text:
CHAPITRE MBASAMBALA
Tâ beku teti azo ti mo so akui
E hinga tongana nyen so fade a yeke zingo biani azo so akui?
Jéhovah atene ti lo nyen na ndo tënë ti zingongo azo so akui?
Nzapa ayeke zingo ande mara ti azo wa?
TARA ti bâ gi so mbeni sioni wato ti mo ayeke tomba peko ti mo, na mo yeke kpe loro ngangu si lo wara mo pëpe. Ye oko, lo yeke ngangu ahon mo na lo yeke kpe loro ahon mo. Mo hinga so lo yeke bâ ti lo mawa ti zo pëpe teti mo bâ lo awe na fango ambeni kamarade ti mo. Mo yeke kpe loro ngangu, me atâa so kue, mo bâ so popo ti mo na lo ayeke ga gi ndulu. Mo tene so ti mo a hunzi awe. Me mo ye ti bâ so, mbeni zo asigigi aluti na tele ti mo! Lo ga ti mû maboko na mo na lo yeke tâ ngangu mingi ahon wato ti mo so. Lo tene na mo ti gi bê pëpe, lo yeke ge ti mû maboko na mo. So tâ dengo bê si mo yeke wara biani!
2 Ti tâ tënë ni, mbeni wato tongaso ayeke tomba peko ti mo. Me a yeke gi mo oko pëpe; lo yeke tomba peko ti e kue. Tongana ti so e manda na yâ ti chapitre so ahon, Bible asala tënë ti kuâ tongana mbeni wato. Zo oko ti kpe na maboko ti lo wala ti hon lo na ngangu ayeke pëpe. Mingi ti e abâ tongana nyen kuâ amû azo ti ala. Me Jéhovah ayeke ngangu mingi ahon kuâ. Lo ye ti mû maboko na e na lege ti ndoye, na lo fa awe so lo lingbi ti hon kuâ na ngangu. Nga, lo mû zendo so fade lo yeke futi wato ti e kuâ so biaku. Bible atene: “Wato ti nda ni, so fade Lo lungula lo, a yeke kui.” (1 aCorinthien 15:26). So ayeke nzo tënë biani!
3 Zia e bâ kete tongana nyen wato ti e kuâ ayeke ga na e vundu na ngoi so mbeni zo so e hinga lo akui. Tongana e bâ ye so, a yeke mû maboko na e ti gbu nda ti mbeni fango ye so e yeke bâ ande tënë na ndo ni, na so ayeke mû ngia na e. Jéhovah amû zendo so fade ala so akui ayeke kiri na fini (Esaïe 26:19). Tongaso, beku ayeke dä teti ala so akui awe: fade ala yeke kiri na fini.
TONGANA MBENI ZO TI E AKUI
4 Mo dabe ti mo na mbeni zo so mo ye lo mingi me so kuâ amû lo? A lingbi ti duti tâ ngangu na mo peut-être ti fa vundu so mo wara lani. Mo bâ so mbeni ndo ti kpe dä ti wara mungo maboko ayeke pëpe. Na angoi tongaso, a hunda na e ti kpe na mbage ti Mbeti ti Nzapa ti wara dengo bê (2 aCorinthien 1:3, 4). Bible amû maboko na e ti bâ tënë ti bê ti Jéhovah na ti Jésus na ndo kuâ. Jésus, so amû tâ gi Babâ ti lo na yâ asalango ye ti lo kue, ahinga lani vundu ti peko ti mango tënë ti kuâ ti mbeni zo (Jean 14:9). Tongana lo yeke lani na Jérusalem, Jésus ayeke gue ka mingi ti bâ Lazare na aita ti lo ti wali, Marie na Marthe, so alango na Béthanie, mbeni gbata ndulu na Jérusalem. Ala ga akota kamarade. Bible atene: “Jésus andoye Marthe, na ita ti lo ti wali, na Lazare.” (Jean 11:5). Me tongana ti so e mä ni na yâ ti chapitre so ahon, Lazare akui lani.
5 Tongana kamarade ti lo akui, Jésus aduti tongana nyen? Tondo ni afa na e so Jésus ague na ndo so afami ti Lazare na akamarade ti lo ayeke dä ti toto kuâ ti lo. Tongana lo bâ ala, vundu agbu Jésus ngangu. Lo “bima na bê ti Lo, na bê ti Lo agi Lo mingi.” Na pekoni, tondo ni atene so “Jésus atoto na ngule.” (Jean 11:33, 35). So Jésus asala mawa tongaso, a ye ti fa so lo yeke na beku oko pëpe? A yeke tongaso pëpe. Biani, Jésus ahinga lani so mbeni ye ti kpene ayeke gue ti si na ndembe ni so (Jean 11:3, 4). Ye oko, lo wara vundu so zo kue ayeke wara tongana mbeni fami wala kamarade ti lo akui.
6 Na mbeni lege, vundu so Jésus awara afa mbeni ye ti nzoni na e. A fa na e so Jésus nga na Jéhovah, Babâ ti lo, aye tënë ti kuâ oko pëpe. Me Jéhovah Nzapa ayeke na ngangu ti sala bira na kuâ na ti hon lo na ngangu. Zia e bâ ye so Nzapa amû lege na Jésus lani ti sala.
“LAZARE, SIGIGI!”
7 A lu kuâ ti Lazare na yâ ti mbeni kota dû ti tênë. Jésus ahunda ti tene a zi kota tênë so a kanga na yanga ti kota dû ni. Marthe atene ti sala tongaso pëpe teti a sala lango osio awe si Lazare akui, na ti lo biani kuâ ni akomanse ti fun awe (Jean 11:39). Na bango ndo ti zo, mbeni ye ti salango ni ayeke dä biani?
8 A zi tênë ti yanga ti dû ti kuâ ni. Jésus adekongo: “Lazare, sigigi!” Ye nyen asi? “Lo so akui awe, lo sigigi.” (Jean 11:43, 44). Tara ti bâ gi kota ngia so azo ni awara lani! Atâa Lazare ayeke ita ti ala, fami ti ala, kamarade ti ala wala gi voizin ti ala, ala kue ahinga lani so lo kui. Fadeso, lo la na popo ti ala so, na a yeke tâ gi lo Lazare ni mveni so ala ye lo mingi. Li ti ala alingbi gi ti kpe! Bâ gi gbâ ti azo so ayeke gbu Lazare na ngia na ngoi ni so. So tâ kota songo benda na ndo ti kuâ biani!
9 Jésus atene pëpe so a yeke na ngangu ti ni mveni si Lazare azingo na kuâ. Na yâ sambela so lo sala ngoi kete kozoni ti hiri Lazare ti sigigi, Jésus afa polele so ngangu ti zingongo azo na kuâ alondo na Jéhovah (Jean 11:41, 42). A yeke pëpe gi na ndo so si Jéhovah afa ngangu ti lo ti zingo azo na kuâ. Mbeti ti Nzapa asala tënë ti amiracle gumbaya tongaso, na zingongo Lazare na kuâ ayeke gi oko ti amiracle so.* Ti diko na ti manda ye na ndo ti atondo tongaso ayeke ye ti mungo ngia na zo biani. Ala fa na e so Nzapa azia kangbi pëpe na popo ti azo, teti na popo ti azo so lo zingo na kuâ, a yeke wara amolenge na ambakoro, akoli na awali, azo ti Israël na ala so ayeke ti Israël pëpe. Nga, bâ ngia so azo awara, so a fa tënë ni na yâ ti atondo so! Na tapande, na ngoi so Jésus azingo mbeni molenge-wali na kuâ, babâ na mama ni abâ tongaso “li ti ala kue akpe.” (Marc 5:42, Fini Mbuki, 2001). Biani, Jéhovah asala mbeni ye so amû ngia na ala mingi na so ala yeke girisa ni pëpe na yâ fini ti ala kue.
10 Tâ tënë, ala so kue Jésus azingo ala lani na kuâ akiri akui. Me so aye ti tene so zingongo ala na kuâ ayeke lani gi ye senge? Oko pëpe. Atondo ti Bible so ayeda na ambeni kota tâ tënë na amû beku na e.
YE SO E MANDA NA NDO ATONDO TI AZO SO A ZINGO ALA NA KUÂ
11 Bible afa so “akinda ahinga ye oko pëpe”. Ala yeke na fini na mbeni ndo oko pëpe. A yeke ye so tondo ti Lazare afa ni polele. Tongana lo kiri na fini, Lazare atara ti dö bê ti azo lani na fango na ala aye so lo bâ na yayu? Wala lo mû ambeni tënë ti mbito lo fa na ala na ndo ti mbeni enfer ti wâ? Oko pëpe. Bible afa pëpe so mara ti atënë tongaso asigigi na yanga ti Lazare. Na yâ lango osio so lo sala na yâ ti dû ti kuâ, Lazare ‘ahinga lani ye oko pëpe’. (Zo-ti-fa-tene 9:5). Lo lango gi na yâ kuâ awe.—Jean 11:11.
12 Tondo ti Lazare afa nga na e so tënë ti zingongo ti azo so akui ayeke tâ ye, me pëpe mbeni senge tënë ti tere. Tongana Jésus azingo lani Lazare, azo mingi ayeke dä so abâ ni na lê ti ala. Même amokonzi-nzapa ni so ake Jésus bê oko abele pëpe so miracle ni asi biani. Ala tene gi: “Fade e sala nyen? teti Zo so [Jésus] asala fä mingi.” (Jean 11:47). Azo mingi ague ti bâ na lê ti ala Lazare so Jésus azingo lo na kuâ. Ye so asala si azo mingi amä na bê na Jésus. Ti ala, gi bango Lazare so akiri na fini afa na gigi awe so Nzapa la atokua Jésus ti ga na sese. A yeke tâ mbeni ye so zo alingbi ti dë kite na ni pëpe, a sala si ambeni mokonzi-nzapa ti aJuif na asioni bê ti ala ni aleke ti fâ Jésus nga na Lazare ni.—Jean 11:53; 12:9-11.
13 Tënë ti londongo ti azo so akui ayeke mbeni ye so alingbi a bâ ni gi tongana bango li? Oko pëpe, teti Jésus afa so mbeni ngoi ayeke si ande so “azo kue so ayeke na dukua” ayeke zingo na popo ti akuâ (Jean 5:28). Jéhovah ayeke Lo so aleke aye kue so ayeke na fini. Tongaso, fade a yeke duti ngangu na lo ti kiri ti mû fini na mbeni zo? Ên-ën. Ye ni kue aluti na ndo ngangu ti lo ti dabe na aye. Lo lingbi ti dabe ti lo na azo ti e so akui? Bâ gi atongoro: ala si lê ti nduzu na zo alingbi même ti diko ala pëpe. Atâa so kue, Jéhovah ahinga ala oko oko na iri ti ala (Esaïe 40:26). Tongaso, a yeke ngangu pëpe na Jéhovah Nzapa ti dabe ti lo na azo ti e so akui nga na aye kue na ndo fini ti ala oko oko. Na lo leke ti kiri ala na fini.
14 Ye oko, tënë ti bê ti Jéhovah ayeke so wa na ndo tënë ti zingongo azo na kuâ? Bible afa so Jéhovah aye mingi ti zingo azo na kuâ. Job so aduti lani be-ta-zo na Nzapa ahunda: “Tongana zo akui, fade lo kiri na fini mbeni?” Job ayeke sala tënë lani ti zo so akui awe na ayeke ku na yâ ti dû ti kuâ lango so Nzapa ayeke dabe na lo ti zingo lo. Lo tene na Jéhovah: “Fade Mo hiri ndo, na mbi kiri tënë na Mo; bê ti Mo aye kusala ti tïtî Mo.”—Job 14:13-15.
15 Gbu li kete! A tene so Jéhovah aye tâ mingi ti kiri na fini ala so akui. Ti bâ so a yeke ye so Jéhovah ayeke la amû ngia na mo pëpe? Me ti ala so a yeke zingo ande ala na kuâ, a yeke duti tongana nyen? Fade azo wa si ayeke zingo na kuâ? Nga, ala yeke zingo na kuâ ti duti na fini na ndo wa?
“AZO KUE SO AYEKE NA DUKUA”
16 Atondo ti Bible na ndo zingongo azo na kuâ afa na e ye mingi na ndo ti azo so Nzapa ayeke zingo ande ala na kuâ. Azo so giriri azingo na kuâ akiri na fini ge na sese, na ala kiri awara tele na afami nga na akamarade ti ala. A yeke duti tongaso nga na azo so ayeke zingo ande na kuâ kekereke, me ti so ni ayeke duti pendere mingi ahon ti giriri. Tongana ti so e bâ ni na chapitre 3, Nzapa aleke ti tene sese kue aga paradis. Tongaso, a yeke zingo ande akuâ pëpe ti kiri ti duti na yâ mbeni sese ti bira, ti fango zo na ti kobela. Me ala yeke wara lege ti ngbâ na fini teti lakue na ndo sese so na yâ siriri nga na ngia.
17 Azo wa la ayeke zingo na kuâ? Jésus atene so a yeke ‘azo kue so ayeke na dukua si a yeke mä yanga ti Lo, na ayeke sigigi.’ (Jean 5:28). Legeoko nga, Apocalypse 20:13 atene: “Kota ngu ti ingo azia na gigi awakinda so ayeke na yâ ni; na Kui na Ndo-ti-awakinda [Hadès, so ti tene Dûkua na lege ti fä] azia na gigi awakinda so ayeke na yâ ala.” (Na ndo tënë “Hadès”, bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.) A yeke zingo ande ala so kue ayeke na dû ti kuâ. Azo kutu mingi mingi so ayeke lango na dû ti kuâ ayeke kiri ande na fini. Bazengele Paul atene: “Mbi ku londongo ti awakinda kue, azo ti mbilimbili, na azo ti kirikiri.” (Kusala 24:15). So aye ti tene nyen?
18 Na popo ti “azo ti mbilimbili” so, a yeke wara azo mingi so e diko mbaï ti ala na yâ Bible na so ayeke lani na fini kozoni si Jésus aga na sese. Peut-être na mango tongaso, mo yeke pensé na Noé, Abraham, Sara, Moïse, Ruth, Esther nga na ambeni nde. A sala tënë ti ambeni koli na awali be-ta-zo ni na yâ chapitre 11 ti aHébreu. Me na popo ti “azo ti mbilimbili,” a yeke wara nga awakua ti Jéhovah ti ngoi ti e so awara kuâ. Hingango tënë ti beku ti londongo ti akuâ asala si e yeke na mbito oko pëpe ti kui.—aHébreu 2:15.
19 Ka ti azo mingi so asala na Jéhovah lani pëpe teti so ala mä tënë na ndo ti lo lâ oko pëpe? Azo so kue ayeke ala so a hiri ala “azo ti kirikiri”, na fade a yeke girisa ala pëpe. Ala nga kue a yeke zingo ala na kuâ na a yeke mû na ala ngoi ti manda ye na ndo ti tâ Nzapa ti sala na lo. Na yâ mbeni ngoi ti ngu saki oko so ayeke ga, fade a yeke zingo azo so akui na a yeke mû lege na ala ti bungbi oko na ala so ayeke sala na Nzapa be-ta-zo na ndo sese. A yeke duti ande mbeni ngoi ti ngia mingi. A yeke mbeni ngoi so Bible ahiri ni Lâ ti fango ngbanga.#
20 So aye ti tene so azo oko oko kue so akui na ndo ti sese ayeke zingo ande na kuâ? Ên-ën. Bible atene so ambeni zo so akui ayeke na yâ ti “Géhenne”, so Bible ti Sango akiri pekoni na “ndo-ti-wa”. (Luc 12:5). Iri “Géhenne” alondo na iri ti mbeni ndo ti tukungo asaleté so ayeke na gigi ti ngbele gbata ti Jérusalem. A yeke zö lani kuâ ti ambeni zo nga na asaleté na ndo so. Na lê ti aJuif, kuâ ti azo so a yeke bi na ndo so ayeke azo so a bâ so ala lingbi pëpe ti tene a lu ala tongana ti tanga ti azo, nga ala lingbi pëpe ti zingo na popo ti akuâ. Tongaso, a yeke tâ na lege ni ti tene Géhenne aduti fä ti futingo ti lakue lakue. Atâa so Jésus si a zia lo Juge ti azo so ayeke na fini na ti akuâ, Jéhovah si ayeke fâ ngbanga ni kue na nda ni (Kusala 10:42). Fade lo yeke yeda oko pëpe ti zingo ala so lo bâ so ala yeke sioni na ala lingbi pëpe ti gbian bê ti ala.
A ZINGO ALA NA KUÂ TI WARA FINI NA YAYU
21 Bible afa nga tënë ti ambeni zo so a zingo ala na kuâ ti wara fini na yayu tongana acréature ti yingo. Bible afa gi mbeni tapande oko ti mbeni zo so a zingo lo na kuâ ti wara fini na yayu: Jésus Christ.
22 Na pekoni so a fâ lo, Jéhovah azia Molenge ti lo be-ta-zo ti ngbâ na dû ti kuâ pëpe (Psaume 16:10; Kusala 13:34, 35). Nzapa akiri Jésus na fini, me na yâ mitele pëpe. Bazengele Pierre asala tënë ti Christ na lo fa so “a sala si Lo kui na mitele, me A kiri A sala Lo na fini na yâ yingo.” (1 Pierre 3:18). Ye so ayeke biani mbeni kota miracle. Jésus akiri na fini me tongana mbeni yingo so asi na ngangu! (1 aCorinthien 15:3-6). Jésus ayeke kozo ti ala so ayeke zingo ti ga tongaso (Jean 3:13). Me a yeke ngbâ gi na ndo ti lo pëpe.
23 Na ngoi so lo yeke ndulu ti kiri na yayu, Jésus atene na adisciple ti lo be-ta-zo so fade lo yeke “gue ti leke ndo” na ala kâ (Jean 14:2). Jésus atene so ala so ayeke gue na yayu ayeke “kete kundu” ti lo (Luc 12:32). Ala oke si ayeke duti na yâ kete wungo ti aChrétien be-ta-zo so? Na Apocalypse 14:1, bazengele Jean atene: “Mbi bâ ndo, na mbi bâ Molenge Ti Ngasangbaga aluti na Hoto ti Sion, na azo [saki] ngbangbo oko na bale-osio na ndo ni [saki] osio ayeke na Lo, ala so a sala iri ti Lo na iri ti Babâ ti Lo na ndo lê ti ala.”
24 Ti aChrétien 144 000 so, so na popo ni a yeke wara abazengele be-ta-zo ti Jésus, a yeke zingo ala ti wara fini na yayu. Ala yeke londo na popo ti akuâ ti wara fini na yayu lawa? Bazengele Paul afa so a yeke duti ande na ngoi ti singo ti Christ (1 aCorinthien 15:23). Tongana ti so mo yeke manda ande na chapitre 9, e yeke na yâ ti ngoi so awe. Tongaso, ti kete tanga ti azo 144 000 so angbâ na sese na ngoi ti e, tongana ala kui, ala yeke londo fade fade ti gue na yayu (1 aCorinthien 15:51-55). Me mingi ti azo so akui ayeke ti ala na beku ti kiri na fini na yâ Paradis ge na sese.
25 Biani, fade Jéhovah ayeke hon tâ wato ti e kuâ na ngangu, na fade kuâ ayeke hon teti lakue lakue (Esaïe 25:8). Ye oko, mo lingbi ti hunda tele ti mo: ‘Me ala so ayeke gue ande na yayu ayeke gue kâ ti sala nyen?’ Ala yeke gue ande ti duti na yâ ti mbeni kota ngorogbia wala Royaume kâ. Fade e yeke manda tënë na ndo ti ngorogbia so na yâ chapitre ti peko.
YE SO BIBLE AFA
- Atondo ti azo so a zingo ala na kuâ na so Bible afa tënë ti ala amû na e tâ beku ti mä na bê dä.—Jean 11:39-44.
- Jéhovah aye mingi ti kiri na fini ala so akui.—Job 14:13-15.
- Ala so kue ayeke na dû ti kuâ ayeke zingo ande na kuâ.—Jean 5:28.
* A yeke wara atondo so na 1 aGbia 17:17-24; 2 aGbia 4:32-37; 13:20, 21; Matthieu 28:5-7; Luc 7:11-17; 8:40-56; Kusala 9:36-42 na 20:7-12.
# Ti hinga tënë mingi na ndo ti Lâ ti fango ngbanga so ayeke ga, nga lege so a yeke fâ ngbanga ni, e wa mo ti bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
Ahundango tënë
1-3. Wato wa ayeke tomba peko ti e kue? Ngbanga ti nyen ti bâ fango ye ti Bible na ndo ni ayeke mû mbeni dengo bê na e?
4. (a) Ngbanga ti nyen tapande ti Jésus ayeke mû maboko na e ti hinga atënë ti bê ti Jéhovah na ndo kuâ? (b) Akota kamarade wa Jésus awara lani?
5, 6. (a) Jésus asala ye lani tongana nyen na ngoi so lo si na ndo so afami ti Lazare na akamarade ti lo ayeke toto lo? (b) Ngbanga ti nyen vundu so Jésus awara afa mbeni ye ti nzoni na e?
7, 8. Ngbanga ti nyen, na bango ndo ti zo, mbeni ye ti salango ni ayeke pëpe teti Lazare so akui? Me Jésus asala nyen?
9, 10. (a) Tongana nyen Jésus agboto lê lani na ndo ti Zo so amû na lo ngangu ti zingo Lazare? (b) Ambeni ye ti nzoni wa e lingbi ti wara na dikongo atondo ti Bible na ndo azo so a zingo ala na kuâ?
11. Tongana nyen tondo ti zingongo Lazare na kuâ amû maboko ti yeda na tâ tënë so a fa ni na Zo-ti-fa-tene 9:5?
12. Ngbanga ti nyen e lingbi ti duti na kite oko pëpe so a zingo lani Lazare biani na kuâ?
13. Ye wa apusu e ti mä na bê so Jéhovah alingbi biani ti zingo azo na kuâ?
14, 15. Tongana ti so Job atene, tënë ti bê ti Jéhovah na ndo ti londongo ti azo so akui ayeke tongana nyen?
16. A yeke zingo ande ala so akui ti tene ala wara fini na yâ mbeni ndo so ayeke tongana nyen?
17. A yeke zingo ande azo mingi na kuâ? Fa nda ni.
18. Na popo ti “azo ti mbilimbili” so ayeke zingo na kuâ, e yeke wara azo wa? Hingango tënë ti beku so alingbi ti sala nyen na ndo ti mo mveni?
19. “Azo ti kirikiri” so a sala tënë ti ala ayeke azo wa? Ye wa Jéhovah azia na gbele ala na lege ti nzobe ti lo?
20. Géhenne ayeke nyen? Azo wa ayeke na yâ ni?
21, 22. (a) Bible afa nga tënë ti azo wa so a zingo ala na kuâ ti wara mbeni fini so ayeke nde? (b) Zo wa ayeke lani kozo zo ti kiri na fini tongana mbeni yingo?
23, 24. Azo wa ayeke na popo ti “kete kundu” ti Jésus? Na wungo ti ala ayeke oke?
25. Ye nyen e yeke bâ ande na yâ chapitre ti peko?


c: text/html

text:
1Na ndembe so Pierre na Jean angba ti tene tënë na azo ni, awayango-sandaga na makonzi ti aturugu ti kota da ti Nzapa na asadusien asi. 2Be ti ala aso mingi, ngbanga ti so Pierre na Jean ayeke fa ye na azo atene, Jésus azingo na kuâ awe. Tongaso, fade azo ayeke zingo nga na kuâ. 3Azo ni agbu ala, azia ala na da ti kanga ti ku na ndaperere, ngbanga ti so lâ akui awe. 4Me na popo ti azo so ama tënë ni, ambeni mingi ama na be si wungo ti azo ni aga nduru na saki oku. 5So ndo ahan awe, amakonzi ti azuife, akangba na awafango-ndia abongbi tere na Jérusalem. 6Kota wayango-sandaga Hane ayeke daa, lo na Kaife, Jean, Alexandre na ambeni zo ti sewa ti kota wayango-sandaga ni. 7Ala zia awatokua ni aluti na dawa ti ala si ala hunda ala, atene: “Na iri ti zo wa, wala na ngangu ti zo wa laa ala sara ye so?” 8Tongaso Yingo-Vuru asi Pierre si lo tene na ala: “Ala amakonzi ti azuife na akangba, 9a yeke hunda e laso ndali ti nzoni ye so e sara na koli so gere ti lo abuba, a yeke hunda nga na lege so tere ti lo aga nzoni. 10Ala na azo ti Israel kue, alingbi ala hinga atene, Jésus Christ, zo ti Nazaret, lo so ala fâ lo na ndö ti keke ti kroa si Nzapa azingo lo na kuâ, ngangu ti iri ti lo laa asara si koli so aluti na popo ti ala na nzoni tere so. 11Jésus so laa Mbeti ti Nzapa atene tënë ti lo, atene: ‘Têne so azo ti sarango da ake ni, ni laa akiri aga ngangu têne ti gere ti da ni.’ 12Zo alingbi ti soo kuâ na lege ti mbeni iri nde pepe, ngbanga ti so na ndö ti dunia kue, mbeni iri nde so Nzapa amu ni na azo titene e soo kuâ na lege ni ayeke daa pepe.” 13So azo ti fango ngbanga ni abaa Pierre na Jean ayeke tene tënë na mbeto pepe si ala hinga nga atene, ala yeke gi asenge zo so amanda mbeti pepe, li ti ala kue akpe. Ala hinga atene, akoli so ayeke ando na tere ti Jésus. 14So ala baa nga koli so gere ti lo aga nzoni, lo yeke luti na tere ti Pierre na Jean, ala wara mbeni tënë ti tene pepe. 15Tongaso azo ni amu yanga titene a sigigi na ala na ya ti Kota Bongbi ti Fango Ngbanga ni. Na pekoni, azo ni ato nda ti leke tënë na popo ti ala, 16ala tene: “Fade e yeke sara nyen na azo so? Azo ti Jérusalem kue ahinga atene, na lege ti ala laa ye ti kpene so asi, e lingbi ti bere ni pepe. 17Me titene tënë so ahon yongoro na popo ti azo pepe, alingbi e suku na akoli so si ala kiri atene tënë ti iri ti Jésus na mbeni zo oko pepe.” 18Tongaso ala iri Pierre na Jean si ala ke na ala na kuru go, atene: “Ala kiri adi iri ti Jésus wala ala kiri afa ye na iri ti lo oko pepe.” 19Me Pierre na Jean akiri tënë na ala: “Ti ma yanga ti ala wala ti ma yanga ti Nzapa, so wa laa ayeke nzoni? Ala wani ala gbu li ti ala na tënë so! 20Ti e, ye so e baa si e ma awe so, e lingbi ti kanga yanga ti e na ndö ni pepe.” 21Tongaso azo ti fango ngbanga ni akiri asuku na ala ngangu si na pekoni, ala zi ala. Ala baa so lege ti fâ ngbanga na li ti ala ayeke daa pepe, ngbanga ti so azo kue ayeke gonda Nzapa ndali ti ye so asi. 22Koli so tere ti lo aga nzoni na lege ti ye ti kpene so, ngu ti lo ahon baleosio. 23Na peko ti so a zi ala awe, Pierre na Jean akiri na popo ti amba ti ala si ala fa peko ti tënë so akota wayango-sandaga na akangba atene na ala. 24So amba ti ala ama tënë so, ala bongbi yanga oko si ala sambela Nzapa, atene: “Gbia, mo laa mo sara yayu na sese, kota ngu-ingo na aye so kue ayeke na ya ni! 25Na lege ti Yingo-Vuru, mo zia tënë ti mo na yanga ti kotara ti e David, zo ti kua ti mo si lo tene: ‘Ngbanga ti nyen si amara nde ayeke sara wusuwusu so? Ngbanga ti nyen si azo ti amara ayeke leke tënë na popo ti ala senge senge so? 26Agbia ti sese alondo ti tiri bira, amakonzi ti akodro ama tere ti ke Kota Gbia na Mesii ti lo.’ 27“Biani, Herode na Ponse Pilate, ala na azo ti amara nde na azo ti Israel abongbi tere na ya ti gbata so, ala leke tënë na tere ti Jésus, zo ti kua ti mo so ayeke nde si ayeke nzoni kue so, lo so mo mu lo ti ga Mesii. 28Tongaso ala sara ye so kue mo leke kozoni na be ti mo na lege ti ngangu ti mo. 29Fadeso, Kota Gbia, mo ma atënë so ala tene ti zia mbeto na be ti e. Mo mu na e ngangu ti fa tënë ti mo na mbeto pepe. 30Fa ngangu ti mo, tongaso si na iri ti Jésus, zo ti kua ti mo so ayeke nde si ayeke nzoni kue, kobela ti azo akai si aye ti kpene na aye ti dongo be aduti daa.” 31So ala hunzi sambela ni awe, ndo so ala bongbi daa so ayingi. Ala si na Yingo-Vuru si ala yeke fa tënë ti Nzapa na mbeto pepe. 32Azo so ama na be gbani gbani so, tënë ti be ti ala ayeke gi oko, ye so ala ye ayeke nga gi oko. Zo oko atene pepe, atene: “Ye ti mbi ayeke gi ti mbi!” Me ye so kue ala yeke na ni, ala yeke bongbi ni si aga ye ti ala kue. 33Awatokua afa na ngangu mingi tënë ti zingongo ti Kota Gbia Jésus na kuâ, Nzapa asara nzoni be mingi na ala kue. 34Zo ti mawa oko ayeke na popo ti ala pepe. Biani, azo so ayeke na yaka wala na da, ala ka yaka ni wala da ni si ala ga na nginza ni, 35ala zia ni na gbe ti awatokua. Na pekoni, awatokua akangbi nginza ni na popo ti azo ni, zo oko oko awara ye alingbi na ye so atia lo. 36Mbeni koli ayeke daa so iri ti lo Joseph, awatokua airi lo Barnabas – nda ni atene “wamungo-wango” –, lo yeke mbeni zo ti mara ti Lévi si a du lo na Shipre. 37Lo ka mbeni yaka ti lo, lo ga na nginza ni si lo zia na gbe ti awatokua.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Mbi Jacques, zo ti kua ti Nzapa na ti Kota Gbia Jésus Christ; mbi tokua mbeti so na amara baleoko na use ti azuife so akangbi na ya ti akodro nde nde. Mbi bara ala kue. 2A-ita ti mbi, ayeke nzoni be ti ala aduti na ngia na ya ti aye ti tarango be nde nde so ayeke si na ala. 3Ala hinga so, aye so ayeke tara mabe ti ala so asi na ala ti sara si ala hinga ti kanga be ti ala. 4Me alingbi kangango be ti ala ni aduti taa kangango be, tongaso si ala duti azo so ayeke nzoni kue, azo so alingbi si mbeni ye oko atia ala pepe. 5Tongana ndara atia mbeni zo na popo ti ala, ayeke nzoni lo hunda na Nzapa, fade Nzapa ayeke mu ni na lo. Biani, Nzapa ayeke mu ye na zo na nzoni be, lo yeke hunda yanga ti zo na peko ni pepe. 6Me alingbi zo ni ahunda ye ni na mabe, lo dekite pepe, ngbanga ti so zo so adekite akpa gi mapo ti kota ngu-ingo so pupu ayeke mu ni na nduzu si ayeke yingi ni kirikiri. 7Mara ti zo tongaso, ayeke nzoni lo hinga lo tene, lo lingbi ti wara mbeni ye oko pepe na maboko ti Kota Gbia. 8Lo yeke zo ti be use si lo hinga li ti lo na ye so lo ye ti sara pepe. 9Alingbi ita so ayeke wayere agonda tere ti lo, ngbanga ti so Nzapa azia lo na kota ndo. 10Alingbi ita so ayeke zo ti mosoro agonda tere ti lo, ngbanga ti so Nzapa akiri na lo na kete ndo. Biani, zo ti mosoro ayeke hon ande tongana kongo ti ngonda. 11Lâ asigigi, asu ngangu si ahole pere ti kongo ni; kongo ni ati si pendere ni ahon. Ti zo ti mosoro ayeke nga gi tongaso: fade lo yeke kui si lo do akua ti lo ti zia. 12Ti lo nzoni, zo so akanga be ti lo ngangu na ya ti aye ti tarango be, ngbanga ti so tongana lo hon na ya ni awe, fade lo yeke wara futa; futa ni ayeke fini so Nzapa amu ando zendo ni na azo so aye lo. 13Tongana mbeni ye atara be ti zo, alingbi lo tene pepe: “Nzapa laa ayeke tara be ti mbi so”. Nzara ti sarango sioni ye ayeke gbu be ti Nzapa laoko pepe si Nzapa wani ayeke tara be ti zo oko pepe. 14Me gi nzara ti be ti zo wani laa ayeke tara be ti lo, ayeke gboto lo si ayeke handa lo. 15Tongana nzara ti be ti zo amu ngo awe, ayeke du siokpari. Tongana siokpari ni ahon ndoni awe, ayeke gue na zo na kuâ. 16A-ita ti mbi so mbi ye ala mingi, ala handa tere ti ala pepe. 17Nzoni ye so kue zo ayeke wara gi senge senge na matabisi so kue ayeke nzoni alondo na yayu, na maboko ti Nzapa, lo so asara ye so kue ayeke su na le ti nduzu. Lo yeke sanze pepe, lo yeke yingi pepe si vukongo ndo ayeke na mbage ti lo oko pepe, tongana lo turne tere ti lo. 18Tongana ti so be ti lo wani aye, lo mu na e fini na lege ti tënë ti lo so ayeke taa-tënë, tongaso si e ga tongana akozo zo ti lo na popo ti aye so kue lo sara. 19A-ita ti mbi so mbi ye ala mingi, ala dabe ti ala na tënë so: alingbi zo oko oko azi mê ti lo hio ti ma na tënë, me alingbi lo tene tënë hio hio pepe, lo sara ngonzo hio hio pepe. 20Biani, zo so asara ngonzo ayeke sara ye ti mbirimbiri na le ti Nzapa pepe. 21Ndani laa, ala zia lege ti sarango aye ti potopoto kue nga na lege ti sarango sioni ye kue. Ala yeda na nzoni be na tënë so Nzapa alu na ya ti be ti ala, tënë ni alingbi ti soo ala. 22Ala handa tere ti ala pepe: ala ma tënë ti Nzapa gi na mê pepe, me ala sara ye alingbi na ni. 23Biani, zo so ama tënë ni si lo sara ye alingbi na ni pepe, lo yeke tongana zo so abaa le ti lo so a du lo na ni na ya ti tatara. 24Na peko ti bango le ti lo ni, lo mu lege, lo hon si lo kiri lo girisa wala le ti lo ni ayeke tongana nyen. 25Me zo so agi nda ti ndia mbirimbiri, ndia so ayeke nzoni kue si ayeke zi zo na gbe ti ngbaa, zo ni azia be ti lo kue na ndö ni, lo ma tënë ni si tënë ni ahuru mê ti lo pepe, me lo yeke sara ye alingbi na ni, fade lo yeke baa nzoni na lege ti aye ti lo so lo yeke sara. 26Tongana mbeni zo atene na be ti lo atene, ni yeke voro Nzapa si lo bata yanga ti lo pepe, andaa lo yeke handa tere ti lo wani; vorongo Nzapa ti lo ni ayeke gi senge senge. 27Mbirimbiri vorongo Nzapa so sioni ye oko ayeke daa pepe, ayeke mungo maboko na anyindu nga na awali-mua so ayeke baa pasi; mbirimbiri vorongo Nzapa ayeke nga ti ke sarango aye ti potopoto ti dunia so.
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE 17
“Ala kpengba na ndo ti mabe ti ala so ayeke nzoni ahon tanga ti aye kue”
“Tongana ala yeke kpengba na ndo ti mabe ti ala so ayeke nzoni ahon tanga ti aye kue, . . . zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa.”—JUDE 20, 21.
1, 2. Kua ti lekengo da wa mo yeke sara ni? Ngbanga ti nyen lege so mo yeke sara na kua ni ayeke kota ye mingi?
BÂ SO mo yeke sara kua ngangu ti leke mbeni da. Kua ni ato nda ni a sara ngoi kete awe, me a ngbâ angu mingi ti tene da ni ahunzi. Juska fadeso kua ni ayeke ngangu me a nzere na bê ti mo. Atâa nyen la asi, mo leke na bê ti mo kue ti dö kua ni ti zia pëpe, ngbanga ti so tënë ti fini ti mo, même gigi ti mo ti kekereke, abâ lege so mo yeke sara na kua ni. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so da ni so mo yeke leke ni so ayeke gi mo wani!
2 Disciple Jude afa so a yeke ti e ti kpengba e wani. Tongana lo wa aChrétien ti “ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa”, lo fa nga tongana nyen ti sara ni, lo tene: “Tongana ala yeke kpengba na ndo ti mabe ti ala so ayeke nzoni ahon tanga ti aye kue.” (Jude 20, 21). Ambeni lege so mo lingbi ti sara si mo kpengba mo wani, wala ti sara si mabe ti mo aluti ngangu si mo ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa, ayeke so wa? Zia e bâ aye ota so andu kua ti lekengo da ti yingo so ayeke na gbele mo.
NGBÂ TI KPENGBA MABE TI MO NA YÂ TI ANDIA TI JÉHOVAH
3-5. (a) Satan aye ti handa e si e bâ andia ti Jéhovah tongana nyen? (b) Ti e, a lingbi e bâ andia ti Nzapa tongana nyen? Bango ndo so alingbi ti sara si e duti tongana nyen? Mû mbeni tapande.
3 Kozoni kue, a lingbi e kpengba mabe ti e na yâ ti andia ti Nzapa. Na mandango buku so, mo manda ye na ndo ti andia ti Jéhovah mingi so andu sarango ye ti mo. Mo bâ ti mo andia so tongana nyen? Satan aye ti handa mo ti bâ so andia ti Jéhovah na akpengba-ndia ti lo ayeke kanga lege na mo mingi nga ayeke ngangu mingi. Ngbene ye so kode so atambela nzoni na yaka ti Éden, Satan angbâ ti sara kua na ni juska fadeso (Genèse 3:1-6). Lo yeke wara mo nga na oko kode ti lo so? Mingi ni, a yeke bango ndo ti mo si ayeke fa wala lo yeke wara mo na ni wala pëpe.
4 Bâ tapande so: Na ngoi so mo yeke fono na mbeni pendere ndo, lê ti mo atï na ndo ti mbeni gbagba so akpengba na so ayô na nduzu si a kanga lege na zo ti lï na mbeni mbage ti pendere ndo ni so. Na bango ni, mbage ni so kâ ayeke pendere mingi. Kozoni, mo lingbi ti bâ gbagba ni tongana mbeni ye so akanga lege na mo senge senge. Me na ngoi so mo bâ ndo mbilimbili na peko ti gbagba ni, lê ti mo atï na ndo ti bamara so ayeke hara mbeni nyama ti te lo! Ge la si mo bâ ngbanga ti nyen gbagba ni ayeke dä: a yeke ti bata mo. Mbeni sioni nyama ti tengo zo ayeke hara nga mo fadeso? Bible akiri tënë atene: “Ala zia li ti ala kpô, zia lê ti ala akpengba. Wato ti ala Zabolo ayeke tambela tongana mbeni bamara so ayeke toto, na lo yeke gi mbeni zo ti te lo.”—1 Pierre 5:8.
5 Satan ayeke tongana mbeni bamara so ayeke gi zo ti te. Teti so Jéhovah aye pëpe si Satan ate e, lo lu andia ti bata e si “amayele” nde nde ti zo ti sioni so awara e pëpe (aÉphésien 6:11). Ni la, na ngoi kue so e yeke gbu li na ndo ti andia ti Nzapa, a lingbi e bâ ni tongana fä ti ndoye so Babâ ti e ti yayu ayeke na ni na mbage ti e. Tongana e bâ andia ti Nzapa tongaso, ala yeke duti ye ti batango e nga ye ti mungo ngia na e. Disciple Jacques atene: “Zo so ayôro lê ti lo na yâ ti ndia so alingbi kue, ndia ti liberté, na lo ngbâ dä, . . . fade lo yeke duti na ngia tongana lo sara ye alingbi na ni.”—Jacques 1:25.
6. Tâ nzoni lege ti kpengba mabe ti e na yâ ti andia ti Nzapa ayeke ti sara nyen? Fa mbeni tapande.
6 Ti bata acommandement ti Nzapa ayeke tâ nzoni lege ti kpengba mabe ti e na yâ ti Zo ti lungo ndia nga na yâ ti ndara so ayeke na yâ ti andia ti lo. Na tapande, “ndia ti Christ” andu nga commandement ti Jésus ti fa na azo “aye kue so [lo] mû yanga” ti tene a sara ni (aGalate 6:2; Matthieu 28:19, 20). A-Chrétien ayeke mû nga na nene ni mingi commandement ti gue lakue na abungbi ti voro Jéhovah na ti kpengba tere na popo ti mba (aHébreu 10:24, 25). Na popo ti acommandement ti Nzapa, a yeke wara nga wango so ahunda na e ti sambela lakue, fani mingi nga na bê ti e kue (Matthieu 6:5-8; 1 aThessalonicien 5:17). Na ngoi so e yeke bata acommandement so, e kiri e bâ polele so a yeke biani ndoye si apusu Nzapa ti mû acommandement so ti fa lege na e. Ti bata ni ayeke sara si e yeke wara ngia na nzerengo tere so e lingbi lâ oko pëpe ti wara mara ni na yâ ti dunia ti wusuwusu so. Na ngoi so mo yeke gbu li ti mo ti bâ tongana nyen mo wani mo bâ nzoni ndali ti andia so, mabe ti mo na yâ ti andia so akiri akpengba ahon ti kozo pëpe?
7, 8. Bible amû dengo bê wa na ala so ayeke gi bê ti ala wala ala yeke ngbâ lakue be-ta-zo tongana angu ayeke hon?
7 Ngoi na ngoi, ambeni ita alingbi ti gi bê so tongana angu ayeke hon, fade a yeke duti tâ ngangu mingi ti ngbâ ti bata andia ti Jéhovah. Ala sara mbeto ti tene mbeni lâ ala tï. Tongana a si na mo awe ti gi bê tongaso, dabe ti mo na tënë so: “L’Eternel, Zo Ti Ton mo, Lo Ti Nzoni-kue ti Israël, Lo tene tongaso: Mbi yeke L’Eternel Nzapa ti mo, Lo so awa mo si mo ga nzoni, Lo so afa na mo lege so a lingbi mo tambela dä. O, tongana mo mä commandement ti Mbi giriri! ka siriri ti mo aga tongana ngu so asua, na mbilimbili ti mo aga tongana mapo ti kota ngu ti ingo.” (Ésaïe 48:17, 18). Mo gbu li ti mo mbeni lâ awe ti bâ tongana nyen atënë so ayeke dë bê ti zo mingi?
8 Na yâ ti aversê so, Jéhovah adabe ti e so e yeke wara aye ti nzoni gi tongana e mä yanga ti lo. Lo fa aye ti nzoni use so e yeke wara tongana e sara tongaso. Kozoni, fade siriri ti e ayeke ga tongana mbeni bale: so ti tene a yeke kpô, a yeke mingi nga a yeke kaï pëpe. Use ni, fade mbilimbili ti e ayeke duti tongana amapo ti kota ngu ti ingo. Tongana mo luti na yanga ti ngu na mo bâ tongana nyen amapo ni ayeke ga gi na peko ti tere, na lê ti mo a kpa mbeni ye so ayeke hunzi pëpe. Mo hinga so amapo ni ayeke ga, a pika yanga ti ngu ni a kiri, gi tongaso lakue. Jéhovah atene so mbilimbili ti mo alingbi nga ti duti tongaso. Na ngoi kue so mo yeke sara ngangu ti ngbâ be-ta-zo na lo, lo yeke zia mo ti tï lâ oko pëpe! (Diko Psaume 55:23.) Mara ti apendere zendo tongaso akpengba mabe ti mo na Jéhovah nga na yâ ti acommandement ti lo pëpe?
“E SARA KUE TI GA ABIAZO”
9, 10. (a) Ngbanga ti nyen gango biazo ayeke mbeni nzoni ye so a lingbi Chrétien azia na gbele lo ti si dä? (b) Tongana nyen si ti duti na bango ndo so ayeke ti yingo ayeke mû lege na zo ti duti na ngia mingi?
9 Mbeni use mbage ti lekengo da ti mo na lege ti yingo ni asigigi polele na yâ ti atënë so: “E sara kue ti ga abiazo.” (aHébreu 6:1). Gango biazo ayeke mbeni nzoni ye so a lingbi Chrétien azia na gbele lo ti si dä. Laso, azo ti mitele alingbi pëpe ti ga azo so alingbi kue, me ala lingbi ti ga abiazo. Nga, na ngoi so aChrétien ayeke ga abiazo, ala yeke wara ngia mingi ti sara na Jéhovah. Ngbanga ti nyen e tene tongaso?
10 Mbeni Chrétien so ayeke biazo ayeke bâ ye tongana ti so Jéhovah ayeke bâ na ni (Jean 4:23). Paul atene: “Ala so ayeke sara ye alingbi na mitele abi bê ti ala na ndo ti aye ti mitele, me ala so ayeke sara ye alingbi na yingo abi bê ti ala na ndo ti aye ti yingo.” (aRomain 8:5). Ti duti na bango ndo so ayeke ti mitele ayeke ga na zo ngia mingi pëpe, teti mara ti bango ndo tongaso ayeke pusu zo ni ti bi bê gi na lo wani, ti bâ ndo ayo pëpe nga ti bi bê gi na aye ti mitele. Me ti duti na bango ndo so ayeke ti yingo ayeke ga na zo ngia mingi, teti a luti gi na ndo ti Jéhovah, “Nzapa so ayeke na ngia”. (1 Timothée 1:11). Zo so ayeke biazo na lege ti yingo ayeke gi gingo ti nzere na lê ti Jéhovah nga lo yeke duti na ngia même na yâ ti tara. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so atara amû na e lege ti fa so Satan ayeke wamvene na akpengba e ti duti be-ta-zo, ye so ayeke mû ngia mingi na Babâ ti e ti yayu.—aProverbe 27:11; diko Jacques 1:2, 3.
11, 12. (a) Paul atene nyen na ndo ti “ngangu ti gbungo li” ti Chrétien? Tënë so atene “asara si ngangu ti gbungo li . . . aga nzoni” aye ti tene nyen? (b) Ti tene tere ti zo akpengba na a sara kua nzoni, a hunda nyen?
11 Ti duti mbeni zo ti yingo wala ti ga biazo, a hunda na zo ti sara mbeni ye. Bâ versê so nzoni si: “Kpengbango kobe ayeke ti abiazo, azo so, na lege ti sarango kusala na ngangu ti gbungo li ti ala, asara si ngangu ti gbungo li ti ala ni aga nzoni awe ti hinga popo ti ye ti nzoni na ye ti sioni.” (aHébreu 5:14). Tongana Paul asara tënë ti ‘sarango’ si ngangu ti gbungo li ti e “aga nzoni”, lo mû mbeni mbupa ti yanga ti Grec so a yeke tene ni ândö mingi na yâ ti akota da ti sarango ngia ti awanguru ti Grèce, teti so a lingbi ti kiri peko ti mbupa so na ‘tarango tere tongana ti mbeni wanguru.’ Bâ fadeso tongana nyen wanguru ni ayeke tara tere ti lo.
12 So a dü e, ade akasa ti tere ti e asara mbeni ngangu kua pëpe. Bâ tapande ti mbeni bébé: A yeke ngangu na lo ti bougé agere ti lo tongana ti so bê ti lo aye. Ni la, na ambeni ngoi, lo yeke sara yâ ti amaboko ti lo kirikiri, même lo yeke pika lê ti lo wani; ye so ayeke sara si lo dö nga lo ye ti toto. Na pekoni, yeke yeke tongana lo yeke bougé amembre ti tere ti lo, lo hinga ti sara ni nzoni. Lo to nda ti hara, na pekoni lo tambela nga lo kpe loro. * Ti molenge la, me ti wanguru ayeke tongana nyen? Tongana mo bâ mbeni wanguru ayeke huru, lo yeke turnê tere ti lo na lê ti nduzu, lo kiri lo tï zê na sese, mo yeke na kite pëpe so lo mû ngoi mingi ti leke tere ti lo nzoni kozoni awe si lo sara mara ti ye so. Aye ti dongo bê so lo sara na lê ti nduzu so aga gi tongaso pëpe; a hunda na lo kozo ti tara tere ti lo teti angbonga mingi mingi. Bible atene so mara ti “tarango tere na lege ti ngia ti awanguru [tongaso] ayeke sara nzoni na zo gi kete”. Me sarango kusala na ngangu ti gbungo li ti e ayeke sara nzoni mingi na zo.—1 Timothée 4:8.
13. E lingbi ti sara nyen si ngangu ti gbungo li ti e aga nzoni?
13 Na yâ ti buku so, e bâ aye mingi so ayeke mû ande maboko na mo ti sara si ngangu ti gbungo li ti mo aga nzoni si mo lingbi ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah tongana zo ti yingo. Gbu li ngangu na ndo ti akpengba-ndia ti Nzapa na yâ ti sambela na ngoi so mo ye ti mû adesizion na yâ ti fini ti mo ti lâ na lâ. Na gbele adesizion kue so mo ye ti mû, hunda tere ti mo: ‘Andia wa ti Bible andu tënë so? Mbi lingbi ti sara ye alingbi na ni tongana nyen? Desizion so wa si ayeke nzere ande na bê ti Babâ ti mbi ti yayu?’ (Diko aProverbe 3:5, 6; Jacques 1:5) Desizion oko oko so mo yeke mû ni na sarango tongaso ayeke mû lege na mo ti sara si ngangu ti gbungo li ti mo aga nzoni. Ye so ayeke mû maboko na mo ti ga biani zo ti yingo na ti ngbâ tongaso lakue.
14. Mara ti nzara wa a lingbi e duti na ni si e maï na lege ti yingo? Me a yeke nzoni e sara hange na nyen?
14 Biani, zo alingbi ti ga biazo, me maïngo na lege ti yingo ayeke hunzi pëpe. Ti tene zo amaï na lege ti mitele, a lingbi lo te kobe. Ni la Paul atene: “Kpengbango kobe ayeke ti abiazo.” Mbeni nzoni lege ti kpengba mabe ti mo ayeke ti ngbâ ti te kpengbango kobe ti yingo. Tongana mo yeke sara ye biani alingbi na ye so mo manda, so lege ti ndara la, na Bible atene: “Ndara ayeke kozo ye.” Tongaso, a lingbi e duti tâ na nzara ti apendere tâ tënë so Babâ ti e ayeke mû na e (aProverbe 4:5-7; 1 Pierre 2:2). Biani, tongana e manda ye mingi na e maï mingi na yâ ti ndara ti Nzapa, so amû lege na e pëpe ti bâ tere ti e kota na ndo ti amba ti e. E yeke na bezoin ti bâ tere ti e wani lakue si baba wala mbeni wokongo tongaso alï na yâ ti bê ti e na amaï dä pëpe. Paul atene: “Ala ngbâ ti bâ tere ti ala ti bâ wala ala yeke na yâ ti mabe, ala ngbâ ti bâ tere ti ala ti bâ wala ala wani ala yeke tongana nyen.”—2 aCorinthien 13:5.
15. Ngbanga ti nyen ndoye ayeke kota ye tongana e ye ti maï na lege ti yingo?
15 Kua ti lekengo mbeni fini da alingbi ti hunzi, me ambeni kete kua ti sara na tere ni ayeke ngbâ. A hunda lakue ti bâ lege ti aye ti tere ni si a ngbâ nzoni nga ti leke ambeni kete kete ye ti tere ni so aye ti buba; a lingbi ti si so a hunda ti kono yâ ti da ni. Nyen la e yeke na bezoin ni ti ga abiazo na ti ngbâ ti bata songo ti e na Jéhovah? Kozoni kue, e yeke na bezoin ti ndoye. A lingbi e ngbâ ti maï ndoye ti e teti Jéhovah nga teti aita ti e ti bungbi. Tongana e yeke na ndoye pëpe, aye kue so e hinga, aye kue so e sara ayeke gi senge senge, akpa totongo ti mbeni ye so ayeke son mê ti zo (1 aCorinthien 13:1-3). Tongana e yeke na ndoye, e lingbi ti ga biazo nga ti ngbâ ti maï na lege ti yingo.
ZIA LI TI MO ANGBÂ NA NDO TI BEKU SO JÉHOVAH AMÛ
16. Satan ayeke maï mara ti bibe wa? Jéhovah amû na e nyen ti bata na tere ti e?
16 Zia e bâ mbeni ye ni nde na ndo ti da so mo yeke sara so. Ti tene mo kpengba mo wani tongana mbeni tâ disciple ti Christ, a lingbi mo sara hange na aye so mo yeke bi bê ti mo na ndo ni. Satan, mokonzi ti dunia so, ayeke na kode mingi ti ga na azo ti wara asioni bibe, ti duti na beku teti kekereke pëpe, ti zia bê ti ala na amba ti ala pëpe nga ti bâ so ala lingbi ti sara mbeni ye na yâ ti gigi ti ala pëpe (aÉphésien 2:2). Mara ti abibe tongaso ayeke sara sioni mingi na mbeni Chrétien gi tongana ti so akange ayeke sara sioni na akeke ti da. Nzoni ye ni ayeke so Jéhovah amû na e mbeni kpengba ye ti bata na tere ti e: ye ni so ayeke beku.
17. Bible amû tapande wa ti fa nene ti dutingo na beku?
17 Bible afa aye ti bira nde nde ti yingo so a lingbi e yü ni si e tiri na Satan nga na dunia so. Mbeni kpengba ye ti bira ni ayeke casque ni, so ayeke “beku ti salut”. (1 aThessalonicien 5:8). Giriri, mbeni turugu ahinga so tongana lo yü casque ti lo pëpe, lo yeke wara kuâ hio na yâ ti bira. Mingi ni, a yeke sara casque ni na wen so a fü bongo wala poro ti nyama na yâ ni; casque ni ayeke bata li ti zo so ayü ni si na ngoi so aye ti bira ti wato apika ni na ngangu, lo yeke wara sioni mingi pëpe. Legeoko tongana ti so casque ayeke bata li ti zo, beku alingbi ti bata bibe ti mo nga.
18, 19. Na ndo ti tënë ti dutingo na beku, mara ti tapande wa Jésus azia? Tongana nyen si e lingbi ti sara ye tongana lo?
18 Jésus azia na e kpengba tapande ti dutingo lakue na beku. Dabe ti mo na aye ti ngangu so asi na lo na ndangba bï ti fini ti lo na ndo ti sese. Mbeni kota kamarade ti lo akä lo ti wara nginza. Mbeni nde atene même so ni hinga lo pëpe. Atanga ni adö lo azia na ala kpe. Azo ti kodoro ti lo wani ake lo, ala dekongo ti hunda ti tene aturugu ti Rome afâ lo. Biani aye so awara Jésus ayeke kota mingi ahon atara so e lingbi ti wara ni mbeni lâ. Me nyen la amû maboko na lo, nyen? A-Hébreu 12:2 akiri tënë atene: “Ndali ti ngia so a zia na gbele lo, lo gbu ngangu juska lo kui na ndo ti keke ti pasi, lo bi kamene yongoro, na fadeso lo duti na tere ti trône ti Nzapa na mbage ti koli.” Lê ti Jésus angbâ lani gi na ndo ti “ngia so a zia na gbele lo”.
19 Ngia wa si a zia ni na gbele Jésus? Biani, lo hinga lani so tongana lo gbu ngangu, lo yeke sara nga si iri ti Jéhovah aga nzoni-kue. Na mbeni lege so ahon tanga ni kue, lo yeke fa tâ polele na gigi so Satan ayeke wamvene. Mbeni beku ti mû ngia na Jésus ahon ye so ayeke dä pëpe. Lo hinga nga so tongana lo ngbâ be-ta-zo juska na nda ni, Jéhovah ayeke futa lo mingi; biani lo hinga so na yâ ti kete ngoi, lo yeke kiri ti wara tere na Babâ ti lo, na so ayeke duti mbeni ngoi ti ngia mingi. Jésus azia lê ti lo gi na ndo ti pendere beku so, atâa na ngoi so ye aga tâ ngangu mingi. E nga e yeke na bezoin ti sara oko ye so. A zia mbeni ngia na gbele e nga. Jéhovah afa so lo bâ e oko oko na nene ni na lege so lo mû na e pasa ti mû maboko nga na yâ ti kusala so ayeke sara si iri ti lo aga nzoni-kue. E lingbi ti fa so Satan ayeke wamvene tongana e soro Jéhovah ti duti Gbia ti e nga e ngbâ ti bata tere ti e nzoni na yâ ti ndoye ti Babâ ti e, atâa e yeke hon na yâ ti mara ti atara wa.
20. Nyen la alingbi ti mû maboko na mo ti ngbâ ti zia li ti mo gi na ndo ti anzoni ye nga ti duti na beku?
20 Jéhovah aye gi yengo pëpe ti futa awakua ti lo so ayeke be-ta-zo, me lo yeke tâ na nzara ti sara ni. (Ésaïe 30:18; diko Malachie 3:10.) A nzere na lo mingi ti mû na awakua ti lo anzoni ye so bê ti ala aye (Psaume 37:4). Tongaso, zia li ti mo angbâ gi na ndo ti beku so a zia na gbele mo. Zia lege lâ oko pëpe na asioni bibe ti dunia ti Satan ti hon ndo ti mo. Tongana mo bâ so yingo ti dunia so ayeke lï yeke yeke na yâ ti li ti mo wala na yâ ti bê ti mo, sambela Jéhovah ngangu ti mû na mo “siriri ti Nzapa so ahon ndo ti bibe kue”. Siriri so ayeke bata bê ti mo nga na hingango ndo ti mo.—aPhilippien 4:6, 7.
21, 22. (a) Pendere beku wa “azo mingi mingi” ayeke ku kungo? (b) Ti mo, beku wa agbu bê ti mo mingi? Mo leke na bê ti mo ti sara nyen?
21 So tâ pendere beku ti tene mo gbu li ti mo na ndo ni! Tongana mo yeke na popo ti “azo mingi mingi” so fade ayeke “sigigi na yâ ti kota ye ti vundu” so ayeke ga, gbu li ti mo na ndo ti fini so mo yeke wara ande (Apocalypse 7:9, 14). So Satan na asioni yingo ti lo ayeke dä mbeni pëpe, fade mo yeke wara dengo bê so ahon gbungo li ti mo ti laso. Biani, zo wa na popo ti e aduti na fini sân ti tene Satan asara mbeni ye na ndo ti lo pëpe? So Satan ayeke dä mbeni pëpe ti sara ngangu na ndo ti azo, so tâ kota ngia si e azo e yeke duti ande na ni ti sara kua ti tene sese akiri aga paradis na gbe ti komandema ti Jésus na amba ti lo mokonzi 144 000! Tere ti e anzere mingi tënë ti beku so e yeke na ni ti bâ so akobela kue, nga na asongo tere kue ahon awe, ti yamba asewa ti e so ayeke londo na yâ ti dû ti kuâ na ti wara mara ti fini so Nzapa aye fade ti tene e duti na ni. Na ngoi so e yeke gue yeke yeke ti ga azo so alingbi kue, e yeke pusu tâ nduru mingi na mbeni futa so ayeke kota mingi, zendo so a fa tënë ni na aRomain 8:21 so ayeke “liberté ti gloire ti amolenge ti Nzapa.”
22 Jéhovah aye si e wara liberté mingi ahon même ti so e pensé ti wara ni ande. Me ti wara liberté ni so, a lingbi e mä yanga ti Jéhovah. Ye oko, a yeke nzoni mingi ti tene mo sara ngangu kue ti mä yanga ti Jéhovah lâ na lâ ti wara liberté ni so pëpe? Tongaso, ngbâ ti kpengba mo wani na ndo ti mabe ti mo so ayeke nzoni-kue si mo lingbi ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa teti lakue lakue nga kpu na kpu!
^ par. 12 Awandara atene so tere ti e wani ayeke maï mbeni ye na yâ ti li ti e so asara si e hinga place ti amembre ti tere ti e nga lege ti bougé ala sân ti tene e bâ ni. Na tapande, a yeke ye ni so si amû lege na mo ti pika maboko même tongana mo kanga lê ti mo. Mbeni kangba so kobela azi ye ni so na yâ ti li ti lo lani, a bâ so lo wani lo lingbi ti luti pëpe, ti tambela pëpe wala même ti duti pëpe.
TI HINGA AMBENI TËNË
Sara ye na mabe tongana ti ala
Na sarango nyen si e yeke bâ nzoni na lege ti tapande ti abe-ta-zo ti yâ ti Bible?


text:
1Azo so kue ayeke na gbe ti ngbaa, alingbi ala kpe awa ti ala mingi, tongaso si mbeni zo awara lege ti zonga iri ti Nzapa wala fango ye ti e pepe. 2Angbaa so awa ti ala ama na be, ala yeke a-ita ti ala azo ti Nzapa, me so laa amu lege na angbaa ni ti baa awa ti ala tongana asenge zo pepe. Me alingbi angbaa asara kua nzoni ahon ti kozoni, ngbanga ti so azo so ayeke baa nzoni na peko ti kua ti ala ni ayeke a-ita ti ala so ama na be si Nzapa aye ala mingi. Baa, ye so mo lingbi ti fa na azo si mo mu yanga na ala ti sara ni laa. 3Zo so ayeke fa mbeni ye nde, tënë ti lo ague nde na ti Kota Gbia ti e Jésus Christ si alingbi na nzoni lege ti vorongo Nzapa pepe, 4andaa baba ahon ndö ti lo, lo hinga ye pepe. Lo yeke na kobela ti bingbingo tënë na ti papa ndali ti lege so azo ayeke di iri ti aye. Aye tongaso ayeke du sarango nzara ti ye ti zo, papa, zongango ndo, bango zo tongana sioni zo senge senge 5na bingbingo tënë so ayeke kai hio pepe; aye ni so ayeke londo lakue na popo ti azo so gbungo li ti ala aga sioni awe, ala hinga taa-tënë oko pepe. Ala baa ti ala atene, gbungo tënë ti Nzapa ngangu ayeke mbeni lege ti warango mosoro. 6Taa-tënë, gbungo tënë ti Nzapa ngangu ayeke lege ti warango kota mosoro tongana zo azia be ti lo gi na ye so lo yeke na ni. 7Biani, e ga na dunia so maboko senge, e yeke kiri nga maboko senge. 8Tongaso, tongana e yeke na kobe na bongo, so alingbi na e. 9Me ti azo so aye ti wara mosoro mingi, mosoro ni ahanda ala si ala ti. Nzara ti abuba ye nde nde ti sioni agbu ala tongana gbanda. Aye ni so ayeke buba azo si ayeke gue na ala na kuâ. 10Aye ti sioni kue alondo gi na lege ti sarango nzara ti nginza. Nzara ti nginza asara si ambeni zo azia lege ti mabe yongoro si ala tambula kirikiri, ala wani asara pasi na be ti ala mingi si ala duti na siriri pepe. 11Ti mo zo ti Nzapa, mo kpe lege ti aye so kue. Mo gi lege ti ga mbirimbiri na le ti Nzapa, ti gbu tënë ti lo ngangu, ti duti na mabe, ti duti na ndoye, ti kanga be ti mo na ya ti aye so ayeke si na mo, ti duti nga na wokongo be. 12Tiri nzoni bira ti mabe na legeni titene mo gbu fini so angba lakue lakue. Biani, Nzapa airi mo ando ti wara fini ni so si mo tene tënë ti mabe ni pendere na le ti azo mingi so. 13Mbi mu yanga na mo na le ti Nzapa so ayeke mu fini na aye kue nga na le ti Jésus Christ so atene pendere tënë ti mabe na le ti Ponse Pilate. 14Mo bata lege ti tënë ti yanga ti mbi nzoni si zo awara mbeni ye ti sioni wala mbeni tënë na li ti mo pepe; mo bata ni ngbii Kota Gbia ti e Jésus Christ akiri. 15Lo yeke kiri ande na ngoi so Nzapa wani afa. Nzapa oko so ayeke na ndö ti aye kue, azo ayeke tene nzoni tënë ti lo, lo yeke Gbia ti agbia, Kota Gbia ti akota gbia. 16Lo yeke gi oko Nzapa so ayeke na fini lakue lakue, lo yeke duti na ndo so aza zango, zo alingbi ti si na ndo ni so pepe. Mbeni zo ade ti baa lo pepe, zo alingbi ti baa nga lo pepe. Gonda na ngangu so ayeke ngba kpu na kpu ayeke ti lo! Amen. 17Mo mu yanga na azo ti mosoro ti dunia so titene ala pika kate ti ala pepe. Amosoro so ayeke ninga pepe, ala zia be ti ala na ndö ni pepe, me ala zia be ti ala na ndö ti Nzapa. Lo laa lo yeke mu na e anzoni ye ahon ndoni si e wara lege ti duti nzoni. 18Ayeke nzoni azo ti mosoro asara nzoni ye, ala ga azo ti mosoro na lege ti sarango anzoni ye, ala mu ye na azo, ala kanga maboko ti ala daa pepe, ala kangbi aye ti ala na amba ti ala. 19Tongana ala sara tongaso, ala yeke bongbi ndali ti angoi so ayeke ga mbeni kpengba mosoro so ayeke nzoni si ala lingbi ti wara taa fini. 20Timothée, mo bata ye so Nzapa azia na maboko ti mo so nzoni. Mo kpe lege ti asenge senge tënë so asongo na mabe pepe, mo kpe nga lege ti atënë ti mvene ti azo so abaa ti ala atene, ala hinga aye ti nda ti gigi so. 21Ambeni zo ayeda na atënë ni so si ala zia lege ti mabe. Ayeke nzoni Nzapa asara nzoni be na ala!
Copyright
Learn More


text:
Index ti atënë so a bâ na yâ ti a-Tour ti Ba Ndo ti ngu 2016
A fa lango ti mbeti so tënë ni asigigi dä
AMBENI TËNË NDE
A lingbi e duti na mbeni mbilimbili fason si e sambela? No. 6
Aliberté so aRomain amû na aJuif na Judée, oct.
Amara ti bongo nga na midon ti ngoi so a sû na Bible, No. 3
Aprêtre-mokonzi na yâ ti mbage ti Mbeti ti Nzapa so aChrétien asû ândö na Grec, No. 1
Araison so akota zo ti vorongo nzapa ti aJuif ayeda lani ti tene zo asara divorce ndali ni, No. 4
Arouleau ti ândö, No. 1
Avision na ndo ti azo so ayeke na yayu, No. 6
A yeke nzoni ti duti na yâ ti mbeni bungbi ti Nzapa? No. 4
Aye so e lingbi ti manda na lege ti andeke, No. 6
‘Bira ni ayeke ti Jéhovah’ (David), No. 5
David na Goliath: Eskê ye ni so asi biani? No. 5
Dengi mê na agbotongo mê, No. 2
Mbeni tënë so andu bê ti zo mingi (“molenge ti mbi”), nov.
Mbeni zo ayeke lu asioni pere na yâ ti yaka ti mbeni zo? oct.
“Mbi ye ti gue” (Rébecca), No. 3
Na ndo wa la mo lingbi ti wara dengo bê? No. 5
Nzapa ayeke kiri tënë na asambela kue? No. 6
Nzoni ti hakango aye so e mä na bê na ni na afango ye ti Bible, No. 4
Royaume ti Nzapa ayeke nyen? No. 5
Sarango ye ti ngangu alingbi ti hunzi mbeni lâ? No. 4
Tongana e kui, nyen la ayeke si na pekoni? No. 1
Tongana mbeni zo so mo ye lo akui, No. 3
Zabolo ayeke zo wa? No. 2
Zo la asigigi na bungbi ti Nzapa? No. 4
ATÉMOIN TI JÉHOVAH
Ala mû tere ti ala wani ti sara ye: na Ghana, juil.
Ala mû tere ti ala wani ti sara ye: na Océanie, janv.
“Awafango tënë ti Grande-Bretagne, ala zingo!” (1937), nov.
Azo mingi ahinga oto so a zia haut-parleur na li ni, (Brésil), fév.
“Azo so a mû kua ni na ala” (kota bungbi na Cedar Point, Ohio, États-Unis), mai
Bâ nzoni na lege ti afango lege ti Jéhovah laso, sept.
“Kusala ni ayeke kota” (A-offrande), nov.
“Mbi yeke lë lengo ti mû gonda na Jéhovah” (Allemagne, Kozo Bira so Amû Sese Kue), août
ATËNË SO AZO AHUNDA
Akeke use so abungbi aga oko (Éz 37), juil.
Fango ngia ti bê na ngoi so a sara tokua ti kiringo na mbeni zo na bungbi, mai
Koli so akanga na yâ ti lo didi so encre ti écrivain ayeke na yâ ni, nga na akoli omene so ayeke na aye ti bira (Éz 9:2), juin
Lawa la azo ti Nzapa ayeke lani angbâa ti Babylone, Ngangu gbata? mars
Mungo mbeni ye ti nginza wala nginza na awakua ti letäa, mai
“Nzoroko so a kpo na ndo ti” aChrétien so a soro ala ti gue na yayu (2aC 1:21, 22), avril
Satan ague lani biani na Jésus na temple? (Mt 4:5; Lc 4:9), mars
AYE TI MANDA
Ababâ na amama, ala mû maboko na amolenge ti ala ti kpengba mabe ti ala, sept.
A iri ala ti sigigi na yâ ti bingo, nov.
“Ala girisa pëpe tënë ti yambango agene nzoni,” oct.
“Ala gue, ala sara si azo na popo ti amara kue aga adisciple,” mai
“Ala ngbâ ti wa tere na popo ti ala lâ oko oko,” nov.
Ala sara kue ti “zia yengo tere ti ala ti aita angbâ ti gue,” janv.
Ala sara si mariage ti ala aga nzoni, août
Ala zi tere ti ala na yâ ti abungbi ti nzapa ti wataka, nov.
A leke yâ ti bungbi ti e ague oko na Mbeti ti Nzapa, nov.
Amaseka, ala kpengba mabe ti ala, sept.
Amaseka, ala leke tere ti ala nzoni awe ti wara batême? mars
Amaseka, tongana nyen la ala lingbi ti leke tere ti ala ndali ti batême? mars
A zi ala na lege ti kota nzobe ti Nzapa, déc.
Bâ Jéhovah tongana zo ti lekengo e, juin
Bi agingo bê ti mo kue na ndo ti Jéhovah, déc.
Bible angbâ ti changé aye na yâ ti gigi ti mo? mai
E leke atënë na popo ti e na yâ ti ndoye, mai
“Fade e gue na mo,” janv.
Fa nzoni tënë ti kota nzobe ti Nzapa, juil.
Fa so mo mä na bê na azendo ti Jéhovah, oct.
Fa so mo yeke be-ta-zo na Jéhovah, fév.
Fason ti yungo bongo ti mo amû gloire na Nzapa? sept.
Gi Royaume, me aye ti sese so pëpe, juil.
Jéhovah afa lege ti fini na awakua ti lo, mars
Jéhovah afuta azo so agi lo ngangu, déc.
Jéhovah airi lo ‘kamarade ti Mbi,’ fév.
‘Jéhovah Nzapa ti e ayeke Jéhovah oko,’ juin
Kiri singila na Nzapa ndali ti kota nzobe ti lo, juil.
Mariage: A bâ gigi tongana nyen nga ndani ayeke nyen? août
Mo bâ Mbeti ti Nzapa na nene ni mingi? nov.
Mo bâ so mo yeke na bezoin ti fa kua na ambeni zo? août
Mo bâ so mo yeke na bezoin ti gue na li ni na lege ti yingo? août
Mo yeke mû ka adesizion ti mo wani tongana nyen? mai
Mo yeke zia si Kota zo ti lekengo e aleke mo? juin
Mû tapande ti akota kamarade ti Jéhovah, fév.
Mû tapande ti awakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo, fév.
Ngbanga ti nyen a lingbi e bungbi oko ti voro Jéhovah? avril
Ngbanga ti nyen a lingbi e “lango pëpe”? juil.
Ngbâ ti duti nde na yâ ti dunia so kangbi ayeke dä so, avril
Ngbâ ti kpengba songo ti mo na Jéhovah na ngoi so mo yeke sara kua ti lo na kodoro-wande, oct.
Ngbâ ti tiri ti wara tënë nzoni ti Jéhovah, sept.
So e yeke sara kua legeoko na Nzapa asara si e yeke na ngia, janv.
‘Ti bi bê ti mo na ndo ti yingo aye ti tene fini nga na siriri,’ déc.
Tongana e duti be-ta-zo Jéhovah ayeke bâ e na nzoni lê, avril
Tongana nyen la mo lingbi ti kpengba dutingo beoko ti e aChrétien? mars
Wara ye ti nzoni mingi na lege ti aye so Jéhovah amû na e, mai
Yingo afa na yingo ti e, janv.
“Zia maboko ti mo awoko pëpe,” sept.
Zia ‘matabisi ti Nzapa, so a lingbi ti fa nda ni kue pëpe’ apusu e ti sara ye, janv.
Zia si afaute ti amba ti mo asara pëpe si mo zia lege ti vorongo Jéhovah, juin
Zia si aye so mo yeke ku ni akpengba mabe ti mo, oct.
“Zia si gbungo ngangu asara kua ti lo kue,” avril
BIBLE
BIBLE ACHANGÉ FINI TI AZO
FINI NA ANZONI SARANGO YE TI ACHRÉTIEN
A lingbi aChrétien avoro Nzapa na yâ ti asanctuaire? No. 2
A yeke pendere mingi ahon adiamant (sarango ye na lege ni), juin
Fango tënë ti mo ayeke tongana ngu ti pere? avril
Gbungo koko ti nzoni tënë na gbele akota zo ti kodoro, sept.
Gi bê ti mo ahon ndo ni ape, No. 1
Hinga ti bâ aye na yâ ti li mo nzoni, avril
Hongo ndo ti mbeto, No. 1
Mbeni ye so ayeke pendere mingi ahon lor (ndara ti Nzapa), août
Mo yeke “bata tâ ndara”? oct.
Mû maboko na yâ ti congrégation ti mo, mars
Mû tapande ti bibe so aprophète ayeke na ni, mars
Ngbanga ti nyen ti sara ye na lege ni? No. 1
Ngbâ ti sara na Jéhovah na ngia, fév.
Sarango ye na ngangu pëpe ayeke lege ti ndara, déc.
GIGI TI AMBENI ZO
Asœur ti Catholique aga atâ ita ti yingo (Felisa na Araceli Fernández), avril
Jéhovah asara si mbi sara kua ti lo nzoni (C. Robison), fév.
Mbi ga “ye kue ndali ti mara ti azo nde nde kue” (D. Hopkinson), déc.
Mbi sara ngangu ti mû peko ti anzoni tapande (T. McLain), oct.
Mbi wara tâ tënë atâa so maboko ti mbi ayeke dä ape (B. Merten), No. 6
Tongana nyen la mbi wara ngia na mungo ye na zo? (R. Parkin), août
JÉHOVAH


text:
MBAGE 3
Jésus asara kota kua ti fango tënë na Galilée
‘Jésus ato nda ti fa tënë: “Royaume aga nduru awe.”’ —Matthieu 4:17
NA YÂ TI MBAGE SO
CHAPITRE 20
Use miracle so lo sara na Cana
Jésus angbâ ayo, akilomètre 26 tongaso, me lo sava mbeni molenge-koli.
CHAPITRE 21
Na synagogue ti Nazareth
Tënë ti nyen la Jésus atene si asara si azo ti kodro ti lo aye ti fä lo so?
CHAPITRE 22
Adisciple osio ayeke ga ande azo ti gingo azo
Jésus atene na ala ti dö ngbene kua ti ala ti gingo susu azia na ti ga azo ti gingo azo.
CHAPITRE 23
Jésus asara akota miracle na Capernaüm
Tongana Jésus ayeke tomba asioni yingo na yâ ti azo, lo yeke ke na asioni yingo ni ti tene na azo so lo la lo yeke Molenge ti Nzapa. Ngbanga ti nyen?
CHAPITRE 24
Jésus akono yâ ti kua ti lo na Galilée
Azo aga na Jésus ti tene lo sava ala, me Jésus afa na ala so raison so atokua lo ndali ni ayeke kota mingi.
CHAPITRE 25
Lo sara ye na nzoni bê na mbage ti mbeni zo ti buruma
Gi na lege ti mbeni kete tënë so lo tene, Jésus afa biani so lo yeke bi bê na azo so lo yeke sava ala.
CHAPITRE 26
“A pardonné siokpari ti mo awe”
Jésus afa kamba so ayeke na popo ti siokpari na kobela tongana nyen?
CHAPITRE 27
Jésus airi Matthieu ti mû peko ti lo
Ngbanga ti nyen a nzere na Jésus ti te ye na awasiokpari so azo kue ahinga ala so?
CHAPITRE 28
Ngbanga ti nyen la adisciple ti Jésus amû jeûne ape?
Jésus akiri tënë na ala na mungo tapande ti bozo ti vin.
CHAPITRE 29
Eskê zo apeut ti sara nzoni ye na mba ti lo na lâ ti Sabbat?
Ngbanga ti nyen la aJuif asara ye ti ngangu na Jésus ndali ti so lo sava mbeni koli so kobela awoko lo teti ngu 38?
CHAPITRE 30
Songo so ayeke na popo ti Jésus na Babâ ti lo
A-Juif apensé ti ala so Jésus aye ti fa so ni na Nzapa ani lingbi tere, me Jésus afa polele so Nzapa ayeke kota mingi ahon lo.
CHAPITRE 31
Kongo lê ti blé na lâ ti Sabbat
Ngbanga ti nyen la Jésus atene ni yeke “Seigneur ti Sabbat”?
CHAPITRE 32
Nyen la Ndia amû lege na zo ti sara na lâ ti Sabbat?
A-Sadducéen na aFarizien amä tere na ndo ti mbeni ye oko, atâa so ala ye ka tere ape.
CHAPITRE 33
Proprétie ti Ésaïe aga tâ tënë
Ngbanga ti nyen la Jésus ake na azo so lo sava ala ti tene ala fa lo na ambeni zo wala ti sara tënë ti ye so lo sara na ala?
CHAPITRE 34
Jésus asoro abazengele bale-oko na use
Kangbi wa la ayeke na popo ti mbeni bazengele na disciple?
CHAPITRE 35
Kota fango ye na ndo ti hoto
Gi ti hinga nda ti akota tënë ti yâ ti diskur ti Jésus.
CHAPITRE 36
Mbeni turugu ti kota kamba afa so lo yeke na kota mabe
Tënë ti nyen la turugu ni atene so apika bê ti Jésus?
CHAPITRE 37
Jésus azingo molenge ti mbeni wali-mua
Ambeni zo agbu nda ti miracle so Jésus asara.
CHAPITRE 38
Jean aye ti mä tënë ti yanga ti Jésus
Ngbanga ti nyen la Jean aye ti hinga wala Jésus la ayeke Messie ni? A ye ti fa so lo yeke na kite?
CHAPITRE 39
Mawa na azo so aye ti mä ndo ape
Jésus atene so na ngoi ti fango ngbanga, ngbanga so a fâ na ndo ti Sodome ayeke kete na ti so a yeke fâ ande na ndo ti Capernaüm, kodro so lo lango dä mingi.
CHAPITRE 40
Mbeni tapande na ndo ti tënë ti pardon
So lo tene na mbeni wali-ndumba lo tene a pardonné siokpari ti lo awe, eskê Jésus aye ti fa so même si zo adoro ndia ti Nzapa, a sara ye oko ape?
CHAPITRE 41
Zo wa la amû na Jésus ngangu ti sara amiracle?
Aita ti Jésus apensé atene mbeni ye asara li ti lo.
CHAPITRE 42
Jésus asuku na aFarizien
Tënë ‘fä ti Jonas’ aye ti tene nyen?
CHAPITRE 43
Atapande na ndo ti Royaume
Jésus amû atapande miombe ti fa ambeni ye na ndo ti Royaume ti yayu.
CHAPITRE 44
Jésus akaï kota pupu
So Jésus asara si kota pupu nga na amapo ti ngu akaï, lo ye ti fa na e so gigi ayeke duti ande pendere mingi na gbe ti Royaume ti lo.
CHAPITRE 45
Lo yeke na ngangu na ndo ti gbâ ti asioni yingo
Eskê gbâ ti asioni yingo apeut ti lï na yâ ti mbeni zo?
CHAPITRE 46
Lo wara sava gi na ndungo bongo ti Jésus
Na yâ ti mbaï so, so asara mawa na zo so, Jésus afa ngangu ti lo nga lo fa so lo yeke mbeni zo so ayeke bâ mawa ti zo.
CHAPITRE 47
A zingo mbeni maseka-wali na kuâ
Azo ahe Jésus na ngia ndali ti so lo tene so molenge-wali so akui ayeke lango. Nyen la Jésus ahinga ni so azo ni ahinga ape?
CHAPITRE 48
Lo sara amiracle me azo ake lo même na Nazareth
Azo ti Nazareth ake Jésus, pëpe ngbanga ti afango ye ti lo wala amiracle so lo sara, me ngbanga ti mbeni raison nde.
CHAPITRE 49
Jésus afa tënë na Galilée na lo leke abazengele ti lo
Tënë ‘Royaume ti yayu aga nduru awe’ aye biani ti tene nyen?
CHAPITRE 50
A leke ala ti gue ti fa tënë atâa akpale wa la ala tingbi na ni
Ngbanga ti nyen la Jésus atene na abazengele ti lo ti kpe tongana a sara ye ti ngangu na ala?
CHAPITRE 51
A fâ mbeni zo na ngoi ti matanga ti dungo zo
Dongo dodo ti Salomé asara si juska Hérode adeba yanga na lo ti mû na lo ye kue so lo hunda. Nyen la lo hunda?
CHAPITRE 52
Lo mû kobe na gbâ ti azo na lege ti kete mapa na susu
Miracle ti Jésus so ayeke kota mingi, juska aÉvangile osio kue asara tënë ni.
CHAPITRE 53
Mbeni mokonzi so ayeke na ngangu na ndo ti aye kue
So Jésus atambela na ndo ti ngu nga lo kaï pupu, ye so afa nyen na abazengele ti lo?
CHAPITRE 54
Jésus: “Mapa so amû fini na zo”
Ngbanga ti nyen la Jésus asuku na azo atâa so ala sara effort ti gi peko ti lo?
CHAPITRE 55
Atënë ti Jésus ason bê ti azo mingi
Jésus atene mbeni tënë so ason bê ti gbâ ti adisciple ti lo. Ye so asara si mingi ti ala azia ti mû peko ti lo.
CHAPITRE 56
Nyen la mbilimbili ayeke sara si zo aga sioni?
Eskê a yeke ye so alï na yanga ti zo wala a yeke ye so asigi na yanga ti zo?
CHAPITRE 57
Jésus asava mbeni maseka-wali nga na mbeni koli so mê ti lo akanga
Ngbanga ti nyen la bê ti mbeni wali ason ape tongana Jésus atene so azo ti kodro ti lo ayeke tongana akete mbo?
CHAPITRE 58
Jésus asara si mapa aga gbani na lo sara tënë ti levure
Na nda ni, adisciple amä yâ ti tënë ti mapa so Jésus angbâ ti sara tënë ni so.
CHAPITRE 59
Molenge ti zo ayeke zo wa?
A mû aclé ti Royaume na zo wa? Lo sara kua na ni tongana nyen?
CHAPITRE 60
Changengo ti tere ti Jésus: A bâ Christ na yâ ti gloire ti lo
Changengo ti tere ti Jésus ayeke nyen? A ye ti tene nyen?
CHAPITRE 61
Jésus asava mbeni molenge-koli so sioni yingo ayeke na yâ ti lo
Jésus atene so molenge ni asava ape ndali ti so mabe ayeke dä ape, me zo wa la ayeke na mabe ape? Molenge-koli ni? Babâ ti lo wala adisciple ti Jésus?
CHAPITRE 62
Jésus afa na ala ti sara tere ti ala kete
Akota zo amanda ye na mbage ti mbeni kete molenge.
CHAPITRE 63
Jésus akiri amû ambeni wango na adisciple ti lo
Jésus afa ye ota ti sara ti leke na tënë so alondo na popo ti aita.
CHAPITRE 64
A yeke nzoni e pardonné amba ti e
Na sarango kua na toli ti ngbâa so asara nzoni bê na mbage ti mba ti lo ape so, Jésus afa tongana nyen la Nzapa ayeke bâ ngangu so e yeke sara ti pardonné amba ti e.
CHAPITRE 65
Lo fa ye na ala na ngoi so ala yeke gue na Jérusalem
Na lege ti ambeni nduru lisoro ota so lo sara, Jésus afa ambeni ye so apeut ti kanga lege na mbeni zo ti mû peko ti lo.


text:
BIBLE ACHANGÉ FINI TI AZO
Fadeso mbi hinga so mbi lingbi ti aidé ambeni zo
A DÜ LO NA NGU 1981
NA KODORO TI GUATEMALA
GIGI TI LO AYE TI NGANGU MINGI ASI NA LO NA KETE TI LO
GIGI TI MBI ÂNDÖ:
A dü mbi na Acul, mbeni kete kodoro na mbage ti ouest ti Guatemala. Asewa ti mbi ayeke azo ti mara ti Ixil, mbeni kete mara ti aMaya. Na ndo ti yanga ti Espagnole so mbi yeke tene, mbi yeke tene nga kete yanga ti kodoro ti e. Ngoi so a dü mbi atï na mbeni sioni ngoi ti bira, so akporo lani na popo ti azo ti kodoro ti Guatemala ni, na a ninga ngu 36 tongaso. Na ngoi ni so, gbâ ti azo ti mara ti Ixil ni akui.
Na ngoi so mbi wara ngu osio, ita ti mbi ti koli, so ayeke na ngu mbasambala, asara ngia na grenade, na a sungba. Ye so asara si lê ti mbi abuba. Ti ita ti mbi ni, lo kui ti lo. Na pekoni, a gue a zia mbi na mbeni ndo so a yeke bâ lege ti amolenge so lê ti ala abuba, na gbata ti Guatemala, na kâ la si mbi manda Braille. Me, ndali ti ambeni raison so mbi hinga ni nzoni ape, a ke na mbi ti sara lisoro na atanga ti amolenge so ayeke na ndo ni so, nga amba ti mbi ti klase ni ayeke kpe gi mbi kpengo. Mbi yeke lakue gi mbi oko, na teti so ngu oko oko a yeke zia lege na e ti gue na yanga-da, mbi yeke ku lani ngoi ni so kungo ti gue ti bâ mama ti mbi. Lo yeke sara ye lakue na nzoni bê na mbage ti mbi nga lo yeke bâ mawa ti mbi. Mawa ni ayeke so, na ngoi so mbi wara ngu bale-oko, mama ti mbi ni akui. Mbi bâ so mbi girisa oko zo so aye mbi mingi, ye ni so ason tâ mbi mingi.
Na ngoi so mbi wara ngu 11, mbi kiri na kodoro ti mbi, na mbi gue mbi lango na ndo ti yaya ti mbi ti koli, so mbi na lo e yeke babâ oko. Ala mû na mbi aye so mbi yeke na bezoin ni, me zo oko apeut pëpe ti hinga ye so ayeke na yâ ti bê ti mbi. Na ambeni ngoi, mbi hunda Nzapa na kota go, mbi tene: “Ngbanga ti nyen la mama ti mbi akui? Lê ti mbi abuba ngbanga ti nyen?” Azo atene na mbi so, Nzapa la ayeda si akpale ni so asi so. Ye so asara si mbi tene so Nzapa ayeke na bê ape nga lo yeke sara ye na lege ni ape. Tâ tongana mbi hinga kode ti tene mbi fâ tere ti mbi, ka mbi sara ni lani.
Teti so lê ti mbi akanga, a sara si azo ayeke sara ye ti ngangu na mbi nga mbi yeke na mbeni zo ti tene mbi fa atënë ti bê ti mbi na lo ape. Fani mingi, azo agbu mbi na ngangu na ala lango na mbi. Lâ oko mbi fa peko ti asioni ye ni so na gigi ape, ndali ti so mbi pensé so mbeni zo ti bâ lege ti tënë ni na mbi ayeke dä ape. Azo ayeke sara tënë na mbi ape, nga mbi yeke causé ka na azo ape. Mbi duti gi mbi oko na vundu, nga mbi yeke lani na confiance na zo oko ape.
LEGE SO BIBLE ACHANGÉ FINI TI MBI:
Na ngoi so mbi wara lani ngu bale-oko na ota tongaso, aTémoin ti Jéhovah use (mbeni koli na wali ti lo) aga nduru na mbi, na ngoi so e sigigi na récréation na ekole. Mbeni maître ti ekole ti mbi, so mawa ti mbi ayeke sara ka lo, la ahunda na ala ti ga ti bâ mbi. Ala sara lisoro na mbi na ndo ti azendo ti Bible, so fade a yeke zingo ande akuâ nga so, mbeni lâ, lê ti azo so akanga ayeke kiri ti zi (Ésaïe 35:5; Jean 5:28, 29). Ye so ala fa na mbi so anzere na mbi lani mingi, me a yeke ngangu na mbi ti causé na ala, ndali ti so mbi yeke tene ka tënë mingi ape. Me, atâa so mbi yeke duti gi mbi oko, na nzoni bê nga na kangango bê ala ngbâ lakue ti ga ti bâ mbi, ti fa tënë ti Nzapa na mbi. Koli na wali so ayeke tambela lani ahon kilomètre 10 tongaso, nga na ndo ti hoto, ti gue juska ti si na kodoro so mbi yeke dä.
Ita ti mbi ti koli so la afa ala na mbi, lo tene azo ni so ayü bongo nzoni me ala yeke na ye mingi ape. Atâa so kue, ala yeke fa lakue so ala bi bê ti ala na mbi, na gango na mbi ambeni kete cadeau. Mbi bâ so gi atâ Chrétien la alingbi ti sara mara ti asacrifice ni so.
Mbi manda Bible grâce na ambeti ti Braille. Atâa so mbi comprendre aye so mbi yeke manda so nzoni, a yeke lani ngangu na mbi ti yeda na aye ni so. Na tapande, a yeke lani ngangu na mbi ti mä na bê so Nzapa ayeke pensé tâ na mbi, nga so ambeni zo kue apeut ti fa mara ti asarango ye ti Nzapa ni so na mbage ti mbi. Mbi hinga ndani so Jéhovah azia lege na aye ti sioni ti si, me a yeke lani ngangu na mbi ti bâ lo tongana mbeni Babâ ti ndoye. *
Yeke yeke, ye so mbi manda na yâ ti Bible a-aidé mbi ti changé bango ndo ti mbi. Na tapande, mbi manda so Nzapa ahinga ti zia tere ti lo na place ti azo so ayeke bâ pasi. Na ndo ti awakua ti lo ti ândö, so azo asara pasi na ala, Nzapa atene: “Mbi bâ ye ti vundu ti azo ti Mbi . . . Mbi hinga pono ti ala.” (Exode 3:7). Na ngoi so mbi ga ti bâ anzoni sarango ye ti tere ti Jéhovah, tere ti mbi anzere mingi, ye so apusu mbi ti mû fini ti mbi na lo. Na ngu 1998, mbi wara batême, mbi ga Témoin ti Jéhovah.
Ngu oko na peko ti so mbi wara batême, mbi gue na mbeni ekole ti azo so lê ti ala abuba, nduru na gbata ti Escuintla. Mbeni ancien ti congrégation ti gbata ni ahinga so a yeke ngangu na mbi ti londo na kodoro ti mbi ti ga na bungbi. Congrégation so ayeke nduru na ndo so mbi yeke dä ayeke na peko ti hoto so koli na wali so ayeke hon lani na ndo ni ti gue ti manda Bible na mbi so. Me a yeke ngangu lani na mbi ti gue dä. Ni la, ti aidé mbi, ancien ni so ahunda na mbeni sewa, so ayeke na Escuintla, ti mû mbi na ndo ti ala, na sewa ni ayeda nga ala mû maboko na mbi ti gue na bungbi. Juska laso, ala ngbâ ti bâ lege ti mbi nzoni mo bâ mo tene mbi yeke tâ mbeni zo ti sewa ti ala.
Mbi lingbi ti fa gbâ ti atapande ti tâ ndoye so aita ti yâ ti congrégation ni so afa na mbage ti mbi. Aye so asi na mbi na yâ ti gigi ti mbi so, tongana a bungbi ni kue oko, afa na mbi so aTémoin ti Jéhovah kue so mbi yeke na popo ti ala ayeke atâ Chrétien.—Jean 13:34, 35.
NZONI YE SO MBI WARA NA PEKONI:
Mbi bâ so mbi peut fadeso ti sara mbeni ye nga mbi yeke na beku. Mbi yeke na gbâ ti aye ti sara fadeso na yâ ti gigi ti mbi. Teti so mbi yeke mû mbage na kua ti fango tënë ti Nzapa teti al’heure mingi, mbi zia lê ti mbi gi na ndo ti kua ti fango tâ tënë ti Bible na azo ahon ti pensé gi na ndo ti akpale ti mbi ni. Nga, mbi yeke na pasa ti sara kua tongana ancien na yâ ti congrégation nga ti fa tënë ti Nzapa na yâ ti acongrégation ti ndo ni so. Mbi wara même pasa ti fa tënë ti Nzapa na ngoi ti akota bungbi ti e, so azo gbani gbani ayeke ga dä.
Na ngu 2010, mbi wara diplôme ti Ekole ti formation ministérielle (so laso a iri ni Ekole ti awafango nzoni tënë ti Royaume) so a sara ni na Salvador. Ekole ni so aleke mbi ti sara akua ti mbi nzoni na yâ ti congrégation. So mbi wara formation so, a sara si mbi bâ so Jéhovah abâ aye so mbi yeke sara na nene ni nga lo ye mbi mingi. Jéhovah alingbi ti leke zo kue so lo ye, ti sara kua ti lo.
Jésus atene: “Ngia ayeke mingi tongana zo amû ye na zo ahon ti wara ye na maboko ti zo.” (Kusala 20:35). Laso, mbi peut ti tene so mbi yeke na ngia, na fadeso mbi hinga so mbi lingbi ti aidé ambeni zo, atâa so kozo mbi pensé na ni tongaso ape.
^ par. 13 Ti hinga ndani so Nzapa azia lege na aye ti sioni, bâ chapitre 11 ti buku Bible afa nyen biani?, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.


text:
Mo dabe ti mo na ni?
Mo diko a-article ti Tour ti Ba Ndo so asigigi ade ti ninga ape so nzoni? Bâ wala mo lingbi ti kiri tënë na ahundango ndo so ge:
Na ngoi wa la a fâ lani ngasangbaga ti Pâque na 14 Nisan?
Ambeni Bible atene so a fâ ngasangbaga ni na “lakui”, so ti tene a fâ ngasangbaga ni na pekoni so lâ alinda kozoni si ndo avuko (Ex. 12:6).—15/12, lembeti 18-19.
Amaseka alingbi ti sara kua na afango ye wa ti Bible ti mû anzoni desizion?
Afango ye ni ayeke ota. (1) Ti gi Royaume ti Nzapa na mbilimbili ti lo kozoni (Mat. 6:19-34). (2) Ti duti na ngia ti sara kua teti ambeni zo (Kus. 20:35). (3) Ti duti na ngia ti sara kua teti Jéhovah na lâ ti maseka ti mo (Zo-ti. 12:1).—15/1, lembeti 19-20.
Azo ti kpengo na ambarata osio wa ayeke kpe loro ngbene ye na ngu 1914?
Jésus so ayeke mbeni gbia na yayu la akpe na vuru mbarata ni, lo yeke kpe loro ti sö benda na ndo ti Satan na asioni ange so amû peko ti lo. Ti mbarata so tere ti lo abe tongana wâ, a ye ti sara tënë ti abira so asara si azo abâ pasi. Vuko mbarata ni, a ye ti sara tënë ti kota nzara. Ti mbarata so tere ti lo akpa ti nyama so kobela asara lo, zo so aduti na ndo ti lo aga na kuâ na lege ti asioni kobela ti fango zo (Apoc. 6:2-8).—1/2, lembeti 6-7.
A yeke sara “mariage ti Molenge ti ngasangbaga ni” lawa? (Apoc. 19:7).
A yeke sara “mariage ti Molenge ti ngasangbaga ni” na pekoni so Jésus Christ so ayeke Gbia ni ayeke hunzi songo benda ti lo, so ti tene na pekoni so a yeke futi Babylone, Ngangu gbata nga a yeke tiri bira ti Harmaguédon.—15/2, lembeti 10.
Ngbanga ti nyen aJuif ti ngoi ti akozo Chrétien ayeke “ku” lani Messie “kungo”? (Luc 3:15).
E lingbi ti tene pëpe so aJuif so ayeke na ngoi ti akozo Chrétien ahinga lani prophétie ti Daniel na ndo ti Messie tongana ti so e hinga so (Dan. 9:24-27). Me, ala lingbi ti mä tënë so mbeni ange aga atene lani na aberger wala tënë so Anne mbeni wali so ayeke prophète atene na ndo ti Jésus na ngoi so aga na Jésus na temple na ndembe so lo ngbâ lani bébé. Nga azo ti gingo nda ti aye na lege ti atongoro ayeke gi lani ti bâ “Lo so a dü lo gbia ti aJuif”. (Mat. 2:1, 2). Jean, Wabatizengo azo, afa lani so Christ aga nduru ti si awe.—15/2, lembeti 26-27.
Tongana nyen la e lingbi ti kpe ti tene En ti e aga Ên-ën pëpe? (2 aCor. 1:18).
A lingbi ti si so e sara ye pëpe alingbi na tënë ti yanga ti e, ngbanga ti so mbeni ye asi so asara si e lingbi pëpe ti sara ye alingbi na tënë so e tene. Me tongana e mû zendo ti sara mbeni ye, a lingbi e sara kue ti sara ye alingbi na ni.—15/3, lembeti 32.
Tongana nyen la e lingbi ti luti na lê ti tara ti bango porno?
Aye ota so alingbi ti mû maboko na e (1) Tongana lê ti e atï na ndo ti afoto so ayeke zingo nzara ti tere ti zo, e bi lê ti e na ngonda. (2) Tongana asioni pensé aga na li ti e, e tomba ni na yorongo ambeni nzoni ye na yâ ti li ti e nga e sambela Nzapa. (3) E sara hange na tere ti e na e kpe afilm nga na asite ti porno.—1/4, lembeti 10-12.
Aye wa la alingbi ti si tongana mbeni Chrétien azia sewa ti lo lo gue ti sara kua na kodoro wande?
Tongana babâ na mama ayeke ndo oko pëpe, vundu alingbi ti sara amolenge ni nga anzoni sarango ye ti ala alingbi ti changé. Nzara ti ala alingbi ti sara amolenge ni encore ape. Nga koli wala wali ni alingbi ti gi mbeni wali wala mbeni koli nde.—15/4, lembeti 19-20.
Ndali ti nyen la ândö tongana a kanga azo na ndo ti keke, a yeke kungbi yâ ti gere ti ala?
A-Romain ayeke kanga lani ambeni zo na ndo ti keke. A-Juif ahunda lani ti tene a kungbi yâ ti gere ti asioni zo use so ayeke lani na tere ti Jésus. Ye so asara si ayeke ngangu na ala ti wu nga ala kui hio tongaso si kuâ ti ala angbâ na ndo ti keke ni na bï ape (Deut. 21:22, 23).—1/5, lembeti 11.
Ahundango ndo osio wa a lingbi e bata na li ti e na ngoi so e yeke fa tënë?
Azo wa la mbi yeke fa tënë na ala? Mbi yeke fa tënë na ala na ndo wa? Nzoni ngoi ti wara ala ayeke ngoi wa? Mbi yeke fa tënë na ala tongana nyen?—15/5, lembeti 12-15.
Nyen la afa so nyongo manga afâ azo mingi?
Na popo ti ngu 1900 ti si na ngu 1999, manga afâ azo 100 000 000. A yeke fâ azo 6000000 ngu oko oko.—1/6, lembeti 3.


text:
Mbage 4: Kozo gbia ti Israël juska na dutingo ngbâa ti azo ti Israël na Babylone
Saül aga kozo gbia ti Israël. Me Jéhovah ake lo, na lo soro David ti ga gbia na place ti lo. E yeke manda ande ye mingi na ndo ti David. Na lâ ti maseka ti lo, David atiri na Goliath, mbeni kota yongoro zo. Na pekoni, David akpe yongoro na tere ti gbia Saül, zo so bê asara lo. Mbeni lâ, Abigaïl, so ayeke pendere wali mingi, akanga lege na lo ti sara mbeni ye ti sioni.
E yeke manda ande nga ye mingi na ndo ti Salomon, molenge ti David, so aga gbia ti Israël na peko ti babâ ti lo. Akozo gbia ota ti Israël akomande ala oko oko kue ngu 40. Na peko ti kuâ ti Salomon, yâ ti Israël akangbi ti ga aroyaume use: royaume ti banga na royaume ti mbongo.
Royaume ti banga ayeke na akete mara 10 ti Israël, na a ninga ngu 257 kozoni si azo ti Assyrie aga afuti ni. Angu 133 na pekoni, a futi nga royaume ti bongo so ayeke na akete mara use ti Israël. Na ngoi ni so, a gue na azo ti Israël na ngbâa na Babylone. Tongaso, MBAGE 4 so asara tënë ti aye so asi na yâ ti angu 510, na aye mingi asi so e yeke bâ ni ande.


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) OCTOBRE 2016
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 28 novembre ti si na lango 25 ti décembre, ngu 2016.
Mbi sara ngangu ti mû peko ti anzoni tapande
Wango ti aChrétien so ayeke biazo alingbi ti mû maboko na amba ti ala ti zia anzoni ye na gbele ala nga ti si dä. Thomas McLain afa tongana nyen la ambeni zo azia na lo anzoni tapande nga tongana nyen lo kue lo sara kue ti mû maboko na ambeni zo.
“Ala girisa pëpe tënë ti yambango agene nzoni”
Nzapa abâ awande tongana nyen? Nyen la mo lingbi ti sara ti mû maboko na mbeni wande so ayeke na yâ ti congrégation ti bâ so lo yeke na ndo ti lo?
Ngbâ ti kpengba songo ti mo na Jéhovah na ngoi so mo yeke sara kua ti lo na kodoro-wande
A lingbi aChrétien kue azia na kozo ndo ti kpengba songo ti ala nga na ti azo ti sewa ti ala na Jéhovah. Ye oko, tongana mo yeke sara kua ti Jéhovah na kodoro-wande mo yeke tingbi na ambilimbili kpale.
Mo yeke “bata tâ ndara”?
Nyen la asara si tâ ndara ayeke nde na hingango ye nga na hingango ndo? Ti hinga ni ayeke ga na e ye ti nzoni biani.
Zia si aye so mo yeke ku ni akpengba mabe ti mo
E lingbi ti manda ye na lege ti apendere tapande ti mabe ti azo ti giriri nga na ti laso. Tongana nyen la mo lingbi ti ngbâ ti kpengba mabe ti mo?
Fa so mo mä na bê na azendo ti Jéhovah
Mabe ayeke nyen mbilimbili? Kota ye ni ahon kue, tongana nyen la e lingbi ti fa so e yeke na mabe?
Mo hinga?
Na ngoi ti akozo Chrétien aRomain amû aliberté wa na akota zo ti aJuif na Judée? A yeke tâ tënë so na ngoi ti giriri mbeni zo alingbi biani ti lu asioni pere na yâ ti yaka ti mbeni zo?


text:
CHAPITRE 42
Jésus asuku na aFarizien
MATTHIEU 12:33-50 MARC 3:31-35 LUC 8:19-21
JÉSUS ASARA TËNË TI ‘FÄ TI JONAS’
SONGO TI LO NA ADISCIPLE TI LO AYEKE KOTA MINGI AHON TI AFAMI TI LO
So ascribe na aFarizien atene so a yeke pëpe na ngangu ti Nzapa la Jésus ayeke tomba asioni yingo, a yeke tongana zongango yingo vulu ti Nzapa la. Tongaso, ala yeke mû ande mbage ti zo wa? Nzapa wala Satan? Jésus atene: “Tongana ala bâ lege ti mbeni keke, a yeke lë anzoni lengo; me tongana ala bâ lege ni ape, a yeke lë anzoni lengo ape. Lengo ti keke la ayeke fa wala keke ni ayeke nzoni wala ayeke nzoni pëpe.”—Matthieu 12:33.
So Jésus atomba asioni yingo asara nzoni na azo. Ni la, a yeke ye ti buba ti tene so a yeke ndali ti so Jésus ayeke sara na Satan la si lo yeke tomba asioni yingo. Tongana ti so Jésus atene lani na yâ ti fango ye ti lo na ndo ti hoto, tongana mbeni keke ayeke nzoni, lengo ni nga ayeke nzoni. Tongaso, so ala bi atënë ti mvene na ndo ti Jésus afa so aFarizien ayeke ti ala mara ti lengo ti keke wa? Ala yeke lê ti keke so afun awe. Jésus atene na ala atene: “Ala, amolenge ti asioni ngbo, so ala yeke asioni zo so, ala lingbi ti sara anzoni tënë tongana nyen? Ye so ayeke na bê ti zo la ayeke sigi na yanga ti lo.”—Matthieu 7:16, 17; 12:34.
Biani, atënë ti e la ayeke fa ye so ayeke na yâ ti bê ti e nga ni la ayeke fâ ngbanga na ndo ti e. Ni la, Jésus atene: “Mbi tene na ala, buba tënë kue so azo ayeke tene, ala yeke kiri tënë ndali ni na Lâ ti fango ngbanga, ndali ti so a yeke na lege ti tënë ti yanga ti mo si a yeke diko mo ande zo ti mbilimbili, nga na lege ti tënë ti yanga ti mo si a yeke fâ ande ngbanga na ndo ti mo.”—Matthieu 12:36, 37.
Atâa so Jésus asara lani amiracle mingi, ascribe na aFarizien ahunda encore na Jésus atene: “Maître, e ye mo sara mbeni fä e bâ.” Atâa aFarizien na ascribe ni abâ wala ala bâ pëpe na lê ti ala, amiracle so Jésus asara, gbâ ti azo abâ lani aye so Jésus asara. Ni la, a yeke na lege ni ti tene Jésus atene tënë so na amokonzi-nzapa ti aJuif: “Azo ti ngoi so ayeke asioni zo na ala yeke be-ta-zo na Nzapa pëpe. Ala ngbâ ti hunda ti bâ mbeni fä, me a yeke fa na ala mbeni fä oko ape, gi fä ti prophète Jonas.”—Matthieu 12:38, 39.
Jésus afa ndani na ala, lo tene: “Legeoko tongana ti so Jonas asara lâ ota na bï ota na yâ ti kota susu, Molenge ti zo ayeke sara nga lâ ota na bï ota kâ na gbe ti sese.” Mbeni kota susu la amene Jonas, me na pekoni susu ni adë lo na gigi. A yeke mo bâ mo tene a zingo Jonas ni na kuâ. Jésus aye ti fa so ni yeke kui ande me lango ota na pekoni a yeke zingo ande ni na kuâ. Tongana ye ni so asi, fade amokonzi-nzapa ti aJuif ayeke ke ‘fä ti Jonas,’ na lege so ala ayeke ke ti changé bê ti ala (Matthieu 27:63-66; 28:12-15). Me, “azo ti Ninive” achangé lani bê ti ala na peko ti so Jonas afa tënë na ala. Tongaso, azo ni so ayeke fâ ande ngbanga na ndo ti azo ti ngoi ti Jésus. Jésus afa nga so gbia-wali ti Shéba ayeke fâ ande ngbanga na ndo ti ala, na lege ti tapande ti lo. Gbia-wali so aye lani ti mä atënë ti ndara ti Salomon na anzere lani na lo mingi ti mä ni. Me Jésus afa na ala so “mbeni zo ayeke ge so ayeke kota ahon Salomon.”—Matthieu 12:40-42.
Jésus ahaka nga asioni zo ti ngoi ti lo ni na mbeni koli so sioni yingo asigi na yâ ti lo (Matthieu 12:45). Ndali ti so koli ni azia anzoni ye na place ni ape, sioni yingo ni ague aga na ambeni mba ti lo mbasambala so ayeke sioni ahon lo, na ala lï na yâ ti koli ni. Legeoko nga, a zi lani asioni ye na yâ ti mara ti Israël na a leke ala, tongana ti sioni yingo so asigi na yâ ti koli so. Me, mara ni ake aprophète ti Nzapa juska ala gue ti ke Jésus, zo so biani yingo ti Nzapa ayeke na ndo ti lo. Ye so afa biani so sioni ti mara ni akiri aga sioni ahon ti kozo.
Na ngoi so Jésus angbâ ti sara tënë, mama ti lo na aita ti lo ti koli aga, ala luti na tere ti gbâ ti azo ni. Ambeni zo so aduti na tere ti Jésus atene na lo: “Mama ti mo na aita ti mo ayeke na gigi, na ala ye ti bâ mo.” Me, Jésus afa na ala kota ndoye so ayeke na popo ti lo na adisciple ti lo na tenengo na azo ni so, adisciple ti lo ni ayeke tongana atâ ita ti lo ti koli na ti wali, nga tongana amama ti lo. Lo yôro maboko ti lo, lo fa adisciple ti lo ni, na lo tene: “Mama ti mbi na aita ti mbi ni ayeke azo so ge, so amä tënë ti Nzapa na asara ye alingbi na ni.” (Luc 8:20, 21). Jésus aye ti fa so, atâa so songo so ayeke na popo ti lo na afami ti lo ayeke kota mingi, songo so abungbi lo na adisciple ti lo ayeke même kota mingi ahon ni. A dë bê ti e mingi ti bâ mara ti songo ni so na popo ti e na aita ti e na lege ti yingo, mbilimbili tongana ambeni zo ayeke na kite na ndo ti e wala akasa e ndali ti anzoni ye so e sara.


text:
E duti beoko na yâ ti alango ti nda ni ti dunia so
“E yeke amembre ti tere ti mba.”—AÉPH. 4:25.
1, 2. Nzapa aye ti tene azo ti lo, atâa a yeke maseka wala kangba, avoro lo tongana nyen?
MO YEKE maseka? Tongana mo yeke maseka, a yeke nzoni mo hinga so e bâ na nene ni mingi place so mo yeke na ni na yâ ti bungbi ti Jéhovah. Na yâ ti akodoro mingi, na popo ti azo so ayeke wara batême, mingi ni ayeke amaseka. A nzere na e mingi ti bâ so gbâ ti amaseka asoro ti sara na Jéhovah.
2 So mo yeke maseka so, a nzere na mo ti duti ndo oko na amba ti mo amaseka? Kite ayeke pëpe so a nzere na mo. A yeke nzere na e tongana e mû ambeni ngoi ti sara ngia na azo so ngu ti e na ala ayeke oko. Me, atâa e yeke maseka wala kangba wala dutingo ti e ayeke tongana nyen, Nzapa aye ti tene e kue e voro lo beoko. Bazengele Paul atene so Nzapa aye ti tene “mara ti azo nde nde kue asö fini ti ala na ala si na tâ hingango ye na ndo ti tâ tënë.” (1 Tim. 2:3, 4). Apocalypse 7:9 asara tënë ti awakua ti Nzapa atene ala londo na popo ti “amara kue, akete mara kue, azo ti kodoro kue, ayanga ti kodoro kue”.
3, 4. (a) Bibe wa la amaseka mingi ayeke na ni laso? (b) Sarango ye wa la ague oko na tënë ti Paul so ayeke na aÉphésien 4:25?
3 Kota kangbi ayeke na popo ti amaseka so ayeke voro Jéhovah na amaseka ti dunia so. Amaseka mingi so avoro Jéhovah ape ayeke pensé gi na ndo ti ala wani nga na ndo ti aye so ala ye. Ni la ambeni zo ti gingo nda ti ye atene so kion ti amaseka ti laso ahon ndo ni. Fason so ala yeke sara na tënë nga ala yeke yü na bongo afa so ala ne azo ape, mbilimbili akangba.
4 Bibe so amû ndo. Tongaso, awakua ti Jéhovah so ayeke amaseka abâ so a lingbi ala sara ngangu mingi ti kpe ni nga ti sara ye so Nzapa aye. Même na ngoi ti akozo Chrétien, Paul amû wango na amba ti lo aChrétien ti kpe “yingo so ayeke sara kua fadeso na yâ ti amolenge ti kengo yanga” na so ala “tambela dä ândö”. (Diko aÉphésien 2:1-3.) A lingbi e gonda amaseka so akpe mara ti bibe so, na so ayeke voro Jéhovah beoko na aita ti ala kue. Sarango ye ti ala so ague oko na tënë ti Paul so lo tene “e yeke amembre ti tere ti mba.” (aÉph. 4:25). So a ga nduru ti futi dunia so awe, e yeke na bezoin mingi ti duti beoko na aita ti e. Zia e bâ ambeni tapande ti Bible so ayeke mû maboko na e ti hinga ndani so a lingbi e duti nduru na mba, so ti tene ti duti beoko.
ALA DUTI LANI NDURU NA MBA
5, 6. Nyen la e manda na yâ ti mbaï ti Lot na amolenge ti lo ti wali na ndo ti dutingo nduru na mba?
5 Ândö giriri, a nzere na Jéhovah ti bata awakua ti lo tongana ala yeke beoko nga ala yeke mû maboko na mba na angoi ti ngangu. Awakua ti Nzapa laso, atâa a yeke maseka wala kangba, alingbi ti manda ye na lege ti atapande so ayeke na yâ ti Bible. Mbeni tapande ni ayeke ti Lot. Zia e bâ ye so asi na lo.
6 Lot na azo ti sewa ti lo ayeke lani na yâ ti ye ti ngangu ndali ti so Jéhovah aye ti futi Sodome, gbata so ala yeke dä. Lo tokua a-ange na Lot ti tene na lo ti sigigi na yâ ti kodoro ni na ti kpe ti gue na ndo so ahoto ayeke dä. Ala tene na lo atene: “Mo kpe ti bata fini ti mo.” (Gen. 19:12-22). Lot amä yanga, nga amolenge ti lo ti wali use kue amû peko ti lo ala sigigi na yâ ti gbata ni. Mawa ni ayeke so, ambeni fami ti Lot ake ti mû peko ti lo. Na ngoi so Lot atene na ambeni maseka-koli so ayeke akogara ti lo, so a lingbi ala sigigi, ala pensé ti ala atene lo yeke mbeni mbakoro so ayeke “sara [tënë ti] ngia senge.” Ye so asara si ala wara kuâ (Gen. 19:14). Gi Lot na amolenge ti lo ti wali, so aduti nduru na lo, la asö kuâ lani.
7. Tongana nyen la Jéhovah amû maboko lani na azo so afa so ala yeke na bibe ti dutingo beoko na ngoi so azo ti Israël asigigi na Égypte?
7 Zia e bâ mbeni tapande ni. Na ngoi so azo ti Israël asigigi lani na Égypte, ala bungbi oko la ala gue na Sese ti Zendo me ala kangbi tere ti ala pëpe na yâ ti groupe nde nde ti tene groupe oko oko amû lege ti lo ti gue. Nga na ngoi so Moïse “aye maboko ti lo na ndo Kota Ngu-Bengba” na Jéhovah akangbi yâ ti ngu ni use, gi Moïse lo oko wala na ambeni kete wungo ti azo ti Israël la ahon na yâ ti ngu ni pëpe. Me, congrégation ni kue la afâ ngu ni na lege ti mungo maboko ti Jéhovah (Ex. 14:21, 22, 29, 30). Ala yeke lani na bibe ti dutingo beoko, na “azo mingi ti amara nde nde”, so ayeke azo ti Israël ape, ague legeoko na ala (Ex. 12:38). A yeke duti fade ye ti buba tongana groupe ti ambeni zo ni, peut-être ti ambeni maseka, asoro ti mû mbeni lege so ala pensé atene ayeke tâ nzoni lege. Jéhovah ayeke bata pëpe azo kue so aye ti sara gi ye ti bê ti ala.—1 aCor. 10:1.
8. Na ngoi ti Gbia Josaphat, tongana nyen la awakua ti Nzapa afa so ala yeke beoko?
8 Na ngoi ti Gbia Josaphat, “azo mingi mingi” so ayeke ngangu mingi aga ti sara bira na awakua ti Nzapa (2 Chron. 20:1, 2). Awakua ti Nzapa agi lani pëpe ti hon awato ti ala na ngangu ti ala wani. Me ala zia bê ti ala na Jéhovah na ala sambela lo ti fa lege na ala. (Diko 2 Chronique 20:3, 4.) Azo ti Israël agi ti leke kpale ni zo oko oko ape, me ala kue abungbi oko ti sara ni. Bible atene: “Azo ti Juda kue, na akete molenge ti ala, na awali ti ala, na amolenge-koli ti ala, aluti na gbele L’Éternel.” (2 Chron. 20:13). Azo ni kue, amaseka nga na akangba, asara ngangu ti mû peko ti fango lege ti Jéhovah, na Jéhovah abata ala si awato ti ala asara sioni na ala ape (2 Chron. 20:20-27). So ayeke mbeni nzoni tapande so afa tongana nyen awakua ti Nzapa alingbi ti hon ndo ti akpale.
9. Sarango ye ti akozo Chrétien nga na bango ndo ti ala afa na e nyen na ndo ti dutingo beoko?
9 Akozo Chrétien nga lani ayeke bungbi oko ti voro Jéhovah na yâ ti siriri nga maboko na maboko. Na tapande, na peko ti so aJuif mingi nga na aprosélyte aga aChrétien, ala mû tere ti ala kue “na fango ye ti abazengele na ti kangbi aye kue na popo ti ala, ti te kobe legeoko na ti sambela.” (Kus. 2:42). A bâ dutingo beoko ti ala so lani polele na ngoi so a sara ngangu na ala. A yeke na ngoi so la si ala yeke lani na bezoin ti mba mingi (Kus. 4:23, 24). Na ngoi so a sara ngangu na e, e nga kue a lingbi e duti beoko nga e mû maboko na mba.
E DUTI BEOKO KOZO TI TENE LANGO TI JÉHOVAH AGA
10. Na ngoi wa la a yeke duti ande kota ye mingi ti duti beoko?
10 E ga nduru awe ti tingbi na mbeni ngoi so ayeke ngangu mingi ahon atanga ni kue na yâ ti mbaï ti azo. Prophète Joël asara tënë ni, lo tene a yeke tongana mbeni “lâ ti bingo, bingo so avuko mingi”. (Joël 2:1, 2; Soph. 1:14). A yeke duti ande kota ye mingi ti tene awakua ti Nzapa aduti beoko na ngoi ni so. E girisa pëpe tënë ti Jésus so lo tene: “Royaume kue so yâ ni akangbi ayeke futi.”—Mat. 12:25.
11. Hakango ye so ayeke na Psaume 122:3, 4 abâ awakua ti Nzapa tongana nyen laso? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
11 Na ngoi ti ye ti ngangu so ayeke ga, e yeke duti ande na bezoin ti duti biani beoko. A lingbi ti haka dutingo beoko so na fason so a yeke leke na ada nduru na tere ti tere ândö na Jérusalem. So a leke ada ni so nduru na tere ti tere asara si mbeni zo ti sungo psaume atene so Jérusalem ayeke tongana mbeni “kota kodoro so da oko atingbi na mbeni”. Ye so amû lege na azo ti kodoro ni ti mû maboko na amba ti ala nga ti bata ala. Na ndo ni, ada ni so a leke na tere ti tere alingbi nga ti dabe ti zo ti sungo psaume so na ndo ti amara ti Israël na ngoi so ala bungbi tongana mara oko ti voro Jéhovah. (Diko Psaume 122:3, 4.) Laso nga na yâ ti alango ti ngangu so ayeke ga, e nga kue e yeke na bezoin ti ngbâ na tere ti mba.
12. Nyen la ayeke mû maboko na e ti sö kuâ na ngoi so a yeke ga ande ti sara bira na awakua ti Nzapa?
12 Ngbanga ti nyen a yeke duti ande kota ye mingi ti tene e duti beoko? Ézéchiel chapitre 38 afa na lege ti prophétie so “Gog, zo ti sese ti Magog” ayeke sara ande bira na awakua ti Nzapa. A yeke ande pëpe ngoi ti tene e zia si mbeni ye akangbi yâ ti e. Kite ayeke pëpe so e yeke ye ande dä pëpe ti kpe na mbage ti dunia so ti gi mungo maboko. Me, e yeke duti ande nduru na aita ti e. Ti tâ tënë ni, e yeke sö kuâ ande pëpe gi ngbanga ti so e yeke na popo ti awakua ti Nzapa so abungbi oko. Azo so airi Jéhovah na iri ti lo la Jéhovah na Molenge ti lo ayeke bata ande ala na yâ ti aye ti ngangu so (Joël 2:32; Mat. 28:20). Me eskê a yeke na lege ni ti pensé so azo so angbâ pëpe beoko na yâ ti kundu ti Nzapa (ala so aye ti sara ye ti bê ti ala) ayeke sö kuâ ande?—Mi. 2:12.
13. Aye wa la amaseka so akpe mbeto ti Nzapa alingbi ti manda na lege ti aye so e londo ti bâ juska ge so?
13 Tongana mo yeke mbeni maseka, mo bâ so a yeke nzoni mingi ti ngbâ nduru na tere ti aita ti mo? E ga nduru awe ti si na mbeni ngoi so e yeke duti ande na bezoin ti mba mingi, atâa e yeke maseka wala kangba. A yeke fadeso ngoi ti tene e gi ti kpengba songo so ayeke na popo ti e na aita ti e nga e voro Jéhovah legeoko na ala. Na yâ ti ngoi so ayeke ga, dutingo beoko ti e na awakua ti Jéhovah ayeke mû lege na e ti sö kuâ.
“E YEKE AMEMBRE TI TERE TI MBA”
14, 15. (a) Ngbanga ti nyen la Jéhovah ayeke fa na amaseka nga na akangba ti duti beoko laso? (b) Wango wa la Jéhovah amû na e ti duti beoko?
14 Jéhovah amû maboko na e ti ‘sara na Lo beoko.’ (Soph. 3:8, 9). Lo yeke fa ye na e ti mû lege na lo ti sara ye so lo leke na bê ti lo ti sara. Ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara ayeke ngbâ lakue lakue. Ye so andu nyen? A ndu ‘bungbingo aye kue oko na yâ ti Christ’. (Diko aÉphésien 1:9, 10.) Jéhovah aleke na bê ti lo ti bungbi a-ange kue so ayeke na yayu nga na azo kue so ayeke na sese ti ga mbeni sewa oko so ayeke voro lo. Kite ayeke pëpe so lo yeke sara ni. Amaseka, ye so amû maboko na ala ti bâ so ala yeke na bezoin ti duti beoko na bungbi ti Jéhovah?
15 Jéhovah ayeke fa na e ti duti beoko fadeso, tongaso si e lingbi ti duti beoko teti lakue lakue. Bible awa e fani mingi ti ‘bi bê ti e na mba’ ti duti na ‘tâ yengo tere na popo ti e’ ti “dë bê ti mba” nga ti “kpengba mba”. (1 aCor. 12:25; aRom. 12:10; 1 aThes. 4:18; 5:11). Jéhovah ahinga so e aChrétien e yeke na siokpari na tere ti e, ye so alingbi ti sara si na ambeni ngoi a yeke ngangu na e ti duti beoko. Tongaso, e yeke na bezoin ti ‘pardone mba na bê ti e kue’.—aÉph. 4:32.
16, 17. (a) Mbeni raison so ndali ni e yeke gue na abungbi ayeke so wa? (b) Tapande ti Jésus na ngoi so lo ngbâ lani maseka afa nyen na amaseka?
16 Jéhovah ayeke mû nga maboko na e na lege ti abungbi ti e ti aChrétien ti duti nduru na mba. A-Hébreu 10:24, 25 adabe ti e so mbeni raison so e yeke gue na abungbi ndali ni ayeke ti “bi lê na ndo ti mba ti pusu mba ti duti na ndoye na ti sara apendere kusala”. Me, a lingbi e hinga so e yeke gue na abungbi ti “wa tere na popo ti e nga [ti] ngbâ ti sara ni mingi ahon ti kozo, so [e] bâ lango ni ayeke pusu nduru.”
17 Na ngoi so Jésus angbâ lani maseka, lo zia na e nzoni tapande ndali ti so lo ye guengo na bungbi mingi. Na ngoi so lo yeke na ngu 12, lo na babâ na mama ti lo ague na mbeni kota bungbi na temple. Na ngoi so ala yeke kiri, a si na mbeni ndo, babâ na mama ti Jésus abâ so lo yeke na popo ti ala pëpe. Lo yeke lani na popo ti amba ti lo amaseka? Ên-ën. Na ngoi so babâ na mama ti lo awara lo, lo yeke lani na tere ti awafango ye na yâ ti temple, lo na ala ayeke sara lisoro na ndo ti Mbeti ti Nzapa.—Luc 2:45-47.
18. Tongana nyen la asambela ti e ayeke kpengba dutingo beoko ti e?
18 Mbeni ye so e lingbi ti sara ti kpengba dutingo beoko ti e ayeke ti sambela ndali ti aita ti e, nga ti hunda na Jéhovah ti mû maboko na ala na yâ ti ambilimbili ye so e fa ni polele na lo. Tongana e yeke sambela ndali ti aita ti e, e yeke bi bê ti e na ala mingi. A lingbi e ndoye aita ti e, e wa ala na ngoi ti abungbi nga e sambela ndali ti ala. Ala amaseka, ala yeke gi ti sara aye so e londo ti fa so tongaso si ala lingbi ti duti na kpengba songo na aita na yâ ti congrégation ti ala? Tongana ala sara ni, a yeke mû maboko na ala ti duti pëpe na mbage ti dunia ti Satan na ngoi so a yeke futi ni.
E FA SO ‘E YEKE AMEMBRE TI TERE TI MBA’
19-21. (a) Na lege wa la e yeke fa so ‘e yeke amembre ti tere ti mba’? Fa ambeni tapande ni. (b) Nyen la e manda na ndo ti lege so ambeni ita amû maboko na ngoi ti ambeni kota kpale?
19 Awakua ti Jéhovah ayeke sara ye alingbi na fango ye so ayeke na aRomain 12:5 so atene: “E yeke amembre ti tere ti amba ti e oko oko kue.” E yeke bâ ka ni na ngoi so ye ti ngangu asi. Na décembre, ngu 2011, mbeni kota ngu apika na asuku amû ndo na zoa ti Mindanao na Philippines. Na bï oko, ngu ni abuba ada ahon 40 000, na popo ni mo yeke wara ada ti aita mingi. Filiale ni atene so “même kozo ti tene aita ti Komite ti mungo maboko na ngoi ti ye ti ngangu asi, aita ti ambeni ndo so ayeke na tere ti kodoro ni atokua aye ti mû maboko na aita ni.”
20 Legeoko nga, na ngoi so sese ayengi ngangu na tö ti Japon na asara si kota ngu-ingo asuku amû ndo, aita mingi agirisa aye ti ala. Ambeni ita ni agirisa aye ti ala kue. Ita-wali Yoshiko, so da ti lo abuba kue, alango ayo akilomètre 40 tongaso na Da ti Royaume. Lo tene: “Mbeni ngoi na pekoni, bê ti e adö ti mä so lango oko na peko ti yengingo ti sese ni surveillant ti circonscription na mbeni ita-koli aga ti gi e.” Na ngia na yanga ti lo, lo tene: “E yeke biani na ngia mingi so congrégation abâ lege ti abezoin ti e na lege ti yingo. Na ndo ni e wara abongo ti ngu, aporo, abozo nga na abongo ti lango.” Mbeni membre ti komite ti mungo maboko na ngoi ti ye ti ngangu atene: “Aita ti akodoro ti Japon kue asara kua beoko nga ala mû maboko na mba. Aita alondo même na yâ ti akodoro ti Amerika ti ga ti mû maboko. Tongana a hunda ala ndani so ala sara yongoro voyage tongaso, ala tene: ‘E yeke beoko na aita ti e ti Japon na ala yeke na bezoin ti mungo maboko.’” A nzere na mo pëpe ti duti na yâ ti mbeni bungbi so a yeke bâ lege ti azo ti yâ ni mingi so? Mo lingbi ti duti na kite oko pëpe so a nzere na Jéhovah mingi ti bâ mara ti dutingo beoko tongaso.
21 Ti duti na bibe so laso, a yeke mû maboko na e ti duti beoko ti hon ndo ti akota kpale so ayeke ga, même tongana e wara lege pëpe ti sara lisoro na ambeni ita ti e so ayeke na yâ ti ambeni kodoro nde. Ti duti beoko ayeke leke e ndali ti akpale so e yeke tingbi ande na ni na ngoi so futingo ti dunia so aga nduru. Fumiko, mbeni ita-wali, so asö kuâ na ngoi ti kota ngu so apika na Japon, atene: “A ga nduru ti futi dunia so awe. A lingbi e ngbâ ti mû maboko na amba ti e aChrétien ti ku na ngoi so kpale oko ayeke duti ande dä ape.”
22. Tongana nyen la dutingo beoko ayeke mû maboko na e na yâ ti ngoi so ayeke ga?
22 Amaseka nga na akangba so laso ayeke gi ti duti beoko, a yeke leke biani tere ti ala ti sö kuâ na ngoi so a yeke futi dunia so azo ti yâ ni ayeke beoko ape so. Legeoko tongana ti ngoi ti giriri, Nzapa ti e ayeke sö azo ti lo (És. 52:9, 10). Zia lakue na li ti mo so mo lingbi ti duti na popo ti azo so ayeke sö kuâ tongana mo ngbâ na popo ti azo ti Nzapa so ayeke beoko. Mbeni ye nde so ayeke mû ande maboko na e, a yeke ti bâ na nene ni mingi aye so e wara. Article ti peko ayeke sara tënë na ndo ni.


text:
Mbeni tënë so andu bê ti zo mingi
“WALI.” A yeke tongaso la na ambeni ngoi Jésus ayeke iri awali. Na tapande, na ngoi so lo sava kobela ti mbeni zo so peko ti lo aba a sara ngu 18 awe, lo tene: “Wali, a zi mo awe na yâ ti ye so ayeke woko mo.” (Luc 13:10-13). Jésus asara kua même na fason ti sarango tënë so na ngoi so lo yeke sara tënë na mama ti lo. Na ngoi ni kâ, fason ni so ayeke fason ti nengo zo (Jean 19:26; 20:13). Me mbeni tënë ayeke lani dä so ahon nengo zo.
Bible asara kua na mbeni tënë so zo ayeke tene ni ti fa tâ nzoni bê so lo yeke na ni na mba ti lo nga yengo so lo ye na lo mingi ti sara tënë ti ambeni wali. Jésus asara kua na tënë so lani na ngoi so lo sara tënë na mbeni wali so abâ pasi na kobela so asara si mênë ayeke ga na tere ti lo mingi, a sara ngu 12. Lege so lo ga na ni lani na tere ti Jésus ague nde na ye so Ndia ti Nzapa afa, ndia so atene zo so ayeke na mara ti kobela ti lo so aga sioni. Azo alingbi lani ti tene so a lingbi lo duti nde na azo ndali ti kobela ti lo (Lév. 15:19-27). Me lo hinga lani ye so lo lingbi ti sara pëpe. Ti tâ tënë ni, “lo bâ pasi mingi na maboko ti gbâ ti awanganga, nga lo buba nginza ti lo kue, me kobela ti lo ni akaï pëpe, a ngbâ gi ti gue na li ni.”
Wali ni aga yeke na popo ti gbâ ti azo, lo ga nduru na Jésus na mbage ti peko na lo ndu yanga ti bongo ti lo ti ndo ni. Gi na lê ni lê ni, mênë so ayeke ga na tere ti lo akaï. Lo bâ ti lo lo tene Jésus ayeke hinga pëpe, me Jésus ahunda ndo, atene: “Zo wa la andu mbi so, zo wa?” (Luc 8:45-47). Na mango tënë so, mbeto agbu wali ni na terê ti lo ayeke dö nga lo tï na gbe ti Jésus “na lo tene na lo tâ tënë kue.”
Ti dë bê ti wali ni, Jésus atene na lo na nzoni bê, atene: “Molenge ti mbi, mo gbu ngangu.” (Mat. 9:22). Awandara ti Bible atene so a lingbi ti sara kua na tënë ti Hébreu na ti Grec so a kiri peko ni na “molenge ti mbi” ti fa “nzoni bê nga na yengo zo.” Jésus akiri adë bê ti lo, lo tene: “Mabe ti mo asava mo awe. Mo gue na siriri, na zia mo duti na nzoni seni na peko ti ngangu kobela ti mo so.”
“Molenge ti mbi.” A yeke tongaso la Boaz, zo ti Israël so ayeke na mosoro mingi, asara tënë na Ruth wali ti kodoro ti Moab. Lo kue lo yeke lani na raison ti sara mbeto ndali ti so lo yeke ro lani atanga ti orge so angbâ na yaka ti mbeni koli so lo hinga lo pëpe. Boaz atene na lo, atene: “Mo mä mbi, molenge ti mbi!” Na pekoni, lo wa Ruth ti ngbâ ti ro alê ti kobe na yâ ti ayaka ti lo. Ruth atï na gbe ti Boaz na lo hunda lo ndani so lo sara nzoni bê mingi na lo, so lo yeke mbeni wande so. Kiringo tënë ti Boaz akiri adë bê ti lo: “Azo afa na mbi ye kue so mo sara teti [kogara] ti mo [Naomi wali-mua] . . . L’Éternel afuta kusala ti mo.”
So pendere tapande la Jésus na Boaz azia na aChrétien so ayeke a-ancien! Na ambeni ngoi, a-ancien use alingbi ti wara tere na mbeni ita-wali so ayeke na bezoin ti tene a mû na lo wango ti Bible nga ti kpengba lo. Na peko ti so ala sambela Jéhovah ti fa lege na ala nga ala mä ita-wali ni nzoni, ala lingbi ti hinga tongana nyen ti dë bê ti lo nga ti kpengba lo na lege ti Bible.