ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈႁူမ်ႈတင်းမူတ်း မီး 430 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းပၢင်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိုတ်ႇပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉ တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ်ၵႂႃႇဝႃႈ “တႃႇတေပဵၼ်မႃး ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈငၢႆႈ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ႁဝ်းမီးၸၼ်ႉၸွမ်မႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ထုၵ်ႇလီဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ်ၵႂႃႇ ၼႅၼ်ႈၼႅၼ်ႈၼႃၼႃ ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းသိမ်းဢႃႇၼႃႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ ယူပ်ႈယွမ်းလူင်း ထိုင်တီႈပေႃးမီးမႃး ၸၼ်ႉၸွမ်ၾႅတ်ႇတရႄႇယူႇယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇႁဝ်း ပေႃးတေ ပဵၼ်တီႈပိူၼ်ႈပိုင်ႈဢိင်လႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီ ယုၵ်ႉတူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းၼႄပိူၼ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶုၼ်သိုၵ်းလူင် လၢၼ်တႆး ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၶွင်ႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈသပ်းလႅင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈ ၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၸၼ်ႉၸွမ် College ၼၼ်ႉဝႃႈ− ပဵၼ်တႃႇပူၵ်းပွင်ပၼ်ႁႂ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶိုတ်းၸၼ်ႉပဵင်းပိူၼ်ႈ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်လၵ်း တႃႇသုၼ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း လႄႈတႃႇၽိူမ်ႉထႅမ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၽႃႇသႃႇပၢႆးမိူင်း Political Science ပၼ်ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ ႁႂ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇႁဝ်းပေႃးတေတိူဝ်းတွၼ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၶႃႈႁဝ်း ပဵၼ်ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တေၶတ်းၸႂ် ႁႃလၢႆးတၢင်း ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် တီႈၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပေႃးတေၸၢင်ႈသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၵႂႃႇ ထႅင်ႈယူႇ”ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁူဝ်သိုၵ်းလူင် လွၼ်ႉတႆး ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် College ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း လႆႈမႃးသပ်းလႅင်းၼႄ ၽႃႇသႃႇၵၢၼ်သွၼ် လႄႈၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ်မိူဝ်းၼႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၵၢၼ်သွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် College ပႃးထႅင်ႈဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းၸၢႆးယီႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ(1) ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ တီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵႂႃႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆလွင်ႈသေ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိၵ်ႉပၢင်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်း ယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တပဵၵ်ႉၵျိၼ်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတပဵၵ်ႉၵျိၼ်း (မၢၼ်ႈ: သပိတ်ကျင်း), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Thabeikkyin) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူး၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇ ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း တႃႇ ၸႄႈဝဵင်းတပဵၵ်ႉၵျိၼ်းယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းႁိူဝ်းသိူၵ်ႈ ဢၼ်မီးၽၢႆႇသၢႆႉၽင်ႇ မႄႈၼမ်ႉၵဵဝ်ယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ဝဵင်းၾူၼ်ဢေႇသေ မီးၾိင်ႈၾႃႉယႃႇသီႇမႆႈႁႅင်းယဝ်ႉ။ တၢင်းပီၼႆႉ တၢင်ႉၼမ်ႉၾူၼ် လႆႈ 44 ၼိဝ်ႉၵူၺ်း။ ႁူမ်ႈဝႃႈ မီး လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇမႃးတင်း ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇသေတႃႉ ၵူၼ်းယူႇၼႂ်းဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၵမ်ႉၼမ်ၵူၺ်း။
မိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် တိုၵ်ႉႁႃသိမ်းဢဝ် မိူင်းမၢၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ဝဵင်းတပဵၵ်ႉၵျိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁူးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇသၢႆတၢင်းၼမ်ႉ ၵႂႃႇၸူး မိူင်းၵုတ်ႈ မေႃႇသႅင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ လူလွမ်ပႂ်ႉတူၺ်း လိၼ်မေႃႇသႅင်ၼႆ လႆႈတမ်းဝႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ ပလိၵ်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းၼမ်သေၼႆႉယဝ်ႉ။
ဝဵင်းတပဵၵ်ႉၵျိၼ်းမိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပႃးၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇသႅင်သေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၶုၼ်ပွင်ၼႃႈလိၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၽႄတပဵၵ်ႉၵျိၼ်းမႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃးၶိုၼ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၽႄတပဵၵ်ႉၵျိၼ်းသေ ဢဝ်သႂ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵၢတ်ႇသႃႇ မႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼႆ့ ယွၼ်ႉ တပဵၵ်ႉၵျိၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၸႄႈဝဵင်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈသူၺ်ႇပူဝ်ႇ မႃးသေ ထိုင်မႃး 1965 လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ပႃႇ 1 ဝၼ်းမႃး တင်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ သေ ထုၵ်ႇဢဝ်သႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈလိူဝ်ႇသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပၢင်ႇဢူးယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၼႃႈလိၼ်ပဵင်းသေ ၽၢႆႇပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ သုင်ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈယဝ်ႉ။ လိၼ်ၽၢႆႇတႂ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ်လိၼ်ႁိၼ်ထုၼ်ယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သဵၼ်ႈသၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇ ဝဵင်းတပဵၵ်ႉၵျိၼ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ဢမ်ႇပေႃးႁၢႆႉၸႃႉၼႃႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တင်း ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇသေ ပေႃးဢဝ် ၶၢဝ်းတၢင်းသၢႆၼမ်ႉဝႃႈ ၵႆယၢၼ် 77 လၵ်းယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ႁိူဝ်းလူင် ဢၼ်ၸုမ်း ၵၢၼ်တေႃႉသူင် သၢႆၼမ်ႉၼႂ်းမိူင်းပိူင်ႇ ဢၼ်လဵၼ်ႈ တႃႈလိူဝ်ႇ မၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈၼႃး ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼိုင်ႈဝူင်ႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ မႃးသိူၵ်ႈတီႈ ဝဵင်းတပဵၵ်ႉၵျိၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ဢၼ်ပဵၼ် ႁိူဝ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလူင်း တႃႈလိူဝ်ႇ တပဵၵ်ႉၵျိၼ်းၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်တၢင်းလိၼ်ဝႃႈ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ မေႃႇသႅင် ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ သေ ဢဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးဝႃႈ ၵႆယၢၼ် 60 လၵ်း၊ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈ ၶိုၼ်းၵႂႃႇလႆႈ မိူင်းမိတ်ႈ၊ မၢၼ်ႈမေႃႇ၊ ၸႄႈၼႃး ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၸူး ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈ ၵျွၵ်းမႄး၊ သီႇပေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၅၈.


text:
ယွၼ်ႉလွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ တႃႇပိုတ်ႇၽုၺ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၼင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ လႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈ၊ သင်ပိုတ်ႇသွၼ်ႁဵၼ်းတၢင်း Online တေမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 463 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈထိုင်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလႆႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 August 2020 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AFP ဢၢင်ႈဢိင် ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸုမ်းလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNICEF) သေ ဢွၵ်ႇၼႄ ဝႆႉဝႃႈ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ မီးလွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် Coronavirus 2019 ဢမ်ႇၼၼ် COVID-19 ၵူႈမိူင်းမိူင်း လႆႈသင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်တေၵုမ်းထိင်းလႆႈ လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼႆသေ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ယင်းပႆႇၸၢင်ႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း မိူၼ်ၵဝ်ႇလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
UNICEF လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ သင်မီးလွင်ႈလၢႆႈ ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ပိၼ်ႇပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်း Online ၼႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸွတ်ႈတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တင်းမူတ်းမီး 3 ပုၼ်ႈၼႆႉ တႃႇ 1 ပုၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် (လုၵ်ႈႁဵၼ်း 463 လၢၼ်ႉၵေႃႉ) တေဢမ်ႇၶဝ်ႈထိုင်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလႆႈ လႄႈ တေလုတ်ႈႁၢမ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈၵမ်ႉၵႅမ် တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း Online ပႃးၸဵမ် လႅင်းဢိၼ်ႇတိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ (Internet) ၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်လႆႈ ၵူႈပိုၼ်ႉတီႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းလုမ်းလႃးတူၺ်းထိုင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNICEF) လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း 100 မိူင်းပၢႆ သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း တၢင်း Online ပေႃးၼႆၸိုင် တီႈၵုၼ်ဢႅပ်ႉၾရိၵ တေမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်တေလုတ်ႈႁၢမ်း ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းၼမ်သုတ်း လႄႈ တီႈၵုၼ်ယူႇရူပ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ႈထိုင် ၵၢၼ်ႁဵၼ်းလႆႈၼမ်လိူဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်တေလုတ်ႈႁၢမ်း ၵၢၼ်ႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈ တၢင်း Online ၼၼ်ႉ ၵုၼ်ဢႅပ်ႉၾရိၵ ပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇတွၼ်ႈတႂ်ႈ 67 လၢၼ်ႉၵေႃႉ၊ ၵုၼ်ဢႅပ်ႉၾရိၵ တွၼ်ႈၵၢင် လႄႈ ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း 54 လၢၼ်ႉၵေႃႉ၊ ၼႂ်းမိူင်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် လႄႈ ၵုၼ်ဢႅပ်ႉၾရိၵႁွင်ႇ 37 လၢၼ်ႉၵေႃႉ၊ ၵုၼ်ဢေးသျႃးပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ 80 လၢၼ်ႉၵေႃႉ လႄႈ ၵုၼ်ဢေးသျႃးတွၼ်ႈတႂ်ႈ 147 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း တီႈၵုၼ် လႃးတိၼ်းဢမေႇရိၵ (Latin America) ထႅင်ႈ 13 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မၢၼ်ႈ: ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Assembly of the Union) ၼႆႉပဵၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ် ၽၢႆႇသၢင်ႈၾိင်ႈမိူင်း ဢၼ်ဢိင်လူၺ်ႈ လၵ်းမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႊ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၵ်းမၼ်ႈမႃးပၼ် တီႈပၢင်ႁပ်ႉဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ပီ 2008 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယူင်ႉသၢင်ႈ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တီႈ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ သၽႃး (2) ဢၼ်ယဝ်ႉ။
- သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်တႅၼ်းၽွင်း ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ 224 ၵေႃႉ
- သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်တႅၼ်းၽွင်း ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ 440 ၵေႃႉ
ဝၢႆးသေ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူထၢၼ်ႈ 2010 ယဝ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းႁွင်ႉဢဝ်မႃး မိူဝ်ႈ ပီ 2011 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 31 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈၽွင်းပိူင်လူင်တႃႇ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ့ ၸိူဝ်းပဵၼ် တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း (168 ၵေႃႉ) ဢၼ်မီးတီႈ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်း (330 ၵေႃႉ) ဢၼ်မီးတီႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ တႅၼ်းၽွင်းတပ်ႉမတေႃႇ (166 ၵေႃႉ) ဢၼ်မီးတီႈ သၽႃးသွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ မီးသုၼ်ႇလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၵႅမ်ပွင်ၸိုင်ႈ (3) ၵေႃႉ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸုမ်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ လိူၵ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လုၵ်ႉတီႈသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ပီ 2011 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ဝၼ်းတီႈ 4 ၼၼ်ႉ ဝၢႆးသေလႆႈမၵ်းမၼ်ႈ လၵ်းမိူင်း 2008 ယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈဢဝ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၵေႃႉၵဝ်ႇ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ လိူၵ်ႈတၢင်ႇပဵၼ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႊ ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ]] လဝ်ႈတၢင်ႇမႃး မေႃႇယႃ ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈတၢင်တူဝ်ၽၢႆႇတပ်ႉၶဝ် လဝ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ၵေႃႉၵဝ်ႇ တိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉဢူး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ဢိင်ၼိူဝ်လၵ်းမိူင်းသေ ၼႂ်းဢႃႇယုႇသၽႃး 30 လိူၼ် ၽၢႆႇၼႃႈ ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်း လႄႈ ၵႅမ်ၽူႈၼၢမ်း သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပႃး ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ လႄႈ ၵႅမ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဢႃႇယုႇဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈၼၢမ်း သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ၵႅမ်ၽူႈၼၢမ်းၶဝ် လႆႈၶိုၼ်းသိုပ်ႇဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈလႄႈ ၵႅမ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆ့ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ တႃႇသိုပ်ႇႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၸိုင် ၵႅမ်ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ တေလႆႈဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉယဝ်ႉ။ [2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Burma ex-Prime Minster Thein Sein named new president
- ↑ (2008 စက်တင်ဘာ) ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ (2008 ခုနှစ်). ပြန်ကြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ပုံနှိပ်ရေးနှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေရေး လုပ်ငန်း.


text:
ထၢမ် = ၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၶႅၼ်းတေႃႈတွပ်ႇၵႄႈပၼ်ၶေႃႈထၢမ် လွင်ႈဢၼ်ၶမ်ၸႂ်ၶႃႈႁဝ်းမႃး
ၶၢဝ်းႁိုင်ၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေလႆႈၶႃႈ။
တွပ်ႇ= လႆႈယူႇၼႃႇ၊ ၵႃႈၼင်ႇယိုၼ်းၶိုတ်းႁူႉႁၼ်ၼၼ်ႉ တေတွပ်ႇၵႄႈပၼ်ၸၢႆးဢိူဝ်ႈ၊
ၸၢႆးသမ်ႉမီးၶေႃႈထၢမ်သင်လႃႇပေႃးၼၼ်။
ထၢမ်= ၶႃႈၶႂ်ႈထၢမ်တႄႉ ဢၼ်ၶႃႈႁဝ်းၵႆႉၵႆႉလႆႈငိၼ်းဝႃႈꧦသီႇပဝ်ႇ ၵဝ်ႈႁၢမ်းꧦဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ
မၼ်းမီးတီႈပွင်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈၸဝ်ႈ။
တွပ်ႇ= ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ လီလႆႈႁူႉတီႈပွင်ႇမၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းတႄႉယဝ်ႉ၊ ပေႃးတေဢဝ်
ၽၢႆႇလေႃးၵီႇသေတွပ်ႇၵႄႈၸိုင် တႆးႁဝ်းၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ꧦပေႃးဢွၵ်ႇ
ၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်သီႇၵေႃႉၼႆၸိုင်ၸၢင်ႈပဝ်ႇ (ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇ) ၼႆသေ
ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်ၵဝ်ႈၵေႃႉသမ်ႉ ၸၢင်းႁၢမ်းလၢႆꧦၼႆ ၸဝ်ႈၵေႃႈယၢမ်ႈငိၼ်းမႃးယူႇ။
ၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ၼႆႉပေႃးဢဝ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ႁဝ်းၸဝ်ႈဝႃႈ တေဢမ်ႇပေႃးတူၵ်းထုၵ်ႇ၊
ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်း။
ပေႃးတေဢဝ်ၽၢႆႇလေႃးၵုတ်ႈသေတွပ်ႇၵႄႈတႄႉ ꧦသီႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃး သေ၊ ၵဝ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈသမ်ႉ ပဵၼ်လေႃးၵုတ်တရႃႇၵဝ်ႈပႃး (မၢၵ်ႈသီႇပႃး၊ ၽူလ်ႇသီႇပႃး၊ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ)ꧦယဝ်ႉ။ ၶႂ်ႈဝႃႈတႄႉၵေႃႈ ꧦပေႃးသၸ်ၸႃႇသီႇပႃး ပဝ်ႇ(ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ်မၼ်းယဝ်ႉ)ၵေႃႈ လေႃးၵုတ်တရႃႇ ၵဝ်ႈပႃးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေႁၢမ်း(ႁၢႆလၢႆ)ဢမ်ႇႁၢင်ႉꧦၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းသႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇမီးၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ် သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၵေႃႈ တႃႇတေလႆႈၸၢမ်ႇၽွၼ်းလီမၼ်း မၢၵ်ႈ၊ ၽူလ်ႇ၊ ၼိပ်ႉပၢၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈ၊ ပေႃးသၸ်ၸႃႇသီႇပႃး ပဝ်ႇၵေႃႈ လေႃးၵုတ်တရႃႇ ၵဝ်ႈပႃး ၼၼ်ႉ ႁၢမ်းယဝ်ႉ။
တြႃးဢၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းႁေႃး ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ꧦတြႃးထမ်မၸၵ်ၵꧦ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉယဝ်ႉ။ လိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈသၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉႁၢႆ ဢမ်ႇမီး
ၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ်မၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ သႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၸၢင်ႈတေမွတ်ႇဝွတ်ႈဝၢႆးႁၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပေႃးသႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တဵမ်(႕႐႐႐)ပီလႄႈ သႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တေမွတ်ႇဝွတ်ႈဝၢႆးႁၢႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇၼႆၸိုင် သႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ တိုၼ်းတေႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ၊ ၸၢင်ႈပူၼ်ႉလိူဝ် (႕႐႐႐)ပီၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။ သင်ဝႃႈၵူၼ်းၵျၢင်ႉၵမ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇတၼ်းထိုင် (႕႐႐႐) ပီၵေႃႈ ၸၢင်ႈမွတ်ႇဝွတ်ႈဝၢႆးႁၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ꧦသႃႇသၼႃႇꧦဢၼ်ဝႃႈၸမ်ႉ ပဵၼ်ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းၵႃႈၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ တင်းၼမ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်သၸ်ၸႃႇသီႇပႃးၼႆႉယဝ်ႉ။
သၸ်ၸႃႇသီႇပႃး - ၽိုၵ်းၵမ်ပွႃး - လေႃးၵုတ်တရႃႇတြႃးတိုၼ်းဢမ်ႇႁၢႆ ။
သၸ်ၸႃႇသီႇပႃး - ဢမ်ႇၽိုၵ်းပွႃး - လေႃးၵုတ်တရႃႇတြႃးတိုၼ်းၸၢင်ႈႁၢႆ ။
ဢဝ်ဝွၵ်းၼႆႉ မၢႆဝႆႉၼႂ်းဢူၵ်းၼႂ်ၸႂ်ၽႂ်မၼ်းသေ ႁဝ်းၸဝ်ႈတွပ်ႇၵႄႈၼႄ မွၵ်ႈၵႃႈၼႆႉၵေႃႈ ၸၢႆးႁဝ်းတေပွင်ႇၸႂ်ယူႇ။ လိူဝ်သေၼႆႉ သမ်ႉမီးၶေႃႈထၢမ်သင်ထႅင်ႈလႃႇၸၢႆး။
ၸၢႆး = ဢေႃႈ မီးၶႃႈဢေႃႈ၊ ပွၵ်ႈတေမႃး ၸွင်ႇၵွႆႈထၢမ်ထႅင်ႈၶႃႈ၊ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်ယဝ်ႉၶႃႈၸဝ်ႈႁဝ်း။
ၵေႃႉထၢမ် - ၸၢႆးလဵၵ်ႉ(လၼ်ႈၶမ်း)
ၵေႃႉတွပ်ႇ - ၸဝ်ႈဝၼ်ႇၼသႃႇမိ(ၼမ်ႉလၼ်ႈ)
႒႐႑႑-႑႑-႑႖
တေသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ် ထၢမ်+တွပ်ႇမႃးထႅင်ႈယူႇဢေႃႈ၊
မႂ်ႇသုင် ႁႂ်ႈယူႇလီမီးငိုၼ်း ႁႂ်ႈႁၢင်ႈလီၵိုၵ်းပိုၼ်းသေၵမ်း


text:
မတူႇပီႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမတူႇပီႇ (မၢၼ်ႈ: မတူပီမြို့နယ်, ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Matupi Township) ၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမိၼ်းတတ်ႉ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း၊ ဢၼ်မီးပွတ်းတူၵ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၼၼ်ႉသေ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး လၢႆပီၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉႁႃထုၵ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ မၢႆသွင် ႁင်း ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈဝဵင်းမတူႇပီႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး ဝဵင်းမတူႇပီႇ လႄႈ ဝဵင်းရေႇၸႂႃႇသေ ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမတူႇပီႇယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၼႂ်း မတူႇပီႇ ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ မီးမႃး 39,086 ၵေႃႉ[1]ယဝ်ႉ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႊၵူၼ်း ၸိူဝ်းယူႇသဝ်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းမတူႇပီႇၼႆႉ
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႅင်ႇ
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းမတူႇ
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းတူမ်း
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းသိၼ်ႇတလၢၼ်
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵွင်ႇလွင်ႇ
- ၵူၼ်းၶိူဝ်းတုၺ်ၽူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[လူဝ်ႇလွင်ႈဢိင်ဢၢင်ႈ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလႄႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သွႆႉ-႒. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, ႕႒.


text:
ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းပရႃႇသီးလ် လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇထႅင်ႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ မႄႈၸပ်းတွင်ႉၼမ်ႁႅင်းလႄႈ သင်ပဵၼ်လႆႈ ယႃႇႁိပ်ႈပၼ်ၸပ်းတွင်ႉ ၼႂ်းၸူဝ်ႈၽွင်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 April 2021 (လိူၼ်ႁႃႈမႂ်ႇ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNN ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းပရႃႇသီးလ် လႆႈဢွၵ်ႇမႃးပၼ်ၾၢင်ႉၼၢင်းယိင်း ၸိူဝ်းမီးယိူင်းဢၢၼ်း တေပွႆႇၸပ်းတွင်ႉ ပႃးသၼ်ႇထေႇ ၼႂ်းၸူဝ်ႈၽွင်းၼႆႉဝႃႈ သင်ပဵၼ်လႆႈၼႆ ဢမ်ႇပႆႇၶႂ်ႈပၼ်ၼၢင်းယိင်း ပႃးသၼ်ႇထေႇ ၼႂ်းၸူဝ်ႈၽွင်းၼႆႉ၊ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းပရႃႇသီးလ် လႆႈၽႄႈလၢမ်းႁၢႆႉႁႅင်းလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵူၼ်းပႃးတွင်ႉပုမ်လူင်ၶဝ် တိူဝ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး ၵူႈဝၼ်းဝၼ်း ၼႆယဝ်ႉ။
Raphael Camara ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းပရႃႇသီးလ် လၢတ်ႈဝႃႈ သင်ပဵၼ်လႆႈ ပႂ်ႉႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 လူတ်းယွမ်းလွင်ႈၽႄႈလၢမ်းသေၵွၼ်ႇ ၸင်ႇၵွႆႈပၼ်ပႃးသၼ်ႇထေႇၼႆ ပၢႆးယူႇလီ မႄႈၸပ်းတွင်ႉလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႂ်းတွင်ႉၵေႃႈ တေတိူဝ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီလိူဝ်သေၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူဝ်ႉၽၼ်းမႂ်ႇၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းႁႃလၵ်းထၢၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း ၸိူဝ်းဢၼ် ပႃးတွင်ႉပုမ်လူင်သေ ၸိူင်ႉမႅင်းၼႆႉ တုမ်ႉတိူဝ်ႉမႄႈပုမ်လူင်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉၼႂ်းတွင်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈၼႂ်းမိူင်း ပရႃႇသီးလ် တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 19 April 2021 မီးၼမ်ထိုင် 13,943,071 ၵေႃႉ ၼမ်သုတ်းပဵၼ်မၢႆထီႉ (3) ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆတင်းမူတ်းမီး 373,442 ၵေႃႉ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 12,391,599 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။
မိူင်းဢၼ်မီး ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼမ်သုတ်းပဵၼ်မၢႆထီႉ (1) ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး 32,404,454 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး 581,061 ၵေႃႉ လႄႈ ယူတ်းယႃၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 24,961,229 ၵေႃႉ၊ မၢႆထီႉ (2) ပဵၼ်မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃး ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီး ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၼမ်သုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ မိူဝ်ႈဝႃးၵၢင်ၼႂ်ထိုင်မႃးၼႆႉ မီးၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 275,306 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းမီး 15,061,919 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆမီး 178,793 ၵေႃႉ လႄႈ ယူတ်းယႃၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 12,953,821 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 19 April 2021 ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ 219 မိူင်း ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉမီး 142,022,165 ၵေႃႉ၊ ႁူဝ်ႁုပ်ႈၵူၼ်းဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ တင်းမူတ်းမီး 3,033,333 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 120,573,519 ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း – www.worldometers.info/coronavirus/ ဝၼ်းထီႉ 19 April 2021 ၶၢဝ်းယၢမ်း 14:00 မူင်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 July 2020 (တု-လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1 ၵေႃႉ၊ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈ 2 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆး ဢႃႇယု 50 ပီႊ ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းတိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ မၼ်းၸၢႆး ဢမ်ႇယၢမ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယူႇႁိမ်းၸမ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢွၼ်တၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်ႈမီးပိုၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမႃး ၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇလႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းထုၵ်ႇၵဵပ်းတူဝ်ဝႆႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမင်ႇၵလႃႇတူင်ႇ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။ ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ႁူင်းယႃဝေႇပႃႇၵီႇ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉထီႉ (317) ၽူႈၸၢႆး ဢႃႇယု 25 ပီႊ ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉထီႉ (325) ၽူႈၸၢႆး ဢႃႇယု 38 ပီႊ ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
တီႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး 350 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 6 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး 290 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 27 July 2020 (တု-လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13 : 20 မူင်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (213) မိူင်း (213 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး (16,424,021) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး (652,332) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး (10,052,673) ၵေႃႉ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း – www.worldometers.info/coronavirus/ ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Wednesday, August 1, 2012
Dictionary Thai to Tai ပပ်ႉသပ်း ထႆး+တႆး ဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ
ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ပီၵွၼ်းၶမ်း ၸဝ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႉတိူဝ်ႇၶမ်းမၢႆ ထမ်မသႃမိ လႄႈ သင်ႇၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ မိူင်းထႆး ၸင်ႇလႆႈၶပ်းၶိုင်ဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပပ်ႉၼႆႉတေမီးၽွၼ်းလီ ဢိတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈ တႃႇၽူႈသူၼ်ၸႂ်ႁဝ်းၶဝ်လႆႈယူႇၼႆတီႈၶႃႈဢေႃႈ။ တႃႇတေပဵၼ်မႃးၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းလူဝ်ႇမီးၼႃႇၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ပိူၼ်ႈပေႃးမီးၵၼ် ၵူႈမိူင်းၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈလႄႈ ၸွင်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းသေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးၶႃႈယဝ်ႉ။ တႃႇပီႈၼွင်ႉၽူႈသူၼ်ၸႂ်ႁဝ်းၶဝ်တေလႆႈႁၼ်ပပ်ႉတႄႉ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးလူင် တွၵ်ႉတိူဝ်ႇ ၶမ်းမၢႆး ထမ်မသႃမိ ၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေလႆႈႁၼ်ၵၼ်ၶႃႈယဝ်ႉ။ လႆႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇၶၢႆ ၽွင်းၶၢဝ်းပွႆး ပီၵွၼ်းၶမ်း ၸဝ်ႈၶူးလူင် တီႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသေ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၶၢႆလၢၼ်ႉၵူႈတီႈယူႇ၊ မုင်ႈမွင်းပႂ်ႉပၼ်ႁႅင်းၵၼ်ၵူႈၵေႃႉသေၵမ်း မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
သင်ႇၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး
မိူင်းထႆး
Posted by (တုိꨓ္းလꨰင္း)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ၸဝ်ႈၶူးမေႃ လိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင် ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ၵျွင်းၵၢင်မိူင်း ၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတႃႇၸႃႇရ လႆႈလွၼ်ႇၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်း ၽွင်းဢႃႇယုၸဝ်ႈလႆႈ 53 ပီႊ၊ ဝႃႇတေႃႇၸဝ်ႈလႆႈ 33 ဝႃႇသႃ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင်။
ယွၼ်ႉမီးတၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈသုင်သေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ဝၼ်းသွင်ဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၸဝ်ႈသြႃႇ ၼၼ်ႇတႃႇၸႃႇရ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ၵျွင်းၵၢင်မိူင်း ဢမ်ႇပေႃးယူႇလီသုင်းဝၢၼ် လႄႈ ထိုင်မႃး မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 21 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ၼႂ်လႃႈ ၸမ်မွၵ်ႈ 10:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈဢဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃလူင် ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးသေ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင် ၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉ တိူဝ်းႁၢႆႉႁႅင်းလိူဝ်ၵဝ်ႇ လႄႈ မေႃယႃၶဝ်ႈၸင်ႇလႆႈ ယူတ်းယႃပၼ် ၸွမ်းၼင်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈ မီးၼၼ်ႉသေ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းလိုဝ်ႈဝႆႉ တီႈဝတ်ႉၵျွင်းၵၢင်မိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ လူင်းႁူင်းယႃႈ လိုဝ်ႈဝႆႉတီႈဝတ်ႉၵျွင်းၵၢင်မိူင်း ဢမ်ႇႁိုင်သင် မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ 12:00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတႃႇၸႃႇရ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ၵျွင်းၵၢင်မိူင်း လႆႈလွၼ်ႇ ၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇ တီႈဝတ်ႉၵျွင်း ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၵွၼ်းဝႆႉ ၵျွင်းၵၢင်မိူင်း ပွၵ်ႉ (8) ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတႃႇၸႃႇရၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႇတွင်း ဢိူင်ႇၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇလိၵ်ႈလၢႆး၊ လိၵ်ႈလင်ႇၵႃႇလူင်၊ မီးၼမ်ႉၸႂ်ၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းပရႁိတ ပူၵ်းပွင်လိၵ်ႈလၢႆး၊ ၽႃႇသႃႇ လႄႈ ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ၊ ယူႇတီႈ ၸုမ်းသင်ႇၶၸဝ်ႈတႆး ၼႂ်းမိူင်း/ၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ တမ်ႇၼွႆႉမွင်ၸႂ်ၸွမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတႃႇၸႃႇရ လႆႈၶဝ်ႈသူၼ်မၢၵ်ႇႁၢၵ်ႈၶမ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ လႄႈ ယွၼ်းသူးပၼ် ႁႂ်ႈၸဝ်ႈသြႃႇႁဝ်းၶႃႈ ႁွတ်ႈထိုင်တီႈလီ သုၵတိ ၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းသႃႇသေၵမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းထီႉ 25 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13:00 မူင်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ သင်ႇၶၸဝ်ႈ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး လႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉတပေး သြႃႇတၵ်ႉၵႃႇသထႃးတင်းသဵင်ႈ တေလူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ သႂၢင်းၵျူဝ်ႇ ရုပ်ႈၵလၢပ်ႈၶၢပ်ႈတူဝ် ၸဝ်ႈသြႃႇၼၼ်ႇတႃႇၸႃႇရ ၼႆတီႈၶႃႈလႄႈ လႆႈႁၼ်သင်ႇၶၸဝ်ႈ လၢႆတူၼ်လၢႆပႃးၵေႃႈ လႆႈပွင်ႇလႅင်းထိုင် လုၵ်ႈၼွင်ႉတပေး ပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆ မီးၼင်ႇၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶႄႇ ထူပ်းလွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ လၢႆလွင်ႈလၢႆၽၢႆႇ ပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်သင်ၼႆႉ ထႆႇဝၼ်ႇမီးလွင်ႈသင်ႇသိုဝ်ႉ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း သႅၼ်း F-16 တီႈဢမေႇရိၵၢၼ်ႇထႅင်ႈ 66 လမ်း လႄႈ ထႆႇဝၼ်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈ ၽၢတ်ႉသပွတ်ႇမႂ်ႇ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 02 September 2020 (ဝၼ်းလိူၼ်ၵဝ်ႈမူၼ်း ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNA ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ မီးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပပ်ႉ ၽၢတ်ႉသပွတ်ႇ (PASSPORT) ၼၼ်ႉ လၢႆႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈမႂ်ႇဝႃႈ “TAIWAN PASSPORT” ဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈ “Republic of China” ၼႆၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ပေႃးတေဢမ်ႇမီး လွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၽိတ်းဝႃႈ ထႆႇဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ပပ်ႉၽၢတ်ႉသပွတ်ႇ ဢၼ်ထႆႇဝၼ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်ၼၼ်ႉ တၢင်းၼိူဝ်သုတ်း တေတႅမ်ႈၽႃႇသႃႇ ဢင်းၵိတ်းဝႆႉဝႃႈ “Republic of China” ထႅဝ်ႈတႂ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈတႅမ်ႈဝႆႉ “TAIWAN PASSPORT” ၼႆလႄႈ ၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းၶႄႇသေ ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈဢွၵ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်းၶၢမ်ႈမိူင်း ယွၼ်ႉလၢႆလၢႆမိူင်းၵမ်ႈၼမ် ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၶႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ တီႈဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈ ၽၢတ်ႉသပွတ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူႈမိူင်းမိူင်း ပေႃးတေဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ပွင်ႇၸႂ်ၽိတ်း ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈ TAIWAN ႁႂ်ႈတူဝ်ယႂ်ႇသေၵဝ်ႇ လႄႈ တႅၵ်ႇလႅင်းလီသေ ပေႃးထိုင်မႃး လိူၼ်ထူၼ်ႈၼိုင်ႈ (January 2021) ၼႆႉ တေၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ထႆႇဝၼ်ႇ လႆႈထူပ်းပၼ်ႁႃ လၢႆလွင်ႈလၢႆဢၼ် ယွၼ်ႉၶႄႇဢမ်ႇယွမ်းပၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိုဝ်ႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇၶေႃၶေႃ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈ လွင်ႈၽၢတ်ႉသပွတ်ႇၵူၺ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်းမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ CHINA AIR LINES ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ယွၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ CHINA AIR LINES ၼႆၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တင်းမူတ်းၼႆႉသေ ၶႄႇတႄႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ထႆႇဝၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸႄႈမိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇၵူၺ်း ၼႆသေ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးပႆႇႁိုင်သင်ၼႆႉၵေႃႈ ၶႄႇႁၢမ်ႈထႆႇဝၼ်ႇ ဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈသဵင် မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇႁင်းၶေႃ ပုၼ်ႈတႃႇတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶူင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႁႄႉၵင်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ သၢႆဢိၼ်းဝၼ် (Tsai Ing-wen) လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇမႃးၼႆႉ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ႈ ထႆႇဝၼ်ႇ လႄႈ ၶႄႇၵေႃႈ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးၵူႈဝၼ်း လႄႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 10 August 2020 ပူၼ်းမႃးၼႆႉ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈသူင်ႇၽွင်းလူင်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆႇဝၼ်ႇသေ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်သင် ထႆႇဝၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈသင်ႇသိုဝ်ႉ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း သႅၼ်း F-16 တီႈမိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇထႅင်ႈ 66 လမ်း လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႄႇ မီးလွင်ႈဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် တေႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ထႆႇဝၼ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၸတိလ ဝတ်ႉသၼဵၼ်း
သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၸတိလၼႆႉ ပဵၼ်ၸႃႇတိၵူၼ်းသၼဵၼ်းသေ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်းၵျွင်းတူၼ်ထူၼ်ႈၸဵတ်း တႄႇပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈၵျွင်းမိူဝ်ႈပီ 1362 မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
သြႃႇၸဝ်ႈႁဝ်းၵိူတ်ႇႁၼ်ၼႃႈမႃး မိူဝ်ႈပီ1314ၼီႈ(ပီၶရဵတ်ႉ1952) လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ13ၶမ်ႈ ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်း? ၸိုဝ်ႈပေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ လုင်းၸေရးသၢင်ႇယုင်း ၸိုဝ်ႈမႄႈႁွင်ႉဝႃႈ ပႃႈဢိင်ႇ၊ ၸႃႇတိဝၢၼ်ႈ ပၢင်ပွႆးၸႃး ဢိူင်ႇသၼဵၼ်း တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် မီးပီႈၼွင်ႉ(14)ၵေႃႉ၊ ၸႆးႁူၵ်းၵေႃႉ ယိင်းၸဵတ်းၵေႃႉ၊ ၸဝ်ႈပဵၼ်ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းပိူၼ်ႈ၊ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉႁွင်ႉဝႃႈ ၸႆၢးၵျေႃႇ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်သၢင်ႇမိူဝ်ႈဢႃႇယုပႅတ်ႇၶူပ်ႇ မိူဝ်ႈပွႆးသၢင်ႇလွင်း တီႈပၢင်မႆႉၺွင်ႇ ပၢင်ႇၼိမ်းမူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇသၼဵၼ်း တမ်ႈတီႈသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၵုမ်ႇမႃႇရ ဝတ်ႉလူင်သၼဵၼ်း တူင်ႇဝဵင်းပၢင်လူင် ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1322ၼီႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထိုင်မႃးပီၵေႃးၸႃႇ1333 (ပီၶရဵတ်ႉ 1971)ၼီႈ လိူၼ်သီႇၼၼ်ႉ ပေႃႈမႄႈသွင်ၸဝ်ႈလႄႈပီႈဢႆၢႈ ပီႈၼၢင်းႁူမ်ႈတင်းပေႃႈထဝ်ႈလုင်းၸၢင်းဢွင်ႇမိူင်း မႄႈထဝ်ႈၸၢင်းၼူၼ်း မႄႈထဝ်ႈၸၢင်းလဵၵ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈ ၶၢမ်ႇပဵၼ်ပၸ်ႉၸယႃႇၼုၵ်ႉၵႁရႁၢတၼ်းတၵ်ႉၵႃႇသြႃႇၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈသေလႄႈ သြႃႇၸဝ်ႈလူင်ပၼ်ႇတိ ဝတ်ႉၽွင်းသႅင် ဢိူင်ႇၽွင်းသႅင် ႁဵတ်းပဵၼ်ဢုပၸ်ႉသျေႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ရႁၢၼ်းမျၢတ်ႈတမ်ႈတီႈၼႂ်းသိမ်ႇၶၼ်ႇထလူင် ဝတ်ႉသၼဵၼ်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
တီႈဢၼ်သြႃႇၸဝ်ႁဝ်းယၢမ်ႈလႆႈယူႇသဝ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းတၢင်းႁုမႃး
၁။ ဝတ်ႉသီရိမင်ႇၵလႃႇၵျွင်းလူင်သၼဵၼ်း
၂။ ဝတ်ႉပိတၵၢတ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်းလူင်သင်ႇၶႃႇၸိုင်ႈတႆး
၃။ ဝတ်ႉတွင်ႇၵျွင်းၵျီး ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး
၄။ ဝတ်ႉဢွင်ႇမင်ႇၵလႃႇတိူၵ်ႈတိတ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းဢလုင်ႇတႃႈၵုင်ႈ
၅။ ဝတ်ႉငႃးထၢပ်ႈၵျီးၽြႃး တွင်ႇတုၺ်းၵျီးၵျွင်းတိူၵ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းပႁၢၼ်းတႃႈၵုင်ႈ
၆။ ဝတ်ႉဢၼွၵ်ႉမူဝ်းၵွင်းၵျွင်းတိူၵ်ႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ
၇။ ဝတ်ႉတွင်ႇပွၵ်ႉ ဝဵင်းမေႃႇလမႅင်ႇ မိူင်းမွၼ်း တႄႇၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆသေ ၶိုၼ်းမႃးယူႇသဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇတီႈဝတ်ႉသꧣဵၼ်းႁဝ်းယဝ်ႉ။
ၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး
ယၢမ်ႈႁဵတ်းၶူးသွၼ်လိၵ်ႈ ပူင်သွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉတႄပးၼႂ်းဝတ်ႉသီရိမင်ႇၵလႃႇလူင် သၼဵၼ်းမႃးၶၢဝ်းတၢင်း၃၅ပီလိူဝ်႒ယဝ်ႉသေ ပဵၼ်ၽူႈမႆၢလူင်ၼႂ်ႈၸုမ်းၵၼသင်ႇၶိၵ ထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ်သၼဵၼ်း။ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၼႃႇယၵႁူဝ်ပဝ်ႈပၢင်ပွႆးၶူၼ်ႉၶႆႈလိၵ်ႈ ပရိယတ်တိသတ်ႉထမ်ႇမပႃႇလ ၵေႃၽႄ ထုင်ႉသၼ်လွႆၵုၼ်ပွၼ်၊ ယၢမ်ႈဢွၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၽြႃးလူင် သိမ်ႇၶၼ်ႇထလူင် ၵျွင်းသႃႇသၼပႃႇလ ၵျွင်းၸိၵ်ႉတသုၶ ၵျွင်းသုင်းသွမ်း ၵျွင်းလူင်သီရိမ်င်ႇၵလႃႇဝတ်ႉသၼဵၼ်းႁဝ်းလင်မႆၢ(5) တႄႇၵႂႃႇတင်းၼမ် ဢၼ်မီးၼႂ်းထုင်ႉၽသၼဵၼ်းႁဝ်း။ တႄႇဢဝ်ပီၵေႃးၸႃႇ(၁၃၆၂)ၼီႈမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၼ်ႈၽူႈၵွၼ်းဝတ်ႉလူင်သၼဵၼ်း ဢွၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးဝတ်ႉဝႃးၸေႇတီႇၵွင်းမူးၵူႈလွင်ႈ႒ ဢွၼ်ဢဝ်တၵ်ႃႇဢုပႃႇလူႇတၢၼ်းမႃးၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ႁႂ်ႈသႃႇသၼႃႇ ပေႃးႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးၼႂ်ႈမိူင်းလွႆႁဝ်းတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
တႅမ်ႈပိုၼ်း ၸဝ်ႈၵေႃးဝိ ဝတ်ႉသၼဵၼ်း
ဢိင်/ပပ်ႉမႆၢတွင်း ပၢင်ပွႆးလူတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉဝတ်ႉသီရိမင်ႇၵလႃႇၵျွင်းလူင်သၼဵၼ်း
ၽူးၽိမ်းသ်ႂႇၼႅတ်ႇလႄႈသူင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈပၼ်
ၸဝ်ႈၶေႇမိၼ်ႇတ ဝတ်ႉပၢင်ႁူႈ
June 2020


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,910 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 48 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 1,910 ၵေႃႉၼႆႉ ပႃးၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း 1 ၵေႃႉ၊ ၽူႈၸၢႆး ဢႃႇယု 23 ပီႊ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉၵႃးလႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ် ၵူတ်ႇထတ်းတီႈ လၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇသေ ႁူႉဝႃႈတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႆယဝ်ႉ။ ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် မၼ်းၸၢႆး ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ႁူင်းယႃၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး။
ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ 48 ၵေႃႉၼႆႉ တႃႇ 45 ၵေႃႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ထႅင်ႈတၢင်ႇလွင်ႈပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ လႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 October 2020 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 18 : 30 မူင်းၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 10 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း 2,158 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁၢႆးဝူဝ်း 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ 1,906 ၵေႃႉ၊ တိူင်းပႃႇၵိူဝ် 77 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၢၼ်းတလေး 39 ၵေႃႉ၊ မိူင်းမွၼ်း 29 ၵေႃႉ၊ တိူင်းမၵူၺ်း 26 ၵေႃႉ၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝတီႇ 23 ၵေႃႉ၊ မိူင်းရၶႅင်ႇ 23 ၵေႃႉ၊ မိူင်းၶျၢင်း 1 ၵေႃႉ၊ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း 19 ၵေႃႉ၊ မိူင်းယၢင်း 6 ၵေႃႉ၊ ၼေႇပျီႇတေႃႇ 5 ၵေႃႉ လႄႈ တိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ 1 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 11 October 2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20:00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး 27,974 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 646 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 9,742 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈသုင်ႁႅင်းလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေဢမ်ႇတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းတႆးၵေႃႈ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ႁႂ်ႈလုမ်းလႃး ပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႆႉသုၵ်ႈလၢင်ႉပၼ်မိုဝ်း ႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်၊ ယႃႇယူႇတီႈၵူၼ်းၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼမ်၊ ပေႃးဢမ်ႇလွင်ႈယႂ်ႇ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ သင်ဝႃႈမီးလွင်ႈယႂ်ႇႁိပ်ႈၼႅတ်ႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇဢမ်ႇပဵၼ် ပေႃးၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈတူမ်းသူပ်းသေ ၸင်ႇၵွႆႈ ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး၊ ပေႃးမီးသၢႆငၢႆ ဢမ်ႇယူႇလီၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီ တီႈႁူင်းယႃၵမ်းလဵဝ်၊ ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈၼႄႉၼမ်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ၊ သင်ဝႃႈမီး ၵူၼ်းတၢင်ႇတီႈတၢင်ႇမိူင်း ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ပွၵ်ႉ တီႈႁဝ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉပေႃးၼႆ ႁႂ်ႈပွင်ႇလႅင်းပၼ်တီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 8 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸုမ်းၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶဝ် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း မၢင်ပွၵ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းဢဵၼ်ႁႅင်းပႃး ၽွင်းယၢမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း လူင်းသူၼ်းတုမ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတႆးလွတ်ႈလႅဝ်း လႆႈဢၢင်ႈဢိင်ဢဝ် ၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇ RFA ဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉသေ တေမႃးတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄပၼ်ၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉ မီးယူႇလၢႆလၢႆၸုမ်းသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်း New Myanmar Foundation လႄႈ ၸုမ်း EEOP (ၸုမ်းပၼ်တၢင်းႁူႉလွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈလႄႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ) သွင်ၸုမ်းၼႆႉ ၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်း (1,000) ပၢႆသေပႂ်ႉလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တေႃႇပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈဝႃႈၼႆ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉ ၸုမ်းၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015 ပူၼ်ႉမႃး ယွၼ်ႉဝႃႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉလႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းလႄႈ ၼႂ်းၵၢၼ်လူင်းသူၼ်းတုမ်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ မီးၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ တင်းၼမ်တင်းလၢႆသေဢမ်ႇၵႃး ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း မီးလွင်ႈၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႄဢဵၼ်ႁႅင်း ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ် ထိုင်တီႈမီးလွင်ႈၽိတ်းမေႃးပေႃႉထုပ်ႉၵၼ်လႄႈ မီးၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၸိူဝ်းၼႆႉပႃးၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ (ပႄႇမႄး) ၊ သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၽူႈဢၼ်မီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးမီးတီႈၽိတ်းပိူင်ႈၼမ် ၊ မီးၵူၼ်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈၼမ်လႄႈ တီႈႁူင်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼမ် မိူၼ်ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉမီးၵူၼ်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈၼမ်လႄႈ မီးပၼ်ႁႃလွင်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈ ၼမ်လိူဝ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2015 ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်း PACE ဢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီႊ 2020 ၼႆႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ မီးၵူၼ်းမိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ မႃးတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ယူႇ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိုဝ်ႈသဵင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢမ်ႇပႃးၼႂ်း သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၽူႈဢၼ်မီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၼၼ်ႉလႄႈ လႆႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ဢမ်ႇလႆႈလူင်းသူၼ်းတုမ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းလႄႈ တေလႆႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇမီးလွင်ႈ ၽဵင်ႇပဵင်းလွတ်ႈလႅဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉ မီးလွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ႁၢမ်းသုၼ်ႇလႆႈလိူၵ်ႈတင်ႈ တီႈယူႇၽွင်းလူင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း ယွၼ်ႉဝႃႈယူႇသဝ်းဝႆႉတၢင်ႇၸႄႈဝဵင်း ၊ တီႈဢၼ်ၵဵပ်းသိမ်း ပုင်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈၽေး လႄႈ လၢႆးၸတ်းၵၢၼ် ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်လူင်ႈၼႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉ တူဝ်တႅၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸွမ်းသေ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 9 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) လုမ်းၽွင်းတၢင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ရူဝ်ႇႁေႇ သႃႇသႃႇၵႃႇဝႃႇ (Yohei SA SA KA WA) လၢတ်ႈဝႃႈ − တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈႁဝ်းဝႃႈ ယွၼ်ႉၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၼိုင်ႈၶႅပ်းသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပၼ်လႆႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆယူႇ၊ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်းဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ႁဝ်းၼိုင်ႈၶႅပ်းၵူၺ်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းလႆႈယူႇ၊ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼႆႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႆႈၺႃးၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ၸီႉၸမ်ႈလၢတ်ႈၵေႃႈ တေမီးယူႇၽွင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈႁဝ်းသေ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၽဵင်ႇပဵင်း ယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸုမ်းၽၢႆႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် လႆႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း တွင်ႈထၢမ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်မီးၼႂ်းတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ တႃႇႁူင်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် (10) တီႈသေယဝ်ႉ ၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႃႈတေထိုင် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 6 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵၼ်းလွင်ႈ 6 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လုမ်းၽွင်းတၢင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတင်း ဢူးလႃႉတဵင်း ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 10 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ၽူႈတႅၼ်းၽွၼ်းဢၼ်လႆႈ သဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ဢၼ်ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႂ် ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယွၼ်ႉဝႃႈၸူဝ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းၼႆႉ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မီးလူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ် ယွၼ်ႉၵႂၼ်းၾႆး ဢၼ်ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇတီႈ ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေးၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈပူၵ်ႉသူပ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေးၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 16 March 2020 ၼၼ်ႉ ၵေႃႇမတီႇၽၢႆႇၸတ်းၵၢၼ်လူလွမ်ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉဝႃႈ ယွၼ်ႉလူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်လႄႈ ၵူၼ်းဢႃႇယုယႂ်ႇ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ၽူႈၸိူဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ် လူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ၵပ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈယူႇဝႆႉတီႈၼႂ်းႁိူၼ်းလႄႈ ယႃႇႁႂ်ႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေး ၊ သင်ဝႃႈ ၸမ်ပဵၼ်လူဝ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼွၵ်ႈၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈပူၵ်ႉသူပ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈဢွၵ်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ လူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ် ယွၼ်ႉၵႂၼ်းၾႆးလႄႈ ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈၸုတ်ႇၽဝ်ၾႆး ၼႂ်းႁႆႈၼႂ်းသူၼ်၊ ယႃႇၸုတ်ႇယုၵ်းယၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႃးလႃး၊ သင်ဝႃႈဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈႁိူၼ်းယေးၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈသႂ်ႇၽႃႈပူၵ်ႉသူပ်းလီလီ၊ ပေႃးမီးၾၢင်ႁၢင်ႈ ၶေႃးၸဵပ်း၊ ၶေႃးၶူမ်း၊ဢႆၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉၼမ်ၼမ်လႄႈ ပေႃးတႃၸဵပ်းတႃသႅပ်ႇၵေႃႈ ယႃႇဢဝ်မိုဝ်းပွတ်ႈတႃသေ ႁႂ်ႈဢဝ်ၽႅၼ်ႇဢၼ်မူတ်းသႂ် ၸုပ်ႉၼမ်ႉယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈၸဵတ်ႉတႃလႄႈ ပေႃးမီးတၢင်းပဵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ၵပ်ႉၼႆၸိုင် ႁႂ်ႈၵႂႃႇၸူး ႁူင်းယႃဝႆးဝႆးၼႆယဝ်ႉ။
ၼင်ႇႁိုဝ်တေလူတ်းယွမ်းလႆႈ လူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ် ဢၼ်မီးၽုၼ်ႇ ၵႂၼ်းၾႆးၼၼ်ႉၼႆသေ ယူႇတီႈ ၵေႃႇမတီႇ ၽၢႆႇၸတ်းၵၢၼ်လူလွမ် ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း လႆႈဢဝ်ၵႃးသေ ႁူတ်းၼမ်ႉပၼ်ၸွမ်းသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် သွင်ပွၵ်ႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းမႆႈၼႆႉ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ်လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၶဝ် ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈၸုတ်ႇၽဝ်ၾႆးယုၵ်းယၵ်း၊ ၸုတ်ႇၾႆးၼႂ်းႁႆႈၼႂ်းသူၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႃးလႃးၼႆ ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၼ်ၾၢင်ႉဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15−16 March 2020 တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ လူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ် ယွၼ်ႉၵႂၼ်းၾႆး တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ယူႇတီႈၸၼ်ႉတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇပၢႆးယူႇလီႁၢဝ်ႈႁႅင်း AQI- 260 (ၸၼ်ႉသီၵမ်ႇ 201−300) ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇ Air Visual လုမ်ႈၾႃႉဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉတႄႉ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 17 March 2020 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 12 မူင်းတဵင်ႈၼႆႉ တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း လူမ်းဢမ်ႇၸိုၼ်ႈသႂ် ယူႇတီႈၸၼ်ႉ သီလိူင်မၢၵ်ႇၸွၵ်း တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ပၢႆးယူႇလီဢိတ်းဢိတ်း AQI -130 (ၸၼ်ႉသီလိူင်မၢၵ်ႇၸွၵ်း 101−150) ဝႃႈၼႆ။
ၶေႃႈမုၼ်း− 7Day News
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးတေၵုမ်ႇသိုဝ်ႉယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ဢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တႃႇၵူၼ်းမိူင်း ႁူဝ်ၼပ်ႉ 50 လၢၼ်ႉပၢႆပေႃးၼႆၸိုင် ဝၢၼ်ႈမိူင်း တေၸၢင်ႈၵွတ်းၽၢၼ်ၵႂႃႇလႄႈ ၼႂ်းမိူင်းၵေႃႈ လူဝ်ႇၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈဢဝ်ႁင်းၵူၺ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 9 August 2021 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်းႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇသေ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။
မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ − ၼႂ်းဢၼႃႇၵၢတ်ႈမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃတႃႇယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ် လႄႈ ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ႁႂ်ႈလႆႈ၊ ဢမ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇႁင်းၵူၺ်း ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ ပေႃးၵုမ်ႇသင်ႇသိုဝ်ႉယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ တီႈၼွၵ်ႈမိူင်း တႃႇၵူၼ်းမိူင်း ႁူဝ်ၼပ်ႉ 50 လၢၼ်ႉပၢႆ ၼႆတႄႉ မိူင်းတေၵွတ်းၽၢၼ်ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵႃႈတေလႆႈၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁႂ်ႈလႆႈ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ယၢမ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈဢဝ် ယႃႈထိူၼ်ႇယႃႈၶိူဝ်း ႁၢၵ်ႈမႆႉႁၢမ်ႈတွၵ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မႃးၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ COVID-19 ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈသမ်းယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်မိူင်းၶႄႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ သမ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Wikimedia Commons
Wikimedia Commons (ဢမ်ႇၼၼ် Commons) ၼႆႉ ပဵၼ် ႁွင်ႈၼႄဢွၼ်ႇလၢႆး ဢၼ်ၸူႉႁွမ်တွမ်ဝႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ သဵင် လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် မီႇတီႇယႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းၼၼ်ႉသေ[2] ပဵၼ် ပရေႃးၵျႅတ်ႉ ၶွင် ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းပဵၼ်ၾၢႆႇ ဢၼ်မီးတီႈ Wikimedia Commons ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉလႆႈ ၵႃႈတီႈ ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ပရေႃးၵျႅတ်ႉတင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး၊ ဝီႇၶီႇပပ်ႉ၊ ဝီႇၶီႇၵူႈမိုဝ်းဢွၵ်ႇတၢင်း၊ ဝီႇၶီႇၸိူဝ်ႉၽၼ်း၊ ဝီႇၶီႇငဝ်ႈငႃႇ၊ လႄႈ ဝီႇၶီႇၶၢဝ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။[3] ၼႂ်းပီ 2018 ၼၼ်ႉ တီႈၼိူဝ် Wikimedia Commons ၼႆႉ ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇတင်းသဵင်ႈ မီးယူႇ 48 လၢၼ်ႉပၢႆယဝ်ႉ။[4] မိူဝ်ႈပီ 2013 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉ တီႈ Commons ၼႆႉ မီးလွင်ႈမႄးထတ်း ထိုင် 100,000,000 ၵမ်းမႃးယဝ်ႉ။[5]
သၢႆပိုၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပရေႃးၵျႅတ်ႉၼႆႉ Erik Moller ၵေႃႇတၢင်ႇလဝ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2004 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် ၼၼ်ႉသေ[6] ထိုင် ပီ 2004 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 7 ဝၼ်းမႃး တႄႇပိုတ်ႇတၢင်ႇမႃးယဝ်ႉ။[7][8] မိူဝ်ႈပႆႇမီး Commons ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၸိူဝ်းဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တၢင်ႇႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း တီႈဝီႇၶီႇၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်းလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇႁႂ်ႈယွၼ်ႇယွမ်းလႆႈ လွင်ႈၾၢႆႇမိူၼ်ၵၼ် သွၼ်ႉၵၼ်တီႈ သၢႆႉၽႃႇသႃႇၶေႃႈၷႂၢမ်းလႄႈ တီႈဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ပရေႃးၵျႅတ်ႉ ၼႆလႄႈ ၸင်လႆႈတႄႇတင်ႈမႃးယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းပဵၼ်ပရေႃးၵျႅတ်ႉၽႃၽေ (တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း တၢတ်ႉၶျ်၊ သုၺ်းတိၼ်ႇ၊ တဵင်းမၢတ်ႉ၊ ၼေႃႉဝူၺ်ႇ၊ သပဵၼ်ႇ၊ ပိတ်ႉၶီႇ၊ ပူဝ်းလႅၼ်ႇ၊ ၶျၢတ်ႉ လႄႈ သလူဝ်ႇဝႅၼ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼႆႉ) ၶဝ်ဢဝ် ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇၶဝ် ၶၢႆႉၶိုၼ်ႈၼိူဝ် Commons မႃးသေ ၶဝ်ၵိုတ်းလိုဝ်ႈ လွင်ႈတၢင်ႇၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇတီး ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးဢင်းၵိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈ တိူင်ႇလၢတ်ႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈ သိုပ်ႇထိင်းဝႆႉ သိုပ်ႇပၼ်သုၼ်ႇ တၢင်ႇၾၢႆႇၸိူဝ်း ဢၼ် Commons ဢမ်ႇႁပ်ႉပၼ်ဝႆႉလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိူင်ၵၢၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း Wikimedia Commons ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်လႆႈ ၼင်ႇ ယေးယွင်မီႇတီႇယႃႇ "ဢၼ်တေၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်လႆႈ ယေးယွင်ၵွင်ၵၢင် တွၼ်ႈတႃႇ ပရေႃးၵျႅတ်ႉၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း ၶွင် ဝီႇၶီႇမီႇတီႇယႃႇ ၾွင်ႇတေးသျိၼ်း လႄႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢဝ်ၸႂ်ႉလႆႈ မီႇတီႇယႃႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးပႆႇၺႃႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းၼၼ်ႉ" ၼႆယဝ်ႉ။ "ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ပၢႆးပႆႇၺႃႇ" ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပွင်ႇႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ "တွၼ်ႈတႃႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် တႃႇမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်၊ တွၼ်ႈတႃႇ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈပူင်သွၼ်၊ တွၼ်ႈတႃႇပိုတ်ႇပၼ်ပၢႆးႁူႉ" ၼႆယဝ်ႉ။[9]
တီႈ Wikimedia Commons ၼႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ် ဢၼ်မီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ မႂ်ၶႂၢင်း ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ ဢၼ်ပဵၼ်တႃႇၸႂ်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၾၢႆႇၸိူဝ်းဢၼ် သိုပ်ႇသေၶူင်သၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇတၢင်ႇၶိုၼ်ႈ။ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၼႆႉလႄႈ Wikimedia Commons ၼႆႉ တိုၼ်းလူတ်ႇတၢင်ႇၶိုၼ်ႈပၼ် ၾၢႆႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ၼၼ်ႉတႃႇသေႇသေ တိုၼ်းဝႃႉ ယႃႉပႅတ်ႈ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းမႂ်ၶႂၢင်း ဢၼ်ႁပ်ႉပၼ်လႆႈၼႆႉ မႂ်ၶႂၢင်း GNU Free Documentation License, Creative Commons Attribution and Attribution/ShareAlike ၊[10] ၶဝ်ႈပႃး ၸိူဝ်းပဵၼ် လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈလၢႆ လႄႈ မႂ်ၶၢင်းသွပ်ႉၾ်ဝႄးလ်ဢၼ်လႆႈလၢႆ တင်း public domain ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
တူဝ်ၼပ်ႉလွင်ႈတၢင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ငဝ်ႈငႃႇ: commons:Commons:Milestones
- ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 30၊ 2006 - ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇ 1 လၢၼ်ႉ
- သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 2၊ 2009 - ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇ 5 လၢၼ်ႉ
- ဢေႇပရႄႇ 15၊ 2011 - ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇ 10 လၢၼ်ႉ
- တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 4၊ 2012 - ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇ 15 လၢၼ်ႉ
- ၵျူႇလၢႆႇ 14၊ 2013 - လွင်ႈမႄးထတ်းႁူမ်ႈ 100,000,000[5]
- ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 25၊ 2014 - ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇ 20 လၢၼ်ႉ
- ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 13၊ 2016 - ၾၢႆႇမီႇတီႇယႃႇ 30 လၢၼ်ႉ
- သၢႆမၢႆယၢမ်းလဵဝ် - Commons:Special:Statistics
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Wikimedia.org Site Info. Alexa Internet. Retrieved on 2016-11-17။
- ↑ Endres, Joe, "Wiki websites wealth of information". International News on Fats, Oils and Related Materials : INFORM. Champaign, Illinois: May 2006. Vol. 17, Iss. 5; pg. 312, 1 pgs. Source type: Periodical ISSN: 08978026 ProQuest document ID: 1044826021 Text Word Count 746 Document URL: Proquest URL ProQuest (subscription) retrieved August 6, 2007
- ↑ Embedding Commons’ media in Wikimedia projects. Wikimedia Commons. Retrieved on August 7, 2007။
- ↑ Statistics page on Wikimedia Commons
- ↑ 5.0 5.1 ÄŒesky. 100,000,000th edit. Commons.wikimedia.org. Retrieved on 2013-08-22။
- ↑ Möller, Erik (March 19, 2004). [Wikipedia-l] Proposal: commons.wikimedia.org. Retrieved on August 7, 2007။
- ↑ ဗဟိုစာမျက်နှာ. Wikimedia Commons (September 7, 2004). Retrieved on August 7, 2007။
- ↑ Wikimedia Commons: Über 100.000 freie Bilder, Töne und Filme (in German). Golem.de (May 25, 2005). Retrieved on August 7, 2007။
- ↑ Commons:Project scope. Wikimedia Commons editors. Retrieved on 26 January 2014။
- ↑ See Creative Commons licenses, of which "NonCommercial" and "NoDerivs" can not be used on Wikimedia Commons.
ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝႅပ်ႉသၢႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် (မူဝ်ႇပၢႆး)
- Commons:Picture of the Year
- Commonist – တွၼ်ႈတႃႇ လူတ်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈလႆႈ တီႈၼိူဝ် Wikimedia Commons ၶိူင်ႈၵေႃႇငဝ်ႈ Java
- Multimedia Usability Project – aims to improve multimedia uploading on Wikimedia Commons
- Mirror of Wikimedia Commons by WikiTeam


text:
ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းယၢင်း (4) ၸုမ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ သိုၵ်းယၢင်းၼင်ႇၵၼ်ယႃႇႁႂ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းလိူၼ် July 2021 ၼႆႉ ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း KNU လႄႈ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် BGF ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 19 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Irrawaddy တွင်ႈထၢမ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တပ်ႉၸုမ်း (1) ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း/ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း KNU/KNLA သေဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ပတူဝ်ႇၸေႃးၸူဝ်းမျိၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း တပ်ႉၸုမ်း (1) KNU/KNLA လၢတ်ႈတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ − မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 July 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 22:30 မူင်း လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်း BGF မၢႆတပ်ႉ 1014 ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵူင်းတၢၼ်းၵျီး ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းၽႃးဢၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၸေႃးတိၼ်ႇဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၸုမ်း BGF ပႃးတင်း ၵႃး (2) လမ်းသေ လုၵ်ႉတင်း ၵမမွင်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇတင်းဝၢၼ်ႈၵူင်းတၢၼ်းၵျီးလႄႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်တင်း တပ်ႉၸုမ်း (1) KNU/KNLA ၵႅပ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ၊ ၽၢႆႇ KNU/KNLA ၸႂ်ႉလၢႆးသိုၵ်းမုတ်းပိုတ်းယိုဝ်း လႄႈ BGF ၶဝ် မၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း (2) ၵေႃႉသေ လႆႈထွႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၸေႃးတိၼ်ႇဝိၼ်း ၽၢႆႇ BGF လၢတ်ႈဝႃႈ − ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁပ်ႉ လၢႆးငၢၼ်းတႄႉ ၶဝ်ယူႇတီႈၵႆၵႆသေ ပိုတ်းယိုဝ်းၽၢႆႇႁဝ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇလူင်၊ ၽၢႆႇႁဝ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ − ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 17 July 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 02:00 မူင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ KNU/KNLA ဢဝ်မၢၵ်ႇလူင် လႄႈ ၵွင်ႈဢွၼ်ႇပိုတ်းယိုဝ်းသႂ်ႇ ႁိူၼ်းၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ BGF ၸဝ်ႈႁၢၼ် ၶိၼ်ႇမွင်ႇဝိၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပီးလိၼ်း မိူင်းမွၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းပွၵ်ႈၼႆႉသေ ႁိူၼ်းၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ BGF လႆႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၊ တူဝ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းတႄႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းသင် ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈ BGF ၵၢဝ်ႇၼႄး KNU/KNLA ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်းႁိူၼ်းၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၼႆႉ ၽၢႆႇ KNU/KNLA သမ်ႉတုမ်ႉတွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ − ဢမ်ႇလႆႈႁပ်ႉႁူႉၶၢဝ်ႇဝႃႈ KNU/KNLA ၵႂႃႇပိုတ်းယိုဝ်း ႁိူၼ်း ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ BGF၊ ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉBGF ၶဝ် တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်း ၼႃႈတီႈၵုမ်းၵမ် KNU/KNLA လႄႈ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်းယိုဝ်း ၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်ဝႆႉၵူၺ်း ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 15−16 June 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸုမ်းသိုၵ်းယၢင်း (4) ၸုမ်း ဢၼ်ပဵၼ် ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း (KNU)၊ၶွင်ႇသီႇငမ်းယဵၼ်ယၢင်း KNU/KNLA-PC၊ တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ပွင်ၽွၼ်းပၢင် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ DKBA လႄႈ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် BGF ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တီႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ KNU ၼင်ႇႁိုဝ်သိုၵ်းယၢင်းၼင်ႇၵၼ် ပေႃးတေဢမ်ႇမီးလွင်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းယၢင်း (4) ၸုမ်း ယၢမ်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ သိုၵ်းယၢင်းၼင်ႇၵၼ် ပေႃးမီးလွင်ႈဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်မႃး ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈဢဝ်ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်လႄႈ ဢဝ်လၢႆးၵတ်းယဵၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယူႇ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶႅၼ်ႈၵၼ်ထႅင်ႈလၢႆဝၼ်း ဝၼ်းထီႉ 21 June 2021 ၼၼ်ႉ တပ်ႉၸုမ်း (5) KNU/KNLA တင်း BGF ၶိုၼ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းထႅင်ႈဢမ်ႇယွမ်း (5) ပွၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းမႃးၼႆႉ ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း/ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း KNU/KNLA လႄႈ တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် BGF တေၵႆႉၵႆႉပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းယၢင်း လႄႈ မိူင်းမွၼ်း ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 8 January 2021 (လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈမိူင်းတႆးထႅင်ႈ 11 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး (Public Health Laboratory – Taunggyi) လႆႈၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်း တူဝ်ယၢင်ႇၼမ်ႉမုၵ်ႈသႂ် 210 ၵေႃႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 6 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တီႈၸႄႈဝဵင်းယႂႃႇငၢၼ်ႇ 2 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းသီႇၵိပ်ႇ 1 ၵေႃႉ၊ ၸႄႈဝဵင်းႁၢႆးဝူဝ်း 1 ၵေႃႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလွႆၵေႃႇ မိူင်းယၢင်းလႅင် 2 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၼၼ်ႉ တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ဢဝ်ၶိူင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း RDT Test ၵူတ်ႇထတ်းၸႅတ်ႈတူၺ်းၵူၼ်း 719 ၵေႃႉသေ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ထႅင်ႈ 7 ၵေႃႉ၊ ပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ 2 ၵေႃႉ လႄႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ 5 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 8 January 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 711 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆသမ်ႉ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 13 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃၵေႃႈ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈထႅင်ႈ 828 ၵေႃႉ မိူၼ်ၵၼ်။
တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 8 January 2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 20 : 00 မူင်း ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး 129,483 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး 2,812 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ယူတ်းယႃၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းသေ လႆႈလူင်းႁူင်းယႃသမ်ႉ မီး 112,876 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 9 January 2021 (လိူၼ်ၸဵင်လွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13 : 00 မူင်း ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈမုၼ်း – www.worldometers.info/coronavirus/ ဢွၵ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ (218) မိူင်း (218 countries and territories)၊ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး (89,361,504) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီး (1,922,208) ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃသေ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်းသမ်ႉ မီး (64,012,654) ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ငပုတေႃး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းငပုတေႃး (မၢၼ်ႈ: မြန်မာနိုင်ငံ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Ngapudaw) ၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၼမ်ႉငဝုၼ်ႇ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းပတဵင်ႇ ယၢၼ် 16 လၵ်း၊ မီးဝႆႉ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ မီး 1439 လွၵ်းလၵ်းယဝ်ႉ။ ပွတ်းတူၵ်း လႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်တင်း ပၢင်ႇလၢႆႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းတီႈၼၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထယဝ်ႉ။
ထိုင်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ဢင်းၵိတ်ႉၶဝ် သိမ်းဢဝ် ပွတ်းတႂ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃး ပႃႇၵိူဝ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၽွငင်းၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပတဵင်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၶျွင်းတႃႇ ဢိၵ်ႇပႃး ၵျဵင်ႇတလီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လႆႈယႃႉပႅတ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉသေ ဢဝ် ထုင်ႉငၢၼ်ႇၶျွင်း လႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈငယူၵ်ႉၵွင်း သွင်ဢၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈသႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းငပုတေႃးယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ လႆႈၵမ်းၵမ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈ လႅၼ်လိၼ် ၸႄႈဝဵင်းငပုတေႃးမႃးယဝ်ႉ။
ပထဝီႇလွင်ႈၵူၼ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းငပုတေႃးၼႆႉ မီးၵၢၼ်ငၢၼ်း ၶဝ်ႈ၊ ၵိူဝ်၊ မႆႉ လႄႈ ပႃၼဝ်ႈပႃႁႅင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၵဵပ်းမွၵ်ႇႁိၼ်ၼမ်ႉ လႄႈ မီးပႃး ၵၢၼ်ငၢၼ်းတိၺွပ်းပႃသၢၼ်ႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းပႃၼဝ်ႈ ဢၼ်မီးတီႈဝၢၼ်ႈ ပျိၼ်ႇၶယႅင်ႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇသေ တီႈၵုၼ်မဵင်းမလႃႉ ၼၼ်ႉ မီးၵုၼ်ႁၢတ်ႇသၢႆးတဝ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၶႆႇတဝ်ႇတင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇဢၼ်ဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼင်ႇၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈတၢင်ႇၶၢႆႇၸူး ပတဵင်ႇလႄႈ ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။
ၵွင်ႈမူးသူၺ်ႇမျိၼ်ႇတိၼ်ႇ လႄႈ သိမ်ႇရႁၢၼ်းတႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈ ဢၼ်လိုဝ်းလင် တီႈဝဵင်းငပုတေႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၵုၼ်ႁၢႆးၵျီး ဢၼ်ပဵၼ်တီႈ ဢင်းၵိတ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈတႄႇတင်ႈၵူဝ်ႇလူဝ်ႇၼီႇၶဝ် ထုၵ်ႇ မၢၼ်ႈၶဝ်ဢဝ်တၢႆႇတင်းၼမ် မိူဝ်ႈပၢၼ် ဢူးဢွင်ႇၸေႇယၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ်တၢင်း လုၵ်ႉငပုတေႃး ၵႂႃႇ ၽြႃးမေႃႇတိၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽြႃးမေႃႇတိၼ်ႇ ဢၼ်ဢလွင်းၸီႇတူႇ တႄႇတင်ႈမႃးၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၵွင်းမူး ဢၼ်လိုဝ်းလင် တီႈ ငပုတေႃးယဝ်ႉ။ ၽြႃးမေႃႇတိၼ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ တီႈႁိမ်း ၵုၼ်ပႅၼ်မေႃႇတိၼ်ႇၸုၼ်း ဢၼ်ယၢၼ်ၵႆ 40 လၵ်းတင်း ဝဵင်းငပုတေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပွႆးၽြႃးၼႆႉ ၸတ်းႁဵၼ်းၼႂ်း လိူၼ်သီႇ ၵူႈပီၵူႈပီယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းလုၵ်ႉတီး ၸႄႈဝဵင်းငပုတေႃး၊ ပတဵင်ႇ၊ မျွင်းမျႃႉ၊ ၵႂႃႉ ၸၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႃး ပွႆးၽြႃးယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 66.


text:
မေႃမိုဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵၢမ်ႇလီ မီးမၢၵ်ႇႁိၼ် (Meteorite) ယၢတ်ႇတူၵ်းသႂ်ႇ လင်ၶႃးႁိူၼ်းသေ သမ်ႉပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်သုင် 1.85 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Daily Mail လႄႈ The Sun ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ မီးၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မေႃမိုဝ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ႁဵတ်းၵွမ်ႇၵူၼ်းတၢႆ ဢၼ်ယူႇၼႂ်း ဝဵင်းသုမတရႃႇႁွင်ႇ (North Sumatra) မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ပဵၼ်ၽူႈၵၢမ်ႇလီ ယူႇယူႇၵေႃႈ မီးမၢၵ်ႇႁိၼ်လုၵ်ႈၼိုင်ႈ လုၵ်ႉတီႈၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်သေ ယၢတ်ႇတူၵ်း လူင်းမႃးသႂ်ႇ တီႈၼိူဝ်လင်ၶႃး ႁိူၼ်းမၼ်း ၽၢႆႇတၢင်းၼွၵ်ႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မေႃမိုဝ်းၵေႃႉၼႆႉ မီးၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၸူဝ်းသူဝ် ႁူႇတႃႇၵလုင်း (Josua Hutagalung) ဢႃႇယု 33 ပီႊ မိူဝ်ႈၽွင်းမၼ်းၸၢႆး တိုၵ်ႉႁဵတ်းၵွမ်ႇၵူၼ်းတၢႆ တီႈႁိမ်းႁွမ်းႁိူၼ်းမၼ်းယူႇၼၼ်ႉ လႆႈယိၼ်းသဵင်လင် တူၵ်းသႂ်ႇလင်ၶႃးႁိူၼ်းမၼ်းသေ ၸင်ႇလႆႈၵႂႃႇတူၺ်း လႆႈႁၼ်လင်ၶႃးႁိူၼ်း ပွင်ႇပဵဝ်ၵႂႃႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၶုတ်းတူၺ်းမၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်တူၵ်းလူင်း ၸူမ်ၶဝ်ႈလိၼ် မွၵ်ႈၼိုင်ႈၶိုပ်ႈၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းယဝ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ႁဝ်းႁူႉၸၵ်းၵၼ်ၵမ်ႈၼမ်ဝႃႈ ၶီႈလၢဝ် (Meteorite) ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်သေ တူၵ်းမႃးၼၼ်ႉလႄႈ ပဵၼ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ဢၼ်မီးဢႃႇယု ဢမ်ႇယွမ်း 4.5 လၢၼ်ႉပီႊၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇႁိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶီႈလၢဝ် (Meteorite) လုၵ်ႈၼႆႉ ၼမ်ႉၼၵ်းမီး 2.1 ၵီႇလူဝ်ႇၵရမ်ႇ မီးၵႃႈၶၼ် 1.85 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 2,407,965,550 ပျႃး၊ မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ တေဢဝ်ငိုၼ်း ဢၼ်ၶၢႆလႆႈမႃးၼႆႉ ႁဵတ်းၽွၼ်းလီပၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ လဵင်ႉလုၵ်ႈၸၢႆး 3 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ယွၼ်းသူးဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈၵေႃႉဢၼ်တေၵိူတ်ႇထႅင်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် လုၵ်ႈယိင်းသၢဝ် ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸူဝ်းသူဝ် ၼႆႉ ၶႂ်ႈမီးလုၵ်ႈယိင်းႁိုင်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵျရဵတ်ႉ ၶွၼ်လ်လိၼ်းသ် (Jared Collins) ၽၢႆႇပၢႆးသၢႆႈ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ယူႇဝႆႉ တီႈၵုၼ်ပႃလီ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး လၢတ်ႈဝႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇတေလႆႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၶွင်မၢၵ်ႇႁိၼ် (Meteorite) ၼႆႉ ၵဝ်ၶႃႈလႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႆ ဢၼ်မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉလွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ငိုၼ်းၵွၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်း လွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 12 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ)ၼႆႉ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်း ၵဵဝ်ႇလွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ ႁၼ်လၢတ်ႈပႃးထႅင်ႈ လွင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ထုၵ်ႇၵၢဝ်ႇၼႄးဝႆႉဝႃႈ ၶႄႇ မီးလွင်ႈၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် လႄႈ ပေႉၵိၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵူၼ်းၶိူဝ်းမုတ်ႇသလိမ်ႇ ဢုၺ်ႇၵူ (Uyghurs) ဢၼ်မီး ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇပွတ်းတွၼ်ႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ပိုၼ်ႉတီႈ သိၼ်ၵျၢင်း (Xinjian) ၼၼ်ႉသေ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇတီႈ မိူင်းဢေႇရီႇထရီးယႃး (Eritrea) ၊ ဢီႇတီႇယူဝ်းပီးယႃး (Ethiopia) ၊ သူႇတၼ်ႇၸၢၼ်း (South Sudan) ႁူမ်ႈပႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (Myanmar) ၼႆႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈ ၶႃႈႁႅမ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း ပဵၼ်ၶိူဝ်းပဵၼ်ၶိူဝ်းယူႇလႄႈ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးထႅင်ႈယူႇဝႃႈၼႆ။
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်း ဢၼ်ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈလွင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈတေႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းဢုၺ်ႇၵူ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈတေႃႇ ၶိူဝ်းၵူၼ်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆပႅတ်ႈ ၶိူဝ်းၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇသေ ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇၽိုၼ်လိၵ်ႈ လၢႆးငၢၼ်းမႃးယဝ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ Donald Trump ၼၼ်ႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၼႃႇ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးငၢၼ်းပွၵ်ႈၼႆႉၼႆႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႆႈၶဝ်ႈမီးဝႆႉၼႂ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ မိူင်းဢၼ် မီးၽေးၶဵၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈသုတ်း လွင်ႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၶိူဝ်းၵူၼ်းၼၼ်ႉသေ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ယင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်း မိူင်းဢူၺ်းလီသေ တေပၼ်ႁႅင်းဢီးႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ၼၼ်ႉ တိုၵ်းတေႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယူႇသေ တေႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပႃး လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉၸႃႉတေႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းရူဝ်ႇႁိၼ်ႇၵျႃႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ Farhan Haq ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈလၢတ်ႈ လွင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ လွင်ႈဢၼ် ႁၢင်ႈမၢၵ်ႇတီႈယူႇသၢင်ႈၵိၼ်သဝ်းၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပႃး လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႈၵွင်ႈ ဢၼ်တႄႉ လႄႈ ၸႂ်ႉပႃးဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ် တိုၵ်းတေႃးတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸုမ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇထူပ်းႁၼ် သၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မီးလွင်ႈပႅတ်ႉလႅၼ် မိူၼ်ၼင်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ AP ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် ပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းဢေးသျုး ၼင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း (the Asian Network for Free Elections) ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 8 November 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈၵေႃႈ လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸုမ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းဢေးသျုး ၼင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း ယင်းလႆႈပၢၵ်ႈပႅတ်ႈ ၶေႃႈၵၢဝ်ႇၼႄး ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လွင်ႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ထူပ်းႁၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းတြႃး 8.6 လၢၼ်ႉပၢႆၼႆၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႆႉ တိုၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈဢၢင်ႈ ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပီႊ 2020 ၸွမ်းၼင်ႇပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ပဵၼ်ပႃႇတီႇ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်းသေ လႆႈဢွင်ႇပေႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ (USDP) တင်းၼမ်တင်းလၢႆၼၼ်ႉ၊ လွင်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပၼ်ႁႅင်း ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈသမ်ႉ ဢၢင်ႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မီးလွင်ႈပႅတ်ႉလႅၼ်ၼႆသေတႃႉ ၵူၺ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးသၢၵ်ႈသေႇလၵ်းထၢၼ် ႁႂ်ႈပေႃးၼႄၼမ်ႉၼႄတူဝ်သေ မႃးတၢင်ႇၼႄသင်လႆႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်းၸွမ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႂ်းဢေးသျုး ၼင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းၼႆႉ လႆႈသူင်ႇတူဝ်တႅၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၵ်းတႃတူၺ်းၸွမ်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 8 November 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တင်းမူတ်း 400 ဢွင်ႈတီႈ ၵူၺ်းထူပ်းႁၼ် လွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈဢိတ်းဢွတ်း ယွၼ်ႉၽွၼ်းယွၼ်ႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 လႄႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းပီႊ 2015 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢမ်ႇပႆႇမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း လႄႈ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၼင်ႇတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ ၸမ်ထိုင်သၢမ်လိူၼ် ယူႇတီႈ ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း လႄႈ ပၢင်ၵုမ်သၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်း (3) ဢၼ်ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶတ်းလိူၵ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၼႂ်းသၽႃး လႄႈ တေမၵ်းမၼ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 မိူဝ်ႈၽွင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉယူႇတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ် မိူဝ်ႈယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမွၵ်ႈ 04:00 မူင်း တီႉၺွပ်းပႃး ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လႄႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၼႄၵၢင်ၸႂ် သၢၼ်ၶတ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လွင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇဢဝ်သိုၵ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပၼ်ၶိုၼ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။
ၵူၺ်းၽၢႆႇသိုၵ်းသမ်ႉ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 1 February 2021 ပူၼ်ႉမႃး တေႃႇပေႃးထိုင် မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 17 May 2021 ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် လႆႈထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ 802 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း 5,210 ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၸတ်းၵၢၼ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ ယႃႈယႃ (Food and Drug Administration) မၵ်းမၼ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃ ဢၼ်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႈယႃႈယႃလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး (Government Pharmaceutical Organization) ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ယႃႈယႃယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၾႃႇဝီႇပီႇရႃႇဝီႇယႃႇ (Favipiravir) ၼၼ်ႉ တႃႇယူတ်းယႃ ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး ယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
Nantakarn Suwanpitakkun ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၽၢႆႇယႃႈယႃ ၼႂ်းၸုမ်းၽၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈယႃ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ယႃႈယႃ ၾႃႇဝီႇပီႇရႃႇဝီႇယႃႇ(Favipiravir) တႃႇယူတ်းယႃ တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ထႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉယႃႈယႃမၼ်း မိူၼ်ၵၼ်တင်းၼွၵ်ႈမိူင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ၵႃႈၶၼ်မၼ်းၵေႃႈ တေသၢၵ်ႈသႃႇသေ ဢၼ်ဢဝ်ၼွၵ်ႈမိူင်း မႃးၸႂ်ႉၼႂ်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉ မွၵ်ႈၶိုင်ႈၼိုင်ႈ ယူႇဝႃႈၼႆ။
ငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ယူတ်းယႃပၼ် ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼၼ်ႉ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉယႃႈယႃ ၾႃႇဝီႇပီႇရႃႇဝီႇယႃႇ(Favipiravir) ၼႆႉ မွၵ်ႈသၢမ်သႅၼ်မဵတ်ႉသေ တႃႇၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉယႃႈယႃ Favipiravir ၼႆႉ မွၵ်ႈ 9 လၢၼ်ႉမဵတ်ႉၼႆႉ လႄႈ ၽွင်းထႆးလႆႈႁူပ်ႉတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၽႄႈလၢမ်းပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ် မိူဝ်ႈလိူၼ်ထူၼ်ႈသီႇ (April 2021) ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ် ယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉယႃႈယႃ တႃႇယူတ်းယႃ ဢမ်ႇၵုမ်ႇထူၼ်ႈယဝ်ႉသေ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး လႆႈသင်ႇသိုဝ်ႉယႃႈယႃ တၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်း တႃႇ 5.5 လၢၼ်ႉ ၼႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ယႃႈယႃ Favipiravir ၼႆႉ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ပဵၼ်မိူင်း ၶူၼ်ႉၶႂႃႉႁဵတ်းဢွၵ်ႇသေ မီးၸိုဝ်ႈလပ်ႉဝႃႈ T-705 လႄႈ ပဵၼ် ဢီႈယႃ တႃႇႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း၊ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း တေဢၢၼ်းၸႂ်ႉ တႃႇယူတ်းယႃတၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်း ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉႁႅင်းႁႄႉၵင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း ယႃႈယႃ Favipiravir ၼႆႉ သုင်ႁႅင်း လႄႈ ၸင်ႇလႆႈ ဢဝ်မႃးၸႂ်ႉပႃး ၼႂ်းတွၼ်ႈ ယူတ်းယႃၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဝႃႈၼႆ။
ယႃႈယႃ Favipiravir ၼႆႉ မေႃယႃၶဝ် လႆႈၸႂ်ႉၼႂ်းႁူင်းယႃ ယူတ်းယႃၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ႁၢႆႉႁႅင်း ပွတ်ႇမီး လွင်ႈလူႉသုမ်းၼၼ်ႉသေ ယႃႈယႃ Favipiravir ၼႆႉၵေႃႈ ၵႂႃႇၶႃႈႁႅမ်ပႅတ်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်း လႄႈ ႁႄႉၵင်ႈပၼ် လွင်ႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတေၽႄႈလၢမ်းၼမ်ၶိုၼ်ႈယဝ်ႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းႁၢႆႉပွတ်ႇ လႆႈၼၼ်ႉယူႇဝႃႈၼႆ။
လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃ Favipiravir ၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်းၼင်ႇမေႃယႃၶဝ်ၼႄႉၼမ်းလၢတ်ႈၼႄ ၼၼ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈဢႃႇယုယႂ်ႇ ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင် ယဵဝ်ႈဝၢၼ် လႄႈ ၵူၼ်းပီးလူၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈထွမ်ႇၶေႃႈၼႄႉၼမ်းမေႃယႃသေ ၸင်ႇၵွႆႈလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃဢၼ်ၼႆႉ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်း ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၼႄႉၼမ်းမေႃယႃသေ လႃႈလီၸႂ်ႉတိုဝ်းယႃႈယႃၼႆႉၵႂႃႇၵူၺ်းၵေႃႈ တေၸၢင်ႈ မေႃတိုဝ်ယႃႈယႃသေ ႁႅင်းယႃႈယႃတေဢမ်ႇတိူဝ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸူဝ်ႈၽွင်းၼႆႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်မႂ်ႇ တိူဝ်းၶိုၼ်ႈယူႇ ၼိုင်ႈဝၼ်း မိုၼ်ႇပၢႆ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းသေ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 26 July 2021 (လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24 ၸူဝ်ႈမူင်း မီးယူႇ 15,376 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ်တၢင်းမူတ်း မီးယူႇ 512,678 ၵေႃႉ ဢၼ်ယူတ်းယႃ ၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း မီး 341,475 ၵေႃႉ ဢၼ်လူႉသဵင်ႈတၢႆ မီးယူႇ 4,146 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Thursday, March 12, 2020
ပၢင်ၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ်
ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸုပ်ႈ (15) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ် လိၵ်ႈထႆး၊ လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ၊ ၶွမ်း (Computer)။
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းတီႈ 12/3/2020 ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸုပ်ႈ (15) ဢၼ်သင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉ ၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆးဢွၼ်ႁူဝ်ဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း "ပၢင်ၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ် ပီ 2019/2020" ဢွင်ႈတီႈ ႁွင်ႈႁဵၼ်း မၢႆ D 517 ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃႇၸူးလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ ဝၢင်းၼွႆႉ၊ ဢယုတ်ႉထယႃး၊ ၸိုင်ႈထႆး။
ၸွမ်းၼင်ႇ သင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး မီးဝႆႉႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈပီလႂ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ်၊ ထိုင်မႃးပီၼႆႉၵေႃႈလႆႈၸတ်းႁဵတ်းထႅင်ႈ။
ၼႂ်းပၢင်ၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈ သင်ၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸိုင်ႈထႆး ၸုပ်ႈ (15) မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းပိုတ်ႇပၢင်၊ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ သိုပ်ႇတွၼ်ႈၶႅပ်းဝႂ်ႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း တီႈၶူးပူင်သွၼ်ၶဝ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူးပူင်သွၼ် လိၵ်ႈထႆး၊ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ ၶွမ်း (Computer)ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ သိုပ်ႇသေၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၶူးပိုၼ်းႁၢၼ် ပၺ်ၺႃႇၽေႃးၵ ႁူဝ်ၼႃႈ ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸုပ်ႈ (15) မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဢိုတ်း "ပၢင်ၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ်ပီ 2019/2020"သေ ထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈႁူမ်ႈၵၼ် ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်လီငၢမ်း။
Posted by TSUSA
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
မေႃႇလဵၵ်း၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်း (မၢၼ်ႈ: မော်လိုက်မြို့နယ် ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Mawlaik Township ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Maulaek]) ၼႆ့ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမေႃႇလဵၵ်း၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းမေႃႇလဵၵ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 53.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 12 August 2020 (တု−လိူၼ်ပႅတ်ႇလွင်ႈ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇ ၵျိမ်ႇမီႇ လၢႆ (Jimmy Lai) ဢၼ်ထုၵ်ႇပလိၵ်ႈႁွင်ႇၵွင်ႇတီႉၺွပ်းၼၼ်ႉ လႆႈၶေႃႈႁပ်ႉႁွင်းသေ ထုၵ်ႇပွႆတူဝ်ၶိုၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ၵျိမ်ႇမီႇ လၢႆ ၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ Apple Daily ၼႆသေ ယူႇတီႈတူဝ်မၼ်း လႆႈႁပ်ႉၶၢမ်ႇပဵၼ်ဝႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းဢင်းၵိတ်း လႄႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႇၵွင်ႇၶဝ် ၼပ်ႉထိုဝ်ယူႇၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းၸၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇပလိၵ်ႈ 200 ၵေႃႉ ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းတီႈ ႁူင်းႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမၼ်းသေ တီႉၺွပ်းတူဝ်မၼ်းၵႂႃႇ လူၺ်ႈၶေႃႈ ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ Jimmy Lai ၼႆႉႁူမ်ႈမိုဝ်းတင်းၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းသေ တေဢၢၼ်းၶႂ်ႈယႃႉလွင်ႈၼိမ်သဝ်း တီႈမိူင်းႁွင်ႇၵွင်ႇလႄႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢၼ်တေယႃႉလွင်ႈၼိမ်သဝ်းတီႈႁွင်ႇၵွင်ႇသေ သၢၼ်ၶတ်းမိူင်းၶႄႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ လႄႈ ၽူႈၵမ်ႉထႅမ် Jimmy Lai ၵႂႃႇပႂ်ႉႁပ်ႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈၼၼ်ႉ တင်းၼမ်သေ ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Apple Daily ဢၼ် Jimmy Lai ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ဢဝ်ႁၢင်ႈ Jimmy Lai ပဵၼ်ယႂ်ႇဝႆႉတၢင်းၼႃႈသေ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈဢွၵ်ႇမႃးယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ Jimmy Lai ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းယဝ်ႉ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 11 August 2020 မႃးၼႆႉသေ ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႇၵွင်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ၼႅတ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၶဝ်ႈထႅဝ်ပႂ်ႉသိုဝ်ႉ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Apple Daily တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ် Jimmy Lai ဝႃႈၼႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Apple Daily ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးထိုင်ပဵၼ် 5 ပူၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈ Jimmy Lai ပႆႇထုၵ်ႇပလိၵ်ႈတီႉၺွပ်းၼၼ်ႉ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Jimmy Lai ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ Apple Daily ၼႆႉ လႆႈဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈ မွၵ်ႈ 70,000 ၽိုၼ်မႃးတႃႇသေႇသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်ပၼ်ႁႅင်းၼႃႇလႄႈ လႆႈဢိတ်ႇပဵၼ် 550,000 ၽိုၼ်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Apple Daily သိုပ်ႇမီးၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ ယူႇတီႈတူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႇၵွင်ႇ လႆႈၸွႆႈထႅမ် သိုပ်ႇသၢႆၸႂ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Apple Daily ၼႆႉ ႁင်းၵူၺ်းယူႇဝႃႈၼႆသေ ၸဝ်ႈၶွင်လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် မၢင်ၸဝ်ႈမၢင်ၵေႃႉၵေႃႈ ႁပ်ႉသိုဝ်ႉဢဝ်ၵေႃႉလဵဝ်တႃႇ 50 ၽိုၼ်သေ ၶိုၼ်းၸႅၵ်ႇပၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉလၢႆလၢႆ လူၺ်ႈဢမ်ႇဢဝ်ၵႃႈၶၼ်မၼ်းၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႃႈထီႉၼိုင်ႈ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉၶႅပ်းႁၢင်ႈ Jimmy Lai ဢၼ်ထုၵ်ႇပလိၵ်ႈတီႉၺွပ်း ၼၼ်ႉလႄႈ ႁူမ်ႈပႃး လိၵ်ႈဢင်းၵိတ်း ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “Apple will fight on” ဝႃႈၼႆ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ် June 2020 ၼၼ်ႉမႃး ဝၢႆးသေ ႁွင်ႇၵွင်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢႆမီႈမႂ်ႇ ဢၼ်ၶႄႇႁဵတ်း ပၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉၵေႃႈ ၽူႈသၢၼ်ၶတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ မၢႆမီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ တမ်းဝၢင်း မႃးပၼ်ၼၼ်ႉ ၽူႈတူင်ႉၼိုင်ႈလူၺ်ႈလၢႆးတၢင်းသိုဝ်ႇဢွၼ်ႇလၢႆးၼႆႉ ထုၵ်ႇတီႈၺွပ်းမႃးၼမ်ဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းဝၼ်းတူၵ်းလၢႆလၢႆမိူင်း ပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇႁၼ်လီၸွမ်း လွင်ႈပိူင်ပဵၼ်တီႈႁွင်ႇၵွင်ႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႇၵွင်ႇ ၼႄၵၢင်ၸႂ် ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း မိူဝ်ႈပီႊပူၼ်ႉမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တူၵ်းၸႂ်မႃး ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈၽွင်းၵၢၼ်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ် ဢၼ်ႁွတ်ႈၽႅဝ်ဝႆႉတီႈၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇ လႄႈ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ၵျူဝ်းသႅပ်ႉဝူ (Joseph Wu) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈတူဝ်ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ၵျူဝ်းသႅပ်ႉဝူသေ လႆႈလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ယူႇတီႈမိူင်းၶႄႇသေ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈထႆႇဝၼ်ႇ မိူၼ်ႁွင်ႇၵွင်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇသေ မၢၵ်းမၼ်ႈၵုၼ်ထႆႇဝၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇသေ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆမီႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈငၢႆးငၢႆးၵၼ်တင်းမၢႆမီႈတီႈႁွင်ႇၵွင်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းၼိုင်ႈမိူင်း ၸႂ်ႉပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်သွင်မဵဝ်းၼၼ်ႉ သေ ယိုၼ်ႈတၢင်ႇဝႆႉၼႂ်းသၽႃးယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 June 2019 ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢီႇရၼ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ယိုဝ်းတူၵ်းပႅတ်ႈ Drone ၶွင် ဢမေႇရီႇၵၢၼ်ႇ ဢၼ်မိၼ်ဝႆႉ ၽၢႆႇပွတ်းၸၢၼ်း မိူင်း ဢီႇရၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈလိပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ၼႂ်းၵႄႈ ဢမေႇရီႇၵၢၼ်ႇ ဢိင်ႇတင်း ဢီႇရၼ်ႇၼႆႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး လွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင် ႁၢင်ႈသိုၵ်းတေႃႇၵၼ် လႄႈ လီမႆႈၸႂ် ဝႆႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
IRNA ႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢီႇရၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ တရူၼ်းဢၼ်လႆႈယိုဝ်းတူၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်သႅၼ်း တရူၼ်း RQ-4 Global Hawk ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇဢမေႇရီႇၵၢၼ်ႇၶဝ်တႄႉ လၢတ်ႈဝႃႈ MQ-4C Triton တရူၼ်းတပ်ႉၼမ်ႉ ၶွင်ဢမေႇရီႇၵၢၼ်ႇၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတူၵ်း တီႈၼမ်ႉ ႁေႃႇမုတ်ႉ ၼမ်ႉ ၶွင်ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဝႃႈၼႆ။
ၼေႃႉယေႃႉၵယမ်မမ် ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တရူၼ်း MQ-4C Triton ၼႆႉ လၢတ်ႈဝႃႈ တရူၼ်း Triton ၼႆႉ ပေႃးမိၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ မိၼ်လႆႈႁိုင် 24 ၸူဝ်ႈမွင်း သေ မိၼ်ၶိုၼ်ႈသုင်လႆႈ 10 လၵ်း ၊ ၵုမ်းထိင်းႁေႃႈၵႂႃႇလႆႈ တၢင်းၵႆ 8200 လၵ်းၼမ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ႁိူဝ်းသၢင်းၽေႃး တၢင်ႇၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် သွင်လမ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇယႃႉၾႅၵ်ႈ တီႈပၢင်ႇလၢႆႇ ဢူဝ်ႇမၼ်ႇ ၼၼ်ႉ ဢမေႇရီႇၵၢၼ်ႇ ၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်ႁွႆးမိုဝ်း ဢီႇရၼ်ႇၼႆသေ ၼႂ်းၵႄႈ ဢမေႇရီႇၵၢၼ်ႇလႄႈ ဢီႇရၼ်ႇ ၵေႃႈ မီးလွင်ႈ ၶဵင်ႈၶႅင် တေႃႇၵၼ် မႃးၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ်း – DVB
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶႆႈဝတ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း H10N3 ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၽၼ်း မဵဝ်းဢၼ်ယၢမ်ႈၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ် တီႈသတ်းမီးပိၵ်ႇ ၵူၺ်းသေတႃႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၶႄႇ ၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ် တိတ်းၸပ်းတီႈၵူၼ်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ်ႇတၢင်းသုတ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 June 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNA ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ (National Health Commission – NHC) ၵူတ်ႇထူပ်းႁၼ် ၶႆႈဝတ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း H10N3 တိတ်းၸပ်းတီႈၵူၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆး ဢႃႇယု 41 ပီႊ ယူႇတီႈၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၸျႅင်းသူး (Jiangsu) ၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃ မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 28 May 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼပ်ႉလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်တိတ်းၸပ်း ၶႆႈဝတ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း H10N3 ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပိူင်ပဵၼ်ႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း လွင်ႈဝႃႈၵႂႃႇတိတ်းၸပ်း ၶႆႈဝတ်းၼူၵ်ႉ တီႈလႂ်မႃးၼၼ်ႉတႄႉ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ဢမ်ႇပႆႇလၢတ်ႈပႃး ၵူၼ်းပဵၼ်ၵေႃႉၼႆႉၵေႃႈ ပၢႆးယူႇလီၶႅမ်ႉလႅပ်ႈမႃးယဝ်ႉသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် လႆႈၵူတ်ႇထတ်းပႃး ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်တိတ်းၸပ်းသေၵေႃႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶႆႈဝတ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း H10N3 ၵမ်ႈၼမ်တေထူပ်းႁၼ် ၼႂ်းသတ်းမဵဝ်းမီးပိၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼူၵ်ႉ၊ ၵႆႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁၼ် တိတ်းၸပ်းတီႈၵူၼ်းမႃးသေပွၵ်ႈ၊ ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး မီးၶႆႈဝတ်း လၢႆလၢႆၸိူဝ်ႉၽၼ်း ၽႄႈလၢမ်းတီႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇယူႇ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၵမ်ႈၼမ် တေပဵၼ်ၵူၼ်းလဵင်ႉၵႆႇ သတ်းမဵဝ်းမီးပိၵ်ႇၶဝ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၼႂ်းပီႊ 2016 – 2017 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတႄႉ ၶႆႈဝတ်းၼူၵ်ႉ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း H7N9 လႆႈၶႃႈသၢႆၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇ 300 ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တိုၵ်ႉၽႄႈလၢမ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဝႆႉယူႇသေ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၼႂ်းပၢႆပီႊ 2019 ပူၼ်ႉမႃး ၸိူဝ်ႉမႅင်းလႆႈၽႄႈလၢမ်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈၵႂႃႇ 220 မိူင်းယဝ်ႉလႄႈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းမီးၵႂႃႇ 171,942,135 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ မီးၼမ်ထိုင် 3,575,960 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ယူတ်းယႃႁၢႆၶႅၼ်းၶိုၼ်းမီး 154,438,607 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈ မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 5 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းတွပ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႆႉဝႃႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးၸၼ်ႉပဵင်းၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလႄႈ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၽိတ်းပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈယဝ်ႉ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းဢၢင်ႈဢိင် မၢႆမီႈၸိုင်မိူင်းသေ တွပ်ႇထဵင်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈၵႂႃႇတင်းမူတ်းၼၼ်ႉ မႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင် မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းၵူႈၶေႃႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉဝႃႈၸူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းလူင်းသူၼ်းတုမ်ႁႃသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၽူႈၵမ်ႉထႅမ် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းၼင်ႇၵၼ် ၽိတ်းမေႃးၵၼ်၊ ႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇၵၼ်၊ ပိုၼ်ၽႄႈလွင်ႈ ၸၢၼ်ႈၸင်းတေႃႇၵၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပၼ်ႁႃၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပေႃးတေဢမ်ႇမႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸီႉၸမ်ႈလၢတ်ႈၼႄ ၵူႈလွင်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၸိုင်ႈမိူင်း၊ ပဵၼ်လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆယဝ်ႉ။
ဢူးၸေႃႇထေး ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ− သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ လူဝ်ႇလႆႈႁူႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းတွပ်ႇထဵင်ဝႆႉဝႃႈ − ပေႃးတေဢဝ်မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း တွၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆၸိုင် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇၼႆႉ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸၼ်ႉပဵင်း ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၽၢႆႇၼႂ်းမိူင်း လႄႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ႁူမ်ႈတင်း ပဵၼ်ပႃးၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵုမ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးလႄႈ တေႃႈၼင်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ယင်းလႆႈယွၼ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တႃႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တီႈၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢဝ်မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်းတေႃႈလဵဝ်ဝႃႈၼႆၸိုင် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၼမ်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတင်းမူတ်း ၼႆယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸၼ်ႉပဵင်းၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈသႂ်ႇပႃးဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ဢူးၵျီးမျိၼ်ႉ ၽူႈတၢင်ၼႃႈ လုမ်းတႅပ်းတတ်းတြႃး တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ RFA ဝႆႉဝႃႈ − ၸွမ်းၼင်ႇၶပ်ႉမၢႆဢုပ်ႉပိူင်ႇမီးၼၼ်ႉ ၼိုင်ႈၼႆႉပဵၼ် ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ သွင်ပဵၼ် ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ သၢမ်ပဵၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼၼ်ႉ မီးႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း၊ ၽူႈတႅပ်းတတ်းတြႃးသုင်သုတ်း၊ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈမီးၸွမ်ၸိၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈ ၸမ်ထိုင်မႃးလွႆးလွႆး လူဝ်ႇထႅင်ႈ (2) ဝၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉလႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵၢဝ်ႇၼႄးတေႃႇ ၸုမ်းၼၼ်ႉၸုမ်းၼႆႉသေ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ ၵူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈသိမ်း ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢဝ်မၢႆမီႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 မီးဝႆႉၼၼ်ႉပေႃးၼႆၸိုင် ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးသုၼ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ မၢႆမီႈ လႄႈ လွင်ႈတႅပ်းတတ်းတြႃး ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးယူႇ၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တေမီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (2) မဵဝ်း၊ မဵဝ်းၼိုင်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ ထႅင်ႈမဵဝ်းၼိုင်ႈသမ်ႉ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်မႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင် မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း 2008 ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
Squid Game ပဵၼ်ၸိူင်း ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၶူင်သၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃး တေမီးယူႇတၢင်းမူတ်း 9 တွၼ်ႈလႄႈ တူၺ်းလႆႈတင်းဢွၼ်ႇလၢႆး ၼႂ်း Netflix ယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူင်းၼႆႉ လႆႈတၢင်ႇၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 17 September 2021 ဝၢႆးသေပိုတ်ႇၼႄ ၸိူင်း Squid Game ၼႆႉၵႂႃႇ လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈသူၼ်ၸႂ်တီႈၵူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉမႃးတင်းၼမ်။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတူင်ႉ ၼိုင်ၼႂ်းၸိူင်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတူၺ်းမၼ်း ယိူင်ႈၸွမ်းမႃးယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁၼ်လႆႈ ၸႅင်ႈလႅင်း ဝၢႆးသေၸိူင်းၼႆႉဢွၵ်ႇမႃး တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဢဝ်ၸႂ်ႉၸွမ်းၼႂ်းၸိူင်းၼၼ်ႉ လႆႈပဵၼ်တီႈၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၼမ်လႄႈ သိုဝ်ႉယိူင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းၵဵမ်းၼၼ်ႉ တင်းၼမ် ယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸိူင်း Squid Game ၼႆႉ တေလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈ ၵူၼ်းဢၼ်မီးပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ငိုၼ်း လွင်ႈၸႂ်ႉၸၢတ်ႈပၢၼ်မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇသေ လႆႈတႅပ်းတတ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း ၼႂ်းပၢင်ၶေႉၶဵင်ႇၵဵမ်းၼႆႉ တီႈၵုၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈယူႇ 456 ၵေႃႉ တွၼ်ႈတႃႇပဵၼ်ၽူႈဢွင်ႇပေႉ ဢၼ်တေလႆႈႁပ်ႉငိုၼ်း 45.6 ႁဵင်လၢၼ်ႉဝွၼ်း (38.7 လၢၼ်ႉ တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ) ၼႆယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ဢွင်ႇပေႉၼၼ်ႉ မီးလႆႈၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်သုမ်းသမ်ႉ လိူဝ်သေဢမ်ႇလႆႈသင်ယဝ်ႉ သုမ်းပႃးသၢႆၸႂ်ထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
တီႈၼႂ်းၸိူင်း Squid Game ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵဵမ်းဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉသင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ မၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၵဵမ်းဢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵႆႉလဵၼ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း လိူဝ်သေဝႃႈ ပဵၼ်ၵဵမ်းဢၼ်တေလႆႈ တၢႆတေႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ၽၢႆႇပလိၵ်ႈထႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈလၢတ်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸိူင်း Squid Game ၼႆႉဝႃႈ “ပဵၼ်ၸိူင်းဢၼ် ႁၢင်ႈ၊ သဵင်၊ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ မီးလွင်ႈႁၢႆႉႁႅင်း တႄႇၸဵမ်ၸႂ်ႉၵွင်ႈယိုဝ်းၵူၼ်းတူၵ်းသုမ်းတၢႆ တေႃႇၼႃႈတေႃႇတႃ၊ ႁဵတ်းႁၢႆႉပေႃႉႁႅမ်ၵၼ်၊ ၽႃႇတတ်းတူဝ်ၵူၼ်း၊ ၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်ၶိုၼ်း ၶႄႉၶဵင်ႇၵၼ်တႃႇဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းတူၺ်းၼၼ်ႉ မေႃယိူင်ႈၸွမ်းၼႂ်းၸိူင်းမႃးလႄႈ တေၸၢင်ႈမီး လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းၶိုၼ်ႈမႃး ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႈတေဝူၼ်ႉဝႃႈ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ယူႇမိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၸိူင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇလီမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်တူၺ်းၸိူင်းၼႆႉၼၼ်ႉ ၽူႈၵုမ်းထိင်း တေလႆႈတူၺ်းၸွမ်းယူႇႁိမ်းၸမ် မိူဝ်ႈတူၺ်းၸိူင်းၼၼ်ႉတႃႇသေႇ” ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈ ၽၢႆႇမေႃယႃပၢႆးၸႂ်ၶဝ် တူၺ်းႁၼ်ဝႃႈ ၸိူင်း Squid Game ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေလီ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတူၺ်းၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉသွင်တွၼ်ႈ။ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ တေလႆႈပဵၼ် ၵူၼ်းဢၼ် ဢႃႇယု 18 ပီႊၶိုၼ်ႈၼိူဝ်သေၸင်ႇတူၺ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ဢႃႇယု 18 ပီႊလူင်းတႂ်ႈတူၺ်းၸိုင် တေလႆႈမီးၽူႈၵုမ်းထိင်းတူၺ်းၸွမ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ် ငဝ်းႁၢင်ႈဢၼ်ၼႄဢွၵ်ႇႁၢႆႉႁႅင်း ဢမ်ႇၵိုင်ႇတၢၼ်ႇတွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတေတူၺ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈသွင် လိူဝ်သေတေၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပၢႆးၸႂ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ ၵူၼ်းလူင်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မီးၸႂ်ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ဢမ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႆၸိုင် ပေႃးဝႃႈတူၺ်းမႅၼ်ႈတီႈဢၼ် တဵၵ်းတဵင်မိပ်ႇငႅၼ်းၵၼ်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ထိုင်ပၢႆးၸႂ်လႆႈမိူၼ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇ Criminology လၢတ်ႈဝႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၵူၼ်းတူၺ်းၸိူင်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈယိူင်ႈႁဵတ်းၸွမ်းလႄႈ မီးလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈတႄႉ လႆႈယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယွၼ်ႉတူၺ်းၸိူင်းၼႆႉတင်းမူတ်း တေၸၢင်ႈမီးလွင်ႈတၢင်း တၢင်ႇလွင်ႈ ၶဝ်ႈမႃးၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း။ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ သမ်ႉဝႃႈတူၺ်းၸိူင်းယူႇသေတႃႉ ဢမ်ႇလႆႈမီးၽၢင်ႁၢင်ႈသင်တုမ်ႉတွပ်ႇ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးသေလွင်ႈလွင်ႈဢီးၸွႆႈယူႇၽၢႆႇလင် မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း၊ လွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်းဢူၺ်းၵေႃႉဢူၺ်းသႄႈ လႄႈ တူင်ႇဝူင်းႁိမ်းႁွမ်းယူႇသဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။
ယူႇတီႈၽူႈၸတ်းၸိူင်း Squid Game ၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ တႃႇႁႂ်ႈႁူႉထိုင်လွင်ႈ ၵူၼ်းဢၼ်မီးၸႂ်လမ်ႇမၢၵ်ႈလေႃးၽ၊ ၶႂ်ႈလႆႈၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ တီႈၵူၼ်းဢူၼ်ႈ ဢွၼ်ႇ လႄႈ ပိုတ်ႇလၢတ်ႈၼႄပၼ်ႁႃဢၼ်ပဵၼ်မီးယူႇတီႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸႂ်လမ်ႇမၢၵ်ႈလေႃးၽ ၶႂ်ႈမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ် ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်းၵၼ်တင်း လွင်ႈပဵၼ်ထမ်းၼႆသေ လႆႈသိုဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးတီႈၼႂ်း ၸိူင်း Squid Game ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။
Netflix ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈႁူင်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ Internet သေ ၶဝ်ႈထိုင်လႆႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ (မၢင်ပိုၼ်ႉတီႈတႄႉ တေဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈထိုင်) လႄႈ ၵမ်ႈၼမ် တေဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ် Application တူၺ်းၸိူင်း Netflix ၼႆယဝ်ႉ။ Netflix ၼႆႉ ပဵၼ်လွၵ်းၵၢတ်ႇပိုၼ်ၽႄႈၼႄ တၢင်းဢွၼ်ႇလၢႆး တႄႇၸဵမ်ၸိူင်းငဝ်းတူင်ႉၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ Thai PBS
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) လူတ်ႉၵႃးပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းယၢမ်းတီႈ ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ၊ တိူင်းမၵူၺ်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢႃႇၸႃႇၼီႇ လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉ မႃးၶွႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ၺႃးမၢၵ်ႇပွႆႇသႂ်ႇသေ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလူႉတၢႆ 1 ၵေႃႉ လႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်း 3 ၵေႃႉၼႆ လႆႈႁူႉၸွမ်းတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇKhit Thit Media ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်ႁၼ်ၸွမ်းပိူင်ပဵၼ်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Khit Thit Media ဝႃႈ- မိူဝ်ႈယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 17:00 မူင်း တီႈၼႂ်းပွၵ်ႉ10 ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ တီႈၼႃႈလုမ်းသုၼ်းလွင်း ဢၼ်မီးတီႈသဵၼ်ႈတၢင်းဢႃႇၸႃႇၼီႇ လႄႈ သဵၼ်ႈတၢင်းပူဝ်ႇၶျူၵ်ႉ မႃးၶွႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းယၢမ်းၸွမ်းပွၵ်ႉ ၺႃးၵူၼ်းၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈသေ မႃးပွႆႇမၢၵ်ႇသႂ်ႇလႄႈ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလူႉတၢႆ 1 ၵေႃႉ လႄႈ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း 3 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မၢၵ်ႇၼၼ်ႉတႅၵ်ႇႁႅင်းတေႉတေႉလႄႈ ဢၼ်မုင်းလူတ်ႉၼၼ်ႉ ပေႃးပိဝ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ႁိူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်မီးႁိမ်းႁွမ်းမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼၼ်ႉသေ ၵူတ်ႇထတ်းသွၵ်ႇႁႃၵူၼ်းပွႆႇမၢၵ်ႇယူႇ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် ထုင်ႉမၢဝ်း တုင်းလူႇၶၢမ်ႇငိုၼ်းတီႈ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႁဝ်းၶဝ် ၵူႈတီႈၵူႈတၢင်းသေ သိုပ်ႇဢဝ်ငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး၊ ၸွႆႈလူႇတၢၼ်းငိုၼ်းတီႈ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ပုၼ်ႈတႃႇပူၵ်းပွင် ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ် လႄႈ ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ငိုၼ်းၵမ်ႉၸွႆႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇ ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 2-3 October 2021 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် တၢင်တူဝ်ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႁဝ်းၶဝ် ၵူႈတီႈတီႈသေ ဢဝ်တူဝ်ငိုၼ်း 2,000,000 ပျႃး (သွင်လၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ်) ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ငိုၼ်း တႃႇသိုဝ်ႉသွၵ်းတိၼ်ၶဵဝ် ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၼၼ်ႉ ယိင်းတၢၼ်းဢေး လႄႈ လုၵ်ႈၸုမ်း ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် လႆႈၵႂႃႇၸွႆႈလူႇတၢၼ်းငိုၼ်းတီႈ ၶုမ်သၢင်းၶႅင်း မၢၵ်ႇၼမ်ႉတဝ်ႈ ၸဝ်ႈပေႃႈသိလ်ထမ်းၶူးဝႃး ဝုၼ်းၸုမ်ႉ မိူင်းၽူင်း ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ တႃႇသၢင်ႉငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 6,600,000 (ႁူၵ်းလၢၼ်ႉႁူၵ်းသႅၼ်ပျႃးတဵမ်တဵမ်)၊ လူႇတၢၼ်းတီႈၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ပုၼ်ႈတႃႇသိူဝ်ႇသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း တီႈလွႆတိုင်ႊၶမ်း ဝဵင်းမူႇၸေႊ 1,000,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ်)၊ လူႇတၢၼ်းတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇ ဝတ်ႉၸေႇယသုၶ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ပုၼ်ႈတႃႇပူၵ်းပွင် ၸွႆႈထႅမ်ၼႂ်းတွၼ်ႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ 2,000,000 ပျႃး (သွင်လၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ်)၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၼၼ်ႉ သိုပ်ႇလူႇတၢၼ်းတီႈ ၸဝ်ႈသြႃႇ ဝတ်ႉမိူင်းၵႅတ်ႈ ဢိူင်ႇမိူင်းယေႃ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ 600,000 ပျႃး (ႁူၵ်းသႅၼ်ပျႃးတဵမ်တဵမ်)၊ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၸုမ်းတႆးၵေႃႉလီ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ 1,000,000 ပျႃး (ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉပျႃးတဵမ်တဵမ်) ပုၼ်ႈတႃႇသိုပ်ႇႁဵတ်းဢွင်ႈတီႈ ဝႆႉၶူဝ်းၶွင်လႄႈ တႃႇၸွႆႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 September 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် လႆႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် လႄႈ တူဝ်ငိုၼ်း ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်တီႈ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးယူႇ မိူၼ်ၵၼ်။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် ယင်းၾၢၵ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်း ယွၼ်းသူးပၼ် ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႁဝ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၵႂႃႇတၢင်းလႂ်ပႆတၢင်းလႂ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈလွတ်ႈၽေးၶဵၼ် ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်သေၵမ်း၊ ငိုၼ်းဢၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၵူႈတီႈတီႈ လႆႈၸွႆႈမႃး တီႈႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတၢင်တူဝ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်သေ လႆႈမိူဝ်းလူႇ မိူဝ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉဢေႃႈ ၶႅၼ်းတေႃႈပီႈၼွင်ႉ ႁဝ်းၶဝ် ႁူမ်ၸူမ်းသႃထု ဢၼုမေႃးတၼႃႇ လူၺ်ႈၸွမ်းၵၼ်သေၵမ်းၶႃႈ ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တိတ်းၸပ်းၽႄႈလၢမ်းလႄႈ ယွၼ်းသူးပၼ် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး လႄႈ ၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ်ႁဝ်းၶဝ်ၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ် လွတ်ႈၽေးၶဵၼ် လႄႈ ၵၢင်းလွတ်ႈရေႃးၵႃႇတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဝႃႈၼႆ။
သင်ဝႃႈ ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇ ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်ႁဝ်းၶဝ် မီးလွင်ႈၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ငိုၼ်း ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလႄႈသင်၊ ၵေႃႉသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ဝႆႉ ၼႂ်းၼႃႈသိုၵ်းလႄႈသင်၊ ၶႂ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းလူႇတၢၼ်းငိုၼ်း ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၶႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လႄႈ ပၢႆးယူႇလီ ပေႃးၼႆၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈ ၸုမ်းတႆးၽွမ်ႉၵၼ် ယိင်းဢွၼ်ႇ မၢႆၾူၼ်းၶႄႇ 137 6329 7106 ၊ ၸၢႆးႁၵ်ႉၶိူဝ်း မၢႆၾူၼ်းၶႄႇ 175 8711 3100 ၊ ၸၢႆးၶိူဝ်းႁၢၼ် မၢႆၾူၼ်းမၢၼ်ႈ 09 960 217 636 ၼႆႉလႆႈယူႇၶႃႈဢေႃႈ။


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ပွင်ႈၵႂၢမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
လွင်ႈတႅမ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈဢၼ်
လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေႁဵတ်းႁိုဝ်တႅမ်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈဢၼ်။
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ႁပ်ႉတွၼ်ႈယူႇၶႃႈ!
ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တေပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵမ်ႈၽွင်ႈသေၵေႃႈ ၸႂ်ႉဝႆႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးယူႇယဝ်ႉ။ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၸိူဝ်းမီးဝႆႉ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉ လွင်ႈမႄးထတ်းၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈမႄးထတ်း ပွင်ႈၵႂၢမ်းၵူၼ်းတၢင်းၵေႃႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်ဢၼ်တူဝ်ႈတၼ်း တွၼ်ႈတႃႇ တႄႇသၢင်ႈ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယူႇယဝ်ႉ။ ႁတ်းႁၢၼ်လႄႈ!


text:
ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 10
ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 10 ၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵျူႇလီႇယႅၼ်ႇဝႃႈ တႄႇတီႈ 901 တေႃႇ 1000 ယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ပီလိုၼ်းသုတ်းႁင်း 1 ႁူဝ်ႁဵင်ပီယဝ်ႉ။ တီႈမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ၶိူဝ်းႁိူၼ်းသွင်ႇ ၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လွင်ႈၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈ ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 10ၼႆႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ဢၼ်ၵူၼ်းတၢႆဢေႇသေပိူၼ်ႈ ယွၼ်ႉလူၺ်ႈပၢင်ႇသိုၵ်း ဢၼ်ႁိုင် 3000 ပီႇၸီႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။[1] ဢႅမ်ႇပႃႇရႃႇပၼ်ၸိၼ်ႇတၢႆးၼႆႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၸိၵ်းၽႅဝ်ၸွမ်ယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်မႄးထတ်း
- ↑ democraticpeace.wordpress.com/2009/01/27/why-the-20th-century-was-the-bloodiest-of-all/


text:
ၼႃႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းလိင်ႉၸူး "လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:ပိူင်ထၢၼ်ႈ"
ၼႃႈလိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ မၼ်းၵွင်ႉသၢၼ် ဝႆႉၸူး လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:ပိူင်ထၢၼ်ႈ:
Displayed 1 item.တူၺ်း (ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး 50 | သိုပ်ႇၼႃႈ 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500)
- H:CATS (ပိၼ်ႇႁူဝ်ၼႃႈလိၵ်ႈ) (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 20 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:Cat main (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၾိင်ႈမိူင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႇဝႄႈ တႃႇၵမ် ဝီႇၶီၽီးတီးယႃး (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈမိူင်းရၶႅင်ႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းတႃႈၵုင်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈတိူင်းတၼိၼ်းတႃႇယီႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸႄႈဝဵင်းၸိူဝ်းမီးၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 19 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 21 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပီႁူဝ်ႁဵင် 3 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1804 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1805 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1806 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:1807 (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လိုမ်ဢႃႇမႄႇရိၵၸၢၼ်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၽႃႇသႃႇပုတ်ႉထ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:ပိူင်ထၢၼ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လွင်ႈၶၼ်ႈၼႃႈလိၼ် တီႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လိုမ်းဢႃႇမႄႇရိၵႁွင်ႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လိုမ်ဢႃႇၾရိၵ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လိုမ်ဢေးသျႃး (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လိုမ်လူင် (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လူၵ်ႈ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:လွႆ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပၢင်ႇလၢႆႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ဝဵင်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်းမၢၵ်ႇၼင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢႃႇၵျႅၼ်ႇတီးၼႃး (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:မၢၵ်ႇၼင် (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၼိၵ်းၵီႉ မီႇၼၢတ်ႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ၸုမ်းမိူင်းဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:Best Newcomer Asian Film Award winners (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တီႈ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:ပၢႆးၵူၼ်း (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:Adobe Photoshop (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)
- ပိူင်ထၢၼ်ႈ:Adobe Creative Suite (ႁဵင်းၵွင်ႉ | မႄးထတ်း)


text:
ယွၼ်ႉမီးလွင်ႈ ၸႅၵ်ႇၽႄၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း သႃႇသၼႃႇတီႈၵိူဝ်းယမ်ၵၼ်ၼႆသေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 100 ၵေႃႉ ထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၼႂ်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 24 December 2020 (လိူၼ်ၸဵင်ႇမႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈတီႈၼိုင်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပေႇၼိတ်ႉသၢၼ်ႇၵူႇလ်−ၵူႇမုတ်ႉသ် (Benishangul-Gumuz) မိူင်းဢေႇတီႇယူဝ်းပီးယႃး (Ethiopia) ပွတ်းဝၼ်းတူၵ်း ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ဝၼ်းထီႉ 23 December 2020 ၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ဢဝ်ၽႃႉမိတ်ႈလမ်းၽၼ်းတႅင်း ၸွတ်ႇတူဝ်ႈတင်းဝၢၼ်ႈ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လူႉသဵင်တၢႆထင်တီႈ ဢမ်ႇယွမ်း 100 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်း ဢမ်ႇယွမ်း 30 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈၸုမ်း သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၼႂ်းမိူင်းဢေႇတီႇယူဝ်းပီးယႃး (Ethiopia) လၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပေႇၼိတ်ႉသၢၼ်ႇၵူႇလ်−ၵူႇမုတ်ႉသ် (Benishangul-Gumuz) ၼႆႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယူႇၸွမ်းၵၼ်ၼမ် သမ်ႉမီးပႃးလွင်ႈ ၸႅၵ်ႇၽႄၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၸၢတ်ႈ၊ ၸႅၵ်ႇၽႄသႃႇသၼႃႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈ ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵၼ်တၢႆ ဢိၵ်ႇတင်း ယင်းမီးပႃးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတေႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႅင်ႈ တႄႇၼႂ်းလိူၼ်ထူၼ်ႈၵဝ်ႈ (September 2020) ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း 4 လိူၼ် သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ 34 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ လွင်ႈၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတၢႆ 100 ၵေႃႉ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေဢမ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၸွမ်းၵၼ်တင်းဢၼ် တပ်ႉသိုၵ်းၵႂႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼႃႈလိၼ် ၽဵဝ်ႈသိမ်းပႅတ်ႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်မီးလွင်ႈၵႂႃႇယိုဝ်းၸူၼ် ၶိူင်ႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတပ်ႉသိုၵ်း မိူဝ်ႈၼႂ်း လိူၼ်ထူၼ်ႈသိပ်းဢိတ်း (November 2020) ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ တီႇၵရေးယ် (Tigray) မိူင်းဢေႇတီႇယူဝ်းပီးယႃး ပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး တီႉၺွပ်းလႆႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇတီႈမိူင်းတႆး ယႃႈမ 4.3 လၢၼ်ႉမဵတ်ႉ၊ ယႃႈဢၢႆႉသ် 130 ၵီႇလူဝ်ႇၵရမ်ႇ၊ ယႃႈၶေးတမီး 2 ၵီႇလူဝ်ႇၵရမ်ႇ၊ ၵွင်ႈ 4 လဝ်း၊ မၢၵ်ႇၵွင်ႈတင်းၼမ်လႄႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် 5 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 4 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 14 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇဝႃႈ တီႉၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်မီးလႅၼ်လိၼ် တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇလႄႈ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈဢယုတ်ႉထယႃး ၼႆယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၵၼ်တင်း မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး တီႉၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၼိူဝ်လူတ်ႉၵႃး ၽူႈၸွႆႈၵၢၼ် ပူႇၵၢင်ႉဝၢၼ်ႈ ဢိူင်ႇမႄႈၾႃႉလူင် ၸႄႈဝဵင်းမႄႈၾႃႉလူင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး ယႃႈမ 3.8 လၢၼ်ႉမဵတ်ႉ၊ ယႃႈၶေးတမိၼ်း 2 ၵီႇလူဝ်ႇၵရမ်ႇ၊ လူတ်ႉၵႃး 1 လမ်း၊ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈ 2 ၵေႃႉ လႄႈ ၵွင်ႈ 1 လဝ်း ႁူမ်ႈပႃး မၢၵ်ႇၵွင်ႈတင်းၼမ် တီႈလႅၼ်လိၼ် တႆး−ထႆးၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁပ်ႉၸႅင်ႈလၢႆးငၢၼ်းတီႈ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းႁိူၼ်းလင်ၼိုင်ႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းဝင်းၼွႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈဢယုတ်ႉထယႃး ယႃႈမ 5 လၢၼ်ႉမဵတ်ႉ၊ ယႃႈဢၢႆႉသ် 130 ၵီႇလူဝ်ႇၵရမ်ႇ၊ လူတ်ႉၵႃး 3 လမ်း၊ ၵွင်ႈ သႅၼ်း AK-47 1 လဝ်း သႅၼ်း M4 1 လဝ်း ႁူမ်ႈပႃး မၢၵ်ႇၵွင်ႈလႄႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် 3 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးလၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Tharirath ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ်ဢၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈ ပွၵ်ႈၼႆႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈ ဢၼ်တေႃႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်တီႈမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ်လုၵ်ႉတီႈသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း (လႅၼ်လိၼ် တႆး−ထႆး−လၢဝ်း တိတ်းၸပ်းၵၼ်) ဢဝ်မႃးၶၢႆၼႂ်းမိူင်းထႆးသေ ၵႃႈၶၼ်တင်းမူတ်း တူၵ်းမႅၼ်ႈသၢင်ႉငိုၼ်းထႆး 1,000 လၢၼ်ႉပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 7 June 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉ NUG လၢတ်ႈပႃးဝႆႉ လွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉတၢႆယူႇ 800 ပၢႆ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် 5,000 ပၢႆ ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းလူၺ်ႈ လၢႆးဢမ်ႇတြႃး လႄႈ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ထုၵ်ႇပေႃႉထုပ်ႉတဵၵ်းတဵင် ထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆပႃးယဝ်ႉ လွင်ႈဢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လႆႈတူၵ်းတႅမ်ႇထိုင်တၼ်ႇၼႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ၸုမ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းသဵင်ႈ ယူႇဝႃႈၼႆ။
ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ NUG သေ မီးၽႅၼ်တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းယူႇ တႃႇလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈ လႄႈ တႃႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း လွင်ႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တီႈလုမ်းတြႃး ၵူႈမိူင်းမိူင်း (ICJ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ NUG တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ဝႆႉ တႃႇလႆႈတၢင်ႇထိုင်ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း တီႈၼႂ်းလုမ်းတြႃးယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NUG) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉသေ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵၢဝ်ႇၼႄးၼႆႉ ၽၢႆႇ NUG လၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးမၢႆမီႈမတ်ႉတႃႇ တၢင်းၽိတ်းဢၼ်လႂ် တေၸၢင်ႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၸုမ်း NUG လႆႈ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မၢတ်ႉၶျ် 2
လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် (2) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (61) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (62))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (304) ဝၼ်းယူႇ။
လွင်ႈပႅၼ်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- 1962 တပ်ႉမတေႃႇ ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၼေႇဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ လႆႈၽွၼ်ႈႁႅၼ်း တေႃႇလၢၼ်ႇယေးၶွင်ႇၸီႇ သေ လႆႈသိမ်းဢဝ် ဢႃႇၼႃႇ တီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽသပလ ဢၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် ဢူးၼု ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဝၼ်းပွႆး[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး - ဝၼ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ႁင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ