text:
လႄႇဝေး၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းလႄႇဝေး (IPA: [lɛ̀ wé]), (မၢၼ်ႈ: လယ်ဝေးမြို့), (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Lewe) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼေႇပျီႇတေႃႇ သေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်းၸႄႈဝဵင်း တႃႇ ၸႄႈဝဵင်းလႄႇဝေးယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီးမွၵ်ႈ သီႇလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်းၼႆႉသေ မီးဝႆႉတီႈ ၽၢႆတၢင်းတူၵ်း ၵႆယၢၼ် ဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ ႑႐ လၵ်းယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းလူတ်ႉလဵၼ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၼႃႉ - ၵျွၵ်ႉပတွင်းသေ သဵၼ်တၢင်းလူင်လူတ်ႉၵႃး တႃႈၵုင်ႈ-တႃႈလိူဝ်ႇၵေႃႈ လတ်းၶၢမ်ႈဝဵင်းလႄႇဝေးၵႂႃႇလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းၵိုၼ်းၵႃႉၶၢႆဝဵင်းၼိုင်ႈသေ ပဵၼ်ဝဵင်းၵၢင်ၵႅၼ် ဢၼ်ၵႃႉၶၢႆၶဝ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
သၢႆပိုၼ်း[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
မိူဝ်ႈပီမိူင်း ႑႙႑ ၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ မွင်ႇၼွႆႉ ၼၼ်ႉ မႃႇတႄႇတင်ႈဝဵင်းလႄႇဝေးၵႃႈတီႈၼိူဝ် ၵုင်းဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ဝဵင်းလႄႇဝေးၼႆႉ မိူဝ်ႈငဝ်ႈငႃႇမၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈ ဝဵင်းငၼွႆႉၵူင်း (မၢၼ်ႈ: ငနွဲ့ကုန်းမြို့), ဝဵင်းငၼွႆႇၵူင်း (မၢၼ်ႈ: ငနွယ်ကုန်းမြို့) ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႉသေ သမ်ႉၶိုၼ်းပဵၼ်ၵႂႃႇ ဝဵင်းဝႃးၼွႆၵူင်း (မၢၼ်ႈ: ဝါးနွယ်ကုန်း) ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈဝဵင်းၵဝ်ႇဝႃးၼွႆႇၵူင်းၼႆႉ မီးတီႈ ၵုင်းဝဵင်း (မျူဝ်ႉၵူင်း-မြို့ကုန်း) ဢၼ်မီးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းလႄႇဝေးယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈဝဵင်းၵဝ်ႇၼႆႉ ၼႃႈၵႂၢင်ႈတၢင်းဢွၵ်ႇတၢင်းတူၵ်း မီး တႃႇ (100)၊ တၢင်းယၢဝ်းထတ်း မီး 1050 သေ ၼႃႈႁွင်ႇၼႃႈၸၢၼ်း တႃႇ (80) မီးတၢင်းယၢဝ်း 840 ထတ်းယဝ်ႉ။ ၽႃႇဝဵင်းၼႆႉ သုင်မွၵ်ႈ 15 ထတ်းၼၼ်ႉသေ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈႁူဝ်ႉဝဵင်းၼၼ်ႉ ၶုတ်းၶူးဝဵင်းဝႆႉသေ ထုၵ်ႇတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉတီႈၼႂ်း ပိုၼ်းရႃႇၸဝၢင်ႈမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉႁွင်ႉၸွမ်းၸိုဝ်ႈငၼွႆႇ ၵေႃႉဢၼ်တႄႇတင်ႈဝဵင်းမႃးၼၼ်ႉသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈႁွင်ႉမႃးပေႃးလႆႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝႃးၼွႆႉၵူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈပီမိူင်းမၢၼ်ႊ ၁၉၁ ၼၼ်ႉ မိၼ်းၼၵႃး ၼႆႉ ပဵၼ်မျူဝ်ႉၸႃးဝႃးၼွႆႇၵူင်းသေၵေႃႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇထိုင် ပီမိူင်း ၂၀၂ မႃး မိၼ်းၼၵႃးၼႆႉ လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းတွင်ႇတႂိၼ်းၵျီးလႄႈ ၸင်ႇဢဝ် ဢမၢတ်ႈဢူးသူၺ်ႇလူႇ ႁဵတ်းပဵၼ်မျူဝ်ႉၸႃး ဝဵင်းဝႃးၼွႆႇၵူင်းယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ ဝဵင်းဝႃးၼွႆႇၵူင်းၼႆႉ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် မျူဝ်ႉၸႃး ၶုၼ်ပွင်ဝဵင်းၶဝ် ၵေႃႉဢုပ်ႉပိူင်ႇမႃးယဝ်ႉ။[1]
တႄႇဢဝ် ပီမိူင်း ၁၇၈၈ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၼႆႉ ၸင်ႇၸပ်းၸိုဝ်ႈမႃးဝႃႈ ဝဵင်းလႄႇဝေးၼႆႉယဝ်ႉ။ ဝေႃးႁၢၼ်ၸိုဝ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၵႆႉလႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းမႃး ၵၢပ်ႈလႂ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပီမိူင်း ၈၉၂ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈမႄႈ တပိၼ်ႇသူၺ်ႇထီး ဢၼ်သိမ်းဢဝ် ႁေႃၶမ်းၵေႇတုမတီႇ တွင်ႇငူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈယိင်း ပူႇၵႄႇဝဵင်းငၼွႆႇၵူင်းယဝ်ႉ။
တႄႇဢဝ်ဝၢႆးသေ ၶိုၼ်းၶုတ်း ၼွင်သိၼ်ႇဢူင်ႇ (ဆင်အုံကန်) ဢမ်ႇၼၼ် ၼွင်ပျီႇလူင်းၶျၢၼ်းတႃႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႄႇဝေးၼႆႉ ၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃးသေ တီႈဝဵင်းလႄႇဝေးၼႆႉ မီးမႃး ၸၢၵ်ႈၶဝ်ႈ၊ ၸၢၵ်ႈမႆႉ၊ ၸၢၵ်ႈၼမ်ႉမၼ်း ၸၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉမီးပႃႇမႆႉထိူၼ်ႇ ၸမ်ဝဵင်းလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵၢၼ်မႆႉၵေႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ဢိင်ၼိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ဢၼ်ၵဵပ်းမိူဝ်ႈ ပီ ၂၀၁၄ ၼၼ်ႉသေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီးဝႆႉ ၂၈၄,၁၄၄ ၵေႃႉယဝ်ႉ။[2]


c: text/html

text:
ၸဝ်ႈႁၢၼ် တၢၼ်းဢွင်ႇ (ႁွင်ႉ) ၸဝ်ႈၸၢႆးၸၢႆး ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလႄႈ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 June 2022 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 22:00 မူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈတၢၼ်းဢွင်ႇၼႆႉ လုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ ဢဝ်ၵွင်ႈ လၼ်ႇလုတ်ႈ တိူဝ်ႉသႂ်ႇၺႃးလႄႈ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလုၵ်း ဢိူင်ႇပုင်းထုၼ် တီႈဢၼ်ၸမ်ၵၼ်တင်းဝၢၼ်ႈၼွင်ၵႂၢႆး ဢိူင်ႇၼွင်မွၼ် ၸႄႈဝဵင်း လႃႈသဵဝ်ႈ ၽွင်းတိုၵ်ႉတေၵႂႃႇတူၺ်း ႁူင်းၾႆးၾႃႉ တီႈမၢၼ်ႈသၢင်း (မၢၼ်ႈသၢင်းယေႇၵျႃႉ) သေ ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆမၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ပွၵ်ႈမိူဝ်း တီႈဝၢၼ်ႈႁႆး တင်းၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆဢေႃႈ၊ လုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ၵွင်ႈလၼ်ႇလုတ်ႈ ၼၼ်ႉတႄႉ လႆႈဢဝ်ၵုမ်းၶင်တူဝ်ဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈႁႆးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၸဝ်ႈႁၢၼ် တၢၼ်းဢွင်ႇ ၼႆႉ လႆႈလုမ်းလႃးဝႆႉတီႈ ဝၢၼ်ႈႁႆးသေ တေပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ် မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 24 June 2022 ၼႆယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ် ၸဝ်ႈႁၢၼ် တၢၼ်းဢွင်ႇ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇၼႆႉ ယူႇတီႈၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၵေႃႈ ယိၼ်းတမ်ႇၼွႆႉ မွင်ၸႂ်ၸွမ်း ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈယူႇ မိူၼ်ၵၼ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၵူၼ်းၵေးသီး 10 ပၢႆ ႁွတ်ႈထိုင် မိူင်းသၢတ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် လွင်ႈၼုင်ႈဝႂ်လႄႈ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉ။
တႄႇဢဝ် ႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2022 ၼႆႉမႃး ၵူၼ်းၵေးသီး 12 ၵေႃႉ 3 မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်း ပႃးၸဝ်ႈသၢင်ႇ 4 တူၼ် ဢွၼ်ၵၼ် မႃး သွၼ်ႈဝႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈႁူဝ်ၼႃး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ မီးလွင်ႈၵဵပ်းၵူၼ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ၵူၼ်းၵေးသီး ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈမႃး ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉၶႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ၶူဝ်းၼုင်ဝႂ် ၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ ၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉ SSPP ၵဵပ်းသိုၵ်းလႄႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈ ဢွၵ်ႇ မႃးၼႆၶႃႈဝႃႇ တေမီးႁူဝ်ၵူၼ်း 12 ၵေႃႉၶႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၵေးသီး 12 ၵေႃႉၼႆႉ တေပႃး ၸဝ်ႈသၢင်ႇ 4 တူၼ်၊ ယိင်း 4 ၵေႃႉလႄႈ ၸၢႆး 4 ၵေႃႉ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၵူၼ်းထဝ်ႈ ၵမ်ႈ ၽွင်ႈ။ ၸိူဝ်းၶဝ်မီးပီႈၼွင်ႉလုၵ်ႈလၢၼ်မႃးယူႇတၢင်းဝဵင်းမိူင်းသၢတ်ႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈမႃးသွၼ်ႈယူႇသဝ်းၸွမ်း ဝႃႈၼႆ။
ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈ SSPP ၵဵပ်းသိုၵ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၶတ်းၸႂ်ၵပ်းၸူး ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ SSPP တင်း သၢမ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁပ်ႉသၢႆလႄႈဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆႈတွင်ႈထၢမ်။
ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ယွၼ်းႁပ်ႉတင်းလူႇ ၶွင်ၵိၼ်ယႅမ်ႉလႄႈ ၶူဝ်းၼုင်ႈဝႂ် တႃႇတေမိူဝ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၵူၼ်းမိူင်းသၢတ်ႇလၢတ်ႈ။


text:
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း မိူင်းပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး
Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း မိူင်းပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး is an internal data container not intended to be transcluded directly. It is used indirectly by templates such as
flag,
flagicon, and others.
Standard parameters
ၸွမ်ပိဝ် ဢၼ်မဵဝ်းမၼ်းပႅၵ်ႇၵၼ်
ၸိုဝ်ႈၽႄႈ ဢိင်ဢၢင်ႈထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၸိုဝ်ႈၽႄႈ alias သေၵေႃႈ ၸႂ်ႉလႆႈယူႇ။:
တွၼ်ႈတႃႇ သဵၼ်ႈမၢႆၶိုၼ်းပိၼ်ႇဝၢႆႇဢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ တူၺ်းတီႈ ၵွင်ႉဝႆႉတီႈလႂ် ၼၼ်ႉလႄႈ။
ပိူင်ယၢင်ႇ လၢႆးၸႂ်ႉ
{{flag|မိူင်းပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး}}→ ပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး
{{flagicon|မိူင်းပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး}}→
{{flagcountry|မိူင်းပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး}}→ ပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸွမ်ပိဝ်ပႅၵ်ႇ
{{flag|မိူင်းပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး|1992}}→ ပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး
{{flagicon|မိူင်းပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး|1992}}→
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိုဝ်ႈၽႄႈ ဢိင်ဢၢင်ႈ
{{flagicon|BIH}}→
{{flagcountry|BIH}}→ ပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး
{{flag|BIH}}→ ပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်
တူၺ်းပႃး ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ၸိူဝ်းၵွင်ႉၵၢႆႇ
country_data ဢၼ်မီးၼင်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၼႆႉလႄႈ။:
- Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း SR Bosnia and Herzegovinaထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း SR Bosnia and Herzegovina
- Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Republika Srpskaထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Republika Srpska
- Template:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Federation of Bosnia and Herzegovinaထႅမ်းပလဵၵ်ႉ:သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း Federation of Bosnia and Herzegovina
ၶေႃႈမုၼ်း ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ
သဵၼ်ႈမၢႆ မိူင်း မိူင်းပေႃးသၼီးယႃး လႄႈ ႁႃႇၸီႇၵူဝ်းဝီးၼႃး
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တႃႇဢဝ်ၸႂ်ႉသႂ်ႇ ၵမ်းသိုဝ်ႈ။ တေလႆႈၸၼ်ဢဝ်ၸႂ်ႉသႂ်ႇတီႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၸွမ်ပိဝ် ၼင်ႇ Template:Flag, Template:Flagicon ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
ၼိုင်ႈပီႊၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီႊ ၸွမ်းၼင် ၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်လႆႈသွၼ်မႃး ၼႂ်းပီႊ 2020 - 2021 ၼႆႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းဢွၵ်ႇႁဵတ်း ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၵႂႃႇၵမ်းသိုပ်ႇယူႇ။
ၼႂ်းပီႊ 2020 - 2021 ၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၸုမ်းၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ လႆႈသွၼ်ၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇ မီးၵူႈပီႊပီႊ။ တႃႇေတၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉ လႆႈၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ် ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ေတလႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းၽိုၵ်းသွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း ၶၢဝ်းတၢင်း (3)ပီႊ တီႈၸၼ်ႉၵၢင် သင်ၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇပီႊ (3)ယဝ်ႉ ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းမႃး လႆႈမႃးပဵၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉဢွၼ်ႇ။
ၼႂ်းပီႊ 2020 - 2021 ၼႆႉသမ်ႉ ၺႃးၼႂ်းမိူဝ်ႈပီႊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် သိမ်းဢႃႇၼႃႇ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆေသႄလႈ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇၼၼ်ႉေၵႃႈ လႆႈၽိုၵ်းလႆႈသွၼ် ႁၢဝ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းႁႅင်း လိူဝ်ေသၵူႈပီႊပီႊယူႇ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးေတပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ေၵႃႈယဝ်ႉ ၸုမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ေၵႃႈတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇေတထွမ်ႇေၶႃႈသင်ႇႄလႈ ႁဵတ်းၸွမ်းေၶႃႈသင်ႇ တၢင်းၼိူဝ်ပၼ်လူင်းမႃးယူႇ။ ပိၵ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆေသတႃႉေၵႃႈ လွင်ႈႁူမ်ႈလူမ်ႈႁဝ်း လွင်ႈလွတ်ႈေၽးႁဝ်းၼၼ်ႉေတႉ တိုၼ်းလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၽိုၵ်းသွၼ်ၵၼ်ဝႆႉၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်းယူႇ။
ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈသိုၵ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈတွၼ်ႈတႃႇ ေတတိုၵ်းသိုၵ်း ၵူၺ်းၼႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းၽိုၵ်းဝႆႉ တွၼ်ႈတႃႇေမႃႄႁႉၵၢင်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇႄလႈ ႁဵတ်းၸွမ်းေၶႃႈသင်ႇ တၢင်းၼိူဝ် ပၼ်လူင်းမႃးၵူၺ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၼႂ်းၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းေတႉ ၽိုၵ်းဝႆႉပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉပၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁႂ်ႈတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇေတေတႃႇသူႈၵူႈလၢႆးလၢႆး ဝႆႉပႃးမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ။
ငဝ်းလၢႆႈ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇ ၵူႈဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ၸႂ်ႁဝ်း မၼ်းၶႂ်ႈပဵၼ်မႃး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ပဵၼ် ယူႇတီႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဝ်း ၸွမ်းၼင်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉၼၼ်ႉ ေတလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်းႄလႈ ၽိုၵ်းသွၼ်ပၼ်ၸွမ်းၵူႈၶၢဝ်းယၢမ်း။
ၵၢၼ်သွၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ သင်ထိုင်မႃး ၸၼ်ႉၵၢင် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇသွၼ်ဢမ်ႇလႆႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၸွမ်းပိူၼ်ႈဢမ်ႇလႆႈ ေတလႆႈၶဝ်ႈသွၼ် ေတလႆႈၶဝ်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ၵူႈေၵႃႉ ဢမ်ႇဝႃႈၸၢႆး ဢမ်ႇဝႃႈယိင်း ေတလႆႈၶဝ်ႈသွၼ်ႁဵၼ်း ၽိုၵ်းၸွမ်းၵူႈေၵႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းလူင်ႁဝ်း ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၼႆေသတႃႉေၵႃႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃဢဝ်တူဝ်လွတ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃထွမ်ႇေၶႃႈသင်ႇ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃၸွႆႈၵူၼ်းတၢင်းၼမ် တွၼ်ႈတႃႇေတေတႃႇသူႈၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းလႆႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃၸွႆႈၵူၼ်းသိုၵ်း ၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈၸိူဝ်းၸိူဝ်း ၸွမ်းၼင်ႁူဝ်ေၶႃႈၽႃႇသႃၵၢၼ်သွၼ်ႁဝ်းမီးဝႆႉၼၼ်ႉလႆႈၽိုၵ်းႁဵၼ်းသွၼ်ပၼ်ၵႂႃႇတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းယူႇ။
တီႈေဢႇသုတ်းမၼ်း သင်ႇသွၼ်ၵၢၼ်ၼုမ်ႇႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ သုတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၸိုင်ႈ တွၼ်ႈတႃႇေတေမႃႄႁႉၵၢင်ႈတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈမႆႈၸႂ်သင်ယဝ်ႉ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
- ၸႂ်ႉလၢႆးၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈႁႃ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်
- မီးလုတ်ႉတေႃႇ ( 2 ) ဢၼ် ( သၽႃး )
- ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉ ဢႃႇၼႃႇ ( 3 ) ပိူင်
( ၵ ) ဢႃႇၼႃႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၽွင်းငမ်းၸိုင်ႈမိူင်း
( ၶ ) ဢႃႇၼႃႇပွင်မၢႆမီႈ ၸိုင်ႈမိူင်း
( င ) ဢႃႇၼႃႇတႅပ်းတတ်းတြႃး
ၼႂ်းဢႃႇၼႃႇ ( 3 ) ပိူင်ၼႆႉ ၽႂ်ဢမ်ႇယူႇတႂ်ၽႂ် ႁဵတ်းၵၢၼ် လွတ်ႈလႅဝ်း ႁင်းၽႂ်မၼ်း။
4. မီးလွင်ႈၼပ်ႉထိုဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်း ဢလႁၶ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း
5. မီးၼၵ်းၶၢဝ်ႇ လွတ်ႈလႅဝ်း
6. ပေႃးၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇပေႃးၸႂ်သေပိူင်ၸိုင် ၵႄၵၢင်ၸႂ် လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်း တေဢမ်ႇလႆႈ မီးၶိူင်ႈလၵ်
ၼၵ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႈဢဝ်ၵူၼ်းတၢႆ လႄႈ တုမ်ႉတူဝ်ႉ လွင်ႈမၼ်ႈၵိုၼ်းၸိုင်ႈမိူင်း။
7. မီးၵူၼ်း ပိင်ႇၺႃႇသီႉၶဝ် ၼႄဢွၵ်ႇတင်းႁၼ်ထိုင် ထတ်းသၢင်လႆႈ ငဝ်းလၢႆး ၵူႈပိူင်ပိူင်။
8. တပ်ႉသိုၵ်း ယူႇတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၊ ၸွမ်ၸိုင်ႈပဵၼ်ၵူၼ်း ၸီႉသင်ႇတပ်ႉသိုၵ်း။
9. မီးယႄး ယူႇတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၽၢႆႇတႂ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႂ်းမိူင်းယိပ်း ၵုမ်းႁူမ်ႈလူမ်ႈ ၾႆးၼႂ်းၸိုင်ႈ
မိူင်း
10. ပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈၸိုင်ႈမိူင်း ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ႁၼ်လီမၵ်းမၼ်ႈ ၸွင်ႇလႆႈဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း။
11. ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ မီႈလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ တွင်ႈသႂၢင်းၶွၼ်ႇ ပႃးတၢင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ။
သႅင်သိုၵ်း ( Tai Management @ Tai Strategy )
ShanStateDefenceArmy
ၶေႃႈမုၼ်းဢဝ်မႃးတီႈ
>>>>> ပပ်ႉၾႅတ်ႇတရႄႇ ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းတႅမ်ႈဝႆႉ <<<<<


text:
Arrow Keys
ပေႃးပဵၼ်တီႈ ၽၢင်ၼဵၵ်းၶွမ်း Computer Keyboard ၵမ်ႉပႃႈၼမ်တႄႉ တေလႆႈႁၼ် ပႃးဝႆႉ ၼဵၼ်ပိုၼ် arrow keys သီႇဢၼ်ယဝ်ႉ။ မၼ်းပဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ၶၢႆႉ ပိုၼ်ၸီႉ cursor ဢမ်ႇၼၼ် insertion point ၼႆဢေႃႈ။ မၼ်းမီးဝႆႉ ပိုၼ်သၢႆႉ၊ ပိုၼ်ၶႂႃ၊ ပိုၼ်တႂ်ႈ၊ ပိုၼ်ၼိူဝ်ၼႆဢေႃႈ။ ပေႃးဝႃႈ မႃးၸႂ်ႉၵိုၵ်းၸွမ်းၵၼ်တင်း ၼဵၼ် Shift, Control ဢမ်ႇၼၼ် Alt (တီႈ PCs) ၼႆ ဢၼ်ပဵၼ် ၼဵၼ်ပိုၼ် arrow keys ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေမီး တီႈပွင်ႇႁင်းမၼ်းၵႂႃႇသေ ၵၢၼ်ၶဝ်ၵေႃႈ တေပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၼဵၵ်း Shift + Up-arrow ၼႆ မၼ်းတေဢဝ် ပိုၼ်ၸီႉ pointer ႁဝ်း ၶၢႆႉၵႂႃႇၸူးပၼ် တီႈတင်းၽၢႆႇၼိူဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈဢေႃႈ။ ပေႃးပဵၼ်တီႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ Macintoshes ၼႆ ၼဵၼ်ပိုၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈၸွမ်း Shift, Option လႄႈ Command keys ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ် ၼဵၼ်ပိုၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ဢိင်ၼိူဝ် ၽရူဝ်ႇၶႅမ်ႇ ဢၼ်ႁဝ်းၸႂ်ႉသေၵေႃႈ လၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်မၼ်း ၸၢင်ႈတေပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ၵၼ်ၵႂႃႇယူႇ။ ၽရူဝ်ႇၶႅမ်ႇမၢင်ၸိူဝ်းတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႉ ၼဵၼ်ပိုၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ဢၼ်ပဵၼ် ၼဵၼ်ပိုၼ် arrow keys ၼႆႉ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈႁွင်ႉဝႃႈ cursor control keys ၼဵၼ်ၵုမ်းၶႃႇသႃႇ ၼႆဢေႃႈ။
တီႈၸႂ်ႉတိုဝ်း[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- တွၼ်ႈတႃႇၶၢႆႉ ၶႃႇသႃႇ cursor တူဝ်လိၵ်ႈ တီႈၼိူဝ် ၼႃႈၸေႃးၶွမ်း
- ဢဝ်ၸႂ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၼဵၼ်တၢင်ႇဢၼ်သေ ႁဵတ်းပဵၼ် ၼဵတ်တူဝ်လတ်း shortcut keys။ တူဝ်ယၢင်ႇ ၼဵၵ်းဝႆႉၼဵၼ် Alt key သေ ၼဵၵ်းပၼ် ၼဵၼ်ပိုၼ်သၢႆႉ left arrow key ၼႆ Browser ၶိူင်ႈပိုတ်ႇၼႃႈလိၵ်ႈဝႅပ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းတေၶိုၼ်း ႁူၼ်လင်ၵႂႃႇၸူး ၼႃႈလိၵ်ႈဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး။
- ၸႂ်ႉတိုဝ်း တႃႇၶၢႆႉ တူဝ် character တီႈၼႂ်း ၵဵမ်း game။
- ၸႂ်ႉတႃႇလိူၵ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈ။ တူဝ်ယၢင်ႇ၊ ၼဵၵ်းဝႆႉပၼ် ၼဵၼ် Shift သေၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈလိူၵ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈ ၽၢႆႇလႂ်ၵေႃႈ ၼဵၵ်းပၼ် ၼဵၼ်ပိုၼ်ၽၢႆႇၼၼ်ႉလႄႈ။
- တွၼ်ႈတႃႇၶၢႆႉ ပိုၼ်ၸီႉၼူဢွၼ်ႇ mouse pointer။ ဢမ်ႇၸႂ်ႉ Mouse သေ ၸႂ်ႉ keyboard ၵေႃႈ ၶၢႆႉလႆႈ ပိုၼ်ၸီႉယူႇ။
- တွၼ်ႈတႃႇ ၶၢႆႉတူၺ်း ၶႅပ်းႁၢင်ႈ ၽၢႆႇၼႃႈ ၽၢႆႇလင်၊ တၢင်းတႂ်ႈတၢင်းၼိူဝ်။
- တွၼ်ႈတႃႇၶၢႆႉလၢႆႈ Font, သႅၼ်းၵူႈဢၼ်ဢၼ် ၸိူဝ်းမီးၼႂ်းလွၵ်း Drop down list ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၽရူဝ်ႇၶႅမ်ႇမၢင်ၸိူဝ်း ၸႂ်ႉ ပိုၼ်တႂ်ႈ၊ ပိုၼ်ၼိူဝ်၊ မၢင်ၸိူဝ်းၸမ်ႉၸႂ်ႉ ပိုၼ်သၢႆႉ ပိုၼ်ၶႂႃ။
ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ မၢႆ (႑)[မူၼ်ႉမႄး | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- Arrow Key = ၼဵၼ်ပိုၼ်
- Up Arrow = ပိုၼ်ၼိူဝ်
- Down Arrow = ပိုၼ်တႂ်ႈ
- Left Arrow = ပိုၼ်သၢႆႉ
- Right Arrow = ပိုၼ်ၶႂႃ


text:
ဝၢႆးႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇလႆႈ 1 ပီႊ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃႇ (Yoshihide Suga) ယွၼ်းဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတၼ်းႁဵင်း ၸွမ်ၽွင်းလူင် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉတူၵ်းၸႂ်။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ဝၼ်းထီႉ 3 September 2021 (လိူၼ်ၵဝ်ႈလွင်ႈ 12 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ မိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇ Kyodo News ဢွၵ်ႇၼႄဝႆႉဝႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃႇ (Yoshihide Suga) ဢၼ်တိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇ လႆႈ 1 ပီႊၵူၺ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းတေယိုၼ်ႈယွၼ်း ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတၼ်းႁဵင်း လႄႈ ယင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ တေဢမ်ႇလူင်းၶႄႉၶဵင်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ႁူဝ်ၼႃႈပႃႇတီႇ Liberal Democratic Party-LDP ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇသဵၼ်ႈတၢင်းပၼ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ႁူဝ်ၼႃႈပႃႇတီႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃႇ (Yoshihide Suga) ၼႆႉ ၶိုၼ်ႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်းတႅၼ်းတၢင် ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇၵေႃႉၵဝ်ႇ သျိၼ်ႇသူဝ်ႇ ဢႃႇပေး (Shinzo Abe) မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ် September 2020 ပီႊပူၼ်ႉမႃး ယွၼ်ႉဝႃႈ သျိၼ်ႇသူဝ်ႇ ဢႃႇပေး မီးပၼ်ႁႃၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီႁၢဝ်ႈႁႅင်း ထိုင်တီႈလႆႈယွၼ်းလိုဝ်ႈ ဢွၵ်ႇပူၼ်ႉတၼ်းႁဵင်းၸွမ်ၽွင်းလူင် ၼႆယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈၽၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း လွင်ႈၽႄႈလၢမ်းၸိူဝ်ႉမႅင်း COVID-19 တီႈၼႂ်းၵျုႇပၢၼ်ႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ပၼ်ႁႅင်း ၸွမ်ၽွင်းလူင် ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃႇ ယွမ်းလူင်းမႃး ဢမ်ႇထိုင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇသၢမ်သိပ်း 30% ဢွၼ်ၼႃႈတေမီး ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ၼႃႈပႃႇတီႇ LDP ၼၼ်ႉတႄႉ တေၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 29 September 2021 ၼႆႉလႄႈ ၽႂ်လႆႈၶိုၼ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈပႃႇတီႇၵေႃႉမႂ်ႇၵေႃႈ ၵေႃႉၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈပဵၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇၵေႃႉမႂ်ႇ ယွၼ်ႉဝႃႈပႃႇတီႇ Liberal Democratic Party-LDP လႆႈသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းသၽႃး လႄႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇတႄႉ တေၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 17 October 2021 လိူၼ်ၼႃႈၼႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။
ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းၵျုႇပၢၼ်ႇ ယူဝ်ႇသျီႇႁိတႃႇ သူႇၵႃႇ (Yoshihide Suga) ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ မီးၽႅၼ်ၵၢၼ် တေၶိုၼ်းမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၸုမ်းၽွင်းလူင်ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်ပႃႇတီႇ LDP ၼႆသေတႃႉ ၵူၺ်းလွင်ႈၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11.12.2019 ၶၢဝ်းယၢမ်း ပွတ်းၼႂ် 09:30 ထိုင် 12:11 ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း လႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ႄလႈ မႃးပၼ်ၵႂၢမ်းၵႂႃႇတီႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၵႂႃႇယူႇ။ ၼႂ်းပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉၼၼ်ႉ ၶူးသွၼ်ႄလႈ လုၵ်ႈ ႁဵၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမီး (210)ေၵႃႉေသ ပဵၼ်ဢၼ်မီႈမင်ႇၵလႃႇလူင်တွၼ်ႈတႃႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၵႂႃႇ ႄတႉႄတႉယူႇ။ ၼႂ်းပၢင်ပၼ်ၵႂၢမ်းႁူႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် လႆႈမႃးလၢတ်ႈႄၼ ၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း မၼ်းၸဝ်ႈႄလႈ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၵႂႃႇယူႇ။
ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တီႈဢၼ်ၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈယိပ်းၵုမ်း ၵမ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ေတလႆႈသွၼ် ေပႃႇလသီႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးႄလႈ ၼုမ်ႇႁၢၼ် ၸိုင်ႈမိူင်းၵူႈတီႈတီႈယူႇ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉသုင် ေတလႆႈသွၼ်ေပႃႇလသီႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးၵႂႃႇ၊ ယဝ်ႉ ၽၢႆႇၽွင်းငမ်းမိူင်း၊ ၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ၽၢႆႇပၵ်းပိူင်၊ ၽၢႆႇဢွၼ်ႁူဝ် ႄလႈ ၽၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သင်ယဝ်ႉႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းဢွၵ်ႇမႃးႁဵတ်းပဵၼ်ၶူးသွၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈ ၸႃႉၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ။
- ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းမုၵ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး
1) ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
2) ဝၢၼ်ႈမိူင်း
3) ၽႃႇသႃ
4) သႃႇသၼႃႇ
ထွၼ်ႇမျၢတ်ႇ (4)ယိူင်ႈ ၼႆႉ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းလူင် မုၵ်ႉၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉၶႃႈ။
- ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈေပႃႈႁဝ်းၼိုင်ႈေၵႃႉယဝ်ႉ၊ ေပႃးဢမ်ႇမီးေပႃႈေၵႃႈ မိူၼ် ဢမ်ႇမီးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵူၺ်းဢမ်ႇလႆႈ ၊ ေတလႆႈမီးပႃးပၢႆးဝူၼ်ႉတၢင်းႁူႉတၢင်းေမႃ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇႁႅင်းႁႅင်းယူႇ ၶၢဝ်းတၢင်း (70)ပီႊ လၢႆးၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းဢမ်ႇသူႈဢဝ်မိူင်းႁဝ်းလႆႈၶိုၼ်း ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉႁဝ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းေမႃ ပိင်ႇၺႃႇေၵႃႈပႃးယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၵူၺ်းမီးၼမ်ႉ ၸႂ်ၸင်းမၢၼ်ႈလွင်ႈလဵဝ်ႈၵူၺ်း ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁဵၼ်းသင် ဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉသင်ေၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းေတၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈလႆႈလီၼၼ်ႉေၵႃႈ တၢင်းႁူႉတၢင်းေမႃ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇေၵႃႈလူဝ်ႇမီးၸၼ်ႉႁဵၼ်းယဝ်ႉ။ ေတဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ (3) လိူၼ်လႆႈၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ၵဝ်ၶႃႈေတမႃး ႁူပ်ႉထူပ်းသူႄလႈ ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၵၢင်ႄလႈ ၸၼ်ႉသုင် သူၶဝ် ၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈ၊ သင် ၵဝ်လိုမ်းေၵႃႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇသူ တၵ်ႉၵဝ်မႃးၽွင်ႈ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁဝ်း ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမႃး လႆႈႁၼ်လိူၼ်ႁၼ်လၢဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီႈေပႃႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇမီး ၽူႈလႂ်ၽႂ်လႂ်ေသေၵႃႉ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းေၵႃႈ လမ်လွင်ႈမိူၼ် ေပႃႈၸဝ်ႈေၵးၸူးႁဝ်း ၼိုင်ႈဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၽႂ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမၼ်း ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈႁၵ်ႉ ၽႂ်ၽႂ်ေၵႃႈပႅင်းယဝ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ မၼ်းလွင်ႈယႂ်ႇႄတႉႄတႉ မိူၼ်ၼင်မိူင်းထႆး သူၵႂႃႇယူႇမိူင်းထႆး ၵႂႃႇတိုဝ်ႉတူၺ်းႄလႈ ႁဵတ်းၽိတ်းေတႃႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပိူၼ်ႈတူၺ်းႄလႈ ေပႃးသူဢမ်ႇၺႃးတၢမ်ႇပိူၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။ တႃႇေတေမႃႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉသမ်ႉ ေတလႆႈႁႃလူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းပိုၼ်းၼမ်ၼမ် ပိုၼ်းဝၼ်းလင်ႁဝ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ပၢၼ်ႇသိုပ်ႇပၢၼ်ႇမၢၼ်ႈၶဝ်ႄပႉၵိၼ်ႁဝ်းမႃးၼႆႉ မီးၵႂႃႇ (4)ပၢၼ်ႇယဝ်ႉ ေပႃးဢမ်ႇမီးၵၢၼ်လဵၿ်ႈႁဵၼ်းေၵႃႈ ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇေတ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ပဵၼ်သူၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ မဵဝ်းၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဝၼ်းယဝ်ႉဝၼ်း ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးပႃႇလင် ၶၢဝ်းယၢမ်းဢွမ်ႇမွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇၶိုၼ်းႁုဝ်လင်ၶိုၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယႃႇ ေပလိုမ်း ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵဝ် ၵၢႆႇၶူႈလႆႇတီႇတၢင်းပၼ်သူၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉဝႆႉပၼ်လီလီယဝ်ႉ သူၵူၺ်းလူဝ်ႇၶတ်း ၸႂ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႄလႈ ပၢႆၸွမ်းတၢင်းဢၼ်ၵဝ် တီႇဝႆႉပၼ်ႄလႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်မိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ၵဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႉတီႈ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉေသ ဢွၵ်ႇပဵၼ်မႃး ယွၼ်ႉၼၼ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်း ၵၢၼ်သွၼ်ႁဝ်းေၵႃႈ လွင်ႈယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ယႃႇေပၶၢၼ်ႉလူလိၵ်ႈ ယႃႇေပၶၢၼ်ႉၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ယႃႇေပ ၶၢၼ်ႉႁႃတၢင်းႁူႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ပိူၼ်ႈၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈမီးတၢင်းႁူႉ ပိူၼ်ႈမီးၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်ၵူႈၶၢဝ်း ၼႂ်းသူၶဝ်ၼႆႉေၵႃႈ ၵဝ်မုင်ႈမွင်းယူႇ တႃႇေဢဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇယူႇ။
- ဝၢၼ်ႈမိူင်း
ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉသမ်ႉ မိူၼ်ႄမႈၼိုင်ႈေၵႃႉယဝ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉ မီးႄမႈၵူႈေၵႃႉ မီးၼၢႆးၵူႈေၵႃႉ ၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးႄမႈၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇမီးၽႂ်ေသေၵႃႉ။ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ မၼ်း လွင်ႈယႂ်ႇမိူၼ်ႄမႈႁဝ်းယဝ်ႉ မိူဝ်ႈႁဝ်းေၵႃႉလဵၵ်ႉ ၶီႈၼိူဝ်ႄမႈႁဝ်းမႃး၊ ၵိၼ်ၼိူဝ်ႄမႈႁဝ်းမႃး၊ ယဵဝ်ႈၼိူဝ်ႄမႈႁဝ်းမႃး ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းေၵႃႈမိူၼ်ၵၼ် ႁႃၵိၼ်ၼိူဝ်မၼ်း၊ ၶီႈၼိူဝ်မၼ်း၊ ၽိုၵ်ႈသွမ်ႇၼိူဝ် မၼ်းမႃး လိုၼ်းသုတ်းတၢႆမႃးေၵႃႈ လႆႈဝၢင်းႁူဝ်ၼိူဝ်မၼ်းၵႂႃႇမိူၼ်ၵၼ်။ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၽႂ်မၼ်း ၽႂ်ေၵႃႈ ႁၵ်ႉယဝ်ႉ ၸွင်ႇသူႁၼ်ႁႃႉ မိူင်းထႆး ၵူၼ်းထႆးၶဝ်ႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းၶဝ်တၼ်ႇႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ၊ ယဝ်ႉ ေၵႃႈၸွင်ႇသူႁူႉႁႃႉ ႁဝ်းလႆႈမႃးတင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ လႆႈၶၢႆႉပၼ် သိုၵ်းထႆးၶဝ် ၵူၼ်းမိူင်းထႆးၶဝ်လၢႆပွၵ်ႈ၊ မိူဝ်ႈၵဝ်ဢမ်ႇပႆႇမႃးတင်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မိူင်းထႆးၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈႁင်းၵဝ်ဝႃႈ ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ်ဢမ်ႇပႆႇထုၵ်ႇလီဢွၵ်ႇႄၼတူဝ်ႄလႈ ဢမ်ႇပႆႇထုၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ ၸဝ်ႈႁဝ်း ၶဝ် သင်ၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇႄၼတူဝ်ၸိုင် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းဢွၼ်ႇ (4) လိူၼ်ၵူၺ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ေတမႃးတိုၵ်းေတမႃးယိုဝ်းၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် ၵွႆႈမူတ်းယဝ်ႉဢိူဝ်ႈၼႆယူႇ၊ ၵူၺ်းၵဝ်သမ်ႉ မႃး တင်ႇလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉယဝ်ႉေၵႃႈ မႃးၸတ်းႁဵၼ်းပွႆးဝၼ်းပီႊမႂ်ႇတႆးၵမ်းလဵဝ်ႄလႈ ယွင်ႈေယႃး ၸဝ်ႈ မုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ေႁႃၶမ်းၵမ်းလဵဝ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈေၵႃႈ လႆႈၶိုၼ်ႈမႃးတိုၵ်းမႃးယိုဝ်းႁဝ်းႄတႉႄတႉ တၢင်း ၸုမ်းဝူၺ်ႇသျၢဝ်ႇၵၢၼ်းၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်ေသ မႃးၶိုၼ်ႈယိုဝ်းလွႆတႆးလႅင်း ၵူၺ်းၸွမ်းၼင်ႇ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် မိူင်းထႆးၶဝ် ပၼ်ၾၢင်ႉၵဝ်ဝႆႉဝႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း (4) လိူၼ်ၵူၺ်း ၸုမ်းၵဝ်ေတႁၢႆႇ ၵႂႃႇပႅတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉႄတႉ ထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႃႇေတႁၢႆႇဢမ်ႇမီးႄလႈ ၼိုင်ႈၶႅၼ်းႁႅင်းယႂ်ႇ ၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉေၵႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈၸၼ်ၸႂ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မိူင်းထႆးၶဝ်ဝႆႉၼိုင်ႈဢၼ်ယူႇ။ ထိုင်မႃးပၢင် လိူၵ်ႈတင်ႈ 2010 ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈမႃး ၵူႈၽၢႆႇၽၢႆႇေၵႃႈ တိၵ်းႁဝ်းမႃး လိုၼ်းသုတ်းမႃး သိုၵ်းထႆးေၵႃႈ ႁၼ် ထိုင်ဝႃႈ လွႆတႆးလႅင်းႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းမႃးတင်ႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼင်ႈလိၼ်မိူင်းၶဝ်ၼႆႄလႈ ထိုင်တီႈ ႁဝ်းေပႃး လႆႈၶၢႆႇၵႂႃႇ မီးၵႂႃႇ (4)တီႈ (4) ပွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ ၼႆႉပိူၼ်ႈႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းတၼ်ႇႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ၵူႈေၵႃႈထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉဝႆႉၵၼ်ၵူႈေၵႃႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၵဝ်ႇၶႃႈမႃး တင်ႇငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ်မႃးယူႇမႃးတင်ႈ လိူဝ်ေသၸုမ်းၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်ႄလႈ ၸုမ်းႁူင်ယႃႈၶဝ် လိုၼ်းသုတ်း သိုၵ်း ထႆးၵမ်ႉဢမ်ႇမီးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ သိုၵ်းထႆးၵူႈပွၵ်ႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ေတယူႇမီးဝႆႉပႃႈၼိူဝ်ပၢင်ၶမ်းၼႆႉဢိတ်းၼိုင်ႈ ၵူၺ်း မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်ၼႆႉ မီးၸၢင်ႉ၊ မီးသိူဝ်၊ မီးမီ၊ မီးၽၢၼ်း ၵူၺ်း။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ သူတူၺ်းႄလႈ ပိူၼ်ႈႁၵ်ႉဝၢၼ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈ ပိူၼ်ႈေၵႃႈမႃးတင်ႈတပ်ႉေသ မႃးႁၢပ်ဢဝ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၵႅတ်ႇႄၶႄႁႉၵၢင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈ လူင်ၵႂႃႇၵူႈတီႈ။
- ၽႃႇသႃႇ
ၽႃႇသႃႇ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁဝ်းၼႆႉေၵႃႈလွင်ႈယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ် ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆ ၸႂ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းယဝ်ႉ ေပႃးၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁဝ်းႁၢႆႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းေၵႃႈ တၢႆ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းေၵႃႈေတမွတ်ႇ။ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းႄလႈ မုၵ်ႉၸုမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းဢဝ်ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ လိၵ်ႈတႆး ၵႂၢမ်းတႆးပဵၼ်ယႂ်ႇ လိၵ်ႈလုမ်းေၵႃႈ ဢဝ်လိၵ်ႈတႆးၸႂ်ႉတိုဝ်းၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းေတႃႇ ေတႃႇၵၼ် ယွၼ်ႉၼၼ် ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈလၢႆး ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈႁဝ်းေၵႃႈ လွင်ႈယႂ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵႂၢမ်းၵၢင် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၵၢၼ်တိတ်းေတႃႇ ၵၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းဢၢင်းၵိတ်ႉ ( English) ယုမ်ႇယၢမ်ႈဝႃႈ တီႈၸၼ်ႉသုင်ႄလႈ ၸၼ်ႉၵၢင် ၼႆႉ လိၵ်ႈဢၢင်းၵိတ်ႉႄလႈ ၵႂၢမ်းဢၢင်းၵိတ်ႉ သူတိုၼ်းေတလၢတ်ႈလႆႈယဝ်ႉ။ ထႅင်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈ တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၽႃႇသႃႇ လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းႄၶႇ ၶဝ်ႈသွၼ်ပႃးထႅင်ႈမိူၼ်ၵၼ်ယူႇ ၵႂၢမ်းႄၶႇေၵႃႈ ထႅင်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈမႃး ေတပဵၼ် ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းၵၢင် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၵၢၼ်တိတ်းေတႃႇ ၵၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း မၢႆသွင်မႃးယူႇ။ ႁူႉလိၵ်ႈလၢႆးၼမ် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၼမ်မႃးယဝ်ႉ ယႃႇေပမီးၸႂ်မႃႇၼေတႃႇ ၵၼ် ယႃႇေပၸႅၵ်ႇၵဝ်ၸႅၵ်ႇမႂ်း ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ၵမ်ႉပႃႈၼမ် မီးၸၼ်ႉလိၵ်ႈမီးၸၼ်ႉသုင်မႃးယဝ်ႉၼႆၸိုင်ႈ ၽႂ်လၢတ်ႈေၵႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈထွမ်ႇ ၽႂ်ပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ေၵႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈဢဝ် ဢဝ်မီးၸႂ်မႃႇၼ ပဵၼ်ယႂ်ႇေသ လိုၼ်းသုတ်းမႃး ၶဝ်ႈႄၵႈပိူၼ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ၸွမ်းပိူၼ်ႈေၵႃႈဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီး ပၺ်ႇၺႃႇ တၢင်းႁူႉတၢင်းေမႃမႃးယဝ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီးၸႂ်ၵႂၢင်ႈေတႃႇၵူၼ်းတၢင်းၼမ် ႁဵၼ်းလိၵ်ႈယဝ်ႉ ၸၼ်ႉသုင်မႃးလၢႆလၢႆ ၸႂ်ႉၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈလႂ်ေၵႃႈဢမ်ႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ ယႃႇႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈမီး။ ၵမ်ႉပႃႇၼမ် ဢၼ်ၵဝ်လႆႈႁၼ်မႃးၼႆႉ ယဝ်ႉၸၼ်ႉသုင်ယဝ်ႉၸၼ်ႉ Ph.D ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီး (3)လွင်ႈၼႆႉ 1) တၢင်းႁတ်းႁၢၼ် 2) ပၢႆးဝူၼ်ႉ 3) တၢင်းႁူႉ ဢၼ်လႆႈသွၼ်မႃးပဵၼ်လိၵ်ႈၵူၺ်း ေပႃးဢမ်ႇမီးၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်း ေၵႃႈယၢပ်ႇမိူဝ်ႈလႆႈ ဢွၵ်ႇမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်တူဝ်ထူပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈေၵႃႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ၵူႈေၵႃႈထုၵ်ႇလီႁူႉဝႆႉ မိူဝ်ႈသူတိုၵ်ႉပဵၼ်ၽဝ လုၵ်ႈႁဵၼ်းယူႇၼႆႉ ယႃႇေပၸွမ်းၸႂ်၊ ယႃႇေပဝႆႉၸူႉ ၵၢၼ်ဝႆႉၸူႉၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႇႁဵၼ်းႁႂ်ႈ ေၶႃႈယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းႁၢႆ မၼ်းၸၢင်ႇႁဵၼ်းႁႂ်ႈၽဝ ႁဝ်းတူၵ်းသူမ်းၵူၺ်း။ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးၶိင်ႇမၼ်းၶၢဝ်းမၼ်း ဝၼ်းၼိုင်ႈသင်သူႁဵၼ်းလိၵ်ႈယဝ်ႉၵႂႃႇလီငမ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႄမး ဝႃႈ ၽူဝ်ႇဝႃႈၼႆ ဢမ်ႇတၢမ်ႇလူဝ်ႇႁႃမၼ်း မၼ်းေတမႃးႁႃ ႁဝ်းႁင်းၵူၺ်းၵူၺ်း။ ၵဝ်မႃးတင်ႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်းယဝ်ႉေၵႃႈ ၵဝ်မႃးတင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵမ်းလဵဝ် ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၼ်တၢင်း ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၵဝ်တင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉသုင်ႄလႈ ႁူင်းႁဵၼ်းတၢင်းလတ်းၼႆႉ ၵဝ်မီးငိုၼ်းၼမ်ၼႃႇ ၵဝ်မီးငိုၼ်းဢမ်ႇမီးတီႈဝႆႉႄလႈ တင်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ လုၵ်ႈလၢၼ်ၵဝ်ဢၼ်ေတမႃးဝၢႆးလင်ၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁူႉၸၼ်ႉသုင် ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈဝႃႈ သွၼ်လိၵ်ႈယဝ်ႉ တႃႇၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ် ပဵၼ်ၶီႈၶႃပိူၼ်ႈတီႈမိူင်းထႆး၊ သူတူၺ်းႄလႈ ဢူၺ်းေၵႃႉသူ ဢၼ်ၶဝ်ၶၢၼ်ႉသွၼ်လိၵ်ႈႄလႈ ပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆးၼၼ်ႉ ၸွင်ႇသူၶဝ်ႁၼ်ႁႃႉဝႃႈ ၶဝ်မီးငိုၼ်း၊ ၶဝ်လႆႈၵိၼ်လႆႈယူႇ၊ ယဝ်ႉၸွင်ႇသူၵႆႉလႆႈငိုၼ်းႁႃ ၵမ်းၵမ်းလႆႈၺႃးပိူၼ်ႈၺွပ်းၶဝ် ယွၼ်ႉၼၼ်ယဝ်ႉ ၵဝ်သွၼ်လိၵ်ႈသွၼ်လၢႆး ႁဵၼ်းပၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းသူၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တႃႇေတၵႂႃႇႁဵတ်းၶႃပိူၼ်ႈႄလႈ ႁဵတ်းလုၵ်ႈၼွင်ႉပိူၼ်ႈ။
ၼႆႉပဵၼ် ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၸဝ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ယွတ်ႈသိုၵ်း လၢတ်ႈမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11.12.2019 မိူဝ်ႈမႃးပၼ် ၵႂၢမ်းႁူႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉသုင်ၸၼ်ႉၵၢင် ငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆ တႆးလႅင်း။ ၸွမ်းလူၺ်ႈၶႃႈႁဝ်း ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ သႅင်သိုၵ်း လႆႈမၢႆလႆႈတွင်း လႆႈထွမ်ႇငိၼ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ေသ လႆႈၶိုၼ်းၵဵပ်းႁွမ်တႅမ်ႈဝႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းႄလႈ တွၼ်ႈတႃႇေတႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ယူႇၶႃႈ သင်ဝႃႈၶႃႈႁဝ်းလႆႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးၽိတ်းၵႂႃႇၼႆၸိုင်ႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈလူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် ပွႆႇဝၢင်းၶႂၢင်း ပၼ်ၶႃႈႁဝ်းယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်ေသၵမ်းၶႃႈ မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ။
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com


text:
လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းတီႈ 7 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၸွမ်ၽွင်းမိူင်းၶမဵၼ်(ၵၢမ်ႊပေႃႊတီႊယိူဝ်ႊ) မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊ ယူႇတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊသေ ၶဝ်ႈမႃးမိူင်းမၢၼ်ႈ တေမႃးၸွႆႈၵႄႈပၼ်ႁႃ မိူင်းမၢၼ်ႈဝႃႈၼႆလႄႈ ၸိူဝ်းႁၼ်လီၵေႃႈမီး ၸိူဝ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈၵေႃႈ မီး တင်းၼမ်။ သူပ်းတေႉဝႃႈ တေမႃးၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ပၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇႁပ်ႉ ႁၼ်လီၼၼ်ႉ သမ်ႉၼမ်လိူဝ်သေ ၸိူဝ်းဢၼ်ယွမ်းႁပ်ႉႁၼ်လီ။
ၵွၼ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈပႆႇၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်း ပေႃးမီးၵူၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယူႇ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ -ဢဝ်ၸဵမ်ယၼ်ႇၵုင်ႇ၊ မၼ်းတလေး၊ ၸႄႈၵႅင်း၊ တၼၢင်းသီ တေႃႇထိုင် မိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းယၢင်း၊ မိူင်းမွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးပၢင်ၶွမ်ႈၶတ်းတေႃႇၶၢဝ်းတၢင်းမၼ်း ပေႃးပၼ်းၸွင်ႇၸွင်ႇ ။
ပေႃးတေမႃးတူၺ်းၸုမ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼႆၵေႃႈ မိူၼ်ၸိူင်ႉ ၸုမ်းသုၼ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းပူတ်းပွႆႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊ ထုၵ်ႇလီ ယႃႉပႅတ်ႈ ၶပ်ႉမၢႆၶၢဝ်းတၢင်းမၼ်း ဢမ်ႇတၢပ်ႈႁဵတ်းၵႅင်ႈၸွမ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇမီးလွၼ်ႉမီးၵႅၼ် ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆယူႇ ဝႃႈပၼ်မၼ်းၸိူင်ႉၼႆၵေႃႈမီး။
ၵမ်းၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းၾၢႆႇ NUG ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶွတ်ႇလိူတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆၵေႃႈ ႁၼ်ဝႃႈ မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊၼႆႉ ယူႇတီႈသုၼ်ႇ တူဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈသုၼ်ႇမိူင်းမၼ်းသေ မႃးၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၶွင်လုၵ်ႈၸုမ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ဢၼ် 9 ၸိုင်ႈ 10 မိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉၵူၺ်း မႃးၸွမ်း ၶပ်ႉမၢႆသုၼ်ႇတူဝ်မၼ်းပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း ဝႃႈၼၼ်။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈၾၢႆႇၸၵၸ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတႄႉၵေႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်းသေ ပႂ်ႉႁပ်ႉမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ ယၢမ်ႈမိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ဢုပ်ႇၵၼ် ၸိူင်ႉ ၼင်ႇၼႆ။ ယူႇတီႈမိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊတႄႉ ႁူႉၵႃႈတေၽႅဝ်ဝႆႉတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။
မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊတႄႉၵေႃႈ တေပၢၵ်ႇထဵင်ဝႃႈ မၼ်းယူႇတီႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူဝ်ပဝ်ႈဢႃႊသီႊယၼ်ႊသေ ၶဝ်ႈမႃး ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင် ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ 5 ၶေႃႈမီးၼၼ်ႉသေ တေမႃးၶတ်းၸႂ်ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃမိူင်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းၼႆ မၼ်းၵေႃႈ တေပၢၵ်ႇလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။ ဝႃႈ ၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ ၵွၼ်ႇမၼ်းပႆႇဢွၵ်ႇမိူင်း ပေႃးမီးလွင်ႈၶွမ်ႈၶတ်းၼႄၵၢင်ၸႂ် တေႃႇမၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉသင်လႃႇ။
ပေႃးႁဝ်းၶႃႈ မႃးထတ်းတူၺ်းၵေႃႈ တေမီးယူႇ 2 လွင်ႈ 2 တၢင်း။ 1) မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊ တေမႃးမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယူဝ်တေပဵၼ်ယၢင်ႈ ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်မႃးယိုၼ်ယၼ်ပၼ်ၸၵၸ ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ဢၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇၸုမ်း ၶတ်းၶၢၼ်ႉၶဝ် တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉႁၼ်လီလႆႈ။ 2) ၵူဝ်ဢမ်ႇမႃးပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉယွင် ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈၸွမ်းၶေႃႈ တူၵ်းလူင်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ 5 ၶေႃႈၼႆ – တေမီးယူႇ 2 လွင်ႈၼႆႉ။
ၸူဝ်ႈၸႃႈၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸၵၸ ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်း မီးမႃး 11 လိူၼ်ပၢႆပၢႆၼႆႉ ပႆႇမီးႁူဝ်ၼႃႈၸိုင်ႈမိူင်းလႂ် မႃးသူႇမႃးၸႂ်း မႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇ တေႃႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ် ၼႆႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်တႄႇၵပ်းသၢၼ်ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇတေႃႇၸၵၸ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ပိူၼ်ႈ။ လုၵ်ႉတီႈၶပ်ႉမၢႆၶၢဝ်းတၢင်းမၼ်းသေ ၵူဝ်ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇယိုၼ်ယၼ်ၸၵၸ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းမႆႈၸႂ် တႃႇၸုမ်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊတိတ်ႊ ၸိူဝ်းၶွမ်ႈၶတ်းတေႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ထီႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ။
ပေႃးတေမႃးတူၺ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင် ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် ယိုၼ်ႁပ်ႉဝႃႈ တေႁဵတ်းၸွမ်းယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၼႆ တေမီးယူႇ 5 ၶေႃႈ။ 1) ႁႂ်ႈ ၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁၢႆႉတင်းသဵင်ႈတင်းလူင်။ 2) ၵူႈၸုမ်းၸၢဝ်း ၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ႁၼ် တၢင်းလီၵၼ်။ 3) တႃႇႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈၶၢၼ်းမွပ်ႈတူဝ်တႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢႃႊသီႊယၼ်ႊ 1 ၵေႃႉ ။ 4) ႁႂ်ႈလႆႈၸွႆႈထႅမ် လွင်ႈတူၺ်းထိုင် ႁၼ်ၸႂ်ၵၼ် ၵူၼ်းတေႃႇၵူၼ်း (ဢီးလူၵၼ်သေ ၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်)။ 5) ယူႇတီႈတူဝ်တႅၼ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်းဢႃႊသီႊယၼ်ႊ ႁႂ်ႈလႆႈၶဝ်ႈ ထိုင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈသေ ပွင်ၵၢၼ်ငူပ်ႉငီႉၵႂႃႇ – မီးဝႆႉဝႃႈၼၼ်ႉသေတႃႉၵေႃႈ ပေႃးတူၺ်းၾၢႆႇၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆတေႃႇ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်း ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတေႃႇၸုမ်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊတိတ်ႊၶဝ်ယူႇ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝႆး။
တႃႇတေပဵၼ်မီးမႃး လွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႆႇႁၼ်သၢႆငၢႆလီသင်သေယၢင်ႇ၊ ယႃႇဝႃႈ တေပွႆႇပၼ်ၵူၼ်းတူၵ်းၶွၵ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်း တေမႃးဢုပ်ႇၵၼ်ၵွၼ်ႇလႃႈ တေႃႇၼင်ႇၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်းၸိူဝ်းၶွမ်ႈၶတ်းတေႃႇၶဝ် ၸိူဝ်းၼႄၵၢင် ၽွင်းပိူၼ်ႈလုၵ်ႉႁိုၼ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း ၼႆ ၵေႃႈ ယူႇတီႈၸၵၸၼႆႉ သိုပ်ႇပူင်တူတ်ႈပၼ်တၢမ်ႇ ယဵပ်ႈၶွၵ်ႈယူႇ ယႂ်းယႂ်းၼႆႉ ၼႄဝႃႈ ၶဝ်တိုၼ်းဢမ်ႇမီးၶေႃႈၵၢင်ၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇတေႁႃလီၵၼ်ၶိုၼ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ။
မၼ်းၸႅင်ႈလႅင်း ၸိူင်ႉၼၼ်ယဝ်ႉလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်းၶတ်းၶၢၼ်ႉ ၾၢႆႇၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊတိတ်ႊၼႆႉ တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉလႆႈ ၶၢဝ်းတၢင်း မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊ မၼ်းတေပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်။
ၸင်ႇဝႃႈ မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ ယႃႇဝႃႈတေပဵၼ်ၵၢၼ်မွတ်ႇၾႆး ယင်းၸၢင်ႈပဵၼ် ၵၢၼ်သူၼ်းၾႆး ပိူဝ်ႈတႃႇၸၵၸ ၶွင်ႇ သီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် သိုပ်ႇမိူၵ်ႈမႂ်ႇတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းလႄႈ ထိုင်တီႈဢမ်ႇမီးၸုမ်းလႂ် ၽူႈလႂ် ႁပ်ႉတွၼ်ႈႁၼ်လီမၼ်း။
ပေႃးၼၼ် ယူႇတီႈမိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊသမ်ႉ ၵိူဝ်းလႆႈၽွၼ်းလီဢီႈသင်လႄႈ တီႁူဝ်ၶဝ်ႈၸူးၸၵၸလႃႇ။ ၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈ ႁၼ်ထိုင်တႄႉ ပိူင် ယႂ်ႇသုတ်းမၼ်း တေပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၶမဵၼ် (ၵၢမ်ႊပေႃႊတီႊယိူဝ်ႊ) ၸိူဝ်းလႆႈလွင်ႈၵမ်ႉယၼ်တီႈ ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇလူင်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ၸၢမ်းႁႂ်ႈဝႃႈ မၼ်းၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ ပၼ်ႁႃမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၼိုင်ႈပွတ်းၼိုင်ႈတွၼ်ႈၼႆၸိုင် မၼ်းတေတိူဝ်းလႆႈၼႃႈလီတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ၵူၺ်း ဢမ်ႇၵႃး ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ၸၢင်ႈပၼ်လႆႈ သုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆ သုၼ်ႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ပိူဝ်ႈတႃႇမိူင်းၶမဵၼ်ၶဝ်ယူႇ တေမီးသွင်လွင်ႈၼႆႉ။
တီႈၼႆႈ ပေႃးထၢမ်ဝႃႈ မိူင်းၶႄႇလူင်သမ်ႉ ႁဵတ်းသင်လႄႈ တေၸၢင်ႈပၼ်ႁႅင်းတီႈမိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊၸိူင်ႉႁိုဝ် ပေႃးဝႃႈၼႆၸိုင် ၸိုင်ႈမိူင်း ၶႄႇလူင်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇတူၺ်းတေႃႇၵူႈၵူၼ်း၊ မၼ်းဢမ်ႇတူၺ်းတေႃႇၸုမ်းၸၢဝ်း၊ မၼ်းၵူၺ်းတူၺ်းပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်မၼ်း တီႈလႅၼ်လိၼ်ႁႂ်ႈမီး လွင်ႈၼိမ်တဵင်ႈ လွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈဢူၼ်မေႃး ယႃႇႁႂ်ႈၸပ်းသိုပ်ႇၽႄႈတိူၼ်းၵႂႃႇၽႅဝ်ၼႂ်းမိူင်းမၼ်း။ မိူဝ်ႈလႂ် ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တိတ်းၸပ်း မိူင်းမၼ်းၼၼ်ႉ ၼိမ်တဵင်ႈၸင်ႇ၊ မၼ်းၸင်ႇတေၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈမၢၵ်ႈမီးမၼ်း။ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၸွတ်ႇလူၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ပႃး ၸဵမ်တင်းၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၶႄႇလႄႈ မၢၼ်ႈၼၼ်ႉ။
တႃႇတေပဵၼ်လႆႈၸိူင်ႉၼၼ်သမ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၸိုင်ႈမိူင်း မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်မိူင်းမၼ်းတေၼိမ်တဵင်ႈၸိုင် ၶဝ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပေႃးပွႆႇပၼ် ဢွင်ႇ သၢၼ်းသူႉၵျီႇဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃး ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ယူႇတီႈဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇၼႆႉ ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇ ယူႇၼႂ်းၶွၵ်ႈတႄႉတႄႉသေ ႁႂ်ႈလႆႈယူႇ လွတ်ႈလူမ်သေယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈလႆႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇတေႃႇတင်းႁူဝ်ၼႃႈလၢႆလၢႆမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈတႅၼ်းတၢင် ၸၼ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇ ဢူဝ်းသေ ၶိုင်ၵၢၼ်ငၢၼ်းမၼ်းၵႂႃႇလႆႈ ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆၸိုင် မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တေၼိမ်တဵင်ႈၵႂႃႇ။
ၸင်ႇၼၼ် မိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈပၼ်ၶေႃႈသဵင်တီႈၸၵၸ ပိူဝ်ႈတႃႇပွႆႇပၼ် ဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ယႃႇပေသိုပ်ႇ ႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇ ဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇသေ ႁႂ်ႈမၼ်းၼၢင်းလႆႈမႃးၶဝ်ႈၵႅဝ်ၸွမ်း ၼႂ်းၼႃႈၵၢၼ်တႃမိူင်းၼၼ်ႉ ၸၵၸၵေႃႈ တေသိုပ်ႇပၼ်ႇပွင်လႆႈ ၵၢၼ် မိူင်းၵႂႃႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ တေၸၢင်ႈၼိမ်တဵင်ႈ မႃးၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆ ၶဝ်တေမုင်ႈမွင်းဢၼ်ၼႆႉ။
ယူႇတီႈမိတ်ႊသတိူဝ်ႊႁုၼ်ႊသၢၼ်ႊၼႆႉ ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း တင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇ ၵမ်ႈသိုဝ်ႈဝႃႈၼၼ်သေတႃႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈ ယၢမ်းႁူပ်ႉထူပ်းတင်းၶွင်ႇသီႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸၵၸၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈပၼ်လႆႈၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇငၢဝ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ႁႂ်ႈတူၺ်းတူၺ်းသေ ၶဝ်ႈႁႃၵၼ် တင်းဢွင်ႇသၢၼ်းသူႉၵျီႇသေ ၵုမ်းထိင်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႂႃႇ ဢၼ်ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ်မၼ်း ဝႆႉလမ်ႇလွင်ႈတီႈသုတ်းယဝ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉ ယွၼ်းပၢႆးၼႄၵၼ် မွၵ်ႈၼႆသေ ႁႂ်ႈလႆႈၶွတ်ႇယွတ်ႈပၢႆၵႂၢမ်းဝႆႉတီႈၼႆႈၶႃႈ။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ


text:
သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Tachileik News Agency ဢွၵ်ႇဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 22 November 2021 (လိူၼ်သိပ်းသွင်လွင်ႈ 4 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2115 ၼီႈ) ဝႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၸုမ်းသိုၵ်း PDF ၶဝ် တေဢမ်ႇၶဝ်ႈမႃးလႆႈၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ ဢၢပ်ႈပၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵဝ်ႇၶဝ် ႁႂ်ႈပႂ်ႉဝႆႉၸွမ်း ႁူဝ်ဝဵင်း လႄႈ ႁၢင်ဝဵင်း ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼႄတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း လႆႈႁၼ်ၶဝ်ၼုင်ႈၶူဝ်းၵူၼ်းႁိူၼ်း လႄႈ ယိပ်းၵွင်ႈသေ ပႂ်ႉဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ပိူၼ်ႈဝႆႉလူတ်ႉၶိူင်ႈ တီႈၵၢတ်ႇလူင်ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးဝၼ်း လိူၼ်သိပ်းသွင်မူၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇပႂ်ႉၸွမ်း ၸိူဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇၼမ် တီႈလွႆၽြႃး (ရွှေနတ်တောင်) ၽႅၼ် ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ် တႄႇႁဵတ်းသၢင်ႈ မႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 18 November 2021 ဝၢႆးသေၶဝ်လႆႈၶၢဝ်ႇတီႈၽူႈပၼ်ၶၢဝ်ႇၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ ၸုမ်းသိုၵ်း PDF တေၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ၸင်ႇဢဝ်ၵွင်ႈဢၢပ်ႈပၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၵဝ်ႇၼၼ်ႉသေ သင်ႇႁႂ်ႈပႂ်ႉ ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၸွႆႈ ၸွမ်းႁူဝ်ဝဵင်းႁၢင်ဝဵင်း ဝႃႈၼႆ။
လႆႈႁူႉထႅင်ႈဝႃႈ တေႃႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႂ်ႈၽူႈႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ်ၵဝ်ႇ(သိုၵ်းထၢၵ်ႈ)ၶဝ် ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇပႂ်ႉတီႈၵျွင်ႈမုၼ်ၸဝ်ႈတီႈလွႆၽြႃး ဢၼ်မုင်ႈႁၼ် လႆႈတပ်ႉ ၸၵၶ၊ တပ်ႉၽၢႆႇပၢႆးယူႇလီ၊ တပ်ႉၽၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈလဵင်ႉလူ ဢၼ်မီးၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ၵျွၵ်းမႄး−မိူင်းငေႃႉ သေ ႁၼ်လႆႈပႃးထႅင်ႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးတင်းမူတ်း လႄႈ ၸွမ်းၸိူဝ်းလၢၼ်ႇၵူတ်ႇထတ်းၵဝ်ႇ ဢၼ်မီးၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ၵျွၵ်းမႄး-မိူင်းၵုတ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်ၶဝ်ပႂ်ႉဝႆႉၼႆ ယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸၢႆးၵေႃႉ႞ ယူႇတီႈႁူင်းႁဵၼ်း မိူင်းတၵ်ႉၵသူဝ်ႇ ၸိုဝ်ႈမၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈဢၢႆႈၵိူဝ်ႉယဝ်ႉ။ တႆးၵေႃႉမၼ်းၵႆႉယဝ်ႉၵႆႉယွၵ်ႇၵႆႉၵိူဝ်ႉမၼ်းဝႃႈ “ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ဢၢႆႈလိူဝ်ႉထိူဝ်ႉ” ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉဝႃႈ “ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ဢၢႆႈသူပ်းပိူဝ်ႉ သူပ်းၶႆ” မၢင်ၵေႃႉသမ်ႉဝႃႈ “ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ဢၢႆႈမၵ်ႉၼိူဝ်ႉမၵ်ႉၶႆ” ႁဵတ်းၼႆ ယဝ်ႉယွၵ်ႇၸူးမၼ်းၵူႈဝၼ်းလႄႈ မၼ်းၽိတ်းၸႂ် ၼႃႇၼႃႇ ၸင်ႇၵႂႃႇလဝ်ႈ ထိုင်ၶူးလူင်ၶဝ်ဝႃႈ “ ၸိုဝ်ႈၵဝ်ႇၵဝ်ၶႃႈၼႆႉ ၵဝ်ၶႃႈဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈယဝ်ႉ၊ ပိူၼ်ႈၵႆႉယွၵ်ႇၵႆႉၵိူဝ်ႉၼႃႇၽႅဝ်၊ ၶႅၼ်းတေႃႈၶူးႁဝ်း လၢႆႈပၼ်ၸိုဝ်ႈမႂ်ႇ သႂ်ႇပၼ်ၸိုဝ်ႈလီသေၵမ်း”။
ၶူးလူင်ၸင်ႇဝႃႈ- “ဢၢႆႈဢိူၺ်ႉ ၵွမ်ႉၵႃႈၸိုဝ်ႈၼႆႉၵွႆး၊ မၼ်းဢမ်ႇပၼ်ပုၼ်ႈပၢင်ႈ တၢင်းလီ တၢင်းၸႃႉ တီႈၵူၼ်းႁဝ်းပိူင်သင်၊ ပေႃးလွင်ႈသၢင်ႈတၢင်းႁဵတ်းႁဝ်းလီၸိုင် ယႃႇၽူမ်ႈဝႃႈ ၸိုဝ်ႈဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ၵွႆးၵွၼ်ႇတႃႉ၊ သမ်ႉဝႃႈၸိုဝ်ႈဢၢႆႈယွၵ်းၵေႃႈ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈၵူၼ်းလီယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇႁဵတ်း လွင်ႈလီၸိုင် သမ်ႉဝႃႈၸိုဝ်ႈဢၢႆႈလီၵေႃႈ ပိူၼ်ႈတေႁွင်ႉၵူၼ်းယွၵ်းဢိူဝ်ႈ။ ၸိုဝ်ႈမႂ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈပေႃႈမႄႈတၢင်ႇဝႆႉ ၸဵမ်ႁိုင်၊ ပေႃးၽဵင်ႇၵဝ်ဝႃႈၸိုင် ဢမ်ႇတၢပ်ႈလၢႆႈယဝ်ႉ။
ဢၢႆႈၵိူဝ်ႈၵေႃႈ ၼႃႈငိူဝ်ႈၵႂႃႇၵမ်း႞ယဝ်ႉသေ ၶိုၼ်းလဝ်ႈဝႃႈ “ပေႃးၵဝ်ၶႃႈ ဢမ်ႇလႆႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈၸိုင်၊ ႁိုင်မႃးလွႆးလွႆး ပိူၼ်ႈသမ်ႉတေႁွင်ႉဝႃႈ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ဢၢႆႈငိူဝ်ႈငႃႉ ဢၢႆႈႁၢင်ႈၸႃႉယွၵ်းယႅၵ်း၊ ဢၢႆႈမႃၵႅၵ်း ၼႆမႃးၵွၼ်ႇၶႃႈဢိူဝ်ႈ၊ ပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ လၢႆႈပၼ်သေၵမ်း။ ယၢမ်းၼၼ် ၶူးလူင်ၵေႃႈၸင်ႇဝႃႈတီႈမၼ်း “တင်ႈဢဝ်မိူဝ်ႈၼႆႉတေႃႇသၢမ်ဝၼ်း၊ ၵဝ်ပၼ်ယၢမ်းတၼ်း ႁႂ်ႈမႂ်းၵႂႃႇထွမ်ႇ ၸိုဝ်ႈပိူၼ်ႈၵူၼ်းလၢႆ ပေႃးမီးၸိုဝ်ႈႁၢင်ႈလီ ထုၵ်ႇၸႂ်မႂ်းယဝ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးလၢတ်ႈလႄႈ ၵဝ်တေလၢႆႈပၼ်မႂ်းလႆ”။
ၵမ်းၼၼ်ႉ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉၸင်ႇပႃးထူင် ပႃးၸွင်ႈၵွင်ႉမႃႇ ဢႅဝ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းဝဵင်း တီႈႁဵင်းၵူၼ်းၼမ် ၼၼ်ႉသေ ႁႃထွမ်ႇဢဝ်ၸိုဝ်ႈပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မၼ်းလႆႈငိၼ်းသဵင်ႁွင်ႉသဵင်ႁႆႈ၊ လႆႈႁၼ်ၵူၼ်း မိုဝ်ႉၶဝ်ႈ ႁုင်ၽၵ်းယူႇတီႈသိုင်ႇမိုဝ်ႉတီႈ႞လႄႈ၊ မၼ်းၸင်ႇၵႂႃႇထၢမ်ဝႃႈ “သူၸဝ်ႈမိုဝ်ႉၶဝ်ႈႁုင်ၽၵ်းပုၼ်ႈသင်?” ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉတွပ်ႇဝႃႈ “လုင်းၸူဝ်ႈယိုၼ်းႁဝ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈသိုၼ်းသေ မိူဝ်ႈၼႆႉႁဝ်းတေႁႅၼ်းသွမ်းဢိူဝ်ႈ”။
ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ။ ။ ႁႂ်ႉ ! လုင်းၸူဝ်ႈယိုၼ်း၊ ၽူႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇၵႂႃႇမိူဝ်ႈသိုၼ်းၼႆႉ ဢႃႇယူႉမၼ်း ယၢဝ်းယိုၼ်းလႆႈၵႃႈႁိုဝ်?။
ၵူၼ်းလၢႆ ။ ။ “ဢႃႇယူႉမၼ်းလႆႈ သၢမ်သၢဝ်းယဝ်ႉ”။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉသမ်ႉပူၼ်ႉၵႂႃႇဢမ်ႇပေႃးၸမ်ပေႃးၵႆ၊ မၼ်းလႆႈႁၼ်ၼၢင်းယိင်းဢွၼ်ႇ ၵေႃႉ႞ တူဝ်ၶိင်းတႅမ်ႇဢွၵ်းပွၵ်း ၼုင်ႈၶူဝ်းႁၢမ်ႉယွၵ်းယွၵ်း ႁၢပ်ႇတၢင်းၽိုၼ်းမႃးၶၢႆလႄႈ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉၵေႃႈထၢမ်ဝႃႈ “ၼွင်ႉၼၢင်းလုၵ်ႉတၢင်းၾၢႆႇလႂ်တဝ်ႈ ၶဝ်ႈတၢင်းၾၢႆႇလႂ်မႃး၊ ပႃးၽိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းတၢမ် ပီႈယွၼ်းထၢမ်ၸိုဝ်ႈၼွင်ႉဢိတ်း႞” ၽူႈယိင်းဢွၼ်ႇသမ်ႉဝႃႈ “ၼွင်ႉၼႆႉပဵၼ် လုၵ်ႈမႄႈၵွတ်းၽၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶၢႆၽိုၼ်း တိုၼ်းပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ၸိုဝ်ႈၶႃႈတႄႉဢေးမီးၼႆဢေႃႈ” ပေႃးလႆႈႁူႉယဝ်ႉ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉသမ်ႉပူၼ်ႉၵႂႃႇထႅင်ႈတီႈ႞၊ ၸင်ႇမီးၵူၼ်းၶၢဝ်ႉၵေႃႉ႞ မႃးထၢမ်မၼ်းဝႃႈ “ၼွင်ႉၸၢႆး ႁူင်းသူင်ႇလိၵ်ႈလၢႆးမီးယွမ်ႇလႂ်?”။
ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ။ ။ ႁူင်းလိၵ်ႈဢမ်ႇပေႃးၵႆ ပႆၵႂႃႇၾၢႆႇႁွင်ႇၵွင်းမူး သမ်ႉလတ်းၸူးပႃႈဝၼ်းဢွၵ်ႇ မႆႉႁုင်းလူင်တူၼ်ႈၼၼ်ႉသေ မုင်ႈႁၼ်လီလီယဝ်ႉ ၸဝ်ႈပီႈဢမ်ႇယၢမ်ႈၽႅဝ်ယူဝ်း။
ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ။ ။ ၽႅဝ်တႄႉယၢမ်ႈၽႅဝ်ယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵဝ်လိုမ်းၵႂႃႇ။
ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉ ။ ။ ၸဝ်ႈပီႈၸိုဝ်ႈသင်ၶႃႈ။
ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ။ ။ ၸိုဝ်ႈႁိူၼ်းၸိုဝ်ႈဢၢႆႈတွင်း ၸိုဝ်ႈၵျွင်းၸိုဝ်ႈၼၼ်ႇတႃႇ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢၢႆႈၵိူဝ်ႉၽၢတ်ႇယၢၼ်ပီႈသၢင်ႇၼၼ်ႇတႃႇၵႂႃႇသေ ဝူၼ်ႉလႆႈၶႆႈၸႂ်ဝႃႈ လုင်းၸူဝ်ႈယိုၼ်းၵေႃႈ ၸဵဝ်းတၢႆ၊ ဢေးမီးသမ်ႉႁၢပ်ႇၽိုၼ်းၶၢႆ၊ ဢၢႆႈတွင်းသမ်ႉဢဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းႁၢႆ ပေႃးပဵၼ်ၼႆၸိုဝ်ႈၵဝ်ၼႆႉ တေႃႇဝၼ်းတၢႆၵေႃႈ ၵဝ်ဢမ်ႇလၢႆႈယဝ်ႉၼႆသေလႄႈ ၶိုၼ်းမိူဝ်းလဝ်ႈလွင်ႈ ၼႄတၢင်းမၼ်းပၼ်ၶူးလူင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။


text:
- သႅင်သိုၵ်း
- www.saisengserk.com
Home » MYACTIVATE » လူဝ်ႇၽိုၵ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
လူဝ်ႇၽိုၵ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
ေပႃးပဵၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်း မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇႄလႈ မိူင်းၽီးလိပ်းပိၼ်း ၶဝ်ၼႆၸိုင်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵူႈေၵႃႉ ေတလႆႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉႄလႈ ၽုၵ်ႇမွၵ်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတိုၵ်ႉမႃးၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၽၢၵ်ႇ တိုၵ်ႉမီး ဢႃႇယု (2)ၶူပ်ႇပၢႆပၢႆၵူၺ်း ၶဝ်ေပႃး လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈၽုၵ်ႇမႆႉယဝ်ႉ သင်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၶဝ် မီးႁူဝ်ၵူၼ်း (2000)ၼႆၸိုင်ႈ တူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈမွၵ်ႇေၵႃႈတိုၼ်း ေတလႆႈမီး (2000) ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ မိူင်းပိူၼ်ႈၼႆႉ ပိူၼ်ႈေတၽိုၵ်းသွၼ်ပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉႄလႈ ၵၢၼ်လုမ်းလႃး ပႃႇမႆႉ သင်ေၵႃႉယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉေၵႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇေၵႃႉၼၼ်ႉ ေတပဵၼ် ၽူႈႁၵ်ႉသႃ ပႃႇမႆႉၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႉ။
မိူင်းသိင်ႇၵပူဝ်ႇ
ၵူႈမိူင်းမိူင်းပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ႁၵ်ႉသႃပႃႇမႆႉ မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၶဝ်ႁူႉၽွၼ်းလီပႃႇမႆႉလီလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼိူဝ်ၵၢမ်ႇၾႃလူင်ၼႆႉ မိူင်းဢၼ်ထိင်းသိမ်းလႆႈ ပႃႇမႆႉပႃႇထိူၼ်ႇလႆႈလီလီၼၼ်ႉ 1) ေတပဵၼ်မိူင်းၵႃးလႃး ဢိင်ႇတိယႃႉ (India) 2) သမ်ႉေတပဵၼ်မိူင်းႄၶႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ မိူင်းၶဝ်သွင်မိူင်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈလႆႈႁၼ် ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ထိင်းသိမ်းလႆႈ ပႃႇမႆႉပႃႇထိူၼ်ႇ ၼမ်လိူဝ်ေသပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူၼ်ႈမႆႉ ၼိုင်ႈတူၼ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ် လူမ်းၵတ်းလူမ်းယဵၼ်ပၼ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉႄလႈ ၵၢမ်ႇၾႃႇလူင်ၼႆႉ တႃႇမွၵ်ႇ လူမ်းၵတ်း (Air Condition) (10)လုၵ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇႁဝ်းၶဝ်ဢွၼ်ၵၼ် ႁူႉယူႇႁိုဝ်??? တႅပ်းတူၼ်ႈၼိုင်ႈတူၼ်ႈ မိူၼ်ႁဝ်းယႃႉ သၢႆၸ်ႂႁဝ်းၶိုၼ်း (10)ပီႊယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႈေၵႃႉၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၵ်ႉသၢႆၸ်ႂၽ်ႂမၼ်းၵူႈေၵႃႉယဝ်ႉ ၵူၺ်းၼႃႇ တႃႇတူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ေတယူႇလွတ်ႈလႆႈၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်းၵႆၼၼ်ႉေတႉ ၸွမ်းၸိူဝ်းတူင်ႇဝူင်းၽ်ႂမၼ်းေတႉ ႁဝ်းဢမ်ႇ တွၼ်ႉလႆႈႁၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ထိင်းသိမ်းသင်ေတႉေတႉ။ ၽွၼ်းလီတူၼ်ႈမႆႉၼိုင်ႈတူၼ်ႈၼႆႉ သင်ၾူၼ်တူၵ်းမႃး မၼ်းေတႁပ်ႉၵဵပ်းသိမ်းၼမ်ႉဝႆႉပၼ်ႁဝ်း (2900) ၵႃႇလမ်ႇေသ ဝ်ႂမၼ်းသမ်ႉၶိုၼ်း ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပၼ်ႁဝ်း လုမ်းၵတ်းလုမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇၸိူဝ်းတူင်ႇဝူင်းႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ယူႇၼၼ်ႉ သင် ဝႃႈမီးလွင်ႈဢမ်ႇမူၼ်ႉသ်ႂသင် မီးဢၢႆတူႇဢၢႆၼဝ်ႈၼႆေၵႃႈ တူၼ်ႈမႆႉၼိုင်ႈတူၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းေတ ၶိုၼ်း ၸႅတ်ႈပၼ် လူမ်းဢမ်ႇလီၶိုၼ်းပဵၼ်လူမ်း ဢၢႆလီႁွမ်ၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ မွၵ်ႈ (28) Kg ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
ၵူၼ်းႁဝ်းၵမ်ႉပႃႇၼမ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈမီးငိုၼ်း ၸဝ်ႈမီးၶမ်းၶဝ်ႄလႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မီး ဢႃႇၼႃ ၶဝ် ၼၼ်ႉသမ်ႉ ၵႆႉဢဝ် သၽႃႇဝ ၼႆႉႁဵတ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉၶဝ်ႄလႈ လဵၵ်ႈဢဝ်ပဵၼ်ငိုၼ်းၶမ်းၶဝ် ယူႇ။ တႅပ်းၼိုင်ႈတူၼ်ႈ ႁႂ်ႈေမႃဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇ (2)တူၼ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈႁၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ် ႁၵ်ႉသႃႄလႈ ထိင်းသိမ်း တူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇၵၼ်ၵူႈေၵႃႉယူႇ။ ေပႃးတူၺ်း ၼ်ႂးမိူင်းႁဝ်း လွႆတီႈလ်ႂ ဢမ်ႇလွႆတီႈလ်ႂေၵႃႈ လႆႈႁၼ်ပဵၼ် လွႆႁူဝ်လွမ်ၵၼ်မူတ်းယဝ်ႉ လီမွင်ၸ်ႂႄလႈ လီၼၢၵ်းၸ်ႂၸွမ်း တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းမိူင်းၼႃႈႄတႉႄတႉယဝ်ႉ။
ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
ႄတႇဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ ႁဝ်းၶႃႈၶဝ် ထုၵ်ႇလီမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ေသ ဢွၼ်ၵၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇ ၵႂႃႇၵၼ်ယဝ်ႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းတႅပ်းေၵႃႈတႅပ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းၶၢႆၵိၼ်ေၵႃႈ ၶၢႆၵိၼ် ဢၼ်ၶိုၼ်းၽုၵ်ႇၶိုၼ်းသမ်ႉ ဢမ်ႇမီးၼႆ ဝၼ်းၼိုင်ႈ ပၢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇၺႃးေၵႃႈ ၸူဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်းမႃး ယွၼ်ႉႁဝ်းယႃႇ ပႃႇမႆႉ ပႃႇထိူၼ်ႄလႈ ႁဝ်းၸၢင်ႇၺႃးၽွၼ်းႁၢႆႉမၼ်းယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ ပူႇမွၼ်ၼၢႆးယႃ ႁဝ်းႄတႉ ၽုၵ်ႇမႃး ပၼ် ထိင်းသမ်းမႃးပၼ်ႁဝ်းေတႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸိူဝ်းႁဝ်းႁႃးၶဝ်ေၵႃႈ ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ထိင်းသိမ်း ႄလႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇၵၼ်ၶိုၼ်းယူႇ ႄတႇဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ထိုင်ပဵၼ်ပၢၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်းမိူင်းထႆး ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ
ေပႃးမႃးတူၺ်း မိူင်းၿိူၼ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်း ပိူၼ်ႈေပႃးသွၼ်လုၵ်ႈလၢင်းပိူၼ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ ၵၢၼ်ႁၵ်ႉသႃပႃႇမႆႉပႃႇတွၵ်ႇၼႆႉ ႄတႇၸဵမ်မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ (2)ၶူပ်ႇဢွၼ်ႇၵူၺ်းေၵႃႈ ပိူၼ်ႈလႆႈၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉယဝ်ႉ ေပႃးမႃးတူၺ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမိူင်းႁဝ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ေပႃႈတၢင်းႄမႈသမ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ႁႅင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလုၵ်ႈလၢင်းၶဝ် ယွၼ်ႉၶဝ်ဝူၼ်ႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းဝူၺ်ႇမၼ်းၵိူဝ် ဢမ်ႇပၼ်လုၵ်ႈလၢင်းၶဝ် လဵၼ်ႈလိၼ်သင် ေတလႆႈဝႃႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉႄလႈ လၢႆးပူၵ်းပွင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉလႆႈႁၼ်မၼ်းၽိတ်းဝႆႉတၢင်းၼမ်ယူႇ။ တႃႇလုၵ်ႈလၢင်းၶဝ် ေတယူႇၵႂႃႇလႆႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈလႆႈၼၼ်ႉ ေၵႃႈ ၵၢၼ်ႁၵ်ႉသႃထိင်းသိမ်းပႃႇမႆႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉတူၼ်ႈတွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ေၵႃႈလမ်လွင်ႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈယ်ႂႇဝႆႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းလုၵ်ႈၵူၼ်းထဝ်ႈႄလႈ ေပႃႈႄမႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ေတဢမ်ႇဝူၼ်ႉႁၼ်ၺႃးၵၼ်ၸွမ်းႁိုဝ်။


text:
ၸုၼ်ႇ
ၵျုၼ်ႇ ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈႁူၵ်း တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈ Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။
ဝၼ်းပွႆး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸုၼ်ႇ 1[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းဢူႈမႄႈလုမ်ႈၾႃႉ - Global Day of Parents
- ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - International Children's Day
ၸုၼ်ႇ 3[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း လႄႈ တူဝ်ႇယိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းၺႃးၽေးၵူၼ်းၸႂ်ႁိုၼ်ႇႁၢႆႉၶဝ် - International Day of Innocent Children Victims of Aggression
ၸုၼ်ႇ 5[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ - World Environment Day
ၸုၼ်ႇ 8[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းပၢင်ႇလၢႆႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Oceans Day
ၸုၼ်ႇ 12[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈတဵၵ်းတဵင်ၸႂ်ႉၵိၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ - World Day Against Child Labour
ၸုၼ်ႇ 13[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၽူႈလူႇလိူတ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Blood Donor Day
ၸုၼ်ႇ 15[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁႂ်ႈၾၢင်ႉႁူႉ လွင်ႈၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ လႆႈထုၵ်ႇၶႃတူဝ်ၶႃၸႂ်
- ဝၼ်းလူမ်းလုမ်ႈၾႃႉ -Global Wind Day
ၸုၼ်ႇ 17[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ တေႃႇသူႈ လွင်ႈယဵၼ်းပဵၼ် ပႃႇႁၢတ်ႇသၢႆး လႄႈ လွင်ႈၾႃႉလႅင်ႉ - World Day to Combat Desertification and Drought
ၸုၼ်ႇ 20[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵူၼ်းပၢႆႊၽေးလုမ်ႈၾႃႉ - World Refugee Day
ၸုၼ်ႇ 21[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းသဵင်မူၼ်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - World Music Day
- ဝၼ်းယူဝ်းၵႃႉလုမ်ႈၾႃႉ - International Day of Yoga
ၸုၼ်ႇ 23[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၵူၼ်းၸွႆႈသၢင်ႈ လုမ်ႈၾႃႉ
- ဝၼ်းမႄႈမၢႆႈလုမ်ႈၾႃႉ - International Widow's Day
ၸုၼ်ႇ 25[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
ၸုၼ်ႇ 26[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈၸႂ်ႉၽိတ်းယႃႈယႃ လႄႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ယႃႈယႃ ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ် - International Day against Drug Abuse and Illicit Trafficking
- ဝၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇၵမ်ႉၸွႆႈ တူဝ်ယိူဝ်ႇ ၸိူဝ်းလႆႈၶႃတူဝ်ၶႃၸႂ် - United Nations International Day in Support of Victims of Torture
ၸုၼ်ႇ 30[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ဝၼ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ တႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ် တေၾၢင်ႉႁူႉ ၽေးၶဵၼ် လၢဝ်ၶေႃႉၼွႆႉ - United Nations International Asteroid Day raises public awareness of the asteroid impact hazard
- ဝၼ်းပေႃႈ (မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ) - ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ဝူင်ႈထူၼ်ႈသၢမ်
ငဝ်ႈ[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်မေႇ
→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ


text:
ၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပီၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃးၶွပ်ႈတဵမ် 75 ပီ ပီၵွၼ်းသႅင်လႄႈတေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်သင်ၶၸဝ်ႈယႂ်ႇ၊ၵွပ်ႈၼႆ ပၢင်တိုဝ်းၵမ်တြႃး ဢၼ်ပိုတ်ႇမႃးလိူၼ် 9 မူၼ်းၼၼ်ႉ ပီၼႆႉ တေပိုတ်ႇတႃႇ 5 လိူၼ်ၵူၺ်း၊ တေၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်တြႃးၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ် ၵမ်လပ်းၼႆႉဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဝိၸိၵ်ႉတ ႁူဝ်ပဝ်ႈဝတ်ႉၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ_” ၶူဝ်ႊဝိတ်ႊ ၽႄႈၼႃႇ ၵူၼ်းဢၼ်မႃးၵၵ်းတူဝ်ဝႆႉၵေႃႈ တီႈၼႆၵေႃႈၼမ်ၼႃႇ ပီဢွၼ်ပီၵၢႆ ယဝ်ႉလၢႆလၢႆ ပီၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇၶိုၼ်း လိူၼ်ၵဝ်ႈမူၼ်း။ သမ်ႉလူဝ်ႇႁဵတ်း ၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇ သင်ၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပၢင်တြႃး။ ၵွပ်ႈၼႆပီၼႆႉတႄႉ ပိုတ်ႇၵေႃႈ တေဢမ်ႇတဵမ် 6 လိူၼ်။ တေပဵၼ် 5 လိူၼ်ၵူၺ်း။ တေၵိုတ်းလိုဝ်ႈပၢင်တြႃးၼႂ်းလိူၼ်ၵမ်လပ်းၼႆႉ ” ဝႃႈၼႆ။
ၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ မီးၵျွင်းယေႃးၵီႇ 53 လင်။ ယေႃးၵီႇယိင်း 34 လင် လႄႈ ယေႃးၵီႇၸၢႆး 19 လင်။ ယေႃးၵီႇၶဝ်ႈတိုဝ်းၵမ် ၼိုင်ႈလင် ၼိုင်ႈၸဝ်ႈ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၶဝ်ႈတိုဝ်းၵမ်တြႃးၸိုင် တွၼ်ႈတႃႇ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၽူႈၼႄတြႃးလႄႈ တႃႇယေႃးၵီႇၽူႈတိုဝ်းၵမ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းလၢင်းၶိူဝ်း 9 ပွၵ်ႉ ဝၢၼ်ႈပုင်းထုၼ် ၊ ဝၢၼ်ႈလွႆ ၊ ပွၵ်ႉၵၢတ်ႇ ၊ ဝၢၼ်ႈလူင်ပွၵ်ႉဢွၵ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈလူင်ပွၵ်ႉတူၵ်း၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇႁုင်း၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ဝွင် ၊ ပၢင်သၼွင်း၊ ဝၢၼ်ႈတႃႈ(ၼမ်ႉဢုၼ်ႇ) ပၼ်ႇပုတ်ႈၵၼ်ႁႅၼ်းလူႇၶဝ်ႈၽၵ်းသွမ်း ၼိုင်ႈပွၵ်ႉ ၼိုင်ႈဝၼ်း ။
ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၼိမ်သဝ်းလႄႈသင် တၢင်းပဵၼ်ၶူဝ်ႊဝိတ်ႊၽႄႈလၢမ်းလႄႈသင် ၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်း ဢမ်ႇလႆႈပိုတ်ႇမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ပီ ။ ၸင်ႇႁႃလႆႈမႃးပိုတ်ႇၶိုၼ်း ပီၼႆႉၵူၺ်း။
ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် ဝိၸိၵ်ႉတ ႁူဝ်ပဝ်ႈၵျွင်းၵမ်ႇမထၢၼ်းမိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ သင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉထႅင်ႈဝႃႈ “ ၼင်ႇႁိုဝ် သႃႇသၼႃႇ ႁဝ်း ၼင်ႇႁိုဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းပေႃးတေ ၵိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉၵႂႃႇ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်သႃႇသၼႃႇႁဝ်း ပေႃးၽႄႈတိူၼ်းၵႂႃႇလႆႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းသြႃႇၸဝ်ႈလူင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ ႁႂ်ႈသြႃႇလႄႈတၵ်ႉၵႃႇၽွမ်ႉသဵင်လဵဝ်ၵၼ်သေ ပွင်သၢင်ႈၵႂႃႇဝၼ်းတႃမိူဝ်းၼႃႈထႅင်ႈသေၵမ်း” ဝႃႈၼႆ။
ဝတ်ႉၵမ်ႇမထၢၼ်းဝဵင်းလၢင်းၶိူဝ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈသြႃႇလူင် မိူင်းၼွင်ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၽူႈတိုဝ်းၵမ်ၸွမ်းပိူင် မူႇလမိၼ်းၵုၼ်း ၼၼ်ႉ တႄႇဢွၼ်ႁူဝ် တႄႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1309 ၶု။ ပဵၼ်ပီဢၼ်လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ မိူင်းႁူမ်တုမ် ။ ပီၼႆႉ ပီၵေႃးၸႃႇ 1384 ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 75 ပီ မၵ်းမၼ်ႈပဵၼ် ပီၵွၼ်းသႅင် သေတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်သင်ၶၸဝ်ႈ ၺီႇလႃႇၶၢမ်ႇ ယႂ်ႇ။
ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ မီးၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ႈၸႂ် ပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်လွင်ႈတိုဝ်းၵမ် ၵမ်ႇမထၢၼ်းမႃးသေ ပိုတ်ႇပၢင်တိုဝ်းၵမ် ၵမ်ႇမထၢၼ်းၽႄႈတိူၼ်းထိုင် မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ။


text:
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵျွင်းၶႄႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ယိပ်းမႆႉသဵပ်ႇၼိူဝ်ႉယၢင်ႈ လႅၼ်ႈ သမ်ႉၵိုင်ႉၵၢင်ႉလူမ်ႉလႄႈ မႆႉလႅမ် တႅင်းၶဝ်ႈႁူၺ်ႇတႃ မၢတ်ႇၸဵပ်းႁႅင်း ထိုင်တီႈလႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃ တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 10/11/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ဢွၼ်ႇၸၢႆး ၵေႃႉၼိုင်ႈ ယိပ်းမႆႉလႅမ်သဵပ်ႇၼိူဝ်ႉယၢင်ႈ ၼၼ်ႉ သေလဵၼ်ႈၼႂ်းဝၢင်းၵျွင်းၶႄႇ တီႈဝဵင်းမူႇၸေႊ။ ၽွင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႅၼ်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉၵႂႃႇၶီႈလိုတ်း လူမ်ႉ လႄႈ ဢဝ်မႆႉသဵပ်ႇၼိူဝ်ႉၼၼ်ႉပၵ်းၶဝ်ႈတႃၶွၼ်ၶႂႃ။
ၸူမ်းပရႁိတ ၼလူင်းလႃႉ ဝဵင်းမူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵျွင်းၶႄႇၶႃႈဢေႃႈ ဢႃယုမွၵ်ႈ 3-4 ၶူပ်ႇၼႆႉၵူၺ်း ၽွင်းလူၼ်းၶႃႈၼႃႇၼေႃႈ။ လႅၼ်ႈလူမ်ႉလႄႈ မႆႉသဵပ်ႇၼိူဝ်ႉယၢင်ႈ တႅင်းၶဝ်ႈ တႃၶႂႃ၊ ၶဝ်ႈၶႂ်ႈလိုၵ်ႉဝႆႉဢေႃႈ ။ ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇႁပ်ႉသေ သူင်ႇပၼ်ႁူင်းယႃလႃႈသဵဝ်ႈ။ လႃႈသဵဝ်ႈဢမ်ႇႁပ်ႉ လႄႈ သိုပ်ႇသူင်ႇဝႆႉဝဵင်းလိူဝ်ႇယဝ်ႉၶႃႈ။ ဢီးလူတႄႉၶႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ငဝ်းလၢႆးလွင်ႈယူတ်းယႃ ထိုင်လႂ်၊ မၢၵ်ႇတႃလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်ႁိုဝ်ဝႆႉၼႆတႄႉ ပႆႇလႆႈ ႁူႉၶိုၼ်း။ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉၵႅမ်းယႂ်ႇၼမ် ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ် ၼလူင်းလႃႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
“ပဵၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆလႄႈ လႆႈဝႃႈႁူင်းႁဵၼ်းတေလႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၶႃႈဢေႃႈၼေႃႈ။ ၵူၺ်းဝႃႈတႄႉ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼမ်ၼႃႇၶႃႈလႄႇၼေႃ တႃႇတေတူၺ်းလူလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁႂ်ႈတူဝ်ႈထိုင် ၵူႈၵေႃႉ ၼႆႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇငၢႆႈတႄႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈသွၼ်လုၵ်ႈလၢင်း ၸဝ်ႈၵဝ်ႇဝႆႉလီလီ။ ၽွင်းၶၢဝ်းၵိၼ် ယႃႇပေလဵၼ်ႈ။ ပေႃးၵိၼ်ယဝ်ႉလီလီ ၸင်ႇလဵၼ်ႈ။ ယႃႇလဵၼ်ႈၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၶူမ်း ဢၼ်မီးလႅမ် ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေးၸိူဝ်းၼႆႉလီသင်ႇသွၼ်ဝႆႉလီလီဢေႃႈ ” – ဝႃႈၼႆ။
ဝဵင်းမူႇၸေႊၼႆႉတိတ်းၸပ်းမီးတီႈလႅၼ်လိၼ်ၶႄႇ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ 2 ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်းငိုၼ်းၶွၼ်ႈဝဵင်းၼိုင်ႈ။ ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၵေႃႈမီးၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ။ ပီႈၼွင်ႉတႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ၶႄႇ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်သုတ်း။ ၸွမ်းၼင်ႇသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းပီ 2014 တႄႉ ႁူဝ်ၵူၼ်းဝဵင်းမူႇၸေႊ မီး 110000 ပၢႆ။


text:
တိတိမ်၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းတိတိမ် (မၢၼ်ႈ: တီးတိန်မြို့ (တိမ်ညင်းမြို့), ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Tedim) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းတိတိမ်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈၾလမ်း၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇသေ ပဵၼ်ဝဵင်းပၵ်းလုမ်း ႁင်းၸႄႈဝဵင်းတိတိမ်ယဝ်ႉ။ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈမိူင်းမၼိပူႇရ၊ မိူင်းဢိၼ်းတီးယႃးသေ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၸမ်ႉ ဢိူမ်ႈၸပ်းၵၼ်ဝႆႉတင်း ၸႄႈဝဵင်းၾလမ်းယဝ်ႉ။
တီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၵုၵီ ဢမ်ႇၼၼ် တႃႇၸူဝ်း၊ ၸူဝ်(Jo)၊ ၵမ်ႁွင်၊ ၸူၵ်ႉတေး လႄႈ ၸိယိၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇသဝ်းဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶျၢင်းၵုၵီ ၼႆႉ ယူႇၸွမ်းတီႈ သၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ထုၵ်ႉဢႃႇသမ်တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတိတိမ်ၼႆႉ ဝၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈပႃး ႗႕ ဝၢၼ်ႈသေ ၼႂ်းၵႃႈဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၸိယိၼ်ၶဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ မီး ႕ ဝၢၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၸူၵ်ႉတေးၶဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ ႒႖ ဝၢၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၵမ်ႁွင်ၶဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ မီး ႓႓ ဝၢၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႃႇတူဝ်းၶဝ်ယူႇသဝ်းၼႆႉ မီႈ ႑႑ ဝၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈၼႆႉ တိတိမ်၊ လူဝ်သူဝ်း၊ တူၼ်းၸင် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈၸူဝ်တေး ႒႐ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီၼၼ်ႉ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼႆႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီး ႑႖႔႓႕ ၵေႃႉသေ ၵူၼ်းမေႃတႅမ်ႈမေႃလူလိၵ်ႈၼႆႉ မီး ႒႔႗ ၵေႃႉၵူၺ်းသေတႃႉ ဢိင်လူၺ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း ပီ 1953 သေ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း မီ ႕႑႑႕႒ ၵေႃႉယဝ်ႉ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၽွၼ်းလီ လွင်ႈလုၵ်ႉတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈပွႆႈ ၸုမ်းပူၵ်းပွင်ပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ၊ ဢိၵ်ႇတင်းၽူႈပၼ်ပၢႆးပႆႇၺႃႇၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းမေႃတႅမ်ႈမေႃလူလိၵ်ႈ မီးမႃးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။ ဝဵင်းတိတိမ်ၼႆႉ မီးသဵၼ်ႈသၢႆတၢင်းၵပ်းသိုပ်ဝႆႉတင်း ဝဵင်းၾလမ်းယဝ်ႉ။
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ ပပ်ႉသႅၼ်သမ်ႇမၢၼ်ႈ၊ သွႆႉ (၄)


text:
မႄႈသၢႆ (แม่สาย) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း ၶွင် မိူင်းထႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းဢၼ်တႃႇယၢင်ႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇၸူး မျၢၼ်ႇမႃႇ သေ တီႈတူဝ်ဝဵင်းမၼ်းၵေႃႈ မီးဝႆႉ လွင်ႈၸၼ်ၸႂ်ၵမ်ႈၽွင်ႈယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လွႆဝဝ်း (ဝတ်ႉၽရထၢတ်ႈတွႆႇဝဝ်း) ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယူင်ႉသၢင်ႈၵျွင်းၽြႃး ဢၼ်လီၶဝ်ႈၸႂ် ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၵွင်းလွႆသေ မူင်ႇႁၼ်တူၺ်းလႆႈ လႅၼ်လိၼ်မိူင်း။ တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ မီးႁုၼ်ႁၢင်ႈမႅင်းၵူၼ်းငေႃးလူင်ဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ဝၢႆႇၵႂႃႇၸူး မျၢၼ်ႇမႃႇ။ ၵၢတ်ႇတီႈမႄႈသၢႆၼႆႉ တိူဝ်းၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇလိူဝ်သေ ၵၢတ်ႇတီႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ဢၼ်လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈ လႅၼ်လိၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉသေတႃႉ တႃႇတေလိူၵ်ႈၶူဝ်းၶွင်တႄႉ မၼ်းမီးဢၼ်လိူၵ်ႈတူၺ်းတင်းၼမ်ယဝ်ႉ။
ပွင်ႇၸႂ်[မႄးထတ်း]
ၵႂႃႇၸူး[မႄးထတ်း]
ၵႂႃႇတင်း ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ်[မႄးထတ်း]
လုၵ်ႉတီႈ ၵဵင်းႁၢႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၵဵင်းမႂ်ႇ သေၵေႃႈ ၶီႇ ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် ၵႂႃႇ။ ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၵဵင်းရၢႆးၼၼ်ႉတႄႉ ၵမ်းၵမ်းဢွၵ်ႇ (10-15 တႃႈ ဢွၵ်ႇတိၵ်းတိၵ်း)၊ တေတူၵ်း 40 ဝၢတ်ႇ(တႃႇၼိုင်ႈၽၢႆႇ) သေ တေႁိုင်မွၵ်ႈ 1½ မူင်း၊ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ၵဵင်းမႂ်ၼႆတႄႉ တေႁိုင် မွၵ်ႈ 4 ၸူဝ်ႈမူင်း (တွၼ်ႈတႃႇ ၵႂႃႇၼိုင်ႈၽၢႆႇၼႆ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈ 210 ပၢတ်ႉ)။ ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် တင်းသဵင်ႈၼႆႉ ၵႂႃႇၵိုတ်းတီႈ တႃႈရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် ဢၼ်မီးၽၢႆႇၸၢၼ်း မႄႈသၢႆၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇၶိုၼ်းၶီႇ သွင်ထႅဝ် သီလႅင် ဢၼ်ပႂ်ႉၽၢႆႇၼွၵ်ႈ (ၼိုင်ႈၵေႃႉ 20 ပၢတ်ႉ) သေၵေႃႈ ၶိုၼ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် သွင်ထႅဝ် သီသွမ်ႇ ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇ ၵႂႃႇ/မႃး သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း လႄႈ ၵဵင်းသႅၼ်။ သွင်ထႅဝ်သွမ်ႇ ဢၼ်ဢွၵ်ႇလိုၼ်းသုတ်း တႃႇၵႂႃႇ ၵဵင်းသႅၼ်ၼႆႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်း 14:00 မူင်းယဝ်ႉ။
မီးဝႆႉၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇဝၼ်းမႃးဝၼ်း ၸူး မႄႈသၢႆ၊ သၢမ်လႅမ်ထွင်းၶမ်း သေ တီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဢွင်ႈတီႈလၢႆတီႈ တႃႇတူၺ်းတႃႇယဵမ်ႈယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ပေႃးပဵၼ် မီႇၼီႇပၢတ်ႉသ်ထူဝ်းရိတ်ႉၼႆႉ တိူဝ်းၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ (တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႂႃႇဝၼ်းမႃးဝၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၵဵင်းမႂ်ႇ ၵႂႃႇ၊ ၶဝ်ႈပႃး ၶဝ်ႈဝၼ်း ၼႆ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈ မွၵ်ႈ 800 ပၢတ်ႉၼႆႉ)သေ ပေႃးဝႃႈ တၢင်ႇၵူၼ်းတဵမ်တဵမ် (ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၼႆႉဢမ်ႇသူႈမီးတႃႇသေၼင်ႇၵဝ်ႇ) ၼႆ တေတိူဝ်းၶၼ်ထုၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶႂ်ႈဢႅဝ်ႇတူၺ်း တီႈၼႂ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆးသေ ၶႂ်ႈသိုပ်ႇၽိူမ်ႉသႂ်ႇ တီႈဝီႇသႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆတႄႉ ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ် တၢင်းလိူၵ်ႈ ဢၼ်ၵိုင်ႇလီဝူၼ်ႉၶွပ်ႈယူႇ။
ၵႂႃႇတင်း ၵႃး[မႄးထတ်း]
ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ၵဵင်းႁၢႆး ၵႂႃႇၸူး မႄႈသၢႆၼႆ တၢင်းၵႆ မီး 61 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ၊ ၵႂႃႇတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် 110 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸွၼ်ႇ[မႄးထတ်း]
မႄႈသၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီးၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်လႄႈ တီႈၵၢင်ဝဵင်းၼႆႉ ပႆတိၼ်လႄႇၵေႃႈ ၸွတ်ႇလႆႈယူႇ။
သၶူႇတႃႇ မႄႈသၢႆ ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၶၢတ်ႈရူတ်ႉသၶူႇတႃႇ လႄႈ ၶပ်ႉၶိုင်ၶၢဝ်းတၢင်း တႃႇတူၺ်းယဵမ်ႈ တီႈဝဵင်းလႅၼ်လိၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ။
တူၺ်း[မႄးထတ်း]
တီႈမႄႈသၢႆၼႆႉ ဢွင်ႈတီႈလႄႇ မီးဝႆႉတီႈလဵဝ်ၵူၺ်းသေတႃႉ ၶႅၵ်ႇၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉဢွၼ်ၵၼ်ဝႄႉတီႈၼၼ်ႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ် တၢင်းၵႂႃႇၶဝ် ဢၼ်တေၵႂႃႇၸူး မျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- လွႆဝဝ်း (ဝတ်ႉၽရထၢတ်ႈတွႆႇဝဝ်း) (မိူဝ်ႈပႆႇထိုင် တီႈၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းဢွၵ်ႇမိူင်းၼၼ်ႉ ငွၵ်းၵႂႃႇၽၢႆႇသၢႆႉသေ လတ်းၵႂႃႇတီႈၵၢတ်ႇမုင်း)။ တႄႇဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၸိၵ်းၵွင်းလွႆဢွၼ်ႇသေ မီးၶူဝ်လႆၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ၊ ၸၢင်ႈမုင်ႈတူၺ်းလႆႈ မႄႈသၢႆ လႄႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၵျွင်းၽြႃးလႄႈ ၵွင်းမူးမၼ်းၼႆႉတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးသင်သေတႃႉ တီႈႁိမ်းႁွမ်းမၼ်းၼႆႉ မီးဝႆႉႁုၼ်ႇႁၢင်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်လီၶဝ်ႈၸႂ်။ တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈၵွင်းမူးၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵျွင်းၽြႃးမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ပၼ်ဢရသႃႇတၢင်းဝၢၼ်ဝႃႈ ဢၼ်ပႂ်ႉယူႇတၢင်ႇၽၢႆႇၼၼ်ႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈတၢင်းၵႂႃႇၸူး မႄႈၼမ်ႉၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ယူင်ႉသၢင်ႈမၢႆတွင်း ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၼရသုၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလၢၼ်ႉၼႃးၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ဢၼ်တိုၵ်းၶိုၼ်း မၢၼ်ႈၸိူဝ်းပူၼ်ႉပႅၼ်မႃးလႄႈ ဢၼ်ပွႆႇပၼ် ၸဝ်ႈၵႅမ်မိူင်း မၢၼ်ႈ တီႈပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇတေႃႇၼႃႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ၶေႃႈၶၢဝ်ႇဢၼ်ၼႆႉတႄႉမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းလီၼင်ႇၵဝ်ႇ။ တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ မီးပႃး ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ မႅင်းၵူၼ်ႈငေႃးလူင် ဢၼ်ဢဝ် ၵဵမ်းမၼ်း ဝၢႆႇၸူးၽၢႆႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း။ ယိူင်းၸူးထိုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 12 ၵေႃႉ ဢၼ်ၶမ်ၼႂ်းထမ်ႈ တႃႇ 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉသေလႄႈ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းႁေႃတီႈႁဵတ်းပွႆး ၵႃႈတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢၼ်ၶိုၼ်ႈလူင်းၸူး ၵျွင်းၽြႃး ဢၼ်တေႃႇၼႃႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႇတင်း ၵျွင်းၽြႃးလူင် လႄႈ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈမႅင်းၵူၼ်ႈငေႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢႅဝ်ႇလႄႇၶဝ် လူဝ်ႇလႆႈ ထွတ်ႇၶႅပ်းတိၼ်သေ ၶိုၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၾရီး။
- ၵိၵ်ႉဢၼ်မၢႆထိုင် တႃႇၼႄႇဝႃႈ ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း ၶွင် မိူင်းထႆး (ၶႅပ်ႉလႅပ်ႈ တႃႇထႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢွင်ႈတီႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇသုတ်း တႄႉတႄႉၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈဝဵင်းသေ လႆႈၵႂႃႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇ မွၵ်ႈလၢႆၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉ၊ ပဵၼ်တီႈ မႄႈၼမ်ႉသၢႆ မႃးႁူမ်ႈၵၼ်တင်း မႄႈၼမ်ႉရုၵ်ႉ ဢၼ်မႃးတီႈ မျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ)။
ႁဵတ်း[မႄးထတ်း]
- လတ်းၶၢမ်ႈ 1 ၶူဝ်ႈ ၵႂႃႇၸူး တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ မျၢၼ်ႇမႃႇ (ท่าขี้เหล็ก)။ ပႃႇမိတ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈတႃႇ 14 ဝၼ်းသေ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈ 10 USD ဢမ်ႇၼၼ် 50 ပၢတ်ႉ။ ၶဝ်တေပၼ် မၢင်ၸေႈ ပႃႇမိတ်ႉ တႃႇၶဝ်ႈမိူင်းသေ ဢၼ်ပဵၼ်ပပ်ႉၽၢတ်ႉၽူတ်ႉ ၼၼ်ႉတႄႉ တေဢဝ်ဝႆႉတီႈ လုမ်းၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းဢွၵ်ႇမိူင်း ႁၢၼ်ႉတေႃႇ ၶဝ်ၶိုၼ်းပွၵ်ႈၸူး မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ ၵိုတ်းတီႈ ဢွင်ႈတီႈၶဝ်ႈသေ ဢုပ်ႇတင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး တွၼ်ႈတႃႇၶပ်ႉၶိုင်ၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ။ မၼ်းယဝ်ႉလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈၽၢင်ႉဝႆႉတႄႉ ပေႃးဝီႇသႃႇၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸမ်သဵင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢႃႇယုဝီႇသီႇ သဵင်ႈ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်ႈ တႃႇ 30 ဝၼ်းၼၼ်ႉ သုတ်းသဵင်ႈၼႆ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေထုၵ်ႇထၢမ်သေ ၶဝ်တေဢမ်ႇပၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵႂႃႇ မျၢၼ်ႇမႃႇၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ပိူင်ၵၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈသၢၼ်ၶတ်း "လႅၼ်ႈၸူးလႅၼ်လိၼ်"၊ ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈလိုဝ်းလင် ၼႂ်းၵႄႈ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး တႃႈၶီႈလဵၵ်း မွၵ်ႈလၢႆၸူဝ်ႈမူင်းသေ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းထႆးၶိုၼ်းသေ လႆႈဝီႇသႃႇၾရီး ဢၼ်ၸၢင်ႈယူႇထႅင်ႈတႃႇ 30 ဝၼ်းၼၼ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၵၢတ်ႇ တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈႁၼ် ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တေဢဝ် လႅၼ်ႈယႃႈ ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇၼၼ်ႉ မႃးယိုဝ်ႈၶၢႆပၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇယူႇ။ လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇၸူး ၵဵင်းတုင် ဢၼ်ၵႆ 160 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တွၼ်ႈတႃႇ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇၸူး တၢင်ႇတီႈ တီႈမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇလႆႈတၢင်ႇဝီႇသႃႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢဝ်းတၢင်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၸတ်းၵၢၼ် တွၼ်ႈတႃႇ ဝီႇသႃႇ သေ ၸၢင်ႈဢဝ် ဝီႇသႃႇၶဝ် သူင်ႇၸူးတီႈ ႁူးဢၼ်တေဢွၵ်ႇမိူင်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ။ ၵိုင်ႇၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇတူၺ်း ဢႅၼ်ႇၵျီႇဢူဝ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈသေ တူၺ်းၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်း ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းၼၼ်ႉယူႇ။
- ထမ်ႈလူင်ၼၢင်းၼွၼ်း။ ထမ်ႈဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ဢမ်ႇလိုဝ်းလင် ဢၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင် (ၵူၼ်းလဵၼ်ႈ 12 ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇတင်း ၶူတ်ႉ) လႆႈၶမ်တီႈၼႂ်းထမ်ႈၼၼ်ႉ တႃႇ သွင်ဝူင်ႈပၢႆ မိူဝ်ႈပီ 2018။ ၸုမ်းပိတ်ႉမၢၵ်ႇၼင်ၼၼ်ႉ လႆႈၽူတ်ႇၸွႆႈဢွၵ်ႇ ၶႅမ်ႉၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႅပ်ႈသေ လႆႈပဵၼ်ၵၢၼ်ၽူတ်ႇၸွႆႈ ဢၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈသေ ၶဝ်ႈပႃး ၵူၼ်းလမ်ၼမ်ႉ 90 ၵေႃႉသေ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈတႄႉ လႆႈလုသုမ်းသၢႆၸႂ်ၵႂႃႇၸွမ်းယဝ်ႉ။ တီႈတၢင်းၶဝ်ႈၸူးထမ်ၼၼ်ႉ လႆႈၼႄဝႆႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းမႃး ၵၢၼ်ႇၽူတ်ႇၸွႆႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၼႂ်းလိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ 2019 ၼၼ်ႉ လႆႈႁဵတ်းႁူဝ်ႉႁႄႉဝႆႉ ထမ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႆမၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇပူၼ်ႉ ၼိုင်ႈၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇလႄႈ ၸၢင်ႈပႆတိၼ်သေ ႁွတ်ႈလႆႈသေတႃႉ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈ တၢင်းၶဝ်ႈသူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်ႉသေ မီးရူတ်ႉလဵၼ်းဢွၼ်ႇ ဢၼ်ႁပ်ႉၶႅၵ်ႇၵႂႃႇၸူး တီႈထမ်ႈလွႆၼၢင်းၼွၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။
သိုဝ်ႉ[မႄးထတ်း]
တီႈသွင်ၽၢၵ်ႇၶၢင်ႈတၢင်း တီႈတၢင်းၵႂႃႇ လႅၼ်လိၼ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ လၢၼ်ႉဢွၼ်ႇတင်းၼမ် ဢၼ်ၶၢႆ -
- ၶူဝ်းတိုဝ်းၶူဝ်းႁွႆႈ ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ (သႅင်ၶဵဝ်၊ သႅင်လႅင်_ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မျၢၼ်ႇမႃႇ သႂၢင်းၶဝ်ႈမႃး
- ၶူဝ်းၶွင်လၢၵ်ႇလၢႆး ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ၊ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉလုၵ်ႉတီႈ မိူင်းၶႄႇ သေ သႂၢင်းၶဝ်ႈမႃး
- မၢၵ်ႇမႆႉ ဢၼ်မႂ်ႇသႂ်လီ
ၵိၼ်[မႄးထတ်း]
- ၶိၵ်ႉၶွၵ်ႉ (ပႆၵႂႃႇၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း လႅၼ်လိၼ် မိူဝ်ႈပႆႇထိုင်လႅၼ်လိၼ် ယၢၼ် 1 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ)။ ဢိုတ်း မွၵ်ႈၶၢဝ်း 20:00။
- လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်လႄႈ ၵၽႄး သီႇရိ (သဵၼ်ႈတၢင်းပယၢၼ်, မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းၽႁူၼ်ယူဝ်းထိၼ်း မွၵ်ႈ 1/2 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) လႆႈတၢင်းၵိၼ်ထႆး ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ တီႈၼႂ်း သူၼ်မွၵ်ႇၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ (တွၼ်ႈတႃႇ ၼႂ်းမႄႈသၢႆ)။ ၵႃႈၶၼ်မၼ်းယႂ်ႇသေတႃႉ ဢမ်ႇပေႃးမီး ဢၼ်ၶႄႉၶဵင်ၵၼ်။
ဢွၵ်ႉ[မႄးထတ်း]
တီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး တီႈၵူတ်ႇထတ်း ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းဢွၵ်ႇမိူင်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉလၢၼ်ႉၵႃႇၾီႇ ဢၼ်ၼင်ႈလႆႈလူမ်ၸႂ်လူမ်ၶေႃး။
ၼွၼ်း[မႄးထတ်း]
- 1 ၼေႇဝီႇႁူမ်း (Navy Home) 94 6 M. 3 သဵၼ်ႈတၢင်းၽႁူၼ်ယူဝ်းထိၼ်., T. ဝဵင်းၽင်ၶမ်း (တင်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းသေ ယၢၼ်ၵၼ် 1 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ မီးတီႈ ၽၢႆႇၶႂႃမိုဝ်း) - ☏ +66 53 732 929။ Check-in: 14:00 - check-out: 12:00။ ႁူင်းႁႅမ်းလၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆး ဢိၵ်ႇတင်း တူဝ်ၸိူင်းလၢၵ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးလၢႆး။ ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းတႄႉ ပဵၼ်ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၵဝ်ႇ တီႈ တပ်ႉၼမ်ႉထႆး။ ဢွင်ႈတီႈမၼ်း ၵဵင်ႈသႂ်လီ၊ ဝၢႆႇၾၢႆႇၵေႃႈၶႅမ်ႉ၊ တီႈၼၼ်းမၼ်းတႄႉ ၶဵင်ဝႆႉ။ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ။ ဢိင်ၼိူဝ် သႅၼ်းဢွင်ႈၼွၼ်းသေ တေလႆႈပၼ်ယူႇ 500-900 ပၢတ်ႉ။
- ႁူင်းႁႅမ်း ပီယႃႉၽွၼ်း ပလေႉ 77/1 Moo1 ဝဵင်းၽင်ၶုၼ် (မီးဝႆႉတီႈၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်၊ လုၵ်ႉတီႈ လႅၼ်လိၼ်သေ လႆႈပႆမွၵ်ႈ 10-တႃ)။ လၵ်းၸဵင်ႁူင်းႁႅမ်းထႆး၊ ၵဵင်ႈသႂ်လီ ၶဝ်ႈပႃးၵူႈၸိူဝ်းၵူႈလွင်ႈ မဵဝ်းဢၼ်လီမီးတီႈၼႂ်း ႁူင်းႁႅမ်းၸၼ်ႉၼႆႉ။ သဵင်လၢတ်ႈၽူင်းလင်လင် တီႈၸၢၼ်းပႆတၢင်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈယူႇတၢင်းတႂ်ႈသေ ငိၼ်းပႃးလႆႈ။ ထၢမ်ဢဝ်ဢွင်ႈ ဢၼ်တေႃႇၼႃႈဢၼ်မီးတီႈၸဵင်ႇသုတ်း တီႈၸၢၼ်းပႆတၢင်းၼၼ်ႉလႄႈ။ တႄႇ 800 ပၢတ်ႉ။
- ႁူင်းႁႅမ်း ထိပ်ႉသုၶုၼ်ႁၢဝ်ႉ (Thip Sukon House Hotel) (မီးတီႈတၢင်းလဵဝ်ၵၼ် တင်း ႁူင်းႁႅမ်း ၶိင်းၶွပ်ႇပရႃႇ ဢၼ်ၵဝ်ႇ)။ ၼႂ်းၵႃႈ ႁူင်းႁႅမ်းတင်းၼမ်ၼႆႉ ႁူင်းႁႅမ်းဢၼ်ၼႆႉ လႅပ်ႈတေပဵၼ် ဢၼ်ၶႅမ်ႉသေပိူၼ်ႈ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈ ၸၼ်ႉသၢမ်သေ မုင်ႈတူၺ်းၼႆ တေလႆႈႁၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ လႄႈ မႄႈၼမ်ႉသၢႆယဝ်ႉ။
- 2 ႁူင်းႁႅမ်း ထွပ်ႉၼွတ်ႉ (Top North Hotel) 306 Moo 1, သဵၼ်ႈတၢင်းၽႁူၼ်ယူဝ်းထိၼ် (မိူဝ်ႈပႆႇၽႅဝ်ၵိၵ်ႉလႅၼ်လိၼ် မွၵ်ႈ 50 မီႇတႃႇ၊ လုၵ်ႉတီႈ ထႅတ်ႇသၵူဝ်ႇ လူတ်းတတ်းသေ ၶၢမ်ႈတၢင်းၵႂႃႇ) - ☏ +66 53 731 955။ ပဵၼ်ႁူင်းႁႅမ်းလၵ်းၸဵင်ထႆး ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်၊ မီးပႃး ဢႄးၵွၼ်း ၼမ်ႉဢုၼ်ႇၼမ်ႉမႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ဢွင်ႈၼွၼ်းၼႆႉ တေဢမ်ႇလႅပ်ႈပႃး ၽၵ်းတူႁူးလႅင်း။ ပေႃးပဵၼ်ၶၢဝ်းၵၢင်ဝၼ်းၼႆႉ ႁိမ်းႁွမ်းမၼ်းမီးၵၢတ်ႇဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ပေႃးမွၵ်ႈ 22:00 မူင်းၼႆတႄႉ ၼိူဝ်တၢင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်း (ၶႂ်ႈဝႃႈ တင်းဝဵင်း)ယဝ်ႉ။ 400 ပၢတ်ႉ။
- ဢွင်ႈလိုဝ်ႈသဝ်း ထႆးထႆး (Thai Thai Guesthouse) 100/237-238 Moo 5, ဝဵင်းၽင်ၶမ်း (မီးၽၢႆႇလင် တႃႈရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် မႄႈသၢႆ၊ လုၵ်ႉတီႈၵၢင်ဝဵင်းသေ လႆႈၵႂႃႇမွၵ်ႈ လၢႆလၢႆၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) - ☏ +66 53 646221, +66 80 6268688။ Check-out: 12:00။ ဢွင်ႈလိုဝ်ႈသဝ်း ဢၼ်သႅၼ်ႈသႂ်လီ၊ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ပဵၼ် မုင်ႉႁေႃႁိူၼ်းၶႄႇယုၼ်ႇၼၢၼ်ႇ ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်။ တေၸၢင်ႈမုင်ႈႁၼ်လႆႈ ပၢႆႉလႅင်လႅင် ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢႆမဵဝ်း တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇ ထႆး၊ ၶႄႇ လႄႈ မၢၼ်ႈ။ ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းၼႆႉ လၢတ်ႈၵႂၢမ်း ထႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ၶႄႇမႅၼ်းတရိၼ်း လႄႈ ၵႂၢမ်းၶႄႇယုၼ်ႇၼၢၼ်ႇ။ ၶွင်ႉမၢင်ဢၼ်ၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉ ၶွင်ႉၼမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်။ 500-600 ပၢတ်ႉ။
ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ[မႄးထတ်း]
ၸွမ်းၼင်ႇ မႄႈသၢႆၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းလႅၼ်လိၼ်လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းလၢႆလၢႆမိူင်းၵေႃႈ မီးဝႆႉတင်းၼမ်၊ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတီႈဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဝႆႉလၢႆလၢႆမဵဝ်းယဝ်ႉ။ ၵႂၢမ်းထႆး၊ ၵႂၢမ်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ (လၢၼ်ႉၼႃး)၊ ၵႂၢမ်းတႆး (တႆးယႂ်ႇ) လႄႈ ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ယူႇ။ ပေႃးလၢတ်ႈၵႂၢမ်း ၶႄႇယုၼ်ႇၼၼ်ႇ လႄႈ ၶႄႇမႅၼ်းတရိၼ်းၼႆၵေႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၸဝ်ႈၶွင်လၢၼ်ႉၵမ်ႉၼမ် ပွင်ႇၸႂ်ယူႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈၶွင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၵမ်ႉၼမ် တီႈမႄႈသၢႆၼႆႉ ပဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ။ ၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်း ၵူၼ်းၶိူဝ်းလွႆ ၼင်ႇ ဢႃးၶႃႇ၊ လီႈသူး လႄႈ ပလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵမ်းၵမ်းတေလႆႈငိၼ်းယူႇ။
သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ[မႄးထတ်း]
ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် ၸိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၵႆသေမႃးၼၼ်ႉ ၵႂႃႇၸူးတီႈ တႃႈရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် မႄႈသၢႆ လုၵ်ႉတီႈ ၵၢင်ဝဵင်းမႄႈသၢႆ ၵႂႃႇၽၢႆႇၸၢၼ်း ယၢၼ် 5 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႈၶီႇ ရူတ်ႉသွင်ထႅဝ်သေၵေႃႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်လႆႈယူႇ၊ ရူတ်ႉသွင်ထႅဝ်ၼၼ်ႉ 15-30 တႃ ၼိုင်ႈၵမ်း လႅၼ်ႈပၼ်တီႈၼႂ်းၵႄႈ တႃႈရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် လႄႈ လႅၼ်လိၼ်ယူႇ။ ၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼႆႉ တေလႆႈပၼ်ယူႇ 15 ပၢတ်ႉ။
ဢၼ်ပဵၼ် ၶွမ်ႇပၼီႇ ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် သီၶဵဝ် ၼႆႉ မီးပၢတ်ႉသ် ဢၼ်လႅၼ်ႈၸူး ၵဵင်းႁၢႆး လႄႈ ၵဵင်းမႂ်ႇယူႇ။ ၵႃႈၶၼ်မႂ်တိုတ်းတႄႉ တေၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇ၊ ၵမ်ႉၼမ်တႄႉ မွၵ်ႈ 200 ပၢတ်ႉ။ ရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် ၵမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၶွင်ႉၼမ်ႉ။
ရူတ်ႉသွင်ထႅဝ်တႄႉ တေလႆႈႁၼ် မီးဝႆႉယူႇ ၵူႈတီႈ ႁိမ်းႁွမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈသၢႆ၊ တီႈၽၢႆႇၼႃႈ ၶူဝ်ၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ-ထႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ်ၶဝ်ယူႇ။
- ပႆတိၼ်သေ ၶၢမ်ႈၶူဝ်ပွတ်းဢွၼ်ႇ ၵႂႃႇၸူး တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ မျၢၼ်ႇမႃႇ
- ၶီႇရူတ်ႉပၢတ်ႉသ် ဢမ်ႇၼၼ် ၵႃးသေၵေႃႈ ၵႂႃႇ ၵဵင်းႁၢႆး လႄႈ ပူၼ်ႉၼၼ်ႉၵႂႃႇ


text:
ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇႁႃတေႃႇလွင်း ဢၼ်မီးတီႈႁိမ်း မိင်ႇၵလႃႇမူႇၸေႊ ဝဵင်းမူႇၸေႊၼၼ်ႉ လႆႈၵႂၢမ်းၼမ်ထဵင်မေႃးၵၼ်လႄႈ ထိုင်တီႈၽိတ်းမေႃးၵၼ်သေ ဢဝ်မိတ်ႈတႅင်းၵၼ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 11 June 2022 (လိူၼ်ၸဵတ်းမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ပီႊတႆး 2116 ၼီႈ) ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း 23:00 ပၢႆၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းလၢႆလၢႆသႅၼ်း လဵၼ်ႈပၢင်တေႃႇလွင်းၵၼ်သေ ဝၢႆးမႃးၵႂၢမ်းၼမ်ထဵင်မေႃးၵၼ်လႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃႇယု မွၵ်ႈ 20 ပီႊ ၺႃးမိတ်ႈတႅင်း တီႈပုမ်ၽၢႆႇသၢႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ − ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးတႅင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉလီလီၶႃႈၼၼ်ႉ ၼႃႈတႃမၼ်းတႄႉတိုၵ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၵူၺ်း၊ လႅပ်ႈတေၺႃး တႅင်းၶဝ်ႈလိုၵ်ႉဝႆႉ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉဝႃႈ လွင်းသုမ်းသေၶိုၼ်းၵႂၢမ်းၼမ်ၵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်၊ တၢင်းၽၢႆႇၸုမ်းပလႁိတၵေႃႈ လႆႈၵႂႃႇတူၺ်းသေ ၸွႆႈဢဝ်သူင်ႇတီႈႁူင်းယႃယူႇ − လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။
ယွၼ်ႉပၢင်တေႃႇလွင်းသေ ဢၵျၢင်ႉတၢင်းယၢမ်ႈၵူၼ်းၵေႃႈ လူႉၸွမ်းတၢင်းၼမ်လႄႈ ပေႃးမီးပၢင်တေႃႇလွင်းတီႈလႂ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵႆႉဢဝ်တိုဝ်ႉတင်းသေလၵ်ႉၶၢႆပႃး ယႃႈမဝ်းၵမ် ယူႇယဝ်ႉ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
Photo-CJ


text:
ဝၼ်းတီႈ 9 လိူၼ် ၼူဝ်ႊဝိၼ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2022 မိူဝ်ႈၼႆႉ ႁေႃလူင်ၸဝ်ႈၾႃႉၵဵင်းတုင် ဢၼ်ပဵၼ်တီႈတႆး ၼပ်ႉယမ် ဝႆႉၼၵ်းၼၼ်ႉ ၺႃးယႃႉလူႉလႅဝ်ၵူၼ်ႇပင်းမႃး တဵမ် 31 ပီ ။
ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၸိူဝ်းႁၵ်ႉသႃ ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၵႄႇၵမ်ႈၽွင်ႈတႄႉ ၶုၵ်းၶူၼ်ႉထိုင် ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် ၊ ၶုၵ်းၶူၼ်ႉထိုင် လွင်ႈဢၼ် ၶိူဝ်းတႆးထုၵ်ႇၶီႇၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင်မႃးသေ မိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်ၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈႁေႃလူင် ၵဵင်းတုင် တၢင်း Zoom Online ။
ၵူၺ်းၵႃႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်သင် ၵူၼ်းၼုမ်ႇၵဵင်းတုင် ဢႃယုမွၵ်ႈ 30 ပီ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇ ႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
“ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင်တႄႉ ယူႇၵိၼ်ၵႂႃႇမႃးမိူၼ်ပိူင်ၵဝ်ႇပၵ်းၵဝ်ႇၵူၺ်း။ ဢမ်ႇႁၼ်ႁဵတ်းသင်ပီၼႆႉ ၊ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်း ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇၼင်ႇ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးသၢင်ႈပၼ်ႁေႃမႂ်ႇၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇႁၼ် သၢၼ်ၶတ်းသင်ၼေႃႈ။ လွင်ႈႁေႃၵဝ်ႇတႄႉ ဢမ်ႇလၢတ်ႈသင်ယဝ်ႉၶႃႈယူဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵူဝ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉၼႃႇ ” – ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တႄႇၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ 7 မူင်း ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတႆး( TSU ) လႄႈ Youth Empowerment Program တေႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ (Youth Panel Discussion) ႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈၶုၵ်းၶူၼ်ႉထိုင် ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် ထုၵ်ႇယႃႉၵူၼ်ႇပင်း ၶွပ်ႈတဵမ် (31) ပီ ။ တေၸတ်းတၢင်း Zoom App ။
ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်ၼႆႉၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၸဝ်ႈၵွၼ်ႈၵႅဝ်ႈ ဢိၼ်းထလႅင် ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1906 ။ ပဵၼ်လၢႆးမိုဝ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၵႂႃႇႁဵၼ်းဢဝ်ပၢႆးပၺ်ၺႃၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးတီႈမိူင်း ၵြႃး ဢိၼ်ႊတီႊယႃႊ။ ပဵၼ်ၶူဝ်းပူၺ်ႈ ၶူဝ်းပိုၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးဝႆႉၼၵ်းၼပ်ႉယမ်မႃး။ ထိုင်ပီ 1991 ၽွင်းပၢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼဝတ ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၊ ၽူႈၵွၼ်းတိူင်း မိူင်းတႆးပဵၼ်ၸွမ်သိုၵ်း မွင်ႇပူဝ်ႇ၊ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉပိဝ်ႇႁႃႇၵဵင်းတုင်ပဵၼ် ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ ၊ ၸိူဝ်းၶဝ် ယႃႉလႅဝ်ၵူၼ်ႇပင်းႁေႃလူင်ၸဝ်ႈၾႃႉတႆး သေ သၢင်ႈႁူင်းႁႅမ်းတႅၼ်းတၢင်ဝႆႉ။ ၽႃဢုတ်ႇႁိၼ်လိၼ်ႁေႃၼၼ်ႉသမ်ႉၶိုၼ်းဢဝ်မႃးထွၵ်ႇ သိူဝ်ႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင်ပႆၵႂႃႇမႃး။
ၽွင်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈ ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်း NLD ဢၼ်တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸူႉၵျီႇ ပဵၼ်ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၽူႈၽွင်းတႅၼ်းသၽႃး ႁူမ်ႈၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းပိုၼ်ႉတီႈႁေႃလူင်ၼၼ်ႉၶိုၼ်း၊ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းႁေႃမႂ်ႇ ဢၼ်မိူၼ်ႁေႃၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၽွင်းၼၼ်ႉတွပ်ႇဝႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ၶၢတ်ႈပၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊ ႁဵတ်းႁူင်းႁႅမ်းဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈ ပၼ်ၶိုၼ်း။ ပေႃးၶႂ်ႈလႆႈ တၵ်းလႆႈပႂ်ႉထႅင်ႈ 70 ပီၵွၼ်ႇ – ဝႃႈၼႆ။


text:
ဝၼ်းထိ 21/12/2017
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းတူင်ႉၼိုင်၊တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းလႄႈႁၢင်ႈမၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ
ၽွင်းၼႂ်းလိူၼ်ၻီႊသိမ်ႊပိူဝ်ႊ 2017 ၼႆႉပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးလွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉယဝ်ႉၼႆသေတႃႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းတူင်ႉၼိုင်ႁႃတၢင်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၸွမ်းၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇယူႇ။လွင်ႈၼႆႉႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/12/2017 သေဝၢႆးၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 519 လႄႈၶလရ 278 တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသၢမ်ဝၢၼ်ႈတေႃႉၶွင်လႄႈသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/12/2017 ၼၼ်ႉသမ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈမႆႈၸႂ်ၵူဝ်ႁႄသေႁႃတၢင်းတေႃႉၶူဝ်းပၢႆႈၵူၺ်းၵႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 ၶိုၼ်းၸိသင်ႇႁႂ်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၶိုၼ်း၊သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်ဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇသူၼ်ႁႆႈၼႃး။
ႁူဝ်ယွႆႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်မီးၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸဵတ်းၵေႃႉသၢမ်ဝၢၼ်ႈၺႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈၶမရ 519 လႄႈၶလရ 278 မွၵ်ႈ 100 တဵၵ်းၸႂ်ႉတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 29/11/2017 ဝၢႆးမီးပၢင်ၵုမ်ၸွမ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်းပိုၼ်ႉပိူဝ်ႈတႃႇလိူၵ်ႈႁႃၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၼႂ်းမိူင်းပဵင်းယဝ်ႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းႁွင်ႉၵူၼ်းၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတီႈတပ်ႉၶလရ 43 (ယူႇပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်းပၵ်းငဝ်ႈတပ်ႉဝႆႉတီႈၵဵင်းတုင်) ၶဝ်။ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈတပ်ႉၼၼ်ႉလၢတ်ႈတီႈၵူၼ်းၶဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉဝႃႈၽႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ (ဢုၵ်ႉၵထ) ၵေႃႈယဝ်ႉတေလႆႈသူင်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်းလွင်ႈသိုၵ်းတႆးတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈပၼ်ၶဝ်ၶိုတ်းတၼ်းၼႆယဝ်ႉ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/12/2017 ၶၢဝ်းယၢမ်း 2:30 ၶိုင်ႈသိုၵ်းတႆးလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶမရ 519 မိူင်းတူၼ်မွၵ်ႈ 50 လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တီႈၾၢႆႇႁွင်ႇႁူၺ်ႈၼွတ်ႈယၢၼ်ႁူၺ်ႈၼွတ်ႈမွၵ်ႈၶိုင်ႈလၵ်းၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းပူးဢွၼ်ႇၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉႁိုင်မွၵ်ႈ 30 ၼႃးထီး။
ဝၢႆးၼၼ်ႉဝၼ်းထိ 05/12/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းၶၢၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼွတ်ႈႁႃႈၵေႃႉသူင်ႇတၢင်းလႄႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်ပၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လၵ်း တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးယၢင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇယၢင်းၶမ်းမီးၼႂ်းၵႄႈမိူင်းပဵင်းလႄႈမိူင်းပူးဢွၼ်ႇ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁႃႈၵေႃႉၼၼ်ႉ- လုင်းၼၢမ်းသႅင်ဢႃယု 48၊လုင်းၶမ်းႁိူင်းဢႃယု 55၊လုင်းၽူမ်းမဢႃယု 45၊လုင်းၵျွင်းငိုၼ်းဢႃယု 47 လႄႈလုင်းဢၢႆႈၵမ်ႇဢႃယု 45။လုင်းဢၢႆႈၵမ်ႇလႄႈလုင်းၵျွင်းငိုၼ်းလႆႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ။ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈၼွတ်ႈၼႆႉပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပလွင်ႈမီးႁူဝ်ႁိူၼ်းမွၵ်ႈ 30 လင်သေမီးႁူဝ်ၵူၼ်းပၢၵ်ႇပၢႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းထိ 05/12/2017 ၼႆႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 မိူင်းသၢတ်ႇၸိသင်ႇႁႂ်ႈလုင်းၼၼ်ႇတႃႇဢႃယု 40 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵွၵ်ႇ (ၼႃးၵွၵ်ႇယူႇၾၢႆႇၸၢၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်မွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်း) တေႃႉၶူဝ်းသူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်ထိုင်တူင်ႈ လႅင်ႉဢိူင်ႇတႃႈၶႅၵ်း ၶၢဝ်းတၢင်း 5 လၵ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။လုင်းၼၼ်ႇတႃႇလႆႈတေႃႉၶူဝ်းၶွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၵ်း 10 ၸွႆႉ။သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းပွႆႇလုင်းၼၼ်ႇတႃႇတီႈတူင်ႉလႅင်ႉ။
ဝၼ်းထိ 06/12/2017 သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 ၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇတဵၵ်းႁွင်ႉလုင်းၼေႃႇဢႃယု 40 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၵႂႃႇတေႃႉၶွင်သူင်ႇတၢင်းပၼ်ၶဝ်လုၵ်ႉဢဝ်တီႈဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉၶႅၵ်ႇဢိူင်ႇပၢင်ဝၢႆၶၢဝ်းတၢင်း 10 လၵ်းၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈယၢဝ်။မၼ်းလႆႈၼွၼ်းတၢင်းၸွမ်းၶဝ်ၶိုၼ်းၼိုင်ႈသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈပွႆႇ ပွၵ်ႈ ႁိူၼ်းၶိုၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 လွၵ်ႇငိုတ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈဢမ်ႇပၼ်ပၢႆႈသေၾင်မၢၵ်ႇဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈ
မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 12/12/2017 ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလရ 278 လုၵ်ႉတၢင်းဝၢၼ်ႈၼႃးၵွၵ်ႇသေၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈယၢဝ်။ၽွင်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉမွၵ်ႈ 4 မူင်းၶိုင်ႈထိုင် 5 မူင်းၶိုင်ႈၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ႁႃသိုၵ်းတႆးၵူႈႁိူၼ်း။ၶဝ်ႁၼ်ၺႃးၵွင်ႈသတ်ႉယၢမ်းၵဝ်ႇတီႈႁိူၼ်းလုင်းငိုၼ်းၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်သေၼေးဝႃႈၵွင်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၵွင်ႈသိုၵ်းတႆး။ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းၶိုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈၵွင်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ၵွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ဢၢပ်ႈပၼ်ဝႆႉတႃႇပျီႇတုၸိတ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႆသေၸင်ႇယဵၼ်ၵႂႃႇ။
ထိုင်ၵၢင်ၼႂ်မိူင်းလႅင်းမႃးမွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း 8 မူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃးပၢင်ၵုမ်ၼိုင်ႈႁိူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉတီႈႁိူၼ်းလုင်းငိုၼ်း။
တီႈပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈထၢမ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ “ၸွင်ႇႁၼ်သိုၵ်းတႆး? ၶဝ်ယူႇတီႈလႂ်? ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတွပ်ႇဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉဝႃႈၶဝ်ယူႇၵႃႈလႂ်ၼႆသေသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်ၶႅပ်းႁၢင်ႈၵဝ်ႇဢၼ်မီးသိုၵ်းတႆးၼၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးၼေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉဢၼ်ၼၼ်ႉမၼ်းလႅပ်ႈၵႆႁဝ်းၼႃႇၼႆယဝ်ႉ။ၵမ်းၼၼ်ႉၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၶိုၼ်းလၢတ်ႈတီႈလုင်းငိုၼ်းဝႃႈပေႃးလႆႈငိၼ်းသဵင်ၵွင်ႈတႅၵ်ႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈမႂ်းတေလႆႈၺႃးမတ်ႉ။
ယွၼ်ႉလႆႈငိၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႇလုင်းငိုၼ်းၼၼ်ႉလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵူဝ်သေၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း 1 မူင်းၶိုင်ႈဝၢႆးဝၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်တေႃႉၶူဝ်းလဵင်းၽႂ်မၼ်းသေပၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်းၵႃးသီႇလမ်းထိုင်ဝၢၼ်ႈၽိတ်ႉဢၼ်ၵႆမွၵ်ႈ 7 လၵ်းၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းလႄႈတီႈဝၢၼ်ႈလွၼ်သႆးဢၼ်ၵႆထႅင်ႈမွၵ်ႈ 3 လၵ်းလုၵ်ႉဢဝ်ဝၢၼ်ႈၽိတ်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ဝၢၼ်ႈယၢဝ်ၼႆႉယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇတႃႈၶႅၵ်းမီးလင်ႁိူၼ်း 17 မီးႁူဝ်ၵူၼ်း 50 ပၢႆ။
ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းမွၵ်ႈ 4 မူင်းဝၢႆးဝၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတိုၼ်ႇသၢၼ်ႈၵၼ်ပၢႆႈလႄႈၸင်ႇႁွင်ႉၸၢႆးဝႃႇလိင်ႇတင်းၸၢႆးသုၼၼ်ႇတႃႇသေထၢမ်ဝႃႈ “ၽႂ်ၸႂ်ႉသူပၢႆႈ? သိုၵ်းတႆးႁႃႉဢမ်ႇၼၼ်ႁဝ်းႁႃႉ?” ၼႆ။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႃႈႁဝ်းပၢႆႈႁင်းၵူၺ်းၼႆယဝ်ႉ။
ၵမ်းၼၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းၸိသင်ႇႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်း။သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈပေႃးႁဝ်းႁၼ်ၵႃးသူတေႃႉၶွင်ပၢႆႈထႅင်ႈႁဝ်းတေၺွပ်းတေမတ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ဝၢႆးၼၼ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်းၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
တင်ႈတႄႇၼၼ်ႉမႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈယၢဝ်ႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်ဝႆႉၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်။ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈႁၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၾင်မၢၵ်ႇဝႆႉတၢင်းဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ 1 လုၵ်ႈယၢၼ်ဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈၼိုင်ႈလၵ်းလႄႈၾင်ဝႆႉတၢင်းဢွၵ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃး ၵွၵ်ႇ 12 လုၵ်ႈ။ယွၼ်ႉၵူဝ်မၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉသေၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇႁတ်းၵႂႃႇႁႆႈၵႂႃႇသူၼ်၊ၶဝ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈႁႂ်ႈမႃးဢဝ်မၢၵ်ႇၾင်လိၼ်ၼၼ်ႉဢွၵ်ႇပၼ်ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်းပဵင်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းထုင်ႉၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်းၼႆႉမီးသိပ်းတပ်ႉၵွင်- မီးတပ်ႉၶလရ 43 (ပၵ်းဝႆႉမိူင်းပဵင်း)၊ၶလရ 246 (ၵုၼ်ႁဵင်)၊ၶလရ 247 (ၼမ်ႉၸၢင်)၊ၶလရ 277 (မိူင်းတူၼ်)၊ၶလရ 278 (လွႆသွင်း/မိူင်းသၢတ်ႇ)၊ၶမရ 333 (မိူင်းသၢတ်ႇ) ၶမရ 360 (မိူင်းပဵင်း)၊ၶမရ 519 (မိူင်းတူၼ်)၊ၶမရ 527 (မိူင်းသၢတ်ႇ) လႄႈၶမရ 528 (မိူင်းပဵင်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ။
မိူဝ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 2017 ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႆႈၵဵပ်းႁွမ်ၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ 277 လႄႈ 527 ဢိၵ်ႇတင်းပျီႇတုၸိတ်ႉတိၺွပ်း၊ၵုမ်းၶင်၊ပေႃႉထုပ်ႉလႄႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်လၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း။
ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးၵိုတ်းယိုဝ်းၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းလႄႈၸၼ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေပဵၼ်ပႃးၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼႂ်းပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 15/10/2015 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေႇယူင်းပူင်းယႃႉႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသေပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈယႃႉလုၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် +66: (0) 62- 941-9600 (တႆး၊ ဢင်းၵိတ်း)
ၼၢင်းလွၼ်ႉလႅင်း +66: (0) 63-838-9029 (မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)
လုမ်း +66: (0) 93-297-7754
PDF files:


text:
ၼႂ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ ၶၢဝ်ႇဢၼ် လိုဝ်းလင်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉပဵၼ် ၶၢဝ်ႇၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆး လွင်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵႂႃႇလေႇၼႂ်းထမ်ႈၼၼ်ႉသေ ၼမ်ႉလူင်ၼွင်းမႃးလႄႈ ဢမ်ႇၸင်ႇဢွၵ်ႇထၢမ်ႇမႃး လႆႈၶၢမ်ႈ ၺႃးၶမ်ဝႆႉၼႂ်းထမ်ႈၼၼ်ႉမီးၵႂႃႇ 6 ဝၼ်းယူႇ။ ၸွင်ႇတိုၵ်ႉ ဢသၢၵ်ႈႁႃးဢမ်ႇမီးၼၼ်ႉ ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်တေႉလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၶမ်ဝႆႉၼႂ်း ထမ်ႈၼၼ်ႉမီး 12ၵေႃႉ ပႃးၵူၼ်းလူင် 1 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ 13 ၵေႃႉ ၶဝ်တိုၵ်ႉ ဢသၢၵ်ႈဝႆႉယူႇ ဢမ်ႇပႆႇတၢႆၼႆဝႆႉယူႇ။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 5 ၊ 6 ဝၼ်းၼႆႉ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸုမ်းတပ်ႉၼမ်ႉ ၸုမ်းႁေႃၶမ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆး ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်း တႃႇတေၸွႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢွၵ်ႇမႃးလႆႈၼၼ်ႉယူႇ။ ပေႃးမႃးႁၼ်လွင်ႈႁဵတ်းလွင်ႈသၢင်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ တူဝ်ၸဝ်ႈၵဝ်ၶႃႈ ၵေႃႈၶွႆလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိူၼ်ႈ ဢၼ်မေႃႁၵ်ႉပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတေႉတေႉၼႆၵူၺ်းယဝ်ႉ။
မိူင်းပိူၼ်ႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိူၼ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းပိူၼ်ႈ ႁၵ်ႉပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈတေႉတေႉ။ ဢၼ်ၶမ်ဝႆႉၼႂ်း ထမ်ႈၼၼ်ႉ တေပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼမ်လိူဝ်သေပိူၼ်ႈ ၵူၼ်းလူင်ပႃးၼိုင်ႈၵေႃႉ ၵူၺ်း ႁဵတ်းသင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ၊ ၶတ်းၸႂ်တႃႇတေၸွႆႈဢသၢၵ်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉႁႂ်ႈလႆႈလႃႇ ?? ၵွပ်ႈၵူၼ်းလူင်မိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ႁူႉပွင်ၵႃႊၶၢၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်တႃႇတေႁဵတ်းၼေႃတႅၼ်းၶိူဝ်းၶဝ်မိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ ပေႃးမႃးတူၺ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ သမ်ႉၸႂ်ႉၵိၼ်ႁႅင်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၊ ဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းပၢႆးမၢၵ်ႇတူဝ်ၵဝ် ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵတ်းၶိူင်မိုဝ်းတူဝ်ၵဝ် ၊ ဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁဵတ်းၵိၼ် ၊ ဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵႃႉၶၢႆ တေႃႇ မိူင်းပိူၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉလီၶေႃႈၶူမ်တွၼ်ႈတႃႇ ၽဝ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းတႆးလူင်ႁဝ်းတေႉတေႉ။
တႃႇတေၸွႆႈ ဢသၢၵ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ၶမ်ဝႆႉၼႂ်းထမ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႉပဵၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းလူင် သုင်သုတ်းၼႂ်းမိူင်းၸိုင်ႈထႆး ၸွႆႈငိုၼ်းမႃးပၼ်တႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ႈ ၊ လႄႈတႃႇတေၸႂ်ႉၶိူင်ႈၶူဝ်းတွၼ်ႈတႃႇ ဢၼ်လူဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းၸွႆႈငိုၼ်းထႆးမႃး ပၼ် 500000 ဝၢတ်ႇယူႇ ( ႁႃသႅၼ်ဝၢတ်ႇ ) တူၵ်းငိုၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ 300 သႅၼ် ယူႇ။ ပေႃးမႃးတူၺ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႇ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၵူႈမိူင်းမိူင်း မီးလွင်ႈၽေးၼမ်ႉ တီႈၼမ်ႉလၢၼ်ႈၼႆႉ လူႉၵွႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇႁၼ်ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈငဝ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၸွႆႈထႅမ်ႈပၼ်ငိုၼ်းတွင်းတွၼ်ႈတႃႇ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ဢီႇသင်သေဢိတ်း ၊ လိုၼ်းသုတ်း ၵူၼ်းလူင်တေမႃးတီႈဝဵင်းၼမ်ႉလၢၼ်ႈၼႆလႄႈ သမ်ႉမႃးပၼ်တၢင်း တုၵ်ႉၶ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈသေ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉပၼ် တီႈယူႇတီႈၵိၼ်လႄႈတီႈတေမႃး ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ထႅင်ႈသေၵွၼ်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၶႃႈႁၼ်ၵူၼ်းၼမ်ႉလၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼိူဝ် လႅင်း ၵူၼ်းလူင်တေမႃးတူၺ်းလွင်ၼမ်ႉထူမ်ႈ ၼမ်ႉလၢၼ်ႈသေတေမႃးပၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်းမိူင်း ၶႃႈႁၼ်ၵူၼ်း ၼမ်ႉလၢၼ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈတႅမ်ႈဝႃႈၼႆဝႆႉ ၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈၶိုၼ်းတႅမ်ႈပၼ် တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵႂႃႇဝႃႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၽဝ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ဝဵင်းၼမ်ႉလၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈတုၵ်ႉၶတေႉ ၽိူဝ်သႄၺႃးၽေးၼမ်ႉ ထူမ်ႈယဝ်ႉဢမ်ႇၵႃး သမ်ႉတေမႃးၺႃး ၽေးလူမ်း ထႅင်ႈတေႉ ဝဵင်းၼမ်ႉလၢၼ်ႈ လူင်တေလူႉလိူဝ်သေၼႆႉ တေႉၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈလႆႈတႅမ်ႈပၼ်ၵႂႃႇတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ။
ၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၵူႈမိူင်းမိူင်း ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ပၵ်းတႃတူၺ်းတီႈ ၶၢဝ်ႇမိူင်းထႆးလွင်ႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉတေႉတေႉဝႃႈဝႃႈ ၊ ႁၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိူၼ်ႈ ၊ ၵူၼ်းသိုၵ်း လႄႈၵူၼ်းလူင်ပိူၼ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ၵူၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈတႃႇတေလႆႈယူႇလီ သၢင်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉ လႆႈဝႃႈတွၼ်ႈတႃႇတႆးလႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ႇလူင်ႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွႆတၢင်းၶွႆပိူၼ်ႈတေႉတေႉ။ ၶႃႈၶိုၼ်းမႃးထတ်းသၢင်ႈတူၺ်း ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ပၢႆႈၵႂႃႇယူႇမိူင်းထႆးႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး တုၵ်ႉၶ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႇဢမ်ႇမိူၼ်ၵူၼ်းမိူင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶႃႈဢမ်ႇယၢမ်ႈလႆႈငိၼ်းဝႃႈၶဝ်ၶႆႈမိူဝ်းသေဢိတ်း ၊ ၵႆႉၵေႃႈၵႆႉႁၼ်ၼႃႈ လွင်ႈပိူၼ်ႈပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ႁဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၶႃႈတိုၵ်ႉယၢင်းႁၼ်ပိူၼ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈၶဝ်ယူႇ တိၵ်းတိၵ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈလီသူၼ်ၸႂ်တေႉတေႉ။
သႅင်သိုၵ်း ( Tai Management @ Tai Strategy )
ShanStateDefenceArmy


text:
ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ လိူင်ႇၼမ် SSPP ၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းၵုမ်းတူဝ် 41 ၵေႃႉ ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၸႄႈဝဵင်း မၢႆ 14 မူႇၸေႊလၢတ်ႈ။
မိူဝ်ႈဝႃး ဝၼ်းတီႈ 17/5/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 4 မူင်း ထိုင် 9 မူင်း ယူႇတီႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၶဝ်ႈ တီႉၺွပ်း ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းဢိူင်ႇၸေႊလၢၼ်ႉ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တင်းမူတ်းတီႉၺွပ်းၵုမ်းတူဝ်ၵႂႃႇ 41 ၵေႃႉ လႄႈ ရူတ်ႉၶိူင်ႈ 9 လမ်း။
ၵူၼ်းၸေႊလၢၼ်ႈ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်း SSPP မႃးတီႉဢေႃႈ။ ၵူၼ်းသူ/ၶၢႆ ယႃႈၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉ တီႈၸေႊ လၢၼ်ႉႁဝ်းၼႆႉ။ တီႉၵႂႃႇၵူၼ်း 40 ပၢႆလႆႈပႃး ရူတ်ႉၶိူင်ႈ 9 လမ်း ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆးလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ၊ ၵူၼ်းၶၢဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၶူၼ်ႉလေႃးၵၼ်မူတ်းၶႃႈ ။ ၶဝ်ဝႃႈတေဢဝ်ၵႂႃႇမူၼ်ႉမႄးတူဝ်ၸႂ်ပၼ် ၼႆဢေႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ။
ဢၼ်ၺႃးတီႉၺွပ်းယွၼ်ႉသူႇသမ်းၵိၼ်ယႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈၸၢႆးၼႂ်းၵႄႈ ဢႃယု 20 ပီ ထိုင် 50 ပီ ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၸႄႈဝဵင်း မၢႆ 14 မူႇၸေႊ လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ – “ၸႂ်ႈၶႃႈဢေႃႈ ယူႇတီႈ SSPP ဢဵၼ်ႁႅင်း 20 ၵေႃႉ ၵႂႃႇၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈ ပၢင်ၵၢတ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈတိၼ်လွႆၸေႊလၢၼ်ႉ။ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈၵုမ်းတူဝ်ဢဝ်မႃး ဝႆႉတီႈတပ်ႉႁဝ်းၶႃႈ သၼ်လွႆၼမ်ႉလေးၼႆႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်တီႉလႆႈ မႃးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸၢဝ်းတႆး ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ။ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈပႃး မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢဝ်းလွႆ၊ ၶၢင် ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈ သူင်ႇပၼ် ၸုမ်းသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်းယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ဢဝ်ၵႂႃႇမူၼ်းမႄး။ တီႈလိူဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈ ႁပ်ႉမူၼ်ႉမႄးပၼ်။ ႁဝ်းၶႃႈ မူၼ်ႉမႄးပၼ် ၼိုင်ႈပွၵ်ႈလႂ် 3 လိူၼ် ထိုင် 6 လိူၼ်ၶႃႈ”- ဝႃႈ ၼႆ။
ၵူၼ်းသူႇသမ်းၵႃႉၶၢႆ ယႃႈမဝ်းၵမ် 41 ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆး 15 ၵေႃႉ၊ ၶၢင် 4 ၵေႃႉ၊ ၶႄႇ 4 ၵေႃႉ၊ လွႆ 17 ၵေႃႉလႄႈ မၢၼ်ႈ 1 ၵေႃႉ။ တႃႇ 40 ၵေႃႉတႄႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းသမ်းၵိၼ်။ တႃႇ 1 ၵေႃႉသမ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆ ၼႆယဝ်ႉ။


text:
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁၢင်းသႃႇဝတီႇ
တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ႁၢင်းသႃႇဝတီႇ (Hanthawaddy International Airport) ၼႆႉ ပဵၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈ တီႈႁိမ်း ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉ တီႈ ယၢၼ်ၵႆႇၵၼ်တင်း ဝဵင်းလူင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ မွၵ်ႈ 50 လၵ်း (မွၵ်ႈ 80 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ) ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ်ၼႆႉ လႆႈတႄႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 2001 ၼၼ်ႉသေတႃႉ ယွၼ်ႉလွင်ႈတၢင်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ လႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ်ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဢၼ်တိုၵ်ႉၵေႃႇသၢင်ႈ ၼိူဝ် 41832.42 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ လွၵ်းသီႇၼႃႈၽဵင်ႇယဝ်ႉ။
ပီ 2012 ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇႁႂ်ႈ ၸိုင်ႈမိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၼႆသေ လႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တႃႇၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျႂိၼ်း တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢိၼ်ၶျုၼ်ႇ၊ မိူင်းၵၢဝ်းလီၸၢၼ်း ၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ်သေ တေသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်း တေႃႇလႃႇ ဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 1100 လၢၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ တေလႆႈ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်သေ တေလႆႈပႃး လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တႃႇ (50) ပီယဝ်ႉ။ လႆႈယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇတႄႇပၼ်ႇၼႃႈၵၢၼ် ၼႂ်း ပီ 2018 သေ ႞ ပီ ၼႆႉ တေၸၢင်ႈပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈသၢင်ႈ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ႁူမ်ႈ မွၵ်ႈ 12 လၢၼ်ႉ ၼႆႉၼႆယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉ လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းသေ လႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ လွင်ႈ ႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်တင်း ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်း တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ဢိၼ်ၶျုၼ်ႇ ၼၼ်ႉသေ ပီ 2014 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းႁွင်ႉ ထႅၼ်ႇတႃႇဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။
ထႅၼ်ႇတႃႇဢၼ်မႂ်ႇၼႆႉၶမ်ႇပၼီႇ သိၵ်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ-ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ လႆႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈ ပီ 2014 ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 29 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၶမ်ႇပၼီႇႁူမ်ႈႁွမ်း သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ-ၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ယူင်ၼၼ်ႁူဝ်းတိင်း သိင်ႇၵႃႇပူဝ်ႇ၊ ဢိၼ်ႇၵျိၼ်ႇၼီႇယႃႇလႄႈ ၽူႈၸတ်းၵၢတ် တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶျၼ်ႇၵီႇ ဢၼ်ပဵၼ် တႂ်ႈမိုဝ်း ၸုမ်းၶျၼ်ႇၵီႇ၊ ၶဝ်ႈပႃး ၵေႃႇပူဝ်ႇရေးသျိၼ်ႈ ၵျေႇဢီးၸီႇ ၵျႃႇပၢၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆသေ တေသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်း တေႃႇလႃႇဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ 1450 လၢၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈတိုၼ်းလၢင်း ႁူမ်ႈသဵင်ႈၼၼ်ႉ တႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇ 49 ၼႆႉ တေလုၵ်ႉတီႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵျႃႇပၢၼ်ႇၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်သေ ငိုၼ်းဢၼ်တေၵူႈတၢင်ႇၸိူဝ်းၸမ်ႉ တေႃႇလႃႇ 517 လၢၼ်ႉ၊ ၶမ်ႇပၼီႇႁူမ်ႈႁွမ်း ဢၼ်တေသႂ်ႇတိုၼ်းလၢင်းသမ်ႉ တေႃႇလႃႇ 222 လၢၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။


text:
တႆး
တႆး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တႆး ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇဢေးသျႃး ၸုမ်းၼိုင်ႈ။ ၵမ်ႈၼမ် ယူႇသဝ်းတီႈ ၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇ။ ၼွၵ်ႈသေၸိုင်ႈတႆး ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ယူႇသဝ်းတီႈ ၸႄႈတိူင်းမၢၼ်းတလေး၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင်၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ။ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇလႄႈ မိူင်းထႆး ဢၼ်တိတ်းၸပ်းဝႆႉတင်း ၸိုင်ႈတႆးၼႆၵေႃႈ မီးတႆး ယူႇသဝ်းဝႆႉတင်းၼမ်။ တီႈၼႂ်းမိူင်း ဢိၼ်တိယ ၸႄႈမိူင်းဢႃႇသမ်ႇ၊ ဢရုၼၶျၢၼ်ႇၵေႃႈ မီးဝႆႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးယူႇ။ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ မီးတႆး ယူႇသဝ်းဝႆႉ မွၵ်ႈႁူၵ်းလၢၼ်ႉ ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
တီႈပွင်ႇတႆး[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
တီႈပွင်ႇတႆးၼၼ်ႉ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပိုၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ် သပ်းလႅင်းၼႄမႃးဝႃႈ
- ၵူၼ်းမီးမိူင်း ၵူၼ်းမီးၾိင်ႈ ၵူၼ်းမီးၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမႃး ႁင်းၶေႃ မီးၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ႁင်းၶေႃ။ [1]
- ပွင်ႇဝႃႈ “ယႂ်ႇ”၊ ပဵၼ်ယႂ်ႇ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈ၊ ဢမ်ႇပဵၼ်ၶႃႈၽႂ်၊ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၸၼ်ႉၵူၼ်း။
- လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းၵွၼ်းၶေႃ၊ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ ၸိုင်ႈမိူင်း။ [1]
- သဝ်းၶေႃထၢင်ႇႁၢင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တီႈပွင်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တႆးၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉပဵၼ် ၶေႃႈမီးတီႈပွင်ႇ ဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈၵၼ် တင်းလွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၾိင်ႈထုင်းတႆးၼၼ်ႉတႄႉတႄႉ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်မႃး ယႃႉၵဝ်းတႆး ဢွၼ်တၢင်းၸိုင် တႆးတိုၼ်း ဢမ်ႇမီးၵၢင်ၸႂ် ၶႂ်ႈယႃႉၵဝ်း သုၵ်ႉယုင်ႈၽႂ်။ တိုၼ်းၶႂ်ႈယူႇသဝ်းၶေႃ ဢၼ်မီးၶေႃႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၼၼ်ႉယူႇ တႃႇသေႇ။ သင်ဝႃႈ ပိူၼ်ႈမႃးယႃႉၵဝ်း လွင်ႈသဝ်းၶေႃ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၵေႃႈ တိုၼ်းဢဝ်သၢႆၸႂ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသေ တၢင်လႅၵ်ႈမႃးတႄႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- တီႈၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ တႆးၼုမ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 1958 ၼၼ်ႉ ၵဝိတႆးဢူးၵွႆႇ ပိုတ်ႇဝႆႉတီႈပွင်ႇတႆးဝႃႈ ၻိပ်ပတီတိ တႆး (ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ မေႃပိူင်းလႅင်းပၼ်ပိူၼ်ႈလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ တႆး) ၼႆယဝ်ႉ။
တႆးၼႆႉ ပေႃးလႆႈယူႇသဝ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႈ ပဵၼ်မုၵ်ႉပဵၼ်ၸုမ်းယူႇၸိုင် ဢမ်ႇမီးၸႂ်ၶႂ်ႈသုၵ်ႉဢူၼ် ပႄႉပုၼ်ႈၽႂ်၊ တိုၼ်းမေႃဝႆႉ ပုၼ်ႈပိူၼ်ႈပုၼ်ႈႁဝ်းသေ ပၼ်မီးၶေႃႈထၢင်ႇႁၢင်ႊ ၽႂ်မၼ်းမႃး တႃႇသေႇ။ ဢမ်ႇတွၼ်ႉဢဝ် ၵုင်ႇမုၼ်ငိုၼ်းၶမ်း ပဵၼ်ယႂ်ႇ။ မေႃမီး ၼမ်ႉၸႂ်ႁၢၼ်ႉၸႂ်၊ ယူႇသဝ်းၸုၵ်းမၼ်ႈမႃး လႆႈယူႇ။ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵေႃႈ တႄႇဢဝ်ပေႃႈမႄႈ တေႃႇထဝ်ႈမွၼ်ႇ တိုၼ်းမီးဝႆႉ ၶေႃႈထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၽႂ်မၼ်းသေ ဢမ်ႇၵႃး သုၼ်ႇႁိူၼ်းတေႃႇႁိူၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈတေႃႇဝၢၼ်ႈ၊ မိူင်းတေႃႇမိူင်းသုၼ်ႇၶိူဝ်းတေႃႇၶိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းမီး ၶေႃႈထၢင်ႇႁၢင်ႊၽႂ်မၼ်း ၸွမ်းၼင်ႇ ပၵ်းပိူင်မႃးယူႇ။ မီးသုၼ်ႇ ဢၼ်ၵိုၵ်းမၢႆမီႈဝႆႉ တႃႇသေႇ။ တီႈတႅၵ်ႈမၼ်း တူၼ်ႈမၢၵ်ႇမႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၶွင်ၽႂ် ႁူမ်ႈၵၼ် ဢဝ်ၵိၼ်လႆႈၵေႃႈယႃႇ တိုၼ်းမေႃဝႆႉ ပုၼ်ႈၵူၼ်းၽၢႆႇလင်ထႅင်ႈ။ ဢမ်ႇတေႃႉဢဝ်ၵႂႃႇ ႁင်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇမူတ်း။ တႃႈၼမ်ႉဢၢပ်ႇၵေႃႈ မီးတႃႈမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ၶုၼ်၊ ၽူႈၸၢႆး၊ ၽူႈယိင်းၼႆ ႁင်းၽႂ်မၼ်းသေ ၼၢင်းယိင်း ၽူႈၸၢႆး ဢွၼ်ၵၼ် လွၼ်ႈၶူဝ်း ဢၢပ်ႇၼမ်ႉမႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီး လွင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၵၼ်မႃးသေပွၵ်ႈ။ တွၼ်ႈၽွင်းငမ်းမိူင်းၵေႃႈ ပိၵ်ႉဝႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇ သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ် ၸင်ႇတေလႆႈပဵၼ်ၶုၼ်ၶိုၼ်း ၼႆၵေႃႈယႃႇ ၼႂ်းၵႃႈ လုၵ်ႈၸဝ်ႈၶုၼ်ၼၼ်ႉ (မီးလၢႆၵူၼ်းၵေႃႈလီ) ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁပ်ႉၶၢမ်ႇႁၼ်ထိုင်ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႈ ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸင်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်လႆႈ။ ပဵၼ်ၶုၼ်ယူႇသေတႃႉ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၸွမ်းမၢႆမီႈၶုၼ်လႄႈ ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇၽွမ်ႉႁပ်ႉယဝ်ႉ ၼႆၸိုင် တိုၼ်းလႆႈလူင်းပၼ်သေ မဝ်ႇၵႃး လႆႈဢွၵ်ႇဝၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇမိူင်းၵႂႃႇၵေႃႈ မီးမႃးတင်းၼမ်။ ပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇတႆးၼႆႉ ဢဝ်ၸွမ်း ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၽြႃးပုတ်ႉထၸဝ်ႈ ဢၼ်ၵိုင်ႇလႅပ်ႈ တင်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈသေ ၽွင်းငမ်းမႃးၸဵမ်ၵွၼ်ႇယူႇယဝ်ႉ။[2]
လွင်ႈဝႃႈ လႆႈဢဝ်လုၵ်ႈၶုၼ် ၶိုၼ်ႈပုတ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ ၵၢပ်ႈလႂ်ပၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ၼပ်ႉထိုဝ်ၵိူဝ်းလီ ထွမ်ႇၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၵၼ်လႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ် ပိူင်လိူၵ်ႈၶုၼ် ၼင်ႇၼၼ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉတႆး မေႃၽွင်းငမ်း မီးလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႊၽႂ်မၼ်း မေႃပၼ်ပုၼ်ႈ သုၼ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း မႃးၸဵမ်ၵွၼ်ႇလႄႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး တိုၼ်းမီးၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼမ်လၢႆမႃးတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈယႃႇ မိူဝ်ႈယင်းပႆႇမီး ၽူႈသႄႇယႃႉၵဝ်း ႁႂ်ႈႁဝ်းတႅၵ်ႇယၢႆႈ ႁၼ်ပိူင်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉ ယၢမ်ႈမီးမႃး ၶေႃႈထၢင်ႇထိူမ် ႁၼ်ပိူင်ႈၵၼ်သေ မေႃဢွၼ်ၵၼ် ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်း သိူဝ်းသႃႇမႃးလႄႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးၽေးၶဵၼ်သင် သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်၊ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢၼ်တိုၼ်းယူႇၵိုၵ်း မိူင်းတႆးမႃး ၸဵမ်ၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ တိုၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမိူင်းတႆးယူႇယဝ်ႉ။[2]


text:
ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး
ဝၼ်းထိ 20/07/2015
ပဵၵ်ႉသမ်ႉမီးလွင်ႈ ပၼ်တၢမ်ႇၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်း ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵၼ်ႉၸၼ်ၶႃႈတၢႆၼၢင်းယိင်း ၼႂ်းႁူဝ်ပူင်း ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းယင်းတိုၵ်ႉၵူဝ်ႁႄ
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးဝၼ်းထိ 06/06/2015 ၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း လႆႈထုၵ်ႇၵၼ်ႉ ၸၼ်လူလၢႆ ယဝ်ႉၶႃႈတၢႆ သေႁိမ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်မၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇ လႄႈမီးလၵ်း ထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ) ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ထႅဝ် 249 ဢၼ်ယူႇၸမ်ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉၵေႃႉပူၼ်ႉပႅၼ်။ ဝၢႆး သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ ၼၼ်ႉတွပ်ႇထဵင်ဢမ်ႇႁပ်ႉလၢႆလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းတိၺွပ်း လုၵ်ႈသိုၵ်းၶဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈသေပၼ်တၢမ်ႇပေႃႉထုပ်ႉ ၼႄပႃႈၼႃႈၵူၼ်း မိူင်းလႄႈပိုတ်ႇလၢတ်ႈ ၼႄၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ တေပၼ်တၢမ်ႇတၢႆလုၵ်ႈသိုၵ်းၵေႃႉဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆၶႃႈတၢႆၼၢင်းယိင်း ၼၼ်ႉၼႆ ယဝ်ႉ။ တၢမ်တူဝ်ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းပွတ်းဢွၵ်ႇ ၸွမ်ႁၢၼ် ဢေးဝိၼ်း ၵေႃႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ တူၼ်ႈတီး (တွင်ႇၵျီး) မႃးယွမ်းၼွမ်း တၢင်းၽိတ်းတေႃႇၸဝ်ႈၽူဝ်ၵေႃႉလႆႈထုၵ်ႇၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်ၶႃႈတၢႆသေ ၸွႆႈထႅမ် ငိုၼ်းတွင်း လႄႈ ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်တီႈ မၼ်းၸၢႆး။
ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈၸႅင်ႈလႅင်း (ပူင်ႇသႂ်) ၼႂ်းလွင်ႈသိုၵ်းၶဝ်ၵႄႈၶႆလွင်ႈၼႆႉသေယင်းတိုၵ်ႉမီး လွင်ႈ ထၢင်ႇထိူမ် (ငမ်းငဝ်း) ၼႂ်းၵၢၼ်လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ပဵၼ်ထမ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈယင်းတိုၵ်ႉမီး လွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၸႂ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်တိၺွပ်းၵူၼ်း ႁဵတ်း ၽိတ်းမၼ်းၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ၽွင်းမီးသိုၵ်းလၢႆၵေႃႉႁူမ်ႈ ၵၼ်ႁဵတ်းၽိတ်း လႄႈယင်းလွမ်ဝူၼ်ႉဝႃႈယင်းတိုၵ်ႉမီးၵူၼ်းႁဵတ်း ၽိတ်းၼၼ်ႉထႅင်ႈယူႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈၶွင်ႈၶမ်ၸႂ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်တိၺွပ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းမၼ်း ၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ၽွင်းမီးလၢႆၵေႃႉႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းၽိတ်း လႄႈယင်းလွမ်ဝူၼ်ႉငႅဝ်ၸွမ်းထႅင်ႈဝႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီး ၵူၼ်းႁဵတ်း ၽိတ်း ထႅင်ႈလၢႆၵေႃႉလွတ်ႈတၢမ်ႇ တၢင်းၽိတ်းဝႆႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈလၢမ်းႁူႉ လႆႈဝႃႈ တၢမ်ႇတၢႆၵေႃႉ ႁဵတ်းၽိတ်းၼၼ်ႉ တေပၼ်မိူဝ်ႈလႂ်။
လိူင်ႈၼႆႉတိုၼ်းၸိၼႄၸႅင်ႈလႅင်းဝႃႈ ပဵၵ်ႉသမ်ႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈ မိူဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 2014 ပူၼ်ႉမႃးဝႃႈ တေႁႂ်ႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်သုတ်းဝၢႆး(ဢမ်ႇႁႂ်ႈမီးထႅင်ႈ)ၼႆမႃး ယဝ်ႉသေတ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႄႉယင်းပႆႇမီးသင် လႅၵ်ႈလၢႆႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵႅတ်ႇၶႄပၼ်ၼၢင်းယိင်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇလႆႈထုၵ်ႇသိုၵ်းၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယုင်ႈ ယၢင်ႈ ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်။ လွင်ႈ ပၼ်လွင်ႈ သၢႆႈ တႅၼ်းဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ႁဵတ်းၵႂႃႇၼႂ်းလိူင်ႈၵၼ်ႉၸၼ်တီႈႁူဝ်ပူင်းၼႆႉမိူၼ်ႁၢင်ႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ သင်သေ ဢမ်ႇဢဝ်ဢွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်သိုၵ်းၶဝ်ပူၼ်ႉပႅၼ် ၵၼ်ႉၸၼ် လူလၢႆ ၼၼ်ႉ လႄႈ မိူၼ်တင်းပိုတ်ႇတၢင်းပၼ်လိူင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်သိုပ်ႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ပဵၼ်ထႅင်ႈ ၼၼ်ႉၵူၺ်း။
ပိူင်လူင်ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်မီးၼႆႉ ၵွပ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိူမ်ႉထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၸႄႈ မိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵိုတ်းယိုဝ်းမိူၼ်ၼႂ်းႁူဝ်ပူင်းၼႆႉၵေႃႈယဝ်ႉ တႅၼ်း တီႈ တေလူတ်း(ယွမ်း)လူင်းသိုၵ်း ၶဝ်သေ ၼႄၼမ်ႉၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈတေႃႇၵၢၼ်ႁႃတၢင်း ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ် မိူင်းၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်တိုၵ်ႉသိုပ်ႇဢဝ်တီႈယူႇလႄႈ သၢင်ႈတပ်ႉ ၶဝ်သေပၵ်းသဝ်းဝႆႉၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈယူႇ။
လွင်ႈယႂ်ႇထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈသမ်ႉ ၵွပ်ႈဝႃႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း(လၵ်းမိူင်း) မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉပၼ်ဝႆႉသိုၵ်းမီး ဢမ်ႊ ၼၢတ်ႊ (ဢႃႇၼႃႇ) သေ ဢမ်ႇ ယွမ်းယူႇပႃႈတႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵုမ်းၵမ်ၶဝ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်း ၶဝ်သိုပ်ႇ မၼ်ႈၸႂ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ႁဵတ်းသေ ဢမ်ႇမီးၽႂ်လႂ်ၸၢင်ႈဢဝ် လိူင်ႈ ၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းတိုၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းဝႃႈ ၵူၼ်း ႁဵတ်းၽိတ်းၼႂ်းလိူင်ႈႁူဝ်ပူင်းၼႆႉ ႁတ်းပူၼ်ႉပႅၼ်ၵၼ်ႉၸၼ်သေၶႃႈတၢႆၼႂ်းၶၢဝ်း တၢင်း 60 မဵတ်ႊ ဢၼ် ဢမ်ႇၵႆ တပ်ႉၶဝ် ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးမီးၵူၼ်းၵိုၼ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈဢဝ်လိူင်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈသိုၵ်းပူၼ်ႉပႅၼ်လူလၢႆၵၼ်ႉၸၼ်ၶႃႈတၢႆၼႆႉပိုတ်ႇလၢတ်ႈဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ လႆႈတိုၵ်းသူၼ်း တုၵ်းယွၼ်းထိုင်လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ မၢၼ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈပိုတ်ႇၼႃႈသိုၵ်း၊ ထွၼ် သိုၵ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ပိူဝ်ႈတႃႇမူၼ်ႉမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ်သုတ်းဝၢႆးသေ ပဵၼ်မႃး ၵၢၼ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း ဢၼ်သိုၵ်းယူႇပႃႈတႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉယူႇ။
ႁူဝ်ယွႆႈလိူင်ႈပိူင်ပဵၼ်
ၼၢင်းၶႅၵ်ႇၵေႃႉလႆႈထုၵ်ႇၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆၶႃႈတၢႆၼႆႉ ဢႃယု 28 ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးတွင်း ဢိူင်ႇမိူင်း လၢင်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ် ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ မၼ်းၼၢင်းပဵၼ်ၸၢဝ်းႁႆႈမႄႈၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈသေ ၵူပ်ႉၵူႈ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းယဝ်ႉ မီးလုၵ်ႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢႃယု 13 တိုၵ်ႉၼုင်ႈသၢင်ႇသေယူႇသဝ်းဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉၵုင်း တိုင်း ဢၼ်လႅၼ်ႁူဝ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်တိတ်းၸပ်းဝႆႉ။
ၽွင်းၵၢင်ၼႂ်ဝၼ်းထိ 06/06/2015 ၼၼ်ႉမၼ်းၼၢင်းၵႂႃႇႁႆႈသူၼ်သေ ၽွင်းတိုၵ်ႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းၼၼ်ႉ မၼ်း ၼၢင်းသမ်ႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၽၵ်းၵႂႃႇလူႇတီႈဝတ်ႉၵုင်းတိုင်းၽွင်းဝၢႆးဝၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈတေႃႇထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်း 05:00 မူင်းၵေႃႈဢမ်ႇႁၼ်ပွၵ်ႈႁိူၼ်း။ ၵေႃႉပဵၼ် ၸဝ်ႈၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၸၢႆးၵႃဝိၵေႃႈမႆႈၸႂ်သေၸွမ်းၵႂႃႇႁႃ မၼ်းတီႈႁိူၼ်းမႄႈၶဝ် (ၽၢႆႇမေး) ပႃႈၼေႇ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇႁၼ်မၼ်း ၼၢင်း ယူႇတီႈၼၼ်ႈ။ ၵမ်းၼၼ်ႉ ပႃႈၼေႇ မႄႈၼၢင်းၶႅၵ်ႇတင်းၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၸၢႆးၵႃဝိ ၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇႁႃတူဝ်ၼၢင်းၶႅၵ်ႇ ၸွမ်း တၢင်းဢၼ်မၼ်းၼၢင်း ယၢမ်ႈၵႂႃႇသူၼ်ႁႆႈၼၼ်ႉယူႇ။
ၽွင်း 06:00 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈ ထူပ်းႁၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆ ၼၢင်းၶႅၵ်ႇႁိမ်း တၢင်း ၼႂ်းၵႄႈဝတ်ႉၵုင်း တိုင်းလႄႈဝၢၼ်ႈ ၼႃး တွင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းၼၢင်းၼွၼ်း တၢႆၼိူဝ်လိၼ် သေ ဢမ်ႇမီးသိူဝ်ႈၶူဝ်း တိတ်း ၸွမ်းတူဝ်သင်၊ သိၼ်ႈမၼ်းၼၢင်း ၵေႃႈၶိုၼ်း မတ်ႉ ၶေႃးမၼ်းၼၢင်းဝႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉမၼ်းၼၢင်း ယင်းမီးႁွႆး ၸဵပ်း တီႈၵၢင်းလႄႈၵွင်ႇၵေႃႈ ထႅင်ႈ လႅပ်ႈၺႃး သေလွင်ႈလွင်ႈပေႃႉ ထုပ်ႉဝႆႉသေ တူဝ်မၼ်းၼၢင်းၵေႃႈပဵၼ် လိူတ်ႈတင်း တူဝ်။ ႁူမၼ်း ၼၢင်းၽၢႆႇၶႂႃ ၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇမိတ်ႈထိူဝ်ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ပီႇႁူလႄႈ ငိုၼ်းဢၼ်မၼ်း ၼၢင်းပႃးၵိုၵ်းတူဝ် 120,000 ၵျၢပ်ႈ ၼၼ်ႉ ၵေႃႈၺႃးႁိမ်ၸိင်းဢဝ်ၵႂႃႇ။ တူဝ်တၢႆမၼ်းၼၢင်းၼၼ်ႉ ထူပ်း ႁၼ်ႁိမ်း ႁွမ်း တပ်ႉထႅဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 249 ၵုင်းတိုင်းၽႃလၢႆး ႁၢင်ႇၵႆမွၵ်ႈ 60 မဵတ်ႊ ဢၼ်ပၵ်းႁိမ်း ၸမ်ဝတ်ႉ ၵုင်းတိုင်းၵမ်း သိုဝ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
မႄႈမၼ်းၼၢင်းဢဝ်သိူဝ်ႈၽႃႈႁူမ်ႇပၼ်ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆမၼ်းၼၢင်းသေ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ်မၼ်းၼၢင်းၸၢႆးၵႃဝိ ၵေႃႈ ၶိုၼ်းၵႂႃႇမွၵ်ႇ လၢတ်ႈ ၼႄၵူၼ်းလူင်ဝၢၼ်ႈလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးတူၺ်းတီႈလႄႈ လွင်ႈ တၢင်း ပိူင်ပဵၼ်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ် ၵေႃႈထူပ်းႁၼ်ႁွႆးသွၵ်းတိၼ်ႁိမ်းႁွမ်းတူဝ်တၢႆၼၢင်းၶႅၵ်ႇ လႄႈ ၶွၼ်ႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈႁိမ်းၼၼ်ႉ မီးပႃးႁွႆးလိူတ်ႈလႄႈၶူၼ်ႁူဝ်ၸပ်းဝႆႉ။ မႆႉၼၼ်ႉတႄႉပဵၼ်မႆႉဢၼ် ဢဝ်မုင်း လင်ၶႃး ပၢင်သဝ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိတ်ႈတီႇႁႆႈသူၼ် ဢၼ်ၼၢင်းၶႅၵ်ႇပႃးၸပ်း တူဝ် မၼ်း ၼၢင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈပၵ်းဝႆႉၼိူဝ်လိၼ်ႁိမ်းၶၢင်ႈတူဝ်မၼ်းၼၢင်းသေမီးႁွႆးလိူတ်ႈတိတ်းဝႆႉ။ မိတ်ႈၼၼ်ႉ တႄႉတိုၼ်း ဢဝ်ပၢတ်ႇႁူမၼ်းၼၢင်းပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ပီႇႁူၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ဝၢႆးၼၼ်ႉဝၼ်းၼိုင်ႈ ဝၼ်းထိ 07/06/2015 ၵေႃၵမ်ၵၢၼ် (ၵေႃႊမတီႊ) ဢိူင်ႇမိူင်းလၢင်းလႄႈ ြသႃႇ ၸဝ်ႈၵွၼ်း ဝတ်ႉၵုင်းတိုင်း ႁူမ်ႈၵူၼ်းမွၵ်ႈ 20 ၼႆႉႁွင်ႉ ဢဝ် ၶုၼ်သိုၵ်း ၵျေႃႇတႅတ်ႉ ႁူဝ်ၼႃႈ တပ်ႉထႅဝ် 249 ၵႂႃႇၸူးတီႈဝတ်ႉ။ မၼ်းပႃး ၵူၼ်းသိုၵ်းၵႂႃႇၸွမ်း သွင် ၵေႃႉ။ ၵေႃၵမ် ၵၢၼ် ဢိူင်ႇ မိူင်းလၢင်းၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈ ၶဝ်ထၢင်ႇထိူမ်ဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလုၵ်ႈ ၼွင်ႉ မၼ်းပူၼ်ႉပႅၼ် ႁဵတ်းၽိတ်းၼႆယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းတွပ်ႇ ထဵင်ဝႃႈလုၵ်ႈၼွင်ႉ မၼ်း ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်း။ ဝၼ်းၼၼ်ႉ မွၵ်ႈၶၢဝ်း ယၢမ်း 03:00 ဝၢႆးဝၼ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႄႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼၢင်းၶႅၵ်ႇၵေႃႈ ၸွႆႈၵၼ်ဢဝ် ၶၢပ်ႈတူဝ်တၢႆၼၢင်းၶႅၵ်ႇၽဝ် (သၢင်းၵျဵဝ်ႇ)ယူႇယဝ်ႉ။
လွင်ႈဢၼ်ၶုၼ်သိုၵ်း ၵျေႃႇတႅတ်ႉ တွပ်ႇထဵင်ဝႃႈလုၵ်ႈၼွင်ႉတပေးမၼ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၽိတ်းၼႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈလႄႈၸဝ်ႈ ြသႃႇ ၼင်ႈဝတ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇၽွမ်ႉသေ ထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 08/06/2015 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ် ဝူၺ်ႇယၼ်ႇငဵမ်းတူႇရဵင်ႇ ၽူႈၵွၼ်း တပ်ႉၵွင်ၶလယ 249 ဢၼ်ပၵ်းတီႈမိူင်းပဵင်း ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ် ပူင်းလူင်းမႃးၸူးသေၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈလိူင်ႈၼၼ်ႉ။
ဝၼ်းထိ 09/06/2015 ဝၢႆးၵူတ်ႇထတ်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ် ဝူၺ်ႇယၼ်ႇငဵမ်းတူႇရဵင်ႇ ႁွင်ႉ ဢဝ်ပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼၢင်းၶႅၵ်ႇ လႄႈ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ တၢင်ႇဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇတီႈတပ်ႉၵုင်းတိုင်း ၽႃ လၢႆး။ မၼ်းယွမ်းၼွမ်းတၢင်း ၽိတ်း တေႃႇ ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈသေလၢတ်ႈဝႃႈ ၶဝ်လႆႈတိၺွပ်း ဝႆႉၵူၼ်းသိုၵ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၽိတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႆသေ လၢတ်ႈ ဝႃႈတေပၼ်တၢမ်ႇ တၢႆၵေႃႉ ၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းသိုၵ်း ၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇႁွင်ႉ ဢဝ်မႃးပႃႈ ၼႃႈၵူၼ်း ၼမ်သေ ပေႃႉပေႃႉထုပ်ႉ ထုပ်ႉႁၢဝ်ႉႁႅင်းၼႄပႃႈၼႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း။ ပီႇႁူ လႄႈ ငိုၼ်းဢၼ် ၼၢင်းၶႅၵ်ႇပႃး ၸပ်းတူဝ် မၼ်းၼၢင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈၶိုၼ်းဢဝ်ဢၢပ်ႈ ပၼ် ၽူဝ်ၼၢင်းၶႅၵ်ႇၶိုၼ်း။
ဝၼ်းထိ 11/06/2015 ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ တူၼ်ႈတီး ၸွမ်ႁၢၼ် ဢေးဝိၼ်း ႁွတ်ႈမႃး တီႈဝတ်ႉၵုင်းတိုင်း ပႃးတင်း လုၵ်ႈ ၼွင်ႉၵူၼ်းသိုၵ်းမၼ်းမႃးမွၵ်ႈသိပ်းၵေႃႉပႃးတင်းၵႃးသိုၵ်းသွင်လမ်း။ မၼ်းႁွင်ႉ ဢဝ်ၸၢႆးၵႃဝိၽူဝ်ၼၢင်းၶႅၵ်ႇလႄႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇ ၸူးတီႈဝတ်ႉၵုင်းတိုင်း သေမၼ်းၵေႃႈယွမ်း ၼွမ်း တၢင်းၽိတ်းတေႃႇၸၢႆးၵႃဝိ လႄႈပၼ်ၶွင်တွၼ်ႈၶဝ်ႈသၢၼ် 15 ထူင်၊ ဢႃႇလူး 2 ထူင်၊ ႁူဝ်မီႇလႅင် 1 ထူင်၊ ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ် 16.6 လိတ်ႊ လႄႈငိုၼ်းမၢၼ်ႈ 53 သႅၼ်။
ဝၼ်းထိ 12/06/2015 သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်ယူႇတီႈတပ်ႉထႅဝ် ၵုင်းတိုင်းၽႃလၢႆး ၼၼ်ႉလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပိုၼ်ႉ တီႈသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈ ဝၢၼ်ႈ ၵဵင်းၶမ်းၼႂ်းႁူဝ်ပူင်းၶိုၼ်းမႃးပုတ်ႈယူႇ။
ဝၼ်းထိ 23/06/2015 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၶိုၼ်းၸတ်းပၢင်သွမ်းလူင်ပၼ်ၼၢင်းၶႅၵ်ႇ။ ၼႂ်းဝၼ်းၼႆႉဢမ်ႇမီး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၼႂ်း လူင်ပွင် ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းသင်။ တင်ႈတႄႇမေးၸၢႆးၵႃဝိ ၼၢင်းၶႅၵ်ႇထုၵ်ႇၵၼ်ႉၸၼ်ၶႃႈတၢႆယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸၢႆးၵႃဝိၼႆႉ တိူဝ်ႉပႃး ပၢႆးၸႂ် မႃး သေ လႆႈၵႂႃႇယူတ်းယႃတီႈႁွင်ႈယႃၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈယူႇယဝ်ႉ။
မၢႆတွင်း– ဝၢၼ်ႈၼႃးတွင်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၢၼ်ႈဢွၼ်ႇသေမီးလင်ႁိူၼ်းၵူၼ်းမွၵ်ႈ 25 လင်ၵူၺ်း။ ပၢင်သဝ်း တပ်ႉထႅဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၼႆႉပၵ်းတပ်ႉမႃးတီႈၼႆႈမွၵ်ႈ 20 ပီပၢႆယဝ်ႉ၊ မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 20 ၵေႃႉသေ ယူႇသဝ်း ၶဝ်ပၼ်ႇပုတ်ႈတပ်ႉၵၼ်သၢမ် လိူၼ်လႂ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ မိူဝ်ႈၼႃႈဝူင်ႈဢၼ်ပႆႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈလိူင်ႈ ၵၼ်ႉ ၸၼ်ၼႆႉ ၶုၼ်သိုၵ်းၵျေႃႇတႅတ်ႉ လႄႈလုၵ်ႈၼွင်ႉမၼ်းၼႆႉၽေႉၼႃႇ ပေႃးၶဝ်ႁၼ်ယိင်းသၢဝ်ဢွၼ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵႆႉၸၼ် လုပ်ႈၵမ်း ၸုပ်ႇၼူမ်လဵၼ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
သင်ၶႂ်ႈႁူႉလၢႆးႁူဝ်ယွႆႈထႅင်ႈ ၵပ်းသိုပ်ႇတွင်ႈထၢမ်
ၸၢႆးႁေႃသႅင် 66: (0) 62- 941-9600 (တႆး၊ဢင်းၵိတ်း)
ၸၢႆးၶိုၼ်းမႂ်ႇ 66: (0) 94-638-6759 (မၢၼ်ႈ၊ ဢင်းၵိတ်း)


text:
လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၽီးတီးယႃး ဢၼ်လွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈ ၼၼ်ႉမႃး
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်းလူၺ်ႈ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ်သေ၊ ပိူင်လူင် ၸႂ်ႉတႃႇ tag ၼႃႈလိၵ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ CSD G10 ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈမၵ်းမၢႆ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼႆႉ တူၺ်းတီႈ လွၵ်းသဵၼ်ႈ ဢၼ်မီး ၽၢႆႇၶႂႃႇ ၼၼ်ႉလႄႈ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉ တေဢဝ် ၼႃႈလိၵ်ႈ သႂ်ႇၶဝ်ႈပၼ်တီႈၼႂ်း ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၵမ်းလဵဝ် လႄႈ ၼႃႈလိၵ်ႈ ၸိူဝ်းတႅမ်ႈႁႂ်ႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈ ၸိူဝ်းတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ထႅမ်းပလဵၵ်ႉၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉတီႈၼိူဝ်သုတ်း တီႈၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တေမွတ်ႇၼၼ်ႉ။
{{db-g10}}
- ပိူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းꩪမ်မတႃယဝ်ႉ။
- ပေႃးသႂ်ႇ ထႅမ်းပလဵၵ်ႉဢၼ်ၼႆႉၼႆၸိုင် ၶႅၼ်းတေႃႈ ႁဵတ်းပၼ်ၼႃႈလိၵ်ႈပဝ်ႇသေၵမ်း။
လွင်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇၸူး ၽူႈသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈ (Author)[မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေဢဝ် လွင်ႈမၵ်းမၢႆဢၼ်ၼႆႉသေ တေမွတ်ႇပႅတ်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၼႆၸႂ်ႉၶူတ်ႉၽၢႆႇတႂ်ႈသေၵေႃႈ ဝူၼ်ႉၶွပ်ႈ တႃႇၵႂႃႇတႅမ်ႈပွင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်တီႈ ၼႃႈလိၵ်ႈတႃႇဢုပ်ႇ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်တႄႇသၢင်ႈၼႃႈလိၵ်ႈၼႆႉမႃးလႄႈ။ တီႈ PageName ၼၼ်ႉ မွတ်ႇပႅတ်ႈသေ တႅမ်ႈသႂ်ႇ ၼႃႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇလဝ်ႈတႃႇမွတ်ႇပႅတ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ။
{{subst:uw-attack}}
ပေႃးႁဵတ်းၼႆၼႆ မၼ်းတေၼႄပၼ် ထႅမ်းပလဵၵ်ႉ ပၼ်ၽၢင်ႉ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ယဝ်ႉ။
ပိူင်ထၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်လပ်ႉဝႆႉ:


text:
ၼႂ်းပီၶရိသ်ႉထ် 2022−2023 ၼႆႉ လၵ်းၼီႈပီတႆးႁဝ်း ပဵၼ်ပီၵႃႇပဝ်ႈ (ပီပၢင်တၢႆး)။ ပီမိူင်းတႆးသမ်ႉ ႁွတ်ႈထိုင် 2117 ၼီႈ – ၼႆ ယူႇ။ ၾိင်ႈၼပ်ႉဢၢၼ်ႇပီမႂ်ႇၸွမ်း “လၵ်းၼီႈပီၵၢပ်ႇၸႆႈ” 60 လွၵ်းၼႆႉ ၸၢဝ်းတႆးႁဝ်း ၵူႈတီႈတီႈ၊ ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ်ၼပ်ႉ ယမ်လႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢဝ်ပဵၼ်တီႈပိုင်ႈဢိင် ၵဵဝ်ႇတင်းၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈၼၼ်ႉယူႇ – တေ ႁၼ်ၼင်ႇၼႆ။
လႅၵ်ႈလၢႆႈႁၢင်ပီ – ႁူဝ်ပီၵေႃႈ ဢဝ်လိူၼ်ၸဵင်(လိူၼ်ဢၢႆႈ) ပဵၼ်လၵ်းတတ်းမၼ်း၊ ဢဝ်တီႈလိူၼ် 12 လပ်းလႄႈ လိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈပဵၼ် သဵၼ်ႈၶိတ်ႇၶၼ်ႈမၼ်းသေ ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇမႃးမိူၼ်ၵၼ်ၵူႈတီႈတီႈ။ ၼၼ်သေတႃႉ ထိုင်မႃးပၢၼ် 20 − 21 ႁူဝ် ပၢၵ်ႇၸဵင်ပီၼႆႉ ၸၢဝ်းတႆးၼႂ်းၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ၸိူဝ်းဢၼ်တိုၵ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾိင်ႈပီမႂ်ႇလၵ်းၼီႈ ပီၵၢပ်ႇၸႆႈ 60 လွၵ်းယူႇၼႆႉ မီးၵႃႈ ၸၢဝ်းတႆးတႂ်ႈ(ၸၢဝ်းတႆးၼႂ်းမိူင်းတႆးၵဝ်ႈႁၢႆးႁေႃ) ၵွႆး – လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆ။
ၵူၼ်းလၢဝ်း ၵူၼ်းထႆး ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးၼပ်ႉလုၵ်ႈပီ(မိင်ႈပီ) 12 လုၵ်ႈၵွႆး။ မိင်ႈပီၵေႃႈ ၸႂ်ႉပဵၼ်ၵႂၢမ်းလၢဝ်း ၵႂၢမ်းထႆးတႅၼ်း ၸိူင်ႉ ၼင်ႇ− ၼူ၊ ဝူဝ်း၊ သိူဝ်၊ ပၢင်တၢႆး၊ ငူးယႂ်ႇ(ၼၢၵ်ႈ)၊ ငူးလဵၵ်ႉ၊ မႃႉ၊ ပႄႉ၊ လိင်း၊ ၵႆႇ၊ မႃ၊ မူ။ ၸႂ်ႉၸွမ်းပီလႂ်ပီၼၼ်ႉဝႃႈ – ပီၼူ၊ ပီဝူဝ်း၊ ပီသိူဝ်၊ ပီမႃ၊ ပီမူ – ၸိူင်ႉၼႆ။ ၵွႆးၵႃႈ တင်းသွင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸႂ်ႉၸွမ်းၸိုင်ႈၶမဵၼ်(ၶမ်ႊၽူႊၶျိယိူဝ်ႊ )ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇ – ၶျူတ်ႉ ၶျလူ ၶၢၼ် ထေႃႉ မရူင်ႈ မသဵင် မမေႈ မမႄႈ ဝွၵ်ႉ ရၵႃႈ ၸေႃႈ ၵုၼ်ႈ ၼႆသေ လၢတ်ႈပဵၼ်− ပီႈၶျူတ်ႉ ပီႈၶျလူ ပီႈၶၢၼ် ပီႈၸေႃႈ ပီႈၵုၼ်ႈ− ၼႆႁႄ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ မိင်ႈပီ(လုၵ်ႈပီ ) ၵဝ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်− ၸႆႈ ပဝ်ႈ ယီး မဝ်ႈ သီ သႆႈ သိင မဵတ်ႉ သၼ် ႁဝ်ႉ သဵတ်း ၵႆႈ – မိူၼ် တႆးတၢင်ႇၶိူဝ်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ တင်းသွင်ၶိူဝ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႉမႄႈပီ 10 တူဝ် ဢၼ်ပဵၼ်− ၵၢပ်ႇ လပ်း ႁၢႆး မိူင်း ပိုၵ်း ၵတ်း ၶူတ်း ႁုင်ႉ တဝ်ႇ ၵႃႈ – ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆ။
မီးၵႃႈ တႆးယူၼ်း တႆးၶိုၼ် တႆးလိုဝ်ႉ တႆးလႅမ်း တႆးၼိူဝ် တႆးမၢဝ်း တႆးတႂ်ႈ တႆးလႅင် တႆးၶမ်းတီႈလႄႈ တႆးဢႃႁူမ်ၶဝ်ၵွႆး ဢၼ် တိုၵ်ႉၸႂ်ႉတင်းမႄႈပီ− လုၵ်ႈပီလႄႈ ၸႂ်ႉတင်းၸိုဝ်ႈမိင်ႈပီၵဝ်ႇ ယူႇၼၼ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈမိင်ႈပီမႂ်ႇ (ဢၼ်ပဵၼ်ထွႆႈၵႂၢမ်းတႆး) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း တင်း 9 ၶိူဝ်း 10 ၶိူဝ်းယူႇ လႆႈႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။ ပီၵၢပ်ႇၸႆႈ ပီလပ်းပဝ်ႈ ပီႁၢႆးယီး ပီၵၢပ်ႇသဵတ်း ပီလပ်းၵႆႈ− ၸဵမ်ၸိူဝ်း ၼႆႉ။ လၢႆးၼပ်ႉလၵ်းၼီႈပီၵၢပ်ႇၸႆႈ 60 လွၵ်းၼႆႉ ၸၢဝ်းတႆးႁဝ်း ႁွင်ႉဝႃႈ−“လၵ်းၼီႈပီတႆး”−ၼႆသေ တႆးဢႃႁူမ် တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆး ၶိုၼ် ဝႆႉၼၵ်းလႄႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်သေ တႆးတၢင်ႇၶိူဝ်းၶဝ် – ၼႆယူႇ။ တႅမ်ႈပိုၼ်း တႅမ်ႈၽိုၼ်မၢႆၸွႆႈတွင်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉလၵ်းၼီႈၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းၵွႆး၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႉပီမိူင်းပဵၼ်လၵ်းၵၼ်(မၢင်တီႈ ယင်းဢမ်ႇၸႂ်ႉၵမ်းလဵဝ်ၵွၼ်ႇ ပီမိူင်းၼႆႉ)။ ၵွပ်ႈၵူၼ်းတႆးႁဝ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၵ်းၼီႈၼႆႉမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇမီးပီမိူင်းလႄႈ ဢမ်ႇပႃးပီမိူင်း (ဢၼ်ၼပ်ႉပဵၼ်တူဝ်ၵၼၢၼ်း ဝႃႈ− ပီႁဵင်ၵႃႈၼႆႉ/ ပီႁဵင်ႈၵႃႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ) ၼပ်ႉႁူၼ်ၶိုၼ်းတၢင်းလင်လႆႈထိုင်လၢႆပၢၵ်ႇ လၢႆႁဵင်ပီ၊ ၼပ်ႉၵႂႃႇ တၢင်းၼႃႈၵေႃႈလႆႈမိူၼ်မိူၼ်ၵၼ် ဢမ်ႇမီးၽိတ်း ဢမ်ႇမီးၵၢတ်ႈ – ၼႆယူႇ။
ၾိင်ႈပီမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်(လိူၼ်ဢၢႆႈ) ဢၼ်ၸႂ်ႉၸွမ်းလၵ်းၼီႈပီႈၵၢပ်ႇၸႆႈ 60 လွၵ်းၼႆႉ မႃးၼႂ်း 20 -21 ႁူဝ် ပၢၵ်ႇၸဵင်ပီၼႆႉ ထႆး လႄႈလၢဝ်း လႅၵ်ႈလၢႆႈၸွမ်းပီလုမ်ႈၾႃႉ(တႄႇၼပ်ႉပီမႂ်ႇမိူဝ်လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ 1 ဝၼ်း) ၼႆယူႇ။ ၸိုဝ်ႈမိင်ႈပီ(ပီၼူ ပီဝူဝ်း ပီ သိူဝ် − ပီမႃ ပီမူ) ၵေႃႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႈလွၵ်း မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇမိူင်းထႆး မိူင်းလၢဝ်း။ ယူၼ်း ၶိုၼ် လိုဝ်ႉ လႅမ်း ဢႃႁူမ်ၶဝ်သမ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈလၵ်း ၼီႈပီမႂ်ႇမိူဝ်ႈလိူၼ်ႁႃႈလွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ− ၸိူင်ႉၼႆ။ ပီမိူင်းၼႆႉ မီးတႆးတႂ်ႈ (တႆးၼႂ်းမိူင်း တႆးၵွႆး) ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပီ မိူင်း – မိူင်းမၢဝ်းလူင်ၼၼ်ႉ။ ၸိူင်ႉၼင်ႇ- ပီတႆး (2115 ပီဝူဝ်း − 2116 ပီသိူဝ် – 2117 ပီပၢင်တၢႆး) ၼႆသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႈပဵၼ်ႇမိူဝ်ႈလိူၼ်ၸဵင်ၼၼ်ႉ။ ယူၼ်း ၶိုၼ် လိုဝ်ႉ လႅမ်း ဢႃႁူမ်ၶဝ်သမ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းပီမိူင်းၵေႃႈ ၸႃႇ/ ၸူးလႃး (1383 ပီဝူဝ်း − 1384 ပီသိူဝ် – 1385 ပီပၢင်တၢႆး) ၼႆသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈ မိူဝ်ႈလိူၼ် 5 သင်ၶၢၼ် ႁိုဝ် သၢင်းၵျၢၼ်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ထႆး လၢဝ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းပီမိူင်းပုတ်ႉထ (2564 ပီဝူဝ်း − 2565 ပီသိူဝ် − 2566 ပီပၢင်တၢႆး) လႄႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢႆႈပဵၼ်ႇမိူဝ်ႈလိူၼ် 1 ၵလႃးၽိူၵ်ႇ− မီးၸိူင်ႉၼႆ။
ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပဵၼ်ၵဝ်ႉၵေႃႈယႃႇ ပေႃးဝၢႆႇငွၵ်ႈတူၺ်းၶိုၼ်းပိုၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈ 2 – 3 ပၢၵ်ႇပီမိူင်း ၼၼ်ႉၸိုင် တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ – ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း (ပႃးတင်းထႆး လၢဝ်းလႄႈ ယူၼ်းယဝ်ႉ) မီးလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၾိင်ႈပီမႂ်ႇ လိူၼ်ၸဵင်(ၾိင်ႈၵေႃႇၸဵင်) မႃးၵၼ်ၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်း – ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။
ၵဵဝ်ႇတင်းပီမႂ်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၵူၼ်းတႆးႁဝ်းဝႆႉပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းၼပ်ႉၸွမ်းလိူၼ်။ ၼပ်ႉဢဝ်လိူၼ်ႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ (လိူၼ်ၸဵင် ႁိုဝ် လိူၼ် ၼိုင်ႈ) ဢၼ်ပဵၼ်လိူၼ်ၶဝ်ႈမႂ်ႇပူင်း ၶဝ်ႈႁူင်းၵွၼ်ႈ ၶဝ်ႈၶွၼ်ႈထိုင်ယေးလႄႈ ၼပ်ႉဢဝ်ပဵၼ်လိူၼ်လူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈမႂ်ႇၵၼ် (တင်း ဢွၼ်တၢင်းပႆႇႁပ်ႉဢဝ်သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထလႄႈ တင်းဝၢႆးလင်ႁပ်ႉဢဝ်သႃႇသၼႃႇပုတ်ႉထယဝ်ႉ) ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ မၢင်ပိုၼ်ႉတီႈ ႁဵတ်းပွႆးၵႃႈဝႅၼ်ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၸွမ်း ဢိူင်ႇၼင်ႇသၽႃႇဝၾိင်ႈၵူၼ်းတႆးႁဝ်းမီးၼၼ်ႉၵွႆးယူႇ။ မႃးထိုင် 20 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီၸဵင်ပီၸမ် သဵင်ႈၼႆႉၸင်ႇ မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ်ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇလႄႇ ၼွၵ်ႈမိူင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ၵၢႆႇထၢမ်ၽူႈႁူႉလွင်ႈၾိင်ႈမႃႉ 12 လိူၼ်ၶဝ် သေ ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းပွႆးႁဵတ်းလၢမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈဝၼ်းပီမႂ်ႇတႆးမႃး – ၼႆယူႇ။
ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ လႆႈႁပ်ႉဢဝ် လၢႆးႁပ်ႉပီမႂ်ႇလုမ်ႈၾႃႉသေ မႃးတႄႇႁပ်ႉပီမႂ်ႇတႆးလၢႆးမႂ်ႇဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ – ၾိင်ႈၶၢဝ်ႈတၢဝ်ႈ (Countdown) ဢၼ်ပွင်ႇဝႃႈ – ၼပ်ႉထွႆလင်(ၸိူင်ႉၼင်ႇ− 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1) ၼႆၼၼ်ႉမႃး။ ယဝ်ႉၵေႃႈ မႄးသၢင်ႈဝႆႉ လၢႆးၵၢၼ်ပီမႂ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ – ၾိင်ႈၵေႃႇၸဵင်ၼႆယဝ်ႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈ(ဝၼ်းလိူၼ် 12 လပ်း) လႄႈ သူင်ႇသင်ႇဝၼ်း ၼိုင်ႈ (ဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇၼိုင်ႈၶမ်ႈ) – ၸိူင်ႉၼႆ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဝႆႉပွႆးလဵၼ်ႈမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်းၶိုၼ်းပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁူၺ်းၸၼ်ဢဝ် ၼမ်ႉၸႂ်မၢဝ်ႇသၢဝ်ၸိူဝ်းၵူၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၶဝ် ႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်လႄႈ မေႃႁၵ်ႉပႅင်းယုၵ်ႉယွင်ႈၾိင်ႈငႄႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တူဝ်ၵဝ်ႇမႃး – ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းတႄႉ လွင်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈလႄႈ လွင်ႈသူင်ႇသင်ႇပီမႂ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၼ်။ ႁဵတ်းပွႆး ဝၼ်းပီမႂ်ႇၼႂ်းဝၼ်းလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ (1) ၶမ်ႈၼၼ်ႉဝၼ်းလဵဝ်ၵွႆးၼႆ ၵူၼ်းႁူႉၶဝ်မၢင်ၸဝ်ႈ လၢတ်ႈၼႄ(ၽူႈတႅမ်ႈ) ၼင်ႇၼႆ။
ၼၼ်သေတႃႉ မႃးၼႂ်းပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တင်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢမ်ႇဝႃႈၵူၼ်းၶိူဝ်းလႂ် တိုၼ်းမီးပွႆးပီမႂ်ႇၽႂ်မၼ်းလႄႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ႁဵတ်းပွႆးယုၵ်ႉယွင်ဝၼ်းပီမႂ်ႇၼႆမႃးၽႂ်မၼ်းမိူၼ်ႁူႉၵၼ်ၼႆႉယူႇ – ၼႆ။ ၶိူဝ်းၵူၼ်းၼႂ်းဢေးသိယိူဝ်းလႄႈ ၼႂ်းၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်း ဢွၵ်ႇ ဢေးသိယိူဝ်းတႄႉ ဝၼ်းပီမႂ်ႇၼႆႉ ပဵၵ်ႉဝႃႈလိူၼ်မၼ်း၊ ဝၼ်းမၼ်း ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်ၵေႃႈ မီးလွင်ႈလူႇတၢၼ်းၶဝ်ႈမႂ်ႇမိူၼ် ၵၼ်ၵူႈၶိူဝ်းၶိူဝ်းၵူၺ်း လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းမႅၼ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
ၸဝ်ႈပိုၼ်းတႆး ၽူႈလိုဝ်းၸိုဝ်ႈ ၼၢင်းၶိူဝ်းသႅၼ် ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ− ၵွပ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းဢဝ်ၸွမ်းၼၵ်ႈၶတ်ႈ (လႅင်လၢဝ်) သေ ၼပ်ႉဢၢၼ်ႇ ပီ လိူၼ် ဝၼ်း ယၢမ်း တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ် လဵင်ႉတွင်ႉလူၺ်ႈ ၵၢၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး (ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ) လႄႈ လၢႆးၼပ်ႉႁဝ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၶဝ် – ၼႆၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ မၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼပ်ႉၸွမ်းလုၵ်ႈလူင်ႇ လိူၼ်၊ မၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသမ်ႉ ၼပ်ႉၸွမ်းလုၵ်ႈတႃဝၼ်း – ႁဵတ်းၼႆ။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၸိူဝ်းႁဝ်းၸင်ႇလႆႈထူပ်းႁၼ်ယူႇဝႃႈ – လိူၼ် ၸဵင်မၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း (ပီမႂ်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ) တူၵ်းယူႇ ၼႂ်းလိူၼ်ၵမ်တႆးႁဝ်း။ မၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း တူၵ်းမႅၼ်ႈၼႂ်းလိူၼ်သၢမ်တႆး ႁဝ်း။ မၢင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသမ်ႉ တူၵ်းမႅၼ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ႁႃႈတႆးႁဝ်း− ဢဝ်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆၼႄ ပဵၼ်သၵ်ႈသေႇမၼ်းဝႆႉယူႇ။
လိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းလီဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ် (ၵုင်ႇမုၼ်− ပဵၼ်းၵႂၢမ်းတႆးယိမ်၊ ထုၵ်ႇလီၸႂ်ႉၵုၼ်းမုၼ် ႁႂ်ႈမိူၼ်ၵၼ် တင်းထႆး ယူၼ်း လၢဝ်း ၶိုၼ် လိုဝ်ႉ လႅမ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းလဵဝ်ၵၼ်) ၼႆႉ လၢႆးၼပ်ႉ လၵ်းၼီႈပီၵၢပ်ႇၸႆႈ 60 လွၵ်းၼၼ်ႉ တႆးႁဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီမိူင်း (သၵ်ႉၵြၢၸ်ႈ) ၵေႃးၸႃႇ/ ၸူးလႃး၊ ၶရိသ်ႉထ်လႄႈပုတ်ႉထ ပႆႇႁွတ်ႈမႃးထိုင်ၼႂ်းၾိင်ႈတႆး ႁဝ်းယဝ်ႉ – ၼႆယူႇ။ ၼၼ်ႉၵွႆးဢမ်ႇၵႃး ပဵၵ်ႉဝႃႈမႃးၼႂ်း ပၢၼ်မႂ်ႇ 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇၸဵင်ပီၼႆႉ ၵူၼ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၶဝ် ဢမ်ႇၸႂ်မႄႈပီ (10) တူဝ်ယဝ်ႉသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႃႈ လုၵ်ႈပီ (မိင်ႈပီ) 12 တူဝ် ဢဝ်ပဵၼ်မဵတ်ႇမၢႆ (12) လိူၼ်ၼၼ်ႉၵွႆးၵေႃႈယႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းတႆးႁဝ်း တႄႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတင်းမႄႈပီ – လုၵ်ႈပီမိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းယူႇ – ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်းပဵၼ်တႆးဢႃႁူမ်၊ တႆးတႂ်ႈ၊ တႆး ၼိူဝ်၊ တႆးမၢဝ်း၊ တႆးလိုဝ်ႉ၊ တႆးၶိုၼ်လႄႈ တႆးလႅမ်း− ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆသေ ဢဝ်ၵုၼ်းမုၼ်လၵ်းၼီႈပီတႆး ပီၵႃႈမဝ်ႈ(ပီပၢင်တၢႆး)၊ ပီမိူင်း(သၵ်ႉၵြၢၸ်ႈ) ပီတႆး 2117 ၼင်ႇၼႆ။


text:
ၾူၼ်တူၵ်းႁႃႇယႂ်ႇၼမ်ႉႁူၺ်ႈၼမ်ႉလွႆ လႆလုပ်ႇထူမ်ႈ ႁိူၼ်းယေး ဝၢၼ်ႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃးႁိူၼ်းယေ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။
ဝၼ်းတီႈ 5/9/2022 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၼမ်ႉႁူၺ်ႈၽႅမ်း လႆထူမ်ႈႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝေႃႇၶူၵ်ႉၵဝ်ႇ – ဝေႃႇၶူၵ်ႉဝဵင်းမႂ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇ ယၢင်းလေႃး ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၵဵင်းတုင် လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ -“ၶမ်ႈဝၼ်းတီႈ 4 ၼၼ်ႉ ၾူၼ်တူၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းတင်းၶိုၼ်းသေ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 5 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၼမ်ႉႁူၺ်ႈၽႅမ်းၼႆႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆထူမ်ႈသႂ်ႇ တီႈဝၢၼ်ႈဝေႃႇၶူၵ်ႉၵဝ်ႇလႄႈ ဝေႃႇၶူၵ်ႉဝဵင်းမႂ်ႇ ၸိူဝ်းတီႈၶူင်ႈယၢၼ်း လႆ ၶဝ်ႈၼႂ်းႁိူၼ်းယေးတင်းၼမ်။ ၼမ်ႉၼႆႉ တေလိုၵ်ႉ ပဵင်းႁူဝ်ၶဝ်ႇ – ၶႃလူင်ၼႆႉ လွင်ႈလူႉသုမ်းတႄႉ ပႆႇႁူႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းႁူၺ်းၽႅမ်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးလွင်ႈလူႉသုမ်းၼမ်ၶႃႈဢေႃႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ႁူဝ်ႁုပ်ႈလွင်ႈလႆႈလူႉသုမ်းတႄႉ ပႆႇႁူႉ ယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ၵဵပ်း သဵၼ်ႈမၢႆ ဝႆႉယူႇ ၵူၼ်းၵဵင်းတုင်လၢတ်ႈ။
“ပၼ်ႁႃမၼ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉၸွမ်းႁူၺ်ႈလွႆ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးတူၼ်ႈမႆႉယႂ်ႇလူင်လႄႈ ပေႃးၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်းၼႆ ၼမ်ႉႁူၺ်ႈၽႅမ်းၼႆႉ ၵိုင်ႉၵၢင်ႉလႆထူမ်ႈၵမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇမီးတူၼ်ႈမႆႉ တႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈႁႄႉၼမ်ႉႁူၺ်ႈ/ လွႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
မိူၼ်ၼႆ ၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5 ၼႆႉ မႄႈၼမ်ႉသၢႆ ၼွင်းၶိုၼ်ႈသေ လႆထူမ်ႈၸွမ်းၼႂ်းၵၢတ်ႇတႃႇလေႃႉလႄႈ ႁိူၼ်းယေး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တီႈၶူင်ႈယၢၼ်း ၸွမ်းႁိမ်းႁွမ်းၼမ်ႉသၢႆထႅင်ႈ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။


text:
ၶူဝ်းလၼီႇ
ၶူဝ်းလၼီႇ(Colony)ထတ်း
ႁွင်ႉဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈၸႂ်ႉ တႂ်ႈမိုဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်မိူင်း ဢင်းၵိတ်ႉ(ပရိတ်ႉတိတ်ႉ)၊ တၢတ်ႉၶျ်၊ သပဵၼ်ႇ၊ ပေႃႇတူႇၶီႇ ၸိူဝ်းၼႆ့ ၶဝ်ၵႂႃႇသွၵ်ႈႁႃၼႃႈလိၼ်တီႈၼႂ်း ပၢင်ႇလၢႆသေ ဢဝ် မိူင်းၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈၵုၼ်ဢေးသျႃး၊ ရူးရူပ်ႉ၊ ဢႃႇၾရိၵၸၢၼ်း၊ ၵုၼ်ဢႃႇၾရိၵ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းပဵၼ်မိူင်းတႂ်ႈမိုဝ်းၶဝ်သေ ၸုပ်ႇလိူတ်ႈၽွင်းငမ်းယဝ်ႉ။ ဢဝ်လွင်ႈတိုၵ်းသိုၵ်းလႄႈသင်၊ သိုဝ်ႉဢဝ်လႄႈသင်၊ လႅၵ်ႈၵၼ်ၵူးၵၼ်လႄႈသင်၊ ၶဝ်ၵႅဝ်းၸွမ်ၼႂ်း ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းပိူၼ်ႈလႄႈသင်၊ ပိုၼ်ၽႄႈသႃႇသၼႃႇလႄႈသင်၊ ၶႂၢင်ႈၼႃႈလိၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် မိူင်းဢၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းဢေႇၼႆႉ လႆႈပဵၼ် မိူင်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းဢႅမ်ႇၽႃႇရႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ် မိူင်းလူင်ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ထုၵ်ႇသႂ်ႇတႂ်ႈမိုဝ်းၼၼ်ႉ ဢဝ်ပိူင်ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းၶူဝ်းလၼီႇသေၵေႃႈ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းမႃးႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇပွၵ်ႈသွင်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်မိူင်းၶူဝ်းလၼီႇၵမ်ႉၼမ် လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ် ၶူဝ်းလၼီႇ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။[1]
ၽိုၼ်ဢိင်ထတ်း
- ↑ လှသမိန် ၏ ဗဟုသုတစွယ်စုံ


text:
ဢိၼ်းတၵေႃႇ၊ ဝဵင်း
ဝဵင်းဢိၼ်းတၵေႃႇ (မၢၼ်ႈ: အင်းတကော်မြို့ ; ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: Inn Ta Kaw) ၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်း ဢၼ်မီတီႈၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်းပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈပႃႇၵိူဝ်၊ ၸႄႈတိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။[1]
ဢိၼ်းတၵေႃႇ ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈ ၸိုဝ်ႈမွၼ်း ဢိၼ်ႇတၵွင်ႇ (သဵင်ဢွၵ်ႇ ဢၢၼ်းတၵေႃး) သေ လူင်းပဵၼ်မႃးသေ ဢၢၼ်း ၼႆႉ ပဵၼ် တၵေႃးၼႆႉ ပဵၼ် ၵႄးၼမ်ႉၼႆႉသေ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ ၼွင်ၵႄးၼမ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ ဢိၼ်းတၵေႃႇ ၸူး ဝဵင်းၵဝ ၼႆႉ ဢဝ်တၢင်းၵႃးသေ သိုပ်ႇၵၢႆႇဝႆႉယဝ်ႉ။[2]
ၽိုၼ်ဢိင်[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
- ↑ Google. Google Maps.
- ↑ တင်နိုင်တိုး (ဒီဇင်ဘာလ၊ ၂၀၁၃). မြန်မာပြည်တစ်ခွင် လမ်းညွှန်. မဇ္ဈိမစာပေ, ၇၈.