text:
.. गौरी पूजा विधि ..
Check List
1. Altar, Deity (statue/photo), Saaligraamam or VishNupaada
2. Two big brass lamps (with wicks, oil/ghee)
3. Matchbox, Agarbatti
4. Karpoor, Gandha Powder, Kumkum, gopichandan, haldi, kaajal
5. Sri Mudra (for Sandhyaavandan), Vessel for Tirtha, Yajnopaviita
6. Puujaa Conch, Bell, One aaratii (for Karpoor), Two Aaratiis with wicks
7. Flowers, Tulasiimaalaa, Akshata (in a container), tulsi leaves
8. Decorated Copper or Silver Kalasha, Two pieces of cloth (new), coconut,
1/2 kg. Rice, gold coin, gold chain
9. Extra Kalasha, 3 trays, 3 vessels for Abhisheka
10. Beetlenuts 6, Beetlenut Leaves 12, Bananas 6, Banana Leaves 2, Mango Leaves 5-25
11. Dry Fruits, 5 bananas, 1 coconut - all for neivedya
12. Panchamrita Abhisheka - Milk, Curd, Honey, Ghee, Sugar
(Keep separately in Equal Quantity) and Tender Coconut Water
13. Puujaa Dress, Sri Gauri ashTottara Book, Puja Book
14. Dora (thread)
Procedure
Previous Night, think of the Goddess Gauri and mentally decide to perform puujaa the next day.
This is the sankalpa.
Next day early morning keep the same thoughts of worshipping the Goddess and take a head-bath
(if possible an oil-bath). Wash Kalasha and fill it with clean water upto 3/4 of it and place
it near the altar in a clean place and cover it up. Observe Fast (if possible). Again in the
evening take a head-bath. Wear youe best dress and decorate yourself and the kalasha.
Decorate the front door, altar and the place near the altar. Invite your relatives, friends
(who have bhakti in the Goddess).
Keep all the things for puujaa ready, near the altar.
Duration - start to aaratii - 2 hours
Total duration - start to finish - 3 to 3.5 hours
1 At the regular Altar
ॐ सर्वेभ्यो गुरुभ्यो नमः .
ॐ सर्वेभ्यो देवेभ्यो नमः .
ॐ सर्वेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो नमः ..
प्रारंभ कार्यं निर्विघ्नमस्तु . शुभं शोभनमस्तु .
इष्ट देवता कुलदेवता सुप्रसन्ना वरदा भवतु ..
अनुज्ञां देहि ..
At Gaurii Altar
२ आचमनः
ॐ केशवाय स्वाहा .
ॐ नारायणाय स्वाहा .
ॐ माधवाय स्वाहा .
(sip one spoon of water after each of the above three mantras)
ॐ गोविंदाय नमः .
ॐ विष्णवे नमः .
ॐ मधुसूदनाय नमः .
ॐ त्रिविक्रमाय नमः .
ॐ वामनाय नमः .
ॐ श्रीधराय नमः .
ॐ हृषीकेशाय नमः .
ॐ पद्मनाभाय नमः .
ॐ दामोदराय नमः .
ॐ सङ्कर्षणाय नमः .
ॐ वासुदेवाय नमः .
ॐ प्रद्युम्नाय नमः .
ॐ अनिरुद्धाय नमः .
ॐ पुरुषोत्तमाय नमः .
ॐ अधोक्षजाय नमः .
ॐ नारसिंहाय नमः .
ॐ अच्युताय नमः .
ॐ जनार्दनाय नमः .
ॐ उपेंद्राय नमः .
ॐ हरये नमः .
श्री कृष्णाय नमः ..
३ प्राणायामः
ॐ प्रणवस्य परब्रह्म ऋषिः . परमात्मा देवता .
दैवी गायत्री छन्दः . प्राणायामे विनियोगः ..
ॐ भूः . ॐ भुवः . ॐ स्वः . ॐ महः .
ॐ जनः . ॐ तपः . ॐ सत्यं .
ॐ तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गोदेवस्य धीमही
धियो यो नः प्रचोदयात् ..
पुनराचमन
(Repeat aachamana as per 2 - given above)
ॐ आपोज्योति रसोमृतं ब्रह्म भूर्भुवस्सुवरोम् ..
(Apply water to eyes and understand that you are of
the nature of Brahman)
४ सङ्कल्पः
ॐ श्रीमान् महागणाधिपतये नमः .
श्री गुरुभ्यो नमः .
श्री सरस्वत्यै नमः .
श्री वेदाय नमः .
श्री वेदपुरुषाय नमः .
इष्टदेवताभ्यो नमः .
कुलदेवताभ्यो नमः .
स्थानदेवताभ्यो नमः .
ग्रामदेवताभ्यो नमः .
वास्तुदेवताभ्यो नमः . शचीपुरंदराभ्यां नमः .
उमामहेश्वराभ्यां नमः . मातापितृभ्यां नमः .
लक्ष्मीनारायणाभ्यां नमः .
सर्वेभ्यो देवेभ्यो नमो नमः .
सर्वेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो नमो नमः .
येतद्कर्मप्रधान देवताभ्यो नमो नमः ..
.. अविघ्नमस्तु ..
सुमुखश्च एकदंतश्च कपिलो गजकर्णकः .
लंबोदरश्च विकटो विघ्ननाशो गणाधिपः ..
धूम्रकेतुर्गणाध्यक्षो बालचन्द्रो गजाननः .
द्वादशैतानि नामानि यः पठेत् श्रुणुयादपि ..
विद्यारंभे विवाहे च प्रवेशे निर्गमे तथा .
संग्रामे सङ्कटेश्चैव विघ्नः तस्य न जायते ..
Whoever chants or hears these 12 names of Mahaa GaNapati does not get any obstacles in any of his work.
शुक्लांबरधरं देवं शशिवर्णं चतुर्भुजम् .
प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्व विघ्नोपशांतये ..
सर्वमंगल मांगल्ये शिवे सर्वार्थ साधिके .
शरण्ये त्र्यंबके देवी नारायणी नमोऽस्तुते ..
सर्वदा सर्व कार्येषु नास्ति तेषां अमंगलं .
येषां हृदिस्थो भगवान् मंगलायतनो हरिः ..
तदेव लग्नं सुदिनं तदेव ताराबलं चंद्रबलं तदेव .
विद्या बलं दैवबलं तदेव लक्ष्मीपतेः तेंघ्रिऽयुगं स्मरामि ..
लाभस्तेषां जयस्तेषां कुतस्तेषां पराजयः .
येषां इन्दिवर श्यामो हृदयस्थो जनार्दनः ..
विनायकं गुरुं भानुं ब्रह्माविष्णुमहेश्वरान् .
सरस्वतीं प्रणम्यादौ सर्व कार्यार्थ सिद्धये ..
श्रीमद् भगवतो महापुरुषस्य विष्णोराज्ञाय प्रवर्तमानस्य
अद्य ब्रह्मणोऽद्वितीय परार्धे विष्णुपदे श्री श्वेतवराह कल्पे
वैवस्वत मन्वन्तरे भारत वर्षे भरत खण्डे जंबूद्वीपे
दण्डकारण्य देशे गोदावर्या दक्षिणे तीरे कृष्णवेण्यो उत्तरे
तीरे परशुराम क्षेत्रे ( सम्युक्त अमेरिका देशे St Lewis ग्रामे
or Australia देशे Victoria ग्रामे orबह्रीनु देशे)
शालिवाहन शके वर्तमाने व्यवहारिके ईश्वर नाम सम्वत्सरे
दक्षिणायणे वर्षा ऋतौ भाद्रपद मासे शुक्ल पक्षे त्रितीया तिथौ
शुक्र वासरे सर्व ग्रहेषु यथा राशि स्थान स्थितेषु सत्सु
येवं गुणविशेषेण विशिष्टायां शुभपुण्यतिथौ मम आत्मन
श्रुतिस्मृतिपुराणोक्त फलप्राप्यर्थं मम सकुटुम्बस्य क्षेम स्थैर्य
आयुरारोग्य चतुर्विध पुरुषार्थ सिध्यर्थं अंगीकृत गौरी
व्रतांगत्वेन संपादित सामग्रय्या गणेश पूजनपूर्वकं
गौरी प्रीत्यर्थं यथा शक्त्या यथा मिलितोपचार द्रव्यैः
श्रीसूक्त पुराणोक्त मन्त्रैश्च ध्यानावाहनादि षोडशोपचारे
गौरी पूजां करिष्ये ..
इदं फलं मयादेव स्थापितं पुरतस्तव .
तेन मे सफलावाप्तिर्भवेत् जन्मनिजन्मनि..
(keep fruits in front of the Goddess)
५ षडङ्ग न्यास
(Purifying the body -
touching various parts of the body)
ॐ यत्पुरुषं व्यदधुः कतिधा व्यकल्पयन् .
मुखं किमस्य कौ बाहू कावूरू पादावुच्येते ..
अंगुष्ठाभ्यायां नमः . (touch the thumbs)
हृदयाय नमः ..
ॐ ब्राह्मणोस्य मुखमासीत् बाहू राजन्यः कृतः .
उरू तदस्य यद्वैश्यः पद्भ्यां शूद्रो अजायत ..
तर्जनीभ्यां नमः . (touch both fore fingers)
शिरसे स्वाहा ..
ॐ चंद्रमा मनसो जातः चक्षोः सूर्यो अजायत .
मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत ..
मध्यमाभ्यां नमः . (touch middle fingers)
शिखायै वौषट् ..
नाभ्या आसीदन्तरिक्षम् शीर्ष्णो द्यौः समवर्तत .
पदभ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्रात् तथा लोकांग अकल्पयन् ..
अनामिकाभ्यां नमः . (touch ring fingers)
कवचाय हुम् ..
धाता पुरस्ताद्यमुदाजहार शक्रः प्रविद्वान्प्रदिशश्चतस्त्रः .
तमेवं विद्यानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते ..
कनिष्ठिकाभ्यां नमः . (touch little fingers)
नेत्रत्रयाय वौषट् ..
यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवाः तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् .
ते ह नाकं महिमानः सचन्ते यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः ..
करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः . (touch palms and over sleeve of hands)
अस्त्राय फट् ..
६ दिग्बन्धन
( show mudras)
ॐ भुर्भुवस्वरोम् इति दिग्बन्धः .
(snap fingers circle head clockwise and clap hands)
दिशो बद्नामि ..
(shut off all directions i.e. distractions so that we can
concentrate on the Goddess)
७ गणपति पूजा
आदौ निर्विघ्नतासिध्यर्थं महागणपतिं पूजनं करिष्ये .
ॐ गणानां त्वा शौनको घृत्समदो गणपतिर्जगति
गणपत्यावाहने विनियोगः ..
(pour water - making a promise)
ॐ गणानां त्वा गणपतिं आवामहे .
कविं कविनामुपम श्रवस्तमं .
ज्येष्ठराजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत .
आनः शृण्वन्नूतिभिः सीदसादनं ..
भूः गणपतिं आवाहयामि .
भुवः गणपतिं आवाहयामि .
स्वः गणपतिं आवाहयामि .
ॐ भूर्भुवस्वः महागणपतये नमः .
ध्यायामि . ध्यानं समर्पयामि .
ॐ महागणपतये नमः . आवाहनं समर्पयामि .
आसनं समर्पयामि . पाद्यं समर्पयामि .
अर्घ्यं समर्पयामि . आचमनीयं समर्पयामि .
स्नानं समर्पयामि . वस्त्रं समर्पयामि .
यज्ञोपवीतं समर्पयामि . चंदनं समर्पयामि .
परिमल द्रव्यं समर्पयामि . पुष्पाणि समर्पयामि .
धूपं समर्पयामि . दीपं समर्पयामि .
नैवेद्यं समर्पयामि . ताम्बूलं समर्पयामि .
फलं समर्पयामि . दक्षिणां समर्पयामि .
आर्थिक्यं समर्पयामि .
ॐ भूर्भुवस्वः महागणपतये नमः .
मन्त्रपुष्पं समर्पयामि .
प्रदक्षिणा नमस्कारान् समर्पयामि .
छत्रं समर्पयामि . चामरं समर्पयामि .
गीतं समर्पयामि .. नृत्यं समर्पयामि .
वाद्यं समर्पयामि . सर्व राजोपचारान् समर्पयामि ..
.. अथ प्रार्थना ..
ॐ वक्रतुण्ड महाकाय कोटि सूर्य समप्रभ .
निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्व कार्येषु सर्वदा ..
ॐ भूर्भुवस्वः महागणपतये नमः . प्रार्थनां समर्पयामि .
अनया पूजया विघ्नहर्ता महागणपति प्रीयताम् ..
८ दीप स्थापना
अथ देविस्य वाम भागे दीप स्थापनं करिष्ये .
अग्निनाग्नि समिध्यते कविर्ग्रहपतिर्युवा हव्यवात् जुवास्यः ..
(light the lamps)
९ भूमि प्रार्थना
(open palms and touch the ground)
महिद्यौ पृथ्वीचन इमं यज्ञं मिमिक्षतां
पिप्रतान्नो भरीमभिः ..
१० धान्य राशि
ॐ औषधय संवदंते सोमेन सहराज्ञ .
यस्मै कृणेति ब्राह्मणस्थं राजन् पारयामसि ..
(Touch the grains/rice/wheat)
११ कलश स्थापना
ॐ आ कलशेषु धावति पवित्रे परिसिंच्यते
उक्तैर्यज्ञेषु वर्धते ..
(keep kalasha on top of rice pile)
ॐ इमं मे गङ्गे यमुने सरस्वती शुतुद्रिस्तोमं सचता परुष्ण्य .
असिक्न्य मरुद्वृधे वितस्थयार्जीकीये श्रुणुह्या सुषोमय ..
(fill kalasha with water)
ॐ गंधद्वारां धुरादर्शां नित्य पुष्पं करिषिणीं .
ईश्वरिं सर्व भूतानां तामि होपह्वयेश्रियं ..
(sprinkle in/apply ga.ndha to kalasha)
ॐ या फलिनीर्या अफला अपुष्पायाश्च पुष्पाणि .
बृहस्पति प्रसोतास्थानो मंचत्वं हसः ..
(put beetle nut in kalasha)
ॐ सहिरत्नानि दाशुषेसुवाति सविता भगः .
तम्भागं चित्रमीमहे ..
(put jewels / washed coin in kalasha)
ॐ हिरण्यरूपः हिरण्य सन्द्रिग्पान्न पात्स्येदु हिरण्य वर्णः .
हिरण्ययात्परियोनेर्निषद्या हिरण्यदाददत्थ्यन्नमस्मै ..
(put gold / daxina in kalasha)
ॐ काण्डात् काण्डात् परोहंति परुषः परुषः परि एवानो दूर्वे
प्रतनु सहस्रेण शतेन च ..
(put duurva / karika )
ॐ अश्वत्थेवो निशदनं पर्णेवो वसतिश्कृत .
गो भाज इत्किला सथयत्स नवथ पूरुषं ..
(put five leaves in kalasha)
ॐ युवासुवासः परीवीतागात् स उश्रेयान् भवति जायमानः .
तं धीरासः कावयः उन्नयंति स्वाद्ध्यो स्वाद्ध्यो मनसा देवयंतः..
(tie cloth for kalasha)
ॐ पूर्णादर्वि परापत सुपूर्णा पुनरापठ .
वस्नेव विक्रीणावः इषमूर्जं शतकृतो ..
(copper plate and ashhTadala with ku~NkuM)
इति कलशं प्रतिष्ठापयामि ..
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ..
१२ कलश पूजन
(continue with second kalasha)
कलशस्य मुखे विष्णुः कंठे रुद्रः समाश्रितः .
मूले तत्र स्थितो ब्रह्म मध्ये मातृगणाः स्मृताः ..
कुक्षौतु सागराः सर्वे सप्त द्वीपा वसुंधराः .
ऋग्वेदोथ यजुर्वेदः सामवेदोह्यथर्वणः ..
अंगैश्च सहिताः सर्वे कलशंतु समाश्रिताः .
अत्र गायत्री सावित्री शांति पुष्टिकरी तथा ..
आयान्तु देव पूजार्थं अभिषेकार्थ सिद्धये ..
ॐ सितासिते सरिते यत्र संगथे तत्राप्लुतासो दिवमुत्पतंति .
ये वैतन्वं विस्रजन्ति धीरास्ते जनासो अमृतत्त्वं भजन्ति ..
.. कलशः प्रार्थनाः ..
कलशः कीर्तिमायुष्यं प्रज्ञां मेधां श्रियं बलं .
योग्यतां पापहानिं च पुण्यं वृद्धिं च साधयेत् ..
सर्व तीर्थमयो यस्मात् सर्व देवमयो यतः .
अथः हरिप्रियोसि त्वं पूर्णकुंभं नमोऽस्तुते ..
कलशदेवताभ्यो नमः .
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ..
.. मुद्रा ..
(Show mudras as you chant )
\small
1. Garuda's mudra:
interlock both little fingers (forms tail);
bring back of the knuckels together;
join the thumb (forms beak);
six fingers form the wings of garuda.
2 Dhenu mudra :(Kaama dhenu)
hold both hands together with fingers touching
each other forming a hollow and
four sets of fingers forming the nipples of udder of cow.
3 Shankh mudra:
All fingers of right hand push between the thumb
and the fore finger of left hand.
Other fingers of left hand grip the right hand
forming a shankha like mudra.
4 chakra mudra:
Spread all fingers wide. bring the right hand on
top of left hand with palms touching each other,
and little finger of right hand touching the thumb
of left hand and vice versa. A chakra formation is shown.
5 Meru mudra:
clasp both hands interlocking all fingers in
between each other.
Open only middle fingers pointing down to earth.
a form of gadaa is shown.
निर्वीषि करणार्थे तार्क्ष मुद्रा . (to remove poison)
अमृति करणार्थे धेनु मुद्रा . (to provide nectar - amrit)
पवित्री करणार्थे शङ्ख मुद्रा . (to make auspicious)
संरक्षणार्थे चक्र मुद्रा . (to protect)
विपुलमाया करणार्थे मेरु मुद्रा . (to remove maayaa)
१३ शङ्ख पूजन
(pour water from kalasha to sha~Nkha
add ga.ndha flower)
शङ्खं चंद्रार्क दैवतं मध्ये वरुण देवतां .
पृष्ठे प्रजापतिं विंद्याद् अग्रे गंगा सरस्वतीं ..
त्वं पुरा सागरोत्पन्नो विष्णुना विधृतः करे .
नमितः सर्व देवैश्च पाञ्चजन्यं नमोऽस्तुते ..
पाञ्चजन्याय विद्महे . पावमानाय धीमहि .
तन्नो शङ्खः प्रचोदयात् ..
शङ्ख देवताभ्यो नमः .
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि..
१४ घंटार्चना
(Pour drops of water from sha~Nkha on top of the bell
apply ga.ndha flower)
आगमार्थन्तु देवानां गमनार्थन्तु राक्षसां .
कुरु घंटारवं तत्र देवतावाहन लांछनं ..
ज्ञानथोऽज्ञानतोवापि कांस्य घंटान् नवादयेत् .
राक्षसानां पिशाचनां तद्देशे वसतिर्भवेत् .
तस्मात् सर्व प्रयत्नेन घंटानादं प्रकारयेत् .
घंट देवताभ्यो नमः .
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ..
(Ring the gha.nTaa)
१५ आत्मशुद्धि
( Sprinkle water from sha~Nkha
on puujaa items and devotees)
अपवित्रो पवित्रो वा सर्व अवस्थांगतोपि वा .
यः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं सः बाह्याभ्यंतरः शुचिः ..
१७ षट् पात्र पूजा
( put tulasi leaves or axatAs in empty vessels)
वायव्ये अर्घ्यं .
नैऋत्ये पाद्यं .
ईशान्ये आचमनीयं .
आग्नेये मधुपर्कं .
पूर्वे स्नानियं .
पश्चिमे पुनराचमनं .
१८ पञ्चामृत पूजा
( put tulasi leaves or axataas in vessels )
क्षीरे सोमाय नमः . (keep milk in the centre)
दधिनि वायवे नमः . (curd facing east )
घृते रवये नमः . (Ghee to the south)
मधुनि सवित्रे नमः . ( Honey to west )
शर्करायां विश्वेभ्यो देवेभ्यो नमः . ( Sugar to north)
२२ प्राण प्रतिष्ठा
(hold flowers/axata in hand)
ध्यायेत् सत्यम् गुणातीतं गुणत्रय समन्वितं
लोकनाथं त्रिलोकेशं कौस्तुभाभरणं हरिम् .
नीलवर्णं पीतवासं श्रीवत्स पदभूषितं
गोकुलानन्दं ब्रह्माध्यैरपि पूजितम् ..
(hold flowers/axata in hand)
ॐ अस्य श्री प्राण प्रतिष्ठा महामंत्रस्य
ब्रह्मा विष्णु महेश्वरा ऋषयः .
ऋग्यजुस्सामाथर्वाणि छन्दांसि .
सकलजगत्सृष्टिस्थिति संहारकारिणी प्राणशक्तिः परा देवता .
आं बीजम् . ह्रीं शक्तिः . क्रों कीलकम् .
अस्यां मूर्तौ प्राण प्रतिष्ठा सिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः ..
.. करन्यासः ..
आं अंगुष्ठाभ्यां नमः ..
ह्रीं तर्जनीभ्यां नमः ..
क्रों मध्यमाभ्यां नमः ..
आं अनामिकाभ्यां नमः ..
ह्रीं कनिष्ठिकाभ्यां नमः ..
क्रों करतलकरपृष्ठाभ्यां नमः ..
.. अङ्गन्यासः ..
आं हृदयाय नमः ..
ह्रीं शिरसे स्वाहा ..
क्रौं शिखायै वषट् ..
आं कवचाय हुं ..
ह्रीं नेत्रत्रयाय वौषट् ..
क्रौं अस्त्राय फट् ..
भूर्भुवस्वरों इति दिग्बन्धः ..
ध्यानम् .
रक्ताम्भोधिस्थ पोतोल्लसदरुण सरोजाधिरूढा कराब्जैः
पाशं कोदण्ड मिक्षुद्भवमळिगुण मप्यङ्कुशं पंचबाणान् .
बिभ्राणासृक्कपालं त्रिनयनलसिता पीनवक्षोरुहाढ्या
देवी बालार्कवर्णा भवतु सुखकरी प्राणशक्तिः परा नः ..
लं पृथ्व्यात्मिकायै गन्धं समर्पयामि .
हं आकाशात्मिकायै पुष्पैः पूजयामि .
यं वाय्वात्मिकायै धूपमाघ्रापयामि .
रं अग्न्यात्मिकायै दीपं दर्शयामि .
वं अमृतात्मिकायै अमृत महानैवेद्यं निवेदयामि .
सं सर्वात्मिकायै सर्वोपचारपूजां समर्पयामि ..
आं, ह्रीं, क्रों, क्रों, ह्रीं, आं .
य, र, ल, व, श, ष, स, ह, हों,
हंसस्सोहं सोऽहं हंसः ..
अस्यां मूर्तौ जीवस्तिष्ठतु .
अस्यां मूर्तौ सर्वेन्द्रियाणि मनस्त्वक्चक्षुः श्रोत्र जिह्वा
घ्राण वाक् पाणि पाद पायूपस्थाख्यानि
प्राण अपान व्यान उदान समानाश्चागत्य
सुखं चिरं तिष्ठन्तु स्वाहा ..
असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनः प्राण मिह नो धेहि भोगम् .
ज्योक् पश्येम सूर्य मुच्चरन्तमनुमते मृळया नस्स्वस्ति ..
अमृतं वै प्राणः अमृतमापः प्राणानेव यथा स्थानं उपह्वयेत् ..
स्वामिन् सर्व जगन्माते यावत् पूजावसानकम् .
तावत्त्वं प्रीतिभावेन बिम्बेऽस्मिन् ( कलशेस्मिन् प्रतिमायां )
सन्निधिं कुरु ..
पंचदशसंस्कारार्थ पंचदशवारं प्रणवजपं कॄत्वा .
आवाहितो भव . स्थापितो भव . सन्निहितो भव .
सन्निरुद्धो भव . अवकुण्ठिथो भव . सुप्रीतो भव .
सुप्रसन्नो भव . सुमुखो भव . वरदो भव .
प्रसीद प्रसीद ..
(show mudras to Lord)
२३ ध्यानं
ॐ ॐ (repeat 15 times)
ध्यायेत् त्रिलोचनां गौरीं पीतवस्त्र विभूषितां .
चतुर्भुजां स्वर्णवर्णां सर्वाभरणभूषितां ..
हरान्वितामिन्दुमुखीं सर्वाभरणभूषिताम् .
विमलांगीं विशालाक्षीं चिन्तयामि सदाशिवाम् ..
(you can add more related shlokas)
२४ आवाहनं
( hold flowers in hand)
येहि देवि जगन्माते जगदानन्दकारिणी .
कुरुष्वएव प्रसन्नत्वं सन्निधिं भक्तवत्सले ..
देवि देवि समागच्छ प्रार्थयेऽहं जगन्मये .
इमां मयाकृतां पूजां गृहाण सुरसत्तमे ..
ॐ महागौर्यै नमः . आवाहयामि ..
(offer flowers to Goddess Gaurii)
आवाहितो भव . स्थापितो भव . सन्निहितो भव .
सन्निरुद्धो भव . अवकुंठिथो भव . सुप्रीतो भव .
सुप्रसन्ना भव . सुमुखो भव . वरदा भव .
प्रसीद प्रसीद ..
(show mudras to Goddess)
२५ आसनं
शिवे शिवालये देवि सर्व सौभाग्य दायिनि .
अनेकरत्न संयुक्तमासनं प्रतिग्रह्यताम् ..
ॐ महागौर्यै नमः . आसनं समर्पयामि ..
(offer flowers/axathaas)
२६ पाद्यं
(offer water)
सुचारु शीतलं दिव्यं नाना गन्ध सुवासितम् .
पद्यं गृहाण देवेशि गीर्वणगणवन्दिते ..
ॐ महागौर्यै नमः . पादोयो पाद्यं समर्पयामि ..
२७ अर्घ्यं
(offer water)
श्री पार्वति महाभागे शङ्करप्रियवादिनि .
अर्घ्यं गृहाण कल्याणि भर्त्रा सह पतिव्रते ..
ॐ महागौर्यै नमः . अर्घ्यं समर्पयामि ..
२८ आचमनीयं
(offer water or axathaa/ leave/flower)
गंगातोयं समानीतं सुवर्णकलशे स्थितम् .
आचम्यतां महाभागे भवेन सहितेनघे ..
ॐ महागौर्यै नमः . आचमनीयं समर्पयामि ..
२९ मधुपर्कम्
व्रतसिद्ध्ये महादेवि मधुपर्कं ददामि ते .
भक्तप्रिये ग्रहाण्येदं गिरिप्रवर सम्भवे ..
ॐ महागौर्यै नमः. मधुपर्कं समर्पयामि ..
२९. १ पञ्चामृत स्नानं
२९. १. १ पय स्नानं (milk bath)
कामधेनु समुद्भूतं देवर्षि पित्रतृप्तिदम् .
पयो ददामि देवेशि स्नानर्थं प्रतिगृह्यताम् ..
ॐ आप्याय स्व स्वसमेतुते
विश्वतः सोमवृष्ण्यं भवावाजस्य सन्गधे ..
ॐ महागौर्यै नमः . पयः स्नानं समर्पयामि ..
पयः स्नानानंतर शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ..
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ..
२९. १. २ दधि स्नानं (curd bath)
चन्द्र मण्डल सङ्काशं सर्वदेव प्रियं दधि .
स्नानार्थं ते प्रयच्छामि प्रीत्यर्थं प्रतिगृह्यताम् ..
ॐ महागौर्यै नमः . दधि स्नानं समर्पयामि ..
दधि स्नानानंतर शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ..
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ..
२९. १. ३ घृत स्नानं (ghee bath)
आज्यं सुराणां आहारां आज्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् .
आज्यं पवित्रं परमं स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ..
ॐ महागौर्यै नमः . घृत स्नानं समर्पयामि ..
घृत स्नानानंतर शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ..
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ..
२९. १. ४ मधु स्नानं (honey bath)
सर्वौषधि समुत्पन्न पीयूष सदृशं मधु .
स्नानार्थं ते प्रयच्छामि गृह्यतां परमेश्वरि ..
ॐ महागौर्यै नमः . मधु स्नानं समर्पयामि ..
मधु स्नानानंतर शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ..
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ..
२९. १. ५ शर्करा स्नानं (sugar bath)
इक्षु दण्डात् समुत्पन्ना रस्यस्निग्ध तरा शुभा .
शर्करेयं मया दत्ता स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम् ..
ॐ महागौर्यै नमः . शर्करा स्नानं समर्पयामि ..
शर्करा स्नानानंतर शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ..
सकल पूजार्थे अक्षतान् समर्पयामि ..
२९. २ नारिकेलोदक स्नानं (Coconut water bath)
(pl check if you have better related shlokas for this)
गंगा सरस्वती रेवा कावेरी नर्मदा जलैः .
स्थापितासि मया देवि तथा शान्तिं कुरुश्व मे ..
ॐ महागौर्यै नमः. नारिकेलोदक स्नानं समर्पयामि ..
२९. ३ शुद्धोदक स्नानं (Pure water bath)
गंगा सरस्वती रेवा कावेरी यमुना जलैः .
स्नापितासि मया देवि तथा शान्तिं कुरुष्व मे ..
ॐ महागौर्यै नमः . शुद्धोदक स्नानं समर्पयामि ..
(after sprinkling water around throw one tulasi leaf to the north)
३० महाअभिषेकः
( Sound the bell throughout abhishekam,
pour water from kalasha)
.. श्री सूक्त ..
हिरण्यवर्णां हरिणीं सुवर्णरजतस्रजाम् .
चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो ममावह .. १..
तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम् .
यस्यां हिरण्यं विन्देयं गामश्वं पुरुषानहम् .. २ ..
अश्वपूर्वां रथमध्यां हस्तिनादप्रमोदिनीम् .
श्रियं देवीमुपह्वये श्रीर्मा देवी जुषताम् .. ३ ..
कांसोस्मि तां हिरण्यप्राकारामार्द्रां ज्वलन्तीं तृप्तां तर्पयन्तीम् .
पद्मेस्थितां पद्मवर्णां तामिहोपह्वये श्रियम् .. ४ ..
चन्द्रां प्रभासां यशसा ज्वलंतीं श्रियं लोके देवजुष्टामुदाराम् .
तां पद्मिनीमीं शरणमहं प्रपद्येऽलक्ष्मीर्मे नश्यतां त्वां वृणे .. ५ ..
आदित्यवर्णे तपसोऽधिजातो वनस्पतिस्तव वृक्षोऽथ बिल्वः .
तस्य फलानि तपसानुदन्तुमायान्तरायाश्च बाह्या अलक्ष्मीः .. ६ ..
उपैतु मां देवसखः कीर्तिश्च मणिना सह .
प्रादुर्भूतोऽस्मि राष्ट्रेस्मिन्कीर्तिमृद्धिं ददातु मे .. ७ ..
क्षुत्पिपासामलां ज्येष्ठामलक्ष्मीं नाशयाम्यहम् .
अभूतिमसमृद्धिं च सर्वां निर्णुदमे गृहात् .. ८ ..
गन्धद्वारां दुराधर्षां नित्यपुष्टां करीषिणीम् .
ईश्वरीं सर्वभूतानां तामिहोपह्वये श्रियम् .. ९ ..
मनसः काममाकूतिं वाचः सत्यमशीमहि .
पशूनां रूपमन्नस्य मयि श्रीः श्रयतां यशः .. १० ..
कर्दमेन प्रजाभूतामयि सम्भवकर्दम .
श्रियं वासय मे कुले मातरं पद्ममालिनीम् .. ११ ..
आपः सृजन्तु स्निग्धानि चिक्लीतवसमे गृहे .
निचदेवीं मातरं श्रियं वासय मे कुले .. १२ ..
आर्द्रां पुष्करिणीं पुष्टिं सुवर्णां हेममालिनीम् .
सूर्यां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह .. १३ ..
आर्द्रां यःकरिणीं यष्टिं पिङ्गलां पद्ममालिनीम् .
चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह .. १४ ..
तां म आवह जातवेदो लक्ष्मीमनपगामिनीम् .
यस्यां हिरण्यं प्रभूतं गावोदास्योश्वान्विन्देयं पुरुषानहम् .. १५ ..
यः शुचिः प्रयतो भूत्वा जुहुयादाज्यमन्वहम् .
सूक्तं पञ्चदशर्चं च श्रीकामः सततं जपेत् .. १६ ..
पद्मानने पद्म ऊरू पद्माक्षी पद्मसम्भवे .
तन्मेभजसि पद्माक्षी येन सौख्यं लभाम्यहम् .. १७ ..
अश्वदायी गोदायी धनदायी महाधने .
धनं मे जुषतां देवी सर्वकामांश्च देहि मे .. १८ ..
पद्मानने पद्मविपद्मपत्रे पद्मप्रिये पद्मदलायताक्षि .
विश्वप्रिये विश्वमनोनुकूले त्वत्पादपद्मं मयि संनिधत्स्व .. १९ ..
पुत्रपौत्रं धनं धान्यं हस्त्यश्वादिगवेरथम् .
प्रजानां भवसि माता आयुष्मन्तं करोतु मे .. २० ..
धनमग्निर्धनं वायुर्धनं सूर्यो धनं वसुः .
धनमिन्द्रो बृहस्पतिर्वरुणं धनमस्तु ते .. २१ ..
वैनतेय सोमं पिब सोमं पिबतु वृत्रहा .
सोमं धनस्य सोमिनो मह्यं ददातु सोमिनः .. २३ ..
न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः . .
भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां श्रीसूक्तं जपेत् .. २४ ..
सरसिजनिलये सरोजहस्ते धवलतरांशुकगन्धमाल्यशोभे .
भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम् .. २५ ..
विष्णुपत्नीं क्षमादेवीं माधवीं माधवप्रियाम् .
लक्ष्मीं प्रियसखीं देवीं नमाम्यच्युतवल्लभाम् .. २६ ..
महालक्ष्मी च विद्महे विष्णुपत्नी च धीमहि .
तन्नो लक्ष्मीः प्रचोदयात् .. २७ ..
श्रीवर्चस्वमायुष्यमारोग्यमाविधाच्छोभमानं महीयते .
धान्यं धनं पशुं बहुपुत्रलाभं शतसंवत्सरं दीर्घमायुः .. २८ ..
ॐ महागौर्यै नमः . श्री सूक्त स्नानं समर्पयामि ..
ॐ महागौर्यै नमः . महाअभिषेक स्नानं समर्पयामि ..
३१ प्रतिष्ठापन
ॐ महागौर्यै नमः . सुप्रतिष्ठमस्तु ..
३२ वस्त्र
(offer two pieces of cloth for the Goddess)
सर्वभूषधिके सौम्ये लोकलज्जा निवारिणे .
मयोपपादिते तुभ्यं वाससी प्रतिगृह्यताम् ..
ॐ महागौर्यै नमः . वस्त्रयुग्मं समर्पयामि ..
३३. १ कंचुकी
नवरत्नाभिर्दधां सौवर्णैश्चैव तंतुभिः .
निर्मितां कंचुकीं भक्त्या गृहाण परमेश्वरी ..
ॐ महागौर्यै नमः. कंचुकीं समर्पयामि ..
३३. २ मंगल सूत्र
मांगल्य तंतुमणिभिः मुक्तैश्चैव विराजितं .
सौमंगल्ल्याभिवृध्यर्थं कंठसूत्रं ददामिते ..
ॐ महागौर्यै नमः . कंठसूत्रं समर्पयामि ..
३३. ३ पत्तसूत्र
पत्तसूत्रं भव्यं दिव्यं स्वर्णपूर्ण कृतीयतम् .
सौमंगल्याभिवृद्यर्थं पत्तसूत्रं ददामि ते ..
ॐ महागौर्यै नमः . पट्टसूत्रं समर्पयामि ..
३३. ४ हरिद्रा
हरिद्रा रंजिते देवी सुख सौभाग्य दायिनी .
हरिद्रांते प्रदास्यामि गृहाण परमेश्वरि ..
ॐ महागौर्यै नमः . हरिद्रा समर्पयामि ..
३३. ५ कुङ्कुम
कुङ्कुमं कामदां दिव्यं कामिनी काम संभवं .
कुङ्कुमार्चिते देवी सौभाग्यार्थं प्रतिगृह्यतां ..
ॐ महागौर्यै नमः . कुङ्कुमं समर्पयामि ..
३३. ६ कज्जल
सुनील भ्रमराभसं कज्जलं नेत्र मण्डनं .
मयादत्तमिदं भक्त्या कज्जलं प्रतिगृह्यतां ..
ॐ महागौर्यै नमः . कज्जलं समर्पयामि ..
३३. ७ सिंदूर
विद्युत् कृशाणु सङ्काशं जपा कुसुमसन्निभं .
सिन्दूरंते प्रदास्यामि सौभाग्यं देहि मे चिरं ..
ॐ महागौर्यै नमः . सिन्दूरं समर्पयामि ..
३३. ८ कङ्कणं
ॐ महागौर्यै नमः . कङ्कणं समर्पयामि ..
३३. ९ नाना आभरणं
स्वभावा सुन्दरांगि त्वं नाना रत्न युतानि च .
भूषणानि विचित्राणि प्रीत्यर्थं प्रतिगृह्यतां ..
ॐ महागौर्यै नमः . नाना आभरणानि समर्पयामि ..
३३. १० ताडपत्राणि
ताडपत्राणि दिव्याणि विचित्राणि शुभानि च .
कराभरणयुक्तानि मातस्तत्प्रतिगृह्यतां ..
ॐ महागौर्यै नमः . ताडपत्राणि समर्पयामि ..
३३. ११ नाना परिमल द्रव्य
नाना सुगन्धिकं द्रव्यं चूर्णीकृत्य प्रयत्नतः .
ददामि ते नमस्तुभ्यं प्रीत्यर्थं प्रतिगृह्यतां ..
ॐ महागौर्यै नमः . नाना परिमल द्रव्यं समर्पयामि ..
३४ यज्ञोपवीत
यज्ञोपवीतं विमलं सर्वदा शुभकारिणि .
जगन्मातर्नमस्तेऽस्तु त्राहि मां परमेश्वरि ..
ॐ महागौर्यै नमः . यज्ञोपवीतं समर्पयामि ..
३६ गंध
गौरोचन चंदन देवदारु कर्पूर कृष्णागरु नागराणि .
कस्तूरिका केसर मिश्रितानि यथोचितं सत्यमयार्पितानि ..
ॐ महागौर्यै नमः . गंधं समर्पयामि ..
३८ अक्षत
शालेया.म्श्चन्द्रस.म्काशान् हरिद्रामिलितान् शुभान् .
अक्षतांश्चार्पये तुभ्यं गृहाण परमेश्वरि ..
महागौर्यै नमः . अक्षतान् समर्पयामि ..
३९ पुष्प
मालती मल्लिका जाजी केतकी यूतिकादिभिः .
चम्पाकेयूर बकुलेस्चव पूजां स्वीकुरु पार्वति ..
ॐ महागौर्यै नमः . पुष्पाणि समर्पयामि ..
जाजी पुन्नाग मन्दार केतकी च.म्पकानि च .
पुष्पाणि तव पूजार्थं अर्पयामि सदाशिवे ..
ॐ महागौर्यै नमः . पुष्पमाला समर्पयामि ..
४१ अथ अंगपूजा
ॐ गौर्यै नमः . पादौ पूजयामि ..
ॐ अम्बिकायै नमः . जंघै पूजयामि ..
ॐ श्रीयै नमः . जानुनी पूजयामि ..
ॐ देव्यै नमः . ऊरून् पूजयामि ..
ॐ चण्डिकायै नमः . कटिं पूजयामि ..
ॐ शिवायै नमः . नाभिं पूजयामि ..
ॐ त्रिलोचनायै नमः . गुह्यं पूजयामि ..
ॐ भक्तप्रियायै नमः . हृदयं पूजयामि ..
ॐ कमलवासिन्यै नमः . कंठं पूजयामि ..
ॐ अपराजितायै नमः . स्कन्धौ पूजयामि ..
ॐ नारसिम्ह्यै नमः . हस्तान् पूजयामि ..
ॐ उमायै नमः . नासिकां पूजयामि ..
ॐ लोकमात्रे नमः . श्रोत्रे पूजयामि ..
ॐ वासुदेव्यै नमः . नेत्राणि पूजयामि ..
ॐ गिरिजायै नमः . ललाटं पूजयामि ..
ॐ मेनकात्मजायै नमः . शिरः पूजयामि ..
ॐ महागौर्यै नमः . सर्वाङ्गाणि पूजयामि ..
४२ अथ पुष्प पूजा
ॐ गौर्यै नमः . करवीर पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ पार्वत्यै नमः . जाजी पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ उमायै नमः . चम्पक पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ शिवायै नमः . वकुल पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ विजयायै नमः . शतपत्र पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ रुद्रायै नमः . कल्हार पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ गिरिजायै नमः . सेवन्तिका पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ ईश्वर्यै नमः . मल्लिका पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ भारत्यै नमः . इरुवंतिका पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ कात्यायिनै नमः . गिरिकर्णिका पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ काल्यै नमः . आथसी पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ भद्रायै नमः . पारिजात पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ हैम्वत्यै नमः . पुन्नाग पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ शिवप्रियायै नमः . कुन्द पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ भवदायै नमः . मालति पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ अपर्णायै नमः . केतकी पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ दुर्गायै नमः . मन्दार पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ मृडान्यै नमः . पातली पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ चण्डिकायै नमः . अशोक पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ भवान्यै नमः . पूग पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ सर्वपापहरायै नमः . दादिमा पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ ब्राह्म्यै नमः . देवदारु पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ माहेश्वर्यै नमः . सुगन्ध राज पुष्पं समर्पयामि ..
ॐ कौमार्यै नमः . कमल पुष्पं समर्पयामि ..
श्री महागौर्यै नमः . पुष्पपूजां समर्पयामि ..
४३ अथ पत्र पूजा
ॐ गौर्यै नमः . तुलसी पत्रं समर्पयामि ..
ॐ वैष्णव्यै नमः . जाजी पत्रं समर्पयामि ..
ॐ वाराह्यै नमः . चम्पका पत्रं समर्पयामि ..
ॐ इन्द्राण्यै नमः . बिल्व पत्रं समर्पयामि ..
ॐ चामुण्डायै नमः . दूर्वायुग्मं समर्पयामि ..
ॐ दाक्षायण्यै नमः . सेवन्तिका पत्रं समर्पयामि ..
ॐ पर्वतराजपुत्र्यै नमः . मरुग पत्रं समर्पयामि ..
ॐ चन्द्रशेखरपत्न्यै नमः . दवन पत्रं समर्पयामि ..
ॐ सर्वोपद्रनाशिन्यै नमः . करवीर पत्रं समर्पयामि ..
ॐ शिवमायायै नमः . विष्णु क्रान्ति पत्रं समर्पयामि ..
ॐ शिवप्रियायै नमः . माचि पत्रं समर्पयामि ..
ॐ सर्वग़्यायै नमः . मल्लिका पत्रं समर्पयामि ..
ॐ सुन्दर्यै नमः . इरुवन्तिका पत्रं समर्पयामि ..
ॐ सौम्यायै नमः . अपामार्ग पत्रं समर्पयामि ..
ॐ बालायै नमः . पारिजात पत्रं समर्पयामि ..
ॐ त्रिपुरायै नमः . दाडिमा पत्रं समर्पयामि ..
ॐ सर्वायै नमः . बदरी पत्रं समर्पयामि ..
ॐ शर्वाण्यै नमः . देवदारु पत्रं समर्पयामि ..
ॐ कल्याण्यै नमः . शामी पत्रं समर्पयामि ..
ॐ कान्तायै नमः . आम्र पत्रं समर्पयामि ..
ॐ मालिन्यै नमः . मन्दार पत्रं समर्पयामि ..
ॐ मानिन्यै नमः . वट पत्रं समर्पयामि ..
ॐ कामाक्ष्यै नमः . कमल पत्रं समर्पयामि ..
ॐ कमलाक्ष्यै नमः . वेणु पत्रं समर्पयामि ..
ॐ महागौर्यै नमः . पत्रपूजां समर्पयामि ..
४३ अथ दोरग्रन्थि पूजा
ॐ स्वर्ण गौर्यै नमः . प्रथमग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ महागौर्यै नमः . द्वितीयग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ कात्यायन्यै नमः . त्रितीयग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ कौमार्यै नमः . चतुर्थग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ भद्रायै नमः . प्ंचमग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ विष्णुसौन्दर्यै नमः . षष्ठग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ मंगलदेवतायै नमः . सप्तमग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ राकेन्दुवदनायै नमः . अष्टमग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ चन्द्रशेखरपत्न्यै नमः . नवमग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ विश्वेश्वरप्रियायै नमह् . दशमग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ दाक्षायण्यै नमः . एकादशग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ कृष्णवेण्यै नमः . द्वादशग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ लोललोचनायै नमः . त्रयोदशग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ भवान्यै नमः . चतुर्दशग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ पंचकात्मजायै नमः . पंचदशग्रन्थि पूजयामि ..
श्री महागौर्यै नमः . षोडशग्रन्थि पूजयामि ..
ॐ महागौर्यै नमः . दोर पूजां समर्पयामि ..
४८ अष्टोत्तरशतनाम पूजा
Chant Dhyaan Shlokas
ध्यायेत् त्रिलोचनां गौरीं पीतवस्त्र विभूषितां .
चतुर्भुजां स्वर्णवर्णां सर्वाभरणभूषितां ..
ॐ महामनोन्मणीशक्त्यै नमः ..
ॐ शिवशक्त्यै नमः ..
ॐ शिवङ्कर्यै नमः ..
ॐ इच्छाशक्तिक्रियाशक्तिज्ञानशक्तिस्वरूपिण्यै नमः ..
ॐ शान्त्यतीतकलानन्दायै नमः ..
ॐ शिवमायायै नमः ..
ॐ शिवप्रियायै नमः ..
ॐ सर्वज्ञायै नमः ..
ॐ सुन्दर्यै नमः ..
ॐ सौम्यायै नमः ..
ॐ सच्चिदानन्दरूपिण्यै नमः ..
ॐ परापरामय्यै नमः ..
ॐ बालायै नमः ..
ॐ त्रिपुरायै नमः ..
ॐ कुण्डल्यै नमः ..
ॐ शिवायै नमः ..
ॐ रुद्राण्यै नमः ..
ॐ विजयायै नमः ..
ॐ सर्वायै नमः ..
ॐ शर्वाण्यै नमः ..
ॐ भुवनेश्वर्यै नमः ..
ॐ कल्याण्यै नमः ..
ॐ शूलिन्यै नमः ..
ॐ कान्तायै नमः ..
ॐ महात्रिपुरसुन्दर्यै नमः ..
ॐ मालिन्यै नमः ..
ॐ मानिन्यै नमः ..
ॐ मदनोल्लासमोहिन्यै नमः ..
ॐ महेश्वर्यै नमः ..
ॐ मातन्ग्यै नमः ..
ॐ शिवकाम्यै नमः ..
ॐ चिदात्मिकायै नमः ..
ॐ कामाक्ष्यै नमः ..
ॐ कमलाक्ष्यै नमः ..
ॐ मीनाक्ष्यै नमः ..
ॐ सर्वसाक्षिण्यै नमः ..
ॐ उमादेव्यै नमः ..
ॐ महाकाल्यै नमः ..
ॐ सामायै नमः ..
ॐ सर्वजनप्रियायै नमः ..
ॐ चित्पुरायै नमः ..
ॐ चिद्घनानन्दायै नमः ..
ॐ चिन्मय्यै नमः ..
ॐ चित्स्वरूपिण्यै नमः ..
ॐ महासरस्वत्यै नमः ..
ॐ दुर्गायै नमः ..
ॐ ज्वालादुर्गादिमोहिन्यै नमः ..
ॐ नकुल्यै नमः ..
ॐ शुद्धविद्यायै नमः ..
ॐ सच्चिदानन्दविग्रहायै नमः ..
ॐ सुप्रभायै नमः ..
ॐ सुप्रभाज्वालायै नमः ..
ॐ इन्द्राक्ष्ह्यै नमः ..
ॐ सर्वमोहिन्यै नमः ..
ॐ महेन्द्रजालमध्यस्थायै नमः ..
ॐ मायायै नमः ..
ॐ मायाविनोदिन्यै नमः ..
ॐ विश्वेश्वर्यै नमः ..
ॐ वृषारूढायै नमः ..
ॐ विद्याजालविनोदिन्यै नमः ..
ॐ मन्त्रेश्वर्यै नमः ..
ॐ महालक्ष्म्यै नमः ..
ॐ महाकालीफलप्रदायै नमः ..
ॐ चतुर्वेदविशेषज्ञायै नमः ..
ॐ सावित्र्यै नमः ..
ॐ सर्वदेवतायै नमः ..
ॐ महेन्द्राण्यै नमः ..
ॐ गणाध्यक्षायै नमः ..
ॐ महाभैरवपूजितायै नमः ..
ॐ महामायायै नमः ..
ॐ महाघोरायै नमः ..
ॐ महादेव्यै नमः ..
ॐ मलापहायै नमः ..
ॐ महिषासुरसंहार्यै नमः ..
ॐ चण्डमुण्डकुलान्तकायै नमः ..
ॐ चक्रेश्वर्यै नमः ..
ॐ चतुर्वेद्यै नमः ..
ॐ सर्वदायै नमः ..
ॐ सुरनायिक्यै नमः ..
ॐ षट्शास्त्रनिपुणायै नमः ..
ॐ नित्यायै नमः ..
ॐ षड्दर्शनविचक्षणायै नमः ..
ॐ कालरात्र्यै नमः ..
ॐ कलातीतायै नमः ..
ॐ कविराजमनोहरायै नमः ..
ॐ शारदातिलकाकारायै नमः ..
ॐ धीरायै नमः ..
ॐ धीरजनप्रियायै नमः ..
ॐ उग्रभार्यै नमः ..
ॐ महाभार्यै नमः ..
ॐ क्षिप्रमार्यै नमः ..
ॐ रणप्रियायै नमः ..
ॐ अन्नपूर्णेश्वर्यै नमः ..
ॐ मात्रे नमः ..
ॐ स्वर्णाकारतटित्प्रभायै नमः ..
ॐ स्वरव्यंजनवर्णोदयायै नमः ..
ॐ गद्यपद्यादिकारणायै नमः ..
ॐ पदवाक्यार्थनिलयायै नमः ..
ॐ बिन्दुनादादिकारणायै नमः ..
ॐ मोक्षेशमहिष्यै नमः ..
ॐ सत्यायै नमः ..
ॐ भुक्तिमुक्तिफलप्रदायै नमः ..
ॐ विज्ञानदायिन्यै नमः ..
ॐ प्रज्ञायै नमः ..
ॐ प्रज्ञानफलदायिन्यै नमः ..
ॐ अहङ्कारकलातीतायै नमः ..
ॐ पराशक्त्यै नमः ..
ॐ परात्परायै नमः ..
श्री महागौर्यै नमः ..
अष्टोत्तर पूजां समर्पयामि ..
४९ धूपं
वनस्पति रसोद्भूतो गन्धाड्यो गन्ध उत्तमः .
धूपम्-दास्यामि देवेशि भवानि प्रतिगृह्यताम् ..
ॐ महागौर्यै नमः . धूपं आघ्रापयामि ..
५० दीपं
साज्यं त्रिवर्ति सम्युक्तं वह्निना योजितुं मया .
गृहाण मन्गलं दीपम् वरदे भक्त वत्सले ..
ॐ महागौर्यै नमः . दीपं दर्शयामि ..
५१ नैवेद्यं
(dip finger in water and write a square and
'shrii' mark inside the square. Place naivedya on
'shrii'. ; remove lid and sprinkle water around
the vessel; place in each food item one washed
leaf/flower/axatha)
change for gaurii
ॐ महेश्वरी विद्महे . शिवदूती च धीमहि .
तन्नो गौरी प्रचोदयात् ..
ॐ महागौर्यै नमः ..
(show mudras)
निर्वीषिकरणार्थे तार्क्ष मुद्रा .
अमृती करणार्थे धेनु मुद्रा .
पवित्रीकरणार्थे शङ्ख मुद्रा .
संरक्षणार्थं चक्र मुद्रा .
विपुलमाय करणार्थे मेरु मुद्रा .
Touch naivedya and chant 9 times' ॐ'
ॐ सत्यंतवर्तेन परिसिंचामि
(sprinkle water around the naivedya)
भोः! देवी भोजनार्थं आगश्चादि विज्ञाप्य
(request Goddess to come for dinner)
सौवर्णे स्थालिवैर्ये मणिगणकचिते गोघृतां
सुपक्वां भक्ष्यां भोज्यां च लेह्यानपि
सकलमहं जोष्यम्न नीधाय नाना शाकै रूपेतं
समधु दधि घृतं क्षीर पानिय युक्तं
तांबूलं चापि विष्णु प्रतिदिवसमहं मनसे चिंतयामि ..
अद्य तिष्ठति यत्किञ्चित् कल्पितश्चापरंग्रिहे
पक्वान्नं च पानीयं यथोपस्कर संयुतं
यथाकालं मनुष्यार्थे मोक्ष्यमानं शरीरिभिः
तत्सर्वं विष्णुपूजास्तु प्रयतां मे जनार्दन
सुधारसं सुविफुलं आपोषणमिदं
तव गृह्ण कलशानीतं यथेष्टमुप भुज्ज्यताम् ..
ॐ महागौर्यै नमः . श्री गौरि महेश्वराय नमः ..
अमृतोपस्तरणमसि स्वाहा ..
(drop water from sha~Nkha)
ॐ प्राणात्मने स्वाहा . गौर्यै नमः .
ॐ अपानात्मने स्वाहा . अम्बिकायै नमः .
ॐ व्यानात्मने स्वाहा . नित्यायै नमः .
ॐ उदानात्मने स्वाहा . महामायायै नमः .
ॐ समानात्मने स्वाहा . अन्नपूर्णेश्वर्यै नमः .
ॐ महागौर्यै नमः .
नैवेद्यं गृह्यतां देवि भक्ति मे अचलां कुरुः .
ईप्सितं मे वरं देहि इहत्र च परां गतिम् ..
महागौर्यै नमस्तुभ्यं महानैवेद्यं उत्तमम् .
संगृहान सुरश्रेष्ठ भक्ति मुक्ति प्रदायकम् ..
चंद्रमा मनसो जातः चक्षोः सूर्यो अजायत .
मुखादिन्द्रश्चाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत ..
आर्द्रां पुष्करिणीं पुष्टिं सुवर्णां हेममालिनीम् .
सूर्यां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह ..
ॐ महागौर्यै नमः .
नैवेद्यं समर्पयामि ..
(cover face with cloth and chant गायत्री मंत्र
five times or repeat 12 times
ॐ महागौर्यै नमः )
सर्वत्र अमृतोपिधान्यमसि स्वाहा .
ॐ महागौर्यै नमः .
उत्तरापोषणं समर्पयामि ..
(Let flow water from sha~Nkha)
५२ महाफलं
(put tulsi / axathaa on a big fruit)
इदं फलं मयादेव स्थापितं पुरतस्थव .
तेन मय् सफलावाप्तिर्भवेत् जन्मनिजन्मनि ..
ॐ महागौर्यै नमः . महाफलं समर्पयामि .
५३ फलाष्टक
(put tulsi/akshata on fruits)
कुष्माण्ड मातुलिङ्गं च कर्कठी दाडिमी फलम् .
रम्बा फलं जम्बीरं बदरं तथा ..
ॐ महागौर्यै नमः . फलाष्टकं समर्पयामि ..
पानीयं
हस्तप्रक्षालनं
५४ करोद्वर्तन
करोद्वर्तन्कं देवमया दत्तं हि भक्तिथः .
चारु चंद्र प्रभां दिव्यं गृह्ण जगदीश्वरी ..
ॐ महागौर्यै नमः .
करोद्वर्तनार्थे चंदनं समर्पयामि ..
५५ तांबूलं
पूगिफलं सतांबूलं नागवल्लि दलैर्युतम् .
ताम्बूलं गृह्यतां देवि येल लवंग सम्युक्तम् ..
ॐ महागौर्यै नमः . पूगिफल ताम्बूलं समर्पयामि ..
५६ दक्षिणा
हिरण्य गर्भ गर्भस्थ हेमबीज विभावसोः .
अनंत पुण्य फलदा अथः शांतिं प्रयश्चमे ..
ॐ महागौर्यै नमः . सुवर्ण पुष्प दक्षिणां समर्पयामि ..
५७ महानीराजन
श्रीयै जातः श्रिय अनिरियाय श्रियं वयो जरित्रभ्यो ददाति
श्रियं वसाना अमृतत्त्व मायन् भवंति सत्या समिधा मितद्रौ
श्रिय येवैनं तत् श्रिया मादधाति संतत मृचा वषट्कृत्यं
संततमै संधीयते प्रजया पशुभिर्य येवं वेद ..
ॐ महागौर्यै नमः . महानीराजनं दीपं समर्पयामि ..
५८ कर्पूर दीप
अर्चत प्ररिचत प्रियमे दासो अर्चत .
अर्चन्तु पुत्रका वता पुराण दृष्णवर्चत ..
कर्पूरकं महाराज रंभोद्भूतं च दीपकं .
मंगलार्थं महीपाल संगृहान जगत्पते ..
ॐ महागौर्यै नमः . कर्पूर दीपं समर्पयामि ..
मन्गलारति
मन्त्रपुष्पांजलि
चम्पक्यै शतपत्र्यैश्च कल्हारेः करवीरकेः .
पातलेइर्बकुलैर्युक्तं ग्ऱिहाण कुसुमान्जलीम् ..
ॐ गौरिर्मिमाय सलिलानि तक्षत्येकपदी द्विपदी चतुष्पदी .
अष्टपदी नवपदी बभूशी सहस्राक्षरा परमे व्योमन् ..
ॐ महागौर्यै नमः . मन्त्र पुष्पान्जलिं समर्पयामि ..
५९ प्रदक्षिणा
नाभ्या आसीदन्तरिक्षम् शीर्ष्णो द्यौः समवर्तत .
पदभ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्रात् तथा लोकांग अकल्पयन् ..
आर्द्रां यःकरिणीं यष्टिं पिङ्गलां पद्ममालिनीम् .
चन्द्रां हिरण्मयीं लक्ष्मीं जातवेदो म आवह ..
यानि कानि च पापानि जन्मांतर कृतानि च .
तानि तानि विनश्यन्ति प्रदक्षिणे पदे पदे ..
अन्यथा शरणं नास्ति त्वमेव् शरणं मम .
तस्मात् कारुण्य भावेन रक्ष रक्ष रमापते ..
महागौर्यै नमः . प्रदक्षिणान् समर्पयामि ..
६० नमस्कार
नतास्मि त्रिजगद्वन्द्वे नमस्ते लोकनायकि .
नमस्ते विश्वजननी महागौरि नमोऽस्तुते ..
नमस्ते गिरिजा देवि नमस्त्रैलोकनायकि .
नमस्ते सर्वपापघ्नि महागौर्यै नमोऽस्तुते ..
श्री महागौर्यै नमः . नमस्कारान् समर्पयामि ..
प्रार्थना
पुत्रान् देहि धनं देहि सौभाग्यं देहि सुव्रते .
अन्यान्श्च सर्व कामान्श्च देहि देवि वरप्रदे ..
ॐ श्री गौर्यै नमः. प्रार्थनां समर्पयामि ..
अर्घ्य प्रदानं
( आचम्य प्राणायाम्य देशकाल उपचार कृत्वा)
श्री महागौरी व्रत सम्पूर्ण फल प्राप्तयर्थं अर्घ्य प्रदानं
करिष्ये .
नीलोत्पलदल श्यामे पुण्डरीक निभानने .
गन्धपुष्पफलस्तोयेय गृहाणर्घ्यं नमोस्तुते ..
ॐ श्री गौर्यै नमः.
अर्घ्यं समर्पयामि ..
६७ आत्म समर्पण
यस्य स्मृत्या च नाम्नोक्त्या तपः पूजा क्रियादिशु .
नूनं सम्पूर्णतां याति सद्यो वन्देय् तम् अच्युतम् ..
मंत्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं जनार्दन .
यत्पूजितं मयादेव परिपूर्णं तथास्तु मे ..
अनेन मया क्रतेन श्रीर्सत्यनारायण देवता
सुप्रीत सुप्रसन्न वरदा भवतु .
मध्ये मन्त्र तन्त्र स्वर वर्ण न्युनातिरिक्त लोप दोश
प्रायश्चितार्थं अच्युत अनन्त गोविंद
नामत्रय महा मन्त्र जपं करिष्ये ..
ॐ अच्युताय नमः .
ॐ अनंताय नमः .
ॐ गोविंदाय नमः
ॐ अच्युताय नमः .
ॐ अनंताय नमः .
ॐ गोविंदाय नमः
ॐ अच्युताय नमः .
ॐ अनंताय नमः .
ॐ गोविंदाय नमः
अच्युतानंतगोविन्देभ्यो नमः .
कृष्णार्पणं
कायेन वाचा मनसेन्द्रियैर्वा बुद्ध्यात्मना वा प्रकृतेः स्वभावात् .
करोमि यद्यत् सकलं परस्मै रामचंद्रेति समर्पयामि ..
वर्तमाने व्यवहारिके ईश्वर नाम सम्वत्सरे दक्षिणायणे
वर्षा ऋतौ भाद्रपद मासे शुक्ल पक्षे त्रितीया तिथौ
शुक्र वासरे श्री विष्णु प्रेरणया श्री विष्णु प्रीत्यर्थं
अनेन मयाचरित कल्पोक्त श्री महागौरी पूजाराधनेन
भगवान श्री कृष्ण प्रीयतां
प्रीतो भवतु.
श्री कृष्णार्पणमस्तु.
क्षमापणं
तत्सपर्या विधौ देवि यत्किन्चित्साधिकं मया .
क्षमस्व तदिदं सर्वं कृपालो शुभ लक्षणे ..
ॐ श्री गौर्यै नमः . क्षमापणं समर्पयामि ..
दोर बन्धनं
(tie new thread)
महागौरि शिवे देवि करिष्येहं व्रतं तव .
पुत्रान् देहि धनं देहि सुप्रीता मम सर्वदा .
भक्तप्रिये महादेवि सर्वैश्वर्य प्रदायिनि .
सूत्रं ते धारयिष्यामि ममाभीष्ट सदा कुरु ..
vaayana samarpaNam to Gauri
उत्पलाक्षि शिवे गौरी गृहाण त्वमुपायनं .
सुव्रतं कुरुमे देवि सर्व कामांश देहि मे ..
ॐ श्री गौर्यै नमः. वायनं समर्पयामि ..
६५ उपयन दानं
ब्राह्मण सुवासिनि पूजा
(wash feet wipe offer gandha kumkum flowers sapaad
fruits and gitfs and make obeisances)
ब्राह्मणाय वायन दानं
भवान्यस्च महदेव्य व्रत सम्पूर्णहेतवे
प्रितये द्विजवर्याय वायनम् प्रददाम्यहम्
(offer coconuts to brahmins with dakshiNa)
सुवासिन्ये वायन दानं
स्वलङ्कृताः सुवासिन्याः पातिव्रत्येन भूषिताः .
ममाभीष्ट समृद्यर्थं प्रतिगृह्णन्तु वायनं ..
गौरी तिद्वन्तं गृह्णातु चेदं ददाति च .
उभयोस्तारक गौरी भवान्येते नमो नमः ..
प्रसाद ग्रहणं
सर्व मंगल मांगल्ये शिवे सर्वार्थ साधिके .
शरण्ये त्र्यम्बिके गौरी नारायणी नमोस्तुते ..
तीर्त ग्रहणं
शरीरे झर्झरी भूते व्यादिग्रस्थे कलेवरे .
औष्धं जाह्नवी तोयं वैद्यो नारायणो हरिः ..
अकाल मृत्यु हरणं सर्व व्याधी विनाशनम् .
सर्व दुरितोप शमनं विष्णु पादोदकं शुभं ..
६६ विसर्जन पूजा
ध्यान आवाहन etc
आराधितानां देवतानां पुनः पूजस्म करिष्ये ..
श्री महागौरी देवताभ्यो नमः ..
पुनः पूजा
chant dhyaan shloka
ॐ महागौर्यै नमः . ध्यायामि. ध्यानं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . आवाहयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . आसनं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . पाद्यं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . अर्घ्यं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . आचमनीयं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . पन्चामृत स्नानं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . मह अभिषेकं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . वस्त्रयुग्मं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . यज्ञोपवीतं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . गन्धं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . नान परिमल द्रव्यं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . हस्तभूषणं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . अक्षतान् समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . पुष्पं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . नाना अलङ्कारं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . अंग पूजां समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . पुष्प पूजां समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . पत्र पूजां समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . आवरण पूजां समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . अष्टोत्तर पूजां समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . धूपं आघ्रापयामि
ॐ महागौर्यै नमः . दीपं दर्शयामि
ॐ महागौर्यै नमः . नैवेद्यं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . महाफलं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . फलाश्स्टकं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . करोद्वर्थनकं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . ताम्बूलं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . दक्षिणां समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . महानीराजनं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . कर्पूर दीपं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . प्रदक्षिणां समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . नमस्कारान् समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . राजोपचारं समर्पयामि .
ॐ महागौर्यै नमः . मन्त्रपुष्पं समर्पयामि .
पूजांते छत्रं समर्पयामि . चामरं समर्पयामि .
नृत्यं समर्पयामि . गीतं समर्पयामि .
वाद्यं समर्पयामि . आंदोलिक् आरोहणं समर्पयामि .
अश्वारोहणम् समर्पयामि . गजारोहणं समर्पयामि .
श्री महागौर्यै देवताभ्यो नमः .
समस्त राजोपचार देवोपचार शक्त्युपचार भक्त्युपचार
पूजां समर्पयामि ..
६८ क्षमापनं
अपराध सहस्राणि क्रियन्ते अहर्निशं मया .
तानि सर्वाणि मे देवि क्षमस्व पुरुषोत्तम ..
यान्तु देवगणः सर्वे पूजां आदाय पर्तिवीं .
इष्ट काम्यार्थ सिद्यर्थं पुनरागमनाय च ..
(Shake the kalasha)
.. श्री कृष्णार्पणमस्तु ..
Transliterated by Sri S. A. Bhandarkar
Proof Reading Required
This page uses Unicode encoding for Devanagari.
Please set the fonts and languages setting in your web browser to display the correct
Unicode devanagari font such as Mangal.ttf from Microsoft or Raghu8.ttf from the BBC site.
Questions, comments:shree@yahoo.com


c: text/html

text: ॥१.१६॥ दृष्टानुश्रविकविषयदोषदर्शी विरक्तः पुरुषदर्शनाभ्यासात्तच्छुध्दि प्रविवेकाप्यायितबुध्दिर्गुणेभ्यो व्यक्ताव्यक्तधर्मकेभ्यो विरक्त इति । तद्द्वयं वैराग्यम् । तत्र यदुत्तरं तज्ज्ञानप्रसादमात्रम् । यस्योदये योगी प्रत्युदितख्यातिरेवं मन्यते ॥ प्राप्तं प्रापणीयं, क्षीणाः क्षेतव्याः क्लेशाः, छिन्नः श्लिष्टपर्वा भवसंक्रमः । यस्याविच्छेदाज्जनित्वाम्रियते मृत्वा च जायत इति । ज्ञानस्यैव परा काष्ठा वैराग्यम् । तस्यैव हि नान्तरीयकं कैवल्यमिति । अथोपायद्वयेन निरुध्दचित्तवृत्तेः कथमुच्यते संप्रज्ञातः समाधिरिति –

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
अग्निपुराणम्/अध्यायः २७६
द्वादशसङ्ग्रामाः[सम्पाद्यताम्]
अग्निरुवाच
कश्यपो वसुदेवोऽभूद्देवकी चादितिर्व्वरा ।
देवक्यां वसुदेवात्तु कृष्णोऽभूत्तपसान्वितः ।। २७६.१ ।।
धर्म्मसंरक्षणार्थाय ह्यधर्म्महरणाय च ।
सुरादेः पालनार्थञ्च दैत्यादेर्म्मथनाय च ।। २७६.२ ।।
रुक्मिणी सत्यभामा च सत्या नग्नजिती प्रिया ।
सत्यभामा हरेः सेव्या गान्धारी लक्ष्मणा तथा ।। २७६.३ ।।
मित्रविन्दा१ च कालिन्दी देवी जाम्बवती तथा ।
सुशीला च तथा माद्री कौशल्या विजया जया ।। २७६.४ ।।
एवमादीनि देवीनां सहस्राणि तु षोड़श ।
प्रद्युम्नाद्याश्च रुक्मिण्यां भीमाद्याः सत्यभामया ।। २७६.५ ।।
जाम्बवत्याञ्च शाम्बाद्याः कृष्णस्यासंस्तथापरे ।
शतं शतसहस्राणां पुत्राणां तस्य धीमतः ।। २७६.६ ।।
अशीतिश्च सहस्राणि यादवाः कृष्णरक्षिताः ।
प्रद्युम्नस्य तु वैदर्भ्यामनिरुद्धो रणप्रियः ।। २७६.७ ।।
अनिरुद्धस्य वज्राद्या यादवाः सुमहावलाः ।
तिस्रः कोट्यो यादवानां षष्टिर्लक्षाणि दानवाः ।। २७६.८ ।।
मनुष्ये बाधका ये तु नन्नाशाय बभूव सः ।
कर्त्तु कर्मव्यवस्थानं मनुष्यो जायते हरिः ।। २७६.९ ।।
देवासुराणां सङ्ग्रामा दायार्थं द्वादशाभवन् ।
प्रथमो नारसिंहस्तु द्वितीयो वामनो रणः ।। २७६.१० ।।
सङ्ग्रामस्त्वथ वाराहश्चतुर्थोऽमृतमन्थनः ।
तारकामयसङ्ग्रामः षष्ठो ह्याजीवको रणः ।। २७६.११ ।।
त्रैपुरश्चान्धकबधो नवमो वृत्रघातकः ।
जितो हालाहलश्चाथ घोरः कोलाहलो रणः ।। २७६.१२ ।।
हिरण्यकशिपोश्चोरो विदार्य्य च नखैः पुरा ।
नारसिंहो देवपालः प्रह्लादं कृतवान् नृपम् ।। २७६.१३ ।।
देवासुरे वामनश्च छतित्वा बलिमूर्ज्जतम् ।
महेन्द्राय ददौ राज्यं काश्यपोऽदितिसम्भवः ।। २७६.१४ ।।
वराहस्तु हिरण्याक्षं हत्वा देवानपालयत् ।
उज्जहार भुवं मग्नां देवदेवैरभिष्टुतः ।। २७६.१५ ।।
मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् ।
सुरासुरैश्च मथितं२ देवेभ्यश्चामृतं ।। २७६.१६ ।।
तारकामयसङ्ग्रामे तदा देवाश्च पालिताः ।
निवार्य्येन्द्रं गुरून् देवान् दानवान्सोमवंशकृत् ।। २७६.१७ ।।
विश्वामित्रवशिष्ठात्रिकवयश्च रणे सुरान् ।
अपालयन्ते निर्व्यार्य्य रगद्वेषादिदानवान् ।। २७६.१८ ।।
पृथ्वीरथे ब्रह्मयन्तुरीशस्य शरणो हरिः ।
ददाह त्रिपुरं देवपालको दैत्यमर्दनः ।। २७६.१९ ।।
गौरीं जिहीर्षुणा रुद्रमन्धकेनार्दितं हरिः ।
अनुरक्तश्च रेवत्यां चक्रेचान्धासुरार्दनम् ।। २७६.२० ।।
अपां फेनमयो भूत्वा देवासुररणे हरन्३ ।
वृत्रे देवहरं विष्णुर्देवधर्म्मानपालयत् ।। २७६.२१ ।।
शाल्वादीन् दानवान् जित्वा हरिः परशुरामकः ।
अपालयत् सुरादींश्च दुष्टक्षत्रं निहत्य च ।। २७६.२२ ।।
हालाहलं विषं दैत्यं निराकृत्य महेश्वरात् ।
भयं निर्णाशयामास देवानां मधुसूदनः ।। २७६.२३ ।।
हालाहलं विषं यश्च दैत्यः कोलाहलो जितः ।
पालिताश्च सुराः सर्व्वे विष्णुना धम्मपालनात् ।। २७६.२४ ।।
देवासुरे रणे यश्च दैत्यः कोलाहलो जितः ।
पालिताश्च सुराः सर्व्वे विष्णुना धर्म्मपालनात् ।। २७६.२५ ।।
राजानो राजपुत्राश्च मुनयो देवता हरिः ।
यदुक्तं यच्छ नैवोक्तमवतारा हरेरिमे ।। २७६.२६ ।।
इत्यादिमहापुराणे आग्नेये द्वादशसङ्ग्रामा नाम षट्सप्तत्यधिकद्विशततमोऽध्यायः ।।


text:
केतु स्तोत्र केतु: काल: कलयिता धूम्रकेतुर्विवर्णक: । लोककेतुर्महाकेतु: सर्वकेतुर्भयप्रद: ।।1।। रौद्रो रूद्रप्रियो रूद्र: क्रूरकर्मा सुगन्ध्रक् । फलाशधूमसंकाशश्चित्रयज्ञोपवीतधृक् ।।2।। तारागणविमर्दो च जैमिनेयो ग्रहाधिप: । पंचविंशति नामानि केतुर्य: सततं पठेत् ।।3।। तस्य नश्यंति बाधाश्चसर्वा: केतुप्रसादत: । धनधान्यपशूनां च भवेद् व्रद्विर्नसंशय: ।।4।।
राहु स्तोत्रम्
राहु स्तोत्र अस्य श्रीराहुस्तोत्रस्य वामदेव ऋषिः । गायत्री छन्दः । राहुर्देवता । राहुप्रीत्यर्थं जपे विनियोगः ॥ राहुर्दानव मन्त्री च सिंहिकाचित्तनन्दनः । अर्धकायः सदाक्रोधी चन्द्रादित्यविमर्दनः ॥ १ ॥ रौद्रो रुद्रप्रियो दैत्यः स्वर्भानुर्भानुमीतिदः । ग्रहराजः सुधापायी राकातिथ्यभिलाषुकः ॥ २ ॥ कालदृष्टिः कालरुपः
शुक्र स्तोत्र
शुक्र स्तोत्र नमस्ते भार्गव श्रेष्ठ देव दानव पूजित । वृष्टिरोधप्रकर्त्रे च वृष्टिकर्त्रे नमो नम: ।।1।। देवयानीपितस्तुभ्यं वेदवेदांगपारग: । परेण तपसा शुद्ध शंकरो लोकशंकर: ।।2।। प्राप्तो विद्यां जीवनाख्यां तस्मै शुक्रात्मने नम: । नमस्तस्मै भगवते भृगुपुत्राय वेधसे ।।3।। तारामण्डलमध्यस्थ स्वभासा भसिताम्बर: ।
बृहस्पति स्तोत्र
बृहस्पति स्तोत्र वक्रतुंड महाकाय सूर्यकोटी समप्रभ निर्विघ्नम् कुरु मे देवं सर्व कार्येषु सर्वदा ।। अस्य श्री बृहस्पातिस्तोत्रमंत्रस्य गृत्समदऋषिः । अनुष्टुप् छंदः । ब्रृहस्पतिर्देवता । बृहस्पतिप्रीत्यर्थे जपे /अभिषेके विनियोगः ।। गुरुबृहस्पतिर्जीवः सुराचार्यो विंदावरः । वागीशो धिषणो दीर्घश्मश्रुः पीताम्बरो युवा ।।१।। सुधादृष्टिर्गहाधीशो
बुधस्तोत्रम्
॥ बुधस्तोत्रम् ॥ अथ बुधस्तोत्रम् । अस्य श्रीबुधस्तोत्रमहामन्त्रस्य वसिष्ठ ऋषिः । अनुष्टुप्छन्दः । बुधो देवता । बुधप्रीत्यर्थे जपे विनियोगः । ध्यानम् । भुजैश्चतुर्भिर्वरदाभयासिगदं वहन्तं सुमुखं प्रशान्तम् । पीतप्रभं चन्द्रसुतं सुरेढ्यं सिम्हे निषण्णं बुधमाश्रयामि ॥ पीताम्बरः पीतवपुः पीतध्वजरथस्थितः । पीयूषरश्मितनयः पातु
चन्द्रकवचम्
॥ चन्द्रकवचम् ॥ श्रीगणेशाय नमः । अस्य श्रीचन्द्रकवचस्तोत्रमन्त्रस्य गौतम् ऋषिः । अनुष्टुप् छन्दः, श्रीचन्द्रो देवता, चन्द्रप्रीत्यर्थं जपे विनियोगः । समं चतुर्भुजं वन्दे केयूरमुकुटोज्ज्वलम् । वासुदेवस्य नयनं शङ्करस्य च भूषणम् ॥ १॥ एवं ध्यात्वा जपेन्नित्यं शशिनः कवचं शुभम् । शशी पातु
आदित्यस्तोत्रम्
॥ आदित्यस्तोत्रम् ॥ श्रीगणेशाय नमः । नवग्रहाणां सर्वेषां सूर्यादीनां पृथक् पृथक् । पीडा च दुःसहा राजञ्जायते सततं नृणाम् ॥ १॥ पीडानाशाय राजेन्द्र नामानि शृणु भास्वतः । सूर्यादीनां च सर्वेषां पीडा नश्यति शृण्वतः ॥ २॥ आदित्य सविता सूर्यः पूषार्कः शीघ्रगो रविः
अङ्गारकस्तोत्रम्
॥ अङ्गारकस्तोत्रम् ॥ अस्य श्री अङ्गारकस्तोत्रस्य । विरूपाङ्गिरस ऋषिः । अग्निर्देवता । गायत्री छन्दः । भौमप्रीत्यर्थं जपे विनियोगः । अङ्गारकः शक्तिधरो लोहिताङ्गो धरासुतः । कुमारो मङ्गलो भौमो महाकायो धनप्रदः ॥ १॥ ऋणहर्ता दृष्टिकर्ता रोगकृद्रोगनाशनः । विद्युत्प्रभो व्रणकरः कामदो धनहृत् कुजः
ऋणमोचक मङ्गल स्तोत्रम्
॥ ऋणमोचकमङ्गलस्तोत्रम् ॥ ज्यांना कर्ज देणे आहे , जे कर्जात अडकलेले आहेत व कर्जातून लवकर मुक्त व्हायचे आहे त्या सर्वांनी हे स्तोत्र नियमितपणे श्रद्धेने भक्तिभावाने पठण करावे , कोणत्याही एका चांगल्या दिवसापासून किंवा मंगळवार पासून सुरू करावे , लवकरात लवकर


text:
आदिरन्त्येन सहेता ४, १।१।७०
लघु-सिद्धान्त-कौमुदी
आदिरन्त्येन सहेता ४, १।१।७०
अन्त्येनेता सहति आदिर्मध्यगानां स्वस्य च संज्ञा स्यात् यथाणिति अ इ उ वर्णानां संज्ञा। एवमच् हल् अलित्यादयः॥
बाल-मनोरमा
आदिरन्त्येन सहेता ३, १।२।७१
नन्वस्तु हल्सूत्रे लकारस्य इत्संज्ञा। ततः किमित्यत आह--आदिरन्त्येन सहेता। अन्ते भवः अन्त्यः। तेन इता सहोच्चार्यमाणः आदिः अण्? अच् इत्यादिरूपः संज्ञेत्यर्थः। तत्र "यस्मात्पूर्वं नास्ति परमस्ति स आदिः, यस्मात्परं नास्ति पूर्वमस्ति सोऽन्तः" इति आद्यन्तवत्सूत्रे भाष्यम्। तदिहाद्यन्तशब्दाभ्यां मध्यगा आक्षिप्यन्ते। अतस्तेषां संज्ञेति लभ्यते। "स्वं रूपं"मिति पूर्वसूत्रात्स्वमित्यनुवर्तते। तच्च षष्टयन्ततया विपरिणम्यते। तदेतदाह--अन्त्येनेतेत्यादि। स्वस्य चेति। अत्र च स्वशब्देन संज्ञाकोटि प्रविष्ट आदिरेव परामृश्यते, नत्वन्त्योऽपि, अन्त्येनेति तृतीयया "सहयुक्तेऽप्रधाने" इति विहितया तस्य अप्राधान्यावगमात्, सर्वनाम्नां चोत्सर्गतः प्रधानपरामर्शित्वात्। न च इक्? उक् इच् यय् मयित्यादिप्रत्याहाराः कथं स्युः, इकारादीनामादित्वाऽभावादिति वाच्यं, न हि सूत्रापेक्षमिहादित्वं किंतु आद्यन्तशब्दाक्षिप्तसमुदायापेक्षम्। ततश्च ऐउणिति इकारमारभ्य ॠलृगिति ककारपर्यन्तं वर्णसमुदायं बुद्ध्या परिकल्प्य तदादित्वमिकारस्य संभावनीयम्। एवमिजादिष्वपि। तथा अन्त्यत्मपि बुद्धिकल्पितसमुदायापेक्षमेव न तु सूत्रापेक्षम्। ततश्च रप्रत्याहारः सुग्रहः। अन्यथा लण्सूत्रे अकारस्याऽन्त्यात्वाभावात्स न स्यात्। अत्र आद्यन्तशब्दयोरन्यतराऽभावे मध्यगानामिति न लभ्येत। आदिरित्यस्याऽभावे हि अन्त्येनेता सहोच्चार्यमाणो वर्णोऽन्त्यात्प्राग्भाविनां वर्णानां संज्ञेत्येव लभ्येत। ततश्च हल्प्रत्याहारे अकारादीनामपि ग्रहणं स्यात्, अन्त्यलकारात्पूर्वभावित्वाविशेषात्। अन्त्येनेत्यस्याऽभावे तु आदिरिता सहोच्चार्यमाण आदिरूध्र्वभाविनां वर्णानां संज्ञेत्येव लभ्येत। ततश्च अच्प्रत्याहारे हकारादीनामपि ग्रहणापत्तिः, आदेरकारादूध्र्वभावित्वाऽविशेषात्। उभयोरुपादाने तु मध्यगानामिति लभ्यते इत्यदोषः। परस्मिन् सति यस्मात्पूर्वो नास्ति स आदिः, पूर्वस्मिन् सति यस्मात्परो नास्ति सोऽन्त्य इति भाष्ये आद्यन्तशब्दार्थनिर्वचनेन आद्यन्तयोर्मध्यगाऽविनाभूतत्वेन ताभ्यां मध्यगानामाक्षेपात्। यद्यपि द्वयोरप्याद्यन्तशब्दौ संभवतः, उक्तनिर्वचनाऽविरोधात्, तथापि नेह द्वयोराद्यन्तशब्दौ भवतः। तथा सति हि अन्त्येनेता सह उच्चार्यमाण आदिः स्वस्य आदेः संज्ञेत्येव लभ्येत, उक्तरीत्या स्वशब्देन अन्त्यस्य परामर्शाऽसंभवात्। ततश्च उणित्युकारस्य संज्ञेति पर्यवस्येत्। तत्र एकस्य वर्णस्य वर्णद्वयात्मकसंज्ञाविधानं व्यर्थमापद्येत, गौरवात्, प्रत्याहाराणां व्यवहारलाघवार्थत्वात्। अतो मध्यमसत्त्व एवाऽत्र आद्यन्तशब्दाविति ताभ्यां मध्यगानामिति लभ्यते। इतेति किम्?। अम्()प्रत्याहारो ञमङणेति मकारेण मा भूत्। नचैवमपि सुट्()प्रत्याहारः "टा" इति टकारेण किं न स्यात्, टान्तसमुदायापेक्षया तस्य अन्त्यत्वादिति वाच्यम्। प्रथमातिक्रमणे कारणाऽभावेन सुट्()प्रत्याहारस्य औटष्टकारेणैव ग्राह्रत्वात्। उक्तं च जैमिनिना --"प्रथमं वा नियम्येत कारणस्यानतिक्रमात्।" इति। विस्तरभयाद्विरम्यते। इति हल्संज्ञायामिति। हल्सूत्रे लकारस्य हलन्त्यमित्यावृत्तप्रथमसूत्रेण इत्संज्ञायां सत्यामादिरन्त्येनेति हल्संज्ञासिद्धौ चतुर्दशसूत्र्यामन्त्यणकारादिवर्णानां हल्त्वं सिद्धमित्यर्थः।
।।सुप्रभातम।।


text:
119a चतुष्टयमध्ये तद् यथाक्रममुदाहरति—
इन्दुपादाः शिशिराः स्पृशन्ति इत्यत्र प्रथमपाद ऊनवर्णता । ऊनो न्यूनो वर्णो यत्र तद्भाव ऊनवर्णतेति कृत्वा । अनुष्टुप्पादो ह्यष्टाक्षरः । अयं तु सप्ताक्षर इति वर्णहानिः । सहकारस्य किसलयान्यार्द्राणी[ति] अत्रापि पूर्वपादे अधिकमक्षर[म]स्मिन्निति अधिकाक्षरम् । अधिकाक्षरमिति भावप्रधानो निर्देशः । यद्वा अधिकाक्षरं पादं रूपं वृत्तमिति वा योज्यम्, अनुष्टुप्पादस्याष्टाक्षरस्य नवाक्षरीकरणादिति ॥
अयथा शास्त्रविरुद्धो गुरुर्यस्मिन् तस्य भावः अयथागुरुत्वम् । उपेन्द्रवज्रायां प्रथमलघुविधानात् तदपेक्षयेति द्रष्टव्यम् । उपजात्यपेक्षया त्वदोष इति । मदनेत्यादि । अयथालघुत्वमिति पूर्व[वच्च] व्युत्पत्तिः । उपेन्द्रवज्रायां द्वितीयमक्षरं गुरु विहितमिति । इदं तु लघ्विति तद्विद्याविरोधादयथालघुत्वमिति ॥


text:
Wednesday, September 22, 2010
इतिहासस्य मार्जनम्
क्वचित् घटनाः लोकचैतन्ये रेखिताः भवन्ति। इदनीन्तनम् उदाहरणं किञ्चन ९/११ यथा। तथैव घटनान्तरं पुरा titanic-नैकायाः निमज्जनम्। किन्तु भाति यत् वास्तविकघटना न केनापि ज्ञायते इति। अद्य, नाविकस्य पौत्री अघोषयत् -- निमज्जनस्य कारणान्तरं वर्त्तते -- इति। यद्यपि एषा कथा सुप्रसिद्धा, बहुभिः विद्वद्भिः कारणान्वेषणे महान् प्रयासः कृतः, तथापि अंशोऽयम् अन्धतमसि स्थितः। उद्घुष्टं यत् तस्मिन् एव काले नूतनः केनिपातप्रयोगः आरब्धः। पूर्वतनप्रयोगस्य नूतनप्रयोगस्य च प्रतिकूलता। अतः, यद्यपि हिमपर्वतः नाविकस्य दृष्टिपथम् आगतः, यद्यपि मार्गपरिवर्तनं विहितं, तथापि नूतनप्रयोगस्य स्थाने पुरातप्रयोगः अभ्यस्तः केनचन। अतः अन्ततो गत्वा अपेक्षितमार्गपरिवर्तनं नैव जातम्।
किन्तु कथा इतोऽपि अनुवर्त्तते। दुर्घटनायां जातायां, नाविकः उपदिष्टः नौकास्वामिना -- अग्रेसर -- इति। यदि अग्रे सर्तुं प्रयासः अकृतः अभविष्यत्, तर्हि प्रायेण सर्वेऽपि यात्रिकाः रक्षिताः अभविष्यन् इत्यपि अद्य उद्घुष्टं तया एव। अहो दौर्भाग्यम् ! कथं वा इदं सर्वं जातं, गोपितं च इति आश्चर्यं जनयति।


text:
ब्रह्मास्त्र प्रवक्ष्यामि बगलां नारदसेविताम् ।
देवगन्धर्वयक्षादि सेवितपादपंकजाम् ।।
त्रैलोक्य-स्तम्भिनी विद्या सर्व-शत्रु-वशंकरी आकर्षणकरी उच्चाटनकरी विद्वेषणकरी जारणकरी मारणकरी जृम्भणकरी स्तम्भनकरी ब्रह्मास्त्रेण सर्व-वश्यं कुरु कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ह्लां द्राविणि-द्राविणि भ्रामिणि एहि एहि सर्वभूतान् उच्चाटय-उच्चाटय सर्व-दुष्टान निवारय-निवारय भूत प्रेत पिशाच डाकिनी शाकिनीः छिन्धि-छिन्धि खड्गेन भिन्धि-भिन्धि मुद्गरेण संमारय संमारय, दुष्टान् भक्षय-भक्षय, ससैन्यं भुपर्ति कीलय कीलय मुखस्तम्भनं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
आत्मा रक्षा ब्रह्म रक्षा विष्णु रक्षा रुद्र रक्षा इन्द्र रक्षा अग्नि रक्षा यम रक्षा नैऋत रक्षा वरुण रक्षा वायु रक्षा कुबेर रक्षा ईशान रक्षा सर्व रक्षा भुत-प्रेत-पिशाच-डाकिनी-शाकिनी रक्षा अग्नि-वैताल रक्षा गण गन्धर्व रक्षा तस्मात् सर्व-रक्षा कुरु-कुरु, व्याघ्र-गज-सिंह रक्षा रणतस्कर रक्षा तस्मात् सर्व बन्धयामि ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ह्लीं भो बगलामुखि सर्वदुष्टानां वाचं मुखं पदं स्तम्भय जिह्वां कीलय बुद्धिं विनाशय ह्लीं ॐ स्वाहा ।
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं बगलामुखि एहि-एहि पूर्वदिशायां बन्धय बन्धय इन्द्रस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय इन्द्रशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं पीताम्बरे एहि-एहि अग्निदिशायां बन्धय बन्धय अग्निमुखं स्तम्भय स्तम्भय अग्निशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं अग्निस्तम्भं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं महिषमर्दिनि एहि-एहि दक्षिणदिशायां बन्धय बन्धय यमस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय यमशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं हृज्जृम्भणं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं चण्डिके एहि-एहि नैऋत्यदिशायां बन्धय बन्धय नैऋत्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय नैऋत्यशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं करालनयने एहि-एहि पश्चिमदिशायां बन्धय बन्धय वरुण मुखं स्तम्भय स्तम्भय वरुणशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं कालिके एहि-एहि वायव्यदिशायां बन्धय बन्धय वायु मुखं स्तम्भय स्तम्भय वायुशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं महा-त्रिपुर-सुन्दरि एहि-एहि उत्तरदिशायां बन्धय बन्धय कुबेर मुखं स्तम्भय स्तम्भय कुबेरशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं महा-भैरवि एहि-एहि ईशानदिशायां बन्धय बन्धय ईशान मुखं स्तम्भय स्तम्भय ईशानशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं गांगेश्वरि एहि-एहि ऊर्ध्वदिशायां बन्धय बन्धय ब्रह्माणं चतुर्मुखं मुखं स्तम्भय स्तम्भय ब्रह्मशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ललितादेवि एहि-एहि अन्तरिक्ष दिशायां बन्धय बन्धय विष्णु मुखं स्तम्भय स्तम्भय विष्णुशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं चक्रधारिणि एहि-एहि अधो दिशायां बन्धय बन्धय वासुकि मुखं स्तम्भय स्तम्भय वासुकिशस्त्रं निवारय निवारय सर्वसैन्यं कीलय कीलय पच पच मथ मथ मर्दय मर्दय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु-कुरु ॐ ह्लां बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
दुष्टमन्त्रं दुष्टयन्त्रं दुष्टपुरुषं बन्धयामि शिखां बन्ध ललाटं बन्ध भ्रुवौ बन्ध नेत्रे बन्ध कर्णौ बन्ध नसौ बन्ध ओष्ठौ बन्ध अधरौ बन्ध जिह्वा बन्ध रसनां बन्ध बुद्धिं बन्ध कण्ठं बन्ध हृदयं बन्ध कुक्षिं बन्ध हस्तौ बन्ध नाभिं बन्ध लिंगं बन्ध गुह्यं बन्ध ऊरू बन्ध जानू बन्ध हंघे बन्ध गुल्फौ बन्ध पादौ बन्ध स्वर्ग मृत्यु पातालं बन्ध बन्ध रक्ष रक्ष ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि इन्द्राय सुराधिपतये ऐरावतवाहनाय स्वेतवर्णाय वज्रहस्ताय सपरिवाराय एहि एहि मम विघ्नान् निरासय निरासय विभञ्जय विभञ्जय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं भेदय भेदय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि अग्नये तेजोधिपतये छागवाहनाय रक्तवर्णाय शक्तिहस्ताय सपरिवाराय एहि एहि मम विघ्नान् विभञ्जय विभञ्जय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं भेदय भेदय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि यमाय प्रेताधिपतये महिषवाहनाय कृष्णवर्णाय दण्डहस्ताय सपरिवाराय एहि एहि मम विघ्नान् विभञ्जय विभञ्जय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं भेदय भेदय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि वरूणाय जलाधिपतये मकरवाहनाय श्वेतवर्णाय पाशहस्ताय सपरिवाराय एहि एहि मम विघ्नान् विभञ्जय विभञ्जय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं भेदय भेदय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि वायव्याय मृगवाहनाय धूम्रवर्णाय ध्वजाहस्ताय सपरिवाराय एहि एहि मम विघ्नान् विभञ्जय विभञ्जय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं भेदय भेदय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि ईशानाय भूताधिपतये वृषवाहनाय कर्पूरवर्णाय त्रिशूलहस्ताय सपरिवाराय एहि एहि मम विघ्नान् विभञ्जय विभञ्जय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं भेदय भेदय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि ब्रह्मणे ऊर्ध्वदिग्लोकपालाधिपतये हंसवाहनाय श्वेतवर्णाय कमण्डलुहस्ताय सपरिवाराय एहि एहि मम विघ्नान् विभञ्जय विभञ्जय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं भेदय भेदय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि वैष्णवीसहिताय नागाधिपतये गरुडवाहनाय श्यामवर्णाय चक्रहस्ताय सपरिवाराय एहि एहि मम विघ्नान् विभञ्जय विभञ्जय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय ॐ ह्लीं अमुकस्य मुखं भेदय भेदय ॐ ह्लीं वश्यं कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ऐं ॐ ह्लीं बगलामुखि रविमण्डलमध्याद् अवतर अवतर सान्निध्यं कुरु-कुरु । ॐ ऐं परमेश्वरीम् आवाहयामि नमः । मम सान्निध्यं कुरु कुरु । ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ऐं ह्रीं श्रीं ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः बगले चतुर्भुजे मुद्गरशरसंयुक्ते दक्षिणे जिह्वावज्रसंयुक्ते वामे श्रीमहाविद्ये पीतवस्त्रे पञ्चमहाप्रेताधिरुढे सिद्धविद्याधरवन्दिते ब्रह्म-विष्णु-रुद्र-पूजिते आनन्द-सवरुपे विश्व-सृष्टि-स्वरुपे महा-भैरव-रुप धारिणि स्वर्ग-मृत्यु-पाताल-स्तम्भिनी वाममार्गाश्रिते श्रीबगले ब्रह्म-विष्णु-रुद्र-रुप-निर्मिते षोडश-कला-परिपूरिते दानव-रुप सहस्रादित्य-शोभिते त्रिवर्णे एहि एहि मम हृदयं प्रवेशय प्रवेशय शत्रुमुखं स्तम्भय स्तम्भय अन्य-भूत-पिशाचान् खादय-खादय अरि-सैन्यं विदारय-विदारय पर-विद्यां पर-चक्रं छेदय-छेदय वीरचक्रं धनुषां संभारय-संभारय त्रिशूलेन् छिन्ध-छिन्धि पाशेन् बन्धय-बन्धय भूपतिं वश्यं कुरु-कुरु सम्मोहय-सम्मोहय विना जाप्येन सिद्धय-सिद्धय विना मन्त्रेण सिद्धि कुरु-कुरु सकलदुष्टान् घातय-घातय मम त्रैलोक्यं वश्यं कुरु-कुरु सकल-कुल-राक्षसान् दह-दह पच-पच मथ-मथ हन-हन मर्दय-मर्दय मारय-मारय भक्षय-भक्षय मां रक्ष-रक्ष विस्फोटकादीन् नाशय-नाशय ॐ ह्लीं विष-ज्वरं नाशय-नाशय विषं निर्विषं कुरु-कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ क्लीं क्लीं ह्लीं बगलामुखि सर्व-दुष्टानां वाचं मुखं पदं स्तम्भय स्तम्भय जिह्वां कीलय कीलय बुद्धिं विनाशय विनाशय क्लीं क्लीं ह्लीं स्वाहा ।
ॐ बगलामुखि स्वाहा । ॐ पीताम्बरे स्वाहा । ॐ त्रिपुरभैरवि स्वाहा । ॐ विजयायै स्वाहा । ॐ जयायै स्वाहा । ॐ शारदायै स्वाहा । ॐ सुरेश्वर्यै स्वाहा । ॐ रुद्राण्यै स्वाहा । ॐ विन्ध्यवासिन्यै स्वाहा । ॐ त्रिपुरसुन्दर्यै स्वाहा । ॐ दुर्गायै स्वाहा । ॐ भवान्यै स्वाहा । ॐ भुवनेश्वर्यै स्वाहा । ॐ महा-मायायै स्वाहा । ॐ कमल-लोचनायै स्वाहा । ॐ तारायै स्वाहा । ॐ योगिन्यै स्वाहा । ॐ कौमार्यै स्वाहा । ॐ शिवायै स्वाहा । ॐ इन्द्राण्यै स्वाहा । ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ह्लीं शिव-तत्त्व-व्यापिनि बगलामुखि स्वाहा । ॐ ह्लीं माया-तत्त्व-व्यापिनि बगलामुखि हृदयाय स्वाहा । ॐ ह्लीं विद्या-तत्त्व-व्यापिनि बगलामुखि शिरसे स्वाहा । ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः शिरो रक्षतु बगलामुखि रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः भालं रक्षतु पीताम्बरे रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः नेत्रे रक्षतु महा-भैरवि रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः कर्णौ रक्षतु विजये रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः नसौ रक्षतु जये रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः वदनं रक्षतु शारदे विन्ध्यवासिनि रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः बाहू त्रिपुर-सुन्दरि रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः करौ रक्षतु दुर्गे रक्ष रक्ष स्वाहा ।
ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः हृदयं रक्षतु भवानी रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः उदरं रक्षतु भुवनेश्वरि रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः नाभिं रक्षतु महामाये रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः कटिं रक्षतु कमललोचने रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः उदरं रक्षतु तारे रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः सर्वांगं रक्षतु महातारे रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः अग्रे रक्षतु योगिनि रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः पृष्ठे रक्षतु कौमारि रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः दक्षिणपार्श्वे रक्षतु शिवे रक्ष रक्ष स्वाहा । ॐ ह्लां ह्लीं ह्लूं ह्लैं ह्लौं ह्लः वामपार्श्वे रक्षतु इन्द्राणि रक्ष रक्ष स्वाहा ।
ॐ गं गां गूं गैं गौं गः गणपतये सर्वजनमुखस्तम्भनाय आगच्छ आगच्छ मम विघ्नान् नाशय नाशय दुष्टं खादय खादय दुष्टस्य मुखं स्तम्भय स्तम्भय अकालमृत्युं हन हन भो गणाधिपते ॐ ह्लीम वश्यं कुरु कुरु ॐ ह्लीं बगलामुखि हुं फट् स्वाहा ।
अष्टौ ब्राह्मणान् ग्राहयित्वा सिद्धिर्भवति नान्यथा ।
भ्रूयुग्मं तु पठेत नात्र कार्यं संख्याविचारणम् ।।
यन्त्रिणां बगला राज्ञी सुराणां बगलामुखि ।
शूराणां बगलेश्वरी ज्ञानिनां मोक्षदायिनी ।।
एतत् स्तोत्रं पठेन् नित्यं त्रिसन्ध्यं बगलामुखि ।
विना जाप्येन सिद्धयेत साधकस्य न संशयः ।।
निशायां पायसतिलाज्यहोमं नित्यं तु कारयेत् ।
सिद्धयन्ति सर्वकार्याणि देवी तुष्टा सदा भवेत् ।।
मासमेकं पठेत् नित्यं त्रैलोक्ये चातिदुर्लभम् ।
सर्व-सिद्धिमवाप्नोति देव्या लोकं स गच्छति ।।
।। श्री बगलामुखिकल्पे वीरतन्त्रे बगलासिद्धिप्रयोगः ।।


text:
*ध्यानं नाम किम्*
अयं प्रश्नः एकं बालकं बाधते स्म। तस्य मातापितरौ अस्य समाधानं सरलवाक्यानि उपयुज्य दातुं असमर्थौ आस्ताम्। अथैकदा बालकः मातापितृभ्यां सह _रमणमहर्षेः_ आश्रमं गतवान् तदा बालकेन स एव प्रश्नः रमणमहर्षेः पुरत उपस्थापितः।।
तदानीं रमणमहर्षिः स्मिताननो भूत्वा बालकं पश्यन् तस्मै एकां दोशां दातुम् अनुचरान् आदिष्टवान्। ते पाकशालां गत्वा कदलीपत्रे दोशाम् आनीय तस्मै दत्तवन्तः।
बालकः कुुतूहलेन महर्षिं दोशां च दृष्टवान् तदानीं महर्षि अकथयत्। यदा अहं *आम्* इति वदिष्यामि तदानीमेव दोशां खादितुम् अर्हसि पुनः यदा अहं *आम्* इति कथयिष्यामि तदा एकोऽपि कणम् अवशिष्टं न स्यात्। बालकः सोल्लासम् एतत् अङ्गीकृत्य *आम्* इति श्रोतुं बहुध्यानेन महर्षिमेव पश्यन् उपविशति स्म।
यदा महर्षि *आम्* इत्युक्तवान् बालकः दोशां खादितुम् आरम्भं कृतवान्। बालकः त्वरया एव खादन् आसीत् यतः पुनः *आम्* इति कथनात् पूर्वमेव दोशां पूर्णतया खादितुम् इच्छति स्म। यद्यपि सः वेगेन दोशां खादयन्नस्ति तथापि बालकस्य श्रद्धा महर्षे उपरि एवासीत्। अन्ते दोशा किञ्चिदेव अवशिष्टा आसीत् तदानीं तदानीं बालकः दोशाखण्डं हस्ते गृहीत्वा रमणमहर्षिम् एव पश्यन् *आम्* इति श्रोतुम् अक्षमो भूत्वा उपविष्टवान्। यदा महर्षिः _आम्_ इत्युक्तवान् बालकः झटिति दोशाखण्डञ्च खादितवान्।।
अस्याः घटनाया अनन्तरं रमणमहर्षिः बालकं प्रति पृष्टवान् एतावत् पर्यन्तं कुत्रासीत् तव श्रद्धा मयि उत दोशायाम्?
बालकः - उभयत्रापि!
रमणमहर्षिः - आम्! सत्यम् त्वम् श्रद्धया मां दोशाञ्च पश्यन् खादन् आसीः। एवम् जनः दैनदिनकार्याणि कुर्वन्नपि भगवन्तं स्मरति एतदेव _ध्यानम्_ इत्युच्यते। यथा मया पूर्वं द्विवारं प्रोक्तः *आम्* इति शब्दः सः जननमरणयोः सूचकत्त्वेन तिष्ठति । एवं सर्वैरपि स्वशक्त्यानुसारम् अनयोः जन्म - मरणयो: सन्दर्भयोः मध्ये ध्यानस्य अभ्यासं कर्तुं शक्यते। रमणमहर्षेः सरलप्रतिपादनं श्रुत्वा सर्वे विस्मिता अभवन्।।


text:
भैरवरागः
भैरवरागः (Bhairav Raga) हिन्दुस्तानीशास्त्रीयसङ्गीतस्य आदिमः रागः भवति । अयं भैरवथाटस्य जनकरागः भवति । उत्तराङ्गप्रधानः रागः तथा सम्पूर्णजात्यासहितः रागः भवति । एनं रागं गम्भीरतया यदि गानं क्रियते तर्हि वीररसः उत्पद्यते । ध्रुपद् शैल्यां एनं रागं अधिकतया उपयोगं कुर्वन्ति । कर्णाटकसङ्गीते अस्यैव रागस्य "मायामाळवगौळ" इति नामान्तरम्। सङ्गीताध्ययनस्य आरम्भः अनेनैव रागेण भवति । अस्य रागस्य वादिस्वरः धैवतः (ध) भवति । एवं संवादिस्वरः वृषभः (रे) भवति । मध्यमात् वृषभाय मीण्ड(शास्त्रीयभाषा) क्रियते चेत् मनोरञ्जकः रसोत्पत्तिः भवति । हनूमान् मतानुसारेण प्रथमप्रहरस्य रागः भवति।
अन्तर्विषयाः
श्लोकः[सम्पादयतु]
"गङ्गाधरः शशिकलातिलकः त्रिनेत्रः सर्पैर्विभूषिततनुः गजकृत्तिवासः।"
"भास्वत्रिशूलकर एष नृमुण्डधारी शुभ्राम्बरो जयति भैरव आदिरागः॥"
- आरोहः- स रे ग म प ध नि स
- अवरोहः- स नि ध प म ग रे स
- पक्कड(छायास्वराः)- म प ध, म प ग म, ग म प, ग म रे स
समयः[सम्पादयतु]
प्रातः ६ तः ८ वादनपर्यन्तं प्रशस्तः कालः भवति।
थाट्[सम्पादयतु]
- भैरव


text:
इन्तोनेष्याभूकम्पः - हताः उपसहस्रम्।
चित्रम् - पालु देशे भूकम्पेन पतितस्य गृहस्य अन्तर्भागात् बालिकां मोचयितुं यत्नः।
जक्कार्त> शुक्रवासरे इन्तोनेष्याराष्ट्रे दुरापन्ने भूभ्रंशे तथा 'सुनामि' घटनायां ८३२ जनाः मृत्युमुपगताः इति सर्वकारेण प्रमाणीकृताः। ५४० संख्यकाः ब्रणिताः च। मृतानां संख्या उपसहस्रं स्यात् इति राष्ट्रपतिः जोको विडोडो उपराष्ट्रपतिः यूसुफ् कल्ल च उक्तवन्तौ। भूचलन शक्तिः ७.४ इति अङ्कितेन चलनेन सह १५० अनुबन्धचलनानि जातानि। घटनेयं सुलवेसि द्वीपम् अगिलत्। पालु प्रदेशे लक्षत्रयाथिकं जनाः निव सन्ति। तत्र ८२१ जनाः मृताः इति दुरन्त-निवारण-विभागेन उच्यते। सहस्राधिकानि गृहाणि व्यापारशालाः, देवालयाः च भग्नाः। गतागत वार्ताविनिमय सुविधाः विद्युत् बन्धाः च विनष्टाः।


text:
मनुर्भव ॥(वेदसूक्तिः/ऋग्वेदः/मनुर्भव ॥ इत्यस्मात् पुनर्निर्दिष्टम्)
मनुर्भव ॥ (ऋग्वेदः १०-५३-६)सम्पाद्यताम्
चिन्तनशीलो भव
- चिन्तनशीलता एव मानवम् अन्येभ्यः प्राणिभ्यः पृथक्करोति । प्राणिनां ज्ञानावगमनानि च बुभुक्षा-पिपासादीनां निवारणाय, विश्रान्त्यर्थं सूक्तं वासस्थानस्य प्राप्तये, स्वस्य जीवस्य रक्षणाय, सन्तानोत्पादनाय मात्रम् अलं भवति । किन्तु मानवः प्रश्नं कुर्वन्, प्रयोगान् कुर्वन् स्वस्य, स्वस्मिन्, स्वं परितः तदन्तश्च विद्यमानायाः शक्तेः अवगमनसामर्थ्यवान् अस्ति । अस्य सामर्थ्यस्य उपयोगं करोति चेत् मानवः अन्यथा तस्य अन्येषां प्राणिनाञ्च कोऽपि भेदः न भवेत् ! अतः एव वेदाः आदिशन्ति - 'चिन्तनशीलो भव' इति । कस्यापि कार्यस्य करणात् पूर्वम् आमूलं परिशीलनीयम् । कस्य कार्यस्य कः परिणामः ? लाभः मम केवलम् उत समग्रस्य जगतः ? लाभः तात्कालिकः उत दीर्घकालिकः ? भौतिकः उत अध्यात्मिकः ? - इत्यादयः विषयाः चिन्तनीयाः ।


text:
अग्निपुराणम्/अध्यायः २६०
यजुर्विधानम्[सम्पाद्यताम्]
पुष्कर उवाच
यजुर्विधानं वक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदं श्रृणु ।
ॐकारपूर्व्विका राम महाव्याहृतयो मता ।। २६०.१ ।।
सर्व्वकल्मषनाशिन्यः सर्व्वकामप्रदास्तथा ।
आज्यहुतिसहस्रेण देवानाराधयेद्बुधः ।। २६०.२ ।।
मनसः काङ्क्षितं राम मनसेप्सितकामदं ।
शान्तिकामो यवैः कुर्य्यत्तिलैः पापापनुत्तये ।। २६०.३ ।।
धान्यैः सिद्धार्थकैश्चैव सर्व्वकामकरैस्तथा ।
औदुम्बरीभिरिध्मामिः पशुकामस्य शस्यते ।। २६०.४ ।।
दध्ना चैवान्नकामस्य पथसा शान्तिमिच्छतः ।
अपामार्गसमिद्बिस्तु कामयन् कनकं बहु ।। २६०.५ ।।
कन्याकामो घृताक्तानि युग्मशो ग्रथितानि तु ।
जातीपुष्पाणि जुहुयाद्ग्रामार्थी तिलतण्डुलान् ।। २६०.६ ।।
वश्यकर्मणि शाखोटवासापामार्गमेव च ।
विषासृङ्मिश्रसमिधो व्याधिघातस्य भार्गव ।। २६०.७ ।।
क्रद्धस्तु जुहुयात्सम्यक् शत्रूणां बधकाम्यया ।
सर्व्वब्रीहिमयीं कृत्वा राज्ञः प्रतिकृतिं द्विज ।। २६०.८ ।।
सहस्नशस्तु जुहुयाद्राजा वशगतो भवेत् ।
वस्त्रकामस्य पुष्पाणि दूर्व्वा व्याधिविनाशिनी ।। २६०.९ ।।
ब्रह्मवर्च्चसकामस्य वासोग्रञ्च विधीयते ।
प्रत्यङ्गिरेषु जुहुयात्तुषकण्टकभस्मभिः ।। २६०.१० ।।
विद्वेषणे च पक्ष्माणि काककौशिकयोस्तथा ।
कापिलञ्च घृतं हुत्वा तथा चन्द्रग्रहे द्विज ।। २६०.११ ।।
वचाचूर्णेन सम्पातात्समानीय च तां वचां ।
सहस्रमन्त्रितां भुक्त्वा मेधावी जायते नरः ।। २६०.१२ ।।
एकादशाङ्गुलं शङ्कु लौहं खादिरमेव च१ ।
द्विषती बधोसीति जपन्निखनेद्रिपुवेश्मनि ।। २६०.१३ ।।
उच्चाटनमिदं कर्म शत्रूणां कथितं तव ।
चक्षुष्या इति जप्त्वा च विनष्टञ्चक्षुराप्नुयात् ।। २६०.१४ ।।
उपयुञ्जत इत्येतदनुवाकन्तथान्नदं ।
तनूनपाग्ने सदिति दूर्व्वां हुत्वार्त्तिवर्ज्जितः ।। २६०.१५ ।।
भेषजमसीति दध्याज्यैर्होमः पशूपसर्गनुत्२ ।
त्रियम्बकं यजामहे होमः सौभ ग्यवर्द्धनः ।। २६०.१६ ।।
कन्यानाम गृहीत्वा तु कन्यालाभकरः परः ।
भयेषु तु जपेन्नित्यं भयेभ्यो विप्रमुच्यते ।। २६०.१७ ।।
धुस्तूरपुष्पं सघृतं हुत्वा स्यात् सर्वकामभाक् ।
हुत्वा तु गुग्गुलं राम स्वप्ने पश्यति शङ्करं ।। २६०.१८ ।।
युञ्चते मनोऽनुवाकं जप्त्वा दीर्घायुराप्नुयात् ।
विष्णोरवाटमित्येतत् सर्वबाधाविनाशनं ।। २६०.१९ ।।
रक्षोघ्नञ्च यशस्यञ्च तथैव विजयप्रदं ।
अयन्नो अग्निरित्येतत् संग्रामे विजयप्रदं ।। २६०.२० ।।
इदमापः प्रवहत स्नाने पापापनोदनं ।
विश्वकर्मन्नु हविषा सूचीं लौहीन्दशाङ्गुलाम् ।। २६०.२१ ।।
कन्याया निखनेद् द्वारि साऽन्यस्मै न प्रदीयते ।
देव सवितरेतेन हुतेनैतेन चान्नवान् ।। २६०.२२ ।।
अग्नौ स्वहेति जुहुयाद्बलकामो द्विजोत्तम ।
तिलैर्यवैश्च धर्मज्ञ तथापामार्गतण्डुलैः ।। २६०.२३ ।।
सहस्रमन्त्रितां कृत्वातथा गोरोचनां द्विज ।
तिलकञ्च तथा कृत्वा जनस्यप्रियकामियात् ।। २६०.२४ ।।
रुद्राणाञ्च तथा जप्यं सर्व्वाघविनिसूदनं ।
सर्व्वकर्मकरो होमस्तथा सर्व्वत्र् शान्तिदः ।। २६०.२५ ।।
अजाविकानामश्वानां कुञ्जराणां तथा गवां ।
मनुष्याणान्नरेन्द्राणां बालानां योषितामपि ।। २६०.२६ ।।
ग्रामाणां नगराणाञ्च चदेशानामपि भार्गव ।
उपद्रुतानां धर्मज्ञ व्याधितानां तथैव च ।। २६०.२७ ।।
मरके समनुप्राप्ते रिपुजे च तथा भये ।
रुद्रहोमः परा शान्तिः पायसेन घृतेन च ।। २६०.२८ ।।
कुष्माण्डघृतकहोमेन सर्व्वान् पापान् व्यपोहति ।
शक्तुयावकभैक्षाशी नक्तं मनुजसत्तम ।। २६०.२९ ।।
बहिःस्नानरतो मासान्मुच्यते ब्रह्यहत्यया ।
मधुवातेति मन्त्रेण होमादितोऽखिलं लभेत् ।। २६०.३० ।।
दधि क्राव्नेति हुत्वा तु पुत्रान् प्राप्नोत्यसंशयं ।
तथा घृतवतीत्येतदायुष्यं स्यात् घृतेन तु ।। २६०.३१ ।।
स्वस्तिन इन्द्र इत्येतत्सर्व्बबाधाविनाशनं ।
इह गावः प्रजायध्वभिति पुष्टिविवधेनम् ।। २६०.३२ ।।
घृताहुतिसहस्रेण तथालक्षमीविनाशनं ।
श्रुवेण देवस्य त्वेति हुत्वापामार्गतण्डुलं ।। २६०.३३ ।।
मुच्यते विकृताच्छीघ्रमबिचारान्न संशयः ।
रुद्र पातु पलाशस्य समिद्भिः कनकं लभेत् ।। २६०.३४ ।।
शिवो भवेत्यग्न्युत्पाते व्रीहिभिर्जुहुयान्नरः ।
याः सेना इति चैतच्च तस्करेभ्यो भयापहम् ।। २६०.३५ ।।
यो अस्मभ्यमवातीयाद्धुत्वा कृष्णतिलान्नरः ।
सहस्रशोऽभिचारच्च मुच्यते विकृताद् द्विज ।। २६०.३६ ।।
अन्नेनान्नपतेत्येवं हुत्वा चान्नमवाप्नुयात् ।
हंसः शुचिः सदित्येतज्जप्तन्तोयेऽघनाशनं ।। २६०.३७ ।।
चत्वारि भृङ्गेत्येतत्तु सर्व्वपापहरं जले ।
देवा यज्ञेति जप्त्वान् ब्रह्मलोके महीयते ।। २६०.३८ ।।
वसन्तेति च्च हुत्वाज्यं आदित्याद्वरमाप्नुयात् ।
सुपर्णोसीति चेत्यस्य कर्मव्याहृतिवद्भवेत् ।। २६०.३९ ।।
नमः स्वाहेति त्रिर्ज्जप्त्वा बन्धनान्मोक्षमाप्नुयात् ।
अन्तर्ज्जले त्रिरावर्त्य द्रुपदा सर्व्वपापमुक् ।। २६०.४० ।।
इह गावः प्रजायध्वं मन्त्रोयं बुद्धिवर्द्धनः ।
हुतन्तु सर्पिषा दध्ना पयसा पायसेन वा ।। २६०.४१ ।।
शतं य इति चैतेन हुत्वा पर्णफलानि च ।
आरेग्यं श्रियमाप्नोति जीवतञ्च चिरन्तथा ।। २६०.४२ ।।
ओषधीः प्रतिमोदध्वं वपने लवनेऽर्थकृत् ।
अश्वावती पायसेन होमाच्छान्तिमवाप्नुयात् ।। २६०.४३ ।।
तस्मा इति च मन्त्रेण बन्धनस्थो विमुच्यते ।
युवा सुवासा इत्येव वासांस्याप्नोति चोत्तमम् ।। २६०.४४ ।।
मुञ्चन्तु मा शपथ्यानि सर्व्वान्तकविनाशनम्६ ।
मा मा हिंशीस्तिलाज्येन हृतं रिपुविनाशनं ।। २६०.४५ ।।
नमोऽस्तु सर्व्वसर्पेभ्यो घृतेन पायसेन तु ।
कृणुध्वं राज इत्येतदभिचारविनाशनं ।। २६०.४६ ।।
दूर्व्वाकाण्डायुतं हुत्वा काण्डात् काण्डेति मानवः ।
ग्रामे जनपदे वापि मरकन्तु शमन्नयेत् ।। २६०.४७ ।।
रोगार्त्तो मुच्यते रोगात् तथा दुःखात्तु दुःखितः ।
औडुम्बरीश्च समिधो मधुमान्नो वनस्पतिः ।। २६०.४८ ।।
हुत्वा सहस्रशो राम धनमाप्नोति मानवः ।
सौभाग्यं महदाप्नोति व्यवहारे तथा जयम् ।। २६०.४९ ।।
अपां गर्भमिति हुत्वा देवं वर्षापयेद्ध्रुवम् ।
अपः पिवेति च तथा हुत्वा दधि घृतं मधु ।। २६०.५० ।।
प्रवर्त्तयति धर्मज्ञ महावृष्टिमनन्तरं ।
नमस्ते रुद्र इत्येतत् सर्व्वोपद्रवनाशनं ।। २६०.५१ ।।
सर्व्वशान्तिकरं प्रोक्तं महापातकनाशनं ।
अध्यवोचदित्यनेन रक्षणं व्याधितस्य तु ।। २६०.५२ ।।
रिपूणां भयदं युद्धे नात्र कार्य्या विचारणा ।
मानो महान्त इत्येवं बालानां शान्तिकारकं ।। २६०.५३ ।।
असौ यस्ताम्र इत्येतत् पठन्नित्यं दिवाकरं ।
उपतिष्ठेत धर्मज्ञ सायं प्रातरतन्द्रितः ।। २६०.५४ ।।
अन्नमक्षयमाप्नोति दीर्घमायुश्च विन्दति ।
प्रमुञ्च धन्वन्नित्येतत् षड्भिरायुधमन्त्रणं ।। २६०.५५ ।।
रिपूणां भयदं युद्धे नात्र कार्य्या विचारणा ।
मानो महान्त इत्येवं बालानां शान्तिकारकं ।। २६०.५६ ।।
नमो हिरण्यवाहवे इत्यनुवाकसप्तकम् ।
राजिकां ककटुतैलाक्तां जुहुयाच्छत्रुनाशनीं ।। २६०.५७ ।।
नमो वः किरिकेभ्यश्च पद्मलक्षाहुतैर्न्नरः ।
राज्यलक्ष्मीमवाप्नोति तथा विल्वैः सुवर्णकम् ।। २६०.५८ ।।
इमा रुद्रायेति तिलैर्होमाच्य धनमाप्यते ।
दूर्वाहोमेन चान्येन सर्वव्याधिविवर्ज्जितः ।। २६०.५९ ।।
आशुः शिशान इत्येतदायुधानाञ्च रक्षणए ।
संग्रामे कथितं राम सर्वशत्रुनिवर्हणं ।। २६०.६० ।।
राजसामेति जुहुयात् सहस्रं पञ्चभिर्द्विज ।
आज्याहुतीनां दर्मज्ञ चक्षूरोगाद्विमुच्यते ।। २६०.६१ ।।
शन्नो वनस्पतेगोहे होमः स्याद्वास्तुदोषनुत् ।
अग्न आयूंसि हुत्वाज्यं द्वेषं नाप्नोति केनचित् ।। २६०.६२ ।।
अपां फेनेति लाजाभिर्हुत्वा जयमवाप्नुयात् ।
भद्रा इतीन्द्रियैर्हीनो जपन् स्यात् सकलेन्द्रियः ।। २६०.६३ ।।
अग्निश्च पृथिवी चेति वशीकरणमुत्तमम् ।
अध्वनेति जपन् मन्त्रं व्यवहारे जयी भवेत् ।। २६०.६४ ।।
ब्रह्म राजन्यमिति च कर्मारम्भे तु सिद्धिकृतं ।
संवत्सरोसीति धृतैलक्षहोमादरोगवान् ।। २६०.६५ ।।
केतुं कृण्वन्नितीत्येतत् संग्रामे जयवर्द्धनम् ।
इन्द्रोग्निर्धर्म इत्येतद्रणे धर्मनिबन्धनम् ।। २६०.६६ ।।
धन्वा नागेति मन्त्रकश्च धनुर्ग्राहनिकः परः ।
यजीतेति तथा मन्त्रो विज्ञेयो ह्यभिमन्त्रणे ।। २६०.६७ ।।
मन्त्रश्चाहिरथेत्येतच्छराणां मन्त्रणे भवेत् ।
वह्नीनां पितरित्येरत्तूणमन्त्रः प्रकीर्त्तितः ।। २६०.६८ ।।
युञ्जन्तीति तथाश्वानां योजने मन्त्र उच्यते ।
आशुः शिशान् इत्येतद्यात्रारम्भणमुच्यते ।। २६०.६९ ।।
विष्णोः क्रमेति मन्त्रश्च रथारोहणिकः परः ।
आजङ्घेतीति चाश्वानां ताडनीयमुदाहृतं ।। २६०.७० ।।
याः सेना अभित्वरीति परसैन्यमुखे भवेत् ।
यमेन दत्तमित्यस्य कोटिहोमाद्विचक्षणः ।। २६०.७१ ।।
एतैः पूर्वहुतैर्मन्त्रैः कृत्वैव विजयी भवेत् ।
यमेन दत्तमित्यस्य कोटिहोमाद्विचक्षणः ।। २६०.७२ ।।
रथमुत्पादयेच्छीघ्रं संग्रामे विजयप्रदम् ।
आ कृष्णेति तथैतस्य कर्मव्याहृतिवद्भवेत् ।। २६०.७३ ।।
शिवसंकल्पजापेन समाधिं मनसोलभेत् ।
पञ्चनद्यः पञ्चलक्षं हुत्वा लक्षअमीमवाप्नुयात् ।। २६०.७४ ।।
यदा बधून्दाक्षायणां मन्त्रेणानेन मन्त्रितम् ।
सहस्रकृत्वः कनकं धारयेद्रिपुवारणं ।। २६०.७५ ।।
इमं जीवेभ्य इति च शिलां लोष्ट्रञ्चतुर्द्दिशं ।
क्षिपेद्गृहे तदा तस्य न स्याच्चौरभयं निशि ।। २६०.७६ ।।
परिमेगामनेनेति वशीकरणमुत्तमं ।
हन्तुमभ्यागतस्तत्र वशीभवति मानवः ।। २६०.७७ ।।
भक्ष्यताम्बूलपुष्पाद्यं मन्त्रितन्तु प्रयच्छेति ।
यस्य धर्मज्ञ वशणः सोस्य शीघ्रं भविष्यति ।। २६०.७८ ।।
शन्नो मित्र इतीत्येतत् सदा सर्व्वत्र शान्तिदं ।
गणानां त्वा गणपतिं कृत्वा होमञ्चतुष्पथे ।। २६०.७९ ।।
वशीकुर्य्याज्जगत्सर्वं सर्वधान्यैरसंशयम् ।
हिरण्यवर्णाः शुचयो मन्त्रोयमभिषेचने ।। २६०.८० ।।
शन्नो देवोरभिष्टये तथा शान्तिकारः परः ।
एकचक्रेति मन्त्रेण हुतेनाज्येन भागश ।। २६०.८१ ।।
ग्रहेभ्यः शान्तिमाप्नोति प्रसादं न च संशयः ।
गावो भग इति द्वाभ्यां हुत्वाज्यह्गा अवाप्नुयात् ।। २६०.८२ ।।
प्रवादांशः सोपदिति गृहयज्ञे विधीयते ।
देवेभ्यो वनस्पत इति द्रुमयज्ञे विधीयते ।। २६०.८३ ।।
गायत्री वैष्णवी ज्ञेया तद्विष्णोः परमम्पदं ।
सर्व्वपापप्रशमनं सर्व्वकामकरन्तथा१५ ।। २६०.८४ ।।
इत्यादिमहापुराणे आग्नेये यजुर्विधानं नाम षष्ट्यधिकद्विशततमोऽध्यायः ।।