text:
ပွႆးယွင်ႈၵုင်ႇ ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ဢႃၸေယျ ဝိႁၢရ်မိူင်းၼၢႆး ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ဢႃယု ၶွပ်ႈတဵမ် 89 ပီ ပီၼႆႉလႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ပၢႆလႄႈ သတ်းထႃးတင်းလၢႆ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပွႆး ယွင်ႈၵုင်ႇဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈ ၸဝ်ႈၸၢင်းၾၢႆႇၵၢပ်းသၢၼ် ၸဝ်ႈၵႃႇလိင်ႇတ B.A ၸိုင်ႈထႆး လၢတ်ႈ ။
{morfeo 40}
ဝၼ်းတီႈ 12-13/11/2015 ပွႆးယွင်ႈယေႃးၵုၼ်းမုၼ် ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၽတ်ႉတၼ်တဢႃၸေယျ ဢႃယု ၸဝ်ႈတဵမ် 89 ပီ ပီၼႆႉ ၼႆလႄႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ပၢႆလႄႈ တၵ်းၵႃႇ သတ်းထႃးတင်းလၢႆ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးယွင်ႈၵုင်ႇ တီႈဝတ်ႉထမ်မူဝ်းတယ ႁိုဝ် ဝိႁၢရ် မိူင်းၼၢႆး ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၼႆယဝ်ႉ ။
ၸဝ်ႈၵႃႇလိင်ႇတ လၢတ်ႈဝႃႈ ၸဝ်ႈြသႃႇလူင်ႁဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဢဝ် ဝၼ်းၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈတႄႉတႄႉ မၼ်းပဵၼ်လိူၼ် 12 လွင်ႈ 2 ၶမ်ႈၶႃႈၼႃ ၊ ဝၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈ ၼႂ်းတိူၵ်ႈထမ်မူဝ်းတယၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ် လိူၼ် 12 မႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ ၸိူင်ႉၼႆ ၸဝ်ႈြသႃႇႁဝ်းသမ်ႉ ႁႂ်ႈဢဝ်မႃးၶဝ်ႈၵၼ်ၼႆလႄႈ ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈၼႆႉ ႁႂ်ႈဢဝ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ်တီႈ ဝၼ်းပိုတ်ႇတိူၵ်ႈလိၵ်ႈၼႆလႄႈ ၸင်ႈဢဝ်လိူၼ် 12 မႂ်ႇ 2 ၶမ်ႈ မိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်း ဝႃႈၼႆ ။
မိူဝ်ႈၼႆႉ ၶပ်ႉမၢႆပၢင်ပွႆးယွင်ႈၵုင်ႇၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ဢႃၸေယ ၶၢဝ်းယၢမ်း 05.00 မူင်း သိုပ်ႇၸႆးတႃ ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း 9.00 မူင်း သမ်ႉ ထပ်ႈမုၼ်ငဝ်းၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးၶဝ် 9 တူၼ်ႈ ၼႂ်း 9 တူၼ်ႈၼၼ်ႉ 1. ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၽတ်ႉတၼ်တ ဢႃၸေယ ဝတ်ႉထမ်မူဝ်းတယ ၵဵင်းတုင် ၊ 2. ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး လူင်ဢိၼ်းလျ ထမ်မပႃလ ၊ 3. ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ပၺ်ၺႃသႃမိ ဝတ်ႉမၢၵ်ႇၵႃႇႁူဝ်ၶမ်း ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၊ 4. ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးသေႇသႃလ ဝတ်ႉၵၢၼ်ႇၵျီး ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၊ 5. ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးတွၵ်ႊတိူဝ်ႊပၺ်ၺႃၼၼ်ႇတ ဝတ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇလွႆလႅမ် ၊ 6. ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးပၺ်ၺႃၼၼ်ႇတ ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈသူႈ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ 7. ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးတေႇဝိၼ်ႇတ ဝတ်ႉၵၢတ်ႇတဝ်ႇ ၵဵင်းတုင် ၊ 8. ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးဝၸီႇပဵၵ်ႉ (သိလထမ်မ ၵုင်းသႃႇ) ၵဵင်းတုင် ၊ 9. ၸဝ်ႈၶူးၵႃႇလိင်ႇတ B.A ၸိုင်ႈထႆး မႃးၼၼ်ႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်ႉၼႆႉ ။
ထိုင်မႃး ၶၢဝ်းယၢမ်း ဝၢႆးဝၼ်းသမ်ႉ 13.00 မူင်း သမ်ႉယၢတ်ႇၼမ်ႉၶႂမ်ႈတူဝ်ႈလူႇတၢၼ်း ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း 19.30 မူင်း မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢင်ၶမ်ႈ တေမီးပၢင်ထမ်းမ ၸဝ်ႈသုၶမ်း (တၢင်ႉယၢၼ်း) တေမႃးမဵတ်ႉတ ႃႇ ပၼ် ၊ မိူဝ်ႈဝႃး ၵၢင်ၶမ်ႈ 19.00 မူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈြသႃႇလူင် ပၺ်ၺႃၼၼ်ႇတႃႇ ဝတ်ႉထၢတ်ႈတေႃႇ လွႆလႅမ် မဵတ်ႉတႃႇပၼ် ၵႂႃႇ ၼႆႉယဝ်ႉ ။
ပိုၼ်းၵႅပ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ၽတ်ႉတၼ်တဢႃၸေယျ
(ဢၽိထၸမႁႃရတ်ႉထၵုရု)
တိူၵ်ႈသွၼ်လွၵ်ႈထမ်မူဝ်းတယ ဝဵင်းၵဵင်းတုင်
ပီၵိူတ်ႇ – ပီၵေႃးၸႃႇ 1289 ၼီႈ ၊ လိူၼ် 12 လွင်ႈ 1 ၶမ်ႈ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ။
တီႈၵိူတ်ႇ – ပွၵ်ႉသူၼ်တၢၼ် ၊ ဝၢၼ်ႈပႃႇမၢၼ်ႈ ပွၵ်ႉ 4 ဝဵင်းၸဵင်းတုင် ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၊ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျႅၼ်ႊမႃႊ ။
ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ – ၸၢႆးၵမ်ႇ ၊
ပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ – 4 ၵေႃႉ ၊ ၸဝ်ႈႁဝ်းပဵၼ်ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းပိူၼ်ႈ ။
ပေႃႈလႄႈမႄႈ – လုင်းသၢင်ႇသု ပႃႈၼၢင်းမူဝ် (ပဵၼ်ၸၢဝ်းတႆးလူင်) ။
ပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ – ပီၵေႃးၸႃႇ 1301 ၼီႈ ၊ လိူၼ် 6 မႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ၊ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ တမ်ႈတီႈၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးမၢၼ်ႈ ဢူးရႃၸိၼ်တ ၸွင်းမင်ၵလႃ (မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁူမ်ႈပဵၼ်တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈထမ်မူဝ်းတယ) ၊ ပေႃႈဢွၵ်ႇၽၵႃႇထီးလႄႈ မႄႈဢွၵ်ႇထီး ၊ ဝၢၼ်ႈပႃႇမၢၼ်ႈသူၼ်တၢၼ် ႁပ်ႉပဵၼ်ပေႃႈဢွၵ်ႇမႄႈယေႃး (သၢင်ႇသႃမၼေရ်) ၸဝ်ႈ ။
ပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ (ၵျွင်း) – ႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ (ၵျွင်း) ၊ ဝတ်ႉမိူင်းၼၢႆး မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1307 ၼီႈ ၊ ဢႃယုၸဝ်ႈလႆႈ 18 ပီ (မိူဝ်ႈယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈသၢင်ႇ) ။
ပၢႆးပၺ်ၺႃတၢင်းမေႃ – တင်ႈဢဝ်ပီၵေႃးၸႃႇ 1311 ၼီႈတေႃႇထိုင်ပီ 1318 ၼီႈ ၊ ၼႂ်းၽွင်း 7 ပီလုမ်းလုမ်း ၸဝ်ႈလႆႈၵႂႃႇႁဵၼ်းဢဝ်ပၺ်ၺႃတၢင်းမေႃ ၾၢႆႇထမ်းလူဝ်းၵုတ်ႈ တီႈတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈပရိယတ်ႉတိၵၢၼ်ႇၵျီး ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်းလႄႈ ၸဝ်ႈတွပ်ႇလႆႈၸၼ်ႉ (ပထမ ၊ တုတိယ ၊ တတိယ ၊ ၸတုတ်ႉထ ၊ ပၺ်ၸမ် ၊ သတ်ႉထလႄႈသတ်ႉတမ ) ၼႂ်းပွႆးထၢမ်တွပ်ႇလိၵ်ႈမိူင်းတႆး ပတ်ႉပိုၼ်ႉ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ၊ ႁူမ်ႈတင်းၸၼ်ႉ (ပထမငႄႇ ၊ ပထမလတ်ႉ ၊ ပထမၵျီး) သေယဝ်ႉ တွပ်ႇလႆႈၸၼ်ႉထမ်မႃၸရိယ 5 ၵျၢမ်း မိူဝ်ႈပီၵေႃးၸႃႇ 1318 ၼီႈ ၼႂ်းပွႆးထၢမ်တွပ်ႇလိၵ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မႅၼ်ႊမႃႊ ။
တူၼ်ၶူးၸဝ်ႈလႄႈၶူးသွၼ်ၸဝ်ႈ – ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ၽတ်ႉတၼ်တဝိမလႃၽိဝံသ (ၸေတီယင်ၵၼ ၊ ဢၵ်ႉၵမႁႃပၼ်တိတ ၊ ဢၽိထၸမႁႃရတ်ႉထၵုရု) ၸဝ်ႈၵွၼ်းပၢႆးၼိၵႃယသျူၺ်ႇ ၵျိၼ်ႇတင်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ ၊ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၵျွင်းတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈပရိယတ်ႉတိ ၵၢၼ်ႇၵျီး ၊ ဝဵင်းယွင်ႁူၺ်ႈ ။
– ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ၽတ်ႇတၼ်တ လၵ်ႉၶၼသႃမိ (တႅၵ်ႈဢုၵ်ႉ)
– ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ၽတ်ႉတၼ်တ ပၺ်ၺႃသႃမိ (တႅၵ်ႈၵျပ်ႉ)
– ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ၽတ်ႉတၼ်တ ပႃသဵတ်ႉထ (ၶူးသွၼ်)
– ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူး ၽတ်ႉတၼ်တ ဢိၼ်တူဝ်ၽႃသ (ၶူးသွၼ်)
ၼႃႈၵၢၼ်ၽိူၺ်ၽႄႈသႃသၼႃ – ပိုတ်ႇတိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈထမ်မူဝ်းတယ မိူဝ်ႈပီသႃသၼႃတူၵ်းၶိုင်ႈ (2500) ၼီႈသေ ႁပ်ႉၸဝ်ႈသၢင်ႇၸဝ်ႈၸၢင်းၶဝ်ႈမႃးႁဵၼ်းထမ်း ၼိုင်ႈပီလႂ် 250 တူၼ်ထိုင် 300 တူၼ်ၵူႈပီ တင်ႈတႄႇပီၵေႃးၸႃႇ 1318 မႃးတေႃႇထိုင် ပီ 1377 ၼီႈ ၊ (ပီၶရိတ်ႉ 1956-2015) ၼႆႉမီး 59 ပီယဝ်ႉ ။
တြႃးထမ်မဢၼ်ၸဝ်ႈတႅမ်ႈ – တၢမ်တူဝ်ၸဝ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈၸၼ်ႉႁဵၼ်း (ၸၼ်ႉသၢင်ႇဢွၼ် ၊ ၸၼ်ႉမူလ ၊ ၸၼ်ႉဝိၼီး ၊ ၸၼ်ႉသုတ်ႉတၼ်ႇမၢႆၼိုင်ႈ ၊ ၸၼ်ႉသုတ်ႉတၼ်ႇပီသွင် ၊ ၸၼ်ႉဢၽိထမ်မႃ) ၼႆသေ တင်ႈပီ 1318 မႃးၼႂ်းၽွင်း 59 ပီလုမ်းလုမ်း လႆႈႁဵတ်းပၼ်ပွႆးတႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈလႄႈ တင်ႈဢဝ်ပီ 1341 မႃးၼႂ်းၽွင်း 36 ပီမႃးၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းပၼ်ပွႆးၶူၼ်ႉၶႆႈလိၵ်ႈမႃးၵူႈၶူပ်ႇပဵၼ်ပီ ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တႅမ်ႈပိုၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈလႄႈ တြႃးတၼ်းၸႂ်မၢႆ 1 လႄႈ မၢႆ2 ဢိတ်ႇပိုၼ်ၽႄႈထႅင်ႈပပ်ႉလႂ် 2-3 ပွၵ်ႈ ။
သင်ၶၸဝ်ႈၽူႈၵမ်ႉၸွႆႈ – ၸဝ်ႈဢၢၸ်ႇၺႃးထမ်းသႅင် (သံၵႃရီ) ဝတ်ႉဢိၼ်း ၊ ၽူႈၼမ်းသုင်သုတ်း ၵႅင်းၾၢႆႈမိူင်း ။ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင်ဢိၼ်တႃၸၵ်ႉၵ ၸွင်းၸွမ်မူၼ်း (ၸဝ်ႈၵူၼ်းပၢႆး) ၵႅင်းၾၢႆႇတႆး ႁူမ်ႈတင်းလုၵ်ႈၸုမ်းသင်ၶသမၵ်ႉၵတင်းသဵင်ႈ ။
တၵႃႇသတ်ႉထႃးပွႆးတႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈ – ၸဝ်ႈၽႃႉလူင်မိူင်းၵဵင်းတုင် သူမ်လဵတ်း ၸဝ်ႈၸၢႆးလူင်တင်းမႁေသီၸဝ်ႈၼၢင်းၸၼ်ၵႅဝ်ႈ ၊ လႄႈမႄႈၸဝ်ႈ ၸဝ်ႈၼၢင်းမႁႃတေးဝီးၸဝ်ႈၼၢင်းၵျူႇၺုၼ်ႉ ႁူမ်ႈတင်းတၵႃႇသတ်ႉထႃး မိူင်းၸဵင်းတုင် ဢိၵ်ႇတင်းတၵႃႇသတ်ႉထႃး တီႈၸမ်တီႈၵႆတင်းလၢႆ ၵမ်ႉၸွႆႈပၸ်ႉၸႆ 4 မႃးတင်း 59 ပီဢၼ်ပူၼ်ႉမႃး ။
တြႃးထမ်မဢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃးတဵတ်ႈ – ႁေႃးတြႃးသင်ႇသွၼ်ပၼ်ၸၵႃႇသတ်ႉထႃးတင်းတီႈၸမ်လႄႈတီႈၵႆႁိုဝ်ထိုင် 59 ပီမႃးသေ ၼႂ်းထမ်းမ တြႃးဢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃးမႃးမီးမိုၼ်ႇႁူဝ်လိူဝ်၊ တင်းၶႅပ်းထမ်းမ တြႃးၸဝ်ႈ ဢၼ်ဢတ်းဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄးၼႂ်းၶႅပ်းၶႅသ်ႉသႅတ်ႉ သီႊတီႊ ဝီႊသီႊတီႊ တီႊဝီႊတီႊ တေမီး 100,000 ၶႅပ်းလိူဝ်ယဝ်ႉ (ဢႃယုၸဝ်ႈ 89 ပီယဝ်ႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉႁေႃးယူႇတဵတ်ႈယူႇ ဢမ်ႇၶၢၼ်ႉဢမ်ႇၵၢၼ်ႉ) ။
ၸုမ်ႈၶမ်း(ၼႃမသၵ်း) ဢၼ်ၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉ – ပီၶရိတ်ႉ 1956 ၼီႈ လႆႈႁပ်ႈၸုမ်ႈၶမ်းသႃသၼထၸသီရိပဝရထမ်မႃၸရိယ(တီႈပွႆးတႅမ်ႈတွပ်ႇလိၵ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ) ၊
ပီ 1991 ၼီႈ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈဢၵ်ႉၵမႁႃပၼ်တိတ (တီႈၾၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ်ပုတ်ႉထသႃသၼႃလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ)
ပီ 2007 ၼီႈ လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶမ်းဢၵ်ႉၵမႁႃသတ်ႉထမ်မၸူဝ်းတိၵထၸ (လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ) ၊
ပီ 2015 ၼီႈ လႆႈႁပ်ႈၸုမ်ႈၶမ်းဢၽိထၸမႁႃရတ်ႉထၵုရု (လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ) ၊
တၢင်းသူင်ၸဝ်ႈ – တူၺ်းတြႃး ၊ ႁေႃးတြႃး ။
ၶေႃႈသင်ႇသွၼ်ၸဝ်ႈ – ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမီးထမ်မ လေႃးၵၸင်ႈမၼ်ႈတဵင်ႈ ၊ ပေႃးဢမ်ႇမီးထမ်မ လေႃးၵလူႉလႅဝ်သဵင်ႈ ။
ၶေႃႈတိုဝ်းၸဝ်ႈ – ၵၢၼ်မုၼ်ၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁေႃးတြႃး ၼႆယဝ်ႉ ။
ၶေႃႈမုၼ်း ပိုၼ်းၵႅပ်ႈၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးလူင် ဢႃၸေယ
ပိုင်ႈဢိင်မႃးတီႈ ပပ်ႉမႁႃမုင်ႉ (မိူင်းၸႄႈ)


c: text/html

text:
ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ၊ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တၢင်ႇမူႇၸုမ်း
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၸိုင်ႈတႆး (29/06/2017)
- Details
- Created on 30 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်းတၵ်ႉလၢႆထိုင် လုၵ်ႈၸုမ်း SSJAC
- Details
- Created on 07 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
လုင်းၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်း ၼႂ်းဝၼ်းမၢႆတွင်း လႆႈၽွတ်ႈတင်ႈ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး (Shan State Joint Action Committee – SSJAC) SSJAC ၶွပ်ႈတဵမ် 21-ပီႊသေ တူၵ်ႇလၢတ်ႈၾၢၵ်ႇၵႂၢမ်း တၵ်ႉလၢႆထိုင် ၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း။
ၵၢၼ်လူင်းပိုၼ်ႉတီႈၵူတ်ႇထတ်း EIA/SIA ဢၼ်မႂ်ႇ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လွမ်မႆႈၸႂ်တႃႇသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈ ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼမ်ႉမ
- Details
- Created on 03 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီႊ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ဝၼ်းထီႉ 05 May 2017
- Details
- Created on 06 May 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ပဵၼ်ဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်
- Details
- Created on 01 May 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၶွမ်ႇမတီႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ငဝ်ႈငုၼ်း ပွၵ်ႈထူၼ်ႈ-11 တီႈၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးသေ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တုၵ်းယွၼ်းထိုင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ NLD ႁႂ်ႈလႆႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈပၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး February ဝၼ်းထီႉ-07 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မျၢၼ်ႇမႃႇ ၵႂႃႇၼႆယဝ်ႉ။
More Articles...
- ပၢင်သၢင်း ၽွတ်ႈၶွမ်ႇမတီႇ 7-ၸုမ်းႁူမ်ႈၵၼ် တႃႇဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း ၸွမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ
- EAOs 15-ၸုမ်း ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ တေၶတ်းၸႂ်ၵႂႃႇ တႃႇႁႂ်ႈတင်းမူတ်း ၸၢင်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႆႈလႄႈ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင်
- ၽိုၼ်တၢမ်းငဝ်းလၢႆး ၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး (မၢႆ- 03/2017)
- ၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉသၢပ်ႇမႄႈၼမ်ႉတူႈ 400-ပၢႆ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၽၢႆ ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉတူႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ - ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် ပိူဝ်ႈတႃႇမႄႈၼမ်ႉမိူင်းတႆး

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ
ႁၢင်ႈ- RCSS ၸုတ်ႇၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ်
- Details
- Created on 27 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ- ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈ ဝၼ်းသၢၼ်ၶတ်းယႃႈမဝ်း ၵူႈမိူင်းမိူင်း တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း လႄႈ ၸုတ်ႇၽဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၼႃႈတီႈ မၢႆ-5 ၊ မၢႆ-2 လႄႈ မၢႆ-12 ၊ မီးသင်ႇၶၸဝ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းၼမ်။
ႁၢင်ႈ- RCSS တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်
- Details
- Created on 26 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶႅပ်းႁၢင်ႈ- ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်လႆႈတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵၢၼ်မူၼ်ႉမႄးယူတ်းယႃ လႄႈ ပူၵ်းပွင်တၢင်းယၢမ်ႈ ၵူၼ်းတိတ်းၸပ်းယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ၸွႆႈထႅမ် လႄႈ ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၽေးၶဵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် တင်ႈတႄႇဝၼ်းထီႉ 26 June 2016 တေႃႇထိုင် ဝၼ်းထီႉ 26 June 2017 ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီႊ။
ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၢႆတွင်း - ပွႆးၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 59-ပီႊ
- Details
- Created on 27 May 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၢႆတွင်း - ပွႆးၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵႅတ်ႇၶႄဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 59-ပီႊ ဢၼ်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ဢွၼ်ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် RCSS/SSA ၵႂႃႇၸွႆႈၵူၼ်းမိူင်း ထူၺ်ႈၽၵ်းမီႇ
- Details
- Created on 31 March 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၶႅပ်းႁၢင်ႈၶၢဝ်ႇ
ၽူႈၵွၼ်းၼႃႈတီႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢွၼ်ႁူဝ် ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ် ၼႂ်းတပ်ႉၸုမ်း ၵႂႃႇၸွႆႈထူၺ်ႈၽၵ်းမီႇပၼ် ပေႃႈမႄးၵူၼ်းမိူင်း တီႈၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းၽႄ ပုင်ႇပႃႇၶႅမ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁပ်ႉႁူမ်ၸူမ်းတွၼ်ႈ ယဝ်ႉယွၵ်ႇယုမ်ႉၶူဝ် သဵင်ႁုၼ်ႉၼူဝ်မူၼ်ႈပၼ်း ႁူမ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်းၸွမ်းၵၼ် ၼႂ်းသူၼ်ၽၵ်းမီႇ ဝၼ်းထီႉ 22 March 2017 ပူၼ်ႉမႃး။


text:
“ၶေမႃးရတ်ႉထတုင်ၵပုရိ” ႁိုဝ် “မိူင်းၸဵင်းတုင်” မိူင်းဢၼ်ယၢမ်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းႁူင် သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း မိူင်းဢၼ် မီးၽၵ်းတူၵၢၼ်ၵႃႉတိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇ လၢႆသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း။ ပွတ်းဢွၵ်ႇမီးမိူင်းလၢဝ်း ပွတ်းၸၢၼ်းမီးမိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇမီးမိူင်းၶႄႇ ပွတ်းတူၵ်းပဵၼ်မိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၵၢၼ်ၵႃႉငၢႆႈၶၢႆၶွင်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉယင်းပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ၾႃႉၾူၼ်လီ မီးၾုၼ်ႇငႂ်ႈၼမ်ႉမၼ်းလီ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉဢွၵ်ႇၼမ်မၢၵ်ႈၵိုၼ်း။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၽွင်းငမ်းမိူင်းၵေႃႈ ပေႉတူဝ်ပေႉၵၼ်း ဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈပိုင်ႈႁူမ်ႈၵူမ်ႈၼွမ်းယွမ်းယူႇတႂ်ႈမိူင်းလႂ် တေႃႇထိုင်ပဵၼ်မႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။
လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူင်းၸဵင်းတုင်ၼႆႉ မီးၾၢင်ႁၢင်ႈလီငၢမ်း ထိုင်ပေႃးလႆႈၸိုဝ်ႈ မိူင်း 3 ၸွမ် 7 ၵဵင်း 9 ၼွင် 12 ၽၵ်းတူဝဵင်း လႄႈမီးၼမ်ႉၼွင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၵိုၵ်းမိူင်းဝႃႈ “ၼွင်တုင်” ယူႇၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်း။ ပွတ်းၼွၵ်ႈဝဵင်း မီး 10 ႁူဝ်ႁွႆႉ (ႁူဝ်ရွႆႉ) [10 ဢိူင်ႇ] သီႇၸဵင်ႇပႅတ်ႇၼႃႈႁွပ်ႈဝဵင်း။
ပူၼ်ႉမႃးၽွင်း 40 ပီၼၼ်ႉ မိူင်းၸဵင်းတုင် မီး ၶိုၼ်(တႆးၶိုၼ်)၊ တႆး ၊ လိုဝ်ႉ၊ မိူင်းၼိူဝ် ပဵၼ်လၵ်း လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးလွႆ၊ ဝႃႉ၊ မူးသိူဝ်း(လႃးႁူႇ)၊ ၵေႃႈ(ဢႃးၶႃႇ)၊ ဢႅၼ်ႇ၊ ၵုၺ်ႈ၊ သႅမ်ႈ၊ ပလွင်ႈ၊ ၶၢင်၊ ယၢင်း၊ ၶၢင်လႄႈမၢၼ်ႈဢိၵ်ႇပႃးၶိူဝ်း ဢွၼ်ႇၶိူဝ်းဢီႈထႅင်ႈ သိပ်းပၢႆ။ ၶိူဝ်းၵူၼ်းလၢႆၸိူဝ်ႉၽၼ်းယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၽႃသႃ ၵႂၢမ်းတႆး ၶိုၼ် လိုဝ်ႉ မိူင်းၼိူဝ် ပဵၼ်လၵ်း (ၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸၢႆးသၼ်လွႆၵေႃႈ ယၢမ်ႈႁွင်ႉဝႆႉဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမေႃၵႂၢမ်းတႆး ဢိုပ်းၶဝ်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽႂ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၸိုင် ပေႃးဢႅဝ်ႇ ၵိူဝ်ႉၵၼ်ဝႃႈ “ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇၶၢမ်ႈၶူင်း ယႃႇမႃးႁႃလၢတ်ႈၸမ်” ဝႃႈၼႆလူးၵွၼ်ႇ။
လွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ “ၶေမႃးရတ်ႉထတုင်ၵပုရိ” ႁိုဝ် “မိူင်းၸဵင်းတုင်” ၼႆႉပဵၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉသၢႆ ၶိုၼ်(တႆးၶိုၼ်) သိုပ်ႇတၢမ်လၢမ်းပုတ်ႈၵၼ်မႃး တင်း 41 ၸဝ်ႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၸဝ်ႈၾႃႉတူၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈၼႆႉပဵၼ်မိူင်းတႆးၶိုၼ် တိုၼ်းဝႃႈမိူင်းၸဵင်းတုင် “မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း” ၼႆသေပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်း ဝႆႉၸၼ်ႉ ထၢၼ်ႈၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၶိူဝ်းၵူၼ်းၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်မႃးၵူႈပၢၼ်ပၢၼ်။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မီးဢၼ်လိူတ်ႈၶူၼ်ႉၸႂ်ၶဵမ်ႉ တႆးၶိုၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်းဝႃႈ မိူင်းၸဵင်းတုင်ၼႆႉပဵၼ်မိူင်းတႆးၶိုၼ်ၼႆ ယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း ပေႃးမႃးတူၺ်းပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇပူမၼ်းတႄႉတႄႉၵေႃႈဢမ်ႇမီးသင်။ မိူဝ်ႈမီးၽေးဝၢၼ်ႈၽေးမိူင်း ၶဝ်ႈမႃးထိုင် မိူင်းၸဵင်းတုင်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵေႃႈလီ၊ သုၼ်ႇလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဝ်းၵေႃႈလီ၊ သုၼ်ႇ လႆႈပူၵ်းပွင်ႁဝ်းၵေႃႈလီဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁၼ်ပီႈၼွင်ႉၶိုၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးၵႃႈႁိုဝ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ပေႃးလၢတ်ႈသိုဝ်ႈၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်ၶွင်ပီႈၼွင်ႉၶိုၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇတႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
လၢတ်ႈလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ တူၺ်းဢဝ်ၶႃႈလႃႈ ၼႂ်းမိူင်းၸဵင်းတုင်ႁဝ်းၼႆႉ ပၢႆႉၸိုဝ်ႉႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵေႃႈလီ၊ ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃး ၵေႃႈလီ၊ ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းၵေႃႈလီ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်းတေတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈလိၵ်ႈၶိုၼ်ၵူၺ်း လိၵ်ႈတႆးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇတႅမ်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၽိူဝ်ႇပဵၼ်ၶႃႈတႆးမႃးဢွၼ်ႁူဝ် တႃႉပဵၼ်ၶႃႈမၢၼ်ႈၼမ်းၼႃႈတေလီလိူဝ် ၼႆႁိုဝ် ၵႂႃႇသၢၼ်ၵႂႃႇလုမ်းၵေႃႈ မီးမၢၼ်ႈၵူၺ်းၸွႆႈႁဝ်း တႆးတႄႉဢမ်ႇၸွႆႈသင်လႆႈ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးမီးလုၵ်ႈသၢဝ် လႄႈလႆႈလုၵ်ႈၶူၺ်ပဵၼ်မၢၼ်ႈၼႆတႄႉ ၶိုၼ်ႈလုမ်းၶိုၼ်ႈၸႆးၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးလႆႈမႆႈၸႂ် ။
ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းၸဵင်းတုင်တင်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ပေႃးႁူဝ်ၼႃႈ ၽူႈၼမ်း မုၼ်ၸဝ်ႈ ဝႃႈႁိုဝ် ႁဝ်းၵေႃႈ ဝႃႈၼၼ် ။
ၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/4/2017 ၼႆႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈဢၼ်တႆးၵၢၼ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇလီဢၢမ်း ၵွပ်ႈၵူၼ်း ၸဵင်းတုင်ႁဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ယႂ်ႇသင်ၼိူဝ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်။ သၢင်ႇသီႈၼႆႉၵွပ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ သမ်ႉပဵၼ်ပႃႇတီႇၶွင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃးႁဝ်းလိူၵ်ႈၶဝ်ၼႆ ၶဝ်ၸၢင်ႈလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေဢမ်ႇမႃး ပေႉၵိၼ်ႁဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းၸဵင်းတုင်ႁဝ်း။
ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ လုၵ်ႉတီႈမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉၶိုၼ်သေတူၵ်းယူႇတႂ်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈမႃး 69-70 ပီၼႆႉ ပဵၼ်ႁိုဝ် လီႁိုဝ် ၸႃႉဝူၼ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်းဢဝ်တႃႉ ပီႈၼွင်ႉ“ၶေမႃးရတ်ႉထတုင်ၵပုရိ” ႁိုဝ် “မိူင်းၸဵင်းတုင်”။
ၽိူဝ်တွင်ႁႅင်ႈ – ၶေမႃးရတ်ႉထတုင်ၵပုရိ (ၸဵင်းတုင်)


text:
ၶၢဝ်ႇ
ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ
- Details
- Created on 11 July 2015
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ပေႃးလၢတ်ႈလွင်ႈ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း(ႁိုဝ်) ၸဝ်ႈမူဝ်ႁိူင်းၼႆၸိုင် ဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢမ်ႇလႆႈ၊ ပေႃးလၢတ်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလၢတ်ႈပႃး လွင်ႈၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းၸိုင် ဢမ်ႇလႆႈၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ မၼ်း ၸဝ်ႈလႄႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းၵိုၵ်းၵၼ်မႃး မိူၼ်ၼမ်ႉလႄႈမူဝ်၊ မိူၼ်ၶူဝ်လႄႈတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁွင်ႉႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ "ၸဝ်ႈပေႃႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ" ၼႆၸိုင် ထၢင်ႇတေႉ လႅပ်ႈတေဢမ်ႇပေႃးမီး ၵူၼ်းတေတွပ်ႇထဵင် ၵႃႈႁိုဝ်လူင်လၢင်၊ ၵွပ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈလတ်းၽႃႇ ၶိူင်ႈၵိတ်ႇၶႂၢင် ၵူႈဢၼ်သေ ယၢမ်ႈ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ။
ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ပဵၼ်ၽႂ်၊ လုၵ်ႉလႂ်မႃး၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈလႄႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ထိုင်ၵႂႃႇတီႈ ၸၼ်ႉလႂ်ၼႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ မႃးဢွၼ်ၵၼ် လဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်းပိုၼ်းၵႅပ်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢိတ်းၼိုင်ႈၶႃႈလူး ။
ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈထၼေႃႉ၊ ဢိူင်ႇလၢႆးသၢၵ်ႇ၊ တူင်ႇဝဵင်း ႁူဝ်ပူင်း၊ ၼႂ်းၼႄႇမိူင်းယွင်ႈႁူၺ်ႇ (ယၢမ်းလဵဝ် ၸႄႈတွၼ်ႈ တွင်ႇၵျီး)၊ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉပဵၼ် ပၢၼ်မၢဝ်ႇႁၢတ်ႈႁၢႆးၼၼ်ႉ ၺႃးမႅၼ်ႈမိူဝ်ႈ သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉ ပွၵ်ႈသွင်လႄႈ လႆႈၶဝ်ႈပႃး ႁူမ်ႈမိုဝ်း ၼႂ်းတပ်ႉလူင်းၸွင်ႈ ဢမေႇရိၵၼ်ႇ (101st Airborne Division) သေ လႆႈၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်း တေႃႇသူႈၵျပၢၼ်ႇမႃး။
မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် တီႈပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႈ (ပၵပ-CPB) 4-5ပီႊသေတႃႉ ဝၢႆးမႃး လႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ယွၼ်ႉ(ပၵပ)ၶဝ် မႃးၸႅၵ်ႇထၢၼ်ႈၵူၼ်း ၸဝ်ႈၶွင်တီႈလိၼ်လႄႈ ၵူၼ်းၽၢၼ်တီႈလိၼ် ၼႂ်းမိူင်းတႆး၊ မႃးယႃႉၵဝ်း လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ။
ၼႂ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ဢၼ်ၸဝ်ႈၼွႆႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်မႃး၊ သိုပ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ပူၵ်းတင်ႈ တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး (SNUF)၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်း လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ ၸိုင်ႈတႆး (SSIA) လႄႈတပ်ႉၸဝ်ႈၾႃႉၵူဝ်းၵၢင်ႉသေ ၽွမ်ႉၵၼ် ပူၵ်းတင်ႈမႃး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSA)။
သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ဢွၼ်ၼမ်းၼႃႈသေ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ သၢမ်မူႇသၢမ်ၸုမ်း ဢၼ်ပႃး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSA)၊ ရလလၽ(SSNPLO)လႄႈတပ်ႉသိုၵ်း ၶိူဝ်းတႆးၵွၼ်းၶေႃ (SNIA) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉမႃး။
ဝၢႆးၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပူၵ်းတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိုင်ႈတႆး (SURA)၊ ယိပ်းၵမ်ထွတ်ႈမျၢတ်ႈ သီႇယိူင်ႈ- ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၽႃႇသႃႇ၊ သႃႇသၼႃႇလႄႈလၵ်းၼမ်းႁႃႈၶေႃႈ- သၢၼ်ၶတ်းၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ၊ လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ၊ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ၊ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ လွင်ႈၵတ်းယဵၼ်သေ ယိုၼ်းမိုဝ်း ႁွင်ႉႁႃ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တေႃႇလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းမႃး။
သိုပ်ႇၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ယိုၼ်းမိုဝ်းႁွင်ႉႁႃ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈလႄႈ ၸဝ်ႈၸၢမ်မႂ်ႇ ဢွၼ်ႁူဝ် တပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်းမၢႆ (2) တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSA)ပွတ်းၸၢၼ်း ႁႅင်းၵူၼ်း (346)ၵေႃႉ မႃးႁူမ်ႈႁွမ်း တင်း SURAသေ တင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးပဵၼ် ၶွင်ႇသီႇၸိုင်ႈတႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ (TRC)။
ဝၢႆးၼၼ်ႉဢမ်ႇႁိုင် မၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ၶပ်ႉၶိုင်ပွင်သၢင်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းတႆးႁူမ်ႈပွင်း (SUA)ဢၼ် ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ မႃးႁူမ်ႈႁွမ်း TRCသေ ၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၽၢႆႇသိုၵ်း ပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းတႆး (MTA)လႄႈၽၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း ပဵၼ် ၶွင်ႇသီႇပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈတႆး (Shan State Restoration Council- SSRC)။
ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း လႆႈလပ်ႉလွႆၶမ်းလွႆငိုၼ်း ၵႂႃႇမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ (11/07/1991) ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႇသိူဝ် တီႈၶေႃး။ ၼႆႉပဵၼ် ပိုၼ်းပွတ်း ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း၊ ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉလွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ တီႈၵႅပ်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်း ဢဝ်မႃး တေႃႉတႆႇၶႆႈၼႄၵၼ်၊ မွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ တေႁူႉဝႃႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ၶတ်းႁႅင်း ၶိုင်ပွင် မႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် လၢႆပွၵ်ႈ တင်းလူမ်ႉတင်းလုၵ်ႉ ၼႆၼၼ်ႉယူႇ ။
ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ပိုၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈၸိုင် ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း လႆႈဢွၼ်ၼမ်း ၵေႃႇတင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မႃး ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် ၼႂ်းပိုၼ်းလၢႆး လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆးၼႆႉ မီးသီႇပွၵ်ႈ၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် SNUFၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ် တင်း SSIAလႄႈ တပ်ႉၵူဝ်းၵၢင်ႉသေ ၵေႃႇတင်ႈပဵၼ်မႃး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSA)ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွၵ်ၵမ်းၼိုင်ႈ၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ၼမ်းၼႃႈသေ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ သၢမ်မူႇသၢမ်ၸုမ်း ဢၼ်ပႃး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး(SSA)၊ ရလလၽ(SSNLPLO)လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း ၶိူဝ်းတႆးၵွၼ်းၶေႃ (SNIA) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉမႃး ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်၊ ၵမ်းထူၼ်ႈသၢမ် မၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ် SURAသေ ႁူမ်ႈၵၼ် တင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ တင်ႈပဵၼ်မႃး TRC၊ ပွၵ်ႈၵမ်းသီႇ မၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်ၼမ်း TRC ႁူမ်ႈၵၼ်တင်းSUAသေ တင်ႈပဵၼ်မႃး MTAလႄႈSSRC၊ ပိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၽူႈလႂ်ၽႂ်တေဢမ်ႇ လိုမ်းလႆႈ၊ ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႇတင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်း မီးတင်းၼမ်၊ ၼပ်ႉပေႃးတေဢမ်ႇၶႂ်ႈၸၢင်ႈလႆႈ ။
တႃႇတေပဵၼ်မႃး ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇယဵၼ်း ၵႃႈႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉ ၵူႈၵေႃႉႁူႉလီ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ ယၢမ်းလဵဝ် ၼႂ်းၵႄႈ ၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ တင်းသွင်ၽၢႆႇ ၶတ်းၸႂ်သႂ်ႇႁႅင်း ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး မီးသီႇပီႊပၢႆသေတႃႉ ယင်းပႆႇပဵၼ် မႃးလႆႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁိူဝ်ႉယၢပ်ႇ တၢၼ်ႇလႂ်ၼႆယူႇ။ ပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇငၢႆႈငႅမ်ႈၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းၸီႉၸမ်ႈၼႄတႅၵ်ႇလႅင်း။
ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ လၢတ်ႈငၢႆႈ ႁဵတ်းယၢပ်ႇ၊ တေလႆႈတူၺ်း ငဝ်းလၢႆးၵူႈၽၢႆႇ ႁႂ်ႈပၼ်ၵွၼ်ႇ ၸင်ႇၸၢင်ႈ ၵေႃႇ သၢင်ႈလႆႈ၊ ၸဵမ်ၵႃႇလ၊ တေႇသ၊ ပူၵ်ႉၵလ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈလၢမ်ႈၶၢတ်ႈ ႁႂ်ႈပေႃး ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵွၼ်ႇ ၸင်ႇ သၢင်ႈလႆႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ ၼႂ်းၵႃႈၵၢၼ်ယၢပ်ႇတၵယၢပ်ႇၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ ပႃးဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၸိူဝ်း ယၢမ်ႈၶဝ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႁူႉလီလိူဝ် ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ တၢင်ႇၸဝ်ႈ ။
ဢၼ်လီဢၢမ်း ဢဝ်မုၼ်ငဝ်းၼႃႇၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈ မၼ်းယၢပ်ႇယဵၼ်းလူင် တၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းသမ်ႉ ၵေႃႇတင်ႈ လႆႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆး သီႇပွၵ်ႈ ၶိုၵ်ႉၶမ်ႇယႂ်ႇလူင် လႆႈၼႂ်းပိုၼ်းဝႆႉလႄႈလႆႈဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇ ၵၢၼ်သူၼ်းတုမ် ၽၢႆႇၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႉ တေႉတေႉၼႆ ၽႂ်တေဢမ်ႇႁတ်းထဵင် ။ ၵမ်ႈၼမ်ယင်းပၢႆလၢတ်ႈဝႃႈ သင်မၼ်းၸဝ်ႈ ပႆႇလူႉၶွႆႈ သဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈၸိုင် ယူဝ်ၶေး MTAၵေႃႈ ယင်းတေဢမ်ႇၵွႆဢမ်ႇႁူႉ ၼႆၶႆႈတေႃႇၵၼ်ယူႇ ထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ။
ၵမ်းၼႆႉႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် မႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸိမ်းတူၺ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း မီးၼိူဝ် ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၼၼ်ႉၽွင်ႈၶႃႈလူး၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ဝူၼ်ႉ၊ ၽႅၼ်၊ ၸတ်း၊ ဢဝ်သူပ်းလၢတ်ႈ တူဝ်းၸွမ်းသေ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၵႂႃႇၼႂ်ႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ။
မၼ်းၸဝ်ႈဝူၼ်ႉဝႃႈ "ၵႂႃႇၵႄႈၵၢင်ပိူၼ်ႈ တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပႆႇၼႃႈၵီႈလႆႈ၊ လႆႈၼႃႈလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈတႆး ပႆႇၽွမ်ႉၵၼ်" ၼႆသေ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ၾင်ဢူၵ်းၾင်ၸႂ် ၶိုင်ပွင် ၵေႃႇတင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမႃး တေႃႇသၢႆၸႂ် လူမ်းႁၢႆၸႂ် ပေႃးသုတ်းသဵင်ႈ ။
ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ "ႁူႉမၢၼ်ႈ ပေႃးဢမ်ႇလီတၢၼ်ႇၼႆႉယူႇလႄႈ တႆးသမ်ႉ ၵႂႃႇႁႃၸူးမၢၼ်ႈ ယူတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉတႆး ဢမ်ႇမေႃ ဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉသဵင် ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်" ၼႆလႄႈတႃႇတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇၵၢၼ်း ၶဝ်ႈၸူးမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ပၵ်းၸႂ်ပၵ်းၶေႃး ပွင်သၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးမႃး ဢမ်ႇလိုဝ်ႈဢမ်ႇသဝ်း ။
တႃႇႁႅင်းၵၢၼ်သိုၵ်း ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်း တေၶိူင်ႇၶမ်ႉၼႅၼ်ႈၼႃ မၼ်ႈၵိုမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ယိပ်းတိုဝ်း ပၢႆးဝူၼ်ႉၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ ဢၼ်ဝႃႈ "ႁဝ်းႁွမ်းၵၼ်ၼႆႉ ပေႃးၼပ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းလၢႆလၢႆတေႉ တႃႉလီၶႂ်ႈၶူဝ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၼပ်ႉသွၼ်ႇ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းသမ်ႉ မၼ်းယႂ်ႇၵႂၢင်ႈပူၼ်ႉတီႈၼႃႇ၊ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေၶိုၼ်းယဵၼ်းပဵၼ် ႁႅင်းသိုၵ်း" ၼႆသေ ဢဝ်ႁႅင်းတူဝ် ႁႅင်းၸႂ် တမ်းသႂ်ႇၼိူဝ် လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ၸင်ႇၵေႃႇတင်ႈလႆႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈမႃး လၢႆပၢၼ်လၢႆၵမ်း ။
တီႈၼိူဝ် သၢမ်ၶေႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ဢၼ်မီးၼိူဝ် လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၼိုင်ႈပွတ်းၼိုင်ႈ တွၼ်ႈၵူၺ်း၊ ပေႃးတေတင်ႈၸႂ်ၶႆႈလၢတ်ႈၼႄ ပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈၸိုင် မီးတင်းၼမ်တင်းလၢႆ၊ ပဵၼ်တီႈ လီယိူင်ႈ လီဢဝ်လၢႆလၢႆ၊ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈတၢႆၵႂႃႇၵေႃႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉတေႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇႁူင်ႈ ဢမ်ႇႁၢႆ ။
ၽူႈၼမ်းတႆး ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ ၶဝ်ၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ ယိပ်းတိုဝ်းၵမ် ၸွမ်းလၵ်းၵၢၼ် ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ပွၼ်ႈသွၼ်မႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ သိုပ်ႇၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးၵႂႃႇၸိုင် ယုမ်ႇယမ် တင်းပိုၵ်းဝႃႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းတေထိုင်တီႈယွတ်ႈ ႁွတ်ႈတီႈပၢႆ ဢမ်ႇလုတ်ႈ ဢမ်ႇႁၢမ်းၼႆ ႁတ်းဝႃႈ တဵမ်သူပ်းတဵမ်ပၢၵ်ႇ ။
ပီႊ2015ၼႆႉ သမ်ႉမႅၼ်ႈၺႃး ၽွင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆး လိုဝ်းလင်၊ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈ သူင်မိုတ်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉ ႁူမ်ႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တင်းၼမ်ၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆး ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်းလႄႈ တႃႇၽူႈၸိူဝ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၶဝ် ႁႂ်ႈပေႃးၸၢင်ႈပဵၼ် တီႈလီဢဝ် တီႈလီယိူင်ႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈ တႅမ်ႈၼႄမႃး လွင်ႈၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ၶတ်းႁႅင်း ၶိုင်ပွင် ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃး လႆႈလၢႆပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်း မၼ်းၸဝ်ႈ သဵင်ႈမုၼ် ထူၼ်ႈတဵမ် (24)ပီႊ ဝၼ်းထီႉ (11/07/2015)ၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်တီႈ မၢႆတွင်း ၵိုၵ်းပိုၼ်းတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ။
ယွၼ်းသူႈတိူင်ႇၵၢဝ်ႇ တီႈၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းဝႃႈ "ႁႂ်ႈၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆး ယၢမ်းလဵဝ် ၸဵဝ်းပဵၼ်သေၵမ်း" ၼႆလႄႈ ယွၼ်းဢဝ်ဝွၵ်း ၶႃႈႁဝ်း တႅမ်ႈဝၢၵ်ႇ ၵၢၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း၊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉဝႆႉဝႃႈ "ၵၢဝ်ႇထိုင် ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း(6)" ၼႆႉလူပ်းလင် သေလႄႈ ။
ၵၢဝ်ႇထိုင်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း(6)
• ဢူႈထဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ…
ၵိုတ်းသိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉ တိုၵ်ႉမီးၼိူဝ်ပိုၼ်ႉ
မေႃးတိုင်ႉသဵင်မျွၵ်ႈ ၵဝ်ယွၵ်ႈမႂ်းသူၼ်း
ၵူၼ်းမိူင်းဝူၼ်ႉၵႂၢင် ပႆႇပဵၼ်ယွၼ်ႉသင် …။
• ဢူႈထဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ…
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၸမ် တေတွတ်ႈပၼ်ၽႂ်
ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ယိပ်း ၵူဝ်လိူၵ်ႈၽိတ်းၵႂႃႇ
ပႃႇတီႇသၢမ်ၸုမ်း ၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇတႆးသုမ်း …။
• ဢူႈထဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ…
သဵင်ယွၼ်းၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ပိုၼ်မွၵ်ႇတူဝ်ႈမိူင်း
ၶီႈၵႂၢႆးသိုင်းၼႃႈ တေတွပ်ႇဝႃႈႁိုဝ်
ႁဵတ်းသိူဝ်ႁိုဝ်မႅဝ်း ယိပ်းၵိူဝ်ႁိုဝ်လႅဝ်း…။
• ဢူႈထဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ…
ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈပွင် ထိုင်ၶၵ်ႉသွင်ယၢင်ႈ
ၽႅဝ်တႂ်ႈလၢင်ႈၽၵ်းတူ ႁူထွမ်ႇသူပ်းလၢတ်ႈ
ဢမ်ႇပၼ်ၵၢတ်ႈလွႆး ၸမ်တေၸတ်းပွႆး …။
ၶိုၼ်းၸႅတ်ႈ
11 July 2015
ၽိုၼ်ဢိင်-
(1) ပိုၼ်းတူဝ်ၵႅပ်ႈလႄႈ ၶေႃႈပူင်ၵႂၢမ်း ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ( ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ TRC)
(2) ပိုၼ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ႁႃႈသိပ်းပီႊ (1964-2014)၊ မၢႆတွင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၽွတ်ႈ တင်ႈ တဵမ်ပီႊၵွၼ်းၶမ်း (ႁွင်ႈၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC)


text:
ၶၢဝ်ႇ
ၸဝ်ႈမီးၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ်တႃႇသေႇ
- Details
- Created on 14 March 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁိုဝ် ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (SSNA) လႆႈသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇၼႆႉၼၼ်ႉ ပေႃးၼပ်ႉတူၺ်း ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ 14 March 2017ၸိုင် ၶွပ်ႈထူၼ်ႈတဵမ် (13)ပီႊ လီလီ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇ ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆတေႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တိုၵ်ႉမီး ၼႂ်းႁူဝ် ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈတႃႇသေႇ။
ယွၼ်ႉတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႇသိူဝ်ႇ တပ်းမႅင်းသေ ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ လႆႈသဵင်ႈၵၢမ်ႇသုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်း ထီႉ 14 March 2004 ယၢမ်း 19း15 မူင်း တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ငဝ်ႈငုၼ်း ၶၢႆးသိမ်ႇ၊ ၸႄႈဝဵင်း သီႇပေႃႉ မိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ၊၊
ၵွပ်ႈသင် ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇလိုမ်းလႆႈ မၼ်းၸဝ်ႈ၊ ၵွပ်ႈသင် ႁိုင်ၼၢၼ်း (13)ပီႊ ယဝ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ တိုၵ်ႉ မီးၼႂ်းႁူဝ်ၸႂ် ႁဝ်းၶႃႈ၊ တုိၵ်ႉပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်၊ ႁႅင်းတူဝ်၊ ႁႅင်းဢွၵ်း တႃႇႁဝ်းၶႃႈၼႆၼၼ်ႉ ၵူၼ်းတင်းၼမ် တေၶႂ်ႈႁူႉ ၶႂ်ႈႁၼ်ယူႇ။ ပေႃးၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ၶိုၼ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ပိုၼ်းဝၼ်းလင်၊ ၵၢၼ် ငၢၼ်း ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈသၢင်ႈလႆႈႁဵတ်းပၼ် တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ၽႃႇသႃႇ၊ သႃႇသၼႃႇ ႁဝ်း ၶႃႈၼၼ်ႉၽွင်ႈလူး။ ၶေႃႈၸုၵ်ႈမၼ်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်သင်၊ ပၢႆးဝူၼ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၽႂ်၊ လုၵ်ႈတီႈလႂ်မႃး၊ မၼ်းၸဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းလႂ် ပႆတၢင်းလႂ်။
ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈႁိၼ်ႁႄႈ၊ ဢိူင်ႇမိူင်းယၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး၊ မိူင်းတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၼႂ်းပီႈၼွင်ႉႁူမ်ႈတွင်ႉ (5)ၵေႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ် ၵေႃႉထူၼ်ႈ(3)။ လႆႈၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၵၢင် တီႈဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ၽွင်းတိုၵ်ႉပဵၼ် လုၵ်ႉႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ႁဵၼ်းဢဝ် ပၢႆးပိုၼ်း ယင်းပႆႇတၼ်း လႆႈႁပ်ႉၸုမ်ႈၶူး၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ၵျွၵ်းဝူင်ၶဝ်ႈမႃး ႁၢပ်ႇထၢမ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းပၢၼ် လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉတႆး။
ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပဵၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸၼ်ႉသုင်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်မိူင်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်းSSA ၸွမ်း ၸဝ်ႈသိုၵ်း ၸၢမ်ႇမိူင်း ပွတ်းလွႆၶိူဝ်း၊ မိူင်းၶိူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ၊ ပေႃးၸွႆႈၵၢၼ် ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းမႃး ပဵၼ်ပွတ်းပဵၼ်တွၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇငဝ်းလၢႆး၊ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးၵေႃႈ မၼ်း ၸဝ်ႈ ႁဵတ်းမေႃသွၼ်သေ ၵႂႃႇသွၼ်လိၵ်ႈတႆး “မ” ႁႃႈတူဝ် ပွတ်းဝဵင်းပၢင်ႇဢူႈလူင်၊ ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ ၼႂ်းၵႃႈ မီးမေႃသွၼ် (400)ပၢႆၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ဢႃႇယူႉ လဵၵ်ႉသုတ်းသေပိူၼ်ႈ။
မိူဝ်ႈဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ(10)ယဝ်ႉၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ သိုပ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၵၢၼ်မိူင်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်း SSA ပွတ်း ၸၢၼ်း တီႈႁူဝ်မိူင်း၊ မိူင်းမႂ်ႇ၊ ၵိဝ်ႇႁူၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ပဵၼ် ၽူႈသူၼ်းတုမ် လုၵ်ႈႁဵၼ်း ပွတ်းၼႂ်းဝဵင်း လၢႆလၢႆတီႈ။
ထိုင်မႃးပီႊ1983ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈတင်း မေႃသွၼ် လိၵ်ႈတႆး (47)ၵေႃႉသေ မၼ်းၸဝ်ႈ ၵႂႃႇႁဵတ်းမေႃးသွၼ် လိၵ်ႈတႆး “မ” ႁႃႈတူဝ် တီႈသၼ်လွႆသၼဵၼ်း ၸႄႈဝဵင်းပၢင်လူင်၊ ၺႃးမိူဝ်ႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ထူဝ်းသိုၵ်း သႂ်ႇ SURA လႄႈ လႆႈထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း ယဵတ်ႈၶွၵ်ႈ တီႈၶွၵ်ႈလွႆလႅမ် လႄႈ ၶွၵ်ႈတူၼ်ႈတီး ႁိုင်လိူၼ်ပၢႆ။
မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈဢွၼ်ႁူဝ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် (20)ၵေႃႉပၢႆ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် ပူၵ်းတင်ႈ ၶွင်ႇသီႇ ၸိုင်ႈတႆး လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ (TRC/TRA) တီႈပၢင်မႂ်ႇသုင်၊ ပဵင်းလူင် မိူဝ်ႈပီႊ 1984၊ ၼႂ်းပီႊလဵဝ်ၵၼ် မၼ်းၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈႁၢပ်ႇထၢမ်း ၵၢၼ်သိုၵ်း တီႈၸဝ်ႈၵၼ်းၸဵတ်း ၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈပွင် ၵၢၼ်သိုၵ်း TRA မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ၊ မၼ်းၸဝ်ႈ ၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်းယဝ်ႉ ႁပ်ႉၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈၵွၼ်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ ငဝ်ႈၸိုင်ႈ ပၢင်မႂ်ႇသုင် TRC။
ဝၢႆးၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ် တပ်ႉသိုၵ်း SUA မႃးၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တင်းTRC/TRA သေ လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး (MTA)ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ လႆႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇ၊ ၽၢႆႇသူၼ်းတုမ် ၼႂ်းတိူင်းသို်ၵ်း 275 ၼႃႈတီႈ မိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင်၊ ပွတ်းၸၢၼ်း တေႃႇထိုင် မၼ်းၸဝ်ႈ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ MTAသေ ၵႂႃႇပူၵ်းတင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆး (SSNA) တီႈမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်းဝၼ်းထီႉ 7 June 1995။ ဝၢႆးၼၼ်ႉဢမ်ႇႁိုင် မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈၵိုတ်းတိုၵ်း တင်း လူင် ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼဝတ (Stete Law and Order Restoration Council- SLORC)။
မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ပူၵ်းတင်ႈ SSNAလႄႈ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၶွမ်ႇမတီႇဢွၼ်ႁူဝ်ငဝ်ႈငုၼ်း၊ လုမ်းပွင် ၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ၊ လုမ်းပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း လႄႈ တပ်ႉၸုမ်း (7)တပ်ႉၸုမ်းသေ ၸႅၵ်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း ၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင်ၶဝ် ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႂ်းၼႃႈတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းမႃး၊ ႁဵတ်းၵၢၼ် ပူၵ်းပွင်ပၼ် ၵူၼ်ႈမိူင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺႃႇ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်လဵင်ႉလူ၊ ၵၢၼ်ၾိင်ႇငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႆး လႄႈ ၵၢၼ်လၢႆလၢႆဢၼ် ၼင်ႇပွင်ပဵၼ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး ၼင်ႇမုၵ်ႉၸုမ်း ယိုၼ်းထိုင်လႆႈ။
ထိုင်မႃး ပီႊ1996 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် SSNA ၵေႃႇတင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တင်း တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (SSA)သေ ပူၵ်းတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး မုၵ်ႉၸုမ်းငမ်းယဵၼ်ၸိုင်ႈတႆး (Shan State Peace Council – SSPC)၊ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈႁပ်ႉတၼ်းႁဵင်း ပဵၼ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်း၊ ၽူႈၵွၼ်းၽၢႆႇဢုပ်ႉပိူင်ႇသေ သိုပ်ႇ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးမႃး။
ၼႂ်းၵၢင်ပီႊ1996ၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ ပၼ်ႁႅင်း SSPCလႄႈ ငဝ်ႈငုၼ်း တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) ႁႂ်ႈႁူမ်ႈပဵၼ်ႁႅင်းလဵဝ်ၵၼ်သေ တင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး (Shan State Joint Action Committee- SSJAC)၊ တီႈၼႆႈၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ႁပ်ႉပဵၼ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်းသေ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၵၢၼ် မိူင်း၊ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၵၢၼ်သိုၵ်းမႃး ၼင်ႇႁႅင်းတူဝ် ႁႅင်းၸႂ် ၵမ်ႉလႆႈ တေႃႇမၼ်းၸဝ်ႈပေႃး လူႉၶွႆႈ။
ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈၼႆႉ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးၼင်ႇၵၼ်ၵူၺ်ႈဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ၶတ်းၸႂ်ၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးမီးပၼ်ႁႃ သေဢၼ်ဢၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း မီးမႃးၸိုင် ႁူမ်ႈတင်း ၸုမ်းငမ်းယဵၼ် ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ် ၽၢဝ်ႇသေ သၢၼ်ၶတ်းမႃး မီးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၽဝ်ႇ၊ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NC)ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ် တင်း ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း (12)ၸုမ်းသေ တၢင်ႇထိုင် ၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈ ၵၢၼ်မိူင်းမႃး။ ၵဵဝ်ႇ လူၺ်ႈ ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈႁူမ်ႈ တင်းမုၵ်ႉၸုမ်း ငမ်းယဵၼ် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိုၼ် လိၵ်ႈ (ချစ်ကြည်ရေးဂျာနယ် ) ပိုၼ်ႈၽႄႈ ၼႂ်းမိူင်ႈႁူမ်ႈတုမ် ပတ်းပိုၼ်ႉမႃး။
ၼႂ်းၼႃႈတီႈ SSNAၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ပၼ်ၵူၼ်းမိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇ လႆႈႁဵတ်းပၼ် သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း၊ ၵေႃႇသၢင်ႈႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၵေႃႇတင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းမေႃၵၢၼ် (Technical Institute) တင်ႈပၼ်ႁူင်းယႃ၊ လႆႈပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် လၢတ်ႈၵႂၢမ်း ဢင်းၵိတ်ႉ၊ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ ၵၢၼ်သွၼ်ပၢႆးယူႇလီ၊ ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၵၢၼ်လဵင်ႉလူသတ်း၊ ဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်သွၼ် လိၵ်ႈတႆးၶၢဝ်းမႆႈ၊ ပၢင်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉမေႃသွၼ်လိၵ်ႈတႆး၊ ဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပွႆးပီႊမႂ်ႇတႆး၊ ဢွၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆး သႂ်ႇၸွမ်းပၢႆႉ ၸိုဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၸိုဝ်ႈဝဵင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ် မုၵ်ႉၸုမ်းSSNA ႁဵတ်းပၼ်ၽွၼ်းလီ ၵူၼ်းမိူင်း၊ ႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇ ၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ မီးထႅင်ႈတင်းၼမ်၊ လၢတ်ႈပေႃးဢမ်ႇသဵင်ႈ၊ တႅမ်ႈပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈယဝ်ႉယဝ်ႉ။ ယုမ်ႇ ယမ်ဝႃႈ ပေႃးတႅမ်ႈၼႄ ၶႆႈၼႄ မွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ တေႁပ်ႉႁူႉဝႃႈ ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ႁဵတ်း ပၼ် ပုၼ်ႈပၢင်ႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ႁဝ်းၶႃႈ ၵႃႈႁိုဝ် ၼႆယူႇ။ တေႁူႉႁၼ်ဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၽႂ်၊ လုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး၊ သမ်ႉၵႂႃႇတၢင်းလႂ်၊ မီးပၢႆးဝူၼ်ႉသင်၊ မီးၶေႃႈၸုၵ်းမၼ်ႈသင် ၼႆယူႇ။
ၵူၺ်းၵႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵႂၢမ်းၵပ်းထုၵ်ႇမီးဝႆႉဝႃႈ “ၵူၼ်းလီၽီၵျိုၵ်ႈ၊ ၵူၼ်းမိူၵ်ႈၽီၸင်း” ၼႆႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူႉ၊ မႅၼ်ႈ မိူဝ်ႈၽွင်း မၼ်းၸဝ်ႈ တိုၵ်ႉၼုမ်ႇတိုၵ်ႉၵမ်၊ တိုၵ်ႉမီးႁႅင်းတူဝ် ႁႅင်းၸႂ် ႁႅင်းၺၢၼ်ႇ တဵမ်ထူၼ်ႈ၊ မႅၼ်ႈၽွင်း တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းသၢင်ႈ တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပူၼ်ႉလွတ်ႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶီႈၶႃႈ၊ ၽွင်းဢႃႇယူႉ လႆႈ 41ၶူပ်ႇ ၵူၺ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇထၢင်ႇဢမ်ႇထိူမ်ႇ ဢမ်ႇမုင်ႈဢမ်ႇမွင်းသေ မၼ်းၸဝ်ႈ လပ်းတႃလိုမ်းမိူင်း ပူၼ်ႉၸိူင်း တုၵ်ႉၶီ ၼႂ်းၶူင်းၵၢင်ၼႆႉ ၵႂႃႇပႅတ်ႈႁဝ်းၶႃႈလႄႈ ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်သေးလၢႆ ၶေႃႈၶူမ် မွင်ၸႂ်ၸွမ်း ပေႃးဢမ်ႇသုတ်း ဢမ်ႇသဵင်ႈ ဢမ်ႇယဝ်ႉဢမ်ႇဝၢႆး တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ၼင်ႇဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ (ၼဢၽ) တဵၵ်းၸႂ်ႉဝၢင်းၶိူင်ႈလႄႈ ၸုမ်းၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇ ယွမ်းဝၢင်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈ ငိူင်ႉဝႄႈ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ငဝ်ႈငုၼ်း ၶၢႆးသိမ်ႇ၊ မႃးၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA)သေ သိုပ်ႇၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမႃး တေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လၵ်းၼမ်း သဵၼ်ႈတၢင်း ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈ၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၽင်ပၢႆးဝူၼ်ႉ၊ ၵၢၼ်ပွၼ်ႈသွၼ်၊ ၵၢၼ်ၼႄတၢင်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ၵၢၼ်သူၼ်းတုမ်၊ ၵၢၼ်ပဵၼ် တူဝ်ယၢင်ႇလီ ၊ ၵၢၼ်ယိူၼ်ႉၵၼ်ႈ၊ ၵၢၼ်ပႂ်ႉတိုဝ်ႉတၢင်း၊ ၵၢၼ်ၶိုင်ပွင်ငဝ်းလၢႆး ၸိူဝ်းဢၼ် ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ ဢွၼ်ႁဵတ်း ဢွၼ်သၢင်ႈ ၼႄပၼ် ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပေႃးၼႆၸိုင် လႅပ်ႈတေ ဢမ်ႇပေႃးမီး ၵေႃႉတေတွပ်ႇထဵင် ၵႃႈႁိုဝ်လူင်လၢင်။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ထိုင်ပၢၼ်လႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ထိုင်ၶၢဝ်းလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ထိုင်တီႈလႂ်ၵေႃႈယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၵေႃႈယဝ်ႉ ၼႂ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ၽိူၵ်ႇ ၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ် ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၵၢၼ်းယွတ်ႈ တိုၼ်းမီးဝႆႉ၊ ၸပ်းဝႆႉ၊ ၵိုၵ်းဝႆႉတႃႇသေႇၼႆ ၸင်ႇလႆႈ တႅမ်ႈမၢႆ ၵိုၵ်းပိုၼ်းဝႆႉယူႇ။
ၵေႃႉပဵၼ် လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ
ၸၢႆးငိုၼ်း(ပၢႆးပိုၼ်း)
လွႆတႆးလႅင်း
14 March 2017


text:
ၸုမ်းထိင်းသၽႃဝဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၶူဝ်းႁႄႈၶူဝ်းတိုၼ်း REM/SEM Resource and Environment Myanmar/ Social Economic Survey လူင်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းထုင်ႉမိူင်ထၢၼ်ႇ ႁိၼ်ၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 28/05/2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 1 မူင်း ထိုင် 4 မူင်း ယူႇတီႈၸုမ်း REM/SEM ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊတီႇႁသူဝ်း လႄႈ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၼၢၼ်ႇတႃႇလၢႆႇ ဢွၼ်ႁူဝ် ႁႅင်းၵူၼ်း 10 ၵေႃႉသေ မႃးၵူတ်ႇထတ်းထၢမ် လွင်ႈၼႃႈႁိူၼ်းတႃယေး၊ လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်၊ လွင်ႈပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ လွင်ႈပၢႆးယူႇလီ ၼႂ်းထုင်ႉၼမ်ႉမ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ထၢမ်သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် မီးတၢင်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ် မီးၽွၼ်းလီ/ ၽွၼ်းၸႃႉၸိူင်ႉႁိုဝ်လႄႈ မီးလွင်ႈ တုမ်ႉ တိူဝ်ႉ/ ဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸုမ်း REM/SEM တင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဝၢၼ်ႈလူင်၊ ဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢႆး၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်းလႄႈ ဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ် ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ် တီႈဝတ်ႉဝိႁၢရ်ၼမ်ႉမ ဢိူင်ႇၼမ်ႉမ ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ။ တင်းမူတ်း မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 79 ၵေႃႉ၊ ၸုမ်း REM/SEM သမ်ႉ 10 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈ ၵၼ်တင်းမူတ်း 89 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
လုင်းၸၢႆးၵျေႃႇၸိင်ႇ ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇၼမ်ႉမ လၢတ်ႈဝႃႈ “ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶဝ်မႃးယွၼ်း ၶုတ်းတီႈႁူဝ် ၼႃးၾႃႉ/တီႈမႂ်ႇထႅင်ႈ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းမႆႈၸႂ် တီႈၼွင်လူင် ဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢႆး ဢၼ်ၶဝ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းၵူၼ်ႇပင်းယူႇၵူႈမိုဝ်ႉၵူႈဝၼ်း ႁဝ်းၶႃႈၸႂ်ႉၶဝ်ထူမ် ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇထူမ်ပၼ်။ ၶဝ်သမ်ႉၶႂ်ႈမႃးၶုတ်းတီႈႁူဝ် ၼႃးၾႃႉ ယူႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ၵူဝ်မၼ်းတုမ်ႉ တိူဝ်ႉၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၵႂႃႇထႅင်ႈ ယွၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈ ထူပ်းယဝ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢႆး ပဵၼ်ၼွင်လူင်ၵႂႃႇယဝ်ႉ တိူၵ်ႇႁႆႈ လွၵ်းၼႃးၵေႃႈ လူႉသုမ်းၼမ်။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈမၼ်း လူႉ သုမ်းထႅင်ႈလႄႈ မႃးတုၵ်းယွၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်းၶတ်း။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်လႆႈ ၶၢမ်ႇၽွၼ်းလီမၼ်းမီးဢေႇ ဢၼ်လႆႈၶၢမ်ႇတၢမ်ႇၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉလူင်မၼ်း မီးတင်းၼမ်” ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်း 36 ၵေႃႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ “ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် ယွၼ်ႉမၼ်းမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢၼ်ႁဝ်း ၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် လွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ ၵၢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းမီးၽွၼ်းႁၢႆႉၼမ် မိူၼ်ၼင်ႇ လိၼ်ၵူၼ်ႇ ပင်းလူႉၶိုၼ်းၶိုၼ်းဝၼ်းဝၼ်း၊ ယွၼ်ႉၼမ်ႉၼွင်သုင်မႃးၼမ် လႆၶဝ်ႈၼႂ်းၼႃး၊ ၸိုမ်းၶဝ်ႈၼႂ်းၼႃးဢမ်ႇႁႅင်း လႆႈသေပွၵ်ႈ၊ ယွၼ်ႉၼမ်ႉထၢၼ်ႇလႆၶဝ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉတၢင်းတႂ်ႈမၼ်း လႆႈႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ၊ ယွၼ်ႉၶီႈၶူၺ်လိၼ်ၶဝ်လႆသႂ်ႇၼႂ်းႁွင်ႈၼမ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁွင်ႈၼမ်ႉတိုၼ်ႈၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ယွၼ်ႉၸူင်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် လႄႈ လႆႈမႆႈၸႂ် ၵူဝ်လိၼ်လၼ်ႇ ပင်းၵူၼ်ႇၸူမ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
တေႃႈလဵဝ် ၼႃႈလိၼ်ႁိမ်းၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇမိူင်ထၢၼ်ႇ ဝၢၼ်ႈၼႃးၵုၼ်ၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၼင်လိၼ် တႅၵ်ႇငၢၵ်ႈ တၢင်းၵႂၢင်ႈမီး 4 ပႅၵ်ႉ တၢင်းယၢဝ်း မီး မွၵ်ႈ 200 ပေႇပၢႆ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လွင်ႈၸူင်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်ၼႆႉ လႆႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်း ၸင်ႇဝႃႈဢမ်ႇလႆႈၸႂ်တႃႇႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊႁဵတ်းထႅင်ႈ၊ တီႈမႂ်ႇၵေႃႈလီ၊ တီႈၵဝ်ႇၵေႃႈလီ၊ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ၵိုတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈသေ ဢွၵ်ႇမိူဝ်းၵႂႃႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၼမ်ႉမ၊ လွင်ႈဢၼ်ၶဝ်တေမႃး သၢႆႈပၼ်တႅၼ်း ပၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈသင်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ၵိုတ်းပိူင်လဵဝ် ဝႃႈၼႆ။
မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 20/05/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၸုမ်း REM/SEM ၼႆႉ ႁွင်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်တီႈလုမ်းၶဝ် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ယွၼ်ႉမိူင်ထၢၼ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉမႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ႁႅင်းၵူၼ်း 80 ပၢႆ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႃတေႈ၊ ဝၢၼ်ႈႁူးမီ၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ငႃး၊ ဝၢၼ်ႈၵုင်းပဝ်း၊ ဝၢၼ်ႈၼႃးၼၼ်း၊ ဝၢၼ်ႈလူင်၊ ဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢႆး လႄႈ ၽူႈတႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၶွမ်ႊပၼီႊဢၼ်ၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ်တီႈၼႂ်းဢိူင်ႇၼမ်ႉမၼႆႉ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊငူၺ်ႇယီႇပလႄး၊ တႄႇၶုတ်းထၢၼ်ႇႁိၼ် မိူဝ်ႈပီ 2004 မႃးထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပႆႇၵိုတ်းယင်ႉ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶုတ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၶိုၼ်း။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4-5/05/2017 ၶၢဝ်းတၢင်းသွင်ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၸတ်းပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ႁုပ်ႈပီ 2016 တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ။ ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ဝၼ်းတီႈ 5 ၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး၊ ဢၼ်ႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉတၼ်းႁဵင်းႁူဝ်ပဝ်ႈမႃး ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီတဵမ်ၼၼ်ႉ လႆႈမွပ်ႈယိုၼ်ႈ တၼ်းႁဵင်းႁူဝ်ပဝ်ႈပၼ်တီႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ယွတ်ႈသိုၵ်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၼမ်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်း-ၼႆယဝ်ႉ။
ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၶိုၼ်းတၼ်းႁဵင်းႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU မွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဝႃႈ-“ႁဝ်းၶႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မုင်ႈမွင်း တႃႇတေပဵၼ်မႃးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းသၢင်ႈ ႁႂ်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်း။ တႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း။ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃသင်မႃးၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေႁူမ်ႈၵၼ်သေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵႂႃႇ။ CSSU ၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၽႅၼ်ႇၸွင်ႈလူင် ဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်းလႆႈထိုင်ၵူႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး”- ဝႃႈၼႆ။
ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်၊ ပဵၼ်ပႃးၽူႈၼမ်းၼႂ်း 2 ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- “ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ဢွၵ်ႇပၢႆးဝူၼ်ႉသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၵေႃႇတင်ႈမႃး။ ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း ၵေႃႈလႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈတေႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း လႆႈလီငၢမ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶႅမ်ႉလႅပ်ႈတိူဝ်းတွၼ်းလိူဝ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇ ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ”-ဝႃႈၼႆ။
တၼ်းႁဵင်းႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း တူဝ်ႈတၼ်းတႃႇတေႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင် CSSU မီးဝႆႉဝႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၸိုဝ်ႈမူႇၸုမ်းသေ တေဢဝ်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇပိူင် တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼၼ်ႉ ၼႆလႄႈ ဝၢႆးလင် ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး (SSJAC) ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းတူၵ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း ၵေႃႈလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႃႈ- “မိူဝ်ႈငဝ်ႈပိုင်းမၼ်း CSSU လႆႈတႅပ်းတတ်းဝႆႉ တေၵႂႃႇၸွမ်းပိူင်တူဝ်မႄႈလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ မိူဝ်ႈပီၵၢႆၼႆႉၵေႃႈ ပၼ်ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈ မႅၼ်ႈၽွင်းဢႃယုႁူဝ်ပဝ်ႈသမ်ႉတဵမ် ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပဵၼ်ပၢင်ၵုမ် CSSU ၼၼ်ႉ သမ်ႉပႆႇလႆႈလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႉမႂ်ႇလႄႈ ၵွပ်ႈၼၼ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸင်ႇဢမ်ႇတူဝ်ႈတၼ်း တႃႇတေႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ လိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈမႂ်ႇယဝ်ႉ၊ ၾၢႆႇႁဝ်းတူဝ်ႈတၼ်းယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၶၢမ်ႈပူၼ်ႉၵမ်း/ၶိဝ်ႊ ႁဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၶၢဝ်းၼႆႉပီတေမႃး ပေႃးလိူၵ်ႈတင်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈ CSSU မႃး တေတူၵ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၶိုၼ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ”- မွၵ်ႇလၢတ်ႈ ႁၼ်လီၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ။
ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၼႆႉ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၊ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ။ ၸုမ်းတႆးယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၊ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး SSJAC [ဢၼ်မီး SSPP/SSA ၊ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း (ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉသႅင်ၵႅဝ်ႉ)၊] ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းတႆး-မိူင်းထႆး (Shan CBOs, Thailand) ႁူမ်ႈၸႂ်ၵၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 15/10/2013 ။ ဝၢႆးလိုၼ်းမႃး ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ (ESSDDP) ႁိုဝ် ပႃႇတီႇၵွင်ၸႆး၊ ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်သိုင်ႇ ၾိင်ႈမိူင်းတႆး၊ ၸုမ်းသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၸိုင်ႈတႆး (NGSS) ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (TYO) ၊ မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး-မိူင်းထႆး (TNAT)၊ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈၶဝ်ႈပႃးပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း။
မီးယိူင်းဢၢၼ်းလူင် ပိူဝ်ႈတႃႇၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ မီးယိူင်းဢၢၼ်း လႄႈ လၵ်းၵၢၼ် သွင်ပိူင်- 1.ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈ ၵမ်ၸႃတႃ (ၵၢမ်ႇၵျမ်ႇမႃႇ) ၸိုင်ႈတႆး။ 2.ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ယူင်ႉၶၢပ်ႈၵၢၼ်မိူင်း (Political frame-work) ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်း (ၸိုင်ႈတႆးၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ)။


text:
တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႈလဵင်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ ၾၼ်းမႄႈလဵင်ႉလႄႈလုၵ်ႈယိင်း မၢတ်ႇၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်း လႆႈသူင်ႇယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃမူႇၸေႊ တူဝ်ၵေႃႉၾၼ်းတႄႉ ၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈတိုၵ်ႉၸွမ်းႁႃတူဝ်ယူႇ။
ဝၼ်းတီႈ 05/06/2017 ၸဝ်ႈလၢၼ်ႉၶၢႆၶိူင်ႈၶူဝ်းတႃႇႁဵတ်းႁိူၼ်း တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၺႃးလုၵ်ႈလဵင်ႉ (လုၵ်ႈၸၢင်ႈ) ၾၼ်း။ ၵေႃႉဢၼ်ၺႃးၾၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼၢင်းသႅင်းမႂ်ႇ ဢႃယု40ပီလႄႈ လုၵ်ႈယိင်း မၼ်းၼၢင်း ယိင်းသႅင်ဢေး ဢႃယု 18ပီ ။ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၺႃးၾၼ်းတီႈႁူဝ်မႃႇ၊ ၵွၵ်းႁူဝ်၊ တီႈၶႅၼ်တီႈ မိုဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မၢတ်ႇၸဵပ်းလိူဝ်ႁႅင်း ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈႁူင်းယႃမူႇၸေႊ။
ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ၾၼ်းၼၼ်ႉၸိုဝ်ႈ တဵင်းထုၼ်းဢွင်ႇ (ၽူဝ်းတႃး) လုၵ်ႉမိူင်း မဵတ်ႉထိလႃႇ သေ မႃးႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈသႅင်ႇလၢၼ်ႉၼႆႉလႆႈမွၵ်ႈ 3 လိူၼ်။ ယွၼ်ႉမၼ်းၸၢႆး မီးတၢင်းယၢမ်ႈမေႃလၵ်ႉ ၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်းႁိူၼ်းလႄႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၸင်ႇလိုပ်ႈမၼ်းဢွၵ်ႇၵၢၼ် ပူၼ်ႉမႃးမွၵ်ႈ 10 ဝၼ်းပၢႆ။
လုင်းၸၢႆးမွၵ်ႇသႂ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸုမ်းၶွတ်ႇလိူတ်ႈ UP ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းလၢတ်ႈဝႃႈ- – “ လုၵ်ႈလဵင်ႉၶဝ်ၼႆႉ ယွၼ်ႉမၼ်းမီးတၢင်းယၢမ်ႈ မေႃလၵ်ႉၶူဝ်းၶွင် မိူၼ်ၼင်ႇရူတ်ႉၶိူင်ႈ၊ ၾူၼ်း၊ ငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၸင်ႇ လိုပ်ႈဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ။ ဢွၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းမႃးယွၼ်းငိုၼ်း မႃးလွၵ်ႇငိုတ်ႈထႅင်ႈ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းသမ်ႉဢမ်ႇဝႆႉၼၵ်းၼႃ ဢမ်ႇၾၢင်ႉသတိလႄႈၸင်ႇပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼႆ။
ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ သိုပ်ႇၼႆႉၵႂႃႇ ပေႃးတေၸၢင်ႈၵူၼ်းမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းႁဝ်းၸိုင် တၵ်းလႆႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်း တၢင်းယၢမ်ႈၶဝ်လီလီၵွၼ်ႇ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေမီးလွင်ႈလွတ်ႈၽေး တင်းၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်း လႄႈသၢႆၸႂ်ၼၼ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။
တဵင်းထုၼ်းဢွင်ႇ(ၽူဝ်းတႃး) ၵူၼ်းဢၼ်ၾၼ်းၶိုၼ်းမႄႈလဵင်ႉလႄႈ လုၵ်ႈယိင်းမႄႈလဵင်ႉၼႆႉ ၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်ၸွမ်းတီႉၺွပ်းမႃးပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်း ပိူင်မၢႆမီႈ ၼၼ်ႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။


text:
ဝၼ်းတီႈ 5/12/2016 ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၶုၵ်းထူပ်း ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်ၸိူဝ်းတၢၼ်းၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈသၢႆၸႂ် တႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ ပၢင်ၵႅဝ်ႈၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းႁေႃ ၼွင်ငိုၼ်း ဝဵင်းမႂ်ႇဝၢၼ်ႈႁႆး ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။
တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ (2) ၸွမ်ႁၢၼ်ၶုၼ်သႅင် လၢတ်ႈဝႃႈ – “မိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၸဝ်ႈ ၶုၼ်ဢုင်း ပွင်ႇ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး ၊ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး တူၵ်းသုမ်းၵႂႃႇၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈၶုၼ်ဢုင်းပွင်ႇႁဝ်းၶႃႈ တူၵ်းသုမ်း ၵႂႃႇၼၼ်ႉၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ဢႃႇၸႃႇၼီႇ ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် ႁူဝ်ႁဵင် ႁူဝ်မိုၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆၵေႃႈ ၶဝ်လႆႈ လူႇ ၼိူဝ်ႉ လိူတ်ႈၵႂႃႇ ပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၊ ပုၼ်ႈတႃႇၽွၼ်းလီၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း တႆး ႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇယဝ်ႉ ။ ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ တိုၵ်ႉမီးဢသၢၵ်ႈယူႇၼႆႉ တေလႆႈဝႆႉၸႂ်ႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ်သေ သိုပ်ႇႁၢပ်ႇထၢမ်းၵႂႃႇ ပုၼ်ႈၽွၼ်းပိုၼ်းပၼ် ဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇယဝ်ႉတူဝ်ႈ” – ဝႃႈၼႆ ။
ပၢင်ၵႅဝ်ႈဝၼ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းႁေႃၼွင်ငိုၼ်း တင်ႈတႄႇ ၵၢင်ၼႂ် 09 မူင်း တေႃႇ11 မူင်း ၼၼ်ႉ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မိူၼ်ၼင်ႇ ၽူႈၼမ်းၼႃႈ (2) ၸွမ်သိုၵ်းၼေႃႇမိူင်းလူင် ၊ ၵႅမ်ႁူဝ် ပဝ်ႈ (2) ၸွမ်ႁၢၼ်ၶုၼ်သႅင် ၊ ၵေႃႇမတီႇငဝ်ႈငုၼ်း ၸဝ်ႈသိူၵ်းလူင် မင်းႁုင်ႈ ၊ ၵႅမ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ် သိုၵ်းထီႉ (1) ၸွမ်ႁၢၼ် ငဝ်းၾႃႉ ၊ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း ၸဝ်ႈသိုၵ်းၶမ်းတီႇ ၊ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်း 74 ၸဝ်ႈသိုၵ်း လၢဝ်ပိူင်း ၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း (1) ၸဝ်ႈသိုၵ်းၵျေႃႇလႃႉ ၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း (2) ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၸၢႆးသူႉ ၊ ၽူႈ ၼမ်းၼႂ်း (3) ၸဝ်ႈႁၢၼ်ပႃႉထုၼ်း ၊ ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်းသိုၵ်းငဝ်ႈငုၼ်း ၸဝ်ႈႁၢၼ်သႅင်ႁၢၼ် ၊ ၽူႈၵွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ် လုမ်းၵပ်းသိုပ်ႇ ၸဝ်ႈႁၢၼ်တွၼ်းၶမ်း ဢိၵ်ႇပႃးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၽူႈမီးၸၼ်ႉ လႄႈၵေႃႉသိုၵ်း ၵေႃႉႁၢၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ မွၵ်ႈ 300 ။
ၽူႈၼမ်းၼႂ်းထီႉ 1 ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈသိုၵ်းၵျေႃႇလႃႉၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၼႂ်းပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း ၶႃႈၼႆၵေႃႈ မီးမႃး ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ ပိုၼ်း တႆး ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်းယူႇ ၵူႈၽိုၼ်ၽိုၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈသၢႆၸႂ် ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်လုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈသေ တဵမ်ႈမၢႆတၢင်ႇၽိုၼ်ဝႆႉ။ ဢိင်ဢဝ်ဝၼ်းၵိုတ်းပိုၼ်း ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် ၸိူဝ်းလူႇၼိူဝ်ႉ လိူတ်ႇသၢႆၸႂ် တႃႇဝၢၼ်ႈတႃႇမိူင်း သေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၼႆႉယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ ။
ၽွင်းပီ 1978 ၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼေႇဝိၼ်း လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလၢႆတီႈ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ် ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၼ်ႇ ႁွင်ႉၸဝ်ႈဢုင်းပွင်ႇ လႆႈလူႇတၢၼ်းၼိူဝ်ႉလိူတ်ႇသၢႆၵႂႃႇၼႃႈသိုၵ်း။ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး လႆႈမၵ်းမၼ်ႈ ဝၼ်းၸဝ်ႈဢုင်းပွင်ႇ လုသဵင်ႈသုတ်းမုၼ်ႈ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၽူႈႁတ်းႁၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ။ တႄႇပီ 1979 ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး လႆႈၸတ်းပၢင်ၵႅဝ်ႇ တၵ်ႉယမ်ထိုင် ဝိၺိၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၽူႈႁတ်းႁၢၼ် မႃးတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် ။


text:
သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းမိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ မေႃသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်မ ဝဵင်းမိူင်း ပဵင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ဢွၵ်ႇ ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ ၽူႈၶိုၼ်ႈၾိုၵ်းသွၼ်မီးႁိမ်း 200 ၵေႃႉ။
ၸဝ်ႈၶူးၻွၵ်ႇတႃႇ ၼေႃႇၶမ်းလႃႉ ထမ်မသႃမိ လႄႈၸဝ်ႈသြႃႇၵေႃးသၼ်ႇလ ဢွၼ်ႁူဝ်သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းဝဵင်းမိူင်း ပဵင်းသေ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ မေႃသွၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်မ ဝၼ်းတီႈ 23 – 29 /04/2017 ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် 7 ဝၼ်း တီႈၵျွင်းလူင်မိူင်းပဵင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ဢွၵ်ႇ ။
ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၼႆႉ ၶူးပူင်သွၼ်ပၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၶူးသီရိထမ်မ ဝတ်ႉဝေႇလုဝုၼ်ႇတူၼ်ႈတီး၊ ၸဝ်ႈၶူးမုၼိၼ်ႇတ ဝၢၼ်ႈၸၢမ် မိူင်းမူႉ၊ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃသႃႇမိ ၵျွင်းၵၢင်ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊ ၸဝ်ႈသြႃႇ ဝိၸေႇယ ၵျွင်းၵၢင်ဝဵင်း သႅၼ်ဝီ၊ ၸဝ်ႈၶူးၵေႃးသၼ်ႇလ ၵျွင်းၽြႃးလူင် တၢင်ႉယၢၼ်း၊ ၸဝ်ႈၶူးဝိသုတ်ႉထ သီႇပေႃႉ၊ မေႃသွၼ်ၼၢင်းဢေမီ၊ ၼၢင်းၶမ်းပၢင်ႇ၊ ၼၢင်းၸၢမ်လႅင်း၊ ၼၢင်းၼုၸိင်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပူင်သွၼ်ပၼ် လၢႆးပူၵ်းပွင်ၽဝလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၊ လွင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၊ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆး၊ လွင်ႈၾိင်ႈ ငႄႈပုတ်ႉထ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၸဝ်ႈၶူးသီရိထမ်မ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈဝႃႈ – “တီႈၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်မ ၾၢႆႇပိူၼ်ႈ (မၢၼ်ႈ) မီးတင်းၼမ်ယဝ်ႉ ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်မ ၾၢႆႇတႆးပႆႇမီးလႄႈ ယွၼ်းႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ် ၶတ်းၸႂ်ၸွႆႈၵၼ်ၵႂႃႇသေၵမ်း ” ဝႃႈၼႆ။
သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ – “ ဢၼ်လႂ်လမ်ႇလွင်ႈ ႁႂ်ႈႁဝ်းမေႃဝူၼ်ႉသေၸႅၵ်ႇၽႄ ႁဝ်းတေဢၢၼ်း ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵၼ်းဢဝ် ၽႃသႃပိူၼ်ႈၵူၺ်းယဝ်ႉႁႃႉ ? ၽႃသႃပေႃႈမႄႈႁဝ်း ပူႇႁဵတ်းမႃးယႃႈႁဵတ်းဝႆႉ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေဢၢၼ်းလိုမ်းပႅတ်ႈသေယဝ်ႉႁႃႉ တေဢဝ်ၽႃသႃပိူၼ်ႈၸႂ်ႉၵူၺ်းယဝ်ႉႁႃႉ ? တေ ဢဝ်ၽႃသႃပိူၼ်ႈမႃးပဵၼ်ယႂ်ႇ ၼႂ်းႁဝ်းႁႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်း ထၢမ်တူၺ်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ တူင်ႇဝူင်းႁဝ်းဢိတ်းၼိုင်ႈ” – ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉမေႃသွၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈ ၸဝ်ႈၶူးသီရိထမ်မ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၊ ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃသႃႇလ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၊ လႄႈၸဝ်ႈ ၶူးပၺ်ၺႃသႃႇမိ ဝဵင်းတၢင်ႉ ယၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ႁူဝ်သင်ၶၸဝ်ႈ လႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ႁူမ်ႈၵၼ် သေ ၸတ်းႁဵတ်း မႃးလၢႆၸႄႈ ဝဵင်း မိူၼ်ၼင်ႇ – မိူင်းပွၼ် ၊ ပၢင်လူင် ၊ သီႇပေႃႉ ၊ ၵေးသီး ၊ လၢႆးၶႃႈ ၊ ၼမ်ႉၸၢင် ၊ မိူင်းၵိုင် ၊ ပၢင်ႇဢူႈလူင် (မေႇမဵဝ်ႉ) ၊ မိူင်းပၼ်ႇ ၊ လၢင်းၶိူဝ်း ၊ မိူင်းၼၢႆး ၊ မွၵ်ႇမႆႇ ၊ သီႇသႅင်ႇ၊ၵဵင်းတွင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇပွတ်း ဢွၵ်ႇၶူင်းတႄႉ ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈဝႃႈၼႆ။
ၵေႃပွင်ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းထမ်မၼႆႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၶူးသီရိထမ်မလႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈၵၼ်သေ ႁဵတ်း သၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2014 မီးယိူင်းဢၢၼ်းလူင် 5ၶေႃႈ – 1. ႁႂ်ႈမေႃၶဝ်ႈဢွၵ်ႇဝတ်ႉဝႃး ႁႂ်ႈမေႃၼပ်ႉ ယမ်ၽြႃး ၊ တြႃး ၊ သင်ၶ ။ 2. ႁႂ်ႈမီး တၢင်းႁူႉလွင်ႈထမ်မလႄႈ ႁႂ်ႈမီးတၢင်းယၢမ်ႈလီ ။ 3. ႁႂ်ႈဢဝ်ထမ်မ သေပူၵ်းပွင်ၽဝ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ။ 4. ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ။ 5. ႁႂ်ႈမေႃႁၵ်ႉပႅင်းၽႃသႃ သႃသၼႃပုတ်ႉ တိုဝ်းၵမ်ၸွမ်းၵႂၢမ်းသင်ႇ သွၼ်ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ– ၸိူဝ်းၼႆႉ ။


text:
ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင်လႄႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၾၢႆႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊတႃႇ တေၶိုၼ်း ယုၵ်ႉမုၼ်း ၶူၼ်ႉႁႃၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇမိူင်းတႆး ၸင်ႇလႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉၶွမ်ႊမတီႊၸူဝ်ႈၶၢဝ်း တႃႇတေတုၵ်းယွၼ်းၶိုၼ်းတီႈလိၼ်လႄႈ ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် ႁႂ်ႈလႆႈဢၼုၺၢတ်ႈ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈ ၶိုၼ်းႁႂ်ႈမိူၼ်ႁေႃလူင်လႄႈ တေတုၵ်းယွၼ်းထႅင်ႈလွင်ႈလႆႈလူႉသုမ်း ၵႂႃႇတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 10/06/2017 ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၾၢႆႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလႄႈတင်း ပေႃႈၾႃႉမႄႈမိူင်းၶဝ် ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်သေ ၸင်ႇလႆႈၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊ တီႈလုမ်းပႃႇတီႇၵွင်ၸႆး ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။
ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၶွမ်ႊမတီႊ လုင်းၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉသိူဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ဝၼ်းတီႈ 23-25 လိူၼ်ဢေႊၿရိူဝ်ႊၼၼ်ႉ ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးသႅင်တိပ်ႉလႄႈ လုင်းၸၢႆးလူင် မိူင်းၶၢၵ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၶႆႈပႃးပိုၼ်းႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉယူႇ ၶေႃႈ ၵၢင်ၸႂ် ဢၼ်တုၵ်းယွၼ်းၵႂႃႇ 3 ၶေႃႈ မိူၼ် တႃႇတေၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းႁၢင်ႈဢၼ်မိူၼ်ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်၊ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢဝ်တီႈလိၼ်ၵဝ်ႇႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉမွပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင်၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးလႄႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈၶွင် ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်။ ႁေႃဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ ၼႂ်းမိူင်းတႆး ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးတင်းမူတ်း တင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈၾၢႆႇႁွင်ႇၵၢၼ် ၶူၼ်ႉၶႂႃႉၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇၶဝ် ႁႂ်ႈတူၺ်းလူ ၵုမ်းထိင်းဝႆႉပၼ်ပႃး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈလိၵ်ႈ ဢၼ်တၢင်ႇၵႂႃႇၼႆႉသေ ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ထၢမ်ၵႂႃႇတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၶူၼ်ႉၶႂႃႉ ဝႃႈ လွင်ႈႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ဝႆႉ ပီႈၼွင်ႉၵဵင်းတုင်တုၵ်းယွၼ်းမႃး ၶႂ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၶိုၼ်းႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် ၶႂ်ႈလႆႈ ၶိုၼ်းတီႈလိၼ်ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ မီးၶွမ်ႊမတီႊယဝ်ႉႁႃႉၼႆသေ လႆႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇၽွင်းလူင်ထၢမ်မႃးၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ႁဝ်း ၶႃႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင် ၸင်ႇလႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊ။ ၶွမ်ႊမတီႊဢၼ်လႆႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးသမ်ႉ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၶွမ်ႊမတီႊၾၢႆႇၶူၼ်ႉႁႃၶိုၼ်းၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇမိူင်းတႆး ပဵၼ်ၶွမ်ႊမတီႊၸူဝ်ႈၶၢဝ်း” ဝႃႈၼႆ။
ၶွမ်ႊမတီႊဢၼ်လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈၵႂႃႇၼႆႉ တင်းမူတ်းမီးၵူၼ်း 17 ၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈပဵၼ် လုင်း ၸၢႆးႁွင်ၶမ်း၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသြႃႇၸၢႆးသႅင်ၶမ်း၊ ၽူးၼမ်းၼႂ်း လုင်းၸၢႆးဝိၼ်းမိၼ်ႉ၊ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း လုင်းၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉသိူဝ်။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တေမီးမိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈသီရိ၊ လုင်းၸၢႆးလူင်၊ ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊၸၢႆးသႅင်တိပ်ႉ၊ လုင်းၸၢႆးယီႈတိပ်ႉဝူင်း၊ လုင်းၸၢႆးလူင်ယီး၊ လုင်းၸၢႆးၼုတ်း၊ လုင်းၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉပုၼ်ႉ၊ ၼၢင်းႁွမ်ၼူၼ်းၶမ်း၊ လုင်းၸၢႆးထေးဢွင်ႇ၊ ၸၢႆးသၢမ်လွတ်ႈ၊ ၸၢႆးၶိတ်ႉဢေး တူဝ် တႅၼ်းတႃႈၵုင်ႈလႄႈ လုင်းၸၢႆးၼုတ်း တူဝ်တႅၼ်းတူၼ်ႈတီး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉၵေႃႈ တႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးသေ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇ တႃႇတေႁူၺ်းသူၼ်းပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၵဵင်းတုင်သေဢမ်ႇၵႃး ပီႈၼွင်ႉၵဝ်ႈၸႄႈဝဵင်းၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေႁူၺ်းသူၼ်းပႃး ၸိူဝ်ႉႁိူဝ်ႇငိူၼ်ႈၶႆးၸဝ်ႈၾႃႉတႆး ၸိူဝ်းႁွတ်ႈၵႂႃႇမီးဝႆႉၼွၵ်ႈမိူင်းလႄႈသင်၊ ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈလႄႈသင် တေႁူၺ်းသူၼ်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးလင်ႁူၺ်းသူၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ တေမႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း ယဝ်ႉၵေႃႈ တႃႇတေႁဵတ်းသၢင်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း တုၵ်းယွၼ်းၵႂႃႇ တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈႁေႃလူင်ၸဝ်ႈၾႃႉ။ တႃႇတေၵုမ်းထိင်း ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇႁေႃလူင်ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးတင်းမူတ်း။ ၼႂ်းၶွမ်ႊမတီႊၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပႃးမႃး ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈၵေႃႉၵူႈၸၼ်ႉ ထၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တေဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ။
လုင်းသၢမ်တိပ်ႉသိူဝ် လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ယႃႇပေဝႃႈတေယွၼ်းႁေႃလူင်ၼႆႉၶိုၼ်းလႃႈ ပေႃးလၢတ်ႈၶိူဝ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၵူၺ်းၵေႃႈ ယင်းလႆႈၺႃးတီႉၺွပ်းယူႇ မိူၼ်ၼင်ႇပေႃႈၾႃႉမႄႈမိူင်း 3 ၵေႃႉ တုၵ်းယွၼ်း လွင်ႈႁေႃၵဝ်ႇၼႆႉသေ ယၢမ်ႈၺႃး တီႉမႃးယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈဢမ်ႇႁတ်ႉတုၵ်းယွၼ်းမႃး။ ဝၢႆးလင် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၻီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢိတ်းဢီႈၼႆသေလႄႈ ၸင်ႇလႆႈဢွၼ်ၵၼ်တႅပ်းတတ်း တႃႇတေႁႃ တုၵ်းယွၼ်းႁေႃလူင်ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇၶဝ် ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈသင်ႇဝႆႉ ၵွၼ်ႇမိူဝ်ႈၶဝ်ပႆႇတၢႆ ႁႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်း ဢဝ်ၶိုၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၵဵင်းတုင် ႁႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၵိူတ်ႇမႃးပႃႈလင် ဝၢႆးလင်ယႃႉၵူၼ်ႇႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉၵေႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉပိုၼ်းသေ လႆႈမႃးတွင်ႈမႃးထၢမ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်ဢမ်ႇတုၵ်းယွၼ်းၶိုၼ်းႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်။ ၵွပ်ႈၼႆ ၸင်ႇလႆႈမီးလွင်ႈတုၵ်းယွၼ်းမႃးၼင်ႇၼႆ။ ၵွပ်ႈၼႆ လႄႈ ဢၼ်လႆႈတုၵ်းယွၼ်းၵႂႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်လုင်းသၢမ်တိပ်ႉသိူဝ်ၵေႃႉလဵဝ် မၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈၵၢင်ၸႂ်ၼႂ်း မၢၵ်ႇ ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတင်းမူတ်းတင်းသဵင်ႈလႄႈ ၸင်ႈလႆႈၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊ တႃႇတေတုၵ်းယွၼ်းၶိုၼ်း ဝႃႈ ၼႆ။
ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ၶဝ်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးဢၼ်ၼိုင်ႈ ပဵၼ်ႁေႃလူင်ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶေႃႈၸီႉသင်ႇငဝ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၸွမ်သိုၵ်းမွင်ႇဢေး ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉမ 77 ၸွမ်သိုၵ်းတႅၵ်ႉသိၼ်ႇ လႆႈၸီႉသင်ႇႁႂ်ႈယႃႉၵူၼ်ႇပႅတ်ႈ ႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 9 လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ပီ 1991 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 7:41 မူင်း ။ ဝၢႆးလင်ယႃႉၵူၼ်ႇပင်းႁေႃလူင်ၵဵင်းတုင်ယဝ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းၵဵင်းတုင်တႅၼ်း သႂ်ႇၼိူဝ်ႁေႃလူင် ၵဵင်းတုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


text:
တင်ႈတႄႇလိူၼ်မၢတ်ႊၶျ်တေႃႇထိုင် လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၶၢဝ်းမႆႈ 2 လိူၼ်တၢင်းၼႃႈၼႆႉ ၸုမ်းၵေႃတႆး တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ ဝႆႉၼၵ်းလွင်ႈၵၢၼ်လၢတ်ႈၵၢၼ်ထွမ်ႇ ဢိၵ်ႇပၢင်ပူၵ်းပွင်ၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ။
ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ တေပိုတ်ႇၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 20/03/2017 ၵႂႃႇ၊ ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈပၢင်သွၼ်ဝႃႈ တႆးၵေႃႉၾၢႆႇၵၢၼ်ႁဵၼ်း (Dai Kaw Learning Society) ။ ႁူဝ်ၶေႃႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း မီး 6 ႁူဝ်ၶေႃႈ၊ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ၵၢၼ်လၢတ်ႈလႄႈၵၢၼ်ထွမ်ႇ ပဵၼ်ပိူင်လူင်။ လိၵ်ႈတႆး၊ ၵၢၼ်သၢင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈၾၢႆႇတႆး၊ ၵၢၼ်ယုၵ်ႉမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ယဵၼ်ႇငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တေႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸိူဝ်းမီးၸၼ်ႉ 8 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၵူၺ်း-ၼႆယဝ်ႉ။
“ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ၼႂ်းတူင်ႇလႂ်တူင်ႇၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်မႃးၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်လႆႈ၊ မႃးၸႅၵ်ႇပၼ်တၢင်းႁူႉ တၢင်းႁၼ်ၵၼ်လႆႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပေႃးၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်လူဝ်ႇတၢင်းႁူႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃ ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈၵႂႃႇၽိူမ်ႉထႅမ်ပၼ်တီႈၶဝ်လႆႈ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼၼ်။ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းတေတႄႇတီႈ ၵေႃတႆးၼႆႉဢွၼ်တၢင်း” -ၼၢင်းမူၺ်သႅင် ၽူႈၵုမ်းပၢင်သွၼ်လၢတ်ႈ။
မုၵ်ႉၸုမ်းၵေႃတႆးၼႆႉ ငဝ်းလုမ်းပၵ်းဝႆႉတီႈထုင်ႉလွႆတႆးလီ ၸႄႈဝဵင်းၵႃလီႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၶူင်းၵၢၼ်လူင် ဢၼ်ၵေႃတႆးတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇဝႆႉၼၼ်ႉ မီး 3 ဢၼ်- 1. Internship ၵႃလီႉ။ 2.Social walker လႃႈသဵဝ်ႈ လႄႈ 3.Internship တႃႈၵုင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
လွင်ႈၽသႃးၸႄႈမိူင်းတႆး တႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၸၢဝ်းၶိူဝ်းပွတ်းႁွင်ႇ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းပလွင်ႈ/ ၶၢင်/ တႆး တွပ်ႇလၢတ်ႈပၼ်တၢင်း ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပေႃးမၵ်းမၼ်ႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၵေႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၵေႃႈ ၵိုင်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼင်ႇၵဝ်ႇ ။
(ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လူၺ်းၶျႄႇရီႇ ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းပလွင်ႈ ၵေႃႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၾၢႆႇဢွၼ်ႁူဝ် လွင်ႈပေႃႇလသီႇ ၼႂ်းၸုမ်းၼၢင်းယိင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ (WLB) တွပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။)
ထၢမ်- ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းတွၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉ တီႈၸုမ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁၢႆႉၼိူဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ဢၼ်ဝႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ပဝ်ႈမၢႆသေႁဵတ်းႁၢႆႉယူႇ၊ ပိုတ်းယိုဝ်းယူႇမိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်း isis ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ၊ တေလႆႈၵႂႃႇၸႂ်ႉၼိူဝ်ၸုမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း ။
ထၢမ်-ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၵိုင်ႇထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၸုမ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ၸုမ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈၵေႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းႁဵတ်းႁၢႆႉ ႁဵတ်းမိူၵ်ႈလိူင်းၼႆယူႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ တပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈၼႆႉ တွၼ်ႈတႃႇဢႃႇၼႃႇမၼ်းတေမၼ်ႈၵိုမ်းၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈမၼ်းတိုၼ်းတေႁဵတ်း၊ မၼ်းပဵၼ်ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄဢႃႇၼႃႇတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်း။ ပေႃးမႃးတူၺ်းတင်ႈတႄႇပီ 1962 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်ၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်း ၶဝ်ႈလေႃႇတိုၵ်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ တီႉၺွပ်းၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၸီႉၼႄးဝႃႈၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ၸူၼ်ၼႆသေ ၶႃႈႁႅမ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇပေႃႉထုပ်ႉ၊ ပေႃးပဵၼ်ၼၢင်းယိင်းၵေႃႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ၊ ႁိမ်ၸူၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်၊ ဢဝ်ၾႆးၽဝ်ဝၢၼ်ႈ၊ ဢဝ်ၶိူင်ႈဝိၼ်တိုၵ်းသိုၵ်းယိုဝ်းၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းယူႇသဝ်း။ ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းပဵၼ်တၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၶဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ။
လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 1988 ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၾၢႆႇတၢင်းတပ်ႉမတေႃႇ ယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း။ မိူဝ်ႈပီ 2007 သင်ၶၸဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၶဝ်ၼပ်ႉထိုဝ်ၵိူဝ်းလီ ၼႄၵၢင်ၸႂ်ၵေႃႈ ၶဝ်ယင်းတီႉၺွပ်းဢဝ်ၵႂႃႇတဵၵ်းတဵင်ပေႃႉထုပ်ႉ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်း တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၸုမ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ။
ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈဝႆႉၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ပဝ်ႈမၢႆသေ ႁဵတ်းႁၢႆႉပိုတ်းယိုဝ်း သႂ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ႁဝ်းၵေႃႈၸၢင်ႈဝႃႈႁင်းၶဝ်ဝႃႈ ၶဝ်ပဵၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉလႆႈယူႇ။ ပဵၼ်ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၵေႃႈယဝ်ႉ ပေႃးႁဵတ်းမိူၵ်ႈမႂ်ႈလိူင်းၸိူင်းၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ႁဝ်းတိုၼ်းဝႃႈပဵၼ်ၸုမ်း ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉတိၵ်းတိၵ်း ။
ထၢမ်- ၵၢၼ်တီႈၼႄးသေၸုမ်းၸုမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇႁႃႉ။ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်လီသုတ်း တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈတင်ႈၸိုဝ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇဝႃႈပဵၼ် ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ လၢႆးတၢင်းၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉလႆႈ။ ဢၼ်ယႃႉႁႂ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ လူႉၵွႆယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉမတေႃႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉၵမ်းလဵဝ်။ လွင်ႈၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်ဝႆးဝႆး၊ မူႇၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်းၼႆၸိုင် မိူင်းမၢၼ်ႈတၵ်းတေလႆႈငမ်းယဵၼ် ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆး ဢမ်ႇႁၢင်ႉဢမ်ႇၵၢတ်ႈ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ ။
မုၼ်းၼေႇရီႇ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းၶၢင် မိူင်းထႆး၊ ၵေႃႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ် ၾၢႆႇပေႃႇလသီႇ ၼႂ်းၸုမ်းၼၢင်းယိင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ (WLB) တွပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။
ထၢမ်- ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ-ၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇတူၺ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ၊ ဢဝ်ၵူႈလွၵ်းၵူႈလၢႆးသေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼႆႉ ၸုမ်းၶဝ်ၼႆႉႁဝ်းထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ။
ထၢမ်-ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၵိုင်ႇထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၸုမ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ တေႁွင်ႉၽႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈႁၼ်တႄႉ ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ၶဝ်ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၼၢင်းယိင်းတီႈၼၼ်ႈၺႃးၵၼ်ႉၸၼ်၊ ၵူၼ်းမိူင်း တီႈၼၼ်ႈၺႃးၶႃႈႁႅမ်တၢႆ၊ ၶဝ်ႁွတ်ႈဝၢၼ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉၺႃးယိုဝ်း၊ လွင်ႈဝႃႈၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁႃႉ ၵူၼ်းထဝ်ႈႁႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်။ တေႃႇၼင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢၼ်ၼုင်ႈၶူဝ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းသေ ၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ ယင်းဢဝ်ၵွင်ႈယိုဝ်း၊ ယိုဝ်းယဝ်ႉဢမ်ႇပၼ်ဢဝ်သူင်ႇႁူင်းယႃၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁၼ်မႃးတင်းၼမ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႆႈလူႉတၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ယၢမ်ႈမီးမႃး ။
လွင်ႈၽဝ်ပႅတ်ႈ ႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈသူၼ် ၽဝ်ဝတ်ႉၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ၊ ၽဝ်ၵျွင်းၽြႃးၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ႁဵတ်းႁူဝ်ႉႁႄႉၵင်ႈၽေးတႃႇၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်တီႉၺွပ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ပႃးၸဵမ်ၼၢင်းယိင်း ၵႂႃႇႁၢပ်ႇၶျေႃးၶဝ်၊ ၵၼ်ႉၸၼ်ၶိုၼ်းၼၢင်းယိင်း ဢၼ်ၵႂႃႇႁၢပ်ႇၶျေႃးၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ႁဵတ်းၼိူဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းမူတ်း။ ဢၼ်ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်ယိုဝ်းၶဝ်ႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလူႉတၢႆ၊ ဢဝ်ၾႆးၽဝ်ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း၊ ၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတဝ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၼႂ်းႁိူၼ်းၼႂ်းယေးၵႂႃႇမူတ်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းယူႇ လႄႈသင်၊ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈပိူင်တိုဝ်းၵမ်သိုၵ်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ဝႆႉပဝ်ႈမၢႆတီႈၵူၼ်းမိူင်းသေ လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းႁၢႆႉၵဝ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်ႉၶယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈလႂ်ဢမ်ႇလႆႈ၊ ပေႃးတၢင်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈ လွၵ်ႇငိုတ်ႈဝႃႈတေၶႃႈႁႅမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ။
ထၢမ်- ၵၢၼ်တီႈၼႄးသေၸုမ်းၸုမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇႁႃႉ။ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်လီသုတ်း တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်? ။
တွပ်ႇ-တွၼ်ႈတႃႇတေလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈလႄႈ တွၼ်ႈတႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းလႂ်ဢမ်ႇဝႃႈ တၵ်းလႆႈသိုဝ်ႈသႂ်တေႃႇၵူၼ်းမိူင်း၊ တၵ်းတေလႆႈထွမ်ႇသဵင်ၵူၼ်းမိူင်း သဵင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ တၵ်းတေလႆႈ ၶပ်းၶိုင်ႁဵတ်းပၼ် လွင်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈ။ ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်တေလႆႈယွမ်းႁပ်ႉ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ၊ တၵ်းတေလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇႁႂ်ႈၶိုတ်းတၼ်း။ ထုၵ်ႇလႆႈၼပ်ႉယမ်ၵၼ်၊ ၼပ်ႉယမ်သုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ တႃႇတေပဵၼ်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း၊ တေလႆႈဝႆႉၵႃႈၶၼ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်သေ လူင်းမိုဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ။
(ယိင်းႁၢၼ်ၾႃႉ၊ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇၸုမ်းၵပ်းသၢၼ်လွင်ႈၼၢင်းယိင်းတႆး (SWAN) ၵေႃႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၾၢႆႇပေႃႇလသီႇ ၸုမ်းၼၢင်းယိင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တွပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။)
ထၢမ်- ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆႉ ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ? ။
တွပ်ႇ- ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇဝႆႉလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈသၢႆၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ပဵၼ်ပိူင်လူင်၊ ဢဝ်ၵူႈလၢႆးလၢႆးသေ မႃးပေႉၵိၼ်တဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်းသင်၊ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇသင်၊ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းပူၼ်ႉပႅၼ်လိူဝ်ႁႅင်း ။
ထၢမ်-ၽႂ်ၸုမ်းလႂ် ၵိုင်ႇထုၵ်ႇလီႁွင်ႉဝႃႈၽူႈၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ ၸုမ်းသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈႁႃႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁႃႉ? ။
တွပ်ႇ-ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ယူႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ပႃးၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းၶၢင် တဢၢင်း ၵူဝ်းၵၢင်ႉ ရၶႅင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ်သၽႃး ၵူၼ်းမိူင်း သၽႃးႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ပေႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ လွင်ႈတေမၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဵၼ်ၸုမ်းၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁႃႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ႁႃႉ။ ယူႇတီႈပၢင်ၵုမ်သၽႃးၸႄႈမိူင်းသမ်ႉ မႃးတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈထႅင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈသၢၼ်ၶတ်း၊ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆ ။
ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်းမႃး။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၶိုၼ်း ပိုၼ်းၼႆၵေႃႈ မၼ်းမီးလၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ)မၼ်းယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈထုၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈပေႉၵိၼ် တဵၵ်းတဵင် ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ ၸႂ်ႉႁၢပ်ႇၶျေႃး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းမႃး၊ လႆႈႁဵတ်းၶႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးပီမၼ်း 60 ပၢႆယဝ်ႉ၊ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉၵူၺ်းယဝ်ႉ ဢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁဝ်းၶႃႈသေမႃးယႃႉၶူဝ်းၶွင်ငိုၼ်းၶမ်းလႄႈ ႁိူၼ်းယေးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း။ ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလီဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁႃႉ ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈယူႇၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ႁဝ်းၶိုၼ်းၼႆတႄႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပေႉၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်း၊ လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပေႉၵိၼ်ၶိုၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးမႃးသေပွၵ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႃႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁဝ်း ဝႃႈပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆၸိုင် ဢၼ်ပဵၼ်သိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ ဢၼ်ပေႉၵိၼ်တဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း၊ ၶႃႈႁႅမ်ဢဝ်တၢႆၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းယူႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉႁႃႉ? ။
ထၢမ်- ၵၢၼ်တီႈၼႄးသေၸုမ်းၸုမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇႁႃႉ။ လွၵ်းလၢႆးဢၼ်လီသုတ်း တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်? ။
တွပ်ႇ-ၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း (လၵ်းမိူင်း) 2008 သေ ဢၼ်ပဵၼ်ၸုမ်းတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢၼ်ၶဝ်ႈၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ မႃးပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်မႃးႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် လွင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇမၵ်းမၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇဝႃႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ။ ဢၼ်ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ တေႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်၊ ၸၢင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉပႃး လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ။
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႆ ထုၵ်ႇလီဢွၼ်ၵၼ်ဝႄႈ ဢၼ်တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ယူႇသဝ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး။ ဢၼ်တေႁဵတ်းသၢင်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်၊ လွင်ႈၸမ်ၸႂ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ လွင်ႈသၢင်ႈလွင်ႈၶိုၼ်းလီၵၼ်ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ တႃႇတေႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ႁဵတ်းလွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်း၊ တႃႇၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိူဝ်းၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈဢဝ်လွၵ်းလၢႆးၵၢၼ်မိူင်းသေ ၵႄႈလိတ်ႈလူၺ်ႈလၢႆးၵၢၼ်မိူင်း ၸင်ႇၸၢင်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉ ။


text:
ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵေႃႇမတီႇ ၵေႃႇသၢင်ႈႁၢင်ႈႁေႃ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇႁွင်ႉႁႃၶႂၼ်ငဝ်း ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉသေ ယိုၼ်ႈႁၢင်ႈႁေႃ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ တီႈမၢၼ်ႈႁွင်းလွႆ တီႈဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈမႃးယူႇသဝ်း ၼႆယဝ်ႉ ။
ဝၼ်းတီႈ 23/03/2016 ယၢမ်း 09:00-18:00 မူင်း ၵေႃႇမတီႇ ၵေႃႇသၢင်ႈႁၢင်ႈႁေႃလႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝၢၼ်ႈႁွင်းလွႆ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ၽိတ်ႈပၢင်းႁွင်ႉၶႂၼ်ငဝ်းၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ မွပ်ႈဢၢပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ် ႁၢင်ႈႁေႃးၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢွင်ႇတီႈဢၼ်လႆႈၵေႃႇသၢင်ႇႁၢင်ႈႁေႃၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း တႆးၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ ၼႆယဝ်ႉ ။
ၸၢႆးၶိၼ်ႇမွင်ႇ ၵေႃႇမတီႇ ၵေႃႇသၢင်ႈႁၢင်ႈႁေႃ ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ လၢတ်ႈဝႃႈ “ တေႃႈလဵဝ် ႁၢင်ႈႁေႃတႄႉ ႁဝ်းႁဵတ်းယဝ်ႉမူတ်းယဝ်ႉ တင်းမူတ်းသဵင်ႈငိုၼ်း 200 သႅၼ်ပၢႆ ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းတႄႉ တိုၵ်ႉႁဵတ်းယူႇ ယင်းပႆႇယဝ်ႉ ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 20 ပီပၢႆၼၼ်ႉ ၶူးပူင်သွၼ်လူင် ၸၢႆးၾႃႉ မႃးဢွၼ်တႄႇတင်ႈဝႆႉ ဢဝ်မႆႉသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈႁၢင်ၸဝ်ႈႁဝ်း ။ လင်ၼႆႉမႃး ႁဝ်းႁႃးၵူႈၵေႃႈသမ်ႉ ဝူၼ်ႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈသိုၵ်ႈပိုၼ်းတႃႇတႆးႁဝ်းၼႆလႄႈ ၸင်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႄးၵုမ်း ၵေႃႇသၢင်ႈဢၼ်မႂ်ႇ ” ဝႃႈၼႆ ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ယိုၼ်ႈမွပ်ႈပၼ် တီႈၶႂၼ်ငဝ်းၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉၼႆႉ တေမီးၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးတိုၼ်းတႆး ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ၶ ထေႇရဝႃႇတ မိူင်းမၢဝ်းလႄႈႁူမ်ႈပႃးလူၺ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတူင်ႇဝဵင်းမူႇၸႄႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းၼမ်လၢႆ ။ ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 13:00 မူင်း ၶူးပူင်သွၼ်လူင်လုင်းၸၢႆးၾႃႉသမ်ႉ ဢုပ်ႇၶႆႈလၢတ်ႈၼႄ လွင်ႈပိုၼ်းၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ၼႆယဝ်ႉ ။
ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉၼႆႉ တႄႇဢဝ် 1314 ထိုင် 1364 ၵေႃႈ ယၢမ်ႈလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈၸိုင်ႈတုမ်ၵႅၼ်ႇ “ ႁၢႆးႁေႃသႅင် (Empire) မႃးတင်ႈတႄႇ ၼႃးဝၼ်းတူၵ်း တေႃႇထိုင် မိူင်းဝူၺ်ႇသႃႇလီႇ (Assam) ။ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ႁွတ်ႈထိုင်ၼွင်သႄ (ၵူႈပွၵ်ႈႁွင်ႉလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ မီးၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ယၢမ်းလဵဝ်) ။ ၼႃးဝၼ်းဢွၵ်ႇထိုင် ၽႅဝ်ထိုင်မိူင်းလၢဝ်းပွတ်းတူၵ်း ။ ၼႃႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၵွၼ်းငမ်းထိုင် လမ်းပုၼ်း ၊ လမ်းပၢင်း ၼႂ်းမိူင်းထႆး ။ ၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်းထိုင် ပႃႇၵိူဝ် ၊ တႃႈၵုင်ႈ ၊ တႃႇဝၢႆလႄႈ မေႃႇလမႅင်ႇ ၼႆယဝ်ႉ ။


text:
ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်း ပိုတ်ႇႁပ်ႉသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းတေၶဝ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ (ႁူင်း ႁဵၼ်းၵျွင်းမုၼ်ၸဝ်ႈ) တီႈဝၢၼ်ႈငႅၼ်း တႄႇဢဝ်ႁၢင်လိူၼ်မေႊၼႆႉမႃး ယူႇတီႈၾၢႆႇၶွမ်ႊမတီႊႁူင်းႁဵၼ်းလၢတ်ႈ။
ဝၼ်းတီႈ 05/06/2017 ႁူဝ်လိူၼ်ၵျႃၼ်ႊၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ “ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်း” တေပိုတ်ႇပူင်သွၼ်ပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ႁဵၼ်းၵႂႃႇ တႄႇႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈထိုင်ၸၼ်ႉသီႇ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်း ဢိူင်ႇၵၢတ်ႇတဝ်ႇ ၸႄႈဝဵင်း ၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၶူးၼၼ်ႇတိသေႇၼ ၾၢႆႇၶွမ်ႊမတီႊႁူင်းႁဵၼ်း ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်တေမႃးၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း လႆႈႁပ်ႉသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆဝႆႉ မီးယူႇ 60 ပၢႆယဝ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ တေပိုတ်ႇ ၸၼ်ႉ ငဝ်ႈ(ၸၼ်ႉမူႇလ) ဢွၼ်တၢင်း ၶၢဝ်းတၢင်း 3-5 ပီ။
ပေႃးမီး ဢဵၼ်ႁႅင်းၶိုၼ်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈၵေႃႈ တေပဵၼ်ၸၼ်ႉၵၢင်လႄႈ ၸၼ်ႉသုင် တေဢဝ်ၸွမ်းဢဵၼ်ႁႅင်းႁဝ်းဝႃႈ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်းပေႃးၶဝ်ယူႇ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈယဝ်ႉ မႃးသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉသွင်ၵေႃႈလႆႈ၊ ယဝ်ႉၸၼ်ႉသၢမ်ယဝ်ႉ သိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉသီႇၵေႃႈလႆႈ၊ တီႈႁဝ်းၵေႃႈမိူၼ်ၵၼ် သင်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ယဝ်ႉၸၼ်ႉသီႇတီႈၼႆႈယဝ်ႉ ၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈတၢင်ႇတီႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸၼ်ႉႁႃႈ ၵေႃႈလႆႈ၊ ယဝ်ႉတီႈပိူၼ်ႈသေ မႃးသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈတီႈႁဝ်းၵေႃႈလႆႈ ယဝ်ႉတီႈႁဝ်းသေ ၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈတီႈပိူၼ်ႈၵေႃႈလႆႈ” ဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်း ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလင်ၼိုင်ႈ။ ၶူးဢၼ် တေပူင် သွၼ် တင်းမူတ်းမီး 6 ၵေႃႉ။ ၵၢၼ်သွၼ် တေဢဝ်လၵ်းသုတ်ႇ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈသေပူင်သွၼ်ပၼ်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေၽိူမ်ႉထႅမ်သႂ်ႇထႅင်ႈ လိၵ်ႈတႆး၊ လိၵ်ႈတႆးၶိုၼ်/ လိၵ်ႈမိူင်းလႄႈ လွင်ႈၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈသမ်ႉ လွင်ႈၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ပပ်ႉတႅမ်ႈ/ဢၢၼ်ႇ၊ ၵမ်တႅမ်ႈ၊ ၵမ်ၸိုမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ ယူႇတီႈတၢင်းၾၢႆႇႁူင်းႁဵၼ်းသေ တေၵမ်ႉထႅမ်ၸွႆႈပၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်း။ ႁူင်းႁဵၼ်း ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈ ငႅၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဵၼ်း ၸိူဝ်းပေႃႈမႄႈ ဢမ်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။
တင်ႈတႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 21/05/2017 ႁပ်ႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း တေႃႈထိုင် ႁူဝ်လိူၼ်ၵျႃၼ်ႊ ဝႃႈၼႆ။
ႁူင်းႁဵၼ်း ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၼႆႉ ပူၵ်းတင်ႈဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်း ဢိူင်ႇၵၢတ်ႇတဝ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးဢၵ်ႉၵသေၼလႄႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်လၢႆလၢႆၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ပူၵ်းတင်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပေႃးတေလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်း ႁဵၼ်းဢၼ် ပႃးလိၵ်ႈတႆး/ မိူင်းသေ ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၵွင်ႉသၢၼ်လႆႈႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵမ် ပီ 2017 ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸုမ်းၵေႃတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၽိုၵ်းၾွၼ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ တီႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်း ၸုမ်းလႄႈႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတင်းၼမ်။
ဝၼ်းတီႈ 25/05/2017 ၸုမ်းၵေႃတႆးၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူင်းၵၢၼ်သွၼ် သူင်ႇသင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း တီႈႁွင်ႈ ၵၢၼ် ၵၢၼ်သၢင်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၾိင်ႈလီ ဝၢၼ်ႈၵွင်းတႃႈပုင်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်း ႁွင်ႇမီး ၶူးလႄႈ လုၵ်ႈ ႁဵၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 40 ပၢႆ ။ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉတႄႇမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 01/04 – 25/05/2017 ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ် 2 လိူၼ်။
ၼႂ်းပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်မိူင်း ၊ ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ပိုၼ်ႉထၢၼ်လွင်ႈတီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ၊ ၵၢၼ်ႁႃၶေႃႈမုလ်းၶၢဝ်ႇ၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ လွင်ႈတီႈလိၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶူးပူင်သွၼ်ပဵၼ် ၼၢင်းၶဵမ်ဝၼ်း၊ ၸၢႆးမိၼ်ႉ၊ ၸၢႆးဢုတ်ႉ၊ ၸၢႆးသိူဝ်ႁၢၼ်၊ ၸၢႆးၵျေႃႇၶိူဝ်း၊ ၸၢႆးလႅင်းၶမ်း။ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႂ်းၸုမ်းၵေႃတႆးလႄႈ ႁိမ်းႁွမ်းမႃးၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်းဢဝ်30 ပၢႆ။
ၶူးသွၼ်ၸၢႆးလႅင်းၶမ်း လၢတ်ႈဝႃႈ- “ ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉၼင်ႇ ႁိုဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်တေ ၸၢင်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းပူၵ်းပွင်ၼႂ်းဢိူင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၽႂ်မၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ်ၼႂ်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈႁဝ်း တေလီယူႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းႁႂ်ႈႁဝ်းလႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပူၵ်းပွင် ၊ ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းပူၵ်းပွင်ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈ ပိုၼ်ႉတီႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ” ဝႃႈၼႆ။
ၸုမ်းၵေႃတႆးၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈပီ 1999 ၊ပူင်သွၼ်ယုၵ်ႉမုၼ်းၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ ၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ လိၵ်ႈဢဵင်းၵလဵတ်ႈ၊ ပိုၼ်ႉထၢၼ် Computer ၊ ၵၢၼ်ပူၵ်း ပွင်ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လိူဝ်ၼၼ်ႉၶပ်းၶိုင်ပၼ်ႁႂ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း ၵႂႃႇ ႁဵၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း။ ၸိူဝ်းပွၵ်ႈမႃး ၸွႆႈတူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၸုမ်းၶိုၼ်းမီး 30 ပၢႆယဝ်ႉ – ဝႃႈၼႆ ။


text:
ၶၢဝ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်
ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၶၢႆယႃႈမိုဝ်းယႂ်ႇ ၼႂ်းဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး
- Details
- Created on 25 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁပ်ႉၶၢဝ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းထိုင်ၼႂ်းႁိူၼ်း ၵူၼ်းၶၢႆယႃႈ တီႈပွၵ်ႉ-7 ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်းမႄးသေ တီႉၺွပ်းလႆႈတူဝ် ၵေႃႉၶၢႆယႃႈမိုဝ်းယႂ်ႇ လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း ယႃႈမႃႉယႃႈၶၢဝ် လႄႈ ၵွင်ႈၼိုင်ႈလဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 2-တပ်ႉၵွင် လႄႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇတီႇပႅတ်ႈသူၼ်ယႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼၢႆးထႅင်ႈ 12-ၸဝ်ႈ
- Details
- Created on 25 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် ၶလရ-248 လႄႈ ၶမရ-518 ငဝ်ႈတပ်ႉမိူင်းၼၢႆး ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ) မၢႆ-2 ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ရလၶ) ၶူဝ်လမ် သွင်တပ်ႉၵွင် လႄႈတင်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် ၵႂႃႇတီႇၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ သူၼ်ယႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၽႃလဵပ်ႈ ဢိူင်ႇလွႆၶဵဝ် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး တႃႇ 12-ၸဝ်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇပၼ်လွင်ႈတၢင်တႅၼ်းသင်ၶိုၼ်း၊ တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢထမ်ႇမတီႇပႅတ်ႈ သူၼ်ယႃႈၵူၼ်းမိူင်းပွၵ်ႈၼႆႉ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း လႆႈႁူႉၸွမ်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း-11 ယူႇယဝ်ႉ။
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ မိူင်းလူင် တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈ 3-ၵေႃႉ
- Details
- Created on 23 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းမိူင်းလူင် ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉ ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈ 3-ၵေႃႉယဝ်ႉ ဢဝ်ဢၢပ်ပၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ႁႂ်ႈဢဝ်တၢင်းၽိတ်း ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈမီး ၼႆယူႇယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢထမ်ႇမတီႇပႅတ်ႈသူၼ်ယႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း တီႈႁူဝ်မိူင်း ပိုၼ်ႉတီႈပျီႇတုၸိတ်ႉၵုမ်းၵမ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းသုမ်းတိုၼ်းလၢင်း 4-သႅၼ်ဝၢတ်ႇပၢႆ
- Details
- Created on 23 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် ၶလရ-153 ဢၼ်ပၵ်းတပ်ႉတီႈ ဝၢၼ်ႈၼွင်ဢေႃႈ ဢိူင်ႇၼွင်ဢေႃႈ ၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်မိူင်း ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း 2-ဝၼ်း ၵႂႃႇဢထမ်ႇမတီႇၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈ သူၼ်ယႃႈၵူၼ်းမိူင်း 15-တိုင်ႇပၢႆ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉၵုမ်းၵမ် လူၺ်ႈဢမ်ႇပၼ် လွင်ႈတၢင်တႅၼ်းသင်ၶိုၼ်း ၵူၼ်းမိူင်းလႆႈသုမ်းတိုၼ်းလၢင်း 425,000-ဝၢတ်ႇငိုၼ်းထႆး၊ လွင်ႈၵၢၼ် ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇၸွမ်းပိူင်လုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ ပွၵ်ႈၼႆႉ တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း လႆႈႁူႉၸွမ်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း-10 ယူႇယဝ်ႉ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈယႃႈမႃႉ မိၵ်ႈ-881 ဢၼ်တေတေႃႉၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ
- Details
- Created on 22 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁပ်ႉၶၢဝ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၼႃႈလိၼ်သိုၵ်း 701 ၼႃႈလိၼ်ထုင်ႉမၢဝ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၸတ်းၵူၼ်းဢွၵ်ႇၸွပ်ႇသွၵ်ႈ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းလႆႈ ယႃႈမႃႉ မိၵ်ႈ-881 ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင်မဵတ်ႉ ဢၼ်တေတေႃႉသူင်ႇၶၢႆၶဝ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ လႄႈတင်းၵူၼ်း1-ၵေႃႉ ဢိၵ်ႇၶိူင်ႈၵမ်ၵႅမ် ထႅင်ႈတင်းၼမ်။
More Articles...
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 3-တပ်ႉၵွင် ၵႂႃႇတီႇပႅတ်ႈသူၼ်ယႃႈၵူၼ်းမိူင်း18-ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇပၼ်လွင်ႈတၢင်တႅၼ်းၶိုၼ်း ဢမ်ႇၵႃး တဵၵ်းဢဝ်လၢႆပႃး ၶူဝ်းၶွင်ၵူၼ်းမိူင်းထႅင်ႈ
- ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်းလႄႈယႃႈမႃႉ တီႈလွႆလႅမ်ထႅင်ႈ
- ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈ ၵူၼ်း လႄႈ ယႃႈမႃႉ WY ၼိုင်ႈမိုၼ်ႇမဵတ်ႉ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ ပျီႇတုၸိတ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ် တီႇပႅတ်ႈသူၼ်ယႃႈၵူၼ်းမိူင်း လူၺ်ႈဢမ်ႇၸွမ်းပိူင်လုမ်ႈၾႃႉ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပူၼ်ႉပႅၼ်ၼွၼ်းတီႈဝတ်ႉမုၼ်ၸဝ်ႈ 4-ၶိုၼ်းယဝ်ႉ တီႇပႅတ်ႈသူၼ်ယႃႈ သုမ်းငိုၼ်းၸမ် 100-သႅၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁွင်ႉႁႆႈပွင်ႉၶၢင်း
- ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် “ဝ” လႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ ယုၼ်ၼၢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႂင်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်
- ယွၼ်ႉၽေးယႃႈသေ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ် ဢဝ်ၽႃႉၽၼ်းလုၵ်ႈလၢၼ်မေးတူဝ်ၵဝ်ႇ တၢႆၸပ်းၵၼ် 7-ၵေႃႉ
- သူၼ်ၽုၵ်ႇယႃႈၵူၼ်းမိူင်း တီႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တီႇၽဵဝ်ႈပႅတ်ႈလူၺ်ႈဢမ်ႇပၼ် လွင်ႈတၢင်တႅၼ်းၶိုၼ်းသေ သုမ်းငိုၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇသႅၼ် ဢၼ်လႆႈႁူႉၸွမ်းထႅင်ႈ ၵမ်း-5
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸုမ်းတီႇၽဵဝ်ႈသူၼ်ယႃႈၵူၼ်းမိူင်း ဢဝ်ၵိၼ်/ၸႂ်ႉၶူဝ်းဝတ်ႉ ၶူဝ်းႁိူၼ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇလႆႈၶႂၢင်ႉ
- RCSS/SSA တီႉၺွပ်းလႆႈ ယႃႈတင်းၼမ် လႄႈ ၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈ ပႃးၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ တီႈၵုၼ်ႁဵင်


text:
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း SSPP/SSA ဢၢင်ႈႁုပ်ႉသိမ်းဢဝ် လွႆသႅင်မိူင်းသူႈ
- Details
- Created on 12 June 2014
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ ႁႅင်းသိုၵ်းတင်းၼမ် ၶိုၼ်ႈလေႃႇတိုၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႈလွႆသႅင် ဝဵင်းမိူင်းသူႈ ႁိမ်းၸမ်လွႆသွင်ထဝ်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈလွႆလႅမ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း သွင်ၽၢႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ႁိုင်သွင်ဝၼ်း ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆၼမ်၊ တေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်း ၶိုၼ်ႈၸူးထႅင်ႈ တင်းၼမ်။
ဝၼ်းထီႉ 11.June.2014 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း မွၵ်ႈ 02:00မူင်း ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝႃးၼၼ်ႉ သုိၵ်းမၢၼ်ႈ လုၵ်ႉတီႈထၢတ်ႈၵွင်းမူး ဢၼ်မီးတီႈၵွင်းလွႆသုင် မိူင်းသူႈသေ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်း ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင်ၵမ်ႉၼမ် လေႃႇတိုၵ်းယိုဝ်းၸူး တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႈလွႆသႅင် မိူင်းသူႈ သွင်ၽၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႉႁႅင်း တေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈၼႆႉ ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇငိၼ်း သဵင်ၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇယူႇ။
ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ မီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လူႉတၢႆတင်းၼမ်သေ ဝၢတ်ႇၸဵပ်း (3)ၵေႃႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢဝ်ၵႂႃႇယူတ်းယႃဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃဝဵင်းမိူင်းသူႈ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၽိူမ်ႉႁႅင်းသိုၵ်း တႃႇလူတ်ႉၵႃး (3)လမ်း မီးၵူၼ်းသိုၵ်းလႄႈ ၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ မၢၵ်ႇမိုဝ်ႉၸိုၼ်းယၢမ်း ၼႂ်းၵႃးတဵမ်ပိုၵ်း ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်လွႆ မိူင်းသူႈ တႃႇၸွႆႈထႅမ် ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၽၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင် ယိုဝ်းၸူး SSPP/SSAA ၵမ်ႉၼမ်၊ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၢင်ႈသိမ်းဢဝ် တပ်ႉပၢင်သဝ်း ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တီႈလွႆသႅင်မိူင်းသူႈၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈလႄႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် သွင်ၽၢႆႇယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇငႃၵၼ်ဝႆႉယူႇ။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ယိုဝ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း
- Details
- Created on 22 June 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽွင်းယၢမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ တင်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တေဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင် လႄႈ မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ထႅင်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း။
ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်း KIA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈၸႄႈမိူင်းၶၢင် ဢမ်ႇယွမ်း 30-ပၢင်၊ ပၢင်တိုၵ်းတႄႇ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 16 June 2017 တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵွင်ႇရႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈႁူင်းၵွင်း ဝဵင်းတၼၢႆး၊ ဝၼ်းထီႉ-17 တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈၵွင်ႇရႃႇ လႄႈ သွင်ၶ ပိုၼ်ႉတီႈၽႃၵၢၼ်ႉ ၼႂ်းၵႄႈ မိူင်းၵွင်း-ၵႃႇမႅင်း၊ ဝၼ်းထီႉ-20 တီႈဝဵင်းမိူင်းၵွင်း၊ ဝၼ်းထီႉ-21 သိုပ်ႇပဵၼ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဝဵင်းတၼၢႆး ထႅင်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၼႆယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸိူဝ်းပဵၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈၵွင်ႇရႃႇ၊ ဢိၼ်ႇၵႃႇၵႃး၊ ၼၢၼ်ၶမ်း ၸဵမ်ၵႂႃႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မေႃႇသႅင် မေႃႇၶမ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈထူပ်းၽေးသိုၵ်း တင်းၼမ်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ လႆႈပၢႆႈသွၼ်ႈမူၵ်းၸွမ်း ၵျွင်းၶရိတ်ႉ၊ ၸိူဝ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵမ်ႈၼမ်သမ်ႉ လႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်း ဝၢၼ်ႈၵိူတ်ႇမိူင်းၼွၼ်း ၽႂ်မၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၼႃႈပႆႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 05 June 2017 ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတၢင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႆႈမီးလွင်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပူင် ပၼ်ၾၢင်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸွမ်းမေႃႇသႅင် မေႃႇၶမ်း ၼႂ်းဝဵင်းတၼၢႆး ႁႂ်ႈလႆႈထွၼ်ၶၢႆႉဢွၵ်ႇၵႂႃႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉသေ ပွၵ်ႈၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈၽႂ်မိူင်းမၼ်း၊ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းဝၼ်း၊ ဝၼ်းထီႉ-15 ႁ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေမီးၵၢၼ်ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၼႃႈလိၼ်၊ သင်ဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶၢႆႉ လႄႈ တိုၵ်ႉၵိုတ်းဝႆႉၸွမ်းမေႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇၸိုင် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၽူႈႁူမ်ႈၵၢၼ် ၵၼ်တင်း သိုၵ်းၶၢင် KIA ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ-07 ၽၢႆႇတၢင်းသိုၵ်းၶၢင် KIA ၵေႃႈ လႆႈဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပၼ်ၾၢင်ႉ ၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်ၵႂႃႇတႃႈပႆတၢင်း ၼိူဝ်သၢႆတၢင်းၵႃး မိူင်းၵွင်း-ၵႃႇမႅင်း၊ လဝႃး-ၵႃႇမႅင်း၊ ၵႃႇမႅင်း-ၽႃၵၢၼ်ႉ၊ ဝူၺ်ႇၶႃႇ-ၽႃၵၢၼ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်။
ၼွၵ်ႈသေပၢင်တိုၵ်း တီႈၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၶၢင်ယဝ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ-20 ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈလွႆမေႃႇ ဢိူင်ႇသျၢဝ်းႁေႃႇ ၵိင်ၸႄႈဝဵင်း တႃမိူင်းငႄး ၸႄႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ ၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈတင်း ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ TNLA လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် 2-ပၢင်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ ၶွမ်ႇမသျိၼ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ် (PC) ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈမီးလွင်ႈငူပ်ႉငီႉ တူဝ်တႅၼ်း ၽၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ဝႆႉၸၼ်ႉၼိုင်ႈသေ ပိူဝ်ႈတႃႇတေၸၢင်ႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ (FPNCC) 7-ၸုမ်း ဢၼ်ပႃး ၸုမ်းသိုၵ်းၶၢင် (KIA) လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းပလွင်ႈ (TNLA) ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ၊ ၽၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်-July တေထိုင်ၼႆႉ တင်းၸုမ်းဢူၺ်းလီ UNFC ၵေႃႈ တေမီးလွင်ႈႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူင်ႉငီႉၵၼ် လူၺ်ႈၶဝ်ႈတၢင်းၵၼ် မိူၼ်ၵၼ်။
တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း မၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ်၊ ဢိူင်ႇသိပ်းၵဝ်ႈမၢၼ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸေႊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၵႂႃႇတုၵ်းယွၼ်း ၼႄၵၢင်ၸႂ် တီႈၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉမျဵဝ်ႉမ ၼမ်ႉၶမ်း၊ ဢၼ်တေမႃးပၵ်းပႂ်ႉတီႈတႃႈႁိူဝ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ်သေ တေတႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢဝ်တႃႈႁိူဝ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ် မွပ်ႈပၼ်ၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်း။
“ၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉမျဵဝ်ႉမၼႆႉ မႃးလူင်းပိုၼ်ႉတီႈသေ မႃးႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း တီႈပၵ်းပႂ်ႉ မႃးႁႅၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21/06/2017 ၼႆႉ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ် ဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈ 50 ၵေႃႉ ၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်တေႃႇၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉ။ တုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈဢဝ်တႃႈႁိူဝ်းမၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ်ၼႆႉ မွပ်ႈပၼ်ၼႂ်းမိုဝ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶိုၼ်း၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈယိပ်းၵုမ်း ႁင်းၵူၺ်း”- ၸၢႆးၽွႆႇ ၵူၼ်းမၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ်လၢတ်ႈ။
ၸၢႆးၽွႆႇသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ပီႇတူႉၸိတ်ႉမျဵဝ်ႉမၼႆႉ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ မႃးၶေႉၶႅင်ႇ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆတႃႈႁိူဝ်း မၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ်။ ၽိူဝ်ႇၶဝ်ပေႉၵႂႃႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလႆႈႁူႉဝႃႈၸုမ်းၶဝ် ပဵၼ်ၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်းၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇလႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ ၶဝ်သွင်ၾၢႆႇ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း။ တႃႈႁိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ယိပ်းမႃးလႆႈ 70-80 ပီယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁဵတ်းတၢင်းသိူဝ်ႇတၢင်း တႃႇႁႂ်ႈၵႂႃႇမႃးငၢႆႈလူမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလွၼ်ႉလွၼ်ႉ။ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉၶဝ်သမ်ႉတေမႃးၵုမ်းတႃႈႁိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၽွမ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17/04/2017 ၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႈတႃႈႁိူဝ်းမၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ်ၼႆႉ ၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉၶဝ် ဢၢင်ႈမႃးပၵ်းပႂ်ႉၵုမ်းယိပ်းပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢဵၼ်ႁႅင်းမွၵ်ႈ 300 ၵေႃႉ ၵႂႃႇၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း ႁၢမ်ႈတပ်ႉဢမ်ႇပၼ်မႃးပၵ်းပႂ်ႉၵုမ်းယိပ်း။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵိုတ်းၵႂႃႇသေ ၵမ်းၼႆႉၸင်ႇၶိုၼ်းမႃးႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေမႃးပၵ်းပႂ်ႉၵုမ်းယိပ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ထႅင်ႈ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးသၢမ် ႁူဝ်ၼႃႈၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉမျဵဝ်ႉမ လၢတ်ႈဝႃႈ- “တႃႇတေမႃးၵုမ်းယိပ်းတႃႈႁိူဝ်း မၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ်ၼႆႉ ၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၶဝ်ႈၵၢၼ်ၶေႉၶႅင်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်သေ ဢွင်ႇပေႉမႃး ၸင်ႇမႃးယိပ်းၵုမ်းၵူၺ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း တေမီးလွင်ႈငၢႆႈလူမ်ၸႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်း။ ၾၢႆႇတၢင်းလိူမ်ႈလႆႇၸႄႈဝဵင်းၵေႃႈ ႁွင်ႉႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇသေ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ယူႇ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေႁဵတ်းၵၢၼ်ငၢႆႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈဢဝ်ငိုၼ်းဢၼ်လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း 40% သႂ်ႇပၼ်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ တႃႇငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ဝၢၼ်ႈ ၼႆၵေႃႈလၢတ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ”- ဝႃႈၼႆ။
“ထႅင်ႈတၢင်ႇလွၵ်းတၢင်ႇလၢႆး မိူၼ်ၼင်ႇႁႂ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်သေႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ်ၵႂႃႇ၊ ပေႃးလႆႈမႃးၼမ်ႉတွၼ်းမၼ်းၵေႃႈ ဢဝ်ၵေႃႉၶိုင်ႈၶိုင်ႈသေ သႂ်ႇဝႆႉပၼ်ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႆၵေႃႈလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်မႃး၊ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ တီႈတႄႉမၼ်း ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊ ပူၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ပူၼ်ႉမႃး 2-3 လိူၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ယင်းပႆႇလႆႈတႄႇၵၢၼ်ငၢၼ်း။ ဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေမႃးၶေႉၶႅင်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူၼ်ႈၸႂ်ႈၽႂ်၊ ပဵၼ်ၼၢင်းသူၺ်ႇမုင်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ပီႈၼၢင်းႁဝ်းၶႃႈၵူၺ်း”- ၸၢႆးသၢမ် လၢတ်ႈ။
တႃႈႁိူဝ်းမၢၼ်ႈၼွင်ၶူဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈမႃးၵေႃႈ မီးၵၢၼ်ၶေႉၶႅင်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်သေ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵုမ်းယိပ်းမႃး။ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇမႃးၶၢမ်ႈၸူးၵၼ် မူႇၸေႈလႄႈမၢၼ်ႈႁဵဝ်း၊ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းတွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၼႂ်းၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉ၊ ပဵၼ်တႃႈႁိူဝ်းဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။
ၸၢႆးၼုမ်ႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ- “မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈတႄႉႁဝ်းၶႃႈ တေၵႂႃႇတႂ်ႈမိူဝ်းၼိူဝ်၊ ၵႂႃႇၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ႉတႃႈႁိူဝ်းၼႆႉၵမ်ႈၼမ်၊ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈၼႂ်းၵုၼ်ၵၢင်ၼမ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း။ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇၵၢၼ်သုၼ်ႇတူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းတီႈတႃႈႁိူဝ်း 200 တေႃႇထိုင် 300 ပျႃး။ ပေႃးပဵၼ်လူတ်ႉၶိူင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၼိုင်ႈႁဵင်၊ လူတ်ႉၵႃးသမ်ႉႁႃႈႁဵင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တေႃႈလဵဝ် ပေႃးဝႃႈပဵၼ်ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမႃးၵုမ်းၼႆ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း ၶဝ်တေယွၼ်းၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈပႆႇႁူႉ။ လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈမႃး ၸွင်ႇတေငၢႆႈလူမ်မိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်လီဝူၼ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸင်ႇလႆႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈဢဝ်မွပ်ႈပၼ်ၼႂ်းမိုဝ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်း- ဝႃႈၼႆ။
ပိူဝ်ႈတႃႇၶေႉၶႅင်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆ တႃႈႁိူဝ်းၼွင်ၶူဝ်ၼႆႉ ၾၢႆႇတၢင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလိူမ်ႈလႆႇၶဝ် ႁွင်ႉဢဝ်ၽူႈမီးငိုၼ်းတိုၼ်းၼမ် လႄႈ ၽူႈပွင်ပဵၼ်လႆႈၶဝ် မႃးၶေႉၶႅင်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်။ ၾၢႆႇပီႇတူႉၸိတ်ႉမျဵဝ်ႉမၵေႃႈ ဢဝ်ၸိုဝ်ႈၼၢင်းသူၺ်ႇမုင်ႇသေ မႃးၶဝ်ႈၶေႉၶႅင်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်တင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ဢွင်ႇပေႉၵႂႃႇ။ လႆႈပၼ်ငိုၼ်းတီႈၾၢႆႇလိူမ်ႈလႆႇ 95 သႅၼ်။ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇတႄႉတႄႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈပီၵၢႆပီဢွၼ် ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼင်ႇၵၼ် ၶေႉၶႅင်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ်ၼၼ်ႉ ၵႃႈၶၼ်သုင်သုတ်းထိုင် 28 သႅၼ်ၵူၺ်း- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၼမ်ႉၶမ်း ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးလူင်း ပၢင်သွၼ်ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၼမ်ႉ ၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼပ်ႉပၢၵ်ႇ။
Photo By – Sai La Jo
ဝၼ်းတီႈ30/05/2017 ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်လူင်းၵၢၼ် သွၼ်လိၵ်ႈတႆး တီႈႁူင်းႁေႃၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။
ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉမီးႁူဝ်ပဝ်ႈၼႂ်းပွၵ်ႉ 22ပွၵ်ႉ ၼိုင်ႈပွၵ်ႉ2ၵေႃႉ၊ သင်ၶ2ၸဝ်ႈ၊ ၸုမ်းမွၵ်ႇမဵတ်ႉတႃႇ 5ၵေႃႉ၊ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်၊ မေႃသွၼ်၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းလႄႈ ၽူႈသူၼ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 200 ပၢႆ ၶူးပူင်သွၼ်ပဵၼ် ၸၢႆးၸၢမ်ႇထုၼ်း။
Photo By – Sai La Jo
ၸၢႆးသၢမ်မူၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ၼမ်ႉၶမ်း လၢတ်ႈဝႃႈ – “လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူႈၵေႃႉ လႆႈမႃးၶိုၼ်ႈ ႁဵၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈမၼ်းႁၢႆလၢႆ ႁႂ်ႈဢဝ်ၵႂႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းပဵၼ်ၽွၼ်းလီတွၼ်ႈတႃႇတူဝ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်တီႈ ပိုင်ႈဢိင်ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းႁဝ်းသေၵမ်း ” ဝႃႈၼႆ။
ပၢင်သွၼ်ၼႆႉတႄႇၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 26/04/2017 – 28/05/2017 ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင်1 လိူၼ် မီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႃးႁဵၼ်းဢဝ် 169ၵေႃႉ။ ပူင်သွၼ်ပၼ် လၢႆးသွၼ်လိၵ်ႈတႆး၊ ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ်၊ လွင်ႈပၵ်း ပိူင်မၢႆမီႈ၊ လၢႆးႁဵတ်းသဵၼ်ႈမၢႆ၊ ပၢႆးပိုၼ်း၊ လွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ၊ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၶၢဝ်ႇ၊ပိုၼ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
Photo By – Sai La Jo
တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆးသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် လိၵ်ႈတႆး လႄႈ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးမႃးၵူႈပီ ၼိုင်ႈပီလႂ်မီးပၢင်သွၼ် 2 ပွၵ်ႈ ၶၢဝ်းမႆႈလႄႈၶၢဝ်းၾူၼ် လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸတ်းပႃးပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၼမ်ႉၵတ်ႉၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ – ဝႃႈၼႆ။


text:
ဝၼ်းတီႈ ႐1 လိူၼ်မၢတ်ႊၶျ် 2015 ၾၢႆႇၸွႆႈထႅမ် ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး လႄႈၵူၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းႁူပ်ႉၵၼ်တီႈ ႁူင်းလႅမ်းထႃးလိၼ်း ၵဵင်းမႂ်ႇသေ တူၵ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ႁၢႆးငၢၼ်း တူဝ် ။
ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢၼ်ယိပ်းဝႆႉ Passport ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼၼ်ႉလႆႈၵႂႃႇႁၢႆးငၢၼ်းတူဝ်ၵူႈ 90 ဝၼ်း ဢၼ်လႆႈသဵင်ႈငုိၼ်း 1႐႐ ၿၢတ်ႇ ၵႃႈ ၽိုၼ်မိူၼ် (copy) လႆႈသဵင်ႈဝႂ်လႂ် 2 ၿၢတ်ႇေပႃးထၢႆႇတၢင်းၼွၵ်ႈ ၵႂႃႇၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၼၼ်ႉယူႇတီႈ -ด.ด. รัตนพงศ์ ก๋องดา ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်တၵ်းဢမ်ႇလႆႈတုၵ်းယွၼ်းဢဝ်ငိုၼ်း တီႈၵူၼ်းမႃးႁၢႆးငၢၼ်းတူဝ် 90 ဝၼ်းလွင်ႈ ထၢႆႇၽုိၼ်မိူၼ် (copy) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ထၢႆႇတၢင်းၼွၵ်ႈၵႂႃႇၵေႃႈလႆႈ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယိပ်း Passport ၼၼ်ႉဢမ်ႇဝႃႈ ၵူၼ်းၽရင်ႇ ၊ ၵျပၼ်ႊ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းမႃး ပိုင်ႈႁူမ်ႈပိုင်ႈၽူၺ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ တၵ်းလႆႈႁၢႆးငၢၼ်းတူဝ် 90 ဝၼ်းၵူႈၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။
ၵၢၼ်ႁၢႆးငၢၼ်းတူဝ် 90 ဝၼ်းၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းယၢၼ်မိူင်းၵူႈၵေႃႉ ပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလႂ်ၼႆၼၼ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇႁၢႆးငၢၼ်းပၼ်ၵွၼ်ႇ 7 ဝၼ်း လင် 7 ဝၼ်း ။


text:
တီႈၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈၶဝ် ႁႄႉၵိုတ်းလူတ်ႉၵႃးၵႂႃႇမႃး ၸွမ်းတၢင်းသေ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ် တင်းၵွင်ႈပွတ်း တီႈၵူၼ်းၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈလမ်းၼိုင်ႈ၊ သိုပ်ႇၵူတ်ႇထတ်းထႅင်ႈသေ တီႉလႆႈပႃးထႅင်ႈ ၶူဝ်းပီႇတုၸိတ်ႉ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။
မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 21/10/2016 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈႁႄႉၵိုတ်းလူတ်ႉၵႃးၵၢင်တၢင်း သေၵူတ်ႇထတ်း တီႈပွၵ်ႉ 1 သဵၼ်ႈတၢင်းလၢၼ်းမတေႃႇ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ႁႄႉၵိုတ်းလူတ်ႉၶိူင်ႈ ၸၢႆးဢၢႆႈၼွင်ႇ ႁိုဝ်ဢၢႆႈလွင်ႇ (လူႇသီႇဢႅမ်ႇ)သေ ၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်း၊ ၼႂ်းလူတ်ႉၶိူင်ႈမၼ်းၼၼ်ႉ တီႉလႆႈၵွင်ႈပွတ်းလဝ်းၼိုင်ႈ၊ ၽိူဝ်ႇတီႉၺွပ်းမၼ်းယဝ်ႉ သိုပ်ႇၵႂႃႇၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းတီႈႁိူၼ်းထႅင်ႈ တီႉၺွပ်းလႆႈပႃးယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈတင်းၶူဝ်း ပီႇတုၸိတ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပလိၵ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- တီႉလႆႈၵွင်ႈပွတ်း တင်းမၢၵ်ႇၵွင်ႈၼႂ်းလူတ်ႉၶိူင်ႈမၼ်း၊ သမ်ႉတီႉလႆႈပႃးယႃႈလမ်ၼႂ်းထွင်းၵူၼ်မၼ်း။ လွင်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉၵူတ်ႇထတ်း ယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ၸုမ်းလႂ်ၵူတ်ႇထတ်းၼႆၵေႃႈ လႆႈႁူႉယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႆႇၸၢင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလႆႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်- ဝႃႈၼႆ။
ဝၢႆးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတီႉၺွပ်းလႆႈ ၵွင်ႈပွတ်းၼႂ်းမိုဝ်းၸၢႆးဢၢႆႈၼွင်ႇ (လွင်ႇ)၊ ဢႃယု 42 ပီၼႆႉယဝ်ႉၵေႃႈ သိုပ်ႇမိူဝ်းၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းတီႈႁိူၼ်းမၼ်း တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းသီႇၸဝႃႇ ပွၵ်ႉ 4 ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ လႆႈႁၼ်မၢၵ်ႇၵွင်ႈ ၶိူင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်း သမ်ႉတင်းၼမ်ႉၸိူဝ်ႉတႃႇႁုင်ယႃႈ။ လွင်ႈၼႆႉလိုၼ်းသုတ်း ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇမႃးဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်း ပီႇတုၸိတ်ႉၵူတ်ႉၶၢႆ။ ယၢမ်းလဵဝ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈႁွင်ႉဢဝ် ၸၢႆးဢၢႆႈၼွင်ႇ (လွင်ႇ)ၼႆႉၵႂႃႇ ယဝ်ႉ- ၼႆယူႇ။
ၸၢႆးဢၢႆႈၼွင်ႇ ႁိုဝ် ဢၢႆႈလွင်ႇၼႆႉ (လူႇသီႇဢႅမ်ႇ)ၼႆႉၼႂ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် မၢတ်ႈပူင်ႇတိၼ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶႄႇမိူင်းဝၼ်း၊ ၼပ်ႉထိုဝ်ပုတ်ႉထၽႃသႃ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵိၼ်ၸၢင်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ တီႉၺွပ်းဢဝ်မၼ်းၸၢႆးၵႂႃႇသေ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇၸွမ်းၼင်ႇ မၢႆမီႈမီးဝႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။


text:
ၶၢဝ်ႇၵၢၼ်သိုၵ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ KIA ၸႂ်ႉမၢၵ်ႇလူင် ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် တီႈမၢၼ်ႈၸေႊ လႄႈ ႁိမ်းငဝ်ႈငုၼ်းလၢႆႇၸႃႇ
- Details
- Created on 16 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၼႂ်းဝၼ်းသွင်ဝၼ်းပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈတင်း တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်း သဝ်းၶေႃၶၢင် (KIA) မီးလွင်ႈၸႂ်ႉမၢၵ်ႇလူင် ပိုတ်းယိုဝ်းပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈဝၢၼ်ႈဝဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈၸေႊ လႄႈ တီႈႁိမ်းငဝ်ႈငုၼ်း KIA ၸႄႈဝဵင်းလၢႆႇၸႃႇ သွင်တီႈထပ်းၵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတူၵ်းၸႂ်။
ၽူႈၵွၼ်းတိူင်းသိုၵ်း ၶူဝ်လမ် ၸီႉသင်ႇလူင်းႁႂ်ႈၵူႈတပ်ႉ ထတ်းၸွမ်း ႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ႁူင်းယႃ ၵူႈပိုၼ်ႉတီႈ
- Details
- Created on 15 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽူႈၵွၼ်းငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ရလၶ) ၶူဝ်လမ် ၸွမ်ႁၢၼ် တၢၼ်းလႅင်ႇ ပူင်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇလူင်း ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင် ၸၼ်ႉပႃႈတႂ်ႈၵူႈတပ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်းၸွမ်း ႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ႁူင်းယႃ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵူႈဢွင်ႈတီႈၼႆယဝ်ႉ။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လၵ်ႉပၢႆႈဢွၵ်ႇတပ်ႉ 5-ၵေႃႉ
- Details
- Created on 14 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၵူၼ်းသိုၵ်း ၼႂ်းတပ်ႉၵွင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမရ-520 ငဝ်ႈတပ်ႉမိူင်းပၼ်ႇ ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယၼ်ႇသိုၵ်း (ၸၵၶ) မၢႆ-17 ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်း ဝၼ်းဢွၵ်ႇ (ရပၶ) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး 5-ၵေႃႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၼႃႈသိုၵ်း ႁဵတ်းပၢင်တိုၵ်း ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈၸီႉသင်ႇ ပႃႈၼိူဝ်ၸႂ်ႉၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ဝႆႉသေ လႆႈလၵ်ႉဢွၵ်ႇပၢႆႈ ယၢမ်းၵၢင်ၶိုၼ်း။
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ မိူင်းပဵင်း ၸီႉသင်ႇႁွင်ႉ ပျီႇတုၸိတ်ႉ 10-ဢိူင်ႇ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇၽိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း
- Details
- Created on 13 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
သိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် ၶလရ-43 ငဝ်ႈတပ်ႉမိူင်းပဵင်း ၽၢႆႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် ငဝ်ႈငုၼ်းတိူင်းသိုၵ်း ပိုၼ်ႉတီႈသၢမ်ၸဵင်ႇ (တသၶ) ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈၸီႉသင်ႇထိုင် ၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ 10-ဢိူင်ႇ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း ႁႅင်းၵူၼ်း 200-ၵေႃႉ တႃႇၽိုၵ်းသွၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း၊ ဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇ ထႅင်ႈသွင်ဝၼ်း ႁႂ်ႈႁွတ်ႈထိုင်တီႈတပ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။
8-ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA လႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တေႁူပ်ႉဢုပ်ႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵၼ်
- Details
- Created on 11 December 2017
- Written by တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း
ၽၢႆႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း 8-ၸုမ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ NCA (NCA EAOs-8) မီးလွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း တူဝ်တႅၼ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတေမႄးႁူမ်ႈၵၼ်ၽွတ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ လႄႈ လွင်ႈမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင် 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ ၵမ်း-3 ၼႆယဝ်ႉ။
More Articles...
- ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ TNLA သေ ၶူးသွၼ်လိၵ်ႈ 30-ပၢႆ လႆႈပၢႆႈၶဝ်ႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ 9-ႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈဢိုတ်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈၺွပ်းလႆႈ ၽူႈၸွပ်ႇ/ၽၢႆႇႁၢင်ႈမၢၵ်ႇ TNLA 2-ၵေႃႉ
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ SSPP/SSA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တီႈသီႇပေႃႉ
- NMSP လႄႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းမွၼ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇလွင်ႈၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA
- ၸုမ်း JMC ၼႂ်း EAOs 8-ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၸတ်းပၢင်ၵုမ်
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵၢဝ်ႇၼႄးသႂ်ႇၽိတ်း RCSS/SSA ၽၢႆႇၼႃႈၵူၼ်းမိူင်း
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ 3-တပ်ႉ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်းပွမ် ၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈၶျႃႉၼွၼ်းၸွမ်း ဝတ်ႉ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁိူၼ်း ယႃႉႁူဝ်ႉ ၶုတ်းလုၵ်းထႅၼ်ႉ ၽိတ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း NCA
- သိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ AA သိုပ်ႇယိုဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈ
- တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ-ဢိၼ်ႇတယ တႄႇၵၢၼ်ၽိုၵ်းသွၼ်သိုၵ်းႁူမ်ႈၵၼ် ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း
- တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ လႄႈ AA ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တီႈပူးတီးတွင်ႇ


text:
ပၢင်ၵုမ်လူင် ဝၼ်းထူၼ်ႈ-2 ၵဵဝ်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉသေ ပုၼ်ႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပေႃးတေမီး ၼိုင်ႈတပ်ႉသိုၵ်း (ၼိုင်ႈတပ်ႉမတေႃႇ)ၼၼ်ႉ ၽူႈၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈ ပၢင်ၵုမ်ၶဝ် လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵၢၼ်ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉပၼ်ႁႂ်ႈလိူၵ်ႈ 3-ၸိုဝ်ႈ ၵူၺ်းပႆႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈတႃႇတပ်ႉသိုၵ်း ၵႅတ်ႇၶႄမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈမီး တပ်ႉသိုၵ်း (တပ်ႉမတေႃႇ) ဢၼ်လဵဝ် ၵူၺ်းၼႆသေ ၽၢႆႇတၢင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇမူႇပိူင်မီးၼၼ်ႉ ၽွမ်ႉၸႂ်ၸွမ်းယူႇ ဝႃႈၼႆ၊ ၵဵၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸိုဝ်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းၼၼ်ႉ မီးတၢင်းလိူၵ်ႈယူႇ 3-လၢႆး၊ 1)တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ 2)တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႇတရႄႇ လႄႈ 3)တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႇတရႄႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၽၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇမၢၼ်ႈသမ်ႉဝႃႈ ၸိုဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႇတရႄႇ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဝႃႇ သင်ႇဝႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင် ၵႂၢမ်းႁွင်ႉၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၼိုင်ႈၵူၺ်းၼႆသေ ၾႅတ်ႇတရႄႇၼႆႉ မီးလၢႆလၢႆးလႄႈ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ပဵၼ်ၾႅတ်ႇတရႄႇ ဢၼ်ဢမ်ႇတိုမ်ႉတိူဝ်ႉၼိူဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင် 3-ပိူင်ၸိုင် တေႁပ်ႉႁွင်းၵႂႃႇယူႇ ၼႆယဝ်ႉ၊ ၵဵဝ်ႇၵၢၼ်လိူၵ်ႈၸိုဝ်ႈ တႃႇဝႆႉ ၼိုင်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ၼႆႉသေ ယွၼ်ႉဢမ်ႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်လႄႈ လႆႈၵိုတ်းပၢင်ၵုမ်ၵႂႃႇ ၼႆယဝ်ႉ။
ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင် 3-ပိူင်ၼၼ်ႉပဵၼ်- ဢမ်ႇႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် လူႉလႅဝ်တႅၵ်ႇယၢႆႈ၊ ဢမ်ႇႁႂ်ႈလွင်ႈၶွတ်ႇလိူတ်ႈ လူႉလႅဝ်တႅၵ်ႇယၢႆႈ လႄႈ တႃႇႁႂ်ႈဢႃႇၼႃႇႁူမ်ႇငမ်း ၶိူင်ႇၶမ်ႉမၼ်ႈၵိုမ်း ၼႆယဝ်ႉ။
ပၢင်ၵုမ်လူင် ပၢင်လူင် 21 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊ ပွၵ်ႈၵမ်း-2 ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ MICC-2 ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ တႄႇၸတ်းၼႂ်းဝၼ်းထီႉ 24 May 2017 သေ တေယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းထီႉ-28 ၼႆယဝ်ႉ။တႆးလွတ်ႈလႅဝ်း


text:
ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ႁူမ်ႈၵၼ်ၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊသေ တင်ႈႁူင်းတိုတ်းယႃႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းတႆး ၵႆယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်။
ဝၼ်းတီႈ 11/06/2017 ၽူႈၽွင်းငမ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈလႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇဝၢၼ်ႈတႃလီ မိူင်းမွၵ်ႇ ၸတ်း ႁဵတ်း ပၢင်ပၼ်တၢင်းႁူႉ ယႃႈမဝ်းၵမ် ႁွင်ႉမွၵ်ႇဢဝ်ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးႁၼ် ပၼ်တၢင်းႁူႉၽွၼ်းၸႃႉ ယႃႈမဝ်းၵမ်လႄႈ လွၵ်းလၢႆးတိုတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်။
ၼႂ်းပၢင်ၼႆႉမီးၸၢႆးၵျေႃႇတီႇႁ ၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႊမတီႇငဝ်ႈငုၼ်း SNLD ၊ ၸၢႆးဢေးမိၼ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၸႄႈမိူင်းၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ2 ၸႄႈဝဵင်းမၢၼ်ႈၸႄႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈပၼ်တၢင်းႁူႉ လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၽွၼ်းၸႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ လၢႆးတိုတ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း လႄႈၵူၼ်းတိုတ်းယႃႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 30 ပၢႆ။
ၸၢႆးၵျေႃႇတီႇႁ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ ယႃႈမဝ်းၵမ် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းလိူင်ႇၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉ မၼ်းလီမႆႈၸႂ် တႄႉတႄႉ ပွႆးပၢင်ၶႅၵ်ႇ ၊ ပွႆးသင်သေဢမ်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈပွႆးၸဝ်ႈ ၵၢၼ်လႆႈလဵင်ႉ ယႃႈၸွမ်း၊ လိူင်ႇၵေႃႈလိူင်ႇ ပေႃးၵေႃႈပေႃး၊ ႁႃသိုဝ်ႉ ၵေႃႈငၢႆႈ ” ဝႃႈၼႆ။
ၶွမ်ႊမတီႊတိုတ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းမွၵ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမၢၼ်ႈမေႃႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၼႆႉ ယူႇတီႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ် ၽွတ်ႈတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈႁူဝ်လိူၼ်မေႊ 2017 ယိူင်းဢၢၼ်းၼင်ႇႁိုဝ်တေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႆယၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ႁႂ်ႈဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၵႆယၢၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် ဝႃႈၼႆ။


text:
သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ဝတ်ႉမူင်ႈပွၵ်း ဢိူင်ႇသႅၼ်ႁႆ ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ယၢတ်ႇၼမ်ႉဝိႁၢရ် လႄႈပွႆးသၢင်ႇလွင်း ။ ႁွင်ႉမွၵ်ႇထိုင် ပီႈၼွင်ႉၸဝ်ႈၽူႈၵူၼ်းလီ တီႈၸမ်တီႈၵႆတင်းလၢႆၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢဝ်ၵုသူလ်ၼႃးမုၼ် ။
ဝၼ်းတီႈ 18-20/03/2016 ၼႆႉ တၢင်းသၶၸဝ်ႈလႄႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ဝတ်ႉမူင်ႈပွၵ်း ၊ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းထႆး ပႃးၸဵမ်ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းတႆး ၊ တေၸတ်းပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်း ယၢတ်ႇၼမ်ႉဝိႁၢရ် (ဝိႁႃရ၊ ပွႆးလူင်) လႄႈပွႆးသၢင်ႇလွင်း တီႈဝတ်ႉမူင်ႈပွၵ်း ဢိူင်ႇသႅၼ်ႁႆ ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး ။
ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉမူင်ႈပွၵ်း ၸဝ်ႈၶူးဝိလၢတ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ -“ ဢၼ်လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈဝိႁၢရ်မႃးသေ တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆး လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉၶႂမ်ႈတဝ်ႈၼႆႉ မီးၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၊ ဢမ်ႇဝႃႈသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈတၵ်ႉၵႃႇၵူၼ်းႁိူၼ်း ၊ ၸိူဝ်းမႃးႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင်ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ သင်ဝႃႈဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ တေၵႂႃႇလိုဝ်ႈသဝ်းတီႈလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးမႃးလိုဝ်ႈသဝ်းယင်ႉလႆႈ တီႈဝတ်ႉမူင်ႈပွၵ်းၼႆႉ ”- ဝႃႈၼႆ ။
မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ – ပၢင်ပွႆးလူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉသႃလႃး ဝိႁၢရ်လူင်လႄႈ ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၼႆႉ ယွၼ်းမွၵ်ႇထိုင်ပီႈၼွင်ႉ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃးတီႈၸမ်တီႈၵႆတင်းသဵင်ႈ မႃးႁူမ်ႈၵိၼ်ႁူမ်ႈလူႇႁူမ်ႈတၢၼ်း ဢဝ်ၵုသူလ်ၼႃးမုၼ် ၸွမ်းႁဝ်းၶႃႈယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်သေၵမ်း ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဝတ်ႉဝႃးသႃလႃးဝိႁၢရ်ၵေႃႈ မႄးၵုမ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်းယဝ်ႉလႄႈ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင်ၼိူဝ် ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်တႆးႁဝ်း ၸိူဝ်းမႃးၵမ်ႉထႅမ်လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင် တီႈဝတ်ႉမူင်ႈပွၵ်း၊ ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈၸဝ်ႈတႃႇၼ ၽူႈမႃးၵမ်ႉထႅမ်ၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်သေၵမ်း – ဝႃႈၼႆ ။
(ၶပ်မၢႆပၢင်ပွႆး)
ဝၼ်းသုၵ်းထီႉ 18/3/2016 (ပီသႃသၼႃ 2559) လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ၊ ဝၼ်းဢဝ်သၢင်ႇလွင်းလႄႈ လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ (ၾၢႆႇမိူင်း) ။ ယၢမ်း 16:00 မူင်း ၊ ပီႈၼွင်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ တီႈၸမ်တီႈၵႆ တေဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတုမ်ၵၼ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈမူင်ႈပွၵ်း တွၼ်ႈတႃႇတေၸတ်းထႅဝ်လူင်သေ ယိပ်းၶူဝ်းလူႇတၢၼ်း (ႁႄႇၶၿူၼ်းယႂ်ႇ) မႃးၸူးတီႈဝတ်ႉမူင်ႈပွၵ်း ။
ဝၼ်းသဝ်ထီႉ 19/03/2016 လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 12 ၶမ်ႈ ၊ ႁပ်ႉၶႅၵ်ႇ ၊ ဢဝ်သၢင်ႇလွင်းၵႂႃႇလမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) ႁူဝ်ဝတ်ႉ ။ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉထီႉ 20/03/2016 ၊ လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 13 ၶမ်ႈ ၊ ဝၼ်းႁပ်ႉၶႅၵ်ႇ ဝၼ်းၵိုၼ်း ။
ဝၼ်းၸၼ်ထီႉ 21/03/2016 လိူၼ်သီႇမႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ ၊ ဝၼ်းၼုင်ႈသၢင်ႇ (ၶၢမ်ႇသၢင်ႇ) လူႇတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ (ၾၢႆႇတႆး) ။
ဝတ်ႉမူင်ႈပွၵ်း ဢိူင်ႇသႅၼ်ႁႆ ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇၼႆႉ ၸဝ်ႈၵွၼ်းဝတ်ႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶူးဝိလၢတ်ႉ ။ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ပီႈၼွင်ႉထႆး – တႆး ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇသေ တႄႇသၢင်ႈသႃလႃး (ၸလွပ်ႈ) တီႈႁပ်ႉၶႅၵ်ႇ တီႈၼွၼ်း လႄႈ မႄးၵုမ်းၶိုၼ်းဝိႁၢရ်လူင်လႄႈ လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆပိူင် ၼႂ်းဝတ်ႉၼႂ်းဝႃး ၊ လႆႈသဵင်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းထႆး 4 လၢၼ်ႉဝၢတ်ႇပၢႆ ။ တၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ၸိူဝ်းႁူမ်ႈလူႇတၢၼ်းငိုၼ်း ပႃးၸဵမ်ပီႈၼွင်ႉထႆး ပီႈၼွင်ႉတႆး – ၼႆယဝ်ႉ ။


text:
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ တီႈမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉသေ ပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ် ၊ ပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ။
ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈ 08/11/2015 တီႈမိူင်းတူၼ် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈပီႈၼွင်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉၶဝ် တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ပၼ် ပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) လႄႈ ပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်သေ ပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇတီႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း 1 ၵေႃႉလႄႈ သၽႃးၸႄႈမိူင်း 2 ၵေႃႉ- လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ ။
ၸၢႆးဝိၼ်းမျၢတ်ႉဢူး ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ဢၼ်ၶဝ်ႈၶေႉၶႅင်ႇတီႈ ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း မၢႆ 2 လၢတ်ႈဝႃႈ – တီႈပုင်ႇပႃႇၶႅမ် (ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ်) ၼႆႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉမိုၼ်ႇပၢႆ တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ပၼ် ပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၊ ယွၼ်ႉၼၼ် NLD ၵေႃႈလႆႈပေႉၵႂႃႇတီႈၼင်ႈ သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း – ဝႃႈၼႆ ။
ၸၢႆးဝိၼ်းမျၢတ်ႉဢူး SNLD ဢၼ်ၶဝ်ၶေႉၶႅင်ႇတီႈ ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း မၢႆ 2 ၼႆႉ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 2 ႁဵင်ပၢႆ ။ ဢူးသၢၼ်းဝိၼ်းဢွင်ႇ ႁွင်ႉ ဢူးဢွင်ႇဢွင်ႇ သၽႃးၸႄႈမိူင်း NLD ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 2 ဢၼ်ပဵၼ်ၵူႈၶႅင်ႇၵၼ်ၼႆႉ လႆၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် 6 ႁဵင်ပၢႆ ၊ ဢူးသၢၼ်းဝိၼ်းဢွင်ႇၵေႃႈပေႉၵႂႃႇ ။
ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉပွတ်းၸၢၼ်း ဢၼ်လုၵ်ႉပွတ်းႁွင်ႇသေ လူင်းမႃးယူႇသဝ်း ပွတ်းၼႃးၵွင်းမူး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းသၢတ်ႇ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းၶဝ်ပႆႇမီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈၽွင်းၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ တင်းတပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်ဝႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉလႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်း တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် (BGF) ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႉ ဢမ်ႇလႆႈတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်။ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈဢၼ်မီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်း ၼႂ်းႁွပ်ႈ 25 ပီၼႆႉ – ၼႆယဝ်ႉ ။


text:
ပၼ်ႁႃလွင်ႈၶွင်ႉၶမ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်သေ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ဝူင်ႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ဝူင်ႈၵၢင် RCSS လႄႈ TNLA ၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈလႆႈယူႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း (RCSS) တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။
ထၢမ်-ပေႃးတူၺ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လွင်ႈဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ၼႆႉ လႅပ်ႈၶွင်ႉၶမ်တီႈလႂ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်း လေႃႇတိုၵ်းၵၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်း ဢမ်ႇၵိုတ်းလႆႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ပေႃးလႆႈလူတ်းယွမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းတေၵႂႃႇဝႃႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၾၢႆႇလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ၊ တေလႆႈတူၺ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇ၊ ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈမီးယူႇဝႃႈ သွင်တၢပ်ႈၸင်ႇပဵၼ်ႁူၺ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းတေလႆႈႁႃငိူၼ်ႈမၼ်း ယွၼ်ႉသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ဢမ်ႇယွမ်းႁႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၶဝ်ၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၵႂႃႇလေႃႇတိၵ်းတိၵ်းႁႃႉ၊ ပေႃးၶဝ်ၵႂႃႇလေႃႇသမ်ႉၵွပ်ႈသင် ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းတေလႆႈတူၺ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇ၊ ၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈမၼ်းတေၸၢင်ႈၵႄႈယူႇ။ ပေႃးဝႃႈၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈလီ၊ ၾၢႆႇၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈလီ မီးယိူင်းဢၢၼ်း ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ ယိူင်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း မီးလွင်ႈသိူဝ်းသႃႇ ၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်း။ ပေႃးယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈမိူၼ်ၵၼ် ဢဝ်ၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇတႄႉ ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မၼ်းတေၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ယူႇ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႄႈတႄႉမၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပႆႇၸၢင်ႈၵႄႈၵူၺ်း။
ထၢမ်-ယူႇတီႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇသေ ၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈမၼ်း လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ RCSS တင်း TNLA ၶႃႈလူး ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ႁူဝ်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ပၼ်ႁႃဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ယူႇၼႆႉ ႁၢင်ႈၶႂ်ႈပဵၼ်မႃးထပ်းၵၼ်ဝႆႉၽွင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လွင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း တႃႇတေလီၵၼ်ၶိုၼ်းၼႆႉ ၸွင်ႇလႆႈႁူပ်ႉၵၼ်၊ ၸွင်ႇလႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃသင်ၶႃႈ?။
တွပ်ႇ-မၼ်းဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈတူင်ႉတၵ်ႉၵၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၶဝ်ၵေႃႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်မၼ်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈမီးၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ တေႃႉတႄႉလႆႈၵႂႃႇၺႃးၵၼ်ၵမ်းၼိုင်ႈသေ လႆႈတူင်ႉတၵ်ႉၵၼ်ဝႃႈ ယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်ယူႇႁႃႉ မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈတႄႉႁဝ်းၶႃႈပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်း။
ထၢမ်-ပေႃးၼႆပွင်ႇဝႃႈ တႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပႆႇၸၢင်ႈၵၢႆႇၵႂၢမ်းသင်ၵၼ်ၶႃႈၼေႃႈ?။
တွပ်ႇ-တေႃႈလဵဝ်ပႆႇၸၢင်ႈ၊ ပႆႇၸၢင်ႈသေတႃႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉတိုၼ်းလၢတ်ႈဝႆႉ ပိုတ်ႇၽၵ်းတူဝႆႉယူႇ။ ပေႃးငဝ်းလၢႆး မၼ်းပၼ်မႃးႁႃႉ၊ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းပၼ်မႃးႁႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈၶတ်းၸႂ်ၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ယူႇ။
(ၶႅၼ်းတေႃႈသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်လူင်ယဝ်ႉ ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ပဵၼ်ဢၼ်ၶွင်ႉၶမ်တီႈသုတ်း)။


text:
သင်ၶၸဝ်ႈ၊ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး တင်းၼမ်လၢႆ ႁူမ်ႈၵၼ် ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈ ၸဝ်ႈသိလ် ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ တႃႇမႃးမဵတ်ႉတႃႇထမ်း ပၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင် ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း ႁႅၵ်ႈ ဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 21/03/2017 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 17:00 မူင်းပၢႆ သင်ၶၸဝ်ႈ၊ ပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇသတ်ႉထႃး ပီႈၼွင်ႉတႆး၊ တဢၢင်းလႄႈ လႃးႁူႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ တီႈဝၢၼ်ႈ ၵဵင်းႁိၼ် ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင် ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ ယေႃးတူဝ်မႃးမိူင်းပူးလူင်ပွၵ်ႈၼႆႉ တႃႇမႃး ႁေႃးတြႃး သူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇပၼ် ၽီသၢင်သတ်းၵူၼ်းလႄႈ တိုဝ်းၵမ်/ၵျၢင်ႉၵမ် တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 4 ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးဢွင်ႇပႃႉ ၵူၼ်းမိူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင် လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၼ်ႂ်းထုင်ႉမိူင်းပူးလူင်ၼႆႉ မီးလွႆလွမ်ႉ ႁွပ်ႈဝႆႉသေ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသႃသၼႃ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇၵဝ်ႇၵႄႇ၊ ၵွင်းမူးၵဝ်ႇၵႄႇလႄႈ ထမ်ႈ ၸွမ်းလွႆၸိူဝ်းၼႆႉ မီးဝႆႉတင်းၼမ်။ ယွၼ်ႉၼၼ် ၽူႈမီးပၺ်ၺႃ ဢိၵ်ႇတင်းၸဝ်ႈၽူႈႁေႃးတြႃး တႆးႁဝ်း ၵေႃႈ ၽႂ်ပႆႇႁွတ်ႈၽႅဝ်လႆႈသေပွၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ၶေႃႈမဵတ်ႉတႃႇတြႃးၸဝ်ႈၶူး ဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႉ ႁဝ်း သေ ၸင်ႇယေႃးၶိင်းမႃးႁေႃးတြႃးပၼ် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉတၵႃႇသတ်ႉထႃး” ဝႃႈၼႆ။
ၶပ်ႉမၢႆ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းယေႃးၶိင်း မႃးတၢင်းဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင်သမ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 21/03/2017 သူင်ႇမဵတ်ႉတႃႇတြႃး ပွၼ်ႈထမ်းပၼ်ၽီသၢင်သတ်းၵူၼ်း တီႈသူၼ်မႆႉႁွမ် ဝၢၼ်ႈပဵင်းသၢင်း။ ဝၼ်းတီႈ 22-25/03/2017 သမ်ႉ ၸဝ်ႈသိလ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႉ ဢတိတ်ႉထၢၼ်ႇ ၶဝ်ႈထမ်ႈ တိုဝ်းၵမ်တြႃး ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်း၊ ဢမ်ႇၵိၼ်ၶဝ်ႈ တႃႇ3 ဝၼ်း 3 ၶိုၼ်း တီႈထမ်ႈႁူဝ်ၼမ်ႉ ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင် ဝႃႈၼႆ။
ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 25 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း15:00 မူင်းပၢႆ ၸင်ႇယေႃးတူဝ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်း တၢင်းမိူင်းပဵင်း မီးၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် လႄႈ သင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ပီႈၼွင်ႉတၵ်ႉၵႃႇသတ်းထႃး ၸွမ်းသူင်ႇၸဝ်ႈသိလ်ထမ်း ဝုၼ်း ၸုမ်ႉ တင်းၼမ်လၢႆ၊ လူတ်ႉၵႃး ၸွမ်းသူင်ႇ 12 လမ်း ဝႃႈၼႆ။
ဢိူင်ႇမိူင်းပူးလူင်ၼႆႉ မီးဝၢၼ်ႈတႆး 13 ဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈၵဵင်းႁိၼ်၊ ဝၢၼ်ႈၵုၼ်ၵွၵ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈတူင်ႈ၊ ဝဵင်းၵဝ်ႇ၊ ဝဵင်းႁွင်ႇ၊ ဝဵင်းၸၢၼ်း၊ ၸွမ်တွင်း၊ ပဵင်းသၢင်း၊ ၼႃးလေး၊ လွၼ်းၵႅဝ်ႇ၊ ဝၢၼ်ႈၶုမ်ႉ၊ တႃႈပူး ဝၢၼ်ႈပီႈၼွင်ႉလွႆ၊ လႃးႁူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။


text:
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈထႆး၊ သိုၵ်းထႆးႁူမ်ႈၵၼ်တီႉၺွပ်းလႆႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊ယႃႈဢႆႉသ် ဢဝ်မႃးတၢင်းၾင်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၵၼ်တင်း ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၸိုင်ႈထႆးပွတ်းႁွင်ႇ – ဝႃႈၼႆ ။
ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ လၢတ်ႈဝႃႈ – “ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 23/11/2016 ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတင်ႈလၢၼ်ႇ ၵူတ်ႇထတ်း ႁိမ်းႁွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းၼွႆႉ – ပၢႆး ဢိူင်ႇဝဵင်းၼိူဝ် ၸႄႈဝဵင်းပၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်း မွၵ်ႈ 10:00 မူင်း မီးၵူၼ်းႁေႃႈၵႃးဝႅၼ်ႇမႃး ၸိုဝ်ႈ ၸၢႆးၽိၶျိတ်ႉ ၶျူၵ်ႉၽၵ်းၶျိတ်ႉ ၽွၼ်ႊ ပဵၼ်ၵူၼ်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈယွၼ်းၵူတ်ႇထတ်းသေထူပ်းႁၼ်ယႃႈမႃႉ 170,000 မဵတ်ႉ ယႃႈဢႆႉသ် 3 ၵီႊလူဝ်ႊ ၸင်ႇတီႉ ၺွပ်းတူဝ်ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈတေသိုပ်ႇ ၸွမ်းႁႃ ၼႅင်ႈသၢၼ်( ၶိူဝ်ၶၢႆႇ) ၵႂႃႇ ”ဝႃႈၼႆ ။
ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/11/2016 ၼၼ်ႉၵေႃႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ – ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ တီႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ်လႄႈ ၵဵင်းမႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တီႉၺွပ်း ၸၢႆးသရၼ်ႊ ဝူင်ႊသူႊဝႃႊၻႅၼ်ႊ ဢႃယု 21 ပီ ပဵၼ် ၵူၼ်းမိူင်းၾၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ႁူမ်ႈပႃးထႅင်ႈဢူၺ်းၵေႃႉမၼ်းၸၢႆး။တီႉလႆႈယႃႈမႃႉမိၵ်ႈ WY တႃႇ100မတ်ႉ၊မီး 200,000 မဵတ်ႉ ။ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉဢဝ်လုၵ်ႉတီႈ လႅၼ်လိၼ်ထႆး-မၢၼ်ႈ မႄႈႁွင်ႈသွၼ်မႃး- ဝႃႈၼႆ ။
ၶၢဝ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်တေႃႇၼႃႈတင်းမႄႈ ႁွင်ႈ သွၼ်ၼႆႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းလၢႆၸုမ်းယူႇသဝ်း မီးႁူင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်မိူၼ်ၼင်ႇ ယႃမႃႉ၊ယႃႈ ဢႆႉသ်ဢမ်ႇယွမ်း 12 ႁူင်း ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လၵ်ႉဢဝ်ၶဝ်ႈမႃးတၢင်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၢႆး ၊ၸႄႈဝဵင်း ပၢင်မၢၵ်ႇၽႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၶဝ်ႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇဢမ်ႇထၢတ်ႇ- ဝႃႈၼႆ ။


text:
တူဝ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းဝႃႉ UWSA ပဝ်းယဵဝ်ႇသျႅင် ဢဝ်တပ်ႉလွႆၵိဝ်ႇသၢႆး ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ UWSA ယိုတ်းဝႆႉတီႈ ၸုမ်းမိူင်းလႃးၼၼ်ႉ မွပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းၸုမ်းမိူင်းလႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သိုၵ်းဝႃႉၸိူဝ်းယူႇတီႈလွႆၵိဝ်ႇသၢႆးၼၼ်ႉ ထွၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလမ်းၵူၺ်း၊ ယင်းပႆႇထွၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်း ၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ။
ဝၼ်းတီႈ 08/03/2017 (မိူဝ်ႈဝႃး)ၼႆႉ ယူႇတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းဝႃႉ ငဝ်ႈငုၼ်းပၢင်သၢင်း ပဝ်းယဵဝ်ႇသျႅင် ႁွတ်ႈထိုင်မႃးတီႈမိူင်းလႃး မိူဝ်ႈဝႃးသေ မႃးတူၵ်းလူင်းဢဝ်တပ်ႉလွႆၵိဝ်ႇသၢႆး ဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) ႁုပ်ႈယိုတ်းဝႆႉ တီႈၸုမ်းမိူင်းလႃး မိူဝ်ႈၽွင်းႁၢင်လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ 2016 မွပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း တီႈၸုမ်းမိူင်းလႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ တပ်ႉလွႆသၢမ်သုမ်တႄႉ သိုၵ်းဝႃႉတိုၵ်ႉၵုမ်းၵမ်ဝႆႉယူႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
တပ်ႉလွႆၵိဝ်ႇသၢႆးၼႆႉ မီးတီႈၽၵ်းတူၶဝ်ႈဝဵင်းမိူင်းလႃး၊ ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၵဵင်းတုင်- မိူင်းလႃး၊ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 မိူင်းလႃး၊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉသိုၵ်းဝႃႉဢဵၼ်ႁႅင်းပၢၵ်ႇပၢႆ ဢၼ်ပၵ်းသဝ်းတီႈတပ်ႉလွႆၵိဝ်ႇသၢႆးၼၼ်ႉ ထွၼ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်းသေတႃႉၵေႃႈ ထွၼ်ၵႂႃႇယူႇတီႈတပ်ႉဝႃႉ ဢၼ်မီးတီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလမ်း၊ ဢၼ်မီးတၢင်းၸၢၼ်း ဢမ်ႇပေႃးႁၢင်ႇၵႆလွႆၵိဝ်ႇသၢႆးၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ ယင်းပႆႇထွၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းဝႃႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဝႃႈ- “ယူႇတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ႁွတ်ႈမႃးမိူင်းလႃးမိူဝ်ႈဝႃး၊ မိူဝ်ႈၼႆႉပွၵ်ႈၶိုၼ်းယဝ်ႉ၊ တပ်ႉလွႆၵိဝ်ႇသၢႆးၵေႃႈ ယူႇတီႈမၼ်းၸဝ်ႈသေ ၸီႉသင်ႇမွပ်ႈပၼ်ၸုမ်းမိူင်းလႃးၶိုၼ်း မိူဝ်ႈဝႃးယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ဢမ်ႇပႆႇလႆႈၶေႃႈၸီႉသင်ႇ ႁႂ်ႈထွၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းတၢင်းၼိူဝ်လႄႈ ထွၼ်မႃးယူႇတီႈတပ်ႉလူင် ဢၼ်မီးၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၸုမ်းလူင် တီႈၼမ်ႉလမ်းၼႆႉၵူၺ်း”- ဝႃႈၼႆ။
လွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ ထွၼ်ဢွၵ်ႇလွႆၵိဝ်ႇသၢႆးၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇတင်းသွင်ၸုမ်း (ၸုမ်းဝႃႉ၊ ၸုမ်းမိူင်းလႃး)ၵေႃႈ ယိုၼ်ယၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈဢၼ်သိုၵ်းဝႃႉထွၼ်ဢွၵ်ႇလိၼ်မိူင်းလႃး ဢမ်ႇထွၼ်ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇဢမ်ႇတွပ်ႇ။
တပ်ႉၼမ်ႉလမ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 2009 ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတဵၵ်းမိပ်ႇ ႁႂ်ႈသွင်ၸုမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်း တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် (BGF) သေ ၸုမ်းဝႃႉတင်းၸုမ်းမိူင်းလႃး ဢမ်ႇယွမ်းႁပ်ႉ၊ မီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၢၼ်သိုၵ်းတေႃႇၵၼ် တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ သိုၵ်းဝႃႉမႃးပၵ်းသဝ်းယူႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈဝႆႉၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်။
မိူၼ်ၼင်ႇတပ်ႉလွႆၵိဝ်ႇသၢႆး၊ လွႆသၢမ်သုမ်၊ တပ်ႉပၢင်မၢၵ်ႇၾႆး၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁူၵ်ႈ၊ လၢၼ်ႇၶူဝ်သုင်ၸိူဝ်းၼႆႉ သိုၵ်းဝႃႉၶဝ်ႈမႃးယိုတ်းၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/09/2016 ။ ဢိင်ၼိူဝ်သွင်ၾၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေ ၾၢႆႇသိုၵ်းဝႃႉထွၼ်ပၼ်ၶိုၼ်း ပၢင်မၢၵ်ႇၾႆး၊ ဝၢၼ်ႈၼွင်ႁူၵ်ႈ၊ လၢၼ်ႇၶူဝ်သုင်ၸိူဝ်းၼႆႉသေတႃႉၵေႃႈ တပ်ႉဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၽႅၼ်ၵၢၼ်လၢႆးတိုၵ်း မိူၼ်ၼင်ႇတပ်ႉလွႆၵိဝ်ႇသၢႆးတင်းလွႆသၢမ်သုမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းပႆႇထွၼ်ပၼ်။
ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ပၢင်ၵုမ်လူင်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၵမ်းတီႈ 3 ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းတီႈငဝ်ႈငုၼ်းၸုမ်းဝႃႉ UWSA ငဝ်ႈငုၼ်းပၢင်သၢင်း ဝၼ်းတီႈ 22-24-02/2017 ၼၼ်ႉသေ ၵေႃႉပဵၼ်ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းမိူင်းလႃး သၢၼ်းပိူဝ်ႇ လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉၽူႈၼမ်းဝႃႉသေ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈၼႆႉ။
ဝၢႆးသေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင်ၵေႃႈ တူဝ်ၽူႈၼမ်းဝႃႉ ပဝ်းယဵဝ်ႇသျႅင် ႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးတီႈမိူင်းလႃးသေ မႃးတူၵ်းလူင်းဝႃႈ တေမွပ်ႈပၼ်တပ်ႉလွႆၵိဝ်ႇသၢႆးၶိုၼ်း၊ ၸီႉသင်ႇထွၼ်သိုၵ်း မွပ်ႈပၼ်မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။