text:
ၽွင်းၶၢဝ်းၶူဝ်ႊဝိတ်ႉၽႄႈ ၵူၼ်းလၵ်ႉတေႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းၺႃးတီႉ
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၵ်ႉတေႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်ႉ ၺႃးတီႉ၊ ပလိၵ်ႈသိုပ်ႇလမ်းၸွမ်းၶိူဝ်းၶၢႆႇ တီႉလႆႈထႅင်ႈတင်းၼမ် ႁူမ်ႈပႃးၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ။ ဝၼ်းတီႈ 6/1/2021 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ပလိၵ်ႈၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၵူတ်ႇထတ်း ၵႃး Honda Fit ဢၼ်ၸၢႆးယွတ်ႈ တီႈဝၢၼ်ႈၵႅဝ်ႈလူင်...
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ပႂ်ႉၶူဝ်ၼမ်းၶူင်းတႃႈၵေႃႈ တီႈလႆႈယႃႈ ၶၼ်ငိုၼ်းႁဵင်ႁူၵ်းပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉပျႃး
ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း တီႈၶူဝ်ၼမ်ႉၶူင်း တႃႈၵေႃႈၼၼ်ႉ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်မီးၶၼ်ငိုၼ်း ႁဵင်ႁူၵ်းပၢၵ်ႇလၢၼ်ႉပျႃး (1.6 ပီႊလီႊယၼ်ႊ) လႄႈ ၵုမ်းၵမ်တူဝ်ၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈဝႆႉ။ ဝၼ်းတီႈ 18/11/2020 ပလိၵ်ႈၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်ၵမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ...
တီႉလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈတႃႈရူတ်ႉၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၶၼ်ငိုၼ်း 600 သႅၼ်ပျႃး
ပလိၵ်ႈၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် တီႉလႆႈယႃႈမႃႉ 6 မိုၼ်ႇမဵတ်ႉ တီႈတႃႈရူတ်ႉၵႃး ၼႃးမၢၵ်ႇၶေႃ ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13/11/2020 ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈပလိၵ်ႈၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တီႉလႆႈ...
ပလိၵ်ႈလမ်းတီႉၵူၼ်းၵႃႉယႃႈ တီႈၵျွၵ်ႉမႄး ယိုဝ်းၵၼ်လႄႈ မီလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ
ပလိၵ်ႈ/ ယေး တီႈၵျွၵ်ႉမႄး ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ (ၾၢႆႇပလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈပဵၼ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်) ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၊ မီးလွင်ႈၾၼ်း/ ယိုဝ်းၵၼ် မီးလွင်ႈမၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 30/10/2020 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်းမွၵ်ႈ...
ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ၸူမ်း ဢၼ် RCSS/SSA ၶဝ်ႈတီႉ ၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းလၢင်းၶိူဝ်း
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၶဝ်ႈတီႉၵူၼ်းသူႇသမ်းၵိၼ်/ ၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ တီႉလႆႈၵႂႃႇ ႁိမ်း 10 ၵေႃႉ၊ ပေႃႈမႄႈလႄႈ ၵူၼ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းႁူမ်ၸူမ်း။ ႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉ...
ၶၢဝ်းတၢင်း 8 လိူၼ် ၼႂ်းပီ 2020 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းသီႇပေႃႉၺႃးၶႃႈတၢႆ 10 ပၢႆ
တင်ႈတႄႇ လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းပီ 2020 ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ထုၵ်ႇၵူၼ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇယိုဝ်းတၢႆ 10 ပၢႆ ၊ ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်...
ထႆးတီႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵီႊလူဝ်ႊ ဝႃႈပဵၼ်ၶွင်ၸုမ်းဝႃႉ
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၾၢႆႇသိုၵ်း၊ ၾၢႆႇပလိၵ်ႈ၊ ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ႁူမ်ႈၵၼ်ၵူတ်ႇထတ်း တီႉလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် ယႃႈဢႆႊသ် ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇၵီႊလူဝ်ႊ၊ လၢတ်ႈဝႃႈပဵၼ်ၶူဝ်းဝႃႉပွတ်းၼိူဝ်။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/07/2020 ယၢမ်း 13:30 မူင်း၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး...
ပလိၵ်ႈတီႉလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉ ႁူဝ်သႅၼ်မဵတ်ႉ
ပလိၵ်ႈ/ယႄး ၵူတ်ႇထတ်းတီႉလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် 2 သႅၼ်မဵတ်ႉပၢႆ တီႈတူဝ်သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5/7/2020 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ယူႇတီႈပလိၵ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းၼႂ်းၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 2 ၵေႃႉ...
ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ၽဝ်ပႅတ်ႈၼႂ်းပီၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်ပီၵၢႆ 3 ပုၼ်ႈ
ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တီႉလႆႈၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ၽဝ်ပႅတ်ႈၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပီ 2020 ၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်မိူဝ်ႈပီ 2019 မွၵ်ႈ 3 ပုၼ်ႈ။ ဝၼ်းတီႈ 26/6/2020 ၼႆႉ...
လွႆၵေႃႇဝၼ်း ၸတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လုမ်ႈၾႃႉ
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လုမ်ႈၾႃႉ တီႈလွႆၵေႃႇဝၼ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းဢိၵ်ႇၵူၼ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်။ ဝၼ်းတီႈ 26/6/2020 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ထိုင် 10 မူင်းၶိုင်ႈ...
ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်
SSPP ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ယႃႈမဝ်းၵမ် တေဢမ်ႇလိူင်ႇၽႄႈၼၼ်ႉ တေႁူမ်ႈတင်းၵူၼ်းမိူင်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵႂႃႇ။ ဝၼ်းတီႈ 26/6/2020 ယူႇတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA)...
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး တီႈတူၼ်ႈတီး တင်းလႃႈသဵဝ်ႈ
လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်တီႉလႆႈၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် တႃႇၵႃႈၶၼ်ငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 9 လၢၼ်ႉလၢၼ်ႉပျႃးပၢႆ၊ ၼႂ်းဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်လုမ်ႈၾႃႉ။ ဝၼ်းတီႈ 26/06/2020 ပဵၼ်ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် လုမ်ႈၾႃႉလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸတ်းပၢင်ၽဝ် ယႃႈမဝ်းၵမ်...
RCSS ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ၵူၺ်းပီၼႆႉ ဢမ်ႇၸတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ
RCSS ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼွၵ်ႈမၢႆမီႈၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢၼ်လႆႈႁဵတ်း သၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း တူင်ႉၼိုင်မႃး ၼႂ်းပီ 2019-2020 ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 26/06/2020 ပဵၼ်ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်...
ဝၢၼ်ႈႁႆး ဢမ်ႇပဵၼ်ၸတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ယွၼ်ႉၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19
ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် လုမ်ႈၾႃႉ ပီၼႆႉ ယူႇတီႈ SSPP ဢမ်ႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ဝႃႈၼႆ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 26/6/2020 ပဵၼ်ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်း ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်...
တီႉလႆႈယႃႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၶၼ်ငိုၼ်း 6,600 သႅၼ်
ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် တီႉၺွပ်းလႆႈယႃႈၾိၼ်ႇၽိူၵ်ႇ တီႈလၢၼ်ႇ/ ၵဵတ်ႉၼမ်ႉဢုၼ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသႅၼ်ဝီ ၶၼ်ငိုၼ်းႁူၵ်းႁဵင်သႅၼ်ပၢႆ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 13/06/2020 ၶၢဝ်းယၢမ်း 08:30 မူင်း၊ ယူႇတီႈပလိၵ်ႈ ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ်ပၵ်းဝႆႉတီႈတပ်ႉပၢင်သဝ်း လၢၼ်ႇ/ၵဵတ်ႉ...


c: text/html

text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 7 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လိူၼ်ၵႂႃႇဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ မီးလွင်ႈသူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်း လႄႈ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵႂႃႇတၢင်း မိူင်းတႆး လႄႈ မိူင်းယၢင်းလႅင် တိတ်းၸပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈတင်းၼမ်ယူႇဝႃႈၼႆ။
တပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄၵူၼ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ယူႇ ပွတ်းၽၢႆၶုၼ်ႇ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း လႄႈ မိူင်းယၢင်းလႅင်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းသေ သူင်ႁႅင်းသိုၵ်းမွၵ်ႈ ၵႃး 40 လမ်းၼႆႉ မုင်ႈၼႃႈမႃးယူႇဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ၵႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 40 လၢမ်းၼႆႉ တၢင်ႇၵူၼ်းသိုၵ်း မွၵ်ႈ 100 ၵေႃႉပၢႆ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ယူႇတႂ်ႈ တပ်ႉမ 55 ႁူမ်ႈပႃး ၶိူင်ႈမၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၶဝ်ႈၽႅဝ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽၢႆၶုၼ်ႇ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈ 10:00 မူင်းပၢႆ ဝၢႆးပူၼ်ႉပၢင်လွင်းမႃးၵေႃႈ ၽႅဝ်ၼႂ်းၽၢႆၶုၼ်ႇယဝ်ႉ လႄႈ ၽၢႆႇ PDF ၵေႃႈ လႆႈဝၢင်းၽႅၼ် မူၵ်းတိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇ 4 ဢွင်ႈတီႈသေ ဝၼ်းထီႉ 28 September 2021 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 16:00 မူင်း ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇတေၶဝ်ႈလႆႈ ၼႂ်းဝဵင်းၽၢႆၶုၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 27 September 2021 ၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းတႃႇၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 လႄႈ တႃႇလွင်ႈငၢမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းၼႆသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းထီႉ 1 October 2021 ထိုင် ဝၼ်းထီႉ 28 February 2022 ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လိူၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵိုတ်းတိုၵ်းယူႇဝႃႈၼႆ။
ပႅၵ်ႉသမ်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းယူႇသေတႃႉၵေႃႈ သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈတၢင်းဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉမႃးၼႆၸိုင်ႈ လွင်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းၼႆႉ တေဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UEC) ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လိူၵ်ႈတၢင်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈမႂ်ႇ ဝၢႆးယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉ တႅမ်ႈလိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇထိုင် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 13 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ ယိုၼ်ယၼ်လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ လႆႈႁပ်ႉလိၵ်ႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တႃႇႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တီႈ ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 21 May 2021 (လိူၼ်ႁူၵ်းမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼႆလႄႈ ႁႂ်ႈတူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇၼိုင်ႈၵေႃႉ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေဢုပ်ႇၵၼ်လွင်ႈ လၢႆးၸႅၵ်ႇၽႄၶိုင်ႈၵၢင် (PR) လႄႈ လွင်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းထီႉ 26 February 2021 ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်း ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ယၢမ်ႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်မႃးယဝ်ႉသေ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း 53 ပႃႇတီႇ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD)၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) လႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းထႅင်ႈ 36 ပႃႇတီႇတႄႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈပၢင်ၵုမ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶွမ်ႇမတီႇတူဝ်တႅၼ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw – CRPH) ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းၽူႈတႅၼ်းၽွင်း (17) ၵေႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇ ၽွင်းလူင်မႂ်ႇထႅင်ႈ (4) ၵေႃႉ တႃႇႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ (9) ႁွင်ႈၵၢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 2 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸုမ်း CRPH ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်မီးၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉလႄႈ ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ လူၺ်ႈလၢႆးဢထမ်ႇမၼႆလႄႈ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၼႆႉ ၽွင်းလူင်လၢႆလၢႆႁွင်ႈၵၢၼ် ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉၼၼ်ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေတႅၼ်းတၢင် ၵၢၼ်ငၢၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇဝႆႉ (1) တေႃႇၸိၼ်ႇမႃႇဢွင်ႇ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇတိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်း၊ (2) ဢူးလုၼ်ႇၵူဝ်ႇလၢတ်ႉ ၽွင်းလူင်လုမ်းၸွမ်ၸိုင်ႈ လႄႈ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ရုံးဝန်ကြီးဌာန)၊ (3) ဢူးတိၼ်ႇထုၼ်းၼၢႆႇ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၽႅၼ်ၵၢၼ် လႄႈ ၸတ်းၵၢၼ် ငိုၼ်းတွင်း၊ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ လႄႈ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇလူင်း တိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸွမ်းၼွၵ်ႈမိူင်း၊ (4) တွၵ်ႇတိူဝ်ႇၸေႃႇဝူၺ်ႇၸူဝ်း ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီလႄႈ ၽၢႆႇလဵၼ်ႈႁႅင်း၊ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း (လဝၵ) ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ ၸုမ်း CRPH ယင်းလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်တႅၼ်းတၢင်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ဢမ်ႇလူဝ်ႇထွမ်ႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၶေႃႈသင်ႇ ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသင်ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၶိုၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၸုမ်း CRPH ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ယႃႉလူႉလႅဝ်ၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆသေ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်း CRPH (17) ၵေႃႉ တီႈလုမ်းတြႃးဝႆႉ လူၺ်ႈမတ်ႉတႃ 505 (ၶ) ၼႆယဝ်ႉ။
ၶွမ်ႇမတီႇတူဝ်တႅၼ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် CRPH ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ တေႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း တႅၼ်းတၢင်ၽူႈတႅၼ်းၽွင်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် 378 ၵေႃႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈဝႆႉ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼႃႈလိၼ် ၵူဝ်းၵၢင်ႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ
ၼႃးလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Kokang Self-Administered Zone, မၢၼ်ႈ: ကိုးကန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ)ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် လၵ်းမိူင်း ႒႐႐႘ သေ ဢဝ်ၸႄႈဝဵင်းသွင်ဢၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းတႆးသေ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ [1]
ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၾိင်ႈမိူင်း လၵ်းမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျႅၼ်ႇမႃႇ (ပီ ႒႐႐႘) ဢၼ်ပဵၼ် တွၼ်ႈ ႕႖ (င)ၼၼ်ႉ ဢၼ် ၸႄႈဝဵင်းၵုင်းၸၢင်ႉ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်းလဝ်ႉၵႆႇ ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း မိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ၼႃးလိၼ် ၵူဝ်းၵၢင်ႉ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (2008) ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (၂၀၀၈ ခုနှစ်). Archived 2015-11-19 at Archive.is


text:
လႁႄႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းလႁႄႇ (မၢၼ်ႈ: လဟယ်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Lahe ; သဵင်ဢွၵ်ႇ [lǎ hɛ̀]) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းလႁႄႇ၊ ၼႃးလိၼ် ၼႃႇၵ ၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၸႄႈတိူင်းၸႄႈၵႅင်ႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[2]
လႁႄႇ ၼႆႉ ၸူးႁွင်ႉၵိုၵ်းတင်းၸိုဝ်ႈ ပူႇၵႄႇၼႃႇၵ ဢီႇၼွႆႇလႁႄႇ သေ ၸင်ႇလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ လႁႄႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီ 1967-68 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၾိင်ႈၾႃႉႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ လႆႈပဵၼ်တၢင်းၸဵပ်းတၢင်းၼၢဝ်ၼမ်လႄႈ လႆႈဢွၼ်ၵၼ် ႁႃဢွင်ႈမႂ်ႇသေ ဢၼ်ပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႃႇၵလႅင်ၼွင်ၼႆႉ လႆႈၵႂႃႇလိူၵ်ႈဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်မီးတူၼ်ႈမႆႈႁႅင်ႈ ဢၼ်ၶွၵ်ႇမၼ်းၵွၵ်းဝႆႉၼၼ်ႉသေ ၸူးလႆႈတႄႇဝၢၼ်ႈသေ ႁွင်ႉဝႃႈ ဝၢၼ်ႈပီးၵူႇ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်ပူႇၵႄႇဝၢၼ်ႈပီးၵူႇၼႆႉ ပဵၼ် ဢီႇၼွႆႇလႁႄႇ ယဝ်ႉ။
လႁႄႇ ဢၼ်မီးဝႆ့တီႈၼိူဝ် တၢင်းသုင်ၽိဝ်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ 4,313 ထတ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ထုင်ႉၼိူဝ်လွႆသေတႃႉ မီးဝႆႉတီႈၼႃႈလိၼ်ပဵင်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတေႇ ဝဵင်းၶမ်းတီႈ သေၵေႃႈ ၵႂႃႇလႆႈ လႁႄႇယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈတၢင်းလူတ်ႉၵႃးဢမ်ႇပႆႇမီးၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈသိၼ်ႇတေႇသေၵေႃႈ လႆႈဢဝ်မႃႉလႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တၢင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်း ၶမ်းတီႈ သိၼ်ႇတေႇ လႁႄႇ ၼႆႉ ၵႆ 59 လၵ်းယဝ်ႉ။ လႆႈႁဵတ်းတၢင်းၼႆႉမႃး မိူဝ်ႈပီ 1952 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင်ပီ 1990 မႃးၶိုၼ်းမႄးတၢင်းသေ ထိုင်မႃး 1992 တႄႉ ၸၢင်ႈတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်လႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၵႄႈ သိၼ်ႇတေႇလႄႈ လႁႄႇ ၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈၵႆယၢၼ် 53 လၵ်းၵူၺ်းၼႆသေတႃႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း လႆႈၶီႇလူတ်ႉၵႃးတင်းဝၼ်း တီႈၼိူဝ်သၼ်လွႆၼႃႇၵၼၼ်ႉသေ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈၵွင်းလွႆထဵင်ႇၺူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ (မေႇ 2015) ၽိုၼ်လိၵ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း, ၽိုၼ်လိၵ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ပီ 2014 သွႆ့-2. ၼေႇပျီႇတေႃႇ: ထၢၼ်ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ႁႅင်းငၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမိူင်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း, 54.
- ↑ "Myanmar States/Divisions & Townships Overview Map" Myanmar Information Management Unit (MIMU)
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၁၈၈.


text:
ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ပၼ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇတူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း CDM သေ ၵႂႃႇယူႇသွၼ်ႈသဝ်းတီႈ တပ်ႉၸုမ်း (1) ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း (KNU) ၸႄႈတွၼ်ႈတထူင်ႇ မိူင်းမွၼ်းၼႆ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ KIC ဢွၵ်ႇဝႆႉၼင်ႇၼႆ။
ပတူဝ်ႇၸေႃးၸူဝ်းမျိၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း တပ်ႉၸုမ်း (1) ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း (KNU) လၢတ်ႈဝႃႈ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃးယူႇသွၼ်ႈသဝ်းတီႈ KNU ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၺုၼ်ႉၼၢႆႇ ဢႃႇယု 36 ပီႊ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸဝ်ႈႁၢၼ် ၵူၼ်းၸႃႇတိ ၸႄႈဝဵင်းတႅၵ်ႉၵျီး တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဢမ်ႇမီးၸႂ် ၶႂ်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ပၼ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလုၵ်ႉတီႈတပ်ႉၶရယ (7) ပၢႆႈဢွၵ်ႇသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 9 March 2021 ၶိုၼ်းမႃးယူႇသွၼ်ႈသဝ်းတီႈ တပ်ႉၸုမ်း (1) ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း (KNU) ၸႄႈတွၼ်ႈတထူင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
“ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ တေၵႅတ်ႇၶႄပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆသေတႃႉ သမ်ႉၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉ ပိုတ်းယိုဝ်းၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ပႄႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးလႄႈ မၼ်းၸၢႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈသေ ၸင်ႇပၢႆႈဢွၵ်ႇတီႈတပ်ႉ ပွၵ်ႈမိူဝ်းတီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ၊ မိူဝ်းၽွင်းယူႇတီႈ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း CDM သေ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးယူႇသွၼ်ႈသဝ်းတီႈႁဝ်းၶႃႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၺုၼ်ႉၼၢႆႇၼႆႉ ယဝ်ႉၸၼ်ႉၸွမ်သိုၵ်း ပၢတ်ႈ (48) မိူဝ်ႈပီႊ 2002 သေ ဝၢႆးလူင်းပၢင်သွၼ်ယဝ်ႉ တူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း လႆႈၵႂႃႇႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်တီႈ တပ်ႉၶမယ (379) ဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ငဝ်ႈငုၼ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၢၼ်ႇသိုၵ်း ၸၵၶ (9) ဝဵင်းမိၼ်းပျႃး မိူင်းရၶႅင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းၽွင်းတေႃႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ ၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ ၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ႁူမ်ႈပႃးတင်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၵႂႃႇယူႇသွၼ်ႈသဝ်းတီႈ တပ်ႉၸုမ်း (1) ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်း (KNU) ၸႄႈတွၼ်ႈတထူင်ႇ ႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈ မီး 300 ပၢႆယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 4 April 2021 (လိူၼ်သီႇလွင်ႈ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) (14/2021) ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း 3 – 4 April 2021 လူၺ်ႈလၢႆးတၢင်း Online Video Conference ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း ပဵၼ်ပႃးႁူဝ်ၼႃႈ ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ပိၵ်ႉပၢင်ၵုမ်ၵႂႃႇဝႃႈ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် PPST (14/2021) ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈတႃႇတေႁႄႉႁၢမ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃးတေဢမ်ႇသိုပ်ႇ ၸႂ်ႉလၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသေ တီႉၺွပ်း ပိုတ်းယိုဝ်း ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈထႅင်ႈ၊ တမ်းဝၢင်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်တေၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလႄႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ဢၼ်တေဢမ်ႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈ PPST တေသိုပ်ႇၸုၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ ပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) (14/2021) ယဝ်ႉတူဝ်ႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ PPST ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ်ၵႂႃႇယူႇ မိူၼ်ၵၼ်။
လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် (PPST) (14/2021) မီး (5) ၶေႃႈ ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉ။
(1) ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်လၢႆးႁုၵ်းႁၢႆႉသေ ယႃႉပၢင်ၼႄၵၢင်ၸႂ် ပိုတ်းယိုဝ်း ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈယိပ်းသင်ၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းၵမ်းလဵဝ်။
(2) ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင်ဝႆႉၼၼ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်တင်းသဵင်ႈ ၼင်ႇၶၼ်ၶၼ်ၽႂ်းၽႂ်း။
(3) တေသိုပ်ႇၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ် ၽူႈဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း Civil Disobedience Movement (CDM) လႄႈ ၵူၼ်းၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ။
(4) ႁၼ်လီၸွမ်း လွင်ႈၶွမ်ႇမတီႇတူဝ်တႅၼ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (Committee Representing Pyidaungsu Hluttaw – CRPH) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပူတ်းယႃႉ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ။
(5) ပိူင်ၾၢင်ႁၢင်ႈ ၾႅတ်ႇတရႄႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ (Federal Democracy Charter) ဢၼ်ၸုမ်းၶွမ်ႇမတီႇတူဝ်တႅၼ်းသၽႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (CRPH) ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၶတ်းၸႂ်ဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႇတရႄႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇၼႆသေ ႁၼ်လီၸွမ်းယူႇ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo – NCA-S EAO


text:
လၢႆးၶႃႈ၊ ၸႄႈဝဵင်း
ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ (IPA: [lɑ́i kʰɑ᷆]), (မၢၼ်ႈ: လဲချားမြို့နယ်), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Laihka Township), (သဵင်ဢွၵ်ႇ [Zewaeng Laaikhaa]) ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်၊ ၸႄႈမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းသေ တၢင်းၵႂၢင်ႈလွၵ်းလၵ်း ႑႕႕႙ ယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ တၢင်းသုင်ၼႃႈပၢင်ႇလၢႆႇ ႓႑႘႖ ထတ်း (႙႗႑ မီႇတႃႇ) ဢေႃႈ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ် ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉပွတ်းႁွင်ႇမၼ်း မီး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် လႄႈ ဝဵင်းမိူင်းၼွင်၊ ပွတ်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉ မီးၵဵင်းၶမ်းလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး တင်း ထုင်ႉမိူင်းပွၼ်၊ ပွတ်းတူၵ်းၸမ်ႉမီးဝႆႉ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း လႄႈ ဝဵင်းလွၵ်ႉၸွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ မီးဝၢၼ်ႈ ႖႕႑ ဝၢၼ်ႈသေ လင်ႁိူၼ်း မီးၵႂႃႇ ႖႗႖႔ လင်လႄႈ ဢိင်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း မိူဝ်ႈပီ ႑႙႓႘ ၼၼ်ႉ တၢင်းၼမ်ႁူဝ်ၵူၼ်း မီးၵႂႃႇ ႓႖,႓႑႙ ၵေႃႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၼႆႉ မၼ်းငဝ်ႈဝဵင်း ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၽူႈၵွၼ်းဝဵင်းပၵ်းဝႆႉသေ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း လွႆလႅမ် - သီႇပေႃႉယဝ်ႉ။ တင်းလွႆလႅမ်သေ မီးၽၢႆႇႁွင်ႇ ၵႆယၢၼ် ႓႘ လၵ်းယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေ ၸဝ်ႈၽၶဝ် ၸူၼ်ႉဢၢမ်းၼၢၵ်ႈသေ တီႈၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းလၢႆးဢုပ်ႉပိူင်ႇၼင်ႇ မိူင်းတႂ်ႈသေ မၵ်းမၼ်ႈ ၸႄႈတိူင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၵိင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၼႆသေ ဢဝ် ၽူႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈတိူင်း၊ ၽူႈၵွၼ်းၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၽူႈၵွၼ်းဝဵင်းၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ ယၢမ်းလဝေ် ဝဵင်းၸႄႈဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်၊ ၵိင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ်သေ မိူဝ်ႈပီ ႑႙႗႐ တဵမ်ၼၼ်ႉ ႁူဝ်ၼမ်ၵူၼ်း မီးမႃး ႔႔,႐႐႐ ယဝ်ႉ။
ၼႃႈလိၼ်ႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ ၵဝ်ႈပုၼ်ႈၸဵတ်းပုၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်ပဵင်းသေ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ မၼ်းမီးဝႆႉ သၼ်ႇလွႆသေ ၵူၼ်းႁဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ် ယူႇသဝ်းသေ ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်ႁႆႈၵၢၼ်ၼႃးယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶဝ်ႈတင်းၼမ်သေ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ၽုၵ်ႇဢွႆႈ၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း လႄႈ ၼဵင်ႈၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းလဵၵ်းလႄႈ ၶူဝ်းယူၼ်းဢၼ်ဢွၵ်ႇတီႈ ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈၼႆႉ မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ဝႆႉယဝ်ႉ။ [1]
ဝဵင်းဢၼ်ပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢႆးၶႃႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၂)


text:
ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး:ၵၼ်ႁဵၼ်း/ငဝ်ႈငႃႇ ၽိုၼ်ဢိင်
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လိၵ်ႈသႅၼ်သမ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေတႅမ်ႈပွၵ်ႈလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် တွၼ်ႈတႃႇတေပိုတ်ႇသေတႅမ်ႈလိၵ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေလႆႈၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ၸူႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽိုၼ်ဢိင် ဢၼ်ပဵၼ် ဝႅပ်ႉသၢႆႉလႄႈသင်၊ လိၵ်ႈၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇလႄႈသင်၊ ပွင်ႈလိၵ်ႈလႄႈသင်၊ ပပ်ႉလိၵ်ႈလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽိုၼ်ဢိင်တၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇလွင်ႈတၢင်း ၸိူဝ်းဢၼ်တေထႅမ်သႂ်ႇ လႄႈ မူၼ်ႉမႄးၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းတေလႆႈ ဢိင်ၼိူဝ် ငဝ်ႈငႃႇ ဢၼ်ယုမ်ႇယမ်လႆႈၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇလီႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ။ လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃးဢမ်ႇႁူႉသေ ႁၼ်လိၵ်ႈၵေႃႈ ထုတ်ႇသႂ်ႇၼႆ ယႃႇပေႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈပဵၼ်သေ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈထတ်းသၢင် ၼႄႉၼွၼ်း လွၼ်ႉၶၢဝ်ႇမၼ်းလႆႈ ၶႃႈလႄႈ။ ပေႃးဝႃးဢမ်ႇသႂ်ႇ ၽိုၼ်ဢိင်လႄႈသင် ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးဝႃႈၶိုၼ်းၽိူမ်ႉထႅမ်သႂ်ႇတီႈၼႂ်း ပွင်ႈလိၵ်ႈၸိူဝ်း ဢမ်ႇပေႃးပႃး ၽိုၼ်ဢိင်ၼမ်ၼၼ်ႉၼႆ တေၸၢင်ႈထုၵ်ႇ မွတ်ႇပႅတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမၢႆတွင်းႁၢင်
ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽိုၼ်ဢိင်ၼႆႉ ၵႆႉလႄႇသႂ်ႇတီႈ တီႈသုတ်းတူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽိုၼ်ဢိင်မဵဝ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ဢၼ်ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈမႄးထတ်းၶဝ် သႂ်ႇပၼ်ၼၼ်ႉ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ႁပ်ႉပၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽိုၼ်ဢိင် ဢၼ်ဢဝ်တင်းတူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈမႃးၼၼ်ႉ ၵႆႉလႄႇသႂ်ႇပၼ်တီႈ ၶေႃႈမၢႆတွင်းႁၢင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထႅမ်သႂ်ႇပၼ် ၽိုၼ်ဢိင် မၢၼ်ႇမၢၼ်ႇ
လွၵ်းလၢႆးဢၼ်ၸႂ်ႉၼမ်သေပိူၼ်ႈတႄႉ ဢဝ်တူၼ်ႈထႅဝ်လိၵ်ႈ သႂ်ႇပၼ်တီႈ ၽိုၼ်ဢိင် ၶေႃႈမၢႆတွင်းႁၢင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉ wiki markup ဢၼ်ပဵၼ် ref tags ၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ၸႂ်ႉလႆႈၼင်ႇၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယူႇ :
လိၵ်ႈငဝ်ႈငႃႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ
ပေႃးဝႃႈ ဢဝ်ၶေႃႈမၢႆတွင်းႁၢင် သႂ်ႇၶဝ်ႈတီႈၼႂ်းပွင်ႈလိၵ်ႈယဝ်ႉၼႆ တွၼ်ႈတႃႇ သွပ်ႉၾ်ဝႄးလ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး တေၼႄပၼ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လိၵ်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ :
{{Reflist}}ဢမ်ႇၼၼ်
။
တေလႆႈဢဝ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်ၽၢႆႇတႂ်း ႁူဝ်ၶေႃႈ
== ၽိုၼ်ဢိင် == ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးဝႆႉ ႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းၼႆၵေႃႈ တေလႆႈ သႂ်ႇပၼ်ယဝ်ႉ (ၸဵမ်ႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းလႄႈ ဢိၵ်ႇပႃးတူဝ်လိၵ်ႈ "Reflist" ဢမ်ႇၼၼ် "references" ၼၼ်ႉ) တေလႆႈဢဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်တီႈပွတ်းႁၢင်ႈ ပွင်ႈလိၵ်ႈ၊ (ပေႃးမီး) "ႁဵင်းၵွင်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ" ၵေႃႈ သႂ်ႇပၼ် ၽၢႆႇၼိူဝ်ၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
ပေႃးဝႃႈ သိမ်းပၼ်လွင်ႈမႄးထတ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇယဝ်ႉၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် ref tag ၼႆႉ မၼ်းတေၼႄပၼ် လိၵ်ႈၽိုၼ်ဢိင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၵႃႈတီႈ ၶေႃႈမၢႆတွင်းႁၢင် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (မိူၼ်ၼင်ႇ [႑] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ)၊ လိၵ်ႈၽိုၼ်ဢိင် ဢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈမၼ်းတႄႉ တေၼႄပၼ်ဝႆႉ တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈၽိုၼ်ဢိင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈ ၽိုၼ်ဢိင်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ဝႅပ်ႉသၢႆႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆ တေလႆႈဢဝ် ႁဵင်းလိၵ်ႈဝႅပ်ႉသၢႆႉ (URL) ၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်တီႈၼႂ်းၵႄႈ ၶွပ်ႇၵၢင် ၵူႈၼိုင်ႈသေ ပေႃးဝႃႈ သႂ်ႇပၼ် လိၵ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၽူႈလူလိၵ်ႈၶဝ်ႈတေလႆႈႁၼ် ႁဵင်းၵွင်ႉၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
[http://www.nytimes.com/article_name.html ပွင်ႈလိၵ်ႈ ၵႃႈတီႈ ''The New York Times'']
တီႈတႄႉမၼ်း ဢမ်ႇလမ်ႇလွင်ႈသေတႃႉ တီႈၶေႃႈမၢႆတွင်းႁၢင်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီသႂ်ႇပၼ် ၶေႃႈမုၼ်းမၼ်းတဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈ ၼႆ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉ ၼႄဝႆႉ ပိူင်ယၢင်ဢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈမၼ်းယူႇ။
ၽူႈတႅမ်ႈမူႇလိၵ်ႈ၊ [http://www.nytimes.com/article_name.html "ၸိုဝ်ႈမူႇလိၵ်ႈ"]၊ ''The New York Times''၊ ဝၼ်းထီႉ
URL ႁင်းမၼ်းၶေႃၶေႃ တႄႉ ယႃႇပေဢဝ်ၸႂ်ႉၼင်ႇ ၽိုၼ်ဢိင်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ၼႆ ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ယူႇ။
တွၼ်ႈတႃႇ လူတူၺ်းလႆႈ ၶေႃႈၸုၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်တိူဝ်းၼႄဝႆႉၼၼ်ႉ ၼဵၵ်းပၼ်တီႈ ၼႄ ဢၼ်မီးၽၢႆႇၶႂႃၼၼ်ႉလႄႈ။
ၸၢင်ႈတူၺ်းလႆႈပႃး ငဝ်းတူင်ႉ ၵၼ်ႁဵၼ်း ယူႇ။


text:
ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼပ်ႉယၢမ်ထိုင် ြၽႃးြတႃး ေပႃႈတၢင်းႄမႈ ႄလႈ ဢိၵ်ႇပႃးၶူးသွၼ်ၶႃႈႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉယူႇၶႃႈ။ ပပ်ႉဢၼ် ၶႃႈႁဝ်း သႅင်သိုၵ်း တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးပွၵ်ႈၵမ်း (2) ဢၼ်ပၼ် ၸိုဝ်ႈပပ်ႉဝႆႉဝႃႈ ၸုမ်းသုိၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး? ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်တႅမ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလီ ႄလႈ လႆႈပိုၼ်ၶၢႆႇၵႂႃႇၼ်ႂးမိူင်းတႆး ၵူႈတီႈတီႈယဝ်ႉၶႃႈ။
တႃႇေတတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ ပပ်ႉပွၵ်ႈၵမ်း (2) ၸုမ်းသုိၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး? ၼႆႉ ၶႃႈ ႁဝ်းလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း လႆႈဢဝ် ေၶႃႈမုၼ်း ၵူႈတီႈတီႈ ဢိၵ်ႇပႃး ၼ်ႂးပပ်ႉမၢၼ်ႈ ၊ Time Magazine ၊ Washington Post ႄလႈ Asia Magazine လၢႆလၢႆတီႈယူႇ။ ဢၼ်လႆႈတႅမ်ႈၼ်ႂး ပပ်ႉလိၵ်ႈ ၸုမ်းသုိၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး? ၼႆႉ ဢမ်ႇပႃး တီႈဢၼ်ၶႃႈႁဝ်း လႃႈလီတႅမ်ႈသင်
သင် ေသဢိတ်းၶႃႈ။ ေတပဵၼ်ေၶႃႈမုၼ်း ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸ်ႂႈမၼ်းလၢႆလၢႆ။ သင်ၽူႈလ်ႂေၵႃႉလႆႈ လႆႈလူဢၢၼ်ႇပပ်ႉ ၸုမ်းသုိၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး? ယဝ်ႉၼႆ ေတႁူႉပွင်ႇၸ်ႂမႃး လီယူႇ။ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းၶႃႈႁဝ်း လႆႈတႅမ်ႈ ၸုမ်းသုိၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး? ၼႆႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈ ၸၢင်းပႅင်းၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼ်ႂးမိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းသင် ေသဢိတ်းၶႃႈ။ ေၶႃႈယိူင်ဢၢၼ်း
ၶႃႈႁဝ်းလႆႈတႅမ်ႈ လွင်ႈၸုမ်းဝႃႉ ၼႆႉ ၶ်ႂႈႁ်ႂႈ ၵူၼ်းလူင် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆးႁဝ်းမီးပၢႆးဝူၼ်ႉမ်ႂႇႄလႈ ၶ်ႂႈႁ်ႂႈေမႃ ၸ်ႂႉတိုဝ်း လွၵ်းလၢႆးၵူႈပိူင်ပိူင်ယူႇ။ လွင်ႈၸုမ်းဝႃႉၶဝ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ပွတ်းႁွတ်ႇႄလႈ ပွတ်းၸၢၼ်း ဢဝ် ပိူင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ႄလႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉေၵႃႈ ၶႃႈႁဝ်းေတ တႅမ်ႈပႃးဝႆႉၸွမ်းယူႇ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶႃႈႁဝ်း ၸ်ႂႉတိုဝ်းပၼ် ၸိုဝ်ႈပပ်ႉ ၸုမ်းသုိၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး? ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၽူႈပၼ်ႁႅင်းလူပပ်ႉၶႃႈႁဝ်းေၵႃႈ ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်မႃးဝႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီၸ်ႂႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈမၼ်းဝႃႈ မိူင်းဝႃႉ ၼႆေၵႃႈမီးယူႇ။ ထီႉၼိုင်ႈေတႉ ၶႃႈႁဝ်းေတတႅမ်ႈၸ်ႂႉ တိုဝ်းၸွမ်း ၼင်ႇၸိုဝ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းၶဝ် ၵွပ်ႈဝႃႈ ၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ပိူင် ၵူႈမိူင်းမိူင်းပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈ ၸွမ်းေၶႃႈၸ်ႂႉၽ်ႂၸုမ်းမၼ်း ႁဝ်းေတတႅမ်ႈလွင်ႈၽ်ႂ လွင်ႈၸုမ်းၽ်ႂ လွင်ႈသင် ေၵႃႈလီ ေတလႆႈၸ်ႂႉတိုဝ်း တႅမ်ႈၸိုဝ်ႈပၼ် ႁ်ႂႈမၼ်းတဵမ်တဵမ်ႇထူၼ်ႈထူၼ်ႈယူႇ။ ထီႉသွင် ေၶႃႈၸ်ႂႉတိုဝ်း မိူင်းဝႃႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ယူႇတီႈၶႃႈႁဝ်းယၢမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမႃး ၼ်ႂးၵူႈပပ်ႉပပ်ႉႄလႈ ဢိၵ်ႇပႃးမိူဝ်ႈပၢၼ်ႇ ဢၢင်းၵိတ်း ၶိုၼ်ႈမႃးယိပ်း ၵုမ်းၵမ်မိူင်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ ( Federation Of Shan States 1922 - 1948 ) ေၵႃႈ ေတလႆႈ ႁၼ်ၶဝ်တႅမ်ႈဝႆႉပႃး လွင်ႈမိူင်းဝႃႉယူႇ။ ဝႃႉၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉႁဝ်းၶဝ်မႃး ၵူႈပၢၼ်ႇပၢၼ်ႇ ႄလႈ ေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇေပႃးမီး ၽူႈလ်ႂေၵႃႉလ်ႂ သူၼ်ႇၸ်ႂမႃးၼိူဝ်ၶဝ်ေသပွၵ်ႈ ေတႃႇထိုင် မႃး ပၢၼ်ႇဢူးၼူႉ ယိပ်းၵုမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး။ ဝၢႆးေသၶႃႈႁဝ်း လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း လူဢၢၼ်ႇမႃးၼ်ႂးပပ်ႉၸိူဝ်း ၼႆႉယဝ်ႉေၵႃႈ ယၢမ်ႈၶဝ်ႈထၢမ်ႇၵႂႃႇၸူးတီႈ ၸဝ်ႈပိုၼ်းလူင် ႄမႈၶူးၶိူဝ်းသႅၼ် ယူႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ဝႃႉၼႆႉ ယၢမ်ႈမီးမိူင်းမႃးၼႆႉ ၸွင်ႇၸ်ႂႈႄတႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ တီႈ တွၵ်ႇတိူဝ်ႉ ၸၢႆးၶမ်းမိူင်း ( Dr. Sai Kham Mung ) ေၵႃႈ ၶႃႈႁဝ်းယၢမ်ႈၶဝ်ႈထၢမ်ႇမၼ်းမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ လွင်ႈဝႃႉယၢမ်ႈမီးမိူင်းၼႆႉ ၸွင်ႇၸ်ႂႈႄတႉၸိူဝ်း ၼႆႉမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
ၸ်ႂႉၸိုဝ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ေၵႃႈလီယဝ်ႉ မိူင်းတႆးႁဝ်းဢမ်ႇၶ်ႂႈပၼ် ဢမ်ႇၶ်ႂႈႄၽပၼ်ဝႃႉ ၼႆေၵႃႈၶ်ႂႈယဝ်ႉ ႁဝ်းဢမ်ႇမီး ဢၢပ်းၼၢပ်ႈသင် တႃႇေတၵႂႃႇၶတ်းၶဝ်လႆႈ ၼ်ႂးၼႃႈတီႈၶဝ် ၊ တီႈႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ ဢမ်ႇမီးဢၢပ်းၼၢပ်ႈထိုင်လ်ႂၼၼ်ႉ ႁဝ်းယႃႇေပ ဢဝ်ၸ်ႂႁဝ်းပဵၼ်လွင်ႈယ်ႂႇေသ ေသႉႄၼးႁဵတ်းႁ်ႂႈၼ်ႂး မိူင်းၸိုင်ႈတႆး တႅၵ်ႈယႆႈ ၊ သူပ်းႁဝ်းေတႉလၢတ်ႈယူႇ ဢမ်ႇၶ်ႂႈပၼ်ဝႃႉၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼ်ႂးမိူင်းတႆး ဢမ်ႇၶ်ႂႈ ပၼ်ဝႃႉ မီးမိူင်းဝႃႉ ၵူၺ်းတူဝ်ႁဝ်း(တႆး)ၶႃႈလူး မီးၽူႈလ်ႂ ၽ်ႂလ်ႂ သမ်ႉလူင်းသူၼ်းတုမ်ႇႄလႈ ၶဝ်ႈႁႃ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၶဝ်လ်ႂ ဢမ်ႇမီးၽူႈလ်ႂၽ်ႂလ်ႂ သူၼ်ႇၸ်ႂၼိူဝ်ၶဝ်သင်။ ႁဝ်းဢမ်ႇပၼ်လႆႈ မိူင်းဝႃႉ ၼႆေၵႃႈ မၼ်း ယူႇတီႈၶဝ်ၵူၺ်း ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၶဝ်မီး ဢၢပ်းၼၢပ်ႈၼ်ႂးၼႃႈတီႈၶဝ် 100% ထိုင်တီႈ လူင်ပွင် ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႇႁဵတ်းသင်ေတႃႇၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ 1948 ၼႆႉ တႆးသုမ်းမိူင်းပၼ် သၢၼ်လွႆ ၶၢင်ႇ ယဵၼ်းပဵၼ် မိူင်းၶၢင်ႇပႅတ်ႈ ထီႉသွင်သမ်ႉ မိူင်းဝႃႉယဵၼ်းႁၢႆပဵၼ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈၼ်ႂးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇႄလႈ ၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇၼ်ႂးမိူင်းႄၶႇ (4) ဝၢၼ်ႈ။ ၶ်ႂႈႁ်ႂႈ တႆးႁဝ်းဢဝ် ပၢႆးဝူၼ်ႉၼၢမ်းၼႃႈေသ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူႈေၵႃႉ ယႃႇ ေပဢဝ်ၸ်ႂ ဢႃးလူမ်း ၼၢမ်းၼႃႈေသႁဵတ်းၵၢၼ်။
တူဝ်ၶႃႈႁဝ်းပဵၼ်တႆးၸႅတ်ႈၸႅတ်ႈေၵႃႉၼိုင်ႈေသ ဢမ်ႇလႆႈၸႅၵ်ႈၸိူဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း လူင် ၽ်ႂမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ၽ်ႂမီးတၢင်းႁူႉ ၽ်ႂဢွၼ်ႁူဝ်လႆႈေၵႃႈ ႁ်ႂႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵႂႃႇ။ ၵၢၼ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းလီၵူဝ်ၼႃႇ ယႃႇေပႁၵ်ႉလၢႆးတႃမွတ်ႇ ေပႃးႁဝ်းႁၵ်ႉမိူင်းတႆးႄလႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်းေၵႃႈေတ လႆႈေမႃႁၵ်ႉပႃးတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁၵ်ႉၶိူဝ်းတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇေသ သမ်ႉၸၢင်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၼၼ်ႉယႃႇေပႁဵတ်း ၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႃႇမွတ်ႇ။
ၸုမ်းသုိၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး? ၼႆႉၶႃႈႁဝ်း ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတုိၼ်း ယုမ်ႇယၢမ်ဝႃႈ မၼ်းတိုၼ်းမီးၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇ ၽူႈလဵၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၶဝ် ၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶဝ်ၵူႈေၵႃႉ ေၵႃႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉ ေတပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းၼႃႈၼႆၶႃႈႄလႈ ၶ်ႂႈႁ်ႂႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းႁူႉ လိၵ်ႈတႆး ေမႃလိၵ်ႈတႆး ၶ်ႂႈႁ်ႂႈေမႃလိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းတႆး ( Mother Language ) ၵူႈေၵႃႉဢွၼ်တၢင်းၵွၼ်ႇ ေပႃးၼၼ် လိၵ်ႈတၢင်ႇၶိူဝ်း ေတသွၼ်ၼပ်ႉဢဝ်ငၢႆႈငၢႆႈၵူၺ်း။ သင်ဝႃႈ မီးၽူႈလ်ႂ ၶ်ႂႈလူဢၢၼ်ႇ ၶ်ႂႈပၼ် ႁႅင်းပပ်ႉ ၸုမ်းသုိၵ်းမိူင်းဝႃႉ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) လုၵ်ႉ တီႈလ်ႂမႃး? ၶႃႈႁဝ်းၼႆၸိုင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇလႆႈ တီႈလၢၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈယူႇၶႃႈ
- တႃႈၵုင်ႈ
- လၢၼ်ႉမွၵ်ႇၵူႈသွႆႈလႅင် (ၵွျင်းၵဝ်ႈလၵ်း)
- မိူင်းတႆး
- ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး - (လၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉဝူင်းဝၼ်း)
- ပၢင်လူင် - (လၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉ ပဝ်းႁွမ်)
- သီႇပေႃႉ- (လၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉ ၵွၼ်းၶမ်း)
- လႃႈသဵဝ်ႈ - (လၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉ သၢႆဝၼ်းလႅင်း)
- မူႇၸႄႈ - (လၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉထႆးလႅင်း)
- တႃႈၶီႈလဵၵ်း - (လၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉ သဵင်ၵွင်တႆး)
- မိူင်းထႆး
- လၢၼ်ႉၶူးမိူင်းလီ (ၵဵင်းမႂ်ႇ 0887891968)
သင်ၽူႈလူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆးၶႃႈႁဝ်းၶဝ် လႆႈလူဢၢၼ်ႇယဝ်ႉၼႆၸိုင်ႈ ယွၼ်းတၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်းယ်ႂႇယ်ႂႇ
ၼမ်ၼမ်ၶႃႈ ၶိုၼ်းပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်မႃးလႆႈတီႈ ၶႃႈႁဝ်းလႆႈၵူႈၶၢဝ်းလႆႈယူႇၶႃႈ။ တီႈတႅမ်ႈၽိတ်းေၵႃႈ ေတမီး တီႈဢၼ်တႅမ်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸ်ႂသူၸဝ်ႈေၵႃႈ တိုၼ်းေတမီးယူႇၶႃႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသင် ဢၼ်တဵမ်ႇထူၼ်ႈသင်လႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယၢမ်ႈပွင်ႇၸ်ႂၵူႈၶၢဝ်းယူႇၶႃႈ။
Website ၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ ယ်ႂႇယ်ႂႇ ၼမ်ၼမ်ယူႇၶႃႈ ၊ ငိၼ်းလီႁပ်ႉတွၼ်ႈၶဝ်ႈမႃး လဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼ်ႂး Website ၶႃႈႁဝ်းၼႆႉထႅင်ႈယ်ႂႇ ယ်ႂႇၼမ်ၼမ်ယူႇၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
Wednesday, March 18, 2015
ပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉ ပၢႆးမွၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်း တႆး လႄႈ ဢင်းၵိတ်း
ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းႁႃးၸဝ်ႈပီႈၸဝ်ႈၼွင်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းသင်ႇၶတႆး မူိင်းၵွၵ်ႇ လႆႈပႆယၢင်ႈၸွမ်း သဵၼ်ႈတၢင်း ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼၼ်ႉၼႆသေလႄႈ ႁူဝ်ၼႃႈသင်ႇၶတႆး မၢႆ(2) ၸဝ်ႈထုၼ်းလႅင်း ဝပ်ႉပ (မူႇၸႄႈ) လႄႈ ႁူဝ်ၼႃႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸဝ်ႈလၢဝ်ႁဵင် ဝိၸိတ်ႉတ (ၵုၼ်ႁဵင်) လူၺ်ႈၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းတင်းသဵင်ႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈ တၢင်းႁူႉ လူၺ်ႈပၢႆးမွၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး လႄႈ ဢင်းဢိတ်း တေႇဢဝ်မူိဝ်ႈဝၼ်းထိ 8 လူိၼ် January ပီ 2015 မႃးတေႃႇထုိင် ဝၼ်းထိ 9March 2015 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် မူိင်းၵွၵ်ႇ ၸူိဝ်း ဢၼ် ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A. ၵူႈပၢႆးꧦ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉလူၺ်ႈ ပၢႆးမွၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်း တႆးလႄႈ ဢင်းၵိတ်း ၵူႈ ဝၼ်းၸၼ် လႄႈ ဝၼ်းၽတ်း၊ ပေႃးဝၼ်းၸၼ် ပဵၼ်ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းတႆး၊ ၸႂ်ႉၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းလွၼ်ႉꧦ၊ ပေႃးဝၼ်း ၽတ်း သမ်ႉ ၸႂ်ႉၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်းသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ်ၵၼ်ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ် လႆႈပၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉလူၺ်ႈ ပၢႆးမွၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၽၢႆႇတႆးၼၼ်ႉ တေမီး(5)ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢင်းၵိတ်းမီး(9)ႁူဝ်ၶေႃႈ ၼင်ႇတိႈတႂ်ႈၼႆႉ-
ၽူႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈၽၢႆႇတႆး-
1. ၸဝ်ႈလၢဝ်ႁဵင် ဝိၸိတ်ႉတ (ၵုၼ်ႁဵင်) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A. (Philosophy) ပီလုိၼ်းသုတ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ- ꧦယၢင်ႈၸူးပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉ တႃႇၸူဝ်ႈပၢၼ်ၶုိၼ်ႈယႂ်ႇꧦ၊
2. ၸဝ်ႈၼႃႇၵိင်ႇတ (တၢင်ႉယၢၼ်း) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A.(Buddhism) ပီၼုိင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ - ꧦလွင်ႈၵူၼ်း လႄႈ ပၢႆးၵပ်းသုိပ်ႇꧦ၊
3. ၸဝ်ႈၼုမ်ႇတႆး ၼၼ်ႉတသႃႇမိ (တၢင်ႉယၢၼ်း) B.A.(Buddhism) ပီၼုိင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ- ꧦပုိၼ်းတႆး လႄႈ ၵၢၼ်မူိင်း ၼႂ်းမူိင်းတႆး တီႈၵႅပ်ႈ၊
4. ၸဝ်ႈဢုတ်ႉတရၶမ်း(မူိင်းပွၼ်) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A.(Buddhism) ပီၼုိင်ႈ လႅၵ်ႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ- ꧦပၢႆးပၼ်ႇၺႃႇꧦ၊
5. ၸဝ်ႈလၢဝ်သႅင် ဝႃႇလိင်ႇတ (မူိင်းၵုိင်) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A. (Humanity) ပီသွင် လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ- ꧦပၢႆးမၢၵ်ႈမီးꧦ၊
ၽူႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ လႄႈ ႁူဝ်ၶေႃႈၽၢႆႇဢင်းၵိတ်း
1. ၸဝ်ႈလၢဝ်ႁဵင် ဝိၸိတ်ႉတ (ၵုၼ်ႁဵင်) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A. (Philosophy) ပီလုိၼ်းသုတ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "The Ways of Active Life in Learning".
2. ၸဝ်ႈၶမ်းလႅင်း ၶေႇမိၼ်ႇတ (ၵႃလိ) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A.(Buddhism) ပီသွင် လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "What is English?".
3. ၸဝ်ႈၸၼ်တိမႃႇ (သီႇပေႃႉ) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A.(Buddhism) ပီၼုိင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "Simple Learning English Style".
4. ၸဝ်ႈလၢဝ်ၸုိၼ်ႈ ဝိမလ (ပၢင်လွင်း) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A.(Buddhism) ပီၼုိင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "Democracy in Love".
5. ၸဝ်ႈပၺ်ႇၺႃႇသီႇရိ (သီႇပေႃႉ) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A. (Philosophy) ပီသၢမ် လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "To Change the Mind to Change the World".
6. ၸဝ်ႈသေႃးၽိတ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A. (Buddhism) ပီၼုိင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "Three Purposes of Education".
7. ၸဝ်ႈၺႃႇၼိင်ႇတ (လႃႈသဵဝ်ႈ) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A.(Buddhism) ပီၼုိင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "The Significance of Communication Techniques".
8. ၸဝ်ႈထုၼ်းလႅင်း ဝပ်ႉပ (မူႇၸႄႈ) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A. (Philosophy) ပီလုိၼ်းသုတ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉပၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "The Way to Gain Happiness for Living".
9. ၸဝ်ႈၼုမ်ႇတႆး ၼၼ်ႇတသႃႇမီ (တၢင်ႉယၢၼ်း) ႁဵၼ်းၸၼ်ႉ B.A.(Buddhism) ပီၼုိင်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈ တင်း ႁူႉပၼ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ "Current (Tai) Political Problems and Its Solution".
ၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ၸဝ်ႈပၼ်ႇတိတ (မိူင်းယၢင်း) လႆႈၸွႆႈသွၼ်ပၼ်လိၵ်ႈထႆး တႃႇၸဝ်ႈၸူိဝ်းဢၼ် ၶႂ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈထႆးသေ ၸဝ်ႈ ၺႃႇၼေႃးၽႃႇသ (သီႇပေႃႉ) ၵေႃႈ ၸွႆႈသွၼ်ပၼ် ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်း တႃႇၸဝ်ႈၸူိဝ်းဢၼ်ၶႂ်ႈႁူႉမေႃဢင်းၵိတ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼုိင် မူိဝ်ႈၽွင်းႁဝ်းတုိၵ်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵၼ် ယူႇၼၼ်ႉ ၽူႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉ ၶဝ်သေယဝ်ႉ မီးၶေႃႈထၢမ် ၶေႃႈတွပ်ႇ လႄႈ ပၼ်တင်းႁၼ်ထုိင်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇတင်းႁူႉၽႂ်မၼ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်တၢင်း ၽုိၵ်းပၢႆးမွၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ပႃး သေၼႆ ပဵၼ် ဢၼ်လီသူၼ်ၸႂ်၊သူိဝ်းၸႂ်ဝႆႉယူႇဢၼ်ၼုိင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈၵၢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းၼႂ်းပၢင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၵၢၼ် ႁုၼ်ႈမုၼ်း ပၼ်တင်း ႁူႉၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈမုိတ်ႈၵုိဝ်းၸမ်ၸႂ်သေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ တီႈၼႆႈ ထုိင်တီႈဝႃႈ ပဵၼ်ပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉ လဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းသေတႃႉၵေႃႈ- ၼင်ႇၵႂၢမ်းမီးဝႆႉဝႃႈ ꧦဢမ်ႇထၢၼ်ႇမီႈၵေႃႈ ၶီႈၶင်ႈ -ၽွင်းပႆႇမင်ႈသင်ႈၼႆႉ -တေၶတ်းႁႅင်းယူႇ လႄႈ လၵ်းပွင်းႁဵင်ၼုိင်ႈၼၼ်ႉ တေႇမႃးတီႈယၢင်ႈၼုိင်ႈၵူၺ်းꧦ ၼႆ ၼၼ်ႉသေ ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ၶေႃႈ ၽၢႆႇတႆး(5) ႁူဝ်ၶေႃႈ လႄႈ ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်း (9)ႁူဝ်ၶေႃႈ ၸူိဝ်းၼၼ်ႉ ႁၼ်ထိုင်ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇၼမ်ၵေႃႈဢေႇ တေပဵၼ်တၢင်းၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် ပၢႆးဝူၼ်ႉ လွင်ႈယူႇသဝ်း ၸူဝ်ႈပၢၼ် သူၵဝ်ႁဝ်းႁႃး ၶုိၼ်ႈသၢင်ႉ ၶုိၼ်ႈသုင်မႃးထႅင်ႈယူႇ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸုမ်းသင်ႇၶတႆး လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် တီႈၸၼ်ႉၸၼ်ႉၸွမ် မႁႃႇၸူးလႃး လူင်းၵွၼ်း၊ ဢႃႇယုꩪယႃး၊ ၸုိင်ႈထႆး လႆႈၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈၸတ်း ပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉ လူၺ်ႈပၢႆးမွၼ်း လၢတ်ႈၵႂၢမ်း တႆး+ ဢင်းၵိတ်းၼင်ႇဢၼ် လၢတ်ႈၼေမႃး ပႃႈၼူိဝ်ၸူိဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်သေ မူိဝ်ႈဝၼ်းထိ 9 လိူၼ် March 2015 -ၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ꧦလွင်ႈႁုပ်ႈ သိမ်း ၵၢၼ်တူင်ႉၼုိင် ပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈတင်းႁူႉ လူၺ်ႈ ပၢႆးမွၼ်း လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး+ဢင်းၵိတ်းꧦ ယဝ်ႉၵႂႃႇလီငၢမ်း။ ပီၼႃႈပီ လုိၼ်းမႃးၵေႃႈ မုင်ႈမွင်းဝႃႈ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၶဝ် လႄႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၶဝ်ၸဝ်ႈ ၼႂ်းၸုမ်း သင်ႇၶတႆးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈတၢင်းႁူႉ လူၺ်ႈပၢႆးမွၼ်း လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး+ဢင်းၵိတ်းၼင်ႇၼႆ ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉတိူဝ်းတွၼ်းမႃးထႅင်ႇ ယူႇၼႆသေ
ၸဝ်ႈလၢဝ်ႁဵင် ဝိၸိတ်ႉ (ၵုၼ်ႁဵင်)
18. March. 2015
Posted by ktstudio
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
ဝၢႆးသေ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႆႈသူင်ႇလိၵ်ႈထိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၵူဝ်းရီးၸၢၼ်းယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 24 September 2020 (လိူၼ်သိပ်းမႂ်ႇ 8 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃ (Yoshihide Suga) လႆႈသိုပ်းၾူၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မုၼ်းၵျေးဢိၼ် (Moon Jae-in) ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉပိုၼ်းဝၼ်းလင်လႄႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆပီႊမႃးၼႆႉ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ဢၼ်မီးဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပဵၼ်ဢူၺ်းလီၼႆႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈသေ သုၵ်ႉယုင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းယူႇ။ ၽူႈၼမ်း သွင်မိူင်း သိုပ်ႇၾူၼ်းဢုပ်ႇၵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်တႃႇတေမႄးႁႂ်ႈလီၶိုၼ်း လွင်ႈၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇသွင်မိူင်း ဢၼ်ၶၢတ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉလႄႈ တႃႇတေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တေႃႇသူႈ လွင်ႈလွၵ်ႇငိူတ်ႈမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ ဢုပ်ႇၾူၼ်းၵၼ်တင်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မုၼ်းၵျေးဢိၼ် (Moon Jae-in) ယဝ်ႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃ (Yoshihide Suga) လႆႈလၢတ်ႈ တီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ “ၵဝ်ၶႃႈလၢတ်ႈတီႈၸွမ်ၸိုင် မုၼ်းၵျေးဢိၼ် ဝႃႈ လွင်ႈၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယူႇၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဝႆႉပႅတ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်ဢမ်ႇလႆႈ” ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယင်းလၢတ်ႈပႃး “တႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်းၵူဝ်းရီးယႃးႁွင်ႇၼၼ်ႉ လွင်ႈႁူမ်ႈမိုဝ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၊ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၊ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ငၼ်းဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ ယူႇဢၼ် ၼိုင်ႈ လႄႈ ယူႇတီႈမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၵေႃႈ တေဝႆႉမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ မိူင်းၼိုင်ႈသေ ပႂ်ႉတူၺ်းယူႇ” ဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ်COVID-19 သေ မိူင်းတေႃႇမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈသူႇၸႂ်းၵၼ်လႄႈ လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တၢင်းၾူၼ်းပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၽၢႆႇၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း တုၵ်းယွၼ်းမႃးယူႇၼႆ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼင်ၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇတၢင်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်းၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မုၼ်းၵျေးဢိၼ် သေ လႆႈလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းယိၼ်းႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်း ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃ (Yoshihide Suga) ဢၼ်လႆႈၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တႃႇသွင်မိူင်း တေႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇ လွင်ႈပၼ်ႁႃႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
မုၼ်းၵျေးဢိၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ ၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း လႄႈ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢူၺ်းလီ ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်လႄႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် တႃႇလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းတွၼ်ႈ ဢေးသျႃးၸဵင်ႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၼႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၼမ်းသွင်မိူင်းၵေႃႈ ယင်းမုင်ႈမွင်းတေလႆႈႁူပ်ႉတေႃႇၼႃႈဢုပ်ႇၵၼ်သေ ပိၼ်ႇပၢႆႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွင်ႈတၢင်းႁူႉၵၼ်လႄႈ တႃႇတိူဝ်းၶႂၢၵ်ႈထႅင်ႈ လွင်ႈလူင်းလၢႆးမိူဝ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သွင်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇသွင်မိူင်းၼႆႉ လႆႈၶဵင်ႈၶႅင်တေႃႇၵၼ်မႃးႁၢဝ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်း မိူဝ်ႈပီႊ 2018 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉလုမ်းတြႃးၸၼ်ႉသုင် မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း သင်ႇယွၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်း ငိုၼ်းၶိုၼ်း တီႈၶွမ်ႇပၼီႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇသတီး မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ယွၼ်ႉၸႂ်ႉၵိၼ်ႁႅင်းလၢႆ ၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃး ၸၢၼ်းၼႆသေ ၽၢႆႇတၢင်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၵေႃႈ တွပ်ႇတႅၼ်းၶိုၼ်းလူၺ်ႈ လႆႈၵိုတ်းယင်ႉပႅတ်ႈ ၵၢၼ်သူင်ႇၶိူင်ႈဢၢႆႇထီႇ (IT) ပၼ်မိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ဢိင်ၶေႃႈမုၼ်း − Reuters


text:
ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပၢင်တိုၵ်းသေ ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႆသေတႃႉ ဢႃႇရ်မေးၼီးယႃး လႄႈ ဢႃႇသိူဝ်ႇပႆႇၵျၢၼ်ႇ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 01 October 2020 (ဝၼ်းလိူၼ်သိပ်းမူၼ်း ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ BBC ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈ ပၼ်ႁႃၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သွင်မိူင်း မိူင်းဢႃႇရ်မေးၼီးယႃး လႄႈ မိူင်းဢႃႇသိူဝ်ႇပႆႇၵျၢၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဢုပ်ႉပိူင်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ၼႃႇၵူဝ်ႇၼူဝ်ႇ-ၶႃႇလႃႇပၢၵ်ႉ (Nagorno-Karabakh) ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်း လူႉသဵင်ႈတၢႆၼပ်ႉပၢၵ်ႇပၢႆ လႄႈ ၽူႈၼမ်း မိူင်းဢႃႇသိူဝ်ႇပႆႇၵျၢၼ်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေသိုပ်ႇတိုၵ်းယိုဝ်း တေႃႇတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဢႃႇရ်မေးၼီးယႃး ပေႃးထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈၵၼ်ဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းမူတ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ လႆႈတႄႇပဵၼ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 27 September 2020 ၼၼ်ႉသေ ၽၢႆႇတၢင်း မိူင်းဢႃႇရ်မေးၼီးယႃး မီးၵူၼ်းသိုၵ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 92 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆ 2 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 94 ၵေႃႉ၊ ၽၢႆႇတၢင်းမိူင်းဢႃႇသိူဝ်ႇပႆႇၵျၢၼ်ႇ မီးၵူၼ်းသိုၵ်းလူႉသဵင်ႈတၢႆ 27 ၵေႃႉ လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသဵင်ႈတၢႆထႅင်ႈ 10 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်းတူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းဢၼ် လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၵႂႃႇ ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ပၢင်တိုၵ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉမီး 131 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဢႃႇရ်မေးၼီးယႃး ၵၢဝ်ႇၼႄးဝႃႈ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း သႅၼ်း SU-25 လႆႈထုၵ်ႇ ႁိူဝ်းမိၼ်တိုၵ်း သႅၼ်း F-16 ၶွင်တပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းတူႇရၵီႇ ပိုတ်းယိုဝ်းတူၵ်းၼိုင်ႈလမ်း လႄႈ ၵူၼ်းႁေႃႈႁိူဝ်းမိၼ် လႆႈလူႉသဵင်ႈတၢႆၼိုင်ႈၵေႃႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉ မိူင်းတူႇရၵီႇပၢၵ်ႇပႅတ်ႈ ၶေႃႈၵၢဝ်ႇၼႄး ၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈသင် ၸွမ်းၵၼ်တင်း ႁိူဝ်းမိၼ်ထုၵ်ႇယိုဝ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်သွင်မိူင်း ႁွၼ်ႉမႆႈႁႅင်းမႃးၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 29 September 2020 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၶွင်ႇသီႇၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (United Nations Security Council – UNSC) ဢၼ်မီးလုၵ်ႈၸုမ်း 15 မိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၵိုတ်းယိုဝ်းလႆႈ ပၢင်တိုၵ်း မိူင်းဢႃႇရ်မေးၼီးယႃး လႄႈ မိူင်းဢႃႇသိူဝ်ႇပႆႇၵျၢၼ်ႇၼၼ်ႉလႄႈ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈ တင်းသွင်မိူင်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 26 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 10 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးထိုင် ပီႊ 2050 မႃးၼႆႉ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႇမီး မႁႃႇဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ဢဵၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇယူႇတီႈမၢႆသၢမ် ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ တေဢၢၼ်းႁႂ်ႈလွတ်ႈၵၢင်းလႆႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ (carbon dioxide) ၾုၼ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းၵွင်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇ ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသေ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃ (Yoshihide Suga) ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းၵျႃႇပၢၼ် သေ လႆႈမႃးၶိုၼ်ႈလုမ်းၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ်ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတူဝ်မၼ်းသေ လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄ ပေႃႇလသီႇမၼ်းတီႈၼႂ်းသၽႃးမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ပီႊ 2050 ၼႆႉ ယူႇတီႈမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ တေဢၢၼ်းၵၢင်းလွတ်ႈလႆႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ (carbon dioxide) ၾုၼ်ႇဢၢႆႈၵႂၼ်းၵွင်ႉ ယူႇဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ Carbon dioxide ၾုၼ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းၵွင်ႉ လႄႈ ၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးႁႅင်းၼႆႉသေ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢမ်ႇပေႃးမီးလွင်ႈဢုပ်ႇလၢတ်ႈၸွမ်း ၵႃႈႁိုဝ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽူႈတူင်ႉၼိုင်လွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလႄႈ လွင်ႈၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇၶဝ် လၢတ်ႈတူၵ်ႇတၵ်ႉမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇမႃးယူႇဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈဢၼ်မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ တေဢၢၼ်းလူတ်းယွမ်း လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾုၼ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းၵွင်ႉ ၼႆႉၵေႃႈ ၵႂႃႇမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်မိူင်းဢင်းၵိတ်း ႁူမ်ႈပႃးထႅင်ႈ မိူင်းလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉၵမ်ႈၽွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉသေ တေလႆႈဝႃႈ ၸဝ်ႉလိူဝ်မိူင်းၶႄႇ သိပ်းပီႊ ယွၼ်ႉဝႃႈ လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ မိူင်းၶႄႇ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးထိုင် ပီႊ 2060 မိူင်းၶႄႇ တေဢၢၼ်းႁႂ်ႈလႆႈ လွတ်ႈၵၢင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾုၼ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းၵွင်ႉမိူၼ်ၵၼ် ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈၼႄႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းပႃးဝႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်သေ ႁႂ်ႈထိုင်ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်တၢမ်းဝၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။
မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းထီႉႁႃႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ Carbon dioxide ၾုၼ်ႇဢၢႆၵႂၼ်းၵွင်ႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃ (Yoshihide Suga) ပၼ်ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတၢင်းၼမ်ယူႇ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸၢင်ႉ
မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၶဝ်ယူႇသဝ်း ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ၽၢႆႇႁွင်ႇပုၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၸၢင်ႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸၢင်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၵိုတ်း သွင်မဵဝ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။
သတ်းတူဝ်ယူႇ ၼိူဝ်ၵွင်းၼႆႉၸၢင်ႉၼႆႉ တူဝ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ။ ႁႅင်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈ ၵူၼ်းတိၺွပ်းၶဝ်သေ ၸႂ်ႉၶဝ်ၸိုင် လီဢၢမ်း ၶဝ်မေႃၸႂ်ယၢဝ်းသေႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်ၵူၼ်း။ ၸၢင်ႉၼႆႉ သွၼ်ငၢႆႈ။ ၸႂ်ႉသင်ၵေႃႈ ထွမ်ႇသေ မေႃႁဵတ်းၸွမ်း။
ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ တူဝ်ယႂ်ႇသေ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးယူႇ။ မၢင်တူဝ် သုင်ပဵၼ် 11 ထတ်းယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးၼႆႉတႄႉဢမ်ႇသုင်ပူၼ်ႉ 10 ထတ်း။ ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ ႁူဝ်မူၼ်းသေ မႂ်ႁူယႂ်ႇ။ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးတႄႉ ၸိၵ်းႁူဝ်လွၵ်းသေ မႂ်ႁူလဵၵ်ႉ။ ငူင်းၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ မီးႁွႆးၶွပ်ႇ ၽဵင်ႇၵၼ်သေ မီးသီႇသူပ်း သွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ငူင်းၸၢင်ႉဢေးသျႃးတႄႉ လိူမ်ႈသေ သဵမ်ႈလူင်းၵႂႃႇ။ ပၢႆငူင်းမၼ်းၵူၺ်းမီး သီႇသူပ်းဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း။ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးလႄႈၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တၢင်ႇမဵဝ်းထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်လႄႈၽူႈလူင်ႉၽၢႆႇသတ်းၶဝ်ၸင်ႇၸႅၵ်ႇဝႆႉ ၸိူဝ်ႉၽႄမၼ်းၶေႃၶေႃယူႇ။
ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ မိုတ်ႈယူႇသဝ်း ၼႂ်းထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉလူင် ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢင်ႉဢိၼ်ႇတိယ ၼႆယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸၢဝ်းၸၢင်ႉဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉ ၵူၺ်းမီးဝႆႉတီႈ ဢိၼ်ႇတိယၵူၺ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ တမ်ႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းထႆး၊ မိူင်းသီႇႁူဝ်ႇ၊ မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ မိူင်းမလေးသျႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵလႄႈ ၸၢင်ႉဢေးသျႃးၼႆႉ တၢင်းယၢမ်ႈၶဝ် မိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉတင်းသဵင်ႈ မိုတ်ႈသူင် ယူႇၸွမ်းၵၼ် ပဵၼ်ၽုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸၢင်ႉဢၼ်ပိူတ်ႈမတ်ႉၶင်ဝႆႉၸိုင် သၽႃႇဝၸၢင်ႉၼႆႉ ပေႃးလႆႈယူႇလွတ်ႈလႅဝ်းၸိုင် ၶဝ်မေႃယူႇၸွမ်း ၽုင်ၸၢင်ႉၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼိုင်ႈၽုင်ၼႆႉ ၸၢင်ႈမီး 10 တူဝ်တေႃႉထိုင် 100 တူဝ်ယူႇ၊ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉမႄႈလူင်ယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ ၵႆႉၸၢင်ႈႁၼ် ၸၢင်ႉၶဝ် မီးယူႇၸွမ်းႁိမ်း ၽင်ႇၼမ်ႉႁွင်ႈ ပဵၼ်ၽုင်ယူႇ၊ ၶၢဝ်းၽူၼ်တႄႉ ၵႆႉၸၢင်ႈႁၼ်ၶဝ် ယူႇသဝ်းၸွမ်း ၵၢင်ပၢင်ႇၵၢင်လႅင်ႉလႄႈသင် မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ၼိူဝ်လွႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႆႉၸၢင်ႈႁၼ်ၶဝ် ယူႇသဝ်းယူႇ။ ၸၢင်ႉဢၼ်ဢၼ်ဢွၵ်ႇၸႂ် ၶႂ်ႈၸွမ်းၽွၵ်ႇၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢင်ႉမူင်ႇၼႆသေ ၵႆႉၸၢင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇ ၵူၼ်းယဝ်ႉ။
ၸၢင်ႉၼႆႉ ၶဝ်မေႃၶၢႆႉႁႃ တီႈယူႇတီႈၵိၼ်ၶဝ် ၸွမ်းၶၢဝ်းမႆႈၶၢဝ်းၽူၼ်ၶၢဝ်းၵတ်း တီႈလႂ်တီႈၼၼ်ႉယူႇ၊ ၸၢင်ႉၼႆႉ မေႃၸုၵ်းသေၼွၼ်း မေႃမူပ်ႇသေၼွၼ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇမႃႉယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းဢၼ်ၶဝ်ၼွၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းၵၢင်ၶိုၼ်းလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ဝၼ်း ဢၼ်မႆႈႁႅင်းၼႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵူၼ်းတိၺွပ်းလႆႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းဢၢၼ်ႇဝူင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ဢမ်ႇလပ်းဢမ်ႇၼွၼ်း။ ၸၢင်ႉဢၼ်ဢမ်ႇၼွၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ႁႃႈပီၵေႃႈ မီးယူႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸၢင်ႉၼႆႉ လုၺ်းၼမ်ႉၵတ်ႉၶႅၼ်ႇတႄႉတႄႉ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၼမ်ႉ ဢၼ်လိုၵ်ႉ 30 ထတ်းၼၼ်ႉ လႆႈမၢႆတွင်း ႁူႉထိုင်မႃးဝႃႈ ၸၢင်ႉၼႆႉ ယူႇသဝ်းလႆႈၼႂ်းၼမ်ႉ 6 ၸူဝ်ႈမွင်းၼႆယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးယုၵ်ႉလႆး တိၼ်ၶဝ် တင်းသီႇၶွၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇယုၵ်ႉလႆႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၶဝ်လႅၼ်ႈတႄႉ လႅၼ်ႈၽၢႆတႄႉတႄႉ။
တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတိယ လႄႈ မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ ၸၢင်ႉၼႆႉ ဢဝ်ၸႂ်ႉတႃႇတေ လၢၵ်ႈၸၼ် ၵုၼ်ႇၶူဝ်း ဢၼ်ၼၵ်းၼႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၶဝ်ၵွၼ်းဢဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ် တဵမ်ထူၼ်ႈတႄႉတႄႉ။ ဢဝ်ၶဝ် လၢၵ်ႈတုမ်ၼႆႉလူင် ဢဝ်ၶဝ် တၢင်ႇၶူဝ်းၼၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ လိၼ်ပဵင်းၼၼ်ႉ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉတၵ်း ၼိုင်ႈတၢၼ်ႇၶိုင်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၶႃႇလႃႇသင်၊ တႃႇတေ လၢၵ်ႈၸၼ် တုမ်မႆႉၼၵ်းလူင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၸိူၵ်ႈၼင်ယိုတ်ႈလူင် ၶဵၼ်းပၢတ်ႈ တီႈ ၶေႃးၸၢင်ႉ၊ လႆႈၶိုၼ်းဢဝ် ၸိူၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ် မႃးၼွင်ႇၸွမ်းသေ ၸၼ်လၢၵ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ယဝ်ႉ။ မၢင်တီႈမၢင်ဢွင်ႈၼႆႉ ယင်းၵွႆၸႂ်ႉၸၢင်ႉ ထႆၼႃးလူးၵွၼ်ႇ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးၶမ်းတီႈၶဝ်ၼႆႉ ပႄႉႁႄႈၸၢင်ႉတႄႉတႄႉ၊ ၶဝ်ယင်းမေႃဢဝ်ၸၢင်ႉ ထႆၼႃးလူးၵွၼ်ႇ၊ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ဢဝ်လၢၵ်ႈတုမ် ဢဝ်လၢၵ်ႈသႅင်လူင် ဢဝ်လၢၵ်ႈတွႆးလူတ်ႉလဵၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။ ၼႃႈၵၢၼ် တေႃႉမႆႉ ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼၼ်ႉ ပေႃးဢမ်ႇပႃးၸၢင်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်။
တီႈၼိူဝ်လင်ၸၢင်ႉၼၼ်ႉ သႂ်ႇပွင်သေ ၸၢင်ႉၼႆႉ ဢဝ်ႁဵတ်းၶိူင်ႈၶီႇၵူၼ်းႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵုမ်းၸၢင်ႉတႄႉ ၶီႇတီႈၼိူဝ်ၶေႃးၸၢင်ႉသေ ႁေႃႈၸၢင်ႈ။ တီႈမိူင်းဢိၼ်ႇတိယၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ၶုၼ်ၶဝ် ဢွၵ်ႇလိုပ်ႈယိုဝ်းသိူဝ်ၸိုင် ၶဝ်ၶီႇၼိူဝ်လင်ၸၢင်ႉသေ ၵႂႃႇလိုပ်ႈသိူဝ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးတိုၵ်းသိုၵ်းၵၼ်ၸိုင် ၸႂ်ႉၸၢင်ႉတင်းၼမ်။ ၼႂ်းပိုၼ်းတႆး ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ တိုၵ်းမိူင်းမိတ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉတိုၵ်းမၼ်း မီး 500 တူဝ်၊ ၸၢင်ႉၽၢႆႇမိူင်းမိတ်ႈ သမ်ႉမီး 800 တူဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢိၼ်ႇတိယ၊ မိူင်းထႆး မိူင်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸၢင်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းပွႆးၸဝ်ႈပွႆးၸွမ်ယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၵမ်ႉပႃႈၼမ် ၵူၺ်းပဵၼ်သီႇၵမ်ႇလမ်ၵူၺ်းသေတႃႉ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၵေႃႈ မီးယူႇ၊ တီႈမိူင်းထႆးလႄႈ မိူင်းသီႇရိလင်ႇၵႃႇၼၼ်ႉ ၵႆႉလႆႈႁၼ် ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၼမ်ယူႇ။ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇလႄႈ ၸၢင်ႉလမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇဝႆႉပဵင်းၵၼ်သေ မၢတ်ႈယမ်ဝႃႈ ၸၢင်ႈၽိူၵ်ႇၼႆႉ ၶိုၵ်ႉတွၼ်းလိူဝ်သေ ၸၢင်ႉလမ်ၼႆယူႇ။ မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းထႆးၼႆႉ ဝႆႉၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇပဵၼ်ႈ ၸၢင်ႉၵႅဝ်ႈယဝ်ႉ။ ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈၸႂ် ဢၼ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ် ၸဝ်ႈၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ၼႆၼၼ်ႉတႄႉတႄႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇလႄႈ ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ် ယင်းၵွႆႁဵတ်းသိုၵ်း တိုၵ်းမိူင်းထႆးလူးၵွၼ်ႇ။
ၸၢင်ႉၼႆႉ ပေႃးယူႇၸွမ်း သၽႃႇဝၶဝ်ၸိုင် ဢႃႇယုၶဝ် ယၢဝ်းထိုင်လႆႈ ပၢၵ်ႇပီယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉမႄႈၼႆႉ ၵိူတ်ႇလုၵ်ႈ ႁၢင်ႇတႄႉတႄႉ၊ ဢႄႇတႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးဝႃႈ ပိူၼ်ႈၺွပ်းဢဝ်ၸၢင်ႉ ယိုဝ်းတၢႆၸၢင်ႉၸိုင် တႃႇတေတႅၼ်းတၢင် တူဝ်ဢၼ်တၢႆၼၼ်ႉ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း လႆႈပႂ်ႉသိပ်းပီ ဢမ်ႇၼၼ် 12 ပီသေ ၸင်ႇတေလႆႈၺွပ်းၸၢင်ႉထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတေ တိၺွပ်းၸၢင်ႉၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းထိူၼ်လိုၵ်ႉသေ ၵႂႃႇလိုပ်ႈၸၢင်ႉ ၵႅတ်ႇၸၢင်ႉ ႁႂ်ႈႁွတ်ႈထိုင် တီႈၶဝ် တေၸတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။
ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း တႃႇတေၵႅတ်ႇၸၢင်ႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းတီႈဢၼ်လွမ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ႁွင်ႉသႅၼ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢင်ႉ တူၵ်းၸႂ်လႂ်တိုၼ်ႇသေ ႁႂ်ႈၸၢင်ႉၵႂႃႇၶွၼ်ႈၵၼ် တီႈလဵဝ်ယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉလိူင်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းတီႈႁၢင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈၸင်ႇဢဝ် ၸိူၵ်ႈမတ်ႉသေ ပိုၵ်ႉသွၼ်ပၼ် ႁႂ်ႈမၼ်း ယဵၼ်ႇငႄႈမႃး ႁႂ်ႈပေႃး ၸႂ်ႉလႆႈမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇ တေလႆႈငႃးၸၢင်ႉလႄႈ ပိူၼ်ႈဢဝ်တၢႆ ၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ပႆႇပေႃးႁိုင်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉဢႃႇၾရိၵၼႆႉ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပီ လႆႈၶၢမ်ႇပိူၼ်ႈဢဝ်တၢႆ 40000 တူဝ်ယဝ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ် တမ်းဝႆႉ မၢႆမီႈ တႃႇတေႁၢမ်ႈသီး လွင်ႈဢဝ်တၢႆ ၸၢင်ႉၼၼ်ႉယူႇ။
ၸၢင်ႉသိပ်းပိူင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးႁႅင်း တၢၼ်ႇၵူၼ်းသိပ်းၵေႃႉသေ သဵင်ႁွင်ႉမၼ်း မေႃးဝႃးႁိုဝ်းႁိုဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉ ၵႃႇꩮႃႇဝၵ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီး ၸွမ်းႁိမ်း ၽင်ႇၼမ်ႉၵၢင်းၵႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉၵင်ႇၵေႇယ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်သီလိူင်သဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉပၼ်ႇတရ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်သီမိူၼ်တွင်းလႅင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉတမ်ႇၿ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်သီမိုၵ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉပိင်ႇၵလ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးသႅဝ်ႁွမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉၵၼ်ႇꩪ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မေႃၵႂႃႇ ၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉၶၢႆးၶၢႆးၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉမင်ႇၵလ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးသီငိုၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉႁေႇမ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးသီၽိူၵ်ႇ၊ ငူင်းလႄႈ ႁၢင်ႁၢင်ႈလီသေ မေႃယူႇၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉဢုပေႃးသထ။
- ၸၢင်ႉဢၼ်မီးသိငိုၼ်း၊ ငႃးသမ်ႉမီးႁူၵ်းသီ၊ ႁၢင်ယၢဝ်း၊ ႁူဝ်သဵမ်ႈ၊ ဢင်ႇၵႃႇၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင် တဵမ်ထူၼ်ႈသေ သမ်ႉမေႃမိၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ။
ၼႂ်းၵႃႈ ၸၢင်ႉတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇၼႆႉ မျၢတ်ႈတွၼ်းသေပိူၼ်ႈ။ တီႈၼႂ်း ၸႃႇတၵ 550 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႃးဝႆႉ လွင်ႈၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈပဵၼ် ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇလႄႈ ၸိူင်းမၼ်းၼၼ်ႉ လီၶဝ်ႈၸႂ်တႄႉတႄႉ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇ တီႈၼႂ်းထိူၼ်ႇ ႁိမဝၼ်ႇတႃႇလူင် ႁိမ်းၼွင်သတ်ႉတၢၼ်ႇလူင် ဢၼ်ထိူၼ်ႇ 16 ၸၼ်ႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈ၊ ဢၼ်လွႆ 7 ထၢပ်ႈ လွမ်ႈႁွပ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတူၵ်းမၼ်း မီးဝႆႉ ထမ်ႈၶမ်းလုၵ်ႈၼိုင်ႈသေ ၼေႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၶုၼ်ၸၢင်ႉသတ်ႉထၢၼ်ႇ ၵွၼ်းဢုပ်ႉၸၢင်ႉပႅတ်ႇမိုၼ်ႇ ယူႇသဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉလူင်တူဝ်ၼၼ်ႉ တၢင်းသုင်မၼ်း မီး 18 သွၵ်ႇ၊ တၢင်းယၢဝ်းမၼ်း မီး 120 သွၵ်ႇ၊ ငူင်းမၼ်းယၢဝ်း 58 သွၵ်ႇ၊ ငႃးမၼ်းယၢဝ်း 30 သွၵ်ႇ၊ တၢင်းယႂ်ႇငႃးမၼ်း မီး 15 သွၵ်ႇ၊ ပၢႆတိၼ် ပၢႆမိုဝ်း ပၢႆသူပ်းမၼ်း လႅင်ၸွင်းႁွင်း မိူၼ်ၼင်ႇၼမ်ႉၶၢင်ႈ။ တူဝ်မၼ်း ၶၢဝ်မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႈလိူၼ်မူၼ်း။ ငႃးမၼ်းၼၼ်ႉ မီးသီႁူၵ်းသီယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇလူင်ၼၼ်ႉ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်ၼႆ မၼ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းထမ်ႈၶမ်း၊ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈၼႆ မၼ်းယူႇသဝ်း တႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉၶုၼ်သတ်ႉတၢၼ်ႇ မီးမေးသွင်ၵေႃႉ ၸိုဝ်ႈဝႃႈ မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ လႄႈ ၸူလသုၽတ်ႉတႃႇ။ ပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၼေႃႇၶမ်းၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ ယူႇသဝ်း တႂ်ႈတူၼ်ႈမႆႉပဝ်းယူႇၼၼ်ႉ မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ သမ်ႉယူႇၽၢႆႇၶႂႃ ႁၢင်လူမ်း၊ ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ သမ်ႉယူႇၽၢႆႇသၢႆႉ ႁူဝ်လူမ်းယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ ဢဝ်ၵွၵ်းႁူဝ်မၼ်း တမ်ၶွၼ်း တူၼ်ႈမွၵ်ႇပဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မွၵ်ႇပဝ်း ႁူင်ႈတူၵ်းလူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၽူၼ်သွၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ၵႃႈပဵၼ် ၵိင်ႁႅင်ႈလႄႈ မူတ်ႉသူမ်ႈ သမ်ႉတူၵ်းသႂ်ႇ ၼိူဝ်ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ၊ ၵႃႈပဵၼ် မွၵ်ႇပဝ်းသမ်ႉ လူမ်းထွင်းသေ ၵႂႃႇတူၵ်းသႂ်ႇ မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ သဵင်ႈသဵင်ႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈၼၼ်ႉသေ ၸူလသုၽတ်ႉတႃႇ ဝႆႉၸႂ်ၼႂ်းသေ ႁၼ်ၽိတ်းဝႃႈ မဵတ်ႉတႃႇဢမ်ႇၽဵင်ၼႆယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လူင်းၼႂ်းၼွင်သေ လဵၼ်ႈၼမ်ႉသေ ဢဝ်ဝႃမွၵ်ႇ ပိုၼ်သႂ်ႇ ၽုၵ်းသႂ်ႇၵၼ်လဵၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ သမ်ႉဢဝ် မွၵ်ႇမူဝ် ဢၼ်ၵိုတ်းတင်းၼမ်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇပၼ်ၺႃး မႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇလႄႈ ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ ၸႂ်ၼႂ်းထႅင်ႈပွၵ်ႈသွင်ယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ ဢဝ်ငႃးမူဝ်ႁႃႈပၢၵ်ႇ လူႇတၢၼ်း ၸဝ်ႈပတ်ႉၸေႇၵပုတ်ႉထႃႇသေ ယွၼ်းသူးဝႃး "ပေႃးဝႃႈ ၵဝ်ၶႃႈတၢႆၵႂႃႇၸိုင် ၸၢတ်ႈၼႃႈမႃး ႁႂ်ႈလႆႈၵႂႃႇပဵၼ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ႁႂ်ႈလႆႈတွင်းၸၢတ်ႈသေၵမ်း၊ ႁႂ်ႈလႆႈ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ် လိူဝ်ႈဢဝ်လႆႈ ငႃးၸၢင်ႉလူင်သတ်ႉတၢၼ်ႇၼႆႉသေၵမ်း" ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၵိၼ်ဢမ်ႇဝၢၼ် ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်းသေ တၢႆၵႂႃႇ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်မၼ်းယွၼ်းသူးဝႆႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇၵႂႃႇၵိူတ်ႇပဵၼ် လုၵ်ႈယိင်း ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း မတ်ႉတရၢတ်ႉသေ ပေႃးပဵၼ်သၢဝ်မႃးၵေႃႈ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ပႃႇရႃႇၼသီႇ ဢဝ်ၵႂႃႇႁဵတ်းပဵၼ် ၼၢင်းႁေႃၶမ်း။ မၼ်းၼၢင်း တွင်းၸၢတ်ႈမၼ်းလႄႈ ၵၢင်ၸႂ်မၼ်း ၶႂ်ႈဢဝ်ငႃးၸၢင်ႉသတ်ႉ တၢၼ်ႇ မႃးႁဵတ်းဝီႁူဝ်ၼႆသေ ငဝ်ဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း လႆႈႁၼ် လႆႈႁူႉသေ ၸင်ႇၸႂ်ႉ မူးသိူဝ်းသေႃးၼုတ်ႉတရ ၵႂႃႇဢဝ်မႃး ႁႂ်ႈလႆႈ ငႃးၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈ ၼႄပၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း မူးသိူဝ်းသေ ၸႂ်ႉႁႂ်ႈ ဢဝ်ပိုၼ်ၵွင်ႉ ယိုဝ်းတၢႆၸၢင်ႉ၊ ႁႂ်ႈဢဝ်မႃး ငႃးၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ မူးသိူဝ်းၵေႃႈ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ ၸဵတ်းပီ ၸဵတ်းလိူၼ် ပၢႆၸဵတ်းဝၼ်း ၸင်ႇတေႁွတ်ႈထိုင် တီႈၼွင်သတ်ႉတၢၼ်ႇ။ မၼ်းၸင်ႇ တွင်းမၢႆဝႆႉ တီႈၵႂႃႇတီႈပႆ တီႈယူႇတီႈသဝ်း ၸၢင်ႉလီလီ။ ၸင်ႇၶုတ်းႁူးလိၼ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇၸူး တမ်ႈတီႈ ၸၢင်ႉၸုၵ်းၸဵၼ်းၼမ်ႉလႄႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈၸၢင်ႉ ဢၢပ်ႇၼမ်ႉယဝ်ႉသေ မႃးၸုၵ်းယူႇၼၼ်ႉ ၸင်ႇဢဝ်ၵၢင်ႇ ယိုဝ်းသႂ်ႇ တီႈသၢႆလီၸၢင်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၸၢင်ႉၺႃးပိုၼ်ၵေႃႈ မၼ်းၸင်ႇႁွင်ႉသႅၼ်ႇလႄႈ ၵႃႈပဵၼ်ၸၢင်ႉတင်းသဵင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႂႃႇႁႃၽူႈၶဵၼ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇယဝ်ႉ။
ၼေႃႇၶမ်းၸၢင်ႉၵေႃႈ ႁူႉထိုင် တီႈပိုၼ်ဢွၵ်ႇမႃးလႄႈ ၸႂ်ႈႁႂ်ႈ ၼၢင်းမႁႃႇသုၽတ်ႉတႃႇ ပၢႆႈသေ ၸင်ႇဢဝ်တိၼ်မၼ်း ထိပ်ႇတူၺ်း ၼင်လိၼ်မိူင်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈႁၼ် ပိုင်ႈယဝ်ႉ။ ပေႃးလႆႈႁၼ် မူးသိူဝ်း မီးၼႂ်းမၼ်းၵေႃႈ ဢဝ်ငူင်းမၼ်းသေ ၸၼ်ဢွၵ်ႇမႃး သမ်ႉႁၼ်မူးသိူဝ်း ဢဝ်သၢင်ႇၵၢၼ်း ၶဵၼ်းတူဝ်မၼ်းဝႆႉလႄႈ ၼေႃႇလွင်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇထၢမ် လွင်ႈတၢင်းမၼ်း လႆႈႁူႉဝႃႈ ၼၢင်းၸူႇလသုၽတ်ႉတႃႇ ၸႂ်ႉမႃးဢဝ်ငႃးမၼ်းၸဝ်ႈၼႆလႄႈ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇႁၵ်းလိူဝ်ႈ ငႃးမၼ်း လူႇပၼ်သေ ယွၼ်းသူးတႃႇတေပဵၼ် ၽြႃးယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃး မူးသိူဝ်း ဢဝ်ငႃးၸၢင်ႉ မိူဝ်းပၼ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်းသေ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ် ၶေႃးၵႂၢမ်း ဢၼ်ၸၢင်ႉသတ်ႉတၢၼ်ႇ သင်ႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃး ၼၢင်းႁေႃၶမ်း မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် တႅၵ်ႇၵီႈသေ ၼွၼ်းၽေးၵႂႃႇယဝ်ႉ။ [1]
ၸၢင်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းပိုၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆးၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၼႆႉ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတႄႉတႄႉ။ ၵႃႈၵွၼ်ႇတွၼ်းဢွၼ် ၽွင်းမိူဝ်ႈ တိုၵ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉ တပ်ႉၸၢင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉႁႅင်းယႂ်ႇလူင် တႃႇတေႃႇသူႈ ၽူႈၶဵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းတႆး လၢႆလၢႆသိုပ်ႇ လၢႆလၢႆပၢၼ်ၵေႃႈ ယၢမ်ႈၸႂ်ႉ ၸၢင်ႉသေ ၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းမႃးယူႇ။ တီႈၼႂ်းပိုၼ်း ရႃႇၸဝၢင်ႇ မိူင်းမိတ်ႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၽ မီးၸၢင်ႉတိုၵ်း 500 တူဝ်၊ မိူင်းမိတ်ႈ သမ်ႉမီး ၸၢင်ႉ 800 တူဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ [2] လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၼႆႉၵေႃႈ ဝႆႉၵႃႈၶၼ်သေ ၸဝ်ႈႁေႃၶမ်းၶဝ်ၵေႃႈ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈဝႃး ၸဝ်ႈၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇၼႆလူးၵွၼ်ႇ။
ၸၢင်ႉလႄႈ ၵၢၼ်မႆႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ပုၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်တေႃႉမႆႉၼၼ်ႉ ၸၢင်ႉၼႆႉ ပဵၼ်သတ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈလူင်ယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈတီႈ ၸၢၵ်ႈဢမ်ႇထိုင်လႆႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၸၢင်ႉ လၢၵ်ႈတိုတ်ႉၸၼ်ဢဝ်ယဝ်ႉ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၵၢၼ်တေႃႉမႆႉၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉၸႂ်ႉ ၸၢင်ႉယူႇ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၶမ်းတီႈၼႆႉ ၸႂ်ႉၸၢင်ႉ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇတႄႉတႄႉသေ မေႃဢဝ်ၸၢင်ႉ ထႆၼႃးၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ဆင်အမျိုးအစားများ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
အစွယ်အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ဆင်ထီးများကို လေးမျိုးလေးစားခွဲခြားနိုင်သည်။ အစွယ်နှစ်ဖက်ပါရှိသော ဆင်ကို စွယ်စုံဆင်ဟု ခေါ်သည်။ အစွယ်တစ်ဖက်သာပါရှိသောဆင်ကို တေဆင်(တယ်လူး)ဟုခေါ်ပြီး အစွယ်လုံးဝ မပါရှိသောဆင်ကို ဟိုင်းဆင်ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ အစွယ်အနည်းငယ်(တစ်မိုက်ခန့်)ရှိသော ဆင်ကို ဟန်ဆင်(ဟန်ကုပ်) ဟုခေါ်ပါသည်။ ဆင်မ များတွင် အစွယ်ရှိသော်လည်း စွယ်ဖုံးအပြင်သို့ မထွက်သောကြောင့် မမြင်ရချေ။


text:
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်း TNLA သိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ တီႈႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 25 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ ၼႆလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈ (600) ၵေႃႉ ၼႅတ်ႈႁႅၼ်းၶူဝ်းႁႅၼ်းလဵင်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းၼႆယဝ်ႉ။
ဢွင်ႈတီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်း TNLA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆၵၼ်တင်း ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ မွၵ်ႈ (6) လၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၵုတ်ႈ−မိူင်းမိတ်ႈ ႁိမ်းႁွမ်းဢိူင်ႇၵျွၵ်ႉဝႃႇ၊ ၶျွင်းၵျီး၊ မႃၼႃး၊ ၵုင်းၸၢမ်ႇ (တႆး) လႄႈ ၵုင်းၸၢမ်ႇ (လီႇသူး) ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉသေ သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇ လႆႈငိၼ်းတေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 25 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ မွၵ်ႈ (18:00) မူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မွၵ်ႈ (600) ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေး ၵႂႃႇယူႇသွၼ်ႈသဝ်းတီႈၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈ၊ ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈတႄႉ ငဝ်းလၢႆးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ − ႁဝ်းၶႃႈလႆႈယိၼ်း သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်း ႁႅင်းၼႃႇလႄႈ မႆႈၸႂ်ၼႃႇသေ ၼႅတ်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈမႃးၶႃႈဢေႃႈ ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၶဝ် ဢဝ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸႅၵ်ႇၽႄတမ်းဝၢင်းပၼ် တီႈဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ မင်ႇၵလႃႇ၊ ၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ သူၺ်ႇၵူႇလႄႈ တီႈၵျွင်းၶရိတ်ႉသျၢၼ်ႇထႅင်ႈ (2) တီႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၼႆႉသေ ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သိုၵ်း TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ − သိုၵ်း TNLA လႄႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶလယ (44)၊ ၶလယ (88) ၽႃႇၺႃးၵၼ်သေ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁိမ်းပွၵ်ႉလႄႇဢူး ဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်ႁၢၼ် ၸေႃႇမိၼ်းထုၼ်း ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ − ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တႄႉယူႇ၊ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တူၵ်းသုမ်း (1) ၵေႃႉ၊ မၢတ်ႇၸဵပ်း (1) ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ယၢမ်းလဵဝ် ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ထႅင်ႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵၢဝ်ႇၼႄးလၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်း TNLA ၼႆႉ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ 2019 မႃး ၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး မၢင်တီႈ ပၵ်းတပ်ႉဝႆႉပႃး ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇ (3) ၸုမ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်း AA, MNDAA, TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵိုတ်းတိုၵ်းၽၢႆႇလဵဝ် ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 11 November 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းလွင်ႈ 11 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၶႅၼ်ႈၵၼ်ထႅင်ႈ (10) ဝၼ်းပၢႆၵူၺ်း သွင်ၽၢႆႇ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ ႁိမ်းဝဵင်းမိူင်းၵုတ်ႈသေ ၼႂ်းမိူင်းရၶႅင်ႇတႄႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇပႆႇမီးပၢင်တိုၵ်းသင် ငဝ်းလၢႆးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီဝႆႉယူႇဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း (Coca Cola, Pepsi, Sprite ၸႃႉၵႂႃႇ) ပဵၼ်ၼမ်ႉဢၼ်ၶၢတ်ႇဢမ်ႇလႆႈ ၼႂ်းလွၵ်းၵၢတ်ႇ ၵႃႉၶၢႆဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢမ်ႇဝႃႈၸွမ်းလၢၼ်ႉၸွမ်းသႅင်ႇ ဢၼ်ၶၢႆတၢင်းၵိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၼ်းမီးၼမ်ႉဢတ်း လူမ်းၵူႈတီႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈႁွၼ်ႉမႆႈမႃး၊ မိူဝ်ႈႁိူဝ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈလႆႈၵိၼ်ၼမ်ႉၸဵမ်းၼမ်ႉဝၢၼ် ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်ပေႃးလီမႃးၵမ်းလဵဝ်ယူႇ။ ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉဢၼ် ၵူၼ်းႁဝ်းသူင်ၵိၼ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸပ်းယိၼ်ႉမၼ်းမႃးသေ ၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေမီးထၢတ်ႈၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼမ်လႄႈ ဢမ်ႇပၼ်ၽွၼ်းလီသင်ၼႂ်းထၢတ်ႈဢႁႃႇရယဝ်ႉဢမ်ႇၵႃး ယင်းမီးပႃး ထၢတ်ႈၶႆမၼ်းၼမ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးပၼ်ႁႃ တင်းပၢႆးယူႇလီတူဝ်ၶိင်းထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ။ ယွၼ်ႉၼၼ် မိူဝ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင် ပၢႆးယူႇလီ ႁဝ်းမႃးယဝ်ႉ။
- ၶဵဝ်ႈမႅင်း။
ၸွမ်းလူၺ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼၼ်ႉ မီး Carbonic acid သေ တေၸၢင်ႈၶူပ်းၶဵဝ်ႈႁဝ်းလႄႈ ထၢတ်ႈဢၼ်ႁေႃႇႁႄႉၶဵဝ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေထုၵ်ႇယႃႉလူႉၵႂႃႇ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼႆႉ မီးၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼမ်ယဝ်ႉ တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း တီႈၶဵဝ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈလီမႃးယူႇယဝ်ႉ။
- ၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၼမ်ပူၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပီး။
ၸွမ်းလူၺ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း မီးၵိူဝ်ဝၢၼ်ၼမ်လႄႈ သင်ဝႃႈၵိၼ်ၼမ်ယူႇတႃႇသေႇၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၼၵ်းတူဝ်ၼမ်မႃးလႄႈ ပီးမႃးယူႇယဝ်ႉ။
- ႁူင်းၶဝ်ႈဢမ်ႇလီ။
ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း မီး Carbonic acid ၼမ်သေ ပေႃးဝႃႈၵိၼ်ၶၢဝ်းႁိုင်မႃး တေႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တွင်ႉပိၵ်ႉယဝ်ႉ ႁူင်းၶဝ်ႈ (ႁူင်းၶိုတ်ႈယိူဝ်ႇယွႆႈ) ၵေႃႈ ဢမ်ႇယွႆႈလႆႈလီလႄႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်တွင်ႉၸဵပ်းမႃးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ႁူင်းၶဝ်ႈၸဵပ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီငိူင်ႉဝႄႈ။
- Calcium ၼႂ်းတူဝ်ယွမ်းလူင်း။
ၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼၼ်ႉ တေမီးထၢတ်ႈၵႃၾေးဢိၼ်း (Caffeine) မၼ်းတေႁဵတ်းၵၢၼ် ဢဝ်ထၢတ်ႈ Calcium ဢွၵ်ႇၵႂႃႇတၢင်းႁူင်းယဵဝ်ႈႁဝ်းၼၼ်ႉလႄႈ မိူဝ်ႈၵိၼ်ၼမ်မႃး ထၢတ်ႈ Calcium ၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းတေယွမ်းလူင်းယူႇယဝ်ႉ။
- ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်း။
ထၢတ်ႈၵႃၾေးဢိၼ်း (Caffeine) ဢၼ်မီးယူႇတီႈၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼၼ်ႉ တေၵႂႃႇတုမ်ႉ တိူဝ်ႉလွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၶူင်ႉသၢင်ႈဢွၵ်းဢေႃသေ ပေႃးၵိၼ်ၼမ်မႃးၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼွၼ်းဢမ်ႇလပ်းမႃးယဝ်ႉ။
- တုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈယိုတ်ႈယႂ်ႇတူဝ်ၶိင်း။
သင်ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇ လွင်ႈယိုတ်ႈယႂ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼၼ်ႉ မီး ၾွတ်ႉသ်ၾဵတ်ႇ (Phosphate) သုင်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ Calcium ၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းဢေႇမႃးလႄႈ တုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈယိုတ်ႈယႂ်ႇတူဝ်ၶိင်းမႃးယဝ်ႉ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လုပ်ႇၶွပ်ႈ၊ လုပ်ႇဢမ်ႇလီပႃး ယူႇယဝ်ႉ။
- ၶၢတ်ႇထၢတ်ႈဢႁႃႇရ။
မိူဝ်ႈၵိၼ်ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဵဝ်းဢိမ်ႇလႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵိၼ် တၢင်းၵိၼ်တၢင်ႇမဵဝ်းမႃး သင်ဝႃႈ ႁိုင်မႃးၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၢတ်ႇထၢတ်ႈဢႁႃႇရယူႇယဝ်ႉ။
- တုမ်ႉတိူဝ်ႉၽိဝ်ၼင်။
ၵူၼ်းဢၼ်ၵိၼ်ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၵူႈဝၼ်း တေမီးသီၼိူဝ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းလုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼၼ်ႉ တေၵႂႃႇလၢင်ႉပႅတ်ႈၼမ်ႉ ဢၼ်ယူႇၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၽိဝ်ၼိူဝ်ႉၼင်ႁႅင်ႈလႄႈ မီးသိဝ်မႃး ယူႇယဝ်ႉ။
- ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးတၢင်းပဵၼ်။
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ႁိုင်ႁိုင်ၼၢၼ်းၼၢၼ်းၸင်ႇၵိၼ်ၸိုင် မၼ်းတေဢမ်ႇမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသင် ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈၵိၼ်ယူႇတႃႇသေႇလႄႈ ၵိၼ်ၼမ်ပူၼ်ႉတီႈၼႆ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တၢင်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်၊ တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်၊ တၢင်းပဵၼ်သဵၼ်ႈလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃ၊ လိူတ်ႈသုင် သေဢမ်ႇၵႃး ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇလႆႈပႃး ၸွမ်းလူၺ်ႈၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼၼ်ႉ မီးထၢတ်ႈ (ပႅၼ်ႇသိၼ်ႇ) Benzene ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ၵႅၼ်ႇသႃႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ တႂ် ဢမ်ႇလီမႃးထႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵိၼ်ႁႂ်ႈမၼ်းၵိုင်ႇတၢၼ်ႇၵူၺ်းၸိုင် ပဵၼ်ၼမ်ႉဢၼ်လူတ်းယွမ်း လွင်ႈတွင်ႉမႆႈၼမ်ႉလႆႈလီ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈၵိၼ်လူၼ်ႉၵိၼ်လိူဝ်မႃးၸိုင် လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ တိုၼ်းမီးၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၸွမ်းမႃးဢမ်ႇႁၢင်ႉယဝ်ႉ။ ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း ဢမ်ႇပၼ် ၽွၼ်းလီတေႃႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းသေတႃႉ မၼ်းၵေႃႈမီးၽွၼ်းလီယူႇ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈႁဝ်းမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ-
- ဢဝ်ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် မၢၼ်ႇ၊ မၢၼ်ႇၸမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်မႃးယဝ်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်း မီးထၢတ်ႈမိူၼ်ၵၼ်တင်းၼမ်ႉယႃႈၸဵတ်ႉမၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- ဢဝ်သႂ်ႇလေႃးၵၼ်တင်းၽွင်သၵ်ႉသေ မႃးလွႆးၶူဝ်းၸိုင် တေႁဵတ်းႁႂ်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းမႂ်ႇမႃး ယူႇယဝ်ႉ။
- မေႃႈဢၼ် ၸပ်း လႄႈ ၶႅမ်ႈ လၢင်ႉယၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ဢဝ်ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းမႃးလၢင်ႉၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမေႃႈမႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈမီးႁွႆးလိူတ်ႈၼုၵ်းဢိူၵ်ႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၸွမ်းႁိူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သင်လၢင်ႉဢမ်ႇမူတ်း ၸိုင် ဢဝ်ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းမႃးလၢင်ႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမူတ်းသႂ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။
- သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပီႇၵႄႇတိတ်းၶူၼ်ႁူဝ်ၼႆ ဢဝ်ၸႄႈဝႆႉၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း မွၵ်ႈ 2 မိၼိတ်ႉၼႆႉ တေၵွၵ်းဢွၵ်ႇမႃးလႆႈငၢႆႈယူႇယဝ်ႉ။
- ႁူဝ်သူမ်ႈ/ႁူဝ်ထၢင်ၽၢႆႈ ဢၼ်ၵိူဝ်ႇၸပ်း လၢင်ႉယၢပ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်း မႃးသႂ်ႇဝႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလၢင်ႉငၢႆႈမႃး။
- သင်မီးမဵတ်ႉငိုၼ်းဢၼ်ၶႆးၵူဝ်ႈဢိူၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်မႃးၸႄႈၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းသေ ၸင်ႇၸဵတ်ႉ ၼႆ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူၼ်ငိုၼ်းမႂ်ႇမႃးၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- လၢင်ႉဢၼ်ဢိူၵ်ႇၵူဝ်ႈၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉမႄးလူတ်ႉၼၼ်ႉ သင်ဝႃႈမၼ်းၶႆးႁႅင်းၼႆၸိုင် ဢဝ်ၸႄႈဝႆႉၼႂ်းၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းသေ မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈမႂ်ႇမႃးယဝ်ႉ။
- ၼမ်ႉဢၢတ်းလူမ်း ဢဝ်မႃးႁဵတ်းၽုၼ်ႇလႆႈ သင်ဝႃႈဢဝ်သႂ်ႇလေႃးၼႂ်းၽုၼ်ႇဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်း ၼၼ်ႉ တေၸွႆႈႁႂ်ႈၽုၼ်ႇၶႅမ်ႉမႃးလႄႈ ယႃႉလူႉမႅင်းဢၼ်မႃးယႃႉၵဝ်းၽၵ်းႁဝ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။
- သႂ်ႇလေႃးၼႂ်းၼိူဝ်ႉသေ ဢဝ်မႃးၶူဝ်ႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၼိူဝ်ႉၶူဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးၼမ်ႉဝၢၼ်မႃးလိူဝ်သေ ၵဝ်ႇယဝ်ႉ။
လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ၼမ်ႉဢတ်းလူမ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းမေႃၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းၸိုင် မီးၽွၼ်းလီတင်းၼမ်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမေႃၸႂ်ႉမေႃၵိၼ်မၼ်းၵေႃႈ တေပၼ်ၽွၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈမၼ်းမႃး မိူၼ်ၵၼ်ယူႇယဝ်ႉ။
ပိၼ်ႇတႅမ်ႈ – ထိူၼ်ႇလိုၵ်ႉ
ဢၢင်ႈဢိင်မႃးတီႈ
https://today.line.me/th/v2/article/zYKB15
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵမ်ႉထႅမ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ ဢၼ်ၵၢင်းလွတ်ႈတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၸွမ်းၵႃး တေဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇဢၼ်လတ်းၶၢမ်ႈၼႂ်းမိူင်းတႆးသေ တေၵႂႃႇၶၢႆတင်းမိူင်းၶႄႇ ဢွၼ်ၵၼ်ၶမ်ၵိုတ်းယူႇတီႈ တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်တင်းၼမ်။
တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းမူၼ်း ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼၼ်ႉမႃး ဝၢႆးသေလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇမွၵ်ႈ (300) လမ်း၊ ၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးလႄႈၵူၼ်းၸွမ်းၵႃးမွၵ်ႈ (500) ၵေႃႉဢွၼ်ၵၼ် ၶမ်ၵိုတ်းယူႇတီႈ ဝၢၼ်ႈပၢၼ်ႉပူၺ်း လၢၼ်ႇတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ် တႃႇပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆယဝ်ႉ။
ၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၢၼ်းၵႂႃႇၶၢႆၵုၼ်ႇၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် မူႇၸေႊ၊ ၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ (ၵျိၼ်းသုၺ်ႇႁိူဝ်)၊ ဝဵင်းလဝ်ႇၵၢႆး တႃႇၵႂႃႇၶၢႆတၢင်းမိူင်းၶႄႇၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈႁေႃႈၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ− ဢၼ်ၶဝ်တေၵူတ်ႇထတ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပႆႇထိုင်ၵမ်းႁဝ်း၊ ၵႃးၵေႃႈၼမ်ၼႃႇ ပဵၼ်သၢႆယၢဝ်းလူင်ဝႆႉ၊ ဢၼ်လႆႈပႂ်ႉၼႆႉမီးၵႂႃႇ 3−4 ဝၼ်းယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းၵႃးၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈပႃးၵႃးတၢင်ႇပူတၢင်ႇပႃ တၢင်းၵိၼ်ပၢင်ႇလၢႆႇ၊ ၵႃးတၢင်ႇၵူၺ်ႈ တၢင်ႇမၢၵ်ႇမႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပႃးလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၸိူဝ်းၶဝ် ၺႃးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇယူႇ၊ ၵႃးႁဝ်းသမ်ႉမႃးမီးၼႂ်းၵႄႈၵၢင် ဝဵင်းသွင်ဝဵင်းလႄႈ ၵႆတင်းဝဵင်း တႃႇတေၵႂႃႇႁႃသိုဝ်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်းၵေႃႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ဢဝ်တူဝ်ယၢင်ႇၼမ်ႉမုၵ်ႈသႂ် ၸဝ်ႈႁေႃႈၵႃးလႄႈ ၵူၼ်းၸွမ်းၵႃး သူင်ႇၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းတီႈႁူင်းယႃ ဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်သေ သင်ဝႃႈၶေႃႈတွပ်ႇဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ် Positive ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႆၸိုင် သူင်ႇတူဝ်ၵႂႃႇယူတ်းယႃတီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်လႄႈ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈႁေႃႈၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇဢၼ်မီးဝႆႉၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေၵူတ်ႇထတ်းပၼ်ၵႂႃႇ ၵူႈၵေႃႉ လူၺ်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးၵူတ်ႇထတ်း Rapid Test Kit ၸွမ်းလၢၼ်ႇတၢင်းၶဝ်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊လၢၼ်ႇတၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းမူႇၸေႊ၊ ၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ၊ လဝ်ႇၵၢႆး၊ ၵုၼ်ႇလူင်ၵူႈတီႈ ဝႃႈၼႆ။
တီႈမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ တႄႇၵူတ်ႇထတ်းပၼ်တီႈ တၢင်းၶဝ်ႈဝဵင်းၵၢတ်ႇလေႃႉယူႇသေ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်းၼႆႉ ထူပ်းႁၼ်ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 (7) ၵေႃႉ တီႈၸဝ်ႈႁေႃႈၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၸွမ်းၵႃးၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉလွင်ႈၵုမ်းထိင်းလႄႈ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 သေ တႄႇမိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 5 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႃႈတၢင်ႇၵုၼ်ႇၵႃႉတၢင်းၶၢႆၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးသွင်ပုၼ်ႈ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ႁႃၵူၼ်းႁေႃႈၵႃး ၵူၼ်းၸွမ်းၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယၢပ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈၼႆ။
ၵႃႈၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ (12) မၢၵ်ႇၼိုင်ႈလမ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းယၢမ်ႈမီးမွၵ်ႈ 600,000 (ႁူၵ်းသႅၼ်) တေႃႇထိုင်ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 5 October 2020 ၵႃႈၵႃးၶိုၼ်ႈထိုင် 14 သႅၼ်၊ ၵႃႈၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇ (6) မၢၵ်ႇၼိုင်ႈလမ်းၼႆႉ ၶိုၼ်ႈပဵၼ် 900,000 (ၵဝ်ႈသႅၼ်) တေႃႇထိုင်တႃႈၵုင်ႈလႄႈ 800,000 (ပႅတ်ႇသႅၼ်) တေႃႇထိုင်မၢၼ်းတလေး (ဝဵင်းလိူဝ်ႇ) ၼႆယဝ်ႉ။
သင်ဝႃႈၵႂႃႇသူင်ႇၵုၼ်ႇတၢင်ႇဝဵင်းယဝ်ႉသေ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ တေလႆႈမီးဝႂ်ၵမ်ႉထႅမ် ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၼႄပၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်သေ တေလႆႈၵဵပ်းတူဝ်ၶိုၼ်းတႃႇၶၢဝ်းတၢင်း (14) ဝၼ်းထႅင်ႈဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 03 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းလွင်ႈ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၼၼ်ႉ ပလိၵ်ႈၽၢႆႇလူလွမ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁႃၵူတ်ႇထတ်းဝႂ်ၶပ်းၶီႇ ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးပႆ တီႈၼိူဝ်သဵၼ်းတၢင်း ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ပေႃးဢမ်ႇပႃးဝႂ်ၶပ်းၶီႇၼႆ ထုၵ်ႇၺႃးမႂ်ငိုၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ် ငိုၼ်းထႆး 1,000 ဝၢတ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ပလိၵ်ႈၽၢႆႇလူလွမ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း မၢႆ 119 ၸေႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ႁႃၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းတၢင်းလူင် ပုင်ႇလူဝ်ႉ၊ သူၺ်ႇပျီႇတႃႇ လႄႈ ၸွမ်းၵၢတ်ႇလႃးႁူႇ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းသၼ်သၢႆးသေ ပေႃးဢမ်ႇပႃး ဝႂ်ၶပ်းၶီႇၸိုင် ၺႃးမႂ်ငိုၼ်းထႆး 1,000 ဝၢတ်ႇ ၼႆ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ထုၵ်ႇပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ မႂ်ငိုၼ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼင်ႇၼႆ။ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ ၸုမ်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၽၢႆႇလူလွမ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၶဝ် ပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်းၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၶွႆႈ ပုင်ႇလူဝ်ႉလႄႈ ၶႃႈႁဝ်းတႄႉ ထုၵ်ႇၺႃးမႂ်ငိုၼ်းထႆး 1,000 ဝၢတ်ႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းပလိၵ်ႈလူလွမ်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်းၼႆႉ တႄႇပႂ်ႉၵူတ်ႇထတ်းဝႂ်ၶပ်းၶီႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီ 01 October 2021 သေ ႁႃယွၼ်းငိုၼ်းၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးပႆ လႄႈ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၸွမ်း ၽၢႆႇၼႃႈလုမ်းၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ မၢင်ၸိူဝ်းသမ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈပႂ်ႉၸွမ်း လၵ်းသဝ်ၾႆးၶဵဝ်ၾႆးလႅင်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
- AirPods ၼႆႉပဵၼ်သင်?
ေပႃးေတလၢတ်ႈ လွင်ႈ AirPods ၼႆ ၸိုင်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁူႉလိူဝ်ေသၶႃႈႁဝ်းေၵႃႈမီး တၢင်းၼမ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းေတဢမ်ႇႁူႉေၵႃႈ ယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈေတမီးတၢင်းၼမ် မိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ယၢမ်းလဵဝ်ၶႃႈႁဝ်း ေတတႅမ်ႈ ေတလၢတ်ႈႄၼ ဢူၺ်းေၵႃႉၽူႈယ်ႂႇၵူၼ်းလူင်ႄလႈ ၽူႈလူလိၵ်ႈ ၶႃႈႁဝ်းၵႂႃႇ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇႁူႉ ဢမ်ႇပွင်ႇၸ်ႂၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၶႃႈ။
တီႈၼႆၼႆႉ ဢမ်ႇၸ်ႂႈဝႃႈႁူႉၼႃႇ ေမႃၼႃႇ ဢမ်ႇၸ်ႂႈၶႃႈ ၸွမ်းၼင်ၶႃႈႁဝ်းႁူႉပွင်ႇၸ်ႂလီ သမ်ႉၶႆႈႁ်ႂႈ ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ႁူႉမိူၼ်ၵၼ်ပႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းၸၢင်ႇလႆႈ ၶိုၼ်းတႅမ်ႈဢွၵ်ႇ လၢတ်ႈႄၼၶိုၼ်းတီႈ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ယူႇ။
- AirPods
AirPods ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိၵ်ႈမၢႆ Apple ပဵၼ်ဢၼ်ထွမ်ႇႁူဝႆႉၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ ၊ ယူႇတီႈ ၶွမ်ႇမၼီႇ Apple ၶဝ်ႁဵတ်းသၢင်ႈဢွၵ်ႇမႃးႄတႉ ေတမီး AirPods Pro ႄလႈ AirPods 2 (Or) AirPods လၢႆလၢႆၼႆေၵႃႈဝႃႈ။ ၼ်ႂးသွင်ၶိူင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵၢၼ်သူၼ်ၸ်ႂၽ်ႂသူၼ်ၸ်ႂမၼ်းႄလႈ တႃႇ ေတဢဝ်မႃးၸ်ႂႉတိုဝ်းတီႈထုၵ်ႇၽ်ႂထုၵ်ႇမၼ်းဝႆႉယူႇ။ ၶႃႈႁဝ်းေတႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၶႅမ်ႉလီတၢင်းသွင်ဢၼ်ယဝ်ႉ။
- AirPods Pro
- AirPods (or)2
AirPods တူဝ်ယူဝ်းယူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ၵႂၢမ်းေၵႃႈထွမ်ႇလႆႈ သဵင်ၵူၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈေၵႃႈေတ လႆႈငိၼ်းသဵင်ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းမိူၼ်ၵၼ်ဝႆႉယူႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ တွၼ်ႈတႃႇၽူႈလဵၼ်ႈႁႅင်းၶဝ်ႄတႉ AirPods ယူဝ်းယူဝ်းတူဝ်ၼႆႉႄတႉ ေတဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းေတဢမ်ႇေႁႉႁၢမ်ႈပၼ်လႆႈ ၼမ်ႉႁိူဝ်ႇ ႁဝ်းလႆႈလီလီ မိူၼ်ၵၼ်တၢင်း AirPods Pro ။ ၵူၺ်းၼႃႇ လွင်ႈၵျိုၵ်ႈၽ်ႂၵျိုၵ်ႈမၼ်း ၵူၼ်းေၵႃႉ ၼိုင်ႈႄလႈ ေၵႃႉၼိုင်ႈမၼ်ႈေတဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ယွၼ်ႉၼၼ် ယုမ်ႇယၢမ်ဝႃႈ ဢူၺ်ႈေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် ေတႁူႉပွင်ႇၸ်ႂၵၼ်လီယူႇဝႃႈ သင်ႁဝ်းေတသိုဝ်ႉၶွင် ေတသိုဝ်ႉဢၼ်လႆႈ ႁ်ႂႈမၼ်းေပႃးထုၵ်ႇၵၼ်တၢင်း လွင်ႈၸ်ႂႉတိုဝ်းႁဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။
AirPods ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ထွမ်ႇႁူဢမ်ႇမီးပႃးသၢႆေသ မၼ်းေတၸ်ႂႉတိုဝ်း Join ၵၼ်လႆႈတၢင်း IPhone , IPad , Macbook Pro/Air , မိၵ်ႈမၢႆ Apple ၵူႈလုၼ်ႈလုၼ်ႈလႆႈ။ သင်ဝႃႈ ဢူၺ်းေၵႃႉႁဝ်းၶဝ် ဢမ်ႇပွင်ႇၸ်ႂလီ မီးလွင်ႈၶ်ႂႈထၢမ်ႇမႃးၼႆၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈထၢမ်ႇမႃးလႆႈတီႈ ၼ်ႂး Facebook Page ၶႃႈႁဝ်း Sai Seng Serk လႆႈၵူႈၶၢဝ်းလႆႈယူႇၶႃႈ ငိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႇၸ်ႂယ်ႂႇၼမ်ၼမ်ယူႇ ၶႃႈ မ်ႂႇသုင်ၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်:ၵူႈမိုဝ်းတၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ
တီႈၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉ သၢင်းလၢင်းဝႆႉပၼ် လွၵ်းလၢႆး တၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ဢဝ်ၸႂ်ႉၶႅပ်းႁၢင်ႈ တီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၶႃႈဢေႃႈ။ သင်ဝႃႈ လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် လွင်ႈတၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈလိူၵ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်သၢင်ႇတေႃႇ တႃႇ ပွင်ႈၵႂၢမ်း ၼႆၸိုင် လူတူၺ်းလႆႈ တီႈ ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ လႄႈ ၾၢႆႇမႃႇတီႇမီႇတီႇယႃႇ ဢၼ်လႆႈႁၼ် လိူင်ႇလိူင်ႇၼမ်ၼမ် တီႈၼိူဝ်ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတူၵ်းထုၵ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတီႈၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး။ ၾၢႆႇဢၼ်တေတၢင်ႇၶိုၼ်ႈတီႈၼိူဝ် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၽၢင်ႉ ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ၽၢႆႇ ဢၼ်ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ႁပ်ႉၶၢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူတူၺ်း ပိူင်ၵၢၼ် သုၼ်ႇၸဝ်ႈၶွင် ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေႃးပဵၼ်လႆႈၼႆ ပေႃးဝႃႈတေတၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၸိုင် ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉမၼ်းၶႅမ်ႉၼၼ်ႉ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈလႄႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ သႅၼ်းၾၢႆႇမၼ်း ၽၢင်ႉဝႆႉ ယႃႇပေပၼ်ပူၼ်ႉ ႑႐႐ မႅၵ်ႇၵႃႇပၢႆႉ။ မိူဝ်ႈပႆႇတၢင်ႇ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉ ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတႅမ်ႈယူႇၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈႁႃတူၺ်းတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃးဢင်းၵိတ်ႉ (ဢမ်ႇၼၼ်) တီႈ Wikimedia Commons ၼၼ်ႉလႄႈ။ တေၸၢင်ႈလႆႈႁၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်လူဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယူႇ။ ၸႂ့်ပၼ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေၵေႃႈ ၸၢင်ႈထိင်းပၼ်လႆႈ လွင်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈတိုင်ႇၵီႈၼၼ်ႉယူႇ။ ယွၼ်ႉၶိုၼ်းၸႂ်ႉၶႅပ်းႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ တေၸၢင်ႈလႆႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈဢၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ႉမၼ်းၶိုၵ်ႉၶိုၵ်ႉသေ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ပူႇၵႄႇဝီႇၶီႇသေၵေႃႉၵေႃႉ မႄးႁဵတ်း Update ပၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၸိူဝ်းဢၼ်ႁဝ်းၸႂ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တေပဵၼ် Update ၵႂႃႇႁင်းမၼ်းယဝ်ႉ။
တွၼ်ႈတႃႇတၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၶဝ်ႈလွၵ်ႉဢိၼ်ႇလႄႈ တၢင်ႇၸိူဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တွၼ်ႈတႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေတၢင်ႇလႆႈၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈ ၶဝ်ႈဝႆႉ Log In ယူႇယဝ်ႉ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢမ်ႇၶဝ်ႈဝႆႉ လွၵ်ႉဢိၼ်ႇၼႆ တေဢမ်ႇၸၢင်ႈလူတ်ႇၾၢႆႇၶိုၼ်ႈၽၢႆႇလႆႈ။
- ပေႃးၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶဝ်ႈလွၵ်ႉဢိၼ်ႇယဝ်ႉ ၵႂႃႇၼဵၵ်းပၼ်တီႈ "လူတ်ႇၶိုၼ်ႈၾၢႆႇ" ဢၼ်မီးတီႈပႅၵ်ႈၽၢႆႇသၢႆႉၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ လိူၵ်ႈပၼ် ၼဵၼ် "Select media files to share" ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉသေ လိူၵ်ႈပၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈ ပိုၼ်ၽႄႈၼၼ်ႉၶႃႈလႄႈ။
- ၵမ်းၼႆႉ လူဝ်ႇလႆႈထႅမ်သႂ်ႇပၼ် လွင်ႈတၢင်း၊ ၶေႃႈသပ်းလႅင်း တွၼ်ႈတႃႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇမၼ်းဝႃႇ၊ ၶေႃႈသပ်းလႅင်း ၽၢႆႇဢင်းၵိတ်ႉ ဢိၵ်ႇပႃး ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း၊ ဝၼ်းထီႉ၊ ပိူင်ထၢၼ်ႈၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈထႅမ်ယဝ်ႉၼႆ ၼဵၵ်းပၼ် Publish ၼႆၵေႃႈ တေတၢင်ႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉပၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
- ပေႃးလူတ်ႇၶိုၼ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈယဝ်ႉလီငၢမ်းၼႆ တေလႆႈပိုၼ် ၸၼ်ႉလိုၼ်းသုတ်းတေဢွၵ်ႇမႃးၼႄပၼ် တႃႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉၸႂ်ႉ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၵ်ႈဝီႇၶီႇယဝ်ႉ။
ၶိုၼ်းမႄးၸႂ်ႉ ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇယဝ်ႉ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ေႃးဝႃႈတေၸႂ်ႉ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼိုင်ႈၶႅပ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတၢင်ႇဝႆႉ (ဢမ်ႇၼၼ်) ဢၼ်ပိူၼ်ႈသေၵေႃႉၵေႃႉတၢင်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၼႆ ထုတ်ႇဢဝ်ၸိုဝ်ႈၶႅပ်းႁၢင်ႈလႄႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇႁၢင်ႈဢၼ်ၼႄဝႆႉၽၢႆႇတႂ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႂ်းလွၵ်းသီလႅင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇဢၼ်ႁဝ်းတေဢဝ်ၸႂ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထုတ်ႇဢဝ် ၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ တႅမ်ႈၶူတ်ႉၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။ Image:ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇ|thumb|150px|လွင်ႈတၢင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈတႅမ်ႈ။ တီႈၽၢႆႇၼႃႈ Image: ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တေလႆႈသႂ်ႇပၼ် ( [[ )ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တေပဵၼ်ၵႂႃႇ ( [[Image:ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇ)ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တီႈၽၢႆႇလင်မၼ်း ဢၼ်ဢူတ်းမၼ်း တေလႆႈသႂ်ႇပၼ် ]] ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ် တေပဵၼ်ၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တေပဵၼ်ၼင်ႇ ( |thumb|150px|လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်ႈတႅမ်ႈ]] ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် 150px ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်သႅၼ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈယူႇ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႆႉ 280px ၼႆ တေလႆႈႁၼ်ၼင်ႇႁၢင်ႈၽၢႆႇတႂ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး တေၸၢင်ႈၶၢႆႉပႃး ဢွင်ႈတီႈၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵႄႇလႃႇရီႇ(Gallery)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တွၼ်ႈတႃႇ ပွင်ႈၵႂၢမ်းၼိုင်ႈဢၼ် တေလီတူၺ်း လီယဵမ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်ဢၼ်လီၶဝ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈသႂ်ႇႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်းပိူင်မၼ်းၵေႃႈလႆႈယူႇၶႃႈ။ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပႄႉဝႃႈ ယၢပ်ႇယဵၼ်းႁႅင်းၼႃႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ထုတ်ႇဢဝ်ၶူတ်ႉၽၢႆႇတင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေႃးယဝ်ႉ တီႈၽၢႆႇလင်မၼ်းၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ် ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇလႄႈ။ ( | ဢမ်ႇၸႂ်ႈ (ဢၢႆႇ) ဢမ်ႇၼၼ် (တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ ဢႄႇလ် တူဝ်လဵၵ်ႉ)ၵူၺ်း)။ မီးတီႈႁိမ်းၽၢႆႇသၢႆႉဢမ်ႇၼၼ် ၽၢႆႇတႂ်ႈ Back Key သေ ၼဵၵ်းလေႃး Shift သေၵေႃႈ ဢဝ်လႆႈယူႇ။ ဝၢႆးသေၼၼ်ႉ တႅမ်ႈသႂ်ႇလႆႈ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶဝ်ႈၼၼ်ႉ။
Image:| Image:| Image:|
တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉ ၽၢႆႇလင် Image: ၼၼ်ႉ သႂ်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈၾၢႆႇသေ ၽၢႆႇလင် | ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။

ပေႃးတႅမ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ တေၸၢင်ႈဢဝ်လႆႈ တၢင်းၼမ်သဝ် ဢၼ်ၶႂ်းလႆႈၼၼ်ႉယူႇ။ ပေႃးဢဝ်တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းဝႃႈ - တေဢဝ်ၸွမ်ပိဝ်တႆးသေ ၼႄပၼ် တႃႇသဝ်သီႇသဝ်။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸိုဝ်ႈၽၢႆႇမၼ်းၼႆႉ ပဵၼ် Flag of Shan.png ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈ perrow= သႂ်ႇပၼ် 4ယဝ်ႉ။ ၸွမ်ပိဝ်တႆး ႑၊ ႒၊ ႓၊ ႔ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ် တေလႆႈႁၼ် ပဵၼ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။
ပိူင်ယၢင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းပိူင်ယၢင်ႇ : တူၼ်ႈတီး


text:
ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ
ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Naypyidaw Union Territory, မၢၼ်ႈ: နေပြည်တော်)ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ တီႈၼႂ်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်ၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ ပၵ်းသဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸႄႈတွၼ်ႈ လႄႈ ၸႄႈဝဵင်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ လႆႈၽွတ်ႈႁႅၼ်းမႃးၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။[1] မီးဝႆႉ ၸႄႈတွၼ်ႈ (၂) ၸႄႈတွၼ်ႈယဝ်ႉ။
ၸႄႈဝဵင်း ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ (၈) ၸႄႈဝဵင်းသေ တီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ တႅၵ်ႉၶိၼ ၼၼ်ႉၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ
တီႈၸႄႈတွၼ်ႈဢုၵ်ႉတရ ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ
လႆႈၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ဝဵင်း (၈) ဝဵင်း၊ ပွၵ်ႉ (၅၇) ပွၵ်ႉ၊ ဢိူင်ႇ (၁၈၇) ဢိူင်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈ (၇၉၅) ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။[2]
လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇ[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးတႂ်ႈၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢေႃႈ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၶွင်ႇၸီႇၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼၼ်ႉ လႆႈၽွတ်းႁႅၼ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃႉၼိူင်ႈ၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵေႃႉၼိူင်ႈလႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းၶွင်ႇၸီႇ ၵဝ်ႈၵေႃႉ ၶႃႈဢေႃႈ။[3]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ District Map - Nay Pyi Taw. မြန်မာ သတင်း အချက်အလက် စီမံ ခန့်ခွဲမှုယူနစ် (MIMU) (၂၃ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၇). Archived from the original on 2019-03-03။ Retrieved on ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၇။
- ↑ နေပြည်တော် တိုင်းဒေသကြီး နှင့် ပြည်နယ်များရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်၊ မြို့၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာအုပ်စု၊ ကျေးရွာ ဦးရေ စာရင်းချုပ် (၁၆. ၂. ၂၀၁၆)
- ↑ ၽွတ်ႈႁႅၼ်းၶွင်ႇၸီႇၼေႇပျီႇတေႃႇ. ႁွင်ၵၢၼ်ၸွမ်ၸိုင်မိူင်း (႓႐ မၢၶျ်ႉ ႒႐႑႑).


text:
မႄႈမၢၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ဢၼ် သိုၵ်း RCSS တင်း SSPP ယိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ၸပ်းတၢင်း ပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ ၵႂႃႇလဵင်ႉလုၵ်ႈ တီႈႁူင်းယႃမိူင်းၵိုင် ဢမ်ႇႁိုင်လၢႆၸူဝ်ႈမူင်း လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ။
မႄႈမၢၼ်း 8 လိူၼ် ဢႃယု 29 ပီ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ပွႆး၊ ဢိူင်ႇတူင်ႇလၢဝ်း ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း SSPP တင်း RCSS ယိုဝ်းၵၼ်။ ၽွင်းပၢႆႈမႃးယူႇတီႈ ပၢင်ၵၢတ်ႇ ပွၵ်ႉ 5 ဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၼၼ်ႉ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ။ မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 14/10/2021 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း မွၵ်ႈ 11 မူင်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇလဵင်ႉလုၵ်ႈတီႈႁူင်းယႃမိူင်းၵိုင်၊ ဝၢႆးလဵင်ႉ လုၵ်ႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင် လၢႆၸူဝ်ႈမူင်း ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ လႆႈလူႉသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ။
“ဢမ်ႇလႆႈၽႃႇၵိူတ်ႇၶႃႈ၊ လဵင်ႉႁင်းၵူၺ်းၵေႃႈ။ မႄႈမၼ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇမိူဝ်ႈႁူဝ်ၶမ်ႈၼႆႉဢေႃႈ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမၼ်း ပဵၼ်ၽူႈယိင်းဢေႃႈ ဢမ်ႇပဵင်သင်ၶႃႈ လွတ်ႈၽေးဢေႃႈ” – ၼႆ ၵူၼ်းၸွႆႈထႅမ် ၵၢၼ် ပရႁိတ ဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
ယွၼ်ႉၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 ဝႆႉသေ ဝၢႆးၵိူတ်ႇလုၵ်ႈယဝ်ႉ 2 ၸူဝ်ႈမူင်း မၼ်းၼၢင်းလႆႈတၢႆၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 1 မူင်းပၢႆ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈမၼ်းၼၢင်း ၵေႃႈမႆႈၸႂ် ၵူဝ်တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 သိုပ်ႇၽႄႈ ၸူးၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်းထႅင်ႈ။
“ႁဝ်းၶႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ သိုၵ်းတႆး သွင်ၸုမ်းၼႆႉ ဢုပ်ႇၵၼ် ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၽႂ်းၽႂ်း ၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉၶၼႃႇယဝ်ႉ၊ တၢင်းပဵၼ် ၵေႃႈလီၵူဝ်ႇၼႃႇ ဢမ်ႇၸွႆႈထႅမ် ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈၵေႃႈ ယႃႇယိုဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉၶႃႈ” – ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၽူႈသူၼ်းတုမ် ၵဵပ်းႁွမ် ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းတီႈ 14/10/2021 ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းၵိုင် ၵူတ်ႇထတ်းႁၼ် ၵူၼ်းၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ထႅင်ႈ 3 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵိုင် ၼႆႉ မီးၵူၼ်း တိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ် ၶူဝ်ႊဝိတ်ႉ 19 တင်းမူတ်း 115 ၵေႃႉ၊ လူႉတၢႆ 3 ၵေႃႉ၊ တိုၵ်ႉယူတ်းယႃဝႆႉ 10 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၼမေႃးတတ်သ ၽၵဝတေႃး ဢရႁတေႃး သမ်ႇမႃႇပုတ်ႉထတ်ႉသ
တိသရၼင် ဢႁမ်ဝၼ်တႃႇမိ သပ်ႉပတႃႇ
------------------------------------------------
1) ၸင်ႇၼႆႉၶႃႈတၵ်းယွၼ်းဝႆႈြၽႃး တြႃး သင်ႇၶႃႇ ၸဵမ်ဢၼ် ပိတႃႇမႃႇတ ဢၸႃႇရိယႁႃႈၸဝ်ႈ တူဝ်ၶႃႈ ဝႆႈလဝ်ႈ ၵုင်ႇၸဝ်ႈငဝ်းၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈၶဝ်ႈသြႃႇတူၼ်လူင်ဝတ်ႉမႂ်ႇ လင်ယႂ်ႇထႆးၸိုင်ႈ တူဝ်ၶႃႈႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈမႃးပိုင်ဢဝ်ၵုင်ႇတ၊င်ႇ ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ တ၊င်းရႁ၊ၼ်းသင်ႇၶႃႇ မထေႇ ၶႃႈတၵ်းဝၼ်ႇေတႇၵႃႇရဝ ဢူးတိၵ်ႉၶျႃႉ မူပ်ႈဝႆႈ ယွၼ်းလႆႈ သိူဝ်းသႃႇ ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ တၵ်ႃႇ ၵတ်းၸိုၼ်ႈေဢးယဵၼ် ၵ၊င်းလွတ်ႈေၽးၶဵၼ်ႄလ---၊
2) တင်ႈေတႇဢဝ် ပီႇၸၼႃႇ ဝိၼႃးထီးၼႆႉၵႂႃႇ သမ်ႇသရႃႇယ၊ဝ်းယိုၼ်း ဝၼ်းလိုၼ်းမိူဝ်းႁိုင် ေတႃႇထိုင် ၽဝၵူႈၸ၊တ်ႈၵူႈပ၊ၼ် ႁႂ်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈယူႇလီ ၵိၼ်ဝ၊ၼ် မီးၵ၊ၼ် မီးင၊ၼ်း ဝၼ်း"ၶိုၼ်း" မီးငိုၼ်း မီးၶမ်း မီးသႅင် ၵွင်ၵႅင် ၼႂ်းႁွင်ႈ ၼႂ်းႁိူၼ်း ၼႂ်းေယး ပိၸ်းေၸးၼမ်လူင် ႁႂ်ႈလႆႈဢဝ်တ၊ပ်ႈတ၊ၼ်းပူင်ေယႃးတ၊ၼ်း ၽႂ်" မၼ်း" ၵျူဝ်း"တ၊ၼ်း" ေၸႇတၼႃႇယႂ်ႇမႂ်ႇဝႆး ၵူႈယိင်းၵူႈၸၢႆးေၵႃႈ ႁႂ်ႈေပႃးဢွင်ႇၵတ်းယဵၼ်ႄလ---- ၵႃႈပဵၼ်လဵၵ်ႉယႂ်ႇမႂ်ႇၵဝ်ႇ မ၊ဝ်ႇသ၊ဝ်ႁ၊တ်ႈႁၢႆး ၵူႈယိင်းၵူႈၸၢႆး ၵူႈၶိင်းၵူႈၼၢႆးယႃႇေပႁႂ်ႈမၼ်းၵ၊တ်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ၼင်ႇ ၵႂ၊မ်းမင်ႇၵလႃႇ သူႉတွင်းၶႃႈႁဝ်းတိူင်ႇၶ၊ၼ်လ၊တ်ႈၼႆႉတႃႉ၊
3) ၼွၵ်ႈလ၊င်ႇပျ၊င်ႇေသ ဢၼ်ၶႃႈဝႆႈလဝ်ႈ ၵုင်ႇၸဝ်ႈတင်းႁႃႈ တူဝ်ၶႃႈဝႆႈယဝ်ႉေသၶျႃႇ သင်ႇၶႃႇၶမ်းၸဝ်ႈ ၵူႈပႃးတီႈၶႃႈဢိူဝ်း--၊ ၵမ်ႉၼႆႉ သမ်ႉေတတၵ်းလ၊တ်ႈေၼ ပုတ်ႈတွၼ်း ပုတ်ႈပႅင်း ၸႅင်ႈလႅင်းလင်ႇၵႃႇ ၶႃႈႁဝ်းတိမႃႇၸရေးေႁႃးေပးေၼပၼ် ႁႂ်ႈဢၼ်မွင်းငိၼ်းလိၼ်းသႅင်ၵႂ၊မ်းၶမ်း ပီလႂ် ပီလႂ် ၶတ်းၸႂ်မႃးေႁႃး သဵင်ဢၼ်ၵႂ၊မ်းဝ၊ၼ် ၽေႃးေၽႃး ေႁႃးပၼ်သၵ်းၵမ်း- သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈဢၼ်မႃးႁဵၼ်းဢဝ်ၵႂ၊မ်းထမ်း ႁႂ်ႈႁူႉပွင်ႇၸႂ်လီ"င၊မ်း" ၵပ်း"တ၊မ်း" ၵူႈၸဝ်ႈၵူႈပႃးႁႂ်ႈေပႃးလႆႈၵတ်းယဵၼ် လွတ်ႈေၽးၶဵၼ် ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢွင်ႇၵႂႃႇ--- သူၵဝ်ႁဝ်းႁႃး တင်းၸိူဝ်း ၶိူဝ်းတႆးၵူႈတီႈၵူႈတ၊င်း ၵႃႈတ၊င်းလၢႆ ၽွမ်ႉၶတ်းၸႂ် မႃးႁူမ်ႈလူႇပူႇေၸႃႇ ရတၼႃႇ--။
4) မိူဝ်ႈၼႆႉမႅၼ်ႈေၵႃႈမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈသၵရဵတ်ႈဢၼ်ၶပ်ႉၼပ်ႉၵႂႃႇ သႃႇသၼႃႇၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ 2560 ၼီႈ ပီၽ၊ၼ်ႇ သ၊င်ႇၵျ၊ၼ်ႇယဝ်ႉၵႂႃႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ထုိင်ထႅင်ႈ ၼႂ်းဝႃႇ သင်ႇၶႃႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ၵူႈၵွျင်းၵူႈၵ၊ၼ်ႇ ၵျ၊ၵ်ႈဢ၊ၼ်ႇၼႂ်းလိၵ်ႈ ၼိမိၵ်ႈတမ်းတ၊င်ႇ ၼႂ်းၶႂ၊င်ႇထႆးၸိုင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းၼႆႉၼင်ႇႁိုဝ်ေတပဵၼ်တီႈပုိင်ႈဝ၊င်းလူႇ ၽိၵ်ႉၶုသင်ႇၶႃႇ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်ႃႇေတလႆႈပူႇၸႃႇၵႃႇရဝလူႇဝႆႈ ႁဝ်းၶႃႈႁႂ်ႈၶျ၊မ်းသႃႇ -- ၵူႈေၵႃႉၵူႈတၵ်ႃႇၼႆေၵႃႈေတမီးႁိၵႈဢူၽုင်း ထုင်းရႃႇၸဝ၊င်ႇတႆးေၵႃႈေတလႆႈၵိုၵ်းပိုၼ်း၊ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈမႂ်ႇ"ၵဝ်ႇ"ေပႃးဝႃႈဢွင်ႇယဝ်ႉ ၸူပ်းယဝ်ႉ B.A, M,A, PhD ယဝ်ႉၼႆေၵႃႈ ၶႅၼ်းေတႃႈသင်ႇသွၼ်ပၼ်ထႅင်ႈၸိူဝ်းသ၊င်ႈသဝ်းဝ၊ၼ်ႈမိူင်းၵဝ်ႇဢၼ်ပႃႈလင်လိုၼ်းၼၼ်ႉတႃႉ။
5) ဢၼ်တတႃႇၼိဢိတမ်သမယမ် ယ၊မ်းလဵဝ်တူဝ်ၶႃႈတပေးေတႃႇ ဢၼ်လႆႈမႃးေႁႃးေၽႃႇလင်ႇၵႃႇ ဝႃႇၸႃႇ ၵႂ၊မ်းၸိုဝ်ႈ တီႈသိုဝ်ႈလ၊ၼ်းမ၊ၼ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇယူိင်းယ၊ၼ်ႇတွၵ်ႉတိူဝ်ႉ၊ ပီႇေဢႇ၊ ဢႅမ်ႇေဢႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈဢၼ်ဢွင်ႇငၢႆႈႁဵတ်းငၢႆႈၵူႈၸဝ်ႈတီႈၶႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းဝႃႇ ဢွၵ်ႇဝႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်တၵ်ႃႇေၵႃႉဢၼ် ၵႆႉလူႇၵႆႉထ၊ပ်ႈ ၵူၼ်းၸ၊ပ်ႈၵပျႃႇ ပတ်ႉထၼႃႇ ယွၼ်းသူး တိၵ်ႉထ၊ၼ်ႇၼႆႉယႃႇၵ၊တ်ႈ - သင်ႇၶႃႇမျ၊တ်ႈမီးႁိၵ်ႈၽုင်းၵုင်ႇေတႇၸႃႇ ၵုင်ႇယႂ်ႇၼႃႇ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်ႃႇယွၼ်းသူႉတွင်းပၼ်။
6) ပီၼႆႉငဝ်ႈငႃႇသင်ႇၶႃႇ သင်ႇၶ - မုၼ်ၸ၊င်းၸဝ်ႈပိၼ်ႇေတႃးလ၊ ၸဝ်ႈၶူးေတႇၸၺႃႇၼ၊ ၸဝ်ႈၶူး တွၵ်ႉတိူဝ်ႉ ၼႃႇရိၼ်ႇတ၊ ၸဝ်ႈၶူးၵိတ်တိသႃႇရ၊ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃႇေၽႃး ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆေၵႃႈ ဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ ၵူႈၽဝ်ႇၽဝ်ႇ ၶဝ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ေၵႃႉႁတ်းႁ၊ၼ်ယဝ်ႉ-- ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႄၼသဵၼ်ႈတ၊င်းၵႂႃႇ လွၵ်းလၢႆးသႃႇသၼႃႇေၵႃႈ လႆႈလႅင်းႁၼ်ယဝ်---၊ ၸင်ႇဝႃႈႁဝ်းၶႃႈတၵ်ႃႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ တွင်းမၢႆၶိုတ်ႉၶူၼ်ႉဝူၼ်ႉမႃး ၸဵၼ်းၸႃးလီလီ ႄလ--- သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈမင်ပႃးေၵႃႈဢွင်ႇမႃးပီၵၢႆ မင်ပႃးေၵႃႈဢ၊င်ႈေတသိုပ်ႇသၢႆႁဵၼ်းႁႂ်ႈေပႃးသုတ်းဝႆးဝႃႈၼႆ - မင်ပႃးေၵႃႈေသးလၢႆသုတ်းေၵး ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁ၊မ်းမီးငိုၼ်းေပးၼႂ်းထွင်း မင်ၵွျင်းသဝ်းၵႆ ပီႈၼွင်ႉတင်းလၢႆတင်းလၢႆ ဢမ်ႇႁၼ်ၽႂ်မႃးလွင်းမႃးတ၊ၼ်း မင်ပႃးေၵႃႈၶိုင်ႁႃဢ၊ၼ်းမိူဝ်းသဝ်းၶိုၼ်းမိူင်းလင် ဝူၼ်ႉၵႂ၊င်ၼုင်းမဝ်း မင်ပွၵ်ႈမင်ၵမ်း ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈပဵၼ်ေသတႆးႁဝ်းဢမ်ႇၸွမ်းႁၼ်ႄလႈ--- ၼႆႉေၵႃႈလီလႆႈဢီလူၸႂ်လဵၵ်ႉၼႅၼ်ႇၼႃႇ - တႃႇသူႄလႈ ႁဝ်းၶႃႈ လီလႆႈႁူႉပွင်ႇၵၼ်ဝႆႉပီၼႃႈ ယႃႇေပႁႂ်ႈပဵၼ်ၼင်ႇၸိူဝ်းၼႆၶႃႈ ၵူဝ်ပိူၼ်ႈထ၊င်ႇထိူမ်ဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇေမႃၸွႆႈၵၼ်ၶႃႈၼႆယဝ်ႉ---။
7) ၸင်ႇဝႃႈလီလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တုင်းၽ၊င်းယဝ်ႉ ၶုၼ်ၼ၊င်းၸၢႆးယိင်း ၶိင်းၼၢႆး ေလႃးဢႃဢိူဝ်ႉ ၵႆယ၊ၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈမႃးႁႃတႃၼမ် မႃးပၼ်မႃးတ၊ၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မႅၼ်ႈေၵႃႈမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈပီလူင်ဝၼ်းႁ၊င်း ၸဝ်ႈၸ၊င်းႁဝ်းၶဝ် မႃးႁပ်ႉတႃၼမ်တ၊င်းတ၊ၼ်း သွမ်းၼႂ် သွမ်းဝၼ်း ႁဝ်းၶႃႈယိူင်းဢ၊ၼ်းသူးလီ မိူင်းၽီႁိုဝ်လွႆး- ၸဝ်ႈေဝယႃႇဝိၸ်ၸႃႉ ၸဝ်ႈတႃႇၼ ႁဝ်းၶဝ်မႃးၶိုၼ်ပ၊င်ပွႆး ၸဵမ်ၶဝ်ႈၸဵမ်ၽၵ်းတၵ်းသေလွႆးလွႆး ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈ ၸူမ်းေသပ၊င်ပွႆး လႆႈမႃးၶျႃႉသူး လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸဝ်ႈတႆးၵူႈတူၼ်ၵူႈပႃးၵၼ် လႆႈမႃးၽွမ်ႉၺႃးႁၼ် ၽႂ်ေၵႃႈသိူဝ်းသႃႇ-- တူၺ်းလူ သွမ်းၼႂ် မီးေသၼ၊င်းပီး ၼ၊င်းလွတ်ႈၼႆႉေၵႃႈမီးေၸႇတၼႃႇ--၊
8) လူိဝ်ၼႆႉပႆႇၵႃးမီးမႃးထႅင်ႈ ယိင်းဢွၼ်ႇ ၸၢႆးဢွၼ်ႇၵူႈတီႈ ၽႂ်ေၵႃႈလႆႈမႃးပိုတ်ႇၵီႈေၸႇတၼႃႇ လႆႈမႃးႁူပ်ႉႁၼ်သင်ႇၶႃႇတႆးၸဝ်ႈ ၽႂ်ေၵႃႈၸႂ်ဢမ်ႇသဝ်ႈ ဝဝ်းလ၊င်ႇ ဝႆႉေသၸႂ်သႂ၊င်ႇၸႂ်ၸိုၼ်ႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တႆးတၵ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဝႆႉသႂ်ႇၸႂ်မူၼ်ႈ ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈဢွၼ်ၵၼ်မူၼ်ႈလူၺ်ႈ တႃႇၼ သီႇလ ၸႃႇၵ ၽႃႇဝၼႃႇ ယွၼ်းၵႂႃႇတီႈထွတ်ႈ မူိၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းၼႆႉ ၽႂ်ေၵႃႈပွင်ႇႁွတ်ႈ ၵွျင်းထွတ်ႇဝတ်ႉမႂ်ႇ မီးသႂ်ႇထႆးၸိုင်ႈ ပဵၼ်တီႈပိုင်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး ၵူႈတီႈၽွမ်ႉမႃးသူႇ တီႈယူႇတ၊ၼ်းထ၊ပ်ႈ ယုၵ်ႉဢ၊ပ်ႈၶူဝ်းလူႇ မျုဝ်းၵူႈၸိူဝ်ႉလၢႆလိူင်ႈ ၵူႈဢႃးတိတ်ႉဢမ်ႇပိူင်ႈ ပဵၼ်တီႈတႆး လႆႈသိူဝ်းသႃႇ လႆႈမႃးႁူပ်ႉသင်ႇၶႃႇတႆး ၵူႈလၢႆဝ၊ၼ်ႈ လၢႆမိူင်း ႁူိင်းၶႅပ်ႉလိူဝ်တွၼ်း ၽွၼ်းပုၼ်ႈတႆးေၵႃႈလီႁႅင်း ၽႂ်ၽူႈလႂ်ႄလႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ေၵႃႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈသပ်းလႅင်းပၼ်ယဝ်ႈ--။
9) သင်ႇၶႃႇၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ၵူႈၸဝ်ႈတီႈၶႃႈ ၸဝ်ႈဢၼ်လႆႈသွၼ်ဢဝ် ပႃႇလိ ၽႃႇသႃႇ မျ၊ၼ်ႇမႃႇ မိူင်းမ၊ၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉေသၵေႃႈ မင်ပွၵ်ႈေၵႃႈ လီၸ၊ၼ်ႈၼႃႇၼႃႇ မင်ပႃးေၵႃႈၼပ်ႉဢ၊ၼ်ႇ ပီၵႂႃႇ ႁိုင်ၼႃႇေတႃႇေတႃႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ေပႃးဢွင်ႇ ႁွတ်ႈပွင်ႇထိုင်တီႈ မင်ပႃႈမင်ၸဝ်ႈႁဵၼ်း ဢဝ် 3 ပီ 4 ပီ ႁိုင်ၼႃႇေတႃႇေတႃႇ ႁိုင်ၼႃႇေတႉေတႉ ၽႂ်ေၵႃႈဢမ်ႇတၼိူင်ႇေပႉ ဢမ်ႇတၼိူင်ႇတွပ်ႇ မင်ပႃးေၵႃႈ ႁွပ်ႇဢဝ်ပပ်ႉလိၵ်ႈ ဢ၊ပ်ႈၶိုၼ်းၸႃႇၶျႃႉ လူႇတ၊ၼ်းတႃႇၼ ပၼ်ၸဝ်ႈဢၼ်မႃးမႂ်ႇ ၼမ်ယႂ်ႇေတႃႇေတႃႇ ေတႃႈၵႃႈဢမ်ႇလိူဝ်ေသ ၸဝ်ႈၶူးေၼႃႇလႅင်းေတႇၸ ေမႃေသထမ်ႇတြႃးေတႇသၼႃႇ ၸင်ႇဝႃႈမၼ်းယ၊ပ်ႇၼႃႇ တွၵ်ႉတိူဝ်ႉ၊ ပီႇေဢႇ ဢႅမ်ႇေဢႇ ထမ်ႇမၸႃႇရိယ ေပႃးၶႅၼ်ႇၵျႃႉဢွ င်ႇလႆႈ တီႈၼႆႈ ၸႂ်ထ၊ၼ်ႈေပႃးဢမ်ႇသႃႇ ၵူႈၽႃႇသႃႇ မိူဝ်ႈယ၊မ်းတွပ်ႇ ၽႂ်ၸဝ်ႈလႂ်ေၵႃႈ ၵူဝ်ဢမ်ႇပႃးၸိုဝ်ႈပႃးသဵင်ယဝ်ႉ--။
10) ၸင်ႇဝႃႈၶႃႈေတဢမ်ႇလ၊တ်ႈဢဝ်ပုၵ်ႈမၼ်းယ၊ဝ်း ၶ၊ဝ်းမၼ်းတၵ်းႁိုင် ၶႃႈေတၶုိင်ႁႃၶျႃးဝင်း သ၊င်းလ၊င်းသပ်းေၽ ေပႃးႄၼမႃးေၸး ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇၵႆ ၵူဝ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႁႃလူတ်ႉေမး တ၊င်းမိူဝ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈၵူဝ်ဢၼ် ၶႂ်ႈမိူဝ်းၽႂ်းၶ၊ၼ် ေပႃးဢၼ်ေႁႃးယ၊ဝ်း ၵူဝ်မဝ်းတႃႇၼွၼ်း ၶႃႈေတယွၼ်းပူတ်းဝ၊င်းသဵင် ေၶႃႈၼဵင်ယ၊ဝ်းေၶႃး သဵင်လင်ၽေႃးေၽႃး မင်ၵေႃႉၼွၼ်းႁိုဝ်ၸ၊မ်းေၼႃး တီႈၼႆႈၶႆႈလိုဝ်ႈလင်ႇၵႃႇ ဝႃႇၸႃႇၵႂ၊မ်းသဵင်ႄလႈ--- ယွၼ်းလႆႈဝႆႈလူႇပူႇေၸႃႇၶုပ်ႉၶဝ်ႇ တဝ်ႉသွၵ်ႇ မွၵ်ႇၵၼ် တိုၼ်ႇၵၼ်ႄလႈတႆး ၵူႈယိင်းၵူႈၸၢႆး ၵူႈၶိင်းၵူႈၼၢႆး ႁႂ်ႈမီးမင်ႇၵလႃႇ သျ၊မ်းသႃႇလီယဝ်ႉ လီထႅင်ႈ ၵႃႈပဵၼ်ငိုၼ်းရတၼႃႇ ၶမ်းရတၼႃႇ သႅင်ရတၼႃႇ ၵ၊ၼ်င၊ၼ်း ရတၼႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယႃႇေပႁႂ်ႈမၼ်းႁဵဝ်ႁၢႆႁႅင်ႈ မႃးထႅင်ႈမႃးထႅင်ႈ သီႇၸဵင်ႇပႅတ်ႈၽႃႇ သီႇၼႃႇပႅတ်ႇၽၢႆႇ ဝၢႆႇၵႂႃႇ ၽႂ်လႂ်ႂ် ၶႂ်ႈပၼ် ၶႂ်ႈပူဝ်ႉၶႂ်ႈေပး - ေပႃးမီးပိတ်ႉေၸး ယႂ်ႇၼမ်ယဝ်ႉ ဢွၼ်ၽွမ်ႉၵၼ်လူႇတ၊ၼ်းၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈလူၺ်ႈတႃႉ။
တွၼ်ႈၶွတ်ႇယွတ်ႈ
11) ၽွၼ်းလီ ဢၼိသမ်ႇသ ၽရၼႃးမုၼ် ဢၼ်သူၵဝ်ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈလူႇလႆႈတ၊ၼ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမႃးၽဝၸ၊တ်ႈလႂ် ပ၊ၼ်လႂ် သေၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈယူႇလီၵိၼ်ဝ၊ၼ်၊ ႁႂ်ႈလႆႈမူၼ်ႈမူၼ်ႈေၵျႃႇေၵျႃႇ လူၺ်ႈ မႅတ်ႉတႃႇ ၵရုၼႃႇ မုတိတႃႇ ဢုပႅၵ်ႉၶႃႇ ပျ၊ၼ်ႇမႃႇၸူႇြတႃးသီႇပႃး၊ တြႃးၽူႈၵူၼ်းလီၸႅတ်းပႃး၊ ပုင်ႇၺၵိရိယႃႇသိပ်းပႃး၊ ပႃႇရမီႇသိပ်းပႃး၊ ေပႃးထိပၵ်ႉၶိယ သ၊မ်သိပ်းၸဵတ်းပႃး၊ မင်ႇၵလႃႇတြႃး သ၊မ်သိပ်းပႅတ်ႇ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈယွတ်ႇယႅတ်ႇေသဢၼ် မုၼ်မၼ်ၵျူဝ်းေပး တ၊င်းလၢႆမူတ်းေၸး ၸႅင်ႈလႅင်း ႁႂ်ႈပႃးၸိုဝ်ႈပႃးသဵင်- ၽူႈလႂ်ေၵႃႈသမ်ႉ ႁိုဝ်တၵ်းမႃးတဵင် ၸွမ်းၽဝငူၺ်ႇ ငိူၼ်ႈသူၺ်ႇၺႃႇ ဝၼ်းဝၼ်းၶိုၼ်းၶိုၼ်း မၼ်းတုိၼ်း မူၼ်ႈလူၼ်းၸႂ် ၸ၊တ်ႈၶမ်းလႂ် ေပႃးမူၼ်ႈေပျႃႇသႃႇ၊
ဢမ်ႇမီးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈယႃႇေပႁႂ်ႈႁူႉ ဢမ်ႇႁူႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉေၵႃႈ ယႃႇေပႁႂ်ႈလႆႈမီး တႆႇမႅၼ်ႈၶယီးတီႈသႃႇ ယူႇၵႂႃႇၼႂ်းဢၼ် သမ်ႉပတိၸ၊ၵ်ႈသီႇယိူင်ႈ 10 ၶိူင်ႈ ဢၵျူဝ်းၵျီႇေၵႇ ေပႃးေတႃႇ ဢရိမိတ်ႉေတႇယပွႆးၸဝ်ႈပႂ၊င်ႉသူႇၼႃႈ သူၸဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈေပႃးႁွတ်ႈသူႇၵႂႃႇ ယႃႇေပပိူင်ႈမႅၼ်ႇယႃႇ ငဝ်းဢွၵ်ႉတိၼ်လ၊င်း ၸၢႆးေၵႃႈတူၵ်းလႆႈပဵၼ်ရႁ၊ၼ်းတႃႇသႂ်ၸိုၼ်ႈသ၊င်းလ၊င်း၊ ယိင်းေၵႃႈတူၵ်းလႆႈပဵၼ် ရႁ၊ၼ်းၸႅတ်ႈသႅင်ၼ၊င်း ၽႅဝ်ႁွတ်ႈႁဵင်းတီႈ ဝဵင်းၼမ်ႉသႅင်ဢ၊င်းပုၼ်ႉတႃႉ မုၼ်ယႂ်ႇမုၼ်ေၼႃး။
သႃထု သႃထု သႃထု
ေၵႃႉတႅမ်ႈလူႇပူႇေၸႃ ႇေႁႃးဢ၊ၼ်ႇ
ၸဝ်ႈၸရေးတိမႃႇ (လွႆၶႂ၊င်) ဝ၊ၼ်ႈလူင်ၼွင်လႅင်
ဝဵင်းပ၊င်လူင်
ဝၼ်းထိ 23ႇ8ႇ2017


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 1 March 2021 (လိူၼ်သၢမ်လွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ၸွမ်ၸိုင်ႈ ဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႄႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇ ၶိုၼ်ႈလုမ်းတြႃးတီႈ ဝဵင်းၼေႇပျီႇတေႃႇ လူၺ်ႈတၢင်း Video Online သေ ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်းဢဝ်မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 2 ဢၼ် ၽိူမ်ႉသႂ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းထႅင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၶိၼ်ႇမွင်ႇၸေႃႇ ၽူႈတၢင်ၼႃႈ ဢၼ်ၸွမ်းၸွႆႈလွင်ႈဢမူႉတၢင်းၽိတ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉ လႄႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းသုၵျီႇၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်း ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈၽေးသၽႃႇဝ သေ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 505 (ၶ) လႄႈ မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 67 ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇသေ ၽိူမ်ႉသႂ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ၸွမ်ၸိုင်ႈဢူးဝိၼ်းမျိၼ်ႉတႄႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ထုၵ်ႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်း မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၽေးသၽႃႇဝသေ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ် မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 505 (ၶ) လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵုင်ႇသိၵ်ႇၶႃႇၸိုင်ႈမိူင်းလူႉလႅဝ်ၼၼ်ႉသေ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
မၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 67 ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် “ၶူဝ်းၶွင်လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇသေ ဢၼ်ဢၼ် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးဝႂ်ၶႂၢင်ႉသေၸႂ်ႉတိုဝ်း” ဝႃႈၼႆ၊ သင်ဝႃႈတၢင်းၽိတ်း ၸႅင်ႈလႅင်းယူႇပေႃးၼႆၸိုင် တေၺႃးတၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈ 1 ပီႊ လႄႈသင်၊ တၢမ်ႇငိုၼ်းလႄႈသင် ဢၼ်ၼၼ် တေၺႃးတၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းတၢင်းသွင်လွင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
မၢႆမႆႈမတ်ႉတႃ 505 (ၶ) သမ်ႉ ပဵၼ် “လွင်ႈသေႃႇသူၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ လွင်ႈၼိမ်သဝ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ်ၵူဝ်ႁေ” သေ သင်ဝႃႈတၢင်းၽိတ်းၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ ပေႃးၼႆၸိုင် တေၺႃးတၢမ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈ 2 ပီႊလႄႈသင်၊ တၢမ်ႇငိုၼ်းလႄႈသင် ဢမ်ႇၼၼ် တၢမ်ႇတၢင်းၽိတ်းတင်းသွင်လွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိၵ်ႈမၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈ
မိၵ်ႈမၢႆၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်မိၵ်ႈမၢႆ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈ ၼႃႈၵၢၼ် ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၶေႃႈၸႅင်ႈမႄးထတ်း
တီႈၼိူဝ်ပိုၼ်ႉသီလင်ၼၼ်ႉ ဢဝ်ၶူဝ်ႈမွၵ်ႇသပေႇသေ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇတီႈသီၶမ်း မိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ သၢင်ႈသီႈသွင်တူဝ် ဝၢႆႈၼႃႈဝႆႉ တူဝ်ၽၢႆႇၽၢႆႇယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ၸိၵ်းမၼ်း မီးဝႆႉ လၢဝ်ၶမ်းလူင် လူင်ႇၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၸိူဝ်းၵိုတ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်မွၵ်ႇမႆသေသႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈလိၵ်ႈၼႃႈပၢႆႉပွတ်းတႂ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈမိူင်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ၼႆယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်းမႄးထတ်း
တီႈမိၵ်ႈမၢႆငဝ်ႈတိုၼ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ပႃႈသႇႉ လိၵ်ႈ ပြည်ထောင်စုသမတမြန်မာနိုင်ငံတော် ၼႆႉသေ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ သၢင်ႇသီႈ သၢမ်တူဝ်ယဝ်ႉ။ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ၸင်ႇၵွႆႈဢဝ် လၢဝ်ၶမ်း တႅၼ်းတၢင်တီႈ သၢင်ႈသီႈ ဢၼ်မီးတီႈၸိၵ်းမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ၶႅဝ်ႈမႃႉ ဢၼ်လွမ်ႉႁွပ်ႈ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇတီႈမိူင်းမၢၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉလိၵ်ႈ သမဂ္ဂါနံ တပေါ သုခေါ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ထမ်ႇမပတ ၁၉၄ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၸိုဝ်ႈမိူင်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်လိၵ်ႈၼႃႈပၢႆႉမၼ်းၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢူးၼေႇဝိၼ်းၼၼ်ႉ ဢိင်လူၺ်ႈလၵ်းမိူင်း 1974 သေ လႆႈမူၼ်ႉမႄး ၽၢင်ႈႁၢင်ႈသူဝ်ႇသျႄႇလိတ်ႉ မႃးယဝ်ႉ။ တီႈၼိူဝ်ပိုၼ်ႉလင်သီသွမ်ႇ ႁၢင်ႈၽႅၼ်ႇတီႈသီလႅင်၊ ၶဵဝ်ႈမႃႉ၊ ၶူဝ်ႈသပေႇ (ဢမ်ႇၼၼ်) ႁူင်းၶဝ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇၶၢင်ႈသွင်ၽၢႆႇ မီးသၢင်ႇသီႈသီသွမ် သွင်တူဝ်၊ လၢဝ်ၶၢဝ် ယူႇတီႇၸိၵ်း လုၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်မၼ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်မွၵ်ႇဢဝ်မႆသႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈလိၵ်ႈၼႃႈပၢႆႉမၼ်းၼၼ်ႉ ပႃးဝႆႉ ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေ 1988 ယဝ်ႉ ၸူးဢဝ်ပႅတ်ႈ တူဝ်လိၵ်ႈ ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတသေၵေႃႈ လၢႆႈပဵၼ်သီၶမ်းတင်းမူတ်းယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် လၵ်းမိူင်း 2009 သေ လႆႈၸႂ်ႉမိၵ်ႈမၢႆယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မိၵ်ႈမၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ၼူၵ်ႉယုင်းသီၶဵဝ်ယဝ်ႉ။
ႁွင်ႈၼႄမႄးထတ်း
- State seal of Burma 1948-1974.svg
(၁၉၄၈-၁၉၇၄)


text:
တွင်ႇတႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ (မၢၼ်ႈ: တောင်သာမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Taungtha) ၼႆ့ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇ ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ၊ ၸႄႈတိူင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတွင်ႇတႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉၵႃး လႄႈ တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း တႃႇၸီႇ-မျိၼ်းၶျၢၼ်ႇသေ ၵႆယၢၼ်တင်းမျိၼ်းၶျၢၼ်ႇ 14 လၵ်းယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈပဵၼ်ဝဵင်းဢွၼ်ႇသေတႃႉ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်း ဝဵင်းၵႃႉၶၢႆဝဵင်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိုဝ်းလင်တႄႉ ၼမ်ႉထၢၼ်၊ ၼမ်ႉမၼ်း၊ ၵုၺ်၊ ငႃး၊ ၶဝ်ႈၵၢပ်ႇ ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈတူင်ႇဝိူင်းၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆၶဝ်တႄႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်လိုဝ်းလင်ဝႆႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈ ၼႃႈလိၼ် ၸႄႈဝဵင်းတွင်ႇတႃႇၼႆႉ မီး 516 လွၵ်းလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းသေ ၸွမ်းလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ 1953 ၼၼ်ႉ မီးမႃး 5418 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။ [2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Provisional Results Census 26 August 2014 FINAL, ပြည်သူ့အင်အားဦးစီးဌာန, 26 August 2014, p. ၂၉, archived from the original on 12 September 2014, retrieved February 26, 2015
- ↑ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၅


text:
မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး ႁဵတ်းတူၼ်ႈငိုၼ်းႁွမ်းတၢၼ်းၵႃႈၼမ်ႉ ၵႃႈၾႆး ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း၊ ဝၢင်းၼွႆႉ၊ ဢယုထယႃး
ဝၢႆးသေလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်မႁႃၸုလႃးလူင်းၵွၼ်း လႆႈၼင်ႈတြႃးသိပ်း ဝၼ်း ယဝ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ၊ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်း လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဢွၼ် ႁူဝ် ႁဵတ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ် ဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉတေႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းတူၼ်ႈ
ငိုၼ်း (တူၼ်ႈၽႃႉပႃႇ) ၸွႆႈထႅမ်လူႇတၢၼ်း ၵႃႈၼမ်ႉၵႃႈၾႆးၸၼ်ႉၸွမ် ၶိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းပီၼႆႉၼႆႉ (႑႘ႉ႑႒ႉ႒႐႑႑-႒႘ႉ႑႒ႉ႒႐႑႑)ၵေႃႈ လုၵ်ႈ ႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းတူၼ်ႈငိုၼ်း လူႇတၢၼ်း ၸွႆႈထႅမ်ၵႃႈၼမ်ႉၵႃႈၾႆး ၸၼ်ႉၸွမ်ၵႂႃႇသေ မုၵ်ႉၸုမ်းသင်ႇၶ လုၵ်ႈႁဵၼ်း တႆးၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်း တူၼ်ႈငိုၼ်းႁွမ်းတၢၼ်း ၵႂႃႇၸိူင်ႉၼင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၵူႈၸုမ်းၸုမ်းယဝ်ႉ။


text:
ဝၢႆးသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇယဝ်ႉ (8) ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွင်ႇသီႇၽွင်းငမ်းပွင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း (ၼၸဢ) ၼႄတူဝ်ဢွၵ်ႇမႃးလၢတ်ႈၼႄၵူၼ်းမိူင်း တီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မျႃႉဝတီႇ (MWD)။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 8 February 2021 (လိူၼ်ၵမ်လွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးသပ်းၸႅင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ − သိုၵ်းမၢၼ်ႈယၢမ်ႈတုၵ်းယွၼ်း လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ဢမ်ႇယွမ်းၵႄႈၶႆပၼ် လွင်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ဢမ်ႇၸွမ်းတြႃး တီႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီႊ 2020 ၼၼ်ႉလႄႈ ၸင်ႇလႆႈၵုမ်းထိင်း ယိုတ်းသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ ယင်းသပ်းလႅင်းၼႄသဵၼ်ႈတၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ၶွင်ႇသီႇ ၽွင်းငမ်းပွင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း (ၼၸဢ) ဢုပ်ႉပိူင်ႇမိူင်းၼႆႉ (5) ၶေႃႈၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ − (1) ၶိုၼ်းမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ သိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈ၊ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ၊ ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉထတ်းသၢင်ႈထႅင်ႈယူႇ၊ (2) ႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈတိုၵ်းတေႃး ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း တေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်းၵူၼ်းမိူင်းသေ သိုပ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇယူႇ တီႈၼႆႈၼႆႉၵေႃႈ ယွၼ်းတၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း ၵူၼ်းမိူင်းပႃး၊ (3) ၶိုၼ်းမႄးပူၵ်းတင်ႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉယွၼ်ႉလွင်ႈ ၽႄႈလၢမ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၊ (4) ပုၼ်ႈတႃႇၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း တေသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ (NCA)၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း ပေႃးတေမီးလွင်ႈ ၵတ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ႁႂ်ႈပၼ်တၢင်းႁူမ်ႈမိုဝ်း၊ (5) ပေႃးဝႃႈပူၼ်ႉၵႂႃႇ 1 ပီႊ ဢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၢၵ်ႉယဝ်ႉၼႆၸိုင် တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတင်းၼမ် ဢၼ်မီးလွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ ၽဵင်ႇပဵင်းသေယဝ်ႉ တေသိုပ်ႇလွႆးဢၢပ်ႈ ဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းပၼ် ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ဢွင်ႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉသေ ၽူႈတၢင်ၼႃႈ ရေႃးပၢတ်ႉသၢၼ်းဢွင်ႇ ၸီႉၸမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ − ၶေႃႈၵႂၢမ်းမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇလၢတ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇပႃးၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမုင်ႈမွင်းသေၶေႃႈ၊ ဢမ်ႇပႃးၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ယႂ်ႇသေၶေႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။
မိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇ တိုၵ်းသူၼ်းၵူၼ်းမိူင်းပႃးထႅင်ႈဝႃႈ − ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈငဝ်းလၢႆးတေႃႈလဵဝ် ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉလႄႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တင်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်းလႆႈယဝ်ႉ၊ လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သိမ်းဢႃႇၼႃႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်း မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသိမ်းဢႃႇၼႃႇ ပီႊ 1962 လႄႈ 1988 ၼၼ်ႉ၊ ပွၵ်ႈၼႆႉ ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၼ်းပၼ်လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၽႃႇသႃႇ သႃႇသၼႃႇ လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼင်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း သဵၼ်ႈတၢင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇဝႆႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈမိၼ်းဢွင်ႇလႅင်ႇပႆႇမႃးသပ်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇမျႃႉဝတီႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပႃးဝႃႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႄၵၢင်ၸႂ်ယူႇၼၼ်ႉ မီးပႃးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈဢူႉပတေႇလႄႈ ယူႇတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း တေတႄႇဢဝ်တၢင်းၽိတ်းၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 23 September 2021 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 3 ၶမ်ႈ ပီတႆး 2115 ၼီႈ) ပျီႇတုၸိတ်ႉ တပ်ႉ (64) ပႅတ်ႉလႅၼ်ႁွင်ႉဢဝ် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ ဢႃႇယု (60) ၶိုၼ်ႈၼိူဝ် ၵႂႃႇၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်း တီႈၸေႈတွၼ်ႈပူႇထဝ်ႈ(ပူႇတႃႇဢူဝ်ႇ)၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်။
ၸွမ်းၼင်ႇ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ The 74 Media ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ ပျီႇတုၸိတ်ႉပႅတ်ႉလႅၼ်ဝႃႈ မီးပၢင်ၵုမ်ၼႆသေ ꩡႂ်ႉႁႂ်ႈၵူၼ်းၸမ်ၸႂ် ႁူၺ်းဢဝ်ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ ၵႂႃႇၽိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ− ၵူၼ်းထဝ်ႈၸိူဝ်းဢၼ် ထုၵ်ႇယွၵ်ႇလႅၼ်သေ ႁွင်ႉၵႂႃႇၽိုၵ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၼၼ်ႉ ပႃးၵူၼ်းထဝ်ႈ ဢႃႇယု 60-70 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်။ မိူဝ်ႈမႃးႁွင်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တူဝ်ၵူၼ်းသိုၵ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ မႃးႁွင်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပွႆႇၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်ၶဝ်မႃးႁွင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇၸွမ်းၵႂႃႇၸွမ်းၵူၺ်း။ မိူဝ်ႈၽွင်းၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၶဝ် ၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈၼႂ်းတပ်ႉလီငၢမ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ပျီႇတုၸိတ်ႉ ၸင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၽႅဝ်မႃးတီႈတပ်ႉၼႆႉ တေလႆႈသႂ်ႇသၢႆမၢႆ တေလႆႈယူႇၼႂ်းတပ်ႉသွင်ဝူင်ႈသေ ၽိုၵ်းသွၼ် ၵၢၼ်သိုၵ်းၵႂႃႇ၊ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈပႅတ်ႉလႅၼ် ၵူၼ်းထဝ်ၵူၼ်းၵႄႇၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ− ပျီႇတုၸိတ်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်ၶဝ် ၵူၼ်းလူင်ဢၼ်မီးဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇ ၼႂ်းပွၵ်ႉ၊ ၼႂ်းဢိူင်ႇသေ မႃးႁူၺ်းႁွင်ႉလႄႈ ၸင်ႇၸွမ်းၵႂႃႇ၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႄႉ ဢမ်ႇပႃးၵႂႃႇသေၵေႃႉ သင်ဝႃႈတၢမ်တူဝ်ၶဝ်ၵေႃႉမႃးႁွင်ႉႁင်းၵူၺ်းတႄႉ ၵူၼ်းထဝ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ လွင်ႈဢၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်ၶဝ် ၵူၼ်းဢၼ်မီးဢေႃးၸႃႇဢႃႇၼႃႇသေ မႃးႁွင်ႉႁူၺ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီႁဵတ်းလႄႈ ႁႂ်ႈပျီႇတုၸိတ်ႉ ၶိုၼ်းပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈဢၼ်ပျီႇတုၸိတ်ႉ ႁူၺ်းႁွင်ႉဢဝ်ၵႂႃႇၽိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ လိူဝ်သေၵူၼ်းၵမ်ႉထႅမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉလႂ်တဵမ်ၸႂ်ပႃးၸႂ် တႃႇၶဝ်ႈသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ဝႃႈၼႆ။
ယိူင်းဢၢၼ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ တဵၵ်းၶၢၼ်းၵူၼ်းမိူင်းၽိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇတိုၵ်းပႅတ်ႈ သိုၵ်းၶၢင် KIA ဢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၶွင်ႇလၢၼ်ႇၽူး၊ ၸေႈဝဵင်းၼွင်မူၼ်း၊ ၸေႈဝဵင်းပူႇထဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပျီႇတုၸိတ်ႉၶွင်ႇလၢၼ်ႇၽူးၼႆႉ လႆႈတႄႇၶွတ်ႇၽွတ်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီႊ 2006 ၼၼ်ႉဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈ ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇမိူင်းဝၼ်းတူၵ်း ပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီးဝႆႉၼၼ်ႉ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႃႉၶၢႆသေ ႁႃငိုၼ်းလူၺ်ႈ ဢဝ်မႆႉ လႄႈ တွင်းလႅင် ၶၢႆပၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 07 October 2021 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဢၼ်ယူႇၽၢႆႇတႂ်ႈ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ယူႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၽၢႆႇလူလွမ်ထိင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ႁွင်ႈၵၢၼ်မၢႆ (1) ၽၢႆႇၶုတ်းမေႃႇႁႄႈသေ တေဢဝ်တွင်းလႅင် ၼမ်ႉၼၵ်း 3,000 တၢၼ်ႇ ဢၼ်ၶုတ်းဢွၵ်ႇတီႈ မေႃႇႁႄႈဝဵင်းမူင်ႇယႂႃႇၶၢႆဢွၵ်ႇပၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆယဝ်ႉ။
တေႁဵတ်းပၢင်ၵႃႉၶၢႆတွင်းလႅင် ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 11 November 2021 (လိူၼ်သိပ်းသွင်မႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သေ ၵႃႈၶၼ်တွင်းလႅင် တေဢိင်ၼိူဝ် ၵႃႈၶၼ်တွင်းလႅင်လုမ်ႈၾႃႉ London Metal Exchange သေ တႄႇမၵ်းမၼ်ႈၵႂႃႇ၊ သင်ဝႃႈၽႂ်လႂ်သိုဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈပၼ်ငိုၼ်းတေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ မဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸွမ်းၼင်ႇၵႃႈၶၼ်တွင်းလႅင်လုမ်ႈၾႃႉ London Metal Exchange ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉ မိူဝ်ႈၼႆႉဝၼ်းထီႉ 08 October 2021 ၼၼ်ႉ တွင်းလႅင် 1 တၢၼ်ႇလႂ် တူၵ်းမႅၼ်ႈယူႇ 9,280 တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေၶၢႆသမ်ႉ မီးၼမ်ႉၼၵ်း 3,000 တၢၼ်ႇၼႆလႄႈ လၢမ်းၶၢတ်ႈဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေလႆႈငိုၼ်းယူႇမွၵ်ႈ 28 လၢၼ်ႉ တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼွၵ်ႈလိူဝ်တွင်းလႅင်ယဝ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 15 October 2021 လႄႈ ဝၼ်းထီႉ 28 October 2021 ၼႆႉ ၽၢႆႇၵႃႉၶၢႆမႆႉ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႃႉၶၢႆမႆႉ လူၺ်ႈလၢႆးဢွၼ်ႇလၢႆးသေ ဢဝ်မႆႉ ၼမ်ႉၼၵ်း 10,000 တၢၼ်ႇပၢႆ ၶၢႆပၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းယူႇယဝ်ႉ။
ၼႂ်းၼမ်ႉၼၵ်းမႆႉ တၢၼ်ႇပွင်းမိုၼ်ႇပၢႆၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မႆႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇၼႂ်းပီႊ 2019−2020 မိူၼ်ၼင်ႇ မႆႉသၵ်း 1,000 တၢၼ်ႇ၊ မႆႉပဝ်း၊ မႆႉမွၵ်ႇၸၢမ်ႇၶမ်း၊ မႆႉတိုင်း၊ မႆႉယၢင်း ၸႃႉၵႂႃႇမႆႉလၢႆလၢႆမဵဝ်း 8,400 တၢၼ်ႇ၊ မႆႉတုမ် ဢၼ်ပွတ်း 224 တၢၼ်ႇ၊ မႆႉသၵ်းပႅၼ်ႈဢၼ်ၽႃႇယဝ်ႉ 400 တၢၼ်ႇ၊ မႆႉပႅၼ်ႈ 55 တၢၼ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယိုတ်းဢၢမ်းၼၢတ်ႈၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႃႉၶၢႆသေ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝၼႂ်းမိူင်း ၶၢႆပၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ပႆႇႁိုင်သင်ၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵႃႉၶၢႆမႆႉ ဢဝ်မႆႉၼႂ်းမိူင်းၶၢႆပၼ် ၼွၵ်ႈမိူင်းတင်းၼမ်ယူႇယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မႆႉလႄႈ တွင်းလႅင် ႁူမ်ႈပႃးၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ၼႂ်းမိူင်း ၶၢႆဢွၵ်ႇပၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၸုမ်းၶူၼ်ႉႁႃ ၶေႃႈမုၼ်း လွင်ႈသၽႃႇဝသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ (EIA) ယၢမ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ − သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မႆႉ ၼႂ်းမိူင်းၶၢႆၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်လူဝ်ႇငိုၼ်းႁႅင်းလႄႈ ငိုၼ်းၵႃႈမႆႉ ဢၼ်လႆႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်သိုၵ်း တႃႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယူႇတီႈၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ယူးရူပ်ႇ EU ပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢူးၶိၼ်ႇမွင်ႇယီႇ ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇလူလွမ်ထိင်းသိမ်းၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁႃငိုၼ်းၶဝ်ႈပၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ပိၵ်ႉဢိုတ်းပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶွမ်ႇပၼီႇၶုတ်းႁႄႈၶႄႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ပဵၼ်ၶွမ်ႇပၼီႇ မျၢၼ်ႇမႃႇဝမ်ႇပွင်ႇ လႄႈ မျၢၼ်ႇမႃႇယၼ်ႇသီႇ ဢၼ်ၶုတ်းတွင်းလႅင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမူင်ႇယႂႃႇ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း ဝႆႉယူႇမိူၼ်ၵၼ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
လွႆးတ် ဢွတ်ႉသ်တိၼ်း (Lloyd Austin) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ တီႈမိူင်းဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇပွင်ႇလႅင်းလူင်ႈၼႃႈ ၵွၼ်ႇတေထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း ထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်းဢွၵ်ႇတင်းမူတ်း။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းထီႉ 21 March 2021 (လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 9 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ NBC News ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ လွႆးတ် ဢွတ်ႉသ်တိၼ်း (Lloyd Austin) ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၵႂႃႇတီႈမိူင်းဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ လူၺ်ႈဢမ်ႇပွင်ႇလႅင်း လူင်ႈၼႃႈ လွင်ႈတေဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းသင်သေ ၶဝ်ႈႁူပ်ႉထူပ်း ဢၢတ်ႉသ်ရၢပ်ႉ ၵႃႇၼီႇ (Ashraf Ghani) ၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ လႄႈ သၵွတ်ႉ မီႇလိူဝ်ႇရ် Scott Miller ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်း ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းဢႃႇၾၵၢၼ်ၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၶွင် လွႆးတ် ဢွတ်ႉသ်တိၼ်း ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၵျူဝ်း ပၢႆႇတႅၼ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ၵႂႃႇယွၼ်ႉဝႃႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႉၵဝ်ႇ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ ၼၼ်ႉ လႆႈမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်တင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တႃႇလီႇပၼ်ႇ (Taliban) ဝႆႉဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇတေလူတ်းယွမ်းလႆႈ ပၢင်တိုၵ်းၵၢင်မိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် 18 ပီႊ ၼႂ်းမိူင်း ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇၼၼ်ႉသေ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ တေထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း ဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်း ဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇတင်းမူတ်း ၵွၼ်ႇဝၼ်းထီႉ 1 May 2021 ၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ယူႇတီႈ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၵျူဝ်း ပၢႆႇတႅၼ်ႇ လႆႈထူပ်းၺႃးႁႅင်းဢီး လၢႆလၢႆၽၢႆႇဝႆႉ ၸွင်ႇသမ်ႉတေတၼ်းထွၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉမိူင်းဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ တင်းမူတ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႉၵဝ်ႇ တူဝ်ႇၼႄႇ ထရမ်ႉ ၼၼ်ႉယူႇႁိုဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
လွႆးတ် ဢွတ်ႉသ်တိၼ်း ပဵၼ်ၽွင်းလူင် ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇသေ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇတီႈ မိူင်းဢႃႇၾၵၢၼ်ႇၼိတ်ႉသတၢၼ်ႇ၊ လွႆးတ် ဢွတ်ႉသ်တိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းသုင်သုတ်း ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်တႃႇႁႂ်ႈလူတ်းယွမ်းလႆႈ ပၢင်တိုၵ်းၵၢင်မိူင်းသေ ၶဝ်ႈႁႃဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လူၺ်ႈလၢႆးၵတ်းယဵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ လွႆးတ် ဢွတ်ႉသ်တိၼ်း လႆႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း Nobuo Kishi ၽွင်းလူင်ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ မိူင်းၵျုႇပၢၼ် တီႈဝဵင်းလူင်တူဝ်ႇၵျူဝ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 March 2021 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ မီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ သင် ၶႄႇ လႄႈ ထႆႇဝၼ်ႇ မီးပၼ်ႁႃၵၼ်မႃးၼႆၸိုင် ၵျုႇပၢၼ်ႇ လႄႈ ဢမေႇရိၵၢၼ် တိုၼ်းတေယူႇလွႆၽၢႆႇၵမ်ႉၸွႆႈ မိူင်းထႆႇဝၼ်ႇ ၼႂ်းငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉၵမ်းလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ယွၼ်ႉဝႃႈထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 တီႈၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (5) ၵေႃႉ ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉလႄႈ တႄႇဢဝ်မိူဝ်ႈဝႃးဝၼ်းထီႉ 18 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၼႆႉၵႂႃႇ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ သင်ႇပိၵ်ႉဢိုတ်း ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆလႅၼ်လိၼ် မျႃႉဝတီႇ−မႄႈသွတ်ႇ ဝႆႉၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17 October 2020 (လိူၼ်သိပ်းဢဵတ်းမႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2114 ၼီႈ) ၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်း ၸိူဝ်ႉမႅင်းတၢင်းပဵၼ် COVID-19 ၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းလင်ၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တင်းမူတ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းၼႂ်းဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇ၊ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းဢွၼ်တၢင်းတႄႉ ပဵၼ်ၽူဝ်မေးသွင်ၵေႃႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်သင် ၵူၺ်းၵႃႈၶေႃႈတွပ်ႇဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းသမ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ် Positive လႄႈ လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈဢွၼ် တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ထူပ်းႁၼ် ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆယဝ်ႉ။
ယၢမ်းလဵဝ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ် ပိၵ်ႉဢိုတ်း Lockdown ဝႆႉ ပွၵ်ႉဢၼ်ၶဝ် ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵႂႃႇမႃးဝႆႉ လၢႆလၢႆပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဝဵင်းမႄႈသွတ်ႇလႄႈ ပိၵ်ႉဢိုတ်းပႃး ႁူင်းႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈ၊ ဢွင်ႈတီႈသႃႇသၼႃႇ ဝႆႉယဝ်ႉဝႃႈၼႆ။
ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈတၢၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ႁႂ်ႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ် တင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈမျႃႉဝတီႇ−မႄႈသွတ်ႇၼၼ်ႉဝႆႉ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းထီႉ 18 October 2020 ထိုင် ဝၼ်းထီႉ 25 October 2020 တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း (8) ဝၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ ဢူးတေႇၸႃႇဢွင်ႇ ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Irrawaddy ဝႆႉဝႃႈ − ငဝ်းလၢႆးတေႃႈလဵဝ် ဢမ်ႇပႆႇပိၵ်ႉဢိုတ်းလၢၼ်ႇတႄႉတႄႉ၊ ၽၢႆႇထႆးၶဝ် ၵူၺ်းၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၽၢႆႇၶဝ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၺ်း၊ တႃႇတေပိၵ်ႉဢိုတ်းလၢၼ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ယူႇတီႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းသွင်ၽၢႆႇ တေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်လီလီယဝ်ႉၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေပိၵ်ႉဢိုတ်းလႆႈ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉလႄႈ လႃႈလီႈပိၵ်ႉဢိုတ်းပႅတ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈၼႆယဝ်ႉ။
တီႈလၢၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ မျႃႉဝတီႇ−မႄႈသွတ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လၢၼ်ႇလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ထီႉသွင် ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ မီးလူတ်ႉၵႃးတၢင်ႇၵုၼ်ႇၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် 300 ထိုင် 500 ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 August 2021 (လိူၼ်ၵဝ်ႈမႂ်ႇ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်း TNLA ႁႅင်းၵူၼ်းဢမ်ႇယွမ်း 100 ပၢႆ (ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ်ၼၢင်းႁၢၼ်) မႃးၵိုတ်းထင် တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးၵေႃႇ ဢိူင်ႇမိူင်းတွမ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းသေ ၶၢၼ်းႁွင်ႉဢဝ်ထူဝ်ႈ/ၵႃး တႃႇ 5 လမ်း ႁႂ်ႈမိူဝ်းသူင်ႇၶဝ် တၢင်းၵိုင်ၵႃ ႁူဝ်တွမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ “ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉတႄႉ လႆႈႁၼ်ၸုမ်းသိုၵ်း TNLA မႃးသင်ႇဝႆႉၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းပလွင်ႈၶဝ်ဝႃႈ သင်ၸုမ်းသိုၵ်းတႆး ၸုမ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ မႃးယွၼ်းၶျေႃးလႄႈ ၵဵပ်းၶဝ်ႈၵဵပ်းငိုၼ်း ယွၼ်းထူဝ်ႈ ယွၼ်းၵႃးၵေႃႈယဝ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၶဝ်လႃးလႃး” ဝႃႈၼႆ။
ယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “ပေႃးပဵၼ်ၸၢဝ်းပလွင်ႈၶဝ်တႄႉ တေဢမ်ႇလႆႈၸွႆႈထႅမ်သိုၵ်းတႆးသေၸုမ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၶဝ်လူဝ်ႇၵႂႃႇလႂ်မႃးလႂ်သမ်ႉ ၶၢၼ်းႁွင်ႉထူဝ်ႈႁွင်ႉၵႃး လႄႈၵဵပ်းၶဝ်ႈၵဵပ်းငိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်ယင်းၵဵပ်းဢဝ် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈတႆးလၢႆလၢႆ ဝၢၼ်ႈလႂ်တႆးမီးဢေႇၵေႃႈ ၼႃႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈလင်ၼႆႉ ၶႅၼ်းလႆႈသႂ်ႇငိုၼ်းၼမ်” ၼႆယဝ်ႉ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ “လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ႇ July 2021 ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်း SSPP/SSA ၶၢၼ်းယွၼ်းငိုၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တႃႇ 15 ဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတွမ်းဝႃႈ တႃႇႁဵတ်းထွင်ႇၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈၼႆသေ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတွမ်းတင်းဢိူင်ႇ ႁႂ်ႈသႂ်ႇပၼ်ငိုၼ်း 10 လၢၼ်ႉပျႃး (100 သႅၼ်) ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇတွင်းပၢၼ်ႇလႄႈ လႆႈပၼ်ၵႂႃႇတႃႇ 5 လၢၼ်ႉပျႃး (50 သႅၼ်) ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၽတ်ႉၽဵင်ႇဝႃႈၸိုင် ၼိုင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းၼႆႉ လႆႈသႂ်ႇငိုၼ်းပၼ်ၶဝ် တူၵ်းယူႇ 1,000 ပျႃးတဵမ်တဵမ်” လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းတွမ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းၼႆႉ မၢင်ဝၢၼ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆးလႄႈ ပီႈၼွင်ႉပလွင်ႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်မႃး ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉသေ မၢင်ဝၢၼ်ႈၵေႃႈပီႈၼွင်ႉပလွင်ႈၼမ်လိူဝ်တႆး မၢင်ဝၢၼ်ႈသမ်ႉတႆးၼမ်လိူဝ်ပီႈၼွင်ႉပလွင်ႈ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
1962 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2 ဝၼ်း၊ ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းၸမ်လႅင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းလူင် ၸွမ်သိုၵ်းၼေႇဝိၼ်း ဢွၼ်ဢဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ/ ဢမ်းၼၢၸ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ။ တီႉၺွပ်းဢဝ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢိၵ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉတႆးတင်းၼမ်၊ မိူၼ်ပိူၼ်ႈၵျေႃးႁူၺ်းၵႅတ်ႇႁႅတ်ႉဝႅတ်ႉပၢႆးလိုပ်ႈၶင်ၵႆႇၶင်ၼူၵ်ႉ ၼႂ်းလဝ်ႉၼႂ်းသွင်းသေ တီႉၺွပ်းဢဝ်ဢၢၼ်ႇႁူဝ်သိပ်းမၼ်း။
ပေႃးလၢတ်ႈမႃးလွင်ႈၼႆႉၸိုင် သမ်ႉတေလႆႈတေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄ ပိုၼ်းလွင်ႈပဵၼ်မႃးတၢင်းလင် ပိူင်ပဵၼ်ဢၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ။ ဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉ 1962 ၼႂ်းၵၢင်လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ မိူဝ်ႈပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်သၽႃးပႃႇလီႇမၼ်ႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈၶဝ်ဝႃႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇဢုပ်ႇၵုမ်တွပ်ႇၵႄႈ တႅပ်းတတ်းလွင်ႈမၢႆမီႈပိူင်ပိုင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၼႆလႄႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢိၵ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆးႁဝ်း ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းၵႂႃႇတႃႈၵုင်ႈ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈသၽႃးပႃႇလီႇမၼ်ႇ ၵမ်ႈၼမ်ၼမ်။ ၸင်ႇဝႃႈမႅၼ်ႈတိုဝ်ႉတၢင်း ၼေႇဝိၼ်း ဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈငမ်ၵမ်ၸွၵ်းဢဝ်လႆႈငၢႆႈငၢႆႈ မိူၼ်ပိူၼ်ႈတီႉဢဝ်ၵႆႇၶင်ၼႂ်းလဝ်ႉ ၼူၵ်ႉၶင်ၼႂ်းၶွၵ်ႈၼႂ်းသွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လွင်ႈလႆႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်မႃးယွၼ်ႉသင်?၊ ၵူဝ်သင်?၊ လၵ်းလၵ်းမၼ်းပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်? ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် တေလႆႈယိုၼ်းၽိုၼ်ႉၶိုၼ်း-ပိုၼ်းမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ဢိတ်းၼိုင်ႈ။
မိူဝ်ႈ 12/2/1947 လုၵ်ႉတီႈၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်သေ ယဵၼ်းပဵၼ်မႃး လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ပၢင်လူင် ဢၼ်ၸိုင်ႈတႆးတၵ်းလႆႈမီး- (1)လွင်ႈဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃတဵမ်ထူၼ်ႈ။ (2)လွင်ႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း။ (3)လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈမီးသုၼ်ႇလႆႈ ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း ၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၵူၺ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
ဝၼ်းတီႈ 12 ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆႉ ပဵၼ်ပႃးဝၼ်းဢၼ် ၽူႈတၢင်တူဝ်မိူင်းသၼ်လွႆ မိူင်းတႆး၊ ၶၢင်၊ ၶျၢင်း၊ ယၢင်းလႅင် တင်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်သေ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။
ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈ 24/9/1947 ပၢင်ၵုမ်ၸုမ်းပွင်မၢႆမီႈ မၵ်းမၼ်ႈပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း (Constitution) မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေ ယွမ်းႁပ်ႉတႅပ်းတတ်း ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းၵၼ် 10 ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ။
4/1/1948 ၸိုင်ႈတႆးႁွမ်းၵၼ်တင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ လႆႈၵွၼ်းၶေႃပူၼ်ႉလွတ်ႈဢွၵ်ႇတႂ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈသေယဝ်ႉ ပူၵ်းတင်ႈပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႃး ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈပိူင်ပိုင်း တေႃႇထိုင် 1962 ။
ၼႂ်းၵႄႈၵၢင် 1948-1962 ၼၼ်ႉ 1957 လႆႈၵွၼ်းၶေႃမႃး 9 ပီပၢႆ ယဵပ်ႇၶဝ်ႈ 10 ပီယဝ်ႉလႄႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် မိူင်းတႆး ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်မိူင်းယႆ တွၼ်ႈတႃႇၶုၵ်းထူပ်းဝူၼ်ႉၶွပ်ႈထတ်းသၢင်ၼိူဝ် ၶေႃႈလႆႈၸႂ်မိူင်းတႆးမိူင်းမၢၼ်ႈ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇ ဢူးၼု လွၵ်ႇငိုတ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇသိုၵ်းတေႃႇမိူင်းတႆး ႁၢမ်ႈတပ်ႉလွင်ႈလၢတ်ႈၶိူဝ်းၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။
ဝၢႆးၼၼ်ႉထိုင်မႃး 1961 လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 25 ဝၼ်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႆး ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈႁပ်ႉႁွင်း မၵ်းမၼ်ႈ တၢင်ႇၼႄ တွၼ်ႈတႃႇမူၼ်ႉမႄးၶိုၼ်းမၢႆမီႈပိူင်ပိုင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁႂ်ႈပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈယွမ်းႁပ်ႉ ပဵၼ်ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း (ပျီႇၼႄႇ)ၼိုင်ႈလုၵ်ႈ မိူၼ်ၵူႈၸႄႈမိူင်း။
ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈ 8-16/6/1961 ၶၢဝ်းတၢင်းပႅတ်ႇဝၼ်းလုမ်းလုမ်း၊ မိူင်းတႆးလႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၶိုင်ပွင်ႁွင်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇပႃးမၢၼ်ႈ (တႆး၊ ယၢင်းလႅင်၊ ၶၢင်၊ ယၢင်းၽိူၵ်ႇ၊ ၶျၢင်း၊ မွၼ်း၊ ရၶႅင်ႇ)။ ၵူႈၸႄႈမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵမ်ႉထႅမ်မၵ်းမၼ်ႈ တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈမူၼ်ႉမႄးၶိုၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး မၢႆမီႈပိူင်ပိုင်းလၵ်းမိူင်း ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးမိူဝ်ႈၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဢိၵ်ႇၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆး ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းၵႂႃႇ တႃႈၵုင်ႈ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈသၽႃးပႃႇလီႇမၼ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းၼေႇဝိၼ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၶူၼ်ႉလူမ်ႉႁၵ်းလင် တီႉၺွပ်းၵုမ်းၶင် ႁုပ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၸိုင်ႈမိူင်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈ 2/3/1962 ။
ဝၢႆးမႃး ၸဝ်ႈၶမ်းသိုၵ်း၊ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင် မိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႉႁႅၵ်ႈ သုတ်းၵေႃႈ လႆႈသဵင်ႈမုၼ်ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇၼႂ်းၶွၵ်ႈ။ ၸဝ်ႈၵျႃႇသႅင် ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းသီႇပေႃႉ ၵေႃႈလႆႈႁၢႆလၢႆၵႂႃႇတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃး ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈတူၵ်းၶမ်ယူႇတႂ်ႈဢူင်ႈမိုဝ်းၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းၶုၼ် ၽွင်းငမ်းမႃးလုမ်းလုမ်း ၵုမ်းၵမ်ပေႉၵိၼ်တဵၵ်းတဵင်လူလၢႆ ဢဝ်တၢႆမႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်၊ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ။ ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ လိုပ်ႈႁေႃႈၶၢႆႉဝၢၼ်ႈ ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ၊ လႆႈပၢႆႈလႆႈၼီလႆႈၶီလႆႈငဝ်၊ တဵၵ်းတဵင်ႉပေႉၵိၼ်လူလၢႆၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ပဵၼ်ၵေႃႇ ပဵၼ်ၵွင်သေ ထိုင်တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႆႈထိုင်ၸႂ် ၸဵပ်းၸႂ် ၼႅင်ၸႂ် တိူဝ်ႉၸႂ်၊ ၸႅပ်းၵႅၼ်းထိုင်ဢွၵ်းထိုင်လုပ်ႇ၊ ထိုင်တီႈလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈပီငရၢႆးလူင်ၼၼ်ႉတႄႉ ပဵၼ်ၽွင်းပီ 1996-1999 ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်ထူပ်းၽေးသိုၵ်း လႆႈပၢႆႈလႆႈၼီႁူဝ်ၵူၼ်းသၢမ်သႅၼ်ပၢႆ၊ ဝၢၼ်ႈႁၢမ်းႁဵင်ပၢႆ။
ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉၸိုင် မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 2/3/1962 ၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈသင်ၼေႇဝိၼ်း ႁုပ်ႈယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ လႃႇၼႆ- ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်လွတ်ႈလၢတ်ႈလွတ်ႈထၢမ်ၵၼ်၊ ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈတႆးႁူႉယူႇ ၼႆၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵူဝ်မိူင်းတႆး ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ တိုၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းသုၼ်ႇလႆႈ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ လႃးလႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢၼ်မိူင်းတႆးတၢင်ႇၼႄ တုၵ်းယွၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇၶိုၼ်း ထတ်းသၢင်လႅၵ်ႈလၢႆႈမူၼ်ႉမႄး မၢႆမီႈပိူင်ပိုင်း ႁႂ်ႈပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၵူၺ်း၊ တိုၼ်းဢမ်ႇတူၵ်ႇလၢတ်ႈမီးမႃး လွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇသေတီႈ သေၶေႃႈသေၵမ်းသေဢိတ်းလႃးလႃး ၼႆသေတႃႉၵေႃႈၵေႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼေႇဝိၼ်း ဢမ်ႇယွမ်းဢမ်ႇၽွမ်ႉ လႃးလႃး။ တွၼ်ႈတႃႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇပူၵ်းတင်ႈပဵၼ်မိူင်းသဝ်းၶေႃႁင်းၵူၺ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းဝႆႉၵႆၵႆယဝ်ႉ။ လွၵ်းပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပႅတ်ႉလႅၼ်ၽၢမ်းတႃ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမႃး တႃႇသေႇဝႃႈ ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတႅၵ်ႇငၢၵ်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆမႃးတႃႇသေႇ။
လွင်ႈၼေႇဝိၼ်းယိုတ်းဢႃႇၼႃႇၼႆႉ ပေႃးႁူမ်ႈႁုပ်ႈလၢတ်ႈၸိုင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းတႆး မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၶိုတ်းပဵင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၶဝ်၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၶႂ်ႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ၼႃႈတိူဝ်ႈမၼ်း ႁွင်ႉႁဵၵ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လၢႆလၢႆၵူၺ်း သေ ဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းလဵဝ်ၶွင်မၢၼ်ႈၶဝ်ၵူၺ်းလႄႈ ၼေႇဝိၼ်း ၸင်ႇယိုတ်းဢႃႇၼႃႇပႅတ်ႈ- ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၢၼ်သိုၵ်းၶဝ် ထတ်းသၢင်ႁၼ်ထိုင်ၵၼ်ၼင်ႇၼႆ။
ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇၸဵင်ပီ 21 ဝူင်ႈၵၢင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းလၢႆ ဢမ်ႇၶိုပ်ႈၼႃႈၶိုၼ်ႉသင်လႄႈသင်၊ မီးလွင်ႈၶွင်ႉၶမ်ၵၼ်ယူႇလႄႈသင်၊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈဝႃႈယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း တၵ်းဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ၊ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းသမ်ႉဝႃႈ ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဢိင်ၶေႃႈမုလ်း ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵွၼ်းၶေႃ မၢႆ 163 လိူၼ်သီႇ၊ ပီတႆး 2093 ၊ 2 March 1999 ။
ၶေႃႈမုလ်း – ပပ်ႉမႅၵ်ႉၵသိၼ်းၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈမၢႆ 15, March 2019