text:
1Gbü gara ra, fü Yesu ayia de wü kpara ka-ye, ace sü era mere ngu Galïlaya, adu anü agbü kötï ka-wü, ta te engu ga gbügbü na ne. 2Fü sïkpï ka Me amaka ewü kpala. Fü Yesu ayia anü arï kpa esambü ka biti-te, akpo da arï wü kpara kpala. Fü bi wü kpara angbü da eje ngü gögömö na. Fü ngü la aga gbü jia ewü afa sü. Fü ewü angbü da emala ngü esüka wü, gü ba dene, "Angü komoko ne maka de mere kpeke rïrï de bane neh kaye? Mere kpeke ngü ka talara, te engu ngbü emere kpa te gara sü ne, e-to wazi la fefe na neh da? 3Te engu di kpah bü de kpara, te ngbü eforo rü de sene ne? Te ni ye na di kpah bü de Marïya ne. Ani wu wü di enga ni ye na kpah kpo ne, wü Yakobo, Yüsefa, Yudi, bete Sïmüna, abe kpah te wü jaji würüse, te ewü di ʼburu wü kpara de sene ne. Te di bala, Yesu maka de nda-ye wazi de bala neh kaye?" Teka ngü la, wüh le ngü kaka nda-wü ʼburu ʼburu de. 4Fü Yesu adu arü alügü ngü fü ewü, gü ba dene, "Te mü de mürü dofo la, wü kpara gba yi tï acu ngü mü nda-wü de. Amba ʼduwa agbü gara wü sü fü wü kpara angbü ecu ngü mü. Dela si-ngü te yi le acu ngü ra tete na nda-yi de ne." 5Teka ngü la, ah tï fü Yesu amere kpeke wü ngü ka talara kpa gbü sü ka-wü la nda de, angü wü kpara de kpala, de wü mürü ye na, wüh le ngü kaka-na nda-wü de. ʼDuwa mba wü mürü keke biri biri, te engu ngbü eo kpa ye gbü nzö ewü, fü keke ka-ewü angbü enza. 6Dela ngü ta te mere Yesu, gbü sü ta te engu ga gbügbü na. Fü ngü la aga gbü jia Yesu afa cu sü, angü wü kpara kpa gba ewü la le ngü kaka nda-wü de. Fütanga ngü la, fü Yesu angbü endoro gbü wü kötï kpala ʼburu nde, da erï wü kpara de to ngü ka Me. 7Gbü gara ra, fü Yesu aï wü kpara ka-ye, nzükpa de füh ye ʼbasu ne kpaka ye, angü ah le atima ewü, teka anü amala to ngari Me agbü wü gara sü. Fü engu ato wazi fü ewü, teka fü ewü adi eliki siti wü di enga me di, de wü muruyi. Fü ah ayia atima ewü ʼbasu ʼbasu, 8gü ba dene, "Yi nü enü, yi mala ngari ra fü wü kpara. Te yi te enü la, yi mere e aza mere bi wü e esaka yi de. Yi za ambata kpah de. Yi za kombo kpah de. Yi za jiase kpah de. Yi za ʼduwa ngbangba esaka yi, fü yi anü di. 9Yi mere e ato bongo eküte yi ʼbasu ʼbasu kpah de. Yi to bü mba kamaka gbü lö yi. 10Mene sü te yi ena anü akoro gbügbü na, te wü kpara la za yi eyi gbü mürü, de yi ngbü nzö gba kpara biringbö la, zalü gbü sïkpï te yi ena ayia anü sü tete. 11Mene sü te ewü le ngü ka-yi gbügbü de, yi mere e angbü sela de. Yi yia sela, de yi bunda zu-tö ka kötï ka-ewü la, te lö yi asidi, ciki sela, de wüh wu ngü la, teka agü tamu ngü la fü ewü, gü ba dene, 'Me le ngü ka-wü de, angü wü le ngü wü kpara ka-ni, Me, kpah de.' " Dela ngü te Yesu mala fü wü kpara ka-ye, te engu tima ewü ne. 12Fü wü kpara ka Yesu la ayia anü sü, abaya, angbü da emala ngari Me fü wü kpara, gü ba, "Wü ce siti ngü ka-wü asidi. Wü fü maguma wü, adu ale ngü ka Me." 13Fü ewü amaka mere bi wü kpara, de siti wü di enga me guvu ewü. Fü ewü aliki siti wü di enga me la guvu ewü asidi. Fü ewü amaka kpah mere bi wü mürü keke. Fü ewü afuru mü gbü nzö ewü. Fü ewü ayia aküwa. 14Gbü wü re engu la, Anïtïpa Erode ta de mere miri ka wü Galïlaya. Gbü gara ra fü miri la aje nga Yesu. Angü ïrï Yesu wü ka-ye eyi gbü wü sü la ʼburu. Fü wü kpara angbü eyi-ta tete-wü, gü ba, "Apa! Yesu mbi mbi neh da?" Wü gara ga, "Engu de Yüwane Mürü Babatïza, ta te wüh mörö engu ne. Ah zükü me-ye gbü kpi. Teka ngü la, fü engu angbü emere wü kpeke ngü ka talara." 15Gara kpara gü ba, "Engu de gara mürü dofo, baka wü mürü dofo ta te ewü ngbü emala ngari Me gügü ne." Gara gü ba dene, "Wayi! Engu de mürü dofo Ïlïya." 16Te Miri Anïtïpa Erode je nga Yesu, fü ah akpe cürü, angbü de mere fïngangü, gü ba, "Wayi, komoko la, ah de Yüwane, ta te ni mörö engu ne. Ah zükü me-ye gbü kpi." 17Angü Yüwane kpi ta kükürü nda de. Ngü ladü gbügbü na. Miri Anïtïpa Erode mörö Yüwane ta me-ye, teka ngü ka wara ye, de ïrï ye Erodïya ne. Angü miri la fa ta würüse la esaka gara enga ni ye, de ïrï ye Fïlïpo. Fü ah adu aza engu wara ye tete. Teka ngü la, fü Yüwane ayia amala ngü fü miri la, gü ba, "De-ye deyï, ngü te ye mere la, ah de siti ngü. Ye fiti wara enga ni ye baye? Ah tï ta fü ye amere bala de. Angü dela siti ngü gbü jia Me!" Teka ngü la, fü miri la ayia azoro Yüwane, agü gbü ku. Erodïya, fü mü aje kpah ngü la, ati ngü la guvu mü. Fü mü akpo da egïrï kaje de ni mörö Yüwane asidi. Mü maka de, angü watï mü le de. 20Miri la ngbü ekpe cürü, angü ah wu eyi, gü ba, Yüwane de züka kpara ka Me. Te di bala, fü ah angbü egïrï kaje teka aküwa Yüwane esaka wara ye. Ah le ta de ni di eje ngari Me gömö Yüwane, angü ngü la reke tete na areke. Amba gara mamaguma le nda de, angü ngü la ngbü kpah esiti fïngangü kaka asiti. 21Amba, Erodïya, mü ngbü fï bü egïrï kaje, amörö Yüwane tete na. Gbü gara ra, fü mü ayia amaka kaje engu ne. Angü watï mü mere mere karama ka-ye, teka afï nga sïkpï te wüh yaka engu tete na. Fü ah ayia aï cögbörö wü kpara ka-ye, de wü nzö-gü ka-ye, de wü mere kpara ka Galïlaya ʼburu. 22Fü Erodïya ayia atima enga ye, jaji würüse, de ah nü, ah lo bï engagira miri, de wü ngba ka-ye. Fü jaji würüse la akpo da elo bï, elo bï ʼduwa ba-neh-ene-la. Fü bï kaka ayia areke gbü jia miri de wü ngba ka-ye afa sü. Fü miri ayia amala ngü fü jaji würüse la, gü ba dene, "Enga ni, ngü ka-ye reke gbü jia ani fa sü. Te di bala, ni ena ato fü ye neh ene?" 23Fü miri la ayia akïna te-ye gbü jia wü kpara ʼburu, gü ba, "Mene e te ye ngbü ele, de ye yi-ta ni tüngüngü, ni ena ato ato fü ye. Ni tï atïrï de. Te ye le kpah de ni ye süka sü ka-ni fü ye la, ni ena aye aye." 24Fü jaji würüse la ayia akpe kpaka ni ye, ayi-tata, gü ba dene, "Ni ni deyï, mene e te ye le de ni yi-ta miri tekaka, de ah to fü ni, neh ene?" Ni ye na gü ba, "Enga ni deyï, ye mala fü miri de ah tima kpara, ah nü, ah mörö Yüwane Mürü Babatïza. De ah wa nzönzö na, ah koro di fü ye, teka fü ani awu, gü ba dene, Yüwane kpi eyi fanü." 25Fü jaji würüse la ayia akpe adu kpaka miri, amala ngü fefe, gü ba dene, "Wayi, mere kpara, ngü te ni le, ah dene. Ni ele de wüh mörö Yüwane asidi. Fü ewü awa nzönzö na, ao gbü gada, akoro di, ato fü ni enatikine." 26Fü ngü la asiti gbü jia Miri Anïtïpa Erode afa sü. Amba teka ngü ka kïna, de te engu kïna te-ye di, gbü jia wü ngba ka-ye ne, ah le ace kïna ka-ye la tïne de, ka vi-jia. 27Te di bala, fü ah ayia atima marajümïya ka-ye, gü ba, "Ye nü, ye koro de nzö Yüwane." Fü marajümïya la ayia anü agbü ku, ade ngürü Yüwane, akolo gbö! 28aza nzönzö na, ao gbü gada, akoro di, ato fü jaji würüse la. Fü jaji würüse la aza nzö Yüwane, ayia anü di, ato fü ni ye. 29Dela ta ngü te Yüwane Mürü Babatïza kpi tete. Te wü kpara kaka-na je ngü la, fü ewü akoro, abï kökö na, anü di, ati. Dela si-ngü te Miri Anïtïpa Erode kpe cürü Yesu tete, gü ba, engu de Yüwane Mürü Babatïza, te zükü me-ye gbü kpi. 30Fütanga ngü la, fü wü mürü tima ka Yesu, ta te engu tima ewü ne, adu akoro kpaka Yesu. Fü ewü akpo amala nga ngü ʼburu, te ewü ngbü mere kpala, kpah de ngü te ewü ngbü rï wü kpara di. 31Fü mere bi wü kpara aci abiti te-wü kpaka ewü la, wü gara da ekoro, wü gara da ego. Da sü te wü Yesu ena azü e tete ma, da fe te-wü kpah ma. Te di bala, fü Yesu adu arü amala ngü fü wü mürü tima ka-ye ne, gü ba dene, "Ani nü la mba afe te-ani kpa te gara sü, te wü kpara di tete ma." 32Fü ewü ayia alï gbü zabu, anü kpa te gara sü te kötï di tete ma. 33Te wü mere bi wü kpara la wu, gü ba, wü Yesu nü sü eyi kpala, fü ewü aci ʼburu, anü de woro, afa nga Yesu. Amba wüh le nda-wü kaje de lö wü to kpa füh gümba. Fü ewü akpe akoro agbü sü, te wü Yesu enü tete na ne, fi me-wü. 34Te wü Yesu nü koro gbü sü la, fü ewü amaka mere bi wü kpara kpala kpah gbe. Fü cïnga ewü arï te Yesu, angü wüh ngbü gbü jijia baka wü kambiliki, te kpara di gbü nga ewü ma. Fü ah ayia akpo erï ewü de mere bi wü ngü, zalü koro di etamurago. 35Etamurago la, fü wü kpara ka Yesu ayia akoro amala ngü fefe, gü ba dene, "Mere kpara deyï, ye ceka la, ra te etï dene! Ani ena amere baye, teka wü mere bi wü kpara ne? Tala mere ewü de? Te sü di kpakine edere sü, kötï kpah ma ne. 36Ah le ta de ye mala ngü fü ewü, de wüh nü kpa gbü gara kötï, agïrï e, ase, azü." 37Yesu gü ba dene, "Yi ena ato zü-e fü wü kpara la me-yi." Wüh gü ba, "Apa! Wü kpara la sibi fa sü! Ani ena amaka mere bi zü-e, tüngü wü kpara la, neh kaye? Anga ani ena ase e la neh de jiase fe? Ah ba e te mü ena amere tima teka re biringbö, fü mü amaka jiase la." 38Yesu gü ba, "Ambata esaka wü sela neh fe? Wü nü la, wü ceka." Fü ewü ayia anü aceka, amaka ambata ngbee ʼburuve, bete si ʼbasu. Fü ewü adu amala nganga na fü Yesu. 39Ta gbü sü la, züka fu-gü ladü fula fula, bane. Fü Yesu adu arü, amala ngü fü wü kpara ka-ye, gü ba dene, "Wü biti wü kpara la tundu tundu, de wüh ngbü la kötö, füh gü sene." 40Fü ewü ayia abiti te-wü gbü wü da-sü ka-wü, gara ewü kama biri (100), wü gara ewü teke ʼbasu de füh wü nzükpa. 41Fü Yesu aza ambata ʼburuve bete si ʼbasu la, ayia aceka kpï kpa tikpi, agbo nga ïrï Me teka zü-e la. Fü ah ayia akukuru tü wü ambata la, aza ato esaka wü kpara ka-ye, de wüh gafa fü wü kpara ʼburu. Fü ewü adu agafa wü si kpah bala. 42Fü wü kpara aci ʼburu, azü e la, asika nde. 43Fü wü kpara ka Yesu ayia aro du zü-e la, asi gbü wü kuwu nzükpa de füh ye ʼbasu. 44Dela ngü ta te Yesu mere, te engu to zü-e di fü mere bi wü kpara. Wü kpara te ewü zü e la, wüh baka wü komoko kutu ʼburuve (5,000). 45Fütanga ngü la, fü Yesu ayia amala ngü fü wü kpara ka-ye, gü ba dene, "Wü za zabu eza, anü nda-wü kpa engagira nü, kpa etangu, kpa gbü Betesayïda. Nda-ni, ni la ece kpa te bi wü kpara ne, de wüh go agba wü feke. Fü ni adu afa nga wü." Fü wü kpara ka Yesu ayia alï gbü zabu, anü sü. 46Fü Yesu ato mandï fü mere bi wü kpara la. Fü ewü abaya, ago agba wü. Fü Yesu ayia anü kpa enzö mere rüvü kpikpi ye, angbü kpala, da eku gba fü Me. 47Fü du ra la atï te Yesu, kpa enzö rüvü la kpikpi ye, o wü kpara kaka di nda-wü nengete, kpa etü ngu gbü zabu. 48Ah te ekoro emözekpï, o kpï seke nza la de, fü Yesu ayia aceka kpï, awu wü kpara ka-ye, te ewü ngbü embü ambü ka mere wege. Angü wege la ngbü enzi ewü, elügü kpa sidi. Fü Yesu ayia, de ni nü kpaka ewü la. Amba wüh ka-wü nengete etü ngu. Fü ah ayia angbü enü de lö ye füh ngu. Fü ah anü, anü akoro gbamari ede zabu la. 49Fü ewü ayia awu engu da enü füh ngu de bala, wüh gü ba, "Dela sirimbi!" Fü mere cürü ayia arï te ewü. Fü ewü afï nda-wü, gü ba, "Dela kuru kpara, te koro gbü mbükü!" Fü ewü ayia aba rere ka cürü kpa tikpi, angü wüh wu, gü ba, ah de Yesu ne, nda-wü de. Fü Yesu akoro amala ngü fü ewü, gü ba dene, "Yi gu maguma yi agu. Yi kpe cürü de, ah ka-ye de-ra." 51Fü ah ayia alï kpaka ewü agbü zabu. Fü mere wege, te ngbü emere ewü la, ayia anga. Dela ngü ta te Yesu mere te engu nü tete na de lö ye füh ngu. Fü ngü la aga gbü jia wü kpara kaka-na ʼduwa ba-neh-ene-la. 52Angü wüh wu si-ngü gbü ngü ta te engu mere, te engu to zü-e fü wü mere bi wü kpara la, nda-wü de. Nzö ewü kpekpeke, angü wüh to maguma wü fü Yesu mbi mbi la de. 53Fü wü Yesu ayia akö ngu kpa etangu, akoro gbü gara sü de ïrï ye Genezareta. Fü ewü ai zabu ka-wü, ace edere ngolo sela. 54Wüh te ekoro kpala, fü wü kpara aci ʼburu awu, gü ba, Yesu koro eyi. 55Fü ewü ayia abaya, akpe de woro kpa gbü wü gara kötï kpala ʼburu nde, amala nga ngü la fü wü kpara ʼburu. Fü ewü akpo da ebï wü mürü keke de darara ka-wü, enü de ewü kpa te sü te ewü je, gü ba, Yesu ladü tete na. 56Gbü wü sü ʼburu te Yesu ngbü ekoro tete na, agbü wü mere kötï, bete wü jürü kötï edere sü ne, wü kpara ngbü ebï wü mürü keke ka-wü, ekoro di, eo gbü ngambasü. Fü ewü angbü da efüwa te-wü fü Yesu, gü ba, "Ani ele amofo bü mba mö bongo ka-ye, de ani küwa." Wü kpara ta te ewü ngbü emofo mö bongo ka Yesu ne, fü ewü angbü eküwa, gbü keke ka-wü la ʼburu.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
1Bü gbü sïkpï engu la, fü Yesu ayia sela, anü akoro era mere ngu Galïlaya. Fü ah ayia angbü ka-ye kötö kpala, akpo da erï wü kpara ka-ye de ngari Me. 2Fü mere bi wü kpara aci akoro gbe kpakaka na la. Te engu wu bala, fü ah ayia alï ka-ye agbü zabu, aka te-ye mba canza, anü angbü ka-ye kpala füh ngu, angü wü kpara ena adere ni. Fü mere bi wü kpara la areke te-wü, angbü nda-wü edere ngu sela, da eje ngü gögömö na. 3Fü Yesu angbü erï ewü de mere bi wü ngü ʼburu gbü mani, gü ba dene, "Gara komoko ta ladü, te za nguwa ndo ka-ye, anü di, amoko kpa agbü yï. 4Te engu kpo ngbü emoko nguwa ka-ye la, fü wü gara jia ndo la, atï te kaje. Fü wü lu awu, akoro adoro. 5Fü wü gara jia ndo la atï füh sï-da, te tö di sela mbi mbi ma. Fü nguwa la ayia akö kere, angü tö sela sere sere. 6Te ra kpo ngbü esü tete, fü wü fu-ndo la aürü ka-wü ʼburu, angü sï ewü rï gbü tö mbi mbi nda de. 7Fü wü gara nguwa ndo la atï ka-wü esüka wü ti. Fü wü nguwa la akö, aga de wü fu-ti la ʼburu. Fü wü ti awündü züka fu-ndo la. Fü ndo la afü te-ye ʼburu yï-andüla tete, angü wü fu-ti la ta ewü eyi ʼburu. 8Fü wü gara nguwa ndo la, atï nda-wü gbü züka sü. Fü ewü ayia akö, aga agere, arï gbrrri! Gara zï jia ye mbi, gara zï jia ye fa sü, gara zï jia ye reke ʼduwa ba-neh-ene-la, angü wüh tï gbü züka tö." 9Fü Yesu adu amala fü ewü, gü ba, "Te güje mü ladü la, de mü da güje mü te ngü ka-ra la mbi mbi mbi." Dela ngü te Yesu mala teka nguwa te wüh moko gbü tö. 10Fütanga ngü la mba cüküʼdaye, fü wü kpara ka Yesu ayia akoro kpakaka, ayi-tata, gü ba, "Mere kpara, ah mere neh baye, te mü ngbü emala ngü fü wü kpara ne, gbü mani de bane ne?" 11Fü Yesu alügü ngü fü ewü, gü ba, "Wü kpara ta gügü ne, wüh je si-ngü ka Me nda-wü de. Ngü ka Me ngbü gbü jia ewü ʼdaaa, ah wo te-ye awo. Amba nda-yi, wü kpara ka-ra, yi tï eyi aje si-ngü la, angü ma ngbü esere ngü la fü yi me-ra, gü ba, Me le de wü kpara ʼburu to maguma wü fü ni. Amba wü gara kpara la tï aje si-ngü la nda-wü de, angü wüh le aje ngü ka-ra de. 12Kükürü de, angü te mü le ngü ka-ra ne eyi la, Me ena adu agü tamu gara wü ngü fü mü gbe. Amba te mü le aje ngü ka-ra nda-mü de la, mba enga ngü cüküʼdaye, te di gbü nzö mü ne, ah ena adürü ka-ye adürü asidi. 13Dela si-ngü te ma ngbü emala ngü fü wü kpara tete gbü mani, angü mere bi wü kpara le ngü ka-ra de. Wüh ngbü eceka ngü ka-ra, amba wüh tï awu sisi nda-wü de. Wüh ngbü kpah bü eje ngü ka-ra, te ma ngbü emala ne, amba sisi na rï gbü nzö ewü mbi mbi nda kpah de. 14Wü kpara te ewü ngbü emere ngü de bala ne, wüh ena adi baka wü kpara, ta te Me mala ngü ka-ewü gömö mürü dofo Yïsaya, gü ba dene, 'De-wü deyï, wü ena aceka ngü ka-ni, Me, ma, wü tï awu si-ngü la nda-wü de. Wü ena aje ngari ni, Me, ma, ngü la tï arï gbü nzö wü kpah de. 15Angü nzö wü koro eyi kpekpeke teka ngü ka-ni. Wü ni güje wü ka-wü ani, angü wü le aje ngü ka-ni de. Wü ni jia wü kpah ani, angü wü le awu si-ngü ka-ni kpah de. Angü te wü ena aje ta si-ngü ka-ni, Me, mbi mbi la, de bane wü ena ace siti ngü ka-wü, adu ale ngü ka-ni. Fü ni, Me, aküwa wü.' Dela ngü ta te Me mala gügü teka wü kpara, te ewü le ngü ka-ra de ne. 16Amba nda-yi, ah le de yi ngbü de mere tadu, angü yi ngbü eceka wü ngü, de te ma ngbü emere ne, cu de jia yi! Yi ngbü kpah eje wü ngü te ma ngbü emala ne, cu de güje yi ereke areke! 17Ma ngbü emala fü yi dene zu ngü. Ta gügü wü mürü dofo, de wü gara kpara ka Me ʼburu, ngbü ta de gümü ngü ka-ra te wü, teka awu ra cu de jia wü, teka de ani di eje ngü, baka te ma ngbü emala fü yi dene, cu de güje ani. Amba wüh je nda-wü de, angü wüh kpi ka-wü eyi gügü." 18Fü Yesu adu amala fü ewü mbölö, gü ba, "Dene si-ngü gbü mani ka kpara te moko nguwa ne. Ah le de yi da güje yi reke areke, teka aje ngü gbügbü. 19Si mani ka nguwa te tï te kaje, ah baka ngü ka mene wü kpara, te wüh mala ngari Me fü ewü, amba ngü la rï gbü nzö ewü de, angü wüh le aje de. Fü Satana awu bala, ayia kere, akoro aza ngü la emaguma ewü asidi. 20Mene nguwa te tï füh sï-da, ah baka mene wü kpara, te wüh mala ngari Me fü ewü. Fü ewü ale ngü la kere, de mere tadu. 21Amba wüh rü kpekpeke gbü ngü ka Me de, angü maguma ewü ka-ye ʼbasu ʼbasu. Teka ne de, angü wüh to maguma wü fü Me mbi mbi de. Sidi nga sïkpï mba cüküʼdaye, baka te cïnga koro maka ewü teka ngü ka Me, fü ewü ayia ace ngü ka Me ka. 22Mene nguwa te tï esüka wü ti ne, ah baka wü gara kpara te ewü je ngari Me mbi, amba fïngangü ka-ewü ka-ye teka wü ngü de füh kotö ne. Fü gümü wü e ka kotö ne adürü fïngangü ka-ewü, teka ngü ka Me asidi. Teka ngü la, wüh mere tima ka Me mbi mbi de. Wüh ka-wü baka ndo te koro eyi yï-andüla tete. 23Mene wü nguwa te ewü tï nda-wü gbü züka sü ne, ah baka mene wü kpara, te ewü je ngari Me, fü ewü ale de maguma wü biringbö, azoro ngü la de kpa wü ʼbasu, ao to wü, angbü emere. Te di bala, wü kpara la baka ndo te rï reke areke gbrrri. Gara zï jia ye mbi, gara zi jia ye fa sü, gara zi jia ye reke ʼduwa ba-neh-ene-la. Dela si-ngü gbü mani teka nguwa ndo la." 24Gbü gara sïkpï fü Yesu adu amala kpah gara mani fü mere bi wü kpara la, gü ba, "Tima ka Me, ah kpah baka ngü ka gara kpara te nü ru ndo ka-ye agbü yï. 25Gbü biti, o wü kpara ngbü ʼburu era ara, fü gara vügü kaka-na akoro, amoko nguwa siti gü gbü ndo kaka la, ayia anü sü ka-ye. 26Te ndo la kpo ngbü ekö, fü nguwa siti gü la akpo kpah ekö. Fü fu-ndo angbü ega tundu de wü siti gü la. 27Fü wü kpara ka tima ka mürü ndo la, akoro amala ngü fefe, gü ba, 'Apa, mere kpara! Nguwa ta te ye ru ne, ah ka-ye bü de ndo kpikpi ye de? Amba tïtïne siti gü du kö koro gbügbü, neh baye baye?' 28Fü engu alügü ngü fü ewü, gü ba, 'Gara vügü ka-ni nü mere ngü la bala me-ye.' Fü wü kpara ka tima kaka ayi-tata, gü ba, 'Ye ele de ani nü gbürü wü siti gü gbü ndo la asidi?' 29Amba mürü ndo la le bala de. Fü ah amala ngü fü ewü, gü ba, 'Wü mere bala la de. Angü te wü nü gbürü wü siti gü la tïtïne la, wü ena agbürü wü fu-ndo ekuru wü siti gü la. 30Wü ce wü siti fu-gü la bala. Te ndo la ndri eyi ʼburu la, ni ena amala fü wü kpara ka tima, gü ba, "Wü gbürü la wü siti gü de gbü ndo la te enga gina. Fü wü ai, abiti nzönzö nzönzö bala. Fü wü agü ewü agbü wa. Fü wü adu awa ndo ka-ni la, abiti ewü ʼburu agbü kafa." ' " 31Fütanga wü ngü la, fü Yesu adu amala kpah gara mani fü ewü, gü ba, "Ma le amala gara ngü mani, teka agü tamu ngü ka Me di fü yi. Angü, ngü ka Me ka-ye baka jia gara rü de ïrï ye müsïtada, te di de jia ye baka jia lïʼba, jürrrü bane. Te mü ru jia rü la, ah ena aga, akoro mere rü, te wü lu ena angbü efe te-wü gbügbü. Kpah bala, ngü ka Me ena aga te gara, akoro memere, baka ngü ka rü la." 33Fütanga ngü la, fü Yesu adu kpah amala gara mani fü ewü, gü ba, "Ngü ka Me ka-ye kpah baka kö, te würüse ngbü eküʼda zu ambata di. Fü kö la angbü emere tima ka-ye gbü ambata la ferrre. Fü ah akpo da eu, eu, zalü akoro memere." Dela wü mani ʼbasu te Yesu mala fü wü kpara, teka ngü ka Me, te kpo mba ʼdongoni, amba te gara, ah ena aga akoro memere. 34Yesu ngbü ta emala bi wü ngü ka-ye fü wü kpara la, ʼburu gbü mani. Ah mala si wü ngü la fü ewü mbölö mbölö nda de. 35Ngü te Yesu ngbü mere la, Me sere fefe me-ye, de ah di egü tamu ngü fü wü kpara di. Ngü la tï kpah kpini de ngü, ta te Me mala gömö gara mürü dofo, gü ba, "Ni ena angbü erï wü kpara ʼburu gbü mani. Engu ena amala kpah nga wü ngü te wo te-ye awo fü ewü." 36Fütanga wü ngü la, fü Yesu ace bi wü kpara la, ayia arï ka-ye kpa esambü. Fü wü kpara kaka-na ayia akoro kpakaka na, ayi-tata, gü ba, "Mere kpara, ye gü la tamu si mani ka siti gü, te ye mala nganga, fü ani ne." 37Fü Yesu alügü ngü fü ewü, gü ba, "Ah mbi. Mene kpara te moko züka nguwa ndo gbü yï ne, ah ka-ye de-ra, Ye Kpara ka Kpï. 38Yï engu ne, ah ka-ye de kotö ne. Züka nguwa ndo, te ewü ru la, ah de yi, wü kpara te yi le ngü ka-ra, fü yi ato maguma yi fere. Siti nguwa gü la, ah de wü kpara ka Satana. 39Vügü te nü moko siti nguwa gü la, ah ka-ye de Satana. Kpïrï ndo, ah de adu sïkpï, te Me ena akolo ngü ka wü kpara ʼburu tete. Wü kpara ka tima, te ewü ena awa ndo la, ah de wü malayïka ka Me. 40Angü gbü adu sïkpï, de-ra Ye Kpara ka Kpï, ma ena atima wü malayïka ka-ra, fü ewü anü aro la fi wü kpara, te ewü ngbü efiti wü bu wü, de wü siti kpara ʼburu, agü ewü agbü mere du ka wa, kpah ba e te wü kpara ka tima ro siti gü agbü yï, fü ewü agü agbü wa ne. Wü siti kpara la ena angbü kpala da eku gba de mere cïnga, da enyüma gbü te wü. 43Amba wü kpara ka Me ena angbü agbü sü ka Me, fü ewü angbü eci aci baka ra te ngbü eci agbü kpï. Fü wü kpara ʼburu angbü egbo nga ïrï ewü. Te güje yi ladü, ah le de yi da güje yi te ngü ka-ra ne mbi mbi mbi." 44Fü Yesu adu amala kpah gara ngü fü ewü, gü ba, "Ngü ka kpara te je ngü ka-ra, fü ah afü maguma ye, ara fü Me, ah kpah baka ngü ka gara komoko ta te nü ngbü emere tima gbü yï. Fü ah ayia amaka mere bi jiase ta te gara kpara wo, o gbü tö sela gügü. Fü ah adu aza jiase la, awo kpah, ao te nga jia ye, gbü yï sela. Fü ah ayia adu agba ye, aza wü e ka-ye, acïnzï ʼburu asidi. Fü ah amaka bi jiase, adu anü ase yï engu la, teka de jiase, ta te wüh wo o gbü tö la, ngbü tïne fü ni. 45Ngü ka kpara te je ngü ka-ra, fü ah afü maguma ye, ara fü Me, ah kpah baka ngü ka mere kpara te ngbü egïrï züka ʼbiri, te wüh ngbü ese de mere bi jiase, teka de ni se fü ni. 46Fü kpara la anü amaka gara memere na, te su fa sü, de mere bi jiase gbü ye. Fü engu adu anü acïnzï wü gara e ka-ye ʼburu. Fü ah aza jiase la, anü ase ʼbiri engu la di. Fanü fanü, ngü ka Me fa wü gara ngü füh kotö ne ʼburu." 47Fü Yesu adu amala kpah gara mani fü ewü, gü ba dene, "Me ena ato kuru te wü kpara te ewü le ngü ka-ra de, te gara. Ngü la, ah kpah baka ngü ka yïmba, te ewü egü gbü ngu, teka azoro wü si di. Te wüh gü yïmba la eyi gbü ngu la, bi wü si, gbü nguwa wü kpikpi ye kpikpi ye, ena aba ʼburu gbü yïmba la. 48Te yïmba la diri tïne eyi ka bi wü si gbü ye la, fü wü mürü yïmba la agbeke yïmba ka-wü la kpa füh gümba, teka afe züka wü si gbügbü na la. Fü ewü aza züka wü si ka-wü la ʼburu, ao gbü kuwu. Fü ewü adu amörö wü sisiti na la ʼburu, abu kö ewü agbü gü. 49Ngü ka Me ena amere te-ye te gara, gbü adu sïkpï, kpah bala. Angü wü malayïka ka Me ena akoro, teka aye süka züka wü kpara de siti wü kpara. 50Wüh ena aza siti wü kpara la ʼburu agü agbü mere du ka wa. Fü ewü angbü eku gba kpala de mere cïnga, da enyüma gbü te wü." 51Fü Yesu adu ayi-ta wü kpara ka-ye la, gü ba, "Wü ngü de te ni ngbü emala fü wü ne, wü je sisi na eyi mbi mbi mbi?" Fü ewü alügü ngü, gü ba, "Wayi, mere kpara, ani je eyi mbi." 52Fü engu amala fü ewü, gü ba, "Te di bala, de-yi, wü kpara ka-ra, yi ena adi baka mürü kötï, te rï gbü kafa ka-ye, teka agïrï wü e, te engu ena agafa fü wü kpara, wü didiri na be kpah te wü toto na. Ma mala ngü la kükürü de, angü yi wu da erï wü kpara de gina Rïrï ka Me, be kpah te to ngü ka-ra, te ma ngbü emala fü yi ne, kpo." 53Te Yesu mala ngü la fü wü kpara ka-ye nza tete, fü ewü ayia ace sü la, anü sü ka-wü. 54Fü wü Yesu adu anü ka-wü agbü Nazareta, gbü kötï ka-wü, ta te engu ga gbügbü na ne. Fü engu akpo da erï wü kpara kpa esambü ka biti-te ka-wü kpala. Fü ngü ka Yesu, te engu ngbü erï wü kpara di ne, aga gbü jia wü kpara la afa sü. Fü ewü angbü da emala ngü esüka ewü, gü ba, "Apa! Angü komoko ne maka de mere kpeke rïrï de bane neh kaye? Wü mere kpeke ngü ka talara, te engu ngbü emere kpa te wü gara sü ne, e-to wazi la fefe na neh da? 55Komoko ne, de ye kpara, ta te ngbü eforo rü de sene ne de? Marïya kpah bü de ni ye na. Wü di enga ni ye na bü de wü Yakobo, Yüsefa, Sïmüna, bete Yudi, 56be kpah te wü tangbase kaka, te ani wu ewü ʼburu kpo ne! Wüh ʼburu de wü kpara de sene ne! Te di bala, Yesu nü maka nda-ye mere wazi, angbü emere wü lara ngü di, de bane, neh ka-ye?" 57Teka ngü la, wü kpara ka Nazareta le ngü ka Yesu nda-wü de, angü Yesu ga nza kpah bü esüka ewü sela. Fü Yesu adu amala ngü fü ewü, gü ba, "Te mü de mürü dofo la, wü kpara ena angbü ecu ngü mü acu gbü wü sü ʼburu. Amba ʼduwa gbü sü te ewü bï mü tete, wüh tï acu ngü mü nda-wü de. Dela si-ngü te yi le acu ngü ra tete na nda-yi de ne." 58Teka ngü la, Yesu tï amere wü ngü ka talara gbü Nazareta fa sü nda de, angü wüh le ngü kaka nda-wü de.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sarango beoko ti abungbi ti Nzapa: A yeke ye so bê ti Nzapa aye la?
“Abungbi ti Nzapa ayeke bungbi azo wala ayeke kangbi yâ ti ala?” Mbeti-sango The Sydney Morning Herald la ahunda tënë so na azo. Na popo ti azo so akiri tënë na hunda ni so, tongana a mû azo 100, ala 89 atene so abungbi ti Nzapa ayeke kangbi yâ ti azo.
YE OKO, azo so ayeda na tënë ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa abâ ti ala ye ni tongaso ape. Pakara Eboo Patel, so azia na sese mbeni bungbi ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa, atene: “Fa na mbi mbeni bungbi ti Nzapa so ayeke bâ mawa ti zo ape . . . , so tënë ti ngu na gbako na anyama agbu bê ti lo ape . . . , so ayeke mû ye na azo ape.”
Biani, a si ka so aBouddhiste, aCatholique, aProtestant, aHindou, aMusulman na ambeni mingi abungbi tere ti tiri na yere, ti bâ tënë ti droit ti azo, ti kanga lege na sarango kusala na asioni lê ti ngombe wala ti gboto lê na ndo ti tënë ti ngu na gbako. Mingi ni ka, atënë ti ala aluti na ndo ti ye so ala lingbi ti sara ti mä tere na popo ti ala nga ti hinga ye so ala doit ti sara. Ti fa angobo nde nde so ayeke na popo ti ala, ala yeke sara ka ambeni matanga so na yâ ni ala yeke zö abougie dä, ala yeke he abia, ala yeke sambela nga ala yeke sara ambeni ye nde.
Sarango beoko ti abungbi ti Nzapa la ayeke yorö ti akpale so ayeke na popo ti atënë ti mabe ti ala? A yeke ye so bê ti Nzapa aye la ti tene dunia aga nzoni?
TÂ SARANGO BEOKO LA?
Mbeni oko ti akota bungbi ni apika kate atene so amembre ti yâ ni ayeke ti abungbi ti Nzapa ahon 200 tongaso nga ala yeke na yâ ti akodoro 76. Bungbi ni so atene so nda ti bungbingo tere ti ala ni ayeke ti “sara si beoko ti abungbi ti Nzapa angbâ lakue ti maï.” Me, na bango ni, tënë ni so ayeke gi tënë ti yanga senge. Na tapande, ambeni zo ni so ayeke bâ lege ti abungbi ni atene so a sû atënë ti yâ ti ambeti ti ala ni na hange mingi, si bê ti ambeni bungbi ti Nzapa so asû maboko ti ala na gbe ni ason pëpe. Raison ni ayeke nyen? Na tapande, ambeni na popo ti ala aye ti tene a zia tënë ti Nzapa na yâ ti mbeti ni, me ambeni ake. A sara si mango tere ayeke na popo ti ala ape. Tongaso, ala kpe ti sara tënë ti Nzapa na yâ ti mbeti ni.
Tongana a zi Nzapa na yâ ni, ka nda ti sarango beoko ni so ayeke so wa? Nga, mara ti bungbingo tere ti abungbi ti Nzapa ni so ahon tere na asenge bungbi so azo asigigi na ni ti mû maboko na azo so ayeke na yâ ti akpale tongana nyen? Ndani la kota bungbi ni so e sara tënë ni fade, lo wani lo tene so lo yeke gi pëpe ti maï tënë ti Nzapa, me lo yeke gi ti maï tënë ti mango tere na popo ti abungbi ti Nzapa.
GI MAÏNGO NZONI SARANGO YE ALINGBI AWE?
Dalaï-lama, mbeni zo so aye tënë ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa, atene: “Fango ye ti akota bungbi ti Nzapa kue aluti na ndo ti même tënë, so ayeke ti ndoye zo, ti bâ mawa ti zo nga ti pardone zo.” Lo kiri lo tene: “Kota ye ni ayeke ti tene na yâ ti gigi ti e ti lango oko oko e duti na amara ti sarango ye ni so.”
Tâ tënë, asarango ye tongana ndoye, bango mawa ti zo nga na pardon ayeke biani akota ye. Na yâ ti mbeni ndia so azo ahinga ni mingi, Jésus atene: “Ye kue so ala ye azo asara na ala, a lingbi ala sara na azo ni nga.” (Matthieu 7:12). Me, tâ mabe ayeke gi mbeni ye so ayeke pusu azo ti sara gi ye ti nzoni, awe?
Lani, bazengele Paul asara tënë na ndo ti mingi ti azo so atene ala yeke voro Nzapa, lo tene: “Mbi yeke tene tënë ti ala, so ala yapu na kusala ti Nzapa, me a yeke na lege ti tâ hingango ye pëpe.” Ngbanga ti nyen? Paul akiri atene a yeke “ngbanga ti so ala hinga mbilimbili ti Nzapa pëpe, na ala yeke gi ti zia na sese mbilimbili ti ala wani.” (aRomain 10:2, 3). Teti so ala yeke pëpe na tâ hingango ye na ndo ti ye so Nzapa aku na mbage ti ala ti sara, kusala so ala yeke sara na yapungo tere nga na mabe ayeke gi senge ye.
YE SO BIBLE AFA NA NDO TI TËNË TI SARANGO BEOKO TI ABUNGBI TI NZAPA
Jésus atene: “Ngia ayeke na ala so asara si siriri amaï.” (Matthieu 5:9). Lani, Jésus asara ye alingbi na aye so lo fa. Na tapande, lo wa azo ti sara ye ti ngangu na amba ti ala ape, nga lo fa tënë ti siriri na azo atâa ala yeke voro anzapa wa (Matthieu 26:52). Azo so ayeda lani na fango ye ti lo ni alï na yâ ti mbeni songo ti ndoye so a lingbi ti fâ yâ ni lâ oko ape (aColossien 3:14). Me ye so Jésus aye lani ayeke gi ti maï tënë ti mango tere na popo ti azo nde nde si ala duti na siriri? Lo yôro tere ti lo na yâ ti abungbi ti nzapa ni ti sara aye ti ala ni?
Lani, akota zo ti nzapa ti aJuif, so a iri ala aFarizien nga na aSadducéen ake tâ Jésus na bê oko, na ala gi même ti fâ lo. Jésus asara nyen? Lo tene na adisciple ti lo, lo tene: “Ala zia aFarizien so. Ala yeke awaziba so ayeke fa lege na amba ti ala.” (Matthieu 15:14). Jésus ake lani ti sara beoko na amara ti azo tongaso.
Ambeni ngu na pekoni, mbeni congrégation ti aChrétien abâ gigi na Corinthe, mbeni kota gbata ti Grèce. Na yâ ti gbata so abungbi ti Nzapa ayeke mingi. A-Chrétien so ayeke kâ ayeke sara tongana nyen na mara ti ndo tongaso? Bazengele Paul atene na ala: “Ala bungbi oko pëpe na azo so amä na bê pëpe na gbe ti joug oko.” Ndali ti nyen? Paul akiri atene: “Mango tere wa si atingbi Christ na Bélial [wala Satan]? Wala nyen si abungbi zo so amä na bê na zo so amä na bê pëpe?” Na pekoni, lo mû wango so, lo tene: “Tongaso ala sigigi na popo ti azo ni, ala duti nde.”
A yeke polele so Bible ake tënë ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa. Me, peut-être mo hunda tere ti mo, mo tene: ‘Ka azo ayeke sara tongana nyen ti tene tâ sarango beoko aduti na popo ti ala?’
TÂ SARANGO BEOKO
Akodoro 15 tongaso abungbi tere ti leke mbeni ngangu satélite so ayeke ngoro na tere ti sese ti tokua asango. Mo pensé tongana ala mä tere pëpe na ndo ti plan ti kua ni, kua ti ala ni ayeke ga nzoni?
A yeke ye so asi laso na abungbi ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa la. Atâa so ala yeke yâ na nduzu tënë ti nengo mba nga na ti sarango kusala maboko na maboko, tâ mango tere na popo ti ala ayeke ti lo dä ape na ndo ti tënë ti mabe. Ye so asara si kangbi angbâ lakue na popo ti ala na ndo ti tënë ti sarango ye nga na atënë ti mabe ti ala.
Na yâ ti Bible, e yeke wara andia ti Nzapa so ayeke tongana ye so ayeke fa lege na e. Tongana e sara ye alingbi na aye so Bible atene, gigi ti e ayeke ga nzoni. Azo so asara ye alingbi na ni azia ti ke zo senge senge ndali ti mara ti lo wala ndali ti bungbi ti Nzapa ti lo. Nga, ala manda ti sara kua na yâ ti siriri nga na beoko. Nzapa atene lani, atene: “Fade mbi sara [si azo atene yanga ti kodoro so ayeke tâ nzoni ni, FD] si ala lingbi di iri ti L’Éternel na ala sara na lo na beoko.” “Yanga ti kodoro so ayeke tâ nzoni ni,” so ti tene ndia so Nzapa amû na ndo ti vorongo lo la ayeke ga na beoko na popo ti azo.
A-Témoin ti Jéhovah ayeke na ngia ti tisa mo ti gue na Da ti Royaume so ayeke nduru na mo ti bâ na lê ti mo wani tâ siriri nga na beoko so ayeke na popo ti ala.


text:
1Awali, ala nga, ala ma yanga ti akoli ti ala. Tongaso, fade ambeni koli so ake ti ma na be na tënë ti Nzapa alingbi ti ma na be ndali ti sarango ye ti ala. Ataa so ala, awali ni, ala tene tënë ti Nzapa na akoli ti ala pepe, 2akoli ni ayeke baa gi sarango ye ti ala so ayeke nzoni nga na nengo so ala, awali ni ayeke ne tere ti ala. 3Awali, ala gi ti ga pendere pepe na lege ti aye so zo ayeke baa ni bango: kangango kua ti li ti ala na kode ahon ndoni, yungo aye ti pendere nde nde ti lôro, yungo abongo ti kota ngere. 4Me ala gi ti ga pendere na be ti ala. Aye ti pendere ni ayeke be so aduti kpoo, aduti na siriri si ane mingi na le ti Nzapa; aye ti pendere so laa ayeke buba pepe. 5Na lege so laa awali so ando ayeke nde si ayeke nzoni kue, ala so azia be ti ala na Nzapa, asara ti ga pendere; ala yeke ma yanga ti akoli ti ala. 6Mbeni tapande ni ayeke ti Sara so ama yanga ti Abraham si lo iri Abraham, atene: “Gbia ti mbi”. Ala awali ti laso, tongana ala sara nzoni ye si mbeto ti mbeni ye asara nga ala pepe, ala ga amolenge ti Sara awe. 7Akoli, ala nga, na dutingo so ala na awali ti ala ayeke duti, ayeke nzoni ala hinga so, awali ti ala ayeke tongana ta so akpengba pepe. Ala ne ala, ngbanga ti so ala, na awali ti ala kue laa ayeke wara nzoni ye so Nzapa ayeke mu na zo; nzoni ye ni ayeke dutingo na fini. Ala sara tongaso si mbeni ye akanga lege na sambela ti ala pepe. 8Ti hunzi na tënë ti mbi, alingbi ala kue tënë ti be ti ala aduti gi oko; ala baa mawa ti amba ti ala, ala ye tere na popo ti ala tongana a-ita, ala sara nzoni na amba ti ala, ala baa tere ti ala tongana akota zo pepe. 9Ala kiri sioni ndali ti sioni pepe, ala kiri zonga ndali ti zonga pepe. Me ala sara tufa na ndö ti azo, ngbanga ti so Nzapa airi ala ndali ni, tongaso si fade Nzapa ayeke sara tufa na ndö ti ala. 10Biani, Mbeti ti Nzapa atene: “Zo so aye tënë ti gigi ti lo si lo ye nga ti duti nzoni, alingbi lo bata yanga ti lo na sioni tënë, lo bata yanga ti lo na atënë ti mvene; 11lo zia ti sara sioni ye si lo sara nzoni ye; lo gi lege ti siriri, lo ngba daa. 12Biani, le ti Kota Gbia ayeke na ndö ti azo ti mbirimbiri, mê ti lo ayeke ma sambela ti ala; me ti azo so ayeke sara ye ti sioni, Kota Gbia ayeke londo ti ke ala.” 13Tongana ala mu be ti ala kue ti sara nzoni ye, zo wa laa alingbi ti sara ye ti sioni na ala, zo wa? 14Gi so oko pepe, me ti ala nzoni, tongana ala baa pasi ndali ti ye ti mbirimbiri so ala sara! Ala sara mbeto ti azo so pepe, be ti ala agi ala pepe! 15Na be ti ala, ala ne Christ, Kota Gbia ti ala. Ala duti lakue nduru ti kiri tënë na azo so ayeke hunda na ala tënë na ndö ti ye so ala zia be ti ala ti ku. 16Ala kiri tënë na azo ni na ngangu pepe, ala ne azo ni. Alingbi mbeni sioni ye oko aduti na be ti ala pepe. Tongaso, taa ye so azo ayeke bi tënë na li ti ala senge senge ndali ni, kamene ayeke gbu azo so atene sioni tënë na tere ti ala ndali ti nzoni dutingo ti ala oko na Christ. 17Tongana Nzapa aye titene ala baa pasi ndali ti sarango nzoni ye, so laa ayeke nzoni ahon titene ala baa pasi ndali ti sarango sioni ye. 18Biani, Christ wani akui fani oko biani biani ndali ti siokpari ti azo; lo so lo yeke mbirimbiri, lo kui ndali ti azo ti kirikiri titene lo gue na ala na le ti Nzapa. Azo afâ gi tere ti lo ti zo, me Nzapa akiri na lo na fini na lege ti Yingo-Vuru. 19Na lege ti Yingo so laa Christ ague afa Nzoni Tënë na ayingo so ayeke na kanga, 20so ti tene lo gue lo fa tënë na ayingo ti azo so ake ando yanga ti Nzapa na ngoi so Noe aleke mangboko. Na ndembe so Nzapa akanga be ti lo ti ku titene ala kiri na be ti ala na lo, gi azo miombe senge laa ali na ya ti mangboko si na lege ti ngu, Nzapa asoo ala. 21So ayeke limo ti bateme so ayeke soo ala fadeso. Bateme ni ayeke ye ti sukulango zende na tere ti zo pepe, me ayeke ti hunda na Nzapa titene mbeni ye ti sioni aduti na be ti zo ni pepe. Bateme ni ayeke soo ala na kuâ, ngbanga ti so Jésus Christ azingo na kuâ awe. 22Lo gue na yayu, lo duti na tere ti Nzapa na mbage ti maboko ti lo ti koli si a-ange, ayingo so ayeke na komandema na ala so ayeke na ngangu ayeke na gbe ti lo.
Copyright
Learn More


text:
1De-yi, wü kpara ka Galatïya, amba yi ka-yi bü töndö kpara bane? E-fiti yi de bala neh da? Angü a mala ta ngü ka Yesu fü yi eyi mbölö. Yi je si-ngü la kpah eyi mbi mbi mbi, baka e ta te yi wu kö Yesu, füh rü gbegbete la, cu de jia yi. 2Te di bala, ma le ayi-ta yi teka ngü biringbö, de yi lügü fere. Yi maka ta wazi ka Nzïla Wazi Me, neh baye baye? Gbü kaje ka gele? Aʼa, ah teka te yi le ngü ka Yesu gömö a de maguma yi ne. Yi le afü ngü la, neh teka ne? 3Nzö yi ma? Yi röfö aröfö? Yi kpo ta da emere tima ka Me de wazi ka Nzïla Wazi Me. Tïtïne yi le afü ngü la, amere de nda-yi wazi, neh teka ne? 4Mere bi wü kpeke ngü, ta te Nzïla Wazi Me mere esüka yi ne, yi ceka bü baka töndö ngü kükürü? Aʼa, ah le de yi ceka wü ngü de bala ba kükürü ngü ne de! 5Me to ta wazi ka Nzïla Wazi ye fü yi, neh teka ne? Ah ngbü emere wü kpeke ngü esüka yi, neh teka ne? Ah teka te yi ngbü efa nga gele ka wü Yïsarayele, da emere wü rïrï engu na mbi mbi mbi? Ah bala de! Ah ngbü mere wü ngü la fü yi bala, angü yi lala eküte ngü ka Yesu, ta te a mala fü yi ne. 6Yi fï la ngü ka Abarayama ta gügü. Wüh ba gbü Ngari Me teka ngü kaka, gü neh fe? Wüh ba ta, gü ba, "Abarayama to ta maguma ye fü Me, fü Me adu aceka engu baka züka kpara ka-ye teka ngü la." Ah teka ngü ka rïrï ka gele nda de. 7Te di bala, ah le fü yi awu, gü ba, zu wü kundu ye Abarayama ka-ye de mene wü kpara, de te ewü to maguma wü eyi fü Me ne. 8Ta gügü, Me wu eyi, gü ba, te gara, wü ganzi kpara ena ato maguma wü fü ni. Teka ngü la, ni ena aceka ewü ba züka wü kpara ka-ni. Fü Me asere ngü la fü Abarayama, kpah baka te wüh ba gbü Ngari Me, gü ba, "Ni ena aküwa nguwa wü kpara füh kotö ne ʼburu teka ngü ka-ye." 9Te di bala, te mü to maguma mü fü Me baka nda Abarayama la, Me ena ato züka ngü fü mü kpah baka nda-ka. 10Amba te mü to maguma mü teka gele ka wü Yïsarayele, gü ba, ni ena amere wü rïrï ka gele la ʼburu areke areke, teka de ngü ka-ni reke gbü jia Me la, Me tï ale ngü ka-mü teka ngü la nda de. Kïna ka Me ena angbü gbü nzö mü. Kükürü de, angü wü rïrï la sibi fa sü. Kpara te tï amere wü rïrï la ʼburu mbi ne nda ma. Ah baka ngü te wüh ba ngü gbü Ngari Me, gü ba, "Wü Rïrï te wüh ba gbü Ngari Me ne ʼburu, te mü ngbü emere wü gara ʼburu mbi, fü mü ace gara biringbö, kïna ka Me ena angbü gbü nzö mü." 11Te di bala, nih wu eyi, gü ba, kpara biringbö te ena aküwa teka ngü ka gele nda ma. Kükürü de, angü wüh ba ta ngü la eyi bala gbü Ngari Me, gü ba, "Mene wü kpara, te ewü le ngü ka-ni, Me, de maguma wü biringbö ne, ni ena aceka ewü baka züka wü kpara ka-ni fanü, fü ni adu aküwa ewü fï mere badi." 12Amba ngü ka Rïrï ka-ye kpikpi ye, ngü ka mato maguma fü Me kpah kpikpi ye. Angü wüh ba gbü Ngari Me, gü ba, "ʼDuwa kpara te ena amere wü rïrï ka gele ʼburu mbi, ah ena aküwa gbü ngü la me-ye." 13Te ah bala, nih ena aküwa baye baye? Angü nih tï amere mere bi wü rïrï ka gele la ʼburu mbi mbi mbi nda-nih de. Nih ena aküwa ʼduwa teka ngü ka Yesu Kurisito. Angü mere siti kuru, ta te Me ena ato fü nih teka ngü ka Rïrï ka-ye, te nih mere mbi mbi de ne, Yesu Kurisito za eyi gbü nzö ye, gbü sïkpï te engu kpi tete füh rü gbegbete. Angü kpi de füh rü gbegbete la, ah de siti kpi. Ngü la, ah tï kpini de ngü te wüh ba ta gbü Ngari Me, gü ba dene, "Ah tï fü kïna ka Me angbü gbü nzö mene kpara, te kpi füh rü gbegbete." 14Yesu Kurisito le azü cïnga bala, teka fü wü kpara ʼburu aküwa teka ngü ka-ni, kpah ba e ta te Me mala fü Abarayama. Te di bala, te nih to maguma nih fü Yesu, Me ena ato wazi ka Nzïla Wazi ye fü nih ʼburu. 15Wü di enga wüna, yi fï nga ngü la mbi mbi mbi. Te wü kpara ʼbasu nzö ngüte esüka wü la, gara kpara tï eyi akoro afü ngü ka vüngüte ka-ewü la? Aʼa, ngü bala ma! Angü wüh reke ngü ka-wü eyi esüka wü. 16Ah kpah bala teka ngü ka vüngüte ezengba Me ake Abarayama ne. Angü Me nzö ngüte ake Abarayama ta gügü, o wüh bï Müse la de. Fü Me amala ngü fü Abarayama, gü ba, "Ni ena ato züka ngü fü ye, fü ni ato kpah fü kundu ye, te wüh ena abï fütanga ye." Yi ceka la, te wüh ba ngü la gbü Ngari Me, wüh ba, gü ba, "wü kundu ye," baka mere bi wü kpara ne, nda-wü de. Wüh gü ba "kundu ye," te di kpara ngbee biringbö. Kpara la, ah ka-ye de Yesu Kurisito, te di de mere kundu kundu ye Abarayama. 17Wayi, ngü te ma ele amala fü yi, ah dene. Me nzö ngüte ake Abarayama ta gügü, o wüh bï Müse la de. Fütanga ngü la, baka mere bi re kama bala teke biri de füh ye nzükpa (430), fü Me adu ato Rïrï ka-ye fü wü di enga Yïsarayele, wü kundu ye Abarayama, gömö Müse. Te di bala, ngü ka Rïrï te Müse to ne, ena afü ngü ka vüngüte la, neh baye baye? 18Te mü ena afï, gü ba, "Me ena aküwa ni, angü ni ngbü emere rïrï ka gele ereke areke la," mü küwa nda-mü de. Angü Me ena aküwa mü ʼduwa teka züka maguma ye. Me mala ta eyi fü Abarayama, gü ba, "Ni küwa ye eyi teka züka maguma ni." Me tï afü ngü la de! 19Te di bala, Me to ta Rïrï ka-ye fü nih, neh teka ne? Me to ta Rïrï la, teka de nih wu mene wü ngü, te di esiti gbü jia ni, Me. Ah to wü Rïrï la, de wüh ngbü gbü nzö nih bala, zalü akoro di gbü sïkpï, te kundu ye Abarayama la ena akoro tete, baka te Ngari Me mala nganga na ne. Te enga gina fü Me ato wü Rïrï ka-ye fü wü di enga Yïsarayele, ah to ta fü wü malayïka ka-ye feke, fü wü malayïka adu ato fü Müse, fü Müse adu asere fü wü di enga Yïsarayele. 20Angü Müse ta de kpara te Me ngbü emala ngü gögömö, de ah di emala fü wü kpara. Amba teka ngü ka vüngüte te di ezengba wü Me ake Abarayama ne, gara kpara te reke ngü la esüka ewü nda ma, ʼduwa Me kpikpi ye, te mere ngü la teka züka maguma ye. 21Yi ngbü efï, gü ba, ngü ka Rïrï ta te Me to gömö Müse, ena afü ngü te Me mala fü Abarayama ne? Aʼa, Me mala ngü ʼbasu ʼbasu nda de. Amba si-ngü gbü Rïrï te Me to fü Müse ne, ah teka aküwa kpara nda de. Ah teka areke kpara gbü jia Me kpah de. 22Me to Rïrï la teka agü tamu siti ngü, te wü kpara ngbü emere, baka te wüh ba gbü Ngari Me, gü ba, wü kpara füh kotö ne ʼburu ngbü esa wazi siti ngü. Teka ngü la, wü kpara, de te ewü to maguma wü fü Yesu Kurisito ne, ena aküwa bü duu me-wü. 23Ta gügü te enga gina, o Yesu Kurisito koro la de, Rïrï ka Müse zoro ta wü kpara füh kotö ne ʼburu, o ewü baka labï. Ngü la mere te-ye zalü koro di gbü sïkpï, te Me tima Yesu Kurisito füh kotö ne, teka aküwa wü kpara, te ewü ena ato maguma wü fefe. 24Angü Rïrï la ngbü ta baka kpara te ngbü egü tamu züka kaje ka Me fü nih, zalü te Yesu Kurisito koro tete, fü nih ato maguma nih fefe. Fü Me adu aceka nih ba züka wü kpara ka-ye teka ngü ka Yesu. 25Tïtïne baka te ngü ka Yesu koro eyi ne, nih du ngbü esa wü Rïrï la nda-nih tïne de, angü nih küwa eyi teka ngü ka Yesu. 26Angü te mü to maguma mü eyi fü Yesu Kurisito la, Me ena aceka mü ba ye ye, angü mü lala eyi eküte Ye ni, Yesu. 27Angü gbü sïkpï ta te yi za babatïza tete, yi gü ba, ani le eyi alala eküte Yesu Kurisito. Fü ngü ka Yesu adu afü yi nzïla, baka kpara te to züka bu bongo eküte ye. 28Te di bala, Me ngbü eceka nih gbü jia ye ʼburu ba wü di ye. Anga te mü de enga Yïsarayele, anga ganzi kpara, ah ba ngü de. Anga te mü di de mere kpara, anga kükürü kpara baka labï, ah ba ngü kpah de. Anga te mü di de komoko, anga würüse la, ah ba ngü kpah de. Nih ʼburu de wü di Me, teka ngü ka Yesu Kurisito, angü nih lala eyi eküküte. 29Kpah bala, te mü de kpara ka Yesu Kurisito la, mü koro kpah eyi kundu ye Abarayama. Te di bala, mü ena aküwa kpah ba e ta te Me mala fü Abarayama ne.
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE USE
Lo ‘tambela na Nzapa’
1, 2. (a) Kua wa la a mû na Noé na sewa ti lo ti sara? (b) Ambeni kpale wa la ala tingbi na ni?
NOÉ aduti na lo yeke sara kua. Lo gbu peko ti lo na lo yeke gboto yâ ti tere ti lo. Tara ti bâ lo na dutingo ni na ndo ti mbeni ngbongboro keke. Lo yeke bâ kota arche so ala yeke leke so, na oko ngoi ni lo wu tere ti lo kete. Fion ti chauffengo goudron amû ndo ni kue, a fun ngangu; a yeke mä toto ti amarteau, ascie na ambeni nde. Lo yeke bâ amolenge ti lo na sarango kua ngangu, ala yeke pika angbongboro keke ti arche ni. A sara ngu mingi awe si Noé na amolenge ti lo ayeke sara kota kua ni so. Awali ti amolenge ti lo nga na wali ti lo mveni amû maboko na ala na yâ ti kua ni nga. Ala sara kota mbage ti kua ni awe, me ambeni ye ti tere ni angbâ.
2 Ti azo ti ndo ni, ye la asara li ti Noé na sewa ti lo ni. Nga, tongana kua ti arche ni ayeke gue na li ni, azo ni akiri ayeke he ala ndali ti tënë ti kota ngu so Noé atene na ala ayeke mû ndo ti sese kue so. Ti ala, mvene la Noé atene na ala so, na ala he tënë ni na ngia. Ala gi li ti ala na Noé gbä. Tâ nyen la si lo yeke buba fini ti lo kue nga na ti sewa ti lo na mara ti ye ti buba tongaso so? Ye oko, Jéhovah, Nzapa ti Noé, abâ ti lo Noé na mbeni lê nde.
3. So a tene Noé atambela lani na Nzapa, a ye ti tene nyen?
3 Bible atene: “Noé atambela na Nzapa.” (Diko Genèse 6:9.) Tënë so aye ti tene so Nzapa azu na sese ge si atambela na Noé? Ën-ên. A ye nga ti tene pëpe so Noé ague na yayu kâ si lo tambela na Nzapa. Me a ye ti tene so Noé amä tâ yanga ti Nzapa na lo ye lo mingi. A yeke mo bâ mo tene lo na Jéhovah ayeke tambela tongana akamarade use. Angu saki mingi na pekoni, Bible asara tënë so na ndo ti Noé, a tene: “Na lege ti mabe ti lo, lo fâ ngbanga na ndo ti dunia ni.” (aHéb. 11:7). Ye ni so asi tongana nyen? Nyen la e lingbi ti manda na lege ti mabe ti lo?
Mbeni nzoni zo na yâ ti mbeni sioni dunia
4, 5. Nyen la asara si sarango ye ti azo na ngoi ti Noé akiri aga tâ sioni mingi?
4 Noé akono na yâ ti mbeni dunia so sioni amû ndo hio dä. Ândö, na tango ti kotara ti lo Hénoc, mbeni nzoni zo so atambela lani na Nzapa, aye ayeke lani sioni. Hénoc atene lani so mbeni lango ti ngbanga ayeke ga ande na ndo ti asioni zo. Me ti ngoi ti Noé, aye ni akiri aga tâ gi sioni sioni, si na lê ti Jéhovah, dunia ni afuti awe ndali ti aye ti ngangu so azo ayeke sara (Gen. 5:22; 6:11; Jude 14, 15). Nyen la asara si aye ni aga tâ sioni tongaso so?
5 Ye ni ayeke so ambeni ange ti Nzapa abi tere ti ala na yâ ti mbeni sioni ye. Me kozo na so, mbeni oko ti ala ake lani yanga ti Jéhovah awe, lo tene sioni tënë ti Jéhovah na lo pusu Adam na Ève na yâ ti siokpari. Ye so asara si lo ga Satan, Zabolo. Na ngoi ti Noé, ambeni ange ni atï nga na peko ti Satan. Ala dö yayu ala zia, ndo so Nzapa azia ala dä. Ala mû tere ti zo na ala ga na ndo ti sese, ala mû apendere wali. Asioni ange so, so baba ahon ndo ti ala, apusu lani azo ti sara aye ti sioni mingi.—Gen. 3:1-5; 6:1, 2; Jude 6, 7.
6. (a) Sarango ye ti aNéphilim asara nyen na ndo ti azo ni kâ? (b) Jéhovah aleke na bê ti lo ti sara nyen?
6 Na mbage, so a-ange amû awali ague nde na ye so Nzapa aleke. Ni la, amolenge so ala dü akono, ayo ahon tanga ti azo kue na ala yeke ngangu mingi. Bible airi ala aNéphilim, so ti tene azo so ayeke kinda azo. Asioni molenge so, so ye ti ala kue ayeke gi ti sara sioni na azo, asara si sioni amû ndo. A yeke senge ape si Jéhovah abâ so “sioye ti zo ayeke kota na sese; lakue, suma kue ti bibe ti bê ti zo ayeke gi sioni.” Tongaso, Jéhovah aleke na bê ti lo ti futi sioni dunia so na yâ ti ngu 120.—Diko Genèse 6:3-5.
7. Nyen la afa so a yeke lani kete ye ape na Noé na wali ti lo ti bata amolenge ti ala yongoro na asioni zo?
7 Zia tere ti mo na place ni kâ. Kite ayeke pëpe so batango amolenge na yâ ti mara ti sioni dunia tongaso ayeke lani ngangu. Me a yeke ye so Noé asara la. Lo mû nzoni wali. Na peko ti so lo wara ngu 500 awe, wali ti lo adü na lo amolenge ti koli ota: Sem, Cham na Japhet. * Noé na wali ti lo asara kue ti tene amolenge ti ala amû peko ti asioni zo ape. Mingi ni, akete molenge ti koli aye ka ti bâ azo so ayeke na ngangu mingi nga na “azo so iri ti ala awu mingi.” Oko ye so asi na aNéphilim lani la. Amolenge ti Noé ayeke mä ka tënë ti aye so aNéphilim asara, na Noé na wali ti lo alingbi ti kanga lege ni na ala ape. Me ye so ala sara ayeke so ala fa na amolenge ti ala ni apendere tënë ti Jéhovah Nzapa, lo so ake na bê oko aye ti sioni kue. Ala mû maboko na amolenge ti ala ti bâ so sarango ye ti ngangu nga na kengo yanga ti azo ti dunia ni ason bê ti Jéhovah.—Gen. 6:6.
8. Ababâ na amama ti laso alingbi ti sara ye tongana ti Noé na wali ti lo tongana nyen?
8 Ababâ na amama laso alingbi ti manda ye mingi na mbage ti Noé na wali ti lo. Dunia ti e nga kue asi singo na aye ti sioni nga na kengo yanga. Na yâ ti agbata, e yeke mä ka tënë ti ambeni groupe ti asioni maseka so ayeke sara ye ti sioni mingi. Même aye ti ngia so a lekere ni ndali ti amolenge, a lingbi ti wara mara ti asioni ye tongaso na yâ ni. Ababâ na amama so asara ye na ndara ayeke sara kue ti tene mara ti sioni ye tongaso asara ngangu na ndo ti amolenge ti ala pëpe. Ala fa na amolenge ti ala tënë ti Jéhovah, Nzapa ti siriri, lo so mbeni lâ ayeke zi aye ti ngangu kue na ndo ti sese (Ps. 11:5; 37:10, 11). Hinga so amolenge ti mo alingbi ti sara ye so ayeke nzoni. Ye so asi lani na Noé na wali ti lo la. Amolenge ti ala aga anzoni zo. Ala mû awali so ayeke nga lani nduru ti zia tâ Nzapa, Jéhovah, na kozo ndo na yâ ti fini ti ala.
“Mo sara arche”
9, 10. (a) Ye wa so Jéhovah ahunda na Noé ti sara achangé gigi ti lo? (b) Anzene nzene ye wa la Jéhovah afa na Noé na ndo ti arche ni?
9 A si na mbeni ngoi, gigi ti Noé achangé biaku. Jéhovah asara tënë na nzoni wakua ti lo so, lo tene na lo so ni leke na bê ti ni ti futi dunia ni. Ni la lo tene na Noé: “Mo sara arche ti keke ti gopher.”—Gen. 6:14.
10 Arche so ayeke lani mbeni bateau ape, tongana ti so ambeni zo atene. Mingi ti aye ti tere ti bateau ayeke na tere ni ape. A yeke lani mbeni kota ngbongboro caisse. Jéhovah afa na Noé tâ mbilimbili yongo ti arche ni nga na konongo ni. Lo fa na lo aye so a lingbi lo zia na tere ni nga na yâ ni. Lo tene nga na lo so a lingbi lo kpaka goudron na yâ ti arche ni nga na gigi ni. Na pekoni awe, lo fa ndani na Noé, lo tene: “Fade Mbi sara si moa ti angu asi na ndo sese . . . fade ye kue so ayeke na sese akui.” Me lo mû yanga so na Noé, lo tene: “Mo ga na yâ arche: mo, amolenge ti mo ti koli, wali ti mo, na awali ti amolenge ti mo, mo na ala, i lï na yâ ni.” Lo tene nga na Noé ti lï na ambeni nyama so a soro ala na popo ti mara ti anyama nde nde kue. Biani, gi azo na anyama so ayeke duti na yâ ti arche ni si ayeke sö kuâ ande na ngoi ti kota ngu ni.—Gen. 6:17-20.
11, 12. (a) Kota kua wa la Jéhovah amû na Noé? (b) Noé akpe kua ni?
11 Kota kua la Nzapa amû na Noé ti sara so. Arche ni ayeke kota mingi. Yongo ni asi mètre 133, konongo ni mètre 22 nga na yongo ni na nduzu mètre 13. Arche ni akono ahon kota terrain ti football. Noé akpe kua ni? Lo dema? Wala lo changé yâ ti aye so Nzapa afa na lo si kua ni ayapu na lo? Oko ape! Bible atene: “Ye kue so Nzapa akomande lo, lo sara tongaso.”—Gen. 6:22.
12 Kua ni aninga ngu 40 wala 50 tongaso. A yeke ti Noé ti dë akeke na sese, ti gboto ni na ti dë yâ ni na amabaya, ti mû forme na ni si ti tingbi ni na atanga ni na apointe. A lingbi lo sara étage ota na yâ ti arche ni, lo fâ yâ ni na achambre mingi nga lo zia yanga ti arche ni na tere ni. A lingbi lo zia nga afenêtre na tere ti arche ni na nduzu. Lo pika li ni, si a montê peut-être kete na nduzu na milieu, ti tene ngu-nzapa ayuru na tere ti arche ni.—Gen. 6:14-16.
13. (a) Mbeni kua nde wa a yeke lani kete ye na Noé ape ti sara ni? (b) Azo ti ngoi ni kâ asara nyen?
13 Tongana angu ayeke hon si kua ti lekengo arche ni ayeke gue nga na li ni, a nzere lani na Noé mingi so sewa ti lo amû maboko na lo. Me mbeni kua ni nde ayeke nga dä so ayeke kete kua ape, a yeke peut-être même ngangu ahon kua ti arche ni. Bible atene so Noé ayeke lani mbeni “wafango tënë ti ye so ayeke mbilimbili.” (Diko 2 Pierre 2:5.) Na mbeto pëpe, lo gboto mê ti azo ti sioni dunia ni so na ndo ti futingo so ayeke hara ala so. Me azo ni amä lo? Jésus Christ asara tënë ti ngoi ni so, tongana lo tene so ala “gbu li lani na ndo ti ye so ayeke si so pëpe”. Lo tene so bê ti azo ni kue ayeke gi na ndo ti kusala ti lâ oko oko: na ndo ti tengo ye, nyongo ye nga na mungo koli wala wali, si ala dengi mê na Noé ape (Mat. 24:37-39). Gbâ ti azo ahe lo na sewa ti lo ni kue, na même ambeni peut-être abe lê na lo nga ala gi ti sara ye ti ngangu na lo. Ala gi même peut-être ti buba yâ ti kua ti sarango arche ni.
14. Asewa so ayeke aChrétien amanda nyen laso na mbage ti Noé na sewa ti lo?
14 Me bê ti Noé na ti sewa ti lo anze ape. Atâa so ala yeke lani na yâ ti dunia so li ti azo ni ayeke gi na ndo ti gigi ti ala wani, Noé na sewa ti lo angbâ gi na yâ ti kua ti lekengo arche ni, même si azo ni abâ ni na nene ni ape wala ala tene ye asara li ti ala. Laso, asewa so ayeke aChrétien alingbi ti manda ye mingi na ndo ti mabe ti Noé na sewa ti lo ni, teti so e yeke na yâ ti ngoi so Bible airi ni “alango ti nda ni”. (2 Tim. 3:1). Jésus atene lani so ngoi ti e ayeke kpa tere mingi na ngoi so Noé aleke na arche ni. Tongana azo ake ti mä tënë ti Royaume ti Nzapa so e yeke fa na ala, wala ala he tënë ni na ngia, wala ala sara ye ti ngangu na e, zia e dabe ti e na Noé. E yeke pëpe akozo zo so ye ni asi na e.
“Lï na yâ arche”
15. Na ngoi so Noé aga nduru ti wara ngu 600, ambeni zo ti sewa ti lo wa la akui?
15 Angu ayeke hon, na yeke na yeke lekengo arche ni ayeke gue ti hunzi. Na ngoi so Noé aga nduru ti wara ngu 600, ambeni zo ti sewa ti lo akui. Babâ ti lo, Lémec, akui. * Ngu oku na pekoni, âta ti lo, Métusélah, babâ ti Lémec, akui tongana lo yeke na ngu 969 (Gen. 5:27). Lo oko la si ngu ti lo ayeke mingi ahon ti azo kue so Bible asara tënë ti ala. Métusélah na Lémec ayeke lani na fini na ngoi so Adam ade ti kui ape.
16, 17. (a) Na peko ti so Noé awara ngu 600, tënë ti nyen la Jéhovah akiri atene na lo? (b) Lindango na anyama na yâ ti arche ni lani ayeke tongana nyen?
16 Na peko ti so lo wara ngu 600, Jéhovah Nzapa akiri atene na Noé: “Mo na azo ti da ti mo kue, i lï na yâ arche.” Lo tene nga na Noé ti lï na mara ti anyama nde nde kue na yâ ti arche ni. Ti anyama kue so ayeke nzoni so a lingbi ti mû ala ande na sandaga, lo mû ala mbasambala mbasambala, me ti atanga ni lo mû ala use use.—Gen. 7:1-3.
17 Kua ni so ayengi ndo! Anyama alondo na ando nde nde ala yeke ga, ambeni ayeke tambela tambelango, ambeni ayeke hara harango, si ambeni ayeke huru ti ala na lê ti nduzu ti lï na yâ ti arche ni. Mo yeke wara amara ni nde nde, akota ni, na akete ni, ala so ayapu na yâ ti sarango ye ti ala, na ala so li ti ala akpengba. Zia e pensé ape so Noé atara lani ti bungbi anyama so, ti pusu ambeni ti lï wala ti tomba ambeni si ala lï na yâ ti kete yâ ti arche ni. Mbaï ni atene so ala la ‘alï na yâ arche ti si na tere ti Noé’.—Gen. 7:9.
18, 19. (a) Tënë wa la e lingbi ti tene na azo so adë kite? (b) Lege so Jéhovah asoro ti tene anyama ti lo akui ape afa so lo sara ye na ndara tongana nyen?
18 Ambeni zo adë kite peut-être, ala tene: ‘A yeke tâ ngangu ti tene anyama so kue aduti na siriri na popo ti ala na yâ ti kete yâ ti arche ni.’ Bâ ye so si: So Jéhovah la asara dunia kue nga na anyama, mo pensé so a kara lo ti fa lege na anyama nga ti tene ala mä Noé? Girisa ape so Jéhovah ayeke Nzapa so akangbi lani yâ ti Ngu-Bengba use na so asara si lâ aluti. Mo pensé so a yeke kara lo ti sara aye so kue so e diko na yâ ti mbaï ti Noé so? A yeke kara lo ape, na a yeke ye so lo sara lani la.
19 Nzapa alingbi lani ti soro mbeni lege nde ti tene anyama ti lo akui ape. Me a yeke ye so lo sara ape. Na ndara, lo soro mbeni lege ni nde so adabe ti e na kusala so lo mû na azo na tongo nda ni, so ala si ayeke bâ lege ti aye kue so ayeke na fini na ndo ti sese ge (Gen. 1:28). Ni la, ambeni ababâ na amama laso ayeke mû mbaï ti Noé ti fa na amolenge ti ala so Jéhovah ayeke bâ na nene ni mingi azo nga na anyama so lo la lo sara ala.
20. So gi yenga oko la angbâ na Noé na sewa ti lo, ala sara nyen?
20 Jéhovah atene na Noé so na yâ ti yenga oko, ngu ayeke komanse ti pika. Kua akiri alondo ngangu. Ala doit ti lï na anyama ni kue nga na akobe ti ala na yâ ti arche ni, nyama oko oko ayeke na ndo ti lo. Ala yeke nga na akungba ti ala wani ti linda na ni. Peut-être kua ahon ndo ti wali ti Noé na akogara ti lo ti wali ti leke mbeni nzoni ndo na yâ ti arche ni ti tene ala lango dä.
21, 22. (a) So azo ni agbu li pëpe na ndo ti tënë so Noé afa na ala so, a yeke mbeni ye ti dongo bê ape ngbanga ti nyen? (b) Hengo ndo ti azo ni ahunzi lawa?
21 Ka ti azo ti ngoi ti Noé ni, ala sara nyen? Ge nga kue, “ala gbu li [ti ala pëpe] na ndo ti ye so ayeke si so”, même si a yeke polele so tufa ti Jéhovah ayeke na ndo ti kua ti Noé ni. Ala bâ tongana nyen la anyama ayeke ga ayeke lï na yâ ti arche ni. Me zia si bê ti e adö na sarango ye ti azo ni so ape. Laso nga, azo ayeke bâ pëpe gbâ ti aye so afa biani so e yeke fadeso na alango ti nda ni. Tongana ti so bazengele Pierre atene lani, azo ti hengo ndo aga na atënë ti hengo ndo ti ala, ala yeke he azo so ayeke fa tënë ti futingo so Nzapa atene na ala ti fa ni. (Diko 2 Pierre 3:3-6.) Mara ti ye so asi lani na Noé na sewa ti lo nga la.
22 Hengo ndo ni ahunzi lawa? Mbaï ni atene na e so gi so Noé alinda na sewa ti lo nga na anyama ni na yâ ti arche awe, Jéhovah “akanga yanga ni” na peko ti lo. Tongana ambeni ayeke dä so angbâ gi ti he ala, kangango yanga ti arche adoit ti kanga yanga ti ala. Me tongana ala ngbâ gi na ni, yanga ti ala ayeke kanga, teti so ngu akomanse ti pika alingbi na tënë so Noé atene. Ngu apika, apika, apika, asuku amû ndo ti sese kue, tâ gi tongana ti so Jéhovah atene.—Gen. 7:16-21.
23. (a) Nyen la afa so a nzere lani na Jéhovah ape ti bâ asioni zo na kuingo ni? (b) Ngbanga ti nyen ti sara ye na mabe tongana ti Noé laso ayeke lege ti ndara?
23 A nzere lani na Jéhovah ti bâ asioni zo so na kuingo ni? Oko ape! (Ézéch. 33:11). Na yâ ti aye kue, lo mû lani lege na ala ti zia sioni sarango ye ti ala na ti sara ye so ayeke nzoni. A yeke mbeni ye ti karango ala? Oko ape, teti so ye so Noé asara afa so ala lingbi fade ti sara ye ti nzoni. So Noé atambela lani na Jéhovah, lo mä yanga ti lo na yâ ti aye kue, afa so zo alingbi ti sö kuâ biani. A yeke tongaso si mabe ti Noé afâ ngbanga na ndo ti dunia ti ngoi ti lo; a fa tâ tongana nyen la azo ni ayeke lani sioni mingi. Mabe ti lo abata lo na sewa ti lo na fini. Tongana mo sara ye na mabe tongana ti Noé, mo nga kue mo lingbi ti sö fini ti mo wani nga na ti azo so mo ye ala. Tongana ti Noé, mo nga kue mo lingbi ti tambela na Jéhovah Nzapa mo bâ mo tene ala yeke akamarade. Kamarade ti ala ni ayeke ti kete ngoi ape, me a lingbi ti ninga kpu na kpu.
^ par. 7 Nde na azo ti ngoi ti e, azo lani kâ ate gigi mingi. A yeke peut-être ndali ti so ngangu ti ala nga na tere ti ala aye ti lingbi tere lani na ti Adam na Ève kozo si ala ke yanga.
^ par. 15 Iri ti Noé so Lémec azia na ndo ti molenge ti lo ni aye peut-être ti tene wungo tere wala dengo bê. Lo tene lani so Noé ayeke sara ye alingbi na iri ti lo na lege so lo yeke zi azo na yâ ti pasi so ala bâ ndali ti deba so Nzapa adeba na sese (Gen. 5:28, 29). Ye oko, Lémec akui kozoni si aye asi tongana ti so lo tene. Me peut-être mama ti Noé na aita ti Noé akui ti ala na ngoi ti kota ngu ni.


text:
MBAGE 5
Lege ti duti na siriri na afami ti mo
“Ala yü . . . sarango nzoni na zo, tâ be-ti-molenge, sarango ye na ngangu pëpe; ala yü nga kangango bê ti ku.”
Mariage asara si mbeni fini sewa abâ gigi. Atâa so mo yeke ngbâ lakue ti ye babâ na mama ti mo nga ti ne ala, wali wala koli ti mo ayeke fadeso zo so ayeke kota mingi na lê ti mo na ndo ti sese ge. Tënë so alingbi ti duti ngangu na ambeni fami ti mo ti yeda na ni. Me awango ti Bible alingbi ti mû maboko na mo ti sara ye nzoni na ndo ti tënë so si mo na afami ti mo angbâ ti duti na siriri, nga mo gi lakue ti kpengba fini sewa ti mo.
1 DUTI NA NZONI PENSÉ NA NDO TI AFAMI TI MO
YE SO BIBLE ATENE: “Mo ne babâ na mama ti mo.” (aÉphésien 6:2). Atâa ngu ti mo ayeke oke, mo doit lakue ti ne babâ na mama ti mo. Hinga so wali wala koli ti mo nga ayeke na babâ na mama so a lingbi lo dengi mê na ala. “Ndoye asara mbanda pëpe,” ni la bâ lâ oko ape songo ti lo na ala tongana mbeni ye so ayeke ga na kpale.
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Kpe ti tene mara ti atënë tongaso: “Afami ti mo ayeke ne ka mbi ape” wala “Mama ti mo aye ka tënë ti mbi ape”
Tara ti bâ aye tongana ti so koli wala wali ti mo ayeke bâ na ni
2 FA AYE SO MO YE NA ATI SO MO YE APE
YE SO BIBLE ATENE: “Fade zo azia babâ ti lo na mama ti lo, na lo duti na wali ti lo; fade ala ga mitele oko.” (Genèse 2:24). Tongana mo sara mariage, babâ na mama ti mo alingbi ti bâ so ala yeke lakue na komandema na ndo ti mo na tongaso ala yeke gi ti yôro tere ti ala na yâ ti mariage ti mo ahon ti so ala doit ti sara.
A yeke na mo nga na koli wala wali ti mo ti fa na babâ na mama ti mo na ndoye katikati so a lingbi ala hon ni ape. Mo lingbi ti sara tënë ni na ala polele sân ti sara tënë ti songo bê (aProverbe 15:1). Ti sara ye lakue na tâ be-ti-molenge, na ngangu pëpe nga na kangango bê ti ku ayeke mû maboko na mo ti lë nzoni songo na afami ti mo nga ti ngbâ ti “kanga bê na mba na yâ ti ndoye.”
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Tongana gingo bê ayeke dä na ndo ti fason so afami ayeke yôro tere ti ala na yâ ti sewa ti ala, a yeke nzoni mo na koli wala wali ti mo asara tënë na ndo ni na ngoi so li ti ala ayeke kpô
Zia ala mä tere lakue na ndo ti fason so ala yeke leke ande na atënë tongaso


text:
KOTA MAMA-TENE NI | TÂ TËNË NA NDO TI AYE SO AYEKE NA YAYU KÂ
Avision na ndo ti azo so ayeke na yayu
Bible afa na e gbâ ti apendere vision so ayeke mû lege na e ti hinga aye so ayeke na yayu, so e azo e lingbi ti bâ ni na lê ti e ape. E wa mo ti gbu li ti mo na ndo ti aye ni so nzoni. Atâa so a yeke pëpe aye kue so ayeke na yâ ti avision ni la si ayeke atâ ye tongaso, avision ni so alingbi ti mû maboko na mo ti bâ na yâ ti li ti mo azo so ayeke na yayu nga ti hinga aye so ala lingbi ti sara na ndo ti mo.
JÉHOVAH AYEKE NZAPA SO AYEKE NA NDUZU NA NDO TI AYE KUE
“Mbeni trône ayeke na yayu, na mbeni zo aduti na ndo ti trône ni. Lo so aduti na ndo ti trône ni, tere ti lo akpa tênë so a iri ni jaspe nga mbeni tênë ti nginza mingi so ayeke bengba bengba; na mbeni kongö angoro tere ti trône ni si na bango ni kongö ni akpa mbeni tênë so a iri ni émeraude.”
“Sungo ye angoro Lo. Sungo ye so ayeke na tere ni kue akpa kongö so ayeke na yâ mbinda na lâ ni so ngu-nduzu apika. So ayeke ye so abâ tongana gloire ti L’Éternel.”
Na yâ ti avision so, so a fa ni na bazengele Jean nga na prophète Ézéchiel, a fa gloire ti Jéhovah, Nzapa so ayeke na nduzu na ndo ti aye kue, na lege ti apendere ye so e lingbi ti bâ ni na yâ ti li ti e nzoni, na tapande, atênë ti ngangu ngere, mbeni kongö, wala arc-en-ciel, nga na pendere ti mbeni trône. Aye ni so afa na e so ndo so Jéhovah aduti dä ayeke tâ pendere mingi nga ayeke ndo so siriri ayeke dä.
Fason so a fa na gloire ti Nzapa so, a gue oko na tënë ti zo ti sungo Psaume, so a tene: “L’Éternel ayeke kota, na a lingbi azo asepela Lo mingi. A lingbi azo akpe mbeto ti Lo ahon anzapa kue. Biani, anzapa kue ti amara ayeke ayanda senge, me L’Éternel asara ayayu. Gloire na yango-iri ayeke na gbele Lo, ngangu na gloire ayeke na yâ Ndo ti Nzoni-kue ti Lo.”
Atâa so Jéhovah ayeke Nzapa so ayeke na nduzu na ndo ti aye kue, lo tisa e ti ga nduru na lo na lege ti sambela nga lo dë bê ti e so lo yeke mä e (Psaume 65:3). Nzapa aye e nga lo yeke bata e, a sara si bazengele Jean atene tënë so na bê ti lo kue, lo tene: “Nzapa ayeke ndoye.”
JÉSUS AYEKE NA TERE TI NZAPA
“[Disciple] Étienne, so asi singo na yingo vulu, ayeke bâ ndo gi na yayu, na lê ti lo atï na ndo ti gloire ti Nzapa nga Jésus so ayeke luti na koti ti Nzapa, na lo tene: ‘Ala bâ, mbi bâ yayu azi na Molenge ti zo ayeke luti na koti ti Nzapa.’”
Ngoi kete kozo si Étienne awara vision ni so, akota zo ti nzapa ti aJuif, so lo ngbâ ti sara tënë na ala so, afâ Jésus. Vision ni so afa biani so Jésus ayeke na fini, a zingo lo na kuâ awe nga a mû nengo mingi na lo. Na ndo ti tënë so, bazengele Paul atene: “[Jéhovah azingo Jésus] na kuâ na Lo zia lo na mbage ti maboko ti Lo ti koli na yayu, na nduzu kâ na ndo ti ngorogbia kue, komandema kue, ngangu kue, na ndo ti ala kue so akomande nga na ndo ti airi kue so a yeke di ni, gi na yâ ti aye ti ngoi so pëpe, me nga na yâ ti aye ti ngoi so ayeke ga.”
Na ndo ti so Bible afa kota ndo ti Jésus, a fa nga so legeoko tongana Jéhovah, lo yeke bi bê ti lo mingi na azo. Lani na ngoi ti kusala ti Jésus na sese ge, lo sava azo ti kobela, ala so mbage ti tere ti ala abuba nga lo zingo akuâ. Na lege ti fini ti lo so lo mû na sandaga, lo fa tâ kota ndoye ti lo teti Nzapa nga teti azo kue (aÉphésien 2:4, 5). So Jésus ayeke luti na tere ti Nzapa na mbage ti koli, lo yeke fadeso nduru awe ti sara kua na komandema ti lo, ti ga na gbâ ti aye ti nzoni na azo so amä yanga, so ayeke na ndo ti dunia kue.
A-ANGE AYEKE SARA KUA NA NZAPA
“Mbi [prophète Daniel, mbi] bâ juska a zia trône nde nde na place ni, na Lo Ti Giriri [Jéhovah] aduti . . . [saki] mingi ti a[saki] mingi mingi asara na Lo, na [saki] bale-oko lege [saki] bale-oko aluti na gbele Lo.”
Na yâ ti vision ti yayu so, Daniel abâ pëpe gi mbeni ange oko, me gbâ ti a-ange. Bê ti lo adoit ti dö lani mingi na bango vision ni so! A-ange ayeke azo so tere ti ala ayeke ti yingo, ala hinga ndo nga ala yeke na ngangu. Na popo ti ala a yeke wara aséraphin na achérubin. Bible asara tënë ti a-ange ahon fani 250 tongaso.
A-ange ayeke pëpe angbene zo so ândö a leke ala na ndo ti sese ge. Nzapa acréé a-ange angu mingi kozo si lo créé azo. Na ngoi so a sara gere ti sese, a-ange ayeke lani dä ti bâ ni nga ti dekongo ti sepela Nzapa.
Mbeni lege so a-ange be-ta-zo so ayeke sara na kua ti Nzapa ayeke so ala yeke sara kota kua so laso a yeke sara ni na ndo ti sese ge, so ayeke ti fa nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa (Matthieu 24:14). A fa mungo mbage ti ala na kua ni so na yâ ti vision so bazengele Jean abâ ni lani, so lo tene: “Mbi bâ mbeni ange nde so ayeke huru kâ na lê ti nduzu, lo yeke na mbeni nzoni tene ti lakue lakue ti fa ni tongana nzoni sango na azo so asara kodoro na sese, na amara kue, akete mara kue, azo ti ayanga ti kodoro kue nga na azo ti kodoro kue.” (Apocalypse 14:6). Atâa so a-ange ni ayeke sara tënë na azo laso pëpe, tongana ti so ala sara ândö na ambeni ngoi, ala yeke aidé azo so ayeke fa nzoni tënë na fango lege na ala ti gue na mbage ti azo so ayeke na nzoni bê.
SATAN AYEKE HANDA AZO KUTU MINGI
“Bira alondo na yayu: Michel [wala Jésus Christ] na a-ange ti lo atiri bira na sioni nyama so akpa ngbo so, na sioni nyama ni na a-ange ti lo nga atiri na ala, me sioni nyama ni asö benda pëpe, nga ndo angbâ mbeni pëpe ndali ti ala na yayu. Tongaso a bi kota sioni nyama so akpa ngbo so, ngbo ti giriri, lo so a iri lo Zabolo na Satan, lo so ayeke handa sese kue so azo ayeke dä; a bi lo na sese, na a bi nga a-ange ti lo ni legeoko na lo.”
Na mbeni ngoi lani, siriri ayeke na yayu kâ ape. Gi na tongo nda ti mbaï ti azo, mbeni oko ti a-ange, so aye ti tene a voro lo, ake yanga ti Jéhovah, na lo ga Satan, so aye ti tene “Wato.” Ambeni ange nga kue amû peko ti lo na yâ ti kpengba-li ti lo ni na a iri ala asioni yingo. Teti so ala yeke sioni mingi, ala ke yanga ti Jéhovah ngangu nga ala handa mingi ti azo ti sara ye nde na fango lege so Jéhovah ayeke fa ni na ndoye.
Satan na asioni yingo ti lo ayeke tâ sioni mingi. Ala yeke awato ti azo nga ala kue ayeke mû mbage mingi na yâ ti pasi so azo ayeke bâ na ndo ti sese ge. Na tapande, Satan afâ lani akundu ti anyama nga na azo ti kua ti Job, so ayeke be-ta-zo na Nzapa. Na pekoni, lo fâ amolenge bale-oko ti Job na lege ti “kota pupu” so akungbi da so ala yeke na yâ ni. Na pekoni encore, Satan apika Job na mbeni “kä ti sioni mingi so asara sanzo, a komanse na gere ti lo juska li ti lo.”
A ga nduru awe ti futi Satan. Teti so a bi lo na sese ge awe, lo hinga so “lo yeke na ngoi mingi pëpe.” (Apocalypse 12:12). A fâ ngbanga ti kuâ na li ti Satan awe, na a yeke biani mbeni nzoni tënë!
AZO SO AYEKE LONDO NA SESE GE TI GUE KÂ
“Mo [Jésus, mo] vo na mênë ti mo azo na Nzapa, azo ti kete mara kue, azo ti yanga ti kodoro kue, azo ti kodoro kue nga na azo ti amara kue, na mo sara si ala ga mbeni royaume na aprêtre ti Nzapa ti e, na ala yeke komande tongana agbia na ndo ti sese.”
Legeoko tongana ti so a zingo lani Jésus na kuâ na sese ge ti gue na yayu, a yeke zingo ande ambeni zo nga kue ti gue na yayu. Jésus atene na abazengele ti lo, so ayeke lani be-ta-zo na lo, lo tene: “Mbi yeke gue ti leke mbeni ndo ndali ti ala. Nga, . . . mbi yeke kiri ti ga na mbi yeke yamba ala na ndo ti mbi, si na ndo so mbi yeke dä ala nga ala lingbi ti duti dä.”
Azo so ayeke gue ande na yayu ague kâ ndali ti mbeni kua. Ala na Jésus ayeke bungbi oko ti ga gouvernement ti mbeni Royaume, so ayeke komande ande na ndo ti azo na ndo ti sese kue nga ala yeke ga na aye ti nzoni na azo ni. A yeke Royaume ni so la Jésus ahunda na adisciple ti lo ti sambela ndali ni, lo tene: “Babâ ti e so mo yeke na yayu, zia a sara si iri ti mo aga nzoni-kue. Zia royaume ti mo aga. Zia a sara ye so bê ti mo aye, na yayu legeoko nga na ndo ti sese.”
YE SO AZO NI AYEKE GUE TI SARA NA YAYU KÂ
“Mbi [bazengele Jean, mbi] mä mbeni go so asara tënë na kota go na so alondo na mbage ti trône ni, a tene: ‘Bâ, tente ti Nzapa ayeke na azo. . . . Lo yeke mbô ngu ti lê kue na lê ti ala, kuâ ayeke duti ande dä mbeni pëpe; mua, wala toto, wala pasi ayeke duti dä mbeni pëpe. Angbene ye ni ahon ti ala awe.’”
Vision ti prophétie so asara tënë ti ngoi so Royaume ti Nzapa, so na yâ ni a yeke wara Jésus nga na azo so a zingo ala na kuâ na sese ge ti gue na yayu kâ, ayeke futi ande komandema ti Satan nga ayeke sara si sese aga mbeni paradis. Aye so aga na pasi nga na vundu mingi na azo ayeke duti ande dä ape. Même kuâ kue ayeke duti ande dä ape.
Ka ti azo mingi mingi so akui, nga so a yeke zingo ala pëpe ti gue na yayu so, ayeke duti ande tongana nyen? Na yâ ti angoi so ayeke ga, a yeke kiri ande na ala na fini ti duti lakue lakue na yâ ti Paradis na ndo ti sese ge.
Avision so adë bê ti e so Jéhovah Nzapa na Molenge ti lo, Jésus Christ, na a-ange so ayeke be-ta-zo na Nzapa nga na azo so a vo ala na sese ge, ala kue ayeke bâ lege ti e nzoni nga ala ye nzoni ti e. Ti hinga ye mingi na ndo ti ye so ala yeke sara ande, e tisa mo ti gi ti wara tere na aTémoin ti Jéhovah wala ti gue na ndo ti site Internet ti e, www.jw.org, nga ti téléchargé buku Bible afa nyen biani?


text:
CHAPITRE 27
Jésus airi Matthieu ti mû peko ti lo
MATTHIEU 9:9-13 MARC 2:13-17 LUC 5:27-32
JÉSUS AIRI MATTHIEU, ZO TI RONGO NGINZA TI IMPÔT
JÉSUS ABUNGBI LEGEOKO NA AWASIOKPARI TI AIDÉ ALA
Kete na peko ti so lo sava koli so mbage ti tere ti lo akui, Jésus akiri na yâ ti kodro ti Capernaüm, na hongo na lê ti Kota ngu ti Galilée. Ge encore, gbâ ti azo aga na mbage ti lo, na lo komanse ti fa ye na ala. Tongana lo yeke tambela, lo bâ Matthieu so a iri nga lo Lévi, so angbâ ti duti na yâ ti da ti rongo nginza ti impôt. Jésus amû na lo mbeni pendere tisango ndo, a tene: “Mû peko ti mbi.”—Matthieu 9:9.
Legeoko tongana ti Pierre, André, Jacques na Jean, Matthieu kue adoit ti mä tënë kete na ndo ti aye ti kpene so Jésus asara lani na yâ ti kodro ni. Nga legeoko tongana ala, lo yeda na lê ni lê ni. Matthieu afa peko ti ye ni so na yâ ti Évangile so lo sû, lo tene: “Matthieu alondo amû peko ti” Jésus (Matthieu 9:9). Matthieu adö kua ti lo ti rongo nginza ti impôt azia, na lo ga mbeni disciple ti Jésus.
Na ambeni lango nde na pekoni, peut-être ti fa singila ti bê ti lo ndali ti so Jésus asoro lo, Matthieu asara mbeni kota matanga na yanga-da ti lo. Me nde na Jésus na adisciple ti lo, lo tisa nga azo wa na matanga ni? Lo tisa angbene kamarade ti lo, azo ti rongo nginza ti impôt. Azo ti rongo nginza ti impôt lani ayeke hunda ka impôt na ndo ti akungba so ayeke na yâ ti abateau, na ndo ti akungba so a ga na ni na ndo ti achameau nga na ndo ti akungba so azo alï na ni na yâ ti kodro ni. Ala yeke gue na nginza so ala ro na akota zo ti Rome so azo aye ka ala ape so. A-Juif ayeke bâ ka azo ti rongo nginza ti impôt tongana nyen? Azo aye ala ape ngbanga ti so ala yeke nzi ka azo na ziango mbeni wungo ti nginza na ndo ti impôt so zo adoit fade ti futa ni. Na ngoi ti matanga ni so, a yeke wara nga ‘awasiokpari’, so ti tene azo so azo ahinga ala tongana azo so ayeke sara ka ye na lege ni ape.—Luc 7:37-39.
Na bango Jésus na matanga ni so na tere ti mara ti azo tongaso, aFarizien so abâ tere ti ala wani mbilimbili so, na so ayeke na place ni so, ahunda adisciple ti Jésus, ala tene: “Ngbanga ti nyen maître ti ala ate kobe na azo ti rongo nginza ti impôt nga na awasiokpari?” (Matthieu 9:11). Teti so Jésus amä tënë ti ala ni, lo kiri tënë na ala, lo tene: “Azo so ayeke na nzoni tere ayeke na bezoin ti docteur ape, me gi azo ti kobela. Ala gue agi ti hinga nda ti tënë so atene: ‘Mbi ye sarango nzoni bê na zo, me mbi ye sandaga pëpe.’ Mbi ga ti iri azo ti mbilimbili pëpe, me awasiokpari.” (Matthieu 9:12, 13; Osée 6:6). A-Farizien airi Jésus Wafango ye, me tënë ti bê ti ala ayeke nde. Ye oko, ala lingbi kamême ti manda mbeni ye na mbage ti lo na ndo ti tënë ti sarango ye na lege ni.
Âmanke Matthieu atisa azo ti rongo nginza ti impôt nga na awasiokpari na da ti lo, ti mû lege na ala ti wara lege ti mä Jésus nga ti wara sava na lege ti yingo, na “ala gbani gbani la ayeda ti mû peko ti lo.” (Marc 2:15). Jésus aye ti aidé ala ti wara mbeni nzoni songo na Nzapa. Nde na aFarizien so abâ tere ti ala mbilimbili, Jésus ake mara ti azo tongaso ape. Lo sara ye na mbage ti ala na nzoni bê nga lo bâ mawa ti ala. Lo sara ye tongana mbeni docteur na lege ti yingo ndali ti azo kue so ayeke na kobela na lege ti yingo.
Jésus asara ye na nzoni bê na mbage ti azo ti rongo nginza ti impôt nga na mbage ti awasiokpari, pëpe na kangango lê na ndo ti asiokpari ti ala, me na dutingo na oko bibe so lo fa ni lani na mbage ti azo so tere ti ala ason. Na tapande lo bâ lani mawa ti mbeni zo ti buruma, na so lo tene na lo, lo tene: “Mbi ye. Zia tere ti mo aga nzoni.” (Matthieu 8:3). A yeke nzoni e kue e fa mara ti nzoni bê tongaso na e mû maboko na azo so ayeke na bezoin ni, mbilimbili na lege ti yingo!


text:
1So Jésus alondo na li ti hoto si lo yeke zu, gba ti azo amu peko ti lo. 2Mbeni zo ti buruma aga nduru na tere ti lo si akuku na gbe ti lo, atene: “Kota Gbia, tongana mo ye, mo lingbi ti sara si tere ti mbi aga nzoni.” 3Jésus ayoro maboko ti lo, lo ndu koli ni si lo tene: “Mbi yeda! Ayeke nzoni tere ti mo aga nzoni!” Gi hio tongaso, buruma ti koli ni akai. 4Na pekoni, Jésus atene na lo: “Ma mbi nzoni! Mo tene tënë ni na zo oko pepe; me mo gue, mo fa tere ti mo na wayango-sandaga titene lo baa mo, mo mu sandaga so Moïse amu ando yanga ti mungo ni so, tongaso si mo fa na le ti azo kue so, tere ti mo aga nzoni awe.” 5So Jésus ali na ya ti gbata ti Kapernaum, mbeni kapita ti aturugu ti Rome aga nduru na tere ti lo si adema tere ti lo, 6atene: “Kota Gbia, zo ti kua ti mbi ayeke lango na gbogbo na da, tere ti lo aso mingi, lo lingbi ti londo na nduzu pepe.” 7Jésus atene na lo: “Fade mbi yeke gue ti kai kobela ti lo.” 8Me kapita ti aturugu ni akiri tënë, atene: “Kota Gbia, mbi kpa zo so mo lingbi ti li na ya ti da ti lo pepe. Mo tene gi mbeni tënë oko si fade kobela ti zo ti kua ti mbi akai! 9Mbi wani, mbi yeke na gbe ti ambeni makonzi so kamba ti ala ahon ti mbi; mbi yeke nga na aturugu na gbe ti mbi. Tongana mbi tene na mbeni oko, mbi tene: ‘Gue kâ!’, lo yeke gue. Tongana mbi tene na mbeni, mbi tene: ‘Ga na ndo so!’, lo yeke ga. Tongana mbi tene na zo ti kua ti mbi, mbi tene: ‘Sara ye so!’, lo yeke sara ni.” 10So Jésus ama tënë so, lo gonda lo mingi si lo tene na azo so amu peko ti lo, lo tene: “Mbi tene na ala taa-tënë: mbi de ti baa mara ti mabe tongaso na kodro ti Israel pepe. 11Mbi tene na ala so fade azo mingi ayeke londo na mbage ti To, ambeni ayeke londo na mbage ti Do ti ga ti duti na ya ti matanga ti tengo kobe na Kodro-gbia ti yayu, ala na Abraham, Isaac na Jacob. 12Me azo so a diko ando ala ndali ti Kodro-gbia ti yayu ni, fade a yeke bi ala na gigi na ya ti vukongo ndo; kâ, gi toto na tengo pembe.” 13Na pekoni, Jésus atene na kapita ti aturugu ni, atene: “Kiri na da ti mo! Fade ye ni ayeke si alingbi na mabe ti mo.” Gi na ndembe ni so, kobela ti zo ti kua ni akai. 14Jésus ague na da ti Pierre. Lo baa mama ti wali ti Pierre na kobela na ndö ti gbogbo: tere ti lo amu wâ mingi. 15Jésus andu maboko ti lo si tere ti lo ade; mama ni alondo si lo to nda ti sara na Jésus. 16So lâ akui awe, azo aga na gba ti azo so ayeke na asioni yingo na Jésus. Gi na lege ti tënë ti yanga ti lo, Jésus atumba asioni yingo ni si lo kai kobela na tere ti azo so kue tere ti ala aso. 17Lo sara tongaso titene tënë so wayanga-Nzapa Ésaïe atene ando, aga taa-tënë; lo tene: “Lo mu pasi ti e, lo hon na ni, lo yo akobela ti e na ndö ti lo.” 18So Jésus abaa gba ti azo na tere ti lo, lo mu yanga na adisiple ti lo titene lo na ala ague na mbage ti ngu. 19Mbeni wafango-ndia aga nduru na tere ti lo si atene na lo: “Kota Gbia, fade mbi yeke mu peko ti mo na ndo so kue mo yeke gue daa.” 20Jésus atene na lo: “Anyama ti gbungo kondo ayeke na du so ala yeke lango na ya ni, andeke ti nduzu ayeke na da ti lango ti ala; me Molenge ti Zo ayeke na mbeni ndo ti ziango li ti lo daa pepe.” 21Mbeni oko ti adisiple atene na lo: “Kota Gbia, zia mbi gue mbi lu kuâ ti babâ ti mbi si.” 22Jésus akiri tënë na lo: “Mu peko ti mbi; zia akuâ alu akuâ ti ala.” 23Jésus ako na ya ti ngo si adisiple ti lo amu peko ti lo. 24Mo ye ti baa, mbeni kota pupu alondo si ayeke ya na le ti kota ngu. Amapo ayeke tuku na ya ti ngo ni, me Jésus ayeke lango. 25Adisiple ti lo ague na tere ti lo si ala zingo lo, atene: “Kota Gbia, e yeke kui! Soo e na kuâ!” 26Jésus atene na ala: “Ala azo ti kete mabe, mbeto agbu ala ngbanga ti nyen?” Na pekoni, lo londo, lo suku na pupu nga na amapo ni si ndo ade ngii. 27Be ti azo ni kue ado si ala tene: “Zo so ayeke zo wa si pupu na amapo kue ayeke ma yanga ti lo so?” 28So Jésus asi na mbage ti ngu ni, na sese ti azo ti Gadara, ambeni koli use alondo na popo ti adu ti kuâ, ala sigigi si aga atengbi na lo. Akoli so ayeke na asioni yingo na ya ti ala. Ala yeke asioni zo mingi, nilaa zo alingbi ti hon pepe na lege so ala yeke daa. 29Ala dekongo, atene: “Mo, Molenge ti Nzapa! Ti mo na e nyen? Mo ga ti sara pasi na e kozoni si lango ni asi?” 30Andaa na ndo ni so, gba ti anguru ayeke gi kobe ti ala ti tengo ni; anguru ni ayo kete na tere ti akoli ni so. 31Asioni yingo ni ahunda na Jésus, atene: “Tongana mo ye ti tumba e, mo tokua e na ya ti gba ti anguru so kâ so.” 32Jésus atene na ala: “Ala gue!” Asioni yingo ni asigigi na ya ti akoli ni si ala gue ali na ya ti anguru ni. Tongaso anguru ni kue alondo na loro na li ti hoto ni, ala ague atuku na ya ti kota ngu ni si ala kue akui. 33Awabatango-nguru ni akpe, ala gue na gbata ni si ala tene tënë ti ye so kue asi so. Ala tene nga tënë ti ye so asi na akoli use so ayeke na asioni yingo so. 34Tongaso azo ti gbata ni kue ague ti tengbi na Jésus. So ala baa lo, ala voro lo ti londo na sese ti ala ti hon.
Copyright
Learn More


text:
1Gi na ndembe ni so, ambeni zo aga atene na Jésus tënë ti azo ti Galile so Pilate afâ ala na ndembe so ala yeke mu sandaga ti anyama na Nzapa. 2Jésus akiri tënë na ala, atene: “Ala baa ti ala atene, azo ti Galile so ayeke azo ti siokpari ahon tanga ti azo ti Galile si Pilate afâ ala so? 3Oko pepe! Mbi tene na ala: tongana ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala pepe, fade ala kue ayeke kui gi tongaso. 4Ka azo baleoko na miombe so da ti Siloe so ayo na nduzu ati na ndö ti ala si afâ ala kue so, ala baa ti ala atene, azo ni asara sioni ahon azo ti Jérusalem kue? 5Oko pepe! Mbi tene na ala: tongana ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala pepe, fade ala kue ayeke kui gi tongaso.” 6Na pekoni, Jésus atene mbeni toli, lo tene: “Mbeni zo alu ando keke ti fige na yaka ti lo. Mbeni lâ, lo ga ti gi ale ni, me lo wara ni pepe. 7Lo tene na zo ti kua ti yaka ni, lo tene: ‘Asara fadeso ngu ota so mbi yeke ga ti gi ale ti keke so, me mbi wara ye oko daa pepe. Mo de ni! Ndani nyen laa keke ni angba ti buba sese senge senge so?’ 8Me zo ti kua ni akiri tënë na lo, atene: ‘Kota zo, zia angba, e baa na ya ti ngu so si. Fade mbi yeke zi du na tere ni kue, mbi yeke zia puru ti nyama na tere ni. 9Gbaa na ngu ti peko, fade keke ni ayeke le; tongana ale pepe, mo de ni senge.’ ” 10Na mbeni lango ti wungo tere, Jésus ayeke fa ye na ya ti mbeni da ti sambelango Nzapa. 11Mbeni wali ayeke kâ; sioni yingo ayeke na ya ti lo asara ngu baleoko na miombe awe. Sioni yingo ni asara si peko ti lo aba bango, lege ti lo ti luti mbirimbiri ayeke daa pepe. 12So Jésus abaa wali ni, lo iri lo si lo tene na lo: “Wali, tere ti mo aga nzoni awe!” 13Lo zia maboko ti lo na li ti lo. Gi hio tongaso, wali ni aluti mbirimbiri si lo yeke gonda Nzapa. 14Makonzi ti da ti sambelango Nzapa ni asara ngonzo, ngbanga ti so Jésus akai kobela na lango ti wungo tere. Tongaso lo tene na gba ti azo so, lo tene: “Alango ti sarango na kua ayeke omene. Tongaso ala ga na ya ti alango ni so si a kai akobela ti ala, me na lango ti wungo tere pepe!” 15Kota Gbia akiri tënë na lo, atene: “Ala so tënë ti yanga ti ala ayeke nde na sarango ye ti ala so! Na lango ti wungo tere, ala oko oko ayeke zi bagara ti ala wala lele ti ala na ndo so a kanga lo daa ti gue na lo titene lo nyon ngu pepe?” 16Wali so ayeke hale ti Abraham si Satan akanga lo asara ngu baleoko na miombe. Mbi lingbi ti zi lo na ya ti kamba so lo yeke daa so na lango ti wungo tere pepe? 17So Jésus atene tongaso, kamene agbu le ti awato ti lo kue; me ngia asi be ti gba ti azo ni ngbanga ti akota ye so lo yeke sara so. 18Jésus atene: “Kodro-gbia ti Nzapa ayeke tongana nyen? Nyen laa mbi lingbi ti haka na ni? 19Kodro ni ayeke tongana le ti keke ti mutarde so mbeni zo amu si alu na yaka ti lo. Le ti mutarde ni asigigi, akono si aga kota keke; andeke ti nduzu asara da ti ala na ya ti amaboko ni.” 20Jésus akiri atene: “Nyen laa mbi yeke mu ti haka na Kodro-gbia ti Nzapa? 21Kodro ni ayeke tongana mama ti mapa so mbeni wali amu, lo bongbi na gba ti farini, lo pika ya ni si mapa ni kue asuku nzoni.” 22Jésus amu lege ti gue na Jérusalem, lo hon na ya ti agbata na akete kodro si lo yeke fa ye na azo. 23Mbeni zo ahunda lo, atene: “Kota Gbia, azo so ayeke soo kuâ, wungo ti ala ayeke duti ande gi kete?” Lo kiri tënë na ala: 24“Ala sara ngangu ti li na kete yanga ti da ni! Biani, mbi tene na ala, fade azo mingi ayeke gi lege ti li daa, me ala yeke sara gbaa. 25“Fade wa ti da ni ayeke londo si lo yeke kanga yanga ti da ni. Tongaso ala so ayeke ngba ande na gigi, ala yeke to nda ti pika yanga ti da ni si ala tene: ‘Kota Gbia, zi na e yanga ti da ni!’ Fade lo yeke tene na ala: ‘Mbi hinga ndo so ala londo daa pepe!’ 26Fade ala yeke tene na lo: ‘E na mo e te, e nyon; lani mo fa ye na ya ti abalabala ti kodro ti e.’ 27Me fade lo yeke tene na ala: ‘Mbi hinga ndo so ala londo daa pepe. Ala hon yongoro na tere ti mbi, ala azo so kue ayeke sara sioni!’ 28Kâ, gi toto na tengo pembe: ala yeke baa Abraham, Isaac na Jacob, na awayanga-Nzapa kue so aduti na Kodro-gbia ti Nzapa, me ti ala, a bi ala na gigi. 29Fade azo ayeke londo na mbage ti To, Do, Banga na Mbongo ti ga na kota matanga so ayeke duti na ya ti Kodro-gbia ti Nzapa. 30Fade azo ti ndani ayeke ga azo ti li ni si azo ti li ni ayeke ga azo ti ndani.” 31Na ndembe ni so, ambeni farizien aga na tere ti Jésus si ala tene na lo: “Londo na ndo so, mo gue na mbeni ndo nde, ngbanga ti so Herode ayeke gi lege ti fâ mo.” 32Lo kiri tënë na ala, lo tene: “Ala gue atene na zo ti mayere, zo ti gbungo kondo so, atene: ‘Mbi yeke tumba asioni yingo, mbi yeke kai akobela ti azo laso na kekereke; na lango ota ni, fade mbi yeke hunzi kua ti mbi.’ 33Me laso, kekereke na mbeni kekereke, alingbi mbi ngba na tambula ti mbi, ngbanga ti so wayanga-Nzapa alingbi ti kui yongoro na Jérusalem pepe. 34“Jérusalem! Jérusalem! Mo so mo yeke fâ awayanga-Nzapa si mo yeke bo na têne azo so Nzapa atokua ala na mo! Lege mingi, mbi ye fade ti bongbi azo ti mo na gbe ti mbi tongana ti so mama ti kondo ayeke bongbi amolenge ti lo na gbe ti maboko ti lo, me mo yeda pepe! 35Fade ya ti da ti ala ayeke ngba senge senge! Mbi tene na ala so, fade ala yeke kiri ti baa mbi pepe ngbii asi na ngoi so ala yeke tene ande, atene: ‘Ayeke nzoni Nzapa asara tufa na ndö ti lo so aga na iri ti Kota Gbia!’ ”
Copyright
Learn More


text:
1Wüh bï ta Yesu agbü Beteleme, gbü tö ka Yudaya, gbü re ta te gina Erode ngbü di mere miri gbü Yudaya ne. Ta gbü re la, gara wü e-wu-ngü ta ladü kpa gbü gara sü nengete, to kpa fügö, te ewü wu si-ngü teka wü küfara fa sü. Gbü gara sïkpï bane, fü ewü awu to küfara. Fü ewü ayia awu teke, gü ba, wüh bï mere miri eyi fanü gbü tö ka Yudaya. Fü wü e-wu-ngü la ayia anü akoro agbü Yerüsalema. Fü ewü amala ngü, gü ba, "Ani koro dene teka acu ngü vürü mbarase, de te wüh bï engu, te ena angbü Mere Miri ka wü Yïsarayele te gara ne. Angü ani wu küfara, de te gü tamu ngü ka yayaka kaka fü ani ne eyi. Te di bala, wüh yaka engu neh to kaye?" 3Te Miri Erode je ngü la bala, fü mamaguma ayia anzu. Fü wü kpara ka Yerüsalema angbü ʼburu de mere cürü, da efï nga ngü, teka ngü la. 4Fü Miri Erode ayia abiti wü mere mürü gele, de wü mürü rïrï ʼburu, ayi-ta ewü, gü ba, "Angü Mere Miri de te Me gü ba, 'Ni ena atima engu teka aküwa ani ne,' wüh ena abï engu neh to kaye?" 5Fü wü kpara la alügü ngü fefe, gü ba, "Wüh ena abï miri la agbü Beteleme, gbü tö ka Yudaya sene. Angü gara mürü dofo ba ngü la ta eyi gbü Ngari Me, gü ba, 6'Wü ceka la Beteleme, te di de enga kötï cüküʼdaye, esüka wü bu ye gbü tö ka Yudaya ne, mere züka ngü ena akoro gbügbü. Angü wüh ena abï Mere Miri gbü sü la, te ena angbü eceka kpï fütanga wü kpara ka-ni, wü di enga Yïsarayele.' " 7Te Miri Erode je ngü la bala, fü ah ayia aï wü e-wu-ngü, te ewü koro kpa fügö ne, kpaka ye kpikpi wü, aro mö de ewü esalakumu. Fü ah ayi-ta ewü, gü ba, "Angü wü wu küfara la neh elaye?" Fü ewü asere ngü la fefe. 8Fü Miri Erode adu amala fü ewü, gü ba, "Wüh ba ta eyi gbü Ngari Me, gü ba, wüh ena abï Mere Miri la agbü Beteleme. Te di bala, wü nü enü kpala, wü gïrï sü de te wüh bï engu tete la. Te wü maka engu eyi la, de wü du mala nganga na fü ni. Angü ni le kpah anü kpala acu ngüngü na." Amba ah mala ngü la de mani. Engu ngbü efiti ewü teka de ni nü, ni mörö mbarase la. 9Te wü e-wu-ngü la je ri miri bala, fü ewü ayia ale kaje ka-wü, anü sü. Wüh te eceka de, gbo! te küfara de te ewü ngbü efa nganga na ne. Te wüh wu küfara la bala, fü ewü angbü de mere tadu. Fü küfara la atï fï bü engagira ewü, enü. Fü ah anü arü mbiii füh kambü, te wüh ngbü de vürü Yesu gbügbü na ne. 11Fü ewü ayia arï kpa esambü la, amaka vürü Yesu ake Marïya, te di de ni ye na ne. Fü ewü ayia abu nzökuta wü kötö, teka acu ngü Yesu. Fü ewü ayia afuru wü e ka-wü, te ewü koro di ne. Ah de züka diki-se, ake züka se-mü, bete rü te wüh ecuru acuru de züka se ye. Fü ewü aza wü e la ato, teka acu ngü Yesu di. 12Fütanga ngü la, baka te wü e-wu-ngü la yia edu tete agba wü, fü Me atima malayïka ka-ye, amala ngü fü ewü gbü roto, gü ba, "Wü mere e adu akoro tïne kpaka Miri Erode de. Wü du ka-wü te gara kaje." Fü wü kpara la ayia adu agbü tö ka-wü te gara kaje, baka ngü te Me mala fü ewü la. 13Fütanga wü e-wu-ngü la, fü Me atima malayïka ka-ye kpaka Yüsefa, amala ngü fefe gbü roto, gü ba, "Yüsefa deyï, ye yia eyia kere, ye za vürü mbarase ne, ake ni ye, de ye kpe de ewü nengete agbü Ezepeto, angü Miri Erode ena agïrï vürü mbarase ne, teka amörö. Wü ngbü kpala zalü akoro gbü sïkpï te ni ena adu amala ngü fü wü me-ni." 14Te Yüsefa je ngü la bala, fü ah aza vürü mbarase la, ake ni ye, bü ʼduwa gbü biti la, akpe de ewü agbü Ezepeto. 15Fü ewü angbü kpala, teka mba re cüküʼdaye, zalü koro gbü re te Miri Erode kpi tete. Ngü la mere te-ye bala kükürü de, angü ah tï kpini de ngü ta te gara mürü dofo ba gbü Ngari Me, gü ba, "Ni, Me, ni ena atima ye ni agbü Ezepeto, fü ni adu aï engu, alügü gbü tö ka-wü." 16Fü Miri Erode angbü acï nga wü e-wu-ngü la ma. Wüh fü go kpakaka nda-wü de. Fü mamaguma ayia asiti afa sü teka ngü la. Fü engu awu, gü ba, "Wüh fiti ni ka-wü nda-wü afiti!" Fü engu ayia atima wü marajümïya ka-ye agbü Beteleme, agü ba, "Wü nü kpala, wü gïrï wü jaji komoko gbü nga nzö sü la ʼburu, de wü mörö ewü amörö ʼburu asidi. Wüh kpo te wü jaji komoko, te wüh bï ewü gbü re ne, akoro te mene ewü te re ka-wü koro eyi ʼbasu." Ah mala ngü la bala teka ngü te wü e-wu-ngü mala fefe, teka sïkpï te ewü wu küfara la tete. Fü wü marajümïya ayia anü agbü Beteleme, amörö wü jaji, baka te Miri Erode mala fü ewü. 17Ngü la tï kpini de ngü ta te Me mala, gömö gara mürü dofo de ïrï ye Yeremaya gügü, gü ba, 18"Mere bi wü würüse ngbü eku yiyi, da eku gba de mere ngura, teka ngü ka wü di enga wü, te ewü kpi nza. Wüh le de wüh le ta-ngü te ani, agu maguma ani kpah de. Gba ka-ewü la, ah ba e te Rayele, te di de ata ani, wü di enga Yïsarayele ne, ngbü eku gba la me-ye, angü wü di enganga nza eyi ʼburu." 19Fütanga kpi ka Erode, fü Me adu atima malayïka ka-ye kpaka Yüsefa agbü Ezepeto kpala, amala ngü fefe gbü roto, gü ba, 20"Yüsefa deyï, ye yia eyia, ye za mbarase la ake ni ye, ye du de ewü agbü tö ka-wü, wü Yïsarayele. Angü wü kpara ta te ewü ngbü egïrï engu teka amörö ne, wüh kpi ka-wü eyi." 21Fü Yüsefa ayia ʼduwa, aza Yesu ake ni ye, adu de ewü agbü tö ka wü Yïsarayele. 22Te wüh ngbü edu tete, fü Yüsefa ayia aje ngü, gü ba, "Wüh o gara ye Erode, de ïrï ye Arukïlayo ne, eyi miri da wö ye, agbü Yudaya kpala." Te di bala, fü Yüsefa ayia akpe cürü, ah le adu angbü agbü Yudaya nda-ye tïne de. Fü Me adu amala ngü fefe kpah gbü roto, gü ba, "Ye nü, ye ngbü gbü nzö kötï ka Galïlaya." 23Fü wü Yüsefa ayia anü angbü agbü Galïlaya kpala. Fü ewü ao gba wü gbü gara kötï, de ïrï ye Nazareta. Ngü ka ngbüngbü ka wü Yesu agbü Nazareta la, ah tï kpini te ri Me, de te engu mala ta gömö wü mürü dofo, gü ba, "Wüh ena angbü eï Miri la, 'kpara ka Nazareta'. "
Copyright
Learn More


text:
Sarango ye ti ngangu alingbi ti hunzi mbeni lâ?
A sara ye ti ngangu na mo wala na mbeni zo ti sewa ti mo lâ oko awe? Eskê mbeni raison ayeke dä so apusu mo ti sara mbeto ti tene mbeni lâ a sara ye ti ngangu na mo? A fa sarango ngangu na zo tongana mbeni “kota kpale ti seni so ayeke gue gi guengo na li ni na yâ ti dunia.” Zia e bâ ambeni tapande ni.
SARANGO NGANGU NA YÂ TI SEWA NGA NA BUNGBINGO NA AWALI NA NGANGU: Bendo ti Gigi atene: “Tongana a mû wali ota, a si na oko awe ti tene koli ti lo asara ngangu na lo wala abungbi na lo na ngangu.” Ye ti mawa ni ayeke so, “a tara ti bâ so, na yâ ti dunia kue, tongana a mû wali oku, gbä a yeke si na oko ti tene a gbu lo na ngangu a bungbi na lo wala a tara ti bungbi na lo na ngangu.”
TËNË TI ABANDIT: Mbeni mbeti afa so, na États-Unis, a yeke wara agroupe ti abandit ahon 30 000 tongaso. Na Amerika ti mbongo, tongana a mû azo ota, zo oko atene so asara ye ti ngangu na lo awe.
FANGO AZO: A tara ti bâ so azo afâ amba ti ala nduru na 500 000 na ngu 2012. Wungo ni so ahon wungo ti azo so akui na ngoi ti abira na oko ngu ni so. Na mbongo ti Afrika nga na akodoro so ayeke na bê ti Amerika la wungo ti fango zo ni ahon ti ambeni mbage ti sese. Gi na yâ ti ngu oko, a fâ azo na yâ ti akodoro so ayeke na mbongo ti Amerika ahon 100 000, so na popo ni a fâ azo 50 000 tongaso gi na kodoro ti Brésil. Eskê a lingbi ti kanga lege biani biani na sarango ye ti ngangu?
A LINGBI TI KANGA LEGE NA SARANGO YE TI NGANGU?
Ngbanga ti nyen la sarango ye ti ngangu amû yâ ti dunia kue tongaso so? A fa ambeni ye so ayeke na gunda ni, na tapande: akpale so alondo ndali ti so a sara ye na lege ni ape na mbage ti ambeni zo, nyongo samba ahon ndo ni nga na nyongo mbangi, azo so abâ fini ti amba ti ala na nene ni ape, sarango ye ti ngangu ti akota zo so amolenge ayeke na gbele ni, nga azo so abâ so a yeke sara ye oko ape na azo so asara ye ti sioni.
Ti tâ tënë ni, na ambeni mbage ti dunia a yeke sara effort ti kanga lege na sarango ye ti ngangu. Na kodoro ti Brésil, na yâ ti gbata ti São Paulo so gbâ ti azo ayeke dä, a bâ so na yâ ti angu 10 so ahon, wungo ti azo so a fâ ala akiri na peko mingi. Me, amara ti sarango ye ti ngangu nde nde amû yâ ti gbata ni, nga tongana a mû azo 100 000 so alango kâ, a yeke fâ azo 10 tongaso na popo ni. Me, lawa la sarango ngangu na zo ayeke hunzi biani biani?
Ye so alingbi ti leke biani biani kpale ti sarango ye ti ngangu andu nga bango ndo ti azo nga na sarango ye ti ala. Ti tene azo ti sarango ngangu na azo achangé aye tongana bibe ti baba, kota bê nga na pensengo gi na ala wani, a lingbi ala duti na ndoye, bibe ti nengo azo nga na ti pensengo na amba ti ala.
Nyen la alingbi ti pusu mbeni zo ti sara amara kota changement so? Gbu li na ndo ti aye so Bible afa:
“Ndoye ti Nzapa ayeke so: e bata acommandement ti lo.”—1 Jean 5:3.
“Kpengo mbeto ti L’Éternel ayeke ti ke sioye.”—aProverbe 8:13.
Ndoye ti Nzapa nga na mbeto ti ziango vundu na bê ti lo ayeke ambeni kota ye so alingbi ti mû maboko même na azo so ayeke sara ye ti ngangu ti changé asarango ye ti ala, ti changé gi kete ape, me ti gue juska ti changé asioni sarango ye ti ala kue. Eskê tënë ni so ayeke tâ tënë la?
Bâ tapande ti Alex, * so asara ngu 19 na da ti kanga na Brésil ndali ti so lo sara aye ti ngangu na azo fani mingi. Lo ga lani Témoin ti Jéhovah na ngu 2000, na peko ti so aTémoin ti Jéhovah amanda Bible na lo. Eskê lo changé biani sioni sarango ye ti lo so? En, na vundu asara lo mingi ndali ti aye ti sioni so lo sara lani so. Lo tene: “Mbi komanse fadeso ti ye Nzapa ndali ti so lo sara si mbi bâ so lo pardonné mbi biani. Bibe ti kiringo singila nga na ndoye so mbi yeke na ni na mbage ti Jéhovah a-aidé mbi ti changé asioni lege ti mbi.”
César, so ayeke nga na Brésil, ayeke na popo ti azo so ayeke nzi na ngombe. Teti ngu 15 tongaso, gigi ti lo lani la. Nyen la asara si lo changé? Na ngoi so lo yeke lani na da ti kanga, aTémoin ti Jéhovah ague na mbage ti lo, na lo kue lo manda Bible. César atene: “Kozo ti tene na yâ ti gigi ti mbi, mbi wara mbeni beku la. Mbi manda ti ye Jéhovah. Mbi manda nga ti kpe mbeto ti lo, so ti tene ti kpe ti kiri ti sara ye ti sioni na ti zia vundu na bê ti lo. Mbi ye ti fa singila ti bê ti mbi ndali ti nzoni bê ti lo. Ndoye ni so nga na kpengo mbeto ti lo la amû ngangu na mbi ti changé.”
Nyen la atapande so afa na e? A fa na e so Bible ayeke na ngangu ti changé fini ti azo, na lege so lo yeke changé fason so ala yeke pensé na ni (aÉphésien 4:23). Alex so e sara tënë ti lo fade akiri atene: “Ye so mbi manda na yâ ti Bible ayeke tongana mbeni nzoni ngu so atuku na ndo ti mbi, so yeke yeke ayeke sukula asioni pensé ti mbi. Mbi pensé lâ oko ape so mbi lingbi lani ti zia lege ni.” Biani, tongana yâ ti li ti e asi singo na nzoni tënë ti Bible, a lingbi ti tomba wala ti sukula asioni sarango ye ti e. Bible ayeke na ngangu ti sukula e (aÉphésien 5:26). Ye ti pekoni ayeke so, asioni zo nga na ala so ayeke pensé gi na ala wani alingbi ti changé sioni sarango ye ti ala na ti ga azo so ayeke nzoni nga so aye siriri (aRomain 12:18). Ala wara siriri na yâ ti gigi ti ala na lege so ala sara ye ague oko na afango ye ti Nzapa.—Ésaïe 48:18.
A-Témoin ti Jéhovah kutu miombe, so ayeke na yâ ti akodoro 240, awara ye so alingbi ti zi biani biani tënë ti sarango ye ti ngangu. Azo so ayeke ti amara nde nde nga so alondo na ando nde nde amanda ti ye Nzapa nga ti kpe mbeto ti lo, me nga ti ye amba ti ala, na dutingo na yâ ti siriri tongana mbeni sewa na yâ ti dunia kue (1 Pierre 4:8). Ala fa biani so a lingbi ti wara mbeni dunia so sarango ye ti ngangu na zo ayeke dä ape.
NA YÂ TI NGOI KETE, SARANGO YE TI NGANGU AYEKE HUNZI!
Bible afa so na yâ ti ngoi kete, Nzapa ayeke zi sarango ye ti ngangu na ndo ti sese. Dunia ti laso, so sarango ngangu ayeke na yâ ni so, aga nduru awe ti tingbi na “lango ti ngbanga nga ti futingo azo so akpe Nzapa pëpe.” (2 Pierre 3:5-7). Mbeni zo ti sara ande ye ti ngangu na amba ti lo ayeke dä ape. Nyen la apusu e ti yeda so Nzapa ayeke na nzara ti ga ti zi sarango ye ti ngangu biani biani?
Bible atene so Nzapa ake “zo so kua ti lo ayeke ti sara ngangu na amba ti lo.” (Psaume 11:5, Mbeti ti Nzapa, Tënë so amû fini). Lo so aleke aye kue aye siriri nga na fango ngbanga ti mbilimbili (Psaume 33:5; 37:28). A yeke ndali ni la lo yeke zia ande lege na azo ti sioni lakue lakue ape.
Biani, mbeni fini dunia so siriri ayeke na yâ ni aga nduru awe (Psaume 37:11; 72:14). Ngbanga ti nyen mo gi ti hinga nyen la mo lingbi ti sara ti duti na yâ ti dunia ni so, so sarango ngangu na zo ayeke na yâ ni ape so?


text:
1“Mbi yeke taa keke ti vinye si Babâ ti mbi ayeke wa ti yaka ni. 2Maboko ti keke so kue ayeke na ndö ti mbi si ale pepe, Babâ ayeke fâ ni azi; maboko ti keke so ale, lo yeke zi aguruma ni titene akiri ale mingi. 3Tënë so mbi tene na ala asara si ala ga nzoni awe. 4Ala duti oko na mbi si mbi nga, mbi duti oko na ala. Maboko ti keke ayeke le ka gi lo oko pepe, lo yeke le gi tongana lo duti na tere ti keke ni. Nilaa ala nga, tongana ala duti oko na mbi pepe, ala lingbi ti le pepe. 5Mbi yeke keke ti vinye, ala yeke amaboko ni. Zo so aduti oko na mbi si mbi duti oko na lo, fade lo yeke le mingi. Tongana ala duti nde na mbi, ala lingbi ti sara ye oko pepe. 6Zo so aduti oko na mbi pepe, fade a yeke bi lo na gigi tongana ti so a yeke bi maboko ti keke si ahole. A yeke bongbi amaboko ti keke ni, a tuku na le ti wâ si agbi. 7Tongana ala duti oko na mbi si atënë ti mbi aduti na be ti ala, ala hunda ye so be ti ala aye, fade ala yeke wara ni. 8Fade Babâ ti mbi ayeke wara gonda na lege so: tongana ala le mingi, so afa atene, ala yeke adisiple ti mbi. 9Tongana ti so Babâ aye mbi, mbi nga, mbi ye ala. Ala ngba na ya ti ndoye ti mbi. 10Tongana ala sara ye alingbi na andia ti mbi, fade ala yeke ngba na ya ti ndoye ti mbi, tongana ti so mbi sara ye alingbi na andia ti Babâ si mbi ngba na ya ti ndoye ti lo. 11“Mbi tene tënë so na ala titene ngia ti mbi angba na be ti ala si ngia ti ala alingbi kue. 12Ndia ti mbi ayeke so: ala ye tere na popo ti ala, tongana ti so mbi ye ala. 13Tongana mbeni zo aka fini ti lo ndali ti azo so lo ye ala, mbeni ndoye ti hon so ayeke daa pepe. 14Tongana ala sara ye alingbi na yanga so mbi mu na ala, ala yeke amba ti mbi so mbi na ala e ye tere. 15Mbi yeke kiri ti iri ala azo ti kua pepe, ngbanga ti so zo ti kua ahinga ye so makonzi ti lo ayeke sara pepe. Me mbi iri ala amba ti mbi so mbi na ala e ye tere, ngbanga ti so mbi fa na ala aye so kue mbi ma na yanga ti Babâ. 16Ala laa asoro mbi pepe, me mbi laa mbi soro ala; mbi zia ala titene ala gue ti le mingi si lengo ti ala angba lakue. Tongaso, fade Babâ ayeke mu na ala ye so kue ala hunda na lo na iri ti mbi. 17Ye so mbi mu yanga na ala ti sarango ni ayeke titene ala ye tere na popo ti ala.” 18“Tongana azo ti dunia so ake ala, ayeke nzoni ala hinga so azo ni ake mbi kozoni. 19Tongana ala yeke fade azo ti dunia so, ka dunia ni aye ala ndali ti so ala yeke ti lo. Me mbi soro ala na popo ti azo ti dunia si ala yeke azo ti dunia mbeni pepe. Ndani laa dunia ni ake ala. 20Ala dabe ti ala na tënë so mbi tene na ala: ‘Zo ti kua ayeke kota ahon makonzi ti lo pepe.’ Fade azo ayeke sara ngangu na ala tongana ti so azo ni asara ngangu na mbi. Tongana azo ni asara fade ye alingbi na tënë ti mbi, ka ala sara nga ye alingbi na tënë ti ala. 21Me fade azo ayeke sara ye so kue na ala ndali ti iri ti mbi, ngbanga ti so azo ni ahinga lo so atokua mbi pepe. 22Tongana mbi ga fade pepe si mbi tene tënë na azo ni pepe, ka siokpari ayeke na li ti ala pepe. Me fadeso, ala yeke na mbeni tënë ti kiri na ni pepe ndali ti siokpari ti ala. 23Zo so ake mbi, lo ke nga Babâ ti mbi. 24Aye so zo asara laoko pepe, mbi sara ni na popo ti azo ti dunia. Tongana mbi sara ni fade pepe, ka siokpari ayeke na li ti ala pepe. Fadeso, ala baa aye so kue mbi sara, me ala ngba ti ke mbi nga na Babâ ti mbi. 25Me aye so asi titene tënë ti Ndia ti ala aga taa-tënë; Ndia ni atene: ‘Ala ke mbi gi senge senge.’ 26“Mbi yeke tokua ande na ala Wagbungo-koko: lo yeke Yingo ti taa-tënë so alondo na Babâ si aga. Tongana lo ga, lo laa lo yeke tene tënë na ala na ndö ti mbi. 27Ala nga, fade ala yeke tene tënë so ala hinga na ndö ti mbi, ngbanga ti so ala yeke na mbi ngbene ye na tongo nda ni.”
Copyright
Learn More