text:
Yingo afa na yingo ti e
“Yingo wani afa na yingo ti e so e yeke amolenge ti Nzapa.” —AROM. 8:16.
ABIA: 109, 108
1-3. Aye wa la asi na Pentecôte so asara si lango ni so ayeke nde? Aye so asi lani asara si prophétie wa aga tâ tënë? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
A YEKE lani na dimanche na ngbonga gumbaya ti ndapre na Jérusalem. Na lango ni so tere ti azo anzere lani mingi ahon tanga ti alango kue. Ngbanga ti so a yeke lani lango ti mbeni matanga nga lango ti sabbat. Na ndapre ni, kota prêtre amû offrande na yâ ti temple, tongana ti so a yeke sara ka. Na pekoni, na ngbonga gumbaya, lo mû amapa use so a sara na mama ni na sandaga so a yengi ni, a sara amapa ni na akozo lê ti blé (Lév. 23:15-20). Offrande so afa tongo nda ti fango lê ti blé. A yeke lani na Pentecôte ti ngu 33.
2 Na ngoi so a yeke mû lani offrande so na yâ ti temple, mbeni ye so ayeke kota mingi ayeke lani nduru ti si, ye ni ayeke si na yâ ti temple ni ape me na yâ ti mbeni kubu so ayeke na nduzu na Jérusalem. Ambeni Chrétien so wungo ti ala ayeke 120 abungbi lani na ala ‘ngbâ ti sambela’. (Kus. 1:13-15). Ye so ayeke nduru ti si na ala so aye ti gue oko na ye so kota prêtre ayeke sara lani lakue na ngoi ti Pentecôte ti ngu oko oko. A yeke ye so prophète Joël asara tënë ni lani a sara ngu 800 awe (Joël 2:28-32; Kus. 2:16-21). Kota ye so ayeke lani nduru ti si so ayeke nyen?
3 Diko Kusala 2:2-4. Yingo vulu ti Nzapa aga lani na ndo ti aChrétien so abungbi lani na yâ ti kubu so ayeke na nduzu na Jérusalem (Kus. 1:8). Ala komanse ti tene prophétie wala ti sara tënë ti apendere ye so ala mä na ala bâ. Bazengele Pierre afa lani na gbâ ti azo so abungbi ngbanga ti nyen la ye so asi so ayeke kota ye. Na pekoni, lo tene na ala: “Ala changé bê ti ala, na zia a batize ala oko oko na iri ti Jésus Christ teti pardon ti asiokpari ti ala, na fade ala yeke wara yingo vulu so ayeke matabisi so a mû senge senge.” Na lango ni so azo nduru na 3000 ayeda na tënë ni so, a batize ala na ala wara yingo vulu so a mû zendo ni.—Kus. 2:37, 38, 41.
4. (a) Ngbanga ti nyen a yeke nzoni ti gi ti hinga ye na ndo ti ye so asi na Pentecôte? (b) Nyen la asi peut-être na oko lango ni so angu mingi kozo? (Bâ kete tënë.)
4 Ngbanga ti nyen Pentecôte ti ngu 33 ayeke kota ye mingi na lê ti e? A yeke pëpe ngbanga ti ye so asi lani na temple na Jérusalem. Me a yeke ndali ti so Jésus Christ so ayeke Kota Prêtre asara si prophétie ni aga tâ tënë. [1] Na lango ni so, kota prêtre amû amapa use na offrande na Jéhovah. Amapa so a mû na offrande na temple aye ti sara tënë ti adisciple ti Jésus so a soro ala ti gue na yayu, so a mû ala na popo ti azo so siokpari ayeke na tere ti ala ti ga amolenge ti Nzapa. Lege azi na ambeni zo so ayeke tongana “kozo li ti ye” ti gue na yayu ti komande legeoko na Jésus na yâ ti Royaume so ayeke ga ande na gbâ ti aye ti nzoni na azo so amä yanga (Jacq. 1:18; 1 Pi. 2:9). Tongaso, atâa beku ti e ayeke ti gue na yayu ti komande legeoko na Jésus wala ti wara fini na ndo ti sese so ayeke ga ande paradis, aye so asi na Pentecôte ti ngu 33 ayeke kota ye mingi ndali ti e.
A YEKE SORO AZO TI GUE NA YAYU TONGANA NYEN?
5. E hinga tongana nyen so fason so a soro azo na lege ti yingo vulu ayeke nde nde?
5 Tongana mo yeke mbeni oko ti adisciple so yingo aga lani na ndo ti li ti ala tongana wâ, mo yeke girisa lango ni so ape. Mo yeke duti na kite ape so a soro mo na lege ti yingo vulu ti gue na yayu, mbilimbili tongana mo wara nga na lege ti miracle matabisi ti sarango tënë na yanga ti kodoro nde (Kus. 2:6-12). Me eskê azo kue so a soro ala ti gue na yayu a yeke soro ala gi na mbeni lege so adö bê tongana ti so a soro lani na adisciple 120 so? Ên-ën. Na tapande, tanga ti azo so angbâ lani na Jérusalem na lango ni so a soro ala na ngoi ti batême ti ala (Kus. 2:38). Yingo vulu aga lani na li ti ala tongana wâ ape. Na ndo ni, a yeke aChrétien kue la a soro ala na ngoi ti batême ti ala ape. A soro lani azo ti Samarie na lege ti yingo vulu na peko ti batême ti ala (Kus. 8:14-17). Na mbage, a soro lani Corneille na azo ti da ti lo na lege ti yingo vulu kozo si ala wara batême. Ye so ayeke lani tâ nde mingi.—Kus. 10:44-48.
6. Nyen la aChrétien kue so a soro ala ti gue na yayu awara ni? Ye so amû lege na ala ti hinga nyen?
6 A yeke soro azo kue ti gue na yayu gi na oko fason ape. Ambeni alingbi ti hinga hio so a iri ala ti gue na yayu, me ti ambeni yeke yeke si ala ga ti hinga ni. Ye oko, atâa a soro ala tongana nyen, bazengele Paul afa ye so ayeke si na ala, lo tene: “Na peko ti so ala mä na bê awe, a kpo mbeni nzoroko na tere ti ala, yingo vulu so a mû zendo ni ândö; a yeke yingo vulu so si afa na e kozo atene e yeke wara ande ye ti héritier ni biani, ti ku na zingo azo so ayeke ti Nzapa wani na lege ti mbeni ngere so a futa ti zi e, si a sepela gloire ti lo.” (aÉph. 1:13, 14). Tongaso, Jéhovah asara kua na yingo vulu ti lo ti fa polele na aChrétien ni so lo soro ala ti gue na yayu. A yeke na lege so la yingo vulu ‘afa na ala kozo atene’ ala yeke wara fini ti lakue lakue ande na yayu me na sese ape.—Diko 2 aCorinthien 1:21, 22; 5:5.
7. Nyen la a lingbi Chrétien oko oko kue so a soro lo ti gue na yayu asara si lo wara futa ti lo na yayu?
7 Tongana a soro mbeni Chrétien ti gue na yayu aye ti tene so nyen na nyen lo yeke gue na yayu? Ên-ën. Lo yeke hinga biani so a iri lo ti gue na yayu. Me ti hinga wala lo yeke wara futa ti lo na yayu a lingbi lo duti be-ta-zo na Jéhovah. Pierre atene: “Ndani la, aita, ala sara ngangu kue ti sara si iringo so a iri na ala nga sorongo so a soro na ala aduti tâ ye biani; teti tongana ala ngbâ ti sara aye so, fade ala yeke tï lâ oko pëpe. Biani, a yeke tongaso si fade a yeke mû lege na ala nzoni ti lï na yâ ti royaume ti Seigneur na Sauveur ti e Jésus Christ, royaume so ayeke ngbâ lakue lakue.” (2 Pi. 1:10, 11). A lingbi Chrétien oko oko kue so a soro lo ti gue na yayu asara ngangu ti ngbâ be-ta-zo. Tongaso ape, lo yeke wara futa ti lo ni ape.—aHéb. 3:1; Apoc. 2:10.
ZO NI AYEKE HINGA NI TONGANA NYEN?
8, 9. (a) Ngbanga ti nyen a yeke ngangu na mingi ti aita ti hinga ye so asi na mbeni Chrétien na ngoi so a soro lo ti gue na yayu? (b) Mbeni ita ayeke hinga tongana nyen so a iri lo ti gue na yayu?
8 A lingbi ti duti ngangu na mingi ti awakua ti Jéhovah laso ti hinga ye so asi na mbeni zo na ngoi so Nzapa asoro lo ti gue na yayu. Na a yeke na lege ni ndali ti so a soro ala ti gue na yayu ape. Nzapa aleke lani na bê ti lo ti tene azo aduti na fini lakue lakue na ndo ti sese (Gen. 1:28; Ps. 37:29). Me ti soro ambeni zo ti duti tongana agbia na aprêtre na yayu ayeke lani ye so lo leke kozo ape. So ayeke mbeni lekengo ye so ayeke tâ nde. Tongana a iri mbeni zo ti gue na yayu, lege so lo yeke pensé na ni, bango ndo ti lo nga na beku so lo yeke na ni ayeke changé.—Diko aÉphésien 1:18.
9 Me mbeni zo ayeke hinga tongana nyen so a iri lo ti gue na yayu? Kiringo tënë ni asigigi polele na yâ ti tënë so bazengele Paul atene na aChrétien so ayeke na Rome, so a soro ala ti gue na yayu, so ayeke lani azo “so a iri ala ti duti azo so ayeke nzoni-kue”. Lo tene na ala, lo tene: “Teti ala wara lani pëpe mbeni yingo ti dutingo ngbâa so asara si ala kiri aduti na mbeto, me ala wara lani mbeni yingo so Nzapa amû ti mû ala ti ga amolenge ti lo. Na lege ti yingo so, e dekongo, e tene: ‘Abba, Babâ!’ Yingo wani afa na yingo ti e so e yeke amolenge ti Nzapa.” (aRom. 1:7; 8:15, 16). Na lege ti yingo vulu Nzapa ayeke fa na mbeni zo polele so lo iri lo ti komande legeoko na Jésus na yayu tongana gbia ti Royaume ti lo.—1 aThes. 2:12.
10. Tënë ti 1 Jean 2:27, so a tene aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ayeke pëpe na bezoin ti mbeni zo ti fa ye na ala, aye ti tene nyen?
10 Azo so Nzapa airi ala ti gue na yayu ayeke na bezoin ape ti tene mbeni zo la atene na ala so a soro ala ti gue na yayu. Ala yeke na bezoin pëpe ti tene mbeni zo agi ti hinga ye so asi na ala. Jéhovah asara si ala wani ahinga biani so ala yeke gue na yayu. Bazengele Jean atene na aChrétien so a soro ala ti gue na yayu, lo tene: “Me ti ala, a yeke Lo so ayeke nzoni-kue si asoro ala, na ala kue ala hinga ye.” Lo tene nga lo tene: “Ti ala, sorongo so a soro na ala angbâ na ala. Na ala yeke na bezoin ti mbeni zo ti fa ye na ala pëpe. Legeoko tongana ti so sorongo ala ni afa ye na ala na ndo ti aye kue, na a yeke tâ tënë nga a yeke mvene pëpe, na gi tongana ti so a fa ye na ala, zia ala ngbâ ti duti beoko na lo.” (1 Jean 2:20, 27). A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu ayeke nga na bezoin ti tene Jéhovah afa ye na ala tongana tanga ti azo. Me ala yeke pëpe na bezoin ti tene mbeni zo la ayeda biani so a soro ala ti gue na yayu. Jéhovah asara kua na kota ngangu ti lo, so ayeke yingo vulu ti lo, ti fa na ala ni polele.
“A KIRI A DÜ” ALA
11, 12. Tënë wa la mbeni Chrétien so a soro lo ti gue na yayu alingbi ti hunda tere ti lo na ni? Me nyen la lo yeke na kite dä ape?
11 Na ngoi so a soro aChrétien na lege ti yingo vulu ti gue na yayu ala yeke changé mingi, ndani la Jésus atene so “a kiri a dü” ala [2] (Jean 3:3, 5). Na pekoni, lo fa ndani, lo tene: “Zia bê ti mo adö pëpe ngbanga ti so mbi tene na mo: A lingbi a dü ala mbeni si. Pupu ayeke ya na ndo so bê ti lo aye, na mo yeke mä toto ni, me mo yeke hinga ndo so pupu ni alondo dä pëpe nga ndo so lo yeke gue dä pëpe. Zo kue so yingo adü lo ayeke tongaso.” (Jean 3:7, 8). A yeke polele so a yeke ngangu na mbeni Chrétien so a soro lo ti gue na yayu ti fa na mbeni zo so a soro lo ape tongana nyen la Nzapa airi lo wani ti gue na yayu.
12 Azo so a soro ala ti gue na yayu alingbi ti hunda tere ti ala: ‘Ndali ti nyen la Jéhovah asoro mbi me mbeni zo nde ape?’ Ala lingbi même ti hunda tere ti ala wala ala lingbi na iringo ndo ni so. Me ala yeke na kite ape so Jéhovah asoro ala. Ala yeke na ngia mingi nga ala kiri singila ndali ni. Ala yeke na ngia tongana ti Pierre so lo tene: “Zia a gonda Nzapa na Babâ ti Seigneur ti e Jésus Christ, ndali ti so, na lege ti kota nzoni bê so lo sara, lo kiri lo dü e fini ti duti na beku so ayeke na fini na lege ti zingongo so Jésus Christ azingo na kuâ, ti wara ye ti héritier so alingbi ti buba pëpe, so alingbi ti ga sioni pëpe nga so pendere ni alingbi ti hon pëpe. A bata ni na ala na yayu.” (1 Pi. 1:3, 4). Tongana aChrétien so a soro ala ti gue na yayu adiko tënë so, ala yeke duti na kite oko ape so ala la Babâ ti ala ayeke sara tënë na ala.
13. Na lege wa la fason so mbeni zo ayeke pensé na ni achangé na ngoi so a soro lo na lege ti yingo vulu ti gue na yayu? Nyen la asara si pensé ti lo ni achangé?
13 Kozo ti tene Nzapa asoro aChrétien so ti gue na yayu ala ye lani mingi beku so ala yeke na ni ti ngbâ na fini lakue lakue na ndo ti sese. Ala yeke ku lani kungo ngoi so Jéhovah ayeke sara si sese aga paradis nga lo yeke zi aye ti sioni kue. Peut-être ala yeke bâ na yâ ti li ti ala tongana nyen la ala yeke yamba ande afami ti ala wala akamarade ti ala so ayeke zingo ande na kuâ. Ala yeke ku lani kungo ti leke da ti ala ti lango na yâ ni nga ti te alê ti akeke so ala yeke lu (És. 65:21-23). Ngbanga ti nyen la lege so ala yeke pensé na ni achangé? A yeke pëpe ngbanga ti so beku so ala ayeke na ni kozo anzere na ala encore ape. A yeke nga pëpe ndali ti so ala yeke na vundu wala ndali ti so ala bâ pasi mingi. Ala mû desizion gi hio tongaso ape mo bâ mo tene a nzere na ala ape ti ngbâ na fini na ndo ti sese wala ala yeke duti ande na ngia ape na ndo ti sese ni. Wala ala ye gi pëpe ti gue ti bâ wala fini na yayu ayeke tongana nyen. Me a yeke Jéhovah la achangé lege so ala yeke pensé na ni. Na ngoi so Jéhovah airi ala, lo sara kua na yingo vulu ti lo ti changé lege so ala yeke pensé na ni kozo nga beku so ala yeke na ni.
14. A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu abâ fini ti ala na sese ge tongana nyen?
14 So aye ti tene so aChrétien so a soro ala ti gue na yayu aye ti kui? Paul akiri tënë, a tene: “Biani, e so e yeke na yâ ti tente so, e yeke dema, na ye ahon ndo ti e awe; teti e ye pëpe ti zi da ni so na tere ti e, me ti yü mbeni da ni so, si fini amene ye so ayeke kui kuingo.” (2 aCor. 5:4). A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu aye ti kui ape. Ala ye ti ngbâ na fini nga ti sara na Jéhovah legeoko na afami ti ala nga na akamarade ti ala lâ na lâ. Me atâa ye wa la ala yeke sara, ala yeke girisa pëpe pendere beku ti ala ti kekereke.—1 aCor. 15:53; 2 Pi. 1:4; 1 Jean 3:2, 3; Apoc. 20:6.
JÉHOVAH ASORO MO?
15. Aye wa la ayeke fa pëpe so a soro mbeni Chrétien na lege ti yingo vulu ti gue na yayu?
15 Peut-être mo yeke gi bê ti mo wala Jéhovah asoro mo ti gue na yayu. Tongana ayeke tongaso mo lingbi ti hunda tere ti mo na ahundango ndo so: Mo bâ so mo yeke fa tënë mingi na bê ti mo kue? A nzere na mo mingi ti manda Bible nga ti gi ti hinga “aye ti Nzapa so nda ni alï mingi”? (1 aCor. 2:10). Mo bâ so Jéhovah airi tënë nzoni mingi na ndo ti kua ti mo ti fango tënë? Mo ye mingi ti sara aye so Jéhovah ahunda na mo ahon tanga ti aye kue? Mo ye amba ti mo mingi na mo bâ so mo yeke na kota kua ti mû maboko na ala ti sara na Jéhovah? Mo bâ na yâ ti fini ti mo so Jéhovah amû maboko na mo na yâ ti aye mingi? Tongana mo kiri tënë En na ahundango ndo so, andâ a iri mo ti gue na yayu la? Ên-ën, a yeke tongaso ape. Ndali ti nyen? Ndali ti so awakua ti Jéhovah kue alingbi ti pensé tongaso, atâa a soro ala ti gue na yayu wala pëpe. Nga, na lege ti yingo vulu ti Jéhovah lo lingbi ti mû mara ti ngangu so na mbeni wakua ti lo atâa beku ti zo ni ayeke so wa. Biani tongana mo yeke hunda tere ti mo ti hinga wala a iri mo ti gue na yayu, a ye ti fa so a iri mo ti gue na yayu ape. Azo so Jéhovah airi ala ti gue na yayu ayeke hunda tere ti ala hundango ape, ala hinga ni.
16. E hinga tongana nyen so a yeke pëpe azo kue so awara yingo ti Nzapa la lo iri ala ti gue na yayu?
16 Na yâ ti Bible, e yeke na tapande ti azo mingi so ayeke lani be-ta-zo na Jéhovah na so awara yingo vulu ti lo me ala gue na yayu ape. Jean Baptiste ayeke mbeni tapande ni. Jésus agonda lani Jean mingi me lo tene so Jean ayeke komande na yâ ti Royaume ti yayu ape (Mat. 11:10, 11). Yingo vulu afa nga lege lani na David (1 Sam. 16:13). Yingo vulu amû maboko na lo ti mä yâ ti aye ti Jéhovah so ndani alï mingi nga amû maboko na lo ti sû ambeni mbage ti Bible (Marc 12:36). Atâa so kue, bazengele Pierre atene so “David amontê na yayu pëpe”. (Kus. 2:34). Jéhovah amû yingo vulu ti lo na akoli so ti sara aye so apika bê mingi, me yingo afa na ala ape so a iri ala ti wara fini na yayu. So aye ti tene so ala yeke lani be-ta-zo kue ape wala ala lingbi ti komande na yayu ape? Ên-ën. A ye gi ti tene so Jéhovah ayeke zingo ande ala na kuâ ti wara fini na ndo ti sese na yâ ti paradis.—Jean 5:28, 29; Kus. 24:15.
17, 18. (a) Nyen la mingi ti awakua ti Jéhovah ayeke ku ni kungo laso? (b) Ahundango ndo wa e yeke sara tënë na ndo ni na yâ ti article ti peko?
17 Jéhovah airi mingi ti awakua ti lo laso ti gue na yayu ape. Ala yeke na oko beku so David, Jean Baptiste nga na akoli na awali so ayeke be-ta-zo na Jéhovah ayeke na ni lani. Legeoko tongana Abraham, ala yeke ku lani kungo ti duti na fini na ndo ti sese na ngoi so Royaume ti Nzapa ayeke komande na ndo ti ala (aHéb. 11:10). Gi tanga ti ala so a soro ala ti gue na yayu la angbâ na ndo ti sese na ngoi ti nda ni so (Apoc. 12:17). So ti tene so mingi ti aChrétien 144000 so a soro ala ti gue na yayu akui lani be-ta-zo awe.
18 Tongaso, tongana mbeni zo atene so a soro lo ti gue na yayu, a yeke nzoni aChrétien so ayeke na beku ti wara fini na sese asara ye tongana nyen? Tongana mbeni zo na yâ ti congrégation ti mo akomanse ti te mapa na ti nyon vin na ngoi ti Dango bê na kuâ ti Christ, mo yeke bâ lo tongana nyen? Mo yeke gi bê ti mo so wungo ti azo so atene a iri ala ti gue na yayu ayeke gue gi na li ni so? Akiringo tënë ni ayeke na yâ ti article ti peko.
^ [1] (paragraphe 4) Peut-être a sara lani matanga ti Pentecôte so na oko ngoi so Nzapa amû lani Ndia na Moïse na Sinaï (Ex. 19:1). Tongana a yeke tongaso, peut-être na oko lango ti yâ ti ngu so Moïse alï na azo ti Israël na yâ ti mbele ti Ndia la Jésus alï na Israël ti yingo na yâ ti fini mbele.
^ [2] (paragraphe 11) Ti hinga ambeni tënë na ndo ti kiringo ti dü mbeni zo, bâ Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti mai 2009, l. 3-11.


c: text/html

text:
98: Na hoto ti akeke ti olive
JÉSUS la ayeke na ndo ti hoto ti akeke ti olive so. Akoli osio so ayeke abazengele ti lo. A yeke André na Pierre, aita, nga Jacques na Jean, so ayeke aita nga. Temple ti Nzapa so ayeke na Jérusalem la mo yeke bâ kâ na gbe ni so.
Jésus alï na Jérusalem na ndo ti molenge ti lele a sara lango use awe. A yeke lango ti mardi, na Jésus ague fade na temple na ndapre ni. Kâ, aprêtre agi fade lege ti gbu lo na ti fâ lo. Me ala sara mbeto ndali ti so azo aye Jésus mingi.
Jésus airi amokonzi-nzapa so angbo nga na amolenge ti angbo. Jésus atene na ala so Nzapa ayeke fâ ngbanga na ndo ti ala ndali ti asioni ye kue so ala sara. Na pekoni, Jésus ague na hoto ti akeke ti olive. Kâ, abazengele ti lo osio so ato nda ti hunda lo na atënë. Mo hinga tënë so ala hunda na Jésus?
Abazengele ni ahunda tënë na lo na ndo ti aye so ayeke si na yâ ti angoi so ayeke ga. Ala hinga so Jésus ayeke zi ande aye ti sioni kue na ndo ti sese. Me ala ye ti ala ti hinga lawa si aye ni so ayeke si. Ala hunda nga ti hinga lawa si Jésus ayeke kiri ande ti ga ti komande tongana Gbia.
Jésus ahinga so adisciple ti lo na ndo ti sese ge alingbi ande ti bâ lo pëpe na ngoi so lo yeke kiri ti ga. Ngbanga ti nyen? A yeke ngbanga ti so lo yeke duti na yayu, na ala lingbi ti bâ lo kâ pëpe. Tongaso, Jésus afa na abazengele ti lo ambeni ye so ayeke si ande na ndo ti sese ge na ndembe so lo yeke komande tongana Gbia na yayu. Ambeni ye ni ayeke nyen?
Jésus afa so akota bira ayeke duti dä, kobela nga na nzara ayeke sara ande azo gbani gbani, azo ayeke sara ande aye ti sioni mingi, nga sese ayeke yengi ande na ando nde nde. Jésus atene nga so a yeke fa nzo tënë ti Royaume ti Nzapa na ndo lê ti sese kue. Aye so kue ayeke si na ngoi ti e? En, a yeke si! Ye so afa na e biani so Jésus aga Gbia na yayu awe. Na yâ ti ngoi kete, lo yeke zi ande aye ti sioni kue na ndo ti sese.
Matthieu 21:46; 23:1-39; 24:1-14; Marc 13:3-10.
Ahundango tënë
- Na lê ti foto so, Jésus ayeke lo so wa? Azo wa la ayeke na tere ti lo so?
- Aprêtre atara ti sara nyen na Jésus na yâ ti temple? Jésus atene nyen na ala?
- Abazengele ahunda nyen na Jésus?
- Ngbanga ti nyen Jésus afa na abazengele ti lo ambeni ye so ayeke si ande na ndo ti sese na ngoi so lo yeke komande tongana Gbia na yayu?
- Aye wa Jésus atene ayeke si kozoni si lo zi aye ti sioni kue na ndo ti sese?
Ambeni hundango tënë
- Diko Matthieu 23:1-39.
Mbeti ti Nzapa afa so a lingbi ti duti na lege ni ti iri ambeni zo na ambeni iri so afa kota kamba ti kusala ti ala. Atâa so kue, atënë ti Jésus na Matthieu 23:8-11 afa nyen na ndo ti mungo a-iri so ayä zo na nduzu na yâ ti kongregation? (Kus. 26:25; aRom. 13:7; 1 Pi. 2:13, 14).
A-Farizien asara kusala na nyen ti gi ti kanga lege na azo ti ga aChrétien? Tongana nyen amokonzi-nzapa ti ngoi ti laso asara kusala na a-oko mara ti kode so? (Mat. 23:13; Luc 11:52; Jean 9:22; 12:42; 1 aThes. 2:16).
- Diko Matthieu 24:1-14.
Tongana nyen Matthieu 24:13 afa nene ti gbu ngangu?
Tënë “nda ni” na Matthieu 24:13 aye ti tene nyen? (Mat. 16:27; aRom. 14:10-12; 2 aCor. 5:10).
- Diko Marc 13:3-10.
Tënë wa na Marc 13:10 afa so a yeke kota ye ti fa tënë laso? A lingbi atënë ti Jésus asara ngangu na ndo ti e tongana nyen? (aRom. 13:11, 12; 1 aCor. 7:29-31; 2 Tim. 4:2).
TI HINGA AMBENI TËNË
Abazengele ahunda mbeni fä
Ambeni mbage ti prophétie ti lo so aga tâ tënë lani na ngoi ti aChrétien ti ândo. Me eskê mbeni kota mbage ni angbâ?
Ngoi ti nda ni aga nduru awe?
Zia e wara kiringo tënë ni na gbungo li na ndo ti ambeni ye osio so Bible afa ni, na so a fa so ngoi ti nda ni ayeke nduru

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
AMBENI TËNË TI BÂ NA NDO NI
Prophétie ti Daniel afa tënë ti gango ti Messie
PROPHÈTE Daniel ato nda ti kusala ti lo giriri, na ngu 500 ahon na pekoni kue si a ga ti dü Jésus. Atâa so kue, Jéhovah afa na Daniel ambeni ye so ayeke mû lege na azo ande ti hinga na tâ ngoi ni so a yeke sa yingo na ndo ti Jésus ti tene lo ga Messie wala Christ. A tene tënë so na prophète Daniel: “Mo hinga ye, na mo hinga nda ti ye ni, a komanse na lâ ni so A to tënë ti kiri [ti] leke na ti sala Jérusalem juska Gbia ni, Lo so A sa mafuta na li ti Lo, aga, a yeke semaine mbasambala, na semaine bale-omene na ndo ni use.”—Daniel 9:25.
Ti hinga tâ ngoi ni so Messie ayeke ga na ni, a hunda kozoni kue ti tene e hinga tâ ngoi ni so a lingbi e to nda ti diko ‘ayenga’ so versê ni asala tënë ni, so ayeke ninga juska na gango ti Messie ni. Prophétie ni afa so a yeke to nda ti diko ngoi so na “lâ ni so A to tënë ti kiri [ti] leke na ti sala Jérusalem”. Lawa la “A to tënë” ni so? Néhémie atene na yâ ti buku ti Bible so lo sû ni so a yeke lani “na ngu bale-use ti gbia Artaxerxès” si a to tënë ti lekengo gbagba ti Jérusalem (Néhémie 2:1, 5-8). Awasungo mbaï ayeda so Artaxerxès ato nda ti lë gbia lani na ngu 475 kozoni na ngoi ti e. Tongaso, ngu bale-use ti lo tongana gbia atï na ngu 455 kozoni na ngoi ti e. Fadeso, e hinga awe lawa si prophétie ti Daniel na ndo gango ti Messie ato nda ti ga tâ tënë: a yeke na ngu 455 kozoni na ngoi ti e.
Daniel afa nga ngoi oke ayeke hon na popo ti ngoi so a yeke to tënë ti lekengo gbagba ti Jérusalem ni juska ti si na lango so “Lo so A sa mafuta na li ti Lo”, so ti tene Messie ni, ayeke ga. Prophétie ni asala tënë ti “semaine mbasambala, na semaine bale-omene na ndo ni use”. Tongana a bungbi ni, a lingbi semaine wala yenga 69. Me so ayeke atâ yenga la? Na yâ ti ambeni Bible, a fa so a yeke atâ yenga ti lango mbasambala pëpe. A fa so “semaine” wala yenga oko so a sala tënë ni ge amû ngu mbasambala me pëpe lango mbasambala. A-Juif giriri ayeke bâ tongana mbeni yenga angu mbasambala oko oko so ayeke hon. Na tapande, tongana ngu omene ahon awe, a si na ngu mbasambala ni, aJuif ayeke bâ ngu ni tongana Sabbat, legeoko tongana ti so ala yeke bâ lani lango mbasambala ti yenga oko oko tongana lango ti Sabbat (Exode 23:10, 11). Tongaso, prophétie ti Daniel na ndo ayenga 69 aye ti sala tënë ti angu 7 so a diko ni fani 69. Na dikongo ni tongaso, e yeke wara na nda ni ngu 483.
Fadeso, ye so angbâ na e ti sala ni ayeke gi ti diko angu 483 so, ti londo na ngu 455 kozoni na ngoi ti e ti ga na ni. Tongana e sala tongaso, e yeke gue ti si na ngu 29 ti ngoi ti e. A yeke tâ na ngu so la si Jésus awara batême na lo ga Messie* (Luc 3:1, 2, 21, 22). Lege so prophétie ti Bible so aga tâ tënë na ni adö bê biani. Mo bâ ni tongaso pëpe?
* Ti londo na ngu 455 ti si na ngu 1 kozoni na ngoi ti e, a yeke ngu 454 la ahon. Ti londo na ngu 1 kozoni na ngoi ti e ti si na ngu oko ti ngoi ti e, ngu oko la ahon. Na ti londo na ngu 1 ti ngoi ti e ti si na ngu 29 ti ngoi ti e, a yeke ngu 28 la ahon , tongana e mû 454, e zia oko na ndo ni, na e kiri e zia 28 dä, e yeke wara 483. A yeke na ngu 33 ti ngoi ti e, ngu kete na pekoni so Jésus aga Messie, si “a lungula” lo wala a fâ lo (Daniel 9:24, 26). Bâ buku E Bi Bê na Prophétie ti Daniel!, chapitre 11, nga na buku Étude perspicace des Écritures, Volume 2 ni, lembeti 899-901. Abuku ni use kue, a yeke aTémoin ti Jéhovah si asigigi na ni.


text:
Akode ti fango na tënë
RÉVEILLEZ-VOUS !
Hundango tënë ni: Mbi ye ti fa na mo fini article ti Réveillez-vous ! so. [Fa hundango tënë so ayeke na lembeti 2.] Mo tene ti mo nyen?
Versê ni: aPr 24:10
Fa mbeti ni: Article ni kue asara tënë na ndo ti afango ye ti Jéhovah.
RÉVEILLEZ-VOUS !
Hundango tënë ni: Mo pensé so a yeke kota ye ti tene e soro akamarade ti e na lege ti ndara?
Versê ni: aPr 13:20
Fa mbeti ni: Article ti Réveillez-vous ! so amû ambeni wango so afa tongana nyen la e lingbi ti soro anzoni kamarade. [Fa kota tënë so ayeke na lembeti 10-11.]
MÄ NZAPA
Hundango tënë ni: Mo ye ti duti na yâ ti mbeni dunia tongana ti so mo bâ ge so? [Fa foto so ayeke na lembeti 2-3 na zia zo ni akiri tënë.]
Versê ni: Jér 29:11
Fa mbeti ni: Brochure so afa tongana nyen la e lingbi ti mä Nzapa nga ti wara ande aye ti nzoni so lo leke ndali ti e. [Bâ lembeti 4-5.]
LEKE KODE TI MO WANI
Sara kua na mbage so ti leke na kode ti fango tënë ti mo wani.


text:
1A-ita ti mbi so mbi ye ala mingi, use mbeti so mbi su ti tokua na ala laa. Na ya ti ambeti ni use kue, mbi ye ti dabe ti ala na ndö ti aye so ala hinga awe si ala duti azo so tënë ti be ti ala ayeke na legeni. 2Mbi ye si ala dabe ti ala na atënë so ando awayanga-Nzapa so ayeke nde si ayeke nzoni kue, atene na ala. Mbi ye nga si ala dabe ti ala na tënë ti yanga ti Kota Gbia ti e na Wasongo e, so awatokua afa ni na ala. 3Kozo ye so mbi ye ala hinga ayeke so: na ya ti alango ti ndani, azo so ayeke sara ye na lege ti asioni nzara ti be ti ala wani ayeke ga. Azo ni ayeke he ala, 4atene: “Jésus amu ando zendo atene, ni yeke ga; ka lo yeke na ndo wa? Akotara ti e akui aninga awe, ala zia mê ti e! Ti londo na ngoi so dunia abaa gigi, nyen laa asanze nyen?” 5Ala girisa na mbana ti be ti ala wani so yayu na sese ayeke ando daa giriri: yayu na sese abaa gigi na lege ti tënë ti yanga ti Nzapa. Lo sara si sese na ngu akangbi si kuru sese asigigi na ya ti ngu. 6Na lege ti ngu nga, so ti tene ngu so asuku amu ndo kue laa, dunia ti giriri abuba biani. 7Me gi na lege ti oko tënë ti yanga ti Nzapa laa, lo yeke bata yayu na sese so e yeke baa fadeso ti gbi ni na wâ. Lo yeke bata ni ti ku lango ti fango ngbanga na li ti azo ti sioni, lango so ala yeke kui biani biani. 8A-ita ti mbi so mbi ye ala mingi, mbeni tënë ayeke daa so alingbi ala girisa ni pepe: na le ti Kota Gbia, lango oko ayeke tongana ngu saki oko si ngu saki oko ayeke tongana lango oko. 9Ye so Kota Gbia amu zendo ni, lo yeke ninga ti sara ni pepe. Me ambeni zo ayeke tene, lo ngba ti ku gi kungo. Andaa lo ngba ti ku, ngbanga ti so lo ye pepe titene zo oko akui, me lo ye titene azo kue azia ngbene lege ti sarango ye ti ala. 10Lango ti gango ti Kota Gbia ayeke duti tongana gango ti zo ti nzi. Na lango ni so, nduzu ayeke hon si toto ni ayeke duti ngangu mingi; wâ ayeke gbi aye so ayeke na le ti nduzu, sese na aye so kue ayeke na ndö ni ayeke ngba pepe. 11So aye ni kue ayeke hon ande hongo so, fade ala yeke duti tongana nyen? Alingbi dutingo ti ala ayeke nde, ayeke nzoni kue si ala kpe mbeto ti Nzapa. 12Ala so ala yeke ku lango ti gango ti Nzapa si ala ye titene aga hio so, lango ni ayeke lango so wâ ayeke gbi nduzu si ayeke buba ni kue. Ndali ti ngangu ti wâ ni, aye so kue ayeke na le ti nduzu ayeke ga ngu. 13Me e yeke ku fini yayu na fini sese so Nzapa amu zendo ni; fade sarango ye ti mbirimbiri laa ayeke duti kâ. 14Ndani laa, a-ita ti mbi so mbi ye ala mingi, na ngoi so ala yeke ku lango ni so, ala sara kue titene lo ga lo wara ala na mbeni sioni ye na be ti ala pepe, mbeni tënë ayeke na li ti ala pepe, ala duti nga na siriri na Nzapa. 15Ala hinga atene, tongana Kota Gbia angba ti kanga be ti lo ti ku ngbii, andaa lo yeke zia na ala ngoi titene ala soo kuâ. Ita ti e Paul so e ye lo mingi, asu nga na ala tënë so na mbeti na lege ti ndara so Nzapa amu na lo. 16Na ya ti ambeti so kue lo su na ndö ti tënë so, gi oko tënë so laa lo tene. Na ya ti ambeti ni, ambeni tënë ni ayeke ngangu na zo ti ma ya ni; azo so ahinga ndo pepe si ade ti kpengba na lege ti tënë ti Nzapa pepe, ala yeke buba ya ti atënë ni, tongana ti so ala yeke sara na tanga ti atënë ti Mbeti ti Nzapa kue. Na sarango ye tongaso, ala yeke buba lege ti fini ti ala wani. 17Ti ala, a-ita ti mbi so mbi ye ala mingi, ala ma tënë ni kue awe. Le ti ala akpengba, tongaso si azo ti sioni ahanda ala ti gue kirikiri pepe si lege ti Nzapa so ala kpengba daa so, ala zia ni pepe. 18Me alingbi nzoni be ti Kota Gbia Jésus Christ, Wasongo e angba ti mai na be ti ala si ala ngba ti mai na lege ti hingango lo. Gonda ayeke ti lo fadeso si angba ti lo kpu na kpu! Amen.
Copyright
Learn More


text:
AMBENI TËNË TI BÂ NA NDO NI
Iri ti Nzapa: lege so a sala kusala na ni nga nda ti iri ni
NA YÂ ti Bible ti mo, a kiri peko ti ndangba versê ti Psaume 83 tongana nyen? Bible Traduction du monde nouveau akiri pekoni tongaso: “Si azo alingbi hinga so mo, so iri ti mo ayeke Jéhovah, gi mo oko ayeke Lo Ti Nduzu Ahon Kue na ndo sese kue.” Ambeni Bible akiri nga peko ti versê so legeoko tongana ti Traduction du monde nouveau. Ye oko, na yâ ti aBible mingi, a zi iri ti Jéhovah ni na a zia na place ni “Seigneur” wala “L’Eternel”. Me a lingbi a kiri peko ti versê ni tongana nyen? A lingbi a zia “L’Eternel” wala “Seigneur” so ayeke atâ iri ti zo pëpe? wala a zia iri Jéhovah?
Iri ti Nzapa na Hébreu
Na yâ ndangba versê ti Psaume 83 so, a sala tënë ti iri ti zo. Na yanga ti Hébreu so a sû giriri kota mbage ti Bible na ni, a yeke iri ti zo si a sigigi na ndo so na gi Nzapa lo oko si ayeke na iri so. Agere-mbeti ti yanga ti Hébreu so a sala kusala na ni ayeke tongaso: יהוה (so a yeke agere-mbeti Y, H, W, H). Na Sango, mingi ni ka a yeke sû pekoni na “Jéhovah” (wala “Jéhova”, tongana ti so a wara ni na Genèse 22:14 na Bible ti Sango). A yeke wara iri ni so gi na yâ ti versê oko ti Bible? Ên-ën. A sigigi ndulu na 7 000 tongaso na yâ Mbeti ti Nzapa giriri ti yanga ti Hébreu.
Iri ti Nzapa ayeke tâ kota ye mingi ti tene azo ahinga ni? Bâ gi tapande ti sambela so Jésus Christ amû giriri. Lo to nda ti sambela ni tongaso: “Babâ ti e so ayeke na yayu, e ye iri ti Mo aga nzoni-kue.” (Matthieu 6:9). Na pekoni, Jésus atene na Nzapa na yâ sambela: “Babâ, mû gloire na iri ti Mo.” Nzapa akiri tënë, lo tene: “Mbi mû gloire na iri ti Mbi awe, na fade Mbi kiri Mbi mû gloire na ni.” (Jean 12:28). A yeke polele so iri ti Nzapa ayeke kota ahon ye kue. Me ngbanga ti nyen ambeni zo so akiri peko ti Bible na yanga ti mbeni kodoro nde azi iri so na ala zia na place ni “Seigneur” wala “L’Eternel”?
Peut-être akota nda ti tënë use afa ngbanga ti nyen ala zi iri so. Kozoni kue, ala mingi atene so a lingbi a sala kusala na ni pëpe teti laso azo ahinga pëpe lege so a yeke di na iri ni giriri. Tongana a yeke sû mbeti na yanga ti Hébreu ti giriri, a yeke sala kusala lani pëpe na agere-mbeti tongana i, u, o, a, e so amû lege na e laso ti diko mbeni mbeti so a sû. A yeke ngbanga ni la si laso zo oko alingbi pëpe ti fa tâ lege so a yeke di lani na iri ti Nzapa so a sû ni na tingbingo agere-mbeti Y, H, W na H. Me ye so alingbi ti kanga lege na e ti sala kusala na iri ti Nzapa ni? Ên-ën. Na tapande, na ngoi ti giriri, azo ayeke hiri peut-être Jésus Yeshoua wala même Yehoshoua; me zo oko laso ti hinga tâ tongana nyen a yeke di lani iri ti lo ayeke dä pëpe. Atâa so kue, azo ti sese mobimba laso ayeke di iri ti Jésus na alege nde nde, a lingbi na yanga ti kodoro ti ala. Atâa so ala hinga pëpe lege so a yeke di lani na iri ti Jésus na ngoi ti abazengele, ye so akanga lege na ala pëpe ti sala kusala na iri so. Legeoko nga, tongana a si na mo ti gue na mbeni kodoro wande, mo yeke bâ peut-être so lege so a yeke di na iri ti mo na yanga ti kodoro ni so ayeke nde na ti yanga ti kodoro ti mo. Tongaso, so e hinga pëpe lege so a yeke di na iri ti Nzapa na Hébreu ayeke mbeni nda ti tënë pëpe ti ke ti sala kusala na iri ti lo.
Use nda ti tënë ni so fani mingi a yeke mû ni ti fa ngbanga ti nyen a zi iri ti Nzapa na yâ ti Bible alondo na mbeni bango ndo so aJuif ayeke na ni na so ato nda ni giriri. Mingi ti ala atene so a lingbi a di iri ti Nzapa lâ oko pëpe. A yeke mbeni bango ndo so, ti bâ ni nzoni, aluti na ndo ti mbeni ndia ti Bible so ala ba yâ ni kirikiri; ndia ni atene: “A lingbi mo di iri ti L’Eternel [“Jéhovah”, NW ] Nzapa ti mo senge senge pëpe; teti zo so adi iri ti L’Eternel senge senge, fade L’Eternel azia lo hon senge pëpe.”—Exode 20:7.
Ndia so ake salango kusala kirikiri na iri ti Nzapa. Me ndia ni ake ti tene zo asala kusala na iri so na lege ni? Ên-ën. Ala kue so asû lani mbage ti Bible ti yanga ti Hébreu (so a hiri ni ka “Testament ti Giriri”) ayeke lani azo so ayeke be-ta-zo, so ayeke bata lani atënë ti Ndia so Nzapa amû na azo ti Israël na lege ti Moïse. Na ala sala kusala mingi na iri ti Nzapa na yâ ambeti so ala sû. Na tapande, ala yôro iri so na yâ ti apsaume mingi so azo mingi so ayeke bungbi ti voro Jéhovah lani ayeke he bia na ni na kota go. Jéhovah Nzapa ahunda même na awavorongo lo ti di iri ti lo, na awakua be-ta-zo ti lo asala tongana ti so lo hunda (Joël 2:32; Kusala 2:21). Tongaso, aChrétien laso ayeke gbanzi tele ti ala pëpe ti di iri ti Nzapa na kpengo mbito ti lo, legeoko tongana ti so Jésus asala biani giriri.—Jean 17:26.
So ambeni zo ti kiringo peko ti Bible na yanga ti kodoro nde azi iri ti Nzapa na azia na place ni “Seigneur” wala “L’Eternel”, ala hon tâ na tele ni ngangu. Ala sala si azo abâ atene Nzapa ayo mingi na ala ti tene ala ga ndulu na lo, na lo yeke tâ zo pëpe. Me Bible afa ti lo nde teti lo tene so ‘Nzapa ayeke fa atënë ti bê ti Lo’ na azo (Psaume 25:14). Gbu li kete na ndo ti mbeni kamarade ti mo so mo yeke fa ka atënë ti bê ti mo na lo. Fade mo yeke tene so lo yeke tâ kota kamarade ti mo tongana mo hinga iri ti lo pëpe? Oko pëpe. Legeoko nga, tongana a kanga lege na azo ti hinga iri ti Nzapa, Jéhovah, fade azo alingbi ti ga biani akota kamarade ti lo? Oko pëpe. Nga, tongana azo adi iri ti Nzapa pëpe, ala yeke hinga nga pëpe pendere nda ti iri ti lo so. Me nda ti iri ti Nzapa ni ayeke nyen?
Nzapa mveni afa nda ti iri ti lo na wakua ti lo be-ta-zo Moïse. Na ngoi so Moïse ahunda lo iri ti Lo, Jéhovah akiri tënë, lo tene: “Fade Mbi yeke ga ye so fade mbi yeke ga.” (Exode 3:14, NW ). Bible ti Rotherham akiri peko ti tënë so tongaso: “Fade mbi ga ye kue so anzere na mbi ti ga.” Tongaso, Jéhovah alingbi ti ga ye kue so a lingbi lo ga ni si ye so lo leke ti sala aga tâ ye.
Tongana fade mo yeke na ngangu ti ga ye kue so mo ye ti ga, fade mo yeke sala nyen teti akamarade ti mo? Biani, tongana mbeni oko atï kobela ngangu, mo lingbi ti ga mbeni docteur so ahinga kua ti lo nzoni ti tene mo sava lo. Tongana mbeni nde ayeke na kpale ti nginza, mo lingbi ti ga mbeni kota zo ti mosoro ti ga ti mû maboko na lo. Ye oko, ti tâ tënë ni, mo lingbi pëpe ti ga ye kue so mo ye ti ga, na e kue nga e lingbi pëpe. Tongana mo yeke manda Bible, bê ti mo ayeke dö ti bâ tongana nyen Jéhovah ayeke ga ye kue so a lingbi lo ga ni ti bata azendo ti lo. Na a nzere na lo mingi ti sala kusala na ngangu ti lo ti mû maboko na ala so andoye lo (2 Chronique 16:9). Apendere salango ye ti Jéhovah tongaso ayeke aye so ala so ahinga iri ti lo pëpe ayeke hinga ni nga pëpe.
Ti bâ ni polele, iri ti Jéhovah ayeke mbeni iri so a lingbi a zia ni na yâ Bible. Tongana e hinga nda ni nga e duti ndulu ti sala kusala na ni mingi, a yeke mû maboko na e ngangu ti kiri ti ga tâ ndulu mingi na Babâ ti e ti yayu, Jéhovah.*
* Ti hinga atënë mingi na ndo iri ti Nzapa, nda ti iri ni nga ngbanga ti nyen ti sala na kusala tongana e yeke voro Nzapa, bâ brochure Iri ti Nzapa so angbâ kpunakpu.
TI HINGA AMBENI TËNË
Nzapa ayeke na iri?
Nzapa ayeke na atitre mingi so na popo ni, Lo ti Ngangu Ahon Kue, Lo so aleke aye kue, nga na Seigneur. Me a sara kua na tâ iri ti Nzapa ahon fani 7 000 na yâ ti Bible.


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | ZO-TI-FA-TENE 7-12
“Dabe mo na Lo so acréé mo, na lâ ti pendere ti mo”
Dabe ti mo na Lo so acréé mo na sarango kua na akode so mo yeke na ni ti sara na lo na ngoi so mo ngbâ maseka
12:3, 15
Amaseka mingi ayeke na seni nga na ngangu ti sara angangu kua so aga na ala ngia
Amaseka alingbi ti sara kua na ngoi nga na ngangu ti ala ti sara na kua ti Nzapa kozo si gango mbakoro akanga lege na ala
Salomon asara kua na asuma-tene ti fa akpale ti gango mbakoro
12:4-9
Versê 5: Awali so ayeke bâ ndo na lê ti fenêtre abâ so ndo avuko
Bango ndo ayeke polele tongana ti kozo ape
Versê 6: “Amolenge-wali ti sara bia akomanse ti kaï”
Mango ndo ayeke nzoni tongana ti kozo ape
Versê 7: “Nzara kue akui”
Nzara ti kobe ayeke dä ape


text:
Akode ti fango na tënë
TOUR TI BA NDO
Hundango tënë ni: Mo pensé so tongana azo kue asara ye alingbi na wango so, dunia kue alingbi ti duti nzoni ape?
Versê ni: aHb 13:18
Fa mbeti ni: Bible awa e ti sara ye na lege ni na yâ ti aye kue. Tour ti Ba Ndo so afa tongana nyen la sarango ye na lege ni andu mbage kue ti fini ti e.
TOUR TI BA NDO (bâ ndangba lembeti ni)
Hundango tënë ni: Mbi ye ti hinga bango ndo ti mo na ndo ti hundango tënë so. [Diko kozo hundango tënë ni.] Ambeni zo apensé so na peko ti kuâ, e lingbi ti duti na fini na mbeni lege nde, ti ambeni ala tene so kuâ ayeke hunzingo ti ye kue. Mo tene ti mo nyen?
Versê ni: Zo 9:5
Fa mbeti ni: Mbeti so afa ye so Bible atene na ndo ni. Mo ye ti hinga ye mingi na ndo ti tene so? Tongana mbi ga ti peko, e lingbi ti sara lisoro na ndo ni.
NZONI TËNË SO ALONDO NA NZAPA!
Fa mbeti ni: Mbi ye ti fa na mo tongana nyen la e yeke manda Bible na azo senge senge. Brochure so afa ndo wa la na yâ ti Bible ti mo, mo lingbi ti wara akiringo tënë na angangu hunda ti mo.
Hundango tënë ni: Mo yeke diko ka Bible? Zia mbi fa na mo tongana nyen la aye ti manda so ayeke na yâ ti brochure so ayeke ngangu ape. [Bâ ye ti manda 2, hundango tënë 1.]
Versê ni: Apc 4:11
LEKE KODE TI MO WANI
Sara kua na mbage so ti leke na kode ti fango tënë ti mo wani.


text:
Index ti atënë so a bâ na yâ ti a-Tour ti Ba Ndo ti ngu 2015
A fa lango ti mbeti so tënë ni asigigi dä
AMBENI TËNË NDE
Abamara ahunzi na yâ ti ambeni kodoro so Bible asara tënë ni, 1/5
Acadeau so alingbi na mbeni gbia (a-épice so afun pendere), 1/3
Aye so a wara na gbe ti sese alingbi tere na aye so ambaï ti Bible afa? 1/5
A-Juif so aga na Jérusalem na Pentecôte ti ngu 33 alondo “na amara nde nde kue”? 1/12
Mbeni gouvernement oko alingbi ti komande dunia mobimba, 1/2
“Mbi londo tongana mama na popo ti azo ti Israël” (Débora), 1/8
“Molenge ti mbi so mbi ndoye lo mingi nga so lo yeke be-ta-zo na yâ ti Seigneur” (Timothée), 1/11
Mo yeke sara tongana nyen ti duti nzoni babâ wala nzoni mama? 1/6
‘Ndara ti fa nda ti ye nde nde ayeke ti Nzapa pëpe?’ (Joseph), 1/2
Ngbanga ti nyen la Joseph akio lani kuä ti yanga ti lo kozo ti tene lo gue lo bâ Pharaon? 1/11
Nyen la asara si azo ti Malte apensé ti ala lani atene bazengele Paul ayeke zo ti fango zo? 1/10
Tongana a dë mbeni keke na sese, a lingbi ti kiri ti sigigi? 15/4
Tongana nyen la a yeke zi ande sioni bibe so na yâ ti azo? 1/4
Ye so mo lingbi ti sara ti duti na ngia na lâ ti mbakoro ti mo, 1/6
ATÉMOIN TI JÉHOVAH
‘Ala ngbâ ti bâ mara ti azo tongaso na nene ni mingi’ (Aita so ayeke mû maboko na yâ ti akomite ti Bebungbi), 15/10
Bingo zo na gigi ti bungbi ayeke mbeni ye so a sara na ndoye, 15/4
“Jéhovah aga na ala na France ti manda tâ tënë” (Azo ti Pologne so ague na France na peko ti Kozo Bira so Amû Sese Kue), 15/8
Lo bâ so aita asara ye na ndoye na place ti tengo kobe, 15/5
Mû merci na Jéhovah ndali ti so lo mû ye na e (offrande), 15/11
“Tongana Kingsley asara ni, mbi kue mbi lingbi ti sara ni!” 15/6
‘Ye oko akanga lege na ala pëpe’ (acolporteur na France), 15/11
ATËNË SO AZO AHUNDA
A sara tënë na ndo ti ambeni ye na a tene so ayeke fä ti mbeni ye nde, 15/3
Aye so azo asû na mbeti afa biani so Ponce Pilate ayeke lani dä? 15/2
Nyen la azo ti gingo ye na gbe ti sese awara so afa so a ngoro gbata ti Jéricho lani aninga ape? 15/11
Tongana mbeni wafango tënë so ayeke wali ayeke sara étude, lo yeke na bezoin ti kanga siriki na li ti lo? 15/2
AYE TI MANDA
A-ancien, ala bâ tënë ti fango kua na aita-koli tongana nyen? 15/4
Aye so amû maboko ti tene amara amä “tënë ti Jéhovah so a fa ni,” 15/2
Gbu li ti mo na ndo ti ndoye ti Jéhovah so angbâ lakue, 15/8
Mbeni Bible so a yeke ngangu ape ti mä yâ ti atënë ni nga so andu bê, 15/12
Ngbâ ti gbu li na ndo ti aye so Jéhovah acréé nga na Bible, 15/10
Sara na Jéhovah sân ti zia si mbeni ye agboto lê ti mo, 15/10
Sara tere ti mo kete nga bâ mawa ti zo tongana ti Jésus, 15/2
Sara ye ague oko na sambela ti Babâ ti e so mo yeke na yayu: Kozo mbage ni, 15/6
Sara ye na mbeto pëpe nga bâ yâ ti aye nzoni tongana ti Jésus, 15 /2
BIBLE
Mbeni nzoni ye so azo ti Japon aku tere ti ala na ni ape (Matthieu), 15/2
Mosoro so a wara ni na yâ ti gbâ ti asaleté (Rylands fragment), 1/4
BIBLE ACHANGÉ FINI TI AZO
Atâ tënë ti Bible akiri tënë na ahunda ti mbi (M. Gündel), 1/1
Mbi hinga so Jéhovah ayeke sara nzoni bê na zo (N. Pelletier), 1/5
FINI NA ANZONI SARANGO YE TI ACHRÉTIEN
Zo alingbi biani ti sara mariage “gi na yâ ti Seigneur”? 15/3
GIGI TI AMBENI ZO
Desizion so lo mû lani na ngoi so lo ngbâ maseka (N. Dubovinsky), 15/10
Fadeso mbi yeke na siriri na Jéhovah nga na mama ti mbi (M. Kumagai), 15/12
Jéhovah amû na mbi gbâ ti aye ahon ti so mbi doit fade ti wara (F. Alarcón), 1/8
Mbeni kua so aga na e aye ti nzoni mingi (D. na G. Cartwright), 15/3
Mbeni ye ti héritier so e wara ni na mbage ti akotara ti e (K. Williams), 1/6
Mbi wara aye ti nzoni “na ngoi so aye atambela nzoni nga na ngoi ti wusuwusu” (T. R. Nsomba), 15/4
Mbi wara mbeni ye so ayeke pendere ahon aye kue (M. H. Godenzi), 1/9
So mbi dabe ti mbi na kozo ndoye ti mbi amû maboko na mbi ti gbu ngangu (A. Morris III), 15/5
JÉHOVAH


text:
Peshitta: Bible so azi lê ti azo na ndo ti akozo Bible
Na ngu 1892, Agnes Smith Lewis nga na Margaret Dunlop Gibson, so ala yeke amolenge ti ngbo, avoyagé na chameau teti lango gumbaya. Ala hon na yâ ti désert ti gue na Monastère ti Sainte-Catherine so ayeke na go ti Hoto ti Sinaï. Sarango voyage na tango ni kâ ayeke lani ngangu mingi. Me, awali use so, so ala ga nduru ti wara ngu 50 awe so, asara voyage ni so ndali ti nyen? Kiringo tënë ni alingbi ti mû maboko na mo ti yeda so atënë ti yâ ti Bible ayeke biani tâ tënë.
KOZO ti tene Jésus akiri lani na yayu, lo hunda na adisciple ti lo ti fa tënë ti lo “na Jérusalem, na yâ ti Judée kue nga na Samarie na juska na ambage ti sese so ayeke tâ yongoro.” (Kusala 1:8). Adisciple ni afa lani tënë ni na bê ti ala kue nga na mbeto ape. Me hio tongaso, azo agi ti kanga lege na kusala ti fango tënë ti ala ni, na ala gue juska ti fâ Étienne ndali ni. Ye so asara si gbâ ti adisciple ni akpe ala gue na gbata ti Antioche, na Syrie, so ayeke mbeni oko ti akota gbata ti Rome, na so ayo akilomètre 550 na banga ti Jérusalem.
Na Antioche ni kâ, adisciple ni angbâ lakue ti fa “nzoni tënë” na ndo ti Jésus, na azo mingi so ayeke aJuif ape aga aChrétien (Kusala 11:20, 21). Atâa so yanga ti Grec la ayeke yanga ti kodoro so a yeke tene na yâ ti gbata ti Antioche ni, na ambeni ndo nde nga na yâ ti akete kodoro ni, yanga ti kodoro so azo ayeke tene ayeke yanga ti Syriaque.
A KIRI PEKO TI NZONI TËNË NA YANGA TI SYRIAQUE
Teti so wungo ti aChrétien so ayeke tene yanga ti Syriaque ni ayeke gue na li ni, a bâ so bezoin ti tene a kiri na peko ti nzoni tënë na yanga ti kodoro ti azo ni wani ayeke dä. Ni la, na bango ni, kozo yanga ti kodoro so a kiri na peko ti ambeni buku ti mbage ti Bible so alondo na Matthieu ti si na Apocalypse dä, a yeke yanga ti Syriaque me pëpe yanga ti Latin.
Na ngu 170, Tatien (so a dü lo peut-être na ngu 120, na lo kui na ngu 173), mbeni wandara ti kodoro ti Syrie, abungbi aÉvangile osio ti yâ ti Bible, na lo sigigi na ye so a iri ni Diatessaron na yanga ti Grec wala ti Syriaque. Me iri ni so ayeke na Grec la, na ndani aye ti tene, “na lege ti aÉvangile osio.” Na pekoni, Ephrem (so a dü lo peut-être na ngu 310, na lo kui na ngu 373), so lo yeke nga zo ti Syrie, asigigi na mbeni mbeti so na yâ ni lo sara tënë na ndo ti Diatessaron ni. Ye ni so afa so aChrétien so ayeke tene yanga ti Syriaque asara kua lani na ni mingi.
Diatessaron ni agbu bê ti e laso. Ndali ti nyen? Ndali ti so na popo ti ngu 1800 ti si na ngu 1899, ambeni wandara atene so a sû aÉvangile gi na peko ti ngu 130 ti si na ngu 170. Tongaso na bango ndo ti ala, a yeke pëpe atâ mbaï ti fini ti Jésus la a sû ni na yâ ti aÉvangile ni so. Me, angbene kugbe-mbeti ti Diatessaron ni so a wara afa so aÉvangile ti Matthieu, Marc, Luc nga na Jean amû ndo na ngoi ni lani awe. Ye so aye ti fa so a sû ni lani a ninga awe. Na ndo ni, lani na ngoi so Tatien ayeke gi ti sigigi na Diatessaron, lo sara kua mingi gi na aÉvangile osio ti yâ ti Bible. Ye so aye ti fa so azo ayeke lani na confiance pëpe na ambeti so azo airi ni atene aÉvangile, me so a yeke pëpe na yâ ti Bible.
Na tongo nda ti ngu 400, azo akomanse ti sara kusala mingi na mbeni Bible ti yanga ti Syriaque na banga ti Mésopotamie. Âmanke a kiri pekoni na yâ ti angu 100 wala angu 200. Na yâ ti Bible ni so, mo yeke wara abuku ti yâ ti Bible kue dä, me gi 2 Pierre, 2 Jean, 3 Jean, Jude nga na Apocalypse la amanke na yâ ni. Iri ti Bible ni ayeke Peshitta, so ndani aye ti tene, “Ye so akpengba ape” wala “so zo amä yâ ni hio.” Peshitta ayeke oko ti angbene Bible so azi lê ti azo na ndo ti akozo Bible.
Mbeni ye ni so anzere mingi ayeke so, a wara mbeni ngbene kugbe-mbeti ti Peshitta. Ngu so a sû na ndo ni alingbi na ngu 459 ti si na ngu 460. Tongaso, lo la lo yeke kozo ngbene kugbe-mbeti ti Bible so a sû mbeni ngu na ndo ni. A si na ngu 508, a kiri a leke ambeni tënë ti yâ ti Peshitta ni, na lo ti so ni so, a yôro tanga ti abuku oku ni so amanke lani so dä. Iri ni ayeke Philoxenian.
ANBGENE KUGBE-MBETI TI YANGA TI SYRIAQUE SO A WARA NI
Na yâ ti angu 1800, mingi ti acopie ti Bible so alondo na Matthieu ti si na Apocalypse, so azo ahinga ni lani, ayeke ati so a sû ni na yâ ti angu 400. A yeke ndani la si, ambeni wandara aye mingi ti hinga tënë na ndo ti ambeni Bible so a sara ni kozo na angu ni so, na tapande, lo so a iri ni Vulgate, so a kiri pekoni na yanga ti Latin nga na Peshitta, so a kiri pekoni na yanga ti Syriaque. Na ngoi ni kâ, ambeni zo atene so ala yeke sûr so a mû mbeni ngbene Bible ti yanga ti Syriaque la si a sara na Bible ti Peshitta. Me ade ala wara mara ti Bible ni so ape. So gunda ti Bible ti Syriaque ato nda ni na ngu 160 tongaso, tongana a wara mara ti Bible ni so ayeke zi lê ti azo na ndo ti akozo Bible, na a yeke kota ye so ayeke mû maboko mingi na awandara. Me, eskê mbeni ngbene Bible ti yanga ti Syriaque ayeke dä biani? A yeke wara ande ni la?
En, a wara lani ambeni mara ti ngbene kugbe-mbeti ti Syriaque ni so tongaso use. Kozo ni ayeke mbeni ngbene kugbe-mbeti ti Bible so a sara ni na yâ ti angu 400 tongaso. A yeke lani na popo ti gbâ ti angbene kugbe-mbeti ti yanga ti Syriaque so Musée ti Angleterre awara ni na mbeni monastère na Égypte na ngu 1842. A yeke mbeni Bible so a iri ni Syriaque Cureton, ngbanga ti so a yeke Pakara William Cureton, mbeni zo ti batango angbene kugbe-mbeti na musée ni, la awara ni nga lo la lo sigigi na ni ti tene azo ahinga ni. Na yâ ti Bible ni so, a yeke wara aÉvangile osio. A zia ala na molongo so: Matthieu, Marc, Jean nga na Luc.
Use ngbene kugbe-mbeti ni so angbâ juska laso ayeke lo ti Sinaiticus. A wara ni na ngoi ti voyage ti awali use so e sara fade tënë ti ala na tongo nda ti article so. Atâa so Agnes amanda lani mbeti asi na université ape, lo manda kamême ayanga ti kodoro miombe, so mbeni ayeke yanga ti Syriaque. Na ngu 1892, lo wara mbeni ye so apika bê mingi na yâ ti monastère ti Sainte-Catherine na Égypte.
Kâ na yâ ti mbeni vukongo ndo, Agnes awara mbeni mbeti so a sû na maboko na yanga ti Syriaque. Tongana ti so lo tene, “mbeti ni ayeke lani pendere oko ape ngbanga ti so ayeke saleté mingi, nga akugbe-mbeti ni acollé tere collengo ngbanga ti so [a sara angu ngbangbo mingi] zo andu ni ape.” A yeke mbeni ngbene mbeti so a effacé mbeti so a sû ni dä kozo si a kiri a sû na place ni, na yanga ti Syriaque, mbeni tënë na ndo ti awali so ayeke asaint. Me, lê ti Agnes atï na ndo ti mbeni mbeti ni so a sû ni kozo me so a effacé ni nzoni ape, nga lo bâ na li ti mbeti ni atënë tongana “ti Matthieu,” “ti Marc,” wala “ti Luc”. Mbeti ni so ayeke na maboko ti lo so ayeke kota mbage ti aÉvangile osio na yanga ti Syriaque. Fadeso awandara apensé ti ala so a sû ngbene kugbe-mbeti ni nduru na ngu 400.
Ngbene kugbe-mbeti ti Sinaiticus ti yanga ti Syriaque aga mbeni oko ti angbene kugbe-mbeti ti Bible so a bâ ni na nene ni mingi ahon atanga ni, tongana ti ala ti yanga ti Grec so a iri ni Codex Sinaiticus nga na Codex Vaticanus. Laso, azo abâ so biani angbene kugbe-mbeti ti Cureton nga na ti Sinaiticus ayeke acopie ti aÉvangile so a kiri pekoni giriri na yanga ti Syriaque nduru na ngu 200.
“TËNË TI NZAPA TI E ANGBÂ LAKUE LAKUE”
Eskê angbene kugbe-mbeti ni so alingbi ti mû maboko na azo so ayeke gi nda ti aye na ndo ti Bible laso? Biani, a lingbi ti mû maboko na ala! Bâ tapande ti tënë so a yeke na Marc 16:9-20, so a yeke wara na yâ ti aBible mingi. A yeke wara ni na yâ ti Codex Alexandrinus so a sû ni na yâ ti angu 400 na yanga ti Grec, a yeke nga na yâ ti Vulgate so a sû ni na yanga ti Latin nga na yâ ti ambeni Bible ni nde. Me, na yâ ti Codex Sinaiticus nga na Codex Vaticanus, so a sû ni na yâ ti angu 300, Évangile ti Marc ni ahunzi ti lo na Marc 16:8. Nga, na yâ ti Sinaiticus ti yanga ti Syriaque a yeke wara tënë ti Marc 16:9-20 so dä ape. Ye so afa polele so tënë ti Marc 16:9-20 so ayeke ti lo pëpe na yâ ti Évangile so Marc asû ândö giriri, me a yôro ni yorongo dä na peko.
Bâ mbeni tapande ni. Na yâ ti angu 1800, a yeke wara tënë ti Trinité so a yôro ni na yâ ti 1 Jean 5:7, na yâ ti mingi ti aBible ti tango ni kâ. Me, a wara ti lo tënë ni so na yâ ti angbene kugbe-mbeti ti yanga ti Grec ape. A wara nga ni na yâ ti Bible ti Peshitta ape. Aye ni so aye ti fa so tënë ti Trinité so a yôro ni lani na 1 Jean 5:7 so ayeke ti lo tënë ti yâ ti Bible ape.
A yeke polele so, tongana ti so Jéhovah Nzapa atene kozo awe, lo bata Mbeti ti lo nzoni. Na yâ ti mbeti ni, e wara tënë ti beku so, a tene: “Pere ahule, na kongo ni akpi; me fade tënë ti Nzapa ti e angbâ lakue lakue.” (Ésaïe 40:8; 1 Pierre 1:25). Bible ti Peshitta ayeke na popo ti gbâ ti akugbe-mbeti ti Bible so amû maboko ti tene laso tënë ti yâ ti Mbeti ti Nzapa so azo awara ni ague oko na ti so a sû ni na tongo nda ni.


text:
CHAPITRE OMENE
Azo so akui ayeke na ndo wa?
Ye nyen ayeke si na e na peko ti kuâ?
Ngbanga ti nyen e yeke kui?
Ti hinga tâ tënë na ndo ti kuâ ayeke dë bê ti e?
A SALA angu mingi awe la zo ayeke hunda tele ti lo na atënë so. A yeke ahundango tënë so ayeke kota mingi. Atâa e yeke zo wa wala e lango na ndo wa, akiringo tënë na ahundango tënë so abâ e oko oko kue.
2 Na yâ ti chapitre so ahon, e bâ tongana nyen sandaga ti Jésus Christ azi lege na azo ti wara fini ti lakue lakue. E bâ nga so Bible afa kozoni awe so mbeni lâ fade “kui ayeke [duti] mbeni pëpe.” (Apocalypse 21:4). Me ti si na ngoi ni so, e kue e yeke kui. Gbia Salomon so ayeke na ndara mingi atene: “Ala so ayeke na fini, ala hinga fade ala kui.” (Zo-ti-fa-tene 9:5). E yeke tara ti ngbâ na fini a ninga mingi tongana lege ayeke dä. Me e yeke hunda tele ti e nyen la ayeke si ande na e na peko ti kuâ.
3 Tongana azo ti e akui, e yeke toto. Nga e lingbi ti hunda tele ti e: ‘Ala so akui ayeke na ndo wa? Ala yeke bâ pasi na mbeni ndo? Ala ngbâ ti bâ e? E lingbi ti sala mbeni ye teti ala? E lingbi ande mbeni lâ ti kiri ti bâ ala?’ Na yâ ti anzapa nde nde ti sese, a yeke mû akiringo tënë nde nde na ahundango tënë so. Na yâ ti ambeni nzapa ni, a fa so tongana tambela ti mo ayeke nzoni, fade na peko ti kuâ ti mo, mo yeke gue na yayu; me tongana tambela ti mo ayeke sioni, mo yeke gue na lê ti wâ. Ambeni nzapa ni nde afa so na peko ti kuâ ti zo, lo yeke gue na ndo ti atoro ti tingbi na akotara ti lo so akui kozo na lo. Ambeni nzapa ni nga nde afa so azo so akui ayeke gue na mbeni ndo kâ na gbe ti sese ti tene a fâ ngbanga na ndo ti ala; na pekoni, a kiri ti dü ala na yâ ti mbeni tele nde so alingbi ti duti ti zo wala ti nyama.
4 Afango ye ti anzapa so kue aluti gi na ndo ti tënë oko: na kuâ ti zo, mbeni ye na tele ti lo ayeke dä so akui pëpe me angbâ na fini atâa so tele ti lo ti mitele ni akui awe. Mingi ti anzapa so abâ gigi ato nda ni giriri juska laso afa so, na mbeni lege so e gbu nda ni kue pëpe, zo ayeke ngbâ lakue lakue ti bâ ndo, ti mä ndo na ti gbu li. Me a lingbi ti duti tâ tënë tongana nyen? Tongana zo ayeke na ngangu ti bâ ndo, ti mä ndo, ti gbu li na ti sala ambeni ye nde na aye ti tele ti lo, a yeke ngbanga ti so li ti lo angbâ ti tambela. Me tongana lo kui, angangu kue ti li ti lo so ayeke mû lege na lo ti sala aye so akaï ti sala kusala. A yeke hunda mbeni ye ti ndima ti tene e ngbâ lakue ti bâ ndo, ti mä ndo na ti gbu li na pekoni so li ti e akaï ti sala kusala.
YE NYEN AYEKE SI BIANI NA PEKO TI KUÂ TI ZO?
5 Ye so ayeke si na peko ti kuâ ti zo ayeke ye ti ndima pëpe na lê ti Jéhovah, Lo so asala li ti zo so ayeke mû lege na lo ti sala aye. Lo hinga tâ tënë ni, na Tënë ti lo Bible afa ye so ayeke si na zo na peko ti kuâ. Fango ye ni ayeke polele: tongana mbeni zo akui, lo yeke na fini mbeni pëpe. Ala so akui awe ayeke bâ ndo pëpe, ala yeke mä ndo pëpe na ala lingbi nga pëpe ti gbu li. Mbeni ye ti tele ti e même oko tongaso angbâ ti lo na fini pëpe na peko ti kuâ ti e. E yeke pëpe na mbeni âme wala yingo so angbâ na fini na peko ti kuâ ti e.*
6 Na pekoni so Salomon atene so ala so ayeke na fini ahinga so fade ala yeke kui, lo tene: ‘Ala so akui awe ahinga ye oko pëpe.’ Lo ngbâ na ndo ti tâ tënë so na pekoni kete na tenengo so akuâ alingbi pëpe ti ndoye wala ti ke zo, na “kusala, ye ti bibe, hingango ye, na ndara, ayeke na [dû ti kuâ] pëpe”. (Zo-ti-fa-tene 9:5, 6, 10). Legeoko nga, Psaume 146:4 atene so tongana mbeni zo akui, “ye so lo bi bê ti lo dä aga ye senge.” E azo e yeke kui kuingo, na mbeni ye ti e oko angbâ na fini pëpe na peko ti kuâ ti e. Fini so e yeke na ni ayeke tongana wâ ti mbeni bougie. Tongana a huru wâ ni si a mingo, a yeke gue na mbeni ndo pëpe. A girisa gi tongaso na yâ ti pupu.
TËNË TI JÉSUS NA NDO TI KUÂ
7 Jésus Christ asala tënë lani ti ye so ayeke si na zo na peko ti kuâ. Lo sala tënë ni na ndo Lazare, mbeni koli so lo hinga lo nzoni me so akui lani. Jésus atene na adisciple ti lo: “Ndeko ti e Lazare alango.” Adisciple ti lo abâ ti ala atene so Jésus aye ti tene Lazare ayeke lango na fade lo yeke kiri ti wara sava ti tele. Me a yeke pëpe ye so Jésus aye fade ti tene. Ni la, lo tene: “Lazare akui awe.” (Jean 11:11-14). Bâ so Jésus ahaka kuâ na mbeni senge lango. Lazare ayeke lani na yayu pëpe wala na yâ mbeni enfer ti wâ pëpe. Lo yeke gue lani ti tingbi tele na a-ange wala na akotara ti lo pëpe. Nga, a yeke dü lo pëpe na yâ mbeni tele nde tongana mbeni fini zo. Nde na so, lo yeke lango lani na yâ kuâ awe; lo yeke tongana mbeni zo so lango ahon na lo me so na yâ lango ni lo yeke bâ li ti lo pëpe. Ambeni versê nga ahaka kuâ na lango. Na tapande, tongana a bo lani disciple Etienne na tênë juska lo kui, Bible atene ti lo so “lo lango.” (Kusala 7:60). Legeoko nga, na yâ ti mbeni mbeti so lo sû, bazengele Paul asala tënë ti ambeni Chrétien ti ngoi ti lo so “alango awe” na yâ kuâ.—1 aCorinthien 15:6.
8 Nzapa aleke lani ti tene azo akui? Oko pëpe! Jéhovah asala lani zo ti ngbâ na fini teti lakue na sese. Tongana ti so e manda ni kozo awe na yâ ti buku so, Nzapa azia lani akozo koli na wali na yâ ti mbeni pendere paradis. Lo mû lege na ala ti duti na nzoni seni. Lo ye lani gi nzoni ti ala. Babâ wala mama wa so aye amolenge ti lo mingi ayeke duti na ngia tongana amolenge ni abâ pasi ti gango mbakoro na akui? Biani, babâ wala mama oko ayeke yeda pëpe! Jéhovah andoye amolenge ti lo na lo ye lani si ala wara ngia teti lakue na sese. Na salango tënë ti azo, Bible atene: ‘Jéhovah azia ye ti lakue lakue na bê ti azo.’ (Zo-ti-fa-tene 3:11). Tongana Nzapa asala zo giriri, lo zia na yâ ti lo nzara ti ngbâ na fini teti lakue. Nga, lo leke aye ti tene nzara so aga tâ ye.
NGBANGA TI NYEN AZO AYEKE KUI?
9 Me tongana ye ni ayeke tongaso, ngbanga ti nyen azo ayeke kui? Ti hinga kiringo tënë ni, a lingbi e kiri na ngoi so lani a yeke wara na sese gi koli oko na wali oko. Bible atene: “L’Eternel Nzapa asala si keke kue ako na amaï na sese, keke so anzere na lê ti zo na ayeke nzoni teti kobe.” (Genèse 2:9). Me mbeni ye oko ayeke lani dä so a gbanzi na ala ti sala. Jéhovah atene na Adam: “Mo lingbi te le-keke kue ti yaka tongana bê ti mo aye; me lê ti keke ti hinga nzoni na ti hinga sioni, mo te pëpe; teti na lâ ni so mo te lê ni so, fade mo kui biani.” (Genèse 2:16, 17). A yeke lani ngangu pëpe ti bata komandema so. Akeke ayeke mingi so Adam na Eve alingbi lani ti te. Me komandema so amû lege na ala ti fa na gigi singila ti ala na Lo so amû ye kue na ala, so na popo ni fini so ayeke mbilimbili-kue. Tongana ala mä yanga, a yeke fa nga so ala yekia ngangu-ti-komande ti Babâ ti ala ti yayu na ala ye si lo fa lege na ala na lege ti ndoye.
10 Mawa ni ayeke so kozo koli na kozo wali asoro ti ke yanga ti Jéhovah. Na salango tënë na lege ti mbeni ngbo, Satan ahunda na Eve: “Biani, Nzapa atene, [ala] lingbi te le-keke kue ti yaka pëpe?” Eve akiri tënë: “E lingbi te lê ti keke nde nde ti yaka; me lê ti keke so ayeke na bê yaka, Nzapa atene, I lingbi te pëpe, i ndu pëpe, wala tongaso i kui.”—Genèse 3:1-3.
11 Satan atene: “I lingbi kui biani pëpe, teti Nzapa ahinga na lâ ni so i te lê ni, fade lê ti i alungula, na i ga tongana Nzapa, i hinga nzoni na sioni.” (Genèse 3:4, 5). Satan aye lani si Eve amä na bê so lo yeke wara ande ye ti nzoni tongana lo te lê ti keke so a gbanzi na ala ti te. Ti Satan, Eve alingbi ti soro lo mveni ye so lo bâ a yeke nzoni na ye so lo bâ a yeke sioni; lo lingbi ti sala ye so bê ti lo aye. Satan abi tënë nga na li ti Jéhovah, lo tene so Jéhovah adü mvene na ndo ti ye so alingbi ti si na zo tongana lo te lê ti keke so. Eve amä na bê na tënë ti Satan. Ni la, lo mû lê ti keke ni lo te. Na pekoni, lo mû mbeni na koli ti lo, na lo kue lo te. A yeke pëpe so ala sala tongaso sân ti hinga ye so ala yeke sala. Ala hinga lani so ala yeke sala tâ gi ye so Nzapa atene na ala ti sala pëpe. Na tengo lê ti keke so, ala doro na mbana mbeni ndia so batango ni ayeke fade ngangu pëpe na ayeke na lege ni. Ala fa so ala ke Babâ ti ala ti yayu nga na ngangu ti komande ti lo. Ala lingbi pëpe ti mû raison na kengo yanga ti ala so!
12 Zia e bâ gi mbeni tapande: mo bata mbeni molenge ti mo juska lo ga kota, me na pekoni lo ke yanga ti mo na mbeni lege so afa so lo ne mo wala lo ye mo oko pëpe. Bê ti mo ayeke duti tongana nyen? Biani, ye so alingbi gi ti mû vundu mingi na mo. Na lege ti tapande so, tara mo mveni ti bâ kota vundu so Jéhovah awara na bê ti lo tongana Adam nga na Eve ake yanga ti lo.
13 Jéhovah ayeke lani na mbeni nda ti tënë oko pëpe ti zia lege na Adam na Eve so ake yanga ti lo ti ngbâ na fini teti lakue. Ala wara kuâ lani tongana ti so lo tene fade a yeke si na ala. Fini ti Adam na Eve akaï gi na ngoi ni so. Na peko ti kuâ ti ala, ala ga pëpe ayingo so ague na mbeni ndo ti atoro ti duti kâ. E hinga so a yeke tongaso na lege ti tënë so Jéhovah atene lani na Adam tongana Lo hunda lo ti kiri tënë teti so lo ke yanga. Nzapa atene: “Mo kiri na sese, teti A kamata mo na sese; na fade mo kiri na pupu-sese, teti mo yeke pupu-sese.” (Genèse 3:19). Nzapa asala lani Adam na pupu-sese ti sese (Genèse 2:7). Kozo si a sala lo, Adam ayeke lani dä pëpe. Tongaso, tongana Jéhovah atene na Adam so fade lo yeke kiri na pupu-sese, lo ye ti tene so Adam ayeke kiri ti duti dä mbeni pëpe. Adam ayeke duti na fini oko pëpe legeoko tongana pupu-sese so a mû ni ti sala na lo ayeke na fini pëpe.
14 Adam na Eve alingbi fade ti ngbâ na fini juska laso, me ala kui ngbanga ti so ala soro ti ke yanga ti Nzapa na tongaso ala sala siokpari. Tongana e yeke kui nga laso, a yeke ngbanga ti so Adam amû siokpari nga na kui na amolenge ti lo kue (aRomain 5:12). Siokpari so ayeke tongana mbeni sioni kobela so a yeke dü zo na ni na so zo oko alingbi ti kpe ni pëpe. Futa ti pekoni, so ti tene kuâ, ayeke mbeni dengo bä. Kuâ ayeke mbeni wato, me pëpe mbeni kamarade (1 aCorinthien 15:26). So tâ kota merci si e lingbi kiri ni so Jéhovah amû Molenge ti lo na sandaga ti zi e na gbe ti ngangu ti sioni wato tongaso so ayeke mû mbito na zo!
TI HINGA TÂ TËNË NA NDO KUÂ AGA NA YE TI NZONI
15 Ye so Bible afa na ndo ye so ayeke si na zo na peko ti kuâ ti lo ayeke tënë ti dengo bê. Tongana ti so e bâ, ala so akui ayeke bâ pasi pëpe, nga ala yeke dema na vundu pëpe. Mbeni nda ti tënë ti sala mbito ti ala ayeke dä pëpe teti ala lingbi ti sala ye oko na e pëpe. Ala ku pëpe na mbage ti e ti mû maboko na ala, nga ala lingbi pëpe ti mû maboko na e. E lingbi pëpe ti sala tënë na ala, na ala nga kue alingbi pëpe ti sala tënë na e. Amokonzi-nzapa mingi ayeke dü mvene tongana ala tene so ala lingbi ti mû maboko na ala so akui awe, na azo ayeke mä amokonzi-nzapa so na ayeke mû nginza na ala. Me ti hinga tâ tënë na ndo ti akuâ ayeke bata e si mara ti amvene tongaso ahanda e pëpe.
16 Na yâ ti nzapa so mo yeke sala, azo ni ayeda na tënë so Bible afa na ndo ti akuâ? Mingi ti anzapa ayeda na ni pëpe. Ngbanga ti nyen? A yeke ngbanga ti so Satan ayeke na ngangu na ndo ti afango ye ti ala. Lo yeke sala kusala na anzapa ti wataka ti pusu azo ti mä na bê so na peko ti kuâ ti ala, ala yeke ngbâ na fini tongana ayingo na mbeni ndo. So ayeke mbeni mvene so Satan atingbi ni na ambeni mvene nde ti gboto azo yongoro na Jéhovah Nzapa. E tene tongaso ngbanga ti nyen?
17 Tongana ti so e bâ ni kozo, ambeni nzapa ayeke fa so tongana mbeni zo so tambela ti lo ayeke kirikiri akui, na peko ti kuâ ti lo, lo yeke gue na lê ti wâ na lo yeke ngbâ dä teti lakue. Fango ye tongaso abi zonga na ndo ti Nzapa. Jéhovah ayeke mbeni Nzapa ti ndoye na lo yeke zia ande lâ oko pëpe si azo abâ pasi na lege so (1 Jean 4:8). Ti mo, tongana mbeni koli amû maboko ti molenge ti lo ayôro ni tâ na lê ti wâ ngbanga ti so molenge ni amä yanga ti lo pëpe, fade mo yeke tene nyen na ndo ti koli so? Mo yeke ne mara ti zo tongaso? Mo yeke duti même na nzara ti ga ndulu na lo? Oko pëpe! Peut-être mo yeke pensé so koli so ayeke tâ sioni mingi. Me Satan aye si e mä na bê so Jéhovah ayeke bi azo na lê ti wâ, na azo ni ayeke ngbâ dä teti lakue!
18 Satan ayeke sala kusala nga na ambeni nzapa ti fa so na peko ti kuâ, azo ayeke ga ayingo, na a lingbi e so e ngbâ na fini e kpe mbito ti ala na e yekia ala. Na lege ti fango ye so, ayingo ti akuâ wala atoro alingbi ti duti akota kamarade ti e wala akota wato ti e. Azo mingi amä na bê na tënë ti mvene so. Ala yeke na mbito ti akuâ, ala yeke mû iri ti ala na nduzu na ala yeke voro ala. Me Bible afa ti lo ye tongaso pëpe; lo fa so ala so akui awe ayeke lango, na a lingbi e voro gi tâ Nzapa, Jéhovah, Lo so asala ye kue na so ye kue alondo na lo.—Apocalypse 4:11.
19 Tongana mo hinga tâ tënë na ndo ti akuâ, ye so ayeke kanga lege si amvene so a yeke fa na yâ ti a-église mingi ahanda mo pëpe. A yeke mû nga maboko na mo ti gbu nda ti ambeni fango ye nde so ayeke na yâ ti Bible. Na tapande, tongana mo bâ so azo na peko ti kuâ ti ala ayeke ga pëpe ayingo ti gue na mbeni ndo, a yeke sala si biani mo yeke gbu nda ti zendo ti fini ti lakue lakue na ndo ti sese so aga paradis.
20 A sala angu mingi awe, Job mbeni zo ti mbilimbili ahunda tënë so: “Tongana zo akui, fade lo kiri na fini mbeni?” (Job 14:14). Mbeni zo so akui awe ayeke na fini pëpe; tongaso, lo lingbi ti kiri na fini mbeni? Ye so Bible afa na ndo tënë so adë bê ti e ngangu mingi. A yeke ye so chapitre ti peko ayeke fa ande.
YE SO BIBLE AFA
- Ala so akui awe ayeke bâ ndo pëpe, ala yeke mä ndo pëpe nga ala lingbi ti gbu li pëpe.—Zo-ti-fa-tene 9:5.
- Ala so akui ayeke lango; ala yeke bâ pasi pëpe na mbeni ndo.—Jean 11:11.
- E yeke kui ngbanga ti so e wara siokpari na lege ti Adam.—aRomain 5:12.
* Ti hinga ambeni ye mingi so a fa na ndo atënë “âme” na “yingo”, e wa mo ti bâ mbage so atene Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
Ahundango tënë
1-3. Atënë wa azo ayeke hunda na ndo ti akuâ? Akiringo tënë wa a yeke mû ni na yâ ti anzapa nde nde?
4. Na ndo tënë ti kuâ, afango ye ti anzapa mingi aluti na ndo ti tënë wa?
5, 6. Bible atene nyen na ndo ti ye so ayeke si na zo na peko ti kuâ?
7. Jésus ahaka kuâ na nyen? Lo fa ni tongana nyen?
8. E hinga tongana nyen so Nzapa aleke lani na bê ti lo pëpe ti tene azo akui?
9. Ye wa Jéhovah agbanzi lani na Adam ti sala? Ngbanga ti nyen a yeke lani ngangu pëpe ti bata komandema ti Nzapa so?
10, 11. (a) Ye nyen asi so asala si kozo koli na kozo wali ake yanga ti Nzapa? (b) Ngbanga ti nyen kengo yanga ti Adam na Eve ayeke lani kota siokpari mingi?
12. Tapande wa alingbi ti mû maboko na e ti hinga abibe ti Jéhovah tongana Adam na Eve ake yanga ti lo?
13. Jéhovah atene na Adam so ye nyen ayeke si ande na lâ ti kuâ ti lo? A ye ti tene nyen?
14. Ngbanga ti nyen e yeke kui?
15. Ngbanga ti nyen a yeke ye ti dengo bê ti hinga tâ tënë na ndo kuâ?
16. Zo wa asala ngangu na ndo ti afango ye ti anzapa mingi? Lo sala ni tongana nyen?
17. Ngbanga ti nyen fango ye so atene Jéhovah ayeke bi azo na lê ti wâ teti lakue ayeke tënë so abi zonga na ndo ti lo?
18. Vorongo akuâ aluti na ndo ti mvene wa so a yeke fa ni na yâ ti anzapa mingi?
19. Ti hinga tâ tënë na ndo ti akuâ amû maboko na e ti gbu nda ti fango ye wa ti Bible?
20. Hundango tënë wa e yeke bâ ni ande na yâ chapitre ti peko?


text:
75: Daniel na amba ti lo maseka ota
GBIA Nébucadnezzar amû azo kue ti Israël so ahinga mbeti mingi, lo gue na ala na Babylone. Na pekoni, lo soro na popo ti ala amaseka-koli so ayeke pendere mingi nga so ahinga ndo ahon atanga ni kue. Amaseka-koli osio so mo bâ ge so ayeke a-oko ti ala. Iri ti mbeni ayeke Daniel, na atanga ni ota so, azo ti Babylone airi ala Sadrac, Mésac na Abed-Nego.
Nébucadnezzar aleke ti tene a fa ye na amaseka-koli ni si ala sara kusala na yangbo ti lo. Nga tongana a fa ye na ala na peko ti ngu ota awe, lo yeke soro gi ala so ahinga ndo mingi si ala lingbi ti mû maboko na lo ti leke akota tënë. Gbia ni aye si ala kono nzoni na ala wara ngangu na ngoi so a yeke fa ye na ala. Ni la, lo mû yanga na azo ti kua ti lo ti mû na amaseka so a-oko nzoni kobe na vin so lo na sewa ti lo ayeke te na ayeke nyon.
Bâ Daniel. Mo hinga tënë so lo yeke tene na Aspenaz, mokonzi ti azo ti kua ti Nébucadnezzar? Lo yeke tene na lo so lo ye ti te anzoni ye so alondo na table ti gbia so pëpe. Me Aspenaz agi bê ti lo. Lo tene: ‘Gbia la afa kobe so ala yeke te nga na ye so ala yeke nyon. Tongana lê ti ala aza pendere tongana ti amba ti ala pëpe, lo lingbi ti fâ mbi ande.’
Tongaso, Daniel ague abâ zo so Aspenaz amû lo ti bâ lege ti lo Daniel ni na amba ti lo ota ni. Daniel atene na lo: ‘Pardon, tara e teti lango 10. Mû na e akugbe ti kasa ti te nga na ngu ti nyon. Na pekoni bâ konongo ti e na ti amaseka so ate kobe ti gbia, na bâ azo wa si akono nzoni ahon mba.’
Zo ti batango ala ni ayeda ti sara tongaso. Tongana lango 10 ni alingbi awe, lê ti Daniel na ti amba ti lo ota ni aza pendere ahon ti tanga ti amaseka-koli ni kue. Tongaso, zo ti batango ala ni azia ala ti te akugbe ti kasa ahon ti tene ala te kobe so alondo na table ti gbia.
Na hunzingo ti ngu ota ni, a ga na amaseka-koli ni kue na Nébucadnezzar. Na peko ti so gbia ni asara lisoro na ala kue awe, lo bâ so Daniel na amba ti lo ota ni ahinga ndo ahon atanga ni kue. Tongaso, lo zia ala na yangbo ti lo ti tene ala mû maboko na lo. Tongana lo hunda tënë na Daniel, na Sadrac, na Mésac nga na Abed-Nego na ngoi kue so mbeni kota kpale alondo, wala lo hunda ala ti fa tongana nyen ti leke akpale, lo bâ so hingango ye ti ala ahon ti aprêtre ti lo nga na ti awandara ti lo kue fani 10.
Daniel 1:1-21.
Ahundango tënë
- Amaseka-koli osio wa la ayeke na lê ti foto so? Ngbanga ti nyen ala yeke na Babylone?
- Nébucadnezzar aleke ti sara nyen na amaseka-koli osio so? Lo mû yanga na awakua ti lo ti sara nyen?
- Daniel ahunda ti tene a mû nyen na lo nga na amba ti lo ota so ti tene ala te na ala nyon?
- Na peko ti so ala te akugbe ti kasa lango bale-oko, lê ti Daniel na ti amba ti lo ota so aga tongana nyen tongana a haka ni na ti tanga ti amaseka-koli ni?
- Daniel na amba ti lo ota so asara tongana nyen si ala yeke ge na yâ ti da ti gbia so? Ala hon aprêtre na awandara ni na lege wa?
Ambeni hundango tënë
- Diko Daniel 1:1-21.
Tongana e ye ti luti na lê ti atara na ti hon ndo ti awokongo ti e, a hunda ti tene e sara ngangu wa? (Dan. 1:8; Gen. 39:7, 10; aGal. 6:9).
Na yâ ti aye wa a lingbi ti tara amaseka laso wala ti pusu ala ti tara ye so ambeni zo abâ ni tongana “nzo kobe”? (Dan. 1:8; aProv. 20:1; 2 aCor. 6:17-7:1).
Mbaï ti Bible na ndo ti amaseka Hébreu osio so amû maboko na e ti gbu nda ti ye wa so andu mandango mbeti? (Dan. 1:20; Es. 54: 13; 1 aCor. 3:18-20).


text:
Atënë so azo ahunda
Tënë ti David so ayeke na Psaume 37:25 nga na tënë ti Jésus so ayeke na Matthieu 6:33 aye ti tene so Jéhovah ayeke zia lâ oko pëpe si mbeni Chrétien amanke kobe?
David atene so lo “bâ Nzapa azia zo ti mbilimbili lâ oko pëpe, wala ahale ti lo ahunda kobe pëpe na lege ti [iringo] ye.” Lo yeke sara lani tënë ti ye so asi na lo na yâ ti gigi ti lo. Lo hinga nzoni mingi so Nzapa abi bê ti lo na zo lakue (Ps. 37:25). Me, tënë ti David so aye pëpe ti tene so mbeni wakua ti Jéhovah ayeke manke lâ oko ape ye so lo yeke na bezoin ni.
Na ambeni ngoi David atingbi na akpale so ayeke ngangu mingi. Lo wara mbeni kpale ni na ngoi so lo yeke kpe Saül. Aye ti tengo so David ayeke na ni angbâ mingi ape na lo hunda ti tene a mû na lo mapa ndali ti lo nga na azo so ayeke na lo (1 Sam. 21:1-6). Tongaso, na ngoi ni so David ‘ahunda kobe pëpe na lege ti iringo ye.’ Me na yâ ti ngoi ti ngangu so, lo hinga so Jéhovah azia lo ape. Biani, versê oko na yâ ti Bible atene ape so David ahara yanga na azo tongaso si lo wara kobe so lo yeke na bezoin ni ti ngbâ na fini.
Na Matthieu 6:33, Jésus adë bê ti e so Nzapa ayeke mû na awakua ti lo so ayeke be-ta-zo na lo, so azia aye ti Royaume na kozo ndo na yâ ti fini ti ala, ye kue so ala yeke na bezoin ni. Lo tene: “Ala ngbâ ti gi royaume ti Nzapa na mbilimbili ti lo kozoni, na fade a yeke zia na ala aye so kue [kobe, ye ti nyongo ni nga na bongo] na ndo ni.” Me, Jésus atene nga so ndali ti so a yeke sara ngangu na “aita” ti lo, nzara alingbi ti sara ala (Mat. 25:35, 37, 40). A yeke ye so asi na bazengele Paul. Na ambeni ngoi nzara ti kobe na ti ngu asara lo.
Jéhovah atene na e so a yeke sara ande aye ti ngangu nde nde na e. Ti mû lege na lo ti kiri tënë na tënë ti kite ti Zabolo, lo lingbi ti zia lege na aye ti ngangu ti si na e so asara si e wara pëpe ye so e yeke na bezoin ni (Job 2:3-5). Ambeni ita ti e, na tapande ala so a zia ala na yâ ti acamp ti aNazi ti sarango pasi na zo atingbi na angangu kpale ndali ti aye ti ngangu so a sara na ala. Kpale ti kobe ayeke lani mbeni mayele so Zabolo asara kua na ni ti buba dutingo be-ta-zo ti aTémoin ti Jéhovah. A-Témoin so angbâ be-ta-zo, Jéhovah azia ala ape. Lo zia si tara so asi na ala tongana ti so lo zia si aChrétien kue atingbi na atara nde nde. Me, kite ayeke dä ape so Jéhovah ayeke mû maboko na azo kue so ayeke bâ pasi ndali ti iri ti lo ti gbu ngangu (1 aCor. 10:13). A lingbi e girisa ape tënë so ayeke na aPhilippien 1:29 so atene: “A yeke ngbanga ti Christ si a mû pasa ni na ala ti tene ala mä gi na bê na lo pëpe, me nga ti tene ala bâ pasi ndali ti lo.”
Jéhovah atene so lo yeke bata awakua ti lo. Na tapande, Ésaïe 54:17 atene: “Ye ti bira so azo asara ti ke mo na ni alingbi sara ye na mo pëpe.” Tënë so nga na ambeni tënë ni nde amû lege na e ti hinga biani so Jéhovah ayeke bata awakua ti lo kue. Me na popo ti aChrétien so ambeni oko oko alingbi ti tingbi na atara so alingbi ti sara même si ala wara kuâ.


text:
1Na pekoni, a mu na mbi mbeni sosongo so akpa keke ti hakango na ye si a tene na mbi: “Londo, mo haka kota da ti Nzapa na gbalaka, mo diko wungo ti azo so ayeke voro Nzapa na ya ni. 2Me mo zia ya ti gbagba ni, mo haka ni pepe, ngbanga ti so a zia ni na maboko ti azo ti amara nde si fade ala yeke do na gere na ya ti nze baleosio na use gbata so ayeke nde si ayeke nzoni kue. 3Azo ti mbi use so ayeke tene taa-tënë na ndö ti mbi, ala so ayeke yu bongo ti mua so, fade mbi yeke mu lege na ala ti tene peko ti tënë ti yanga ti mbi na azo na ya ti lango saki oko ngbangbo use na baleomene.” 4Azo use so ayeke akeke ti olive use na agere ti lamba use so ayeke luti na dawa ti Kota Gbia ti sese. 5Tongana mbeni zo aye ti sara sioni na ala, wâ ayeke sigigi na yanga ti ala si ayeke gbi awato ti ala ni. Zo so kue aye ti sara sioni na ala, alingbi lo kui gi tongaso. 6Ala yeke na ngangu ti kanga le ti nduzu si na ndembe so kue ala yeke tene peko ti tënë ti yanga ti Nzapa, ngu ayeke pika pepe. Ala yeke na ngangu na ndö ti angu kue ti sara si angu ni aga mene. Ala yeke nga na ngangu ti sara aye ti sioni nde nde na sese fani mingi tongana ti so be ti ala aye. 7Me tongana ala hunzi tenengo peko ti tënë ti yanga ti Nzapa awe, nyama so ayeke londo na ya ti kota du so alinda mingi ayeke sigigi, lo yeke tiri bira na ala, lo yeke hon ndö ti ala si lo yeke fâ ala. 8Fade kuâ ti ala ayeke ngba na ndö ti kota balabala ti ya ti kota gbata ni, gbata so azo afâ Kota Gbia ti ala na ndö ti keke ti kroa daa so. Azo airi kota gbata ni na lege ti mato atene, “Sodome” wala “Ezipte.” 9Fade azo ti akodro nde nde, azo ti akete mara nde nde, azo ti ayanga ti kodro nde nde na azo ti amara nde nde ayeke londo ti ga ti baa kuâ ti azo use so na ya ti lango ota na ndambo. Azo ayeke yeda pepe titene a lu kuâ ti azo ni. 10Azo ti ndö ti sese ayeke duti na ngia ndali ti kuâ ti azo use so. Ala yeke sara matanga, ala yeke mu akadoo na amba ti ala, ngbanga ti so awayanga-Nzapa use so aga na pasi mingi na ndö ti azo. 11Na peko ti lango ota na ndambo ni, mbeni pupu so ayeke mu fini na zo alondo na Nzapa, aga ali na ya ti azo use so; ala londo aluti na ndö ti gere ti ala. Kota mbeto agbu azo so kue ayeke baa ala. 12Awayanga-Nzapa use so ama mbeni kota go so alondo na yayu si ayeke tene na ala, atene: “Ala ma na nduzu ge!” Na le ti awato ti ala, ala londo ague na yayu na ya ti mbinda. 13Gi na ndembe ni so sese ayingi ngangu; mbeni mbage oko na popo ti ambage baleoko ti gbata ni ati, azo saki mbarambara akui na ya ti ye ti ngangu so. Kota mbeto agbu tanga ti azo so angba na fini so si ala gonda Nzapa so ayeke na yayu. 14Use ye ti mawa ni ahon awe; me ota ye ti mawa ni aga nduru ti si. 15Mbarambara ange ni ahuru tatalita ti lo. Mbi ma akota go so alondo na yayu, atene: “Fadeso lengo-gbia ayeke ti Kota Gbia ti e, lo na Mesii ti lo; fade lo yeke le-gbia kpu na kpu!” 16Akangba baleuse na osio so ayeke duti na ndö ti ambata ti gbia na dawa ti Nzapa akuku, akpo li ti ala na sese 17si ala tene: “Kota Gbia Nzapa, mo so ngangu ti mo ahon angangu kue, mo yeke laso, mo yeke ando, e mu singila na mo; mo fa kota ngangu ti mo awe si mo to nda ti le-gbia. 18Amara nde asara ngonzo, me ndembe ti ngonzo ti mo asi awe, ndembe titene a fâ ngbanga na li ti azo so akui awe. So ayeke ndembe ti mungo futa na azo ti kua ti mo, awayanga-Nzapa, ala na azo ti mo so ayeke kpe mbeto ti mo, akete zo na akota zo. So ayeke ndembe ti bubango azo ti bubango sese.” 19Kota da ti Nzapa so ayeke na yayu, yanga ni azi si zo alingbi ti baa sanduku ti mbuki so ayeke na ya ti kota da ni. Tongaso, wâ ti bekpa aza, a ma go ti azo, bekpa asungba, sese ayingi si apembe ti bekpa atuku ngangu.
Copyright
Learn More


text:
Bible
Na mo grisa pëpë tî dîko Mbëtï tî Nzapä tî mo lâkwê, na lêgê tî kalendriëe sô ë zîa ge ndâli tî mo.
Mbëtï tî Nzapä
Kötä Ïrï Ûse Tî Nzapä[fa na mbi | modifier le wikicode]
I) KÔZO TËNË A mankêe pëpë : wa tî süngö psaume sô atï na ndö tî mbênî nzönî yê, töngana mosoro, sô lo yê tî kângbi ni fadë-fadë mîngi na âmbâ tî lo ! Töngana tî sô mbênî zo na pöpö tî âzo sô agwe na ngunda tî gi nyama, awara wôtoro, na lo yeke dëköngö na terê tî âmbâ tî lo tî gä hîo, tî gbôto mafüta tî âwôtoro nî, na tî te nî ! Dîko versëe ôko, ngâ na versëe ûse, na fadë mo bâa : lo yê âzo kwê, tî sepela Nzapä ! Na versëe ûse, lo dëköngö na âme tî lo-mvenî, tî sepela Nzapä, na même, lo mû kpïngbä zëndo, tî sepela ânde Nzapä zûskâ na lâ tî kwâ tî lo ! Angbâ tî nzere-nzërëngö, lo mû kpïngbä wängö na âzo sö ayeke dîko psaume sô lo sü, tî zîa bê tî âla na zo tî sêse ôko pëpëe ! Tëtî nye ? Ngbanga tî sô, zo ayeke tî lo na ngangü ôko pëpë, tî sôo mbâ tî lo na yâ yê tî ngangü, töngana birä, kobêla, wala kwâ. Na mbâgë ngâ, lo bâa sô, töngana zo akwîi aweê, âyê kwê sô fadë lo yeke bïbê tî lo tî särängö nî ânde, alï dû awe, bîanî. Tëtî tënë sô, fadë zo azîa bê tî lo kwê na ndö mbâ tî lo zo, töngana nye ? Wôtoro sô lo wara, sï lo yeke dëköngö na marä tî kötä ngîâ töngasô sô, ayeke nye ? II) ÂMBÊNÎ ÏRÏ TÎ NZAPÄ ÛSE A) "NZAPÄ TÎ JACOB" Hinhîin ! Wôtoro nî sô, ayeke gï Nzapä ! Mbênî nzapä ndê, tî dûnîa sô pëpëe, me gï "Nzapä tî Jacob" ! Na versëe ukü, lo kîri lo tene : "Ngîâ ayeke na zo sô "Nzapä tî Jacob" ayeke na lo, tî sâra na lo". "Nzapä tî Jacob"... Sô Nzapä wa laâ ? 1) KÖTÏ TÎ "NZAPÄ TÎ JACOB" AYEKE TIRI TËTÎ ÂZO TÎ LO Jacob ayeke zo töngana mbï na mo. Töngasô, yê tî dûnîa awara lo mîngi. Lo gä même ndurü na kwâ, lêgë otâ kwê, me Nzapä ayeke na lo, na akânga lêgë na Esaü, yayâ tî lo, wala na Laban, kôya tî lo, tî fâa lo (dîko Genèse 27 - 35, töngana mo yê). Sô atene pëpë, Jacob ayeke zo tî särängö gï nzönî lâkwê, na yâ finî tî lo ! Ë hînga kwê : Mbëtï tî Nzapä afa lo töngana zo tî hïngö-lê, zûskâ na taâ lâ nî sô Nzapä akîo lo ! Gï na ndo sô laâ sï lo hînga yê sô ïrï nî awü "grâce tî Nzapa", na lo zîa sïönî särängö-yê tî lo bîanî-bîanî. Ndâli tî ndoyêe tî Nzapä tëtî ë âzo tî sïönî töngana Jacob pëpë, fadë zo wa laâ sï asö-kwâ, zo wa ? Sô, "Nzapä tî Jacob" nî laâ : - Lo yeke Kötä Nzapä sô asâra yê kwê, me Lo yeke ndurü na terê tî zo : kôlï, wala wâlï ; mêlengê, wala kötä zo ; wazïngä, wala zo tî mosoro ; kötä zo tî ködrö, wala sêngê zo tî ködrö ; - Lo yeke fâa ngbanga fadë-fadë pëpë na li tî wa-sïökpärï, me Lo gi lêgë tî sôo lo kôzonî na yâ yê tî ngangü awe, sï, fadësô, Lo fa Terê tî Lo polêlê na zo nî, tî gä Wa-bätängö lo tëtî lâkwê-lakwê, gï töngana zo nî ayê ! 2) YÊ ÔKO TÎ KARA "NZAPÄ TÎ JACOB" AYEKE ÔKO PËPËE Mo yê tî ke tênë sô ? Mû mbênî tängo, mo dîko Exode 6 : 1, 3 kôzonî, na fadë mo bâa, sô, Nzapä Lo-Mvenî, Lo fâa serêka na gô tî Lo na Moïse, sêngê-sêngê wakwa tî Lo, Lo tene : "Fadësô, fadë mo bâa yê sô Mbï yê tî sâra na Pharaon ; tëtî atâa lo yê, wala lo yê pëpë, fadë lo zîa âzo tî Mbï, âla gwe ; lo yê, wala lo yê pëpë, fadë lo tumba âla na ködrö tî lo" (versëe 1). Sô ayê tî tene, yê agä ngangü na Pharaon awe bîanî, tëtî kötï tî Nzapä alöndö awe, tî tiri birä na lo ndâli tî Israël. Me mo lütï gï na ndo sô pëpëe, tëtî versëe 3 atene : "Mbï fa terê tî Mbï na Abraham, na Isaac, na Jacob, töngana "Nzapä tî Ngangü Ahön Kwê, me âla hînga Mbï na lêgê tî Ïrï tî Mbï "l'Eternel" pëpëe". Töngana mo gi ndâ tî tënë sô nzönî, fadë mo bâa, sô, Nzapä afa Terê tî Lo na Abraham na â-alë tî lo gï töngana "Nzapä tî Ngangü Ahön Kwê", tëtî a yeke nzönî Lo fa na Abraham, sô, ânzapä tî âkötarä tî lo, sô lo yeke sambêla âla sô, ayeke yê ôko pëpë na lê tî Nzapä tî Yayâ, Lo sô Lo sâra yê kwê ; âla yeke même ânzapä pëpëe, me gï âyingö-sïönî, sô Nzapä atumba âla giriri awe na gbe tî lê tî Lo. Na tî fa taâ Ngangü tî Lo na gïgï, Lo mû Abraham na ködrö tî lo, Ur, Lo gwe na lo zûskâ na Canaan, même na Egypte, na Lo kîri na lo na sîrîrî na Canaan ; Lo mû na lo ndo tî sâra ködrö da, na Lo bata lo na yâ yê kwê, zûskâ lo kwîi na sîrîrî, na yâ mbäkôro tî lo, na pekô tî wâlï tî lo Sara. Lo sâra ngâ na Isaac, mêlengê tî Abraham, töngana sô Lo sâra na babâ tî lo ândö giriri : yê kwê sô Isaac abi mabôko tî lo da, agä gï nzönî na lo, zûskâ na lâ tî kwâ tî lo. Jacob, ûse mêlengê tî Isaac, asâra hïngö-lê : lo nzï ndo tî yayâ na tïtî Esaü, kôzo îtä tî lo tî kôlï, na lo kpë, lo gwe na ndo tî kôya tî lo Laban. Kâ, yê tî hïngö-lê ngâ awara lo, me lo ngbâ tî sâra hïngö-lê ngâ lâkwê, na Nzapä tî babâ tî lo Isaac asâra na lo, na abata finî tî lo na tïtî Laban, ngâ na tïtî îtä tî lo Esaü, zûskâ amû na lo ndo tî dutï ngâ da, na Canaan, sêse tî tarä tî lo Abraham. Birä sô Nzapä tî Ngangü Ahön Kwê atiri na li tî Joseph, mêlengê tî Jacob, akîri aso, ahön yê kwê ! Na Egypte, Joseph asïgï na da tî kânga, na lo gä Kôzo Gbelê-Gbïä tî Pharaon, na babâ tî lo, na tanga tî âîtä tî lo, na âsöngö tî âla kwê, amû pekô tî lo ka na Egypte. Kâ, âla gä ângbâa tî Pharaon. Me Nzapä tî Ngangü Ahön Kwê ayeke leke terê tî Lo, tî zî âla na yâ ngbâa, tî kîri na âla na Canaan, ködrö sô ândö Lo dëbä yângâ tî Lo tî mû na â-alë tî Abraham. Dîko Genèse, sabëtere 12 zûskâ asï na tanga tî sabëtere tî bûku nî kwê (sabëtere 50), na fadë mo-mvenî mo bâa marä tî birä sô Nzapä ahînga tî tiri ndâli tî âzo tî Lo. Mo bâaâ ? Mbênî nzapä ôko na dûnîa, tî sâra kpïngbä yê töngasô ndâli tî âzo sô ayeke sambêla lo, ayeke pëpëe. Lâsô : nye laâ sï akara mo na yâ finî tî mo, nye ? Gbô "Nzapä tî Abraham, tî Isaac, na tî Jacob" töngana taâ Nzapä sô Lo lîngbi tëtî mo, bîrî, lâsô, na kekerêke. Mû bê tî mo kwê gï na Lo ôko, atâa kwâ ayeke ara mo ! Töngana Lo fa na mo marä tî Ngangü tî Lo sô pëpë, mo îri mbï, mo bi kamëlä na lê tî mbï îtâ tî mo. B) FINÎ ÏRÏ TÎ NZAPÄ : "L'ETERNEL" Tî sô nî sô, mo dîko Exode 6 : 2, mo bâa ! Kôzo fängö ïrï sô na zo, laâ ! Na ïrï sô atene : "Zo sô Lo yeke ngbâ na finî, tëtî lâkwê-lâkwê ; lê tî Lo ayeke bâa ânde kwâ lâ ôko pëpëe" ! Sô, yê ? Na mbâgë, Lo yeke Lo tî Ngangü Ahön Kwê ; na mbênî mbâgë ngâ, Lo yeke kwîi ânde lâ ôko pëpëe ! Na töngana Lo yeke ngbâ na finî tëtî lâkwê-lâkwê, sô atene, fadë mabôko tî Lo tî Ngangü Ahön Kwê azîa tî sâra na mo, même tëtî mbênî nzîna-ngbonga ôko, pëpëe ! Bï na lâ, mo yeke na tïtî Lo ! Bï na lâ, lê tî Lo ayeke na ndö tî mo ! Atâa kwîi agä : mo yeke gï na tïtî Lo, tëtî lâkwê-lâkwê ! Mbênî mosoro tî hön "Nzapä tî Jacob", na "l'Eternel", ayeke daâ ? Fadë zo sô ayeke tî Lo, âdëköngö na kötä ngîâ na bê pëpë, ngbanga tî nye ? III) KÖTÄ TËNË TÎ BATA NA BÊ Dîko gï tanga tî âversëe tî psaume sô : a löndö na versëe 6 zûskâ na versëe 10, na fadë mo-mvenî mo bâa âyê kwê sô Nzapä tî Jacob, Nzapä tî Lâkwê-Lâkwê, alîngbi sâra na sêse, na pöpö tî ë zo. Lo yeke tiri birä gï ndâli tî zo ôko pëpëe, me ndâli tî gbâ tî âzo kwê, na ndo sô, na ndo kâ, sô ayeke na yâ pönö. Nî laâ sï mo yeke bâa mabôko tî Lo tî Ngangü Ahön Kwê na ya finî tî mo-mvenî, na ndo sô mo yeke da, ngâ, na yâ finî tî âmbâ tî mo zo, na ndo sô âla ngâ ayeke da. Lo yeke na pöpö tî âsëwä ôko ôko kwê, na Lo yeke ngâ na yâ Eglise tî Lo ; Lo yeke na âwazïngä, ndêngê na ndêngê, tî âködrö ôko ôko kwê na dûnîa, na Lo yeke ngâ na âzo sô ayeke na li tî âködrö ôko ôko kwê, tî mû na âla ngangü, ndarä, na dônzi, tî bata na ködrö tî âla, töngana âla gi âyê sô na mbâgë tî Lo, töngana Joseph na sêse tî Egypte, Moïse na yândo, Josué, ajuge, David, Salomon..., zo na zo na ngoi tî lo. Lo gbânzi nzönî yê tî lo ôko pëpë, na zo sô ahûnda nî na Lo na taâ mäbê. Töngasô mbï hûnda mo, îtä : nye laâ sï mo yê Lo tî mû na mo lâsô, sï mo sâra na kusâra tî Lo na pöpö tî âmbâ tî mo, nye ? Kûku na gbe tî Nzapä tî Jacob, l'Eternel, na mo hûnda Lo na bê-bîanî. Grâce na ndoyêe tî Lo angbâ na mo !


text:
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Lege ti sara kua na JW Library
TI MANDA NA YE:
Diko Bible nga gi nda ti tënë ti Nzapa lâ oko oko.
Diko Annuaire des Témoins de Jéhovah, apériodique nga na ambeni mbeti ti e. Sara kua na mbeni ye so alingbi ti mû maboko na mo ti hinga ndo so mo ngbâ dä
Leke abungbi nga sû kamba na gbe ti akiringo tënë ni
Bâ avidéo
NA NGOI TI ABUNGBI:
Bâ aversê so wamungo diskur asara tënë na ndo ni. Sara kua na historique ti kiri na ndo ti mbeni versê
A hon ti gue na gbâ ti ambeti na bungbi, sara kua na ambeti so ayeke na ndo ti téléphone wala tablette ti mo ti suivre na ambage nde nde ti bungbi ni nga ti he na abia. JW Library ayeke na afini bia so ade ti zia ni na yâ ti mbeti ti bia ti e ape
NA FANGO TËNË:
Fa na mbeni zo so asara nzara ti tënë ni ambeni ye so ayeke na ndo ti JW Library, nga mû maboko na lo ti téléchargé application ni nga na ambeti ti e na ndo ti téléphone wala tablette ti lo
Sara kua na recherche ti gi aversê ti Bible. Tongana tënë so a sigigi pëpe na yâ ti Mbeti ti Nzapa ti fini dunia, gue na ndo ti Bible ti référence na gi ni encore
Fa mbeni vidéo. Tongana zo ni ayeke na amolenge, mo lingbi ti zia na lo mbeni oko ti avidéo Ga kamarade ti Jéhovah. Wala mo lingbi ti zia na lo vidéo Ndani nyen ti manda Bible? ti sara si lo duti na nzara ti manda Bible. Tongana mbeni zo atene mbeni yanga ti kodoro-wande, fa na lo vidéo ni na yanga ti kodoro ti lo
Fa na mbeni zo versê so ayeke na yanga ti mbeni kodoro nde so mo téléchargé ni kozo awe. Gue na ndo ti Bible, ndu numéro ti versê nga na image ti ambeni versê so ague oko na ni


text:
1A-ita ti mbi, alingbi azo mingi na popo ti ala aga awafango-ye pepe! Ala hinga atene, e so e yeke awafango-ye, fade Nzapa ayeke fâ ngbanga na li ti e ngangu ahon ti tanga ti azo kue. 2E kue, e yeke girisa lege fani mingi. Tongana mbeni zo agirisa lege na ya ti tenengo tënë ti lo pepe, andaa lo yeke zo ti nzoni kue, lo lingbi ti kanga tere ti lo kue. 3Tongana e kanga kamba na yanga ti ambarata titene ala gue na ndo so e ye ala gue daa, e lingbi ti fa lege na ngbongboro tere ti ambarata ni kue. 4Ala baa nga amangboko: ataa so ala yeke kota mingi si akota pupu ayeke pusu ala ti hon na ni, gi mbeni kete kâî so ayeke na peko ti mangboko si ayeke sara titene mangboko ni ague na ndo so be ti zo ti kpengo na ni aye. 5Legeoko nga, menga ayeke mbeni kete kete mbage ti tere ti zo, me menga ni ayeke gonda tere ti lo ndali ti so, lo lingbi ti sara akota ye mingi. Ala baa, gi senge kete kete menga ti wâ alingbi ti gbi kota gbako! 6Menga ti zo ayeke tongana wâ si ayeke nga ndo so sioni aduti daa. Menga aduti na ya ti tere ti e si ayeke sara titene ngbongboro tere ti e kue aga sioni. Na ngoi so kue zo ayeke na dunia so, menga ti lo ayeke tongana wâ so ayeke buba fini ti lo; wâ ni alondo na ndo so wâ ayeke gbi daa lakue. 7Zo alingbi ti sara si amara ti anyama kue ama yanga ti lo: anyama ti ngonda, andeke, anyama so ayeke hara harango na asusu. 8Me zo oko alingbi ti sara komandema na ndö ti menga ti lo pepe! Menga ayeke mbeni sioni ye so ayeke duti kpoo laoko pepe, sioni yoro ti fango zo asi singo na ya ni. 9Na menga ti e si e yeke sepela Kota Gbia, Babâ ti e. Gi na oko menga so, e yeke deba azo so Nzapa asara ala si ala kpa lo so. 10Nzoni tënë na dengo ba alondo gi na yanga oko so si ayeke sigigi. A-ita ti mbi, alingbi ye ni aduti tongaso pepe. 11Lawa laa sengo ngu na nzoni ngu alondo gi na ya ti li ti ngu oko si asigigi? 12A-ita ti mbi, keke ti fige alingbi ti le olive pepe, wala keke ti vinye alingbi ti le fige pepe. Tongaso nga, nzoni ngu alingbi ti sigigi na ya ti li ti ngu ti ingo pepe. 13Mbeni zo ti ndara na ti hingango ndo ayeke na popo ti ala? Ayeke nzoni lo fa ni na lege ti nzoni dutingo ti lo nga na sarango aye ti lo so lo yeke sara na ndara, me na ngangu pepe. 14Me tongana ala yeke sara sioni kota be ti gbugburungo na kota ndo, ala pika kate ti ala ndali ti ndara ti ala ni pepe. Tongana ala yeke sara ye tongaso, andaa ala yeke tene mvene ti buba lege ti taa-tënë. 15Mara ti ndara tongaso alondo na yayu pepe, alondo na sese so, alondo na azo, alondo nga na Zabolo. 16Biani, ndo so kota be ayeke daa si gbugburungo kota ndo ayeke daa, wusuwusu na mara ti asioni nde nde ayeke daa. 17Me ndara so alondo na yayu, kozoni asara si zo aduti na vurungo be, na pekoni, asara si zo aduti na siriri, zo asara ye na ngangu pepe, zo ama tere na mba ti lo, zo asara nzoni be mingi na mba ti lo si lo sara nga anzoni ye. Ndara ti yayu ayeke mu mbage ti mbeni zo pepe si zo so ayeke na ni, tënë ti yanga ti lo ayeke nde pepe na sarango ye ti lo. 18Azo so aye siriri, ala yeke sara si azo so ayeke nduru na ala aduti na siriri; sarango ye ti ala akpa lungo ale ti kobe, lengo ni so ala yeke ko ayeke sarango ye ti mbirimbiri.
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE 14
Jésus akomanse ti sara adisciple
AKOZO DISCIPLE TI JÉSUS
Na peko ti so lo sara lango 40 na yâ ti benyama, nga kozoni si lo kiri na Galilée, Jésus akiri aga na mbage ti Jean, zo so abatize lo. Tongana Jésus angbâ ti ga, Jean afa lo na azo so ayeke dä, lo tene: “Ala bâ, so Kete taba ti Nzapa la, lo so azi siokpari ti dunia so! Lo la si mbi sara tënë ti lo, mbi tene: ‘Mbeni zo ayeke ga na peko ti mbi na lo hon kozo na mbi, ngbanga ti so lo bâ gigi kozo ti mbi.’” (Jean 1:29, 30). Atâa so Jean ayeke kota zo na Jésus kete, lo hinga so Jésus ayeke na fini kozoni na lo, ndali ti so Jésus ayeke lani na yayu, tongana mbeni yingo, kozoni si lo ga na sese.
Na ambeni yenga so ahon lani kâ, tongana Jésus aga ti wara batême, âmanke Jean ahinga lani kue ape so Jésus la ayeke duti ande Messie ni. Ni la lo tene: “Mbi kue mbi hinga lo ape, me ndani so mbi yeke batize azo na yâ ti ngu ayeke ti tene a fa lo polele na lê ti azo ti Israël.”—Jean 1:31.
Jean akomanse ti fa na azo, so ayeke mä lo, peko ti aye so apassé lani na ngoi so lo batize Jésus, lo tene: “Mbi bâ yingo alondo na yayu adescend tongana mbeni kolokoto aduti na ndo ti lo. Mbi kue mbi hinga lo ape, me Lo so atokua mbi ti batize azo na yâ ti ngu atene na mbi, atene: ‘Zo so mo bâ yingo ayeke descend aduti na ndo ti lo, lo la lo yeke batize azo na yingo vulu.’ Mbi bâ ni, na mbi sara tënë ni, mbi tene zo so ayeke Molenge ti Nzapa.”—Jean 1:32-34.
Na ndade ni, Jean ayeke lani na adisciple use na tere ti lo, na ngoi so Jésus akiri encore aga. Jean angbâ atene: “Ala bâ, so Kete taba ti Nzapa la!” (Jean 1:36). Gi na ndembe ni so, adisciple use ti Jean Baptiste ni angbâ amû peko ti Jésus. Iri ti mbeni oko ayeke André. Use ni ayeke peut-être zo so asû aye ni so na mbeti, so iri ti lo nga ayeke Jean. Âmanke Jean ni so ayeke mbeni fami ti Jésus, mbeni molenge ti Salomé. Peut-être Salomé ayeke ita ti Marie, na iri ti koli ti lo ayeke Zébédée.
Tongana Jésus atourné na lo bâ so André na Jean ayeke mû peko ti lo, lo hunda ala, lo tene: “Ala yeke gi nyen?”
Ala kue angbâ ahunda lo atene: “Rabbi, . . . mo lango na ndo wa?”
Jésus akiri tënë, lo tene: “Ala ga, ala bâ ni.”—Jean 1:37-39.
A yeke na l’heure osio na peko ti midi la, na André na Jean ahunzi tanga ti lango ni na tere ti Jésus. Tere ti André anzere mingi juska lo gue lo wara ita ti lo Simon, so a iri nga lo Pierre, na lo tene na lo: “E wara Messie ni awe!” (Jean 1:41). André ague na Pierre na Jésus. Na pekoni, ambeni ye so asi afa so Jean nga kue amû ita ti lo Jacques, lo ga na lo na Jésus. Ye oko, Jean afa pëpe mbage ti mbaï ni so na yâ ti buku so lo sû ni.
Na ndade ni, Jésus awara Philippe, so ayeke zo ti Bethsaïda. Bethsaïda ayeke mbeni kodro so ayeke na mbage ti nord ti yanga ti kota Ngu ti Galilée, nga a yeke kodro so André na Pierre akono dä la. Jésus atene na Philippe, lo tene: “Mû peko ti mbi.”—Jean 1:43.
Na pekoni, tongana Philippe awara Nathanaël, so mbeni iri ti lo ayeke Barthélemy, lo tene na lo: “E wara lo so Moïse asara tënë ti lo na yâ ti Ndia so awe, nga so ambeti ti aProphète asara tënë ti lo: A yeke Jésus, molenge ti Joseph, zo ti kodro ti Nazareth.” Me Nathanaël ayeke na kite na lo kiri tënë na Philippe, lo tene: “Mbeni nzoni ye alingbi ti sigi na Nazareth so?”
Me Philippe atene na lo: “Ga mo bâ si ma!” Tongana Jésus abâ Nathanaël na gango ni, lo tene: “Bâ, tâ zo ti Israël so ayeke sara ye na handa ape.”
Nathanaël ahunda lo atene: “Mo hinga mbi tongana nyen?”
Jésus akiri tënë na lo: “Kozoni si Philippe airi mo, so mo yeke fade na gbe ti keke ti figue so, mbi bâ mo.”
Li ti Nathanaël akpe kue, na lo tene: “Rabbi, mo yeke Molenge ti Nzapa, mo yeke Gbia ti Israël.”
Jésus ahunda lo atene: “Mo mä na bê ngbanga ti so mbi tene na mo so mbi bâ mo fade na gbe ti keke ti figue so? Mo yeke bâ ande aye so ayeke kota ahon so.” Na pekoni, Jésus amû na ala mbeni zendo, lo tene: “Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Ala yeke bâ ande yayu azi na a-ange ti Nzapa so ayeke monté na ayeke descend na mbage ti Molenge ti zo.”—Jean 1:45-51.
Gi kete na pekoni, Jésus azia popo-hoto ti Jourdain na lo gue na Galilée, legeoko na afini disciple ti lo.


text:
1Mbi Paul laa mbi tokua mbeti so; azo laa airi mbi ti ga watokua pepe. So Nzapa airi mbi ti ga watokua, mbi ma tënë ni na yanga ti mbeni zo pepe, me na yanga ti Jésus Christ wani, lo na Nzapa Babâ so azingo lo na popo ti akuâ. 2A-ita azo ti Christ so kue ayeke ge abongbi na mbi ti tokua mbeti so na a-Eglize ti sese ti Galasii. 3Ayeke nzoni Nzapa Babâ na Kota Gbia Jésus Christ asara nzoni be na ala si amu na ala siriri. 4Jésus aka tere ti lo ndali ti siokpari ti e, ti zi e na ya ti ngoi ti sioni so e yeke daa laso; lo sara tongana ti so be ti Nzapa Babâ ti e aye. 5Gonda ayeke ti lo kpu na kpu! Amen. 6Mbi gi li ti mbi gbaa na ye so ala sara so: gi hio tongaso, ala zia lege ti lo so airi ala na lege ti nzoni be ti Christ so awe ti mu peko ti mbeni nzoni tënë nde! 7Ti tene taa-tënë, mbeni nzoni tënë nde ayeke daa pepe! Mbi tene tënë so, ngbanga ti so ambeni zo ayeke sara titene li ti ala aga kirikiri, ala ye ti buba ya ti Nzoni Tënë ti Christ. 8Tongana mbeni zo afa na ala mbeni nzoni tënë nde na ti so e fa na ala kozoni, ataa ayeke e wani wala mbeni ange so alondo na yayu, ayeke nzoni Nzapa adeba lo! 9E tene tënë so na ala kozoni awe, mbi yeke kiri na ndö ni: tongana mbeni zo afa na ala mbeni nzoni tënë nde na ti so ala ma kozoni, ayeke nzoni Nzapa adeba lo! 10Mbi yeke gi lege fadeso titene azo agonda mbi? Oko pepe, mbi ye titene Nzapa laa agonda mbi. Mbi yeke gi ti ga nzoni na le ti azo? Tongana mbi yeke gi fade titene azo agonda mbi, andaa mbi yeke zo ti kua ti Christ pepe. 11A-ita, mbi tene na ala, mbi tene: Nzoni Tënë so mbi yeke fa alondo na zo pepe. 12Mbeni zo laa afa Nzoni Tënë ni na mbi pepe, mbeni zo nga laa afa nda ti Nzoni Tënë ni na mbi pepe, me Jésus Christ wani laa asara si mbi hinga ni. 13Biani, a-ita, ala ma tënë ti sarango ye ti mbi na ndembe so mbi yeke voro ando Nzapa tongana ti azuife. Ala hinga so mbi sara ando ngangu mingi na Eglize ti Nzapa si mbi ye nga ti buba Eglize ni biani. 14Na lege ti vorongo Nzapa ti azuife, amba ti mbi azuife so ngu ti mbi na ala ayeke oko, mbi hon ala kue. Mbi yeke na nzara mingi ti sara ye alingbi na aye ti akotara ti e. 15So mbi de na ya ti mama ti mbi, Nzapa azia mbi nde, lo iri mbi na lege ti nzoni be ti lo. Na ndembe so Nzapa aye 16ti fa Molenge ti lo na mbi titene mbi hinga lo si mbi fa Nzoni Tënë ti lo na azo ti amara nde, mbi hunda na wango na mbeni zo pepe. 17Mbi gue nga na Jérusalem pepe ti baa azo so ayeke awatokua kozo ti mbi. Me mbi gue hio na sese ti Arabii, na pekoni, mbi kiri na gbata ti Damas. 18Ngu ota na pekoni, mbi gue na Jérusalem ti baa Pierre titene e na lo e hinga tere. Mbi ngba na ndo ti lo lango baleoko na oku. 19Mbi baa mbeni watokua nde pepe, me zo so mbi baa lo ayeke gi Jacques, ita ti Kota Gbia. 20Tënë so mbi su na mbeti na ala so ayeke taa-tënë: na le ti Nzapa, mbi yeke tene mvene pepe. 21Na pekoni, mbi gue na sese ti Sirii na ti Silisii. 22Na ndembe ni so, azo ti a-Eglize ti Christ so ayeke na Judée ade ti baa le ti mbi laoko pepe. 23Ala ma gi tënë so azo atene: “Koli so ayeke sara ando ngangu na e so, fadeso lo yeke fa na azo tënë ti mabe so lo ye ando ti buba lege ni so.” 24Nilaa, azo ti Christ ayeke gonda Nzapa ndali ti mbi.
Copyright
Learn More


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | ÉSAÏE 11-16
Hingango ye na ndo ti Jéhovah ayeke mû ande ndo ti sese kue
11:6-9
Lege so prophétie so aga tâ tënë lani na ndo ti azo ti Israël
Na ngoi so azo ti Israël alondo na ngbâa na Babylone ti kiri wala na ngoi so ala yeke na yâ ti kodoro ti ala so a kiri a leke ni, ala sara pëpe mbeto ti anyama ti ngonda wala ti azo so asara ye tongana ti anyama.—Esd 8:21, 22.
Lege so prophétie so aga tâ tënë na ngoi ti e
Hingango ye na ndo ti Jéhovah achangé asarango ye ti azo. Azo so kozo ayeke sara ye na ngangu aga fadeso azo ti siriri. Hingango ye na ndo ti Nzapa asara si mbeni paradis ti yingo abâ gigi na yâ ti dunia kue.
Lege so prophétie so ayeke ga tâ tënë na yâ ti ngoi so ayeke ga
Sese kue ayeke ga ande mbeni paradis so zo ayeke duti na yâ ni nzoni, so siriri ayeke dä ti gue oko na ye so Nzapa aleke lani ti sara na tongo nda ni. Mbeni créature oko, atâa zo wala nyama, ayeke sara sioni pëpe.
• Hingango ye na ndo ti Nzapa achangé sarango ye ti Paul lani
Na ngoi so lo yeke lani Farizien so a iri lo Saul, lo yeke na asarango ye so ayeke tongana ti anyama.—1Tm 1:13.
Tâ hingango ye achangé sarango ye ti lo.—aCl 3:8-10


text:
1Tongaso, a-ita azo ti Nzapa, ala so lo iri ala ti ga azo ti lo, ayeke nzoni ala baa ndo na Jésus, lo so Nzapa atokua lo titene lo ga kota wayango-sandaga ti mabe so e yeke fa tënë ni. 2Ando, Moïse asara kua na legeni na ya ti da ti Nzapa kue. Legeoko nga, Jésus asara kua na Nzapa na legeni, Nzapa so asara si lo ga kota wayango-sandaga. 3Biani, zo so asara da, azo ayeke ne lo ahon da ni wani, nilaa, alingbi azo agonda Jésus ahon ti so ala gonda Moïse so. 4Da kue, zo laa asara ni, me lo so asara ye kue ayeke Nzapa. 5Moïse asara ti lo ando kua ti da ti Nzapa kue na legeni tongana zo ti kua ti Nzapa; kua ti lo ayeke ti fa na azo tënë so Nzapa ayeke tene ande na ala. 6Ti Christ, lo sara kua ni na legeni tongana Molenge ti Nzapa, lo yeke na komandema na ndö ti da ti Babâ ti lo. E laa e yeke da ni tongana e ngba ti zia be ti e na ndö ti ye so e yeke ku ni si e gonda tere ti e daa. 7Ndani laa, tongana ti so Yingo-Vuru atene: “Laso, tongana ala ma go ti Nzapa, 8ala kpengba be ti ala pepe tongana ti so akotara ti ala asara ngangu li si ala tara be ti Nzapa na ngoi so ala yeke ando na benyama. 9Kâ, akotara ti ala agi yanga ti mbi, ala tara be ti mbi si ala baa aye so mbi sara 10na ya ti ngu baleosio. Ndani laa ngonzo asara mbi na tere ti ala si mbi tene lani, mbi tene: ‘Li ti ala ayeke gue lakue gi kirikiri; ala ke ti hinga lege so mbi ye ala mu.’ 11Na ya ti ngonzo ti mbi, mbi deba yanga, mbi tene: kodro so mbi leke titene ala wu tere ti ala daa so, fade ala yeke li na ya ni oko pepe!” 12A-ita, le ti ala akpengba! Mbeni zo oko na popo ti ala asara sioni be wala adekite pepe, tongaso si lo zia lege ti Nzapa pepe, lo so lo yeke na fini. 13Me so ngoi so Mbeti ti Nzapa airi ni “laso” angba, ala mu wango na popo ti ala lakue si siokpari ahanda mbeni zo pepe, tongaso si lo ga zo ti ngangu li pepe. 14Fadeso, e na Christ e yeke sara kua legeoko gi tongana kozo ye so e zia be ti e daa, e gbu ni ngangu ngbii asi na ndani. 15Mbeti ti Nzapa atene: “Laso, tongana ala ma go ti Nzapa, ala kpengba be ti ala pepe tongana ti so akotara ti ala asara ngangu li.” 16Azo so ama ando go ti Nzapa si ala sara ngangu li so ayeke azo wa? Ala yeke azo so kue Moïse amu ala na kodro ti Ezipte si asigigi na ala. 17Be ti lo aso na ya ti ngu baleosio na azo wa? Be ti lo aso na azo so asara siokpari si ala kui na ya ti benyama. 18Nzapa adeba yanga ti lo, atene: “Fade ala yeke li na kodro so pepe, kodro so mbi leke titene ala wu tere ti ala daa so”. Lo deba yanga ni na azo wa? Na azo so asara ngangu li so. 19Tongaso, e baa so azo ni ali na kodro ni pepe, ngbanga ti so ala ma na be pepe.
Copyright
Learn More