text:
Ngangu kua so Paul asara ndali ti congrégation (24-29)
1 Paul, bazengele ti Christ Jésus na lege ti ye so bê ti Nzapa aye, nga Timothée+ ita ti e,2 atokua mbeti so na azo ti be-vulu nga na aita be-ta-zo ti Colosses so ayeke sara beoko na Christ Jésus:Zia kota nzobe nga na siriri so alondo na Nzapa Babâ ti e aduti na ala.3 Tongana e yeke sambela ndali ti ala, e yeke kiri singila lakue na Nzapa Babâ ti Seigneur ti e Jésus Christ,4 ndali ti so e mä tënë ti mabe ti ala na Christ Jésus nga ndoye so ala yeke na ni na mbage ti azo ti be-vulu kue5 ndali ti beku so ala yeke na ni na ndö ti aye so a bata ni na ala na yayu.+ Ala mä lani tënë ti beku so tongana a fa tâ tënë ti nzoni tënë so na ala.6 Nzoni tënë so, a si na ala, legeoko tongana ti so a yeke lë lengo na a yeke maï gï maïngo na yâ ti dunia mobimba,+ a yeke sara nga tongaso na popo ti ala, a londo na lango so ala mä na ala hinga mbilimbili kota nzobe ti Nzapa na yâ ti tâ tënë.7 A yeke Épaphras,+ mba ti e ngbâa so e ndoye lo mingi, si afa ye so na ala; lo yeke wakua be-ta-zo ti Christ so ayeke sara kua na iri ti e.8 A yeke lo nga la si afa na e tënë ti ndoye so yingo ti Nzapa amû lege na ala ti duti na ni.9 Ndani nga la si, ti e, a londo na lango so si e mä na tënë ni, e zia lâ oko pëpe ti sambela ndali ti ala+ na ti hunda ti tene ala si singo na tâ hingango ye+ ti ye so bê ti Nzapa aye na ndara kue nga na gbungo nda ti ye kue na lege ti yingo,+10 si ala tambela na lege so alingbi na lê ti Jéhovah,* ti mû ngia mingi na lo. Na oko ngoi ni ala yeke ngbâ ande ti lë lengo na yâ ti nzoni kusala kue nga ti maï na yâ ti tâ hingango ye na ndö ti Nzapa,+11 na zia a sara si ala kpengba na lege ti ngangu kue alingbi na pendere ngangu ti lo,+ si ala gbu ngangu biani nga ala duti na ngia ti kanga bê ti ku.12 Ala kiri singila na Babâ ni so asara si ala lingbi biani ti wara mbage na héritage ti azo ti be-vulu+ so ayeke na yâ ti lumière.13 Lo zi e na gbe ti komandema ti bingo+ na lo gue na e na yâ ti royaume ti Molenge ti lo so lo ndoye lo mingi.14 Na lege ti Molenge so, a zi e na lege ti ye so a futa ti zi azo, so ti tene a pardonné asiokpari ti e.+15 Lo yeke image ti Nzapa so lê ayeke bâ lo pëpe,+ kozo ye* na popo ti aye kue so Nzapa asara,+16 ngbanga ti so a yeke na lege ti lo la si a sara tanga ti aye kue na yayu nga na ndö ti sese, aye so lê abâ nga na aye so lê abâ pëpe,+ atâa a yeke atrône wala amokonzi wala agouvernement wala akomandema. A sara tanga ti aye kue na lege ti lo+ nga ndali ti lo.17 Nga, lo yeke kozo na tanga ti aye kue+ na a yeke na lege ti lo la si tanga ti aye kue abâ gigi,18 na lo yeke li ti terê ni, so ayeke congrégation.+ Lo yeke tongo nda ti ye kue, lo yeke kozo molenge so ayeke kozo zo so azingo na popo ti akuâ,+ si lo lingbi ti ga lo so ayeke kozo na yâ ti aye kue,19 ndali ti so Nzapa abâ so a yeke nzoni ti zia si aye kue asi singo na yâ ti Molenge ni,+20 nga ti tene na lege ti lo Nzapa asara si songo akiri na popo ti lo na tanga ti aye kue,+ atâa a yeke aye so ayeke na ndö ti sese wala aye so ayeke na yayu. Lo leke songo so na lege ti mênë ti Christ+ so lo tuku na ndö ti keke ti pasi.*21 Biani, ala so ândö ala yeke yongoro na Nzapa na ala yeke awato ti lo ngbanga ti so ala yeke bi bê ti ala lani gï na ndö ti asioni kusala,22 fadeso Nzapa asara si songo akiri na popo ti lo na ala na lege ti terê ti lo so lo kä na kuâ, ti tene lo ga na ala na gbele Nzapa tongana azo so ayeke nzoni-kue, so sioni oko ayeke na terê ti ala pëpe nga so tënë oko ayeke na li ti ala pëpe,+23 gï tongana biani ala ngbâ lakue na yâ ti mabe,+ ala luti na ndö ti gere ti mabe ni+ nga ala luti ngangu+ na ala zia si a hon na ala yongoro pëpe na terê ti beku ti nzoni tënë so ala mä ni, nzoni tënë so a fa ni na création kue so ayeke na gbe ti yayu+ na so mbi Paul mbi ga wakua ni.+24 Fadeso mbi yeke na ngia ndali ti apasi so mbi bâ ngbanga ti ala.+ Ti mbi, na yâ ti terê ti mbi, mbi yeke hunzi tanga ti aye ti vundu ti Christ ndali ti terê ti lo+ so ayeke congrégation.+25 Mbi ga wakua ti congrégation so, a lingbi na kusala so Nzapa amû na mbi ti bâ lege ti aye+ ndali ti nzoni ti ala, ti fa tënë ti Nzapa kue kue kue,26 tënë so Nzapa ahonde ndani+ na yâ ti angoi so ahon awe+ nga so lo honde ndani na azo ti angoi so ahon awe. Me fadeso a fa ndani na azo ti be-vulu ti lo,+27 ala so Nzapa ayeke na ngia ti sara si ala hinga wala gbâ ti mosoro ti tënë so lo honde ndani+ so ayeke nyen na popo ti amara. Tënë ni so ayeke Christ so asara beoko na ala, so ti tene ala yeke na beku ti tene a mû gloire na ala legeoko na lo.+28 A yeke lo la si e yeke fa tënë ti lo, e yeke gboto mê ti azo kue nga e yeke fa ye na ala kue na lege ti ndara kue, si e lingbi ti ga na zo oko oko kue na Nzapa tongana zo so akpengba awe so asara beoko na Christ.+29 Ndani la, mbi yeke sara ngangu biani, mbi yeke tiri na lege ti ngangu ti lo so ayeke sara kua na yâ ti mbi.+


c: text/html

text:
22: Joseph na da ti kanga
JOSEPH ayeke lani gi na ngu 17 tongana a gue na lo na Egypte. Kâ, a kä lo na mbeni koli so iri ti lo ayeke Potiphar. Koli so asara kua ndali ti Pharaon, gbia ti Egypte.
Joseph asara kua ngangu ndali ti Potiphar. Tongana Joseph akpengba awe, Potiphar azia lo mokonzi ti da ti lo. Tongaso, ngbanga ti nyen lo yeke na da ti kanga? A yeke ndali ti wali ti Potiphar.
Joseph aga pendere koli, na wali ti Potiphar aye ti lango na lo. Me Joseph ahinga so ye so ayeke sioni, na lo ke ti sara ni. Ngonzo agbu wali ti Potiphar. Tongana koli ti lo akiri na yanga-da, lo tene mvene na lo tongaso: ‘Sioni Joseph so aye fade ti lango na mbi!’ Potiphar amä tënë ti wali ti lo na ngonzo asara lo mingi na tere ti Joseph si lo bi lo na da ti kanga.
Mokonzi ti da ti kanga ni abâ so Joseph ayeke nzoni zo. Tongaso lo zia lo ti bâ ndo na ndo ti azo ti da ti kanga ni kue. Mbeni lâ, ngonzo agbu Pharaon na tere ti zo so ayeke mû ye ti nyon na lo nga na tere ti zo ti sarango mapa ti lo si lo bi ala na da ti kanga. Na mbeni bï, azo use so abâ li ti ala, me ala hinga nda ni pëpe. Na ndapre, Joseph atene na ala: ‘Ala fa bango li ti ala na mbi.’ Ala fa peko ti bango li ti ala ni, na Nzapa amû maboko na Joseph ti fa nda ni na ala.
Na zo ti mû ye ti nyon na Pharaon, Joseph atene: ‘Na yâ ti lango ota, Pharaon ayeke zi mo na da ti kanga na mo yeke kiri na kua ti mo.’ Na lo bi mbeni tënë dä, lo tene: ‘Tongana a zi mo awe, tene na Pharaon ti zi mbi na da ti kanga.’ Me Joseph atene na zo ti sarango mapa: ‘Na yâ ti lango ota, Pharaon ayeke tene ande ti dë go ti mo.’
Ye kue so Joseph atene aga tâ tënë. Na yâ ti lango ota, Pharaon atene ti dë go ti zo ti sarango mapa ni. Me a zi zo ti mû ye ti nyon na Pharaon na da ti kanga, na lo kiri na kua ti lo. Me lo girisa na ndo ti Joseph kue. Lo tene tënë oko na Pharaon pëpe, na Joseph angbâ na da ti kanga.
Genèse 39:1-23; 40:1-23.
Ahundango tënë
- Joseph ayeke na ngu oke na ngoi so a mû lo ti gue na ni na Egypte? Nyen la asi na lo kâ?
- Nyen la asara si a bi Joseph na da ti kanga?
- Kusala wa a mû na Joseph na da ti kanga kâ?
- Na da ti kanga, Joseph asara nyen ndali ti zo ti mungo ye ti nyon na Pharaon nga na zo ti sarango mapa ti lo?
- Nyen la asi tongana Pharaon azi zo ti mungo ye ti nyon na lo na da ti kanga?
Ambeni hundango tënë
- Diko Genèse 39:1-23.
Teti so a sara lani mbeni ndia pëpe na lê ti mbeti so ake lango-sioni na ngoi ti Joseph, nyen la apusu lo ti kpe wali ti Potiphar? (Gen. 2:24; 20:3; 39:9).
- Diko Genèse 40:1-23.
Fa na nduru tënë bango li so zo ti mungo ye ti nyon na Pharaon abâ. Jéhovah afa nda ni na Joseph, lo tene nyen? (Gen. 40:9-13).
Zo ti sarango mapa na Pharaon abâ li ti lo na ndo ti nyen? Fa nda ti bango li ti lo ni (Gen. 40:16-19).
Tongana nyen bungbi ti ngbâa be-ta-zo na ti ndara ayeke sara ye laso tongana Joseph? (Gen. 40:8; Ps. 36:10; Jean 17:17; Kus. 17:2, 3).
Tongana nyen mbaï so ayeke na Genèse 40:20 amû lege ti hinga bango ndo ti aChrétien na ndo ti amatanga ti dungo zo? (Zo-ti. 7:1; Marc 6:21-28).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tënë ti ngbanga na ndö ti amara so angoro Juda (4-15)
2 Ala bungbi terê ti ala, ala bungbi ndo oko,+ala azo ti mara so kamene asara ala pëpe so.+2 Kozoni si mbela ni ato nda ti sara kua,kozoni si lâ ni ahon tongana hulengo pere so pupu ahon na ni,kozoni si kota ngonzo ti Jéhovah so agbi tongana wâ aga na ndö ti ala,+kozoni si lâ ti ngonzo ti Jéhovah aga na ndö ti ala,3 ala gi Jéhovah,+ ala kue so asara terê ti ala kete* na ndö ti sese so,ala so asara ye alingbi na ambela ti lo so ayeke mbilimbili.*Ala gi mbilimbili, ala gi ti sara terê ti ala kete.*Hinga ape* a yeke honde ala ande na lâ ti ngonzo ti Jéhovah.+4 Gaza ayeke ga ande mbeni gbata so azo angbâ na yâ ni pëpe.Askélon ayeke ga ande mbeni ndo so yâ ni angbâ senge,+a yeke tomba ande Ashdod tâ na kota lâ,*a yeke gboto Écron na gunda ti lo kue tongana ti so a yeke gboto na pere.+5 “Mawa na azo so asara kodro na terê ti ngu-ingo, na mara ti Kérét!+Tënë so Jéhovah atene ayeke ga na ndö ti ala.Mo Canaan, sese ti aPhilistin, mbi yeke futi mo ande,tongaso si mbeni zo oko ti sara kodro kâ ayeke duti ande dä pëpe.6 Akodro so ayeke na terê ti ngu so ayeke ga ande ando ti tengo pere ti anyama,so a yeke wara adû ti ngu dä ndali ti aberger nga a yeke wara agbagba ti batango ataba dä, agbagba so a leke ni na tênë.7 A yeke ga mbeni ndo ndali ti tanga ti azo ti mara ti Juda so angbâ;+ala yeke te ye na ndo ni so.Na bï, ala yeke lango na yâ ti ada ti Askélon,ndali ti so Jéhovah Nzapa ti ala ayeke bi lê ti lo na ndö ti ala,*na lo yeke mû ande ala so a gue na ala na ngbâa so ti kiri na ala.”+8 “Mbi mä sioni tënë so azo ti Moab+ atene, mbi mä zongango ndo ti azo ti Ammon,+ala he azo ti mbi nga ala pika kate ti ala na ndö ti sese ti azo ti mbi.+9 Jéhovah ti aturugu, Nzapa ti Israël, atene: “Mbi so mbi yeke na fini, mbi deba yanga, mbi tene,Moab ayeke ga tongana Sodome,+azo ti Ammon ayeke ga tongana Gomorrhe,+a yeke ga mbeni ndo so asisi asigi dä, mbeni dû so gï ingo la ayeke dä nga ayeke désert biani biani.+Tanga ti azo ti mbi so angbâ ayeke gbu aye ti azo so ti hon na ni,tanga ti azo ti mara ti mbi so angbâ ayeke ro aye ti akodro so ti ga ti ala.10 Ye so ayeke si ande na ala ndali ti baba ti ala la,+ngbanga ti so ala he azo ti Jéhovah ti aturugu nga ala bâ terê ti ala kota na ndö ti azo ni.11 Jéhovah ayeke duti ande mbeni ye so amû mbeto na ala;*lo yeke futi anzapa kue ti sese,*na azoa kue ti amara ayeke kuku ande na gbe ti lo,*+zo oko oko na ndo ti lo.12 Ala azo ti Éthiopie, ala nga kue a yeke fâ ala na épée.+13 Lo yeke yôro ande maboko ti lo na mbage ti nord na lo yeke futi Assyrie,lo yeke sara ande si Ninive aga mbeni ndo so zo asara kodro na yâ ni pëpe,+ so ahule tongana désert.14 Agroupe ti anyama ayeke lango na yâ ti Ninive, mara ti anyama ti ngonda nde nde kue.*Ndeke so a iri lo Pélican na porc-épic ayeke lango na bï na popo ti ali ti apilier ni so akungbi awe.Mbeni go ayeke he ande bia na lê ti fenêtre.Aye so afuti awe la ayeke na yanga ti da ni;aye ti pendere so a leke na keke ti cèdre so, terê ni ayeke ngbâ senge.15 So ayeke gbata ti baba so aduti lani na siriri so la,gbata so ayeke tene lani na yâ ti bê ti lo, atene: ‘Gï mbi oko awe, mbeni zo nde ayeke dä pëpe.’Bâ tongana nyen la si lo ga mbeni ye so amû mbeto na zo so,tâ mbeni ndo ti lango ti anyama ti ngonda!Azo kue so ayeke hon na lege ayeke hûru yanga ti ala nga ala yeke pika li ti maboko ti ala.+


text:
KAPITA UE
Baibiri Nga gu Buku Naaye be Mbori
1, 2. Tipagine du Baibiri ti ni ni bawene gamahe be Mbori?
MO NI du wai ho bakureamo atunguo ro ni na gamahe? Mo nazakaha ni kina boro ipo, na ki du na ngbarago nga bakureamo berẽpa ro. Na ki tambua ni tipaha.
2 Baibiri nga gamahe be Mbori. Agu apai si apehe furani ka ani gbianga ha rogo gu kura ba te. Ni kpiapai, si naya furani wẽ Mbori akusi ngbangbaturũ, kpotosende, gbiati bambata kumba na dee. Si nafu agu arugute foro rengbe ka undo ro ti gu regbo du mo na kpakaraapai. Rogo Baibiri yo, ani nawirikapai yo tipa wai Mbori nika digiso gako ringbisapai tipa ka sa kpotosende ni wene ba. Baibiri nga bawene gamahe nirengo!
3. Ginipai mo nika inopai tipaha wa mo nikaa wirika Baibiri?
3 Wa mo nikaa wirika Baibiri, mo nika bi gupai nga Mbori naida mo du ni bakureako. Ka mo awirikapai tipa ko dedede, gamo pabakure na ko nika nanyaka gbe.
4. Ginipai iriwo tiro nibipa Baibiri?
4 I ima sa Baibiri ku rogo afugo wa 2,600, na gu i nakusihe bangehe wa abirioni. Aboro bangeyo naima susa 90 rii kama rogo zegino dunduko nageda Baibiri kina rogo afugoyo yo. Na rogo aposo ni basasa, bange agu Baibiri i afuhe fu aboro ima susa mirioni sa! Nirengo, buku ho du wa Baibiri te.
5. Tipagine rengbe ani ti ni ka ya Baibiri nga “ga Mbori pai”?
5 Baibiri “aye be ga Mbori Toro.” (Mo gedi 2 Timoteo 3:16.) Ono kura aboro rengbe ka berãha nga, ‘Aboro du nake Baibiri, wai du rengbehe ka kadu nga si aye be Mbori?’ Baibiri nakaragapai nga: “Aboro agumba pai be Mbori, wa Ziazia Toro arugu yo.” (2 Petero 1:21) Gure wakina wai rengbe bairasunge ka ya fu gani bakeapai wẽ ni ke waraga. Da nika ngia ira gu waraga re? Bairasunge, angianga bakeapai ya. Wakina gure a, Bakusi Baibiri nga Mbori, angianga agu aboro nakehe ya. Mbori narugu yo i ke gako berãpai. Nirengo, Baibiri nga “ga Mbori pai” du rogoyo nga Fugo Mbori.—1 ATesaroniko 2:13; mo bi gu 2 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.
BAIBIRI NIRURU HE
6, 7. Tipagine rengbe ani ka ya ti ni Baibiri avundongo tihe te?
6 Si adi agarã nga 1,600 tipa i ke Baibiri. Abakekehe araki ti aregbo ni bakiakia. Aguyo angia wene abawirikipai na ka aguyo adunga wo ya. Ni kpiapai, gu kurako sa angia munganga. Aguyo angia abasopobino, abaziatĩo, ababanda anya, anebi, abasapungbanga, na abakindo. Wa vura duhe nga abakekehe adu ni bakiakia, agu apai du rogo Baibiri yo avundongo tihe te. Gaha akapita nafura kina riipa bangisapai sa. *
7 Gu bambata akapita nga ga Baibiri nasakapai tipa wai akpakarapai akuru ku rogo zegino, na gu yangara akapita fura tipa wai Mbori nika nyasariipa agu akpakarapai re na ki sa kpotosende ni paradizo. Baibiri na akutu apangbanga rogoho tipa aboro na si nayugo gupai nga dedede, ga Mbori ringbisapai du wa ka si digisitihe.
8. Mo funga agu akpiapai nayugo wai Baibiri afura ni ruruhe tipa agu apai nga ga birĩ-inohe.
8 I aakenga Baibiri tipa si niyugu birĩ-inohe (sainisi) watadu si du ni buku birĩ-inohe te, ono agu apai si apehe dedede tipa birĩ-inohe ni kina ruruhe. Gere nga gupai ani aidaha be gu buku naaye be Mbori. Ni kpiapai, gu kitabu nga Pa Amotumo na ga Mbori arugute rogoho tipa wai ka aYisaraere arengbe ka bandatiyó ti akaza. I ake gipai re bakuru kusayo mbata fu aboro inipai tipa agu agbiro naye na akaza. Baibiri nayugo gupai ziazia nga gi kpotosende re ni asi asihe rii he te. (Eyobo 26:7) Na ho dungu aboro aidi ni kuti gupai nga kpotosende ni kpasakpasa ha, Baibiri aima ya tigaha wẽ si ni kirikiri he.—Yesaya 40:22.
9. Gu gene abake Baibiri aape rengo ngbaha nayugo ginipai furani?
9 Ho Baibiri afura ni tipa kuru apangbanga, si ni ruruhe a. Ono badungu abuku-kuru-apangbanga naadunga ni ruruhe te mbiko abakehe aapenga rengo te. Ni kpiapai, i aakenga pa gu regbo avurayo adibeyo ba vura yo te. Kuba gure, abake Baibiri aape kina rengo tigayo zavura ho avura aYisaraere anadia ni beyo. Abakehe aima kepai a tipa agu aingahe i amangihe. Ni kpiapai, rogo gu kitabu nga Pa Geda Aboro, Moize ape gupai yo nga ko aima manga kere ingahe na Mbori ki fu rugute fuko tipaha. (Pa Geda Aboro 20:2-12) Gu gene abake Baibiri aape rengo ngbaha nayugo na ni nga si aye be Mbori. Si nga ndu gupai si aida ani kido ti ni kuti Baibiri.
GU BUKU HI BE ARUGUTE
10. Tipagine du agu arugute nga ga Baibiri ti ni ni wenehe tipa rani areme?
10 Baibiri “aye be ga Mbori Toro si ki rengbe tipa yugopai, tipa zapai, [na] tipa ruga aboro.” (2 Timoteo 3:16) Nirengo, agu arugute nga ga Baibiri ni wenehe tipa rani areme. Yekova ima ino wai ko amangi rani, si du ko ima ino wai du gaani berãpai na bipai. Ko ini rani wenengai kisusi wai ini ani tirani, na ko naida ani du na ngbarago. Ko ima ino guhe du ni wenehe tipa rani na gu du ni gbegberẽhe.
11, 12. (a) Gini wene arugute Yesu afuhe rogo Matayo kapita 5 kuti 7? (b) Gini kurapai rengbe ani ka wirikaha rogo Baibiri yo?
11 Rogo Matayo kapita 5 kuti 7, ani nageda wene arugute yo Yesu afuhe tipa wai kadu na ngbarago, wai ka mbakadapai dagbarani na akuarani, wai ka kparakpee, na gu bipai si aida ani du na ni tipa marã. Wa vura duhe nga ko afu agi arugute re agarã 2,000 kusayo, si na ome ti ni kindi areme gbiati undo.
12 Rogo Baibiri yo, Yekova nayugo agu arugute yo a furani nga gu naundo rani ani raki na gaani aborokporo wenengai, ani du ni amangisunge, na ani du na zereda na kura aboro. Agu arugute nga ga Baibiri rengbe ka undo rani ti aregbo dũ, ka ani vurangia kina ada, wari ani araka ni, watadu ka kina gini ngbatunga kpakarapai du tipa rani vurũ.—Mo gedi Yesaya 48:17; mo bi gu 3 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.
MO KIDO KUTI GU SANGBAANEBI NGA GA BAIBIRI
13. Ginipai Yesaya apehe nga si nika manga Babera?
13 Dungu gu sangbaanebi nga ga Baibiri naima da ti rengo. Ni kpiapai, Yesaya ape sangbanebi nga i nika gbarasa Babera agbarasa. (Yesaya 13:19) Ko afura nzunzu tipa wai si adu nga i nika gbarasa gu bakporo re. Gu bakporo re adu na bakere ngbadimoho gbiati di pa ti ni. Yesaya ape gupai nga i nika ugusa gu di re na gaha bakere ngbadimo nika du ni zakizakihe. Si adu nga agu aboro nika zio gu bakporo re i asonga vura kutini te. Yesaya aima pehe a nga gu kumba nika zio Babera rimoko nika ngia Kurese.—Mo gedi Yesaya 44:27–45:2; mo bi gu 4 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.
14, 15. Wai du ga Yesaya sangbanebi ada nirengo?
14 Fuo agarã kama ue fuo keyo gu sangbanebi re, asekere aye tipa ka sovura kuti Babera. Da nangia baira yo? A wa gu sangbanebi re apehe, Kurese nangia bairayo nangia bakindo aParaso. Gere angia tonatona digisidigisi gu sangbaanebi naadu tipa Babera.
15 Rogo gu yuru si adu nga i nika sovura kuti Babera, aBabero adu na pumbo. I abihe nga i ni bandabanda yo mbiko gayo bakporo adu na bakere ndugu ti ni gbiati di. Ono gii gayo bakporo yo, Kurese na gako asekere aima ge gene-ime tipa gu di re fu ku rogo gu kura ba. Fuo gu ime re ugudi, si ambugene fu ga aParaso asekere i si rogoho. Ono ginipai ka agu asekere re amangihe ka rimo ku rogo gi bakere ndugu nangia ga aBabero re? A wa sangbaanebi agumbaha, aBabero ambu ngbadimo ndugu ni zazaha, sidu, asekere azi gu bakporo re zanga sovura aso.
16. (a) Gini sangbanebi Yesaya apehe tipa Babera kumbatayo? (b) Wai du ini ani he nga ga Yesaya sangbanebi aima da nirengo?
16 Yesaya ape gupai niyangaraha nga boro ho nika rengba ka raka Babera yo berewe te. Ko aya: “Si adu nga ni kporo wa sa te; boro araka nga yo tona ti gu rika aboro dati gu rika aboro nikadu a te.” (Yesaya 13:20) Ya mo gupai re amangi nzunzu? Rogo gu ba Babera anidu rogoho, amairo wa 50 ti gu bagbata nga Baghdad du Iraq yo, kina kuadikuadi arago du yo. Zavura areme, boro ho naraka yo te. Yekova aima ‘wega ha na wirã gbarasahe.’—Yesaya 14:22, 23.
17. Tipagine rengbe ani ti ni ka kido kuti ga Mbori akidohe dunduko?
17 Gu rengo nga badungu sangbaanebi nga ga Baibiri aima da ti rengo nayugo gupai furani nga, ani rengbe arengba ka kido kuti gupai si apehe tipa kumbatayo. Ani rengbe kadu na kido nga Yekova nika digiso gu gako kidohe adigiso du tipa sa kpotosende ni paradizo. (Mo gedi Pa Geda Aboro 23:19.) Nirengo, ani na maabangirise tipa “nyenye unga, nga gu [gu] Mbori, arengba nga na re zire ya, akido pa ha mbata rago nikaenga.”—Tito 1:2. *
BAIBIRI RENGBE ARENGBA KA ARIA GAMO RAKA
18. Wai du Pauro aringbisipa “gu pai nga ga Mbori”?
18 Ani ima wirika gupai nga buku ho du wa Baibiri te. Si avundongo tihe te, na ho si afura ni tipa agu apai nga ga birĩ-inohe, dedede si nape kina rengo. Si nafu wene arugute a furani na si na dungu sangbaanebi rogoho naima da ti rengo. Ono dungu apai Baibiri afura tipaha susi gure. Gu mokedi nangia Pauro aya: “Gu pai nga ga Mbori du na unga, ki du na tandu.” Rogo gupai yo re nga gine?—Mo gedi AEbere 4:12.
19, 20. (a) Wai du rengbe Baibiri ka undo ro mo ini da nga mo? (b) Wai du rengbe mo ka yugoho nga mo na tambuahe tipa gu gamahe nga Baibiri?
19 Baibiri rengbe arengba ka aria gamo raka. Si rengbe ka saro mo ini tiro wenengai. Si rengbe ka saro mo ini agu aberãpai du kpotoroyo. Ni kpiapai, ani ima rengba ka berãha nga ani nakpinyemu Mbori akpi. Ono tipa ka yugoho nga ani nakpinyemu ko, si naida ani mangi gupai Baibiri agumbaha.
20 Baibiri nzunzu nga gu buku naaye be Mbori. Ko naida mo gedihe, mo wirikihe, na ki kpinyemuhe. Mo du na tambuahe tipa gi gamahe re na kini wisigipai tipaha dedede. Si du nika saro mo rugutiro na pa ga Mbori ringbisapai tipa aboro. Rogo gu kapita naye fuo gere, ani nika wirikapai yo ni bakerehe tipa gu ringbisapai re.
^ genewaraga 6 Kura aboro naya Baibiri afuranga kina kubanisa te, rengo nga gupai re te. Mo bi w12 7/15 kpe. 7.
^ genewaraga 17 Pa gbarasa yo Babera nga sangbanebi sa dagba gu sangbaanebi yo nga ga Baibiri naada ti rengo. Mo rengbe ka gbia gu kura sangbaanebi tipa Yesu rogo gu 5 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.


text:
Fini kode ti dutingo na fini na lege ti batême na yâ ti Christ (1-11)
Ala zia lege pëpe na siokpari ti komande na yâ ti terê ti ala (12-14)
E londo na gbe ti ngbâa ti siokpari e ga angbâa ti Nzapa (15-23)
Futa ti siokpari ayeke kuâ; matabisi ti Nzapa ayeke fini (23)
6 E yeke tene ande nyen? E yeke ngbâ ande ti sara siokpari si kota nzobe ti Nzapa awu mingi?2 Oko pëpe! So e kui awe na lege ti siokpari so,+ e yeke ngbâ ti duti na yâ ti siokpari ni tongana nyen?+3 Wala ala hinga pëpe so e kue so a batize e na yâ ti Christ Jésus awe,+ a batize e na yâ ti kuâ ti lo?+4 Tongaso a lu e legeoko na lo na lege ti batême ti e na yâ ti kuâ ti lo,+ si legeoko tongana ti so a zingo Christ na kuâ na lege ti gloire ti Babâ ni, a lingbi e nga kue e tambela na yâ ti mbeni fini kode ti dutingo na fini.+5 Tongana e ga oko na lo na lege ti kuâ so akpa ti lo,+ e yeke ga ande nga oko na lo biani na lege ti zingongo na kuâ so akpa ti lo.+6 E hinga so a pika ngbene sarango ye ti terê ti e na pointe legeoko na lo+ na ndö ti keke awe, si terê ti e ti siokpari alingbi ti sara mbeni ye oko pëpe,+ tongaso si e ngbâ ti duti angbâa ti siokpari mbeni pëpe.+7 Ndali ti so zo so akui awe, a zi* siokpari ti lo na li ti lo awe.8 Nga, tongana e kui legeoko na Christ awe, e mä na bê so e yeke duti ande nga na fini legeoko na lo.9 E hinga so Christ, so a zingo lo na kuâ fadeso awe,+ ayeke kui mbeni pëpe.+ Kuâ ayeke na ngangu na ndö ti lo mbeni pëpe.10 Kuâ so lo kui, lo kui ti lungula siokpari gï fani oko biani biani awe.+ Me fini so lo duti na ni, lo duti na ni ndali ti Nzapa.11 Legeoko nga, zia ala bâ terê ti ala so ala kui awe na lege ti siokpari, me ala yeke duti na fini ndali ti Nzapa na lege ti Christ Jésus.+12 Ni la, ala zia lege pëpe na siokpari ti ngbâ ti komande tongana gbia na yâ ti terê ti ala so ayeke kui kuingo+ ti tene ala sara ye alingbi na anzara ti bê ti ala.13 Nga ala ngbâ ti mû amembre ti terê ti ala ti mû na siokpari pëpe tongana aye ti bira ti ye so ayeke mbilimbili pëpe, me ala mû terê ti ala na Nzapa tongana azo so ayeke lani akuâ si ayeke na fini fadeso, nga ala mû amembre ti terê ti ala na Nzapa tongana aye ti bira ti ye so ayeke mbilimbili.+14 A lingbi siokpari aduti na ngangu na ndö ti ala pëpe, ala yeke na gbe ti ndia pëpe,+ me na gbe ti kota nzobe ti Nzapa.+15 Tongaso, e yeke tene ande nyen? E yeke sara ande siokpari ngbanga ti so e yeke na gbe ti ndia pëpe, me na gbe ti kota nzobe ti Nzapa?+ Oko pëpe!16 Ala hinga pëpe so tongana ala fa terê ti ala na mbeni zo tongana angbâa ti mä yanga ti lo, ala yeke angbâa ti lo ngbanga ti so ala mä yanga ti lo?+ Tongana ala yeke angbâa ti siokpari,+ a yeke ti si na kuâ,+ na tongana ala yeke angbâa ti mango yanga, a yeke ti si na mbilimbili.17 Me singila na Nzapa so atâa so ala yeke lani angbâa ti siokpari, ala ga azo so ayeda na bê ti ala kue na mara ti fango ye so a zia na maboko ti ala.18 Biani, ndali ti so a zi ala na gbe ti siokpari awe,+ ala ga angbâa ti mbilimbili.+19 Ndali ti wokongo ti mitele ti ala, mbi yeke sara tënë na ala na atënë so zo ayeke mä yâ ni: ndali ti so legeoko tongana ti so ala fa lani amembre ti terê ti ala na sioni ye nga na ye so akpe ndia pëpe tongana angbâa ti wara na pekoni ye so akpe ndia pëpe, fadeso nga ala fa amembre ti terê ti ala na mbilimbili tongana angbâa ti wara na pekoni dutingo so ayeke nzoni-kue.+20 Ndali ti so na ngoi so ala yeke lani angbâa ti siokpari, ala yeke na gbe ti mbilimbili pëpe.21 Tongaso, na ngoi ni so, lengo ni so ala yeke lë ka lani ayeke nyen? A yeke aye so asara ala kamene fadeso. Ndali ti so nda ti aye so kue ayeke kuâ.+22 Me, fadeso, so a zi ala awe na gbe ti siokpari na ala ga angbâa ti Nzapa, ala yeke lë lengo ti ala na lege ti dutingo so ayeke nzoni-kue,+ nga na nda ni a yeke fini ti lakue lakue.+23 Ndali ti so futa ti peko ti siokpari ayeke kuâ,+ me matabisi so Nzapa amû ayeke fini ti lakue lakue+ na lege ti Christ Jésus Seigneur ti e.+


text:
115: Fini paradis na ndo ti sese
BÂ AKOTA keke so, apendere fleur so nga na akota hoto so. Ndo ni ayeke pendere pëpe? Bâ wuga so ayeke te ye na yâ ti maboko ti kete molenge-koli so. Bâ nga abamara na ambarata kâ na ndo ti pere. Mo ye ti duti na yâ ti mara ti ndo tongaso?
Nzapa aye si mo duti lakue lakue na yâ ti paradis na ndo ti sese. Lo ye nga si mo wara akobela so ayeke sara azo laso so pëpe. Bâ tënë so Bible atene na azo so ayeke duti ande na yâ ti fini paradis, a tene: ‘Nzapa ayeke duti na ala. Kuâ, wala toto, wala sana, ayeke duti dä mbeni pëpe teti akozo ye ni ahon awe.’
Jésus ayeke sara ande si apendere ye so kue aduti na ndo ti sese. A yeke duti ande lawa? A yeke duti ande na peko ti so lo zi aye ti sioni kue nga na azo ti sioni na ndo ti sese. Lani, tongana Jésus ade na sese ge, lo zi akobela nde nde kue na tere ti azo, na lo zingo même akuâ. Mo dabe ti mo na ni? Jésus asara lani aye so ti fa ye so lo yeke sara ande na ndo lê ti sese kue tongana lo ga Gbia ti Royaume ti Nzapa.
Tara ti bâ tongana nyen aye ayeke duti ande pendere mingi na yâ ti fini paradis na ndo ti sese ge! Jésus na azo so lo soro ala ayeke komande na yayu. Azo ti komande so ayeke bâ ande lege ti azo oko oko kue na ndo ti sese na ala yeke sara nga si azo ni aduti na ngia. Zia e bâ ye so a lingbi e sara ti tene Nzapa amû na e fini ti lakue lakue na yâ ti fini paradis so.
Apocalypse 21:3, 4; 5:9, 10; 14:1-3.
Ahundango tënë
- Bible atene e yeke duti ande tongana nyen na yâ ti paradis na ndo ti sese?
- Bible atene nyen ndali ti azo so ayeke duti ande na yâ ti Paradis?
- Lawa si Jésus ayeke sara ande si apendere ye so kue aduti na ndo ti sese?
- Tongana Jésus ayeke lani na ndo ti sese, aye wa lo sara ti fa ye so lo yeke sara ande tongana lo ga Gbia ti Royaume ti Nzapa?
- Jésus na azo so ayeke komande na tere ti lo na yayu ayeke leke kue ti sara nyen tongana ala yeke komande sese?
Ambeni hundango tënë
- Diko Apocalypse 5:9, 10.
Ngbanga ti nyen e lingbi ti duti na kite pëpe so ala so ayeke komande ande sese na ngoi ti Komandema ti Ngu Saki Oko ayeke duti agbia nga na aprêtre so ahinga akpale ti e nzoni na so ayeke bâ mawa ti e? (aEph. 4:20-24; 1 Pi. 1:7; 3:8; 5:6-10).
- Diko Apocalypse 14:1-3.
So a sû iri ti Babâ ni na ti Molenge ti Ngasangbaga ni na ndo ti lê ti azo 144 000 aye ti fa nyen? (1 aCor. 3:23; 2 Tim. 2:19; Apoc. 3:12).


text:
BIA 64
Mû mbage na ngia na kongo le-kobe ni
1. So tâ ngoi ti kongo le-kobe,
mbeni kpengba matabisi.
Biani so tâ ngoi ti kua ni la
e ye nga ti mû mbage dä.
Jésus, nzoni tapande ti e
ayeke fa lege na e.
Lakue bê ti e ayeke na ngia,
ti mû mbage na kua ni so.
2. Ndoye ti Nzapa na ti azo
apusu e ti sara ni.
E fa tënë na e fa ye nga
teti nda ni aga nduru.
E yeke na ngia na pekoni,
so tufa ti Jéhovah la.
Zia e ngbâ lakue ti sara kua so
legeoko na lo na ngia.
(Bâ nga Mat. 24:13; 1 aCor. 3:9; 2 Tim. 4:2.)


text:
49: Lâ aluti
BÂ Josué. Lo tene: ‘Lâ, mo luti!’ Lâ ni aluti. Lâ ni angbâ gi na ndo so lo yeke dä teti lango oko. Jéhovah la asara tongaso! Me zia e bâ nda ni so Josué ahunda ti tene lâ angbâ ti su.
Tongana asioni gbia oku so ti Canaan ato nda ti tiri bira na azo ti Gabaon, azo ti Gabaon atokua mbeni koli na Josué ti ga ti mû maboko na ala. Koli ni atene: ‘Ga hio ti sö e! Agbia kue ti kodoro so ayeke na li ti hoto kâ aga ti tiri bira na e awakua ti ala.’
Tongana ala si na Gabaon, mbeto agbu aturugu ti agbia oku so na ala kpe. Jéhovah asara si akota glason alondo na yayu atï na ndo ti ala na afâ ala gbani gbani ahon ti so azo ti Josué afâ na épée.
Josué abâ so lâ aga nduru ti linda. Ndo ayeke vuko, na mingi ti aturugu ti asioni gbia oku so ayeke kpe. Ni la si Josué asambela Jéhovah, si na pekoni lo tene: ‘Lâ, mo luti!’ Na tongana lâ ayeke ngbâ ti su, aturugu ti Israël ayeke wara lege ti hunzi ande na awato ti ala.
Ambeni sioni gbia ti sese ti Canaan so ake azo ti Nzapa angbâ mingi. A hunda na Josué nga na aturugu ti lo ngu omene ti hon na ngangu agbia 31 ti Canaan. Tongana lo sara tongaso awe, Josué abâ si a kangbi sese ti Canaan na akete mara ti Israël so ade awara sese ti ala pëpe.
Na peko ti angu mingi, Josué akui tongana lo yeke na ngu 110. Na ngoi kue so lo na amba ti lo angbâ na fini, azo ti Israël amä yanga ti Jéhovah. Me tongana anzoni zo so akui awe, azo ti Israël ato nda ti sara sioni, na ye ti ngangu asi na ala. A yeke na ngoi so la si ala hunda biani na Nzapa ti mû maboko na ala.
Josué 10:6-15; 12:7-24; 14:1-5; aJuge 2:8-13.
Ahundango tënë
- Na lê ti foto ni, Josué ayeke tene nyen? Lo tene tongaso ngbanga ti nyen?
- Tongana nyen Jéhovah amû maboko na Josué nga na aturugu ti lo?
- Agbia oke Josué ahon ala na ngangu? A hunda na lo ngoi oke ti hon ala na ngangu?
- Ngbanga ti nyen Josué akangbi yâ ti sese ti Canaan na akete mara ti Israël?
- Josué akui lani na ngu oke? Nyen la asi na azo ni na peko ti kuâ ti lo?
Ambeni hundango tënë
- Diko Josué 10:6-15.
Teti e hinga so Jéhovah asara lani si lâ na nze aluti na place ti ala ndali ti azo ti Israël, ye wa e yeke na kite dä pëpe laso? (Jos. 10:8, 10, 12, 13; Ps. 18:4; aProv. 18:10).
- Diko Josué 12:7-24.
Zo wa la amû lege biani na Israël ti hon na ngangu agbia 31 ti sese ti Canaan? Ye so ayeke kota ye mingi ndali ti e laso ngbanga ti nyen? (Jos. 12:7; 24:11-13; Deut. 31:8; Luc 21:9, 25-28).
- Diko Josué 14:1-5.
A kangbi lani sese ni na popo ti akete mara ti Israël tongana nyen? Ye so afa nyen na ndo ti asese so azo ayeke wara ande na yâ ti Paradis? (Jos. 14:2; Es. 65:21; Ezéch. 47:21-23; 1 aCor. 14:33).
- Diko aJuge 2:8-13.
Legeoko tongana Josué na ngoi ti Israël, azo wa laso ayeke kanga lege na a-apostat? (aJu. 2:8, 10, 11; Mat. 24:45-47; 2 aThes. 2:3-6; Tite 1:7-9; Apoc. 1:1; 2:1, 2).


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA OKO
Ngbanga ti nyen Nzapa azia si azo abâ pasi?
Nzapa la asala si azo ayeke bâ pasi na ndo ti sese?
Kota tënë wa alondo na yaka ti Eden?
Tongana nyen Nzapa ayeke leke aye ti peko ti pasi so azo abâ?
NA PEKO ti mbeni sioni bira so asi na yâ ti mbeni kodoro, awali na amolenge saki mingi so abi tele ti ala lani pëpe na yâ bira ni awara kuâ. Na ngoi so a zi mbeni kota dû na a lu ala kue na yâ ni, a lu na tele ti dû ni akeke ti croix. Na ndo ti akeke ni oko oko, a zia mbeti so: “Ngbanga ti nyen?” Biani, ngoi na ngoi, tongana mbeni ye ti ngangu asi so azo agi nda ni gbä, ala yeke hunda tënë ka na tele ti ala mingi tongaso ti fa vundu ti bê ti ala. Ala yeke hunda tele ti ala tongaso na ngoi so bira, aye tongana yengingo ti sese, akobela nga azo ti sioni afâ azo ti ala, abuba da ti ala wala asala si ala bâ pasi tâ ngangu mingi na ambeni lege nde. Ala ye ti hinga ngbanga ti nyen mara ti aye ti ngangu tongaso ayeke si na ala.
2 Ngbanga ti nyen Nzapa azia lege si azo ayeke bâ pasi tongaso? Tongana Jéhovah ayeke Nzapa ti Ngangu Ahon Kue, ti ndoye, ti ndara na ti mbilimbili, ngbanga ti nyen kengo mba na sioye amû ndo kue tongaso laso? Mo hunda tele ti mo na ndo ti aye tongaso lâ oko awe?
3 A yeke sioni ti hunda ngbanga ti nyen Nzapa azia si azo abâ pasi tongaso? Ambeni zo apensé ti ala so tongana mo hunda mara ti tënë tongaso, a fa so mabe ti mo ayeke kete mingi wala mo ne Nzapa pëpe. Ye oko, tongana mo diko Bible, mo yeke bâ so même azo ti giriri so akpe mbito ti Nzapa ahunda tele ti ala lani na atënë tongaso. Na tapande, prophète Habakuk ahunda lani na Jéhovah: “Teti nyen Mo sala si mbi bâ sioye, na mbi bâ vundu tongaso? Ye ti futi na sioye ti ngangu ayeke na gbele mbi. Tiri ayeke, na papa alondo.”—Habakuk 1:3.
4 Jéhovah asuku lani na prophète ti lo Habakuk teti so lo hunda mara ti atënë tongaso? Ên-ën. Nde na so, na lege ti yingo vulu ti lo, Nzapa asala si a bata akpengba tënë ti Habakuk so na yâ Mbeti ti Lo, Bible. Nzapa amû maboko na lo ti gbu nda ti aye nzoni ahon ti kozo nga ti wara mabe ahon so lo yeke na ni kozo. A yeke ye so Jéhovah aye ti sala na mo nga. Dabe mo so Bible atene so ‘Nzapa ayeke bata mo.’ (1 Pierre 5:7). Lege so Nzapa ake tâ na sioye nga na pasi so aga na pekoni ahon lege kue so azo ake na aye so (Esaïe 55:8, 9). Me tongana a yeke tongaso, ngbanga ti nyen pasi ahon ndo ni laso na sese?
NGBANGA TI NYEN PASI AHON NDO NI TONGASO?
5 Azo na yâ ti anzapa nde nde ague na akota zo ti nzapa ti ala ti hunda ala ngbanga ti nyen pasi ahon ndo ni tongaso na sese. Mingi ni, a yeke kiri tënë na ala a tene so Nzapa la aye tongaso na lo leke kozoni aye oko oko kue so ayeke si, so ti tene nga aye ti vundu so asi. A tene nga na mingi ti ala so Nzapa ayeke sala ye na mbeni lege so zo alingbi ti mä yâ ni pëpe, wala tongana lo yeke ga na kuâ na ndo ti azo, même na ndo ti amolenge, a yeke ti tene lo mû ala na tele ti lo na yayu. Ye oko, tongana ti so mo manda awe na yâ ti buku so, Jéhovah Nzapa asala sioni na zo lâ oko pëpe. Bible atene: “Nzapa alingbi sala sioye kete pëpe, Lo Ti Ngangu Ahon Kue alingbi sala sioni oko pëpe.”—Job 34:10.
6 Atâa so a yeke Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue la asala pëpe si apasi so kue ayeke dä laso na sese, mo hinga ngbanga ti nyen azo atene so a yeke tâ gi lo? Mingi ni, ala yeke tene tongaso na ndo ti lo ngbanga ti so ala pensé so a yeke gi lo si ayeke tâ mokonzi ti sese so. Ala hinga pëpe so Bible afa na ndo tënë so mbeni kpengba tâ tënë so a yeke ngangu ti gbu nda ni pëpe. Mo manda tënë na ndo ni awe na yâ ti chapitre 3 ti buku so. Tâ mokonzi ti sese so ayeke Satan Zabolo.
7 Bible atene polele: “Sese so kue ayeke na tïtî wato-sioni.” (1 Jean 5:19). Tongana mo gbu li na ndo ti tënë so, mo bâ so a yeke polele pëpe? Sese ni amû gi asalango ye ti yingo sioni so ayeke ‘wahanda ti azo ti sese kue’ na so lê ti e alingbi ti bâ lo pëpe (Apocalypse 12:9). Bê ti Satan ayeke tâ sioni mingi na asi na handa. A yeke na lege ni so bê ti azo ti sese ti lo ayeke nga sioni mingi na asi na handa. So ayeke mbeni oko nda ti tënë so asala si pasi ahon ndo ni na sese.
8 Mbeni use nda ti tënë so asala si pasi ahon ndo ni tongaso na sese ayeke so, tongana ti so e bâ na chapitre 3, azo atï na yâ siokpari na peko ti kengo yanga so asi na yaka ti Eden. Teti so ala yeke awasiokpari, bê ti azo atara ti pusu ala ti tiri ti komande gi na ndo ti amba ti ala, na ye so adü abira, pasi so azo ayeke sala na amba ti ala nga na kota vundu (Zo-ti-fa-tene 4:1; 8:9). Mbeni ota nda ti tënë so asala si azo ayeke bâ pasi ayeke so ‘lâ na pasa asi na azo kue.’ (Zo-ti-fa-tene 9:11). Na yâ ti sese ti laso so Jéhovah pëpe si akomande azo ni na abata ala, azo alingbi ti bâ pasi ngbanga ti so, ala hinga ti ala pëpe, ala luti na mbeni place na mbeni ngoi so a lingbi ala luti fade na ndo so pëpe, na tongaso mbeni ye ti sioni awara ala.
9 A yeke tâ ye ti dengo bê ti hinga so Nzapa pëpe la asala si azo ayeke bâ pasi. A yeke lo pëpe si asala si abira, afango zo, asalango sioni na zo na même akpale tongana yengingo ti sese wala sukungo ti ngu abi azo na yâ ti pasi. Me e ye biani ti hinga ngbanga ti nyen Jéhovah azia lege si aye ti vundu so kue asi. Tongana lo yeke Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue, a ye ti tene so lo yeke na ngangu ti kanga lege na pasi. Me ngbanga ti nyen lo sala ni pëpe? Nzapa ti ndoye so e manda ti hinga lo alingbi gi ti duti na mbeni nda ti tënë so ayeke tâ na lege ni, so apusu lo ti sala ye tongaso.—1 Jean 4:8.
MBENI KOTA TËNË ALONDO
10 Ti hinga ngbanga ti nyen Nzapa azia lege si azo abâ pasi, a yeke nzoni e kiri na peko juska na ngoi so pasi abâ gigi. Na ngoi so Satan apusu Adam na Eve ti ke yanga ti Jéhovah, mbeni kota tënë abâ gigi. Na ngoi ni kâ, Satan adë kite pëpe na ngangu so Jéhovah ayeke na ni. Lo hinga lani so katikati ayeke pëpe na ngangu ti Jéhovah. Me ye so lo dë kite na ni ayeke droit ti Jéhovah ti komande dunia. Tongana lo tene so Nzapa ayeke zo ti mvene so agbanzi lege na azo ti gbe ti lo ti wara aye ti nzoni, Satan aye ti fa so Jéhovah ayeke komande na lege ni pëpe (Genèse 3:2-5). Satan aye ti tene lani so tongana azo azi tele ti ala na gbe ti komandema ti Nzapa, ala yeke duti nzoni mingi ahon ti so ala ngbâ na gbe ti komandema ti Nzapa ni. Biani, lo yeke gi lani yanga ti Jéhovah na ndo droit ti Lo ti komande dunia kue.
11 Adam na Eve ake lani yanga ti Jéhovah. Biani, a yeke tongana ala ye ti tene: “E ye Jéhovah pëpe ti komande na ndo ti e. E mveni e lingbi ti soro ye so e bâ ayeke nzoni na ye so e bâ ayeke sioni.” Jéhovah alingbi lani ti leke tënë so tongana nyen? Lo lingbi fade ti sala nyen ti fa na a-ange nga na azo ti sese kue so lege so Adam na Eve amû lani ayeke sioni, me gi lege ti lo oko si ayeke tâ nzoni lege ni? Mbeni zo alingbi ti tene ti lo so tongana Nzapa ahinga fade, ka lo fâ gi ala na lo leke ambeni fini zo nde. Me Jéhovah aye lani si Adam na Eve adü, na amolenge ti yâ ti ala amû lê ti sese kue so ayeke ga paradis (Genèse 1:28). Ye so Jéhovah aleke ti sala ayeke ga lakue tâ tënë (Esaïe 55:10, 11). Na ndo ye so, ti fâ azo ti kengo yanga so na lâ ni kâ ayeke leke pëpe tënë so abâ gigi, so andu droit ti Jéhovah ti komande dunia kue.
12 Zia e bâ mbeni tapande oko. Mbeni maître ayeke fa na a-élève ti lo tongana nyen ti sala mbeni ngangu calcul. Mo ye ti bâ, mbeni élève amû hingango mbeti ti lo ti londo na tele ti maître ni ti sala kpengba-li na lo; lo tene so lege so maître ni ayeke gue na calcul ni ayeke ti lo na lege ni pëpe. Élève ni atene so tâ gi ni si ni hinga nzoni mingi ti sala calcul so, na lo tene atënë ti lo ni na mbeni lege so, tongana mo bâ ni nzoni, lo ye ti fa so maître ni ahinga ye pëpe. Ambeni élève ni atï nga na peko ti lo, na ala to nda ti sala kpengba-li na maître ni. Maître ni ayeke sala tongana nyen? Tongana lo tomba gi ala tongaso na gigi awe, tanga ti a-élève ni ayeke tene ande nyen? Ala lingbi ti tene so kamarade ti ala so asala kpengba-li nga na ala so atï na peko ti lo ayeke na raison, ndani la si maître ni abâ gbä lo tomba ala na gigi. Ye so alingbi ti pusu tanga ti a-élève so kue ti kpe maître ni pëpe tongana ti kozo na ti bâ so lo sala mbito ti tene azo ahinga atene lo hinga ye pëpe. Me fadeso, bâ so maître ni azia lege na élève ti kpengba-li so ti fa na lê ti amba ti lo tongana nyen lo yeke sala calcul so.
13 A yeke nga ye so Jéhovah asala la. Dabe mo so a yeke pëpe gi ala so ake yanga na Eden si ayeke lani dä na ngoi so tënë ni alondo. A-ange kutu mingi ayeke nga dä na ala yeke bâ lani ye so ayeke si (Job 38:7; Daniel 7:10). Lege so Jéhovah ayeke leke na tënë ni ayeke sala ande ngangu mingi na ndo ti ala kue nga na nda ni na ndo ti azo kue so aduti na sese. Tongaso, Jéhovah asala tongana nyen? Lo zia lege na Satan ti fa tongana nyen lo Satan ni lo leke ti komande azo ti sese. Nga, Nzapa azia azo ti fa lege ala mveni na tele ti ala na gbe ti komandema ti Satan.
14 Maître so e mû tapande ti lo ahinga so élève ti kpengba-li so nga na ala so amû peko ti lo ayeke na raison pëpe. Ye oko, lo hinga nga so tongana lo zia lege na ala ti tara ti fa ye so ala ye ti sala, a yeke sala nzoni mingi na tanga ti a-élève ni. Tongana a-élève so ake yanga ti maître ni asala calcul so gbä, tanga ti a-élève ni kue ayeke bâ ande so gi maître ni oko si alingbi nzoni mingi ti fa ye na ala. Tongaso, ala yeke bâ ande so a yeke na lege ni tongana maître ni atomba a-élève ti kpengba-li kue na gigi. Legeoko nga, Jéhovah ahinga so a yeke sala ande nzoni mingi na azo ti mbilimbili nga na a-ange kue tongana ala bâ na lê ti ala so Satan na ala so amû peko ti lo ague na aye ti ala ni gbä alï gi ngu, na azo alingbi pëpe ti fa lege ala mveni na tele ti ala. Ala yeke bâ tâ tënë ti ye so prophète Jérémie atene giriri: “O L’Eternel, mbi hinga lege ti zo ayeke na tïtî lo mveni pëpe; na a yeke na bê ti zo so atambela ti fa lege na gere ti lo nga pëpe.”—Jérémie 10:23.
NGBANGA TI NYEN LO ZIA SI A NINGA TONGASO?
15 Me ngbanga ti nyen Jéhovah azia azo abâ pasi a ninga tongaso? Nga, ngbanga ti nyen lo kanga lege pëpe na aye ti sioni ti si? Zia e kiri na ndo ti tapande ti e so, na e bâ aye use so maître ni ayeke sala ande pëpe. Kozoni kue, lo yeke kanga lege pëpe na élève ti kpengba-li so ti fa ye so lo leke ti sala. Use ni, lo yeke mû ande maboko pëpe na élève ni ti sala ye so lo leke ti sala so. Legeoko nga, bâ aye use so Jéhovah na bê ti lo mveni ayeke sala pëpe. Kozoni kue, lo kanga lege pëpe na Satan nga na ala so amû peko ti lo ti sala ye so ala leke ti sala ti fa so ala tene tâ tënë. Ti sala tongaso, a hunda lani ti tene lo zia si ngoi ahon. Teti angu mingi mingi, azo awara lege ti tara alege ti komandema nde nde na ndo amba ti ala zo. A lingbi ti bâ so na yâ ti ambeni ye tongana senda-ye, hingango ye ti azo nga na kode ti ala ague na li ni; ye oko, kengo ndia, nzinga, fango zo na bira angbâ gi ti gue na li ni na ti ga sioni ahon ti kozo. Ye ni ayeke polele laso awe so azo asala gbä ti komande tele ti ala nzoni.
16 Use ni, Jéhovah amû maboko pëpe na Satan ti komande sese so. Biani, tongana fade Nzapa agi ti kanga lege na aye ti sioni so kue ti si, andâ lo yeke mû gi maboko na ala so ake yanga ti lo so na yâ komandema ti ala. Ye so alingbi ti pusu azo ti tene so peut-être azo alingbi biani ti fa lege nzoni na tele ti ala mveni sân ti tene ye ti sioni asi na ala na pekoni. Tongana Jéhovah asala tongaso, andâ lo yeke mû gi mbage ti lo na ye ti mvene. Me “Nzapa alingbi sala mvene…pëpe”.—aHébreu 6:18.
17 Me ka ti aye ti sioni kue so a sala na yâ ti angu mingi kue so ahon na so azo ake yanga ti Nzapa dä? A yeke nzoni e girisa pëpe so Jéhovah ayeke na ngangu ahon ye kue. Tongaso, lo lingbi ti leke aye ti peko ti akpale so asi, so azo ahu pono ndali ni, na biani lo yeke sala tongaso. Tongana ti so e bâ kozo awe, aye so abuba sese ti e ayeke girisa kue tongana a leke peko ti sese ni si a ga paradis. Mabe na yâ sandaga ti Jésus ayeke mû lege ti zi akpale so siokpari aga na ni, na fade akpale so kuâ aga na ni ayeke hon tongana azo so akui ayeke kiri na fini. Tongaso, Nzapa ayeke mû ngangu na Jésus “ti futi kusala ti zabolo.” (1 Jean 3:8). Jéhovah ayeke sala ande aye so kue na tâ ngoi ni so alingbi. Bê ti e alingbi ti nzere so lo sala tongaso hio pëpe, teti be-nze-pepe ti lo amû lege na e ti hinga tâ tënë na ti sala na lo (2 Pierre 3:9, 10). Na oko ngoi ni, Nzapa agi lege kue ti wara azo so ayeke voro lo tâ na lege ni na ti mû maboko na ala ti gbu ngangu na gbele pasi kue so alingbi ti si na ala na yâ sese ti wusuwusu so.—Jean 4:23; 1 aCorinthien 10:13.
18 Ambeni zo alingbi ti hunda: apasi so kue alingbi fade ti si na azo tongana Nzapa aleke lani Adam na Eve na mbeni lege so ala lingbi pëpe ti ke yanga ti lo? Ti kiri tënë na hundango tënë so, a lingbi mo dabe ti mo na mbeni matabisi ti ngele ngangu so Jéhovah amû na mo.
MO YEKE SALA TONGANA NYEN NA MATABISI SO NZAPA AMÛ NA MO?
19 Tongana ti so chapitre 5 ti buku so afa, a leke azo na ngangu ti soro ye so bê ti ala aye. Mo bâ kota ngele ti matabisi so? Nzapa aleke gbâ ti anyama me ala lingbi ti sala gi ye so lo zia na yâ ti li ti ala ti tene ala sala (aProverbe 30:24). Fade tele ti mo ayeke nzere tongana fade Nzapa aleke mo tongana anyama? Oko pëpe. E yeke na ngia ti soro na bê ti e mara ti zo wa e ye ti duti, mara ti fini wa e ye ti duti na ni nga akamarade wa e ye ti tambela na ala nga ambeni ye nde tongaso. A nzere na e mingi ti duti na liberté ti sala ambeni ye, na a yeke ye so Nzapa aye si e duti na ni.
20 Bê ti Jéhovah ayeke nzere pëpe na kusala so mbeni zo ayeke sala na lo tongana a gbu zo ni gbungo na ngangu ti sala ni (2 aCorinthien 9:7). Zia e mû mbeni tapande. So wa ayeke nzere na bê ti mbeni babâ wala mama: ti tene mbeni zo la apusu molenge ti lo si a tene na lo “Papa (wala Mama), mbi ye mo”? wala tongana tënë ni alondo tâ na bê ti molenge ni mveni? Tongaso, tënë ni ayeke ti hinga tongana nyen mo, mo yeke sala kusala na ngangu so Jéhovah amû na mo ti soro ye so bê ti mo aye. Satan, Adam na Eve asala kusala sioni mingi na ngangu ti ala ti soro ye so ala ye. Ala ke Jéhovah Nzapa. Mo soro ti mo ti sala tongana nyen?
21 Lege azi na mo ti sala kusala nzoni na pendere matabisi so mo yeke na ni ti soro ye so bê ti mo aye. Mo lingbi ti soro ti sala ye legeoko tongana ti azo kutu mingi so asoro ti duti na mbage ti Jéhovah. Ala zia ngia na bê ti Jéhovah teti so ala fa na gigi polele so Satan ayeke zo ti mvene so ahinga ti komande oko pëpe (aProverbe 27:11). Mo nga kue mo lingbi ti sala tongaso tongana mo soro ti duti na nzoni tambela. A yeke ye so e yeke bâ tënë na ndo ni na chapitre ti peko.
YE SO BIBLE AFA
- Nzapa la asala pëpe si aye ti sioni ayeke laso na sese.—Job 34:10.
- Na tenengo so Nzapa ayeke zo ti mvene so agi ti gbanzi aye ti nzoni na azo ti gbe ti Lo, Satan adë kite na droit ti Jéhovah ti komande dunia kue.—Genèse 3:2-5.
- Jéhovah ayeke mû yanga na Molenge ti lo so ayeke Mokonzi ti Royaume ni ti zi pasi kue so azo ayeke bâ nga ti leke akpale kue so aga na peko ti pasi so.—1 Jean 3:8.
Ahundango tënë
1, 2. Pasi wa azo ayeke bâ laso? Ye so apusu azo mingi ti hunda tele ti ala na atënë wa?
3, 4. (a) Ye nyen afa so a yeke sioni pëpe ti hunda ngbanga ti nyen Nzapa azia si azo abâ pasi? (b) Bango ndo ti Jéhovah ayeke tongana nyen na ndo sioye na pasi?
5. Ngoi na ngoi, azo ayeke tene nyen ti fa nda ni so azo ayeke bâ pasi? Me Bible atene ti lo nyen?
6. Ngbanga ti nyen azo mingi abi tënë na li ti Nzapa ti tene so lo la asala si azo ayeke bâ pasi na sese?
7, 8. (a) Na lege wa azo ti sese amû tâ gi asalango ye ti mokonzi ti sese ni? (b) Fa tongana nyen siokpari ti azo nga tënë ti ‘lâ na pasa so ayeke si na azo kue’ asala si azo abâ pasi.
9. Ngbanga ti nyen e lingbi ti duti na kite oko pëpe so a yeke mbeni nda ti tënë so ayeke na lege ni si apusu Jéhovah ti zia lege si azo abâ pasi?
10. Satan adë kite lani na nyen nga tongana nyen?
11. Ngbanga ti nyen Jéhovah afâ lani gi azo ti kengo yanga ni pëpe?
12, 13. Mû mbeni tapande ti fa ngbanga ti nyen Jéhovah azia lege na Satan ti ga mokonzi ti sese so, nga ngbanga ti nyen lo zia lege na azo ti sala ye so bê ti ala mveni aye.
14. Ye ti nzoni wa ayeke ga na peko ti desizion so Jéhovah amû ti zia azo afa lege ala mveni na tele ti ala?
15, 16. (a) Ngbanga ti nyen Jéhovah azia si azo abâ pasi a ninga mingi tongaso? (b) Ngbanga ti nyen Jéhovah akanga lege pëpe na aye ti sioni so asi na azo?
17, 18. Jéhovah ayeke sala ande nyen na aye ti sioni kue so komandema ti azo na ti Satan aga na ni?
19. Kota matabisi wa Jéhovah amû ni na e? Ngbanga ti nyen a lingbi e bâ ni na ngele ngangu mingi?
20, 21. E lingbi ti sala kusala nzoni tongana nyen na matabisi ti e ti soro ye so bê ti e aye? Ngbanga ti nyen a lingbi e duti na nzara ti sala tongaso?


text:
CHAPITRE 13
Timothée aye lani ti mû maboko na azo
Timothée ayeke lani mbeni molenge-koli so ayeke na ngia ti mû maboko na azo. Lo voyagé na ando nde nde ti mû maboko na azo. Ye so asara si lo yeke lani na aye mingi ti sara na yâ ti kua ti Jéhovah. Mo ye ti hinga tënë na ndo ti lo?—
Mama ti Timothée nga na âta ti lo afa tënë ti Jéhovah na lo
Timothée akono na kodoro ti Lystres. Na kete ti lo, âta ti lo ti wali, Loïs, nga na mama ti lo, Eunice, afa na lo ye na ndo ti Jéhovah. Tongana Timothée ayeke kono, lo ye lani ti mû maboko na azo ti hinga Jéhovah.
Tongana Timothée akpengba koli awe, Paul ahunda na lo si lo ye ti tene lo na lo avoyagé na ambeni kodoro ti fa tënë kâ. Timothée ayeda. Lo ye lani ti gue ti mû maboko na azo.
Timothée na Paul ague na Thessalonique, mbeni kete kodoro ti Macédoine. Me ti gue kâ, a hunda ti tambela na gere ngbii, nga ti mû bateau. Tongana ala si kâ, ala fa tënë ti Jéhovah na gbâ ti azo. Me, bê ti ambeni zo ni ason na tere ti Paul na Timothée ni si ala ye ti sara sioni na ala. Tongaso, aPaul ni azia kodoro ni, ala gue na mbeni ndo nde ti fa tënë kâ.
Ambeni ngoi na pekoni, Paul ahunda na Timothée ti gue encore na Thessalonique ni ti bâ wala aita ni kâ ayeke nzoni. Me lani na Thessalonique ni azo aye ti sara sioni na ala. Atâa so kue, Timothée asara mbeto ape, lo gue ngbanga ti so lo pensé na aita ti lo kâ. Tongana lo kiri awe, lo ga na nzoni tënë na Paul. Lo tene na lo so aita ni kâ kue ayeke nzoni.
Timothée na Paul asara lani kua ala use use a ninga. Même mbeni lâ, Paul atene so Timothée la ayeke tâ nzoni zo so lo lingbi ti tokua lo ti mû maboko na acongrégation. Timothée aye Jéhovah mingi nga lo ye azo mingi.
Mo ye azo?— Mo ye nga ti mû maboko na ala ti hinga Jéhovah?— Tongana a yeke ni, mo yeke duti ande na ngia mingi tongana ti Timothée nga mo yeke duti ande na aye mingi ti sara na yâ ti kua ti Jéhovah.


text:
CHAPITRE 7
Élie abâ so lo yeke gi lo oko nga mbeto asara lo
Bâ kete molenge-koli so na lê ti foto so. Lo yeke gi lo oko nga mbeto ahon ndo ti lo. Mo kue, a si na mo awe ti sara mbeto?— E kue a si na e awe so e bâ so e yeke gi e oko. Bible asara tënë ti ambeni kamarade ti Jéhovah so ala nga kue abâ lani atene ala yeke gi ala oko si mbeto asara ala. Mbeni oko ti azo ni so ayeke Élie. Zia e mä ambeni tënë na ndo ti lo.
Élie ayeke zo ti giriri. Ade ti dü Jésus na tango ni so ape. Élie alango lani na Israël, nga Achab la ayeke gbia ti Israël ni. Achab avoro Jéhovah lani ape. Lo na wali ti lo, Jézabel, ayeke voro Baal, mbeni nzapa ti wataka. Azo ti kodoro ni mingi amû peko ti ala, ala nga kue avoro Baal. Gbia-wali Jézabel ayeke sioni mingi na lo ye ti fâ azo kue so ayeke voro Jéhovah, même Élie kue. Tongaso, Élie asara nyen?—
Élie akpe! Lo gue yongoro na ndo so lâ asu dä ngangu na ahule. Lo gue lo honde tere ti lo na yâ ti mbeni dû ti tênë. Lo kpe ngbanga ti nyen?— Ni la, mbeto asara lo. Me a lingbi lo sara mbeto ape, ngbanga ti so Jéhovah alingbi ti mû maboko na lo. Na mbeni ngoi lani, Jéhovah afa ngangu ti lo na Élie. Tongana Élie asambela lani ti tene wâ alondo na yayu aga agbi sandaga ti lo, Jéhovah atokua wâ ni. Ye so afa biani so Jéhovah alingbi ti mû maboko na Élie na yâ ti kpale ti lo ni.
Na yâ ti dû ti tênë ni, Jéhovah ahunda Élie, lo tene: ‘Mo sara nyen ge?’ Élie akiri tënë, atene: ‘Gi mbi oko la mbi ngbâ ti voro mo. Azo ni kue, gbia afâ ala awe, na ti peko a yeke duti ande mbi.’ Élie apensé so a fâ amba ti lo kue awe, ala so avoro Jéhovah. Me Jéhovah atene na lo: ‘A fa ala kue ape. Ambeni 7000 angbâ na fini na ala ngbâ ti voro mbi. Sara mbeto ape. Mbi yeke na mbeni kua ti mû na mo.’ Tongana Élie amä tënë so, tere ti lo anzere? wala anzere ape.—
Mo yeke sara tongana nyen ti fa so mo sara ye tongana Élie?— Pensé ape so mo yeke gi mo oko, nga sara mbeto ape. Mo yeke na akamarade so aye Jéhovah nga so aye mo. Mbeni ye ni nga ayeke so Jéhovah ayeke ngangu mingi, na lo yeke mû lakue maboko na mo. So mo hinga so mo yeke gi mo oko ape, a nzere na mo?—


text:
32: Aye ti ngangu 10
BÂ AFOTO so. Ala kue afa aye ti ngangu so Jéhovah atokua na sese ti Egypte. Na kozo foto ni, mo bâ Aaron apika ngu ti Nil na keke ti lo. Tongaso, ngu ti Nil aga mênë. Asusu na yâ ni kue akui na ngu ni akomanse ti fun sioni.
Na pekoni, Jéhovah asara si adale asigigi na yâ ti ngu ti Nil. Adale amû ndo kue: na yâ ti afour, na yâ ti asembe, na ndo ti agbogbo. Tongana adale ni akui, azo ti Egypte abungbi ala na ndo oko, na ala fun mingi na yâ ti kodoro ni.
Na pekoni, Aaron apika sese na keke ti lo na pupu-sese agbian aga akete ngungu. Angungu so ate azo na anyama. Akete ngungu ayeke aye ti ngangu ota ni na sese ti Egypte.
Tanga ti aye ti ngangu ni asi gi na azo ti Egypte me na azo ti Israël pëpe. Osio ye ti ngangu ni asara si avuma asi singo na ndo kue na yâ ti da ti azo ti Egypte. Oku ye ti ngangu ni asi na anyama. Abagara, angasangbaga na angasa mingi akui na sese ti Egypte.
Na pekoni, Moïse na Aaron amû mburu ti wâ na ala tuku ni na lê ti nduzu. Mburu ti wâ ni asara si akä ti sanzo asigigi na tere ti azo na ti anyama. So ayeke omene ye ti ngangu ni.
Moïse ayôro maboko ti lo na nduzu, na Jéhovah asara si bekpa asungba na akota glason atï na sese. Azo ti Egypte ade abâ mara ti ye tongaso lâ oko pëpe.
Miombe ye ti ngangu ni asara si agbadora amû ndo kue. Ade a bâ mara ti wungo ti agbadora tongaso lâ oko pëpe. Ala te aye kue so akota glason afuti pëpe.
Gumbaya ye ti ngangu ni asara si ndo avuko pitipiti. Teti lango ota ndo avuko ngangu na yâ ti kodoro ni kue, me azo ti Israël ayeke na lumière na ndo so ala yeke dä.
Na nda ni, Nzapa atene na azo ti lo ti fi mênë ti mbeni kete ngasangbaga na tere ti yanga-da ti ala na nduzu. Na pekoni, ange ti Nzapa ahon na ndo ti Egypte. Tongana lo bâ mênë ni, lo fâ azo ti da ni so pëpe. Me ti ada so mênë ayeke na yanga-da ni pëpe, ange ti Nzapa afâ kozo molenge ti azo nga na ti anyama so ayeke na yâ ni. So ayeke ye ti ngangu bale-oko ni.
Na peko ti ndangba ye ti ngangu so, Pharaon atene na azo ti Israël ti gue. Ala leke tere ti ala kozoni awe, na ala londo ti sigigi na sese ti Egypte na bï ni so.
Exode chapitre 7 ti si na 12.
Ahundango tënë
- Na lege ti afoto so a zia ge, fa a-ota kozo ye ti ngangu so Jéhovah aga na ni na ndo ti Egypte.
- Kangbi wa ayeke na popo ti akozo ye ti ngangu ota na atanga ni?
- Osio ye ti ngangu ni ayeke so wa? Oku ni? Omene ni?
- Fa ye ti ngangu mbasambala ni, miombe ni nga na gumbaya ni.
- Jéhovah atene na azo ti Israël ti sara nyen kozoni si lo tokua ye ti ngangu bale-oko ni?
- Ye ti ngangu bale-oko ni ayeke so wa? Nyen la asi na pekoni?
Ambeni hundango tënë
- Diko Exode 7:19-8:19.
Azo ti magie ti Egypte asara mara ti aye ti ngangu use so Jéhovah aga na ni. Me atâa so kue, ala bâ gbä ala yeda na nyen na peko ti ye ti ngangu ota ni? (Ex. 8:14, 15; Mat. 12:24-28).
Tongana nyen osio ye ti ngangu ni afa ngangu so Jéhovah ayeke na ni ti bata azo ti lo? Hingango ye so asara si azo ti Nzapa abâ tere ti ala tongana nyen na ngoi so ala yeke tingbi ande na “kota ye ti vundu” so a sara tënë ni? (Ex. 8:18, 19; Apoc. 7:13, 14; 2 Chron. 16:9).
- Diko Exode 8:20; 9:3, 6, 10, 11, 14, 16, 23-25 na 10:13-15, 21-23.
Pharaon na azo ti magie aduti fä ti azo wa? Azo ni so Pharaon na azo ti magie aduti fä ni laso awara lege ti sara nyen pëpe? (Ex. 8:6, 14, 15; 9:14).
Tongana nyen Exode 9:16 amû maboko na e ti hinga nzoni ngbanga ti nyen Jéhovah azia lege na Satan ti ngbâ na fini juska laso? (aRom. 9:21, 22).
- Diko Exode 12:21-32.
Tongana nyen matanga ti Pâque amû lani lege na azo mingi ti sö fini ti ala? Matanga so aduti fä ti nyen? (Ex. 12:21-23; Jean 1:29; aRom. 5:18, 19, 21; 1 aCor. 5:7).


text:
KOTA MAMA-TENE NI
Mbeni zo alingbi ti hinga ye so ayeke si kekereke?
E kue e yeke pensé ka na ndo ti gigi ti kekereke. E yeke gi ka ti hinga wala kekereke ti e nga na ti azo ti e ayeke duti ande tongana nyen. E yeke hunda ka atënë tongana: ‘Amolenge ti mbi ayeke duti ande na yâ ti mbeni nzoni dunia la? Sese so e yeke dö so ayeke buba ande? Nyen la a yeke nzoni mbi sara laso ti tene kekereke ti mbi aduti nzoni?’ Agingo bê ni so ayeke na lege ni, ngbanga ti so a dü e na nzara ti tene a dë bê ti e, na nzara ti tene aye atambela na lege ni si e duti na beku. Tongana e hinga tâ mbilimbili ye so ayeke si kekereke, e yeke leke tere ti e nga li ti e ayeke duti kpô.
Kekereke ti mo ayeke duti ande tongana nyen? Mbeni zo alingbi ti hinga ni? Ambeni zo atara ti fa ambeni ye so ayeke si kekereke, na ambeni ye ni asi, me ambeni mingi atï na ngu. Me, a tene so Nzapa ayeke na ngangu ti fa tâ na lege ni aye so ayeke si kekereke. Lo wani lo tene: “Mbi so mbi lingbi fa nda ti ye na lâ ni so ye ni akomanse; na lâ ti giriri, Mbi fa tënë ti ye so ade asi pëpe.” (Ésaïe 46:10). Ambeni ye so lo fa, so asi biani, ayeke so wa?
NDANI SO A LINGBI E MÄ NA BÊ NA ATËNË TI NZAPA
Ngbanga ti nyen a yeke nzoni mo gi ti hinga fani oke la aprophétie so Nzapa asara tënë ni ândö aga tâ tënë? Na tapande, tongana mo bâ so aye so mbeni zo ti météo ayeke fa ayeke si ka lakue, bê ti mo ayeke dö. A yeke sara si ti peko, ye kue so lo yeke tene na ndo ti ye so ayeke si kekereke mo yeke zia bê ti mo dä. Legeoko nga, tongana mo mä a tene aye kue so Nzapa asara tënë ni ândö asi biani, a yeke sara si ye kue so lo tene na ndo ti kekereke ti mo, mo yeke zia bê ti mo na ni.
FUTINGO TI MBENI KOTA GBATA:
Na tapande, ti tene so a ga nduru ti futi mbeni kota gbata so ayeke ngangu teti angu ngbangbo mingi, kozo ti tene ye ni asi, adö bê mingi. Me lani Nzapa atene mara ti tënë ni so na lege ti mbeni prophète ti lo. A yeke tënë ti futingo ti gbata ti Ninive (Sophonie 2:13-15). Awandara atene nyen na ndo ni? Na ngu 632 kozo na Christ, peut-être angu 15 tongaso na peko ti so Nzapa atene tënë ni so, azo ti Babylone nga na ti Mède aga afuti gbata ti Ninive. Nga, Nzapa atene kozo atene Ninive ayeke ga “yangbato, ndo so ahule tongana yando.” Eskê ye ni asi tâ tongaso? En, a si tongaso. Atâa so gbata ni nga na ando so ayeke na tere ni akono mingi, azo ti mungo gbata ni abata gbata ni ape, tongana ti so azo apensé fade, me ala futi ni kue kue kue. Wandara wa na ndo ti sese ge alingbi ti fa mara ti ye ni so na asi tâ gi tongana ti so lo tene?
A YEKE ZÖ ANDE BIO TI AZO:
Zo wa la akpa ti fa iri ti mbeni zo so ayeke zö ande bio ti azo na ndo ti mbeni gbalaka angu 300 kozo ti tene ye ni asi? Nga ti fa iri ti kotara ti zo ni so même na iri ti gbata so gbalaka ni ayeke duti ande dä? Tongana mara ti zo ni so ayeke dä, iri ti lo ayeke wu mingi. Lani, mbeni wakua ti Nzapa atene so “fade mbeni zo ti da ti David” ayeke dü molenge, na a yeke iri lo “Josias” na fade lo yeke “zö bio ti azo” na ndo ti mbeni gbalaka na gbata ti Béthel (1 aGbia 13:1, 2). Angu ngbangbo ota tongaso na pekoni, mbeni gbia so iri ti lo ayeke Josias (mbeni iri so aJuif ayeke na ni ândö mingi ape) abâ gigi na yâ ti sewa ti David. Tâ gi tongana ti so a tene ni kozo, Josias atokua “azo si ala gue ala lungula bio ti azo so ayeke na ndo ti akuâ . . . , na lo zö bio so na ndo gbalaka” na Béthel (2 aGbia 23:14-16). Mbeni zo alingbi ti fa anzene nzene ye tongaso sân ti tene Nzapa la afa ni na lo?
TINGO TI MBENI NGANGU KODORO:
Tongana mbeni zo afa iri ti mbeni koli, aninga kozo ti tene a dü lo, lo tene koli ni so la si ayeke kinda ande kodoro so ayeke ngangu ahon tanga ti akodoro kue, na même lo fa mara ti kode so zo ni ayeke sara na kua ni, a yeke duti ande ye ti dongo bê mingi. Nzapa atene lani so mbeni koli so iri ti lo ayeke Cyrus ayeke mû li ni ti gue ti kinda mbeni kodoro. Oko lo Cyrus ni so la ayeke zi ande aJuif na ngbâa nga lo yeke mû maboko na ala ti kiri ti leke temple ti ala so ayeke nzoni-kue. Na ndo ni, Nzapa afa so Cyrus ni ayeke sara ande si bale ni ahule nga lo tene so ayanga ti gbagba ni ayeke ngbâ na zingo ni, tongaso si ala mû kodoro ni hio (Ésaïe 44:27–45:2). Anzene nzene tënë so Nzapa atene so aga biani tâ tënë lani? Awandara ayeda so aye ni asi biani. Cyrus na aturugu ti lo asigigi na mbeni pendere kode so ayeke ti zi lege ti ngu ti Babylone ni si asua ahon nde, tongaso si bale ni ahule. Nga, aturugu ni awara ayanga ti gbagba ni na zingo ni, a mû lege na ala ti lï na yâ ti kodoro ni. Na pekoni, Cyrus azi aJuif na ngbâa nga lo mû yanga na ala ti kiri ti leke temple ti ala ni na Jérusalem. Bango mara ti ye ni so la, teti so Cyrus avoro lani Nzapa ti aJuif ape (Esdras 1:1-3). Zo wa, nde na Nzapa, akpa ti fa anzene nzene ye ni so kue kozo zo wa?
E londo ti bâ atapande ota so afa tongana nyen aye so Nzapa asara tënë ni kozo aga lani tâ tënë. Ambeni mingi ayeke dä nga. Josué, mokonzi ti aJuif ti ândö, atene tënë na ndo ti mbeni ye so gbâ ti azo so ayeke mä lo lani ahinga ni. Lo tene: “I hinga na bê ti i kue na âme ti i kue, ye oko atï pëpe ti nzoye kue so L’Éternel Nzapa ti i azê na i; ye ni kue aga tâ tënë awe, mbeni tënë oko ti tënë so kue atï na sese senge pëpe.” (Josué 23:1, 2, 14). Azo ni ahinga so azendo ti Nzapa nga na aprophétie ti lo kue aga lani tâ tënë, ala lingbi ti bere ape. Me Nzapa asara ti lo tongana nyen si aye ni kue asi tongana ti so lo tene? Kota kangbi ayeke mingi na popo ti fason so Nzapa ayeke sara na aye nga na ti azo. A yeke kota ye ti tene mo hinga tënë so nzoni, ngbanga ti so Nzapa asara nga tënë ti ambeni ye so aga nduru ti si awe na so abâ mo nga.
APROPHÉTIE TI NZAPA AYEKE NDE NA TI AZO
Na azo, tongana ala tene mbeni ye tongaso ayeke si ande, a yeke mingi ni grâce na arecherche ti awasenda-ye, grâce na atondo ti aye so ayeke dä awe wala na lege ti azo so atene ala yeke na pouvoir ti hinga aye so ayeke si kekereke. Tongana ala fa aye ni awe, ala yeke kanga maboko ti ala, ala duti ti ku ti bâ ye so alingbi ti si na pekoni.—aProverbe 27:1.
Me ti Nzapa, lo hinga ti lo aye kue. Lo hinga tâ azo nzoni mingi, même apensé ti ala. Ni la, tongana Nzapa aleke ti sara mbeni ye, lo lingbi ti hinga tâ sarango ye ti zo ni kozo awe wala ti azo ti mbeni kodoro ni. Me Nzapa angbâ gi ge ape. Lo lingbi même ti changé yâ ti ambeni ye so asi ti lingbi na ti so lo ye. Lo tene: “Fade tënë so asigigi na yanga ti Mbi . . . akiri na Mbi senge pëpe, . . . na fade tënë ni awu na kusala.” (Ésaïe 55:11). Na ambeni ngoi, aprophétie ti Nzapa ayeke ti fa gi na e ye so lo yeke sara ande. Me, lo yeke sara kue ti tene ye ni asi biani.
GIGI TI MO TI KEKEREKE
Mo hinga mbeni ye so nyen na nyen ayeke si ande so abâ mo na azo ti mo nga kue? Tongana mo hinga mo tene mbeni sioni ye ayeke hara mo, mo yeke sara mbeni ye ti bata na tere ti mo. A yeke nzoni mo sara nga tongaso na ye so Bible asara tënë ni. Nzapa atene so ambeni kota changement aga nduru ti si na ndo ti dunia kue awe. (Bâ encadré: “ Aye so Nzapa afa na ndo ti kekereke.”) Ye ni so ayeke tâ nde mingi na ati so azo so atene ani yeke awandara ayeke fa ni.
Peut-être mo tene ti mo, mo tene, ‘Ka ye kue la a fa awe na ndo ti ye so ayeke si na dunia so, mbi hinga tongana nyen la a yeke hunzi ande.’ Me Nzapa atene: “Mbi so mbi lingbi fa nda ti ye na la ni so ye ni akomanse; . . . Mbi tene, fade wango ti mbi angbâ na fade mbi sara ye kue so bê ti mbi aye.” (Ésaïe 46:10). Mbeni nzoni ye ayeke ku mo na sewa ti mo kue. Ti hinga ni, hunda na aTémoin ti Jéhovah na ala yeke fa na mo aye so Bible atene ayeke si kekereke. A-Témoin ti Jéhovah ayeke pëpe azo so atene ala yeke na pouvoir ti hinga ye so ayeke si kekereke, ala tene nga ape so yingo la asara tënë na ala. Ala yeke manda gi Bible, na ala lingbi ti fa na mo anzoni ye so Nzapa ayeke sara ndali ti mo ande.


text:
BIA 88
Zia si mbi hinga lege ti mo
1. Tâ Nzapa ti e, e kue e bungbi ge
teti so na ngia mo tisa e.
Mbeti ti mo kue aza tongana lampe,
na lege ni mo fa ye na e.
(LI TI BIA)
Lege ti mo, zia si mbi hinga ni;
zia si mê ti mbi amä ndia ti mo.
Zia si mbi ngbâ na yâ ti tâ tënë,
zia ndia ti mo aduti ngia ti mbi.
2. Kota ndara ti mo ahon ti e kue;
fango ngbanga ti mo adë bê.
Mbeti ti mo nga apika bê lakue.
Tënë so mo fa angbâ lakue.
(LI TI BIA)
Lege ti mo, zia si mbi hinga ni;
zia si mê ti mbi amä ndia ti mo.
Zia si mbi ngbâ na yâ ti tâ tënë,
zia ndia ti mo aduti ngia ti mbi.


text:
-
-
-
30 “Tongana atënë so kue aga na ndö ti mo, tufa nga na deba so mbi zia na gbele mo,+ si na ndo ti amara kue so Jéhovah Nzapa ti mo akangbi mo na popo ti ala+ mo dabe ti mo na ni,*+ 2 si mo kiri na Jéhovah Nzapa ti mo,+ mo mä yanga ti lo na sarango ye kue so mbi fa na mo laso ti sara, mo na amolenge ti mo, si mo sara ni na bê ti mo kue nga na âme* ti mo kue,+ 3 Jéhovah Nzapa ti mo ayeke kiri na azo ti mo so ayeke angbâa,+ lo yeke sara nzoni bê na mo+ nga lo yeke mû mo na popo ti amara kue, ndo so Jéhovah Nzapa ti mo akangbi yâ ti ala dä, ti kiri ti bungbi mo.+
-
-
-
-
20 Azo ni ayeke gue na popo ti amara kue,+ na ala yeke ga na aita ti ala ti mû ala na Jéhovah tongana matabisi. Ala yeke zia aita ti ala ni na ndö ti ambarata, apuse ti mbarata, apuse ti mbarata so da ayeke na ndö ni, avuko kororo nga na ndö ti achameau so amû loro mingi. Ala yeke ga na ala na ndö ti hoto ti mbi so ayeke nzoni-kue, so ti tene Jérusalem, tongana ti so azo ti Israël ayeke sara na ngoi so ala yeke zia amatabisi ti ala na yâ ti sembe so a sukula ni awe ti ga na ni na da ti Jéhovah,” tënë ti yanga ti Jéhovah la.
-
-
-
-
24 Mbi yeke mû ala na popo ti amara kue, mbi yeke bungbi ala na mbi yeke gue na ala na sese ti ala.+
-

seg_langs: unk unk unk sag_Latn unk unk unk unk sag_Latn unk unk unk unk sag_Latn unk


text:
21 “So ayeke ambela so mo yeke fa na ala la:+2 “Tongana mo vo mbeni ngbâa so ayeke Hébreu,+ lo yeke duti ngbâa ti mo ngu omene, me na ngu mbasambala ni mo yeke zi lo sân ti tene lo futa mbeni ye.+3 Tongana lo ga lani na da ti mo gï lo oko, lo yeke sigi ande lo oko. Tongana lo yeke na wali, wali ti lo ayeke gue legeoko na lo.4 Tongana wa ti lo amû na lo mbeni wali, si wali ni adü na lo amolenge ti koli wala amolenge ti wali, wali ni na amolenge ni ayeke ga ti wa ti lo, na ngbâa ni ayeke hon gï lo oko.+5 Me tongana ngbâa ni ake, lo tene: ‘Mbi ye wa ti mbi, wali ti mbi na amolenge ti mbi mingi; mbi ye a zi mbi pëpe’,+6 wa ti lo ni ayeke ga na lo na gbele tâ Nzapa. Na pekoni, lo gue na lo na terê ti yanga-da wala na terê ti cadre ti porte; lo yeke kôro mê ti lo na mbeni suä, lo yeke duti ngbâa ti lo na yâ ti gigi ti lo kue.7 “Tongana mbeni zo akä molenge ti lo ti wali na ngbâa, a yeke zi molenge-wali ni pëpe tongana ti so a zi na mbeni koli so ayeke ngbâa.8 Tongana lo nzere na lê ti wa ti lo ni pëpe si wa ti lo ni ake ti mû lo ti ga wali ti lo ti use ndo me lo sara ti tene mbeni zo nde la avo wali ni so,* wa ti lo ni ayeke na droit pëpe ti kä lo na awande, ndali ti so lo sara ye na lo na lege ni pëpe.9 Me tongana lo mû lo ti ga wali ti molenge ti lo, fade lo mû na lo droit ti molenge-wali.10 Tongana lo mû mbeni wali nde, a lingbi lo kiri na wungo ti kobe, na bongo ti kozo wali ni so na gbe ni pëpe nga lo ngbâ ti duti na lo koli na wali.*+11 Tongana lo mû aye ota so na wali ni pëpe, fade wali ni asigi senge senge sân ti futa nginza.12 “Zo so apika mbeni zo si zo ni akui, a lingbi a fâ lo.+13 Me tongana lo fâ zo ni na mbana pëpe, tâ Nzapa si azia ye ni asi, mbi yeke fa na mo mbeni ndo so zo ni alingbi ti kpe dä.+14 Tongana mbeni zo asara ngonzo na terê ti mba ti lo si na nda ni lo fâ lo na mbana,+ atâa lo kpe lo gue na terê ti gbalaka ti mbi, a lingbi mo fâ lo.+15 Zo so apika babâ ti lo wala mama ti lo, a lingbi a fâ lo.+16 “Zo so agbu mbeni zo na ngangu lo hon na lo,+ lo gue lo kä lo, wala tongana a wara zo ni na maboko ti lo,+ a lingbi a fâ lo.+17 “Zo so adeba* babâ ti lo wala mama ti lo, a lingbi a fâ lo.+18 “Bâ ye so ayeke si tongana azo ayô papa, na mbeni oko apika mba ti lo na tênë wala lo kpo lo na gobo* na zo ni akui pëpe me lo ngbâ na gbogbo:19 tongana zo ni alingbi ti londo ti gbu mbeni keke ti tambela ti sigi na gigi, a lingbi a punir pëpe zo so apika lo so. Lo yeke futa mbeni ye gï ndali ti ngoi so zo ni awara lege ti sara kua pëpe so juska zo ni asava kue kue kue.20 “Tongana mbeni zo apika ngbâa ti lo ti koli wala ngbâa ti lo ti wali na keke si lo kui na maboko ti lo, a lingbi a kiri na lo peko ti sioni so lo sara na ngbâa ni so.+21 Ye oko, tongana lo ngbâ na fini lango oko wala lango use, fade a kiri na lo peko ti sioni so lo sara so pëpe, ngbanga ti so lo vo ngbâa ni vongo na nginza ti lo.22 “Tongana azo ayeke tiri, na ala pusu mbeni mama ti ngo si molenge ti lo asigi kozo na ngoi ti dungo lo,*+ me kuâ* asi dä pëpe, a lingbi a hunda na lo so asara ye ni so ti futa mbeni ye alingbi na ye so koli ti wali ni ahunda na lo; lo yeke futa ni na gbele ajuge.+23 Me tongana kuâ asi na pekoni, a lingbi mo mû fini na place ti fini,*+24 lê na place ti lê, pembe na place ti pembe, maboko na place ti maboko, gere na place ti gere,+25 kä ti wâ na place ti kä ti wâ, kä na place ti kä, gobo na place ti gobo.26 “Tongana mbeni zo apika lê ti ngbâa ti lo ti koli wala lê ti ngbâa ti lo ti wali si abuba, lo yeke zi ngbâa ni na place ti lê ti lo ni.+27 Tongana lo fâ pembe ti ngbâa ti lo ti koli wala ti ngbâa ti lo ti wali, lo yeke zi ngbâa ni na place ti pembe ti lo ni.28 “Tongana bagara akpo mbeni koli wala mbeni wali si zo ni akui, a yeke bo bagara ni na tênë juska a fâ lo,+ a yeke te nyama ti lo pëpe, nga a yeke punir wa ti bagara ni pëpe.29 Me tongana bagara ni ayeke kpo ka azo, na a sara tënë ni na wa ti bagara ni me lo yeke kanga ka bagara ni pëpe, si bagara ni akpo mbeni koli wala wali na kuâ, a yeke bo bagara ni juska a fâ lo, a yeke fâ nga wa ti bagara ni.30 Tongana a hunda na lo ti futa mbeni ye* ti kanga lê ti kpale ni, lo yeke futa ye so a hunda na lo ti mû ti sö na fini* ti lo alingbi na ye kue so a yeke hunda na lo ti futa.31 Tongana bagara ni akpo mbeni molenge-koli wala mbeni molenge-wali, a lingbi a sara ye na wa ti bagara ni alingbi na mbela so.32 Tongana bagara akpo mbeni ngbâa ti koli wala ngbâa ti wali, wa ti bagara ni ayeke futa sicle* 30 na wa ti ngbâa ni, a yeke bo bagara ni na tênë juska lo kui.33 “Tongana mbeni zo azia yanga ti mbeni dû senge, wala lo zi mbeni dû si lo kanga yanga ni pëpe na bagara wala kororo atï na yâ ni,34 wa ti dû ni ayeke futa mbeni ye na place ni.+ Lo yeke futa ngere ti nyama ni na wa ti nyama ni, na kuâ ti nyama ni ayeke ga ti lo.35 Tongana bagara ti mbeni zo akpo bagara ti mba ti lo si bagara ni so akui, ala yeke kä bagara ni so angbâ na fini so na ala kangbi yâ ti nginza ni. Ala kangbi nga yâ ti kuâ ti bagara ni so.36 Nga, tongana azo ahinga so bagara ni so ayeke kpo ka amba ti lo, me wa ti lo ayeke kanga ka lo pëpe, lo yeke futa mbeni ye biani, lo yeke mû bagara na place ti bagara, na kuâ ti bagara ni so ayeke ga ti lo.
Kete tënë
^ Na Hébreu: “a futa mbeni ye na place ti lo ti zi lo.”


text:
Terê so ahinga kuâ ape nga terê so alingbi ti buba ape (50-57)
Ala duti na ye mingi ti sara na yâ ti kusala ti Seigneur (58)
15 Aita, fadeso mbi yeke dabe ti ala na ndö ti nzoni tënë so mbi fa lani na ala,+ so ala yeda na ni nga so ala ngbâ na yâ ni.2 Na lege ti nzoni tënë so mbi fa na ala, a yeke sö fini ti ala fadeso tongana ala gbu ni ngangu. Tongana a yeke tongaso pëpe, andâ ala ga azo so amä na bê gï senge senge.3 Na popo ti akozo ye so mbi fa na ala, aye so mbi manda ayeke nga na yâ ni, so Christ akui ndali ti asiokpari ti e alingbi na tënë ti Mbeti ti Nzapa.+4 Biani a lu lo,+ na a zingo lo na kuâ+ na ota lango ni+ a lingbi na tënë ti Mbeti ti Nzapa.+5 Lo si na Céphas,*+ na pekoni lo si na adisciple bale-oko na use.+6 Na pekoni, lo si na aita ahon 500 na ngoi oko;+ mingi ti aita so angbâ na fini juska laso, me ambeni akui* awe.7 Na peko ti ye so, lo si na Jacques,+ nga na pekoni lo si na abazengele kue.+8 Me ndangba ti azo ni kue so lo si na lo ayeke mbi,+ tongana mbeni molenge so a dü lo kozo si ngoi ti dungo lo alingbi.9 Mbi yeke zo so ayeke kete mingi na popo ti abazengele ni kue, mbi lingbi ti tene a iri mbi bazengele pëpe, ngbanga ti so mbi sara lani ye ti ngangu na congrégation ti Nzapa.+10 Me na lege ti kota nzobe ti Nzapa mbi ga zo so ala yeke bâ lo fadeso. Nga, kota nzobe ti Nzapa na mbage ti mbi angbâ senge senge pëpe, me mbi sara kua ngangu mingi ahon ala kue. Ye oko, a yeke mbi la si mbi sara kua tongaso pëpe, me a yeke kota nzobe ti Nzapa so ayeke na mbi la si asara ni.11 Atâa a yeke mbi wala ambeni bazengele ni, a yeke tongaso la si e yeke fa tënë nga a yeke tongaso si ala mä na bê.12 Tongana e yeke fa tënë e tene so a zingo Christ na kuâ awe,+ a sara tongana nyen si na popo ti ala ambeni zo ayeke tene so zingongo ti akuâ ayeke dä ape?13 Biani, tongana zingongo ti akuâ ayeke dä pëpe, andâ a zingo nga Christ na kuâ pëpe.14 Me tongana a zingo Christ na kuâ pëpe, biani tënë so e yeke fa ayeke senge senge, na mabe ti ala nga ayeke senge senge.15 Nga, tongana biani a yeke zingo ande akuâ pëpe, andâ Nzapa azingo Christ lani na kuâ pëpe. Na a yeke bâ e tongana azo so ayeke sara tënë ti mvene na li ti Nzapa,+ ngbanga ti so e tene lo zingo Christ na kuâ.+16 Ndali ti so tongana a yeke zingo ande akuâ pëpe, andâ Christ kue a zingo lo na kuâ pëpe.17 Na ndö ni, tongana a zingo Christ na kuâ pëpe, mabe ti ala ayeke ye senge nga ala ngbâ lakue na yâ ti asiokpari ti ala.+18 Tongaso, a ye ti tene nga so ala so akui beoko na Christ, ti ala ahunzi awe.+19 Tongana a yeke gï na yâ ti fini so la si e yeke na beku na Christ, andâ e yeke azo so mawa ti e ahon ti tanga ti azo kue.20 Me, a zingo Christ na kuâ awe, na lo yeke tongana kozo li ti ye na popo ti azo so akui.+21 Ndali ti so kuâ aga na lege ti koli oko,+ zingongo ti akuâ aga nga na lege ti koli oko.+22 Legeoko tongana ti so na yâ ti Adam ala kue ayeke kui,+ tongaso nga na yâ ti Christ ala kue ayeke wara fini.+23 Me zo oko oko na molongo ti lo: Christ kozo li ti ye,+ na pekoni ala so ayeke ti Christ na ngoi so lo yeke duti dä.+24 Nga, tongana lo futi agouvernement kue, akomandema kue nga na ngangu kue awe, na nda ni, lo yeke mû ande Royaume ni na lo so ayeke Nzapa nga Babâ ti lo.+25 Ndali ti so a lingbi lo komande tongana gbia juska Nzapa azia awato ti lo kue na gbe ti gere ti lo awe si.+26 Ti kuâ so ayeke ndangba wato ni, a yeke futi lo ande biaku biaku.+27 Ndali ti so Nzapa “azia ye kue na gbe ti gere ti lo.”+ Me tongana a tene so ‘a zia aye kue na gbe ti lo’,+ a yeke polele so zo ti ziango aye ni kue na gbe ti lo ayeke ti lo na yâ ni pëpe.+28 Me tongana aye kue aga ande na gbe ti lo awe, Molenge ni nga ayeke duti ande na gbe ti Lo so azia aye kue na gbe ti lo Molenge ni,+ si Nzapa aga aye kue ndali ti zo oko oko kue.+29 Tongana ye ni ayeke tongaso pëpe, ala so a yeke batize ala ti tene ala duti akuâ, ala yeke sara ande nyen?+ Tongana a yeke zingo akuâ oko pëpe, ngbanga ti nyen a ngbâ ti batize nga ala ti tene ala ga akuâ?30 Ngbanga ti nyen fini ti e nga ayeke lakue na lê ti kuâ?+31 Lâ na lâ mbi yeke bâ kuâ lê na lê, tâ gï tongana ti so mbi yeke na ngia mingi ndali ti ala na yâ ti Christ Jésus Seigneur ti e.32 So mbi tiri na anyama ti ngonda na Éphèse tongana ti so ambeni zo asara so,*+ ye ti nzoni wa la mbi wara na pekoni? Tongana a yeke zingo akuâ pëpe, “zia e te, e nyon ngbanga ti so kekereke e yeke kui kuingo.”+33 Zia ambeni zo ahanda ala pëpe. Ti sara songo na asioni zo ayeke buba anzoni sarango ye ti zo.+34 Ala zingo, zia li ti ala aga dä, a lingbi na lege so ayeke mbilimbili nga ala ngbâ na yâ ti siokpari pëpe, ndali ti so ambeni zo ahinga ye oko pëpe na ndö ti Nzapa. Mbi yeke sara tënë so ti zia kamene na lê ti ala.35 Ye oko, mbeni zo ayeke tene ande, atene: “A yeke zingo akuâ tongana nyen? Mara ti terê wa la si ala yeke zingo na ni?”+36 Mo zo so li ti mo ayeke dä pëpe so! Ye so mo lu ayeke kiri na fini gï tongana akui si.37 Ti mo, ye so mo lu, mo lu pëpe terê ni so ayeke maï ande, me senge lê ni. A lingbi ti duti lê ti blé wala mbeni ngongoa nde.38 Me Nzapa ayeke mû na ngongoa ni mbeni terê tongana ti so bê ti lo aye, nga lo yeke mû na angongoa oko oko terê so alingbi na angongoa ni.39 Terê kue ayeke legeoko pëpe, terê ti azo ayeke nde, terê ti anyama ayeke nde, terê ti andeke na ti asusu ayeke nga nde nde.40 Aterê so ayeke ti yayu ayeke dä,+ na aterê so ayeke ti sese ayeke nga dä.+ Me gloire ti aterê so ayeke ti yayu ayeke nde, nga gloire ti aterê so ayeke ti sese ayeke nde.41 Gloire ti lâ ayeke nde, gloire ti nze ayeke nde+ na gloire ti atongoro ayeke nga nde. Biani, gloire ti mbeni tongoro ayeke nde na ti mbeni.42 Zingongo ti akuâ ayeke nga tongaso. A lu terê ni terê so ayeke buba bubango, na a zingo ni terê so alingbi ti buba pëpe.+43 A lu ni na yâ ti kamene, a zingo ni na yâ ti gloire.+ A lu ni na yâ ti wokongo, a zingo ni na yâ ti ngangu.+44 A lu ni terê so ayeke ti zo ti sese, a zingo ni terê so ayeke ti yingo. Tongana terê so ayeke ti zo ti sese ayeke dä, terê so ayeke ti yingo ayeke nga dä.45 Ni la, Mbeti ti Nzapa atene: “Kozo koli, Adam, aga zo* so ayeke na fini.”+ Ndangba Adam aga mbeni yingo so amû fini.+46 Ye oko, kozo terê ni ayeke ti yingo pëpe, me a yeke terê so ayeke ti zo ti sese. Terê so ayeke ti yingo aga na pekoni.47 Kozo koli ni ayeke ti sese na a leke lo na fuku ti sese.+ Use koli ni ayeke ti yayu.+48 Ala so a leke ala na fuku ti sese ayeke nga tongana lo so a leke lo na fuku ti sese; ala so ayeke ti yayu ayeke nga tongana lo so ayeke ti yayu.+49 Gï tongana ti so e kpa lo so a leke lo na fuku ti sese,+ e yeke kpa ande nga lo so ayeke ti yayu.+50 Me, aita, mbi tene tënë so na ala: mitele na mênë alingbi pëpe ti lï na yâ ti Royaume ti Nzapa, wala terê so ayeke buba bubango alingbi pëpe ti wara terê so alingbi ti buba pëpe.51 Bâ, mbi yeke sara na ala tënë ti mbeni ye so Nzapa ahonde ndani: E kue e yeke lango na yâ ti kuâ ande pëpe, me ti e kue, a yeke changé terê ti e,+52 gï hio tongaso, tongana ti so zo ayeke ko lê ti lo, na ngoi ti ndangba trompette.+ Biani trompette ayeke toto ande na a yeke zingo akuâ na mbeni terê so alingbi ti buba pëpe, nga a yeke changé terê ti e.53 Ndali ti so a lingbi terê so ayeke buba bubango ayü terê so alingbi ti buba pëpe,+ na a lingbi terê so ayeke kui kuingo ayü fini so alingbi ti hinga kuâ pëpe.+54 Me na ngoi so terê so ayeke buba bubango ayü terê so alingbi ti buba pëpe, na terê so ayeke kui kuingo ayü fini so alingbi ti hinga kuâ pëpe, na ngoi ni so tënë so Mbeti ti Nzapa atene so ayeke ga tâ tënë: “A mene kuâ biaku biaku awe.”+55 “Kuâ, songo benda ti mo ni ayeke na ndo wa? Kuâ, kî ti mo so mo yeke kpo na zo ayeke na ndo wa?”+56 Siokpari ayeke kî so akpo zo na kuâ,+ me ngangu ti siokpari alondo na Ndia.*+57 Me singila na Nzapa, ndali ti so lo sara si e sö benda na lege ti Seigneur ti e Jésus Christ!+58 Ndani la, aita ti mbi so mbi ndoye ala mingi, ala luti ngangu,+ ala yengi pëpe, ala duti lakue na ye mingi ti sara+ na yâ ti kusala ti Seigneur; na tongana a yeke tënë ti aye ti Seigneur, zia ala hinga so ngangu kua so ala sara ayeke ngbâ senge senge pëpe.+


text:
1So ayeke mbeti ti iri ti akotara ti Jésus Christ, lo so lo yeke hale ti David; David ayeke hale ti Abraham. 2Abraham adu Isaac; Isaac adu Jacob; Jacob adu Juda, lo na a-ita ti lo. 3Juda adu Peres na Zera – mama ti ala ayeke Tamar. Peres adu Hesron; Hesron adu Ram; 4Ram adu Aminadab; Aminadab adu Nashon; Nashon adu Salman. 5Salman adu Booz – mama ti Booz ayeke Rahab; Booz adu Obed – mama ti Obed ayeke Ruth; 6Obed adu Yese, Yese adu gbia David. David na wali ti Urii adu Salomon; 7Salomon adu Roboam; Roboam adu Abia; Abia adu Asaf; 8Asaf adu Yosafat; Yosafat adu Yoram; Yoram adu Ozias; 9Ozias adu Yotam; Yotam adu Akaz; Akaz adu Ezekias; 10Ezekias adu Manase; Manase adu Amon; Amon adu Yosias; 11Yosias adu Yekonia na a-ita ti lo na ngoi so a gbu azo ti Israel, a gue na ala na sese ti Babilone. 12Na peko ti so a gbu azo ti Israel si a gue na ala na sese ti Babilone, Yekonia adu Shealtiel; Shealtiel adu Zorobabel; 13Zorobabel adu Abihud; Abihud adu Eliakim; Eliakim adu Azor; 14Azor adu Sadok; Sadok adu Akim; 15Akim adu Eliud; Eliud adu Eleazar; Eleazar adu Matan; Matan adu Jacob; 16Jacob adu Joseph, koli ti Marie, mama ti Jésus, lo so a iri lo Mesii. 17Ti londo na Abraham ngbii asi na David, na lege ti molongo ti dungo ni, azo ayeke baleoko na osio. Ti londo na David ngbii asi na ngoi so a gbu amolenge ti Israel si ague na ala na sese ti Babilone, na lege ti molongo ti dungo ni, azo ayeke baleoko na osio. Ti londo na ngoi so a gbu ala ti gue na ala na kodro wande ngbii asi na Mesii, na lege ti molongo ti dungo ni, azo ayeke baleoko na osio. 18Lege ti dungo Jésus Christ ayeke tongaso. Mama ti lo Marie ayeke wali so Joseph aye ti mu lo; me kozo titene ala mu tere, Marie amu ngo na lege ti Yingo-Vuru. 19Joseph, koli ti lo ayeke zo ti mbirimbiri, lo ye ti sigigi na tënë ni pepe na le ti azo kue ti zia kamene na le ti wali ti lo. Tongaso, lo gi lege ti kangbi na wali ni na hondengo ni. 20Na ndembe so lo ngba ti gbu li ti lo, mbeni ange ti Kota Gbia asi na lo na ya ti bango-li si atene na lo: “Joseph, molenge ti David, mo sara mbeto ti mu wali ti mo Marie pepe, ngbanga ti so molenge so ayeke na ya ti lo aga na lege ti Yingo-Vuru. 21Lo yeke du ande molenge-koli so fade mo yeke di iri ti lo Jésus, ngbanga ti so lo laa lo yeke soo azo ti lo na ya ti asiokpari ti ala Iri ti 22Ye ni kue asi alingbi na tënë so Kota Gbia atene ando na yanga ti wayanga-Nzapa, atene: 23“Baa, fade maseka-wali so ade ti hinga koli pepe ayeke mu ngo, lo yeke du molenge-koli; fade a yeke di iri ti lo Emmanuel.” – Nda ti iri so atene: “Nzapa ayeke na e” – 24So Joseph azingo na lango, lo sara ye so ange ti Kota Gbia atene na lo; lo mu wali ti lo Marie na da ti lo. 25Me Joseph na Marie aduti koli na wali pepe ngbii asi na ngoi so Marie adu molenge ti lo. Joseph adi iri ti lo Jésus.
Copyrighted Material
Learn More


text:
CHAPITRE 5
Samuel asara gi ye so ayeke nzoni
Depuis kete ti lo, Samuel alango na tabernacle na lo sara kua kâ. Na tabernacle lani, azo ayeke gue ti voro Jéhovah kâ. Me a sara tongana nyen la si Samuel alango kâ so? Zia e gi ti hinga ye kozoni kue na ndo ti Hanna, mama ti Samuel.
Hanna aye lani ti dü molenge, me lo peut lani ape. Tongaso, lo sambela Jéhovah ti mû maboko na lo. Lo tene na Jéhovah so tongana lo sara si lo dü molenge ti koli, lo yeke tokua lo na tabernacle ti sara kua na Jéhovah kâ. Jéhovah amä sambela ti lo, na Hanna adü molenge ti koli. Lo zia iri ti lo Samuel. Tongana Samuel awara ngu ota wala osio tongaso, mama ti lo asara tâ gi tongana ti so lo tene ândö na Jéhovah. Lo tokua Samuel na tabernacle ni.
Éli ayeke lani kota prêtre na tabernacle ni. Amolenge ti lo ti koli use kue asara kua kâ. Girisa ape so tabernacle ni ayeke lani ndo so azo ayeke voro Jéhovah dä. Tongaso, azo so ague kâ adoit ti sara gi ye so ayeke nzoni. Me amolenge ti Éli asara ti ala gi aye ti sioni, na Samuel abâ ni lani. Lo kue lo sara tongana ti ala?— Oko ape. Lo sara ti lo lani ye so ayeke nzoni, tâ gi tongana ti so babâ na mama ti lo afa na lo.
Mo pensé a yeke nzoni Éli asara nyen na amolenge ti lo ni?— Lo doit ti punir ala na ti tomba ala na yâ ti da ti Nzapa ni. Me a yeke ye so lo sara ape, tongaso bê ti Jéhovah ason na tere ti lo nga na tere ti amolenge ti lo ni. Lo ye ti punir ala.
Na mbeni bï, tongana Samuel ayeke lango, lo mä a iri lo: ‘Samuel!’ Lo londo, lo gue hio na mbage ti Éli, me Éli atene na lo: ‘Mbi iri mo ape.’ Samuel akiri alango. Lo kiri lo mä a iri lo lege use. Me tongana a iri lo ti lege ota ni, Éli atene na lo so tongana lo kiri lo mä go ni airi lo, a yeke nzoni lo tene: ‘Sara tënë, Jéhovah, mbi yeke mä mo.’ Tâ gi ye so Samuel asara la. Tongaso, Jéhovah atene na Samuel: ‘Tene na Éli so mbi yeke punir sewa ti lo ndali ti asioni ye so ala sara so.’ Na mo, a yeke kete ye na Samuel ti fa tënë ti Jéhovah ni so na Éli?— A yeke kete ye lani ape. Samuel asara mbeto ti fa tënë ni na Éli, me lo kanga bê ti lo, lo fa ni. Ye so Jéhovah atene so asi tâ gi tongana ti so lo tene. A fâ amolenge ti Éli ni nga lo Éli ni wani lo kui.
A yeke nzoni e sara ye tongana Samuel. Lo sara ye so ayeke nzoni, atâa so ambeni zo ni asara ye so ayeke sioni. Ka mo, mo kue mo yeke sara ye so ayeke nzoni tongana ti Samuel? Tongana mo sara tongaso, mo yeke zia ngia na bê ti Jéhovah nga na bê ti babâ na mama ti mo.
DIKO NA YÂ TI BIBLE TI MO


text:
HUNDA 3
Tongana nyen la mbi peut ti sara tënë na babâ na mama ti mbi?
NYEN LA MO YEKE SARA?
Tara ti bâ ye so: A yeke na mbeni mercredi na lakui. Geoff, so ayeke na ngu 17, ahunzi ti sara akua so lo doit ti sara na yanga-da awe na lo pensé so nzoni l’heure ti tene lo wu tere ti lo la. Lo zi télé na lo tï kpo na ndo ti chaise ti lo so lo ye ni mingi.
Mo ye ti bâ, papa ti lo aga aluti na yanga ti porte na lo yeke na ngia ape.
“Geoffrey! Mo doit fade ti aidé ngambe ti mo na devoir ti lo, mo duti senge senge mo yeke bâ gi télé? Mo yeke sara lâ oko ape ye so a tene na mo ti sara.
Geoff adiko tënë na gbe ti go me zo alingbi ti mä ni, lo tene: “A kiri akomanse awe.”
Papa ti lo ayoro go ti lo, lo tene: “Mo tene nyen?”
Geoff atourné para ti lê ti lo, lo sara tënë yeke, lo tene: “Ye oko ape, Papa.”
Ti fadeso bê ti papa ti lo ason vrai. Lo tene: “Sara tënë na mbi na mara fason ni so ape.”
Tongana mo yeke fade na place ti Geoff, mo yeke sara tongana nyen ti tene papa so alondo ape?
GBU LI TI MO KETE!
Sarango lisoro na babâ na mama ti mo ayeke tongana kpengo na oto. Tongana mo tingbi na aye na ndo ti lege so akanga lege na mo ti hon, mo peut ti changé lege so mo ye ti hon dä.
NA TAPANDE:
Mbeni molenge-wali so iri ti lo ayeke Leah atene: “Mbi bâ so a yeke ngangu na mbi ti sara lisoro na babâ ti mbi. Na ambeni ngoi mbi yeke sara tënë na lo, kete na pekoni lo tene: ‘Pardon, mo yeke sara fade tënë na mbi la?’”
LEAH AYEKE NA AYE OTA TONGASO TI SARA.
Ti dekongo na li ti babâ ti lo.
Leah adekongo, lo tene: “Mä mbi si Papa, a yeke important!”
Ti zia lege ti sarango tënë na babâ ti lo.
Leah azia gi lege ti sarango tënë ti kpale ti lo ni na babâ ti lo.
Ti ku mbeni nzoni ngoi si lo kiri na ndo ti tënë ni encore.
Na pekoni, lo sara tënë na babâ ti lo lê na lê wala lo sara tënë na ndo ti kpale ni na yâ ti lettre na babâ ti lo.
Na popo ti aye so, so wa la mo yeke tene na Leah ti sara?
BÂ YE SO: Pensé ti babâ ti Leah ayeke fade na ndo ti mbeni ye nde na lo hinga ape so bê ti Leah ason. Tongaso, tongana Leah asara ye so ayeke na A, babâ ti lo ayeke hinga ape ngbanga ti nyen la lo dekongo na li ti lo. Ye so ayeke sara si babâ ti lo ayeke mä tënë ti lo ni ape nga sarango ye tongaso afa so lo ne babâ ti lo ni ape (aÉphésien 6:2). Ti vrai ni, sarango ye so ayeke na A ayeke ga na ye ti nzoni na ala use kue ape.
Atâa so a yeke ngangu ape ti sara ye so ayeke na B, a yeke nzoni sarango ye la ape. Ngbanga ti nyen? Ti tene Leah aleke akpale ti lo, lo bezoin ti sara tënë ni na babâ ti lo, nga ti tene babâ ti lo a-aidé lo, babâ ni abezoin ti hinga ye so lo vivre ni. Tongana Leah azi yanga ape lo yeke leke kpale ti lo ni ape nga babâ ti lo apeut ti aidé lo ape.
Ye oko, tongana Leah asara ye so ayeke na C, lo yeke zia pëpe si kpale ni akanga lege na lo ti sara effort ti sara lisoro na babâ ti lo. Lo yeke gi ti sara lisoro na babâ ti lo na ndo ti tënë ni na mbeni ngoi nde. Tongana Leah asara lettre na babâ ti lo, tere ti lo ayeke nzere hio na pekoni.
Ti sara lettre ni ayeke mû peut-être maboko na lo ti fa polele ye so lo ye ti tene. Na ngoi so babâ ti Leah ayeke diko ande lettre ni lo yeke hinga tënë so Leah aye fade ti tene na lo, ye so ayeke aidé lo peut-être ti hinga kpale ti lo ni nzoni. Tongaso, Leah na babâ ti lo ayeke bâ nzoni na peko ti ye so ayeke na C. Atâa Leah asara tënë na babâ ti lo lê na lê wala na lettre, a gue oko na wango ti Bible so ahunda ti “tomba peko ti aye so ayeke ga na siriri”.—aRomain 14:19.
Ambeni ye nde wa la Leah apeut ti sara ni?
Bâ wala mo peut ti pensé na mbeni ye oko, sara ni na place so ayeke na gbe ni ge. Na pekoni, fa ye so apeut ti ga na peko ni.
TENE PËPE ATËNË SO AMÛ MBENI PENSÉ NDE NA ZO
Girisa ape so, a yeke pëpe lakue la babâ na mama ti mo ayeke mä yâ ti ye so mo ye ti tene.
NA TAPANDE:
Babâ na mama ti mo ahunda mo nyen la asara mo si mo duti kpô so? Mo tene: “Mbi ye ti sara tënë na ndo ni pëpe.”
Me ala mä ti ala so mo tene: “Mbi yeke na confiance kue na ala ape. Mbi yeke sara tënë ni na akamarade ti mbi me na ala ape.”
Tara ti bâ so mo yeke na yâ ti mbeni kota problème na babâ na mama ti mo aye ti aidé mo. Me mo tene: “Ala sara mbeto ape. Mbi yeke sigi dä senge.”
Peut-être babâ na mama ti mo amä ti ala so mo tene nyen?
Mbeni nzoni réponse so mo peut ti mû ayeke so wa?


text:
2 Na yâ ti use ngu ti komandema ti Gbia Nébucadnezzar, lo bâ li ti lo mingi. So li ti lo ayeke kpô pëpe,+ a sara si lo lango pëpe.2 Tongaso, gbia ni amû yanga ti tene a iri aprêtre so ayeke sara magie, azo ti bango mbadi, azo ti sarango yorö nga na azo ti Chaldée* ti tene ala ga ala fa na lo abango li ti lo. Ala ga, ala luti na gbele gbia ni.+3 Na pekoni, gbia ni atene na ala: “Mbi bâ li ti mbi, na a sara si li ti mbi ayeke kpô pëpe, ndali ti so mbi ye ti hinga bango li ni.”4 Azo ti Chaldée akiri tënë na gbia ni na yanga ti Araméen,*+ ala tene: “Gbia ti e, e ye mo ngbâ na fini lakue lakue. Fa peko ti bango li ni na e awakua ti mo, na e yeke fa na mo ndani.”5 Gbia ni atene na azo ti Chaldée, atene: “Tanga ti tënë ti mbi ayeke so: Tongana ala fa bango li ni nga na ndani na mbi pëpe, a yeke dë amaboko na agere ti ala, nga da ti ala ayeke ga kabinë ti azo kue.*6 Me tongana ala fa na mbi bango li ni nga na ndani, mbi yeke mû na ala amatabisi, mbi yeke futa ala nga mbi yeke sara si azo ane ala mingi.+ Tongaso ala fa na mbi bango li ni nga na ndani.”7 Ti fani use ni, ala tene na lo: “Gbia ti e, fa peko ti bango li ni na e awakua ti mo, na e yeke fa na mo ndani.”8 Gbia ni atene: “Mbi hinga bien so ala yeke gi ti wara ngoi la, ndali ti so ala hinga so tanga ti tënë ti mbi awe la.9 Tongana ala fa na mbi bango li ni pëpe, punition ti ala kue ayeke gï oko. Ala mä terê ti fa na mbi mbeni tënë ti mvene nga ti handa mbi juska aye achangé. Tongaso, ala fa na mbi bango li ni, na mbi yeke hinga so ala lingbi ti fa ndani.”10 Azo ti Chaldée akiri tënë na gbia, atene: “Mbeni zo na ndö ti sese* so alingbi ti sara ye so gbia ahunda so ayeke dä pëpe, ndali ti so mbeni kota gbia wala gouverneur ahunda mara ti ye so lâ oko pëpe na aprêtre so ayeke sara magie wala azo ti bango mbadi wala azo ti Chaldée.11 Ye so gbia ahunda so ayeke ngangu mingi, nga mbeni zo ti fa ni na lo ayeke dä pëpe, gï anzapa, so asara kodro pëpe na popo ti azo la alingbi ti fa ni.”12 Na mango tënë so, ngonzo agbu gbia ni ngangu, na lo mû yanga ti tene a futi awandara ti Babylone kue.+13 Tongana a sigi na mbela ni awe na a ye ti gue ti fâ awandara ni, ala gi nga Daniel na amba ti lo ti fâ ala.14 Na ngoi ni so, Daniel atene tënë na lege ti ndara nga na hange na Ariok, mokonzi ti agarde ti gbia, so asigi ti fâ awandara ti Babylone.15 Lo hunda Ariok, kota zo ti kua ti gbia ni, lo tene: “Gbia asigi na mara ti ngangu mbela tongaso ngbanga ti nyen?” Na pekoni, Ariok angbâ afa peko ti tënë ni na Daniel.+16 Tongaso Daniel ague na ndo ti gbia, na lo hunda gbia ti mû na lo ngoi ti fa na lo nda ti bango li ni.17 Daniel ague na yanga-da ti lo, na lo sara tënë ni na amba ti lo Hananiah, Mishaël na Azariah.18 Lo hunda na ala ti sambela na Nzapa ti yayu ti sara nzoni bê na ala, si lo fa na ala nda ti tënë so a honde ndani so, tongaso si a futi pëpe Daniel na amba ti lo legeoko na tanga ti awandara ti Babylone.19 Na bï, a fa na Daniel na yâ ti vision tënë so a honde ndani so.+ Tongaso Daniel asepela Nzapa ti yayu.20 Daniel atene:“Zia a sepela iri ti Nzapa kpu na kpu,*ndali ti so gï lo oko la lo yeke na ndara nga na ngangu.+21 Lo changé angoi nga na alango so a fa awe,+lo zi agbia nga lo zia ambeni zo gbia,+lo mû ndara na azo ti ndara nga lo mû hingango ye na azo so ahinga ti bâ yâ ti aye nzoni.+22 Lo fa na gigi aye so ndani alï nga na aye so ahonde,+lo hinga ye so ayeke na yâ ti vukongo ndo+nga lumière ayeke na ndo so lo yeke dä.+23 Nzapa ti akotara ti mbi, mbi mû merci na mo nga mbi sepela mo,ndali ti so mo mû na mbi ndara nga na ngangu.Ti fadeso, mo fa na mbi awe ye so e hunda na mo;mo fa na e ye so gbia agi bê ti lo dä so.”+24 Na pekoni, Daniel ague na ndo ti Ariok, so gbia asoro lo ti futi awandara ti Babylone.+ Lo tene na Ariok, lo tene: “Fâ mbeni wandara ti Babylone pëpe. Gue na mbi na devant ti gbia, na mbi yeke fa na lo nda ti bango li ni.”25 Hio, Ariok amû Daniel ague na lo na devant ti gbia, na lo tene na gbia: “Mbi wara, na popo ti azo ti Juda+ so a ga na ala ge, mbeni zo so alingbi ti fa nda ti bango li ni na gbia.”26 Gbia atene na Daniel, so iri ti lo ayeke Belteshazzar:+ “Mo lingbi biani ti fa na mbi bango li so mbi bâ, nga na ndani?”+27 Daniel atene na gbia: “Na popo ti awandara, azo ti bango mbadi, aprêtre so ayeke sara magie nga na azo ti gingo nda ti ye na lege ti atongoro, mbeni zo alingbi pëpe ti fa na gbia ye so lo hunda, so a honde ni.+28 Me mbeni Nzapa ayeke dä na yayu so ayeke Zo so ayeke fa na gigi ye so ahonde,+ lo la lo fa na Gbia Nébucadnezzar ye so ayeke si ande na andangba lango. Bango li ti mo nga na avision so mo bâ na ngoi so mo lango na ndö ti gbogbo ti mo ayeke so:29 “Âdu ti mo gbia, na ndö ti gbogbo ti mo, apensé ti mo aluti gï na ndö ti ye so ayeke si ande na yâ ti ngoi so ayeke ga. Zo so ayeke fa na gigi ye so ahonde la afa na mo ye so ayeke si ande.30 Âdu ti mbi, a yeke pëpe ndali ti so mbi yeke na ndara ahon azo kue la a fa na mbi ye so ahonde; me a fa ndani na gbia si lo hinga atënë so ayeke na bê ti lo wani.+31 “Gbia, mo yeke bâ ndo, na mo bâ mbeni kota statue. Statue ni akono mingi na aza ngangu mingi. A luti na gbele mo; bango ni amû mbeto na zo mingi.32 A sara li ti statue ni na pendere lor;+ kate ni na maboko ni ayeke na argent;+ yâ ni na cuisse ni ayeke na cuivre;+33 agere ni ayeke na wen,+ nga alê ti gere ni, ambeni mbage ni ayeke na wen si ambeni mbage ni ayeke na popoto.*+34 Mo ngbâ ti bâ statue ni juska mo bâ mbeni tênë so a zi na terê ti mbeni hoto, me maboko ti zo la azi ni pëpe; tênë ni aga apika statue ni na mbage ti gere ni so ayeke na wen nga na popoto so, na a fâ yâ ni fuku fuku.+35 Na ngoi ni so, wen ni, popoto ni, cuivre ni, argent ni nga na lor ni, yâ ni kue afâ fuku fuku nga aga tongana asaleté ti lê ti kobe so ayeke na ndo so a yeke pika alê ti kobe dä na ngoi ti ndowa. Pupu amû ni kue ahon na ni, a sara si zo abâ ni encore ape. Me tênë so apika statue ni aga mbeni kota hoto na amû ndö ti sese kue.36 “So ayeke bango li ni la; fadeso e yeke fa ndani na gbia.37 Mo gbia, mo yeke gbia ti agbia so Nzapa ti yayu amû na mo mbeni royaume,+ komandema, ngangu nga na gloire.38 Lo zia na maboko ti mo azo, atâa kodro ti ala ayeke na ndo wa; lo zia nga na maboko ti mo anyama ti ngonda na andeke so ayeke huru na nduzu, na lo zia mo ti komande na ndö ti ala kue.+ Mo la mo yeke li ti statue ni so ayeke na lor so.+39 “Me na peko ti mo, mbeni royaume ayeke bâ gigi,+ ngangu ti lo ayeke lingbi na ti mo pëpe. Na pekoni mbeni ota royaume ni, so cuivre ni aye ti sara tënë ni, ayeke komande ande na ndö ti sese kue.+40 “Âdu ti osio royaume ni, a yeke kpengba tongana wen.+ Legeoko tongana ti so wen ayeke fâ yâ ti aye kue nga ayeke neka yâ ti aye kue fuku fuku, royaume so ayeke fâ yâ ti aye so kue na ayeke fâ yâ ni kete kete.+41 “Legeoko tongana ti so mo bâ so mbeni mbage ti gere ni na ali ti gere ni ayeke na popoto ti sarango na ta, si mbeni mbage ni ayeke na wen, legeoko nga, yâ ti royaume ni ayeke kangbi. Me mbeni ngangu tongana ti wen ayeke duti na yâ ni, tongana ti so mo bâ so a mû popoto ti sarango na ta so awoko nzoni nga na wen a mélangé ni.42 Legeoko tongana ti so mbeni mbage ti ali ti gere ni ayeke na wen na mbeni mbage ni ayeke na popoto, royaume ni ayeke duti ande na mbeni ngangu ti wen me nga ayeke woko.43 Legeoko tongana ti so mo bâ a mû wen nga na popoto ti sarango na ta so awoko nzoni la a mélangé ni, ala yeke bungbi oko na azo,* me ala yeke mä terê na popo ti ala pëpe, legeoko tongana ti so wen na popoto ayeke gbu terê pëpe.44 “Na ngoi ti agbia so, Nzapa ti yayu ayeke sigi na mbeni royaume+ so a yeke futi ni lâ oko pëpe.+ Royaume ni ayeke gue na ambeni zo nde pëpe.+ Royaume ni so ayeke neka aroyaume so kue nga ayeke futi ala biaku biaku,+ na gï royaume so oko la ayeke ngbâ lakue lakue,+45 legeoko tongana ti so mo bâ mbeni tênë so a zi na terê ti hoto, me maboko ti zo la azi ni pëpe, na tênë ni aga aneka wen ni, cuivre ni, popoto ni, argent ni nga na lor ni.+ Kota Nzapa afa na gbia ye so ayeke si ande na yâ ti ngoi so ayeke ga.+ Bango li ni ayeke tâ bango li, nga nda ti bango li ni ayeke mbeni ye so zo alingbi ti zia bê ti lo dä.”46 Na mango tënë so, Gbia Nébucadnezzar akuku, lo kpo li ti lo na sese na devant ti Daniel ti ne lo. Lo mû yanga ti tene a mû na Daniel mbeni matabisi nga ti zö dukane ndali ti lo.47 Gbia atene na Daniel: “Ti tâ tënë ni, Nzapa ti mo ayeke Nzapa ti anzapa, Seigneur ti agbia nga Zo so ayeke fa na gigi ye so ahonde, ndali ti so lo sara si mo fa na gigi ye so ahonde.”+48 Gbia ni amû kota ndo na Daniel, lo mû na lo gbâ ti apendere matabisi nga lo mû lo ti komande na ndö ti kodro-komanda ti Babylone kue.+ Lo zia nga lo kota préfet na ndö ti awandara kue ti Babylone.49 Daniel ahunda na gbia ti zia Shadrak, Méshak na Abednégo+ ti komande na ndö ti kodro-komanda ti Babylone, na gbia ni ayeda. Me Daniel asara ti lo kua na yangbo ti gbia.
Kete tënë
^ So ti tene groupe ti azo so ahinga ti bâ mbadi nga ti gi nda ti ye na lege ti atongoro.


text:
HUNDA 6
Bible afa nyen na ndö ti Messie?
PROPHÉTIE
“Mo, Bethléhem Éphrathah, . . . mbeni zo ayeke sigi ande na yâ ti mo ti ga mokonzi na Israël ndali ti mbi.”
A GA TÂ TËNË
“Na peko ti so a dü Jésus na Bethléhem ti Judée na ngoi ti Gbia Hérode, bâ, azo ti gingo nda ti aye na lege ti atongoro alondo na mbage ti est aga na Jérusalem.”
PROPHÉTIE
“Ala kangbi yâ ti bongo ti mbi na popo ti ala, na ala bi mbeni ye ti mû lege na ala ti bâ wala bongo ti mbi ayeke ga ti zo wa.”
A GA TÂ TËNË
“Tongana aturugu ni apika Jésus na pointe na ndö ti keke awe, ala mû abongo ti lo ti ndö ni, ala suru yâ ni osio . . . Me ti bongo ti yâ ni so, a yeke gï mbeni kota bongo oko so a fü ni fungo pëpe, a kpo ni gï senge tongaso a londo na nduzu juska na gbe ni. Tongaso ala tene na popo ti ala: “E suru yâ ni pëpe, me e bi mbeni ye ti bâ zo so bongo ni ayeke ga ti lo.”
PROPHÉTIE
“Lo bata abio ti lo kue; a kungbi mbeni oko pëpe.”
A GA TÂ TËNË
“Tongana ala si na Jésus, ala bâ so lo kui awe, tongaso, ala kungbi yâ ti gere ti lo pëpe.”
PROPHÉTIE
“A kpo lo na kä ndali ti kengo ndia ti e.”
A GA TÂ TËNË
“Mbeni turugu ni akpo terê ti kate ti Jésus na likongo, gï hio tongaso mênë na ngu asigi.”
PROPHÉTIE
“Ala futa mbi na alê ti nginza ti argent 30.”
A GA TÂ TËNË
“Na pekoni, mbeni oko na popo ti adisciple 12, so iri ti lo ayeke Judas Iscariote, ague abâ aprêtre-mokonzi, na lo tene na ala: “Ala yeke mû na mbi nyen ti tene mbi kä lo na ala?” Ala tene so ala yeke mû na lo alê ti nginza ti argent 30.”


text:
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Gi ti duti na asarango ye ti aChrétien: Sarango terê kete
NDANI SO A YEKE KOTA YE:
Sarango terê kete ayeke sara si zo aduti na kpengba songo na Jéhovah.—Ps 138:6
Sarango terê kete ayeke maï nzoni songo na popo ti e na azo.—aPh 2:3, 4
Sarango ye na baba ayeke buba aye.—aPr 16:18; Éz 28:17
LEGE TI SARA NI:
Duti nduru ti sara asenge kua na azo.—Mt 20:25-27
Zia pëpe si akode ti mo wala akua so mo yeke sara apusu mo ti sara ye na baba.—aRm 12:3
BÂ VIDÉO KPE AYE SO ALINGBI TI BUBA DUTINGO BE-TA-ZO TI MO: BABA, NA PEKONI KIRI TËNË NA AHUNDA SO GE:
Tongana a mû wango na e, sarango ye ti e ayeke fa nyen na ndö ti e?
Tongana nyen la sambela alingbi ti mû maboko na e ti sara terê ti e kete?
Ambeni ye wa la e lingbi ti sara ti fa so e sara terê ti e kete?