text:
ဢိင်ၼိူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးပိုတ်ႇမိူင်းပၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်ၶိုၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းယဝ်ႉလႄႈ ပီၼႆႉ တႆးႁွတ်ႈမိူင်းထႆး တေၸတ်း ပၢင်ပွႆးသူင်ႇသင်ႇပီၵဝ်ႇ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇတႆး 2117 ၼီႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢမ်ႇယွမ်း 10 တီႈ ။
ၸွမ်းၼင်ႇဢဵၼ်ႁႅင်းၽႂ်မၼ်းပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉသေ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆးယၢၼ်မိူင်းၸိူဝ်းမီးတီႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆးမိူၼ်ၼင်ႇတွၼ်ႈတႂ်ႈ တီႈ ဝဵင်းရယွင်း၊ ဝဵင်းႁၢတ်ႇယႂ်ႇ၊ တွၼ်ႈၵၢင် ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ၊ ၼူၼ်းထပူးရီး လႄႈ တွၼ်ႈၼိူဝ် ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ၊ ဝဵင်းၵဵင်းႁၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတေၸတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆးၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ၊ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇၽူႈႁွင်ႈၵႂၢမ်းတႆးၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇမႃးလၢႆလၢႆၵေႃႉ။
ၸၢႆးလႅင်းပၢင်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဝဵင်းရယွင်း လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တီႈဝဵင်းရယွင်းႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးပီမႂ်ႇတႆးမႃးၼႆႉ မီး 2 ပီယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၽႄႈလၢမ်း ဢမ်ႇပဵၼ်ႁဵတ်း။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ တီႈ မိူင်းထႆးၼႆႉ ပိူၼ်ႈၵေႃႈ သမ်ႉပိုတ်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်း ၵႂႃႇမႃးထၢင်ႇႁၢင်ႈၶိုၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်း မိူၼ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ႁဝ်း ၶႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းတႄႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးႁဝ်း တေဢမ်ႇလူင်လိုမ်းၵၼ် ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆး ဢၼ်မႃးၵိူတ်ႇ တၢင်းၼႆႉၵေႃႈမီးၼမ်လႄႈ ႁႂ်ႈၶႂ်ႈၶဝ်လႆႈႁူႉလွင်ႈၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းၶႃႈပႃးထႅင်ႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး တီႈဝဵင်းရယွင်းၼၼ်ႉ တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းဝၼ်းသဝ် ဝၼ်းတီႈ 26/11/2022 တီႈဝတ်ႉသူဝ်ၽူၼ်း မၢပ်ႉတႃႈ ၽုတ်း။ တီႈဝဵင်းႁၢတ်ႇယႂ်ႇသမ်ႉ တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 22/11/2022 တီႈၵၢတ်ႇၼမ်ႉၶွင်းႁႄ ဝဵင်းႁၢတ်ႇယႂ်ႇ ။
တီႈဝဵင်းလူင် ၵုင်းထဵပ်ႈ(မိူင်းၵွၵ်ႇ) သမ်ႉ တီႈမူႇဝၢၼ်ႈတီးၶေး (DK) ၽရၢမ်းသွင် မိူင်းၵွၵ်ႇ တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်း ဝၼ်းတီႈ 25-26/11/2022 လႄႈ ဝတ်ႉၽယႃးသူးလဵၼ်း ၊ တီႈၵၢတ်ႇပူဝ်းထွင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၼူၼ်းထပုရီး ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇသမ်ႉ တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ တေၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 21-23/11/2022 ၊ ဝတ်ႉၵူႇမၼ်ႈ မူင်းၶူၼ်းၶျႆး ဝဵင်းလွႆသၵဵတ်ႇ ဝၼ်းတီႈ 21-22/11/2022 ၊ ဝတ်ႉသၼ်ၵၢင်ႈပႃ ဝဵင်းသၼ်ၵမ်ႈၽႅင်း ဝၼ်းတီႈ 21-22/11/2022 လႄႈ တီႈမႄႈသၢဝ် မိူင်းၼွင် မူႇ 10 ဢိူင်ႇမႄႈသၢဝ် ဝဵင်းမႄႈဢၢႆး တေပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 22-24/11/2022 ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆတီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ။
ၸၢႆးသႅင်ယ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ယူႇတီႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးဝဵင်းၵဵင်းမႆႇႁေဢမ်ႇလႆႈၸတ်းပွႆးမႃး 2 ပီယဝ်ႉ။ ပီၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 21 ထိုင် 23 /11/2022 တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ။ ၼႂ်းၶပ်ႉမၢႆၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တေပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး၊ ႁပ်ႉၸဵင်ၵႃႇ ရဝ ၸဝ်ႈၶူးမေႃလႄႈ လူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈမႂ်ႇၼမ်ႉမႂ်ႇလႄႈ တၢၼ်းၽဵၼ်း(ၵၢပ်ႈသွၼ်း) သင်ၶၸဝ်ႈတင်း ၵႃႇရႃဝ ၵူၼ်းထဝ်ႈၸိူဝ်း ၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ တၢင်းဝၢၼ်ႈထိူတ်ႉထႆး မူႇ 1 ၸႄႈဝဵင်းမႄႈၾႃႉလူင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆးၵေႃႈ တေၸတ်းယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ် တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 20-25/11/2022 ၼႆယဝ်ႉ။


c: text/html

text:
ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တီႈဢမေႊရိၵႃႊတိူဝ်းႁၢႆႉႁႅင်း ၵူၼ်းပဵၼ်လူၼ်ႉႁူင်းယႃ၊ မေႃယႃလႅပ်ႈတေလႆႈ သူင်ႇၵူၼ်းပဵၼ်ႁၢႆႉႁႅင်း ပွၵ်ႈမိူဝ်းလူႉတၢႆတီႈႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်း-ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်း 27/07/2020 ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ CNN ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢမေႊရိၵႃႊၼႆႉ တိူဝ်းႁၢႆႉႁႅင်းမႃး၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈလီမႆႈၸႂ်တႄႉတႄႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈမုလ်းၶွင် ၸၼ်ႉၸွမ် ၵျွၼ်ႊ ႁွပ်ႊၵိၼ်ႊ လၢတ်ႈဝႃႈ- မီးၵူၼ်းလူႉတၢႆယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉမႅင်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ် 1,000 ၵေႃႉ ထပ်းၵၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ 4 ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းၼမ်ၶွင်ၵူၼ်းလူႉတၢႆ ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉမီး 146,000 ၵေႃႉယဝ်ႉ၊ မီးၵူၼ်းပဵၼ်ဝႆႉ 4.2 လၢၼ်ႉၵေႃႉလႄႈယူတ်းယႃ ႁၢႆယဝ်ႉ 1.29 လၢၼ်ႉၵေႃႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းႁၢႆးငၢၼ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈပႃးဝႃႈ- ၼႂ်းဝၼ်းသုၵ်းလႄႈဝၼ်းသဝ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ (24-25/07/2020) ၸႄႈမိူင်းၶႄႊလိၾေႃႊၼီႊယိူဝ်ႊ၊ ၵျေႃႊၵျေႊ၊ ဢူဝ်ႊရေႊၵွၼ်ႊ လႄႈ ႁႃႊဝၢႆႊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းလူႉတၢႆတင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်း ၶႄႊလိၾေႃႊၼီႊယိူဝ်ႊၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 24 ဝၼ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ၵူၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ 159 ၵေႃႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၽူႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉလဵပ်ႈႁဵၼ်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်းၵုမ်းၵမ်လႄႈၵႅတ်ႇၵင်ႈတၢင်းပဵၼ် ၸိုင်ႈမိူင်း ဢမေႊရိၵႃႊ (CDC) လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 15/08/2020 တၢင်းၼႃႈၼႆႉ သၢႆငၢႆငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းလူႉတၢႆယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉ ၸၢင်ႈမီးထိုင် 175,000 ၵေႃႉ-ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းႁူင်းယႃလၢႆလၢႆလင် တီႈမိူင်းဢမေႊရိၵႃႊၼႆႉ မီးၵူၼ်းပဵၼ်တဵမ်ၵႂႃႇသဵင်ႈ။ ႁူင်းယႃလၢႆလၢႆဝဵင်းၸိူဝ်းတိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိၼ်မိူင်းမႅၵ်ႊသီႊၵူဝ်ႊ ၸႄႈမိူင်းထဵၵ်ႊသတ်ႊၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈထိုင်တီႈလႆႈ သူင်ႇၵူၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁၢႆႉႁႅင်းၶဝ် ပွၵ်ႈမိူဝ်းလူႉတၢႆတီႈႁိူၼ်းယေး ၽႂ်မၼ်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶိူင်ႈမႆႉၶိူင်ႈမိုဝ်းတၢင်းမေႃယႃ တီႈႁူင်းယႃဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၵုမ်ႇထူၼ်ႈ-ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ (28/07/2020) တေႃႇထိုင် 16:30 မူင်း၊ တူဝ်ႈလူၵ်ႈ/လုမ်ႈၾႃႉ မီးၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း တၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ 16,682,846 ၵေႃႉ၊ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ 5,749,345 ၵေႃႉ၊ လူႉတၢႆယဝ်ႉ 656,853 ၵေႃႉ၊ ယူတ်းယႃႁၢႆၶႅၼ်းယဝ်ႉ 10,253,211 ၵေႃႉ။
မိူင်း 5 ၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းၼမ်သုတ်း ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ 1.မိူင်းဢမေႊရိၵႃႊ။ 2.မိူင်းပရႃႊၸီႊ။ 3.မိူင်းဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊ။ 4.မိူင်းရတ်ႉသျိူဝ်ႊ။ 5.ဢပ်ႊၾရိၵႃႊတႂ်ႈ။
ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇသမ်ႉ ၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ်မီး 350 ၵေႃႉ၊ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃ တူဝ်ဝႆႉ 52 ၵေႃႉ၊ လူႉတၢႆယဝ်ႉ 6 ၵေႃႉ၊ ယူတ်းယႃႁၢႆၶႅၼ်းယဝ်ႉ 292 ၵေႃႉ- ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ပၢႆးယူႇလီ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၵူၼ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတင်းမူတ်းမီး 10 ၵေႃႉ။ ၼႂ်း 10 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ် ယူတ်းယႃႁၢႆၶႅၼ်းယဝ်ႉသေ လႆႈဢၼုၺၢတ်ႈလူင်းႁူင်းယႃ မူတ်းယဝ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇထႆးရတ်ႉ thairath.co.th

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
“ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉ Facebook သေ လႃႇၵၼ်ၵႂႃႇ လႃႇၵၼ်မႃး လွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူင်ႇဝူင်းႁဝ်း မီးလွင်ႈတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၵၼ်ၵူၺ်း။ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈတိတ်းတၢမ်ၶၢဝ်ႇလႄႈ ပၼ်ႁႅင်းသိုဝ်ႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်-ၸၢႆးသႅင်မိူင်း မင်းၵွၼ်း
ယွၼ်ႉဝႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶေႃႈမုလ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ၊ ပၼ်တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ပဵၼ်တီႈၸႂ်ယႂ်ႇၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ။
ၼင်ႇႁိုဝ်သိုဝ်ႇတႆးတေႁိူဝ်ႈႁိူင်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းမႃးဢွၼ်ၵၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈ ၵေႃႇသၢင်ႈလုမ်း ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တီႈဝဵင်းလူင် တူၼ်ႈတီး။ ၼမ်ဢေႇဢမ်ႇဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ် ႁဝ်းပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ပွင်။
တႃႇပူၵ်းပွင်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶိုတ်းၸၼ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၵေႃႉမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း။
ၸၢႆးသႅင်မိူင်း မင်းၵွၼ်း
ႁူဝ်ပဝ်ႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽၢၵ်ႈၼိူဝ်


text:
လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၸိူဝ်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူႊလႃႊလူင်ႊၵွၼ်ႊ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉ တေၶဝ်ႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး B.A, M.A လႄႈ Ph.D တင်းမူတ်းမီး 10 တူၼ်/ ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6/12/2021 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယူႇတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ၸဵမ်သင်ႇၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ၶဝ်ႈၽိုၵ်းႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး (Rehearsal) တီႈၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃၸူႊလႃႊလူင်ႊၵွၼ်ႊ ဝတ်ႉသူၼ်ၻွၵ်ႊ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈတႆး ၸိူဝ်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉ B.A, M.A လႄႈ Ph.D ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 10 တူၼ်/ ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူး လၢဝ်လႅင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး ၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃၸူႊလႃႊလူင်ႊၵွၼ်ႊ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈတီႈ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပီၼႆႉ သင်ႇၶ ၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း ႁူမ်ႈၵၼ် ၶဝ်ႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး တင်းမူတ်း တေမီး 10 တူၼ်/ ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ သင်ၶၸဝ်ႈ 4 တူၼ်လႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း 6 ၵေႃႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၽိုၵ်းႁပ်ႉ (Rehearsal) တီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူႊလႃႊလူင်ႊၵွၼ်ႊ ဝတ်ႉသူၼ်ၻွၵ်ႇၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းတေႁပ်ႉၸုမ်ႈ 10 တူၼ်/ ၵေႃႉၼႆႉ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၸၼ်ႉ B.A မီး 8 တူၼ်/ ၵေႃႉ၊ ၸၼ်ႉ M.A သမ်ႉ 1 တူၼ်လႄႈ ၸၼ်ႉ Ph.D သမ်ႉ 1 တူၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
“ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ သင်ဢမ်ႇ ႁဵၼ်းႁူႉမေႃ လိၵ်ႈလၢႆးၼႆ လွင်ႈၶဝ်ႈၵႄႈ ဢွၵ်ႇၵၢင်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၵေႃႈ တေယၢပ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ တိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၵူႈၵေႃႉၵူႈတူၼ် ႁႂ်ႈၶတ်းၸႂ် ၶဝ်ႈသွၼ်ႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးၵၼ်ၼမ်ၼမ်”- ၸဝ်ႈၶူး လၢဝ်လႅင်း တိုၵ်းသူၼ်းလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆထႅင်ႈ။
ပေႃးထိုင်မႃး ဝၼ်းတီႈ 11-12/12/2021 ၼႆႉ ယူႇတီႈၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူႊလႃႊလူင်ႊၵွၼ်ႊ ဝင်ႊၼွႆႉ ဢယုတ်ႉထယႃး ၸိုင်ႈထႆး တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ယႂ်ႇလူင် ၸိူဝ်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃၸူႊလႃႊ လူင်ႊၵွၼ်ႊ ၼႂ်းမိူင်းထႆးတင်းမူတ်း တေလႆႈၵႂႃႇႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး ၵၼ် တီႈၼၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပီ 2021 ၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း တိုၵ်ႉႁဵၼ်းဝႆႉ ၸၼ်ႉ B.A, M.A လႄႈ Ph.D ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸူႊလႃႊလူင်ႊ ၵွၼ်ႊ တီႈဝတ်ႉသူၼ်ၻွၵ်ႊ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇၼၼ်ႉ မီး 30 ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၽွင်းၶၢဝ်းလူဝ်ႇလူင်းႁႆႈလူင်းၼႃး ၸိူင်ႉၼႆ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်းတင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ် တၢင်းထုင်ႉမိူင်းယေႃ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ထပ်းၵၼ်လၢႆဝၼ်း၊ ၵူၼ်းၵႂႃႇၼႃး ပၢတ်ႇၶဝ်ႈယၢပ်ႇ။
တႄႇဢဝ် ႁၢင်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊပိူဝ်ႊမႃး တေႃႇထိုင် ဝၼ်းတီႈ 24/11/2021 ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမ 99 တင်း ၸုမ်း ဢူၺ်းလီ ပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉယၢဝ် ထုင်ႉမိူင်းယေႃ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ လၢႆလၢႆၵမ်း။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵႂႃႇမႃး သိုဝ်ႉၶၢႆယၢပ်ႇ၊ လူင်းႁႆႈ လူင်းၼႃးယၢပ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် ထပ်းၵၼ်မႃး လၢႆဝၼ်းတႄႉ ၼႂ်းၵႄႈ မိူင်းယေႃ တင်း မိူင်းယၢင်း ၾၢႆႇဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ။
“မိူဝ်ႈဝႃး တင်း မိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ သဵင်ၵွင်ႈၶႂ်ႈႁႅင်းဝႆႉၶႃႈဢေႃႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်တပ်ႉမ 99 ဢေႃႈ။ ၶဝ်ယိုဝ်းၵၼ် ၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမ်းသၢပ်ႇႁႆႈ သၢပ်ႇသူၼ်လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းႁႆႈ တႄႉ ဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇႁႆႈၶႃႈ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၼႃး ႁိမ်းႁွမ်း မိူင်းယေႃ ၼႆႉတႄႉ ၵႂႃႇယူႇၶႃႈ။ ပေႃးသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇႁႅင်းၵေႃႈ ၼႅတ်ႈပွၵ်ႈမႃးႁိူၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ”- ၵူၼ်း မိူင်းယေႃ လၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၼင်ႇၼႆ။
ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းယေႃၼႆႉ မီးၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်မီး သိုၵ်းၶၢင် KIA၊ သိုၵ်းရၶႅင်ႇ AA၊ သိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA၊ သိုၵ်း SSPP/SSA လႄႈ သိုၵ်းလွႆ TNLA ၸိူဝ်းၼႆႉတူင်ႉၼိုင်ယူႇသဝ်းဝႆႉ။


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုဝ်းၸဝ်ႈႁႆႈၼႃး ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၵၢင် ၼႂ်းဝၼ်းလိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ၼၢင်းယိင်းလႄႈ ဢွၼ်ႇၸၢႆးၼုမ်ႇသွင်ၵေႃႉမၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႉႁႅင်း
12/11/2015
မိူဝ်ႈဝၼ်းလိူၵ်ႈတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈဝၼ်းထိ 08/11/2015 ၼၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈယိုဝ်းၵူၼ်း မိူင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇပၢတ်ႇၶဝ်ႈသေပွၵ်ႈႁႆႈၼႃးၼႂ်းမိူင်းၼွင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း/ၵၢင်။မီးၼၢင်းယိင်းဢႃယုယႂ်ႇ 55 ပီၵေႃႉ ၼိုင်ႈ လႄႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၼုမ်ႇဢႃယု 15ပီလႆႈႁပ်ႉမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႆႉႁုင်းၶမ်းဢိူင်ႇဝဵင်းၵဝ်ႇဢၼ်ယူႇတၢင်းႁွင်ႇမိူင်းၼွင် မွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉၵႂႃႇယွၼ်းၶႂၢင်ႉတီႈႁူဝ်ၼႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈဝဵင်းၵဝ်ႇပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇပၢတ်ႇၶဝ်ႈႁႆႈ ၼႃးယွၼ်ႉထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းပၢတ်ႇ။ ႁူဝ်ၼႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵေႃႈပၼ်ၶႂၢင်ႉ/ဢၼုယၢတ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇပၢတ်ႇၶဝ်ႈသေသင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း 4:00 မူင်းတၢမ်းၶမ်ႈယွၼ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။
ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 3:30 ဝႆၢးဝၼ်းၽွင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လုၵ်ႉၼႂ်းႁႆႈ ၼႃးၽႂ်မၼ်းသေဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ သိုၵ်း မၢၼ်ႈယူႇ တီႈတပ်ႉၶဝ်သေဢွၵ်ႇမႃးသွင်ၵေႃႉ ၵေႃႉၼိုင်ႈဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်းႁၢတ်ႇသႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်း။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပႃႈတႅင်ႉဢႃယု 55 လႄႈၸၢႆး ၶမ်းပၢင်ႇဢႃယု 15 ပီၺႃးမၢၵ်ႇၵွင်ႈတီႈၶေႃးသေမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း။
ၽွင်းၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်လႅၼ်ႈၶဝ်ႈဢုမ်ႇသႂ်ႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်းသေဢၢင်ႈၸွႆႈထႅမ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈမီး သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇၼႂ်းတပ်ႉၶဝ်မႃးသေႁွင်ႉသႅၼ်ႇသႂ်ႇၶဝ်ဝႃႈ ယႃႇၵႂႃႇၶဝ်ႈၸမ် ၵွပ်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉမီး သိုၵ်းတႆးယူႇဝႆႉ ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈၵႃႈလႆႈပႂ်ႉတေႃႇ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈ မႆႉႁုင်းၶမ်း မႃးလၢတ်ႈမႃးယွၼ်းတီႈတပ်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉ တင်းႁိုင် သေၸင်ႇၵွႆႈလႆႈဢဝ်တူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇယူတ်းယႃ ႁူင်းယႃ။ ထိုင်မွၵ်ႈ 6:30 ႁူဝ်ၶမ်ႈ ၵွၼ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇၶႂၢင်းပၼ်ႁႂ်ႈဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းၼၼ်ႉသႂ်ႇ ၼႂ်း ထူဝ်ႈ (ထေႃႇလႃႇၵျီႇ) သေသူင်ႇၵႂႃႇၸူးႁူင်း ယႃမိူင်းၼွင်။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸဵပ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်း ၵေႃႈပိူင်ၼိုင်ႈယွၼ်ႉတီႈႁူင်းယႃမိူင်းၼွင်ဢမ်ႇမီးမေႃယႃၶဝ်ယူႇဝႆႉၵေႃႈလွင်ႈၼိုင်ႈသေ ႁူင်း ယႃမိူင်းၼွင်ဢမ်ႇႁပ်ႉယူတ်းယႃၶဝ်လႄႈၸင်ႇလႆႈဢဝ်ၵႂႃႇ ႁူင်းယႃလွႆလႅမ်ဢၼ်မီးၶၢဝ်းတၢင်းၵႆ လုၵ်ႉမိူင်း ၼွင် ၵႂႃႇ 90 လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈမႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသေသိုပ်ႇဢဝ်သူင်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃ သိုၵ်းၶဝ်တီႈ ဢုမ်ႇပဝ်း (ဢွင်ႇပၢၼ်း) ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းဢၼ်မီးၶၢဝ်းတၢင်းၵႆထႅင်ႈ 90 လၵ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဢဝ်တူဝ်ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းသွင်ၵေႃႉလုၵ်ႉမိူင်းၼွင်ၵႂႃႇႁူင်းယႃလွႆလႅမ်ၼၼ်ႉမီးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၵႂႃႇၸွမ်း 5 ၵေႃႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈၽွင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေဢဝ်တူဝ်ၵူၼ်းမၢတ်ႇၸဵပ်းၵႂႃႇသိုပ်ႇယူတ်းယႃတီႈႁူင်းယႃသိုၵ်း ဢုမ်ႇ ပဝ်းၼၼ်ႉသိုၵ်း မၢၼ်ႈၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈၶဝ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းတင်းမူတ်းၽႂ်ဢမ်ႇတၢပ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၼႆသေဢမ်ႇ ပၼ်ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵႂႃႇၸွမ်း သေၵေႃႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ် ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းၶိူဝ်းတင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇမီး ၽႂ်လႂ်ႁပ်ႉ ႁူႉၸွမ်းငဝ်းလၢႆးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသွင်ၵေႃႉ ဢၼ်မၢတ်ႇၸဵပ်း ႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉလႄႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း တေႉတေႉၼႆယဝ်ႉ။
ပႃႈတႅင်ႉၼႆႉပဵၼ်မႄႈမၢႆႈသေမီးလုၵ်ႈၸၢႆးသွင်ၵေႃႉ။ၸၢႆးၶမ်းပၢင်ႇသမ်ႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆလိုၼ်းသုတ်းၶွင်လုင်းဢႃႇ ၸေႇယ လႄႈပႃႈထူၺ်း။ မၼ်းၸၢႆးမီးပီႈၼၢင်းသွင်ၵေႃႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇဝႆႉတီႈတပ်ႉဝဵင်းၵဝ်ႇၼၼ်ႉမီးမွၵ်ႈ 100 ပဵၼ်တပ်ႉၵွင် 66 ဢၼ်လုၵ်ႉၶူဝ်လမ်မႃး (သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇၶဝ်ပၼ်ႇပုတ်ႈလႆၢႈၵၼ်)။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းတီႈၼႆႈပႃးၼႂ်းၵၢၼ်ပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်းလေႃႇ တိုၵ်းပႃႇ တီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တင်ႈတႄႇဝၼ်းထိ 06/10/2015 ၼၼ်ႉမႃးယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 26/10/ 2015 ၼၼ်ႉၵေႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉဝဵင်းၵဝ်ႇၼႆႉပွႆႇမၢၵ်ႇယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်ၵႂႃႇၵူႈႁူးၵူႈ တၢင်းသေ မၢၵ်ႇၵႂႃႇတူၵ်းၼႂ်း ဝၢၼ်ႈမူၺ်ႇ တေႃႇလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈမၢတ်ႇၸဵပ်းႁၢဝ်ႉႁႅင်းၽွင်းလႅၼ်ႈႁႃတၢင်းပၢႆႈ မၢၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉမႃးယူႇယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸႆၢးႁေႃသႅင် +66 (0) 62- 941-9600 (တႆး၊ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးၶိုၼ်းမႂ်ႇ +66 (0) 94-638-6759 (မၢၼ်ႈ၊ဢင်းၵိတ်း)


text:
ၵဝ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းၵဝ (မၢၼ်ႈ: ကဝမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kawa), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Kawa]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵဝသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် ၽင်ႇၼမ်ႉၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ် ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်သေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ် ယဝ်ႉ။
သၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပေႃးဝႃႈၵႂႃႇတင်းတၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႈၵုင်ႈ-ပႃႇၵိူဝ်သေ ပေႃးလူင်းတီႈတႃးလူတ်ႉလဵၼ်းထူင်းၵျီးသေ ပေႃးၵႂႃႇၸွမ်းတၢင်းယၢင် မွၵ်ႈလၵ်းၼိူင်ႈသေ ပေႃးလတ်းၶၢမ်ႈၶူဝ် ဢၼ်ႁဵတ်းၶၢမ်ႈဝႆႉ မႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ်ၼႆ ၸၢင်ႈၵႂႃႇၸူးၽၢႆႇ ဝဵင်းၵဝ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လူတ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် လူတ်ႉၶိူင်ႈၵႂႃႇၼႆ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းဢိၼ်းတၵေႃႇ ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈၼိူဝ်တၢင်းလူတ်ႉၵႃးလူင် တႃႈၵုင်ႈ-ပႃႇၵိူဝ်သေ ၵႂႃႇလႆႈၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်း ဢိၼ်းတၵေႃႇ-ထူင်းၵျီး-ၵဝ လႆႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလုၵ်ႉတီႈ ပႃႇၵိူဝ်ၵႂႃႇၼႆ ၵႂႃႇလႆႈၸွမ်းတၢင်း ပႃႇၵိူဝ်-တႅၵ်ႉၵလ-ဢူင်းၼႄး-ၵဝ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ ႒႐႑႔ ၼၼ်ႉၼႆ မီးၵႂႃႇ ႑႗,႓႙႖ ၵေႃႉယဝ်ႉ။
ငဝ်ႈငႃႇၸိုဝ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵဝ ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၸိုဝ်ႈမွၼ်း (ၵဝ) သေ လူင်းမႃးယဝ်ႉ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ မိင်ႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵႂႃႇတင်ႈဝၢၼ်ႈ တီႈထုင်ႉဢၼ်မီးမိင်ႇၼၼ်ႉလႄႈ ဝၢႆးၼႆႉပဵၼ်မႃးဝဵင်းၵဝယဝ်ႉ။[2]
ပထဝီႇလွင်ႈၵူၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပီ ၁၉၅၃ ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး ႒႓႓႖ ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။[2] တီႈၸႄႈဝဵင်းၵဝၼႆႉ မီးဢိူင် ဢၼ်ပူႇၵႄႇဢုပ်ႉ 93 ဢိူင်ႇယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈတမၢၼ်ႇသဵၵ်ႉ ဢၼ်တူၵ်းၽၢႆႇဢွၵ်ႇသုတ်းသုတ်းၸႄႈဝဵင်းၵဝၼႆႉ ၸပ်းဢိူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉတင်း ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၼႆ့ မီးဝႆႉတေႃႇၼႃႈတင်း လွႆၵေႇလႃႇသ၊ လွႆၵျႅၵ်ႉထီးယူဝ်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈတထူင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းၵဝၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉပဵင်းဝႆႉ ပတ်ႉပိုၼ်ႉလႄႈ ၸၢင်ႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈလႆႈ တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ၸႄႈဝဵင်းၵဝၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ မႄႈၼမ်ႉၸိတ်ႉတွင်း လႄႈ မႄႈၼမ်ႉပႃႇၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၸမ်ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁုင်လႆႈၵိူဝ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်ထူင် လႄႈ ၽႃႈတူင်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈၵဝၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁူႉၼမ်ဝႃႈ ထူင်ၵဝ ၼႆယဝ်ႉ။ [3]
ၽူႈၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တၵူင်ႇဢူးထုၼ်းမျိၼ်ႉ (မႄႇတီႇလၵၢၼ်ႇ)
- ၶျိတ်ႉၸၢၼ်ႇဝိၼ်း (ယိတ်ႉၵၢၼ်ႇၵျီးယႂႃႇ)
- ဢူးသူၺ်ႇဢွင်ႇ (မႁႃႇဝဵၵ်ႉၸႃႇ၊ ဝဋံသကာသိရောမဏိ) (ၽလေး)
- ၸၢႆးငဝ်း မျိၼ်ႉဢွင်ႇ (တႅၵ်ႉၵလ)
- ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၶျိတ်ႉဝႂိၼ်းၺုၼ်ႉ
- မွင်ႇမွင်ႇၽျူႇ[2]
- Nay Min (Actor) - Thakala
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေ ၂၀၁၅) Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL. ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, ၅၅. Retrieved on ၂၈ နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၅. Archived 12 September 2014 at the Wayback Machine.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၇၉.
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁)


text:
တတ်ႉၵူင်း၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတတ်ႉၵူင်း (မၢၼ်ႈ: တပ်ကုန်းမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Tatkon) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း တွၼ်ႈတႃႇ ၸႄႈဝဵင်းတတ်ႉၵူင်း ယဝ်ႉ။ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ တတ်ႉၵူင်း ဝႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၵိုၼ်းၸွမ်း ပၢင်တၢၼ်ႈၶႆႈ၊ ပၢင်တြႃး၊ ပၢင်လူႇပၢင်တၢၼ်းယဝႉ်။ ပဵၼ်ဝဵင်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈသိုဝ်ႉၶၢႆၶဝ်၊ ထူဝ်ႇငႃး၊ ၶူဝ်းၸႂ်ႉပိုၼ်ႉတီႈ၊ မီးပႃးႁူင်းၵၢၼ်ၸၢၵ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၵိၼ်ၶူဝ်းယမ်ႉ ၶူဝ်းၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်းယဝ်ႉ။ မီးႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ မီးပႃးၵျွင်းတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈပရိယတ်ႉတိ တွၼ်ႈတႃႇ ၼိူဝ်ဝဵင်းသေဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈပိုင်ႈဢိင်သေ ဢွၼ်ၵၼ် သွၼ်တႄႉ သွၼ်ဝႃႈယူႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်းလင် တီႈဝဵင်းတတ်ႉၵူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈႁူင်းပွႆႇသဵင်၊ ႁူင်းပွႆႇငဝ်းႁၢင်ႈသဵင်မျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]


text:
ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ဢၼ်လုၵ်ႈၽႂ် လၢင်းမၼ်း ဢမ်ႇလႆႈ ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ၵူဝ်မိူဝ်းၼႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လပ်းသိင်ႇ ၵၢတ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း မိူဝ်းၼႃႈ။
တႄႇဢဝ် ပီ 2020 မႃး ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၽႄႈလၢမ်းလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်း။ ႁူဝ်ပီ 2021 လိူၼ် ၾႅပ်ႊပိဝ်ႊဝရီ 1 ဝၼ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းထႅင်ႈ။ ၶႅၼ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ၵၢၼ် ၶွင်ႉၶမ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸိူင်ႉၵၢတ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ၶူးသွၼ်/ မေႃသွၼ် တင်းၼမ် တင်းလၢႆၵေႃႈ ႁဵတ်း ၵူၼ်းမိူင်းတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်ဢမ်ႇတုင်းႁပ်ႉၶေႃႈၸီႉသင်ႇ CDM (civil disobedience movement) လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈႁပ်း။ ပေႃႈမႄႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်လုၵ်ႈလၢင်း ၵႂႃႇဢဝ်လၢႆး ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႂ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းမိူင်း။ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလုၵ်ႉႁိၼ် ပဵၼ်ၾိုၼ်း ပဵၼ်ၾႆး။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈယင်ႉၵိုတ်း ပႅတ်ႈလၢႆမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း သွင်ပီ။
ၼၢင်းပူႉၶမ်း ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဝဵင်းပၢင်လူင် လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပဵၼ်ဢၼ်လႆႈမႆႈ ၸႂ်ႁႅင်းတႄႉဢေႃႈ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ ပိၵ်ႉမႃးႁိုင်ယဝ်ႉလႄႈ။ လႆႈသွၼ်ပၼ် ယူႇတီႈႁိူၼ်းဢိတ်း ဢွတ်းၵူၺ်း။ မၼ်း ဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ တေတူၵ်းလိုၼ်း သွင်ပီယဝ်ႉၶႃႈလူး ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်း မႃးၼႆႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ ၵေႃႉယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်း ၶႃႈသမ်ႉဝူၼ်ႉဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၶဝ်တေသွၼ်ပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉ ပေႃးပူၼ်ႉၵႂႃႇၼႆ ၶဝ်တေမေႃလီဢၢႆသေ ဢမ်ႇၶႂ်ႈသွၼ် ႁဵၼ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ တေမီးမႃးလႄႈ ၵွပ်ႈၼႆ လႆႈမႆႈၸႂ်တႃႇၶဝ်ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်းၼင်ႇပေႃႈမႄႈ မၢင်ၵေႃႉ ၸိူဝ်းပွင်ပဵၼ်လႆႈတႄႉ ႁွင်ႉမေႃသွၼ်/ ၶူးသွၼ် မႃးသွၼ်ပၼ်တီႈႁိူၼ်းယေး ၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈမီးယူႇ။ ဢၼ်သွၼ် ႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး။
ၼႂ်းမိူင်းတႆး ဝဵင်းပိၵ်ႇထိူၼ်ႇ ႁၢင်ၶိူဝ်း ဢိၼ်ထိူဝ်ႊၼႅတ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈလီ၊ ႁဵၼ်းဢဝ်တၢင်းဢွၼ်လၢႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇငၢႆႈ။ ပေႃးမႄႈ ၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ။
ၼၢင်းၸၢမ်ႁွမ် မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဝဵင်းမိူင်းသူႈ လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈ ဢွၼ်တၢင်း မိူဝ်ႈၶဝ် ၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းယူႇတႄႉၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈလိၵ်ႈယူႇ။ တေႃႈလဵဝ် ပေႃးၶိုၼ်းထၢမ်လိၵ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းၼႆ ဢမ်ႇလႆႈ ယဝ်ႉၶႃႈ လိုမ်းမူတ်းယဝ်ႉ ႁဵတ်းၼႆ ၼႄႈ။ မၢင်ၵေႃႉ ဢၼ်ပိူၼ်ႈပွင်ပဵၼ်လႆႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈမီးငိုၼ်းတႄႉ သွၼ်ႁဵၼ်းပၼ်တၢင်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ မီးၶႃႈဢေႃႈ။ မၢင်ၸိူဝ်း ဢမ်ႇ ပွင်ပဵၼ်လႆႈသေ တုမ်ႉတိူဝ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႄႉ ၶႃႈဢေႃႈ ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်းၶဝ်တႄႉ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႇၵၼ် မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 ပီမႃးၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇတႄႉ သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၵႂႃႇၸွမ်းၼႂ်းသူၼ်ႁႆႈၼႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတင်းၼမ်၊ ၸိူဝ်းမေႃ ၸွႆႈၵၢၼ် ပဵၼ်ၵၢၼ် ပဵၼ်ငၢၼ်း မီးယူႇ သေတႃႉ ဢၼ်သၢင်လၢဝ်ႉ ယူႇလၢႆလၢႆၵေႃႈဢမ်ႇဢေႇ။
မေႃသွၼ်ယိင်း ယူႇမိူင်းသူႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ် လီမႆႈၸႂ်ႁႅင်းတႄႉၶႃႈ ႁဵတ်းသင်ၼႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ သုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းပႅတ်ႈ။ လႆႈပႅတ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၶဝ် တင်းၼမ်။ တီႈဝၢၼ်ႈၼႆႉ မီးႁႆႈမီးၵၢၼ်ၵူၺ်း ပေႃးဝႃႈပေႃႈမႄႈၵႂႃႇႁႆႈ ၵႂႃႇသူၼ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁဵတ်း ႁိုဝ် ဢမ်ႇမီးၽႂ်ပႂ်ႉႁိူၼ်းၼႆသေ ၵႃႈလႆႈႁွင်ႉၵႂႃႇၸွမ်း ယူႇၼႂ်းႁႆႈ/ၼႃး တၢၵ်ႇလႅတ်ႇတၢၵ်ႇၾူၼ် လဵၼ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် ၵေႃႈမီးတင်းၼမ်ၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းသေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ လီမႆႈၸႂ်ၸွမ်းၵူႈၵေႃႉၶႃႈ တႃႇတၢင်းၼႃႈၶဝ်”- ဝႃႈၼႆ။
သင်ဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းႁိုင်ၸိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႄႉ တေ လုတ်ႈႁၢမ်း ၵၢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်း သေဢမ်ႇၵႃး ဢႃယုၸူဝ်ႈၶူပ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တေယႂ်ႇမႃး ဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ၸိူဝ်း ၼႆၵေႃႈ တေမီးမႃး လႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်။
ယၢမ်းလဵဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် တင်းၼမ်၊ ပႃးၸဵမ်ၶူးသွၼ်၊ မေႃယႃ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် တေႃႇ ပၢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 11/10/2021 ၼႆႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ မျၢၼ်ႇမႃႉ ဢလိၼ် ၶွင်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ သိုၵ်းတႆး RCSS သိုၵ်းၶၢင် KIA သိုၵ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ KNU သိုၵ်းယၢင်းလႅင် KNPP ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ၵေႃႇၵၢၼ်ႁႆႉ – ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ၶဝ် ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ၽေးသိုၵ်း ၸၢင်ႈလၢမ်းမႃးမိူင်းတႆး လႄႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ပၢႆးယူႇလီ ပၢႆးၵႃႉၶၢႆ တေၸၢင်ႈ တူၵ်းထႅင်ႈ ၵူႈလွင်ႈ လွင်ႈၼႆယဝ်ႉ။


text:
တၢင်းႁူႉၼႂ်းလိၵ်ႈလူင်သတိပထၢၼ်ႇတြႃး
ႁူဝ်ၶေႃႈတြႃးထမ်းၸဝ်ႈၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈ – သတိပထၢၼ်ႇဝတ်ႉထု
တီႈမီးလိၵ်ႈလူင် – ဝတ်ႉတိယသထၢၼ် မႄႈတႅင် ၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး
ပီတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ – ပီသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ 2427 / ပီၵေႃးၸႃႇ 1245 (မွၵ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1883)
ပီၶိုၼ်းထုတ်ႇၵူးဢွၵ်ႇၽိုၼ်ၼႆႉ – ပီသႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထၸဝ်ႈ 2444 / ပီၵေႃးၸႃႇ 1262 (မွၵ်ႈပီၶရိတ်ႉ 1900)
ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈတႃႇၼ – သၢင်ႇၼွႆႇၶဝ်ၸဝ်ႈၽူဝ်မေး
ပပ်ႉၽိုၼ်သတိပထၢၼ်ႇဝတ်ႉထု ဢၼ်မီးတီႈဝတ်ႉတိယသထၢၼ် ဝဵင်းမႄႈတႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းလႆႈထႆႇပဵၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈတီႇၵီႇတိူဝ်ႇဝႆႉမိူဝ်ႈပီ 2005 သေ တိုၵ်ႉသွၵ်ႈလူတူၺ်းၶိုၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉဢိတ်းဢွတ်း။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈတႃႇၽိုၼ်တြႃး ႁူဝ်ၼႆႉ တင်းမူတ်းမီးၸမ် 270 ၶႅပ်း။ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ တေမႄးထတ်းတတ်းလီလီသေ တေႃႇၸပ်းၵၼ်ပဵၼ်ပပ်ႉတီႇၵီႇတိူဝ်ႇ(PDF)ၼႆယူႇ။
သင်ဝႃႈၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် ႁၼ်မႅၼ်ႈထမ်းတြႃးႁူဝ်ၼႆႉ မီးဝႆႉတၢင်ႇတီႈၸိုင် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလီတိတ်းတေႃႇၵၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉၵၼ်ယူႇ ၼႆဢေႃႈ။
ၶိူဝ်းယိုၼ်း
လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ဝၼ်းသဝ် (2/5/20)


text:
ပလႄး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းပလႄး (မၢၼ်ႈ: ပုလဲမြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Pale ; Shan pronunciation: [palɛ́]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးတီႈ ၸႄႈဝဵင်းပလႄး၊ ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2] ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ႁင်း ၸႄႈဝဵင်းပလႄးယဝ်ႉ။ ဝဵင်းပလႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ ယၢၼ် (11) လၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ပၢၼ်ႉၵျီႇသေ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈပီ 1885 ဝၢႆးသေ မိူင်းမၢၼ်ႈတင်းမိူင်း တူၵ်းတႂ်ႈမိုဝ်းဢင်းၵိတ်ႉၶဝ်ယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃးလိၼ် ပၢၼ်ႉၵျီႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးယဝ်ႉ။ ႁိုဝ် (9)ပီ ထိုင်မႃး 1894 ၼၼ်ႉ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၶၢင်တွင်းပွတ်းတႂ်ႈသေ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီး ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီး ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၵၼီႇ၊ ၽၢႆႇတူၵ်းၼႆႉ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈၶၢင်တွင်းပွတ်းတႂ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ဢေႇရိယႃႇတၢင်းၵႂၢင်ႈၼႆႉ မီး (485) လွၵ်းလၵ်းၵူၺ်း။ ဝၢႆးသေလႆႈ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃယဝ်ႉ ပိုတ်ႇလုမ်းၶုၼ်ၽွင်းဝဵင်းသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈၽွင်းငမ်းမႃးယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၶေႃႈပူင် ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်သႃႇသၼႃႇ (ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼၢမ်း ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ) ၼၼ်ႉသေ လႆႈမၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၸႄႈဝဵင်းမႃးယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈလႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ 94° 25' လႄႈ 94° 25'၊ တီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုတ်ႉႁွင်ႇ 21° 18' လႄႈ 21° 48' ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းသႃးလိၼ်းၵျီး၊ ၽၢႆႇတူၵ်း မီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းၵၢၼ်ႉၵေႃး၊ ၽၢႆႇၸၢၼ်းမီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းမျႅင်ႇ လႄႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၼႃႈသုင်ပၢင်ႇလၢႆႇ 454 ထတ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈတႄႉ မီးဝႆႉ 621.798 လွၵ်းလၵ်းသေ ပေႃးဢဝ် ဢေႇၵဝႃႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး 392298 ဢေႇၵယဝ်ႉ။ တီႈ ၼႃႈဢွၵ်ႇ ၼႃးတူၵ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၵႂၢင်ႈသုတ်းၼႆႉ မီး 31 လၵ်းသေ ၼႃႈႁွင်ႇၼႃႈၸၢၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၵႂၢင်ႈသုတ်းၼႆႉ မီး 19 လၵ်းယဝ်ႉ။
ပိူင်ၽွတ်ႈႁႅၼ်း ပွၵ်ႉ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပိူင်ၽွတ်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ဝဵင်း/ ပွၵ်ႉ/ ဝၢၼ်ႈတႄႉ ပွၵ်ႉမီး 2 ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႈမီး 59 ဢိူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈမီး 188 ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 2014 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တီႈၸႄႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ တင်းသဵင်ႈ မီးယူႇ 144,006 ၵေႃႉသေ ၸၢႆး မီး 66,809 ၵေႃႉ၊ ယိင်း မီး 77,197 ၵေႃႉယဝ်ႉ။[1]
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼိုင်ႈပီၼႆႉ ၽူၼ်မႃး မွၵ်ႈ 50 ဝၼ်းသေ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်လႆႈ မွၵ်ႈ 40 ၼိဝ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ႁူမ်ႈ (ၶဝ်ႈပႃးႁူင်းႁဵၼ်းၽႄ) မီး 10 ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင် (ၶဝ်ႈပႃးႁူင်းႁဵၼ်းၽႄ) 39 ႁူင်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ မီးယူႇ 126 ႁူင်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ် ၵၼ်ပၢႆးယူႇလီဝႃႈ မီးဝႆႉ ႁူင်းယႃၸႄႈဝဵင်း 1 ႁူင်း၊ ႁူင်းယႃဢိူင်ႇ 1 ဢိူင်ႇ လႄႈ ႁွင်ႈပၢႆးယူႇလီဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ပိုတ်ႇဝႆႉ 6 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ မီးဝႆႉ ယေးငိုၼ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း။ တီႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသၢႆတၢင်းႁိူဝ်းမိၼ်၊ သၢႆတၢင်းၼမ်ႉ၊ တၢင်းရူတ်ႉလဵၼ်း။ သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၵႃးပိူင်လူင် တီႈ ဝဵင်းပလႄးၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈယိၼ်းမႃႇပိၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်းသေ ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢၼ်ၼိုင်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းရူတ်ႉၵႃး မူင်ႇယႂႃႇ - ပလႄး - ၵၢၼ်ႉၵေႃးလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ၶႅမ်ႉလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸိူဝ်းမီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းပလႄးၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပဵၼ်ပိူင်လူင်ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉၼႆႉ ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ 46%၊ သိုဝ်ႉၶၢႆ - 4 %၊ ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ - 3% သေ ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉတၢင်ႇၸိူဝ်း - 33% ၊ ၵူၼ်းၸွမ်းဝၼ်း မီး 14 % ယဝ်ႉ။
ၽၢႆၸိူဝ်းဢၼ်မီးဝႆႉတႄႉ မျွၵ်ႉယမႃး၊ ၽၢႆလႅင်းၶျွင်း၊ မျွၵ်ႉယမႃး (ယေႇၵူႇ) လႄႈ ၽၢႆၵၢၼ်ႉထွင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵုၼ်ႇသိၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇပိူင်လူင်ၼႆႉ ပဵၼ် ၵျုင်ႇ၊ ထူဝ်ႇလိူင်၊ ငႃး၊ မွၵ်ႇဝၢႆႇဝၼ်း၊ ၶဝ်ႈ သေ တၢင်ႇၶၢႆၸူး ဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇ လႄႈ ဝဵင်းပၶူၵ်ႉၵူႇ ၼမ်သေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 54.
- ↑ "Pale, Myanmar" Geonames.com


text:
ပၵ်းပိူင်ယူႇၵိၼ်ၶဝ်လႄႈ ပၼ်တၢမ်ႇ
ၼႂ်းမိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇလီႁူႉ
--------------------------------------
မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း တေဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉၸၵ်း မိုတ်ႈႁူဝႆႉယူႇ။ ပဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ မၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉ မိူင်းၼိုင်ႈ။ ဢၼ်တေလၢတ်ႈၼႄၼႆႉတႄႉ ပဵၼ် တၢမ်ႇ မိူင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈမိူင်းၶဝ် ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးပၵ်းပိူင်လီ မိူင်းၼိုင်ႈလႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၶတ်းၸႂ်ပိၼ်ႇမႃး တႃႇႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်တၢင်းႁူႉဢိတ်းဢွတ်း တႃႇသူၵဝ်ႁဝ်းႁႃး ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈႁူႉဝႃႈ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၼႆႉႉႉႉ။
ဢွၼ်တၢင်းၸူဝ်ႈပႆႇလၢတ်ႈၼႄၼႆႉ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉဝႆႉ ၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်းမိူင်းၶဝ်ၵွၼ်ႇ။
ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ သိင်ႇၵပူဝ်ႇ
- (100)ၼႆႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ တေႃႈလဵဝ် (101,449)
- (500) တူၵ်းမွၵ်ႈ (5)သႅၼ်ပၢႆ
- (1000) တူၵ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈ (သိပ်းသႅၼ်ပၢႆ)
- (10000) တူၵ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈ (100 သႅၼ်ပၢႆ) ၼႆၼပ်ႉၵႂႃႇသေၵမ်း။
သႅၼ်ပၢႆႁဵင်သီႇပၢၵ်ႇသီႇၶၼ်ပၢႆၵဝ်ႈပျႃး ဢဝ်ၶိုၼ်းငိုၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ (26၊ 12၊ 2017)ဝႃႇ။
ၼႂ်းမိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇၼႆႉ သင်ဝႃႈပၼ်တၢမ်ႇၶွၼ်ႉၼိုင်ႈပွၵ်ႈၼႆ
1) တၢမ်ႇၶွၼ်ႉ။
• တၢင်းယၢဝ်းၶွၼ်ႉ 1.2m
• တၢင်းဝႆး ၽတ်ႉၽဵင်ႇၶဝ်ႁႅမ် 160km/hr
• ၵူၼ်းႁဝ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ သင်ႁႅမ်ၵ တေထုၵ်ႇၺႃးမွၵ်ႈ တီႈၼမ်သုတ်းၵေႃႈ 24ၵမ်း။
2) တႄႇမိူဝ်ႈပီ 1987ၼၼ်ႉမႃး ထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် သင်ဝႃႈၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ၼိူဝ် MRT ဢၼ်ၶဝ် ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၼႆၸိုင် ၺႃးတၢမ်ႇငိုၼ်း S$ 500 တူၵ်းမႅၼ်ႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ (507ႇ239) ငိုၼ်းထႆး 12ႇ196 ဝၢတ်ႇယဝ်ႉ။
3) ပႅင်ႇသေ ပီႇဢႄႇ (ဢၼ်ႁဝ်းဢူမ်ၵဵဝ်ႉ) မေႃယႃၶဝ်ပၼ်ၶႂၢင်ႉၶၢႆၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၵႂႃႇသိုဝ်ႉၵိၼ်တၢင်ႇဢၼ် ပေႃးၼႆၸိုင် တူၵ်းၶွၵ်ႈ (2)ပီလႄႈ ၺႃးတၢမ်ႇငိုၼ်း ၼိုင်ႈသႅၼ်။ ငိုၼ်းမၢၼ်ႈတႄႉ မွၵ်ႈ (1ႇ014ႉ4437) ႁႅင်သႅၼ်ပၢႆယဝ်ႉ။
4) သင်လၵ်ႉလႅၼ်ႈ Wifi တီႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ တၢင်ႇၵူၼ်း သင်ႁဵတ်း (hacking) ပေႃးၼႆၸိုင် ၺႃးတၢမ်ႇငိုၼ်း ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇလႄႈ တူၵ်းၶွၵ်ႈသၢမ်ပီ။
5) တီႈၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇသဝ်း လဵၼ်ႈ ၵႂႃႇမႃးၼင်ႈယူႇ ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈ ၵႂႃႇၸၼ်ႁၢင်ႈ၊ ပၢၼ်းသီ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ လဵၼ်းလၢႆးၸိုင် ၺႃးၶွၼ်ႉၼိုင်ႈၵမ်းလႄႈ ထွင်ႇၶွၵ်ႈ ၼိုင်ႈလိူၼ်။
6) ၸွမ်းၼင်ႇပိူၼ်ႈတမ်းဝၢင်းဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းလတ်းၶၢမ်ႈၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၶၢမ်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၼႆ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ တေၺႃးတၢမ်ႇငိုၼ်း (20)တေႃႇလႃႇထိုင် ၼိုင်ႈႁဵင်၊ မၢင်ပွၵ်ႈယင်းလႆႈ တူၵ်းၶွၵ်ႈသၢမ်လိူၼ်ပႃးၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။
7) တီႈၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ထၢင်ႇၽၢႆႈၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈလိုမ်းဢဝ်ၼမ်ႉမၼ်းလူင်း ထွၵ်ႇပေႃးၼႆၸိုင် ၺႃးတၢမ်ႇ (150)တေႃႇလႃႇသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇသေ တူၵ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈ (သႅၼ်ႁႃႈမိုၼ်ႇပၢႆယဝ်ႉ)။ သင်လိုမ်းထႅင်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆၸိုင် ၺႃးၶွၼ်ႉသွင်ၵမ်းလႄႈ ၶွၵ်ႈသၢမ်လိူၼ်။
8) သမ်ႉဝႃႈပဵၼ်ၼႂ်းႁိူၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉ သင်ဢမ်ႇၼုင်ႈၶူဝ်း (ပဝ်ႇပႃႇလႃႇ) ဢမ်ႇၵိုၵ်းတူဝ်သင်သေ ယူႇၼင်ႈၵိၼ်ၼွၼ်းပေႃးၼႆၸိုင် ၺႃးတၢမ်ႇ (2000) တေႃႇလႃႇ (ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 20သႅၼ်ပၢႆ) လႄႈ ၶွၵ်ႈ သၢမ်လိူၼ်။
9) ဢွင်ႈတီး ၵူၼ်းတၢင်းၼမ်ၸႂ်ႉတိုဝ်ႈၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၵႂႃႇယဵဝ်ႈၼႆ တၢမ်ႇငိုၼ်း (2000)တေႃႇလႃႇလႄႈ ၶွၼ်ႉၼိုင်ႈၵမ်း။
10) ပႅင်ႇသေတီႈပႅတ်ႈၵူၺ်ယိုဝ် ယုၵ်ႉယၵ်းၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈၵႂႃႇပႅတ်ႈထႅင်ႈတၢင်ႇတီႈၼႆ ၺႃးတၢမ်ႇငိုၼ်း (1000) တေႃႇလႃႇ တူၵ်းငိုၼ်းမၢၼ်ႈ (10) သႅၼ်ပၢႆ။
11) ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈၽႃႇသႃႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တီႈၵိူဝ်းယမ်သေ တေဢမ်ႇလႆႈၽိတ်းထဵင်မေႃးမေးၵၼ်၊ သင်ဝႃႈၽိတ်းထဵင် မေႃးမေး ၵႂၢမ်းၼမ်တေႃႇၵၼ်ၸိုင် တၢမ်ႇငိုၼ်း (10000) တေႃႇလႃႇ၊ ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ (10ႇ144ႇ142) တူၵ်းၶွၵ်ႇသၢမ်လိူၼ် ၶွၼ်ႉသၢမ်ၵၼ်း။
12) ၼႂ်းမိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တမ်းၽိူၼ် ၼႂ်းလၢၼ်ႉ ဢၼ်မၢၼ်ႈဝႃႈ (ၸႃပွႆးထူဝ်း) ၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈငိုၼ်း Tip money ယိုၼ်ႈပၼ် Service ၼႆ ပဵၼ်ၽၢင်ႁၢင်ႈၸၼ်ႉတႅမ်ႇၼႃႇလႄႈ သင်ၵေႃႉဢၼ်လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းပၼ်ၼၼ်ႉ တိူင်ႇလၢတ်ႈပေႃးၼႆၸိုင် ၺႃးတၢမ်ႇ (10000)မိုၼ်ႇ၊ ၶွၼ်ႉ ၼိုင်ႈၵမ်ႈ၊ လႄႈ ၶွၵ်ႈ သွင်လိူၼ်။
13) ၼႂ်းမိူင်းသိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇၼႆ ဢဝ်မိုဝ်းၸိၼႃႈတမ်တႃၵၼ်သေ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလိူင်းၸိူင်း ႁၢင်ႈႁၢႆႉသုတ်း တူၵ်းတႅမ်ႇတႄႉꧦဝႃႈꧦ ဢၼ်ၼိုင်ႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
14) ၼႂ်းမိူင်းသိင်ႇၵႃပူဝ်ႇၼႆ သင်ဝႃႈ Hugging တၢင်ႇၵေႃႉ ပေႃးၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈၸႂ် ဢမ်ႇၽွမ်ႉၸိုင် ၺႃးတၢမ်ႇၶွၼ်ႉ သွင်ၵမ်း။
15) သင်ဝႃႈလူလွမ်ထိင်း လဵင်ႉမႅဝ်း မႃၶဝ်သေ လိုမ်းၽႅဝ်ႈပႅတ်ႈၶီႈ ယဵဝ်ႈသတ်းလဵင်ႉၼႆၸိုင် ၺႃးတၢမ်ႇ (500)တေႃႇလႃႇလႄႈ ၵူၼ်းပႂ်ႉႁိူၼ်းၶဝ် ၽင်ႉသတိပၼ်ၵၼ်သေၵမ်း။
16) သင်ဝႃႈ လုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ ၼိူဝ်လူတ်ႉၾႆးၼႆ (1000)တေႃႇလႃႇ၊ သင်ၵိၼ်မၢၵ်ႇတူးရိၼ်း မၢၵ်ႇလၢင်းလိၼ် လႄႈ တေႃႇၶိူင်ႈဢၼ်မေႃၸၢင်ႈတႅၵ်ႇမႆႈပႃးၸွမ်းၸိုင် တၢမ်ႇငိုၼ်း (5000)တေႃႇလႃႇ။
17) သင်ထူမ်ႇၼမ်ႉလၢႆး ၶီႈတိူဝ်ႇ တီႈၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးပႆၸိုင် တၢမ်ႇငိုၼ်း (500)တေႃႇလႃႇ။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယင်းမီးထႅင်ႈၵွၼ်ႇ သင်ၵႂႃႇလႄႇသူၼ်သတ်းသေ ၵႂႃႇလဵင်ႉဢွႆႇတၢင်းၵိၼ် တူဝ်သတ်းၶဝ် ဢမ်ႇမႅၼ်ႈတီႈၼႆၵေႃႈ ၺႃးတၢမ်ႇ၊ ၵိုတ်းၵႃးဢမ်ႇမႅၼ်ႈတီးၵေႃႈ ၺႃးတၢမ်ႇ၊ ၸႅတ်ႈၺႃးယုင်း ၼွၼ်ၼႂ်းၼမ်ႉ ၼႂ်းဢႅင်ႇၵေႃႈ ၺႃးတၢမ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ မွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ထၢင်ႇဝႃႈ တေလႆႈတၢင်းႁူႉ တႃႇႁဝ်း ပိူၼ်ႈပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပၵ်းပိူင်ပိူၼ်ႈ ၶႅမ်ႉၶိုၵ်ႉၸူိင်ႉႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ သင်ဝႃႈၽိတ်းၺႃး ႁဵတ်းမႅၼ်ႈၺႃးပေႃးၸိုင်ၼႆ ဢမ်ႇမီးတႃႇတေထဵင် တိုၼ်းဝႃႈတေလႆႈၺႃးဢမ်ႇၵၢတ်ႈတႄႉ လိုၼ်းသုတ်ႈ ၶႂ်ႈသင်ႇၼင်ႇၼႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ် သင်ႈဝႃႈပီႈꧦၼွင်ႉꧦႁဝ်းၶဝ် တေဢႅဝ်ႇၼႆၵေႃႈ ႁႂ်ႈမေႃတူၺ်းပိူၼ်ႈၵႂႃႇမႃးပႆယူႇသဝ်းၼၼ်ႉသေၵမ်း။ သင်တဵမ်ႈၽိတ်းၵႂႃႇၶႂၢင်းပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈေၼႃ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ ငိၼ်းၸူမ်းၼမ်ၼမ်ၶႃႈ။
Post _ S.S.S
ShanStateDefenceArmy


text:
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ၼႂ်းသွင်သၢမ်ဝၼ်းၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်း မီးလွင်ႈတူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လိူင်ႇၽႄႈမႃးသေယဝ်ႉ ထိုင်တီႈမိူင်းရၶႅင်ႇတင်းမိူင်းပေႃးလႆႈ ႁဵတ်း Lock Down သေ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဢၼ်ပဵၼ် ပိုၼ်ႉထၢမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈပိၵ်ႉဢိုတ်းၶိုၼ်းတင်းသဵင်ႈၼႆ တေလႆႈငိၼ်းၵၼ်ယူႇၶႃႈၼေႃႈ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈလႆႈဢိုတ်း မိူင်းရၶႅင်ႇၵေႃႈလွင်ႈၵႂႃႇတင်းပႆ လႆႈဢိုတ်းဝႆႉၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ တေလိူင်ႇၽႄႈၸွတ်ႇၵႂႃႇ တင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁိုဝ်။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်တေဢၢၼ်းႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ဝၼ်းတီႈ 8 ၼၼ်ႉၸွင်ႇသမ်ႉတေပဵၼ်ယဝ်ႉၼႄႇ၊ ပေႃးဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈဢၼ်ၼၼ်ႉမႃးသမ်ႉတေမီးၽွၼ်းယွၼ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၺ်းၵူၺ်းၼႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း ၶႃႈၼေႃႈ။
မႆႈၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇၼႆ 1- ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်ယဝ်ႉႁႃႉ။ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈတေၶၢႆႉၵႂႃႇၼႄႇ။ 2- ပေႃးဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ တေသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇၼႆၸိုင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢႃယု တၼ်းႁဵင်းမၼ်းသုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇပႅတ်ႈသေယဝ်ႉ ယူဝ်တေလႆႈဢူၼ်းဢၢပ်ႈဢႃႇၼႃႇထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်းတပ်ႉသိုၵ်းႁိုဝ်ၼႆ ၸိူဝ်းမႆႈၸႂ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈမီးၶႃႈၼေႃႈ။
ပေႃးၼႆၸွင်ႇမၼ်းသမ်ႉလႅပ်ႈတေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼႄႇ။ ႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမၼ်း။ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်း ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ဢၼ်တမ်းဝၢင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်လႄႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းၶႃႈမႃးတေႃႉတႆႇၶႆႈတေၵၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈၼေႃႈ။
လွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း မႆႈၸႂ်ဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 လိူင်ႇၽႄႈမႃးလႄႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇပဵၼ်ယဝ်ႉႁႃႉ ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႈမီးမႃး။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ၵႃႈဢမ်ႇပဵၼ် ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတိုၼ်းတေၶတ်းၸႂ်ယဝ်ႉၶႃႈ။
ပေႃးယူႇၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတူၺ်းၼႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယုၵ်ႉတၢင်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉႁႃမီးမႃး ပၢတ်ႈၼႆႉ ၵမ်းၼႆႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၶႃႈၼႃ။
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းၼူၵ်ႉယုင်းၼႆႉ ပေႃးတင်းဝႃႈမၼ်းဢမ်ႇသိုပ်ႇလႆႈ ဢႃႇၼႃႇထႅင်ႈၸုပ်ႈၼိုင်ႈၼႆၸိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶၢႆႉလႅၵ်ႈၸူး လွၵ်းပိူင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၵေႃႇ သၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ဢၼ်မၼ်းမၢင်ႇၵိူဝ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 30-40 ပီၼၼ်ႉ တေၸူမ်ဝၢႆးႁၢႆၵႂႃႇ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵမ်းၼႆႉယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။
ၸင်ႇဝႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေသိုပ်ႇပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၶၢႆႉၸူးလွၵ်းပိူင်တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်မၼ်းၶႆႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ၵႃႈတၵ်းတေလႆႈၵၼ်ႉၵူၵ်ႉ ႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းဢွင်ႇပေႉထႅင်ႈၵမ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉတေႁဵတ်းယူႇၼႆၵေႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်မၵ်းၶၢၼ်းဝႆႉ ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊပိူဝ်ႊ 8 ဝၼ်းၼၼ်ႉတေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ။ ပေႃးသမ်ႉဝႃႈ လႆႈသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇတၢင်းလင် 1 လိူၼ်ႁႃႉ 2 လိူၼ်ၼႆ ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ယူဝ်တေလႆႈဢူၼ်းဢၢပ်ႈတီႈ (လုံခြုံရေးကောင်စီ) ဢၼ်ဝႃႈၶွင်ႊသီႊ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ၵႅတ်ႇၶႄ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သုမ်ႇငုမ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈမႆႈၸႂ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼေႃႈ။
ၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းၸွမ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 တႄႉမၼ်းတေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼႆ တေမီးယူႇလၢႆလၢႆၶေႃႈ။ တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈ ဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၶိင်ႇၶိုတ်းယၢမ်းလႄႈ လႆႈသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢႃႇၼႃႇပၢၼ်ႇပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ဢမ်တၢပ်ႈလူဝ်ႇလႆႈ ဢူၼ်းဢၢပ်ႈပၼ်ၶွင်ႊသီႊၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄလႄႈ ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းမႃးတူၺ်းတီႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 မတ်ႉတႃ 61 ၼၼ်ႉၶႃႈ။
တီႈမၢႆ ၵ ၼၼ်ႉဝႃႈဝႆႉဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢႃယုတၼ်းႁဵင်းမၼ်းမီးထိုင် 5 ပီ။
တီႈမၢႆ ၶ ၼၼ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ပေႃးဝႃႈ ဢႃယု တၼ်းႁဵင်းၼၼ်ႉ သုတ်းသဵင်ႈယဝ်ႈၸိုင် တေလႆႈသိုပ်ႇႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁၼ်ႉတေႃႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵွၼ်ႇ – ဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼေႃႈ။
တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈ မီးလွင်ႈမီးလိူင်ႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇလိူၵ်ႈလႆႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ မႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်း ပုၼ်းၽွၼ်းၶဝ်တိုၼ်းပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ။ ဢႃႇၼႃႇတိုၵ်ႉသိုပ်ႇမီးဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇၼႆ တီႈပွင်ႇမၼ်းမီးဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။
ထႅင်ႈတွၼ်ႈသမ်ႉ တီႈမတ်ႉတႃ 235 (ၵ) ၼၼ်ႉဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၶုၼ်ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (ပြည်ထောင်စု၀န်ကြီး – ဒုတိယ ပြည်ထောင်စု၀န်ကြီး) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ဢႃယုတၼ်းႁဵင်းၶဝ်မီးပဵင်းၸွမ်ၸိုင်ႈၼႆ တမ်းဝၢင်းဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼေႃ။
ပွင်ဝႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈဢမ်ႇၵႃး ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ဢိၵ်ႇပႃး ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်းလႆႈယူႇ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈယူႇ ၶႆႈဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉၶႃႈၼေႃႈ။
ၵမ်းၼႆႉ ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈ တီႈမတ်ႉတႃ 262 ၼၼ်ႉ သမ်ႉၼႄဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈတိူင်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်း ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်း ၶုၼ်ၽွင်းၸႄႈတိူင်းလႄႈ ၶုၼ်ၽွင်းၸႄႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ဢႃယုတၼ်းႁဵင်းမီးပဵင်းၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၺ်းဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်မီးတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈတိူင်းလႄႈ ၸႄႈမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉတေသိုပ်ႇမီးဝႆႉထႅင်ႈယူႇ။ တီႈပွင်ႇမၼ်း ၵဵပ်းလႆႈၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈၼေႃႈ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉတွၼ်ႈတီႈ 4 တီႈမတ်ႉတႃ 113 မၢႆ ၵ ၼၼ်ႉဝႃႈဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇ – ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ သၽႃးတႅၼ်းၽွင်း ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ တေလႆႈႁပ်ႉႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵွၼ်ႇပႆႇတႄႇပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈ ၶွင်တႅၼ်းၽွင်း ၸုပ်ႈတေမႃးၼၼ်ႉ တၵ်းလႆႈႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၶဝ်ယူႇၼႆ ၶႃႈ။
ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃး တႅၼ်းၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇတႄႇလႆႈ ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၶွင် တႅၼ်းၽွင်းဢၼ်တေမႃးၼၼ်ႉၶဝ်တိုၼ်းမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ။
မိူၼ်ၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (အမျိုးသားလွှတ်တော်) ၼၼ်ႉၵေႃႈသမ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇမတ်ႉတႃ 145 သေယဝ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈ ၵႃႈတၵ်းတေလႆႈႁၢပ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸူဝ်ႈၵႃႈ ပႆႇတႄႇတင်ႈပၢင်ၵုမ် ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈ ၶွင်တႅၼ်းၽွင်းတေမႃးထႅင်ႈဢၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉ ၼႆၶႃႈၼေႃႈ။
ပွင်ႇဝႃႈတႄႉ တိူၵ်ႈတီႈ ဢႃယုတၼ်းႁဵင်းၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်း 2015 တေႃႇထိုင် 2020 ၼႆႉ မၼ်းသိုပ်ႇ သုတ်းၵႂႃႇသဵင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ တိူၵ်ႈတီႈပႆႇလႆႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈပႃးတင်း ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၵႅမ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင်ၼၼ်ႉသေဢမ်ႇၵႃး တီႈၸႄႈမိူင်းလႄႈၸႄႈတိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလႄႈ ၶုၼ်ၽွင်းၶဝ် သေဢမ်ႇၵႃး ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ သၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တင်းသွင်ထၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၵ်ႉမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းဝႆႉ သိုပ်ႇႁၢပ်ႇႁၢမ်ၵႂႃႇထႅင်ႈယူႇၼႆ ၼႄဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်းယူႇၶႃႈၼေႃႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈသင် ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းၸႄႈမိူင်းလႄႈ တိူင်းၶဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉဢမ်ႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းယဝ်ႉ။ ပွႆႇႁႂ်ႈဝႃႈ ဢႃယု တၼ်းႁဵင်းသုတ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ ၼႆၵေႃႈ မိူၼ်တင်းဝႃႈၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မၼ်းမီး ႁူဝ်ပဝ်ႈ လႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၾၢႆႇတႅၼ်းၽွင်းယူႇ တင်း 2-3 ထၢၼ်ႈ ၸဵမ်ၸၼ်ႉတိူင်းလႄႈ ၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၸၼ်ႈၸႄႈမိူင်းလႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဝႃႈၼၼ် ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးတႅၼ်းၽွင်းယဝ်ႉလႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်တႃႇတေၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဉပဒေ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တႃႇတေတမ်းဝၢင်း ၾိင်ႈမိူင်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဉပဒေ ဢၼ်မႂ်ႇ တႃႇတေပူတ်းယႃႉဢၼ်ၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးၵူၼ်းႁဵတ်းမၼ်း ယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။ ၵူၺ်းၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ သိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈယူႇ။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉဝႃႈ ပၼ်ႇတႃႇငိုၼ်းတွင်း ပတ်ႉၵျႅတ်ႉ တႃႇတေၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ၶၢဝ်းပွတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈထႅင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇ ဢမ်ႇမီးတႅၼ်းၽွင်းတႃႇတေမၵ်းမၼ်ႈ ယိုၼ်ယၼ်ပၼ်မၼ်းယဝ်ႉဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်ၵဝ်ႇပၵ်းၵဝ်ႇ တႅၼ်းၽွင်းၵဝ်ႇ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ သိုပ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၵႂႃႇၼႆ ၼႂ်းပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်းၼႄဝႆႉၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တိူၵ်ႈတီႈဝႃႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ လႆႈသုတ်ႉၶၢႆႉၵႂႃႇ တၢင်းၼႃႈၼၼ်ႉဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၊ တႃႇႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈဢူၼ်းဢၢပ်ႇဢႃႇၼႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးထိုင်တီႈ လူင်ႇၶျူင်ႇယေးၶွင်ႊသီႊ ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သုမ်ႇငုမ်းဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းၵႂႃႇယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။
ၵူၺ်းၵႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉ သိုပ်ႇမီးဝႆႉယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈတႄႉ ယူႇၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတူၺ်းတႄႉ ၶၵ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ ၸူဝ်ႈၵႃႈပႆႇၽွတ်ႈတင်ႈလႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေပႆႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈၵႂႃႇလႆႈမိူဝ်းၼႃႈၶႃႈ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵေႃႈသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၼႆလႄႈ သမ်ႉလီမႆႈၸႂ်ဝႃႈ တေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵၢင်မိူင်းမႃးထႅင်ႈႁိုဝ်ၼႆ ၵေႃႈလီမႆႈၸႂ်မႃးထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ပေႃးသမ်ႉပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် မႃးထႅင်ႈသမ်ႉ ယူဝ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉတေသိုပ်ႇႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းထႅင်ႈႁႃႉၼႆ ၵေႃႈလီဝူၼ်ႉသေ မီးၵႂၢမ်းထၢမ်မႃး။
တီႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းတူၺ်း ယူႇတီႈ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆႉဝႃႈ ၶဝ်မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၶဝ်မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶဝ်မီးသုၼ်ႇ ဢၼ်ၶႅမ်ႉတိူဝ်းလိူဝ်သေ ႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉၼႆႁဝ်းၶႃႈတႄႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ယူႇဝႆႉတႂ်ႈႁူမ်ႈငဝ်း 2008 ဝႆႉလႄႈ ပၼ်ႁႃဢၼ်ပဵၼ်ယူႇတင်းၵမ်ႇၽႃႇ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈ မၢပ်ႇမႂ်ၶဝ် ဢဝ်လိူင်ႈၶဝ် တၢင်ႇဝႆႉတီႈလုမ်းတြႃး ICJ ၼၼ်ႉ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၵေႃႉၶွင်ႈမၢၵ်ႇ ၵေႃႉပူၼ်ႉပႅၼ်မၼ်းပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉၵမ်းလဵဝ် ၶဝ်ၵေႃႉၵႂႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉႁဵတ်းမိူၵ်ႈတေႃႇ ၵူၼ်းၶိူဝ်း ရူဝ်ႊႁိၼ်ႊၵျႃႊၶဝ်သေလႄႈ ၸင်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်ပၼ်ႁႃမႃးၼႆၵေႃႈ တင်းမူတ်းႁူမ်ႈႁူႉၵၼ်ယူႇၶႃႈၼေႃႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇယူႇတီႈမိူင်း ၵမ်ႊပီႊယႃႊၶဝ် မၢပ်ႇမႂ်ဢဝ်လိူင်ႈၶဝ်တီႈ လုမ်းတြႃး ICJ ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵေႃႉလႆႈၵႂႃႇၵႄႈလိတ်ႈမၼ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႃႈၼႃ။ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႉလႆႈၵႂႃႇၵႄႈလိတ်ႈ။
ပွင်ႇဝႃႈၶဝ် မႃးပႅပ်ႉယူႇ သွၼ်ႈယူႇတႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ၸၢင်ႈ ဝႄႈႁူဝ်ၵႄႈတူဝ်လႆႈၼႆ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈဢၼ်ၼိုင်ႈၶႃႈၼေႃႈ။
သမ်ႉၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆ တေႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ပူၼ်ႉပႅၼ်တေႃႇသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း မိူင်းၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃးပႃးၸဵမ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈမိူင်းၵမ်ႇၽႃႇၵေႃႈဢမ်ႇလိုမ်း။
ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇသေ ၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼႆၸိုင် ယူႇတီႈလုမ်းၵမ်ႇၽႃႇလႄႈသင် ယူႇတီႈ မိူင်းဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇလႄႈသင် မိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ၼပ်ႉယမ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ တေၵွတ်ႇၵႆႇပႂ်ႉတူၺ်းဝႆႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ ။ တိုၼ်းတေဢဝ်လိူင်ႈ တိုၼ်းတေႁႃလိူင်ႈႁဵတ်းၶဵၼ်တေႃႇၶဝ်ၼႆ ၶဝ်ၵေႃႈတေၼပ်ႉသွၼ်ႇမႅၼ်ႈၺႃးယူႇၶႃႈၼႃ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၽိူဝ်ႇၶဝ်တေႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇသေ ၶိုၼ်ႈႁဵတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉ ၊ တႃႉၶဝ်ႁဵတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈၶႅင်ႇ ယူႇတႂ်ႈလၵ်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈတွၼ်ႈတႃႇၶဝ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ထတ်းႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။
ၵမ်းၼႆႉဢၼ်ဝႃႈၶဝ်မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၼၼ်ႉၶႃႈလူး မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈဢီႈသင်ၶႃႈလႃႇ။ တပ်ႉမတေႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼႆ ၶဝ်ယင်းမၢၵ်ႈမီးလိူဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵွၼ်ႇၶႃႈ ။ ထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဵတ်းၵူႈမဵဝ်းၶႃႈ ။ ၵၢၼ်ၶုတ်းၽွႆႈ ၶုတ်းသႅင် ၊ ၵၢၼ်ၶုတ်းၼမ်ႉမၼ်း၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မိူၼ်ၸိူင်ႉ ပီႊယႃႊ ၊ လဝ်ႈ ၊လႅၼ်းယႃႈ ဢၼ်မဵဝ်းလႆႈၶွၼ်ႇၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၵၢၼ်ၵႃႉမႆႉ ဢဝ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉတေႃႇထိုင်ၵၢၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉ ၼိူဝ်ၵွင်းတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇႁဵတ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသေဢၼ်ၶႃႈၼႃ။
တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၶဝ်မီးႁင်းၵူၺ်း၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ်မီးႁင်းၵူၺ်း၊ ႁူင်းယႃမီးႁင်းၵူၺ်း၊ လုမ်းတြႃးမီးႁင်းၵူၺ်း တတ်းသိၼ်တွၼ်ႇၾိင်ႈလႆႈႁင်းၶဝ် ထၢင်ႇႁၢင်ႈတႅတ်ႈတေႃးၶႃႈၼႃ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ် ပေႃးပဵၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းမႃး ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူဝ်ႇ တိူင်ႇပၢင်ႇ ဢုပ်ႇၵုမ်ငူပ်ႉငိၽႂ်သေယဝ်ႉ ငိုၼ်းၸၢႆႇတႃႇ ၼိုင်ႈပီလႂ် ၼိုင်ႈပီလႂ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ တၢင်ႇယွၼ်းလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈသေ ၶဝ်တၢင်ႇယွၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်ၶဝ်ၵူၺ်း။ ငိုၼ်းဢၼ်ၶဝ်လႆႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉၸၢႆႇၸိူင်ႉၼင်ႇႁိုဝ်၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႃႈႁိုဝ် တီႈလႂ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၽူႈလႂ်ၽႂ် မီးသုၼ်ႇပိူဝ်ႈတႃႇၵူတ်ႇထတ်းၶဝ်ၶႃႈၼႃ။
လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးယူႇတႂ်ႈ 2008 ။ ၸၢမ်းႁႂ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ၵႂႃႇတင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းႁင်းၵူၺ်းၶဝ်ၼႆ လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈမီးၵေႃႈတေမီးယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၼႄႉၼွၼ်းယဝ်ႉၶႃႈၼႃ။
ၸင်ႇဝႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵေႃႈမီး လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၵေႃႈမီး ၊ သုၼ်ႇၵေႃႈတဵမ်တီႈ။
သုၼ်ႇဢီႈသင်ၶႃႈလႃႇ? ပေႃးတေမႃးတူၺ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ တင်းၵမ်ႇၽႃႇ တပ်ႉသိုၵ်းလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵေႃႈ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈၶဝ်မီးသုၼ်ႇႁဵတ်းဝႆႉတဵမ်တီႈၶႃႈၼႃ။
ၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ 1 ၵေႃႉၶဝ်မီးသုၼ်ႇ ၶၢၼ်းတမ်းလႆႈ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်း 3 ဢၼ်ၶဝ်ယိပ်းငမ်ဝႆႉ။
ၾၢႆႇႁႅၼ်းၾိင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈ ဉပဒေပြုရေး ၼၼ်ႉသမ်ႉ ထၢၼ်ႈၸႄႈတိူင်းႁိုဝ်မိူင်းဢမ်ႇၵႃး ပႃးၸဵမ်ထၢၼ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၶဝ်ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 25 ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊ ၵူႈတီႈတီႈၶႃႈၼႃ။
ပေႃးမႃးတူၺ်းၸိူင်ႉၼႆ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မိူၼ်တင်းဝႃႈမၼ်းပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈၶႅင်ႇတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၼိုင်ႈ ။ ၸင်ႇဝႃး ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 ၼႆႉပဵၼ်သိူဝ်ႈၵၢပ်ႇလဵၵ်းလူင် တွၼ်ႈတႃႇတပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တေလႆႈယူႇတႂ်ႈမၼ်းသေယဝ်ႉ သွၼ်ႈႁူမ်ႈၵႂႃႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး မၢၵ်ႈမီးတိူဝ်းလိူဝ်ၵႂႃႇလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇၶဝ်တေႁုပ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇသေလႄႈ တင်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼႆ တီႈၼႆႈတႄႉ ထၢင်ႇၸႅင်ႈယဝ်ႉၶႃႈၼေႃႈ။
ၵူၺ်းသေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးမႃးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ယဝ်ႉႁႃႉ ၼႆတႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁပ်ႉပၢၵ်ႇၵၼ်ၶႃႈ။
ၸၢမ်းႁႂ်ႈဝႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းလႄႈသင် မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းလႄႈသင် မၼ်းလူဝ်ႇၼေ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း မၼ်းလူဝ်ႇၼေ ႁိၵ်ႈႁၢၼ်ႇၽုင်းမုၼ်မၼ်း လွင်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇမီးမၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်။ တပ်ႉသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉတႄႉဢိူဝ်ႈၼႆ ပေႃးထိုင်ယၢမ်းဢၼ်မၼ်းလူဝ်ႇၼေၼၼ်ႉမႃး မၼ်းၵႃႈတၵ်းတေ ယူင်ၽူင်းမၼ်းသေယဝ်ႉ ႁႃႁဵတ်းၵိၼ်တေႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇၸုမ်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈသေယဝ်ႉ ႁဵတ်းၼေပၢင်တိုၵ်း – ၼႄႉၼွၼ်းတိုၼ်းတေပဵၼ်မႃးၶႃႈၼႃ။
မိူၼ်ၸိူင်ႉပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်း ရၶႅင်ႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၸွမ်းယွမ်ႇၸွမ်းယုမ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၢင်တိုၵ်းဢၼ်ပဵၼ်ၸွမ်းႁူၺ်ႈၸွမ်းလွႆယဝ်ႉၶႃႈၼႃ ။ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၽႅဝ်ထိုင်မႃးၼႂ်းမိူင်းၵမ်းသိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ မၼ်းမီးသုၼ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ပွင်သၢင်ႈႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉတဵမ်တီႈၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႈဝႃႈလႆႈ ၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉၶႃႈ။
ၸွမ်းၼင်ႇမၼ်းမီးသုၼ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၽၢၼ်ႇသၢင်ႈႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းလႆႈၵေႃႈသမ်ႉမီး ဝႆႉၼႂ်းမိုဝ်းမၼ်း ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈၼႆ မိူၼ်ဝႃႈမႃးမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢိင်ႇၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမၼ်းပႆႇၵွၼ်းၵိူင်ႇတေႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႃး သေလွင်ႈလွင်ႈသေတၢင်းတၢင်းၼႆၸိုင် တိုၼ်းတေၽၢၼ်ႇသၢင်ႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ယူႇၼႆၼၼ်ႉတႄႉ တိုၼ်းၼႄႉၼွၼ်းယဝ်ႉၶႃႈ။
ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းမႃးႁုပ်ႈတူၺ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ တႄႇလၢတ်ႈၵၼ်မႃးဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမႅင်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ၼႆႉလိူင်ႇၽႄႈမႃးသေယဝ်ႉ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉတေပဵၼ်မႃးဢီႈသင်ၵူၺ်းၵူၺ်း။ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉဢမ်ႇပဵၼ်ယဝ်ႉႁႃႉ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တေလႆႈဢူၼ်းဢၢပ်ႈပၼ် ဢႃႇၼႃႇယဝ်ႉၼႄႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈလိူင်ႇၽႄႈမႃးယဝ်ႉၼႄႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈတႄႉ မၼ်းၵူၺ်းမီးတီႈ ၸေႇတၼႃႇၵၢင်ၸႂ် လီ ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႆႉၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း ၽၵ်းၵႃႇႁဝ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်းၼႆ ယွၼ်းတေႃႉတႆႇၶႆႈၼေ မွၵ်ႈၼႆႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈၶႃႈၼေႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ႁိုၼ်း ၵႃယၢင်း
29/8/2020


text:
ၸဵမ်မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးလၢႆလၢႆပီ ႁဝ်းၶႃႈ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ဝႃႇတမၢၼ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းယႂ်ႇလႄႈ လွၵ်းပိူင်ၽွင်းငမ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၶဵၼ်လူင်ထီႉၼိုင်ႈ တႃႇမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ။ ၼႂ်းလွၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ယူႇလွၵ်းပိူင်ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇ သိုၵ်းယိုတ်းမိူင်း ၼႆလႄႈ ယိုင်ႈၶႅၼ်းႁၢႆႉၸႃႉ တိူဝ်းလိူဝ်ယဝ်ႉ။
ႁဵတ်းသင်လႄႈၼႆ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵႂႃႇမီးတႂ်ႈၶေႃႈၸီႉသင်ႇသိုၵ်းတင်းသဵင်ႈသေ ပၵ်းပိူင်ၾိင်ႈမိူင်းသုမ်ႇငုမ်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Rule of Law ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ မၼ်းယိုင်ႈၶႅၼ်းတိူဝ်းႁၢႆႉၸႃႉ။
ဢိင်ၼိူဝ် ဝႃႇတမၢၼ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းယႂ်ႇလႄႈ လွၵ်းပိူင်ၽွင်းငမ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသေယဝ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈပၢၼ်ပၢၼ်ၼႆႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးၸႅၵ်ႇလိူတ်ႈ ယႅၵ်ႈၶိူဝ်းသေ တဵၵ်းတဵင်ၵုမ်းၵမ်မႃး။ ၼႂ်းၵႄႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပၢႆးမိူင်းၶွပ်ႇၼမ်ႉလႅၼ်လိၼ်ပေႃႉယွၼ်ႈ၊ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆး သုၼ်ႇၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်းဢီးသူင်ႇ သေ ၼႂ်းၵႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း တႅၵ်ႇယႅၵ်ႈႁၼ်ၽိတ်းၵၼ်ၵေႃႈ ၵိူတ်ႇမီးမႃးၸွမ်းၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းမိူင်းတႆးၼႆ ပဵၼ်ဢၼ်သုၵ်ႉယုင်ႈသူၼ်သၢၼ်လိူဝ်သုတ်းယဝ်ႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၼႃႈတီႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၽႅၼ်ႇလိၼ်တိတ်းၸပ်း မိူင်းၼွၵ်ႈ မီးပဵၼ် 3 မိူင်း ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလိူင်ႇၼမ် ဝႃႈၼႆသေယဝ်ႉ ၼႂ်းဢၼ်တိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈသဵၼ်ႈမီးယူႇ 14 တိူင်းၼၼ်ႉ ဢဝ်မႃးပၵ်းဝႆႉၼႂ်းမိူင်းတႆး 4 တိူင်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တပ်ႉၵွင်မီးယူႇ 200 ပၢႆ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးပႃးထႅင်ႈ တပ်ႉၵႅမ်ႁႅင်းဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (အရန်တပ်ရင်း) လႄႈ ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ၊ ၸုမ်း PGF တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ်ထႅင်ႈ တင်းၼမ်လၢႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်း ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆၵေႃႈ သိုၵ်းတႆး၊ သိုၵ်းဝႃႉ၊ သိုၵ်းပဢူဝ်း၊ သိုၵ်းပလွင်ႈ၊ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ သိုၵ်းၶၢင် ၸိူဝ်း ၼႆႉ မီးဝႆႉၸဵမ်ပိုင်းသေ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ တိူဝ်းမႃးထႅင်ႈ သိုၵ်းဢႃႇၶႃႇ၊ သိုၵ်းယၢင်းပၢတ်ႈတွင်း၊ သိုၵ်းတွင်ႇလိူဝ်း၊ သိုၵ်းလႃးႁူႇ၊ သိုၵ်းဢၢင်းသႃးလႄႈ သိုၵ်း လီႉသေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝႆႉ PDF တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းၽႂ်မၼ်း ဝႆႉယဝ်ႉ။
ၾၢႆႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉၵူၺ်းၵူၺ်း ပေႃးမႃးၼပ်ႉတူၺ်း ဢၼ်မီးဝႆႉၸဵမ်ပိုင်းလႄႈ ဢၼ်ၵိူတ်ႇမီးမႃးတေႃႈလဵဝ် ပေႃးဢဝ်ၸုမ်းမၼ်းဝႃႈၸိုင် မီး 300 ပၢႆ ယဝ်ႉ။
ပေႃးၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမီးၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၼႃႈတီႈမၼ်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼႆၵေႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ မီး 5 လၢၼ်ႉ ဢိူဝ်ႈၼႆ လၢတ်ႈၵၼ်မႃး ႁိုင်ႁူဝ်သိပ်းပီမၼ်းမႃးယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆး မီးၵႃႈႁိုဝ်တႄႉတႄႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸုမ်းလႂ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမႃး။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ တႆးသမ်ႉမီးလၢႆဝၵ်ႈ (%) ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈလႆႈတႅတ်ႈတေႃး။
ၼႂ်းပီ 2014 ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၼၼ်ႉ လူင်းၵဵပ်းဝႆႉ သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးယူႇ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ်မီးၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ ဢမ်ႇ ပိုၼ်ဢွၵ်ႇမႃး။
ၼႂ်းပီၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵွၼ်ႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပႆႇလူင်းၵဵပ်းၼၼ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းတႆးလၢႆလၢႆၸုမ်း ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ လူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉ ၵူၼ်းတႆး မႃးယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပႆႇႁၼ်ပိုၼ်ဢွၵ်ႇမႃး။
ပေႃးဢဝ်သဵၼ်ႈမၢႆႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၽွင်းငမ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်မၢၼ်ႈဝႃႈ (အထွေထွေအုပ်ချူပ်ရေးမှူးဉီးစီးဌာန) ၶဝ်ဝႃႈၸိုင်။ ၼႂ်းပီ 2020 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ မီး 48 လၢၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႂ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပႃးသဵၼ်ႈမၢႆၵူၼ်း ၼႂ်းပၢင်းသၢင်း၊ မိူင်းမႂ်ႇ၊ ၼႃးၽၢၼ်း၊ ပၢင်ဝၢႆလႄႈ မိူင်းလႃး ဢၼ်ၶဝ်ပၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ 5 ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈလႆႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပႃး။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိူဝ်းၵူၼ်းရူဝ်ႊႁိၼ်ႊၵျႃႊ ဢၼ်မီးတၢင်းမိူင်းရၶႅင်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၼပ်ႉပႃးၸွမ်း ပေႃးယိူၼ်ႉဢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေတႄႉ တေမီးယူႇ 48 လၢၼ်ႉၵူၺ်း။ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸုမ်းသိုၵ်းလႄႈ ပၢၼ် NLD ယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃးဝႃႈ 51 လၢၼ်ႉဝႃႇ 53 လၢၼ်ႉဝႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇတႅတ်ႈတေႃးၵူၺ်း။ ဢၼ်ပႅတ်ႉဢၼ်လႅၼ်ၼႆတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႃႈ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈတႅတ်ႈ တေႃး။
ၸွမ်းၼင်ႇ သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၶုၼ်ဢိင်းၵလိတ်ႈၶဝ် ၵဵပ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1931 ၼၼ်ႉၸိုင် ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ မီးယူႇ 1,486,000 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတႆးမီး 47 ဝၵ်ႈ(%)။ တႆးပွတ်းၸၢၼ်းမီးယူႇ 408,000 ၵေႃႉ၊ တႆးပွတ်းႁွင်ႇ 289,000 ပၢႆ။
ပွင်ႇဝႃႈ ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉႁႃႈသႅၼ်ၼၼ်ႉ တႆးမီးယူႇ 7 သႅၼ်ၸမ်ၸမ် ။ ဢၼ်ဝႃႈ ပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် ၼပ်ႉပႃး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ မီးပွတ်းႁွင်ႇလႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်းၵူၺ်း။ ၾၢႆႇတင်းသွင်လၢတ်ႈမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး 15 လၢၼ်ႉၼၼ်ႉ တႆးမီးယူႇ 7 သႅၼ်ၸမ်ၸမ် ၼႆႉတႄႉ တႅတ်ႈတေႃးယဝ်ႉ။
ၽွင်းၼင်ႇၼၼ် တႆးဢၼ်ယူႇၼွၵ်ႈမိူင်းတႆးၼႆႉ မီးယူႇ 3 သႅၼ်ၸမ်ၸမ်။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ ယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် မီး 14.67 လၢၼ်ႉ(ပွင်ႇဝႃႈ မီး 14 လၢၼ်ႉပၢႆဢိတ်းၼိုင်ႈ) ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတႆးတင်းသဵင်ႈၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼွၵ်ႈမိူင်းတႆး တေမီးယူႇ 990,000 ပွင်ႇဝႃႈ 1 လၢၼ်ႉၸမ်ၸမ်။ ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ 15 လၢၼ်ႉၸမ်ၸမ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတႆးမီးယူႇ 1 လၢၼ်ႉၸမ်ၸမ် မိူဝ်ႈ 1931 ၼၼ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇၽႅဝ်ၼႂ်းပီ 2022 ၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ် ၵဵပ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး မီးၵႃႈႁိုဝ်ၼႆ မီး 5,170,000 ၸမ်ၸမ်ၵူၺ်း။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ တႆးႁဝ်းတေပႃးယူႇ 30 ဝၵ်ႈ(%) ၵူၺ်း။ ပွင်ႇဝႃႈ ၼႂ်းၵူၼ်းတႆး မီးယူႇ 5,170,000 ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတႆးၼႆႉ ပႃးယူႇ 1,588,000 ၵူၺ်း။
တီႈၼႆႈ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူဝ်ႈပီ 1931 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးမီးမႃး 47 ဝၵ်ႈဝႃႈၼႆသေတႃႉ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 2022 ၼႆႉၸိုင် ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း တႆးၼႆႉ မီးယူႇ 31 ဝၵ်ႈၵူၺ်း ပဵၼ်တီႈလီၾၢင်ႉထိုင်ၵၼ် တႄႉတႄႉ။ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ 16 % ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈႁၼ်တႅတ်ႈ တေႃး။
ယွၼ်ႉသင်ပဵၼ်ၼႆမႃးၼႆ ပေႃးမႃးထတ်းသၢင်ၵၼ်ငၢႆႈငၢႆႈတႄႉ (1) ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႈ ဢိၵ်ႇပႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူင်းၼွၵ်ႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇၶႄႇ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉ ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းတႆးသေ ၶၢႆႉၶဝ်ႈမႃးမိူင်းတႆးၼမ်လၢႆ။ (2) ယွၼ်ႉၼႃႈတီႈဢမ်ႇၼိမ်တဵင်ႈ ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်လိူင်ႇၼမ် တိုဝ်ႉတၢင်းၵၢၼ် မၢၵ်ႈမီး ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢၼ်ဝႃႈ (တရားဉပဒေစီးပွားရေးလုပ်ငန်း) ၼၼ်ႉ လဵၵ်ႉၵႄႇဢေႇမင်လႄႈ ၵူၼ်းတႆးၼႆႉ ၶၢႆႉဢွၵ်ႇပၢႆႈမိူင်းတႆး။ (3) ယွၼ်ႉ ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်လိူင်ႇၼမ်လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆး ဢမ်ႇၸၢင်ႈၽႄႈ။ တင်း 3 ၶေႃႈၼႆႉ တေပဵၼ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ထတ်းသၢင်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈမၼ်း။
တီႈၼႆႈ ပေႃးတႅၵ်ႈတင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆၸိုင် တႆးၼႂ်းမိူင်းတႆးမီး 1,580,000 တႆးၼွၵ်ႈမိူင်းတႆး မီး 796,000 လႄႈ ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 48 လၢၼ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်းဝႃႈမႃးၼၼ်ႉ တႆးၵူၺ်းပႃးယူႇ 2,384,000 ၼႆ ပွင်ႇဝႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆး ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ ႁဝ်းၵူၺ်းမီး 4.9 % ၵူၺ်း။ 5 % ယင်းဢမ်ႇတဵမ်။
ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇၸွမ်းၵၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၶုၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ၵူႈပၢၼ်ပၢၼ် တႅမ်ႈမီးမႃးဝႃႈ 135 ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်လိူဝ်သုတ်း မီး 33 လၢၼ်ႉပၢႆ 3 သႅၼ်။ ထီႉသွင်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈ ၼပ်ႉႁူႉမႃးဝႃႈ ပဵၼ်တႆးၼႆ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈယဝ်ႉ။ ထီႉသွင်ၼႆႉ ပဵၼ်ယၢင်းၽိူၵ်ႇ မီးယူႇ 3,440,000 ယဝ်ႉ။ ၸင်ႇမႃးတႆး မီး 2,380,000 ၵူၺ်း ၶပ်ႉလူင်းမႃး တေပဵၼ်ရၶႅင်ႇ၊ မွၼ်း၊ ၶျၢင်း၊ ပဢူဝ်း၊ ၶၢင်၊ လွႆ၊ ထၼု၊ မူးသိူဝ်း၊ ယၢင်းလႅင် ႁဵတ်းၼႆ ၸႅၼ်ႇၵၼ်လူင်းမႃး။
ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆး ဢၼ်မီးယူႇဝႃႈ 5 လၢၼ်ႉပၢႆဢိတ်းၼၼ်ႉ တႆးၼႆႉ တေမီး 1,580,000 တမ်းမၼ်းၼႆႉ တေပဵၼ်ပဢူဝ်း တေမီးယူႇ 690,000 ယဝ်ႉ လၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆး ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ မီးယူႇ 649,000 ၶႃႈ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆး တမ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇတေမႃးပလွင်ႈ၊ ထၼု၊ လႃးႁူႇ၊ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ ဢၢင်းသႃး၊ ဝႃႉ၊ ၶၢင်၊ ဢႃးၶႃႇ၊ ယၢင်းပတွင်း၊ ၶႄႇမိူင်းဝိုၼ်းလႄႈ လီႉသေႃး၊ တွင်ႇလိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တီႈၼႆႉ သမ်ႉတေမီးၵႂၢမ်းထၢမ်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉဝႃႉ ႁဵတ်းသင်မီးဢိတ်းၼိုင်ႈ မီးၾၢႆႇတႂ်ႈဢၢင်းသႃး ၵွၼ်ႇလႃႇ။ ဢၢင်းသႃး မီးပဵၼ် 137,000 ပီႈၼွင်ႉဝႃႉ ၵေႃႈ သမ်ႉမီးယူႇ 139,000 ၵွၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ပႆႇသွၼ်ပႃး 4 ၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်မိူဝ်ႈၵႆႈ ႁဝ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈၸူးၼၼ်ႉ။ ၼႂ်း 4 ၸႄႈဝဵင်း ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းဝႃႉၼႆႉ တေမီးယူႇ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း 50 % – 75 % တေမီးမွၵ်ႈ ၼၼ်ႉ။
ၼိုင်ႈၸႄႈဝဵင်းလႂ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ တေမီးယူႇ 1 သႅၼ်ၸမ်ၸမ်ၼႆလႄႈ 4 ၸႄႈဝဵင်းႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႈ တေမီးယူႇ မွၵ်ႈ 3 သႅၼ် ပေႃးမႃးႁူမ်ႈ လေႃးၵၼ်ၼႆ ႁူဝ်ၵူၼ်းပီႈၼွင်ႉဝႃႉၼႆႉ တေမီးယူႇ 439,000 ၸိူဝ်းၼႆႉ။
တီႈၼႆႈ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ မႃးတူၺ်းတႅတ်ႈတေႃးၼႆ ၵူၼ်းၶိူဝ်းဢၼ်လႆႈဝႆႉ ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉဝႃႉ၊ ပီႈၼွင်ႉထၼု၊ ပီႈ ၼွင်ႉပလွင်ႈ ဢဝ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇၼႆ မၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မၼ်းလႆႈဝႆႉ ၼႃႈတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃသေတႃႉၵေႃႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းမၼ်း ယင်းဢေႇ လိူဝ်ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းမီး ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီငၢမ်း။
မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉၵဝ်ႈၵၢင်ႉ လႆႈဝႆႉ ၼႃႈတီႈၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃမၼ်းယဝ်ႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းမၼ်းမီးယူႇ 177,000 ၵူၺ်း။ ပီႈၼွင်ႉလႃးႁူႇမူးသိူဝ်းၼႆႉ မီး ယူႇ 240,000 ။ ၸင်ႇဝႃႈ ပေႃးတေဢဝ်ပိူင် 2008 ဝႃႈၼၼ်ႉၵူၺ်းတႄႉ မီးလွင်ႈတေလႆႈထတ်းထွင်ၵၼ်၊ မီးလွင်ႈတေလႆႈမူၼ်ႉမႄး၊ မီးလွင်ႈတႃႉ လီ ဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ် တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။
ႁဝ်းၶႃႈ ၵႆႉၵႆႉဝႃႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၸႅၵ်ႇထႅၵ်ႇႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႅၵ်ႇယႅၵ်ႈၵၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် တၢင်း မုင်ႈႁၼ်ၵၢၼ်မိူင်းယၢဝ်းယၢဝ်းလႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈႁၵ်ႉပႅင်းၵၼ်၊ ႁၵ်ႉသႃၵၼ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တႃႇတေၵိုၼ်းၶွၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၺ်းပဵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၽွင်းငမ်းငၢႆႈလႄႈ ၸႅၵ်ႇထႅၵ်ႇဝႆႉၵူၺ်းၼႆ တီႈၼႆႈၵေႃႈ တေလႆႈသမ်ႉထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။
တီႈၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ မႃးတူၺ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း 30 ၶိူဝ်း ပေႃးတႅၵ်ႈၵၼ်ၶိူဝ်းတေႃႇၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်း တႆးၼႆႉတႄႉ တႆးယူႇသဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၼမ်လိူဝ် တၢင်ႇၶိူဝ်းတႄႉတႄႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးလေႃးၵၼ်ၼႆႉ ၼမ်လိူဝ် ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆးႁဝ်း သွင်ပုၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလူင်လိုမ်းလႆႈ တၵ်းတေလႆၾၢင်ႉ ထိုင်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉ။ ၼႆႉတႄႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈႁူဝ် ၼပ်ႉၵူၼ်း။
မိူဝ်ႈၵႆႈႁဝ်းၶႃႈ လၢတ်ႈမႃးယဝ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၼွၵ်ႈသေတႆး ဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဢူဝ်း၊ မၢၼ်ႈ၊ ပလွင်ႈ၊ ထၼု၊ လႃးႁူႇ၊ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ၊ ဢႃးၶႃႇ၊ ဝႃႉ၊ ၶၢင်၊ ဢၢင်းသႃး၊ ယၢင်းပတွင်း၊ လီႉသေႃး၊ တွင်ႇလိူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတပ်ႉသိုၵ်းႁင်းၽႂ်မၼ်းတင်းမူတ်း။ ၼွၵ်ႈလိူဝ် ထၼု မဵဝ်းလဵဝ် တိုၼ်းဢွၵ်ႇပၢၵ်ႇဝႃႈ ႁဝ်းမီးတပ်ႉသိုၵ်းဢိူဝ်ႈ ၼႆၵမ်းသိုဝ်ႈ။ တေႃႈၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉထၼုၵေႃႈ ယင်းၺႃးပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈၶဝ် တဵၵ်းၸႂ်ႉႁဵတ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉပႂ်ႉဝၢၼ်ႈပႂ်ႉဝဵင်း ႁင်း ၽႂ်မၼ်းယူႇ။
ပွင်ႇဝႃႈ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတိုၼ်းမီး ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ မိူင်းဝုၼ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႄႇမိူင်းဝုၼ်းၼၼ်ႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မၼ်းမီး မွၵ်ႈ 90,000 ဝႃႈသေတႃႉၵေႃႈ မီးမၢႆၾၢင်လၢႆလၢႆၵူၺ်း ၶဝ်ဢမ်ႇပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း 135 ၼၼ်ႉ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼႆၵေႃႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၼင်ႇတႆးႁဝ်းမီး ပႃႇတီႇသွင်ၸုမ်း၊ ပီႈၼွင်ႉထၼုၵေႃႈ မီးသွင်ၸုမ်း၊ ပီႈၼွင်ႉၵဝ်ႈ ၵၢင်ႉ မီးသွင်ၸုမ်း၊ ပီႈၼွင်ႉဢၢင်းသႃး မီးသွင်ၸုမ်း၊ ပီႈၼွင်ႉဝႃႉ မီးသွင်ၸုမ်း။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉပလွင်ႈ၊ လႃးႁူႇ၊ လီႉသေႃး၊ ဢႃးၶႃႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ မီးပႃႇတီႇၽႂ်ပႃႇတီႇမၼ်း။ ၼႂ်းၼင်ႇၼၼ် ၸွမ်းၼင်ႇဝႃႈ မီးသွင်ၸုမ်းၼႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တင်းသွင်ၸုမ်းၵႂႃႇႁူမ်ႈပႃး တင်းၾၢႆႇ UEC ၶဝ် ဢၼ်ၸုမ်းၵမ်ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈၸၵၸ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ။
ၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ပေႃးဝႃႈ မီးသွင်ၸုမ်းၼႆ ၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇပႃးၸွမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သေတႃႉၵေႃႈ ၸုမ်းၼိုင်ႈၼႆႉ တိုၼ်းၵႂႃႇပႃးဝႆႉ ဢၼ်ၼႆႉ တင်ႈၸႂ်ႁဵတ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ဝႃႇတႁိုဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဝႃႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ လၵ်ႉၶၼႃႇပိူင်ၾၢင်မၼ်း ၸုမ်ႇၵူႈၼၼ်ႉ ၾၢႆႇလႂ်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတိုၼ်းယႅၵ်ႈၵၼ် ၵႂႃႇၶဝ်ႈပႃးဝႆႉႁႃႉၼႆၵေႃႈ ယင်းလီလႆႈၵႂႃႇထၢင်ႇ ထိူမ်ယူႇ။
ပေႃးမႃးႁုပ်ႈတူၺ်းၼႆ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢဝ်ၶိူဝ်းတေႃႇၶိူဝ်းဝႃႈ ႁဝ်းၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈ ႁူဝ် ၼပ်ႉၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းတင်းမူတ်း မႃးႁူမ်ႈလေႃႈၵၼ်ၼၼ်ႉ တိုၼ်းၼမ်လိူဝ်သေတႆး သွင်ပုၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလူင်လိုမ်း။
မိူဝ်ႈ 1931 ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆးၼႆႉ မီးယူႇ 47 ဝၵ်ႈ ဝႃႈၼၼ်ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ထိုင်မႃး 2020 ၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းတႆးမီး 30 ဝၵ်းၵူၺ်း ဢၼ် ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလူင်လိုမ်း တေလႆႈၾၢင်ႉထိုင်ၵၼ်။
ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၼင်ႇၼၼ် မိုဝ်ႉၼႆႉဝၼ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇဝႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတေပဵၼ် NUG, PDF ၶဝ် ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ တေပဵၼ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၵၼ်ယူႇ ပေႃးၶႂ်ႈၸွတ်ႇတူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ။ မိူင်းတႆးၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇလွတ်ႈ ပဵၼ်ဝႆႉယူႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူႈမိုဝ်ႈၵူႈဝၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ယူႇၵူႈ ဝူင်ႈၵူႈၶၢဝ်း။
ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉၵူၺ်း ဝၼ်းတီႈ 14-15-16 တီႈတင်းၼမ်ႉၽၵ်းၵႃလႄႈ ၼမ်ႉၵူတ်ႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တင်းၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ယဝ်ႉၵေႃႈ တင်းပီႈၼွင်ႉ သိုၵ်းၵဝ်ႈၵၢင်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးထႅင်ႈ SSPP တင်း ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တႆးတေႃႇတႆးၵေႃႈသမ်ႉ ပႆႇ ႁၼ် တေပေႃးၵၼ် သမ်ႉမီးလွင်ႈၶႂ်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ဝႆႉ ငဝ်းလၢႆး ၵိူတ်ႇပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။
ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းတင်ႈၸႂ်ၾၢၼ်ႇသၢင်းႁႂ်ႈပဵၼ်ႁႃႉ? ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ မၼ်းတိုၼ်း ပဵၼ်ၸွမ်းသၽႃႇဝမၼ်းႁႃႉ? ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈၼပ်ႉသၢင်ႈတႅတ်ႈတေႃးသေယဝ်ႉ ဝူၼ်ႉၽႅၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈယဝ်ႉ။
ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး မီးပဵၼ် 30 ၶိူဝ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်းလႄႈသင်၊ ၵၢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလၢၵ်ႈ ၼၢၵ်ႈလႄႈသင်၊ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းလႄႈသင်၊ ဢၼ်လႂ်ၵေႃႈလီ ၽႂ်ၵေႃႈသမ်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ႈတၼ်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉလႄႈၼႆ ၸၢမ်းႁႂ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇမေႃ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးဢၼ်ဝႃႈ ယူႇႁူမ်ႈသဝ်းၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၵတ်းၵတ်းယဵၼ်ယဵၼ်ဢၼ် Peaceful Coexistence ဝႃႈၼႆႉတႄႉ မိူင်းတႆးလူင်ၼႆႉ ၸၢင်ႈလႅဝ်ၽႅဝ်ႉၵႂႃႇၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။ ဢၼ် ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈငိၼ်းၵေႃႈ ၵႃႈတေလႆႈလၢတ်ႈ၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁၵ်ႉၵေႃႈ ၵႃႈတေ လႆႈႁၼ်ယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်းတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄၵၼ် မွၵ်ႈ ၼႆႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႉၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ
21/6/2022


text:
ယၢင်းလႅင်၊ ၸႄႈမိူင်း
ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် (မၢၼ်ႈ: ကယားပြည်နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kayah State), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zemoeng Yaangleng]) ၼႆႉ ပဵၼ် ၸႄႈမိူင်း ၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်ၼိူင်ႈသေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ မီးဝႆႉ ၸႄႈမိူင်းတႆး၊ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇမီးဝႆႉ မိူင်းထႆး လႄႈ ၽၢႆႇၸၢၼ်း မီး ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸႄႈလူင်ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းလွႆၶေႃ ယဝ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ ႒႐႑႔ ၼၼ်ႉေသ ႁူပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉ ႒႗႒,႗႓႐ ၵေႃႉ[1]ယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်းလႅင် ယူႇသဝ်းၵမ်ႉၼမ်ယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈလႄႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈၶႂၢင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၵၼ်ႇတရဝတီႇ ၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် 4,529.56 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း (11,731.5 ပၼ်ႇမူၼ်း ၶီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) သေ [2] ပေႃးဢဝ်ဢေႇရိယႃႇဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႈ ၸႄႈမိူင်း ႗ ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်းၵႄႈ လတ်ႉတီႇတုၼ်ႉႁွင်ႇ ၁၈° ၀' လႄႈ ၁၉° ၅၅'၊ လွင်ႇၵျီႇတုတ်ႉဢွၵ်ႇ ၉၄° ၄၀' လႄႈ ၉၇° ၉၃' ယဝ်ႉ။ ပဵၼ်မိူင်းလွႆ တီႈဢၼ်ၵူၼ်းယူႇႁၢင်ႇယဝ်ႉ။ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်မၼ်း တိူဝ်ႉၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း မိူင်းတႆး၊ မိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ မိူင်းထႆး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁူင်းၽႆးလေႃးပိတ မၢႆ (႑) လႄႈ မၢႆ (႒) ဢၼ်ပဵၼ်ႁူင်းပၼ်ၽႉးပိူင်လူင် တီႈၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉၵေႃႈ မီးဝႆႉတီႈ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆႉယဝ်ႉ။
ၾိင်ႈၾႃႉ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈထုင်ႉၼႃႈလိၼ်သုင် ၼႆႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉႁႅင်ႈႁွင်သေ တီႈထုင်ႉလိၼ်ပဵင်းတႄႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉၽူၼ်ယဝ်ႉ။ တၢင်ႉမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ၶၢဝ်းၵတ်းၼႆႉ ပေႃးတီႈထုင်ႉၼႃႈလိၼ်သုင်ၼႆႉ မီး ႔႐ တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉ သေ ပေႃးပဵၼ်တီႈ ထုင်ႉၼႃႈလိၼ်ပဵင်းၼႆႉ မီး ႖႒.႖ တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၶၢဝ်းမႆႈသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်မေႇ ၼႆႉ တၢင်ႉမႆႈၽတ်ႉၽဵင်ႇ မီး ႗႗.႔ တီႇၵရီႇၽႃႇရိၼ်ႇႁၢႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်ႉၼမ်ႉၽူၼ်ၽတ်ႉၽဵင်ႇ မီး ႓႘.႔႓ ၼိဝ်ႉယဝ်ႉ။[3]
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၶိူဝ်းၵူၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆ့ မီးၸုမ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယၢင်းလႅင် ယၢင်းလႅင်၊ ၵယၢၼ်း(ပတွင်ႈ)၊ ၵယၢၼ်း(လထ)၊ ၵယေႃး၊ ယိၼ်းပေႃႇ၊ ယိၼ်းတလႄး၊ ၵေႇၶူဝ်ႇ၊ ၵေႇပႃး၊ ၵယႃးမူဝ်ၼု (မၼုမၼေႃး) သေဢမ်ႇၵႃး ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၵူၼ်း မၢၼ်ႊ၊ တႆး၊ ယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယူႇသဝ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ [2]
ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းႁိူၼ်းယေးၼိူင်ႈလင် လႆႈမီးလွင်ႈၼပ်ႉယမ်ၼိူဝ် ပေႃႈသေ လႆႈၶၢမ်ႇဢဝ်ဢူၽုင်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းယွမ်ႇၵေႃႈ လႆႈၶၢမ်ႇဢဝ် ဢူၽုင်းလွင်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းၽၢႆႇၼိူဝ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၸိူဝ်းၵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်ၶဝ် ၼပ်ႉယမ်ၼၼ်ႉ ၵေႃႉပွင်ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မီးၸုမ်းၼၢမ်းၼႃႈၸႄႈမိူင်း လႄႈ မီးၶွမ်ႇမတီႇၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၸႄႈဝဵင်းတေႃႇဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်လၢႆးၽိင်ႈထုင်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉၸွမ်းယူႇ။
ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် တႄႇဢဝ် ပီ ႑႙႑႐ မႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ မီးၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[4]
- ၶၢဝ်းပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပႃႇလီႇမၢၼ်ႇ
- ၸဝ်ႈၶုၼ်လီ (မိူင်းၵၼ်တရဝတီႇ) - 1910 တေႃႇ 1939
- ၸဝ်ႈဝုၼ်ႇၼ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇၸီႇၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် - 1948 တေႃႇ 1952
- မႁႃႇတရေႇၸီႇတူႇ ဢူးၸဵင်ႇ (ပႃႇလီႇမၢၼ်ႇဢတႂိၼ်းဝုၼ်ႇ) - 1948 တေႃႇ 1960
- ၸဝ်ႈငႄႇတူး (ထုင်ႉဝေႃးလၶႄႉ) - 1952 တေႃႇ 1962
- ၸဝ်ႈဝုၼ်ႇၼ ၽွင်းလူင် လႄႈ ၶွင်ႇၸီႇၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် - 1956 တေႃႇ 1960
- သီႇရိပျၢၼ်ႇၶျီႇ ဢူးဢေႇမျႃႉလေး ၸုမ်းၸၢမ်းႁူဝ်ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် - 1962 တေႃႇ 1974
- ဢူးၵျေႃႇတိၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇၸီႇၵူၼ်းမိူင်းၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် - 1974 တေႃႇ 1988
- ၶၢဝ်းပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပြည်နယ်ငြိမ်ဝပ်ပိပြားရေးတည်ဆောက်ရေးအဖွဲ့
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် မွင်ႇၵျီႇ - 1988 တေႃႇ 16.4.1996
- ၶၢဝ်းပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ပြည်နယ်အေးချမ်းသာယာရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးကောင်စီ
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၵျေႃႇဝိၼ်း - 23.4.1996 တေႃႇ 16.4.1998
- ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် လႃႉတွင်းမျိၼ်ႇ - 19.4.1998 တေႃႇ 17.12.1998
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် မျိၼ်ႉတဵင်း - 17.12.1998 တေႃႇ 23.8.1999
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၺုၼ်ႉလႅင်ႇ - 23.8.1999 တေႃႇ 14.6.2002
- ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် တဵင်းသူၺ်ႇ - 15.6.2002 တေႃႇ 30.9.2003
- ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် မျိၼ်ႉဢူး - 1.10.2003 တေႃႇ 13.9.2004
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် လႃႉမျိၼ်ႇသူၺ်ႇ - 8.5.2005 တေႃႇ 18.8.2006
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ၺုၼ်ႉတိၼ်ႇ - 18.8.2006 တေႃႇ 22.6.2008
- ၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ဝိၼ်းမျိၼ်ႉ - 23.6.2008 တေႃႇ 30.3.2011
- ၶၢဝ်းပၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်း
- ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်း ဢူး ၶိၼ်ႇမွင်ႇဢူး - 31.3.2011 တေႃႇ 30.3.2016
- ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်း ဢႄႇလ်ၽွင်းသျူဝ်ႇ 31.3.2018 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ
ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း၊ ဝဵင်း၊ ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼႆႉ မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ (႒) ဢၼ်ယဝ်ႉ။
- ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆၶေႃ (ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆၶေႃ)
- ၸႄႈတွၼ်ႈဝေႃးလၶႄႉ
ၸႄႈဝဵင်း မီးဝႆႉ (႗) ၸႄႈဝဵင်းယဝ်ႉ။ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈလွႆၶေႃၼႆႉ -
တီႈၸႄႈတွၼ်ႈဝေႃးလၶႄႉၼႆႉ -
ဝဵင်း မီး (႘) ဝဵင်း၊ ပွၵ်ႉ မီး (႓႑) ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇမီး (႗႔) ဢိူင်ႇ လႄႈ ဝၢၼ်ႈ မီး (႕႑႐) ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ [5]
ဢွင်ႈတီႈၸိူဝ်းလီၶဝ်ႈၸႂ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၵွင်းမူးလွႆၶေႃ
- ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇလေႃးပိတ
- Seven Step Pond and Htee Pwint Pond ဢၼ်မီးတီႈ တီးမေႃႉသူဝ်ႇ
- ထမ်ႈၵျႅၼ်ႉ
လိၵ်ႈလၢႆး၊ ၽိင်ႈငႄႈ လႄႈ ထုင်းၽိင်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးဝႆႉ ၸိူဝ်းၵိူဝ်းယမ် ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ၊ ၵူၼ်းၵိူဝ်းယမ်ၽီ လႄႈ ၸၢဝ်းၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇ (Catholic) ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈႁိူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထၶဝ်တႄႉ ဝႆႉႁူၼ်ႁၢင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈသေၵေႃႈ ၵိူဝ်းယမ်ဝႆႈသႃယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၶဵင်ႇၽီၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၵႆႉဝႆႉၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈသေ ၶဵင်ႇၽီၵေႃႈ ပဵၼ်ၶဵင်ႇၽီ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးႁူၼ်ႁၢင်ႈၽီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵျွင်းၽြႃးၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီးဝႆႉယဝ်ႉ။ ၽႂ်ၵိူဝ်းယမ်ၽႃႇသႃႇသင်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ယုမ်ႇယုမ်ႇယမ်ယမ် ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၽႃႇသႃႇသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ယုမ်ၼိူဝ် ၽိူဝ်ႉၽီ တၢင်းမေႃဢတၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ၽႃႇသႃႇၶေႃႈၵႂၢမ်း လႄႈ လိၵ်ႈလၢႆး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း ႁူမ်ႈဝႃႈ မီးၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႁင်းၽႂ်မၼ်းသေတႃႉ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဢိတ်းဢွတ်း။ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆးၼႆတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပွင်ႇၵမ်ႉၼမ်သေ လိၵ်ႈႁင်းၶေႃတႄႉ ဢမ်ႇမီးဝႆႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းမၢင်ၸိူဝ်းၸမ်ႉ ဢဝ်လိၵ်ႈယေႃးမ (ရူမ်း)သေ ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ်လိၵ်ႈဝႆႉသေတႃႉ ၵူၼ်းၸႂ်ႉဢေႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်တူဝ်လိၵ်ႈမၢၼ်ႊသေ ၶိုၼ်းၶူင်သၢင်ႈပဵၼ်လိၵ်ႈယၢင်းလႅင်သေ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈၽႄႈတိုၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈၼုင်ႈတၢင်းမႆ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽူႈၸၢႆးယၢင်းလႅင်ၶဝ်ၼႆႉ ၼူင်ႈၵူၼ်ပွတ်း/ယၢဝ်းမၼ်ႈ လႄႈ သိူဝ်ႈပွတ်းၼိူဝ် ဢၼ်ယူင်ႉယူင်ႉၸႃးၸႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၶဵၼ်းႁူဝ်လႅင်/လမ်။ တီႈတူဝ်ၸမ်ႉၼူင်ႈပႃႈပၢႆႉဢူၵ်း မႆပႃးၽႃႈပၢႆႉယၢဝ်းသေ ဢဝ်သၢႆလႅင်ႁၢတ်ႉဢႅင်ႈယဝ်ႉ ယွႆႉတူၵ်းလူင်းဝႆႉ ၽၢႆႇၼႃႈယဝ်ႉ။ ၽူႈၸၢႆးၵေႇၶူဝ်ႇ၊ ၵေႇပႃး ၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈၵူၼ်မၼ်ႈပွတ်း လႄႈ သိူဝ်ႈၽိူၵ်ႇဢူၵ်းတႅၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈသိၼ်ႈတေႃးၽႃႈ လႄႈ သိူဝ်ႈယဝ်ႉ။ ပတွင်ႈ (ႁွင်ႉ) ၵယၢၼ်းၸမ်ႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ် ၼူင်ႈၵူၼ်ႈႁူင်ႇယူင်ႉလႄႈ တင်းသိူဝ်ႈသေ ပေႃးပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼူင်ႈသိူဝ်ႉပႃးၼႂ်း ၶႅၼ်မၼ်းၽႃႇတေႃႇထိုင်ႈၼႃႈဢူၵ်းသေ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း တေႃႇထိုင်ၶႃလူင်ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼိူဝ်မၼ်းၸမ်ႉၼူင်ႈသိူဝ်ႈလမ်ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၽူႈၸၢႆးပယႄးၵေႇယႃႇ ၸမ်ႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶႅၼ်ပွတ်းဢၼ်ၽိူၵ်ႇ ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းၼုင်ႈၵူၼ်ပွတ်း ဢၼ်မီးယွင်းလႅင် တၢင်းယၢဝ်းထိုင်ႁူဝ်ၶဝ်ႇ။ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၽိူၵ်ႇမီးယွင်းလႅင် တီႈၶႅၼ်သမ်ႉပႃးယွႆး လႄႈ သိၼ်ႈၸမ်ႉပဵၼ် ဢၼ်လမ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉ မီးယွင်းလႅင်ၶႂၢႆႇပေ တၢင်းယၢဝ်းတေႃႇထိုင် ႁူဝ်ၶဝ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။
ၽူႈၸၢႆးယိၼ်းပေႃႇၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈၵူၼ်ပွတ်း လႄႈ သိူဝ်ႈၶႅၼ်ဢမ်ႇပွတ်းဢမ်ႇယၢဝ်းသေ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼူင်ႈသိၼ်ႈလမ် တေႃႇထိုင်ႁူဝ်ၶဝ်ႇ၊ သိူဝ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်သိူဝ်ႈၶႅၼ်ဢမ်ႇပွတ်းဢမ်ႇယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼႂ်းတႄႉ ဢဝ်ၽႅၼ်ႇႁၢတ်ႉသေ ဢဝ်သၢႆႁၢတ်ႉဢႅဝ်ႇ ႁၢတ်ႉ ၶေႃး ဢိၵ်ႇတင်း ႁူဝ်မႃႇယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇၼိူဝ်သမ်ႉ ဢဝ်ၽႃႈၽႅၼ်ႇမႆဝႆႉယဝ်ႉ။[7] ၽူႈၸၢႆးယိၼ်းတလႄး ၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈၵူၼ်းၶၢဝ် လႄႈ သိူဝ်ၶၢဝ်ဢၼ်မီးယွင်းလႅင်သေ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ သိူဝ်ႈၽိူၵ်ႇ၊ သိၼ်ႈဢၼ်မီးလွၵ်းသီလႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ (မၢႆတွင်း။ ။ၵူၼ်းၸၢႆးၶဝ်တႄႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶဵၼ်းႁူဝ်သေ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ဢဝ်မၢၵ်ႇၼပ်ႉၶႅပ်းငိုၼ်း၊ သၢႆယွႆးမွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁွႆႈၸွမ်းၶေႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼုင်ႈတၢင်းမႆ ဢၼ်ၸႅၵ်ႇ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵူၼ်းထဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ပိုၼ်ႉတီႈ တီႈၼိူင်ႈလႄႈ တီႈၼိူင်ႈ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။)
ၸယဵမ် ႁွင်ႉ ၵူၼ်းၸၢႆး ၶေႃးပွတ်းၼၼ်ႉၸမ်ႉ ၽၢႆႇၼိူဝ် ၼုင်ႈသိူဝ်ႈဢူၵ်းတႅၵ်ႇ လႄႈ ၼုင်ႈၵူၼ်ပွတ်းဢၼ်ႁႅတ်ႉ၊ ၼၢင်းယိင်းၶဝ်ၸမ်ႉ ၼုင်ႈသိူဝ်ႈသုပ်းယူင်ႉလႄႈ သိၼ်ႈတေႃးဢဝ်သေ ဢဝ်ငႃးတူဝ်သတ်း၊ သၢႆၶေႃး မၢၵ်ႇၼပ်ႉမႆႉ၊ ပီႇႁူ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းတိုဝ်းၼုင်ႈၶဝ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၽိင်ႈငႄႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးတၢင်းယၢမ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပွင်ၵၢၼ်ယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈၽႃႇသႃႇၵိူဝ်းယမ်၊ လွင်ႈၵူၼ်း၊ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ တႃႈဝၢၼ်ႈမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတၢင်းယၢမ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၶိုင်ပွင်ယဝ်ႉ။ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတူင်ႇဝိူင်းၵူၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၢမ်ႇသၢင်ႇၶၢမ်ႇၸၢင်း၊ တႄႇၼႃႈႁေႃတေႃႁိူၼ်း၊ ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းမႂ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းတီႈမီးပၢင်ပွႆးမင်ႇၵလႃႇၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်းၸွႆႈၵၼ်ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ဝၢၼ်ႈမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း မီးၽိင်ႈလိုပ်ႈၽီဢမ်ႇလီဢမ်ႇငၢမ်းဢွၵ်ႇထိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ ပၢင်ပွႆးၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ ၽႃႇသႃႇတြႃး မိူၼ်ၼင်ႇ ပွႆးတမ်းၶွၼ်ႇ၊ ပွႆးႁေႃႇၶဝ်ႈၼဵဝ်၊ ပွႆးႁွင်ႉၽၼ် ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈယဝ်ႉ။ သြႃႇမေႃၽီ၊ သြႃႇယႃႈယႃပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီး ဢေႃးၸႃႇမီးဢူၽုင်းယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းလိၼ်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မီးႁိၼ်ၶၢဝ်လႄႈ ၶူဝ်းႁေႈပေႃႇ ၸိူဝ်းဢၼ်ၸၢၵ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇပဵၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶူဝ်းဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ပိူင်လူင်မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းမႆႉလႄႈ ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယၢင်းလႅင် ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၵၢၼ်ႁဵတ်းမႆႉ၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢွၵ်ႇၸွမ်းမႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇ၊ ယၢင်မႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈပွတ်းတူၵ်း ၸႄႈမိူင်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသေ ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်ၼမ်ႉမႃးတီႈႁွင်ႈၶုတ်းၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ႁဵတ်းပႃးၵၢၼ်ႈႁႆႈသေ။ ဢၼ်ပဵၼ်ထူင်လွႆငိုၼ်း ဢၼ်တေႃးဢွၵ်ႇတီႈ ထုင်ႉလွႆငိုၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လိုဝ်းလင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ ယၢင်းလႅင်ၶဝ်ၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆၶဝ် ပဵၼ်တူဝ်ၶဝ်ၵေႃႉ တေႃးဢဝ်ႁင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ယွၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ယၢင်းလႅင်ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉတိုၼ်ႇမႃးသေ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၵူႈၸၼ်ႉထၢၼ်ႈတႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇ မၢၼ်ႊမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇဢွၼ် ၼႂ်းဝၵ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ်ဢဝ် ထုင်ႉလွႆငိုၼ်း ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉသေ တႄႇလွၵ်းၸၢတ်ႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ထုင်ႉလွႆငိုၼ်းၼႆႉ သွႆၶူဝ်းယုၼ်း၊ ၶူဝ်ႈမၢၼ်ႇၵႅဝ်ႈၶမ်းတဵၵ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းမိုဝ်းႁဵတ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်မႃးယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈယိင်းၽူႈၸၢႆး ၶဝ်ၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးလမ်းၶိုတ်းလႆႈၸွမ်းၵၢပ်ႈၸွမ်းပၢၼ်ၼၼ်ႉ ၽွင်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် သႂ်ႇဢဵၼ်သႂ်ႇႁႅင်းသေ ၶတ်းၸႂ်ယူႇၼၼ်ႉ ဢဝ်ၽိင်ႈငႄႈၽိင်ႈထုင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ႁဵတ်းပဵၼ်ပိုၼ်ႉမၼ်းသေ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽၢင်ႁၢင်ႈလွင်ႈၽိင်ႈငႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈၼုင်ႈတၢင်းမႆ၊ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်၊ လိၵ်းလၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် လႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁႂ်ႈၶိုတ်းၵၢပ်ႈၶိုတ်းပၢၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
လွၵ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ထူၵ်းဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ 1.0 1.1 (မေ ၂၀၁၅) သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ, ၂၀၁၄ ခုနှစ် လူဦးရေနှင့် အိမ်ထောင်စု သန်းခေါင်စာရင်း အစီရင်ခံစာ အတွဲ-၂. နေပြည်တော်: လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အား ဝန်ကြီးဌာန, ၄၇.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 ကယားပြည်နယ် ဒေသန္တရအချက်အလက်များ. ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့. Retrieved on ၉ မေ ၂၀၁၈။
- ↑ [https://web.archive.org/web/20081204190543/http://www.modins.net/myanmarinfo/state_division/kayah.htm Archived 2008-12-04 at the Wayback Machine. MODiNS [ Myanmar Online Information ]]
- ↑ ခေတ်အဆက်ဆက် ကယားပြည်နယ်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သူများ. ကယားပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့. Retrieved on ၉ မေ ၂၀၁၈။
- ↑ နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)
- ↑ D.P.S. MYANMAR GUIDE MAP. 2000.
- ↑ ၽၢင်ႁၢင်ႈဝဵင်းလွႆၶေႃ
- ↑ Myanmar.com. Archived from the original on 2011-03-03။ Retrieved on 2018-08-06။
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း
- ↑ * မြန်မာပြည်ဖွား ဂေါ်ရခါး၊ ရေး-မေမြို့ချစ်ဆွေ၊ ၂၀၀၀ ခုနစ်ထုတ်


text:
ၽူႈၸွႆႈၵၢၼ်ၼႂ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈတႃသူၼ် (ၵူၼ်းမိူင်းၽၵ်းၵႃ) ၵေႃႉၼိုင်ႈ တီႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ မီးၶၢဝ်း တၢင်း 19 ဝၼ်းပႆႇပွႆႇတူဝ် လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸိူဝ်းၵိုတ်းတၢင်းလင် ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ်ႁႅင်း။
လုင်းပိင်ႇၺႃႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်မွင် ဢိူင်ႇၼမ်ႉႁူးတွင်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထုၵ်ႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်း မိူင်း ၵပ်းၾူၼ်းၸူးသေ ႁွင်ႉမၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇထူပ်းတီႈတူဝ်းၵဵၵ်ႉ တၢင်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝဵင်းသေ တီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်တူဝ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 28/10/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇပွႆႇတူဝ် မီး 19 ဝၼ်းယဝ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈထုၵ်ႇၵုမ်းၶင်တူဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၸႂ် လုင်းပိင်ႇၺႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉမီးၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ တႃႇလင်ၶႃးႁိူၼ်း 4 လင် ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် လွင်ႈမၼ်းၸၢႆး ၵဵပ်းငိုၼ်းသိုဝ်ႉၶဝ်ႈပၼ် SSPP ၼႆသေ ၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ။ လုင်းပိင်ႇၺႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းသိုၵ်း SSPP ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵူၼ်းၸွႆႈၵၢၼ်သိုၵ်းၸုမ်းလႂ် မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵူၼ်းၸွႆႈၵၢၼ်ၼႃႈဝၢၼ်ႈတႃႇသူၼ် (ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၽၵ်းၵႃ) ၵူၺ်း။ ၸုမ်းသိုၵ်းသင် မႃးယွၼ်းၵိၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈလႄႈ မၼ်းၸၢႆး လႆႈၵဵပ်းႁဵတ်းပၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၶတ်းၸႂ် ၵပ်းၸူး ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP လၢႆၵမ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉသၢႆလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈတွင်ႈထၢမ်တူၺ်းလၢႆးႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း။
ယၢမ်းလဵဝ် တူဝ်လုင်းပိင်ႇၺႃႇၼႆႉ ထုၵ်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉ တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးဝႆႉ ယူႇတီႈ လုၵ်ႈလၢင်း ၼၢင်းမေး ၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်း မၼ်းၸၢႆး ၵႂႃႇယွၼ်းထူပ်းၵူႈဝၼ်းၵေႃႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉထူပ်း။
“တင်ႈတႄႇ လုင်းပိင်ႇၺႃႇ ၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆး ၵႂႃႇသူင်ႇၶဝ်ႈပၼ်ၵူႈဝၼ်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်းႁူပ်ႉမၼ်းၸၢႆးယူႇ ၵူႈၵမ်း ယူႇတီႈပလိၵ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်ထူပ်း။ သင်ၶႂ်ႈထူပ်းၸိုင် တေလႆႈပၼ်ငိုၼ်းၶဝ် 50,000 ပျႃး။ ယူႇတီႈ ပလိၵ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈ တေပွႆႇပၼ် တေပွႆႇပၼ် တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇပွႆ။ ယူႇတီႈ ၽူႈ ၵွၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇၸွႆႈလၢတ်ႈ ႁဵတ်းသင်ပၼ်သေဢိတ်း လွင်ႈလုင်းပိင်ႇၺႃႇ ၺႃးတီႉၺွပ်းၼႆႉ”- ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၸႂ် လုင်းပိင်ႇၺႃႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
လုင်းပိင်ႇၺႃႇၼႆႉ တေမီးဢႃယု 60 ပီ မေးၼၢင်း ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ပႃႈၶမ်းၸၢမ်ႇ ပဵၼ်တုၵ်ႉၶိတဝႆႉ မီးလုၵ်ႈလၢင်း ႁူမ်ႈၵၼ် 4 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်းၼႆႉ ယူႇတီႈ လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းပီႈၼွင်ႉ လုင်းပိင်ႇၺႃႇ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ပလိၵ်ႈသိုၵ်း မၢၼ်ႈ တီႉၺွပ်းၵႂႃႇႁဵတ်းသင် မႆႈၸႂ်လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ လွင်ႈပၢႆးယူႇလီ မၼ်းၸၢႆး ပဵၼ်ႁိုဝ်ၽွင်ႈ မီးႁိုဝ်ၽွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၼ်း ၸၢႆး ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင် ပဵၼ်သင်လႄႈဢမ်ႇပွႆႇတူဝ်ပၼ် ၼႆၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃး ပႆႇႁိုင်သင် ယူႇတီႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ မႃးလၢတ်ႈတီႈၵေႇ 10 ႁိူၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈပၢင်မွင်ၼၼ်ႉဝႃႈ လုင်းပိင်ႇၺႃႇ လူဝ်ႇငိုၼ်း ႁႂ်ႈၼႂ်းမုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းမၼ်းၸၢႆး ပၼ်ၵႂႃႇ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေး မၼ်းၸၢႆး ဢမ်ႇယွမ်းပၼ် ။ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈထူပ်းတူဝ်မၼ်းၸၢႆးသေပွၵ်ႈလႄႈ ပေႃးပၼ်ငိုၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ငိုၼ်းၼၼ်ႉ တေထိုင်ၼႂ်းမိုဝ်းလုင်းပိင်ႇၺႃႇႁိုဝ် ဢမ်ႇထိုင်ႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ။ လွင်ႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ မႃးယွၼ်းငိုၼ်းၼႆႉ မီးမႃးသွင်ပွၵ်ႈယဝ်ႉ- ဝႃႈ ၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ဝၢႆးမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ တီႈၼႃႈႁူင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8/11/2022 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ထိုင်မႃး ဝၼ်း တီႈ 9/11/2022 ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶဵင်ႈၶႅင်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႂ်းပွၵ်ႉၼႂ်းဝဵင်းမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ တီႉၺွပ်းၵုမ်းတူဝ် ၵူၼ်း ၼုမ်ႇ ၵႂႃႇသွင်ၵေႃႉ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇပွႆႇတူဝ် ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ယွၼ်းလွင်ႈသင်လႄႈ ၺႃးတီႉၺွပ်း ၵႂႃႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပႆႇႁူႉ။


text:
တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မၢင် 1000 ပွမ် ၽႄႈလိူင်ႇလႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းၵႃႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၾၢင်ႉ။
ၼၢင်းယိင်းၵူၼ်းပွၵ်ႉသၼ်သၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “မိူၼ်မၢင် 1000 ဢၼ်တႄႉမၼ်းလီလီ ၶႃႈ။ ပေႃးဢမ်ႇတူၺ်းလီလီ ဢမ်ႇႁူႉၵွၼ်ႇၶႃႈဢေႃႈဝႃႈပဵၼ်ဢၼ်ပွမ်မၼ်းၼႆ။ လၢႆးႁဝ်းၶႃႈထတ်းတူၺ်းတႄႉၵေႃႈ တၢင်းၾၢႆႇၸေႈၶၢဝ်ၶၢဝ်ၼၼ်ႉ ပေႃးဢဝ်ပိူင်းတူၺ်းတၢင်းလႅင်းၼႆ ပေႃးပဵၼ်မၢင်ဢၼ်တႄႉမၼ်း တေႁၼ်ႁၢင်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶႃႈၼႃ။ ပေႃးဢမ်ႇႁၼ်တႄႉပဵၼ်ဢၼ်ပွမ်ၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ။ ”- ဝႃႈၼႆ။
သင်ဝႃႈမီးၵူၼ်းမႃးသိုဝ်ႉၶူဝ်းၵုၼ်ႇၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇလႄႈၸၢႆႇမႃးငိုၼ်းမၢင် 1000 ဢၼ်ပွမ်ၸိုင် တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈႁၢၼ်ႉပဵၼ်ဢၼ်လူႉသုမ်းၼမ်တႄႉတႄႉ။ သင်ဝႃႈ ငိုၼ်းမၢင် 1000 ပွမ်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတူၵ်းၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႂ် တူၵ်းၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၸိူဝ်းၼႆႉလႂ် ယိင်ႈၶႅၼ်းယၢပ်ႇၸႂ်လူင်လၢင်။ ၵွပ်ႈၼႆတၵ်းလႆႈတူၺ်းလီလီသေၸင်ႇယိပ်း ၸင်ႇဢဝ် ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းၶၢႆၶူဝ်းၵုၼ်ႇၵိုၵ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။
“ငိုၼ်းထႆး 1000 ၼႆတႃႇတေႁႃမႃးလႆႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈငၢႆႈငၢႆႈၶႃႈလူင်။ ဢီႈသင်ၵေႃႈၵႃႈယႂ်ႇၶၼ်လူင်မိူၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁႃၸဝ်ႉၵိၼ်ၶမ်ႈၶဝ်ၼႆႉမီးၵႃႈၶၼ်ၼႃႇၶႃႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈၵုၼ်ႇၸဝ်ႈၶူဝ်းၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ်။ ပေႃးလႆႈႁပ်ႉၺႃးတႄႉ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉမျၢတ်ႈသင်သေဢမ်ႇၵႃး ယင်းၵိၼ်ၵႂႃႇပႃးၼိူဝ်ႉလႅင်မၼ်းၵွၼ်ႇဢေႃႈ။ ႁႂ်ႈလႆႈၾၢင်ႉတူၺ်းလီလီၵၼ်ၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈပၼ်ႁႃငိုၼ်းပွမ်ၽႄႈလၢမ်းၸိူင်ႉၼႆၵႆႉၵႆႉမီးမႃးယူႇသေတႃႉ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ဢမ်ႇဢဝ်လိူင်ႈ ဢမ်ႇၸွမ်းၸွပ်ႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်သင်- ၵူၼ်းမိူင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၶၢင်းပွင်ႉၼင်ႇၼႆ။


text:
ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႇလႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 13ၵေႃႉ
မိူဝ်ႈဢမ်ႇပႂ်ႇႁိုင်မႃးၼႆႉ ယိင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇဢၼ်ယၢမ်ႈၼွၼ်းၾၼ်ႁၼ်ၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်းၼွၼ်းၼၼ်ႉလႆႈတႅမ်ႈတၢင်ႇလူင်းၾဵတ်းသုၼ်ႇတူဝ် ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈထမ်ႈလူင်မႄႈၼၢင်းၼွၼ်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 13 ၵေႃႉ ဢၼ်လႆႈႁၢႆၵႂႃႇၼႂ်းထမ်ႈၼၼ်ႉထႅင်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်းၼွၼ်းမႃးလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ လႆႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၵႂႃႇယဝ်ႉ ယွၼ်ႉၶႂၢင်ႉတေႃႇၼၢင်းၵေႃႉၼွၼ်းၾၼ်သေ လၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ပဵၼ်ပေႃႈၸဝ်ႈၼၢင်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵေႃႉႁၵ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ထၢင်ႇၼႆယဝ်ႉ ။
ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်း ပဵၼ် ၵေႃႉဢၼ်မီးၵၢမ်ႇပႃႇရႃႇမီႇမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၸႂ်ၸပ်းၼိူဝ်ထမ်းတြႃးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်လီၵုသူဝ်ႇဝႆႉတၢင်းၼမ် တေၵႆႉပွင်ႉတေႃႇၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်းယူႇတႃႇသေႇဝႃႈ ၶႂ်ႈပွႆႇဝၢင်းပႅတ်ႈၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်းသေ ၵႂႃႇၵျၢင်ႉၵမ် ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ ၸင်ႇလႆႈတိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်းသူးဝႆႉဝႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈတေလႆႈၵႂႃႇၵိူတ်ႇၼႂ်းၸၢတ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈၼုင်ႈၽႃႈလိူင်ပဵၼ်ၸဝ်ႈရႁၢၼ်းယူႇၼႂ်းပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇၵႂႃႇၵူႈၸၢတ်ႈၼႆယဝ်ႉ ။
လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉၸႂ်ႁၵ်ႉၼိူဝ် လုၵ်ႈသၢဝ်ႁႅင်းၼႃႇသေလႄႈ ၸင်ႇသင်ႇႁႂ်ႈသိုၵ်းႁၢၼ် ( 12 )ၵေႃႉ ၵႂႃႇၸွမ်းၶႃႈႁႅမ်သိုၵ်းႁၢၼ်လဵင်ႉမႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၽူဝ်ၸဝ်ႈၼၢင်းၼၼ်ႉၼႆယူႇ ၸဝ်ႈပေႃႈၸဝ်ႈၼၢင်း ၸႂ်လမ်လႄႈလီၸင်းသိုၵ်းႁၢၼ်လဵင်ႉမႃႉၼၼ်ႉၼႃႇ မၼ်းၸဝ်ႈဝူၼ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်းႁၢၼ် လဵင်ႉမႃႉၸၼ်ႉတႅမ်ႇဢွၼ်ႇၵူၺ်း ႁတ်းဢဝ်ၸဝ်ႈယိင်းၵေႃႉဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈႁၵ်ႉပၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ် လႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ ။
ႁၢင်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 12 ၵေႃႉလႄႈ ၶူးမၼ်း 1ၵေႃႉ
ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉၵၼ်တင်းသိုၵ်းႁၢၼ် (12) ၵေႃႉၼၼ်ႉယူႇ ယွၼ်ႉဝႃႈဝႆႉၸႂ်ၼိူဝ်လွင်ႈပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉၵၼ်လႄႈ ဝၢႆးသေလၵ်ႉပၢႆႈ ဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉၵပ်းသိုပ်ႇႁႃဢူၺ်းၵေႃႉယူႇ ၵပ်းသိုပ်ႇႁႃၵၼ်ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈႁူႉတီႈယူႇသဝ်းၶႃလႄႈတင်းၸဝ်ႈယိင်းယူႇယဝ်ႉ ။ သိုၵ်းႁၢၼ်ၼႂ်း ( 12 ) ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၵေႃႉဢၼ်ဢႃႇယူႉယႂ်ႇလိူဝ်သေပိူၼ်ႈ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်လူင်းမိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်ၸဝ်ႈၽူဝ်ၼၢင်းၼႆယဝ်ႉ ။ သိုၵ်းႁၢၼ်ဢၼ်မႃးၶႃႈႁႅမ်ၽူဝ်ၸဝ်ႈၼၢင်းၼၼ်ႉ ထိုင်တေပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉၵၼ်တင်းၸဝ်ႈၽူဝ် ၸဝ်ႈၼၢင်းသေတႃႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈၵႂၢမ်းသင်ႇတီႈၸဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလႄႈၸင်ႇလႆႈမႃးၶႃႈႁႅမ်ဢူၺ်းၵေႃႉတၢႆၶိုၼ်းၼႆယဝ်ႉ ။ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈၸင်ႇပဵၼ်တီႈမႃးႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူႈၵေႃႉလႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ၸၢတ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းႁၢၼ် ႑႒ၵေႃႉလႄႈၸဝ်ႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းလႆႈမႃးၵိူတ်ႇႁူမ်ႈၸၢတ်ႈလဵဝ်ၵၼ် လႆႈမႃးပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉၵၼ်ထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉယွၼ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ယွၼ်ႉၵၢမ်ႇဢၼ်လူဝ်ႇသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်းၼွၼ်းၼၼ်ႉလႄႈ ၵူႈၵေႃႉလႆႈၸႂ်ၵျူ ိၵ်ႈထမ်ႈလူင်မႄႈၼၢင်းၼၼ်ႉႁႅင်းၼႃႇ ၸင်ႇၵႆႉၸူဝ်းႁွင်ႉၵၼ်မႃး မီးမၢင်ၸိူဝ်ႉမၢင်လွင်ႈ ယွၵ်ႇၸႂ်ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႃး ယွၼ်ႉၸႂ်ထိုင်လႄႈၸင်ႇၸူဝ်းႁွင်ႉၵၼ်မႃးတိၵ်း။ ယဝ်ႉမိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လူဝ်ႇသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ဝူတ်ႇၵၢမ်ႇဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းဝႆႉၼိူဝ်ၵၼ် ၸွမ်းၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵၢမ်ႇယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမႃးႁၢႆၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းထမ်ႈလူင်မႄႈၼၢင်းၼွၼ်းၸွမ်းၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။ၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ မီးလွင်ႈၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တၢင်းၸဝ်ႈၼၢင်းလႄႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႑႓ ၵေႃႉၼႆႉတေႉယူႇ ၸင်ႇပဵၼ်တီႈမႃး ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုၼ်ႉ လႆႈမႃးထိုင်ထမ်ႈလူင်မႄႈၼၢင်းၼွၼ်းၼႆႉၼႆယဝ်ႉ ။
ၽွင်းၸဝ်ႈၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ႁွတ်ႈထိုင်တီႈ လွႆမႄႈၼၢင်းၼွၼ်း
ၸဝ်ႈပေႃႈၸဝ်ႈၼၢင်း သင်ႇႁႂ်ႈသိုၵ်းႁၢၼ်မႃးၶႃႈႁႅမ်ၽူဝ်ၸဝ်ႈၼၢင်းသေ ဢၢၼ်းႁပ်ႉဢဝ်တူဝ်ၸဝ်ႈၼၢင်းမိူဝ်းယူႇၸွမ်းၼႆယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းလႆႈဢဝ်တီႈသဵပ်ႇၶူၼ်ႁူဝ်တႅင်းတူဝ်တၢႆၵႂႃႇပႅတ်ႈ ဢွၼ်တၢင်းတေတၢႆၼၼ်ႉၼၢင်းလႆႈၵိၼ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေလႆႈသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ဝူတ်ႈၵၢမ်ႇဢၼ်ႁဵတ်းတေႃႇမၼ်းၶိုၼ်းၼႆသေ ယွၼ်းႁႂ်ႈၽင်တူဝ်တၢႆမၼ်းၼၢင်းလႄႈတၢင်းၸဝ်ႈၽူဝ်ဝႆႉၸွမ်းၵၼ် တီႈပႃႇထိူၼ်ႇၼႆႉ တီႈၶဝ်တင်းသွင်ယူႇႁူမ်ႈ ႁၵ်ႉၵၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် ယဝ်ႉၵေႃႈပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းတၢင်းႁၵ်ႉဢွၼ်ႇၶဝ်တၢင်းသွင် ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈႁွင်ႉယူႇ ယၢမ်းလဵဝ်ဝႃႈ လွႆမႄႈၼၢင်းၼွၼ်းၼႆႉယဝ်ႉ ။ၼႂ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆး ႑႓ ၵေႃႉၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈပႃးၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းမိူဝ်ႈၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉယူႇပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးဢၼ်ၵေႃႉလဵၵ်ႉသုတ်း ၼႃႈတႃႁၢင်ႈလီ ၼမ်ႉၸႂ်လီ မေႃလၢတ်ႈမေႃၶူဝ် ၼမ်ႉၸႂ်ၸိုၼ်ႈသႂ် ၸၢတ်ႈၵွၼ်ႇဝၼ်းလင်မိူၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸၢတ်ႈၼႆႉယင်းတိုၵ်ႉမိူၼ်ၵဝ်ႇယူႇ ၸဝ်ႈၼၢင်းၵေႃႈယင်းတိုၵ်ႉႁၵ်ႉဢမ်ႇယၢမ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၼႆယဝ်ႉ ။
Sai Seng Serk
Credit >>> မွၵ်ႇမွင်းၾူၼ် ( လၢႆးၶႃႈ ) ၵဵပ်းပိၼ်ႇတႅမ်ႈ


text:
Saturday, December 21, 2013
Ringdroid Tai.apk တႃႇတတ်းသဵင်ၽူင်း ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇပိၼ်ႇၽၢႆႇတႆးဝႆႉ ၽူႈလႂ်သူၼ်ၸႂ် ၶႂ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတူၺ်းၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ဢဝ်တီႈတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ
Thursday, December 19, 2013
GSM Bill Widget Apk (တူၺ်းငိုၼ်း/ထႅမ်ငိုၼ်း/သူင်ႇငိုၼ်း) တွၼ်ႈတႃႇၽူင်းGSM ၽၢႆႇတႆး မႃးယဝ်ႉ (တႃႇၽူင်းGSM မိူင်းမၢၼ်ႈၵူၺ်း)
December 19, 2013
GSM Bill Widget ၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ လႆႈၶတ်းၸႂ်ပိၼ်ႇၽၢႆႇတႆးဝႆႉ တႃႇႁႂ်ႈပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းငၢႆႈၼႆယဝ်ႉ၊ ၵိုတ်းယူႇတီႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝၼ်းမၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ႁႃ...
Sunday, December 15, 2013
Appတႃႇတူၺ်းငိုၼ်းၽူင်း(ၽၢႆႇတႆး) မႃးယဝ်ႉ
December 15, 2013
မ္ꨮꨲသုင္ ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲꨡမ္ꨲလꨯꨳတꨤင္ꨲဝꨰပ္ꨵသꨯꨤꨵေꨀꨣꨳꨟိုင္ယဝ္ꨵ မိူဝ္ꨳꨓꨯꨵꨬတꨵ ေတမꨣးꨕꨤꨀ္ꨲတြꨓ္ꨳပꨓ္Appတꨣꨲတူꨉ္းငိုꨓ္းꨕူင္း ꨡꨓ္ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲပိꨓ္ꨲꨕꨯꨤꨲတꨯးဝꨯꨵ...
Wednesday, November 20, 2013
ယိင်းၼေႃႇၶမ်း (ၼမ်ႉတႃမဵတ်ႉၽူၼ်) ၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢွၵ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇယၢမ်းလဵဝ်
November 20, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင် မိူဝ်ႈၼႆႉ တေမႃးၽၢၵ်ႇၵႂၢမ်းဝၢၼ်ဢွၵ်ႇမႂ်ႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇယၢမ်းလဵဝ် ယိင်းၼေႃႇၶမ်း (ၼမ်ႉတႃမဵတ်ႉၽူၼ်) ၼၼ်ႉၼ...
Friday, November 15, 2013
သဵၼ်ႈမၢႆဢၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈတူၺ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇ တဵမ်ပွၵ်ႈၵမ်း(10000) မိုၼ်ႇၼိုင်ႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ
November 15, 2013
မႂ်ႇသုင် သဵၼ်ႈမၢႆ ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈတူၺ်းဝႅပ်းသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်းမၼ်း တဵမ်10000(မိုၼ်ႇ) မိူဝ်ႈၼႆႉ 15.11.2013 ယဝ်ႉ
Thursday, November 14, 2013
**** ယိူင်းဢၢၼ်းပႆႇထိုင် ၶတ်းႁႅင်းၵွႃႇလူး**** (www.tainum.com)
November 14, 2013
ဝႅပ်းသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇ(ပလွၵ်ႉတႆးၼုမ်ႇ) ၼႆႉ လႆႈၶတ်းၸႂ်တႅမ်ႈတၢင်ႇမႃး ပွၵ်ႈၵမ်းဢၼ်ၶဝ်ႈတူၺ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇ ၸဵမ်ၽူႈတႅမ်ႈလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ...
Wednesday, November 13, 2013
Viber 4.0.0 Apk ဢွၵ်ႇမႂ်ႇ သူင်ႇသဵင်ၸူးၵၼ်လႆႈယဝ်ႉ(တွၼ်ႈတႃႇၽူင်းAndroid)
November 13, 2013
ၸိူဝ်းၸႂ်ႉဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ်ႉ တီႈၼႂ်းၽူင်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉၸၵ်း Viber ၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၶႂ်ႈမီးၽႂ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈViber 4.0.0 ၼႆႉ ဢွၵ်ႇမႂ်ႇယဝ်ႉ၊ သူင်...
Sunday, November 10, 2013
ပေႃးၶႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ မၢႆWechat ID ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ
November 10, 2013
မၢႆWechat ID ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ- TAI421144771 ပေႃးၶႂ်ႈScen တင်း QR Code ၸိုင် မၢႆၸိုဝ်ႈFacebook= Jao Tai Num မၢႆGၢmai...
လွၵ်းမိုဝ်းလိၵ်ႈတႆးထူဝ်ႇငွၵ်ႈ(တႆးမၢဝ်း) TaiLe_Softkeyboard တႃႇၽူင်း Android
November 10, 2013
မီးဢူၺ်းၵေႃႉ ထၢမ်မႃး ၶႂ်ႈလႆႈလွၵ်းမိုဝ်းလိၵ်ႈတႆးထူဝ်ႇငွၵ်ႈ(လိၵ်ႈတႆးမၢဝ်း)ၼႆလႄႈ ၸင်ႇလႆႈတၢင်ႇပၼ်ၼႆယဝ်ႉ လွၵ်းမိုဝ်းလိၵ်ႈတႆးထူဝ်ႇငွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၸ...
လၢႆးၶဵင်ႇၽွၼ်ႉ ၽူင်းမိၵ်း Oppo R8113 ဢၼ်Root ယဝ်ႉ (ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၸႂ်ႉဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ)
November 10, 2013
ၽူႈတႅမ်ႈလၢတ်ႈၼလႄၢႆးလုတ်ႉလႄႈ ယဝ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇppo R8113 သမ်ႉဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈၼႄ လၢႆးၶဵင်ႇၽွၼ်ႉမၼ်း၊ လၢႆးၶဵင်ႇၽွၼ်ႉမၼ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈယၢပ်ႇဝႆႉ လၢႆးလုတ်...
တႃႇဢဝ်ၶႅပ်းၢင်ႈလၢႆႈပဵၼ် ၵႃႇတုၼ်း(ၸၼ်ႁၢင်ႈ) MomentCam.apk ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇယၢမ်းလဵဝ် (တွၼ်ႈတႃႇၽူင်းAndroid)
November 10, 2013
တေႃႈလဵဝ် ဢၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူင်းၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇယူႇယၢမ်းလႅဝ်ၼႆႉ ပဵၼ် MomentCam ၼႆယဝ်ႉ
Saturday, November 9, 2013
တီႈၼႂ်းၽူင်းAndroidပေႃးၶႂ်ႈပေႃႉၶႅပ်းႁၢင်ႈၶႅမ်ႉꧦ ၸႂ်ႉတိုဝ်း Camera360.Ultimate_v4.7.8 ၼႆႉလႄႈ
November 09, 2013
ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တေၵႆႉလႆႈႁၼ်ယူႇယူဝ်ႉ တီႈၼႂ်းFacebook သၢဝ်သၢဝ်ၶဝ်ၵႆႉပေႃႉဢဝ်ႁၢင်ႈၶဝ်တၢင်ႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆၼ်ႉတေလႆႈႁၼ်ဢမ်ႇၸႅင်ႈလီ ၶႂ်ႈမူဝ်းꧦဝႆႉ ၼႃ...
Bagan Keyboard Pro 4.1.1 တႃႇၽူင်းAndroid ဢၼ်ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းယၢမ်းလဵဝ်
November 09, 2013
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈပိၼ်ႇတေႃးလ တေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် လွင်ႈလွၵ်းမိုဝ်းပၵၢၼ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈ (ဢိတ်းၼိုင်ႈတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ ယၢဝ်းဝႃႈယၢဝ်း လူတူ...
လွၵ်းမိုဝ်းမၢၼ်ႈ+ဢင်းၵိတ်ႉ Sulfur's Keyboard V1.0.12 ဢွၵ်ႇမႂ်ႇ (တႃႇၽူင်းAndroid)
November 09, 2013
လွၵ်းမိုဝ်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇမႂ်ႇ မႃးယဝ်ႉ ၶႂ်ႈၶႅမ်ႉဝႆႉယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ တီႈလၢႆႈThemeမၼ်းၵေႃႈ ၼမ်တေႉယဝ်ႉ ပေႃးဢဝ်ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇဝႃႈတႄႉ ၶႅမ်ႉဝႆႉယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ...
လၢႆးၸႂ်ႉFacebook Photo Zoom Add ons တီႈၼႂ်း Mozilla Firefox သေ တူၺ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈတီႈၼႂ်းFacebook (တီႈၼႂ်းၶွမ်း)
November 09, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ ၸိူဝ်ႈမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈ ၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ဢမ်ႇလႆႈတႅမ်ႈတၢင်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉၵေႃႈ ...
Saturday, October 19, 2013
GSM Bill Widget တႃႇၸႅတ်ႈတူၺ်းငိုၼ်း၊ ထႅမ်ငိုၼ်း၊ သူင်ႇငိုၼ်း တီႈၼႂ်းၽူင်းGSM ၼႂ်းမိူင်ႈမၢၼ်ႈ
October 19, 2013
မၢႆတွင်း-ဝၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇ လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမူၼ်း မႃးၽၢၵ်ႇပၼ်ၸိူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၢတ်ႉGSM ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူင်းGSMႁဝ်းၶဝ် ပေႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈၸႅတ်ႈတူၺ်းင...
Friday, October 18, 2013
လၢႆးပေႃႉၶိုၼ်းႁၢင်ႈတီႈၼႃႈၶွမ်း(Screen shot)
October 18, 2013
တၵႃႇၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ထၢမ်မႃးတီႈၼႂ်းFacebookလႄႈ ၸင်ႇလႆႈတႅမ်ႈတၢင်ႇယဝ်ႉ၊ ၸိူဝ်းႁူႉၵေႃႈတေမီးယူႇ၊ ၼႆ...
Thursday, October 17, 2013
လၢႆးRoot ၽူင်း မိၵ်ႈOppo မူဝ်ႇတႄႉ R8111/R8113 လႄႈ လၢႆးသႂၢင်းၽွၼ်ႉလိၵ်ႈတႆး+လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ
October 17, 2013
မႂ်ႇသုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇတေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် လၢႆးRoot ၽူင်း မိၵ်ႈOppo မူဝ်ႇတႄႉ R8111/R8113 ၼႆယဝ်ႉ
သင်ဝႃႈၶႂ်ႈၶတ်းဝႆႉViber ၼႆၸိုင် Viber Lock .apk မႃးယဝ်ႉ
October 17, 2013
ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူင်းAndroid ၶဝ် ၵေႃႉဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းViber ၼၼ်ႉတေဢမ်ႇမီးၽႂ်
ဵApp pattern lock တႃႇၶတ်းဝႆႉ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼႂ်ႈၽူင်းAndroid
October 17, 2013
ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူင်းAndroid ႁဝ်းၶဝ်
Wednesday, October 16, 2013
ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူင်းAndroid ၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းFacebook 3.8 apk ဢမ်ႇၼၼ် FacebookMessenger 2.7.1 သေ လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်တင်းသဵင်FreeCallလႆႈယဝ်ႉ
October 16, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်ႇလွင်ႈသင်ၵေႃႈႁိုင်ယဝ်ႉ၊ လႅင်းၼႅတ်ႉၵေႃႈဢမ...
Sunday, October 13, 2013
ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တႅမ်ႈလိၵ်ႈထိုင် ၽူႈၶူင်သၢင်ႈလွၵ်းမိုဝ်းမၢၼ်ႈBagankeyboard တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်ႉၼႂ်းၽူင်းAndroid
October 13, 2013
သိုꨵ ပုဂံ ကီးဘုတ္ထီထြင္သူ အမ်ားေကာင္းက်ဳိးအတြက္ Bagankeyboard .apk ကိုလုပ္ေပးတာ အေ၀းကေန ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ အခု ဦးဇင္းက ကီ...
Sunday, October 6, 2013
ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် တၢင်ႇၽိုၼ်မၢႆၵိုမ်းဝႆႉ
October 06, 2013
ပီ 2013 လိူၼ်October ဝၼ်းထိ 6 လႆႈႁပ်ႉဢဝ်ၽူင်း ဢၼ်ၸၢႆးပီး တႃႈၶီႈလဵၵ်း တၢၼ်းမႃး(တွၼ်ႈပၼ်)မႃးၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ
Wednesday, September 25, 2013
ꨕူင္းမိꨀ္ꨳHuawei မူဝ္ꨲꨬတꨲ C8813D,G510.U8950.Y300ꨅꨀꨮꨣꨲ ꨡꨓ္ပꨣး Emotion UI ꨓꨓ္ꨵ ꨡမ္ꨲꨟꨱတ္းRootေꨀꨣꨳ သ္ꨮꨲလꨯꨳꨕြꨓ္ꨵတꨯးယဝ္ꨵ
September 25, 2013
ꨡြꨓ္တꨤင္းသုတ္း တူင္ꨵတꨀ္းပီꨳꨓြင္ꨵꨟဝ္းꨁဝ္ မ္ꨮꨲသုင္ ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲ ꨡမ္ꨲလꨯꨳတꨰမ္ꨳတꨤင္ꨲလြင္ꨳသင္ေသလြင္ꨳေꨀꨣꨳ ꨟုိင္ယဝ္ꨵ၊ မူိဝ္ꨳꨓꨯꨵꨬတꨵ ေတမꨣးမြꨀ္ꨲꨬꨓပ...
ငိꨓ္းꨅူမ္းꨁြပ္ꨳꨅ္ုထိုင္ ꨅဝ္ꨳမုꨓ္ꨡြꨓ္ꨲယူꨲꨁꨣꨳ တီꨳပꨓ္ꨟꨰင္းꨅ္ꨮ
September 25, 2013
ယုꨀ္ꨵယြင္ꨳꨓမ္ꨵꨅ္ꨮ ဝꨓ္းꨓ္ꨮꨁတ္းꨟꨰင္း ꨟꨀ္ꨵပꨰင္းꨅူိဝ္ꨵꨅꨤတ္ꨳ ဝꨯꨵမꨤတ္ꨳꨅူိဝ္ꨵꨁူိဝ္း ꨡြꨓ္တူိဝ္းꨅုင္ꨅꨓ္ ꨀꨣꨳꨁꨓ္ꨁုိꨀ္ꨵတြꨓ္း ꨁꨣꨳꨕြꨓ္းမꨰင္ꨲပꨓ္ ꨟ္ꨮꨳꨡꨓ္ꨅဝ္...
Saturday, September 21, 2013
မုင္ꨳမြင္း
September 21, 2013
ꨕူင္းမိꨀ္ꨳHuawei ꨀမ္ꨳꨕြင္ꨳ ꨡꨓ္ပꨣး Emotion UI ꨓꨓ္ꨵ ꨡမ္ꨲꨟꨱတ္းrootေꨀꨣꨳ သ္ꨮꨲလꨯꨳꨕြꨓ္ꨵတꨯးယဝ္ꨵ ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲတိုꨀ္ꨵꨟူꨵꨀူꨉ္းေမꨣꨵ ꨡမ္ꨲꨟိုင္ေတꨟြတ္ꨳထိုင္...
Saturday, September 14, 2013
Vroot Version 1.7.0 (shan Version) ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်း မႃးထႅင်ႈယဝ်ႉ
September 14, 2013
ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တိုၵ်ႉပိၼ်ႇ ၽၢႆႇတႆး Vroot Version 1.6.0 တၼ်းလႆႈဝၼ်းၼိုင်ႈၵူၺ်း Version 1.7.0 ပေႃးဢွၵ်ႇမႃးထႅင်ႈယဝ်ႉမေႃႉ မၼ်းပိူင်ႈသင်မႃ...
လၢႆးသႂ်ႇGoogle apps (Gtalk. Gmail. Play Store) တီႈၼႂ်းၽူင်းမိၵ်ႈHuawei (တႃႇတေၸၼ်ဢဝ်Myandroi V1.3 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶွမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူဝ်ႇသႂ်ႇဝႆႉDownload managerၵွၼ်ႇ)
September 14, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈထိုင် ဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉယူႇတေႉꧦ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် တၢင်းႁူႉႁၼ်...
Thursday, September 12, 2013
Vroot တႆး မႃးယဝ်ႉ
September 12, 2013
မႂ်ႇသုင်မီးၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ မႃးၽၢၵ်ႇပၼ် သေႃႉဝွႆးVroot တႆးၼႆယဝ်ႉ Vroot ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ...
Monday, September 9, 2013
တႃႇဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈသႂ်ႇတီႈၼႂ်းၽဵင်းၵႂၢမ်းMP3 တီႈၼႂ်းၽူင်းAndroid
September 09, 2013
ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူင်းAndroid ၶဝ် သင်ဝႃႈၶႂ်ႈဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈသႂ်ႇတီႈၼႂ်းၽဵင်းၵႂၢမ်းMP3ၼႆၸိုင် ၸႂ်ႉတိုဝ်းiTag Pro .apk ၼႆႉလႄႈ သႂ်ႇလႆႈၶႅပ်း...
တီႈၼႂ်းၶွမ်း windows 7 သင်ဝႃႈRun Boxၸိုင်
September 09, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းတႆးႁဝ်းၶဝ်တင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉတေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် လွင်ႈၶွမ်းဢိတ်းဢွတ်း တီႈၼႂ်းၶွမ်းWindows 7သင်ဝႃႈRun Boxဢမ်ႇ...
Sunday, September 8, 2013
ဢမ်ႇမီးSimCard ဢမ်ႇမီးလႅင်းၼႅတ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉWifiသေ လၢတ်ႈတေႃႇၵၼ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈၸူးၵၼ် သူင်ႇFile ပၼ်ၵၼ်လႄႈႁဝ်း
September 08, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇတင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ လွမ်ꧦဝူၼ်ႉယူႇႁင်းၵူၺ်း ထၢင်ႇတႄႉပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် တေဝူၼ်ႉဝႃႈ...
လၢႆးလၢႆႈႁၢင်ႈWin7 Logon Background
September 08, 2013
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈထိုင် ဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇတေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် ပၢႆးမေႃလွင်ႈၶွမ်...
Monday, September 2, 2013
လၢႆးၸႂ်ႉၶွမ်းLaptopသေ ၽပေၼ်(လႅင်းၼႅတ်ႉ) WiFi ပၼ်တီႈၶွမ်းလႄႈၽူင်း
September 02, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၵေႃႈ ၵုမ်ႇႁဵတ်းသင်ဢမ်ႇႁူႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉၵေႃႈၶႂ...
Thursday, August 29, 2013
လွၵ်းလၢႆးမူၼ်ႉမေးAPK ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼႂ်းၽူင်း
August 29, 2013
ၸိူဝ်းၶႂ်ႈႁူႉ လၢႆးမေးAPK ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼႂ်းၽူင်းAndroidၼၼ်ႉ ထၢမ်မႃးသွင် သၢမ်ၵေႃႉယဝ်ႉ ၵွႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ ယၢပ်ႇႁိုဝ် ငၢႆႈၼၼ်ႉတႄႉ မီ...
Monday, August 26, 2013
ၽၢႆႆႇၵုမ်းထိင်း Mobile မႃးယဝ်ႉ
August 26, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇတေမႃးၽၢၵ်ႇပၼ် ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၼႂ်းၽူင်း ဢၼ်လႆႈပိၼ်ႇၽ...
လွၵ်းမိုဝ်းတႆး( ၶိုၼ်းထႅမ်သႂ်ႇထႅင်ႈ သၢမ်တူဝ်)
August 26, 2013
လွၵ်းမိုဝ်းတႆး ဢၼ်ၸၢႆးဢွင်ႇမိူင်းႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၶိုၼ်း ထႅမ်သႂ်ႇထႅင်ႈ ( ရု ါူ ꧦ ) သၢမ်တူဝ် လႄႈ ၶၢႆႉတီႈယူႇ ၺ လူင်းမႃးဝႆႉၽၢႆႇတ...
Tuesday, August 20, 2013
ꨕꨯꨤꨲပတ္းꨕꨱဝ္ꨳ ꨓꨯဝꨣꨲ ꨅဝ္ꨳတꨯးꨓုမ္ꨲပိꨓ္ꨲꨕꨯꨤꨲတꨯးဝꨯꨵ
August 20, 2013
ꨕꨯꨤꨲပတ္းꨕꨱဝ္ꨳ ꨓꨯဝꨣꨲ တꨣꨲပတ္းꨕꨱဝ္ꨳꨓ္ꨮးꨕူင္းAndroid ꨓꨯယဝ္ꨵ ေပꨣးꨅ္ꨮꨵꨟုိဝ္မꨣး ယုꨀ္းယꨤꨀ္းေတꨓမ္ယူဝ္ꨵထꨤင္ꨲꨬတꨵ ပူိꨓ္ꨳေပꨣးလꨯꨳꨟꨱတ္းꨡြꨀ္ꨲမꨣး ယူꨲပတ...
Monday, August 19, 2013
လၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ This copy of Windows is not genine
August 19, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉ ၽူႈမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈပိၼ်ႇတေႃးလ (တႆးၼုမ်ႇ) တေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် ပၢႆမေႃလွင်...
Sunday, August 18, 2013
ပွင်ႇလႅင်းထိုင်
August 18, 2013
လၢႆးႁဵတ်းFlashsongs ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉၵမ်းဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ လိင်ႉမၼ်းၵွႆ ၸၼ်ဢဝ်ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇႁိုင်ၼၢၼ်း တေၶိုၼ်းတၢင်ႇပၼ်မႂ်ႇ...
Saturday, August 17, 2013
လၢႆးပၼ်Comment လႄႈ Chat Box တီႈၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇ (ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၶႅၼ်းတေႃႈလူပၼ်သေၵမ်း)
August 17, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင် ႁႂ်ႈတူဝ်ၸႂ်ၵတ်းၸိုၼ်ႈသိူဝ်းသႃႇသေၵမ်း *-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*-*...
Friday, August 16, 2013
မႃးထႅင်ႈယဝ်ႉ ၽူင်းမိၵ်ႈSAMSUNG ဢၼ်ပွမ် တေႁဵတ်းႁိုဝ်သႂ်ႇလိၵ်ႈတႆး လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ
August 16, 2013
မႂ်ႇသုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ ၼလႄၢႆးမၼ်းၵေႃႈၸႂ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းတူဝ်ထူပ်းၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇၵေႃႈဝႃႈ မိူဝ်ႈဝႃးမုၼ်ၸၢင်းဢၼ်ႁူႉၸၵ်းပႃးၼိုင်ႈ ဢဝ...
Tuesday, August 13, 2013
လၢႆးသႂ်ႇGamil တီႈၼႂ်းၽူင်းမိၵ်ႈHuawei (ဢမ်ႇၼၼ်) တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၽုၺ်ႇGmailတီႈၼႂ်းၽူင်းမိၵ်ႈHuawei
August 13, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇတႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇတေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် လၢႆးသႂ်ႇGmail တီႈၼႂ်း...
Saturday, August 10, 2013
လၢႆးမိုဝ်းမႂ်ႇတႆးၼုမ်ႇ wallpaper Tai . Apk မႃးယဝ်ႉ
August 10, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈပလွၵ်ႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉတႆးၼုမ်ႇတေမႃး ၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် wallpaper Tai တႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းၽူင်းA...
Wednesday, August 7, 2013
လၢႆးRoot ၽူင်းမိၵ်ႈHuawei မေႃႇတႄႇ (model) C8813D / Y300C / Y210 လႄႈ လၢႆးသႂၢင်းၽွၼ်ႉၸေႃႇၵျီႇတႆး (Zawgyi Tai)
August 07, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ တေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် ပၢႆးမေႃလွင်ႈၽူင်း...
Saturday, August 3, 2013
OctroTalk မႃးယဝ်ႉ တႃႇၽုၺ်ႇGtalk တီႈၼႂ်းၽူင်းAndroid (လၢတ်ႈတေႃႇၸူးတီႈၶွမ်းၵေႃႈလႆႈ)
August 03, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇ ဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ တေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၽၢၵ်ႇတွၼ်ႈပၼ် Apk တႃႇၽုၺ်ႇ Gtalk တီႈၼ...
Friday, August 2, 2013
လၢႆးမိုဝ်းမႂ်ႇ Apk တႃႇတူၺ်းတီႈၼႂ်းၽူင်းAndroid မႃးယဝ်ႉ
August 02, 2013
apk တႃႇတူၺ်းၼႂ်းဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇ ၼႂ်းၽူင်းပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ပေႃးသႂ်ႇဝႆႉၽွၼ်ႉတႆးတႄႈ ၵွင်ႉဝႆႉဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ်ႉၼႆၸိုင် သႂ်ႇဝႆႉတႃႇတူၺ်းဝႅပ်...
လွၵ်းမိုဝ်းမၢၼ်ႈ Bagan Keyboard Pro
August 02, 2013
ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် ၸိူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၽူင်းAndroid ၼၼ်ႉ သွင်ဝႃႈၼႂ်းၽူင်းႁဝ်းသႂၢင်းဝႆႉၽွၼ်ႉမၢၼ်ႈပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် ၸႂ်ႉတိုဝ်းBagan Keyboard Pro ၼႆႉတ...
လၢႆးဢဝ်Audio CD လၢႆႈပဵၼ်MP3
August 02, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈတႆးၼုမ်ႇ (ၸဝ်ႈပိၼ်ႇတေႃးလ) တေမႃးမွၵ်ႇလၢတ်ႈၼပႄၼ် ပၢႆးႁူႉလွင်ႈၶွမ်းဢိတ်းဢွတ်းၼႆယဝ်ႉ ...
Monday, June 24, 2013
Keyboard Tai (လွၵ်းမိုဝ်းတႆး)မႂ်ႇမႂ်ႇ တႃႇၽူင်းၽူင်းAndroid မႃးယဝ်ႉ
June 24, 2013
မႂ်ႇသုင်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶဝ်ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉတေမႃးၽၢၵ်ႇပၼ် လွၵ်းမိုဝ်းတႆးမႂ်ႇꧦ ၼႆယဝ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်...
Sunday, June 16, 2013
လၢႆးသႂၢင်းၽွၼ်ႉမၢၼ်ႈ(Zawgyi One) သႂ်ႇတီႈၼႂ်းၽူင်း Android မိၵ်ႈSamsung Galaxy
June 16, 2013
မႂ်ႇသုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇႁွတ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉတႆးၼုမ်ႇၼႆႉတင်းသဵင်ႈ လၢႆးသႂၢင်းၽွၼ်ႉလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ
Subscribe to: Posts (Atom)


text:
ဝဵင်းပၢင်လွင်း ဝဵင်းဢၼ်မီးသူၼ်ၼဵင်ႈယႂ်ႇသုတ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၵိၼ်းၸႂ်မႃးလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈ 60 % ဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆး။
ၽူႈတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းတူင်ႉဝူင်းၵူၼ်း ပၢင်လွင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉသမ်ႉ ၵႃႈၶၼ်ၶိုၼ်ႈၵူႈမဵဝ်း၊ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈသမ်ႉ ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ်။ ၵၢၼ်ငၢၼ်းလႄႈ ငိုၼ်းၶဝ်ႈသမ်ႉ ဢမ်ႇငၢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ် ပေႃးတေမႃး တူၺ်း တၢင်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈသမ်ႉ ၵႃႈၾုၼ်ႇထၢတ်ႈ၊ ၵႃႈယႃႈယႃ ဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈႁႅင်း မႃးၵူႈဝၼ်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႃသိုဝ်ႉယၢပ်ႇလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 60 % ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈၵမ်ႈၼမ် ဢၼ်ယူႇပႂ်ႉႁိူၼ်းယေးသမ်ႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ/ ၵႄႇလႄႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၶၼ်ၾုၼ်ႇထၢတ်ႈၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် 2 ပုၼ်ႈ။ ပီၵၢႆ 5 မိုၼ်ႇပၢႆ ပီၼႆႉ 1 ထူင် 1 သႅၼ်ပၢႆ။ ၶူဝ်းၶွင်ဢွၵ်ႇသူၼ်သမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈၶၢႆ ၊ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇငိုၼ်းတိုၼ်းလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ။ ၸင်ႇဝႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ယိင်း/ၸၢႆးဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းထႆးတႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်း သူင်ႇလဵင်ႉ တၢင်းႁေႃတၢင်းႁိူၼ်း -ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းပၢင်လွင်းၼႆႉယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းဝဵင်းပၢင်လူင်၊ လၢႆးၶႃႈ၊ မိူင်းၵိုင်၊ ၵေးသီးလႄႈ သီႇပေႃႉ ဢိၵ်ႇ ထႅင်ႈလၢႆၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး။
မိူၼ်ၼင်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး – ထႆး ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းလႄႈ မျႃႉဝတီႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တၢင်းလႅၼ်လိၼ် တႆး – ၶႄႇ ပွတ်း လၢဝ်ႇၵၢႆး၊ ပၢင်သၢင်း၊ မူႇၸေႊ၊ မိူင်းလႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ ၼႂ်းပၢင်တေႃႇလွင်း၊ ၵဵမ်းဢွၼ်ႊလၢႆႊ၊ KTV ၊ Bar လႄႈ Night Club ၸိူဝ်းၼႆႉ။


text:
ဝၼ်းတီႈ 25/2/2021 ၼႆႉၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢိၼ်ႊတူဝ်ႊၼီႊသျိူဝ်ႊ ၼၢင်းရတ်ႉၼူဝ်ႊမႃႊသူႊၻီႊ ဢၢၼ်းတေၵႂႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇ တႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႊသီႊသိုၵ်း ဢၼ်ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းဝႆႉ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းၼၢင်း သူၼ်းၾႆးႁႂ်ႈမိူင်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ၶဝ်ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ တေၸတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်း ၼႆၼၼ်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်း၊ မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼႃႈလုမ်းတၢင် ဢိၼ်ႊတူဝ်ႊ တီႈဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈလႄႈ ထိုင်မႃးၼႂ်ၼႆႉ မၼ်းၼၢင်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယႃႉၶၢဝ်းတၢင်းတေၵႂႃႇၼေႇပျီႇတေႃႇပႅတ်ႈ။
ၽွင်းၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ၽွင်းတၢင်ဢၼ်ၼင်ႈလုမ်းဢိၼ်ႊတူဝ်ႊတီႈတႃႈၵုင်ႈ ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈဝႃႈ တေဝႆႉၼၵ်း ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယူႇ – ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵူၼ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉၵေႃႈတႅမ်ႈတၢင်ႇ ၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊဝႃႈ ၶၢဝ်းၼႆႉ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းဢိၼ်ႊတူဝ်ႊၼီႊသျႃႊ ပႆႇထုၵ်ႇလီ မိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ။ သင်ဝႃႈမၼ်းၼၢင်းမိူဝ်းၸိုင် လုမ်ႈၾႃႉတေႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းၼၢင်းၵမ်ႉထႅမ်/ မၵ်းမၼ်ႈသိုၵ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ – ၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 24/2/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ယူႇတီႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇမၼ်းၼၢင်းႁဵတ်းပၢင်သပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တီႈဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ မိူင်းထႆး ဝႃႈ – ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းမိူင်းဢိၼ်ႊတူဝ်ႊ ပႆႇပဵၼ်မိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 25 မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼႆႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈပႆႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းလီ တႃႇတေမိူဝ်း- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၺ်းၵႃႈ မီးၶၢဝ်ႇၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊ လိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢူးဝုၼ်ႇၼမွင်ႇလုၼ်ႇ လုၵ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမိူင်းထႆး မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉၼႆလႄႈ တၢင်းၾၢႆႇသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး ၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ပၵ်းတႃဝႆႉဝႃႈ ၶႃသွင်ၵေႃႉၸၢင်ႈမႃးလၵ်ႉႁူပ်ႉၵၼ်မိူင်းထႆး – ၼႆယူႇ။
Ref; BBC, DVB


text:
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ဝႃႈပဵၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၼႆသေ ပႂ်ႉႁႄႉရူတ်ႉၵႃးၶိုၼ်ႈလူင်း မူႇၸေႊ – ၵူတ်ႉၶၢႆ ပႂ်ႉၵဵပ်းငိုၼ်း 1 လမ်း ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇပျႃး။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 12-13/11/2022 ၼႆႉ မီးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ဢဵၼ်ႁႅင်း မွၵ်ႈ 6 ၵေႃႉ သႂ်ႇၶူဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ယိပ်းၵွင်ႈၸေးမိုဝ်း ဝႃႈပဵၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပႂ်ႉႁႄႉရူတ်ႉၵႃးၶိုၼ်ႈလူင်း ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၵူတ်ႉၶၢႆ – ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႇၶၢႆ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ပေႃးပဵၼ်ၵႃးသုၼ်ႇတူဝ် 1 လမ်း ႁႂ်ႈပၼ် 20,000 ပျႃး ။
ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “တူဝ်ႁဝ်းၶႃႈ မႃးၺႃးၵမ်းလဵဝ် မိူဝ်ႈဝၼ်းသဝ် ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 10 မူင်း ၼႆႉ ၵူၼ်းၸုမ်းၼၼ်ႉ ဢဵၼ်ႁႅင်းၶဝ် တေမီးမွၵ်ႈ 6 ၵေႃႉ။ သႂ်ႇၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်းယေး ယိပ်းၵွင်ႈၸေးမိုဝ်းၵူႈၵေႃႉ ႁႄႉၵႃးႁဝ်းၶႃႈ ၶဝ်ဝႃႈပဵၼ်ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၼႆၶႃႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ယွၼ်းငိုၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ 20,000 ပျႃး။ ႁဝ်းၶႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၵႂႃႇၵျွင်းၽြႃးမႃး ဢမ်ႇမီး ငိုၼ်းၼႆသေ ႁဝ်းလႆႈပၼ်ၶဝ် 3,000 ပျႃးၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈပႂ်ႉၵဵပ်းငိုၼ်းၸဝ်ႈၵႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၽႂ်တႄႉတႄႉ ဢမ်ႇႁူႉ။ ပဵၼ်ၸုမ်းတူႉၸုမ်းပွမ်ႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈတႄႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈၸဝ်ႈၵႃးဢမ်ႇႁူႉတႄႉတႄႉဝႃႈၼႆ။
ငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ် လဵင်ႉတွင်ႉယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁႅင်းလႄႈ ၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ၵႆႉဢၢင်ႈပဵၼ်ၸုမ်းပလိၵ်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်း ၼႆသေ လႃႈလီႈႁဵတ်းတေႃႇ ၸဝ်ႈရူတ်ႉၸဝ်ႈၵႃး ၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃး သဵၼ်ႈတၢင်း မူႇၸေႊ – ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၵႆႉမီးမႃးတႃႇသေႇ။
“ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ မီးၸုမ်းဢမ်ႇႁူႉၾၢႆႇ ႁႄႉၵႃးၶိုၼ်ႈလူင်း ၵဵပ်းငိုၼ်း ။ မိူဝ်ႈဝႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ တီႈၶူဝ်ၼမ်ႉၶၢႆဝႃႈ ၸုမ်းဢၼ်ပႂ်ႉၵဵပ်းၶွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် မီးၵူၼ်းလၢႆ ၵေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇႁူႉလႄႈတွပ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ ။ ယွၼ်ႉၶႃႈႁဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈငိၼ်းမႃးတီႈၸဝ်ႈၵႃး ဢၼ်ၵႂႃႇဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၺႃးလႄႈ မႃးလၢတ်ႈႁဝ်းၵူၺ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉသေ ၶဝ်သူင်ႇႁႅင်း သိုၵ်းလုၵ်ႉလႃႈသဵဝ်ႈ မႃးတူင်ႉၼိုင်တင်းၼမ် ပႂ်ႉၸွမ်းၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် 1 လၵ်း 2 လၵ်း ၼိုင်ႈတီႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 14 ၼႆႉ ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ၵူတ်ႉၶၢႆ – ၼမ်ႉၽၵ်းၵႃ လုၵ်ႉလႃႈသဵဝ်ႈ မႃးတူင်ႉ ၼိုင်ယူႇဝႆႉ ၸွမ်းတၢင်းလူင် ဢဵၼ်ႁႅင်းတင်းၼမ် ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 7 လမ်း။ ၵႃး Vigo မွၵ်ႈ 4 လမ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပႂ်ႉ ၸႅတ်ႈထၢမ် ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး တီႈၶူဝ် ၼမ်ႉၶၢႆ၊ တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းလႄႈ ၸွမ်းသူႉၶိၼ်းတႃႇ ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈ တင်းၼမ်။
တႄႇဢဝ် ႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉမႃး သိုၵ်းၶၢင် KIA ပႂ်ႉၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၸဝ်ႈၵႃးၶိုၼ်ႈလူင်း မူႇၸေႊ – ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈႁိမ်း ဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၵူတ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ မိူၼ်ၵၼ်။
ၸဝ်ႈၵႃးလူင် မူႇၸေႊ – ဝဵင်းလိူဝ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “သိုၵ်းၶၢင် ၼႆႉ ၵဵပ်း ၶွၼ်ႇၵႃး၊ ၵဵပ်းပႃးၶွၼ်ႇ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ။ ပေႃးပဵၼ်ၵႃး 22 လေႃႉ လႆႈပၼ်ၶဝ် 850,000 ပျႃး။ ၵႃးလူင် 12 လေႃႉသမ်ႉ 650,000 ပျႃး။ ၵမ်းၼႆႉ ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ပေႃးပဵၼ်ၵႃးလူင် 22 လေႃႉ တၢင်ႇပုၼ်(ၽိလပ်ႉမျေႇ) ၼႆၸိုင် ၶဝ်တေၵဵပ်း ၶွၼ်ႇ 500,000 ပျႃး။ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၵ်ႇမူႇၸေႊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူတ်ႉၶၢႆမႃး ဢမ်ႇပွင်ႇၸူးၶဝ် သင်ဝႃႈ ၶဝ်လမ်းတီႉလႆႈၸိုင် ၶဝ်ပၼ်တၢမ်ႇႁဝ်းၸဝ်ႈၵႃး ႁႂ်ႈသႂ်ႇပၼ်ၶဝ် 3 ပုၼ်ႈ ႁဵတ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵႃးလူင်မူႇၸေႊ – ဝဵင်းလိူဝ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးမီးၵႃးၶိုၼ်ႈလူင်ၼမ်ႁႅင်း မိူၼ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မိူဝ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူႈပွၵ်ႈ ၵႃးလူင်ၶိုၼ်ႈလူင်း တေႃႇဝၼ်း ဢမ်ႇယွမ်း 3,000 လမ်း။ ယၢမ်းလဵဝ် ၶိုၼ်ႈလူင်း မွၵ်ႈ 100 လမ်းၼႆႉၵူၺ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵဵၵ်ႉပႂ်ႉၵဵပ်းငိုၼ်းၶွၼ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း 10 တီႈ ၼႂ်းၵႄႈ မူႇၸေႊ – လႃႈသဵဝ်ႈ ဝႃႈၼႆ။