text:
1 Mbi Simon Pierre, ngbâa nga bazengele ti Jésus Christ, mbi tokua mbeti so na ala so ayeke na mabe so ayeke ye ti kota ngere tongana ti e,* na lege ti mbilimbili ti Nzapa ti e nga na Sauveur Jésus Christ:2 Zia Nzapa angbâ ti mû kota nzobe nga na siriri ti lo mingi mingi na ala na lege ti tâ hingango ye+ na ndö ti Nzapa nga na ndö ti Jésus Seigneur ti e,3 ndali ti so ngangu ti lo, so ayeke ti Nzapa, amû na e aye kue so amû maboko na e ti duti na fini si e voro Nzapa na bê ti e kue, na lege ti tâ hingango ye na ndö ti lo so airi e+ na lege ti gloire ti lo nga na sarango ye ti lo so ayeke nzoni mingi.4 Na lege ti aye ni so, lo mû na e senge senge azendo so ngere ni ayeke ngangu nga ayeke kota mingi,+ si na lege ti aye ni so ala ga azo so awara mara ti dutingo ti Nzapa, biani, ala sigi na yâ ti sarango ye ti dunia so awe,+ asarango ye so abuba awe ndali ti asioni nzara ti bê.5 Ndani la, ti ala, ala sara ngangu kue+ ti sara ye alingbi na aye so, ala zia sarango ye so ayeke nzoni mingi na ndö ti mabe ti ala;+ ala zia hingango ye na ndö ti sarango ye so ayeke nzoni mingi;+6 ala zia kangango nzara ti bê na ndö ti hingango ye; ala zia gbungo ngangu na ndö ti kangango nzara ti bê;+ ala zia vorongo Nzapa na bê kue na ndö ti gbungo ngangu;+7 ala zia yengo terê ti aita na ndö ti vorongo Nzapa na bê kue nga ala zia ndoye na ndö ti yengo terê ti aita.+8 Tongana aye so ayeke na ala na ayeke mingi mingi, a yeke kanga ande lege na ala ti duti gï senge senge me a yeke mû lege na ala ti lë lengo+ tongana a ndu tënë ti tâ hingango ye na ndö ti Seigneur ti e Jésus Christ.9 Biani, zo so ayeke na aye so pëpe, lo yeke waziba, lo kanga lê ti lo si lo bâ lumière pëpe,+ nga lo girisa so a sukula asiokpari ti lo+ ti ândö awe.10 Tongaso, aita, ala sara ngangu kue ti sara si iringo so a iri na ala+ nga sorongo so a soro na ala aduti tâ ye biani; ndali ti so tongana ala ngbâ ti sara aye so, ala yeke tï ande lâ oko pëpe.+11 Biani, a yeke tongaso si a yeke mû ande lege na ala nzoni ti lï na yâ ti Royaume ti Seigneur na Sauveur ti e Jésus Christ,+ Royaume so ayeke ngbâ lakue lakue.+12 A yeke ndali ti tënë so la si mbi ye lakue ti dabe ti ala na aye so, atâa so ala hinga ni awe na ala luti ngangu na yâ ti tâ tënë so ala hinga ni so.13 Me, na ngoi so mbi ngbâ na yâ ti tabernacle* so,+ mbi bâ so a yeke nzoni ti zingo ala na lege ti atënë ti dango bê so,+14 ndali ti so mbi hinga so mbi ga nduru ti zi tabernacle ti mbi ni awe, gï tongana ti so Seigneur ti e Jésus Christ asara tënë ni lani na mbi.+15 Mbi yeke sara ande lakue ngangu kue ti tene na peko ti hongo ti mbi, ala wani awara lege ti dabe ti ala na aye so.16 A yeke pëpe na lege ti ambaï ti mvene so a leke peko ni na kode si e fa na ala tënë ti ngangu ti Seigneur ti e Jésus Christ nga na ngoi so lo yeke duti dä, me a yeke na lege so e ga azo so abâ gloire ti lo tâ na lê ti e.+17 Ndali ti so lo wara gonda na gloire so alondo na Nzapa Babâ ni tongana a sara tënë so na lo na lege ti gloire so ayeke pendere mingi, a tene: “So ayeke Molenge ti mbi so mbi ndoye lo mingi, lo so bê ti mbi anzere na mbage ti lo.”+18 Tâ tënë, e mä lani atënë ni so, so alondo na yayu, na ngoi so e yeke na terê ti lo na ndö ti hoto so ayeke nzoni-kue.19 Tongaso, e yeke na tënë ti prophétie ni so akiri aga tâ ye ahon ti kozo; na ala sara nzoni tongana ala dengi mê ti ala na ni mo bâ mo tene mbeni lampe+ so ayeke za lumière na mbeni ndo so ayeke bingo, na yâ ti bê ti ala, juska ndo ahan na tongoro ti ndapre asigi.+20 Biani, ala hinga ye so kozoni: mbeni prophétie ti Mbeti ti Nzapa alondo pëpe na lege ti fango peko ti ye so mbeni zo afa na li ti lo wani.21 Aprophétie aga lâ oko pëpe na lege ti ye so bê ti zo aye,+ me azo asara tënë ti ye so alondo na Nzapa tongana yingo vulu afa lege ni na ala.*+
Kete tënë
^ Wala “ayeda na mabe so anzoni ye ti peko ni ayeke oko na ti e.”


c: text/html

text: 7 Na peko ti aye so, na ngoi so Artaxerxès+ ayeke gbia ti Perse, Esdras*+ alondo na Babylone akiri. Esdras ayeke molenge ti Séraïah,+ Séraïah ayeke molenge ti Azariah, Azariah ayeke molenge ti Hilkiah,+2 Hilkiah ayeke molenge ti Shallum, Shallum ayeke molenge ti Zadoc, Zadoc ayeke molenge ti Ahitub,3 Ahitub ayeke molenge ti Amariah, Amariah ayeke molenge ti Azariah,+ Azariah ayeke molenge ti Méraïoth,4 Méraïoth ayeke molenge ti Zérahiah, Zérahiah ayeke molenge ti Uzzi, Uzzi ayeke molenge ti Bukki,5 Bukki ayeke molenge ti Abishua, Abishua ayeke molenge ti Phinéhas,+ Phinéhas ayeke molenge ti Éléazar,+ Éléazar ayeke molenge ti kota prêtre Aaron.+6 Esdras so alondo na Babylone si akiri so, lo yeke wasungo peko ti mbeti* nga lo hinga ye mingi na ndö ti Ndia ti Moïse,*+ Ndia so Jéhovah Nzapa ti Israël amû ni lani. Gbia ni amû na Esdras aye kue so lo hunda, ndali ti so maboko ti Jéhovah Nzapa ti lo ayeke na ndö ti lo.7 Ambeni zo ti Israël, ambeni prêtre, ambeni zo ti mara ti Lévi,+ ambeni zo ti hengo bia,+ ambeni zo ti batango yanga ti gbagba+ nga na ambeni zo ti kua ti temple,*+ amonté na Jérusalem na yâ ti ngu mbasambala ni ti komandema ti Gbia Artaxerxès.8 Tongaso, Esdras asi na Jérusalem na nze oku ni ti ngu mbasambala ti komandema ti Gbia Artaxerxès.9 Na kozo lango ti kozo nze ni, lo londo na Babylone lo si na Jérusalem na kozo lango ti oku nze ni, ndali ti so maboko ti Nzapa ti lo ayeke na ndö ti lo.+10 Esdras aleke lani bê ti lo ti gi nda ti Ndia ti Jéhovah na ti sara ye alingbi na ni,+ nga ti fa andia nga na ambela ti Nzapa ni so a lingbi azo asara ye alingbi na ni na Israël.+11 Bâ mbeni copie ti mbeti so Gbia Artaxerxès amû lani na Esdras so ayeke prêtre nga so lo yeke wasungo peko ti mbeti* la; Esdras ayeke nga mbeni zo so ahinga ye nzoni mingi na ndö ti acommandement ti Jéhovah nga na andia so a mû ndali ti azo ti Israël. Mbeti ni atene:12 * “Artaxerxès,+ gbia ti agbia, atokua mbeti so na prêtre Esdras, wasungo peko* ti atënë ti Ndia ti Nzapa ti yayu: Zia siriri so ayeke mbilimbili-kue aduti na mo. Ti fadeso13 mbi mû yanga si azo kue ti Israël so ayeke na yâ ti kodro ti mbi, aprêtre ni nga na azo ti mara ti Lévi, ala so aye ti gue na Jérusalem legeoko na mo, ague.+14 Mbi na awamungo wango ti mbi mbasambala la e tokua mo ti gue ti bâ wala azo ti Juda na ti Jérusalem ayeke sara ye alingbi na Ndia ti Nzapa ti mo so ayeke na yâ ti maboko ti mo so.15 Mo yeke gue nga na argent na lor so mbi na awamungo wango ti mbi, e mû ni na bê ti e wani na Nzapa ti Israël, so da ti lo ayeke na Jérusalem.16 Fade mo gue na ni legeoko na argent kue nga na lor kue so mo wara ni na yâ ti kodro-komanda ti Babylone kue, nga na matabisi so azo na aprêtre amû ni na bê ti ala wani ndali ti da ti Nzapa ti ala so ayeke na Jérusalem.+17 Mo mû nginza ni so hio, mo vo na akoli-bagara,+ akoli-taba,+ akete taba;+ mo vo nga na aye ndali ti asandaga ti lê ti kobe+ nga na asandaga ti sämba+ so a yeke zia na terê ni. Fade mo yâa aye so kue na sandaga na ndö ti gbalaka ti da ti Nzapa ti mo so ayeke na Jérusalem.18 “Ye kue so mo bâ ayeke nzoni na lê ti mo nga na lê ti aita ti mo ti sara na tanga ti argent na lor ni, ala sara na ni alingbi na ye so bê ti Nzapa ti ala aye.19 Ti akungba nde nde kue so a mû na mo ndali ti kua ti da ti Nzapa ti mo, mo gue na ni mo zia na gbele Nzapa na Jérusalem.+20 Ti tanga ti aye so a bezoin ni ndali ti da ti Nzapa ti mo, na so a hunda na mo ti mû ni, mo yeke mû ande nginza na yâ ti da ti batango mosoro ti gbia ti vo na ni.+21 “Mbi, Gbia Artaxerxès, mbi mû yanga na azo ti batango nginza kue so ayeke na ando so ayeke na Mbage ti ngu* ni, mbi tene, ye kue so prêtre Esdras,+ wasungo peko ti mbeti* ti Ndia ti Nzapa ti yayu, ayeke hunda ni ande na ala, ala mû ni na lo hio.22 Ala mû na lo juska na talent* 100 ti argent, kor* 100 ti blé, bath* 100 ti vin,+ bath* 100 ti mafuta,+ me ti ingo+ ala diko wungo ni dikongo pëpe.23 Zia aye kue so Nzapa ti yayu amû yanga ti tene a sara ni, ala sara ni na ngangu ti terê ti ala kue ndali ti da ti Nzapa ti yayu,+ si ngonzo ti lo atï na ndö ti azo ti kodro ti gbia pëpe nga na amolenge ti gbia pëpe.+24 Nga, zia mo hinga so a lingbi a hunda na aprêtre, azo ti mara ti Lévi, azo ti pikango mozoko,+ azo ti batango yanga ti gbagba, azo ti kua ti temple*+ nga na azo ti kua ti da ti Nzapa so, ti futa impôt, impôt so a doit ti futa+ wala impôt ti lege pëpe.25 “Âdu ti mo, Esdras, a lingbi na ndara so Nzapa ti mo amû na mo,* mo soro amokonzi ti da-ngbanga, azo ti fango ngbanga ti tene ala fâ ngbanga ti azo kue so ayeke na ando so ayeke na Mbage ti ngu ni, ala kue so ahinga andia ti Nzapa ti mo nzoni. Ti ala so ahinga andia ni pëpe, a lingbi mo fa ni na ala.+26 Zo kue so ake ti sara ye alingbi na Ndia ti Nzapa ti mo nga so lo ke ti sara ye alingbi na ndia ti gbia, a yeke dë ande ngbanga na li ti lo hio, atâa a yeke ngbanga ti kuâ, wala a tomba lo na yâ ti kodro ni, wala a hunda na lo ti futa amende wala a kanga lo.”27 Zia a gonda Jéhovah Nzapa ti akotara ti e, lo so azia na yâ ti bê ti gbia ti sara si da ti Jéhovah so ayeke na Jérusalem aga pendere.+28 Lo fa tâ ndoye na mbage ti mbi na lege so lo sara si gbia ni,+ awamungo wango ti lo+ nga na angangu mokonzi ti gbia kue asara nzoni bê na mbi. Tongaso mbi wara ngangu ndali ti so maboko ti Jéhovah Nzapa ti mbi ayeke na ndö ti mbi, na mbi bungbi akota zo ti Israël kue si e hon.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 12 Na ngoi ni so, tongana azo saki na saki abungbi gbani si ambeni ayeke dö gere ti amba ti ala, Jésus akomanse ti sara tënë kozoni na adisciple ti lo, lo tene: “Ala sara hange na levure ti aFarizien, so ti tene sarango ye ti ala ti handango lê ti zo.+2 Me mbeni ye so a honde ndö ni ngangu na so ayeke sigigi ande pëpe ayeke dä pëpe. Nga mbeni ye ti secret so azo ayeke hinga ande tënë ni pëpe ayeke dä pëpe.+3 Atënë so ala tene na vukongo ndo, a yeke mä ni ande na lumière. Nga, tënë so ala tene na kete go na yâ ti achambre, a yeke luti ande na li ti ada ti fa tënë ni.4 Nga, mbi tene na ala, akamarade ti mbi:+ Ala sara pëpe mbeto ti azo so ayeke fâ terê ti zo, me, na pekoni, ala lingbi pëpe ti sara mbeni ye nde ahon so.+5 Me mbi yeke fa na ala zo so a lingbi ala sara mbeto ti lo: Ala sara mbeto ti Lo so tongana Lo fâ zo, Lo yeke na ngangu ti bi zo ni na yâ ti Géhenne.*+ Biani, mbi tene na ala: Ala sara mbeto ti Zo so.+6 A yeke kä anzêrë oku na asenge lê ti pata use,* ni la ape? Me, Nzapa agirisa* mbeni oko ti anzêrë so pëpe.+7 Me ti ala, a diko même kuä ti li ti ala kue awe.+ Tongaso, ala sara mbeto pëpe; ngere ti ala ahon ngere ti gbâ ti anzêrë.+8 “Tongaso, mbi tene na ala: Zo kue so atene na gbele azo so lo hinga mbi,+ Molenge ti zo nga kue ayeke tene na gbele a-ange ti Nzapa so ni hinga lo.+9 Me zo kue so atene na gbele azo so ni hinga mbi pëpe, mbi yeke tene na gbele a-ange ti Nzapa so mbi hinga lo pëpe.+10 Zo kue so asara sioni tënë na terê ti Molenge ti zo, a yeke pardonné lo. Me zo so azonga yingo vulu, a yeke pardonné lo ande pëpe.+11 Me tongana a gue na ala na gbele gbâ ti azo so abungbi,* akota zo ti gouvernement nga na azo ti komande, ala gi bê ti ala pëpe na ndö ti lege so ala yeke tene na tënë nga na tënë so ala lingbi ti tene ti gbu koko ti ala wala tënë so ala yeke tene ande,+12 ndali ti so gï na l’heure ni so, yingo vulu ayeke fa na ala ye so a lingbi ala tene.”+13 Na pekoni, mbeni zo na popo ti gbâ ti azo ni atene na lo: “Maître, tene na ita ti mbi ti kangbi yâ ti héritage ni na popo ti mbi na lo.”14 Jésus atene na lo: “Koli, zo wa la azia mbi wafango ngbanga wala zo ti kangbingo yâ ti ye na popo ti ala use?”15 Tongaso lo tene na ala: “Zia lê ti ala akpengba, na ala sara hange na alege nde nde kue ti sarango bê ti ye,+ ngbanga ti so, atâa tongana mbeni zo ayeke na aye mingi, fini ti lo alondo pëpe na aye so lo yeke na ni.”+16 Na ndö ti tënë so, lo tene mbeni toli na ala, lo tene: “Yaka ti mbeni zo ti mosoro alë mingi.17 Tongaso, lo komanse ti tene na yâ ti bê ti lo: ‘Mbi yeke sara nyen fadeso, so mbi yeke na mbeni ti bungbi alê ti kobe ti mbi ni dä ape so?’18 Lo tene: ‘Mbi yeke sara ande ye so:+ Mbi yeke kungbi agogoro ti mbi ti leke ambeni kota ni, na mbi yeke bungbi alê ti kobe ti mbi kue nga na akungba ti mbi kue dä.19 Na pekoni, mbi yeke tene na mbi* wani: “Mo* yeke na gbâ ti anzoni ye so mo bata ndali ti angu mingi. Tongaso mo wu terê ti mo, mo te, mo nyon na mo sara ngia.”’20 Me Nzapa atene na lo: ‘Mo so li ti mo ayeke dä pëpe so, a yeke mû fini* ti mo na bï so. Tongaso zo wa la ayeke wara aye so mo bata na yâ ti agogoro so?’+21 A yeke ye so ayeke si na zo so abungbi mosoro ndali ti lo wani, me lo yeke na mosoro na mbage ti Nzapa pëpe.”+22 Tongaso, lo tene na adisciple ti lo: “Ala zia ti gi bê ti ala na ndö ti fini* ti ala, wala ala yeke te nyen, nga na ndö ti terê ti ala, wala ala yeke yü bongo ti nyen.+23 Fini* ti zo ayeke kota ahon kobe, nga terê ti zo ayeke kota ahon bongo.24 Ala bâ acorbeau: Ala yeke lu ngongoa ti kobe pëpe, ala yeke ko ye pëpe nga ala yeke na gogoro wala da ti batango kobe dä pëpe, me Nzapa ayeke mû kobe na andeke so.+ Ngere ti ala ahon mingi ngere ti andeke ape?+25 Zo wa la na popo ti ala, tongana lo ngbâ ti gi bê ti lo, lo lingbi ti zia coudée* oko na ndö ti alango ti fini ti lo?26 Tongaso, tongana ala lingbi ti sara kete ye so pëpe, ndani nyen si ala yeke gi bê ti ala na ndö ti tanga ti aye?+27 Ala bâ tongana nyen la afleur ayeke kono. Ala yeke sara ngangu kua pëpe nga ala yeke pe kamba ti sara na bongo pëpe. Me mbi tene na ala so même Salomon na yâ ti gloire ti lo kue ayü bongo tongana mbeni oko ti afleur so pëpe.+28 Asingana so Nzapa ayeke yü bongo tongaso na apere so ayeke na ngonda, apere so ayeke gï laso na kekereke a bi ni na four, si fade a nzere mingi na lo ti yü bongo na ala ape? ala, azo ti kete mabe.29 Ni la, ala zia ti gi bê ti ala na ndö ti ye so ala yeke te ande nga ye so ala yeke nyon ande. Ala zia ti duti na bê so ayeke gï na nduzu.+30 Aye so kue ayeke aye so azo ti dunia so ayeke gi ni gingo na bê ti ala kue. Me Babâ ti ala ahinga so ala yeke na bezoin ti aye so.+31 Ni la, ala ngbâ ti gi Royaume ti lo, na a yeke zia na ala aye so na ndö ni.+32 “Kete kundu ti ataba,+ ala sara mbeto pëpe, ndali ti so Babâ ti ala abâ so a yeke nzoni ti mû Royaume ni na ala.+33 Ala kä aye ti ala nga ala mû amatabisi ti nzoni bê na azo.*+ Ala leke abozo ti nginza so ayeke buba pëpe, mosoro so ayeke hunzi lâ oko pëpe na yayu,+ ndo so zo ti nzi ayeke si nduru dä pëpe nga makongo ti tengo bongo ayeke te ni pëpe.34 ndali ti so ndo so mosoro ti ala ayeke dä, bê ti ala ayeke nga dä.35 “Ala yü bongo nga ala leke terê ti ala,*+ nga zia alampe ti ala angbâ na zango ni.+36 A yeke nzoni ala duti tongana azo so ayeke ku wa ti ala na ngoi so lo londo na mariage ti kiri,+ si tongana lo si na lo pika yanga-da, ala zi ni hio na lo.37 Ngia ayeke na angbâa so tongana wa ti ala asi na lo wara ala na lango pëpe! Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Lo yeke yü bongo ti kua,* lo yeke tene na ala ti duti na table ti te kobe, na lo yeke ga na terê ti ala ti sara kua na ala.38 Tongana wa ti ala ni asi kozo na bê ti bï,* wala même na peko ti bê ti bï,* na lo wara ala so ala leke terê ti ala awe, biani ala yeke duti na ngia!39 Me zia ala hinga ye so: Tongana fade wa ti da ahinga l’heure so zo ti nzi ayeke ga na ni, ka lo yeke zia pëpe si a kungbi yanga-da ti lo.+40 Ala nga, ala leke terê ti ala, ngbanga ti so a yeke na mbeni l’heure so peut-être ala bi bê ti ala na ni pëpe si Molenge ti zo ayeke ga.”+41 Na pekoni, Pierre atene: “Seigneur, mo yeke tene toli so gï na e wala ndali ti azo kue?”42 Seigneur ahunda ndo, atene: “Zo wa mbilimbili si ayeke zo ti batango ye* so ayeke be-ta-zo na so ayeke sara ye na ndara?* Lo so wa ti lo ayeke zia lo ande na ndö ti groupe ti awakua* ti lo ti mû na ala kobe so alingbi na ala na ngoi ni so alingbi?+43 Ngia ayeke na ngbâa so tongana wa ti lo aga awara lo na sarango tongaso!44 Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Wa ti lo ni ayeke zia lo ande na ndö ti aye ti lo kue.45 Me tongana a si so ngbâa so atene na bê ti lo: ‘Wa ti mbi ayeke ga fafadeso pëpe,’ na lo to nda ti pika awakua ni ti koli na ti wali na ti te ye nga ti nyon ye na ti soulé,+46 wa ti ngbâa so ayeke ga ande na mbeni lango so lo ku ni pëpe nga na mbeni l’heure so lo hinga ni pëpe, na wa ti lo ni ayeke punir lo tâ ngangu mingi, nga lo yeke zia lo na popo ti azo so ayeke be-ta-zo pëpe.47 Ni la, ngbâa ni so ahinga ye so bê ti wa ti lo aye, me lo leke terê ti lo pëpe wala lo sara pëpe ye so wa ti lo ahunda na lo so,* a yeke pika lo mingi.+48 Me zo so ahinga pëpe na lo sara aye so alingbi na pika, a yeke pika lo gï kete. Biani, zo kue so a mû ye mingi na lo, a yeke hunda nga ye mingi na lo. Nga, zo so a zia ye mingi na tïtî lo ti bata, a yeke hunda ye mingi na lo ahon ti so a yeke hunda ka ni.+49 “Mbi ga ti tingo wâ na ndö ti sese, na tongana wâ ni aza awe, nyen encore la mbi ye?50 Biani, mbi yeke na mbeni batême so a lingbi a batize mbi na ni, na mbi yeke na vundu mingi juska batême ni ahunzi si!+51 Ala pensé so mbi ga ti zia siriri na ndö ti sese? Mbi tene na ala: Ên-ën, mbi ga ti zia siriri pëpe, me ti zia kangbi.+52 Ti londo na ngoi so, yâ ti azo oku so ayeke na yâ ti da oko ayeke kangbi ande. Azo ota ayeke ke azo use, na azo use ayeke ke azo ota.53 Yâ ti ala ayeke kangbi ande: Babâ ayeke ke molenge-koli, na molenge-koli ayeke ke babâ, mama ayeke ke molenge-wali na molenge-wali ayeke ke mama ti lo. Mama ayeke ke wali ti molenge ti lo, na wali ayeke ke mama ti koli ti lo.”+54 Na pekoni lo tene nga na gbâ ti azo ni: “Tongana ala bâ mbinda ayeke bungbi na mbage ti ouest, hio ala tene: ‘Kota pupu ti ngu ayeke ga,’ na a si tongaso.55 Nga, tongana ala bâ so pupu ti sud ayeke ya, ala tene: ‘Ndo ayeke chauffé ande mingi,’ na a yeke ye so asi.56 Ala, azo ti handango lê ti zo, ala hinga ti fa nda ti aye ti sese na ti aye ti lê ti nduzu, me a sara tongana nyen si ala hinga pëpe ti fa nda ti aye so ayeke si mbilimbili na ngoi so e yeke dä so?+57 Ngbanga ti nyen ala wani ala bâ nga pëpe ye so ayeke mbilimbili?58 Na tapande, tongana mo na zo so ague na mo na gbele ngbanga ayeke na lege ti gue na gbele mbeni mokonzi, sara kue ti leke tënë so ayeke na popo ti mo na lo, tongaso si lo gue na mo pëpe na gbele wafango ngbanga, na wafango ngbanga ni azia mo na maboko ti turugu ti da-ngbanga, na turugu ni abi mo na da ti kanga.+59 Mbi tene na mo: Biani mo yeke sigi na da ti kanga so pëpe, juska mo futa tanga ti kete lê ti pata* so mo yeke na ni.”


text:
Azo ti Édom na agbia ti ala nga na amokonzi ti ala (38-54)
1 Adam,Seth,+Énosh,2 Kénan,Mahalalel,+Jarèd,+3 Hénok,+Métushélah,Lamek,+4 Noé,+Sem,+ Cham na Japhet.+5 Amolenge ti Japhet ayeke Gomer, Magog, Madaï, Javan, Tubal,+ Méshek+ na Tiras.+6 Amolenge ti Gomer ayeke Askénaz, Riphat na Togarmah.+7 Amolenge ti Javan ayeke Élishah, Tarsis, Kittim na Rodanim.8 Amolenge ti Cham ayeke Cush,+ Mizraïm, Put na Canaan.+9 Amolenge ti Cush ayeke Séba,+ Havilah, Sabtah, Raamah+ na Sabtéca.Amolenge ti Raamah ayeke Shéba na Dedan.+10 Cush adü Nimrod. Nimrod+ ayeke kozo zo so aga zo ti ngangu na ndö ti sese.11 Mizraïm adü Ludim,+ Anamim, Léhabim, Naphtuhim,+12 Pathrusim,+ Casluhim (so aPhilistin+ abâ gigi na lege ti lo) na Caphtorim.+13 Canaan adü kozo molenge ti lo Sidon,+ na pekoni lo dü Heth.+14 Nga, lo yeke kotara ti azo ti mara ti Jébus,+ ti azo ti mara ti Amori,+ ti azo ti mara ti Guirgashi,+15 ti azo ti Hévi,+ ti azo ti mara ti Arka, ti azo ti Sini,16 ti azo ti Arvad,+ ti azo ti Zémari na ti azo ti Hamath.17 Amolenge ti Sem ayeke Élam,+ Assur,+ Arpacshad, Lud, nga Aram;*Uz, Hul, Guéther na Mash.+18 Arpacshad adü Shélah;+ Shélah adü Éber.19 Éber adü amolenge use. Iri ti oko ayeke Péleg,*+ ndali ti so na ngoi ti lo sese* akangbi. Iri ti ita ti lo ayeke Joctan.20 Joctan adü Almodad, Shéleph, Hazarmaveth, Jérah,+21 Hadoram, Uzal, Diclah,22 Obal, Abimaël, Shéba,23 Ophir,+ Havilah+ na Jobab; ala so kue ayeke amolenge ti Joctan la.24 Sem,Arpacshad,Shélah,25 Éber,Péleg,+Réu,+26 Serug,+Nahor,+Térah,+27 Abram, so mingi ni a iri lo Abraham.+28 Amolenge ti Abraham ayeke Isaac+ na Ismaël.+29 Amolenge ti Ismaël, na lege ti sewa so ala londo dä, ayeke: Nébaïoth,+ kozo molenge ni, na pekoni Kédar,+ Adbéel, Mibsam,+30 Mishma, Dumah, Massa, Hadad, Téma,31 Jétur, Naphish na Kédémah; so ayeke amolenge ti Ismaël la.32 Amolenge so Kéturah,+ wali ti Abraham ti use ndo, adü ala ayeke Zimran, Jocshan, Médan,+ Madian, Ishbac na Shuah.+Amolenge ti Jocshan ayeke Shéba na Dedan.+33 Amolenge ti Madian ayeke Éphah,+ Épher, Hanok, Abida na Eldaah.Ala so kue so ayeke amolenge ti Kéturah.34 Abraham adü Isaac.+ Amolenge ti Isaac ayeke Ésaü+ na Israël.+35 Amolenge ti Ésaü ayeke Éliphaz, Réuel, Jéush, Jalam na Coré.+36 Amolenge ti Éliphaz ayeke Téman,+ Omar, Zépho, Gatam, Kénaz, Timna na Amalec.+37 Amolenge ti Réuel ayeke Nahath, Zérah, Shammah na Mizzah.+38 Amolenge ti Séir+ ayeke Lotan, Shobal, Zibéon, Anah, Dishon, Ézer na Dishan.+39 Amolenge ti Lotan ayeke Hori na Homam. Ita ti Lotan ti wali ayeke Timna.+40 Amolenge ti Shobal ayeke Alvan, Manahath, Ébal, Shépho na Onam.Amolenge ti Zibéon ayeke Aïah na Anah.+41 Molenge* ti Anah ayeke Dishon.Amolenge ti Dishon ayeke Hemdan, Eshban, Ithran na Kéran.+42 Amolenge ti Ézer+ ayeke Bilhan, Zaavan na Acan.Amolenge ti Dishan ayeke Uz na Aran.+43 Agbia so akomande na sese ti Édom+ kozo si mbeni gbia akomande na ndö ti azo ti Israël+ ayeke so: Béla, molenge ti Béor; iri ti gbata ti lo ayeke Dinhabah.44 Tongana Béla akui, Jobab, molenge ti Zérah zo ti Bozrah,+ akomande na place ti lo.45 Tongana Jobab akui, Husham, zo ti sese ti azo ti Théman, akomande na place ti lo.46 Tongana Husham akui, Hadad, molenge ti Bedad so asö benda na ndö ti azo ti Madian na sese ti Moab, akomande na place ti lo. Iri ti gbata ti lo ayeke Avith.47 Tongana Hadad akui, Samlah, zo ti Masrécah, akomande na place ti lo.48 Tongana Samlah akui, Shaül, zo ti Réhoboth so ayeke na terê ti Ngu ti Euphrate, akomande na place ti lo.49 Tongana Shaül akui, Baal-Hanan, molenge ti Akbor, akomande na place ti lo.50 Tongana Baal-Hanan akui, Hadad akomande na place ti lo. Iri ti gbata ti lo ayeke Paü, nga iri ti wali ti lo ayeke Méhétabel, molenge ti Matrèd so ayeke molenge ti Mézahab.51 Hadad akui.Iri ti amokonzi* ti Édom ayeke mokonzi Timna, mokonzi Alvah, mokonzi Jétheth,+52 mokonzi Oholibamah, mokonzi Élah, mokonzi Pinon,53 mokonzi Kénaz, mokonzi Téman, mokonzi Mibzar,54 mokonzi Magdiel na mokonzi Iram. So ayeke amokonzi ti Édom la.
Kete tënë
^ Azo so a fa iri ti ala na pekoni ge so ayeke amolenge ti Aram. Bâ na Ge 10:23.


text: 11 Tongana Jésus ahunzi ti mû awango na adisciple ti lo 12 so awe, lo londo na ndo so ti gue ti fa ye nga ti fa tënë na yâ ti agbata ti ala.+2 Me Jean so ayeke na da ti kanga+ amä sango ti akusala so Christ asara. Tongaso, lo tokua adisciple ti lo+3 ti hunda tënë so na Jésus: “Mo yeke Lo so ayeke ga? Wala a lingbi e ku mbeni zo nde?”+4 Jésus akiri tënë na ala: “Ala gue afa na Jean peko ti ye so ala yeke mä na ala yeke bâ so:+5 Awaziba ayeke bâ ndo,+ azo so gere ti ala abuba ayeke tambela, terê ti azo ti buruma+ aga nzoni, azo so mê ti ala akanga ayeke mä ndo, a yeke zingo akuâ, na a yeke fa nzoni tënë+ na awayere.6 Ngia ayeke na lo so abâ pëpe na mbage ti mbi mbeni ye so asara si lo pika gere ti lo.”+7 Tongana adisciple ti Jean amû lege ti gue, Jésus ato nda ti sara tënë ti Jean na gbâ ti azo so, lo tene: “Ala gue lani na yâ ti benyama ti bâ nyen?+ Ti bâ mbeni sosongo so pupu ayengi ni?+8 Ala gue lani ti bâ nyen mbilimbili? Ti bâ mbeni koli so ayü apendere bongo?* Bâ, ala so ayeke yü apendere bongo ayeke na yâ ti ada ti agbia.9 Tongaso, ngbanga ti nyen si ala gue lani? Ala gue ti bâ mbeni prophète? Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala, lo yeke mbeni prophète, na lo hon même mbeni prophète.+10 A yeke lo so a sara tënë ti lo na yâ ti Mbeti ti Nzapa, a tene: ‘Bâ, mbi yeke tokua watokua ti mbi kozo ti mo, na lo yeke leke lege ti mo ti tene mo hon dä!’+11 Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Na popo ti azo so awali adü ala, mbeni so abâ gigi na so ayeke kota ahon Jean Baptiste ayeke dä pëpe. Me mbeni zo so ayeke kete na yâ ti Royaume ti yayu ayeke kota ahon lo.+12 Ti londo na lâ ti Jean Baptiste ti si juska fadeso, Royaume ti yayu ayeke ye so azo ayeke sara ngangu ti wara ni, na ala so angbâ ti sara ngangu ayeke gbu ni.+13 Ambeti ti aProphète nga na Ndia ni, kue afa tënë ti prophétie juska ti si na Jean.+14 Tongana ala yeke nduru ti yeda, Jean ayeke ‘Élie so a tene lo yeke ga.’+15 Zia zo so ayeke na mê amä.16 “Mbi yeke haka azo ti ngoi so na azo wa?+ Ala yeke tongana akete molenge so aduti na agara ti sara ngia na ala yeke dekongo na amba ti ala,17 ala tene: ‘E hûru flûte na ala, me ala dodo pëpe. E dema terê ti e na kongo, me ala pika terê ti ala pëpe ti fa so ala sara vundu.’18 Legeoko nga, Jean aga, lo te kobe pëpe nga lo nyon ye pëpe. Me azo atene: ‘Sioni yingo ayeke na yâ ti lo.’19 Molenge ti zo aga, ti lo, lo te ye na lo nyon ye,+ me azo atene: ‘Bâ, so zo ti tengo ye na zo ti nyongo vin ahon ndö ni. Lo yeke kamarade ti azo ti rongo nginza ti impôt na ti awasiokpari.’+ Me a yeke hinga so ndara ayeke mbilimbili na lege ti akusala ti lo.”*+20 Na pekoni, lo to nda ti suku na azo ti agbata so lo sara mingi ti akusala ti ngangu dä, ngbanga ti so ala changé bê ti ala pëpe,21 lo tene: “Mawa na mo, Chorazin! Mawa na mo, Bethsaïda! Akusala ti ngangu so a sara na yâ ti ala, tongana a sara ni lani na yâ ti Tyr na Sidon, ka a ninga awe si azo ti Tyr na Sidon ayü bongo ti vundu, na ala duti na yâ ti mburu ti wâ ti fa so ala changé bê ti ala.+22 Me mbi tene na ala: Na Lâ ti fango ngbanga, ngbanga ti ala ayeke duti ngangu mingi ahon ti Tyr na Sidon.+23 Ti mo, Capernaüm,+ peut-être a yeke yâa mo ande juska na yayu? Mo yeke descend ande na yâ ti Dû ti kuâ!*+ Ndali ti so akusala ti ngangu so a sara na yâ ti mo, tongana a sara ni lani na Sodome, ka Sodome angbâ juska laso.24 Me mbi tene na mo:* Na Lâ ti fango ngbanga, ngbanga ti mo ayeke duti ngangu mingi ahon ti kodro ti Sodome.”+25 Na ngoi ni so, Jésus akiri atene: “Babâ, mbi sepela mo na lê ti azo kue, mo Seigneur ti yayu na ti sese, ngbanga ti so mo honde aye so na awandara nga na azo so ahinga ndo, me mo fa ni na akete molenge.+26 Biani, Babâ, ngbanga ti so sarango tongaso anzere na lê ti mo.27 Babâ ti mbi azia aye kue na tïtî mbi awe.+ Mbeni zo ti hinga Molenge ni tâ nzoni mingi ayeke pëpe, gï Babâ ni.+ Nga, mbeni zo ti hinga Babâ ni tâ nzoni mingi ayeke pëpe, gï Molenge ni nga na zo kue so Molenge ni aye ti fa Babâ ni na lo.+28 Ala ga na mbi, ala kue so asara ngangu kua na kungba ane ala, na mbi yeke dë bê ti ala.29 Ala yô joug ti mbi na ala manda ye na mbage ti mbi, ndali ti so mbi yeke sara ye na ngangu pëpe nga mbi sara terê ti mbi kete,+ na ala yeke wara dengo bê ndali ti ala* wani.30 Ndali ti so a yeke ngangu pëpe ti yô joug ti mbi* na kungba ti mbi ayapu.”


text:
A yeke futi ala, me a yeke hunzi ala kue kue kue ape (14-19)
Jéhovah ahunda azo ni ndali ti aye so ala sara so (20-31)
5 Ala tambela na ndö ti alege ti Jérusalem.Ala bâ ndo, ala hunda azo ala bâ.Ala gi ndo na yâ ti ando so azo ayeke gue ka dä mingi,wala ala yeke wara mbeni zo so ayeke sara ye ti mbilimbili,+mbeni zo so ayeke sara ye na lege ni,tongana ala wara mbeni zo tongaso, mbi yeke pardonné gbata ni.2 Même tongana ala tene: “Ti tâ tënë ni so Jéhovah ayeke na fini!”andâ a yeke gï dengo bä ti mvene.+3 Jéhovah, ye so mo yeke gi na mbage ti zo a yeke ti tene zo asara ye lakue na lege ni, ni la ape?+Mo pika ala, me a sara ye oko na ala pëpe.*Mo ye ti hunzi ala kue kue kue, me ala ke ti yeda na wango ti mo.+Ala sara si li ti ala akpengba ahon tênë,+na ala ke ti kiri na mbage ti mo.+4 Me mbi tene na bê ti mbi, mbi tene: “Ti tâ tënë ni, azo so ayeke asenge zo.Ala sara ye ti buba, ndali ti so ala hinga pëpe ye so Jéhovah aye,ala hinga tënë ti ndia ti Nzapa ti ala pëpe.5 Mbi yeke gue ande na mbage ti akota zo ni na mbi yeke sara tënë na alandali ti so ala la adoit fade ti hinga ye so Jéhovah aye,ala hinga andia ti Nzapa ti ala.+Me ala nga kue, ala fâ yâ ti joug ti ala ni,ala fâ yâ ti kamba so abungbi ala na Nzapa.”6 Ndani la si bamara ti gbako agbu ala,mbo ti kpangbala ndo ti désert angbâ ti futi ala,zen ayeke lango na sese ti ku ala na terê ti agbata ti ala.azo kue so alondo na yâ ti agbata ni ti sigi, a yeke suru yâ ti ala kete kete.Ndali ti so akengo ndia ti ala ayeke mingi;aye so ala sara ti ke Nzapa ayeke gbani gbani.+7 Mbi yeke pardonné ti so ni so tongana nyen?Amolenge ti ala ake mbi awe,ala deba na iri ti ye so ayeke nga Nzapa pëpe.+Mbi mû lani na ala aye so kue ala yeke na bezoin ni,me ala ngbâ lakue ti gi awali nde,ala kungbi ti gue na da ti wali-ndumba.8 Ala yeke tongana akoli-mbarata so nzara ti wali ahon ndö ti ala.Ala oko oko kue ayeke dekongo na peko ti awali ti amba ti ala.+9 Jéhovah atene: “Mbi yeke hunda ande ala ndali ti aye so ala sara so ape?Mbi wani mbi yeke kiri ande peko ti sioni na mara tongaso ape?”+10 “Ala monté ala buba ayaka ti vigne ti lo so ayeke na terê ti ahoto,me ala buba ni kue kue kue pëpe.+Ala fâ akete maboko ti keke ti vigne ti lo so angbâ ti sigi,ndali ti so a yeke ti Jéhovah pëpe.11 Azo ti mara ti Israël na azo ti mara ti Judaahanda tâ mbi,” tënë ti yanga ti Jéhovah la.+12 “Ala tene so ala hinga Jéhovah pëpe, na ala yeke tene:‘Lo yeke sara ande ye oko pëpe.*+Ye ti sioni oko ayeke si na e pëpe,bira wala nzara ayeke si ande na e pëpe.’+13 Aprophète ayeke tene gï asenge tënë,*tënë ti Nzapa ayeke na ala pëpe.Zia si ye tongaso asi na ala!”14 Bâ tënë so Jéhovah, Nzapa ti aturugu, atene la:“Ngbanga ti tënë so azo so atene,bâ, mbi yeke sara si tënë ti mbi aga tongana wâ na yanga ti mo,+nga azo so ayeke tongana keke,na wâ ni ayeke gbi ala.”+15 Jéhovah atene: “Bâ, mbi yeke mû mbeni mara so alondo na yongoro ndo ti ga na lo na ndö ti ala, azo ti Israël.+A yeke mbeni mara so aninga awe.A yeke mbeni ngbene mara,mbeni mara so ala azo ti Israël ahinga yanga ti kodro ti azo ni pëpe,mbeni mara so ala lingbi ti mä yâ ti atënë so azo ni ayeke tene pëpe.+16 Bozo ti kokora ti azo ti mara so ayeke tongana dû ti kuâ so yanga ni akanga pëpe.Ala kue ayeke azo ti tiringo bira.17 Ala yeke te alê ti kobe ti mo na mapa* ti mo kue ahunzi.+Ala yeke fâ amolenge ti mo ti koli na amolenge ti mo ti wali kue ahunzi.Ala yeke te ataba ti mo nga na abagara ti mo kue ahunzi.Ala yeke te alê ti keke ti vigne ti mo nga na alê ti keke ti figue ti mo kue ahunzi.Agbata ti mo so angangu gbagba ayeke na terê ni, agbata so mo zia bê ti mo kue na ndö ni so, ala yeke futi ni na épée.”18 Jéhovah atene: “Même na angoi ni so, mbi yeke fâ ala kue kue kue pëpe.+19 Tongana ala hunda ndo, atene: ‘Jéhovah Nzapa ti e asara aye so kue so na e ngbanga ti nyen?’ Mo kiri tënë na ala, mo tene: ‘A yeke ndali ti so ala dö mbi azia ti voro mbeni nzapa nde na yâ ti kodro ti ala, ndani la ala nga ala yeke gue ti sara kua na awande na yâ ti mbeni kodro so ayeke ti ala pëpe.’”+20 Fa tënë so na azo ti mara ti Jacob,to mbela na ni na yâ ti Juda, mo tene:21 “Ala abuba zo so, ala so li ti ala ayeke dä pëpe so,* ala mä tënë so si:+Ala yeke na lê me ala lingbi ti bâ ndo pëpe;+Ala yeke na mê me ala lingbi ti mä ndo pëpe.+22 Jéhovah atene: ‘Ala sara mbeto ti mbi pëpe?Ala dö na mbeto na devant ti mbi pëpe?A yeke mbi la mbi zia mbutu tongana katikati so akanga lege na ngu-ingo,ndia ni so ayeke ngbâ lakue, na ngu-ingo alingbi ti hon nde na ni pëpe.Même amapo ni alondo na nduzu tongana nyen, a lingbi ti hon katikati so pëpe;atâa amapo ni adekongo ngangu tongana nyen, kue gbä a lingbi ti hon na ndö ni pëpe.+23 Me li ti azo so akpengba, nga bê ti ala aye ti mä tënë pëpe;ala gboto terê ti ala na ala hon.+24 Na yâ ti bê ti ala kâ ala tene pëpe:“Ti fadeso zia e sara mbeto ti Jéhovah Nzapa ti e,Lo so Lo mû na e ngu-nzapa tâ na ngoi ni,akozo ngu-nzapa nga na atanga ti ngu-nzapa,Lo so Lo sara kue si e yeke na angoi* ti kongo alê ti kobe ti yaka.”+25 Sioni ti ala wani la akanga lege ti aye so kue;siokpari ti ala wani la asara si ala wara aye ti nzoni pëpe.+26 Ndali ti so azo ti sioni ayeke na popo ti azo ti mbi.Ala yeke gi ye lakue, tongana ti zo ti gbungo andeke so alango na sese ti ku andeke ni.Ala leke akûkû ti sara na sioni.Na a yeke azo la ala gbu na kûkû ni.27 Legeoko tongana sakpa so andeke asi singo na yâ ni,da ti ala asi singo na tënë ti handango zo.+Ndani la ala ga azo ti ngangu nga azo ti mosoro.28 Ala kono ngangu, na poro ti terê ti ala aza pendere;Sarango ye ti sioni ahon ndö ti ala.Molenge so babâ ti lo ayeke dä pëpe, ala fâ ngbanga ti lo na lege ni pëpe,+si ala lingbi ti bâ nzoni na pekoni.Ala ke ti fâ ngbanga ti wayere na lege ti mbilimbili.’”+29 Jéhovah atene: “Mbi yeke hunda ande ala ndali ti aye so ala sara so ape?Mbi wani mbi yeke kiri ande peko ti sioni na mara tongaso ape?”30 Mbeni ye so asara si bê ti zo adö nga so ayeke sioni mingi asi na yâ ti kodro ni:31 Aprophète ayeke tene aprophétie ti mvene,+aprêtre amû komandema ti ala ti sara na mokonzi na ndö ti azo.Azo ti mbi aye asarango ye ni so mingi.+Me ala yeke sara ande nyen na ngoi so nda ni ayeke si?”


text:
Yenga ti 5-11 juin
JÉRÉMIE 51-52
Bia 37 na sambela
Atënë ti tongo nda ni (ahon pn. 3 pëpe)
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
“Tënë ti Jéhovah aga tâ tënë na yâ ti anzene nzene ye ni kue”: (pn. 10)
Jér 51:11, 28—Jéhovah afa kozo awe zo so ayeke mû Babylone (it-2 l. 243 par. 5-6)
Jér 51:30—Jéhovah afa kozo awe so Babylone ayeke dö sese pëpe na azo so ayeke ga ti mû kodro ni (it-2 l. 365 par. 6)
Jér 51:37, 62—Jéhovah afa kozo awe so Babylone ayeke ga mbeni ndo so abuba kue biani biani (it-1 l. 252 par. 2)
-
Gi anzoni ye so ayeke na yâ ti Bible: (pn. 8)
Jér 51:25—Ngbanga ti nyen a fa Babylone tongana mbeni ‘hoto so ayeke buba aye’? (it-2 l. 340 par. 8)
Jér 51:42—“Ngu-ingo” so ayeke “hon na ndö ti Babylone” aye biani ti sara tënë ti nyen? (it-2 l. 258 par. 2)
Nyen la dikongo Bible ti yenga so afa na mo na ndö ti Jéhovah?
Ambeni nzoni ye wa la mo wara na yâ ti dikongo Bible ti yenga so?
-
Dikongo Bible: (ahon pn. 4 pëpe) Jér 51:1-11
MAÏ AKODE TI FANGO TËNË TI MO
Leke akode ti fango na tënë ti nze so: (pn. 15) Lisoro na ndö ti “Akode ti fango na tënë.” Zia vidéo ni oko oko, na pekoni sara lisoro na ndö ti akota tënë ni. Wa awafango tënë ti fa na zo ni sango so ayeke na ndö ti jw.org na gbe ti tënë LA BIBLE ET VOUS > DE L’AIDE POUR LES FAMILLES.
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
“Mo mä na bê ngangu na azendo ti Jéhovah?”: (pn. 15) Hundango tënë na kiringo tënë. Wa aita kue ti sara lisoro na amba ti ala ngoi na ngoi na ndö ti aprophétie ti Bible ti kpengba mabe ti mba.—aRm 1:11, 12.
Mandango Bible ti Congrégation: (pn. 30) kr chap. 13 par. 24-32
Kiri kete na ndö ti ye so ala manda nga fa ye so ala yeke bâ na yenga ti peko (pn. 3)
Bia 49 na sambela


text:
Ya mo Agu Arugute Nga ga Ziazia Kekeapai na Nyanyakipaha Areme?
KURA ABORO NAYA OÓ. Kura munganga sa abi mangasunge na agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai wa ka boro ayugopai awere rogo gu buku nga ga chemistry i kusihe rogo gu garã nangia 1920. Agu aboro adunga na irisa tipa Ziazia Kekeapai ya rengbe ka sanahe singia mo rengbe ka mangasunge na gu waraga kompiuta garãha aima susa tipa si undoro mo mangisunge na gu vovo mbakadapai nga ga kompiuta du awere. Ka pepai rogo kura fugo, kura aboro nabi Ziazia Kekeapai ni gu buku adunga na undo ti ni berewe ya.
Tipagine si aida boro mangisunge ti ni na ngbatunga gu kuru kitabu re rogo gi zegino naima sona rogo inohe re? Gu kurapai berewe nga, badungu abangiriba du ho nga ga Internet aboro ageda vovo apai rogoho gbiati arugute. Abainipai, agu aboro wirikipai tipa berã aboro, abarumbatayo rogo apambori na abakeapai nafura dedede rogo aterevizioni. Na dungu abuku i abagaha du na apai rogoho tipa undo tise nga gu nakusa ndugu akutu adorari.
Na gi vovo apai naye ti mburu kuraha re, tipagine si aida boro ngere ti ni ku rogo Ziazia Kekeapai—nga gu buku i anyasi kehe agarã 2,000 kusayo? Ya mo si rengbe ka du nga rengo du aboro agumbaha nga gi kuru buku nga ga arugute re wakina mangasunge na kuru buku nga ga chemistry watadu mangasunge na gu waraga kompiuta garãha aima susa? Ni rengo, gu berãpai re ni irairaha. Agu apai nga ga aboro birĩ-inohe gbiati agu abirĩ ino mangaahe du awere na aria tihe ni ipo, ono ya mo agu apai du tipa aboro ima ariatihe? Aboro kindi naida ka ino ndu gupai i araka ti ni, gbiati ka du na ngbarago na zereda, wene ramukporo, gbiati wene abakure.
Wa vura du Ziazia Kekeapai ni kuruhe, si nafura tipa agu apai re gbiati kura apai. Si nagumba gupai a nga, baenge kehe nga Bakusirani. Si rengbe ka ngbe furani rogo gaani gene ngbatunga raka yo nabaha dunduko na ki mbakadi rani tipa agu akpakarapai dunduko du ho. (2 Timoteo 3:16, 17) Kurigure, regbo agu arugute re adigonga te—nga agu arugute garãha nikaa nyasanga ya! Ziazia Kekeapai ni tihe naya: “Bambiko gu pai nga ga Mbori du na unga.”—AEbere 4:12.
Ya mo gupai Ziazia Kekeapai agumbaha re rengbe ka du ni rengo nzunzu? Ya mo garãha aima susa watadu si nzunzu nga gu nyanyakipa buku—nga gu namangasunge amanga? Ndu kusa gi vovo Ngbaõbambu Sinziri re nga ka undo ro mo gbia akaragapai kuti agi asanahe re.


text:
KAPITA BAWE-NA-SA
Tipagine Mbori Ambu Arungo Ti Ni Si Nimangi Aboro?
Ya mo Mbori du naye na agu arungo namanga aboro rogo zegino?
Ginipai Satana akusihe kuti Mbori ati Edene yo?
Wai Mbori nika dia agu arungo kusayo namanga aboro?
1, 2. Gini ngbatunga arungo namanga aboro areme, na si nasa aboro i naasanahe ki ya wai?
FUO soyo kere vura rogo kura ringara sa, badungu akutu adee na agude akpiki i ki ge badue sa ka kpisidoyo rogoho dunduko. I adudua rukutu awagiwagingua pati gu murã re kirikiri na kekepai ti ni nga: “Tipagine?” Gure nga gu sanahe aboro naasanaha ho vura, gberãngbi, kaza, watadu gu kurapai naimi gayo boro ni, watadu ho si nagberesipa kpuyo ni, singia ho si naye na kere rungo ni kuriyo. I naaida ka ino gupai gbegberẽpai namangiyo ti ni wa gure.
2 Tipagine Mbori ambu arungo ti ni si nimangi aboro? Ka si du nga Yekova Mbori na tandu apai dũ, ko na nyemuse na tatamana, na kidu na rurupai rogokoyo, tipagine zegino nahi ti ni be asogote na iraira mangaapai? Ya mo mo asananga he wa gure?
3, 4. (a) Ginipai nayugoho nga si ni gbegberẽpai ka sanahe tipa gupai Mbori nambu gbegberẽ apai ti ni te? (b) Mbori nabi gbegberẽ apai na arungo wai?
3 Ya mo si ni gbegberẽpai ka sanahe tipa gupai Mbori nambu arungo ti ni si nimangi aboro? Kura aboro nabihe nga ka i sanahe wa gure, si nika yugo gupai nga i na idapase kuti Mbori te watadu i airisanga Mbori te. Ono ka mo gedi Ziazia Kekeapai, mo nika bi gupai nga kura ruru aboro adu kinaho nasana ngbatunga agu asanahe re, nga agu aboro nanaagunde agunde ti Mbori. Ni kpiapai, gu nebi nangia Abakuka asana Yekova ki ya: “Tipagine mangi mo re ti ni mi bi irairapai ki ningere ku ri fudifudipai? Gbarasahe du bara bangire na zuu; kpata nakura na kangu.”
4 Ya mo Yekova azingi kuti Abakuka mbiko sanako he wa gure? Oó. Ono Mbori aidi i ke gu sangba Abakuka re ku rogo Ziazia Kekeapai aboro nigedihe. Mbori aundoko a ko rugutiko na pa apai wenengai na kidu na bakere idapase. Mbori naida kina gu bangisapai re du tipa ro a. Mo tingidi gupai nga, Mbori ‘naberã paro aberã.’ (1 Petero 5:7) Mbori ima soga gu gbegberẽ apai na arungo namanga susi wai aboro nasogoho. (Yesaya 55:8, 9) Tipagine tie du badungu arungo ti ni areme rogo zegino?
TIPAGINE DU DUNGU ARUNGO TI NI?
5. Gini apai aboro pambori naagumbaha gbe tipa agu arungo namanga aboro, ono ginipai Ziazia Kekeapai ayugoho?
5 Aboro rogo dungu apambori aima ndu fuo gayo abarumbatayo na abayugu pambori ka sanayo tipa ndu gupai Mbori ambu arungo ti ni si nimangi. Gupai i naagumbaha fuyo gbe nga, ga Mbori siapai du nga arungo nimangi aboro, na bakuruyo, Mbori aima ringbisa agu apai dunduko nika manga ku mbatayo, kodihe na agu agbegberẽhe. Agi abarumbatayo re nape gupai fu aboro a nga, ka boro iningo pai tipa ga Mbori mangaapai te na Mbori du nasa gupai nga aboro nikpi, kodihe na agude, tipa i ga fuoko ku ngbangbaturũ yo. Ono mo ima wirika gupai nga Mbori ayengo na gbegberẽpai te. Ziazia Kekeapai naya: “Ka manga gbegberẽpai, si turũ ti Mbori.”
6. Tipagine aboro amanga gu ingahe ti ni nga ga bira Mbori tipa gu gbegberẽ apai namanga?
6 Ya mo mo ini gupai aboro amanga gu ingahe ti ni nga ga bira Mbori tipa gu gbegberẽ apai namanga? Pai sa dagba agu apai nasayo gbe i naabirako nga, i naberãha nga kina boro ko du nazoga gi zegino re. I ainongo gupai Ziazia Kekeapai agumbaha tipa gu boro nazoga gi zegino re te. Mo awiriki gipai re rogo Kapita 3 nga ga gi buku re. Gu boro nazoga gi zegino re nzunzu nga Satana Bakitingbanga.
7, 8. (a) Asino da du rogo zegino? (b) Wai gu zangarengba nga ga aboro kodihe na “rago gbia kuti [gbegberẽ] mamu” aye na arungo?
7 Ziazia Kekeapai nagumba gupai agumba ziazia nga: “Zegino dunduko du ni zogozogo ho be gbegberẽ ko,” nga Satana. (1 Yoane 5:19) Ho mo aberã ni kurii gipai re, ya mo si arunga bangiro te? Gi zegino re na kina agu asino rogoho nga ga Satana, nga ‘banangi aboro kpotosende no dunduko.’ (Yugoti 12:9) Satana nga kere basogo aboro, kere irabiriki, na kere gbegberẽ boro. Si du du zegino ti ni na kere sogote rogoho, na biriki, gbiati gbegberẽ mangaapai. Gure nga gu bambata ndupai du arungo ti ni rogo zegino.
8 Gu ue ndupai du dungu arungo ti ni nga, aboro dunduko nga kpakpa aboro na ni aboro-ingapai tona ti kina gu regbo Adamu na Eva asamungu. Gure nga gupai ani aima wirikaha rogo Kapita 3. Aboro naida ka gbia ome kadu kurii akurayo, na gipai re naye na avura, arungosi, na arungo. (Batungusipai 4:1; 8:9) Gu biata ndupai du arungo ti ni nga “rago gbia kuti [gbegberẽ] mamu” namanga aboro amanga. (Mo gedi Batungusipai 9:11.) Rogo gu zegino adunga Yekova ni bazogoho ya, aboro rengbe arengba ka rungo mbiko du yo rogo gbegberẽ ba ti gbegberẽ regbo.
9. Tipagine si aida ani idi ti ni kuti gupai nga, wene ndupai kinaho Yekova ambu arungo ti ni si nimangi aboro?
9 Si ni pa wasa furani ka ino gupai nga Mbori ayengo na arungo te. Anga ko du si aida ani birako tipa agu avura, arungosi, gbegberẽ mangaapai, na zavura gu gberãngbi naye nisaha te. Ono si naida aida ani ini gupai Mbori ambu arungo ti ni si nimangi. Wa duhe nga ko na tanduapai dũ, ko rengbe arengba ka rugusaha. Tipagine tie ko arugusanga ha ti ni ya? Wa duhe a nga Mbori na nyemuse tiko, wene ndupai kinaho ko ambu arungo ti ni si nimangi aboro.
SATANA AKUSIPAI KUTI MBORI
10. Ginipai Satana akusihe, na wai ko amangihe?
10 Tipa ka ino gupai Mbori ambu arungo ti ni, si naida ani berẽ kusayo kuti gu regbo arungo atona. Ho Satana asa Adamu na Eva ni i basasangba Yekova, bakerepai akuru. Satana aakusanga pai kuti ga Yekova ome te. Satana ima ino ya digido ga Yekova ome ti ni te. Ono Satana akusipai kuti gu rengo du Yekova na ni ka zoga aboro. Wa Satana aya ti Yekova ko nga iraziree na ko naká aká na weneapai be gako aboro, gure nga ko aya Yekova nga gbegberẽ bazogo. (Mo gedi Bambata Pai 3:2-5.) Gure nga Satana ape gupai a nga, aboro rengbe kaa raka bawene raka si kisusi gu ka i du tiibe Mbori. Gure nga Satana akusipai kuti ga Yekova pagbia, nga gu rengo du ko na ni ka zoga aboro.
11. Tipagine Yekova aaimongo kina imo agu abasamungu ti ni naadu Edene yo ya?
11 Adamu na Eva asamungu kuti Yekova. Gure adu wa i aya: ‘Ani aidanga Yekova ni gaani Bazogo te. Kina rani nitirani nikaa sia gupai du ni ruruhe na gu du ni irairaha.’ Ginipai si aidi Yekova mangihe sa gupai re? Wai ko arengbe ka yugo gupai fu amaraika na aboro dunduko nga, agu abasamungu re aima manga ingahe na ki yugu gupai a nga gako zogarago ngba kisusi gbe? Kura aboro rengbe ka ya wẽ gupai ka Mbori amangihe nga ka imo agu abasamungu re kusayo ki kusi kura vovo aboro berewe. Ono Yekova aima ya wẽ ko naida kpotosende hi be awiri Adamu na Eva, na ko aidi i raki rogo gu kpotosende nga Paradizo. (Bambata Pai 1:28) Agu apai dunduko Yekova agumbaha, ko aidanga si he manga te. (Yesaya 55:10, 11) Kurigure, ka ko aimi agu abasamungu re kusayo, ka si akaraganga pai kuti gu sanahe nakuru nibipa gu rengo du Yekova na ni ka zoga aboro te.
12, 13. Mo gumbanga gu kpiapai nayugopa ndu gupai Yekova ambu Satana ti ni ko du ni bazogo gi zegino re na gupai Ko ambu aboro ti ni i nizogo tiyo nitiyo.
12 Ani bingo kpiapai tipa gipai re. Mo berẽnga gupai nga bayugupai nayugo wai fu agude i akusa nyanyaki mate watadu isabu. Gude sa naima ngarã sukuru yo ono kingia zingizingi boro ya wẽ gu gene gu bayugupai re akusa gupai re ngbaha, si arunga te. Gu gude re tikango na bayugupai ki ya wẽ ko ini gene kusa gupai re kisusi gu bayugupai re. Gu kura agude berẽ gupai nga ga gu gude re pai ruaru, na i ki ngbe a na ko. Ginipai si aida gu bayugupai re mangihe? Ka ko do gu gude re ku zegiyo, si sa kura agude i berẽ ginipai? Ya mo i idinga kuti gupai nga gu gude nikusi pai re gbiati gu kura agude ningbe na ko, gayo pai ruaru te? Gu kura agude re dunduko dunga na irisa tipa gu bayugupai re te, ono gupai nika manga nga i nika berã gupai nga gu bayugupai re nagunde agunde nga si nika kura nga ko du ainongo pai ya. Ono na ka si du nga gu bayugupai re mbu gu zingizingi gude re ko ye ka yugo wai rengbe ko ka kusa gu kpakarakpakarapai re, ya mo si mbakadingo gupai re te?
13 Yekova amangipai wakina ngbatunga gupai gu bayugupai re namangihe. Mo tingidi gupai nga, agu abasamungu naadu Edene yo aangianga gu bangisa aboro gupai re aabiyo te. Badungu amirioni amaraika naabi gupai naamanga re. (Eyobo 38:7; Daniere 7:10) Si aima du nga gupai Yekova nika mangaha sa gu samungu namangi re nika manga bakerepai amanga na amaraika gbiati gu kura aboro i avunguyo kusa. Ginipai Yekova amangihe? Yekova ambu regbo fu Satana ko yugu rengo gupai nga ko rengbe arengba ka zoga aboro ngba wene gene. Mbori ambu aboro a i naazoga tiyo nitiyo tiibe Satana.
14. Gini undo nika ye mbiko gupai nga Yekova adiberã ka mbu aboro i zogotiyo nitiyo?
14 Gu bayugupai du rogo gu kpiapai ani nibihe re, ko ima ino ya gu zingizingi gude re gbiati agu agude ningbe na ko, gayo pai nga ziree. Ono ko ini gupai a nga ka ko idi i ye ka yugo gayo pai tipa aboro bihe nga gayo pai nga rengo, si nika undo agu agude dunduko du rogo gu riko re. Ono ka agu agude re ti ati, gu kura agude dunduko nika bi gupai nga kina gu bayugupai re sa rengbe ka yugopai fuyo. Ka gu bayugupai re ru tie ka do agu agude re ku zegiyo, si ruaru bangiri agu agude du rogo gu riko re. Wakina gure a, Yekova aima ino gupai nga agu aboro du na rengo kpotoyo yo gbiati amaraika nika gbia undo agbia ho i nika bi gupai ni nga Satana gbiati kura abasamungu ima ti, na aboro arengbanga ka zogatiyo nitiyo te. I nika ino gupai aino Yeremaya ainihe bakuru kusayo, ko agumbaha ki ya: “Ako Yekova, mi ini he ya gu pai nga ga boro si rogo ni yo te, gu boro nata, pa ruga gani apai si rogo ni yo te.”
TIPAGINE RAGO AIMA TI NI WA GERE?
15, 16. (a) Tipagine Yekova nambu aboro ti ni i nirungo tipa bagbanga regbo wa gere? (b) Tipagine Yekova ambu gbegberẽ apai ambu ti ni si naamanga, wa gu nga zuu?
15 Tipagine tie Yekova nambu aboro ti ni i nirungo tipa bagbanga regbo wa gere? Na tipagine ko ambu gbegberẽ apai ambu ti ni si naamanga? Mo tingidipa gu bayugupai ani nigumba pani re. Apai ue ní arengbanga ka mangaha ya. Bambataha nga, ní arengbanga ka ká fu gu gude re ka ko gumbanga gako pai ya te. Uehe nga, gu bayugupai re arengbanga ka undo gu gude re ti kusa gu mate re te. Wakina gure a, apai ho ue Yekova arengbanga ka mangaha ya. Bambataha nga, ko arugusanga Satana na agu aboro nangbe na ko ti asadayo tiyo ka yugo gupai nga gayo pai nga rengo te. Si du ko ambu regbo ti ni ni bagbangaha. Vuru agu akutu agarã mangi fuo gu regbo re, aboro asadi ka zogatiyo ngba dungu agene. Aboro ima sonakumbatayo rogo birĩ-inohe na rogo kura apai, ono iraira mangaapai, arungo, azuũ, na avura namanga kina ku mbatayo ni gbegberẽhe gbe. Agi apai re ima yugo gupai ziazia nga, aboro arengbanga ka zogatiyo nitiyo zanga Yekova te.
16 Uepai nga, Yekova aundongo Satana ti zoga gi zegino re te. Ni kpiapai, ka si nidu nga Mbori ambunga gene fu zuu te, ya mo ka ko nasanga gupai nga ga Satana na ga kura abasamungu re si du nirengo te? Ya mo ka gure dunga nga Mbori nasa aboro i niberẽ gupai nga isoke aboro rengbe arengba ka zogatiyo nitiyo apai kidu tipa yo wenengai te? Ka Mbori naamangapai wa gure, ka si du nga ko narimiso tiko arimiso ku rogo ziree. Ono tie, ‘Mbori arengbanga na gumba ziree te.’
17, 18. Ginipai Yekova nika mangaha tipa agu apai dunduko gu zogarago nga ga aboro na ga Satana naye na ni?
17 Ginipai nika manga tipa agu apai gberẽ dunduko tona ti gu regbo Satana na Adamu na Eva asamungu kuti Mbori kada ku awere? Si naida ani tingidi gupai nga, Yekova nga gu Mbori du na tandu apai dũ. Ko rengbe arengba ka dia agu apai kusayo arungo aye na ni, na ko nika diaha adia kusayo. A wa ani aima wirikaha, Mbori nika sa gi kpotosende asa aboro agberesaha areme re ni paradizo. Mbori nika dia asangbana ingapai kusayo mbiko gu idapase du ruru aboro na ni kuti ga Yesu motumo tumorii, na gu rungo kpio aye na ni, Mbori nika diaha kusayo ni zingisako aboro be kpio. Gure nga Mbori nika mangasunge na Yesu ko “gbarasi ga bakitingbanga mangaapai.” (1 Yoane 3:8) Mbori nika manga agi apai re dunduko ti kina boro wene regbo. Si naida ani du na tambuahe mbiko gupai nga Mbori ataguaringa ka mangapai te, bambiko gako hipai fu momu furani ani wiriki rengo na kini irisiko. (Mo gedi 2 Petero 3:9, 10.) Ono wa du rago tie re, Mbori aima digo nigbata agu aboro nakpinyemu ka irisoko na kini undoyo i dibe gu asada rengbe ka ye sayo rogo gi kere zegino re.
18 Kura aboro rengbe ka ya, ‘Wa ka Mbori ambakadi Adamu na Eva ngba gu gene ka i ainganga pai ngbaha ya, ka arungo dunga te. Tipagine Mbori aamanganga ha wo ti ni ya?’ Tipa ka karagapai sa gu sanahe re, si naida mo ini kura nyanyakipa gamahe sa Yekova afuhe furani nga aboro.
MO NIKA MANGAPA GU GAMAHE RE WAI?
19. Gini nyanyakipa gamahe Yekova afuhe furani, na tipagine si aida ani bihe ti ni na nyanyakipaha?
19 A wa mo abihe rogo Kapita 5, Mbori akusi aboro ki fu gu ranirii fuyo nga ga siapai. Ya mo mo inipa gu nyanyakipa gamahe re? Mbori akusi badungu anya, ono ami namanga kina gupai ko arimisihe ku rogorayo. Ya mo ka Mbori akusi rani wa gure, ka rago ngba tirani? Oó. Ani na ngbarago kadu na ranirii ka siapai kadu ni gu ngbatunga boro ani aida kadu nga ní, ka raka gu ngbatunga raka ani aida ka rakaha, ka zio gu ngbatunga bakure ani aida ka zioho, na ka manga kura apai. Ani nakpinyemu kadu na ranirii ka siapai, na si nga gupai Mbori aima fuhe furani.
20, 21. Wai rengbe ani ka mangasunge na gu ranirii du berani ngba bawene gene, na tipagine si aida ani mangihe wo ti ni?
20 Yekova aidanga na gu sunge boro amangaha fuko mbiko ní ni zizi ní kutini te. (2 AKorindo 9:7) Ani bingo kpiapai: Ginipai rengbe ka sa ngbarago ti bagude gbe, gupai wirini namangihe mbiko u nakpinyemu ní, watadu gu u namangihe mbiko u ni zizi ru kutini? Sidu tie, gu sanahe si aida mo sana tiro na ni nga, Mi nika mangapa gu ranirii Yekova nafuhe fere wai? Satana, Adamu, na Eva amangisunge na gayo ranirii ngba bagbegberẽ gene. I aima ká Yekova Mbori. Ginipai mo nika mangaha tigamo?
21 Mo na momu bero ka mangasunge na gu ranirii re ngba bawene gene. Si ni bawenepai foro mo kodi tiro na gu dungu amirioni aboro du areme kubara Yekova yo. I nasa ngbarago ti Yekova mbiko i namangasunge zaaza tipa ka yugo Satana ni iraziree na ni gu boro kaa zoganga aboro ngba wene gene ya. (Asanza 27:11) Mo rengbe arengba ka manga gupai re a ka mo sia gu gene raka du ni wenehe. I nika sakarogo gipai yo re rogo gu kapita ngbe fuo gere.


text:
TOUR TI BA NDO Juillet 2014 | Nyen la asioni ye ayeke si ka na anzoni zo?
Nzapa la ayeke na peko ni? Lege ayeke dä ti tene azo azi tere ti ala na pasi nga na aye ti sioni?
KOTA MAMA-TENE NI
Asioni ye ahon ndo ni!
Tongana mbeni ye ti karango Nzapa ayeke dä ape, ka ndali ti nyen si lo bata anzoni zo ape?
KOTA MAMA-TENE NI
Asioni ye ayeke si ka na anzoni zo: Ngbanga ti nyen?
Bible afa ye ota so ayeke gunda ti pasi ti azo.
KOTA MAMA-TENE NI
Ye so Nzapa ayeke sara ande na asioni ye so asi so
Tënë ti fini dunia so asioni ye ayeke si ande na anzoni zo na yâ ni ape anzere na mo?
BIBLE ACHANGÉ FINI TI AZO
Mbi fono lâ oko sân ngombe ti mbi ape
Annunziato Lugarà ayeke lani na yâ ti groupe ti ambeni bandii, me mbeni lâ lo gue na Da ti Royaume na pekoni gigi ti lo achangé.
Nzoni fason ti se amolenge ti mo ayeke so wa?
Bible afa nzoni fason 3 ti sengo ndo.
Mo hinga?
Ândö azo aleke abateau ti ala tongana nyen ti tene ngu alï na yâ ni ape? Ândö azo asara ka tongana nyen ti bata asusu ti ala?
Mo lingbi ti bâ Nzapa so lê abâ lo ape so?
Mo lingbi ti bâ lo na “lê ti bê.”
Kiringo tënë na ahunda ti azo
Sambela ayeke gi mbeni lege ti hunda mungo maboko?
Ti diko nga
Eskê Nzapa ayeke punir azo na lege ti akpale tongana ngu so asuku amû ndo wala yengingo ti sese?
Bâ ambeni ye ota na yâ ti Bible so alingbi ti mû lege na e ti hinga wala Nzapa la asara si mbeni ye asi wala pëpe.


text: 27 Jotham+ ayeke na ngu 25 na ngoi so lo ga gbia, na lo komande na Jérusalem ngu 16. Iri ti mama ti lo ayeke Jérushah molenge ti Zadoc.+2 Lo ngbâ ti sara ye so ayeke na lege ni na lê ti Jéhovah, tâ gï tongana ti so babâ ti lo Ozias asara lani.+ Me ti lo, lo lï pëpe na ngangu na yâ ti temple ti Jéhovah.+ Me azo ni angbâ lani ti sara aye so ayeke ga na kpale.3 Lo leke yanga ti gbagba ti da ti Jéhovah+ so ayeke na mbage ti nduzu, nga lo leke gbâ ti ada na ndö ti gbagba so ayeke na Ophel.+4 Lo leke nga agbata+ na ndo so ahoto ayeke dä na Juda,+ lo leke ando so angangu gbagba ayeke na terê ni+ nga na atour+ na yâ ti agbako.5 Lo gue lo sara bira na gbia ti azo ti Ammon+ ngbii lo sö benda na ndö ti ala. Ye so asara si na yâ ti ngu ni so azo ti Ammon amû na lo talent* ti argent 100, kor* ti blé* 10 000 nga na kor ti orge* 10 000. Ala mû nga na lo a-oko ye ni so na use nga na ota ngu ni.+6 Ngangu ti Jotham angbâ gi ti gue na li ni, ndali ti so lo leke lege ti lo na gbele Jéhovah Nzapa ti lo.7 Âdu ti tanga ti mbaï ti Jotham, tënë ti abira kue so lo sara nga na aye kue so lo sara, a sû ni na yâ ti Mbeti so afa tënë ti gigi ti agbia ti Israël na ti Juda.+8 Lo yeke na ngu 25 na ngoi so lo ga gbia, na lo komande na Jérusalem ngu 16.+9 Jotham akui, na lo wu terê ti lo tongana ti akotara ti lo. A lu lo na Gbata ti David.+ Molenge ti lo Achaz aga gbia na peko ti lo.+


text:
CHAPITRE 6
David asara mbeto lani ape
Tongana mbeto asara mo, mo yeke sara ka nyen?— Peut-être mo yeke kpe na mbage ti babâ wala mama ti tene ala mû maboko na mo. Me mbeni zo ayeke dä nga so alingbi ti mû maboko na mo. Lo yeke ngangu ahon tanga ti azo kue. Zo ni so ayeke zo wa?— Ni la, a yeke Jéhovah Nzapa. Zia e bâ tënë ti mbeni molenge-koli so Bible airi lo David. David ahinga lani so Jéhovah ayeke mû lakue maboko na lo, ni la lo yeke sara ka mbeto ape.
Depuis kete ti lo la si babâ na mama ti David ayeke fa na David ni ti ye Jéhovah. A sara si tongana mbeni ngangu ye asi na lo, lo sara mbeto ape. Na lo, Jéhovah ayeke kamarade ti lo nga lo yeke nduru ti mû maboko na lo. Mbeni lâ, tongana David angbâ ti bata ataba ti lo, mbeni kota bamara aga azi yanga ti lo amû mbeni taba oko ahon na ni. Mo hinga ye so David asara? Lo tomba peko ti bamara ni si lo fâ lo gi na maboko ti lo senge. Nga, tongana mbeni sioni nyama so a iri lo ours aga nga ti te ataba ti lo, David afâ lo kue. Mo pensé zo wa la amû ngangu ni na David ti fâ anyama so?— Biani, a yeke Jéhovah.
Mbeni lâ nga, David asara mbeni ye so afa atene lo yeke na mbeto ape. Na tango ni so, azo ti Israël ayeke tiri na aturugu ti aPhilistin. Mbeni oko ti aturugu ti aPhilistin ni ayo sioni! Iri ti lo ayeke Goliath. Yongoro turugu so ayeke he aturugu ti Israël nga na Jéhovah. Lo tene na aturugu ti Israël, lo tene tongana ala yeke ngangu, ala ga atiri na lo. Me mbeto ahon ndo ti aturugu ti Israël ni si ala tiri na lo ape. Tongana David ama tënë ni, lo tene na Goliath: ‘Mbi yeke tiri na mo! na Jéhovah ayeke mû maboko na mbi, nga mbi yeke fâ mo.’ David ayeke zo ti mbeto ge?— Lo yeke zo ti mbeto ape. Mo ye ti hinga ye so asi na pekoni?
David amû lance ti lo nga na atênë oku so tere ni aza zango. Lo gue ti tiri na yongoro turugu ni. Tongana Goliath abâ so kete molenge la aga ti tiri na lo so, lo he lo ngangu. Me David atene na lo: ‘Mo ga na mbi na épée; me mbi, mbi gue na mo na iri ti Jéhovah.’ Tongaso, lo mû mbeni tênë ni oko, lo kanga ni na yâ ti lance ti lo, lo turnê ni vun! vun! vun! lo mû loro lo gue na mbage ti Goliath, si lo bi ni. Tênë ni ague droit apika devant ti li ti Goliath, si lo tï na sese, lo kui. Mbeto agbu aPhilistin ni si ala kue akpe. Tene na mbi, zo wa la asara si tâ kete molenge tongana David afâ yongoro turugu so?— Jéhovah la amû maboko na lo, lo yeke ngangu ahon yongoro turugu so mingi.
Mo yeke sara tongana nyen ti fa so mo sara ye tongana David?— Jéhovah ayeke ngangu mingi ahon azo kue. Lo yeke nga Kamarade ti mo. Ni la, ti peko, tongana mbeto asara mo, hinga so Jéhovah alingbi ti sara si mo hon ndo ti mbeto ni.


text:
Mo dabe ti mo na ni?
Mo diko a-article ti Tour ti Ba Ndo so asigigi ade ti ninga ape so nzoni? Bâ wala mo lingbi ti kiri tënë na ahundango ndo so ge:
Ngbanga ti nyen Jéhovah ayeda lani na bira na ngoi ti azo ti Israël?
Jéhovah ayeke ndoye. Ye oko, na ambeni ngoi, lo mû yanga ti tene awakua ti lo atiri bira na ngoi so ambeni zo asara lani pasi nga na asioni ye mingi na ala. Nzapa lo wani la afa lani zo so ayeke tiri bira ni nga na ngoi ni.—w15 1/11, l. 4-5.
Akpengba ye wa la ababâ na amama alingbi ti sara ti fa na amaseka ti ala ti sara na Jéhovah?
A yeke kota ye ti tene ababâ na amama aye amaseka ti ala nga ala fa so ala sara tere ti ala kete na lege ti tapande ti ala. A yeke nga kota ye ti tene ala sara ye na ndara nga ala comprendre amaseka ti ala.—w15 15/11, l. 9-11.
Ngbanga ti nyen a lingbi e bâ pape pëpe tongana zo so asara kua na peko ti Pierre?
Matthieu 16:17, 18 atene pëpe so bazengele Pierre la ayeke duti li ti congrégation. Bible afa so ahon ti tene a bâ Pierre tongana kota zo, Jésus la ayeke kozo tênë ti gere ti congrégation (1 Pi. 2:4-8).—w15 1/12, l. 12-14.
Aye wa la a lingbi e gbu li ti e na ndo ni kozo si e sara tënë?
Ti sara si tënë ti yanga ti e aduti nzoni, a lingbi e bata na li (1) ngoi so e lingbi ti sara tënë (Zo-ti. 3:7), (2) ye so e lingbi ti tene (aProv. 12:18), nga na (3) fason so e lingbi ti sara na tënë ni (aProv. 25:15).—w15 15/12, l. 19-22.
Ambeni sarango ye so ayeke na lege ni ape so a lingbi aChrétien akpe ni ayeke so wa?
Atâ Chrétien ayeke kpe ti tene mvene na amba ti ala nga ti pa ala. Ala yeke handa pëpe amba ti ala ti wara nginza wala mbeni ye na maboko ti ala, ala yeke tene pëpe asioni tënë ti wataka ti buba na iri ti amba ti ala, ala yeke sara ye ti likisi ape nga ala yeke nzi ape.—wp16.1, l. 5.
Azo wa la ayeke lani “aprêtre-mokonzi” so a sara tënë ti ala na yâ ti Bible so?
Tënë “aprêtre-mokonzi” aye mbilimbili ti sara tënë ti akota membre ti yâ ti bungbi ti aprêtre, so a lingbi ti wara na popo ti ala ambeni kota zo ti yâ ti sewa ti akota prêtre nga na ambeni ngbene kota prêtre.—wp16.1, l. 10.
A lingbi e sara ye tongana nyen na mbage ti mbeni zo so ate mapa na anyon vin na ngoi ti Dango bê na kuâ ti Christ?
A-Chrétien ayeke yä pëpe iri ti azo so ate mapa na anyon vin. Mbeni zo so a soro lo biani ti gue na yayu ayeke yeda ape ti tene a yä iri ti lo. Lo yeke yeda pëpe ti fa na azo so Nzapa asoro lo ti gue na yayu (Mat. 23:8-12).—w16.01, l. 23-24.
Nyen la e lingbi ti manda na ndo ti lege so Abraham aga lani kamarade ti Nzapa na ni?
Abraham ahinga lani Nzapa, peut-être na lege ti Sem. Nga lo manda aye mingi na ndo ti fason so Nzapa asara ye na mbage ti lo nga na afami ti lo. E nga kue e lingbi ti tara ti sara legeoko tongaso.—w16.02, l. 9-10.
Achapitre nga na anuméro ti versê ti yâ ti Bible abâ gigi tongana nyen?
Na yâ ti angu so aga na peko ti ngu 1200, Stephen Langton, mbeni bua so ayeke Anglais, la akangbi yâ ti Bible na achapitre. A-Juif so asû peko ti Bible, la akangbi lani kozoni kue mbage ti Mbeti ti Nzapa so alondo na Genèse ti si na Malachie, na aversê. Nga na yâ ti angu 1550 tongaso, Robert Estienne, mbeni wandara so ayeke Français, la akangbi ti lo yâ ti Mbeti ti Nzapa so alondo na Matthieu ti si na Apocalypse, na aversê.—wp16.2, l. 14-15.
Satan ague lani biani na Jésus na temple na ngoi so lo tara lo?
E hinga mbilimbili ape. Matthieu 4:5 nga na Luc 4:9 aye peut-être ti tene so lo gue na Jésus kâ na yâ ti mbeni ye tongana suma wala lo luti na mbeni ndo so ayo na nduzu mingi na yâ ti temple ni.—w16.03, l. 31-32.
Na alege wa la fango tënë ti e ayeke tongana ngu ti pere?
Angu ti pere ayeke sigigi yeke yeke, ayeke dë bê ti zo nga ayeke bata fini. Biani ngu ti pere ayeke mbeni tufa ti Nzapa (Deut. 33:13). Ngangu so awakua ti Nzapa ayeke sara na fango tënë nga ayeke legeoko tongaso.—w16.04, l. 4.


text:
GIGI TI MBENI ZO
Mbeni ye ti héritier so e wara ni na mbage ti akotara ti e
Azo atene mbi kpa babâ ti mbi mingi. Asarango ye ti tere ti mbi, lê ti mbi nga na sarango tënë ti ngia ti mbi kue, mbi mû ni na mbage ti lo. Me, lo mû nga mbeni ye ti héritier so ayeke kota mingi na afami ti lo so lo kue lo wara ni lani warango na mbage ti akotara ti lo. Mbi yeke tara ti fa na ala ye ni so.
A dü kotara ti mbi Thomas(1) * Williams na lango 20 ti janvier ngu 1815, na kodoro ti Horncastle, na Angleterre. Ngu use na pekoni, mama ti lo akui, na babâ ti ala John Williams la abata lo na aita ti lo ota. John afa na Thomas kua ti kpakango keke, me Thomas aye ti lo ti sara mbeni kua nde.
A yeke lani mbeni ngoi so tënë ti Nzapa akiri agbu bê ti azo mingi na kodoro ti Angleterre. Wakua ti Nzapa, John Wesley, ake ngbene eglize ti lo so ayeke Eglize Anglicane na lo sigigi na Bungbi ti aMéthodiste. A yeke mbeni groupe so azo ni abâ na nene ni mingi mandango Bible nga na kua ti fango tënë ti Nzapa. Gi na yâ ti kete ngoi, afango ye ti Wesley amû ndo, na afami ti Williams kue alï na yâ ti bungbi ni. Kotara ti mbi Thomas aga mbeni wakua ti Nzapa na yâ ti bungbi ni nga hio lo yeda na bê ti lo wani ti sara kua ti missionnaire na Pacifique Sud. Na juillet ngu 1840, lo na wali ti lo, Mary, (2) asi na Zoa ti Lakeba, * na Fidji. A yeke mbeni zoa so azo ni ayeke azo ti tengo zo.
ALA VIVRE NA POPO TI AZO TI TENGO ZO
Na yâ ti akozo ngu so Thomas na Mary asara na kodoro ti Fidji, ala wara angangu kpale mingi. Ala sara akua teti al’heure mingi na yâ ti mbeni ndo so ayeke ngangu mingi nga na yâ ti ndowa. Ala bâ nga ambeni ye ti sioni mingi. Aye tongana bira na popo ti amara, fango awomua, fango amolenge nga na azo ti kodoro ni so ayeke te amba ti ala zo tengo. Nga, mingi ni, azo ti kodoro ni ake ti mä tënë ti Nzapa so ala yeke fa. Mary na kozo molenge ti lo, John, atï kobela, na a ngbâ kete ala kui. Na ngu 1843, Thomas atene: “Li ti mbi akpe kue. . . . Mbi découragé lani kue.” Atâa so kue, Thomas na Mary angbâ lakue ti kanga bê, kpengba mabe ti ala na Jéhovah Nzapa angbâ lakue ti mû na ala ngangu.
So Thomas ahinga kua ti kpakango keke, lo leke na kodoro ti Fidji mbeni mara ti da so ayeke na Europe; kozo ti tene a sara mara ti da ni so na kodoro ni so la. Da ni ayeke da ti keke, na a leke gbe ni na mbeni fason so pupu alingbi ti lï na yâ ti da ni nzoni nga na ambeni fini ye so agboto lê ti azo ti kodoro ti Fidji ni. Kozo si da ni ahunzi, Mary adü use molenge ti lo, Thomas Whitton (3) Williams, so ayeke kotara ti mbi.
Na ngu 1843, Thomas amû maboko na kua ti kiringo na peko ti Évangile ti Jean na yanga ti kodoro ti Fidji; a yeke mbeni kua so ayeke lani ngangu mingi na lo. * Me, lo yeke mbeni zo so amanda ye nzoni na ndo ti azo nde nde nga lo hinga ti bâ yâ ti aye nzoni. Lo sû peko ti arecherche so lo sara na yâ ti mbeni buku ti lo (Fiji and the Fijians [1858]) so afa duti ti azo ti Fidji na popo ti ngu 1800 ti si na ngu 1900.
Thomas akomanse ti wara kpale ti seni na peko ti angangu kua so lo sara na yâ ti ngu 13 na kodoro ti Fidji; ni la, lo na afami ti lo aquitté akiri na Australie. Thomas aninga lani mingi na yâ ti kua ti Nzapa. Na ngu 1891, lo kui na kodoro ti Ballarat, na Victoria.
LO WARA “LOR” NA MBAGE TI EST
Na ngu 1883, Thomas Whitton Williams na wali ti lo, Phoebe (4), nga na amolenge ti ala ague na kodoro ti Perth, na Australie-Occidentale. Use molenge ti ala, Arthur Bakewell (5) Williams, so na pekoni lo ga kotara ti mbi, ayeke lani na ngu gumbaya tongaso.
Na ngoi so Arthur awara ngu 22, lo gi ti wara mosoro na Kalgoorlie, mbeni gbata so a yeke zi lor dä mingi, so ayo kilomètre 600 na mbage ti est ti Perth. Kâ, lo diko mbeni mbeti ti aWamandango Bible, so laso a hinga ala na iri ti aTémoin ti Jéhovah. Lo sara nga abonnement ti Tour ti Ba Ndo na Anglais. Aye so Arthur adiko lani so apika bê ti lo mingi, ni la lo komanse ti fa ni na amba ti lo nga lo sara ambeni bungbi so na ngoi ni lo yeke manda lani Bible na azo. A yeke tongaso la si yeke na yeke kua ti aTémoin ti Jéhovah akomanse ti mû ndo na Australie-Occidentale.
Arthur afa nga na afami ti lo ye so lo yeke manda ni so. Babâ ti lo, Thomas Whitton, ayeda lani na so lo gue na yâ ti bungbi ti aWamandango Bible so, me kete na pekoni babâ ni akui. Mama ti lo, Phoebe nga na aita ti lo ti wali, Violet na Mary, aga nga aWamandango Bible. Violet aga lani pionnier, so ti tene mbeni zo so ayeke mû ngoi mingi ti fa tënë ti Nzapa. Arthur atene so lo yeke lani “mbeni zo so ayeke fa tënë ti Nzapa na bê ti lo kue nga lo yapu na kua ni mingi ahon tanga ti apionnier kue so ayeke lani na Australie-Occidentale.” Peut-être Arthur atene tongaso ndali ti so Violet ayeke fami ti lo, me tapande ti Violet so, so ayapu na kua ti fango tënë, asara lani ngangu mingi na ndo ti amolenge ti Arthur.
A si na mbeni ngoi, Arthur asara mariage na lo gue na Donnybrook, mbeni gbata so a yeke fâ yaka dä mingi, so ayeke na mbeni mbage ti Australie. Kâ, azo ni airi lo “Babâ 1914,” ngbanga ti so lo yeke fa lani tënë mingi na ndo ti aprophétie ti Bible so asara tënë ti ngu ni so. * Hengo lo ndali ti ngu 1914 ni akaï na ngoi so Kozo Bira so Amû Sese Kue ato nda ni. Arthur ayeke fa tënë lakue na aclient so aga ti vo ye na yâ ti magasin ti lo. Lo zia gbâ ti ambeni mbeti ti Nzapa na lê ti fenêtre ti magasin ni. Lo sara nga mbeni mbeti na lê ti fenêtre ni so atene lo yeke mû ande nginza so wungo ni ayeke dollar 280, ti nginza so ayeke tambela na ngoi ni kâ, na zo kue so ayeke fa ande na lo so tënë ti Trinité, so ayeke mbeni fango ye so ayeke na lege ni ape, ayeke na yâ ti Bible. Me zo oko awara nginza ni so ape.
Da ti Williams aga place ti mandango Bible na groupe, nga ndo ti sarango abungbi ti congrégation na Donnybrook. Kete na pekoni, Arthur aleke mbeni Da ti Royaume wala place ti sarango bungbi na yâ ti gbata ni so. A yeke oko ti akozo Da ti Royaume na Australie-Occidentale la. Atâa so lo yeke lani na ngu 70 na ndo ni, lo yeke yü veste na cravate, lo montê na ndo ti mbarata ti lo so a iri lo Doll, na lo gue lo fa tënë na yâ ti ambeni kodoro so ayo mingi na gbata ti Donnybrook.
Ye so andu lani bê ti amolenge ti Arthur mingi ayeke so, atâa so babâ ti ala ayeke kpô mingi nga azo ane lo mingi, lo yapu na kua ti fango tënë. Molenge ti lo Florence (6) asara kua lani tongana missionnaire na Inde. Amolenge ti lo ti koli, Arthur Lindsay (7) na Thomas, asara kua ti ancien teti angu mingi na yâ ti congrégation ti ala tongana ti babâ ti ala.
MBENI PENDERE POMME SO A IRI NI LADY WILLIAMS
Arthur Lindsay Williams, so ayeke babâ ti âta ti mbi, azo mingi ahinga lo nga ala ye lo ndali ti nzoni bê ti lo. Lo yeke lakue nduru ti mû maboko na azo nga lo ne ala. Lo yeke nga mbeni zo so ahinga ti dë yâ ti akeke na dö; na yâ ti ngu 12, lo sö benda fani 18 na amandako ti dengo yâ ti akeke so a sara ni na kodoro ni kâ.
Me, a nzere na Arthur ape ti bâ so molenge ti lo, Ronald (8) (so ayeke âta ti mbi) na so ayeke lani na ngu use, amû dö adë na mbeni kete keke ti pomme so ayeke na tere ti da ti ala. Mama ti Ronald akanga tere ti keke ni nzoni na bongo si akungbi ape. Na keke ti pomme so alë alê ti pomme so anzere ngangu. A iri keke ti pomme ni so Lady Williams. Na pekoni, azo amû maboko ti keke ti pomme ni so agreffé ni na tere ti mbeni keke ti pomme ni nde ti sigigi na mbeni mara ti pomme ni nde so a iri ni “Cripps Pink,” so ayeke mbeni oko ti mara ti apomme so azo ahinga ni mingi ahon atanga ni.
Tongana Âta Ronald, so mbi iri ti mbi lo Gramp, akono awe, lo komanse ti sara anzoni ye. Lo na Âta-wali asara kua teti angu mingi tongana avolontaire ti leke aDa ti Royaume na Australie nga na aZoa ti Salomon. Fadeso, Gramp aga nduru ti wara ngu 80 tongaso awe, me lo ngbâ lakue ti sara kua tongana ancien na yâ ti congrégation ti lo nga lo yeke mû maboko na kua ti lekengo peko ti aDa ti Royaume na Australie-Occidentale.
MBI BÂ NA NENE NI YE TI HERITIER SO MBI WARA
Ti mû gi peko ti aye so a-âta ti e asara, babâ na mama ti mbi, Geoffrey (9) na Janice (10) Williams, asara kue ti fa na ngambe ti mbi ti wali, Katharine (11), nga na mbi (12) ti kpe andia ti Bible. Na ngu 13, mbi komanse ti sara ngangu ti lë songo na Jéhovah. Tongana e gue lani na mbeni kota bungbi, mbi mä Ita John Barr, mbeni membre ti Bebungbi ti aTémoin ti Jéhovah, so ayeke wa amaseka so ayeke na popo ti azo so aga na bungbi ni so, lo tene: “Ala girisa pëpe kota ye so ala yeke na ni so, so ti tene pasa so ala yeke na ni ti hinga Jéhovah nga ti ye lo.” Gi na bï ni so, mbi mû fini ti mbi na Jéhovah. Ngu use na pekoni, mbi komanse ti sara kua ti pionnier.
Laso, mbi yeke na ngia ti fa tënë ti Nzapa teti al’heure mingi legeoko na wali ti mbi, Chloe, na Tom Price, mbeni gbata so a sara kua ti gingo lor dä mingi na mbage ti nord-ouest ti Australie-Occidentale. Me, e yeke sara ambeni kua na tere ni, so amû ngoi ti e mingi ape, ti bâ lege ti abezoin ti e. Ababâ na mama ti mbi nga na ita ti mbi ti wali, Katharine, na koli ti lo, Andrew, ayeke sara kua ti pionnier na Port Hedland, so ayo kilomètre 420 na mbage ti nord. Nga, mbi na Papa e yeke sara kua tongana a-ancien na yâ ti bungbi ti Nzapa ti e.
Ândö, kotara ti mbi Thomas Williams aleke na bê ti lo ti ngbâ ti sara na Jéhovah Nzapa. Mbi yeke na ngia ti wara ye ti héritier so. Mara ti mosoro ti yingo so mbi wara so ayeke mbeni pasa la mbi wara.
^ par. 5 Anuméro ni ague oko na foto ti zo oko oko so ayeke na lembeti 12 nga na 13.
^ par. 6 Kozo, a iri ni Zoa ti Lakemba, na a yeke mbeni zoa so ayeke na mbage ti Est ti Fidji.
^ par. 10 Missionnaire John Hunt la akiri peko ti kota mbage ti Bible so alondo na Matthieu ti si na Apocalypse, na yanga ti kodoro ti Fidji; a sigigi na ni na ngu 1847. Mbeni ye so a pika bê ayeke so, na yâ ni, a sara kua na iri ti Nzapa, “Jiova”, na Marc 12:36, Luc 20:42 nga na Kusala 2:34.
^ par. 16 Bâ mbage so atene “Ambeni tënë ti bâ na ndo ni”, na yâ ti buku Bible afa nyen biani? so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni, na li ti tënë so ayeke: “Ngu 1914


text:
Mbeni bia ti vundu na ndö ti Pharaon nga na Égypte (1-16)
A lu Égypte legeoko na azo so afâ ganza ape (17-32)
32 Na kozo lango ti nze 12 ti ngu 12 ni, Jéhovah akiri asara tënë na mbi, atene:2 “Molenge ti zo, mo he mbeni bia ti vundu* na ndö ti Pharaon, gbia ti Égypte, mo tene:‘Mo yeke lani tongana mbeni ngangu bamara so akono awe* na popo ti amara,me a kanga yanga ti mo awe.‘Mo yeke lani tongana mbeni kota nyama ti ngu-ingo,+ mo yeke gbugburu terê ti mo na yâ ti akota ngu ti mo,mo dö yâ ti angu ni na gere ti mo na mo sara saleté na lê ti akota ngu.’3 Bâ tënë so Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, atene la:‘Na lege ti gbâ ti azo ti amara, mbi yeke bi ande gbanda ti mbi na ndö ti mo,na ala yeke gbu mo ande na yâ ti kota gbanda ti mbi.4 Mbi yeke zia mo na sese,mbi yeke bi mo na yâ ti ngonda.Mbi yeke sara si andeke kue ti nduzu aga aduti na ndö ti mo,na mbi yeke sara si anyama ti ngonda kue ate mo juska yâ ti ala asi.+5 Mbi yeke bi anyama ti terê ti mo na ndö ti ahotonga mbi yeke sara si tanga ti nyama ti terê ti mo so angbâ amû yâ ti apopo-hoto.+6 Mbi yeke sara si mênë ti mo ayuru gbani na sese juska na ndö ti ahotona ayeke mû yâ ti angu so ayeke sua.’7 ‘Na ngoi so mo yeke kui, mbi yeke kanga ande lê ti nduzu na mbi yeke sara si atongoro avuko.Mbi yeke mû ande ambinda ti kanga na lê ti lâ,nga nze ayeke su ande pëpe.+8 Mbi yeke sara si aye kue so ayeke za lumière na lê ti nduzu avuko ndali ti mo,mbi yeke sara si bingo akanga ndö ti kodro ti mo,’ tënë ti yanga ti Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, la.9 ‘Mbi yeke sara ande si bê ti amara mingi aduti na kota vundu na ngoi so mbi yeke gbu azo ti mo ti gue na ala na ambeni mara nde,na yâ ti akodro so mo de mo hinga ni pëpe.+10 Mbi yeke sara si li ti amara mingi akpe kue,na agbia ti ala ayeke dö na mbeto na ngoi so mbi yeke yôro épée ti mbi na lê ti ala.Na lango ti tingo ti mo,ala yeke dö ande lakue na mbeto, zo oko oko ayeke sara mbeto ndali ti fini ti lo.’11 Bâ tënë so Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, atene la:‘Épée ti gbia ti Babylone ayeke ga ande na ndö ti mo.+12 Mbi yeke sara si gbâ ti azo ti mo kue akui kuâ ti épée na maboko ti angangu zo ti bira.Ala so ayeke sara sioni mingi na zo ahon tanga ti amara kue.+Ala yeke sara si baba ti Égypte atï na sese, na a yeke futi ande gbâ ti azo ti lo kue.+13 Mbi yeke futi anyama ti lo kue so ayeke na terê ti akota ngu ti lo,+na gere ti zo wala li ti gere ti anyama ayeke buba lê ti angu ni mbeni pëpe.’+14 ‘Na ngoi ni so, mbi yeke sara si lê ti angu ti kodro ni so avuru,na mbi yeke sara si akota ngu asua tongana mafuta,’ tënë ti yanga ti Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, la.15 ‘Na ngoi so mbi yeke sara si Égypte aga benyama na mbi zi aye kue so ayeke na yâ ti kodro ni,+na ngoi so mbi yeke futi azo ti kodro ni kue,ala yeke hinga so mbi yeke Jéhovah.+16 ‘So ayeke bia ti vundu, azo ayeke he ni ande biani.Amolenge-wali ti amara ayeke he ni ande.Ala yeke he ni ande na ndö ti Égypte nga na ndö ti gbâ ti azo ti lo,’ tënë ti yanga ti Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, la.”17 Na yâ ti ngu 12 ni, na lango 15 ti nze ni, Jéhovah asara tënë na mbi, atene:18 “Molenge ti zo, mo toto na ndö ti gbâ ti azo ti Égypte na mo tokua lo na ndo so ayeke na gbe ti sese, lo na amolenge-wali ti amara so ayeke ngangu mingi, legeoko na azo so ayeke descend na yâ ti dû.*19 “‘Mo hon zo wa na pendere ti mo ni? Mo gue na gbe ti sese kâ, na mo lango legeoko na azo so afâ ganza pëpe so!’20 “‘Ala yeke kui na popo ti azo so akui kuâ ti épée.+ A zia lo na lê ti épée; a gboto lo legeoko na gbâ ti azo ti lo kue.21 “‘Kâ na yâ ti Dû ti kuâ ni,* angangu zo ti bira ayeke sara ande tënë na lo nga na azo so amû maboko na lo. Ala yeke descend ande biani na gbe ti sese; ala yeke kui kuâ ti épée na ala yeke lango gï tongana azo so afâ ganza pëpe.22 Assyrie na bungbi ti azo ti lo kue ayeke kâ. Adû ti kuâ ti ala kue angoro lo, ala kue a fâ ala na épée.+23 Adû ti kuâ ti lo ayeke kâ na yâ ti dû,* bungbi ti azo ti lo angoro dû ti kuâ ti lo, ala kue so akui kuâ ti épée, ngbanga ti so ala sara si mbeto aga na yâ ti kodro ti azo so ayeke na fini.24 “‘Élam+ ayeke kâ na gbâ ti azo ti lo so angoro dû ti kuâ ti lo, ala kue so a fâ ala na épée. Ala yeke azo so afâ ganza pëpe, ala descend na ni tongaso na ndo so ayeke na gbe ti sese, ala so asara si mbeto aga na yâ ti kodro ti azo so ayeke na fini. Ala yeke yô kamene ti ala na ndö ti ala legeoko na ala so ayeke descend na yâ ti dû.*25 A yeke na popo ti azo so a fâ ala awe si a leke gbogbo ndali ti lo nga ndali ti gbâ ti azo ti lo kue so angoro adû ti kuâ ti lo. Ala kue ayeke azo so afâ ganza pëpe, so a fâ ala na épée ngbanga ti so ala sara si mbeto aga na yâ ti kodro ti azo so ayeke na fini. Ala yeke yô ande kamene ti ala na ndö ti ala legeoko na ala so ayeke descend na yâ ti dû.* A zia lo na popo ti azo so a fâ ala awe.26 “‘Kâ, a yeke wara Méshek na Tubal+ nga na gbâ ti azo ti ala kue. Adû ti kuâ ti lo angoro lo kue. Ala kue ayeke azo so afâ ganza pëpe, a kpo yâ ti ala na épée, ngbanga ti so ala sara si mbeto aga na yâ ti kodro ti azo so ayeke na fini.27 Ala yeke lango legeoko na angangu zo ti bira so a fâ ala na ganza pëpe, ala so akui, ala so adescend na Dû ti kuâ* na aye ti bira ti ala. Ala yeke zia a-épée ti ala na gbe ti li ti ala,* na asiokpari ti ala ayeke na ndö ti abio ti ala, ngbanga ti so ala sara si mbeto aga na yâ ti kodro ti azo so ayeke na fini.28 Me ti mo, a yeke neka mo ande na popo ti azo so afâ ganza pëpe na mo yeke lango legeoko na ala so akui kuâ ti épée.29 “‘Édom+ ayeke kâ, agbia ti lo nga amokonzi ti lo kue, ala so, atâa so ngangu ti ala ayeke mingi, a zia ala na popo ti ala so a fâ ala na épée. Ala nga ala lango legeoko na azo so afâ ganza pëpe+ nga na ala so ayeke descend na yâ ti dû.*30 “‘Amokonzi kue ti nord ayeke kâ legeoko na azo kue ti kodro ti Sidon,+ ala so adescend na gbe ti sese na kamene legeoko na ala so a fâ ala, atâa so ala zia mbeto na yâ ti azo ndali ti ngangu so ala yeke na ni. Ala yeke azo so afâ ganza pëpe, ala yeke lango ande legeoko na ala so a fâ ala na épée nga ala yeke yô kamene ti ala na ndö ti ala legeoko na ala so ayeke descend na dû.*31 “‘Pharaon ayeke bâ ande aye so kue, bê ti lo ayeke dë ndali ti aye kue so asi na gbâ ti azo ti lo.+ Pharaon nga na aturugu ti lo kue ayeke kui ande kuâ ti épée’, tënë ti yanga ti Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, la.32 “‘So Pharaon asara si mbeto aga na yâ ti kodro ti azo so ayeke na fini, a yeke mû lo nga na gbâ ti azo ti lo kue ti zia ala ande ala lango na terê ti azo so afâ ganza pëpe, na terê ti ala so a fâ ala na épée,’ tënë ti yanga ti Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, la.”


text:
David ate mapa so a zia na gbele Nzapa na Nob (1-9)
Na Gath, David asara mo bâ mo tene lo yeke zo ti fou (10-15)
21 Na pekoni, David asi na ndo ti prêtre Ahimélec, na kodro ti Nob.+ Na ngoi so Ahimélec atingbi na David, terê ti lo akomanse ti dö, na lo tene na lo: “Mo yeke gï mo oko ngbanga ti nyen? Mbeni zo ayeke na terê ti mo ape ngbanga ti nyen?”+2 David akiri tënë na prêtre Ahimélec, lo tene: “Gbia amû yanga na mbi ti sara mbeni kua, me lo tene na mbi, lo tene: ‘Kua so mbi tokua mo ti sara nga na ye so mbi fa na mo ti sara so, mo sara tënë ni na zo oko pëpe.’ Mbi mä terê na azo ti mbi ti tene e wara terê na mbeni ndo.3 Tongana mo yeke na mapa oku wala mbeni ye nde ti mû na mbi, mo peut ti mû ni na mbi senge.”4 Me prêtre ni atene na David: “Senge mapa ayeke dä pëpe, gï ti so a zia ni na gbele Nzapa.+ Amaseka ni alingbi ti te ni gï tongana ala ndu wali pëpe.”*+5 David atene na prêtre ni: “Ti tâ tënë ni, e ndu wali pëpe, tongana ti so e yeke sara ka lakue na ngoi so e gue ti sara bira.+ Asingana akua so ayeke akua ti Nzapa ape si amaseka ni asara kue ti ga sioni pëpe so, si kua ti so ayeke nzoni-kue so?”6 Amapa ayeke dä so a zia ni na gbele Jéhovah+ me a zi ni na a zia afini ni na place ni na lango ni so. Tongaso, prêtre ni amû angbene mapa ni so na David, ndali ti so mbeni nde ayeke dä pëpe.7 Mbeni zo ti kua ti Saül ayeke dä na lango ni so; a gbanzi lo na gbele Jéhovah. Iri ti lo ayeke Doëg,+ zo ti Édom,+ mokonzi ti aberger ti Saül.8 David atene na Ahimélec: “Mbeni likongo wala épée ayeke dä? Mbi ga na épée ti mbi nga na aye ti bira ti mbi pëpe, ndali ti so gbia ahunda ti tene mbi hon hio ndali ti kua ni.”9 Prêtre ni atene: “Épée ti Goliath,+ Philistin so mo fâ lo lani na yâ ti Popo-hoto* ti Élah,+ ayeke ge. A kanga ni na yâ ti bongo, a zia ni na peko ti éphod.+ Tongana mo ye ti mû ni, mo lingbi ti mû ni ndali ti so gï ni la ayeke dä.” David atene: “Mbeni épée ti lingbi na ni ayeke dä pëpe. Mû ni na mbi.”10 Na lango ni so, David alondo lo ngbâ ti kpe yongoro+ na Saül. Lo gue ngbii lo si na ndo ti Akish, gbia ti Gath.+11 Awakua ti Akish atene na lo: “So David, gbia ti kodro ni la ape? A yeke lo so lani na ngoi so azo ayeke dodo, ala he bia na iri ti lo, atene:‘Saül afâ azo saki oko, saki oko,David afâ ti lo azo saki bale-oko, saki bale-oko so la ape’?”+12 David agi bê ti lo mingi ndali ti tënë so ala tene so, na mbeto+ ti Akish, gbia ti Gath, asara lo mingi.13 Tongaso, na ngoi so lo yeke na gbele azo ni,* lo sara si ala bâ atene lo yeke zo ti fou+ nga lo sara ye tongana zo ti fou. Lo kpaka ambeni ye kirikiri na terê ti yanga ti gbagba ti gbata ni nga lo zia si ngu ti yanga ti lo ayuru na yâ ti kuä ti yanga ti lo.14 Akish atene na awakua ti lo: “Ala bâ kue so lo yeke zo ti fou! Ala ga na lo na mbi ge ngbanga ti nyen?15 Azo ti fou amanke ge si mbi yeke na bezoin ti tene mbeni zo asara ye ti fou na gbele mbi? Zo ti fou tongaso adoit ti lï na yâ ti da ti mbi?”


text:
Fini kode ti dutingo na fini na lege ti batême na yâ ti Christ (1-11)
Ala zia lege pëpe na siokpari ti komande na yâ ti terê ti ala (12-14)
E londo na gbe ti ngbâa ti siokpari e ga angbâa ti Nzapa (15-23)
Futa ti siokpari ayeke kuâ; matabisi ti Nzapa ayeke fini (23)
6 E yeke tene ande nyen? E yeke ngbâ ande ti sara siokpari si kota nzobe ti Nzapa awu mingi?2 Oko pëpe! So e kui awe na lege ti siokpari so,+ e yeke ngbâ ti duti na yâ ti siokpari ni tongana nyen?+3 Wala ala hinga pëpe so e kue so a batize e na yâ ti Christ Jésus awe,+ a batize e na yâ ti kuâ ti lo?+4 Tongaso a lu e legeoko na lo na lege ti batême ti e na yâ ti kuâ ti lo,+ si legeoko tongana ti so a zingo Christ na kuâ na lege ti gloire ti Babâ ni, a lingbi e nga kue e tambela na yâ ti mbeni fini kode ti dutingo na fini.+5 Tongana e ga oko na lo na lege ti kuâ so akpa ti lo,+ e yeke ga ande nga oko na lo biani na lege ti zingongo na kuâ so akpa ti lo.+6 E hinga so a pika ngbene sarango ye ti terê ti e na pointe legeoko na lo+ na ndö ti keke awe, si terê ti e ti siokpari alingbi ti sara mbeni ye oko pëpe,+ tongaso si e ngbâ ti duti angbâa ti siokpari mbeni pëpe.+7 Ndali ti so zo so akui awe, a zi* siokpari ti lo na li ti lo awe.8 Nga, tongana e kui legeoko na Christ awe, e mä na bê so e yeke duti ande nga na fini legeoko na lo.9 E hinga so Christ, so a zingo lo na kuâ fadeso awe,+ ayeke kui mbeni pëpe.+ Kuâ ayeke na ngangu na ndö ti lo mbeni pëpe.10 Kuâ so lo kui, lo kui ti lungula siokpari gï fani oko biani biani awe.+ Me fini so lo duti na ni, lo duti na ni ndali ti Nzapa.11 Legeoko nga, zia ala bâ terê ti ala so ala kui awe na lege ti siokpari, me ala yeke duti na fini ndali ti Nzapa na lege ti Christ Jésus.+12 Ni la, ala zia lege pëpe na siokpari ti ngbâ ti komande tongana gbia na yâ ti terê ti ala so ayeke kui kuingo+ ti tene ala sara ye alingbi na anzara ti bê ti ala.13 Nga ala ngbâ ti mû amembre ti terê ti ala ti mû na siokpari pëpe tongana aye ti bira ti ye so ayeke mbilimbili pëpe, me ala mû terê ti ala na Nzapa tongana azo so ayeke lani akuâ si ayeke na fini fadeso, nga ala mû amembre ti terê ti ala na Nzapa tongana aye ti bira ti ye so ayeke mbilimbili.+14 A lingbi siokpari aduti na ngangu na ndö ti ala pëpe, ala yeke na gbe ti ndia pëpe,+ me na gbe ti kota nzobe ti Nzapa.+15 Tongaso, e yeke tene ande nyen? E yeke sara ande siokpari ngbanga ti so e yeke na gbe ti ndia pëpe, me na gbe ti kota nzobe ti Nzapa?+ Oko pëpe!16 Ala hinga pëpe so tongana ala fa terê ti ala na mbeni zo tongana angbâa ti mä yanga ti lo, ala yeke angbâa ti lo ngbanga ti so ala mä yanga ti lo?+ Tongana ala yeke angbâa ti siokpari,+ a yeke ti si na kuâ,+ na tongana ala yeke angbâa ti mango yanga, a yeke ti si na mbilimbili.17 Me singila na Nzapa so atâa so ala yeke lani angbâa ti siokpari, ala ga azo so ayeda na bê ti ala kue na mara ti fango ye so a zia na maboko ti ala.18 Biani, ndali ti so a zi ala na gbe ti siokpari awe,+ ala ga angbâa ti mbilimbili.+19 Ndali ti wokongo ti mitele ti ala, mbi yeke sara tënë na ala na atënë so zo ayeke mä yâ ni: ndali ti so legeoko tongana ti so ala fa lani amembre ti terê ti ala na sioni ye nga na ye so akpe ndia pëpe tongana angbâa ti wara na pekoni ye so akpe ndia pëpe, fadeso nga ala fa amembre ti terê ti ala na mbilimbili tongana angbâa ti wara na pekoni dutingo so ayeke nzoni-kue.+20 Ndali ti so na ngoi so ala yeke lani angbâa ti siokpari, ala yeke na gbe ti mbilimbili pëpe.21 Tongaso, na ngoi ni so, lengo ni so ala yeke lë ka lani ayeke nyen? A yeke aye so asara ala kamene fadeso. Ndali ti so nda ti aye so kue ayeke kuâ.+22 Me, fadeso, so a zi ala awe na gbe ti siokpari na ala ga angbâa ti Nzapa, ala yeke lë lengo ti ala na lege ti dutingo so ayeke nzoni-kue,+ nga na nda ni a yeke fini ti lakue lakue.+23 Ndali ti so futa ti peko ti siokpari ayeke kuâ,+ me matabisi so Nzapa amû ayeke fini ti lakue lakue+ na lege ti Christ Jésus Seigneur ti e.+


text:
Yenga ti 11-17 septembre
ÉZÉCHIEL 46-48
Bia 134 na sambela
Atënë ti tongo nda ni (ahon pn. 3 pëpe)
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
“Aye ti nzoni so azo ti Israël so akiri na kodro ti ala ayeke wara”: (pn. 10)
Éz 47:1, 7-12—Sese so ala kiri asara kodro dä so ayeke lë alê ti kobe mingi (w99-F 1/3 l. 10 par. 11-12)
Éz 47:13, 14—Sewa oko oko ayeke wara mbeni héritage (w99-F 1/3 l. 10 par. 10)
Éz 48:9, 10—Kozo si a kangbi sese ni na azo ni, a yeke ‘zia mbeni mbage ni nde’ tongana mbeni “matabisi” na Jéhovah
-
Gi anzoni ye so ayeke na yâ ti Bible: (pn. 8)
Éz 47:1, 8; 48:30, 32-34—Ngbanga ti nyen aJuif so a gue na ala na ngbâa aku pëpe ti tene anzene nzene ye kue ti yâ ti vision ti temple so Ézéchiel abâ aga tâ tënë? (w99-F 1/3 l. 11 par. 14)
Éz 47:6—Ngbanga ti nyen a iri Ézéchiel “Molenge ti zo”? (it-1 903)
Nyen la dikongo Bible ti yenga so afa na mo na ndö ti Jéhovah?
Ambeni nzoni ye wa la mo wara na yâ ti dikongo Bible ti yenga so?
-
Dikongo Bible: (ahon pn. 4 pëpe) Éz 48:13-22
MAÏ AKODE TI FANGO TËNË TI MO
Kozo tingbingo terê: (ahon pn. 2 pëpe) Kota mama-tene ti wp17.5. Zia mbeni tënë ndali ti vizite ti peko.
Vizite: (ahon pn. 4 pëpe) wp17.5. A zia périodique ni so na zo ni na ngoi ti vizite so ahon. Fa tongana nyen ti sara vizite nga mû na zo ni mbeni mbeti so e yeke sara na étude na azo.
Étude: (ahon pn. 6 pëpe) bh l. 34 par. 17. Tisa zo ni na bungbi.
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Bia 28
Bezoin ti congrégation: (pn. 8) Mo lingbi ti soro mbeni ye nde wala ti sara lisoro na ndö ti ye ti manda so ayeke na yâ ti Annuaire. (yb17 l. 64-65)
Ambeni kpengba kua so a sara: (pn. 7) Zia vidéo Ambeni kpengba kua so a sara ti nze ti septembre.
Mandango Bible ti Congrégation: (pn. 30) kr chap. 17 par. 19-20, encadré “A-ekole so afa kode ti sarango kua na awakua ti Royaume ni,” kiri na ndö ti encadré “Royaume ni ayeke biani tâ ye na lê ti mo?”
Kiri kete na ndö ti ye so ala manda nga fa ye so ala yeke bâ na yenga ti peko (pn. 3)
Bia 11 na sambela


text:
Jérémie awa Sédécias ti zia terê ti lo na maboko ti azo ti Chaldée (14-28)
38 Andâ Shéphatiah molenge ti Mattan, Guédaliah molenge ti Pashhur, Jucal+ molenge ti Shélémiah nga na Pashhur+ molenge ti Malkijah amä tënë so Jérémie ayeke tene na azo ni kue, atene:2 “Bâ tënë so Jéhovah atene la: ‘Ala so angbâ na yâ ti gbata so, ala yeke kui ande na lege ti épée, na lege ti kota nzara nga na lege ti sioni kobela so amû ndo.+ Me zo so azia terê ti lo na maboko ti azo ti Chaldée, lo yeke ngbâ na fini, fini* ti lo ayeke ngbâ na lo tongana ye so zo agbu na peko ti bira, na lo yeke sö fini* ti lo.’+3 Bâ tënë so Jéhovah atene la: ‘Mbi yeke zia gbata so na maboko ti aturugu ti gbia ti Babylone, na lo yeke mû ni.’”+4 Tongaso, amokonzi ni atene na gbia ni: “Mo mû yanga si a fâ koli so,+ ndali ti so na lege ti atënë so lo yeke tene so, lo yeke sara si bê ti aturugu so angbâ na yâ ti gbata ni nga na bê ti azo ti gbata ni kue anze. Lo ye si azo ti gbata so aduti na siriri pëpe, me lo ye si ye ti vundu aga na ndö ti ala.”5 Gbia Sédécias atene na ala: “Bâ, lo la na maboko ti ala so, ndali ti so mbi gbia mbi lingbi ti kanga lege na ala pëpe.”6 Ni la, ala gbu Jérémie ala bi lo na yâ ti dû so a bata ngu dä si ayeke na yâ ti da ti Malkijah molenge ti gbia ni, ndo ni so ayeke na yâ ti Lacour-ti-agarde.+ Ala descend na Jérémie na kamba na yâ ti dû ni. Ngu ayeke na yâ ti dû ni pëpe, gï popoto la ayeke dä, na Jérémie akomanse ti lï na yâ ti popoto ni.7 Ébed-Mélec,+ so ayeke zo ti Éthiopie nga kota zo na da ti gbia, amä so ala bi Jérémie na yâ ti dû so a bata ngu dä so. Andâ gbia ni ayeke duti na yanga ti gbagba so a iri ni Yanga-ti-gbagba-ti-Benjamin.+8 Tongaso, Ébed-Mélec asigi na yâ ti da ti gbia, lo gue lo sara tënë na gbia ni, lo tene:9 “Gbia, seigneur ti mbi, ye so azo so asara na Jérémie so ayeke sioni mingi. Ala bi lo na yâ ti dû so a yeke bata ngu dä so, nzara ayeke fâ ande lo na yâ ni kâ ndali ti so kobe* ayeke na yâ ti gbata ni pëpe.”+10 Tongaso, gbia ni amû yanga na Ébed-Mélec, zo ti Éthiopie, lo tene: “Mo mû akoli 30 na terê ti mo na ndo so, na mo gboto prophète Jérémie na yâ ti dû ni na gigi si lo kui kâ pëpe.”11 Tongaso, Ébed-Mélec amû azo ni na terê ti lo ala lï na yâ ti da* ti gbia ni na ndo so ayeke na gbe ti ndo so a yeke bata amosoro dä,+ ala mû agbagbara chiffon nga na agbagbara yanga ti bongo so ala kanga ni na yanga ti kamba si ala yôro ni na Jérémie na yâ ti dû ni kâ.12 Na pekoni Ébed-Mélec, so ayeke zo ti Éthiopie, atene na Jérémie: “Mo zia achiffon ni na abongo ni so na gbe ti maboko ti mo, mo zia kamba ni ahon na ndö ti abongo ni.” Jérémie asara tongana ti so lo tene so.13 Ala gboto Jérémie na kamba ni si ala sigi na lo na yâ ti dû ni. Na pekoni, Jérémie angbâ na yâ ti Lacour-ti-agarde ni.+14 Gbia Sédécias atokua a iri prophète Jérémie ti ga ti wara lo na ota yanga-da ni, so ayeke na yâ ti da ti Jéhovah; gbia ni atene na Jérémie: “Mbi ye ti hunda mbeni tënë na mo. Me mo honde ye oko na mbi pëpe.”15 Tongaso Jérémie atene na Sédécias: “Tongana mbi fa ni na mo, mo yeke fâ mbi. Nga tongana mbi mû wango na mo, mo yeke mä mbi ande pëpe.”16 Gbia Sédécias adeba yanga ti lo na Jérémie gï ala use, lo tene: “Ti tâ tënë ni so Jéhovah ayeke na fini, lo so lo mû na e fini* so, mbi yeke fâ mo pëpe nga mbi yeke zia mo pëpe na maboko ti azo so ayeke gi ti fâ mo.”*17 Tongaso, Jérémie atene na Sédécias: “Bâ tënë so Jéhovah, Nzapa ti aturugu, Nzapa ti Israël, atene la: ‘Tongana mo zia terê ti mo na maboko ti amokonzi ti gbia ti Babylone, mo yeke ngbâ ande na fini* nga a yeke gbi gbata so pëpe, mo na azo ti da ti mo ayeke ngbâ na fini.+18 Me tongana mo ke ti zia terê ti mo na maboko ti amokonzi ti gbia ti Babylone, mbi yeke zia gbata so na maboko ti azo ti Chaldée, ala yeke gbi ni na wâ+ na mo yeke kpe ande na yâ ti maboko ti ala pëpe.’”+19 Gbia Sédécias atene na Jérémie: “Mbi sara mbeto ti aJuif so amû peko ti azo ti Chaldée so, ndali ti so tongana a zia mbi na maboko ti ala, ala lingbi ti sara pasi mingi na mbi.”20 Me Jérémie atene na lo: “A yeke zia mo na maboko ti ala pëpe. Pardon, mo mä tënë ti Jéhovah so mbi yeke tene na mo so, na ye ayeke ga ande nzoni na mo, na mo yeke* ngbâ na fini.21 Me tongana mo ke ti zia terê ti mo na maboko ti azo ti Chaldée, tënë so Jéhovah afa na mbi la:22 Bâ, awali kue so angbâ na yâ ti da ti gbia ti Juda, a ngbâ ti mû ala ti gue na ala na amokonzi ti Babylone,+ na ala yeke tene ande na ndö ti mo atene:‘Akoli so mo zia bê ti mo kue na ala* so, ala handa mo na ala kinda mo awe.+Ala sara si gere ti mo alï na yâ ti popoto.Fadeso, ala dö mo ala zia awe.’23 A yeke mû ande awali ti mo kue nga na amolenge ti mo kue ti gue na ala na azo ti Chaldée, mo yeke kpe ande na yâ ti maboko ti ala pëpe. Me gbia ti Babylone ayeke gbu mo,+ na ndali ti mo, a yeke gbi ande gbata so na wâ.”+24 Tongaso, Sédécias atene na Jérémie: “Mo sara tënë ti aye so na zo oko pëpe, si a fâ mo pëpe.25 Tongana amokonzi ni amä so mbi sara tënë na mo fade, si ala ga ahunda mo, atene: ‘Pardon, tënë ti nyen la mo tene fade na gbia so? Mo honde ye oko na e pëpe, e yeke fâ mo pëpe.+ Gbia atene fade tënë ti nyen na mo?’26 Tongaso, fade mo kiri tënë na ala, mo tene: ‘Mbi ngbâ fade ti voro terê ti mbi na gbia ti tene lo kiri na mbi pëpe na yâ ti da ti Jéhonathan si mbi kui kâ pëpe.’”+27 Na pekoni, amokonzi ni kue aga na terê ti Jérémie ala hunda lo na ndö ti tënë ni. Lo tene na ala atënë kue so gbia ni amû fade yanga na lo ti tene ni so. Tongaso, ala sara tënë na lo mbeni pëpe, ndali ti so zo oko amä tënë so lo na gbia ni ayeke tene fade so pëpe.28 Jérémie angbâ na yâ ti Lacour-ti-agarde+ juska na lango so a mû Jérusalem. Lo ngbâ lani kâ la si a mû Jérusalem so.+


text: Na mokonzi ti azo ti pikango mozoko. Bia ti David.31 Jéhovah, mbi kpe na mo ti bata terê ti mbi.+Zia si a bi kamene na lê ti mbi pëpe.+Sö mbi ndali ti so mo yeke mbilimbili.+2 Dengi mê ti mo na mbi.Ga hio mo sö mbi.+Ga mbeni ngangu gbagba so ayeke na ndö ti hoto, si mbi bata terê ti mbi dä,mbeni ngangu gbagba ti sö mbi.+3 Mo yeke kota tênë ti mbi na ngangu gbagba ti mbi;+ndali ti iri ti mo,+ mo yeke gue na mbi na mbeni ndo, na mo yeke fa lege na mbi.+4 Mo yeke zi mbi na yâ ti gbanda so na hondengo ni ala zia ti tene agbu mbi,+ndali ti so mo yeke ngangu gbagba ti mbi.+5 Mbi zia yingo ti mbi na maboko ti mo.+Jéhovah, Nzapa ti tâ tënë,*+ mo zi mbi.6 Mbi ke azo so avoro ayanda, so ayeke asenge senge ye;me ti mbi, mbi zia bê ti mbi na ndö ti Jéhovah.7 Mbi yeke duti na ngia mingi ndali ti tâ ndoye ti mo,ngbanga ti so mo bâ pasi ti mbi;+mo hinga kota vundu ti mbi.*8 Mo zia mbi pëpe na maboko ti wato ti mbi,me mo sara si mbi luti na mbeni ndo so a peut ti sara sioni na mbi dä pëpe.*9 Jéhovah, sara nzoni bê na mbi, ndali ti so mbi yeke na yâ ti vundu.Vundu asara si lê ti mbi afatigué,+ nga terê ti mbi kue* awoko.+10 Gigi ti mbi asi singo na vundu,+nga gigi ti mbi kue asi singo na dema.+Ngangu ti mbi ague ti hunzi ndali ti faute ti mbi;abio ti mbi kue awoko.+11 Awato ti mbi kue ahe mbi hengo,+mingi ni a yeke avoizin ti mbi.Mbi ga ye so amû mbeto na azo so ahinga mbi.Tongana ala bâ mbi na popo ti azo, ala kpe ala hon.+12 Ala bi bê ti ala na ndö ti mbi pëpe na ala girisa mbi awe, mo bâ mo tene mbi kui awe;mbi ga tongana mbeni fango ta.13 Mbi mä gbâ ti asioni tënë so azo ayeke diko na terê ti mbi;ye ti mungo mbeto na zo angoro mbi kue.+Tongana ala bungbi tongana zo oko ti ke mbi,ala mä terê ti zi fini* ti mbi.+14 Me mbi zia bê ti mbi na ndö ti mo, Jéhovah.+Mbi tene: “Mo yeke Nzapa ti mbi.”+15 Alango* ti mbi ayeke na yâ ti maboko ti mo.Zi mbi na maboko ti awato ti mbi nga na azo so ayeke sara ye ti ngangu na mbi.+16 Zia si lumière ti lê ti mo aza na ndö ti mbi wakua ti mo.+Na lege ti tâ ndoye ti mo, sö mbi.17 Jéhovah, zia kamene na lê ti mbi pëpe na ngoi so mbi toto na mo.+Zia kamene agbu azo ti sioni;+zia si yanga ti ala akanga na yâ ti Dû ti kuâ.*+18 Zia si yanga ti azo ti mvene akanga,+yanga ti azo so baba apusu ala ti sara sioni tënë na terê ti azo ti mbilimbili na fandara nga na nengo zo pëpe.19 Nzoni ti mo ayeke mingi!+Mo bata ni ndali ti azo so akpe mbeto ti mo;+mo fa ni na gbele azo kue, ndali ti azo so akpe na mo ti bata terê ti ala.+20 Mo yeke honde ala na ndo so mo yeke dä, na mbeni ndo so zo ahinga ni pëpe+si ye so azo amä terê ti sara na ala awara ala pëpe;mo yeke honde ala na yâ ti kpangba ti mosi aye ti sioni so azo aleke ti sara na ala awara ala pëpe.+21 Zia si a sepela Jéhovah,ndali ti so lo fa tâ ndoye na mbi+ na mbeni lege so apika bê mingi, na ngoi so mbi yeke na yâ ti mbeni gbata so awato asara camp na terê ni.+22 Âdu ti mbi, li ti mbi aga kirikiri si mbi tene:“Mbi yeke kui na gbele mo!”+Me mo mä dema so mbi dema na mo ti mû maboko na mbi na ngoi so mbi toto na mo.+23 Ala azo kue so ayeke be-ta-zo na Jéhovah, ala ndoye lo!+Jéhovah ayeke bata azo so ayeke be-ta-zo,+me azo kue so asara ye na fandara, lo yeke punir ala ngangu mingi.+24 Ala kue so ayeke ku Jéhovah,+ala sara mbeto pëpe nga ala kpengba terê ti ala!+


text:
Jérusalem ti nduzu ayeke ngbâa pëpe, lo yeke mama ti e (26)
4 Mbi tene, atâa so héritier ni ayeke seigneur na ndö ti aye kue, na yâ ti angoi so lo ngbâ kete molenge, lo hon terê na mbeni ngbâa oko pëpe,2 me lo yeke na gbe ti azo so ayeke bâ ndo na ndö ti lo nga na gbe ti azo ti bango lege ti aye ti yâ ti da ni juska ti si na lango so babâ ti lo afa ni kozo awe.3 Legeoko nga, e nga kue, na ngoi so e de lani amolenge, aye ti dunia so,+ so ayeke tongana aye ti amolenge, angbâ ti mû e na ngbâa.4 Me tongana ngoi ni alingbi kue awe, Nzapa atokua Molenge ti lo, so mbeni wali la si adü lo+ nga lo duti na gbe ti ndia,+5 si lo zi ala so ayeke na gbe ti ndia na vongo ala,+ tongaso si a lingbi ti mû e ti ga amolenge ti Nzapa.+6 Ndali ti so ala yeke amolenge ti Nzapa, Nzapa atokua yingo+ ti Molenge ti lo na yâ ti bê ti e+ si a dekongo, atene: “Abba,* Babâ!”+7 Tongaso, mo yeke ngbâa mbeni pëpe, me mo yeke mbeni molenge ti Nzapa; ni la, tongana mo yeke mbeni molenge ti Nzapa, Nzapa asara nga si mo ga mbeni héritier.+8 Ye oko, so lani ala hinga Nzapa pëpe so, ala yeke sara kua tongana angbâa na ala so ayeke biani anzapa pëpe.9 Me fadeso, so ala hinga Nzapa awe so, wala biani so Nzapa ahinga ala awe so, a sara tongana nyen la si ala kiri na terê ti aye so ayeke abuba ye+ nga aye ti amolenge na ala ye ti kiri ti duti angbâa ti aye ni so?+10 Ala ngbâ ti bata ngangu mingi ambeni lango, ambeni nze,+ ambeni ngoi nga na ambeni ngu.11 Mbeto asara mbi ngbanga ti ala, so peut-être ngangu kua so mbi sara lani ndali ti ala so ayeke ngbâ gï senge senge.12 Aita, mbi voro ala, ala ga tongana mbi, ngbanga ti so mbi kue mbi yeke ândö tongana ala.+ Ala sara lani mbeni ye ti sioni na mbi pëpe.13 Me ala hinga so a yeke lani ndali ti mbeni kobela so ayeke na terê ti mbi la mbi wara lege ti fa na ala nzoni tënë ti kozoni.14 Atâa so kobela ti mbi ni ayeke lani mbeni tara ndali ti ala, ala zere mbi ndali ni pëpe wala ala ke mbi* ndali ni pëpe, me ala yamba mbi tongana mbeni ange ti Nzapa, tongana Christ Jésus.15 Tongaso, ngia so ala yeke na ni lani so ayeke na ndo wa? Mbi hinga biani mbi tene so tongana fade lege ayeke dä, ka ala yeke zi tâ lê ti ala ti mû na mbi.+16 Tongaso, mbi ga wato ti ala ngbanga ti so mbi tene tâ tënë na ala?17 Azo ni aye gï ti mû ala mungo na mbage ti ala, me a yeke na nzoni bê pëpe, ndali ti so azo ni so aye gï ti zi ala na terê ti mbi, tongaso si ala ye gï ti mû peko ti azo ni so.18 Ye oko, a yeke nzoni ye mingi tongana zo agi na bê ti lo kue ti mû ala na mbage ti lo ndali ti mbeni ye so ayeke tâ nzoni, na lo sara tongaso na ngoi kue, me gï pëpe na ngoi so mbi yeke na terê ti ala,19 amolenge ti mbi,+ ala so mbi kiri mbi yeke mä songo ti dungo ala juska Christ amaï kue na yâ ti ala.20 Me mbi ye ti duti na terê ti ala gï fafadeso na ti sara tënë na ala na mbeni lege nde, ngbanga ti so li ti mbi akpe kue ndali ti ala.21 Ala tene na mbi si, ala so aye ti duti na gbe ti ndia so: Ala mä Ndia ni ape?22 Na tapande, Mbeti ti Nzapa atene so Abraham awara lani amolenge-koli use, lo dü oko na wali so ayeke ngbâa+ na lo dü mbeni na wali so ayeke ngbâa pëpe.+23 Me ti lo so wali so ayeke ngbâa si adü lo, lo dü lo tongana ti so azo ayeke dü ka na ni;*+ ti lo so wali so ayeke ngbâa pëpe si adü lo, lo dü lo na lege ti mbeni zendo.+24 Aye so aduti tongana mbeni toli; awali so aduti tapande ti ambele use: oko ni ayeke ti Hoto ti Sinaï,+ so a dü amolenge ti ga angbâa, a yeke Agar.25 Agar ayeke tapande ti Sinaï,+ mbeni hoto so ayeke na Arabie, na lo lingbi na Jérusalem ti laso, ndali ti so lo na amolenge ti lo ayeke angbâa.26 Me Jérusalem ti nduzu ayeke ngbâa pëpe, lo yeke mama ti e.27 Biani, Mbeti ti Nzapa atene: “Mo duti na ngia wali-ngombo so mo dü molenge pëpe so; mo sungba na ngia na mo dekongo na ngia, mo wali so mo mä songo ti dungo molenge pëpe so; ndali ti so amolenge ti wali so koli ni adö lo azia ayeke mingi ahon amolenge ti lo so ayeke wali ti koli ni.”+28 Aita, ala yeke amolenge ti zendo ni legeoko tongana ti so Isaac ayeke ni ândö.+29 Me legeoko tongana ti so ândö molenge so a dü lo tongana ti so azo ayeke dü ka na ni* akomanse ti sara ye ti ngangu na molenge ni so a dü lo na lege ti yingo so,+ laso ye ni ayeke nga tongaso.+30 Ye oko, Mbeti ti Nzapa atene nyen? A tene: “Tomba wali-ngbâa so, lo na molenge ti lo, ndali ti so molenge ti wali-ngbâa so ayeke ga ande héritier pëpe legeoko na molenge ti wali so ayeke ngbâa pëpe so.”+31 Tongaso, aita, e yeke pëpe amolenge ti wali so ayeke ngbâa, me ti wali so ayeke ngbâa pëpe.
Kete tënë
^ Mbeni tënë ti yanga ti Araméen so ndani aye ti tene “Babâ ti mbi.”
^ Wala “ala tuku ngu ti yanga ti ala na terê ti mbi.”