text: 6 Mbi bâ ndo na ngoi so Molenge ti ngasangbaga ni azi mbeni oko ti anzoroko mbasambala ni, na mbi mä mbeni oko ti acréature osio so ayeke na fini asara tënë na mbeni go so atoto tongana bekpa, lo tene: “Ga!”2 Mbi bâ ndo, na bâ, mbeni vuru mbarata! Zo so aduti na ndo ti mbarata ni ayeke na gindi; na a mû na lo mbeni couronne, lo sigigi ti sö benda ti gue na ni nga ti hunzi songo benda ni.3 Tongana lo zi use nzoroko ni, mbi mä use créature ni so ayeke na fini atene: “Ga!”4 Mbeni mbarata ni asigigi, tere ti lo abe tongana wâ; a mû lege na zo so aduti na ndo ti lo ti zi siriri na ndo ti sese si ala fâ tere na popo ti ala; na a mû na lo mbeni kota épée.5 Tongana lo zi ota nzoroko ni, mbi mä ota créature ni so ayeke na fini atene: “Ga!” Mbi bâ ndo, na bâ, mbeni vuko mbarata! Zo so aduti na ndo ti mbarata ni ayeke na kilo na maboko ti lo.6 Na mbi mä mbeni go so, mo bâ mo tene a londo na popo ti acréature osio so, atene: “Kilo oko ti blé teti denier oko, na kilo ota ti orge teti denier oko; na mo buba mafuta ti olive nga na vin pëpe.”7 Tongana lo zi osio nzoroko ni, mbi mä osio créature ni so ayeke na fini atene: “Ga!”8 Mbi bâ ndo, na bâ, mbeni mbarata so tere ti lo akpa ti nyama so kobela asara lo! Iri ti zo so aduti na ndo ti mbarata ni ayeke Kuâ. Hadès ayeke mû peko ti lo nduru nduru. Na a mû na ala komandema na ndo ti mbage oko ti sese na popo ti ambage osio, ti fâ azo na yongoro épée, na kota nzara, na sioni kobela ti fango zo nga na lege ti anyama ti ngonda ti sese.9 Tongana lo zi oku nzoroko ni, mbi bâ na gbe ti gbalaka ni a-âme ti ala so a fâ ala ngbanga ti tënë ti Nzapa nga ngbanga ti kusala ti fango tënë so ala sara giriri.10 Na ala dekongo na kota go, ala tene: “Seigneur ti dunia kue so mo yeke nzoni-kue si mo yeke tene gi tâ tënë, juska lawa si mo yeke gbanzi tere ti mo ti fâ ngbanga na ti futa kula ti mênë ti e na ndo ti azo so asara kodoro na ndo ti sese?”11 Na a mû yongoro vuru bongo na ala oko oko kue; na a tene na ala ti wu tere ti ala kete, juska wungo ti amba ti ala angbâa nga na aita ti ala so azo aga nduru ti fâ ala, tongana ti so a fâ nga ala lani so, alingbi si.12 Mbi bâ ndo na ngoi so Molenge ti ngasangbaga azi omene nzoroko ni, na sese ayengi ngangu mingi; lâ avuko tongana vuko bongo ti fungo na asac, na lê ti nze kue abe tongana mênë,13 na atongoro ti yayu atï na sese, mo bâ mo tene keke ti figue so kota pupu ayengi ni si akpikpii lê ni atuku.14 Na yayu ahon mo bâ mo tene mbeni mbeti la si zo ayeke rulê ni, na a zi ahoto nga azoa kue na ndo so ala yeke dä.15 Na agbia ti sese, akota zo, amokonzi ti aturugu, azo ti mosoro, angangu zo, angbâa kue nga na azo kue so ayeke angbâa pëpe ahonde tere ti ala na yâ ti adû ti tênë nga na gbe ti akota tênë ti ahoto.16 Ala yeke tene na ahoto nga na akota tênë ni, ala tene: “ALA tï na ndo ti e na ALA honde e na lê ti Lo so aduti na ndo ti trône nga na lê ti ngonzo ti Molenge ti ngasangbaga,17 ngbanga ti so kota lango ti ngonzo ti ala asi awe, na zo wa si alingbi ti gbu lê ni, zo wa?”


c: text/html

text:
SANGO NA NDO TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
Lo bâ so aita asara ye na ndoye na place ti tengo kobe
E YEKE ka na ngia mingi na angoi so e yeke gue na akota bungbi ti tene Jéhovah afa ye na e. Na ngoi so awakua ti Nzapa ayeke bungbi na ngoi ti kota bungbi, akobe so ala yeke te ni legeoko ayeke sara nga si ala yeke na ngia.
Na nze ti septembre, ngu 1919, aWamandango Bible asara mbeni kota bungbi so asara lango miombe na Cedar Point, Ohio na Amerika. Azo so asara kua na Hôtel la adoit ti leke ndo ti lango na aita so aga ndali ti kota bungbi ni nga ti mû kobe na ala, me aita saki na saki akiri aga. Teti so aita ni ayeke mingi, gbâ ti azo so asara kua na yâ ti Hôtel ni azia kua ti ala. Kota zo ti place ti tengo kobe ni ahunda wala ambeni maseka so aga ndali ti kota bungbi ni alingbi ti mû maboko. Amaseka mingi ayeda. Mbeni maseka ni so iri ti lo ayeke Sadie Green, a tene: “A yeke kozo ti tene mbi sara kua na place ti tengo kobe la, me anzere lani na e mingi.”
Na yâ ti angu so aga na pekoni, a leke aye ti tene atö kobe na place ti akota bungbi. Ye so amû lege na gbâ ti avolontaire ti mû maboko na aita ti ala. So aita ni asara kua legeoko na amba ti ala aChrétien amû nga maboko na amaseka mingi ti leke na bê ti ala ti sara na Jéhovah. Gladys Bolton so asara kua na place ti tengo kobe na ngoi ti kota bungbi ti ngu 1937, a tene: “Mbi wara aita ti ambeni kodoro nde nga mbi mä tongana nyen la ala hon ndo ti akpale ti ala. A yeke na ngoi ni so la mbi leke na bê ti mbi ti ga pionnier.”
Beulah Covey so ague na kota bungbi ni atene: “Aita ni asara kua na bê ti ala kue asara si aye kue atambela na lege ni.” Me, akpale amanke pëpe. A yeke gi na ngoi so Angelo Manera asi na Dodger Stadium na Los Angeles na Californie, na ngu 1969 la lo ga ti hinga so lo yeke na popo ti azo so ayeke sara kua na place ti tengo kobe. Lo tene: “A yeke lani mbeni ye so mbi ku tere ti mbi na ni ape.” Na popo ti aye so a leke ndali ti kota bungbi ni a hunda nga ti zi mbeni kota canal so ayo mètre ngbangbo osio ti tene tuyau ti gaz ahon na yâ ni ague na cuisine.
Na ngu 1982 na Sierra Leone, a hunda na avolontaire so ayeke sara kua ngangu ti leke ndo nga ti leke place ti tengo kobe na aye so ala yeke na ni na yâ ti kodoro ni. Na Francfort, na Allemagne, aita-koli so ayeke na kode aloué mbeni train so ayeke kpe na ngu ti wâ; guru ti ngu ti wâ ni so ayeke sigigi dä amû lege ti tene a tö ye na yâ ti atawa 40. Aita akangbi kobe na azo 30000 na yâ ti l’heure oko. Aita so aga na kota bungbi ni aga na azembe nga na afourchette ti ala ti sara si kua ti aita 576 so asara kua na place ti sukulango asembe ayapu. Na Yangon, Myanmar, aita so atö kobe asara ye na nzoni bê, ala zia gbâ ti ndongo pëpe na yâ ti kobe so ala tö na aita so aga na kota bungbi ni.
“ALA LUTI NA NDUZU SI ALA YEKE TE YE”
Annie Poggensee awara ye ti nzoni na ngoi so lo yeke luti na gbe ti lâ na popo ti azo so akpo molongo ti gue ti mû kobe na ngoi ti mbeni kota bungbi so a sara ni na Amerika na ngu 1950. Lo tene: “Mbi dengi mê ti mbi lani nzoni na ngoi so ambeni ita-wali use so alondo na Europe na bateau si aga ayeke sara lisoro.” Ala use kue ayeke fa tongana nyen la Jéhovah amû maboko na ala ti ga na kota bungbi ni. Annie atene: “Tere ti aita-wali use so anzere mingi ahon ti azo kue so aga na kota bungbi ni. Ngoi so ala mû ti luti na yâ ti molongo ni nga na yâ ti ndowa asara ye oko na ala ape.”
Na akota bungbi so gbâ ti azo aga dä, a leke akota tente so na yâ ni a zia atable so zo ayeke luti gi lutingo na tere ni ti te ye si aita ate ye hio na ala zia place na amba ti ala. A sara tongana so ti tene azo saki na saki alingbi ti te ye na ngoi ti wungo tere. Mbeni koli so ayeke Témoin ape atene: “A yeke mbeni bungbi ti Nzapa so ayeke nde. Ala luti na nduzu si ala yeke te ye.”
Bê ti aturugu nga na akota zo ti kodoro adö mingi na ngoi so ala bâ so aita asara kua nzoni nga aye kue atambela na lege ni. Na peko ti so aturugu ti Amerika ague abâ place ti tengo kobe so ayeke na Yankee Stadium na New York City, na Amerika, ala tene na Pakara Faulkner, turugu ti kota kamba ti Grande-Bretagne, ti gue ti bâ ni nga. Tongaso, lo na wali ti lo ague na assemblée so a sara na Anglais na so mama-tene ni ayeke: “Royaume so asö benda.” A sara assemblée ni na ngu 1955 na Twickenham na Angleterre. Lo tene so lo bâ so aita asara ye na ndoye na place ti tengo kobe ni.
Teti angu mingi, aita amû tere ti ala wani ti tö apendere kobe so ngere ni ayeke ngangu ape na aita so aga na kota bungbi. Me fani mingi ti sara kota kua so a hunda ti tene gbâ ti avolontaire asara kua angoi mingi. Ye so asara même si ala yeke mä ambeni diskur ti kota bungbi ni ape wala ala mä diskur oko ape. Na popo ti ngu 1978 na ngu 1979, a yapu yâ ti aye so a leke ni ndali ti tongo kobe na ngoi ti akota bungbi na yâ ti ambeni kodoro. A to nda ni na ngu 1995, a hunda na aita so aga na akota bungbi ti ga na akobe ti ala wani. Ye so amû lege na aita so atö kobe lani nga ayeke kangbi ni ti mä adiskur na ngoi ti akota bungbi nga ti sara lisoro na amba ti ala aChrétien. *
Jéhovah abâ na nene ni mingi aita so ayeke sara kua ngangu ti mû maboko na amba ti ala aChrétien. Vundu alingbi ti sara ambeni ita tongana ala dabe ti ala na apendere ngoi so lani ala yeke sara kua na place ti tongo kobe. Me mbeni ye ayeke dä so a lingbi e girisa ni ape: Aita angbâ lakue ti ye tere na ngoi ti akota bungbi ti e.—Jean 13:34, 35.
^ par. 12 Biani, akua mingi ayeke dä so aita alingbi ti sara ti mû maboko na ngoi ti akota bungbi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
YE TI MANDA 10
Vorongo Nzapa na yâ ti sewa ayeke nyen?
Ngbene ye giriri, Jéhovah aye ti tene sewa oko oko amû ngoi ti duti place oko ti kpengba mba na lege ti yingo nga na popo ti ala (Deutéronome 6:6, 7). Ni la si aTémoin ti Jéhovah ayeke mû ka mbeni ngoi yenga oko oko ti bungbi na sewa ti voro Nzapa na mbeni lege so anzere na azo kue. Na tapande, ala yeke sara lisoro na ndö ti mbeni tënë ti yâ ti Bible so alingbi na bezoin ti sewa ni. Atâa mo yeke gï mo oko, mo nga kue mo lingbi ti mû mbeni ngoi ti kpengba songo ti mo na Nzapa na mandango mbeni tënë ti yâ ti Bible so mo wani mo soro ni.
A yeke mbeni ngoi ti kpengba songo ti e na Jéhovah. “Ala ga nduru na Nzapa, lo yeke ga ande nduru na ala.” (Jacques 4:8). E yeke hinga Jéhovah nzoni mingi tongana e manda anzene nzene ye na ndö ti asarango ye ti terê ti lo nga na ndö ti akusala ti lo so ayeke na yâ ti Bible. Mbeni pendere lege ti to nda ti vorongo Nzapa na yâ ti sewa ayeke ti mû mbeni ngoi ni ti diko Bible ala kue na kota go. Ala lingbi peut-être ti mû peko ti kapa ti dikongo Bible so a yeke sara ka ni yenga na yenga na bungbi ti “Kusala ti e nga na gigi ti e ti Chrétien.” A lingbi ti kangbi ambage ni na zo oko oko ti yâ ti sewa ni, na peko ti dikongo ni awe zo kue alingbi ti fa ye so lo manda dä.
A yeke mbeni ngoi ti kpengba songo na popo ti mba. Akoli na awali, ababâ na amama nga na amolenge, ayeke kpengba songo na popo ti ala na ngoi so ala manda Bible na sewa. Zia si ngoi ni aduti ngoi ti ngia, ti siriri nga ngoi so zo kue aku ni kungo. Ababâ na amama alingbi ti soro atënë ni alingbi na ngu ti amolenge ti ala, peut-être na yâ ti Tour ti Ba Ndo nga na Réveillez-vous ! wala na ndö ti site, www.jw.org. Ala lingbi nga ti sara tënë na ndo ti mbeni kpale so amolenge ti ala awara na ekole na ti bâ ye so ala lingbi ti sara ti hon ndö ni. Ala lingbi ti bâ mbeni programme ti JW Télédiffusion (tv.jw.org) na pekoni ala sara lisoro na ndö ni. Ala lingbi ti he abia so a yeke he ande na bungbi na yenga ni so. Tongana ala hunzi vorongo Nzapa ni awe, ala lingbi ti nyon mbeni ye wala ti te kete ye na pekoni.
Ti mû ngoi yenga na yenga ti voro na Jéhovah na yâ ti sewa ayeke sara si azo ni kue aye mandango Bible mingi, na Nzapa ayeke sara tufa mingi na ndö ti effort ti ala.—Psaume 1:1-3.
Ndali ti nyen e yeke mû ka mbeni ngoi ti voro na Nzapa na yâ ti sewa?
Ababâ na amama ayeke sara tongana nyen ti tene ngoi ni so anzere na azo ni kue?


text:
Ambeni tënë: Mbage A
A4 Iri ti Nzapa na yâ ti mbage ti Mbeti ti Nzapa so a sû ândö na Hébreu
A5 Iri ti Nzapa na yâ ti mbage ti Mbeti ti Nzapa so aChrétien asû ândö na Grec
A6-A Aprophète nga na agbia ti Juda na ti Israël (Kozo mbage ni)
A6-B Aprophète nga na agbia ti Juda na ti Israël (Use mbage ni)
A7-A Akpengba ye so asi na yâ ti gigi ti Jésus na sese: Aye so azi kozo na kusala ti Jésus
A7-B Akpengba ye so asi na yâ ti gigi ti Jésus na sese: Tongo nda ti kusala ti Jésus
A7-C Akpengba ye so asi na yâ ti gigi ti Jésus na sese: Kota kusala so Jésus asara na Galilée (Kozo mbage ni)
A7-D Akpengba ye so asi na yâ ti gigi ti Jésus na sese: Kota kusala so Jésus asara na Galilée (Use mbage ni)
A7-E Akpengba ye so asi na yâ ti gigi ti Jésus na sese: Kota kusala so Jésus asara na Galilée (Ota mbage ni)
A7-F Akpengba ye so asi na yâ ti gigi ti Jésus na sese: Akua so Jésus asara na pekoni na terê ti Ngu ti Jourdain na mbage ti est


text:
Jéhovah afuta azo so agi lo ngangu
“Zo so aga nduru na Nzapa a lingbi lo mä na bê so Nzapa ayeke dä na lo ga zo ti futango azo so ayeke gi lo ngangu.”—AHÉB. 11:6.
ABIA: 85, 134
1, 2. (a) Ndoye ague oko na mabe tongana nyen? (b) Ahundango ndo wa la e yeke bâ ni?
E NDOYE Jéhovah “ngbanga ti so lo ndoye e kozoni.” (1 Jean 4:19). Mbeni ye so Jéhovah asara ti fa so lo ndoye awakua be-ta-zo ti lo ayeke so lo iri tënë nzoni na ndo ti ala. Tongana e ye Nzapa ti e mingi, e yeke hinga na bê ti e kue so lo yeke dä nga so lo yeke futa biani azo so lo ye ala.
2 Ti futa azo ayeke sarango ye so a hinga Jéhovah na ni. Tongana e hinga na bê ti e kue so Nzapa ayeke futa azo so agi lo ngangu, mabe ti e ayeke kpengba ndali ti so “mabe ayeke hingango biani so aye so mo yeke ku ni kungo ayeke si biani.” (aHéb. 11:1). Biani, mabe ayeke hingango biani so e yeke wara aye ti nzoni so Nzapa amû zendo ni. Ye oko, tongana nyen la beku so e yeke na ni ti wara mbeni futa ayeke mû maboko na e? Tongana nyen la Jéhovah afuta awakua ti lo ti giriri nga na ti laso? Zia e bâ ni.
JÉHOVAH ATENE LO YEKE SARA TUFA NA NDO TI AWAKUA TI LO
3. Zendo wa la ayeke na Malachie 3:10?
3 Jéhovah wani atene lo yeke futa awakua be-ta-zo ti lo, tongaso lo tisa e ti gi ti wara tufa ti lo. Bible atene: “I tara Mbi . . . , L’Éternel Ti Sabaoth atene, ti bâ tongana Mbi lungula fenêtre ti yayu na i pëpe, na Mbi sa na ndo i ye ti nzoni so ndo alingbi na ni pëpe.” (Mal. 3:10). Tongana e yeda ti tara Jéhovah tongana ti so lo tisa e ti sara ni, e yeke fa so e bâ lo na nene ni mingi nga e kiri singila mingi na lo.
4. Ngbanga ti nyen la e lingbi ti zia bê ti e kue na tënë ti dengo bê so Jésus atene na Matthieu 6:33?
4 Jésus adë bê ti adisciple ti lo so tongana ala zia Royaume ti Nzapa na kozo ndo, Nzapa ayeke mû maboko na ala. (Diko Matthieu 6:33.) Jésus atene tongaso ndali ti so lo bâ lakue so azendo ti Jéhovah aga tâ tënë. Jésus ahinga so azendo ti Nzapa atï na ngu lâ oko pëpe (És. 55:11). E nga kue e lingbi ti hinga biani so tongana, na bê ti e kue, e fa so e yeke na mabe na Jéhovah, lo yeke sara ye alingbi na zendo ti lo so: “Fade mbi yeke zia mo lâ oko pëpe nga mbi yeke girisa mo lâ oko pëpe.” (aHéb. 13:5). E lingbi ti bâ so tënë ti Bible so ague oko na tënë ti Jésus na ndo ti gingo kozoni Royaume ti Nzapa nga na mbilimbili ti lo.
5. Ngbanga ti nyen la kiringo tënë ti Jésus na Pierre akpengba mabe ti e?
5 Mbeni lâ bazengele Pierre ahunda Jésus: “E dö aye ti e kue e zia na e mû peko ti mo. E yeke wara ande nyen biani?” (Mat. 19:27). Jésus asuku pëpe na Pierre ndali ti so lo hunda tënë so na lo, me Jésus atene na adisciple ti lo so a yeke futa ala ndali ti asacrifice so ala sara. Abazengele so ayeke be-ta-zo nga na ambeni zo ayeke komande ande legeoko na lo na yayu. Me même laso futa ayeke dä. Jésus atene: “Zo kue so azia ada ti lo, aita ti lo ti koli, aita ti lo ti wali, babâ ti lo, mama ti lo, amolenge ti lo, na ayaka ti lo ngbanga ti iri ti mbi, fade lo yeke wara fani mingi ahon so, na lo yeke wara ande fini ti lakue lakue.” (Mat. 19:29). Adisciple ti lo ayeke wara aye ti nzoni mingi ahon asacrifice kue so ala sara. Biani, ti wara ababâ, amama, aita ti koli na ti wali nga na amolenge na yâ ti bungbi ayeke kota ahon aye kue so e ke ni wala e dö ni e zia ndali ti Royaume.
“MBENI KALE TI MANGBOKO NDALI TI ÂME”
6. Ngbanga ti nyen la Jéhovah amû zendo ti futa awakua ti lo?
6 So Jéhovah atene lo yeke futa awakua ti lo, lo yeke mû maboko na ala ti gbu ngangu na ngoi so aye atara mabe ti ala. Na ndo ti so awakua ti Jéhovah Nzapa awara gbâ ti aye ti nzoni laso, ala yeke ku kungo ti wara aye ti nzoni mingi na yâ ti ngoi so ayeke ga (1 Tim. 4:8). Biani, so e hinga na bê ti e kue so Jéhovah ayeke “ga zo ti futango azo so ayeke gi lo ngangu”, a yeke mû maboko na e ti luti ngangu na yâ ti mabe.—aHéb. 11:6.
7. Tongana nyen la beku ayeke tongana mbeni kale ti bateau?
7 Na yâ ti Fango ye ti Jésus na ndo ti hoto, lo tene: “Ala duti na ngia na ala huru na ngia, teti futa ti ala ayeke kota na yayu. A yeke tongaso si lani a sara ye ti ngangu na aprophète so aga kozo na ala.” (Mat. 5:12). Ambeni wakua ti Nzapa ayeke wara ande futa na yayu. Ambeni ayeke na beku ti wara fini ti lakue lakue na yâ ti paradis na ndo ti sese. Ala nga ayeke na raison ti ‘duti na ngia nga ti huru na ngia’. (Ps. 37:11; Luc 18:30). Atâa beku ti e ayeke ti gue na yayu wala ti wara fini na sese, beku so ayeke tongana “mbeni kale ti mangboko ndali ti âme ti e, a luti nzoni nga a luti ngangu”. (aHéb. 6:17-20). Gi tongana ti so mbeni kale ayeke sara si mbeni bateau aluti na ngoi ti kota pupu, hingango biani so a yeke futa e alingbi ti mû maboko na e ti ngbâ ti hon ndo ti agingo bê ti e, ti gbu li ti e nzoni nga ti ngbâ ti kpengba songo ti e na Jéhovah. A lingbi nga ti mû maboko na e ti wara ngangu ti gbu ngangu na yâ ti angangu kpale.
8. Tongana nyen la beku ayeke na ngangu ti sara si e gi bê ti e ahon ndo ni ape?
8 Beku so Bible amû na e ayeke na ngangu ti sara si agingo bê ti laso ahon ndo ti e pëpe. Gi tongana ti so mbeni pommade asara si poro ti tere ti e adë, azendo ti Nzapa alingbi ti sara si agingo bê ti e adë. Ti ‘zia kungba ti e na ndo’ ti Jéhovah na ti hinga so ‘fade Lo bata e’ adë bê ti e (Ps. 55:23). E lingbi ti duti na confiance kue so Nzapa alingbi ti sara “ye mingi ahon ndo ti aye kue so e hunda wala so e bi bê ti e dä.” (aÉph. 3:20). A tene gi pëpe so Jéhovah ayeke mû maboko na e mingi wala ahon ti so e hunda, me a tene lo yeke sara ni “mingi ahon ndo ti aye kue so e hunda”.
9. Tongana nyen la e lingbi ti hinga na bê ti e kue so Jéhovah ayeke sara tufa na ndo ti e?
9 Ti wara futa ni, e bezoin ti mä na bê kue na Jéhovah nga ti sara ye alingbi na afango lege ti lo. Moïse atene lani na azo ti Israël, atene: “Fade L’Éternel airi tënë nzoni na ndo mo biani na sese so L’Éternel Nzapa ti mo ayeke mû na mo ti kamata ti ga ye ti héritier ti mo. Fade L’Éternel Nzapa ti mo airi tënë nzoni na ndo mo, legeoko tongana Lo ze na mo.” (Deut. 15:4-6). Mo yeke na confiance kue so Jéhovah ayeke sara tufa na ndo ti mo tongana mo ngbâ ti sara na lo be-ta-zo? Mo yeke na raison ti duti na mara ti confiance tongaso.
JÉHOVAH AYEKE ZO TI FUTANGO ALA LANI
10, 11. Jéhovah afuta lani Joseph tongana nyen?
10 A sû Bible ndali ti nzoni ti e. Na yâ ni a sara tënë ti gbâ ti awakua be-ta-zo ti Jéhovah so lo futa ala (aRom. 15:4). Mbeni pendere tapande ni ayeke ti Joseph. Kozoni, aita ti lo amä tere ala kä lo na ngbâa. Na pekoni, wali ti wa ti lo abi tënë na li ti lo na a zia lo na kanga na Égypte. Ye so akangbi lani lo na Nzapa? Oko pëpe. “L’Éternel ayeke na Joseph, Lo fa nzobe na lo, . . . L’Éternel asara si ye so Joseph asara aga nzoni.” (Gen. 39:21-23). Na yâ ti angoi ti akpale so, Joseph akanga bê lo ku Nzapa ti lo.
11 Ambeni ngu na pekoni, Pharaon azi Joseph, ngbâa so asara tere ti lo kete, na kanga nga lo sara si lo ga use zo so ayeke na komandema na Égypte (Gen. 41:1, 37-43). Na ngoi so wali ti lo adü na lo amolenge-koli use, “Joseph adi iri ti kozoni Manassé, Teti (lo tene) Nzapa asara si bê ti mbi agirisa kusala ti vundu ti mbi kue, na da ti babâ ti mbi kue. Lo di iri ti use ni Éphraïm, Teti Nzapa asara si mbi dü amolenge na sese ti vundu ti mbi.” (Gen. 41:51, 52). Ndali ti so Joseph angbâ be-ta-zo na Nzapa, lo futa lo na ye so asara si a bata fini ti azo ti Israël nga na ti azo ti Égypte. Kota ye ni ayeke so Joseph ahinga so Jéhovah la afuta lo nga asara tufa na ndo ti lo.—Gen. 45:5-9.
12. Tongana nyen la Jésus angbâ lani be-ta-zo na yâ ti atara?
12 Jésus Christ nga angbâ ti mä yanga ti Nzapa na yâ ti aye so atara mabe ti lo na a futa lo lani. Nyen la amû lani maboko na lo ti ngbâ be-ta-zo? Bible atene: “Ndali ti ngia so a zia na gbele lo, lo gbu ngangu juska lo kui na ndo ti keke ti pasi, lo bi kamene yongoro.” (aHéb. 12:2). Jésus awara lani ngia biani ndali ti so lo sara si iri ti Nzapa aga nzoni-kue. Na ndo ni, Babâ ti lo afuta lo na lege so lo bâ lo na nzoni lê nga lo mû na lo apendere pasa mingi. Bible atene so lo “duti na tere ti trône ti Nzapa na mbage ti koli.” Bible atene nga: “Nzapa ayä lo na nduzu na mbeni kota ndo so ahon ti kozo ni, na nzoni bê Nzapa amû na lo iri so ayeke na ndo ti tanga ti airi kue.”—aPhil. 2:9.
JÉHOVAH AYEKE GIRISA PËPE AYE SO E SARA
13, 14. Jéhovah abâ aye so e sara ndali ti lo tongana nyen?
13 E lingbi ti duti na confiance so Jéhovah abâ na nene ni angangu kue so e sara ti sara kua ti lo. Lo hinga ye kue so asara si e yeke nzoni ape nga ye kue so asara si peut-être e yeke na kite na bê ti e. Lo yeke bâ mawa ti e tongana akpale ti nginza asara si bê ti e anze wala kobela wala agingo bê asara si e lingbi ti sara kua ti lo mingi pëpe. Nga, e lingbi ti duti na confiance kue so Jéhovah so aye e mingi abâ na nene ni ye so awakua ti lo ayeke sara ti ngbâ be-ta-zo na lo.
14 Girisa nga pëpe so e lingbi ti ga nduru na lo so lo “mä sambela” na hingango so lo yeke bi bê ti lo na ndo ti akpale ti e (Ps. 65:3). “Babâ so ayeke sara nzoni bê mingi na zo nga Nzapa ti dengo bê kue” ayeke mû na e ye kue so e bezoin ni ti ngbâ ti duti na nzoni songo na lo. Na ambeni ngoi lo lingbi ti sara ni na lege ti aita ti e aChrétien (2 aCor. 1:3). A ndu bê ti Jéhovah mingi tongana e bâ mawa ti amba ti e. “Zo so asara be-nzoni na awanzinga, lo mû ye na L’Éternel ti perdé, na fade L’Éternel afuta lo teti nzo kusala ti lo.” (aProv. 19:17; Mat. 6:3, 4). Tongaso, tongana e mû maboko na azo so ayeke na yâ ti kpale na bê ti e kue, Jéhovah abâ nzoni ye so e sara so tongana bon la e sara na lo. Na lo tene lo yeke futa nzoni ye so.
AFUTA SO E WARA LASO NGA TETI LAKUE LALKUE
15. Afuta wa la mo yeke ku ni kungo? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)
15 Beku ti wara “couronne ti mbilimbili, couronne so Seigneur, wafango ngbanga so ayeke mbilimbili, ayeke mû . . . na lango ni so tongana futa” akpengba aChrétien so a soro ala ti gue na yayu (2 Tim. 4:7, 8). Ye oko, tongana mo yeke na mbeni beku nde, a ye ti tene pëpe so Nzapa abâ mo pëpe na nene ni. “Ambeni ngasangbaga” ti Jésus kutu mingi ayeke ku kungo ti wara futa ti ala ti fini ti lakue lakue na yâ ti paradis na ndo ti sese. Na yâ ti paradis, “fade ala wara ngia na yâ siriri so awu mingi.”—Jean 10:16; Ps. 37:11.
16. Tënë ti dengo bê wa la e wara na 1 Jean 3:19, 20?
16 Na ambeni ngoi, e lingbi ti bâ so e yeke sara ye mingi na yâ ti kua ti Jéhovah pëpe, wala e lingbi ti hunda tere ti e wala angangu so e yeke sara anzere na Jéhovah. E lingbi même ti bâ so e lingbi pëpe na mbeni futa. Ye oko, zia e girisa lâ oko pëpe so “Nzapa ayeke kota ahon bê ti e, na lo hinga ye kue.” (Diko 1 Jean 3:19, 20.) Lo yeke futa akua kue so mabe na ndoye so e yeke na ni na mbage ti lo apusu e ti sara ni ndali ti lo, atâa e bâ so ye so e sara ayeke ye oko pëpe.
17. Ambeni futa wa la e wara laso?
17 Même na yâ ti alango ti nda ni ti sioni dunia ti Satan so, Jéhovah ayeke sara tufa na ndo ti azo ti lo. Lo sara si e yeke na gbâ ti hingango ye nga e yeke na ngia ti duti na yâ ti sewa ti aita ti dunia kue (És. 54:13). Tongana ti so Jésus atene, Jéhovah ayeke futa e laso na lege so lo mû lege na e ti duti na yâ ti sewa ti aita so aye tere, mbeni sewa so ayeke na yâ ti dunia kue (Marc 10:29, 30). Na ndo ni, a futa azo so ayeke gi Nzapa ngangu na lege so a mû na ala siriri ti bê so mara ni ayeke dä ape, ye so ala yeke na ni alingbi na ala nga ala yeke na ngia.—aPhil. 4:4-7.
18, 19. Awakua ti Jéhovah abâ afuta so ala wara tongana nyen?
18 Awakua ti Jéhovah na yâ ti dunia kue awara apendere futa mingi na mbage ti lo. Na tapande, Bianca so ayeke na Allemagne atene: “Mbi lingbi pëpe ti kiri singila kue na Jéhovah ndali ti maboko so lo mû na mbi na yâ ti agingo bê ti mbi nga ndali ti so lo yeke na tere ti mbi lâ oko oko. Dunia so e yeke dä ayeke kirikiri mingi na a lingbi ti changé ni pëpe. Me tongana mbi sara kua maboko na maboko na Jéhovah, mbi bâ so mbi yeke na yâ ti maboko ti lo, na mbi duti nzoni. Na ngoi kue so mbi sara sacrifice ndali ti lo, lo kiri na ni na mbi fani ngbangbo oko na lege so lo sara tufa na ndo ti mbi.”
19 Bâ tapande ti Paula so ayeke na ngu 70 na Canada so kobela ti bio ti peko, so a iri ni spina-bifida, akanga lege na lo ngangu. Lo tene: “So mbi lingbi pëpe ti tambela mingi asara pëpe si mbi fa tënë mingi pëpe. Mbi fa tënë na alege nde nde, na tapande, na lege ti téléphone nga na alege kue so azi. Ti kpengba mbi wani, mbi sara aversê nga na apensé so ayeke na yâ ti ambeti ti e na yâ ti mbeni cahier tongaso si mbi sara kua na ni ngoi na ngoi. Mbi iri ni ‘Cahier so asara si mbi ngbâ na fini.’ Bê ti e ayeke nze gi teti kete ngoi tongana e zia lê ti e na ndo ti azendo ti Jéhovah. Atâa ye so asi na e ayeke so wa, Jéhovah ayeke lakue dä ti mû maboko na e.” Peut-être ye so asi na mo ayeke nde na ti Bianca wala na ti Paula. Me mo lingbi ti gbu li ti mo na ndo ti alege so Jéhovah afuta mo nga na azo so ayeke na tere ti mo. Ti gbu li ti mo na ndo ti alege so Jéhovah afuta mo na ngoi ni so, nga tongana nyen la lo yeke futa mo ande na yâ ti angoi so ayeke ga ayeke nzoni mingi.
20. Nyen la e yeke ku ti wara tongana e ngbâ ti sara na Jéhovah na âme ti e kue?
20 Girisa lâ oko pëpe so ti sambela na bê ti mo kue nga ti sara lisoro lakue na Nzapa, “futa ti pekoni ayeke kota.” Mo lingbi ti duti na kite pëpe so “na peko ti so [mo] sara ye so bê ti Nzapa aye awe, [mo yeke] wara ye ti peko ti zendo ni.” (aHéb. 10:35, 36). Tongaso, zia e ngbâ ti kpengba mabe ti e laso nga e sara kua ti Jéhovah na âme ti e kue. E yeke na confiance so Jéhovah ayeke futa ande e ndali ni.


text:
Jéhovah ayeke Nzapa ti ndoye
“Nzapa ayeke ndoye.”—1 JEAN 4:8, 16.
ABIA: 18, 91
1. Sarango ye ti Nzapa so ahon atanga ni kue ayeke so wa? So mo hinga ni tongaso so asara si mo bâ lo tongana nyen?
BIBLE atene so “Nzapa ayeke ndoye.” A tene pëpe so ndoye ayeke gi mbeni pendere sarango ye ti Nzapa, me a tene so “Nzapa ayeke ndoye.” (1 Jean 4:8). A yeke sarango ye ti lo so ahon atanga ni kue. Jéhovah ayeke gi na ndoye ape me lo wani la lo yeke ndoye ni. So tâ pendere ye ti hinga so Wasarango dunia na aye kue so ayeke na fini ayeke Nzapa ti ndoye! Aye kue so lo sara, lo sara ni na ndoye.
2. Ndoye ti Nzapa amû lege na e ti hinga nyen? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
2 Ndoye nga na nzoni bê so Nzapa ayeke na ni na mbage ti acréature ti lo amû lege na e ti hinga biani so aye kue so lo leke ti sara ndali ti azo lo yeke sara ande ni na mbeni lege so ayeke pendere mingi. Nga, azo kue so ayeke duti na gbe ti Royaume ti lo ayeke wara ande aye ti nzoni mingi. Na tapande, na lege ti ndoye, Jéhovah “[a]zia mbeni lango so na yâ ni lo leke na bê ti lo awe ti fâ na lege ti mbilimbili ngbanga ti sese kue so azo ayeke dä na lege ti mbeni koli so lo zia lo,” Jésus Christ (Kus. 17:31). E hinga biani so lo yeke sara ande ni. Ala so amä yanga ti Nzapa gigi ti ala ti kekereke ayeke duti ande nzoni mingi teti lakue lakue.
YE SO MBAÏ TI AZO AFA
3. Tongana fade Nzapa andoye azo ape kekereke ti ala ayeke duti tongana nyen?
3 Gbu li ti mo kete, tongana fade Nzapa andoye azo ape ka kekereke ti ala ayeke duti tongana nyen? Azo ayeke ngbâ gi ande ti komande na ndo ti amba ti ala na gbe ti ngangu ti Satan so ayeke nzapa so ayeke na ndoye ape nga lo yeke sioni mingi. (2 aCor. 4:4; 1 Jean 5:19; diko Apocalypse 12:9, 12.) Ye so afa so, tongana Nzapa andoye azo ape kekereke ti ala ayeke duti sioni mingi.
4. Ngbanga ti nyen Nzapa azia si a ke komandema ti lo?
4 Na ngoi so Satan ake komandema ti Nzapa, lo pusu nga kozo koli na kozo wali ti sara tongaso. Lo dë kite na droit ti Nzapa ti komande dunia kue. Satan atene so komandema ti lo ayeke duti nzoni mingi ahon ti Nzapa (Gen. 3:1-5). Jéhovah asara ye na ndara lo zia ngoi na Satan ti fa ni. Me aye so aga na peko ti komandema ti Satan afa biani so mbeni zo wala Satan alingbi pëpe ti komande na lege ni.
5. Aye so asi na yâ ti mbaï ti azo afa nyen polele?
5 Gi na yâ ti ngu 100 so ahon, a fâ azo ahon million 100 na yâ ti abira. Laso, dunia ayeke ga gi sioni mingi ahon ti kozo. Bible atene na ndo ti “alango ti nda ni,” a tene: “Azo ti sioni na azo ti handango azo ayeke ngbâ gi ti sara sioni ti gue na ni.” (2 Tim. 3:1, 13). Aye so asi na yâ ti mbaï ti azo afa polele so tënë ti Bible so ayeke tâ tënë: “O L’Éternel, mbi hinga lege ti zo ayeke na tïtî lo mveni pëpe; na a yeke na bê ti zo so atambela ti fa lege na gere ti lo nga pëpe.” (Jér. 10:23). Jéhovah asara azo pëpe na ngangu wala na droit ti komande tere ti ala wani sân fango lege ti lo.
6. Ngbanga ti nyen la Nzapa azia lege na aye ti sioni?
6 Jéhovah azia lege na aye ti sioni ti ngbâ ti gue teti mbeni ngoi ti fa so azo alingbi pëpe ti komande nzoni nga so gi lo oko la lo lingbi ti komande nzoni. Jéhovah ayeke zi ande asioni ye kue nga na azo kue so ayeke sara asioni ye ni, me tongana mbeni zo akiri adë kite na ndo ti nzoni fason so Jéhovah ayeke komande na ni, Jéhovah ayeke zia lege na lo ape. Lo lingbi ti fa gi aye so asi na yâ ti mbaï ti azo tongana mbeni raison ti zi zo ti kpengba-li so hio. Lo yeke zia lege encore na ye ti sioni ape.
TONGANA NYEN LA NZAPA AFA NDOYE TI LO?
7, 8. Fa ambeni lege so Jéhovah afa kota ndoye ti lo na mbage ti e.
7 Jéhovah afa kota ndoye ti lo na mbage ti e na alege mingi. Na tapande, gbu li na ndo ti konongo ti lê ti nduzu nga na pendere ni. Na lê ti nduzu e yeke wara abungbi ti atongoro milliard mingi, nga na yâ ti bungbi ti atongoro so a yeke wara atongoro milliard nga na aplanete. Na yâ ti bungbi ti atongoro ti e, mbeni oko ti atongoro ni ayeke lâ. Tongana lâ ayeke dä fade ape ka fini alingbi ti duti na ndo ti sese ape. Aye so kue afa so Jéhovah la asara e, a fa nga so lo yeke na ngangu, ndara nga na ndoye. Tâ tënë, “asarango ye ti tere ti Nzapa so lê abâ ni pëpe asigigi polele ngbene ye so a leke dunia ti ga na ni, ngbanga ti so a bâ ni na lege ti aye so lo sara, so ti tene ngangu ti lo so ayeke lakue lakue na dutingo ti lo tongana Nzapa”.—aRom. 1:20.
8 Jéhovah asara aye kue so ayeke na ndo ti sese ndali ti nzoni ti acréature ti lo so ayeke na fini na ndo ni. Na tapande, lo sara pendere paradis ti tene azo aduti na yâ ni nga lo mû na ala li nga na tere so ayeke nzoni-kue ti mû lege na ala ti ngbâ na fini lakue lakue. (Diko Apocalypse 4:11.) Na ndo ni, “Lo mû kobe na mi kue; teti nzobe ti Lo angbâ lakue.”—Ps. 136:25.
9. Atâa so Jéhovah ayeke Nzapa ti ndoye, nyen la lo ke?
9 Jéhovah afa so lo yeke Nzapa ti ndoye, lo fa nga so lo ke ye ti sioni. Na tapande, Psaume 5:5-7 asara tënë ti Jéhovah atene: “Mo yeke Nzapa so awara ngia na lege ti sioye pëpe . . . Mo ke azo kue so asara sioye.” Lo ke nga “zo ti sango mênë na zo ti handa.”
JÉHOVAH AGA NDURU TI ZI ASIONI YE AWE
10, 11. (a) Nyen la Jéhovah ayeke sara ande na asioni zo? (b) Jéhovah ayeke futa ande azo so amä yanga ti lo tongana nyen?
10 Jéhovah ayeke zi ande asioni ye na yâ ti dunia kue ndali ti so lo yeke Nzapa ti ndoye nga lo ke ye so ayeke sioni. Bible amû zendo so: “Fade A lungula azo so asara sioni; me ala so azia beku ti ala na [Jéhovah], fade sese ni aga ye ti héritier ti ala. A ngbâ kete, na fade azo ti sioni ayeke mbeni pëpe . . . Awato ti [Jéhovah] ayeke [‘girisa,’ FD] tongana kota pere ti benyama so agbi kue, a miro tongana guru-wa.”—Ps. 37:9, 10, 20.
11 Bible amû nga zendo so: “[Fade] sese ni aga ye ti héritier ti azo ti mbilimbili, na fade ala duti dä lakue.” (Ps. 37:29). Azo so ayeke be-ta-zo “fade ala wara ngia na yâ siriri so awu mingi.” (Ps. 37:11). Nzapa ayeke sara ande ni ndali ti so Nzapa ti e so andoye e asara lakue ye so ayeke nzoni mingi ndali ti awakua ti lo so ayeke be-ta-zo. Bible atene: “Fade lo yeke mbô ngu ti lê kue na lê ti ala, kuâ ayeke duti ande dä mbeni pëpe; mua, wala toto, wala pasi ayeke duti dä mbeni pëpe. Angbene ye ni ahon ti ala awe.” (Apoc. 21:4). Azo so amä yanga ti Jéhovah nga akiri merci na lo gigi ti ala ti kekereke ayeke duti ande tâ nzoni mingi!
12. “Zo so alingbi kue” ayeke zo wa?
12 Bible atene: “Bâ lege ti zo so alingbi kue, mo bâ zo ti mbilimbili; na ahale ti zo ti siriri ayeke mingi. Me azo ti kengo-ndia, fade A fâ ala kue, na fade A lungula ahale ti azo ti sioni.” (Ps. 37:37, 38). “Zo so alingbi kue” ahinga Jéhovah nga na Molenge ti lo nga lo sara ye so bê ti Nzapa aye. (Diko Jean 17:3.) Lo yeda biani na tënë so ayeke na 1 Jean 2:17 so atene: “Dunia so angbâ ti hon nga na nzara ti lo kue. Me zo so asara ye so bê ti Nzapa aye, lo ngbâ lakue lakue.” So a ga nduru ti futi dunia so awe so, a lingbi e sara ye hio e “ku [Jéhovah], na [e] ngbâ na lege ti Lo”.—Ps. 37:34.
KOTA YE SO NZAPA ASARA TI FA SO LO NDOYE E
13. Kota ye so Nzapa asara ti fa so lo ndoye awasiokpari ayeke so wa?
13 Atâa so e yeke na siokpari na tere ti e, e lingbi ti mä yanga ti Jéhovah. E lingbi nga ti duti na kpengba songo na lo ndali ti kota ye so lo sara ti fa so lo ndoye e. Lo futa ngere so a hunda ti zi na azo ti zi azo so amä yanga ti lo na gbe ti ngbâ ti siokpari na kuâ. (Diko aRomain 5:12; 6:23.) Jésus angbâ be-ta-zo na Nzapa teti angoi mingi na yayu, tongaso Jéhovah ahinga lani biani so Molenge ti lo ayeke ngbâ be-ta-zo na ngoi so lo ga na sese. Teti so Jéhovah ayeke nzoni Babâ, lo yeke na vundu mingi na ngoi so azo ayeke sara lani pasi na Jésus. Me, Jésus angbâ be-ta-zo, lo fa so Jéhovah la ayeke na droit ti komande dunia kue. Lo fa nga so mbeni zo so ayeke nzoni-kue alingbi ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah atâa na yâ ti atara so ayeke tâ ngangu mingi.
14, 15. Kuâ ti Jésus asara nyen ndali ti azo?
14 Jésus angbâ be-ta-zo na Babâ ti lo nga lo fa so Jéhovah la ayeke na droit ti komande dunia kue, atâa na gbe ti angangu tara juska na kuâ. A lingbi e kiri singila mingi so Jésus amû fini ti lo na sandaga ti zi azo, ndali ti so a mû lege na azo ti wara fini ti lakue lakue na yâ ti fini dunia ti Nzapa. Bazengele Paul asara tënë ti ndoye so Jéhovah na Jésus afa na mbage ti azo na lege ti ngere so a futa, lo tene: “Biani, na ngoi so e ngbâ lani ti woko, Christ akui teti azo so akpe Nzapa pëpe, lo kui na ngoi so a diko. Teti a yeke ngangu ti tene mbeni zo akui ndali ti mbeni zo ti mbilimbili. Tongana a yeke mbeni zo so ayeke nzoni, peut-être mbeni zo ayeke yeda ti kui ndali ti lo. Me Nzapa azia ndoye ti lo na gbele e na lege so, tongana e ngbâ lani awasiokpari, Christ akui ndali ti e.” (aRom. 5:6-8). Bazengele Jean atene: “A bâ ndoye ti Nzapa na mbage ti e na lege so: Nzapa atokua lani oko Molenge ti lo na dunia so si e lingbi ti wara fini na lege ti lo. A bâ ndoye ni na lege so, a yeke e la e ndoye Nzapa pëpe, me a yeke lo si andoye e na lo tokua Molenge ti lo tongana sandaga so amû lege ti leke songo na popo ti zo na Nzapa, sandaga ndali ti asiokpari ti e.”—1 Jean 4:9, 10.
15 Jésus asara tënë ti ndoye so Nzapa ayeke na ni na mbage ti azo, lo tene: “Nzapa andoye tâ azo ti dunia so mingi [azo so ayeke na bezoin ti tene a zi ala] si lo mû gi oko Molenge ti lo ndali ti ala, si zo kue so amä na bê na lo, a lingbi ti futi lo pëpe, me lo wara fini ti lakue lakue.” (Jean 3:16). Nzapa andoye azo mingi, a sara si atâa a hunda na lo ti sara nyen lo yeke sara ni ndali ti nzoni ti ala. Ndoye ti lo ayeke teti lakue lakue. Paul atene: “Teti mbi hinga mbi tene atâa kuâ, wala fini, wala a-ange, wala angorogbia, wala aye so ayeke dä fadeso, wala aye so ayeke ga ande, wala angangu, wala yongo ti ye na nduzu, wala lingo ti ye na gbe ni, wala mbeni ye nde so a leke alingbi ande pëpe ti kangbi e na ndoye ti Nzapa so ayeke na yâ ti Christ Jésus Seigneur ti e.”—aRom. 8:38, 39.
ROYAUME TI NZAPA AKOMANSE KUA AWE
16. Royaume ti Nzapa ayeke nyen? Zo wa la Jéhovah azia lo Gbia ti Royaume ni?
16 Royaume ti Nzapa ayeke nga mbeni ye so afa ndoye ti Jéhovah na mbage ti azo. Jéhovah azia awe Molenge ti lo, Jésus Christ, Gbia ti Royaume ni. Jésus aye azo nga lo yeke nzoni Gbia (aProv. 8:31). Jéhovah asoro azo 144000 ti komande legeoko na Jésus na yayu na peko ti kuâ ti ala. Na ngoi so ala yeke na yayu aye so ala vivre ni na sese ayeke mû maboko na ala ti sara ye ti nzoni ndali ti azo (Apoc. 14:1). Royaume ayeke lani mama-tene ti fango ye ti Jésus, lo fa nga na adisciple ti lo lo tene, ala sambela, ala tene: “Babâ ti e so mo yeke na yayu, zia a sara si iri ti mo aga nzoni-kue. Zia royaume ti mo aga. Zia a sara ye so bê ti mo aye, na yayu legeoko nga na ndo ti sese.” (Mat. 6:9, 10). E yeke ku ti tene mara ti asambela tongaso aga tâ tënë, na ngoi so Royaume ti Nzapa ayeke ga na aye ti nzoni mingi na azo so amä yanga.
17. Fa kangbi so ayeke na popo ti komandema ti Jésus na ti azo.
17 Royaume ti Nzapa so Jésus akomande na ndo ni na ndoye ayeke tâ nde mingi na komandema ti azo. Komandema ti azo aga na bira so afâ gbâ ti azo. Me Jésus, Gbia ti e, aye e nga lo yeke na apendere sarango ye ti Nzapa, mbilimbili ndoye (Apoc. 7:10, 16, 17). Jésus atene: “Ala ga na mbi, ala kue so asara ngangu kua na kungba ane ala, na fade mbi dë bê ti ala. Ala yô joug ti mbi na ala manda ye na tere ti mbi, teti mbi yeke sara ye na ngangu pëpe na mbi yeke na tâ be-ti-molenge, na fade ala wara dengo bê ngbanga ti âme ti ala. Teti a yeke ngangu pëpe ti yô joug ti mbi na kungba ti mbi ayapu.” (Mat. 11:28-30). So pendere tënë ti dengo bê!
18. (a) Nyen la Royaume ti Nzapa asara ngbene ye so akomanse kua? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article ti peko?
18 Aprophétie ti Bible afa so Royaume ti Nzapa akomanse kua na yayu na ngu 1914. Ngbene ye na ngoi ni so ti ga na ni, a yeke bungbi tanga ti azo so ayeke komande legeoko na Jésus Christ na yayu nga na “azo mingi mingi” so ayeke sö kuâ ande na ngoi so a yeke futi dunia so ti tene ala lï na yâ ti fini dunia (Apoc. 7:9, 13, 14). Wungo ti “azo mingi mingi” so ayeke gue na li ni laso tongana nyen? Nyen la a ku na mbage ti ala? Article ti peko ayeke kiri tënë na ahunda so.


text:
Bible alingbi ti fa nyen na e?
A sigi na mbeti so ti mû maboko na mo ti hinga tënë so atene na ndö ti atënë nde nde, na tapande ndani so e yeke bâ pasi, nyen la ayeke si na zo na peko ti kuâ, tongana nyen la e lingbi ti duti na ngia na yâ ti sewa nga na ambeni tënë nde.
Nyen la Nzapa aleke na bê ti lo ti sara ndali ti e?
Peut-être mo hunda terê ti mo ndani so akpale ahon ndö ni laso. Bible atene so na yâ ti kete ngoi Nzapa ayeke zi akpale ti azo, na tapande pasi, kobela nga na kuâ.
CHAPITRE 1
Nzapa ayeke zo wa?
Mo bâ so Nzapa ayeke pensé na mo? Manda ye na ndö ti asarango ti Nzapa nga tongana nyen la mo lingbi ti ga kamarade ti Nzapa.
CHAPITRE 2
Bible: Mbeti so alondo na Nzapa
Bible alingbi ti mû maboko na mo tongana nyen ti hon ndö ti akpale ti mo? Ngbanga ti nyen la mo lingbi ti zia bê ti mo na aprophétie ti Bible?
CHAPITRE 3
Nyen la Nzapa aleke na bê ti lo ti sara ndali ti azo?
Gigi na yâ ti Fini dunia ayeke duti ande tongana nyen na ngoi so sese ayeke ga paradis?
CHAPITRE 4
Jésus Christ ayeke zo wa?
Gi ti hinga ndani so Jésus ayeke Messie so a mû zendo ti lo, ndo so lo londo dä nga ndani so lo yeke gï oko Molenge ti Jéhovah.
CHAPITRE 5
Ye so a futa ti zi azo: kota cadeau so Nzapa amû na e
Ye so a futa ti zi azo ayeke nyen? Tongana nyen la mo lingbi ti wara aye ti nzoni na lege ni?
CHAPITRE 6
Tongana e kui, e yeke gue na ndo wa?
Gi ti hinga tënë so Bible atene na ndö ti ndo so azo akui ague dä nga ndani so azo ayeke kui.
CHAPITRE 7
A yeke zingo ande akuâ
Mbeni zo so mo ye lo mingi akui? Lege ayeke dä ti kiri ti bâ ala? Manda ye so Bible afa na ndö ti zingongo ti akuâ.
CHAPITRE 8
Royaume ti Nzapa ayeke nyen?
Azo mingi ahinga sambela ti Babâ ti e so ayeke yayu. Tënë: “Zia Royaume ti mo aga” aye ti tene nyen?
CHAPITRE 9
A ga nduru ti futi dunia so awe?
Bâ tongana nyen la sarango ye ti azo ti dunia nga na bango ndo ti ala afa so e yeke na yâ ti ngoi so a yeke nduru na futingo ti dunia so, tongana ti so Bible afa kozoni.
CHAPITRE 10
Tâ tënë na ndö ti a-ange
Bible asara tënë ti a-ange nga na asioni yingo. Acréature ti yingo so ayeke dä biani? Ala lingbi ti mû maboko na e wala ti sara sioni na e?
CHAPITRE 11
Ngbanga ti nyen la pasi ayeke mingi tongaso?
Azo mingi apensé so Nzapa la asara si pasi ayeke na yâ ti dunia. Mo tene ti mo nyen? Manda ye so Nzapa atene na ndö ti ndani so azo ayeke bâ pasi.
CHAPITRE 12
Tongana nyen la mo lingbi ti ga kamarade ti Nzapa?
Lege ayeke dä ti duti na fini so anzere na Jéhovah. Biani, mo lingbi ti ga kamarade ti lo.
CHAPITRE 13
Bâ fini so Nzapa amû na e na nene ni
Nzapa abâ tukungo ngo, mungo mênë nga na fini ti anyama tongana nyen?
CHAPITRE 14
Sewa ti mo alingbi ti duti na ngia
Ndoye so Jésus afa ayeke mbeni tapande so akoli, awali, ababâ na amama nga na amolenge alingbi ti mû peko ni. Nyen la e manda na mbage ti lo?
CHAPITRE 15
Nzoni lege ti voro na Nzapa
Bâ aye omene so ayeke hinga na azo so ayeke voro Nzapa na lege ni.
CHAPITRE 16
Mû desizion ti voro Nzapa
Akpale wala mo lingbi ti tingbi na ni na ngoi so mo yeke fa tënë ti mabe ti mo na amba ti mo? Tongana nyen la mo lingbi ti sara ni sân ti son bê ti ala?
CHAPITRE 17
E yeke na pasa ti sambela Nzapa
Tongana mo sambela, Nzapa ayeke mä mo? Ti kiri tënë na hundango ndo so a lingbi mo hinga ye so Bible afa na ndö ti sambela.
CHAPITRE 18
A lingbi mbi mû fini ti mbi na Nzapa na mbi wara batême?
Aye wa la a lingbi mbeni zo asara ti wara batême? Bâ aye so batême aye ti tene na tongana nyen la a doit ti batize zo.
CHAPITRE 19
Ngbâ nduru na Jéhovah
Tongana nyen la e lingbi ti fa so e kiri singila na Nzapa ndali ti aye kue so lo sara?
Akete tënë
Nda ti atënë so asara kua na ni na yâ ti buku Bible alingbi ti fa nyen na e?


text: 4 Tongaso, teti so mbeni zendo ti lingo na yâ ti wungo tere ti lo angbâ, zia e sara hange si mbeni lâ ye ni aduti pëpe mo bâ mo tene mbeni zo na popo ti e awara lege pëpe ti si dä.2 Teti e nga kue a fa nzoni tënë ni na e, tongana ti so a fa ni na ala ândö; me tënë ni so ala mä so asara ye oko na ala pëpe, ngbanga ti so, na lege ti mabe, ala duti lani beoko pëpe na azo so amä ni.3 E so e yeke na mabe, e lï ti e biani na yâ ti wungo tere ti lo, gi tongana ti so lo tene: “Mbi deba yanga ti mbi na ngonzo, mbi tene: ‘Fade ala yeke lï na yâ ti wungo tere ti mbi pëpe,’ ” atâa so akusala ti lo ahunzi lani awe ngbene ye so a zia gere ti dunia.4 Teti na yâ ti mbeni mbage ti Mbeti ti Nzapa, lo tene tënë so na ndo ti lango mbasambala ni, lo tene: “Na Nzapa awu tere ti lo na peko ti akusala ti lo kue na lango mbasambala ni”,5 nga na yâ ti mbeni mbage ni so, lo tene: “Fade ala yeke lï na yâ ti wungo tere ti mbi pëpe.”6 Teti so lege angbâ ti tene ambeni zo alï na yâ ti wungo tere ni, nga teti so ala so a fa nzoni tënë ni kozo na ala alï dä pëpe ngbanga ti so ala ke yanga,7 angu mingi na pekoni, lo kiri lo fa mbeni lango tongana lo sara kusala na tënë “Laso” na yâ ti psaume ti David; gi tongana ti so a tene ni fade awe, a tene: “Laso, tongana ALA mä go ti lo, ALA kpengba bê ti ALA pëpe.”8 Teti tongana fade Josué ague na ala na mbeni ndo ti wungo tere, ka Nzapa akiri asara tënë ti mbeni lango ni nde na pekoni pëpe.9 So aye ti tene so mbeni sabbat ti wungo tere angbâ ndali ti azo ti Nzapa.10 Teti zo so alï na yâ ti wungo tere ti Nzapa, lo wu tere ti lo nga na akusala ti lo, gi tongana ti so Nzapa nga awu lani tere ti lo na akusala ti lo.11 Tongaso, zia e sara ngangu kue ti lï na yâ ti wungo tere so, si mbeni zo atï na yâ ti mara ti tapande ti kengo yanga so pëpe.12 Teti tënë ti Nzapa ayeke na fini na ayeke na ngangu ti sara ye, a za ahon épée so yanga ni ayeke use na a kpo a lï juska a kangbi popo ti âme na yingo, a kangbi nga popo ti ando so abio atingbi tere dä na mafuta ti yâ ti abio ni, na a lingbi ti hinga nda ti abibe ti bê ti zo nga na aye so bê ti zo ni aye ti sara.13 Mbeni ye so Nzapa asara so ahonde na lê ti lo ayeke dä pëpe, me aye kue ayeke na gigi senge nga aluti dandara na lê ti lo so e yeke na tënë ti kiri na ni na lo.14 Tongaso, teti so e yeke na mbeni kota prêtre so ahon atanga ni kue, Jésus Molenge ti Nzapa, lo so lo fâ yâ ti yayu si lo hon, zia e ngbâ ti tene dandara so e mä na bê na lo.15 Teti kota prêtre so e yeke na ni ayeke pëpe zo so alingbi pëpe ti bâ mawa ti e na ando so e woko dä, me a yeke mbeni zo so a tara lo na yâ ti aye kue legeoko tongana e, me a wara siokpari na yâ ti tere ti lo pëpe.16 Tongaso, na sarango tënë na kamene pëpe, zia e ga nduru na trône ti kota nzobe ti Nzapa, si a lingbi ti sara nzoni bê na e na a sara kota nzobe na e na ngoi so e yeke na bezoin ti tene a mû maboko na e.


text: 2 Na pekoni Hannah asambela, atene:“Bê ti mbi ayeke na ngia ndali ti Jéhovah;+Jéhovah amû ngangu na mbi.*Mbi yeke zi yanga ti sara tënë na awato ti mbi,ngbanga ti so mbi yeke na ngia mingi ndali ti aye so mo sara ti sö zo.2 Mbeni zo so ayeke nzoni-kue tongana mo Jéhovah ayeke dä pëpe,gï mo oko la mo yeke Nzapa;+mbeni kota tênë tongana Nzapa ti e ayeke dä pëpe.+3 Ngbâ ti sara tënë na baba pëpe,zia mbeni tënë ti fandara asigi na yanga ti mo pëpe,ndali ti so Jéhovah ayeke Nzapa so ahinga ye,+na lo la lo yeke bâ tâ na lege ni yâ ti sarango ye ti zo.4 Yâ ti akokora ti awangangu afâ,me azo so aye ti tï awara ngangu.+5 Azo so ate ye lani nzoni ayeke gi kua ti wara na kobe,me azo so ayeke lani na nzara, nzara asara ala mbeni pëpe.+Wali so adü pëpe adü amolenge mbasambala,+me wali so adü gbâ ti amolenge, lo kiri lo dü mbeni pëpe.*6 Jéhovah afuti zo, nga lo bata zo na fini;*lo sara si zo ague na yâ ti Dû ti kuâ,* nga lo sara si zo alondo kâ asigi.+7 Jéhovah asara si zo aga wayere, nga lo sara si zo aga zo ti mosoro;+lo sara si zo aga kete, nga lo yâa iri ti zo na nduzu.+8 Lo yô na nduzu zo ti mawa so ayeke na yâ ti fuku ti sese;lo yô na nduzu awayere so ayeke na yâ ti gbâ ti mburu ti wâ so a bungbi ni ndo oko,*+ti sara si ala duti na popo ti akota zo,na popo ti azo so a ne ala mingi.Gere ti sese ayeke na yâ ti maboko ti Jéhovah,+na lo zia sese na ndö ni.9 Lo bata lege so azo ti lo so ayeke be-ta-zo ayeke mû,+me a yeke futi azo ti sioni na yâ ti vukongo ndo,+ndali ti so zo ayeke sö benda na ngangu ti lo wani pëpe.+10 Azo so atiri na Jéhovah, lo yeke fâ yâ ti ala kete kete;*+Na ngoi so lo yeke fa ngonzo ti lo na terê ti ala, bekpa ayeke sungba na yayu.+Jéhovah ayeke fâ ngbanga ti azo na ndö ti sese kue;+lo yeke mû ngangu na gbia ti lo,+na lo yeke mû ngangu na* zo so lo soro lo.”+11 Elcanah akiri na yanga-da ti lo na Ramah; me molenge ti lo aga wakua ti* Jéhovah,+ nga lo yeke sara kua na gbe ti prêtre Éli.12 Amolenge ti Éli ayeke sioni mingi;+ ala ne Jéhovah kete pëpe.13 Bâ ye so ala yeke sara na ye so azo adoit ti mû na aprêtre la:+ Na ngoi so mbeni zo ayeke mû sandaga si nyama ni angbâ ti kporo, mbeni zo ti kua ti prêtre ni ayeke ga na kota fourchette so yanga ni ayeke ota,14 lo yeke yôro ni na yâ ti atawa kue so nyama ayeke kporo dä. Nyama kue so fourchette ni akpo asigi na ni, prêtre ni ayeke mû ni. So ayeke ye so ala yeke sara na azo ti Israël kue so ayeke gue na Shilo la.15 Même kozo si a zö mafuta ti nyama ni na ndö ti gbalaka,+ zo ti kua ti prêtre ni ayeke ga, lo tene na zo so amû sacrifice ni, lo tene: “Mû nyama na prêtre ti tene lo wani lo zö ni. Lo yeke mû nyama so a kporo ni awe so pëpe, lo ye gï fini nyama.”16 Tongana zo ni atene na lo, atene: “Zia a zö mafuta ni si,+ na pekoni mo mû ye kue so mo ye,”* lo yeke tene: “Ên-ën, mû na mbi ni fafadeso; tongaso ape, mbi yeke mû ni na ngangu!”17 Tongaso, siokpari ti azo ti kua ni aga kota na lê ti Jéhovah,+ ndali ti so azo ni so ane asandaga ti Jéhovah pëpe.18 Samuel ayeke sara kua+ na gbele Jéhovah atâa so lo de molenge; lo yü* éphod ti lin.+19 Nga, ngu oko oko, mama ti Samuel ayeke fü na lo mbeni kete yongoro bongo so maboko ni ayeke dä pëpe, lo yeke gue na ni na lo na ngoi so lo na koli ti lo ayeke gue ti mû na Nzapa sandaga so a yeke mû ka ni ngu oko oko.+20 Éli airi tufa na ndö ti Elcanah na wali ti lo, nga lo tene: “Zia Jéhovah asara si wali ti mo adü na mo mbeni molenge na place ti lo so ala mû lo na Jéhovah so.”+ Na pekoni ala kiri na kodro.21 Jéhovah adabe ti lo na Hannah, tongaso lo ngbâ ti dü;+ lo kiri lo dü amolenge-koli ota na amolenge-wali use. Âdu ti Samuel, lo ngbâ ti maï na gbele Jéhovah.+22 Éli aga mbakoro mingi. Lo mä tënë ti asioni ye kue so amolenge ti lo ayeke sara+ na azo ti Israël kue, nga so ala yeke lango na awali so ayeke sara kua na yanga ti tente ti bungbi.+23 Lo yeke tënë na ala: “Ala yeke sara ye tongaso ngbanga ti nyen? Ye so mbi yeke mä na yanga ti azo kue na ndö ti ala so ayeke nzoni pëpe.24 Hange, amolenge ti mbi, tënë so mbi mä si ayeke mû ndo na popo ti azo ti Jéhovah so ayeke nzoni pëpe.25 Tongana zo asara siokpari na terê ti mba ti lo zo, mbeni zo alingbi ti voro yanga na Jéhovah ndali ti lo;* me tongana zo asara siokpari na terê ti Jéhovah,+ zo wa la alingbi ti sambela ndali ti lo zo wa?” Me ala ke ti mä babâ ti ala, ndali ti so Jéhovah aleke na bê ti lo awe ti futi ala.+26 Na yâ ti angoi ni so, Samuel ayeke kono nga lo ga nzoni na lê ti Jéhovah nga na lê ti azo.+27 Mbeni zo ti Nzapa ague na ndo ti Éli, lo tene: “Jéhovah atene: ‘So si kotara ti mo na azo ti lo ayeke lani angbâa ti azo ti Pharaon na Égypte, mbi fa terê ti mbi polele na ala ape?+28 Mbi soro kotara ti mo na popo ti amara ti Israël kue+ ti ga prêtre ti mbi nga ti monté na ndö ti gbalaka ti yâa asandaga,+ ti zö dukane* nga ti yü éphod na gbele mbi. Nga, asandaga kue so azo ti Israël amû ti tene a zö ni, mbi mû ni na ahale ti kotara ti mo.+29 Asandaga kue so mbi mû yanga ti tene a ga na ni na ndo so mbi duti dä,+ ndani nyen si mo na ala kue ayeke bâ ni tongana mbumbuse ye?* Ngbanga ti nyen mo ngbâ ti ne amolenge ti mo ahon mbi? Mo na ala kue ayeke te anzoni mbage ti asandaga oko oko kue so azo ti mbi, azo ti Israël, amû, na ala yeke kono.+30 “‘Tongaso, Jéhovah Nzapa ti Israël atene: “A yeke tâ tënë so lani mbi tene so ahale ti mo na ahale ti kotara ti mo ayeke sara kua lakue na gbele mbi.”+ Me ti fadeso, Jéhovah atene: “A yeke duti tongaso encore ape, ndali ti so azo so ane mbi, mbi yeke ne ala,+ me azo so ake mbi na bê ti ala oko, mbi yeke sara si a sara ye na ala na mbeni lege so ane zo pëpe.”31 Ande mbi yeke zi ngangu* so mbi mû na mo nga na ahale ti kotara ti mo, na mbeni zo na popo ti ahale ti mo so ayeke te ande gigi juska lo ga mbakoro ayeke duti dä pëpe.+32 Na ngoi so azo ti Israël ayeke wara aye ti nzoni, mo yeke bâ ti mo gï mbeni zo so ake mo na ndo so mbi duti dä;+ na mbeni hale ti mo so aga mbakoro ayeke duti dä mbeni pëpe.33 Zo ti mo so mbi zia lo ti ngbâ ti sara kua na terê ti gbalaka ti mbi, lo yeke sara si lê ti mo abâ ndo nzoni mbeni pëpe nga lo yeke sara si mo duti na vundu,* na azo ayeke fâ mingi ti ahale ti mo na épée.+34 Ye so ayeke si ande na amolenge ti mo use, Hophni na Phinéhas, ayeke duti fä ndali ti mo: gï na lango oko, ala use kue ayeke kui.+35 Na pekoni, mbi yeke soro mbeni prêtre so ayeke be-ta-zo ti sara kua ti mbi.+ Lo yeke sara ye tongana ti so bê ti mbi aye;* mbi yeke leke na lo da* so angbâ aninga, na lo yeke sara kua lakue na gbele zo so mbi soro lo.36 Hale ti mo kue so angbâ ayeke ga ti kuku na gbe ti zo so asara kua ti prêtre ti hunda kua si lo wara nginza nga na mapa. Lo yeke voro yanga, lo tene: “Pardon, mû mbi na kua ti prêtre si mbi wara mapa ti tengo ni.”’”+


text:
40: Moïse apika kota tênë
NGU 10 ahon, ngu 20, ngu 30 ngbii ngu 39 ahon nga, na azo ti Israël angbâ na yando. Me na yâ ti angu so kue, Jéhovah abata azo ti lo. Lo mû na ala manne ti te. Na kota lâ, lo fa lege na ala na lege ti mbinda, me na bï, na lege ti wâ. Na yâ ti angu so kue, abongo ti ala asuru pëpe na gere ti ala asuku nga pëpe.
A yeke fadeso kozo nze ti ngu 40 ni, ngbene ye so ala sigigi na sese ti Egypte. Azo ti Israël akiri aleke kando ti ala na Kadès. A yeke na ndo so la si, ngu 40 kozoni, a tokua awakala 12 ti gue ti bâ sese ti Canaan. Miriam, ita ti Moïse, akui ge na Kadès. Nga, tongana ti so a si lani, mbeni kpale akiri abâ gigi.
Azo agi ngu ti nyon gbä. Tongaso, ala dema tere ti ala na Moïse, ala tene: ‘A yeke nzoni fade ti tene e kui. Ngbanga ti nyen mo sigigi na e na Egypte ti ga na sioni ndo so ye oko ayeke pusu dä pëpe so? Ablé, afigue, araisin na agrenade ayeke pëpe. Ngu ti nyongo ni ayeke nga même dä kete pëpe.’
Tongana Moïse na Aaron ague na tabernacle ti sambela, Jéhovah atene na Moïse: ‘Bungbi azo kue na ndo oko. Sara tënë na kota tênë so na lê ti ala kue, na fade gbâ ti ngu ayeke sigigi alingbi na azo ni nga na anyama ti ala kue.’
Moïse abungbi azo ni kue, na lo tene na ala: ‘Ala, azo so amä na bê na Nzapa pëpe so! A lingbi mbi na Aaron e sara si ngu asigigi na kota tênë so ndali ti ala?’ Tongaso, Moïse apika kota tênë so fani use, na kota ngu asigigi na yâ ni. Ngu so alingbi na azo nga na anyama ti ala kue.
Me ngonzo asara Jéhovah mingi na tere ti Moïse na Aaron. Mo hinga nda ni? A yeke ndali ti so Moïse na Aaron atene so ala la ayeke sara si ngu ayeke sigigi na yâ ti kota tênë so. Me ti tâ tënë ni, a yeke Jéhovah si asara ni. Na teti so Moïse na Aaron atene tâ tënë na ndo tënë so pëpe, Jéhovah atene so ni yeke se ala. Lo tene: ‘Ala yeke gue na azo ti mbi na sese ti Canaan pëpe.’
Kete na pekoni, azo ti Israël alondo na Kadès ahon. A ninga pëpe, ala si na hoto ti Hor. Aaron akui na li ti hoto so. Lo yeke lani na ngu 123. Mawa asara azo ti Israël mingi, si ala toto kuâ ti Aaron lango 30. Molenge ti lo Eléazar aga kota prêtre ti mara ti Israël na peko ti lo.
Nombre 20:1-13, 22-29; Deutéronome 29:5, Néhémie 9:21.
Ahundango tënë
- Tongana nyen Jéhovah abâ lege ti azo ti Israël na ngoi so ala yeke na yando?
- Tongana ala yeke na Kadès, azo ti Israël adema tere na ndo ti ye wa?
- Tongana nyen Jéhovah amû ngu na azo ni nga na anyama ti ala?
- Na lê ti foto ni, koli so akpo li ti maboko ti lo na ndo ti kate ti lo so ayeke zo wa? Ngbanga ti nyen lo yeke sara tongaso?
- Jéhovah asara ngonzo na tere ti Moïse na Aaron ngbanga ti nyen? Jéhovah asara nyen na ala?
- Nyen la asi na hoto ti Hor nyen? Zo wa la aga kota prêtre na Israël?
Ambeni hundango tënë
- Diko Nombre 20:1-13, 22-29; Deutéronome 29:5 na Néhémie 9:21.
E manda nyen na lege ti kode so Jéhovah abâ na lege ti azo ti Israël na yando? (Deut. 29:5; Mat. 6:31; aHéb. 13:5; Jacq. 1:17).
So Moïse na Aaron asara si iri ti Jéhovah aga nzoni-kue pëpe na gbele Israël, Jéhovah abâ ni tongana nyen? (Nom. 20:12; 1 aCor. 10:12; Apoc. 4:11).
E lingbi ti manda nyen na yâ ti sarango ye ti Moïse na mbage ti sengo ndo so Jéhovah ase na lo? (Nom. 12:3; 20:12, 27, 28; Deut. 32:4; aHéb. 12:7-11).


text:
YE TI MANDA 7
Royaume ti Nzapa ayeke nyen?
1. Royaume ti Nzapa ayeke nyen?
Royaume ti Nzapa ayeke mbeni ngorogbia so ayeke na yayu. A yeke mû ande place ti angorogbia kue ti azo nga a yeke sara si a sara ye so bê ti Nzapa aye na yayu nga na sese. So nzoni tënë la, so Royaume ti Nzapa aye ti sara ye so. Na yâ ti ngoi kete, Royaume ti Nzapa ayeke sara na azo aye so e ye ti tene mbeni nzoni ngorogbia asara ndali ti e. A yeke bungbi ande azo kue so ayeke na ndo ti sese.—Diko Daniel 2:44; Matthieu 6:9, 10; 24:14.
Na yâ ti mbeni royaume a yeke wara gbia ni. Jéhovah asoro Molenge ti lo, Jésus, ti duti Gbia ti Royaume ti lo.—Diko Apocalypse 11:15.
2. Ngbanga ti nyen Jésus la ayeke nzoni Gbia?
Molenge ti Nzapa la ayeke nzoni Gbia ndali ti so lo yeke sara ye na nzoni bê nga lo yeke sara lakue ye so ayeke mbilimbili (Jean 1:14). Lo yeke nga na ngangu ti mû maboko na azo ndali ti so kâ na yayu lo yeke komande ande juska na sese ge. Na peko ti so a zingo lo na kuâ, Jésus ague na yayu na lo duti na tere ti Jéhovah na mbage ti maboko ti lo ti koli, lo ku (aHébreu 10:12, 13). Na nda ni, Nzapa amû na lo ngangu ti to nda ti komande na yayu.—Diko Daniel 7:13, 14.
3. Jésus na azo wa la ayeke komande ande?
Mbeni wungo ti azo so a iri ala “azo ti be-vulu” ayeke komande ande legeoko na Jésus na yayu (Daniel 7:27). Abazengele ti Jésus so ayeke be-ta-zo ayeke akozo zo so a soro ala ti ga azo ti be-vulu. Juska laso Jéhovah angbâ ti soro azo so ayeke be-ta-zo ti ga azo ti be-vulu. Tongana ti Jésus, a zingo ala na kuâ na tere so ayeke ti yingo.—Diko Jean 14:1-3; 1 aCorinthien 15:42-44.
Azo oke la ayeke gue na yayu? Jésus airi ala “kete kundu”. (Luc 12:32). Wungo ti ala kue ayeke duti ande 144 000. Na yayu kâ ala na Jésus ayeke komande sese.—Diko Apocalypse 14:1.
4. Nyen la asi na ngoi so lani Jésus ato nda ti komande?
Royaume ti Nzapa ato nda ti komande ngbene ye na ngu 1914. * Kozo ye so Jésus asara tongana Gbia ayeke ti bi Satan na sese nga na asioni yingo so amû peko ti lo. Satan asara ngonzo ngangu na lo komanse ti ga na awusuwusu na ndo ti sese (Apocalypse 12:7-10, 12). Ngbene ye na ngoi ni so, pasi ti azo ayeke gue gi guengo na li ni. Abira, akota nzara, asioni kobela ti fango zo nga na yengingo ti sese ayeke na popo ti aye so afa so Royaume ti Nzapa aga nduru awe ti leke akpale ti sese.—Diko Luc 21:7, 10, 11, 31.
5. Nyen la Royaume ti Nzapa ayeke sara?
Na lege ti fango tënë ti Royaume ti Nzapa na ndo ti sese kue, Royaume ni so ayeke bungbi azo mingi ti amara nde nde kue. Azo kutu mingi mingi so ayeke azo ti tâ be-ti-molenge ayeke duti ande na gbe ti komandema ti Jésus. Royaume ti Nzapa ayeke bata ala na ngoi ti futingo aye ti sioni ti ngoi so. Tongaso azo kue so aye ti bâ nzoni na lege ti Royaume ti Nzapa, a lingbi ala manda ti mä yanga ti Jésus.—Diko Apocalypse 7:9, 14, 16, 17.
Na yâ ti ngu 1000, Royaume ni ayeke sara ye so Nzapa aye lani ti sara teti azo na tongo nda ni. Sese kue ayeke ga ande paradis. Na nda ni, Jésus ayeke kiri na Royaume ni na Babâ ti lo (1 aCorinthien 15:24-26). Mo hinga mbeni zo so mo ye ti sara tënë ti Royaume ti Nzapa na lo?—Diko Psaume 37:10, 11, 29.


text: 10 Lo iri adisciple ti lo 12, na lo mû na ala komandema na ndö ti asioni yingo,+ si ala tomba ala nga ala sava mara ti akobela nde nde kue nga na ambage ti terê nde nde kue so abuba.2 Iri ti abazengele 12 so ayeke so:+ Simon, so a iri lo Pierre,+ na ita ti lo André;+ Jacques, molenge ti Zébédée, na ita ti lo Jean;+3 Philippe na Barthélemy;+ Thomas+ na Matthieu,+ zo ti rongo nginza ti impôt; Jacques, molenge ti Alphée, na Thaddée;4 Simon so a iri lo Cananéen,* na Judas Iscariote so na pekoni lo kä Jésus.+5 Jésus atokua ala 12 so, lo mû yanga so na ala:+ “Ala mû lege ti azo ti amara pëpe nga ala lï na yâ ti mbeni gbata ti Samarie pëpe.+6 Me, ala gue gï lakue na mbage ti azo ti Israël so ayeke tongana ataba so agirisa.+7 Tongana ala yeke gue, ala fa tënë, ala tene: ‘Royaume ti yayu aga nduru awe.’+8 Ala sava azo ti kobela,+ ala zingo akuâ, ala sara si azo ti buruma aga nzoni, ala tomba asioni yingo. Ala wara ye senge senge, ala mû ni na azo senge senge.9 Ala mû pëpe lor wala argent wala cuivre ti zia na yâ ti bozo ti nginza so ala yeke kanga na gbe ti yâ ti ala so pëpe.+10 Nga, ala mû pëpe bozo ti kobe ndali ti lege, wala bongo use,* wala mbeni poro nde na ndö ni, wala mbeni keke nde ti tambelango na ni,+ ndali ti so zo ti kua alingbi na kobe ti lo.+11 “Na yâ ti mbeni gbata wala kete kodro so ala lï dä, ala gi na yâ ni zo so alingbi, na ala duti na ndo so juska ala londo ti hon.+12 Tongana ala lï na yâ ti da ni, ala bara azo ti da ni.13 Tongana azo ti da ni alingbi, zia siriri ti ala aduti na ndö ti da ni.+ Me tongana azo ti da ni alingbi pëpe, zia siriri ti ala akiri na ala.14 Na ndo kue so mbeni zo ayamba ala pëpe wala lo mä tënë ti ala pëpe, tongana ala yeke sigi na yâ ti da ni wala na yâ ti gbata ni so, ala pika sese ti gere ti ala.+15 Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala, na Lâ ti fango ngbanga, ngbanga ti gbata so ayeke duti ngangu mingi ahon ti kodro ti Sodome na Gomorrhe.+16 “Bâ, mbi yeke tokua ala tongana ataba na popo ti ambo ti ngonda. Ni la, zia ala sara ye na hange tongana angbo nga ala sara sioni na zo pëpe tongana akolokoto.+17 Ala sara hange na azo, ngbanga ti so azo ayeke gue ande na ala na gbele ngbanga,+ na azo ni ayeke pika ala na zaza+ na yâ ti asynagogue+ ti ala.18 A yeke gue na ala ande na gbele agouverneur nga na agbia+ ndali ti mbi, si ala wara lege ti fa tënë na ala nga na azo ti amara.+19 Me tongana a gue na ala na gbele ngbanga, ala gi bê ti ala pëpe na ndö ti tënë so ala yeke tene. Nga ala gi bê ti ala pëpe na ndö ti lege ti tenengo ni, ndali ti so na l’heure ni so, a yeke fa na ala ye so ala doit ti tene,+20 ngbanga ti so a yeke gï ala pëpe si ayeke sara tënë, me a yeke yingo ti Babâ ti ala si ayeke sara tënë na lege ti ala.+21 Nga, ita ayeke kä ita ti lo si a fâ lo, na babâ ayeke sara nga tongaso na molenge ti lo. Amolenge ayeke londo ti ke ababâ na amama ti ala na ti sara si a fâ ala.+22 Azo kue ayeke ke ala ndali ti iri ti mbi.+ Me zo so agbu ngangu juska na nda ni, a yeke sö lo ande.+23 Tongana a sara ye ti ngangu na ala na yâ ti mbeni gbata, ala kpe ala gue na mbeni nde.+ Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala, ala yeke hunzi tambela ti ala na yâ ti agbata ti Israël kue pëpe kozoni si Molenge ti zo aga.24 “Disciple ahon maître ti lo pëpe, wala ngbâa ahon wa ti lo pëpe.+25 Tongana disciple aga tongana maître ti lo, na ngbâa tongana wa ti lo,+ so alingbi na ala awe. Asingana so azo airi wa ti da ni Béelzébub*+ so, si fade ala iri azo ti da ti lo ni tongaso ape?26 Tongaso, ala sara mbeto ti azo so pëpe, ndali ti so mbeni ye so a honde ndö ni na so ayeke ngbâ gï na hondengo ni ayeke dä pëpe. Nga mbeni ye ti secret so azo ayeke hinga ande tënë ni pëpe ayeke dä pëpe.+27 Ye so mbi tene na ala na vukongo ndo, ala tene ni na lumière. Nga, ye so ala mä a tene ni na kete go, ala luti na li ti ada si ala fa tënë ni.+28 Ala sara pëpe mbeto ti azo so ayeke fâ terê ti zo me ala lingbi ti fâ âme* pëpe.+ Me ala sara mbeto ti lo so alingbi ti futi âme nga na terê ti zo kue na yâ ti Géhenne.*+29 A yeke kä anzêrë use na senge lê ti pata oko,* ni la ape? Me mbeni oko ti anzêrë so ayeke tï na sese pëpe sân ti tene Babâ ti ala ahinga ni.+30 Me ti ala, a diko même kuä ti li ti ala kue awe.31 Tongaso, ala sara mbeto pëpe; ngere ti ala ahon ngere ti gbâ ti anzêrë.+32 “Zo kue so atene na gbele azo so lo hinga mbi,+ mbi nga kue mbi yeke tene na gbele Babâ ti mbi so ayeke na yayu so mbi hinga zo ni so.+33 Me zo kue so atene na gbele azo so ni hinga mbi pëpe, mbi nga kue mbi yeke tene na gbele Babâ ti mbi so ayeke na yayu so mbi hinga lo pëpe.+34 Ala pensé pëpe so mbi ga ti zia siriri na ndö ti sese. Mbi ga ti zia siriri pëpe, me ti zia épée.+35 Mbi ga ti zia kangbi: Molenge-koli ayeke ke babâ ti lo, molenge-wali ayeke ke mama ti lo nga wali ayeke ke mama ti koli ti lo.+36 Biani, awato ti zo ayeke duti ande azo ti da ti lo wani.37 Zo so aye babâ wala mama ti lo mingi ahon mbi, lo kpa ti duti disciple ti mbi pëpe. Nga zo so aye molenge ti lo ti koli wala ti wali mingi ahon mbi, lo kpa ti duti disciple ti mbi pëpe.+38 Zo so ayeda pëpe ti yô keke ti pasi* ti lo na ti mû peko ti mbi, lo kpa ti duti disciple ti mbi pëpe.+39 Zo so abata âme* ti lo, lo yeke girisa ni, na zo so agirisa âme* ti lo ndali ti mbi, lo yeke wara ni.+40 “Zo so ayamba ala, andâ lo yamba mbi nga. Zo so ayamba mbi, lo yamba nga Lo so atokua mbi.+41 Zo so ayamba mbeni prophète ngbanga ti so a yeke prophète, lo yeke wara futa so prophète ayeke wara ni.+ Zo so ayamba zo ti mbilimbili ngbanga ti so a yeke zo ti mbilimbili, lo yeke wara futa so zo ti mbilimbili ayeke wara ni.42 Nga, zo so amû gï kopo oko ti ngu ti dê na oko ti akete zo so, ti tene lo nyon, ngbanga ti so lo yeke mbeni disciple, mbi tene na ala biani, lo yeke girisa futa ti lo oko pëpe.”+


text:
Mbeni tënë so andu bê ti zo mingi
“WALI.” A yeke tongaso la na ambeni ngoi Jésus ayeke iri awali. Na tapande, na ngoi so lo sava kobela ti mbeni zo so peko ti lo aba a sara ngu 18 awe, lo tene: “Wali, a zi mo awe na yâ ti ye so ayeke woko mo.” (Luc 13:10-13). Jésus asara kua même na fason ti sarango tënë so na ngoi so lo yeke sara tënë na mama ti lo. Na ngoi ni kâ, fason ni so ayeke fason ti nengo zo (Jean 19:26; 20:13). Me mbeni tënë ayeke lani dä so ahon nengo zo.
Bible asara kua na mbeni tënë so zo ayeke tene ni ti fa tâ nzoni bê so lo yeke na ni na mba ti lo nga yengo so lo ye na lo mingi ti sara tënë ti ambeni wali. Jésus asara kua na tënë so lani na ngoi so lo sara tënë na mbeni wali so abâ pasi na kobela so asara si mênë ayeke ga na tere ti lo mingi, a sara ngu 12. Lege so lo ga na ni lani na tere ti Jésus ague nde na ye so Ndia ti Nzapa afa, ndia so atene zo so ayeke na mara ti kobela ti lo so aga sioni. Azo alingbi lani ti tene so a lingbi lo duti nde na azo ndali ti kobela ti lo (Lév. 15:19-27). Me lo hinga lani ye so lo lingbi ti sara pëpe. Ti tâ tënë ni, “lo bâ pasi mingi na maboko ti gbâ ti awanganga, nga lo buba nginza ti lo kue, me kobela ti lo ni akaï pëpe, a ngbâ gi ti gue na li ni.”
Wali ni aga yeke na popo ti gbâ ti azo, lo ga nduru na Jésus na mbage ti peko na lo ndu yanga ti bongo ti lo ti ndo ni. Gi na lê ni lê ni, mênë so ayeke ga na tere ti lo akaï. Lo bâ ti lo lo tene Jésus ayeke hinga pëpe, me Jésus ahunda ndo, atene: “Zo wa la andu mbi so, zo wa?” (Luc 8:45-47). Na mango tënë so, mbeto agbu wali ni na terê ti lo ayeke dö nga lo tï na gbe ti Jésus “na lo tene na lo tâ tënë kue.”
Ti dë bê ti wali ni, Jésus atene na lo na nzoni bê, atene: “Molenge ti mbi, mo gbu ngangu.” (Mat. 9:22). Awandara ti Bible atene so a lingbi ti sara kua na tënë ti Hébreu na ti Grec so a kiri peko ni na “molenge ti mbi” ti fa “nzoni bê nga na yengo zo.” Jésus akiri adë bê ti lo, lo tene: “Mabe ti mo asava mo awe. Mo gue na siriri, na zia mo duti na nzoni seni na peko ti ngangu kobela ti mo so.”
“Molenge ti mbi.” A yeke tongaso la Boaz, zo ti Israël so ayeke na mosoro mingi, asara tënë na Ruth wali ti kodoro ti Moab. Lo kue lo yeke lani na raison ti sara mbeto ndali ti so lo yeke ro lani atanga ti orge so angbâ na yaka ti mbeni koli so lo hinga lo pëpe. Boaz atene na lo, atene: “Mo mä mbi, molenge ti mbi!” Na pekoni, lo wa Ruth ti ngbâ ti ro alê ti kobe na yâ ti ayaka ti lo. Ruth atï na gbe ti Boaz na lo hunda lo ndani so lo sara nzoni bê mingi na lo, so lo yeke mbeni wande so. Kiringo tënë ti Boaz akiri adë bê ti lo: “Azo afa na mbi ye kue so mo sara teti [kogara] ti mo [Naomi wali-mua] . . . L’Éternel afuta kusala ti mo.”
So pendere tapande la Jésus na Boaz azia na aChrétien so ayeke a-ancien! Na ambeni ngoi, a-ancien use alingbi ti wara tere na mbeni ita-wali so ayeke na bezoin ti tene a mû na lo wango ti Bible nga ti kpengba lo. Na peko ti so ala sambela Jéhovah ti fa lege na ala nga ala mä ita-wali ni nzoni, ala lingbi ti hinga tongana nyen ti dë bê ti lo nga ti kpengba lo na lege ti Bible.


text:
5. Ye so a futa ti zi azo: Kota cadeau so Nzapa amû na e
1 E KUE E YEKE NA BEZOIN TI YE SO A FUTA TI ZI AZO
“Molenge ti zo aga . . . ti mû fini ti lo tongana ye so a futa ti zi azo mingi.”—Matthieu 20:28
Ngbanga ti nyen la e yeke na bezoin ti ye so a futa ti zi azo?
Na ngoi so Adam ake yanga ti Nzapa, lo girisa songo so ayeke nde so lo na Jéhovah ayeke na ni, fini ti lo so ayeke mbilimbili-kue nga ndo ti lo na yâ ti Paradis.
Ndali ti ye so Adam asara lani, e wara siokpari na kuâ.
Ye so a futa ti zi azo ayeke lege so Jéhovah ayeke zi azo na gbe ti siokpari na kuâ.
2 JÉHOVAH AMÛ YE SO A FUTA TI ZI AZO
“Nzapa atokua lani oko Molenge ti lo na dunia so si e lingbi ti wara fini na lege ti lo.”—1 Jean 4:9
Tongana nyen la Jéhovah amû ye so a futa ti zi azo?
Zo oko na popo ti e alingbi pëpe ti futa mbeni ye na Nzapa ndali ti fini so ayeke mbilimbili-kue so Adam agirisa ni lani.
Jéhovah atokua Molenge ti lo so lo ye lo mingi na sese ti tene a dü lo tongana zo so ayeke mbilimbili-kue.
A-Romain 3:23, 24; aHébreu 9:24
Na peko ti so a zingo Jésus na kuâ, lo kiri na yayu; kâ lo mû na Jéhovah droit ti lo ti ngbâ na ndö ti sese tongana zo ti mitele so ayeke mbilimbili-kue tongana ye so a futa ti zi azo.
3 YE SO A FUTA TI ZI AZO AMÛ NA E TÂ BEKU
“Lo yeke mbô ande ngu ti lê kue na lê ti ala, kuâ ayeke duti ande dä mbeni pëpe.”—Apocalypse 21:4
Tongana nyen la e lingbi ti wara ye ti nzoni na yâ ti ye so a futa ti zi azo?
A lingbi ti pardonné asiokpari ti e.
E lingbi ti duti na nzoni conscience na gbele Nzapa.
E yeke na beku ti fini ti lakue lakue.
Ye so a futa ti zi azo, so ayeke mbeni cadeau, afa so Jéhovah na Jésus aye e mingi.
4 A LINGBI E MÄ NA BÊ NA YE SO A FUTA TI ZI AZO
‘Nzapa amû gï oko Molenge ti lo si zo kue so amä na bê na lo ayeke na fini ti lakue lakue.’—Jean 3:16
Tongana nyen la e lingbi ti fa so e kiri singila na Nzapa ndali ti ye so a futa ti zi azo, so ayeke mbeni cadeau?
Gi ti hinga Jéhovah na Jésus nga sara ye tongana ala.
Ngu oko oko, gue na Dango bê na kuâ ti Christ.
Sara ambeni ye ti fa so mo mä na bê na Jésus ahon ti tene ni gï na yanga. Sara ye so Jésus afa na e ti sara.


text:
3 Jéhovah atene na mbi: “Kiri mo ye wali ti mo so mbeni koli nde aye lo so, nga so agi ambeni koli nde.+ Mo ye lo tongana ti so Jéhovah aye azo ti Israël,+ atâa so ala gue na mbage ti ambeni nzapa nde+ nga ala ye araisin so a pete ni boule boule.”*2 Mbi vo lo lani ndali ti mbi wani na alê ti nginza ti argent 15 nga homer* ti orge oko na ndambo.3 Mbi tene na lo: “Mo yeke ngbâ na mbi aninga. Mo sara ndumba* pëpe na mo gi mbeni koli nde pëpe, na mbi yeke sara tongaso na mbage ti mo.”*4 A yeke duti ande tongaso aninga* ndali ti so azo ti Israël ayeke duti ande na gbia+ wala mokonzi pëpe, mungo sandaga ayeke duti dä pëpe, pilier ayeke duti dä pëpe, éphod+ nga na astatue ti téraphim*+ ayeke duti dä pëpe.5 Na pekoni azo ti Israël ayeke kiri ti gi Jéhovah Nzapa ti ala+ nga na gbia ti ala David.+ Na lâ ti nda ni, na dongo terê, ala yeke ga na mbage ti Jéhovah ti tene lo sara nzoni na ala.+
Kete tënë
^ So ti tene ati so a sara kua na ni ti voro anzapa ti wataka.


text: 49 Ala azoa, ala mä mbi.Ala amara so ayeke na yongoro ndo, ala dengi mê ala mä mbi.+Jéhovah airi mbi lani kozoni si a dü mbi.+Ngbene ye so mbi ngbâ na yâ ti mama ti mbi, lo di iri ti mbi.2 Lo sara si yanga ti mbi aduti tongana épée so yanga ni aza;lo honde mbi na gbe ti dê ti maboko ti lo.+Lo sara si mbi ga tongana lê ti kokora so a kpaka yanga ni nzoni;lo honde mbi na yâ ti bozo ti kokora ti lo.3 Lo tene na mbi: “Israël, mo yeke wakua ti mbi;+na lege ti mo, mbi yeke sara si a bâ gloire ti mbi.”+4 Me mbi tene: “Mbi sara kua ngangu gï senge senge.Mbi mû ngangu ti mbi gï senge senge ti sara ye so ayeke nga tâ ye pëpe.Me ti tâ tënë ni, Jéhovah la ayeke Juge ti mbi,*nga Nzapa la ayeke futa mbi.”+5 Fadeso Jéhovah, Lo so aleke mbi ngbene ye so mbi yeke na yâ ti mama ti mbi ti duti wakua ti lo,atene na mbi ti mû Jacob ti kiri na ni na mbage ti lo,si azo ti Israël abungbi na terê ti lo.+Jéhovah ayeke bâ mbi tongana zo so alingbi na gloire,na mbi yeke wara ande ngangu na mbage ti Nzapa ti mbi.6 Lo tene: “Mo yeke wakua ti mbi so mbi mû mogï ti yâa amara ti Jacob na nduzu pëpenga gï ti kiri pëpe na tanga ti azo ti Israël so angbâ.Mbi mû mo nga ti duti tongana lumière ti amara,+tongaso si salut so mbi mû asi juska na anda ti sese.”+7 Jéhovah, Zo so afuta ye ti zi mo, Nzapa ti Israël so ayeke nzoni-kue,+ asara tënë na zo so azo azere lo,+ lo so amara ake lo bê oko* nga so lo yeke zo ti kua ti azo so akomande. Lo tene na lo, lo tene:“Agbia ayeke bâ mbeni ye, na ala yeke londo,amokonzi ayeke kuku na seseti ne Jéhovah, so ayeke be-ta-zo,+Nzapa ti Israël so ayeke nzoni-kue, lo so asoro mo.”+8 Jéhovah atene:“Na mbeni ngoi ti sarango nzoni bê* na zo, mbi kiri tënë na mo lani,+nga na mbeni lango ti salut, mbi mû lani maboko na mo.+Mbi ngbâ lani ti bata mo ti tene mo ga tongana mbele ndali ti azo,+ti tene mo sara si kodro ni akiri aga nzoni,nga ti sara si azo akiri asara kodro na ando ti ala so abuba.+9 Mbi tokua mo nga ti tene mo tene na azo ti kanga: ‘Ala sigi!’+Nga ti tene mo tene na azo so ayeke na yâ ti bingo:+ ‘Ala fa terê ti ala na gigi!’Ala yeke wara ye ti tengo ni na terê ti alege,nga akete lege kue so azo ayeke hon dä mingi* ayeke ga ando ti tengo pere ti ala.10 Nzara ti kobe na nzara ti ngu ayeke sara ala pëpe.+Lâ ayeke su ala ngangu pëpe nga ngangu ndowa ayeke sara ala pëpe,+ndali ti so Zo so asara nzoni bê na zo ayeke fa lege na ala,+na lo yeke gue na ala na terê ti ali ti ngu.+11 Mbi yeke sara si ahoto ti mbi kue aga alege,nga akota lege ti mbi ayeke duti na nduzu.+12 Bâ, azo so alondo na ayongoro ndo si ayeke ga.+Bâ, azo alondo na mbage ti nord nga na mbage ti ouest ayeke ga;azo alondo nga na kodro ti Sinim ayeke ga.”+13 Mo yayu, mo dekongo na ngia; nga sese, mo sara ngia.+Zia ahoto so ayeke na ngia adekongo na ngia,+ndali ti so Jéhovah adë bê ti azo ti lo,+na lo sara nzoni bê na azo ti lo so abâ pasi.+14 Me Sion angbâ lani ti tene:“Jéhovah adö mbi azia awe,+ Jéhovah agirisa na ndö ti mbi awe.”+15 Eskê mbeni wali alingbi ti girisa molenge ti lo so lo yeke mû me na lo?Mbeni wali alingbi ti ke ti bâ mawa ti molenge ti yâ ti lo?Même tongana awali so agirisa amolenge ti ala, mbi yeke girisa mo lâ oko pëpe.+16 Bâ, mbi kpaka iri ti mo na yâ ti maboko ti mbi.Agbagba ti mo ayeke lakue na gbele mbi.17 Amolenge ti mo ayeke kiri na mbage ti mo na loro.Azo so akungbi agbagba ti mo na sese nga afuti mo ayeke zia mo ti hon.18 Yô lê ti mo, mo bâ ndo na terê ti mo kue.Ala kue ayeke bungbi ndo oko.+Ala yeke ga na mbage ti mo.Jéhovah atene: “Mbi so mbi yeke na fini, mbi deba yanga, mbi tenemo yeke mû ala kue na terê ti mo tongana bongo so zo ayeke yü so aye ti pendere ayeke na terê ni.Nga mo yeke kanga ala na terê ti mo tongana ye ti pendere so wali so aye ti sara mariage ayeke kanga na terê ti lo.19 Atâa so a futi ando ti mo, ando ni angbâ gï senge nga aga gï agbagbara ndo,+a yeke ga ande kete mingi ndali ti azo so asara kodro dä,+nga azo so amene ala+ ayeke duti na ando so ayo.+20 Amolenge so a dü ala na ngoi so mo sara mua ayeke tene ande na mê ti mo, atene:‘Ndo so ayeke kete mingi, a lingbi e pëpe.Sara si e wara mbeni ndo si e ngbâ ti sara kodro ge.’+21 Mo yeke tene ande na bê ti mo, mo tene:‘Zo wa la ayeke babâ ti amolenge ni so a mû ala na mbi so?Mbi yeke wali so amolenge ti lo akui awe nga mbi yeke ngombo,a gue na mbi na kodro-wande nga mbi yeke zo ti kanga.Zo wa la abata ala zo wa?+So gï mbi oko la mbi ngbâ lani so,+amolenge ni so alondo na ndo wa la aga so?’”+22 Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, atene:“Bâ, mbi yeke yô maboko ti mbi na nduzu si amara abâ ni,nga mbi yeke kpo yongoro keke na nduzu si azo nde nde abâ ni.+Ala yeke mû ande amolenge ti mo na maboko* ti ala si ala ga na ala,nga ala yeke yô amolenge ti mo ti wali na ndö ti go ti ala si ala ga na ala.+23 Agbia ayeke bâ ande lege ti mo,+nga amolenge ti agbia ni ti wali ayeke bata ande amolenge ti mo.Ala yeke kuku, ala kpo li ti ala na sese na gbele mo+nga ala yeke su sese ti gere ti mo,+na mo yeke hinga so mbi Jéhovah la.Azo so azia bê ti ala ti ku mbi, kamene ayeke sara ala pëpe.”+24 Azo so mbeni zo ti ngangu agbu ala awe, mbeni zo alingbi ti zi ala?Nga azo so mbeni zo so akomande na ngangu amû ala na ngbâa, mbeni zo alingbi ti zi ala na maboko ti lo?25 Me Jéhovah atene:“Même azo so mbeni zo ti ngangu agbu ala na ngbâa, mbi yeke zi ala,+azo so mbeni zo so akomande na ngangu amû ala na ngbâa, mbi yeke zi ala.+Mbi yeke kanga lege na azo so agi ti kanga lege na mo,+nga mbi yeke sö ande amolenge ti mo.26 Mbi yeke sara si azo so asara pasi lani na mo ate nyama ti terê ti ala wani,nga ala yeke nyon mênë ti ala wani, tongana ti zo so ayeke nyon fini vin.Azo kue* ayeke hinga ande so mbi Jéhovah la,+Sauveur ti mo+ nga Zo so afuta ye ti zi mo,+Nzapa ti Jacob so ayeke ngangu mingi.”+


text: Bia ti azo so ayeke monté.*120 Mbi iri Jéhovah na ngoi so mbi yeke na yâ ti vundu,+na lo kiri tënë na mbi.+2 Jéhovah, zi mbi* na maboko ti zo so yanga ti lo atene mvene,nga na maboko ti zo so atene tënë ti handa.3 Mo so mo tene atënë so ahanda zo,nyen la Nzapa ayeke sara ande na mo? Nyen la Lo yeke sara ti punir mo?*+4 Lo yeke punir mo na alê ti kokora+ ti mbeni ngangu zo ti bira,nga na lege ti acharbon so amû wâ mingi,+ so a sara na keke ti genêt.5 Mawa na mbi, ndali ti so mbi sara kodro tongana wande na kodro ti Méshek!+Mbi sara kodro na popo ti atente ti Kédar.+6 Mbi sara* kodro aninga ahon ndö nina popo ti azo so aye siriri pëpe.+7 Mbi ye siriri; me tongana mbi zi yanga,ala ye ti ala gï bira.


text:
Ala mû terê ti ala wani ti sara ye na Madagascar
SYLVIANA, mbeni pionnier ti ngu 27, atene: “Na ngoi so akamarade ti mbi afa na mbi aye so asi na ala so amû na ala ngia na ngoi so ala fa tënë na ando so a bezoin apionnier dä mingi, mbi kue mbi ye ti wara ngia so ala wara. Me mbi sara mbeto mbi tene mbi lingbi ti sara kua ni so ape.”
Mo yeke na oko pensé ti Sylviana so? Mo yeke nga na nzara ti fa tënë na yâ ti mbeni territoire so a bezoin awakua ti Royaume dä, me mo yeke hunda terê ti mo wala mo lingbi ti sara ni biani? Tongana a yeke tongaso, découragé ape. Grâce na mungo maboko ti Jéhovah, aita saki mingi ahon ndö ti akpale so akanga lege na ala ti sara kua ti lo mingi. Ti hinga tongana nyen la Jéhovah azi lege na ambeni, zia e bâ aye so asi na Madagascar, osio zoa so akono mingi na yâ ti dunia.
Na yâ ti angu bale-oko so ahon, awafango tënë nga na apionnier ahon 70 so alondo na akodro 11 * na so ayapu na fango tënë aga ti fa tënë na yâ ti kodro ti Afrika so, so azo ayeda na tâ tënë mingi nga ala bâ Bible na nene ni mingi. Nga, awafango tënë mingi ti Madagascar ayeda ti gue na ambeni ndo nde ti kodro ni ti sara si fango tënë ti Royaume amû yâ ti kota zoa so kue. Zia e sara tënë ti ambeni na popo ti ala.
ALA HON NDÖ TI MBETO NGA NA BÊ SO ANZE
Louis na wali ti lo Perrine, so ngu ti ala ahon 30, alondo na France ague na Madagascar. Teti angu mingi, ala pensé ti fa tënë na kodro-wande, me Perrine asara mbeto ti hongo ni. Lo tene: “Mbeto asara mbi ti gue na mbeni ndo so mbi hinga ni ape. Mbi yeke gi bê ti mbi lani ndali ti so mbi yeke zia afami ti mbi, congrégation ti mbi, da ti mbi, ando kue so mbi habitué na ni nga na aye so mbi yeke sara ni lâ na lâ. Biani, agingo bê ti mbi ni ayeke kota kpale so mbi doit ti hon ndö ni.” Na ngu 2012, Perrine ahon ndö ti mbeto ti lo, na lo na Louis ahon na Madagascar. Lo bâ desizion so ala mû so tongana nyen? Lo tene: “Tongana mbi pensé na ndö ti ngoi so ahon, mbi lingbi ti tene so, so e bâ maboko ti Jéhovah na yâ ti fini ti e, a kpengba mabe ti mbi.” Louis atene: “Imaginé, na ngoi ti kozo Dango bê na kuâ ti Christ so e sara na Madagascar, azo bale-oko so e manda Bible na ala aga.”
Nyen la amû na ala ngangu ti ngbâ kâ na ngoi so ala wara akpale? Ala voro terê na Jéhovah na yâ ti sambela ti mû na ala ngangu so ala bezoin ni ti gbu ngangu (aPhil. 4:13). Louis atene: “E bâ so Jéhovah akiri tënë na sambela ti e na lo mû na e ‘siriri ti Nzapa’. E wara lege ti zia lê ti e gï na ndö ti ngia so e wara na yâ ti kua ti e. Nga, akamarade ti e na France atokua amessage nga na alettre ti wa e ti ngbâ ti gbu ngangu.”—aPhil. 4:6, 7; 2 aCor. 4:7.
Jéhovah airi tënë nzoni mingi na ndö ti Louis na Perrine ndali ti so ala gbu ngangu. Louis atene: “Na octobre ti ngu 2014, e gue na Ekole ti aita-koli na awali ti ala * na France. Guengo na ekole so ayeke mbeni matabisi so Jéhovah amû na e so e yeke girisa ni lâ oko ape.” A nzere na ala mingi so na peko ti ekole ni, a tene na ala ti kiri na Madagascar.
“A YEKE NZERE ANDE NA E MINGI”
Na ngoi so Didier na wali ti lo Nadine, so alondo na France, ague na Madagascar na ngu 2010, ngu ti ala ahon 50. Didier atene: “E sara kua ti pionnier na ngoi so e yeke lani maseka, na pekoni e dü amolenge ota na e bata ala. Na ngoi so ala kono awe, e bâ so peut-être e lingbi ti gue na kodro-wande ti sara kua ti Nzapa.” Nadine atene: “Tongana mbi pensé na ndö ti ziango amolenge ni ti gue na mbeni ndo so ayo, mbeto asara mbi kete, me ala tene na e: ‘Tongana ala gue na kodro-wande ti fa tënë na ndo so a bezoin awafango tënë dä mingi, a yeke nzere ande na e mingi.’ Atënë ti ala ni apusu e ti gue. Atâa so e yo na amolenge ti e mingi, e yeke na ngia so e lingbi ti sara lisoro na ala lakue.”
Mbeni kpale so Didier na Nadine atingbi na ni lani ayeke mandango yanga ti Malgache. Na ngia na yanga, Nadine atene: “E yeke na ngu 20 encore ape.” Nyen la amû maboko na ala? Kozoni ala gue na congrégation ti Français. Ambeni ngoi na pekoni, na ngoi so ala bâ so ala lingbi ti mû ngoi mingi ti manda yanga ti kodro ti ndo ni, ala gue na congrégation ti yanga ti Malgache. Nadine atene: “Azo mingi so e wara ala na fango tënë aye ti manda Bible. Mingi ni ala kiri singila ndali ti so e sara vizite na ala. Na tongo nda ni, mbi bâ lani mbi tene bango li la. Mbi ye mingi ti sara kua ti pionnier na yâ ti territoire ni. Tongana mbi zingo na ndapre, mbi yeke tene na mbi wani, mbi tene: ‘Mbi yeke gue ti fa tënë laso, so pendere ye!’”
Tongana Didier adabe ti lo na ngoi so lo komanse ti manda yanga ti Malgache, lo he kete ngia. Lo tene: “Mbi mû li ni lani na mbeni bungbi, me mbi mä yâ ti kiringo tënë so aita ayeke mû oko ape. Oko tënë so mbi lingbi ti tene ayeke: ‘Merci.’ Na peko ti so mbi kiri singila na mbeni ita-wali ndali ti mbeni kiringo tënë ti lo, azo so aduti na peko ti lo asara maboko ti ala na mbi ti fa so kiringo tënë ti lo ni ayeke na lege ni ape. Hio mbi fa mbeni ita-koli na lo fa nzoni kiringo tënë ni; mbi yeke lani na confiance so nzoni kiringo tënë ni la.”
LO YEDA NA TISANGO NDO NI NA NGIA
Na ngoi ti kota bungbi ti lango ota ti ngu 2005, Thierry na wali ti lo Nadia abâ scénette so li ni ayeke “Poursuivez des objectifs qui honorent Dieu.” Scénette so asara tënë na ndö ti Timothée andu bê ti ala mingi na asara si ala ye mingi ti gue na mbeni ndo so a bezoin awakua ti Royaume dä mingi. Thierry atene: “Na hunzingo ti scénette ni, na ngoi so e yeke pika maboko, mbi ba li ti mbi na mbage ti wali ti mbi, mbi hunda lo: ‘Mo ye ti tene e gue na ndo wa?’ Wali ti mbi atene lo yeke pensé nga fade na ni.” Ngoi kete na pekoni, ala komanse ti sara aye so amû lege na ala ti si na ye so ala leke na bê ti ala ti sara. Nadia atene: “Yeke yeke, e kiri na wungo ti aye ti e na gbe ni juska ye so angbâ na e alingbi gï na yâ ti bozo osio ti voyage ti e.”
Ala si na Madagascar na ngu 2006, gï na tongo nda ni fango tënë anzere na ala mingi. Nadia atene: “Azo so e wara ala lani na fango tënë asara si e yeke na ngia mingi.”
Me ngu omene na pekoni, ala tingbi na mbeni kpale nde. Marie-Madeleine, so ayeke mama ti Nadia so alango na France, atï, na maboko ti lo akungbi nga lo wara kä na li ti lo. Na peko ti so Nadia na koli ti lo asara lisoro na docteur ti Marie-Madeleine, ala hunda mama ti lo ti ga ti lango na ndo ti ala na Madagascar. Atâa so lo yeke lani na ngu 80, lo yeda na tisango ndo ni na ngia na bê. Lo bâ ti lo langongo na kodro-wande tongana nyen? Lo tene: “Na ambeni ngoi a yeke ngangu na mbi ti sara achangement alingbi na aye so asi, me atâa so mbi lingbi ti sara aye mingi ape, mbi bâ so mbi yeke mû maboko na congrégation. Nga, so mbi lingbi ti lango na ndo ti amolenge ti mbi, a mû lege na ala ti ngbâ ge ti fa tënë, na a mû na mbi ngia mingi.”
“MBI BÂ MUNGO MABOKO TI JÉHOVAH”
Riana ayeke mbeni ita-koli so ayeke na ngu 22. Lo kono na Alaotra Mangoro, mbeni ndo na Madagascar na mbage ti est so sese ni alë nzoni. Lo hinga mbeti nzoni na ekole na lo ye lani ti manda mbeti ayo. Me na peko ti so lo manda Bible, lo changé bango ndo ti lo. Lo tene: “Mbi sara ngangu ti hunzi mandango mbeti na lycée hio, na mbi mû zendo na Jéhovah, mbi tene: ‘Tongana mbi wara examen ni, mbi yeke komanse ti sara kua ti pionnier.’” Na peko ti so Riana awara examen ni, lo sara ye alingbi na zendo ti lo. Lo gue lo lango na ndo ti mbeni ita-koli so ayeke pionnier, lo wara mbeni kua so amû ngoi ti lo mingi ape nga lo ga pionnier. Lo tene: “So tâ nzoni desizion, ade mbi mû mara ti desizion tongaso lâ oko ape.”
Ye oko, afami ti Riana acomprendre ape raison so lo gi pëpe ti wara mbeni nzoni kua ti nginza. Lo tene: “Babâ ti mbi, babâ kete ti mbi nga na mbeni âta ti mbi ti wali, ala kue awa mbi ti manda mbeti ayo. Me mbi ye ti tene mbeni ye oko asara pëpe si mbi zia kua ti pionnier.” A ninga na pekoni ape, Riana aye ti gue na mbeni ndo so a bezoin awafango tënë dä mingi. Nyen la amû na lo nzara ni? Lo tene: “Azo ti nzi alï na ngangu na ndo so e lango dä na ala nzi aye ti mbi mingi. A sara si mbi gbu li ti mbi na ndö ti atënë ti Jésus na ndö ti bungbingo ‘amosoro na yayu’. Mbi mû desizion ti sara ngangu mingi ti wara amosoro ti yingo.” (Mat. 6:19, 20). Lo gue na mbage ti Madagascar so ayeke na mbage ti sud, mbeni ndo so buru asara dä ngangu so ayo kilomètre 1 300 na kodro ti lo. A yeke ndo so a-Antandroy alango dä. Lo gue kâ ngbanga ti nyen?
Nze oko na peko ti so a nzi Riana, lo komanse ti manda Bible na akoli use so ayeke a-Antandroy. Lo manda yanga ti kodro ti ala kete na lo pensé na ndö ti gbâ ti azo so ayeke a-Antandroy so ade ala mä tënë ti Royaume ape. Lo tene: “Mbi sambela Jéhovah ti mû maboko na mbi ti gue na ndo so azo ayeke tene yanga ti Tandroy dä.”
Riana ague na ndo so azo ayeke tene yanga ti Tandroy dä, me hio lo wara mbeni kpale. Lo lingbi pëpe ti wara kua. Mbeni koli atene na lo: “Mo ga ge ngbanga ti nyen? Azo ayeke londo na ndo so ge ti gue na ndo so mo londo dä ti wara kua.” Na peko ti yenga use, Riana alondo ti gue na mbeni kota bungbi ti lango ota; lo yeke gï na kete pata, na lo gi bê ti lo na ndö ti ye so lo yeke sara. Na ndangba lango ti kota bungbi ni, mbeni ita azia mbeni ye na yâ ti poche ti kota bongo ti Riana. A yeke mbeni nginza so alingbi ti mû lege na lo ti kiri na kodro ti a-Antandroy na ti komanse ti dë kete buze ti kango yaourt. Riana atene: “Mbi bâ mungo maboko ti Jéhovah tâ gï na nzoni ngoi ni. Mbi lingbi ti ngbâ ti mû maboko na azo so ade awara pasa ti hinga Jéhovah ape.” Akua mingi ayeke nga dä ti sara na yâ ti congrégation. Riana atene: “A mû na mbi diskur yenga oko oko. Jéhovah ayeke leke mbi lani na lege ti bungbi ti lo.” Laso, Riana angbâ ti fa tënë ti Royaume na azo mingi so atene yanga ti kodro ti Tandroy so aye ti hinga ye na ndö ti Jéhovah.
“NZAPA TI TÂ TËNË AYEKE IRI TËNË NZONI NA NDÖ TI LO”
Jéhovah adë bê ti e so “zo kue so ayeke gi ti wara tënë nzoni na ndö ti sese, Nzapa ti tâ tënë ayeke iri tënë nzoni na ndö ti lo”. (És. 65:16). Tongana e sara kua ngangu ti hon ndö ti aye so akanga lege na e ti fa tënë mingi, Jéhovah ayeke iri tënë nzoni na ndö ti e. Pensé na ndö ti Sylviana, so a sara tënë ti lo na tongo nda ti article so. Girisa ape so mbeto asara lo ndali ti so lo bâ so lo lingbi pëpe ti gue na ndo so a bezoin awafango tënë dä mingi. Ngbanga ti nyen? Lo tene: “Gere ti mbi ti mbage ti koli ayo centimètre 9 ahon gere ti mbi ti mbage ti wali, a sara si tongana mbi tambela, mbi yeke boité nga mbi yeke fatigué hio.”
Atâa so kue, na ngu 2014, Sylviana na Sylvie Ann, mbeni ita-wali pionnier so ayeke maseka na so ala yeke na yâ ti même congrégation, ague na mbeni kete kodro so ayo kilomètre 85 na kodro ti ala. Atâa akpale so Sylviana awara, bango li ti lo aga tâ tënë, na lo wara mbeni pendere tufa. Lo tene: “Gï na peko ti ngu oko na yâ ti fini territoire ti mbi, Doratine, mbeni mama so angbâ maseka so mbi manda Bible na lo, awara batême na mbeni kota bungbi ti lango oko.”
“MBI YEKE MÛ MABOKO NA MO”
Atënë ti aita so afa tënë na ando so a bezoin awafango tënë dä mingi afa so tongana e sara kue ti hon ndö ti akpale si e fa tënë mingi, e yeke hinga e wani so zendo so Jéhovah amû na awakua ti lo ayeke tâ tënë. Lo tene: “Mbi yeke kpengba mo, ti tâ tënë ni, mbi yeke mû maboko na mo.” (És. 41:10). Ye so asara si songo ti e na Jéhovah ayeke kpengba mingi. Na ndö ni, ti mû terê ti e wani ti fa tënë, atâa e sara ni na ndo so e lango dä wala na kodro-wande, ayeke leke e ti sara akua ti Nzapa so angbâ ti ku e na yâ ti fini dunia. Tongana ti so Didier, so a sara tënë ti lo fade, atene: “Ti fa tënë na ndo so a bezoin awafango tënë dä mingi ayeke leke e nzoni ndali ti angoi so ayeke ga.” Zia si azo mingi so aye ti sara kua ayeda ti tene a komanse ti leke ala.
^ par. 4 Awafango tënë ni alondo na Allemagne, Canada, États-Unis, France, Guadeloupe, Luxembourg, Nouvelle-Calédonie, Suède, Suisse, République Tchèque nga na Royaume-Uni.
^ par. 8 Ekole so aga Ekole ti awafango nzoni tënë ti Royaume. Awafango tënë ti ngoi kue so afa tënë na kodro-wande so dutingo ti ala alingbi na aye so ahunda alingbi ti sara demande ti gue na ekole so na yâ ti kodro ti ala wala na mbeni kodro nde so a yeke sara ekole ni dä na yanga ti kodro ti ala.


text: 15 Ambeni koli alondo na Judée aga na ala to nda ti fa tënë so na aita, ala tene: “Tongana ALA fâ ganza a lingbi na ngobo so Moïse afa so pëpe, a lingbi ti sö ALA pëpe.”2 Me tongana mbeni kota papa nga na mbeni kota dengo gaba alondo na popo ti Paul na Barnabas na akoli so, a leke ti tene Paul na Barnabas nga na ambeni zo na popo ti ala amontê ti bâ abazengele nga na a-ancien so ayeke na Jérusalem na ndo ti dengo gaba so.3 Tongaso, na peko ti so congrégation ni azia ala na lege kete awe, akoli so ague ti ala, ala fâ yâ ti Phénicie nga na Samarie na ala yeke fa oko na oko tongana nyen azo ti amara achangé lege ti ala si ala ga na Nzapa, na tënë ti ala ni ayeke mû ngia mingi na aita ni kue.4 Tongana ala si na Jérusalem, congrégation ni, abazengele nga na a-ancien ayamba ala nzoni. Ala fa peko ti gbâ ti aye so Nzapa asara na lege ti ala.5 Me ambeni na popo ti ala so ayeke ti secte ti aFarizien so aga azo so amä na bê awe alondo na ndo ti angende ti ala na ala tene: “A yeke nzoni a fâ ala na ganza na a hunda na ala ti bata ndia ti Moïse.”6 Tongaso, abazengele na a-ancien abungbi tere ti ala ti bâ tënë so.7 Tongana ala dë gaba ngangu mingi awe, Pierre alondo na lo tene na ala: “Aita, ALA hinga nzoni so na tongo nda ni Nzapa asoro mbi na popo ti ALA si na lege ti mbi azo ti amara amä nzoni tënë so na ala mä na bê.8 Na Nzapa, so ahinga bê ti zo, afa polele so lo yeda na ala na lege so lo mû na ala yingo vulu tongana ti so lo mû ni lani na e nga.9 Na lo zia kangbi na popo ti e na ala oko pëpe, me lo sukula bê ti ala na lege ti mabe.10 Tongaso, ngbanga ti nyen ala yeke tara Nzapa na ziango na ndo ti go ti adisciple ni mbeni joug so même akotara ti e na e nga ayô ni gbä so?11 Me, e yeke ti e na beku so a yeke sö e na lege ti kota nzobe ti Seigneur Jésus tongana ti azo so nga.”12 Na mango tënë so, bungbi ti azo ni kue aduti kpô, na ala to nda ti mä Barnabas na Paul so ayeke fa peko ti gbâ ti afä nga na aye ti dongo bê so Nzapa asara na lege ti ala na popo ti amara.13 Tongana ala hunzi ti sara tënë awe, Jacques akiri tënë, lo tene: “Aita, ALA mä mbi.14 Syméon afa kue awe tongana nyen Nzapa abi lê ti lo ti kozoni na mbage ti azo ti amara ti soro na popo ti ala mbeni bungbi ti azo ndali ti iri ti lo.15 Na atënë ti ambeti ti aProphète amä tere na tënë so, gi tongana ti so a sû na Mbeti ti Nzapa, a tene:16 ‘Na peko ti aye so, fade mbi yeke kiri, na mbi yeke kiri ti leke kpangba ti David so atï na sese. Na fade mbi yeke kiri ti leke kpangba ni so abuba awe nga mbi yeke kiri ti yä ni na nduzu,17 si tanga ti ala so angbâ na popo ti azo so alingbi ti gi Jéhovah ngangu, ala legeoko na azo ti amara kue, azo so a di iri ti mbi na ndo ti ala. So ayeke tënë ti yanga ti Jéhovah la, lo so ayeke sara aye so,18 aye so a hinga ni ândö giriri.’19 Tongaso desizion ti mbi ayeke ti tene e sara si li ti azo ti amara so ayeke changé lege ti ala ti ga na Nzapa aga kirikiri pëpe,20 me e sara mbeti na ala ti tene na ala ti gbanzi tere ti ala na aye so aga sioni ndali ti ayanda, na lango-sioni, na anyama so a pete go ti ala si ala kui, na mênë.21 Teti a londo na angoi ti giriri, a yeke wara na yâ ti gbata oko oko azo so ayeke fa tënë na ndo ti ambeti ti Moïse, ngbanga ti so a yeke diko ambeti so na kota go na yâ ti asynagogue na lâ ti sabbat oko oko kue.”22 Na pekoni, abazengele na a-ancien legeoko na congrégation ni kue abâ so a yeke nzoni a tokua ambeni koli so a soro ala na popo ti ala ti tene ala gue na Antioche legeoko na Paul na Barnabas: a soro Judas, so a iri lo nga Barsabbas, na Silas, so ayeke akoli so ayeke mû li ni na popo ti aita.23 Na ala tokua mbeti na maboko ti aita so, ala tene:“E abazengele na a-ancien, e aita ti ALA, e tokua mbeti so na aita ti Antioche, ti Syrie na ti Cilicie so ayeke na popo ti amara: E bara ALA!24 Teti e mä so ambeni zo na popo ti e asara si li ti ALA aga kirikiri na lege ti atënë ti yanga ti ala, na azo ni so atara ti futi âme ti ALA, atâa so e mû yanga oko na azo so pëpe,25 e mä tere si yanga ti e kue ague oko, na e bâ so a yeke nzoni ti soro ambeni koli ti tokua ala na ALA, legeoko na Paul na Barnabas, aita ti e so e ndoye ala mingi,26 akoli so ayeda ti zia âme ti ala na lê ti kuâ ndali ti iri ti Seigneur ti e Jésus Christ.27 Tongaso, e tokua Judas na Silas si ala nga afa peko ti a-oko ye so na ALA na yanga.28 Teti yingo vulu nga na e wani abâ so a yeke nzoni a zia mbeni nengo kungba na ndo ti ALA pëpe, gi aye so awe, so ayeke kota ye mingi:29 ALA gbanzi tere ti ALA na aye so a mû na sandaga na ayanda, na mênë, na anyama so a pete go ti ala si ala kui nga na lango-sioni. Tongana ALA kpe aye so nzoni, fade ALA yeke maï. ALA ngbâ nzoni!”30 Tongaso, tongana a zia akoli so ti hon, ala zu na Antioche, ala bungbi azo ni na ala mû na ala mbeti ni.31 Na peko ti so a diko mbeti ni, bê ti ala asi na ngia ndali ti atënë ni so akpengba zo.32 Na teti so Judas na Silas ayeke nga aprophète, ala tene atënë mingi ti wa aita ni nga ti kpengba ala.33 Na peko ti so ala ngbâ ge teti mbeni ngoi awe, aita ni azia ala ti kiri na siriri na mbage ti azo so atokua ala.34*——35 Me Paul na Barnabas angbâ ti ala a ninga na Antioche, ala yeke fa ye na azo nga ala fa nzoni tënë na ndo ti tënë ti Jéhovah, ala na ambeni zo mingi nga.36 Ambeni lango na pekoni, Paul atene na Barnabas: “Kozoni kue, zia e kiri e gue e bâ aita na yâ ti agbata oko oko kue so e fa tënë ti Jéhovah dä ti bâ wala ala duti tongana nyen.”37 Ti Barnabas, lo ye gi ti mû Jean, so a iri lo nga Marc, ti tene lo na ala ague.38 Me Paul abâ ti lo so a yeke na lege ni pëpe ti mû lo na tere ti ala, teti so lo zia ala lani na Pamphylie lo hon, na lo gue lani legeoko na ala ti sara kusala ni pëpe.39 Na ndo ti tënë so, mbeni ngangu papa alondo na popo ti ala, tongaso ala kangbi tere ti ala. Barnabas amû ti lo Marc na ala mû mangboko ala gue na Chypre.40 Paul asoro ti lo Silas. Tongana aita azia lo na tïtî Jéhovah na kota nzobe ti lo awe, lo hon.41 Na Paul ahon na yâ ti Syrie nga na Cilicie, lo kpengba acongrégation.


text: 7 Na peko ti ye so, mbi bâ a-ange osio so aluti na ndo ti andangoro osio ti sese, ala gbu apupu osio ti sese ngangu, si mbeni pupu alingbi ti ya na ndo ti sese pëpe, na ndo ti ngu-ingo pëpe wala na ndo ti mbeni keke pëpe.2 Na pekoni, mbi bâ mbeni ange so alondo na ndo so lâ alondo dä si lo yeke gue na nduzu, lo gbu mbeni nzoroko ti Nzapa so ayeke na fini; na lo dekongo na kota go na a-ange osio so a mû lege na ala ti sara sioni na sese nga na ngu-ingo,3 lo tene: “ALA sara sioni na sese pëpe, wala na ngu-ingo pëpe wala na akeke pëpe, juska e kpo nzoroko na ndo ti lê ti angbâa ti Nzapa awe si.”4 Na mbi mä wungo ti ala so a kpo nzoroko na ndo ti ala: ala yeke saki ngbangbo oko na saki bale-osio na saki osio. Azo so a kpo nzoroko na ndo ti ala ayeke na popo ti akete mara ti Israël kue:5 Na popo ti azo ti kete mara ti Juda, a kpo nzoroko na ndo ti azo saki bale-oko na use;na popo ti azo ti kete mara ti Ruben, azo saki bale-oko na use;na popo ti azo ti kete mara ti Gad, azo saki bale-oko na use;6 na popo ti azo ti kete mara ti Aser, azo saki bale-oko na use;na popo ti azo ti kete mara ti Nephtali, azo saki bale-oko na use;na popo ti azo ti kete mara ti Manassé, azo saki bale-oko na use;7 na popo ti azo ti kete mara ti Siméon, azo saki bale-oko na use;na popo ti azo ti kete mara ti Lévi, azo saki bale-oko na use;na popo ti azo ti kete mara ti Issakar, azo saki bale-oko na use;8 na popo ti azo ti kete mara ti Zabulon, azo saki bale-oko na use;na popo ti azo ti kete mara ti Joseph, azo saki bale-oko na use;na popo ti azo ti kete mara ti Benjamin, a kpo nzoroko na ndo ti azo saki bale-oko na use.9 Na peko ti aye so, mbi bâ ndo, na bâ, azo mingi mingi, so mbeni zo alingbi ti diko wungo ti ala pëpe, ala londo na popo ti amara kue, akete mara kue, azo ti kodoro kue, ayanga ti kodoro kue, ala yeke luti na dawa ti trône ni nga na dawa ti Molenge ti ngasangbaga; ala yü yongoro vuru bongo; na amaboko ti keke ti mburu ayeke na tïtî ala.10 Ala yeke dekongo na kota go, ala tene: “E wara salut ndali ti Nzapa ti e so aduti na ndo ti trône, nga ndali ti Molenge ti ngasangbaga ni.”11 Na a-ange kue aluti angoro trône ni, a-ancien ni nga na acréature osio so ayeke na fini; ala kuku lê ti ala na dawa ti trône ni na ala voro Nzapa,12 ala tene: “Amen! Zia tënë nzoni, gloire, ndara, singila, gonda, kode ti sarango na ye nga na ngangu ague na Nzapa ti e teti lakue lakue nga kpu na kpu. Amen.”13 Na mbeni ancien ni oko ahunda mbi atene: “Azo so ayü avuru bongo so ayeke azo wa? na ala londo na ndo wa?”14 Mbi ngbâ mbi kiri tënë na lo, mbi tene: “Seigneur ti mbi, mo si mo hinga ni.” Lo tene na mbi: “Azo so ayeke ala so asigigi na yâ ti kota ye ti vundu si aga so, ala sukula yongoro bongo ti ala na ala sara si a vuru na yâ ti mênë ti Molenge ti ngasangbaga ni.15 Ndani la ala yeke na dawa ti trône ti Nzapa na ala yeke sara na lo kusala so ayeke nzoni-kue bï na lâ na yâ ti temple ti lo; na Lo so aduti na ndo ti trône ni ayeke gbara ande tente ti lo na ndo ti ala.16 Fade nzara ti kobe na nzara ti ngu ayeke sara ala mbeni pëpe, nga lâ ayeke su ala ngangu pëpe si ngangu ndowa ayeke sara ala pëpe,17 ngbanga ti so Molenge ti ngasangbaga, so ayeke na bê ti trône ni, ayeke bata ala ande tongana berger nga lo yeke fa lege na ala ti gue na ala na ali ti ngu so ayeke mû fini na zo. Na fade Nzapa ayeke mbô ngu ti lê kue na lê ti ala.”