text:
Yenga ti 7-13 mars
ESTHER 6-10
Bia 131 na sambela
Atënë ti tongo nda ni (ahon pn. 3 pëpe)
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
“Esther apensé gi na lo wani ape, me na Jéhovah nga na azo ti lo”: (pn. 10)
Est 8:3, 4—Atâa so Esther asigigi na lê ti kuâ, lo kiri lo zia fini ti lo na lê ti kuâ ndali ti ambeni zo (ia 143 par. 24-25)
Est 8:5—Esther asara ye na mbage ti Gbia Assuérus na ndara (w06 1/3 11 par. 8)
Est 8:17—Mingi ti azo aga lani aprosélyte (w06 1/3 11 par. 3)
-
Gi anzoni ye so ayeke na yâ ti Bible: (pn. 8)
Est 8:1, 2—Tongana nyen la prophétie so Jacob atene na ngoi so lo ga lani nduru ti kui, so lo tene: Benjamin ayeke ‘kangbi ye so lo gbu na lakui’, aga tâ tënë? (ia 142, encadré)
Est 9:10, 15, 16—Atâa so mbela ni azi lege na aJuif ti gbu ye ti azo ni, ngbanga ti nyen ala ke ti sara ni? (w06 1/3 11 par. 4)
Nyen la dikongo Bible ti yenga so afa na mbi na ndo ti Jéhovah?
Aye wa la ayeke na yâ ti dikongo Bible ti yenga so, so mbi lingbi ti sara kua na ni na fango tënë?
-
Dikongo Bible: Est 8:1-9 (ahon pn. 4 pëpe)
MAÏ AKODE TI FANGO TËNË TI MO
Leke akode ti fango na tënë ti nze so: (pn. 15) Lisoro. Zia vidéo ti kode ti fango na tënë oko oko, na sara lisoro na ndo ti akota tënë ni. Na pekoni, sara lisoro na ndo ti article “Maï akode ti fango tënë ti mo: Leke kode ti mo wani ti fa na périodique.”
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Bia 118
“Yamba azo so aga na Mémorial”: (pn. 15) Lisoro. Hunda na aita ti fa aye ti nzoni so ala wara ndali ti so ala mû li ni ti yamba azo so aga na Mémorial so ahon. Fa peko ti mbeni ye so asi.
Mandango Bible ti Congrégation: ia chap. 10 par. 12-21, dango bê ti l. 91 (pn. 30)
Kiri kete na ndo ti ye so ala manda nga fa ye so ala yeke bâ na yenga ti peko (pn. 3)
Bia 147 na sambela


c: text/html

text:
17. E yeke na pasa ti sambela Nzapa
1 JÉHOVAH AYE TI MÄ ASAMBELA TI E
“Jéhovah ayeke nduru na azo kue so ayeke iri lo, azo kue so ayeke iri lo na bê ti ala kue.”—Psaume 145:18
Nyen la a lingbi e sara tongana e ye ti tene Jéhovah amä asambela ti e?
A lingbi e duti na mabe.
A lingbi e sara terê ti e kete nga e ne Jéhovah.
A yeke nzoni sarango ye ti e ague oko na asambela ti e.
A lingbi atënë so e tene na yâ ti sambela alondo na bê ti e. A lingbi e kiri gï na ndö ti a-oko tënë pëpe na yâ ti asambela ti e.
A lingbi e sara ye so bê ti Nzapa aye.
2 ATËNË SO AZO AYEKE HUNDA KA NA NDÖ TI SAMBELA
A lingbi e sambela zo wa?
Na ngoi so e yeke sambela, mbeni mbilimbili fason ti dutingo ni ayeke dä?
Tongana e sambela na yâ ti bê ti e, Jéhovah ayeke mä ni?
A lingbi sambela ti e ayo tongana nyen?
A yeke nzoni e sambela fani oke?
Ngbanga ti nyen la e yeke tene “amen” na hunzingo ti sambela?
3 NYEN LA E LINGBI TI SAMBELA NDALI NI?
“Atâa ye wa la e hunda, tongana a gue oko na ye so bê ti lo aye, lo yeke mä e.”—1 Jean 5:14
Ambeni ye wa la e lingbi ti sambela ndali ni?
E sambela ti tene a sara ye so bê ti Jéhovah aye.
E sambela ti kiri singila na Nzapa.
E sambela ndali ti abezoin ti e nga na agingo bê ti e.
E sambela ti wara yingo vulu.
E sambela ti wara ndara ti mû anzoni desizion.
E sambela ti wara ngangu ti gbu ngangu.
E sambela ti wara pardon ti asiokpari ti e.
E sambela ndali ti amba ti e.
4 JÉHOVAH AYEKE KIRI TËNË NA ASAMBELA TI E
“Mo so mo yeke mä sambela, mara ti azo nde nde kue ayeke ga ande na mbage ti mo.”—Psaume 65:2
Jéhovah ayeke kiri tënë na asambela ti e tongana nyen?
A-Proverbe 12:25; Apocalypse 14:6
Jéhovah alingbi ti sara kua na a-ange wala na azo ti mû maboko na e.
Yingo vulu ti lo ayeke mû na e maboko so e bezoin ni.
Lo mû na e siriri nga na ngangu so e bezoin ni ti gbu ngangu.
A-Galate 6:1; 2 Timothée 3:16, 17
Lo mû na e ndara na lege ti Bible nga na congrégation.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: Sambela ti David.17 Jéhovah, mbi toto na mo ti tene mo fâ ngbanga mbilimbili na mbi; mä mbi.Mä mbi tongana mbi toto na mo ti mû maboko na mbi;mä sambela ti mbi so tënë ti handa ayeke na yâ ni pëpe.+2 Zia mo fâ ngbanga ti mbi na lege ni;+zia lê ti mo abâ ye so ayeke na lege ni.3 Mo bâ yâ ti bê ti mbi nzoni, mo bâ mbi nzoni na bï,+mo zi sioni ye kue na terê ti mbi;+mo yeke bâ so mbi leke na bê ti mbi pëpe ti sara mbeni sioni ye,nga yanga ti mbi ake ndia pëpe.4 Âdu ti akusala ti azo,ti gue oko na tënë ti yanga ti mo, mbi kpe alege ti azo ti nzi.+5 Zia si gere ti mbi angbâ na ndö ti alege ti mo,si mbi pika gere ti mbi pëpe.+6 Nzapa, mbi iri ndo na mo ndali ti so mo yeke kiri tënë na mbi.+Dengi mê ti mo, mo mä* mbi. Mä atënë ti mbi.+7 Sauveur ti azo so akpe na mbage ti maboko ti mo ti koli ti bata terê ti alandali ti azo so alondo ti sara kpengba-li na mo,fa tâ ndoye ti mo na mbeni lege so apika bê ti zo mingi.+8 Bata mbi tongana vuko lê ti mo;+honde mbi na gbe ti kpangbi ti mo.+9 Bata mbi ndali ti azo ti sioni so ayeke tiri na mbi,ndali ti awato ti mbi* so angoro mbi.+10 Ala bâ mawa ti zo pëpe;*yanga ti ala asara tënë na baba;11 fadeso, ala kanga lege na e si e fono pëpe;+lê ti ala ayeke na ndö ti e, ala yeke gi ti sara si e tï.*12 Ala oko oko kue ayeke tongana bamara so ayeke nduru ti suru yâ ti nyama kete kete,tongana bamara so akono awe so ahonde terê ti lo ti gbu nyama.13 Jéhovah, mo londo na terê ti lo+ mo kinda lo;sö mbi* na maboko ti zo ti sioni na lege ti épée ti mo;14 Jéhovah, sö mbi na maboko ti mo,sö mbi na maboko ti azo ti dunia,* so ye so agbu bê ti ala ayeke gï aye ti gigi so,+ala so mo mû na ala gbâ ti anzoni ye,+na ala so azia héritage na gbâ ti amolenge ti ala.15 Âdu ti mbi, mbi yeke bâ ande lê ti mo ndali ti so mbi yeke mbilimbili;terê ti mbi anzere tongana mbi zingo si mbi bâ mo.*+


text: 3 Aita so mbi ndoye ALA mingi, so ayeke use mbeti ni si mbi yeke sara na ALA so; na yâ ti mbeti so, nga na yâ ti kozo mbeti ti mbi ni, mbi zingo ngangu ti gbungo nda ti ye ti ALA nzoni na lege ti tënë ti dango bê,2 si ALA dabe ti ALA na atënë so aprophète so ayeke nzoni-kue atene ândö nga na commandement ti Seigneur na Sauveur so abazengele ti ALA afa.3 Kozoni kue ALA hinga ye so awe: Na alango ti nda ni, fade azo ti hengo ndo ayeke ga na atënë ti hengo ndo ti ala, na sarango ye alingbi na anzara ti bê ti ala,4 ala yeke tene: “Ngoi so lo yeke si na lo yeke duti dä, so a mû zendo ni ândö so, ayeke na ndo wa? Teti a londo na ngoi so akotara ti e akui,* aye kue angbâ tâ gi tongana ti so a yeke na tongo nda ti sarango dunia.”5 Na bê ti ala wani, ala girisa ye so: ngbene ye giriri ayayu ayeke dä nga mbeni kuru sese ayeke dä so asigigi na yâ ti ngu si a yeke na popo ti ngu na lege ti tënë ti yanga ti Nzapa;6 nga na lege ti aye so, dunia ti ngoi ni so afuti na ngoi so kota ngu apika amene ni.7 Me na lege ti oko tënë so, a bata ayayu na sese ti fadeso ti ku na wâ, na a bata ni ti ku lango ti ngbanga nga ti futingo azo so akpe Nzapa pëpe.8 Ye oko, aita so mbi ndoye ALA mingi, zia ALA girisa ye so pëpe: na lê ti Jéhovah lango oko ayeke tongana ngu saki oko na ngu saki oko ayeke tongana lango oko.9 Jéhovah ane nengo pëpe na ndo ti tënë ti zendo ti lo, tongana ti so ambeni zo abâ na sarango ye ti zo so ane nengo, me lo yeke kanga bê na ALA ngbanga ti so lo ye si zo oko akui pëpe, me lo ye si azo kue achangé bê ti ala.10 Me lâ ti Jéhovah ayeke ga tongana zo ti nzi; na lango ni so, ayayu ayeke hon hio tongaso tongana toto ti bekpa, na aye ni so amû wâ ngangu ayeke ga tongana ngu si a girisa, nga sese na akusala so ayeke na yâ ni ayeke sigigi dandara.11 So aye so kue ayeke ga tongana ngu so, a yeke nzoni ALA bâ wala dutingo ti ALA ayeke tongana nyen na lege ti sarango ye so ayeke nzoni-kue nga na akusala so afa so ALA gbu tënë ti Nzapa ngangu;12 ALA ku na ALA bata na li ti ALA ngoi so lâ ti Jéhovah ayeke si na ayeke duti dä, so na yâ ni ayayu so wâ amû ni ayeke ga tongana ngu si a girisa na aye ni so amû wâ ngangu mingi ayeke ga tongana ngu.13 Me na lege ti zendo ti lo, e yeke ku afini yayu na fini sese so mbilimbili ayeke duti ande na yâ ni.14 Tongaso, aita so mbi ndoye ALA mingi, so ALA yeke ku aye so, ALA sara ngangu kue ti tene na nda ni lo wara ALA na saleté na tere ti ALA pëpe, na sioni ye na tere ti ALA pëpe nga na yâ ti siriri.15 Nga, ALA bâ kangango bê ti Seigneur ti e tongana salut, gi tongana ti so ita ti e Paul so e ndoye lo mingi asû ni na mbeti na ALA alingbi na ndara so a mû na lo;16 lo sara tënë na ndo ti aye so gi tongana ti so lo sara nga na yâ ti ambeti ti lo kue. Me, na yâ ti ambeti ni so, ambeni ye ayeke dä so a yeke ngangu ti mä yâ ni, aye so azo so ahinga mbeti pëpe nga so gere ti ala aluti kpô pëpe ayeke ba yâ ni, tongana ti so ala yeke sara na tanga ti Mbeti ti Nzapa kue, ti ga na futingo na ndo ti ala.17 Tongaso, aita so mbi ndoye ALA mingi, so ALA hinga ye so kozo awe, ALA sara hange si girisango lege ti azo ni so akpe ndia pëpe ague na ALA yongoro pëpe si ALA tï, atâa so ALA wani ALA luti fade ngangu.18 Me ALA ngbâ ti maï na yâ ti kota nzobe nga na yâ ti hingango ye na ndo ti Seigneur na Sauveur ti e Jésus Christ. Zia a mû na lo gloire laso nga teti lakue lakue.


text:
99: Na yâ ti mbeni da na nduzu
E YEKE fadeso na bï ti jeudi, lango use na peko ti so Jésus asara lisoro na abazengele ti lo na hoto ti akeke ti olive. Jésus na abazengele ti lo 12 aga na yâ ti da so ti te kobe ti Pâque. Koli so mo bâ lo lo yeke sigigi so ayeke Judas Iscariote. Lo yeke gue ti fa na aprêtre tongana nyen ala lingbi ti gbu Jésus.
Lango oko kozoni, Judas ague abâ aprêtre, na lo hunda ala, lo tene: ‘Ala yeke mû na mbi nyen tongana mbi mû maboko na ala ti gbu Jésus?’ Ala tene: ‘E yeke mû na mo lê ti nginza ti argent bale-ota.’ Ni la, Judas ayeke gue fadeso ti wara ala si ala lingbi ti ga ti gbu Jésus. So tâ ye ti sioni!
Ala hunzi ti te kobe ti Pâque awe. Me Jésus ayeke sara fadeso mbeni ye nde so ayeke kota mingi. Lo mû mapa lo fâ yâ ni, na lo mû ni na abazengele ti lo, lo tene: ‘Ala te ni, teti so ayeke fä ti tere ti mbi so mbi mû ni ndali ti ala.’ Na pekoni, lo mû na ala kopo ti vin, na lo tene: ‘Ala nyon ni, teti so ayeke fä ti mênë ti mbi so mbi yeke tuku ni ndali ti ala.’ Bible airi ye so ‘Kobe ti Seigneur.’
Azo ti Israël ate Pâque ti dabe ti ala na ye so asi lani na Egypte tongana ange ti Nzapa ahon na ndo ti ada ti ala, me lo fâ akozo molenge ti azo ti Egypte. Me ti fadeso, Jésus aye si adisciple ti lo adabe ti ala na lo, nga tongana nyen lo mû fini ti lo ndali ti ala. A yeke nda ni la si lo tene na ala ti sara ye so ngu oko oko.
Na peko ti so ala hunzi ti te Kobe ti Seigneur awe, Jésus atene na abazengele ti lo ti sara mbeto pëpe na ti zia si mabe ti ala akpengba. Na nda ni, ala he abia na Nzapa. Na pekoni, ala sigigi ala hon. L’heure ahon mingi awe, peut-être a yeke na bê ti bï. Zia e bâ ndo so ala yeke gue dä.
Matthieu 26:14-30; Luc 22:1-39; Jean chapitre 13 ti si na 17; 1 aCorinthien 11:20.
Ahundango tënë
- Tongana ti so foto ni afa, ngbanga ti nyen Jésus na abazengele ti lo 12 ayeke na yâ ti da so?
- Zo wa la ayeke sigigi so? Lo yeke gue ti sara nyen?
- Na peko ti so ala hunzi ti te kobe ti Pâque, kobe wa, so ayeke ti lo nde, Jésus ato nda ti te na abazengele ti lo?
- Pâque adabe ti azo ti Israël na nyen? Me kobe so abazengele ate na peko ti Pâque ni adabe ti ala na nyen?
- Na peko ti so ala hunzi ti te Kobe ti Seigneur, Jésus atene nyen na abazengele ti lo? Ala sara nyen?
Ambeni hundango tënë
- Diko Matthieu 26:14-30.
Tongana nyen Matthieu 26:15 afa so Judas lo wani na bê ti lo la ague akä Jésus?
Mênë ti Jésus so ayuru amû lege ti sara aye use wa? (Mat. 26:27, 28; Jér. 31:31-33; aEph. 1:7; aHéb. 9:19, 20).
- Diko Luc 22:1-39.
Tongana nyen la Satan alï na yâ ti Judas? (Luc 22:3; Jean 13:2; Kus. 1:24, 25).
- Diko Jean 13:1-20.
Tongana a bâ tënë so ayeke na Jean 13:2, a lingbi ti tene so tënë ayeke na li ti Judas teti ye so lo sara? Awakua ti Nzapa alingbi ti manda nyen ge? (Gen. 4:7; 2 aCor. 2:11; aGal. 6:1; Jacq. 1:13, 14).
Ye so Jésus asara afa kota ye ti manda wa? (Jean 13:15; Mat. 23:11; 1 Pi. 2:21).
- Diko Jean 17:1-26.
So Jésus asambela ti tene adisciple ti lo ‘aga oko’, lo ye ti tene nyen? (Jean 17:11, 21-23; aRom. 13:8; 14:19; aCol. 3:14).


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) Février 2015
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 6 ti avril ti si na ti lango 3 ti mai, ngu 2015.
Mbeni nzoni ye so azo ti Japon aku tere ti ala na ni ape
A sigigi na mbeni fini mbeti na yanga ti Japonais li ti mbeti ni ayeke “Bible: Nzoni tënë so Matthieu asû na mbeti.” Mbeti ni ayeke tongana nyen? Ngbanga ti nyen la a sigigi na mbeti so?
Sara tere ti mo kete nga bâ mawa ti zo tongana ti Jésus
1 Pierre 2:21 afa na e ti mû tâ gi peko ti gere ti Jésus mbilimbili. Atâa so siokpari ayeke na tere ti e, tongana nyen la e lingbi ti sara ye tongana ti Jésus so asara tere ti lo kete nga abâ mawa ti zo?
Sara ye na mbeto pëpe nga bâ yâ ti aye nzoni tongana ti Jésus
Atënë so a sû na yâ ti Bible amû lege na e ti hinga ye na ndo ti Jésus. Bâ tongana nyen la e lingbi ti mû tâ gi peko ti gere ti lo mbilimbili tongana na andu tënë ti sarango ye na mbeto pëpe nga na bango yâ ti aye nzoni tongana lo.
Ngbâ ti yapu na fango tënë
E hinga so fango nzoni tënë ayeke kota kua so ahon atanga ni kue so e lingbi ti sara laso. Tongana nyen la e lingbi ti ngbâ ti yapu na fango tënë nga ti yapu mingi ahon ti kozo?
Aye so amû maboko ti tene amara amä “tënë ti Jéhovah so a fa ni”
Tongana nyen la akozo Chrétien awara lege ti fa nzoni tënë na azo? Aye wa la asara peut-être lani si a yeke ngangu pëpe ti fa tënë na ngoi ti akozo Chrétien ahon ambeni ngoi nde?
Jéhovah afa lege na e ti fa ye na ndo kue
Nyen la asi na ngoi ti e so mû lege na awakua ti Jéhovah ti fa nzoni tënë nzoni na ndo ti sese kue?
Atënë so azo ahunda
Nyen la a lingbi ti sara ti mû maboko na aita so fion ti parfum asara ala kobela? Na angoi wa la mbeni wafango tënë so ayeke wali ayeke na bezoin ti kanga ye na li ti lo?
SANGO NA NDÖ TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
“Tâ mbeni pendere ngoi”
Tour ti Ba Ndo airi Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Christ “tâ mbeni pendere ngoi” na a wa azo so adiko ni ti sara matanga so. A yeke sara lani Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus tongana nyen?


text:
HUNDA 6
Bible afa nyen na ndö ti Messie?
PROPHÉTIE
“Mo, Bethléhem Éphrathah, . . . mbeni zo ayeke sigi ande na yâ ti mo ti ga mokonzi na Israël ndali ti mbi.”
A GA TÂ TËNË
“Na peko ti so a dü Jésus na Bethléhem ti Judée na ngoi ti Gbia Hérode, bâ, azo ti gingo nda ti aye na lege ti atongoro alondo na mbage ti est aga na Jérusalem.”
PROPHÉTIE
“Ala kangbi yâ ti bongo ti mbi na popo ti ala, na ala bi mbeni ye ti mû lege na ala ti bâ wala bongo ti mbi ayeke ga ti zo wa.”
A GA TÂ TËNË
“Tongana aturugu ni apika Jésus na pointe na ndö ti keke awe, ala mû abongo ti lo ti ndö ni, ala suru yâ ni osio . . . Me ti bongo ti yâ ni so, a yeke gï mbeni kota bongo oko so a fü ni fungo pëpe, a kpo ni gï senge tongaso a londo na nduzu juska na gbe ni. Tongaso ala tene na popo ti ala: “E suru yâ ni pëpe, me e bi mbeni ye ti bâ zo so bongo ni ayeke ga ti lo.”
PROPHÉTIE
“Lo bata abio ti lo kue; a kungbi mbeni oko pëpe.”
A GA TÂ TËNË
“Tongana ala si na Jésus, ala bâ so lo kui awe, tongaso, ala kungbi yâ ti gere ti lo pëpe.”
PROPHÉTIE
“A kpo lo na kä ndali ti kengo ndia ti e.”
A GA TÂ TËNË
“Mbeni turugu ni akpo terê ti kate ti Jésus na likongo, gï hio tongaso mênë na ngu asigi.”
PROPHÉTIE
“Ala futa mbi na alê ti nginza ti argent 30.”
A GA TÂ TËNË
“Na pekoni, mbeni oko na popo ti adisciple 12, so iri ti lo ayeke Judas Iscariote, ague abâ aprêtre-mokonzi, na lo tene na ala: “Ala yeke mû na mbi nyen ti tene mbi kä lo na ala?” Ala tene so ala yeke mû na lo alê ti nginza ti argent 30.”


text:
“Ala ngbâ ti wa tere na popo ti ala lâ oko oko”
“Tongana ala yeke na mbeni tënë ti kpengba na azo so, ala tene ni.”
ABIA: 121, 45
1, 2. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye ti kpengba amba ti e?
CRISTINA, so ayeke na ngu 18 [1] , atene: “A yeke ngangu na babâ na mama ti mbi ti kpengba mbi, me ala yeke kasa mbi mingi. Tënë ti yanga ti ala ason mingi. Ala tene so mbi yeke molenge, mbi yeke changé lâ oko pëpe nga mbi kono mingi. Tongaso, mbi yeke toto lakue nga mbi ye ti sara tënë na ala pëpe. Mbi bâ so mbi yeke ye oko ape.”Gigi ti e alingbi ti duti nzoni pëpe tongana azo akpengba e pëpe.
2 Na mbage, e yeke mû maboko mingi na amba ti e tongana e kpengba ala. Rubén atene: “Teti angu mingi mbi bâ so mbi yeke ye oko ape. Me na mbeni ngoi, na ngoi so mbi na mbeni ancien e yeke fa tënë lo bâ so mbi yeke nzoni ape. Lo dengi mê nzoni lo mä mbi na ngoi so mbi yeke fa na lo atënë ti bê ti mbi. Na pekoni, lo dabe ti mbi na anzoni ye so mbi sara kozo. Lo dabe ti mbi nga na atënë ti Jésus so atene ngere ti e oko oko kue ahon ngere ti gbâ ti anzêrë. Mbi yeke dabe ti mbi ka na versê so nga angbâ ti ndu bê ti mbi. Atënë ti ancien so amû maboko na mbi lani mingi.”
3. (a) Tënë ti nyen la bazengele Paul atene na ndo ti kpengbango zo? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?
3 Bible atene so a lingbi e wa tere na popo ti e lakue. Bazengele Paul asara mbeti na aChrétien so ayeke aHébreu, lo tene: “Aita, ala sara hange si mbeni sioni bê so mabe amanke ni amaï na yâ ti mbeni zo na popo ti ala pëpe ngbanga ti so lo gue yongoro na Nzapa so ayeke na fini. Me ala ngbâ ti wa tere na popo ti ala lâ oko oko, . . . si bê ti mbeni zo na popo ti ala akpengba pëpe ndali ti ngangu so siokpari ayeke na ni ti handa zo.” (aHéb. 3:12, 13). Tongana mo dabe ti mo na mbeni ngoi so atënë ti dengo bê amû ngangu na mo, mo yeke hinga ndani so wango so ahunda ti wa tere na popo ti e so a yeke kota ye. Tongaso, zia e bâ ahundango tënë so: Ngbanga ti nyen a yeke kota ye ti kpengba amba ti e? Nyen la e lingbi ti manda na lege ti fason so Jéhovah, Jésus nga na Paul akpengba lani na azo? Ambeni lege wa la e lingbi ti kpengba na amba ti e?
E KUE E BEZOIN TI TENE A KPENGBA E
4. Azo wa la ayeke na bezoin ti tene a kpengba ala? Me ngbanga ti nyen azo mingi ayeke kpengba amba ti ala laso ape?
4 E kue e bezoin ti tene a kpengba e, mbilimbili na ngoi so e yeke kono. Timothy Evans, mbeni wafango ye, atene: “Amolenge . . . ayeke na bezoin ti tene a kpengba ala tongana ti so akugbe ayeke na bezoin ti ngu. Tongana a kpengba mbeni molenge, lo yeke bâ so lo yeke nga zo nga so a ne lo.” Me e yeke na angoi ti kpale. Azo ayeke azo ti kion, ala ye amba ti ala zo mingi pëpe nga ala yeke kpengba amba ti ala mingi pëpe (2 Tim. 3:1-5). Ambeni babâ na mama ayeke gonda amolenge ti ala pëpe ndali ti so lani babâ na mama ti ala wani agonda ala lâ oko pëpe. A yeke gonda gbâ ti azo ti kua pëpe tongaso ala dema tere ndali ti so a yeke ngangu ti tene a gonda azo na place ti kua.
5. Tongana nyen la e lingbi ti kpengba amba ti e?
5 E lingbi ti kpengba amba ti e tongana e gonda ala ndali ti mbeni nzoni ye so ala sara. E lingbi nga ti kpengba amba ti e na lege so e tene na ala so ala yeke na anzoni sarango ye wala na sarango “tënë so adë bê ti a-âme so vundu asara ala mingi”. (1 aThes. 5:14). Tënë ti Grec so a kiri peko ni mingi ni na “kpengba zo” aye ti tene “ti iri mbeni zo ti ga na tere ti mo”. So e yeke sara kua na tere ti aita ti e, e yeke na alege mingi ti tene mbeni tënë ti kpengba ala. (Diko Zo-ti-fa-tene 4:9, 10.) Eskê e yeke mû anzoni ngoi ti fa na amba ti e ndani so e ye ala mingi nga e bâ ala na nene ni? Kozo ti kiri tënë na hundango tënë so, a yeke nzoni e gbu li ti e na ndo ti versê so: “Tënë so zo atene na tâ l’heure ni, ayeke nzoni mingi!”
6. Ngbanga ti nyen Zabolo aye ti sara si bê ti e anze? Mû mbeni tapande ti fa tongana nyen la lo gi ti sara ni lani.
6 Satan Zabolo aye ti sara si bê ti e anze ndali ti so lo hinga so tongana bê ti e anze alingbi ti woko yâ ti songo ti e na Jéhovah. A-Proverbe 24:10 atene: “Tongana tere ti mo awoko na lâ ti ye ti ngangu, ngangu ti mo ayeke kete.” Satan aga lani na aye ti ngangu na ndo ti Job nga lo bi atënë na ndo ti lo ti sara si bê ti zo ti mbilimbili so anze, me sioni ye so lo leke ti sara so atï na ngu (Job 2:3; 22:3; 27:5). E lingbi ti tiri na akusala ti Zabolo tongana e kpengba azo ti sewa ti e nga na ti congrégation. Ye so ayeke mû maboko na e ti sara si da ti e nga na Da ti Royaume aga ndo so e yeke duti dä na ngia nga nzoni.
ATAPANDE SO E LINGBI TI MÛ PEKO NI
7, 8. (a) Atapande wa la na yâ ti Bible afa so Jéhovah abâ so a yeke kota ye ti kpengba zo? (b) Nyen la ababâ na amama alingbi ti sara ti mû tapande ti Jéhovah? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)
7 Jéhovah. Mbeni zo ti sungo psaume ahe bia lani, atene: “L’Éternel ayeke nduru na azo so bê ti ala afâ awe, na Lo sö ala so yingo ti ala ayeke na vundu.” (Ps. 34:19). Na ngoi so mbeto asara Jérémie lani nga bê ti lo anze, Jéhovah akpengba prophète ti lo so ayeke be-ta-zo (Jér. 1:6-10). Bâ nga tongana nyen la Nzapa akpengba lani prophète Daniel so aga mbakoro awe na ngoi so lo tokua mbeni ange ti mû ngangu na lo. Ange so airi Daniel “zo so A ndoye [lo] mingi”. (Dan. 10:8, 11, 18, 19). Mo nga kue mo lingbi ti kpengba awafango tënë, apionnier nga na aita mbakoro so ayeke na ngangu encore mingi ape?
8 Nzapa atene lani pëpe so ndali ti so lo na molenge ti lo asara kua place oko teti angu mingi, lo yeke pëpe na bezoin ti gonda Jésus nga ti kpengba lo na ngoi so lo yeke lani na ndo ti sese. Ye oko, lege use Jésus amä Babâ ti lo asara tënë na yayu, atene: “So ayeke Molenge ti mbi so mbi ndoye lo mingi, lo so bê ti mbi anzere na lo mingi.” (Mat. 3:17; 17:5). Na sarango tongaso, Nzapa agonda Jésus lani nga lo fa na Jésus biani so lo sara kua nzoni. Na ngoi so Jésus amä atënë so fani use, kozoni na tongo nda ti kusala ti lo na sese nga use ni na ndangba ngu ti fini ti lo na ndo ti sese, a doit lani ti kpengba lo mingi. Jéhovah atokua nga lani mbeni ange ti mû ngangu na Jésus na ngoi so lo yeke na yâ ti vundu na bï so aga kozo na kuâ ti lo (Luc 22:43). Tongana e yeke babâ wala mama, zia e mû tapande ti Jéhovah na lege so lakue e kpengba amolenge ti e nga e gonda ala tongana ala sara nzoni ye. A lingbi e mû nga maboko na ala mingi tongana ala wara atara lâ na lâ na ekole.
9. Nyen la e lingbi ti manda na lege ti fason so Jésus asara na ye na abazengele ti lo?
9 Jésus. Na bï so Jésus azia lani na sese Dango bê na kuâ ti lo, lo bâ so abazengele ti lo ayeke na baba so ayeke mbeni sarango ye so ayeke na lege ni pëpe. Jésus asara tere ti lo kete lo sukula gere ti ala, me ala ngbâ lakue ti papa ti hinga zo wa la ayeke kota mingi na popo ti ala; na Pierre ayeke lani na confiance na lo wani mingi (Luc 22:24, 33, 34). Ye oko, Jésus agonda abazengele be-ta-zo ti lo ndali ti so ala ngbâ na tere ti lo na yâ ti atara so asi na lo. Lo tene lani so ala yeke sara akua so ayeke kota mingi ahon akua so lo sara nga lo dë bê ti ala so Nzapa aye ala (Luc 22:28; Jean 14:12; 16:27). E lingbi ti hunda tere ti e, ‘Mbi yeke mû tapande ti Jésus na lege so mbi yeke gonda amolenge ti mbi nga na amba ti mbi ndali ti apendere sarango ye ti ala ahon ti bâ gi afaute ti ala?’
10, 11. Tongana nyen la bazengele Paul afa so a yeke kota ye na lo ti kpengba aita ti lo?
10 Bazengele Paul. Na yâ ti alettre ti lo, lo sara nzoni tënë ti amba ti lo aChrétien. Lo na ambeni asara voyage lani teti angu mingi na kite ayeke dä ape so lo hinga afaute ti ala, me lo sara anzoni tënë na ndo ti ala. Na tapande, lo sara tënë ti Timothée lo tene Timothée ayeke “molenge ti [lo] so [lo] ndoye lo mingi nga so lo yeke be-ta-zo na yâ ti Seigneur”, lo so ayeke bâ ande biani lege ti aye so agbu bê ti amba ti lo (1 aCor. 4:17; aPhil. 2:19, 20). Paul atene so “fani mingi nga na yâ ti aye mingi” a bâ lani so Tite ‘ayapu na sarango ye’. (2 aCor. 8:22, 23). Na ngoi so Timothée na Tite amä ye so Paul atene na ndo ti ala lani so, a doit ti kpengba ala mingi.
11 Paul na Barnabas azia fini ti ala lani na yâ ti kpale na lege so ala kiri ague na ando so a sara aye ti ngangu na ala dä kozo. Na tapande, ala kiri ague na Lystres ti kpengba afini disciple ti ngbâ na yâ ti mabe atâa so azo akanga lege na ala kâ lani ngangu (Kus. 14:19-22). Na Éphèse, gbâ ti azo asara ngonzo na tere ti Paul. Kusala 20:1, 2 atene: “Na peko ti so wusuwusu ni akaï awe, Paul atokua ti iri adisciple ni ti ga. Na tongana lo kpengba ala nga lo tene na ala ti ngbâ nzoni, lo hon ti gue na Macédoine. Na peko ti so lo hon na yâ ti ando ni so nga lo kpengba adisciple na atënë mingi, lo si na Grèce.” Ti kpengba azo ayeke lani biani kota ye mingi na Paul.
E WA TERE NA POPO TI E
12. Ngbanga ti nyen a yeke nzoni e gue na abungbi?
12 Mbeni raison so Babâ ti e ti yayu aleke na nzoni bê ti tene e sara abungbi lakue ayeke ti wa tere na popo ti e. (Diko aHébreu 10:24, 25.) Tongana ti akozo disciple ti Jésus, e bungbi oko ti manda ye nga ti kpengba mba (1 aCor. 14:31). Cristina, so e sara tënë ti lo na tongo nda ti article so, atene: “Ye so mbi ye mingi na abungbi ayeke so kâ aita aye mbi nga ala yeke kpengba mbi. Na ambeni ngoi, vundu asara mbi na ngoi so mbi si na Da ti Royaume. Me aita-wali aga na tere ti mbi, ala gbu mbi na kate ti ala nga ala tene mbi yeke pendere. Ala tene na mbi so ala ye mbi mingi nga a nzere na ala ti bâ so mbi yeke gue na li ni na lege ti yingo. Atënë so ala tene ti kpengba mbi so asara si mbi duti nzoni mingi.” Tongana e kue e sara part ti e ti “kpengba tere na popo ti e,” bê ti e ayeke dë mingi.
13. Ngbanga ti nyen awakua ti Jéhovah so asara na lo angu mingi abezoin ti tene a kpengba ala?
13 Même awakua ti Jéhovah so asara na lo angu mingi ayeke na bezoin ti tene a kpengba ala. Gbu li na ndo ti Josué. Lo sara na Jéhovah lani be-ta-zo teti angu mingi. Ye oko, Jéhovah atene na Moïse ti kpengba lo, lo tene: “Mo wa Josué, mo mû ngangu na lo, na mo sara si lo kpengba; fade lo hon na mbengu na gbele azo so, na fade lo sara si ala kamata sese so ti ga ye ti héritier ti ala, sese so fade mo bâ.” (Deut. 3:27, 28). Josué ayeke lani nduru ti sara kota kua so ayeke ti mû li ni na ndo ti azo ti Israël ti gue na ala ti mû Sese ti Zendo. Lo yeke tingbi na ambeni kpale na ngoi so lo yeke fa lege na azo ni nga ala yeke tï na gbe ti awato ti ala kamême fani oko (Jos. 7:1-9). A yeke ye ti dongo bê pëpe so Josué abezoin ti tene a kpengba lo lani nga a mû ngangu na lo. Tongaso, zia e kpengba a-ancien nga na asurveillant ti circonscription so ayeke sara kua ngangu ti bâ lege ti angasangbaga ti kundu ti Nzapa. (Diko 1 aThessalonicien 5:12, 13.) Mbeni surveillant ti circonscription atene: “Na ambeni ngoi, aita amû na e alettre ti singila so na yâ ni ala fa tongana nyen ala ye vizite so e sara na ala mingi. E bata alettre so nga e diko ni na ngoi so bê ti e aye ti nze. Alettre ni ayeke mbeni ye so akpengba e biani.”
14. Nyen la afa so ti gonda zo nga ti kpengba lo na ngoi so e yeke mû na lo wango ayeke nzoni mingi?
14 A-ancien nga na ababâ na amama so ayeke aChrétien abâ so ti gonda mbeni zo nga ti kpengba lo na ngoi so a yeke mû na lo wango ti Bible ayeke nzoni mingi. Na ngoi so Paul agonda lani aChrétien ti Corinthe ndali ti so ala mä wango ti lo, a doit lani ti kpengba ala ti ngbâ ti sara ye so ayeke na lege ni (2 aCor. 7:8-11). Andreas, so ayeke na amolenge use, atene: “Ti kpengba amolenge ayeke mû maboko na ala ti kpengba songo ti ala na Jéhovah nga ti sara ye tongana molenge encore ape. Tongana mo kpengba amolenge, a yeke pusu ala ti sara ye alingbi na wango so mo yeke mû na ala. Même tongana amolenge ti e ahinga ye so ayeke na lege ni, tongana e kpengba ala lakue, sarango ye na lege ni ayeke ga ye so ala yeke sara na yâ ti fini ti ala.”
TONGANA NYEN LA MO LINGBI TI KPENGBA AMBA TI MO NZONI?
15. Mbeni ye so e lingbi ti sara ti kpengba amba ti e ayeke so wa?
15 Bâ angangu so amba ti mo aChrétien ayeke sara nga na anzoni sarango ye ti ala na nene ni. (2 Chron. 16:9; Job 1:8). Jéhovah na Jésus abâ na nene ni mingi aye kue so e yeke sara ti mû maboko na aye ti Royaume, atâa e lingbi pëpe ti sara ye mingi tongana ti so e ye ti sara. (Diko Luc 21:1-4; 2 aCorinthien 8:12.) Na tapande, ambeni mbakoro so e ye ala mingi ayeke sara ngangu mingi ti gue na abungbi na ti mû acommentaire nga ti fa tënë lakue. E yeke kpengba ala nga e yeke gonda ala?
16. Ngbanga ti nyen a lingbi e zia lâ oko ape ti kpengba amba ti e?
16 Gi alege ti kpengba amba ti mo. Tongana mo bâ mbeni ye so a lingbi mo gonda zo ndali ni, sara ni. Bâ ye so asi na ngoi so Paul na Barnabas ayeke lani na Antioche ti Pisidie. Amokonzi ti synagogue ti kâ atene na ala, atene: “Aita, tongana ala yeke na mbeni tënë ti kpengba na azo so, ala tene ni.” Paul amû ngoi ni so ti mû mbeni pendere diskur (Kus. 13:13-16, 42-44). Tongana e lingbi ti tene mbeni tënë ti kpengba zo, zia e tene ni polele. E yeke bâ ande so tongana e yeke kpengba amba ti e lakue, azo ayeke kpengba e nga.
17. Nzoni lege ti gonda amba ti e ayeke so wa?
17 Fa mbilimbili ye so mo gonda zo ni ndali ni. Ti tene atënë ti kpengba zo nga ti gonda lo ayeke nzoni, me atënë so Jésus atene na aChrétien ti Thyatire afa so ti fa mbilimbili ye so a gonda mbeni zo ndali ni ayeke nzoni mingi. (Diko Apocalypse 2:18, 19.) Na tapande, tongana e yeke ababâ na amama, e lingbi ti tene na amolenge ti e ye so anzere na e na yâ ti ngangu so ala yeke sara ti sara kua ti Jéhovah. E lingbi ti tene na mbeni mama so ayeke kumbamba ye so apika bê ti e na yâ ti fason so lo yeke bata na amolenge ti lo atâa kpale so lo yeke na yâ ni. Tongana e yeke kpengba azo nga e yeke gonda ala tongaso, a yeke sara nzoni mingi na ala.
18, 19. Tongana nyen la e lingbi ti kpengba azo so ayeke na bezoin ti tene a kpengba ala?
18 Jéhovah ayeke fa pëpe mbeni zo na e tongaso na lo tene na e ti kpengba lo, tongana ti so lo tene lani na Moïse ti kpengba Josué nga ti mû ngangu na lo. Me, a nzere na Jéhovah mingi tongana e kpengba amba ti e Chrétien nga na ambeni zo (aProv. 19:17; aHéb. 12:12). Na tapande, tongana mbeni ita amû mbeni diskur, e lingbi ti fa na lo ye so anzere na e na yâ ti diskur ti lo ni. Peut-être tënë so lo tene amû maboko na e ti hon ndo ti mbeni kpale wala ti mä yâ ti mbeni versê. Mbeni ita-wali asara lettre na mbeni ita so amû mbeni diskur, lo tene: “Atâa so e sara lisoro mingi ape, mo bâ vundu so ayeke na bê ti mbi, mo dë bê ti mbi nga mo kpengba mbi. Mbi ye ti tene mo hinga so na ngoi so mo yeke sara tënë na nzoni bê tongaso, na pupitre nga na mbi wani, mbi bâ so a yeke mbeni cadeau la Jéhovah amû na mbi.”
19 E lingbi ti mû maboko na mba ti ngbâ nduru na Jéhovah tongana e sara ye alingbi na wango ti Paul so atene: “Ala ngbâ ti dë bê ti mba nga ti kpengba mba gi tongana ti so ala yeke sara so.” (1 aThes. 5:11). Kite ayeke dä ape so e kue e yeke zia ngia na bê ti Jéhovah tongana e ‘ngbâ ti wa tere na popo ti e lâ oko oko’.
^ [1] (paragraphe 1) A changé ambeni iri ni.


text: 8 Âdu ti aye so e yeke sara tënë ni so, kota tënë ni ayeke so: E yeke na mbeni kota prêtre tongaso,+ na lo duti na terê ti trône ti Kota Gbia na yayu na mbage ti koli,+2 lo yeke mbeni wakua ndali ti nzoni ti azo na ndo so ayeke nzoni-kue+ nga na yâ ti tâ tente so Jéhovah* si ayâa ni na nduzu, me zo pëpe.3 A zia kota prêtre oko oko kue na kusala ti mû amatabisi na asandaga na Nzapa; ni la, a hunda ti tene lo so nga kue aduti na mbeni ye ti mû na Nzapa.+4 Tongana fade lo ngbâ na ndö ti sese, ka lo duti prêtre pëpe,+ ndali ti so azo ayeke dä awe ti mû amatabisi na Nzapa alingbi na ti so Ndia afa.5 Me, azo ni so ayeke sara kusala so ayeke nzoni-kue na yâ ti mbeni ye so akpa aye ti yayu ni kpango nga ayeke gbe ti dê+ ti aye ti yayu ni.+ A yeke gï tongana ti so, na ngoi so Moïse ayeke lani nduru ti sara kua ti lekengo tente ni kue, Nzapa amû yanga na lo atene: “Bâ nzoni si mo sara aye ni kue alingbi gï na tapande ti aye so a fa na mo lani na ndö ti hoto so.”+6 Me fadeso, kua so a mû na Jésus ti sara ndali ti nzoni ti azo ayeke nzoni mingi ahon ti ala; ndali ti so lo yeke nga walekengo-songo+ ti mbeni mbele+ so ayeke nzoni mingi, so a zia gere ni na sese na lege ti ndia si a luti na ndö ti azendo so ayeke nzoni mingi.+7 Tongana kozo mbele ni ayeke fade na sioni oko pëpe, ka a yeke na bezoin ti mbeni use mbele pëpe.+8 Ndali ti so lo bâ so tënë ayeke na li ti azo ni, ni la si lo tene: “Jéhovah* atene: ‘Bâ, alango ayeke ga so mbi yeke te ande mbeni fini mbele na azo ti da ti Israël nga na azo ti da ti Juda;9 mbele ni so ayeke duti pëpe tongana ti so mbi te lani na akotara ti ala na lango so mbi gbu maboko ti ala ti sigi na ala na kodro ti Égypte,+ ngbanga ti so akotara ti ala angbâ na yâ ti mbele ti mbi pëpe, ni la si mbi zia ti bâ lege ti ala,’ tënë ti yanga ti Jéhovah* la.”10 “Jéhovah* atene: ‘Mbele so mbi yeke te ande na azo ti Israël na peko ti alango ni so ayeke duti tongaso: Mbi yeke zia andia ti mbi na yâ ti li ti ala na mbi yeke sû ni na ndö ti bê ti ala.+ Mbi yeke ga Nzapa ti ala, na ala yeke ga azo ti mbi.+11 “‘Ala yeke fa ande ye encore ape na amba ti ala molenge ti kodro nga na aita ti ala, atene: “Hinga Jéhovah!” Ndali ti so ala kue ayeke hinga ande mbi, ti londo na asenge zo ti si na akota zo na popo ti ala.12 Ngbanga ti so mbi yeke pardonné ande ala ndali ti aye ti sioni so ala sara, na mbi yeke dabe ti mbi na asiokpari ti ala encore ape.’”+13 Tongana lo tene tënë ti “mbeni fini mbele”, lo sara si kozo mbele ni aga ngbene ye.+ Ye so lo sara si aga ngbene ye nga gbagbara ye so, a ga nduru ti girisa awe.+


text:
‘Mo so mo gbu bê ti mbi mingi so, mo yeke pendere mingi!’ (16)
1 Bia so ayeke pendere ahon atanga ni kue, so ayeke bia ti Salomon:+2 “Mbi ye mo su yanga ti mbi,ndali ti so aye so mo sara ti fa so mo ye mbi ayeke nzoni ahon vin.+3 Fion ti amafuta ti mo ayeke pendere mingi.+Iri ti mo ayeke tongana mafuta so a tuku ni, so afun pendere.+Ni la amaseka-wali aye mo so.4 Mû mbi na terê ti mo,* e kpe e hon.Gbia aga na mbi na yâ ti mbeni chambre ti lo.Zia mbi na mo e duti na ngia nga terê ti e anzere ndali ti mo.Zia e gonda* aye so mo sara ti fa so mo ye mbi mingi, so ayeke nzoni ahon vin.Ala* yeke na raison ti ye mo.5 Amolenge-wali ti Jérusalem, mbi vuko me mbi yeke pendere;mbi yeke tongana atente ti Kédar,+ tongana abongo ti tente ti Salomon.+6 Ala zia ti bâ mbi ndali ti so mbi vuko so,ndali ti so lâ asu mbi mingi.Ngonzo asara amolenge ti mama ti mbi ti koli na terê ti mbi;ala zia mbi ti bata ayaka ti vigne,me ti mbi yaka ti vigne ni, mbi bata ni pëpe.7 Mo so mbi ye mo mingi* so, tene na mbi si:Ndo wa la mo gue na anyama ti mo dä ti tene ala te pere?+Ndo wa la anyama ti mo ayeke wu terê dä na midi?Ndani nyen ti tene mbi duti tongana wali so abi voile* na ndö ti lona popo ti anyama ti amba ti mo?”8 “Mo wali so mo yeke pendere mingi ahon atanga ni so, tongana mo hinga pëpe,mû gï place ti gere ti anyama ni,gue na akete ngasa ti mo ti tene ala te pere nduru na atente ti aberger.”9 “Mo so mbi ye mo mingi so, mbi bâ mo tongana mbeni wali-mbarata* na popo ti apuse ti mbarata ti Pharaon.+10 Ngbangba ti mo ayeke pendere na aye ti baba,*go ti mo ayeke pendere na aye ti go.11 E yeke sara aye ti baba na lor ndali ti mo,na e yeke zia argent na terê ni.”12 “Na ngoi so gbia aduti na terê ti table ti lo so ayeke ronde ronde,fion ti yombo ti mbi+ amû ndo.13 Lo so agbu bê ti mbi mingi ayeke tongana bozo ti myrrhe+ so fion ni afun pendereso alango na popo ti me ti mbi na bï.14 Lo so agbu bê ti mbi mingi ayeke tongana gbâ ti alengo ti keke ti lêlë+na yâ ti ayaka ti vigne ti En-Guédi.”+15 “Mo so mbi ye mo mingi so, mo yeke pendere mingi!Mo yeke pendere mingi! Lê ti mo ayeke tongana ti akolokoto.”+16 “Mo so mo gbu bê ti mbi mingi so, mo kue mo yeke pendere* mingi, nga mo zia ngia na bê ti mbi mingi.+Gbogbo ti e ayeke apere.17 Akeke ti da* ti e ayeke akeke ti cèdre,nga akeke ti li ti da ti e ayeke akeke ti genévrier.


text:
GIGI TI MBENI ZO
Fadeso mbi yeke na siriri na Jéhovah nga na mama ti mbi
MAMA ti mbi ahunda mbi, a tene: “Ngbanga ti nyen la mo ye ti voro akotara ti mo ape so? Mo hinga ape so ala la asara si mo yeke na fini so? Mo ye ti kiri singila na ala ape? Mo ke ti sara ye alingbi na angobo so akotara ti e azia na e ti sara so ngbanga ti nyen? Tongana mo ke ti voro akotara ti e andâ mo tene vorongo ti e ayeke tâ buba ye.” Na pekoni Mama atï na toto.
Mbi pensé so Mama apeut ti tene mara ti tënë tongaso ape. Lo la lo leke ti tene mbi komanse ti manda Bible, andâ lo ke na azo ni ti manda Bible na lo ni la lo sara tongaso ti son bê ti azo ni ape. Mbi yeke mä yanga ti lo lakue na ti ke ti mä yanga ti lo ayeke ngangu na mbi. Me ti so ni so, mbi ke ti mä yanga ti lo ndali ti so mbi ye ti zia ngia na bê ti Jéhovah. A yeke lani kete ye ape, me Jéhovah amû ngangu na mbi.
MBI MANDA YE NA NDO TI JÉHOVAH
E yeke aBouddhiste tongana mingi ti azo na Japon. Me gi na yâ ti nze use so aTémoin ti Jéhovah amanda Bible na mbi, mbi hinga so atënë ti Bible ayeke tâ tënë. So mbi ga ti hinga so mbi yeke na mbeni Babâ na yayu, mbi ye mingi ti hinga lo nzoni. A nzere lani mingi na mbi na Mama ti sara lisoro na ndo ti ye so mbi yeke manda. Mbi komanse ti gue lani na abungbi ti dimanche na Da ti Royaume. Na ngoi so mbi hinga ye mingi na ndo ti Jéhovah, mbi tene na Mama so mbi yeke sara encore ye ti aBoudiste ni ape. Hio tongaso, sarango ye ti lo achangé. Lo tene: “A yeke ye ti kamene ti tene mbeni zo ti sewa ti e ake ti voro akotara ti e.” Lo tene na mbi ti zia lege ti mandango Bible nga ti guengo na abungbi. Mbi pensé lâ oko ape so Mama apeut ti tene na mbi tënë tongaso. Lo ga lani mbeni zo nde na lê ti mbi.
Na aÉphésien chapitre 6, mbi manda so Jéhovah ahunda na mbi ti mä yanga ti babâ na mama ti mbi. Papa amû part ti Mama. Kozo, mbi pensé so tongana mbi mä ala, ala kue ayeke mä mbi na sewa ti e ayeke kiri ti duti na siriri. Na mbage, mbi yeke ku lani ti sara examen ti gue na Lycée, na mbi ye ti leke tere ti mbi nzoni. Tongaso, mbi yeda ti sara ye so ala hunda na mbi ndali ti nze ota, na mbi tene na Jéhovah so mbi yeke kiri ti gue na abungbi na peko ti nze ota ni.
Desizion so mbi mû so ayeke na lege ni ape ndali ti araison use. Kozoni, mbi pensé lani so na yâ ti nze ota so atënë ti bê ti mbi ayeke changé ape. Me gi hio tongaso, songo ti mbi na Jéhovah akomanse ti woko. Use ni, Papa na Mama atara ti sara kue ti tene mbi zia lege ti vorongo Jéhovah.
MUNGO MABOKO NGA NA KPALE SO MBI WARA
Na Da ti Royaume, mbi wara aita mingi so asewa ti ala akanga lege na ala. Ala dë bê ti mbi so Jéhovah ayeke mû maboko na mbi (Mat. 10:34-37). Ala fa na mbi so tongana mbi ngbâ be-ta-zo na Jéhovah, afami ti mbi alingbi ti manda ye na ndo ti lo. Tongaso, mbi zia lani bê ti mbi kue na Jéhovah, na mbi yeke sambela lo lakue.
Mbi wara kangango lege nde nde na yâ ti sewa ti mbi. Mama avoro yanga na mbi ti zia lege ti étude ni nga lo fa na mbi ndani so lo ye ti tene mbi zia ni. Mingi ni, mbi zi yanga ape. Tongana mbi tene mbeni tënë, e na Mama e yeke papa ka ndali ti so zo oko oko aye ti fa so lo la lo yeke na raison. Ge so, mbi bâ so tongana mbi ne atënë ti bê ti Mama nga na aye so lo mä na bê na ni, kpale ni alingbi ti kaï. Babâ na mama ti mbi amû na mbi lani kua mingi ti sara tongaso si mbi lingbi ti ngbâ na yanga-da. Na ambeni ngoi, ala tomba mbi na da wala ala gbanzi mbi na kobe.
Mama ahunda na ambeni zo ti mû maboko na lo ti sara si mbi yeda na tënë ti lo ni. Lo sara tënë ni na zo so ayeke fa mbeti na mbi, me lo zi ti lo yanga dä ape. Lo gue na mbi na kota zo ti place ti kua ti lo ti tene lo sara si mbi yeda so abungbi ti vorongo kue ayeke ye oko ape. Na yanga-da, Mama ayeke iri afami nde nde na téléphone na lo sara tënë na ala na toto ti mû maboko na lo. Ye so asara mbi nzoni ape, me na bungbi a-ancien ayeke dë bê ti mbi na ala wa mbi ti pensé na azo so Mama ayeke fa tënë na ala sân ti tene lo hinga.
Babâ na mama ti mbi aye lani ti tene mbi gue na dasendagi tongaso si mbi lingbi ti wara mbeni nzoni kua ti nginza. E kue lani ngonzo ayeke sara e na e lingbi lani ti sara lisoro na ndo ni nzoni ape. Tongaso, mbi sara gbâ ti lettre na ala, mbi fa na ala ye so mbi ye ti sara. Ngonzo asara Papa ngangu, na lo tene: “Tongana mo pensé so mo peut ti wara kua, wara ni kekereke tongaso ape mbi yeke tomba mo.” Mbi zia tënë ni na Jéhovah na yâ ti sambela. Na ndade ni, na ngoi so mbi yeke fa tënë mbi tingbi na ambeni ita-wali use so ala lango nde nde, ala hunda na mbi ti bata amolenge ti ala. A nzere lani na Papa ape na lo ke ti sara tënë na mbi, na lo sara sanka ti mbi. Mama atene so tongana mbi ga mbeni sioni zo ayeke nzoni ahon ti ga Témoin ti Jéhovah.
Jéhovah amû maboko na mbi ti zia li ti mbi kpô nga ti bâ ye so mbi lingbi ti sara
Na ambeni ngoi mbi hinga ape wala Jéhovah ayeda ti tene mbi dö sese na babâ na mama ti mbi tongaso. Mbi sambela Jéhovah mingi nga mbi gbu li ti mbi na ndo ti aversê ti Bible so asara tënë ti ndoye ti Jéhovah, ye so amû maboko na mbi ti duti na nzoni bango ndo na ndo ti kangango lege, nga mbi hinga so babâ na mama ti mbi akanga lege na mbi ndali ti so ala ye ti tene sioni asi na mbi ape. Jéhovah amû maboko na mbi ti zia li ti mbi kpô nga ti bâ ye so mbi lingbi ti sara. Nga, so mbi fa tënë mingi asara si mbi ye fango tënë ni mingi. Na mbi zia na gbele mbi ti mû kua ti pionnier.
KUA TI PIONNIER
So ambeni ita-wali ahinga so mbi ye ti mû kua ti pionnier, ala wa mbi ti ku juska bê ti babâ na mama ti mbi adë si. Mbi sambela Jéhovah ti mû na mbi ndara, mbi gi nda ti ye, mbi gbu li ti mbi na ndo ti ndani so mbi ye ti mû kua ni, nga mbi sara tënë ni na aita so akpengba na lege ti yingo. Mbi tene na bê ti mbi so mbi ye ti zia ngia na bê ti Jéhovah. Nga, même tongana mbi kiri na kua ti pionnier ni na peko ayeke changé bango ndo ti babâ na mama ti mbi ape.
Mbi komanse ti sara kua ti pionnier na ndangba ngu ti ekole ti mbi na Lycée. Na ngoi so mbi sara kua ti pionnier kete, mbi zia na gbele mbi ti fa tënë na ndo so bezoin ayeke dä mingi. Me babâ na mama ti mbi aye lani ti tene mbi zia ala ape. Tongaso, mbi ku lani juska mbi wara ngu 20 si. Ti tene bê ti Mama ason ape, mbi hunda na filiale ti tokua mbi ti fa tënë na mbongo ti Japon na ndo so afami ti e ayeke dä.
Na yâ ti kua ti fango tënë, a nzere na mbi mingi so mingi ti azo so mbi manda Bible na ala awara batême. Mbi manda lani Anglais ti mû maboko na mbi ti sara kua ti mbi ni mingi. Apionnier spécial use ayeke lani na yâ ti congrégation so mbi yeke dä. Mbi bâ so tere ti ala anzere mingi ti mû maboko na ambeni zo nga ala yapu na yâ ti kua ti ala. Mbi nga mbi ye ti ga pionnier spécial. Na ngoi ni so, fani use tere ti Mama ason ngangu. Fani use kue mbi kiri kâ ti mû maboko na lo. Na ye so ahon gbungo li ti lo na bango ndo ti lo achangé kete.
JÉHOVAH AIRI TËNË NZONI MINGI NA NDO TI MBI
Ngu mbasambala na pekoni, Atsushi mbeni oko ti apionnier spécial so mbi sara tënë ti ala fade atokua na mbi lettre. Lo tene lo ye ti sara mariage na lo ye ti hinga pensé ti mbi nga na tënë ti bê ti mbi na mbage ti lo. Mbi sara nzara ti lo lâ oko ape, mbi pensé nga ape so lo sara nzara ti mbi. Nze oko na pekoni, mbi tene na lo so mbi ye ti tene e hinga tere nzoni si. E ga ti bâ so mingi ti aye so e ye ague oko, e kue e ye ti ngbâ ti sara kua ti ngoi kue na e yeke nduru ti sara kua kue so a mû na e. Na nda ni, mbi na lo e sara mariage. A nzere na mbi lani mingi ti bâ so Mama, Papa nga na gbâ ti afami aga lani na matanga ti mariage ti e.
Kete na peko ti so e sara kua ti pionnier permanent, Atsushi aga adjoint ti surveillant ti circonscription. Kete na pekoni e kiri e wara mbeni tënë nzoni ni. E ga surveillant ti circonscription. Na peko ti so e hunzi ti sara vizite ti acongrégation kue aita ti filiale atéléphoné na e. Ala hunda e ti hinga wala e ye ti sara kua ti surveillant ti circonscription na kodoro ti Népal.
Mbi yeke gi bê ti mbi lani na ndo ti ye so babâ na mama ti mbi ayeke tene tongana ala mä so mbi yeke gue na mbeni yongoro ndo. Tongaso, mbi iri ala na téléphone. Papa atene na mbi atene: “Mo yeke gue na mbeni pendere kodoro.” Yenga oko kozo, mbeni kamarade ti lo amû na lo mbeni mbeti so asara tënë na ndo ti Népal, na Papa ayeke pensé lani so Népal ayeke mbeni pendere ndo ti tene zo ague abâ ni.
A nzere na e lani mingi ti sara kua na aita ti Népal so aye azo mingi, e kiri e wara tënë nzoni. A hunda na e ti sara kua ti e juska na Bangladesh, mbeni kodoro so ayeke nduru na e me so aye ti kâ ayeke nde mingi. E yeke lani na aye nde nde ti sara na yâ ti kua ti fango tënë. Ngu oku na pekoni, a kiri na e na Japon, ndo so e yeke sara kua ti e ti circonscription dä fadeso.
Mbi manda aye mingi na ndo ti Jéhovah na ngoi so mbi sara kua ti fango tënë na Japon, Népal nga na Bangladesh. Sarango ye ti azo ti yâ ti akodoro so ayeke nde nde. Na zo oko oko ayeke na asarango ye ti lo. Mbi bâ tongana nyen Jéhovah ayeke bâ ndo na ndo ti zo oko oko, lo bâ ye so ala sara na nene ni, lo mû maboko na ala nga lo iri tënë nzoni na ndo ti ala.
Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti mbi, lo mû lege na mbi ti hinga lo, ti sara kua ti lo nga lo mû na mbi mbeni nzoni koli. Jéhovah amû maboko na mbi ti mû anzoni desizion, fadeso mbi yeke na nzoni songo na lo nga na afami ti mbi. Merci na Jéhovah, mbi na Mama e kiri e ga anzoni kamarade. Merci mingi so fadeso mbi yeke na siriri na Jéhovah nga na mama ti mbi.


text:
CHAPITRE 73
Mbeni zo ti Samarie afa so lo ye mba ti lo
NYEN LA ZO ALINGBI TI SARA TI WARA FINI TI LAKUE LAKUE?
MBENI ZO TI SAMARIE ASARA NZONI BÊ NA MBENI ZO
Na ngoi so Jésus angbâ na ndo so ayeke nduru na Jérusalem, aJuif nde nde aga na mbage ti lo. Ambeni aga ti mä atënë ti lo, me ambeni aga ti tara lo. Mbeni oko ti ala, so ahinga Ndia mingi, aga na lo hunda Jésus, lo tene: “Maître, nyen la a lingbi mbi sara ti wara fini ti lakue lakue?”—Luc 10:25.
Jésus abâ so a yeke senge hundango ndo la koli ni ahunda so ape. Peut-être, lo ye ti tene Jésus akiri tënë na hunda ti lo ni na mbeni lege so ayeke son ande bê ti aJuif. Jésus ahinga nga so, koli ni ayeke na kiringo tënë ti lo wani awe. Tongaso, na ndara, lo kiri tënë na mbeni lege so apusu koli ni ti sigi na ye so ayeke na yâ ti li ti lo.
Jésus ahunda lo atene: “Ndia atene nyen? Mo mä yâ ni tongana nyen?” Koli so ahinga Ndia ti Nzapa, ni la lo sara kua na ni na yâ ti kiringo tënë ti lo. Lo sara kua na Deutéronome 6:5 nga na Lévitique 19:18. Lo tene: “‘Mo ndoye Jéhovah Nzapa ti mo na bê ti mo kue, na âme ti mo kue, na ngangu ti mo kue nga na bibe ti mo kue,’ nga ‘mo ye mba ti mo tongana ti so mo ye tere ti mo wani.’” (Luc 10:26, 27). Eskê kiringo tënë ti lo ni ayeke na lege ni?
Jésus atene na koli ni atene: “Mo kiri tënë na lege ni. ‘Ngbâ ti sara tongaso na mo yeke wara fini.’” Me, lisoro ni angbâ gi ge ahunzi ape. Koli ni aye gi mbeni kiringo tënë nduru tongaso ape; lo ye “ti fa so lo yeke zo ti mbilimbili,” na ti tene Jésus afa so bango ndo ti lo ni ayeke na lege ni. Lo ye nga ti fa so lo yeke sara ye na lege ni na tere ti amba ti lo. Tongaso, lo hunda Jésus, lo tene: “Zo wa si ayeke biani mba ti mbi ni?” (Luc 10:28, 29). Yâ ti kete hundango ndo ti lo so alï mingi. Ngbanga ti nyen e tene tongaso?
A-Juif atene so ‘amba ti ala’ ayeke gi azo so ayeke sara ye ague oko na angobo ti ala legeoko tongana ti so, na bango ni, Lévitique 19:18 afa ni. Ni la, mbeni Juif apeut ti tene so “ndia amû lege pëpe” na lo ti sara songo na mbeni zo so ayeke Juif ape (Kusala 10:28). Tongaso, koli so, na peut-être ambeni disciple ti Jésus wani, abâ tere ti ala tongana azo ti mbilimbili tongana ala sara ye na nzoni bê na mbage ti amba ti ala aJuif. Me, ala peut ti sara mbana na mbeni zo so ayeke Juif ape senge; ti ala, lo yeke biani ‘mba ti ala’ ape.
Jésus ayeke sara tongana nyen ti changé mara ti bango ndo ni so, sân ti son bê ti koli ni nga na aJuif ni? Lo sara ni na mungo mbeni tapande. Lo tene: “Mbeni koli alondo na Jérusalem, lo yeke descend ti gue na Jéricho. Lo tï na maboko ti azo ti nzi, ala mû ye kue na tere ti lo na ala pika lo sioni sioni. Tongana ala zia lo ala hon, lo yeke nduru na kuâ. Mbeni prêtre nga ayeke descend na lege so. Tongana lo bâ koli ni, lo hon na mbage ti lege ni. Mbeni Lévite nga ayeke hon na lege ni so. Tongana lo si na ndo ni so na lo bâ koli ni, lo hon na mbage ti lege ni. Me, mbeni zo ti Samarie so ayeke hon na lege ni asi na ndo ti lo, tongana lo bâ koli ni, mawa ti lo asara lo.”—Luc 10:30-33.
Koli so Jésus angbâ ti sara tënë na lo so adoit ti hinga so mingi ti aprêtre na aLévite, so ayeke sara kua na temple, ayeke lango na kodro ti Jéricho. Ti londo na temple ti kiri, a lingbi ala tambela akilomètre 23 tongaso. Lege ni so ayeke sioni mingi, na azo ti nzi amanke tere ti lege ni ape. Tongana mbeni prêtre nga na mbeni Lévite awara mbeni mba ti ala Juif na yâ ti mbeni kpale na ndo ni so, ala doit ti aidé lo ape? Me, na yâ ti mbaï ni so, Jésus afa so ala sara ni ape. Me, zo so asara ni ayeke mbeni oko ti azo ti Samarie, azo so aJuif aye ka tënë ti ala ape.—Jean 8:48.
Zo ti Samarie so a-aidé Juif so tongana nyen? Jésus atene: “Lo ga na tere ti koli ni, lo tuku mafuta na vin na lê ti akä ti lo na lo kanga ni. Na pekoni, lo zia lo na ndo ti kororo ti lo, lo gue na lo na mbeni da so agene ayeke futa ti lango dä na lo bâ lege ti lo. Na ndade ni, lo sigi na denier use, lo mû na zo ti batango da ni, na lo tene: ‘Mo bâ lege ti koli so; aye kue so mo futa na ndo ni, mbi yeke kiri na ni na mo tongana mbi kiri ge.’”—Luc 10:34, 35.
Na peko ti tapande ni, Jésus, so ayeke Kota Wafango ye, ahunda mbeni tënë so apusu koli ni ti fa bango ndo ti lo. Jésus atene: “Ti mo, na popo ti azo ota so, zo wa la aye mba ti lo zo so atï na maboko ti azo ti nzi so?” Peut-être, koli ni aye ape ti tene tënë “zo ti Samarie” asigi na yanga ti lo, tongaso lo kiri tënë, lo tene: “Lo so asara nzoni bê na koli ni.” Na pekoni, Jésus afa ye ti manda na lege ti tapande so na ngoi so lo tene: “Gue, na mo kue mo sara tongaso.”—Luc 10:36, 37.
So pendere kode ti fango ye! Tongana Jésus atene fade droit na koli ni atene so azo so ayeke aJuif ape ayeke nga amba ti lo, ka koli ni nga na ambeni Juif, so ayeke mä lani Jésus, ayeke yeda fade na ni? A yeke duti fade ngangu. Me, kiringo tënë na hunda so atene “Zo wa si ayeke biani mba ti mbi ni?” asigi polele na lê ti azo ni, na ngoi so Jésus asara kua na mbeni tapande so akpengba ape, nga na mbeni ye so azo so ayeke mä lani lo ahinga ni. Tâ zo so afa so lo ye mba ti lo ayeke zo so afa tâ ndoye nga na nzoni bê na mbage ti zo ni tongana ti so Bible ahunda na e ti sara.


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) Août 2014
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti yenga ti 29 septembre ti si na yenga ti 26 octobre ngu 2014.
Ala yeke wara “kobe ti ala na ngoi ni so alingbi”?
A lingbi zo ayeke na aye kue so ngbâa be-ta-zo asigigi na ni si lo ngbâ ti kpengba na lege ti yingo?
Kua so awali ayeke sara na yâ ti ye so Jéhovah aleke ti sara ayeke so wa?
Bâ ye so kengo yanga ti Nzapa aga na ni na ndo ti akoli nga na awali. Bâ aye so asi ândö na ambeni wali so ayeke be-ta-zo. Bâ nga tongana nyen la laso awali so ayeke aChrétien ayeke mû maboko na kua ti Nzapa.
Sara kua na Mbeti ti Nzapa: A yeke na fini!
A-Témoin ti Jéhovah kue aye ti fa tënë nzoni. Bâ ambeni nzoni lege ti sara kua nzoni na Bible nga na atract ti sara lisoro na azo.
Jéhovah ayeke ga nduru na e tongana nyen?
A lingbi e duti na kpengba songo na Jéhovah. Bâ tongana nyen la sandaga ti Jésus nga na Bible afa so Jéhovah agboto e na mbage ti lo.
Mä go ti Jéhovah na ndo kue so mo yeke dä
Bâ tongana nyen la a yeke kota ye ti tene e mä go ti Jéhovah nga e sara lisoro na lo. Article so ayeke mû maboko na e ti bâ ye so e lingbi ti sara ti tene e zia pëpe si Satan nga na anzara ti bê ti e so ayeke pusu e ti sara siokpari asara si e mä Jéhovah nzoni ape.
‘Kiri na mo kpengba aita ti mo’
Tongana mbeni ita ayeke kozo ancien me lo yeke ancien mbeni ape, lo lingbi ti kiri ti ‘gi kusala ti zo ti bango ndo na ndo ti congrégation’?
Atënë so azo ahunda
Na ngoi so Jésus atene so azo so a yeke zingo ala na kuâ “ayeke sara mariage pëpe nga awali ni ayeke sara mariage pëpe”, lo yeke sara lani tënë ti azo so a yeke zingo ala na kuâ ti wara fini na ndo ti sese?
SANGO NA NDÖ TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
“Eurêka Drame” amû maboko na azo mingi ti wara tâ tënë so ayeke na yâ ti Bible
Même sân courant, a lingbi lani ti fa kete mbage ti film ti ‘Photo-Drame de la Création’ so na ando so ayo mingi.


text: Lo ye ke Imad Zouhayr Hafiz,adoulo na sesse ti Medine na ngou 1382h ,lo wara kota mbeti ti doctora na ndo fango ndati koran na dassendagui ti medine na ngou 1412h,lo yeke imam ti kota danzapa ti manaraten na vaka ti ambariya ,nga na danzapa ti gouba na Medine ,loyeke nga wayinda ti groupema ti azo ti nzoni be tenti mandango koran na Medine, lo yeke ba nga ndo na ndo koussala ti moungo nengo na Koran,loyeke nga oko ti azo so ayeke na ya boumbi ti awafango mbeti na dassendagui ti Medine na ndokwa ti Koran, loyeke nga wayinda ti ndokwa ti agbuku na dassendagui ti medine, asoro lo ti samdela na azo na bi ti nze ti ramadan 1432h na kota danzapa ti watokwa ti lo so ayeke na Medine


text:
Ursula Müller
Telefon
Eva Eiderbrant
Jugendgottesdienst
Augusto Giacometti
Künstlers
Cyrille Vigneron
Richemont
Ulf Thiele
Ich
Jürgen Pfister
für
Luciana Tonazzi
Luciana
Autumn Festival
Piazza
Jésus Buffa | Maryam Jésus | Jésus Martinez | Mathieu Jésus | Timothée Jésus | François Jésus | Jésus Salgado | Jésus Guerra | Jean Jésus | Mathieu Jésus | Marie Jésus Amrita | Marie Jésus AMRITA | Jésus Martinez | Vazquez (-Pardo) Jésus | Jésus Martinez | Mathieu Jésus | Lucas Jésus | Jésus Buffa | Miguel Jésus | Jésus Salgado | Jésus Salgado | Jésus Salgado | Maria Jésus | Jésus Salgado |
next records > Jésus...


text:
Ngbanga ti nyen la azo ayeke kui?
Kiringo tënë ti Bible
A yeke na lege ni ti hunda terê ti e ngbanga ti nyen la azo ayeke kui, mbilimbili tongana mbeni zo ti e so e ye lo mingi akui. Bible atene: “Siokpari ayeke kî so akpo zo na kuâ.”—1 aCorinthien 15:56.
Ngbanga ti nyen la azo kue asara siokpari nga ala yeke kui?
Adam na Ève, so ayeke kozo koli na kozo wali, akui ndali ti so ala ke yanga ti Nzapa (Genèse 3:17-19). Ye ti peko ti kengo yanga ti ala ni ayeke kuâ, ndali ti so Nzapa la ayeke zo so ‘amû fini na aye kue.’—Psaume 36:9; Genèse 2:17.
Adam amû siokpari ni so na amolenge ti lo kue. Bible atene: “Na lege ti zo oko siokpari alï na yâ ti dunia so, na lege ti siokpari kuâ aga, tongaso kuâ amû azo kue ngbanga ti so ala kue asara fade siokpari.” (aRomain 5:12). Azo kue akui ndali ti so ala kue asara siokpari.—aRomain 3:23.
Tongana nyen la a yeke zi ande kuâ biani biani?
Nzapa amû zendo so na mbeni ngoi ande “lo yeke mene ande kuâ biaku biaku.” (Ésaïe 25:8). Ti zi kuâ, alingbi lo zi ye so ayeke sara si azo akui, so ti tene siokpari. Nzapa ayeke sara ande ye ni so na lege ti Jésus Christ, lo so “azi siokpari ti dunia so.”—Jean 1:29; 1 Jean 1:7.


text:
Bia ti David.23 Jéhovah ayeke Berger ti mbi.+Ye oko ayeke manke mbi pëpe.+2 Lo sara si mbi lango na ando so pere ayeke dä mingi;Lo gue na mbi na ando so ngu ayeke dä nzoni* si mbi wu terê ti mbi.+3 Lo dë bê ti mbi.*+Lo gue na mbi na ndö ti alege* ti mbilimbili ndali ti iri ti lo.+4 Atâa so mbi tambela na yâ ti popo-hoto so avuko pitipiti,+mbi sara mbeto ti ye ti sioni pëpe,+ndali ti so mo yeke na terê ti mbi;+keke ti mo nga na saworo ti mo asara si mbi gi bê ti mbi pëpe.*5 Mo leke table na devant ti mbi na lê ti awato ti mbi.+Mo tuku mafuta na li ti mbi+ ti tene li ti mbi adë;*kopo ti mbi asi nzoni.+6 Biani, nzoni bê ti mo na tâ ndoye ti mo ayeke mû peko ti mbi na yâ ti gigi ti mbi kue;+na mbi yeke duti na yâ ti da ti Jéhovah na yâ ti gigi ti mbi kue.+
Kete tënë
^ A lingbi nga ti tene “na terê ti angu so ayeke kpô.”


text:
Wara ye ti nzoni mingi na lege ti aye so Jéhovah amû na e
“Mbi yeke [Jéhovah] Nzapa ti mo, Lo so awa mo si mo ga nzoni.”—ÉS. 48:17.
ABIA: 117, 114
1, 2. (a) A-Témoin ti Jéhovah abâ Bible tongana nyen? (b) Ti mo, mbage ti Bible wa la mo ye ni mingi?
A-TÉMOIN TI JÉHOVAH aye Bible mingi. E yeke wara na yâ ni anzoni wango so adë bê ti e nga amû na e beku (aRom. 15:4). E bâ Bible pëpe tongana mbeni mbeti so azo la asara ni na ndara ti ala, me e bâ ni “tongana tënë ti Nzapa, na a yeke tënë ti lo biani”.—1 aThes. 2:13.
2 Kite ayeke dä ape so zo oko oko ayeke na ambage ti Bible so lo ye ni mingi. Ambeni aye ti ala aÉvangile ndali ti so afa apendere sarango ye ti Jéhovah tongana ti so asigigi lani na yâ ti asarango ye ti Molenge ti lo (Jean 14:9). Ambeni aye ti ala mingi ambage ti Bible so andu aprophétie, tongana Apocalypse so afa “aye so a ga nduru ti si awe.” (Apoc. 1:1). Zo wa la na popo ti e awara dengo pëpe tongana lo diko Psaume? Zo wa la awara anzoni ye pëpe na lege ti anzoni wango so ayeke na yâ ti mbeti ti aProverbe? Bible ayeke biani mbeti so a sara ni ndali ti azo kue.
3, 4. (a) E bâ ambeti ti e tongana nyen? (b) Ambeti wa la e yeke na ni so a sigigi na ni gi ndali ti ambeni zo?
3 So e ye Bible mingi, a sara si e ye nga mingi ambeti ti e so azi nda ti Bible ni. Na tapande, e ye mingi akobe ti yingo so e yeke wara na lege ti abuku, abrochure, apériodique nga na ambeni mbeti ti e. E hinga so aye so Jéhovah amû na e so amû maboko na e ti ngbâ nduru na lo nga ti “duti nzoni na yâ ti mabe”.—Tite 2:2.
4 Na ndo ti ambeti so a sigigi na ni ndali ti aTémoin ti Jéhovah kue, e yeke na ambeti so asara tënë na ndo ti Bible so a sigigi na ni gi ndali ti ambeni zo. A sigigi na ambeni ti mû maboko na amaseka; ambeni ayeke ti mû maboko na ababâ na amama. A sigigi na mingi ti ambeti so a-imprimé ni wala so a zia na ndo ti site ti e ndali ti azo so ayeke aTémoin ape. Gbâ ti aye so kue adabe ti e so Jéhovah asara ye alingbi na zendo so lo mû ti ‘sara pumba teti azo kue, pumba ti ye ti mafuta’.—És. 25:6.
5. Nyen la e hinga na bê ti e kue so Jéhovah abâ ni na nene ni?
5 Biani, mingi ti e aye ti wara ngoi mingi ti diko Bible nga na ambeti so asara tënë na ndo ti Bible. E hinga na bê ti e kue so Jéhovah ayeke bâ na nene ni angangu so e yeke sara ti ‘sara kusala nzoni na ngoi’ ti e ti diko Bible lakue nga ti manda ye e wani (aÉph. 5:15, 16). Ti tâ tënë ni, angoi so e yeke mû ti diko na ambeti kue so e yeke na ni alingbi ti duti nde nde. Me a lingbi e sara hange na mbeni kpale. Kpale wa?
6. Nyen la alingbi ti sara si e wara pëpe aye ti nzoni na lege ti aye so Jéhovah amû na e na lege ti yingo?
6 Tongana e sara hange ape, e peut ti pensé so ambeni ye so Jéhovah amû na e na lege ti yingo abâ ti lo e ape. Na tapande, nyen la ayeke si tongana e bâ so mbeni mbage ti Bible abâ ti lo e ape? Ka tongana e yeke pëpe na popo ti azo so a sigigi na mbeni mbeti ndali ti ala? E yeke diko atënë ti yâ ni gi na loro loro? E yeke diko ni ape? Tongana e sara tongaso, andâ e wani e ke mbeni ye so alingbi ti mû maboko na e mingi. Tongana nyen la e lingbi ti tï pëpe na yâ ti kpale so? A lingbi zo oko oko agirisa pëpe so akobe ti yingo so e yeke wara alondo na Nzapa. Na lege ti prophète Ésaïe, lo tene: “Mbi yeke [Jéhovah] Nzapa ti mo, Lo so awa mo si mo ga nzoni.” (És. 48:17). Na yâ ti article so, e yeke bâ awango ota so ayeke mû maboko na e ti wara ye ti nzoni na lege ti ambage ti Bible kue nga na ambeti nde nde so a yeke sigigi na ni.
AWANGO SO AYEKE MÛ MABOKO NA E TI WARA AYE TI NZONI NA DIKONGO BIBLE
7. Ngbanga ti nyen a lingbi e diko Bible na nzoni bibe?
7 Diko Bible na nzoni bibe. Bible atene polele so “atënë kue ti yâ ti Mbeti ti Nzapa, a sara ni na mbeti na gbe ti yingo ti Nzapa, na a yeke nzoni”. (2 Tim. 3:16). Tâ tënë, a sara ambeni mbage ti Bible lani gi ndali ti zo oko wala ndali mbeni groupe ti azo. Ndani la a lingbi e diko ni na nzoni bibe. Mbeni ita-koli atene: “Na ngoi so mbi yeke diko Bible, mbi yeke dabe ti mbi so a lingbi ti wara gbâ ti aye ti manda na yâ ti mbeni mbaï oko. So mbi hinga tongaso apusu mbi ti gi ambeni ye ti manda so ayeke polele ape.” Kozo si e diko Bible, a yeke nzoni e sambela Jéhovah ti leke bibe ti e nga ti mû na e ndara si e hinga aye so lo ye ti tene e manda.—Esdras 7:10; Diko Jacques 1:5.
8, 9. (a) Na ngoi so e yeke diko Bible, atënë wa la e lingbi ti hunda tere ti e na ni? (b) Aye so a hunda na a-ancien afa na e nyen na ndo ti Jéhovah?
8 Hunda atënë. Na ngoi so mo diko mbeni versê ti Bible, luti kete nga hunda tere ti mo na atënë so: ‘Ye so afa na mbi nyen na ndo ti Jéhovah? Tongana nyen la mbi lingbi ti sara ye alingbi na tënë so na yâ ti gigi ti mbi? Tongana nyen la mbi lingbi ti sara kua na ni ti mû maboko na ambeni zo?’ Tongana e gbu li ti e na ndo ti ahundango ndo tongaso, e yeke wara biani aye ti nzoni mingi na ngoi ti dikongo Bible ti e. Na tapande, gbu li na ndo ti versê so afa aye so a hunda na a-ancien ti sara. (Diko 1 Timothée 3:2-7.) So mingi ti e ayeke a-ancien ape, e lingbi kozo ti pensé so atënë ni abâ e ape. Me tongana e gbu li na ndo ti akiringo tënë na ahundango ndo so, e yeke bâ so e kue e lingbi biani ti wara ye ti nzoni na alege mingi tongana e sara ye alingbi na atënë ti yâ ti versê ni.
9 “Ye so afa na mbi nyen na ndo ti Jéhovah?” So Jéhovah amû na e molongo ti aye so a hunda na a-ancien so, lo fa so kua ti ancien ayeke kota kua mingi. Lo ye ti tene ala zia nzoni tapande. Nga, ala yeke kiri tënë na lo alingbi na lege so ala yeke sara na ye na mbage ti congrégation “so lo vo na mênë ti Molenge ti lo wani.” (Kus. 20:28). Jéhovah aye ti tene a-ancien so lo zia na ndo ti e abata e si e duti nzoni (És. 32:1, 2). Na lege ti atënë so, aye so Bible ahunda na a-ancien so afa na e tongana nyen la Jéhovah ayeke bâ lege ti e.
10, 11. (a) Tongana e diko aye so a hunda na a-ancien, tongana nyen la e wani e lingbi ti sara ye alingbi na ni na yâ ti gigi ti e? (b) Tongana nyen la e lingbi ti sara kua na aye so a hunda na ala so ti mû maboko na ambeni zo?
10 “Tongana nyen la mbi lingbi ti sara ye alingbi na tënë so na yâ ti gigi ti mbi?” A lingbi mbeni ita so ayeke ancien agbu li ti lo ngoi na ngoi na ndo ti aye so a hunda na a-ancien, ti bâ ambeni ye wa la lo lingbi ti sara achangement dä ahon ti kozo. A lingbi mbeni ita-koli so ayeke gi “kusala ti zo ti bango ndo na ndo ti congrégation” asara ngangu ti sara ye alingbi na aye so a hunda so kue (1 Tim. 3:1). Me ti tâ tënë ni, Chrétien oko oko alingbi ti sara ye alingbi na aye so afa na yâ ti aversê so, ndali ti so mingi ti aye ni so a yeke aye so Jéhovah ahunda na e kue ti sara ni. Na tapande, Jéhovah aye ti tene aChrétien kue asara ye na lege ni nga ala bata bibe ti ala nzoni (aPhil. 4:5; 1 Pi. 4:7). Tongana a-ancien afa so ala yeke “atapande ndali ti angasangbaga ni,” e lingbi ti manda ye na lege ti ala nga ti “mû tapande ti mabe ti ala.”—1 Pi. 5:3; aHéb. 13:7.
11 “Tongana nyen la mbi lingbi ti sara kua na ni ti mû maboko na ambeni zo?” E lingbi ti fa na azo so aye tâ tënë nga na ala so e yeke manda Bible na ala aye so Bible ahunda na a-ancien ti sara ti mû maboko na ala ti bâ kangbi so ayeke na popo ti a-ancien ti congrégation nga na akota zo ti a-eglize so atene ala yeke aChrétien. Nga, tongana e diko aye ni so, e lingbi ti dabe ti e na ngangu kua so a-ancien ti congrégation ti e wani ayeke sara ndali ti e. Tongana e gbu li ti e ti bâ tongana nyen la ala yeke sara akua mingi, e yeke “ne azo so ayeke sara kua ngangu” na popo ti e (1 aThes. 5:12). Tongana e ngbâ ti ne azo so ayeke bâ ndo na ndo ti e so na bê ti kue, e yeke sara si ala wara ngia mingi.—aHéb. 13:17.
12, 13. (a) Tongana e sara kua na aye so e yeke na ni, mara ti recherche wa la e lingbi ti sara? (b) Tapande wa la afa so ti hinga ye na ndo ti aye so asi ândö alingbi ti fa na e ambeni ye so e hinga ni polele hio ape?
12 Sara recherche. Tongana e sara kua na aye so e yeke na ni, e lingbi ti wara akiringo tënë na ahunda so:
Zo wa la asû mbage ti Bible so?
Lo sû ni na ndo wa nga lawa?
Akota ye wa la apassé na ngoi so a sû mbage ti Bible so?
Tongana e wara akiringo tënë na ahunda tongaso, a yeke mû maboko na e ti bâ ambeni ye so e hinga ni polele hio ape.
13 Na tapande, Ézéchiel 14:13, 14 atene: “Tongana mbeni sese asara siokpari ti ke Mbi na lege ti kengo-ndia, na Mbi ye tïtî Mbi na ndo ni, Mbi gbanzi kobe na sese ni so, Mbi to boma na ndo ni, na Mbi lungula zo na nyama na yâ sese ni so, même tongana azo ota so, Noé, Daniel, na Job, ayeke na yâ ni, ala lingbi bata gi fini ti ala mveni na lege ti mbilimbili ti ala, Seigneur L’Éternel atene.” Tongana e sara mbeni recherche, e yeke bâ so a sû mbage ti versê ti Ézéchiel so na ngu 612 tongaso kozo na Christ. Na ngoi ni so, Noé na Job akui asara angu ngbangbo mingi awe, me Jéhovah angbâ ti dabe na dutingo be-ta-zo ti ala. Me Daniel angbâ ti lo na fini lani. Peut-être lo ga nduru ti wara ngu bale-use awe wala lo hon ni kete na ngoi so Jéhovah atene so lo yeke zo ti mbilimbili tongana Noé nga na Job. Nyen la e manda ge? Jéhovah ayeke bâ awakua ti lo so ayeke be-ta-zo nga lo bâ ala na nene ni même ala so ayeke amaseka.—Ps. 148:12-14.
WARA YE TI NZONI NA LEGE TI AMBETI TI E KUE
14. Tongana nyen la ambeti so a sigigi na ni ndali ti amaseka amû maboko na ala? Tongana nyen la ambeni zo nga alingbi ti wara aye ti nzoni dä? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
14 Tongana ti so mandango ambage ti Bible kue ayeke ga na e aye ti nzoni, e lingbi nga ti wara aye ti nzoni na lege ti ambeti nde nde so e yeke na ni. Bâ ambeni tapande. Ambeti so a sigigi na ni ndali ti amaseka. Na yâ ti angu so ahon ade ti ninga ape, a sigigi na mingi ti ambeti ti e ndali ti amaseka. [1] Ambeni ayeke ti mû maboko na ala ti hon ndo ti akpale so ala yeke wara na ekole wala akpale so ala yeke wara tongana ala komanse ti ga koli wala wali. Tongana nyen la e kue e lingbi ti wara aye ti nzoni na dikongo ambeti so? Tongana e diko ni, a yeke dabe ti e na akpale so amaseka ti e so ayeke be-ta-zo ayeke wara ka ni. Na nda ni, e yeke hinga tongana nyen ti mû maboko na ala nga ti kpengba ala.
15. Ngbanga ti nyen a lingbi aChrétien so aga koli wala wali awe adiko ambeti so asigigi na ni ndali ti amaseka?
15 Mingi ti akpale so amaseka ayeke wara, so a sara tënë ni na yâ ti ambeti so, abâ gi ala oko ape. E kue e yeke na bezoin ti fa tënë ti mabe ti e na azo, ti hon ndo ti asioni bibe ti e, ti zia pëpe si amba ti e apusu e ti sara sioni ye, ti kpe asioni kamarade nga na asioni ngia. A sara tënë na ndo ti aye so nga na ambeni nde na yâ ti ambeti so asigigi na ni ndali ti amaseka. Achrétien so aga koli wala wali awe alingbi ti bâ so ala yeke kiri na tere ti ala na peko tongana ala diko ambeti so a sigigi na ni ndali ti amaseka? Oko ape. Atâa so a sara mbeti ni ndali ti amaseka, atënë so ayeke na yâ ni alondo na Bible nga e kue e lingbi ti wara aye ti nzoni na lege ti aye so Jéhovah amû na e so.
16. Ambeti ti e ayeke mû nga maboko na amaseka ti sara nyen?
16 Na ndo ti so ambeti ti e ayeke mû maboko na amaseka ti hon ndo ti akpale ti ala, a yeke mû nga maboko na ala ti gue na li ni nga ti ga nduru na Jéhovah. (Diko Zo-ti-fa-tene 12:3, 15.) Ge nga kue, aChrétien so aga koli wala wali awe alingbi ti wara aye ti nzoni dä. Na tapande, na yâ ti Réveillez-vous ! ti avril, ngu 2009, a yeke wara article “Les jeunes s’interrogent . . . Comment trouver du plaisir à lire la Bible?” Na yâ ti article ni, a yeke wara gbâ ti awango nga na mbeni encadré so a lingbi ti fâ ni ti bata ni na yâ ti Bible. Azo so aga koli wala wali awe nga kue awara aye ti nzoni dä? Mbeni wali so ayeke na ngu 24 nga so ayeke na molenge, atene: “A yeke ngangu na mbi lakue ti diko Bible lani. Mbi sara ye alingbi na awango ti article so, mbi sara nga kua nzoni na encadré so a zia dä ti tene e fâ ni so. A nzere na mbi fadeso mingi ti diko Bible. Mbi bâ tongana nyen la ambeti ti yâ ni amä tere nzoni nga ayeke tongana apendere kamba so a kpo na tere ti tere ti sara na mbeni pendere ye. Kozo tere ti mbi anzere na dikongo Bible tongaso ape.”
17, 18. Tongana nyen la e lingbi ti wara aye ti nzoni na lege ti ambeti so a sigigi na ni ndali ti azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah ape? Mû mbeni tapande.
17 Ambeti so a sigigi na ni ndali ti azo so ayeke aTémoin ape. Ngbene ye na ngu 2008, a nzere na e mingi ti manda Tour ti Ba Ndo ti mandango ni, so a sigigi na ni kozo ni kue ndali aTémoin ti Jéhovah. Ka ti ambeti so a sigigi na ni gi ndali ti azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah ape? Tongana e diko ni, e nga kue e lingbi ti wara ye ti nzoni dä? Zia e bâ mbeni ye. Tara ti bâ so mbeni lâ, na mbeni bungbi ti dimanche, kozo ti tene a mû diskur, mo bâ so mbeni zo so mo tisa lo aga na Da ti Royaume. Kite ayeke dä ape so tere ti mo ayeke nzere mingi. Na ngoi so diskur ni ayeke hon, mo yeke pensé na ndo ti zo ni. Mo wani mo yeke mä diskur ni mo bâ mo tene mê ti lo la mo yeke mä na ni. Na nda ni, aye so mo mä ni andu bê ti mo nga mo kiri singila mingi ndali ni.
18 Mara ti ye tongaso alingbi nga ti si na e tongana e yeke diko ambeti so a sigigi na ni ndali ti azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah ape. Na tapande, Tour ti Ba Ndo ti fango na tënë ayeke zi nda ti Bible na sarango kua na atënë so azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah ape alingbi ti mä yâ ni. Ti mingi ti a-article so a yeke sigigi na ni na ndo ti jw.org kue ayeke tongaso. A yeke a-article tongana ti so ayeke na yâ ti mbage so atene “Questions Bibliques” nga na “Questions fréquentes”. Tongana e diko atënë so ayeke na yâ ti ambage so, e yeke kiri singila mingi ndali ti atâ tënë so e hinga ni awe. Na ndo ni, e lingbi ti hinga afini lege ti fa nda ti mabe ti e tongana e yeke fa tënë. Legeoko nga, Réveillez-vous ! ayeke kpengba mabe ti e lakue so tâ Nzapa ayeke dä, nga a yeke mû maboko na e ti hinga tongana nyen ti gbu koko ti mabe ti e.—Diko 1 Pierre 3:15.
19. Tongana nyen la e lingbi fa so e kiri singila na Jéhovah ndali ti aye so lo mû na e?
19 A yeke polele so, Jéhovah amû na e gbâ ti aye ti kaï na “bezoin ti aye ti yingo” so e yeke na ni (Mat. 5:3). Zia e ngbâ lakue ti sara kua nzoni na aye so lo yeke mû na e so. Na sarango tongaso, e yeke fa so e kiri singila na Lo so ayeke fa ye na e ndali ti nzoni ti e.—És. 48:17.
^ [1] (paragraphe 14)Na popo ti ambeti so e yeke na Les jeunes s’interrogent — Réponses pratiques, volume 1 et 2, nga na a-article ti “Les jeunes s’interrogent” so a yeke sigigi na ni gi na ndo ti site ti e.


text: 10 Na pekoni, mbi bâ mbeni ngangu ange ni nde so alondo na yayu aga, lo yü mbinda na terê ti lo, na mbeni arc-en-ciel ayeke na ndö ti li ti lo; lê ti lo ayeke tongana lâ,+ na agere ti lo ayeke tongana apilier so akpa wâ.2 Lo gbu na yâ ti maboko ti lo mbeni kete rouleau so a zi yâ ni awe. Lo zia gere ti lo ti koli na ndö ti ngu-ingo na lo zia gere ti lo ti wali na ndö ti sese,3 lo dekongo na kota go mo bâ mo tene mbeni bamara si ayeke dekongo.+ So lo dekongo, abekpa mbasambala+ asara tënë.4 Tongana abekpa mbasambala ni asara tënë awe, mbi ye ti sû tënë ni na mbeti; me mbi mä mbeni go so alondo na yayu+ atene: “Atënë so abekpa mbasambala so atene, kanga ni tongana ti so a kpo nzoroko dä me mo sû ni na mbeti pëpe.”5 Ange so mbi bâ lo fade lo luti na ndö ti ngu-ingo nga na ndö ti sese so, lo yô maboko ti lo ti koli na nduzu,6 lo deba na iri ti lo so ayeke na fini lakue lakue nga kpu na kpu,+ lo so asara yayu na aye so ayeke na yâ ni, sese na aye so ayeke na yâ ni, ngu-ingo na aye so ayeke na yâ ni,+ lo tene: “Tënë ti kungo ni ayeke dä mbeni pëpe.7 Me na alango ti totongo ti trompette ti mbasambala ange ni,+ so aleke terê ti lo ti hûru trompette ti lo,+ tënë so Nzapa ahonde ndani+ so Lo fa ni tongana nzoni tënë na angbâa ti lo aprophète,+ a yeke ga ande tâ tënë biani.”8 Na go so mbi mä ni fade na yayu+ akiri asara tënë na mbi, atene: “Gue, mo mû rouleau so a zi yâ ni awe so, so ange so aluti na ndö ti ngu-ingo nga na ndö ti sese agbu ni na maboko ti lo so.”+9 Mbi gue na terê ti ange ni, mbi tene na lo ti mû na mbi kete rouleau ni so. Ange ni atene na mbi: “Mû ni mo te,+ a yeke sara ande si yâ ti mo ase sengo, me a yeke nzere na yanga ti mo tongana mafuta ti otoro.”10 Mbi mû kete rouleau ni so ayeke na maboko ti ange ni mbi te,+ a nzere na yanga ti mbi tongana mafuta ti otoro,+ me so mbi te ni awe, a sara si yâ ti mbi ase sengo.11 Ala tene na mbi: “Mo doit ti kiri ti fa tënë ti prophétie na ndö ti azo, amara, azo ti yanga ti kodro nde nde nga na agbia mingi.”


text:
YE TI MANDA 95
Ye oko alingbi ti kanga lege na ala ape
Mbeni koli so ayeke tambela ape aduti ti iri ye lakue na yanga ti temple. Mbeni lâ na peko ti midi, lo bâ Pierre nga na Jean so ayeke gue ti lï na yâ ti temple. Lo tene na ala: ‘Pardon, ala mû na mbi mbeni ye ma!’ Pierre atene: ‘Mbi yeke na mbeni ye so ayeke kota mingi ahon nginza ti mû na mo. Na iri ti Jésus, londo mo tambela!’ Pierre angbâ ayô lo na nduzu, na koli ni akomanse ti tambela! Terê ti azo anzere mingi ti bâ miracle so, a sara si gbâ ti azo aga azo so amä na bê.
Me ngonzo asara aprêtre nga na aSadducéen ngangu. Ala gbu abazengele ni, ala gue na ala na devant ti ngbanga, na ala hunda ala, atene: ‘Zo wa la amû na ala ngangu ti sava koli so?’ Pierre atene: ‘Jésus Christ so ala fâ lo so la amû na e ngangu ni so.’ Akota zo ti nzapa ni adekongo, atene: ‘Ala zia lege ti sarango tënë na ndö ti Jésus so!’ Me abazengele ni atene: ‘A lingbi e sara tënë na ndö ti lo. E yeke zia lege ni ape.’
Gï so a zi Pierre na Jean, ala gue ala wara tanga ti adisciple ni na ala fa na ala peko ti ye so apassé so. Ala sambela legeoko, ala hunda Jéhovah, atene: ‘Pardon, aidé e ti duti na mbeto ape tongaso si e ngbâ ti sara kua ti mo.’ Jéhovah amû na ala yingo vulu ti lo, na ala ngbâ ti fa tënë nga ti sava azo. Yeke yeke wungo ti azo so amä na bê ague na li ni. Kota bê asara aSadducéen mingi, a sara si ala gbu abazengele ni na ala bi ala na da ti kanga. Me na bï ni, Jéhovah atokua mbeni ange, lo ga lo zi ayanga ti da ti kanga ni na lo tene na abazengele ni: ‘Ala kiri ague na temple, ala fa tënë kâ.’
Tâ gï na ndade ni, a tene na azo ti Sanhédrin, so ayeke da-ngbanga ti akota zo ti nzapa, a tene: ‘Yanga-da ti kanga ni angbâ na kangango ni, me akoli so ala gbu ala so ayeke dä ape! Ala yeke na yâ ti temple, ala ngbâ ti fa tënë na azo!’ A kiri a gbu abazengele na a gue na ala na devant ti azo ti Sanhédrin. Kota prêtre atene na ala, atene: ‘E tene na ala ti sara tënë na ndö ti Jésus ape?’ Me Pierre akiri tënë, atene: “A lingbi e mä yanga ti Nzapa, lo so lo yeke mokonzi, ahon ti mä azo.”
Ngonzo agbu akota zo ti nzapa ni sioni, a sara si ala ye ti fâ abazengele ni. Me mbeni Farizien so iri ti lo ayeke Gamaliel alondo na lo tene: ‘Ala sara hange! Nzapa adoit ti duti na akoli so. Ala ye biani ti tiri na Nzapa?’ Azo ni amä tënë ti lo ni. Na peko ti so ala pika abazengele ni na keke, ala mû yanga na ala encore ti zia ti fa tënë, na ala zia ala ala gue. Me ye ni so akanga lege na abazengele ape. Na mbeto pëpe, ala ngbâ ti fa nzoni tënë, atâa a yeke na temple wala da na da.
“A lingbi e mä yanga ti Nzapa, lo so lo yeke mokonzi, ahon ti mä azo.”—Kusala 5:29


text:
CHAPITRE 123
Jésus asambela na ngoi so vundu ahon ndo ti lo
MATTHIEU 26:30, 36-46 MARC 14:26, 32-42 LUC 22:39-46 JEAN 18:1
JÉSUS NA YÂ TI YAKA TI GETHSÉMANÉ
GBIKI TI JÉSUS AGA TONGANA MÊNË
Jésus ahunzi sambela so lo sara ni legeoko na adisciple ti lo so ayeke be-ta-zo. Na pekoni, “tongana ala sepela Nzapa na bia awe, ala sigi ala gue na ndo ti Hoto ti akeke ti olive.” (Marc 14:26). Ala gue na mbage ti est, na yâ ti mbeni yaka so a iri ni Gethsémané, ndo so Jésus aye ka ti gue dä mingi.
Na ngoi so ala si na yaka ni, Jésus azia ambeni bazengele ti lo ni miombe, peut-être nduru na yanga ti yaka ni, teti lo tene na ala, lo tene: “Ala duti ti ala ge, me mbi, mbi yeke gue ti mbi kâ ti sambela.” Lo mû fadeso atanga ni ota, Pierre, Jacques na Jean, lo gue na ala na yâ ti yaka ni. Vundu akomanse ti sara lo mingi, si lo tene na ala, lo tene: “Vundu asara mbi ngangu, mo bâ mo tene mbi ye ti kui. Ala ngbâ ge, na mbi na ala kue e lango pëpe.”—Matthieu 26:36-38.
Jésus ahon ayo na ala kete, “lo sara agenou, na lo komanse ti sambela”. Lo sambela Nzapa na ndo ti nyen na mara ti ngoi ni so? Lo tene: “Babâ, mo lingbi ti sara ye kue. Mo zi kopo so yongoro na mbi. Me zia a duti tongana ti so bê ti mbi aye ape, me tongana ti so bê ti mo aye.” (Marc 14:35, 36). Lo ye ti tene nyen la? Lo ye ti kiri na peko, ti kpe ti tene lo kui tongana Zo ti zingo azo? Ên-ën, a yeke ni la ape!
Lani na ngoi so Jésus angbâ na yayu kâ, lo bâ tâ tongana nyen la aRomain asara pasi mingi na ambeni zo juska ala fâ ala. Fadeso, teti so lo kue lo yeke zo, so ti tene aye apeut ti nzere na lo wala apeut ti son lo, ye so asara si tongana lo pensé na ye so ayeke ku lo, a sara lo nzoni ape. Me, kota raison so vundu ahon ndo ti lo ayeke so kuâ ti kamene so lo yeke gue ti kui apeut ti bi zonga na ndo ti iri ti Babâ ti lo, ngbanga ti so a yeke bâ lo tongana mbeni zo so ake ndia. Na yâ ti kete ngoi, a yeke kanga lo na ndo ti keke tongana mbeni zo so azonga Nzapa.
Na peko ti sambela ni, Jésus akiri na lo wara abazengele ti lo ota so angbâ ti lango. Lo ngbâ lo tene na Pierre, lo tene: “A yeke ngangu na ala ti lango pëpe même gi l’heure oko legeoko na mbi? Ala lango pëpe na ala ngbâ ti sambela, si ala tï na yâ ti tara pëpe.” Jésus ahinga so vundu la ahon ndo ti abazengele ti lo so, na l’heure nga kue ahon mingi awe. Ni la, lo tene: “Ti tâ tënë ni, zo ayeke na nzara ti sara ye, me lo yeke na ngangu ti sara ni ape.”—Matthieu 26:40, 41.
Na pekoni, Jésus akiri ague ti fani use ni ti sambela, ti hunda na Nzapa ti zi “kopo” ni so na tere ti lo. Na ngoi so lo kiri, lo wara encore abazengele ota so na lango, atâa so ala doit fade ti sambela mingi ti tene ala tï na yâ ti tara ape. Na ngoi so Jésus asara tënë na ala, ala “hinga tënë so ala lingbi ti kiri na ni na lo ape.” (Marc 14:40). Lo kiri lo hon ti fani ota ni, na lo kpo genou ti lo na sese ti sambela.
Teti so a yeke fâ ande Jésus ndali ti so a pensé a tene lo ke ndia, a sara Jésus nzoni ape, ngbanga ti so a yeke bi zonga na ndo ti iri ti Babâ ti lo. Jéhovah amä sambela ti Molenge ti lo, ni la lo tokua mbeni ange ti kpengba Jésus ni. Atâa so kue, Jésus azia lege ti sambelango Babâ ti lo ni ape, lo “ngbâ ti sambela ngangu ahon ti kozo”. Vundu ti lo ni ahon ndo ni. A kpa mbeni nengo kungba na ndo ti go ti lo. Kpale ayeke hara fini ti lo ti lakue lakue nga na ti azo kue. A sara si “gbiki ti lo aga tongana mênë si ayeke tï oko oko na sese.”—Luc 22:44.
Na ngoi so Jésus akiri ti fani ota ni na mbage ti abazengele ti lo, lo wara ala lakue gi na lango. Ni la, lo tene na ala, lo tene: “Na mara ti ngoi tongaso, ala yeke lango na ala yeke wu tere ti ala! L’heure aga nduru awe ti tene a kä Molenge ti zo na a zia lo na maboko ti awasiokpari. Ala londo, e gue. Bâ, zo ti kango mbi asi nduru ge awe.”—Matthieu 26:45, 46.


text:
CHAPITRE 126
Pierre abere Jésus na da ti Caïphe
MATTHIEU 26:69-75 MARC 14:66-72 LUC 22:54-62 JEAN 18:15-18, 25-27
PIERRE ABERE JÉSUS
Na ngoi so a gbu Jésus na yaka ti Gethsémané, mbeto agbu abazengele ti lo si ala dö lo azia, ala kpe. Me, use na popo ti ala akpe kete, na pekoni ala luti. A yeke Pierre “nga na mbeni disciple” ni, a doit ti duti Jean (Jean 18:15; 19:35; 21:24). Peut-être ala mû loro ala tingbi Jésus na ngoi so a yeke lï na lo na ndo ti Anne. Na ngoi so Anne atokua Jésus na Kota Prêtre Caïphe, Pierre na Jean amû peko ti ala, me ala luti ti ala ayo. Mbeto ti fini ti ala ayeke sara ala, nga na mbage, ala yeke gi bê ti ala na ndo ti ye so a yeke gue ti sara na Maître ti ala.
Kota prêtre ni ahinga Jean, na lo peut ti lo ti lï na yâ ti gbagba ti Caïphe ni senge. Pierre angbâ ti lo na gigi na yanga ti gbagba ni juska na ngoi so Jean aga asara tënë na molenge-wali so ayeke bata yanga ti gbagba ni so. Na pekoni awe la si a zi lege na Pierre ti lï.
Dê ayeke sara na bï ni so, ni la, azo so ayeke na yâ ti lacour ni aleke mbeni wâ ti tene ala duti na tere ni. Pierre ague aduti na tere ti ala ti tomba dê na tere ti lo. Lo yeke ku “ti bâ ye so ayeke si” na hunzingo ti fango ngbanga ti Jésus ni (Matthieu 26:58). Fadeso, teti so lumière ti wâ ayeke dä, zo ti batango yanga ti gbagba ni, so azi lege fade na Pierre ti lï so, abâ lê ti Pierre ni nzoni si lo tene: “Mo yeke nga mbeni disciple ti koli so ape?” (Jean 18:17). Nga, ambeni zo ni nde ahinga lê ti Pierre na ala tene so lo yeke zo ti Jésus.—Matthieu 26:69, 71-73; Marc 14:70.
Ye ni so asara Pierre nzoni ape. Lo tara ti honde tere ti lo, même lo kiri na peko na yanga ti gbagba ni kâ. Pierre abere so lo yeke oko na Jésus, si na mbeni ngoi lo tene: “Mbi hinga ti mbi lo ape, mbi hinga li ti mbi na tënë so mo yeke tene so ape.” (Marc 14:67, 68). Lo komanse même ti “iri sioni na ndo ti lo wani, na ti deba tere ti lo,” ti fa so tâ tënë la ni tene so, na so tongana a yeke mvene, zia si sioni ye asi na ni.—Matthieu 26:74.
Andâ na ngoi ni so, tenengo ngbanga ti Jésus ni angbâ ti lo ti gue, peut-être na yâ ti mbeni da ti Caïphe ni na nduzu. Pierre na ambeni zo ni ayeke ti ala na gbe ni ge, ala yeke bâ tongana nyen la atémoin nde nde ayeke gue alï na ayeke sigigi ti sara tënë ti ala ni.
Sarango tënë ti Pierre tongana ti zo ti Galilée akä lo na afa so lo yeke bere gi tënë senge la. Nga, mbeni zo so ayeke na popo ti azo ni ayeke fami ti Malchus, lo so Pierre adë fade mê ti lo so. Ni la, lo kue lo londo na tere ti Pierre, lo tene: “Mbi bâ mo fade na tere ti lo kâ na yâ ti jardin, mvene la?” Gi so Pierre ayeke bere ti fani ota ni, mbeni koli-kondo atoto, tongana ti so Jésus atene fade.—Jean 13:38; 18:26, 27.
Na ngoi ni so, Jésus adoit ti duti na gbe ti da ni so ayeke na nduzu so, na lo yeke bâ ndo na gbe ni ge. Seigneur atourné lo bâ Pierre, na a doit ti sara Pierre nzoni ape. Lo rappelé na tënë so Jésus atene na lo, a sara gi ambeni l’heure tongaso, na ngoi so ala yeke fade na yâ ti kubu so ayeke na nduzu. Tara ti bâ vundu so asara Pierre na ngoi so lo ga ti bâ ye so lo londo ti sara so! Pierre angbâ asigi na gigi, na lo komanse ti toto ngangu.—Luc 22:61, 62.
Ye tongaso apeut ti si tongana nyen? A londo tongana nyen la Pierre, so lo pensé ti lo fade lo tene lo kpengba na lege ti yingo nga so lo yeke ngbâ ande be-ta-zo, aga ti bere Maître ti lo? A ba yâ ti tâ tënë, na a fa Jésus tongana mbeni sioni zo so ake ndia. Ahon ti tene Pierre agbu koko ti koli so, so tënë ayeke na li ti lo ape so, Pierre akiri atourné peko na lo so ayeke “na atënë so amû na zo fini ti lakue lakue.”—Jean 6:68.
Ye so asi na Pierre so aye ti fa na e so, même mbeni zo so ayeke na mabe na so avoro Nzapa na bê ti lo kue apeut ti komanse ti sara ye kirikiri, tongana lo leke tere ti lo nzoni ape ndali ti ambeni ye so apeut ti si wala ndali ti ambeni tara. Zia si ye so asi na Pierre so aduti tongana mbeni gbotongo mê ndali ti awakua ti Nzapa kue!


text:
27 “Mo yeke sara ande mbeni gbalaka na keke ti acacia,+ yongo ni coudée* oku, largeur ni coudée oku. Gbalaka ni ayeke carré carré, yongo ni na nduzu ayeke coudée ota.+2 Mo yeke leke adidi+ mo zia ni na acoin osio ti gbalaka ni, adidi ni na gbalaka ni kue ayeke ga gï ye oko. Mo sara cuivre na terê ni kue.+3 Mo yeke sara aseau ti tene a zi na amburu ti wâ* ti gbalaka ni, mo sara apelle, adû ti sembe, akota fourchette, na ye ti ziango lê ti wâ dä. Mo yeke sara akungba ni so kue na cuivre.+4 Mo yeke sara grillage so ayeke tongana gbanda ndali ti gbalaka ni, mo sara ni na cuivre. Mo sara akota bague osio ti cuivre na terê ti gbanda ni na acoin osio ni.5 Mo yeke yôro grillage ni na gbe ti yanga ti gbalaka ni, si a duti na yâ ti gbalaka ni na nduzu kete.6 Mo sara abarre ndali ti gbalaka ni, abarre ni ayeke na keke ti acacia, mo sara cuivre na terê ti abarre ni kue.7 A yôro abarre ni na yâ ti akota bague ni tongaso si abarre ni aduti na terê ti gbalaka ni mbage na mbage na ngoi so a yeke yô gbalaka ni.+8 Mo yeke mû planche mo sara na gbalaka ni si akpa mbeni sanduku so gbe ni na yanga ni ayeke senge. A yeke sara ni gï tongana ti so a fa lani na mo na ndö ti hoto.+9 “Mo yeke zia ande mbeni lacour+ angoro tabernacle ni. Ti mbage ti sud, gbagba ti lacour ni so abâ ndo na mbage ti sud ni so, a sara ni na abongo ti pendere lin so a pe ni pengo, yongo ni mbage oko ayeke coudée 100.+10 Gbagba ni ayeke na apilier 20 nga na agere ni 20 so ayeke na cuivre. Apiquet ti apilier ni nga na aye* ti kangango na ni ayeke na argent.11 Ti terê ti gbagba ni na mbage ti nord, yongo ti abongo ni ayeke coudée 100, apilier ni ayeke 20 nga agere ni ayeke 20, kue na cuivre. Apiquet ti apilier ni nga na aye* ti kangango na ni ayeke na argent.12 Ti largeur ti lacour ni na mbage ti ouest, abongo ni ayeke coudée 50, wungo ti apilier ni ayeke bale-oko na agere ni ayeke bale-oko.13 Largeur ti lacour ni na mbage ti est, mbage so lâ asigi dä, ayeke coudée 50.14 Yongo ti abongo ti terê ni mbage oko ayeke coudée 15. Apilier ni ayeke ota na agere ni ota.+15 Ti mbeni mbage ti terê ni so, yongo ti abongo ni ayeke coudée 15, apilier ni ota na agere ni ota.16 “Ti rideau ti yanga ti gbagba ni, longueur ni ayeke coudée 20. A yeke sara ni na kamba ti bleu, kamba ti laine so ayeke violet, kamba ti bengba, nga na pendere lin so a pe ni pengo, a kpo ni kue oko.+ Wungo ti apilier ni ayeke osio nga agere ni ayeke osio.+17 Apilier kue so angoro gbagba ni ayeke na acrochet ti argent, apiquet ni ayeke na argent me agere ni ayeke na cuivre.+18 Yongo ti lacour ni ayeke coudée 100,+ largeur ni ayeke coudée 50; yongo ti gbagba ni na nduzu ayeke coudée 5, a sara gbagba ni na pendere kamba ti lin so a pe ni pengo, agere ni ayeke na cuivre.19 Akungba kue ti sarango na kua na yâ ti tabernacle ni, apiquet ti tabernacle ni, apiquet ti gbagba ni kue ayeke na cuivre.+20 “Mo mû yanga na azo ti Israël ti ga na mo mafuta ti nzoni ni, mafuta ti lê ti olive so a pika ni si asigi, ti tuku na yâ ti alampe ni, si alampe ni aza lakue.+21 Aaron na amolenge ti lo ayeke leke alampe ni nzoni si aza na gbele Jéhovah na lakui juska na ndapre.+ Ala yeke leke ni na yâ ti tente ti bungbi, na gigi ti rideau ni so ayeke nduru na sanduku ti Témoin.+ A yeke ga mbeni ndia so abâ ahale ti ala kue. Ndia so ayeke ngbâ aninga, a lingbi azo ti Israël abata ndia ni.+
Kete tënë
^ Coudée oko alingbi na centimètre 44,5. Bâ na B14.
^ Wala “mburu ti wâ so mafuta ti nyama ayuru dä,” so ti tene amburu ti wâ ti anyama so a mû na sandaga.