text:
CHAPITRE BALE-OKO NA OSIO
Lege ti sala si sewa ti mo aduti na ngia
Ti duti nzoni koli ti wali ahunda nyen?
Tongana nyen mbeni wali alingbi ti duti nzoni wali ti da?
Ti duti nzoni babâ wala mama ti sewa ahunda nyen?
Amolenge alingbi ti mû mbage ti ala tongana nyen si sewa ni aduti na ngia?
JÉHOVAH NZAPA aye si sewa ti mo aduti na ngia. Tënë ti lo, Bible, afa aye so a ku na mbage ti koli, wali na molenge na yâ ti sewa, na lo fa polele kusala so Nzapa aye si ala oko oko asala. Tongana azo ti sewa ni asala tongana ti so Nzapa afa, aye ti nzoni mingi ayeke ga na pekoni. Jésus atene: “Ngia ayeke mingi ahon na ala so amä Tënë ti Nzapa na ala bata [ni].”—Luc 11:28.
2 Ti duti na ngia na yâ sewa ahunda kozoni kue ti yeda so sewa alondo na Jéhovah, lo so Jésus ahiri lo “Babâ ti e”. (Matthieu 6:9). Asewa kue ti sese abâ gigi laso ngbanga ti Babâ ti e ti yayu, na lo hinga nzoni mingi ye so alingbi ti mû maboko na asewa ti duti na ngia (aEphésien 3:14, 15). Tongaso, Bible afa nyen na ndo ti kusala ti koli, ti wali nga na ti amolenge na yâ sewa?
NZAPA SI ALEKE GUNDA TI SEWA
3 Jéhovah si aleke lani kozo koli na kozo wali, Adam na Eve, na lo si abungbi ala oko ti ga koli na wali. Lo zia ala na yâ mbeni pendere ndo na sese, mbeni paradis so a hiri ni yaka ti Eden, na lo tene na ala ti dü amolenge. Jéhovah atene: “I dü amolenge mingi, i wu, i si singo na sese.” (Genèse 1:26-28; 2:18, 21-24). Tondo so ayeke gi mbeni senge tënë ti tere pëpe teti Jésus afa lani so tënë so buku ti Genèse atene na ndo tongo nda ti sewa na sese ayeke tâ tënë (Matthieu 19:4, 5). Atâa so e yeke tingbi na akpale mingi, na fini ti azo laso ayeke tongana ti so Nzapa azê kozoni pëpe, zia e bâ ngbanga ti nyen akpale so kue akanga lege pëpe ti wara tâ ngia na yâ ti sewa.
4 Tongana zo oko oko ti sewa amû tapande ti Nzapa ti fa ndoye na gigi, a lingbi ti sala si sewa ni kue aduti na ngia (aEphésien 5:1, 2). Me e yeke mû tapande ti Nzapa ni tongana nyen so e lingbi même ti bâ lo pëpe so? E lingbi ti manda ye na ndo asalango ye ti lo teti lo tokua lani Molenge ti lo ngengele oko ti ga na sese (Jean 1:14, 18). Na ngoi so lo yeke na sese, Molenge so, Jésus Christ, amû tâ gi tapande ti Babâ ti lo ti yayu, a sala si ti duti na tele ti Jésus na ti mä lo ayeke tongana ti so e yeke na tele ti Jéhovah na e yeke mä lo (Jean 14:9). Ni la, tongana e manda ye na ndo ndoye so Jésus afa ni, na e mû tapande ti lo, e oko oko kue e lingbi ti sala si sewa awara ngia ahon ti kozo.
MBENI TAPANDE TETI AKOLI
5 Bible atene so a lingbi akoli asala ye na awali ti ala tongana ti so Jésus asala ye na adisciple ti lo. Bâ wango so Bible amû so: ‘Akoli, i ndoye awali ti i, legeoko tongana Christ andoye église, na Lo mû Lo mveni teti église…Tongaso a lingbi akoli andoye awali ti ala legeoko tongana tele ti ala mveni. Zo so andoye wali ti lo, lo ndoye tele ti lo mveni; teti zo ake tele ti lo lâ oko pëpe, me lo mû kobe na ni, lo bata ni legeoko tongana Christ abata église.’—aEphésien 5:23, 25-29.
6 Ndoye so Jésus ayeke na ni teti kongregation ti adisciple ti lo ayeke tapande ti nzoni ahon kue so akoli alingbi ti haka ni. Jésus ‘andoye ala juska na nda ni’, na lo mû fini ti lo na sandaga teti ala, atâa so ala yeke lani awasiokpari (Jean 13:1; 15:13). Legeoko nga, a wa akoli tongaso: “I ndoye awali ti i, na i zia bê ti i aso na ala pëpe.” (aColossien 3:19). Nyen la ayeke mû ande maboko na mbeni koli ti sala ye alingbi na mara ti wango tongaso, mbilimbili na angoi so wali ni asala mbeni ye so ayeke na lege ti ndara pëpe? A lingbi lo dabe ti lo na afaute so lo nga kue lo yeke sala, nga ye so a lingbi lo mveni asala ti wara pardon na mbage ti Nzapa. A yeke nyen? A yeke ti pardone ala so asala mbeni ye so aso lo, na a lingbi ti duti nga wali ti lo si asala ye ni na lo. Biani, a yeke ti wali ni ti sala tongaso nga (Matthieu 6:12, 14, 15). Mo bâ awe ngbanga ti nyen ambeni zo atene so nzoni mariage ayeke mariage ti azo use so ahinga ti pardone tele na popo ti ala?
7 A yeke nzoni akoli ahinga nga so Jésus lani ayeke bi bê ti lo lakue na adisciple ti lo. Lo bâ akatikati ti ala na aye so atia ala na lege ti mitele. Na tapande, na ngoi so ala nze, lo tene: “I ga na yando, i hu tele ti i kete.” (Marc 6:30-32). A hunda nga na akoli ti bi bê nzoni na ndo ti awali ti ala tongaso. Bible afa awali tongana mbeni “ta so ayeke ngangu pëpe,” na a ku na mbage ti akoli ti “yekia” ala. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so akoli na awali ti ala ayeke wara mbage na oko “grâce so amû fini”. (1 Pierre 3:7). A lingbi akoli adabe ti ala so a yeke dutingo be-ta-zo ti mbeni zo si ayeke pusu Nzapa ti bâ lo na ngele mingi, me a yeke pëpe ngbanga ti so zo ni ayeke koli wala wali.—Psaume 101:6.
8 Bible atene so koli so “andoye wali ti lo, lo ndoye tele ti lo mveni”. Lo tene tongaso teti mbeni koli na wali ti lo ‘ayeke use mbeni pëpe, me ala yeke mitele oko’, tongana ti so Jésus atene (Matthieu 19:6). Tongaso, a lingbi ala sala angia ti ala ti koli na wali gi na popo ti ala (aProverbe 5:15-21; aHébreu 13:4). Koli na wali ni alingbi ti sala tongaso tongana zo oko oko apensé kozoni kue na abezoin so mba ti lo ayeke na ni ahon ti bâ gi ati lo (1 aCorinthien 7:3-5). Tënë ti dango bê so alingbi tâ na ni, a tene: ‘Zo ake tele ti lo lâ oko pëpe, me lo mû kobe na ni, lo bata ni.’ A hunda na akoli ti ndoye awali ti ala tongana tele ti ala mveni, na ti dabe so ala nga ayeke kiri tënë na lo so ayeke na li ti ala, Jésus Christ.—aEphésien 5:29; 1 aCorinthien 11:3.
9 Bazengele Paul asala tënë ti “be-ti-ndoye ti Christ Jésus.” (aPhilippien 1:8). Be-ti-ndoye so Jésus afa ayeke mbeni ye so asala si zo awara ngangu, na salango ye ti lo so andu bê ti awali so ayeke lani na popo ti adisciple ti lo si apusu ala ti ga ndulu na lo (Jean 20:1, 11-13, 16). Nga, awali aye mingi ti tene akoli ti ala afa be-ti-ndoye tongaso na mbage ti ala.
MBENI TAPANDE TETI AWALI
10 Sewa ayeke tongana mbeni bungbi so a leke ni tâ na lege ni si ye oko oko aduti na place ti lo. Tongaso, ti tene ye kue atambela nzoni, a hunda mbeni zo ti mû li ni. Même Jésus kue, mbeni Zo ayeke na li ti lo so lo bâ Lo tongana mokonzi ti lo. “Nzapa ayeke Beli ti Christ” legeoko tongana ti so “koli ayeke beli ti wali”. (1 aCorinthien 11:3). So Jésus ayeke mä Nzapa tongana Lo so ayeke na li ti lo, a yeke mbeni nzoni tapande mingi teti e kue so e yeke na mbeni zo na li ti e so a lingbi e mä lo.
11 A yeke si na akoli ti sala mbeni ye na lege ni pëpe teti ala yeke awasiokpari, na fani mingi a si ti tene ala sala ye pëpe tâ tongana ti so a ku fade na mbage ti mbeni nzoni mokonzi ti sewa. Tongana a si tongaso, a lingbi wali asala tongana nyen? A yeke nzoni pëpe ti tene lo duti na ndo so ti kasa ye so koli ni asala, wala ti tara ti mû komandema ti sewa ni na tïtî lo. A lingbi lo dabe so na lê ti Nzapa, dutingo na bibe ti sala ye kpô nga na ngangu pëpe ayeke ye so ayeke kota mingi (1 Pierre 3:4). Tongana wali afa mara ti bibe tongaso na gigi, lo yeke bâ ande so a yeke ngangu pëpe na lo ti mä yanga ti koli ti lo tongana ti so Nzapa ahunda, atâa na angoi so salango tongaso ayeke ngangu. Na ndo ni, Bible atene: “A lingbi wali ayekia koli ti lo.” (aEphésien 5:33). Me ka tongana koli ni ayeke mbeni zo so ayeda pëpe so Christ ayeke na li ti lo tongana Mokonzi? Même na yâ mara ti dutingo tongaso, Bible awa awali a tene: ‘Awali, ala mä yanga ti akoli ti ala. Tongaso si ambeni koli so ake ti mä na bê na tënë ti Nzapa, alingbi ti mä na bê ndali ti salango ye ti ala, atâa so ala, awali ni, atene tënë ti Nzapa na akoli ti ala pëpe. Ala yeke mä na bê gi ndali ti salango ye ti ala awali so ayeke na lege ni, na nengo so ala awali ni ayeke ne ala so.’—1 Pierre 3:1, 2, Fini Mbuki, 2001.
12 Atâa koli ti lo ayeke sala na Jéhovah wala pëpe, mbeni wali ayeke sala ande ye na kpengba-li pëpe tongana lo tara na kode ti fa na koli ti lo mbeni bango ndo so ayeke nde na ti koli ni. Bango ndo ti lo alingbi ti duti nzoni, na sewa ni kue alingbi ti wara ye ti nzoni dä tongana koli ni amä lo. Sara, wali ti Abraham, ahunda lani na lo ti sala mbeni ye ti leke na mbeni kpale so asi na yâ ti sewa ti ala; Abraham ake na Sara, me Nzapa atene na Abraham: “Mo mä yanga ti lo.” (Genèse 21:9-12). Me na nda ni, tongana mbeni koli amû desizion so ague nde pëpe na ndia ti Nzapa, wali ti lo ayeke fa so lo mä yanga tongana lo mû mbage ti fa so lo yeda na desizion ni.—Kusala 5:29; aEphésien 5:24.
13 Tongana lo yeke sala kusala ti lo, mbeni wali alingbi ti sala mingi ti bata sewa ti lo. Na tapande, Bible afa so a yeke ti awali ti “ndoye akoli ti ala, ti ndoye amolenge ti ala, ti bi bê ti ala na lege ni, ti bata tele ti ala, ti sala kusala ti da ti ala, ti sala nzoni, na ti mä yanga ti akoli ti ala mveni”. (Tite 2:4, 5). Tongana mbeni wali so ayeke na amolenge asala tongaso, azo ti da ti lo ayeke ngbâ lakue ti ndoye lo na ti yekia lo (aProverbe 31:10, 28). Me teti so mariage ayeke salango beoko ti azo use so ayeke awasiokpari, ambeni ye ti ngangu alingbi ti si so asala si ala kangbi teti mbeni ngoi wala ala zia tele biaku. Bible afa so ambeni ye alingbi ti sala si mbeni koli na wali akangbi tele teti mbeni ngoi. Me kangbingo tele ti mbeni koli na wali ayeke ye ti bâ tongana kete ye pëpe, teti Bible amû wango so: “A lingbi wali azia koli ti lo pëpe [wala ‘akangbi na koli ti lo pëpe’, FM 01]…na a lingbi koli azia wali ti lo pëpe.” (1 aCorinthien 7:10, 11). Âdu ti tënë ti ziango tele ti mbeni koli na wali biaku, so ahunda ti suru mbeti ti mariage, Bible afa so a lingbi ti si gi tongana koli wala wali ni asala pitan.—Matthieu 19:9.
MBENI NZONI TAPANDE TETI ABABÂ NA MAMA
14 Jésus azia nga nzoni tapande na ababâ na mama na ndo tënë ti batango amolenge. Tongana adisciple ti lo atara lani ti kanga lege na amolenge ti ga ndulu na lo, Jésus atene: “I zia akete molenge aga na Mbi, i gbanzi ala pëpe.” Bible atene so na pekoni lo “kamata amolenge ni na tïtî Lo, Lo hiri tënë nzoni na ndo ala, na Lo zia maboko ti Lo na ndo ala.” (Marc 10:13-16). Teti so Jésus amû ngoi lani ti duti na akete molenge, a lingbi mo sala tongaso nga teti amolenge ti mo mveni pëpe? Ye so amolenge ti mo aku na mbage ti mo, a yeke pëpe gi ambeni kete ngoi tongaso so mo yeke mû ti duti na ala tongana lege ayeke dä, me a yeke ti mû gbâ ti ngoi ti mo teti ala. A hunda mo ti mû ngoi ti fa ye na ala, teti a yeke ye so Jéhovah awa ababâ na mama ti sala.—Deutéronome 6:4-9.
15 Na ngoi so sioni ti sese ni ayeke gue gi na li ni guengo, amolenge aye mingi ti duti na ababâ na mama so ayeke bata ala yongoro na azo so agi ti sala sioni na ala, na tapande asioni zo so ayeke gi akete molenge ti lango na ala. Bâ tongana nyen Jésus abâ ndo lani na ndo ti adisciple ti lo, so na lege ti ndoye lo hiri ala “akete molenge”. Na ngoi so a gbu lo si lo yeke ndulu ti kui, lo leke kue ti tene adisciple ti lo akpe (Jean 13:33; 18:7-9). Tongana mo yeke babâ wala mama, a yeke ti mo ti zi lê ti mo mingi, teti Zabolo ayeke tara na alege nde nde ti sala sioni na amolenge ti mo. A yeke nzoni mo fa na ala kozoni aye ti sioni so ayeke ku ala* (1 Pierre 5:8). Kpale so laso amolenge ayeke na gbele ni na lege ti mitele wala ti yingo ahon ti mbaï kue.
16 Na ndangba bï ti Jésus na sese kozoni si lo kui, adisciple ti lo apapa na popo ti ala ti hinga zo wa si ayeke kota ahon amba ti lo. Ahon ti sala ngonzo na tele ti ala, Jésus na yâ ndoye ti lo agi lakue ti ndu bê ti ala na lege ti atënë ti lo nga na ti tapande ti lo (Luc 22:24-27; Jean 13:3-8). Tongana mo yeke babâ wala mama, mo lingbi ti bâ lege ti mû tapande ti Jésus na yâ lege so mo yeke se amolenge ti mo? Tâ tënë, a hunda ti se amolenge ngoi na ngoi, me a lingbi a se ala “na lege so alingbi “, me lâ oko pëpe na yâ ti ngonzo. Nga, mo yeke bi na ala pëpe atënë ti mbana so “akpo tongana épée”. (Jérémie 30:11, NW; aProverbe 12:18). A lingbi mo se molenge ti mo na mbeni lege so asala si na pekoni lo bâ so sengo ndo ni ayeke lani tâ na lege ni.—aEphésien 6:4; aHébreu 12:9-11.
NZONI TAPANDE TETI AMOLENGE
17 Amolenge alingbi ti manda mbeni ye na mbage ti Jésus? Biani, ala lingbi ti manda ye! Na lege ti tapande ti lo mveni, Jésus afa na amolenge tongana nyen ti mä yanga ti ababâ na mama ti ala. Lo tene: “Mbi tene gi ye so Babâ afa na Mbi.” Lo tene na pekoni: “Mbi sala ye so amû ngia na Lo lakue.” (Jean 8:28, 29). Jésus amä yanga ti Babâ ti lo ti yayu, na Bible atene na amolenge ti mä yanga ti ababâ na mama ti ala (aEphésien 6:1-3). Atâa so Jésus ayeke lani mbeni molenge so asala faute lâ oko pëpe, lo mä yanga ti ala so ayeke lani babâ na mama ti lo na sese ge, so ti tene Joseph na Marie so ayeke sala ti ala faute. Biani, na mango yanga ti ala, Jésus asala lani si zo kue na yâ sewa ni aduti na ngia.—Luc 2:4, 5, 51, 52.
18 Amolenge alingbi ti bâ na ndo so alege ti sala ye mingi tongana ti Jésus na ti zia ngia na bê ti ababâ na mama ti ala. Tâ tënë, amaseka alingbi ti bâ na ambeni ngoi so a yeke ngangu na ala ti sala ye so babâ na mama ahunda ala ti sala; me Nzapa aye si amolenge amä ala (aProverbe 1:8; 6:20). Jésus amä lani yanga ti Babâ ti lo ti yayu na ngoi kue, même na yâ angoi ti ngangu. Mbeni lâ, na ngoi so Nzapa aku na mbage ti Jésus ti sala mbeni ye so ayeke tâ ngangu mingi, Jésus ahunda, lo tene: “Babâ, tongana Mo ye, Mo lungula kopo so na Mbi.” (Na dingo “kopo”, lo ye ti sala tënë ti mbeni ye so Babâ ti lo ahunda lo ti sala.) Me atâa so kue, lo sala lani ye so Nzapa ahunda lo teti lo bâ so Babâ ti lo ahinga nzoni mingi ahon lo ye so a lingbi lo sala (Luc 22:42). Tongana ala manda ti mä yanga, amolenge ayeke zia ngia ande mingi na bê ti ababâ na mama ti ala nga na bê ti Babâ ti ala ti yayu.#—aProverbe 23:22-25.
19 Zabolo atara lani Jésus, na e hinga so biani fade lo yeke tara nga amaseka ti sala ye ti sioni (Matthieu 4:1-10). Satan Zabolo ayeke ga na mo atara na lege ti akamarade ti mo, na ye so alingbi ti duti ngangu na mo mingi ti luti na gbele ni. Ni la, a yeke tâ kota ye mingi na amolenge ti kpe ti tambela na azo so ayeke sala aye ti sioni (1 aCorinthien 15:33). Dina, molenge ti Jacob ti wali, ato nda ti tambela na azo so avoro Jéhovah pëpe, na ye so aga na akpale mingi na pekoni (Genèse 34:1, 2). Gbu li kete na ndo vundu so mbeni sewa alingbi ti wara tongana gi zo oko na yâ ti sewa ni atï na yâ ti pitan.—aProverbe 17:21, 25.
YE SO AMÛ LEGE NA SEWA TI DUTI NA NGIA
20 A yeke ngangu mingi pëpe ti hon ndo ti akpale ti sewa tongana azo ti sewa ni kue asala tongana ti so Bible afa. Biani, ti bata awango ti Bible ayeke ye so ayeke mû lege na sewa ti duti na ngia. Ni la, i akoli, i ndoye awali ti i na i sala ye na ala tongana ti so Jésus asala na kongregation ti lo. I awali, i mä yanga ti akoli ti i, na i mû tapande ti wali so alingbi, so a sala tënë ti lo na aProverbe 31:10-31. Ababâ na mama, i fa lege na amolenge ti i (aProverbe 22:6). I ababâ ti sewa, i ‘komande da ti i mveni nzoni’. (1 Timothée 3:4, 5; 5:8). Na i amolenge, i mä yanga ti ababâ na mama ti i (aColossien 3:20). Na yâ ti sewa, ti wara mbeni zo oko so ayeke sala aye kue gi na lege ni ayeke dä pëpe teti zo kue ayeke wasiokpari. Tongaso, i duti na tâ be-ti-molenge ti hunda pardon na popo ti mba.
21 Biani, a lingbi ti wara na yâ ti Bible gbâ ti awango so ayeke teti nzoni ti sewa. Nga na yâ ti Bible, a yeke wara fango ye na ndo ti fini sese ti Nzapa nga na Paradis so ayeke mû sese kue na so na yâ ni a yeke wara gi azo so ayeke na ngia nga so asala na Jéhovah (Apocalypse 21:3, 4). Biani, apendere ye mingi ayeke ku e! Me ti ku na ngoi so, e lingbi ti wara ngia mingi na yâ ti sewa ti e tongana e bata awango so Nzapa amû na yâ ti Tënë ti lo, Bible.
YE SO BIBLE AFA
- A lingbi akoli andoye awali ti ala tongana tele ti ala mveni.—aEphésien 5:25-29.
- A lingbi awali andoye azo ti sewa ti ala na ala yekia akoli ti ala.—Tite 2:4, 5.
- A lingbi ababâ na mama andoye amolenge ti ala, afa ye na ala na abata ala na gbele aye ti sioni.—Deutéronome 6:4-9.
- A lingbi amolenge amä yanga ti ababâ na mama ti ala.—aEphésien 6:1-3.
* A fa ambeni ye so ababâ na mama alingbi ti sala ti bata amolenge ti ala na chapitre 32 ti buku Mä Kota Wafango ye, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.
# A yeke gi tongana babâ wala mama ti lo ahunda lo ti doro mbeni ndia ti Nzapa si a yeke duti na lege ni na molenge ni ti ke.—Kusala 5:29.
Ahundango tënë
1. Ye nyen ayeke mû maboko na sewa ti duti na ngia?
2. Ti duti na ngia na yâ sewa, a lingbi e yeda na nyen kozoni si?
3. Bible afa tongo nda ti sewa ti azo na sese tongana nyen? E hinga tongana nyen so tënë ti Bible so ayeke tâ tënë?
4. (a) Tongana nyen zo oko oko ti sewa alingbi ti sala mbage ti lo si sewa ni aduti na ngia? (b) Ngbanga ti nyen ti manda ye na ndo fini ti Jésus ayeke tâ kota ye mingi ti sala si sewa aduti na ngia?
5, 6. (a) Lege so Jésus asala na ye na mbage ti kongregation aduti tapande tongana nyen teti akoli? (b) Ye nyen a lingbi akoli (nga na awali) asala ti tene Nzapa apardone siokpari ti ala?
7. Jésus ayeke bâ lani nyen na mbage ti adisciple ti lo? Tapande wa lo zia na akoli?
8. (a) Na lege wa koli so ‘andoye wali ti lo andoye tele ti lo mveni’? (b) Ti duti “mitele oko” aye ti tene nyen teti mbeni koli na wali ti lo?
9. A-Philippien 1:8 afa so Jésus ayeke sala ye lani tongana nyen? Ngbanga ti nyen a lingbi akoli asala ye tongaso nga na mbage ti awali ti ala?
10. Jésus azia tapande wa na awali?
11. A lingbi wali asala ye tongana nyen na mbage ti koli ti lo? Na salango ye ti lo alingbi ti sala nyen na ndo ti koli ni?
12. Ngbanga ti nyen a yeke sioni pëpe tongana mbeni wali afa na yekiango ndo tënë ti bê ti lo na ndo ti mbeni ye?
13. (a) Tite 2:4, 5 awa awali so asala mariage awe ti sala nyen? (b) Tongana mbeni koli na wali aye ti kangbi tele wala ala ye ti zia tele biaku, Bible atene nyen na ndo ni?
14. Jésus asala ye lani tongana nyen na mbage ti amolenge? Na amolenge aku nyen na mbage ti ababâ na mama ti ala?
15. Ababâ na mama alingbi ti sala nyen ti bata amolenge ti ala si sioni asi na ala pëpe?
16. Ababâ na mama alingbi ti manda nyen na ndo lege so Jésus asala ye na adisciple ti lo tongana ala sala ye so ayeke na lege ni pëpe?
17. Na lege wa Jésus azia lani nzoni tapande so ahon tanga ni kue teti amolenge?
18. Ngbanga ti nyen Jésus amä lani yanga ti Babâ ti lo na ngoi kue? Na zo wa si ayeke duti na ngia tongana amolenge amä yanga ti ababâ na mama ti ala laso?
19. (a) Satan ayeke tara amolenge tongana nyen? (b) Sioni salango ye ti amolenge ayeke sala nyen na ndo ti ababâ na mama ti ala?
20. Ti wara ngia na yâ ti sewa, a lingbi zo oko oko ti sewa ni asala nyen?
21. Aye ti nzoni wa ayeke ku e? Tongana nyen e lingbi ti wara ngia laso na yâ ti sewa ti e?


c: text/html

text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Yângâ tî Sängö (Sango)
Tour ti Babel
- Sessé kouè ayèké na yanga oko na tèné oko.
- Na tèné assi tonga so, tonga na ala gouè na mbagué ti est, ala si na bègnama na sessé ti Sinéar, na ala douti da.
- Ala tèné na popo ti ala, Ga! djia ani sala brique, ani zo brique ni zongo. Na ala yèké na brique tèti téné, ala yèké na bitume tèti potopoto.
- Ala tèné, Ga! djia ani sala kota kodro tèti ani mvèni, na tour oko, so li ni assi na yayou; djia ani ya iri ti ani mvèni kota, si ani kangbi na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè pèpé.
- Na L’Eternel ajou ti ba kodro so na tour ni, so amelèngué ti ajo ayèké sala.
- L’Eternel atèné, Ba, ala yèké mara oko, ala kouè ayèké na yangka oko, na ala commencè ti sala yé so; fadé so yé so bè ti ala ayè ti sala, yè ti gbandji lègué ni ayèké pèpé.
- Ga! Ani jou, Ani bian yanga ti ala, si ala lingbi ma yanga ti ala na popo ti ala pèpé.
- Tonga so L’Eternel assala si ala loundou ka, Lo kangbi ala na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè; na ala djia ti sala kodro so.
- Tèti tèné so, a di iri ti kodro ni Babel, tèti L’Eternel abian yanga ti ajo ti sessé kouè ka, na L’Eternel assala si ala loundou ka, Lo kangbi ala na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè.
Source: Mbeti Ti Nzapa. La Sainte Bible en Sango. Bangui 1979
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Sango |
Tower of Babel in Sango
Tower of Babel in Bantu languages
Bemba,
Beti,
Bulu,
Chichewa,
Dawida,
Kamba,
Kinyarwanda,
Kirundi,
Kwanyama,
Lamba,
Lingala,
Lozi,
Luba-Katanga,
Luganda,
Luragooli,
Mbunda,
Ndebele,
Ndonga,
Northern Sotho,
Sango,
Sena,
Shona,
Southern Sotho,
Swahili,
Swati,
Tetela,
Tonga,
Tsonga,
Tswana,
Tumbuka,
Venda,
Xhosa,
Zulu
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
DÊPÄ TÎ PÖPÖKÖDÖRÖ TÎ NDIÄ TÏ BATA NENGÖ TERÊ TÏ ZO
TAKAPA
Na hïngängö bîanî atene nëngö terê tî zo na lïngbïngö terê tî ângangü tî lo laâ sï ayeke na gündâ tî zarä , tî nzönî ngbanga na tî sîrîrî na ndö tî dûnîa,
Na hïngängö nî pëpëe na këngö ândiä tî bata nëngö terë tî zo laâ adü kpälë tî birä sô abi ngonzo na bê tî âhalëzo, ngâ sï gängö tî mbênî finî ködörö sô âhalëzo kûe alîngbi tî tene tënë tî bê tî âla, tî mäbê tî âla afa nî töngana taâ kötä bêkü tî âzo tî ndö tî gïgî,
Ayeke kötä yê mîngi tî tene azî lë na ndö tî ândiä tî bata nëngö terê tî zo gï na lëngö mbênî gerê tî ndiä ndâli tî sïönî sêgbïä na lëngö pâsi,
Na hïngängö nî atene ayeke kötä yê mîngi tî mû ngangü na mäïngö tî lëngö söngö na pöpö tî ködörö ndê ndê,
Na hïngängö nî atene na yâ tî sêndiä halëzo tî bêndo tî gïgî afa tî finî nî mäbê tî âla na âtaâ ndiä tî zo , na nëngö terë ngâ na kötä tî zo na lïngbïngö terê tî ângangü tî kôlï na wâlï, sï âla atene ânï yeke sâra ngangü kûê tî mäïngö tî sêdutï tî zo na lëngö ânzönî lêgë tî dutï na yâ tî mbênî kötä zarä ,
Na hïngängö nî atene âködörö sô abûngbi amû yângâ tî lë kpëngö ndiä tî bata nëngö terë tî zo na zarä tî lo na yâ tî kua tî mabôko na mabôko na bûngbi tî bêndo tî gïgî,
Na hïngängö atene mängbïngö bê na ândiä sô na âzarä sô ngâ ayeke bîanî ngangü yê mîngi tî sâra kua sô gï na pekö tî yângâ sô âla mû,
Kötä Lîngö
Avûnga
Dêpä tî pöpöködörö tî bätängö nëngö terê tî zo sô
töngana kunibê sô halëzo na âködörö kûê alîngbi tî wara, sî âzo kûê ngâ na âkûndû tî bôso kûê asâra ngangü, na lêgë tî fängö mbëtï na fängö-ndo, tî lë kpëngö ândiä na âzarä sô ngâ tî sâra na kodë tî ândiä tî ködörö wala tî pöpöködörö tî tene ayêka nî ngâ sï alë tambûla nî na ndo kûe, na pöpö tî halëzo na letäa nî sô alü mbere nî, töngana âla sô angbâ na gbe tî lê tî âla.
Sura 1
Adü âzo kûê yamba, ngâ âla lîngbi terê na lêgë tî nëngö-terê na tî ângangü. Ala kûê awara ndarä na börö-li sï âla lîngbi tî dutï na âmbâ tî âla gï na lêngö söngö.
Sura 2
Zo ôko ôko alîngbi tî pîka kate na ndö tî ângangü sô dêpä avûnga, na särängö kângbi ôko pëpë wala na ndö tî tenë tî marä, wala tî nzorôko tî terê wala tî ndiä wala tî kôlï na wâlï tî yângâ ködörö wala tî mosoro, tî ndo tî düngö wala tî marä dutï,
Na ndönî kûê, alîngbi tî sâra mbênî kângbi ôko pëpë sô alöndö na ndö tî tënë tî porosö wala tî ndiä wala tî pöpöködörö, tî mbênî zo wala tî mbênî ködörö nî sô alîngbi tî dutï lipandä wala na gbe lê tî mbênî ködörö wala sô ayeke na kpälë tî sêgbïä.
Sura 3
Zo kûê ayeke na ngangü tî dutï na finî tî lo, tî dutï yamba na tî dutï na mbeto tî wara sïönî pëpëe.
Sura 4
Zo ôko alîngbi tî dutï na gbe tî ngbâa pëpëe. Akânga lêgë bîanî na dutï tî ngbäa ngâ na dëngö buzë tî kängö zo na ngbâa.
Sura 5
Zo ôko alîngbi tî sâra mbâ tî lo na pâsi tî ponön wala na pâsi tî finön pëpëe.
Sura 6
Zo kûê ayeke na ngangü tî tene ndiä abata lo na âsïönî lâkûê na ndo kûê.
Sura 7
Azo kûe alîngbi terê na lê tî ndiä, ngâ âla yeke na ngangü lêgë ôko na särängö kângbi ôko pëpëe. Amû na âla ngangü na sêbätängö terë lêgë ôko, na tënë tî kângbi tî marä sô alîngbi tî fîngi dêpä sô ngâ na tënë tî gïngö lêgë tî kângbi tî marä sô.
Sura 8
Zo kûê alîngbi tî lï ngbanga na âdangbanga tî ködörö tî lo töngana âzo akpë pëpëe ângangü sô sêndiä tî ködörö tî lo amû na lo.
Sura 9
Alîngbi ôko pëpëe tî gbû zo na kânga wala tî bata lo na kânga wala tî tokua zo yongôro na ködörö tî lo gï sêngê sêngê, töngana ndâ nî ayeke da pëpëe.
Sura 10
Zo kûê ayeke na ngangü, lêgë ôko na âmbâ tî lo, tî tene amä polêlê tënë tî yângâ tî lo na lê tî boro ngbanga sô fadë afa ânde wala ângangü wala âkuandiä tî lo wala töngana pängö ïrï na tënë sô alï ngbanga da na ndö tî lo sô ayeke mbîrîmbîrî.
Sura 11
- Zo kûê sô apä ïrï tî lo na ndö tî mbênî kpälë angbâ mokondö asï na ngôi sô afa na lêgë tî ndiä atene lo sâra sïönî, na lê tî mbênî ngbanga tî polêlë sô âwakokö kûê adu da na pekö tî lo.
- Alîngbi pëpëe tî kânga zo ndâli tî âyê sô lo sâra wala tî bêgirisa sô, na ngôi sô asï sô, ndiä tî ködörö wala ndïä tî pöpöködörö afa nî töngana kpälë pëpëe. Lêgë ôko, alîngbi tî dîko pëpëe mbênî ponön sô akono ahön ndö tî lo sô ayeke dë ka nî na ngôi sô zo asâra kpälë sô.
Sura 12
Alîngbi ôko pëpëe tî yôro terê na mbänä na yâ tî sêdutï tî zo wala tî sëwa tî lo wala tî da tî lo wala tî dîko mbëtïsû tî lo. Alîngbi pëpëe tî buba ïrï tî zo ngâ na wüngö tî ïrï tî lo. Zo kûê ayeke na ngangü tî tene ndiä abata lo ngbanga tî âmarä kpälë töngasö.
Sura 13
- Zo kûe ayeke na ngangü tî fonon yamba na yâ tî ködörösêse kûê. Lo yeke ngâ na ngangü tî soro ndo tî dutï tî lo na yâ tî mbênî ködörösêse.
- Zo kûê ayeke na ngangü tî sïgî na yâ tî ködörösêse kûê atâ adu ködörö tî lo, ngâ tî kîri na ködörö nî töngana sô bê tî lo ayê.
Sura 14
- Na yâ tî ponön tî honga-ndo, amû lêgë na zo kuê tî gi ndo tî dutî da ngâ lo lîngbi tî wara nî na ködörö wandê.
- Alîngbi pëpëe tî mû ngangü sô na wakpälë tî fängö zo wala na zo tî särängö âyë sô ague pëpëe na lêgë tî âpo na âkunibê tî bûngbi tî bêndo tî gïgî.
Sura 15
- Amû ngangü na zo kûê tî tene lo du zo tî mbênî ködörösêse.
- Alîngbi pëpëe tî gbânzi mbêni zo na mbänä tî du waködörösëse ngâ na ngangü tî gbîan ködörösêse tî lo.
Sura 16
- Asî na ngôi sô âla lîngbi tî mû terê, amû ngangü na kölï na wâlï tî mû terê töngana kôlï na wâlï, sï âla lë sewä sêngê, tënë tî marä wala tî ködörösëse wala tî mâbë alîngbi tî kânga lêgë nï pëpëe. Na mbâgë tî müngö terê, amû ngangü, lêgë ôko na kôlï na wâlï na yâ tî dutïngö tî âla ngâ na kängbïngö tî âla.
- Kôlï na wâlï alîngbi tî mû terë gï töngana bê tî âla ûse kûê ayê tënë nî bîanî.
- Sëwä ayeke na gündâ tî halëzo. Ni laâ, amû ngangü na letäa ngâ na âzo kûê tî tene âla bata nî ngangü.
Sura 17
- Zo kûê wala lo dutï na bôsôngbi wala lo dutï lo ôko ayeke na ngangü tî wara âkûngbâ tî lo mvenî.
- Alîngbi pëpëe tî mû âkûngba tî mbênî zo na ngangü na mabôko tî lo.
Sura 18
Amû na zo kûe zarä tî bibê, tî boro-li na tî mäbê ; ngangü sô afa atene zo kûê ayeke na zarä tî gbîan mäbê tî lo, wala bibê tî lo ngâ na zarä tî fa polêlê mäbê ti lo, lo ôko wala na yâ tî mbênî bûngbi, polêlê wala koiko, na lêgë tî fängô mbëtï, tî särängö yê, tî vöröngö nzapä ngâ na särängö ângôbo.
Sura 19
Amû na zo kûê ngangü tî zarä tî bibê na tî särängö tënë. Sô atene alîngbi tî doroko zo pëpëe ndâli tî âbibê tî lo. Amû ngâ na zo kûê ngangü tî gi, tî wara na tî vûnga âsango na âkodë na âmarä lêgë kûê, na zïängö bê pëpëe na ndö tî tënë tî âmeka.
Sura 20
- Amû na zo kûê ngangü tî zarä tî gbë lïngö, tî lï na yâ tî bôsôngbi tî sîrîrî.
- Alîngbi pëpëe tî gbû zo na ngangü tî lï na yâ tî mbênî bôsôngbi.
Sura 21
- Amû na zo kûê ngangü tî sâra kua tî lëngö ködörö tî lo, wala lo mvenî wala na lêgë tî âwasêlê sô asoro âla yamba.
- Amû na zo kûê ngangü tî wara kua na yâ tî ndokua tî letäa, lêgë ôko na âmbâ tî lo.
- Kunibê tî halëzo ayeke na gündâ tî ngangü tî awalëngö ködörö. Kunibê sô alîngbi tî fa gï na lêgë tî aboro soro sô ayeke bâa gïgî ngôi na ngôi, na lêge tî gbegô mobimba ngâ na köbö soro wala na mbênî ngôbo sô amû ngangü tî zarä tî soro.
Sura 22
Zo kûê töngana wabôso tî halëzo ayeke na ngangü na kodëkua tî bätängö terë. Alöndö na âbängö nzönî na pekö tî ângangü tî mosoro, tî zängbingörö terë, tî ndara sô ayeke kötä yê ndâli tî nëngö terê na boro mäïngö tî sëterë tî lo; gï na lêgë tî gbüngö mbîrîmbîri kua tî ködörö ngâ na tî tängbïngö kua na âködörö wandë sô abäa dôngôngbi na môsôrô tî ködörö ôko ôko.
Sura 23
- Amû na zo kûê ngangü tî sâra kua, na zarä tî söröngö kua tî bê tî lo, na yâ tî boro ngâ na nzönî gerê tî kua. Alîngbi ngâ tî bata zo ngbanga tî tënë tî ponön tî särängö kua pëpëe.
- Zo kûe alîngbi tî wara boro nginza tî kua sô alîngbi na kua sô lo sâra
- Zo sô asâra kua alîngbî tî wara boro nginza tî kua sô alîngbi tî tene lo na âsëwä tî lo adutï na yâ tî nëngö terê. Na ndönî kûê, amû na lo anzîna ngangü tî sêbätängö terê.
- Zo kûê awara ngangü tî kîi na âmbâ tî lo âbûngbi tî âwakua, ngâ tî lï bûngbi na âmbênî âbûngbi tî âwakua ngbanga tî gbüngö kokö tî âla.
Sura 24
Amû na zo kûe ngangü tî woterë tî lo, tî sâra ngîâ ngâ. Sô atene alîngbi tî dë gï na lêgë nî längö kâpä tî kua ngâ na âlängö tî wöngö terê sô afûta nî.
Sura 25
- Zo kûê alîngbi tî wara nginza sô alîngbi na lo sï lo lë sênî tî lo, nzönî dutï tî lo ngâ na tî sewä tî lo bianî na lêgë tî tëngö kôbe, yüngö bongö, müngo yoro ngâ na zängbïngö terê. Amû na lo ngangü tî bâa nzönî na lêgë tî zangbîngö terê na ngôi sô lo du na kua pëpëe, wala na ngôi tî söngö terê wala ngbanga tî zën, wala ngbanga tî ndü, tî kangba wala na yâ tî âmbênî ngôi sô zo nî ayeke na mbênî lêgë tî bätängö na finî tî lo pëpëe, na pekô tî âmbênî sïökpälë sô asï na lo.
- Awâlï tî ngo na âmolengê tî âla alîngbi tî wara taâ nzönî na kua tî zängbïngö ndo. Amôlengê kûê, wala adü âla na yâ tî müngö terê wala adü âla da pëpëe ayeke na ngangü na nî lêgë ôko.
Sura 26
- Amû na zo kûê ngangü tî mändängö mbetï. Ayeke fûta mändängö mbëtï nî pëpëe, mbîrîmbîrî na âkêtê dambëtï. Mändängö kodëyê na kodëkua alîngbi tî gbû ndo kûe. Zo kûê alîngbi tî manda mbëtï na kötä dambëtï, gï na lêgë tî kodë tî lo na hïngängö ndo tî lo.
- Fängö mbëtï alîngbi tî gue na lêgë tî kono sêterê tî âzo ngâ tî kono ndiä tî bätängö nëngö terê tî âzo . Lo lîngbi ngâ tî mû lêgë tî kpêngba mängö terê, vürüngö bê na sôngô na pöpö tî âködörösêse tî âmarä wala âmabë ndê ndê ngâ na mäïngö âkua tî bûngbi tî bêndo tî gïgî ngbanga tî bata sîrîrî.
- Awadüngö môlengê âmvenî alîngbi tî soro yamba kodë lêgé tî fängö hïngägö ndo na âmôlengê tî âla.
Sura 27
- Zo kûê ayeke na ngangü tî lë kua tî sêndâgâo tî âsöngö tî lo, tî tene lo wara âpendere yê tî ködörö tî lo na lo zîa mabôko na mäïngö tî âsêndâyê ngâ na lo bâa nzönî na pekô nî.
- Amû na zo ôko ôko ngangü tî sêbätängö ânzönî yê tî lo sô alîngbi tî dutï âkûngbâ wala âbibê ti lo-mvenî. Anzönî yê sô alîngbi tî löndö na pekô tî âkodëkua, asêndâyê, âsêndâsû wala tî sêndägâo sô lo mvenî lo sâra.
Sura 28
Tî tene âzo akpë ângangü sô afa ge sô, ayeke nzönî mbênî dôngôngbi adu da sô alîngbi tî bata nî. Dôngôngbi sô alîngbi tî dutï na yâ tî ködörö nî töngana na yâ tî dûnîa mobimba.
Sura 29
- Zo ayeke na âhonga na mbâgë tî bôso sô lo du da sï lo mâi da yamba . Nî laâ sï alîngbi tî mû na lo lêgë tî tene sêterê tî lo amâi nzönî bîanî.
- Ndiä alîngbi tî lë ângangü tî bätängö nëngö terê tî zo . Lo lingbi ngâ tî mû lêgë na zo ôko ôko tî kpë âmbâ tî lo ngâ tî tene âmbâ tî lo akpë lo.
- Ângangü sô na âzarä sô alîngbi ôko pëpë tî fîngi âwêsêlö, âpö, na gbegôndiä tî bûngbi tî bêndo tî gïgî mobimba.
Sura 30
Mbênî ködörösêse ôko pëpëe wala mbênî zo tî gïgî ôko alîngbi pëpëe tî buba lêgë tî ândiä sô afa ge na yâ tî mbëtï-dêpä sô.


text:
Ye ti manda 17
Asurveillant ayeke mû maboko na e tongana nyen?
Na mbage ti Mbeti ti Nzapa so aChrétien asû ândö na yanga ti Grec, a sara tënë ti Barnabas nga na ti bazengele Paul mingi. Ala yeke lani asurveillant so ague na ando nde nde, so ti tene ala yeke sara vizite na acongrégation oko oko ti ngoi ni kâ. Ala sara ni ngbanga ti so ala ye si aita ti ala aduti nzoni na lege ti yingo. Paul atene lani so lo ye ti ‘kiri ti gue ti bâ aita’ ti bâ wala ala yeke tongana nyen. Tongaso lo yeke lani nduru ti sara akilomètre mingi ti gue ti kpengba ala (Kusala 15:36). Asurveillant ti e laso nga ayeke na oko bibe so.
Ala ga ti kpengba e. Ita so ayeke surveillant ti circonscription ayeke sara vizite ti acongrégation 20 tongaso, lo yeke mû yenga oko ti duti na congrégation oko oko, na so fani use na yâ ti ngu oko. Surveillant ti district ayeke sara ti lo vizite ti acirconscription bale-oko wala ahon ni. Lo yeke gue ka na yâ ti acongrégation ti bâ aita ni, nga na akota bungbi ti circonscription so a yeke sara ngu oko oko, lo la lo yeke duti président ni, so ti tene lo yeke bâ si kapa ti kota bungbi ni atambela nzoni. Aita-koli so nga na awali ti ala (tongana ala yeke na ni) asara nzoni mingi na e, teti ala hinga ye mingi. Ala yeke sara kue ti hinga aita kue, atâa a yeke ambakoro wala amaseka, na a nzere ka na ala mingi ti fa tënë na tere ti e nga ti tene e na ala e gue na a-étude ti e. Ala na a-ancien ayeke gue ka abâ aita na da ti ala ti kpengba ala. Ala yeke mû ka adiskur na abungbi ti e wala na akota bungbi ti e ti kpengba nga e.—Kusala 15:35.
Ala bi bê ti ala na azo kue. Asurveillant aye si acongrégation aduti nzoni na lege ti yingo. Ala yeke sara ka bungbi na a-ancien nga na awakua ti mungo maboko ti bâ ye so congrégation asara nga ala yeke mû wango na ala na ndo ti kusala ti ala ni. Ala yeke mû maboko na apionnier si ala sara nzoni kua na fango tënë, nga a nzere ka na ala ti hinga afini zo so aga na bungbi nga ti mä effort so ala sara ti maï na lege ti yingo. Asurveillant, so ayeke ‘amba ti e wakua’, ayeke sara kua ngangu ndali ti ‘nzoni ti e’. (2 aCorinthien 8:23). Zia si e kue e mû pendere tapande ti mabe ti ala.—aHébreu 13:7.
Ngbanga ti nyen asurveillant ayeke sara ka vizite na acongrégation?
Mo lingbi ti sara nyen ti bâ nzoni na lege ti vizite ti ala ni?


text:
Na mo grisa pëpë tî dîko Mbëtï tî Nzapä tî mo lâkwê, na lêgê tî kalendriëe sô ë zîa ge ndâli tî mo.
Mbëtï tî Nzapä
Kötä Ïrï Ûse Tî NzapäModifier
I) KÔZO TËNË A mankêe pëpë : wa tî süngö psaume sô atï na ndö tî mbênî nzönî yê, töngana mosoro, sô lo yê tî kângbi ni fadë-fadë mîngi na âmbâ tî lo ! Töngana tî sô mbênî zo na pöpö tî âzo sô agwe na ngunda tî gi nyama, awara wôtoro, na lo yeke dëköngö na terê tî âmbâ tî lo tî gä hîo, tî gbôto mafüta tî âwôtoro nî, na tî te nî ! Dîko versëe ôko, ngâ na versëe ûse, na fadë mo bâa : lo yê âzo kwê, tî sepela Nzapä ! Na versëe ûse, lo dëköngö na âme tî lo-mvenî, tî sepela Nzapä, na même, lo mû kpïngbä zëndo, tî sepela ânde Nzapä zûskâ na lâ tî kwâ tî lo ! Angbâ tî nzere-nzërëngö, lo mû kpïngbä wängö na âzo sö ayeke dîko psaume sô lo sü, tî zîa bê tî âla na zo tî sêse ôko pëpëe ! Tëtî nye ? Ngbanga tî sô, zo ayeke tî lo na ngangü ôko pëpë, tî sôo mbâ tî lo na yâ yê tî ngangü, töngana birä, kobêla, wala kwâ. Na mbâgë ngâ, lo bâa sô, töngana zo akwîi aweê, âyê kwê sô fadë lo yeke bïbê tî lo tî särängö nî ânde, alï dû awe, bîanî. Tëtî tënë sô, fadë zo azîa bê tî lo kwê na ndö mbâ tî lo zo, töngana nye ? Wôtoro sô lo wara, sï lo yeke dëköngö na marä tî kötä ngîâ töngasô sô, ayeke nye ? II) ÂMBÊNÎ ÏRÏ TÎ NZAPÄ ÛSE A) "NZAPÄ TÎ JACOB" Hinhîin ! Wôtoro nî sô, ayeke gï Nzapä ! Mbênî nzapä ndê, tî dûnîa sô pëpëe, me gï "Nzapä tî Jacob" ! Na versëe ukü, lo kîri lo tene : "Ngîâ ayeke na zo sô "Nzapä tî Jacob" ayeke na lo, tî sâra na lo". "Nzapä tî Jacob"... Sô Nzapä wa laâ ? 1) KÖTÏ TÎ "NZAPÄ TÎ JACOB" AYEKE TIRI TËTÎ ÂZO TÎ LO Jacob ayeke zo töngana mbï na mo. Töngasô, yê tî dûnîa awara lo mîngi. Lo gä même ndurü na kwâ, lêgë otâ kwê, me Nzapä ayeke na lo, na akânga lêgë na Esaü, yayâ tî lo, wala na Laban, kôya tî lo, tî fâa lo (dîko Genèse 27 - 35, töngana mo yê). Sô atene pëpë, Jacob ayeke zo tî särängö gï nzönî lâkwê, na yâ finî tî lo ! Ë hînga kwê : Mbëtï tî Nzapä afa lo töngana zo tî hïngö-lê, zûskâ na taâ lâ nî sô Nzapä akîo lo ! Gï na ndo sô laâ sï lo hînga yê sô ïrï nî awü "grâce tî Nzapa", na lo zîa sïönî särängö-yê tî lo bîanî-bîanî. Ndâli tî ndoyêe tî Nzapä tëtî ë âzo tî sïönî töngana Jacob pëpë, fadë zo wa laâ sï asö-kwâ, zo wa ? Sô, "Nzapä tî Jacob" nî laâ : - Lo yeke Kötä Nzapä sô asâra yê kwê, me Lo yeke ndurü na terê tî zo : kôlï, wala wâlï ; mêlengê, wala kötä zo ; wazïngä, wala zo tî mosoro ; kötä zo tî ködrö, wala sêngê zo tî ködrö ; - Lo yeke fâa ngbanga fadë-fadë pëpë na li tî wa-sïökpärï, me Lo gi lêgë tî sôo lo kôzonî na yâ yê tî ngangü awe, sï, fadësô, Lo fa Terê tî Lo polêlê na zo nî, tî gä Wa-bätängö lo tëtî lâkwê-lakwê, gï töngana zo nî ayê ! 2) YÊ ÔKO TÎ KARA "NZAPÄ TÎ JACOB" AYEKE ÔKO PËPËE Mo yê tî ke tênë sô ? Mû mbênî tängo, mo dîko Exode 6 : 1, 3 kôzonî, na fadë mo bâa, sô, Nzapä Lo-Mvenî, Lo fâa serêka na gô tî Lo na Moïse, sêngê-sêngê wakwa tî Lo, Lo tene : "Fadësô, fadë mo bâa yê sô Mbï yê tî sâra na Pharaon ; tëtî atâa lo yê, wala lo yê pëpë, fadë lo zîa âzo tî Mbï, âla gwe ; lo yê, wala lo yê pëpë, fadë lo tumba âla na ködrö tî lo" (versëe 1). Sô ayê tî tene, yê agä ngangü na Pharaon awe bîanî, tëtî kötï tî Nzapä alöndö awe, tî tiri birä na lo ndâli tî Israël. Me mo lütï gï na ndo sô pëpëe, tëtî versëe 3 atene : "Mbï fa terê tî Mbï na Abraham, na Isaac, na Jacob, töngana "Nzapä tî Ngangü Ahön Kwê, me âla hînga Mbï na lêgê tî Ïrï tî Mbï "l'Eternel" pëpëe". Töngana mo gi ndâ tî tënë sô nzönî, fadë mo bâa, sô, Nzapä afa Terê tî Lo na Abraham na â-alë tî lo gï töngana "Nzapä tî Ngangü Ahön Kwê", tëtî a yeke nzönî Lo fa na Abraham, sô, ânzapä tî âkötarä tî lo, sô lo yeke sambêla âla sô, ayeke yê ôko pëpë na lê tî Nzapä tî Yayâ, Lo sô Lo sâra yê kwê ; âla yeke même ânzapä pëpëe, me gï âyingö-sïönî, sô Nzapä atumba âla giriri awe na gbe tî lê tî Lo. Na tî fa taâ Ngangü tî Lo na gïgï, Lo mû Abraham na ködrö tî lo, Ur, Lo gwe na lo zûskâ na Canaan, même na Egypte, na Lo kîri na lo na sîrîrî na Canaan ; Lo mû na lo ndo tî sâra ködrö da, na Lo bata lo na yâ yê kwê, zûskâ lo kwîi na sîrîrî, na yâ mbäkôro tî lo, na pekô tî wâlï tî lo Sara. Lo sâra ngâ na Isaac, mêlengê tî Abraham, töngana sô Lo sâra na babâ tî lo ândö giriri : yê kwê sô Isaac abi mabôko tî lo da, agä gï nzönî na lo, zûskâ na lâ tî kwâ tî lo. Jacob, ûse mêlengê tî Isaac, asâra hïngö-lê : lo nzï ndo tî yayâ na tïtî Esaü, kôzo îtä tî lo tî kôlï, na lo kpë, lo gwe na ndo tî kôya tî lo Laban. Kâ, yê tî hïngö-lê ngâ awara lo, me lo ngbâ tî sâra hïngö-lê ngâ lâkwê, na Nzapä tî babâ tî lo Isaac asâra na lo, na abata finî tî lo na tïtî Laban, ngâ na tïtî îtä tî lo Esaü, zûskâ amû na lo ndo tî dutï ngâ da, na Canaan, sêse tî tarä tî lo Abraham. Birä sô Nzapä tî Ngangü Ahön Kwê atiri na li tî Joseph, mêlengê tî Jacob, akîri aso, ahön yê kwê ! Na Egypte, Joseph asïgï na da tî kânga, na lo gä Kôzo Gbelê-Gbïä tî Pharaon, na babâ tî lo, na tanga tî âîtä tî lo, na âsöngö tî âla kwê, amû pekô tî lo ka na Egypte. Kâ, âla gä ângbâa tî Pharaon. Me Nzapä tî Ngangü Ahön Kwê ayeke leke terê tî Lo, tî zî âla na yâ ngbâa, tî kîri na âla na Canaan, ködrö sô ândö Lo dëbä yângâ tî Lo tî mû na â-alë tî Abraham. Dîko Genèse, sabëtere 12 zûskâ asï na tanga tî sabëtere tî bûku nî kwê (sabëtere 50), na fadë mo-mvenî mo bâa marä tî birä sô Nzapä ahînga tî tiri ndâli tî âzo tî Lo. Mo bâaâ ? Mbênî nzapä ôko na dûnîa, tî sâra kpïngbä yê töngasô ndâli tî âzo sô ayeke sambêla lo, ayeke pëpëe. Lâsô : nye laâ sï akara mo na yâ finî tî mo, nye ? Gbô "Nzapä tî Abraham, tî Isaac, na tî Jacob" töngana taâ Nzapä sô Lo lîngbi tëtî mo, bîrî, lâsô, na kekerêke. Mû bê tî mo kwê gï na Lo ôko, atâa kwâ ayeke ara mo ! Töngana Lo fa na mo marä tî Ngangü tî Lo sô pëpë, mo îri mbï, mo bi kamëlä na lê tî mbï îtâ tî mo. B) FINÎ ÏRÏ TÎ NZAPÄ : "L'ETERNEL" Tî sô nî sô, mo dîko Exode 6 : 2, mo bâa ! Kôzo fängö ïrï sô na zo, laâ ! Na ïrï sô atene : "Zo sô Lo yeke ngbâ na finî, tëtî lâkwê-lâkwê ; lê tî Lo ayeke bâa ânde kwâ lâ ôko pëpëe" ! Sô, yê ? Na mbâgë, Lo yeke Lo tî Ngangü Ahön Kwê ; na mbênî mbâgë ngâ, Lo yeke kwîi ânde lâ ôko pëpëe ! Na töngana Lo yeke ngbâ na finî tëtî lâkwê-lâkwê, sô atene, fadë mabôko tî Lo tî Ngangü Ahön Kwê azîa tî sâra na mo, même tëtî mbênî nzîna-ngbonga ôko, pëpëe ! Bï na lâ, mo yeke na tïtî Lo ! Bï na lâ, lê tî Lo ayeke na ndö tî mo ! Atâa kwîi agä : mo yeke gï na tïtî Lo, tëtî lâkwê-lâkwê ! Mbênî mosoro tî hön "Nzapä tî Jacob", na "l'Eternel", ayeke daâ ? Fadë zo sô ayeke tî Lo, âdëköngö na kötä ngîâ na bê pëpë, ngbanga tî nye ? III) KÖTÄ TËNË TÎ BATA NA BÊ Dîko gï tanga tî âversëe tî psaume sô : a löndö na versëe 6 zûskâ na versëe 10, na fadë mo-mvenî mo bâa âyê kwê sô Nzapä tî Jacob, Nzapä tî Lâkwê-Lâkwê, alîngbi sâra na sêse, na pöpö tî ë zo. Lo yeke tiri birä gï ndâli tî zo ôko pëpëe, me ndâli tî gbâ tî âzo kwê, na ndo sô, na ndo kâ, sô ayeke na yâ pönö. Nî laâ sï mo yeke bâa mabôko tî Lo tî Ngangü Ahön Kwê na ya finî tî mo-mvenî, na ndo sô mo yeke da, ngâ, na yâ finî tî âmbâ tî mo zo, na ndo sô âla ngâ ayeke da. Lo yeke na pöpö tî âsëwä ôko ôko kwê, na Lo yeke ngâ na yâ Eglise tî Lo ; Lo yeke na âwazïngä, ndêngê na ndêngê, tî âködrö ôko ôko kwê na dûnîa, na Lo yeke ngâ na âzo sô ayeke na li tî âködrö ôko ôko kwê, tî mû na âla ngangü, ndarä, na dônzi, tî bata na ködrö tî âla, töngana âla gi âyê sô na mbâgë tî Lo, töngana Joseph na sêse tî Egypte, Moïse na yândo, Josué, ajuge, David, Salomon..., zo na zo na ngoi tî lo. Lo gbânzi nzönî yê tî lo ôko pëpë, na zo sô ahûnda nî na Lo na taâ mäbê. Töngasô mbï hûnda mo, îtä : nye laâ sï mo yê Lo tî mû na mo lâsô, sï mo sâra na kusâra tî Lo na pöpö tî âmbâ tî mo, nye ? Kûku na gbe tî Nzapä tî Jacob, l'Eternel, na mo hûnda Lo na bê-bîanî. Grâce na ndoyêe tî Lo angbâ na mo !


text:
Home -»
Telugu -»
Actor Gallery -»
Makarand Deshpande Photos
Makarand Deshpande Photos - Actor Gallery
Posted on 25 May 2013, By Nagesh
Makarand Deshpande Photos Photo 1
Makarand Deshpande Photos Photo 2
Makarand Deshpande Photos Photo 3
Makarand Deshpande Photos Photo 4
Makarand Deshpande Photos Photo 5
Makarand Deshpande Photos Photo 6
Makarand Deshpande Photos Photo 7
Makarand Deshpande Photos Photo 8
Makarand Deshpande Photos Photo 9
Makarand Deshpande Photos Photo 10
Makarand Deshpande Photos Photo 11
Makarand Deshpande Photos Photo 12
Makarand Deshpande Photos Photo 13
Makarand Deshpande Photos Photo 14
Makarand Deshpande Photos Photo 15
Makarand Deshpande Photos Photo 16
Tags: Makarand Deshpande Photos, Makarand Deshpande Pics, Makarand Deshpande Photo Gallery, Makarand Deshpande Stills, Makarand Deshpande Pictures,


text:
Tongana mo tene ‘En ayeke ngbâ gi En’?
Gbu li ti mo na ndo ti ye so: Mbeni ancien so ayeke membre ti Komite so abâ lege ti songo na ada-nganga amä tere na mbeni ita-koli so ayeke maseka ti fa tënë na dimanche na ndapre. Me na dimanche ni na ndapre, mbeni ita so wali ti lo asara ndao na oto na a gue na wali ni hio na hôpital airi ancien ni ti gue hio. Lo hunda ancien ni ti gi na lo mbeni docteur so alingbi ti sava wali ti lo sân ti mû na lo mênë. Tongaso ancien ni azia lege ti fango tënë legeoko na maseka ni ti gue ti mû maboko na sewa so awara kpale.
Gbu li ti mo nga na ndo ti ye so: Mbeni ita-koli na wali ti lo atisa mbeni mama na amolenge ti lo use so ayeke na congrégation ti ala na da ti ala na mbeni lakui. Na ngoi so mama ni asara tënë ni na amolenge ti lo, tere ti ala anzere mingi. Ala yeke ku lango ni kungo. Me, kozo na lango ni, ita-koli ni na wali ti lo atene na mama ni so mbeni ye so ala ku tere ti ala na ni ape asi na asara si lo na amolenge ti lo alingbi pëpe ti ga na lango ni so. Na pekoni, mama ni aga ti hinga ndani so ita-koli so na wali ti lo atene lani na ala ti gue ape. Na pekoni so ala tisa lo na amolenge ti lo, ambeni kamarade ti ala nga atisa ala na ala yeda ti gue.
A lingbi e so e yeke aChrétien, e sara ye alingbi na tënë ti yanga ti e. A lingbi e tene “ ‘En’ na ‘Ên-ën’ pëpe”, so ti tene a lingbi e sara ye so e tene e yeke sara, me tongana e sara ni ape, a lingbi e duti na mbeni nzoni raison so apusu e ti sara tongaso (2 aCor. 1:18). Me tongana ti so atapande so afa, aye so ayeke si ayeke nde nde. A lingbi ti si so e mä tere na mbeni zo ti sara mbeni ye, me na pekoni e bâ so e lingbi ti sara ye ni ape. Mara ti ye so asi mbeni lâ na bazengele Paul.
A TENE SO PAUL AYEKE MBENI ZO SO A LINGBI TI ZIA BÊ NA NDO TI LO PËPE
Na ngu 55, Paul ayeke lani na Éphèse na ngoi ti ota voyage ti lo ti missionnaire. Lo leke lani ti fâ Ngu-ingo ti Égée ti si na Corinthe na pekoni lo gue na Macédoine. Na ngoi so lo yeke kiri lani na Jérusalem, lo leke ti gue ti bâ aita ti congrégation ti Corinthe ti fani use ni. Lo gue lani ti mû matabisi so ala mû na nzoni bê na aita ti Jérusalem (1 aCor. 16:3). E tene tongaso ngbanga ti so 2 aCorinthien 1:15, 16 atene: “Na lege ti beku so, mbi leke na bê ti mbi kozoni ti gue na ala kâ, si ala lingbi ti wara lege ti duti na ngia ti fani use ni. Na tongana mbi duti kete na ala awe, mbi yeke gue na Macédoine. Na pekoni mbi yeke londo na Macédoine mbi kiri na mbage ti ala, na nda ni ala zia mbi na lege mbi gue na Judée.”
Na yâ ti kozo lettre ti Paul na aita ti Corinthe, lo tene na ala so lo yeke gue ande ti bâ ala (1 aCor. 5:9). Me ngoi kete na peko ti so Paul asara lettre so na ala, azo ti sewa ti Chloé atene na Paul so ambeni kota kpale ayeke na yâ ti congrégation (1 aCor. 1:10, 11). Paul achangé ye so lo leke ti sara na lo sara lettre so e iri ni laso 1 aCorinthien. Na yâ ti lettre ni so, lo mû wango nga lo sara atënë ti sengo ndo. Lo tene nga so lo changé ye so kozo lo leke ti sara. Lo tene na aita ni so lo yeke gue kozoni na Macédoine awe si na pekoni lo yeke gue na Corinthe.
Na ngoi so aita ti Corinthe awara lettre ti Paul, ambeni atene so lo sara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo pëpe. Ala pensé so ala yeke nzoni ahon lo. Paul airi ala “akota bazengele”. Paul atene atënë so ti gbu koko ti lo wani, lo tene: “Biani, na ngoi so mbi leke tënë so na bê ti mbi, mbi bâ ni tongana tënë ti ngia? Wala aye so mbi leke ti sara, mbi leke ti sara ni alingbi na ye ti mitele? si mbi tene ‘En, En’ na pekoni ‘Ên-ën, Ên-ën’?”
E lingbi ti hunda tere ti e e tene, na yâ ti aye so asi so, Paul ‘abâ ni tongana tënë ti ngia?’ Ên-ën. Tënë so a kiri pekoni na “tënë ti ngia” aye ti tene zo so alingbi ti zia bê na lo pëpe na a lingbi nga ti sara tënë ti zo so ayeke sara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo pëpe. Hundango ndo so Paul ahunda aita ti Corinthe atene “mbi leke ti sara [aye] alingbi na ye ti mitele?”, a lingbi lani ti mû maboko na ala ti hinga so tongana lo changé desizion ti lo a yeke pëpe ndali ti so lo yeke mbeni zo so a lingbi ti zia bê na lo ape.
Paul afa so tënë so ala tene na ndo ti lo so ayeke mvene tongana lo tene: “Me tongana ti so Nzapa ayeke be-ta-zo, atënë so e tene na ala ayeke En na Ên-ën pëpe.” (2 aCor. 1:18). Biani, tongana Paul achangé ye so lo leke ti sara ayeke lani ndali ti nzoni ti aita ti Corinthe. Paul atene na 2 aCorinthien 1:23 atene: “A yeke ti tene ala kiri ala wara vundu pëpe si mbi de mbi si na Corinthe pëpe.” Tongana Paul achangé ye so lo leke lani ti sara, a mû lege na ala ti sara ye alingbi na wango so lo mû na ala kozo ti tene lo gue lo bâ ala. A yeke ye so ala sara. Na ngoi so Paul ayeke na Macédoine, Tite atene na lo so lettre so lo tokua na aita ti Corinthe apusu ala ti sara vundu ndali ti aye so ala sara nga ti changé bê ti ala. Tere ti Paul anzere mingi ti mä tënë so.
JÉSUS AYEKE TÂ BEKU NI
Na ngoi so “akota bazengele” abi tënë na li ti Paul atene so lo yeke sara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo pëpe, a yeke mbeni fason ti tene nga so zo alingbi pëpe ti zia bê ti lo na atënë so lo yeke fa. Me, Paul adabe ti aita ti Corinthe so lo fa tënë ti Jésus Christ na ala. “Christ Jésus, Molenge ti Nzapa, so mbi na Silvain na Timothée e fa tënë ti lo na popo ti ala, aga lani En na Ên-ën pëpe, me ti lo En ni ayeke gi En.” (2 aCor. 1:19). Tongaso, Jésus Christ ayeke lani mbeni zo so alingbi ti zia bê na lo pëpe? Ên-ën. Na yâ ti fini ti Jésus kue nga na yâ ti kusala ti lo ti fango tënë, lo yeke tene lani gi tâ tënë (Jean 14:6; 18:37). Tongana atënë so Jésus afa lani ayeke gi tâ tënë nga zo alingbi ti zia bê ti lo dä, nga so Paul afa lani gi a-oko tënë so Jésus afa, a ye ti fa so zo alingbi nga ti zia bê ti lo na atënë so Paul afa.
Jéhovah ayeke “Nzapa ti tene-biani!” (Ps. 31:6). E hinga ni na lege ti atënë so a tene na pekoni. Lo tene: “Atâa wungo ti azendo ti Nzapa ayeke oke, kue aga En na lege ti lo,” so ti tene na lege ti Christ. Teti so Jésus angbâ be-ta-zo na ngoi so lo yeke na sese, e yeke na kite oko ape so azendo ti Jéhovah ayeke ga tâ tënë. Paul akiri atene: “Tongaso nga, na lege ti [Jésus] e tene ‘Amen’ na Nzapa, si e lingbi ti mû gloire na Nzapa.” (2 aCor. 1:20). Tongana a tene so Jésus ayeke “Amen”, a ye ti tene nyen? A ye ti tene so na lege ti Jésus aye kue so Jéhovah amû zendo ni ayeke ga tâ tënë.
Legeoko tongana ti so Jéhovah nga na Jésus ayeke tene lakue tâ tënë, Paul nga kue asara ye lakue alingbi na tënë ti yanga ti lo (2 aCor. 1:19). Atënë ti Paul ayeke lani tâ tënë lo yeke lani pëpe mbeni zo so ayeke mû azendo “alingbi na ye ti mitele”. (2 aCor. 1:17). Me, lo “tambela na lege ti yingo”. (aGal. 5:16). Sarango ye ti lo na mbage ti azo afa so lo ye nzoni ti ala. En ti lo angbâ gi En.
EN TI MO ANGBÂ GI EN?
Laso, azo mingi so ayeke sara ye alingbi na fango ye ti Bible pëpe ayeke mû azendo na amba ti ala, me tongana mbeni kete kpale alondo wala ala ye ti sara mbeni ye nde, ala zia lege ti sara ye alingbi na azendo so ala mû. Na yâ ti dengo buze, “En” ti azo ayeke ngbâ lakue pëpe “En”, même tongana ala sû na mbeti aye so ala mä tere dä. Azo mingi abâ tënë ti mariage mbeni pëpe tongana mbeni zendo so a lingbi ala sara ye alingbi na ni na yâ ti gigi ti ala kue atâ kpale wa asi na ala. Wungo ti azo so asara divorce ayeke gue na li ni mingi. Ye so afa so azo mingi abâ zendo ti mariage ti ala tongana mbeni senge ye so ala lingbi ti fâ yâ ni gi hio tongaso.
Ka ti mo? En ti mo angbâ gi En? Tongana ti so e bâ fade na tongo nda ti article so, a lingbi ti si so e sara ye pëpe alingbi na tënë ti yanga ti e, ngbanga ti so mbeni ye asi so asara si e lingbi pëpe ti sara ye alingbi na tënë so e tene, me a yeke pëpe ndali ti so e yeke mbeni zo so ayeke sara ka ye alingbi na atënë ti yanga ti lo pëpe. Me tongana mo mû zendo ti sara mbeni ye, a lingbi mo sara kue ti sara ye alingbi na ni (Ps. 15:4; Mat. 5:37). Tongana mo sara tongaso, azo ayeke zia bê ti ala na mo na mo yeke duti zo so ayeke tene lakue gi tâ tënë (aÉph. 4:15, 25; Jacq. 5:12). Tongana azo abâ so ala lingbi ti zia bê ti ala na mo na yâ ti ye kue, ala yeke ye mingi ti mä mo na ngoi so mo yeke fa tënë ti Royaume ti Nzapa na ala. Tongaso, zia e sara kue ti tene En ti e angbâ gi En.
^ par. 7 Ngoi kete na pekoni so Paul asû 1 aCorinthien, lo hon yâ ti gbata ti Troas ti gue na Macédoine ndo so lo sû 2 aCorinthien dä (2 aCor. 2:12; 7:5). Na pekoni, lo gue na Corinthe.


text:
CHAPITRE OKO
Tâ tënë na ndo Nzapa ayeke so wa?
Nzapa ayeke bi bê ti lo nga na mo la?
Nzapa ayeke tongana nyen? Lo yeke na iri?
Zo alingbi biani ti ga ndulu na Nzapa?
MO BÂ awe tongana nyen amolenge ayeke hunda atënë? Mingi ti ala ayeke to nda ti hunda tënë gi kete na pekoni so ala manda ti sala tënë. Ala yeke zi lê ti ala kota ti bâ yâ ti lê ti mo na ti hunda atënë tongaso na mo: Lê ti nduzu aga tongana nyen? Nyen la ayeke na lê ti nze kâ? A dü mbi tongana nyen? Peut-être mo yeke pika li ti mo ti kiri tënë na ahundango tënë ti ala ni, me a yeke kete ye pëpe. Même na peko ti mbeni nzoni kiringo tënë so mo mû, ala lingbi ti kiri ti hunda mo: Me ngbanga ti nyen tongaso?
2 A yeke gi amolenge si ayeke hunda atënë pëpe. Tongana e yeke kono, e yeke ngbâ ti hunda atënë. E yeke hunda tënë na zo ti hinga lege ti mû ti si na ndo so e ye ti gue dä; e yeke hunda tënë ti hinga ye na ndo akpale so a lingbi e kpe ni, wala gi ti hinga mbeni ye so e hinga pëpe. Ye oko, na bango ni, azo mingi ayeke zia lege ti hunda atënë, mbilimbili ti hunda atënë so ayeke kota mingi ahon atanga ni. Même tongana ala ngbâ ti hunda atënë ni, ala zia lege ti gi ti hinga akiringo tënë ni.
3 Gbu li na ndo hundango tënë so ayeke na ndo ti buku so, ala so mo wara ni na tongo nda ti buku ni, wala ala so ayeke na tongo nda ti chapitre so. A yeke gi ambeni oko oko ti akota hundango tënë so mo lingbi ti hunda na so ahon atanga ni kue. Ye oko, azo mingi so atara ti hinga akiringo tënë ni angbâ gi na lege na yâ gingo ye ti ala ni; ala gue juska na nda ni pëpe. Ngbanga ti nyen? Bible afa akiringo tënë ti ahundango tënë so? Ambeni abâ ti ala so akiringo tënë ni ahon gbungo nda ti ye ti ala. Ambeni agi bê ti ala so hundango atënë tongaso alingbi ti mû kamene na ala. Nga, ambeni atene ti ala na nda ni so a hon tënë a zia gi amokonzi-nzapa na awafango ye si akiri tënë na mara ti ahundango tënë tongaso. Ka mo, mo tene ti mo nyen?
4 Peut-être mo yeke tâ na nzara ti hinga akiringo tënë na akota hundango tënë na ndo fini. Biani, ngoi na ngoi, a yeke si na mo ti hunda na yâ li ti mo: ‘E yeke na fini ngbanga ti nyen? Ye ni kue la gigi ti laso amû na e so? Nzapa ayeke tongana nyen biani?’ A yeke nzoni ti hunda mara ti atënë tongaso. Nga, a yeke kota ye mingi ti ngbâ ti hunda atënë so juska mo wara akiringo tënë so adë bê ti mo na so mo lingbi ti wara kite na ndo ni pëpe. Jésus Christ, mbeni kota wafango ye so azo ahinga lo mingi, atene lani: “I ngbâ ti hunda, na fade a mû na i; i ngbâ ti gi, na fade i wara; i ngbâ ti pika yanga ti da, na fade a lungula na i.”—Matthieu 7:7, NW.
5 Tongana mo “ngbâ ti gi” akiringo tënë na akota hundango tënë so, fade mo yeke bâ so gingo nda ti ye ti mo ni alingbi ti ga na aye ti nzoni mingi (aProverbe 2:1-5). Atâa atënë so peut-être ambeni zo atene na mo na ndo ni, hinga so akiringo tënë ni ayeke dä, na mo lingbi ti wara ni me na yâ Bible. Akiringo tënë ni ayeke pëpe mbeni ye so ahon gbungo nda ti ye ti zo. Na ye ti nzoni mingi ahon ni ayeke so akiringo tënë ni ayeke mû na zo beku na tâ ngia. Nga, ala lingbi ti mû maboko na mo ti duti fade fadeso na mbeni fini so amû ngia na mo. Ti to nda ni, zia e bâ mbeni hundango tënë so azo mingi agi li ti ala gbä na ndo ni laso.
NZAPA AYEKE BI BÊ TI LO NA E? LO YEKE NA BÊ LA?
6 Azo mingi abâ ti ala so kiringo tënë na ahundango tënë so ayeke: ên-ën. Ala tene so tongana fade Nzapa ayeke bi bê ti lo na ndo ti e, ka sese ti e ayeke duti tâ nde mingi na ti fadeso. Teti tongana e bâ ndo na tele ti e, e yeke bâ gi mbeni sese so atënë ti bira, kengo tele nga na vundu so ahon ndo ni. Âdu ti e oko oko, e yeke tï kobela, e yeke bâ pasi na azo ti e ayeke kui. Aye so kue asala si azo mingi ayeke tene: ‘Tongana fade Nzapa ayeke bi bê ti lo na ndo ti e, ka lo yeke kanga lege na mara ti aye tongaso ti si na e. Me so lo sala ni pëpe afa so lo bi bê ti lo pëpe na ndo ti e.’
7 Ye ti songo bê mingi ahon so ayeke so, ngoi na ngoi, amokonzi-nzapa ayeke pusu azo ti bâ Nzapa tongana mbeni zo so ayeke na bê pëpe. Na lege wa? Na tapande, tongana mbeni ye ti ngangu tongana kuâ so azo ku tele ti ala na ni pëpe asi, ala yeke tene so Nzapa la adiko si a si tongaso. Me biani, mara ti amokonzi-nzapa tongaso ayeke bi tënë na li ti Nzapa ti fa lo tongana Lo so ayeke na gunda ti aye ti sioni so ayeke si. Tënë so afa biani tâ tënë na ndo Nzapa? Bible afa ti lo nyen biani? Mbeti ti Jacques 1:13 akiri tënë: “Tongana ye ahanda zo, a lingbi lo tene pëpe, Nzapa ahanda mbi; teti sioye alingbi handa Nzapa pëpe, na Lo mveni ahanda zo oko pëpe.” Tongaso, Nzapa ayeke lâ oko pëpe na gunda ti sioye so mo yeke bâ na ndo sese (Job 34:10-12). Tâ tënë, lo yeke kanga lege pëpe na asioni ye ti si. Ye oko, kota kangbi ayeke na popo ti kangango lege pëpe na mbeni ye ti si na salango si ye ni asi.
8 Zia e mû gi mbeni tapande: Mbeni babâ ti ndara na ti ndoye ayeke dä so molenge ti lo ti koli akono awe me lo ngbâ ti lango na gbe ti lo. Tongana molenge-koli ni ake yanga ti babâ ti lo na amû desizion ti sigigi na da ni, babâ ti lo akanga lege na lo pëpe. Molenge ni ague, lo sala kirikiri na lo wara akpale na pekoni. Fade a yeke tene so babâ ni la asala si lo wara akpale so? Oko pëpe (Luc 15:11-13). Legeoko nga, Nzapa akanga lege pëpe na azo na ngoi so ala mveni asoro ti mû mbeni lege so ayeke kirikiri. Me tongana akpale aga na pekoni, a yeke duti pëpe Nzapa si asala si akpale so asi. Biani, a yeke duti ande na lege ni pëpe ti bi tënë na li ti Nzapa na tenengo so lo si ayeke na gunda ti akpale kue so asi na azo.
9 Nzapa ayeke na anzoni nda ti tënë so apusu lo ti kanga lege pëpe na azo ti mû sioni lege so ala soro. Na ti tâ tënë ni, teti so lo si asala e na lo yeke na ndara nga na ngangu, lo yeke fade na bezoin pëpe ti fa na e anda ti tënë so apusu lo ti sala tongaso. Ye oko, ndoye ti lo apusu lo ti fa ni na e. Na yâ chapitre 11, mo yeke manda ande tënë mingi na ndo ti anda ti tënë so. Me ti fadeso, hinga biani so Nzapa ayeke pëpe na gunda ti akpale so e yeke wara. Nde na so, lo mû na e ye so ayeke gi oko beku teti azo ti sigigi na yâ akpale so.—Esaïe 33:2.
10 Na ndo ni, Nzapa ayeke nzoni-kue (Esaïe 6:3). So ti tene mbeni ye ti sioni tongaso oko ayeke na tele ti lo pëpe. Ye so asala si e lingbi ti zia bê ti e kue na lo. E lingbi pëpe ti duti na ziango bê kue tongaso tongana a yeke mba ti e zo teti lo lingbi, ngoi na ngoi, ti sala mbeni ye ti kirikiri. Même zo ti komande so salango ye ti lo ayeke nzoni ahon tanga ti azo kue ayeke lakue na ngangu pëpe ti zi akpale so azo ti sioni aga na ni. Me Nzapa ayeke ti lo na ngangu kue. Lo lingbi ti zi akpale so sioye ayeke sala na azo, na fade lo yeke zi ni biani. Na tongana Nzapa ayeke ga ti sala ni ande, lo yeke sala ni ti tene sioye ahunzi biaku biaku.—Psaume 37:9-11.
AYE TI SIONI SO AYEKE SI NA E AYEKE SALA NYEN NA NDO TI NZAPA?
11 Ti fadeso, aye so ayeke si na sese nga na mo na yâ fini ayeke sala nyen na ndo ti Nzapa? Bible afa so Nzapa “aye fango ngbanga ti mbilimbili”. (Psaume 37:28). Tongaso aye ti nzoni na sioni so lo yeke bâ ayeke sala ngangu mingi na ndo ti lo. Lo ke alege kue ti salango ye ti kirikiri. Bible atene so “vundu agbu bê” ti Nzapa tongana sioni amû sese kue na mbeni ngoi (Genèse 6:5, 6). Na Nzapa achangé pëpe (Malachie 3:6). Bê ti lo angbâ lakue ti so mingi na bango aye ti vundu so ayeke si laso na ndo sese. Na a yeke so bê ti lo mingi ti bâ azo na bango pasi. Bible awa e so ‘ye kue so e gi bê ti e dä, e zia na tïtî Lo, teti Lo yeke bata e.’—1 Pierre 5:7.
12 E lingbi ti hinga tongana nyen so a nzere na bê ti Nzapa oko pëpe ti bâ apasi so ayeke si? Mbeni ye nde ayeke dä so a fa ni. Bible afa so a sala zo na image ti Nzapa (Genèse 1:26). Ndani la, e yeke na anzoni ye na yâ e so ayeke fa lege na asalango ye ti e; na e yeke na aye so ngbanga ti so Nzapa ayeke na ni. Na tapande, a yeke so bê ti mo ti bâ azo so asala ti ala ye pëpe me ayeke bâ pasi? Tongana bê ti mo ayeke na vundu na bango mara ti asalango ye ti sioni tongaso, zia na li ti mo so Nzapa kue ayeke na vundu, me ti lo vundu ni ahon ti mo mingi.
13 Mbeni oko ti anzoni ye so e azo e yeke na ni na yâ e na so ahon tanga ti aye kue ayeke so e lingbi ti fa na gigi ndoye. So kue alondo na Nzapa. Bible afa so “Nzapa ayeke Ndoye.” (1 Jean 4:8). E yeke fa ndoye teti so Nzapa ayeke fa ni. Ndoye ayeke pusu ande mo ti lungula pasi na sioye so mo yeke bâ na sese? Tongana fade mo yeke na ngangu ti sala tongaso, mo yeke sala ni? Biani, mo yeke sala ni! Legeoko nga, mo lingbi ti duti na kite oko pëpe so fade Nzapa ayeke zi pasi na sioye. Azendo ti Nzapa so a fa ni na tongo nda ti buku so ayeke gi senge bango li pëpe. Azendo ni ayeke ga tâ tënë biani! Ye oko, ti tene mo zia bê ti mo na mara ti azendo tongaso, a lingbi mo hinga tënë mingi na ndo Nzapa so amû ni.
NZAPA AYE SI MO HINGA LO
14 Mbeni oko lege so Nzapa afa ni ti mû lege na e ti hinga lo ayeke so lo fa na e iri ti lo nga na nda ti iri so. Na yâ ti anzapa mingi, a tene so iri ti lo ayeke “Nzapa” wala “Seigneur”. Me so ayeke a-iri ti zo la pëpe; a yeke a-iri so a mû na zo ti fa kusala so lo yeke sala wala kota ndo ti lo tongana “mokonzi”, “président” wala “gbia”. Bible afa so Nzapa ayeke na mara ti a-iri tongaso mingi so afa kota ndo ti lo. Na tapande, a hiri lo “Nzapa” na “Seigneur”. Me Bible afa nga so tâ iri ti Nzapa ni ayeke dä: a yeke Jéhovah. Mbeti ti Genèse 22:14 atene: “Abraham adi iri ti ndo so Jéhova-Jiré; azo atene juska laso, Na hoto ti L’Eternel [“Jéhovah”, NW], fade a bâ Lo.” (Bâ nga Psaume 83:18 na Traduction du monde nouveau.) Tongana iri so asigigi pëpe na yâ Bible so mo yeke na ni, a yeke nzoni mo bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni na yâ buku so na a yeke fa na mo ngbanga ti nyen iri so ayeke dä pëpe. Ti tâ tënë ni, iri ti Nzapa asigigi saki mingi mingi na yâ akozo Mbeti ti Nzapa so a sû ni giriri. Tongaso, Jéhovah aye si mo hinga iri ti lo na mo di ni. A lingbi ti tene so lo yeke sala kusala na Bible ti fa na e tënë na ndo lo.
15 A yeke Nzapa si azia iri so na ndo ti lo mveni, na atënë mingi ayeke na yâ ni. Iri ti lo Jéhovah aye ti fa so lo yeke Nzapa so alingbi ti sala si zendo kue so lo mû ni nga ye kue so lo leke ni na bê ti lo ti sala aga tâ tënë.* Iri ti Nzapa ayeke gi oko; a yeke wara mara ti iri tongaso na ndo ti mbeni zo nde pëpe. A yeke gi ti lo oko awe. Na yâ ti alege mingi, a bâ polele so mbeni mara ti Nzapa tongana Jéhovah ayeke dä pëpe. E tene tongaso ngbanga ti nyen?
16 Psaume 83:19 atene na ndo Jéhovah: ‘Gi Mo oko ayeke Lo Ti Nduzu Ahon Kue.’ Legeoko nga, gi Jéhovah oko si a hiri lo “Mo Ti Ngangu Ahon Kue”. Mbeti ti Apocalypse 15:3 atene: “Kusala ti Mo ayeke kota na ayeke ye ti sala si bê ti azo adö, O Seigneur Nzapa, Mo Ti Ngangu Ahon Kue; lege ti Mo ayeke mbilimbili na biani, Mo Gbia ti amara.” Iri “Mo Ti Ngangu Ahon Kue” afa na e so Jéhovah ayeke lo so ngangu ti lo ahon ti tanga ti azo kue na yâ dunia. Na 1 Timothée 1:17, a hiri nga lo “Gbia ti lakue lakue”. Iri “Gbia ti lakue lakue” adabe ti e so Jéhovah ayeke gi oko na yâ mbeni lege nde. Ngbele ye lakue, lo yeke ti lo gi dä; a leke lo lekengo pëpe. Psaume 90:2 atene: “Même giriri kozoni, na lakue lakue, Mo yeke Nzapa.” So tënë ti dongo bê biani! Mo bâ tongaso pëpe?
17 Jéhovah ayeke nga gi lo oko na lege so gi lo oko si ayeke Wasalango ye kue. Mbeti ti Apocalypse 4:11 atene: “Seigneur na Nzapa ti e, Mo lingbi ti wara gloire, na yango-iri, na ngangu, teti Mo sala ye kue giriri, na ala yeke, na A créé ala, teti bê ti Mo aye tongaso.” Ye kue so mo lingbi ti bi bê ti mo na ndo ni, a komanse na a-ange na yayu nga na atongoro so aza na lê ti nduzu na bï juska ti si na alê ti keke so amaï na ndo ti akeke nga na asusu so ayeke fono na yâ ti abale, biani aye so kue ayeke dä ngbanga ti so Jéhovah asala ni!
MO LINGBI TI GA NDULU NA JÉHOVAH?
18 Ti hinga tënë na ndo a-iri ti Jéhovah tongaso so adö bê apusu ambeni zo ti sala mbito ti lo kete. Na yâ mbito, ala bâ so lo yeke tâ kota mingi ahon ala, na ala lingbi ande lâ oko pëpe ti ga ndulu na lo wala même ti wara place na yâ bê ti mbeni Nzapa tongana lo so kota ti lo ahon ti azo ngangu mingi tongaso. Me bango ndo tongaso ayeke na lege ni? Bible afa ti lo mbeni bango ndo so ague nde na ti so. Lo tene na ndo Jéhovah: “Me Lo yeke yongoro pëpe na e oko oko kue.” (Kusala 17:27). Bible amû même wango so na e: “I ga ndulu na Nzapa, na fade Lo ga ndulu na i.”—Jacques 4:8.
19 Tongana nyen mo lingbi ti ga ndulu na Nzapa? Kozoni kue, teti so mo to nda ni awe ti manda ye na ndo Nzapa, zia lege ni pëpe me ngbâ gi ti gue na mandango ye ti mo ni. Jésus atene: “So ayeke fini ti lakue lakue: ti hinga Mo, Mo so gi Mo oko ayeke tâ Nzapa, na ti hinga Jésus Christ, Lo so Mo to Lo awe.” (Jean 17:3). Biani, Bible afa so ti manda ye na ndo Jéhovah na Jésus ayeke gue na zo na “fini ti lakue lakue”. E tene fade awe, “Nzapa ayeke Ndoye”. (1 Jean 4:16). Me Jéhovah ayeke nga na ambeni pendere salango ye nde. Na tapande, Bible atene so lo yeke “Nzapa ti be-nzoni na ti grâce, ngonzo ti Lo alondo fade pëpe, tene-biani na nzobe ti Lo ayeke kota mingi”. (Exode 34:6). Lo yeke ‘nzoni, na lo ye ti pardone’. (Psaume 86:5). Lo yeke na be-nze-pepe (2 Pierre 3:9). Lo yeke be-ta-zo (1 aCorinthien 1:9). Na ngoi so mo ngbâ ti manda ambeni ye nde na yâ Bible, mo yeke bâ tongana nyen Jéhovah afa asalango ye so na gigi nga na ambeni salango ye ni nde so agbu bê mingi.
20 Tâ tënë, mo lingbi pëpe ti bâ Nzapa teti lo yeke yingo (Jean 1:18; 4:24; 1 Timothée 1:17). Ye oko, tongana mo yeke manda ye na ndo ti lo na lege ti Bible, mo lingbi ti wara lege ti hinga lo tongana tâ zo biani. Tongana ti so mbeni wasungo psaume atene, mo lingbi ti “bâ gloire ti L’Eternel”. (Psaume 27:4; aRomain 1:20). Tongana mo ngbâ gi ti manda ye na ndo Jéhovah, lo yeke ga gi tâ zo na li ti mo, na mo lingbi ande gi ti ndoye lo na ti bâ tele ti mo ndulu na lo.
21 Yeke yeke, mo yeke hinga nzoni ngbanga ti nyen Bible afa na e ti bâ Jéhovah tongana Babâ ti e (Matthieu 6:9). Legeoko tongana babâ kue so ayeke na ndoye aye nzoni ti amolenge ti lo, Jéhovah amû gi fini pëpe na e me nga lo ye nzoni ti e (Psaume 36:10). Bible atene nga so azo alingbi ti ga andeko ti Jéhovah, so ti tene ti sala kamarade na lo (Jacques 2:23). Gbu li ti mo kete: mo lingbi ti ga mbeni kamarade ti Lo so aleke dunia kue!
22 Na ngoi so mo ngbâ ti gue na li ni na yâ mandango ye ti mo na yâ Bible, mo lingbi ti bâ so ambeni zo ayeke dä so, peut-être na sioni bibe pëpe, ayeke tene na mo ti zia lege ti mandango ye ni. Peut-être ala sala mbito ti tene mo changé nzapa so mo yeke dä. Me zia zo oko akanga lege na mo pëpe ti ga kamarade na lo so salango kamarade na lo ahon ye kue.
23 Biani, ambeni ye ayeke dä ande so mo yeke gbu nda ni pëpe gi na tongo nda ni tongaso. A lingbi ti hunda na mbage ti mo tâ be-ti-molenge kete ti tene na mbeni zo ti mû maboko na mo. Ye oko, sala kamene pëpe ti hunda mungo maboko tongaso. Jésus atene so a yeke nzoni ti duti na tâ be-ti-molenge (Matthieu 18:2-4). Amolenge, tongana ti so e hinga, ayeke hunda ka atënë mingi. Nzapa aye si mo wara akiringo tënë ni. Bible agonda ambeni zo so lani ayeke ndulu ti manda ye na ndo Nzapa. Ala yeke gi lani nda ti ye nzoni na yâ Mbeti ti Nzapa ti bâ biani so ye so ala yeke manda ayeke tâ tënë.—Kusala 17:11.
24 Nzoni lege ni ti manda ye na ndo Jéhovah ayeke ti bâ atënë so ayeke na yâ ti Bible, teti Bible ayeke nde na tanga ti abuku kue. Na lege wa? Fade chapitre ti peko ayeke fa ni.
YE SO BIBLE AFA
- Ye kue so mo gi bê ti mo dä, mo zia na tïtî Nzapa, teti lo yeke bata mo.—1 Pierre 5:7.
- Iri ti Nzapa ayeke Jéhovah.—Genèse 22:14; Psaume 83:18, NW.
- Jéhovah atisa mo ti ga ndulu na lo.—Jacques 4:8.
- Jéhovah ayeke Nzapa ti ndoye, ti nzobe na ti be-nzoni.—Exode 34:6; 1 Jean 4:8, 16.
* Na yâ mbage so atene Ambeni tënë ti bâ na ndo ni a yeke wara atënë mingi na ndo ti iri ti Nzapa nga lege ti dingo iri so nzoni.
Ahundango tënë
1, 2. Ngbanga ti nyen a yeke ka lakue nzoni ti hunda atënë?
3. Ngbanga ti nyen azo mingi azia ti gi akiringo tënë na akota tënë so zo ayeke hunda?
4, 5. Fa ambeni kota tënë so e lingbi ti hunda tele ti e na ndo ni laso. Ngbanga ti nyen a lingbi e gi ti hinga akiringo tënë ni?
6. Ngbanga ti nyen azo mingi abâ ti ala so Nzapa ayeke bi bê ti lo pëpe na ndo ti azo na yâ apasi ti ala?
7. (a) Tongana nyen amokonzi-nzapa apusu azo ti bi bê so Nzapa ayeke na bê pëpe? (b) Bible afa nyen biani na ndo apasi so e yeke bâ?
8, 9. (a) Tongana nyen mo lingbi ti fa kangbi so ayeke na popo ti kangango lege pëpe na sioni ti si na salango si sioni ni asi? (b) Ngbanga ti nyen a yeke duti na lege ni pëpe ti kasa desizion ti Nzapa ti kanga lege pëpe na azo ti soro sioni tambela?
10. Ngbanga ti nyen e lingbi ti duti na beku so fade Nzapa ayeke zi akpale kue so sioye aga na ni?
11. (a) Aye ti kirikiri so azo abi tele ti ala dä ayeke sala nyen na ndo ti Nzapa? (b) Nzapa ayeke bâ ti lo apasi ti mo tongana nyen?
12, 13. (a) Ngbanga ti nyen, na yâ tele ti e, e yeke na ndoye nga na anzoni ye so ayeke fa lege na asalango ye ti e? Tongana nyen ndoye ayeke sala ngangu na ndo bango ndo ti e na mbage ti sese? (b) Ngbanga ti nyen e lingbi ti dë kite oko pëpe so fade Nzapa ayeke sala biani mbeni ye ti zi akpale na ndo sese?
14. Iri ti Nzapa ayeke nyen? Ngbanga ti nyen a lingbi e di ni?
15. Iri ti Jéhovah afa nyen na ndo lo?
16, 17. Ye nyen e lingbi ti manda na ndo Jéhovah tongana e gbu li na ndo a-iri ti lo tongana (a) “Nzapa ti Ngangu Ahon Kue”? (b) “Gbia ti lakue lakue”? (c) “Wasalango ye kue”?
18. Ngbanga ti nyen ambeni zo abâ ti ala so ala lingbi ande lâ oko pëpe ti ga ndulu na Nzapa? Me Bible afa ti lo nyen?
19. (a) E yeke to nda ni kozo na aye wa ti ga ndulu na Nzapa? Na ye ti nzoni wa e yeke wara na pekoni? (b) Na popo ti apendere salango ye so Nzapa afa ni, ala so wa si agbu bê ti mo mingi?
20-22. (a) So e lingbi pëpe ti bâ Nzapa, a kanga lege na e ti ga ndulu na lo? Fa nda ni. (b) Azo so peut-être ayeke na sioni bibe pëpe alingbi ti tene nyen na mo? Me ye nyen a lingbi mo sala?
23, 24. (a) Ngbanga ti nyen a lingbi mo ngbâ lakue ti hunda atënë na ndo aye so mo yeke manda? (b) Ye nyen e yeke manda na chapitre ti peko?


text:
Ala ne ambakoro so ayeke na popo ti ala
“Mo yekia lê ti mbakoro zo.”
1. Aye ti vundu wa ayeke si na azo laso?
JÉHOVAH aye lâ oko pëpe ti tene azo abâ pasi, ala nze na ala ga mbakoro. Lo leke lani ti tene azo aduti na nzoni seni na yâ ti paradis. Me laso, “création kue angbâ gi ti dema legeoko na ti bâ pasi legeoko.” (aRom. 8:22). Ti mo, tongana Nzapa abâ so azo abâ pasi ndali ti aye ti sioni so aga na peko ti siokpari, a sara nyen na ndo ti lo? Na ndo ni, mingi ti azo so aga mbakoro ayeke na zo ti mungo maboko na ala pëpe na ngoi so ala yeke na bezoin ni.
2. Ngbanga ti nyen aChrétien ayeke na ngia mingi so aita so aga mbakoro ayeke na yâ ti congrégation?
2 Awakua ti Jéhovah ayeke na ngia so aita so aga mbakoro ayeke na yâ ti acongrégation. E yeke wara aye ti nzoni na lege ti ndara so ala yeke na ni nga e ye ti mû tapande ti ala. Mingi ti aita na popo ti e ayeke fami ti aita so aga mbakoro. Me, atâa e yeke na fami so ayeke mbakoro na yâ ti bungbi wala e yeke na ni ape, e ye si ala duti nzoni (aGal. 6:10; 1 Pi. 1:22). E kue e yeke wara aye ti nzoni tongana e hinga bango ndo ti Nzapa na ndo ti ambakoro. E yeke sara nga tënë na ndo ti aye so azo ti sewa alingbi ti sara ti mû maboko na fami ti ala so ayeke mbakoro, nga na ye so aita ti congrégation alingbi ti sara ti mû maboko na ambakoro.
“MO KE MBI PËPE”
3, 4. (a) Ye wa la agbu bê ti wasungo Psaume 71 so lo hunda ni na Jéhovah? (b) Nyen la aita so ayeke ambakoro na yâ ti congrégation alingbi ti hunda na Nzapa?
3 Psaume 71:9 atene: “Mo ke mbi pëpe tongana mbi ga mbakoro; zia mbi pëpe tongana ngangu ti mbi awe.” A yeke peut-être David la atene tënë so. David asara na Jéhovah na yâ ti fini ti lo kue na Jéhovah asara kua na lo ti sara akota kusala (1 Sam. 17:33-37, 50; 1 aGbia 2:1-3, 10). Atâa so David aga mbakoro, lo hunda na Jéhovah ti ngbâ ti bâ lege ti lo.
4 Aita mingi laso ayeke tongana David. Atâa so ngu ti ala ague na li ni nga ala yeke na yâ ti “lâ ti sioni”, wala angoi ti vundu, ala yeke sara kue ti gonda Nzapa (Zo-ti. 12:3-9). Mingi ti ala alingbi ti sara na Jéhovah tongana ti kozo ape, même na yâ ti kusala ti fango tënë. Me, ala nga kue alingbi ti hunda Jéhovah ti ngbâ ti iri tënë nzoni na ndo ti ala nga ti bâ lege ti ala. Aita be-ta-zo so alingbi ti hinga na bê ti ala kue so Nzapa ayeke kiri tënë na asambela ti ala. E hinga ni ndali ti so na yâ ti sambela so David asara na gbe ti yingo vulu ti Jéhovah, lo sambela ndali ti a-oko gingo bê so na Jéhovah akiri tënë na sambela ti lo.
5. Jéhovah abâ aita so ayeke ambakoro tongana nyen?
5 Bible afa polele so Jéhovah abâ na nene ni mingi aita so ayeke ambakoro na ayeke be-ta-zo nga lo ye si awakua ti lo ane ala (Ps. 22:25-27; aProv. 16:31; 20:29). Lévitique 19:32 atene: “A lingbi mo londo, mo luti na gbele zo so kuali ti lo avuru, na mo yekia lê ti mbakoro zo, na mo kpe mbeto ti Nzapa ti mo
YE SO ASEWA ALINGBI TI SARA
6. Tapande wa la Jésus azia tongana lo bâ lege ti mama ti lo?
6 Bible atene na e atene: “Mo ne babâ na mama ti mo.” (Ex. 20:12; aÉph. 6:2). Jésus afa so commandement so ayeke kota mingi na ngoi so lo fâ ngbanga na ndo ti aFarizien na ascribe so ake ti bâ lege ti ababâ na amama ti ala (Marc 7:5, 10-13). Jésus wani azia nzoni tapande ni. Na ngoi so Jésus aga lani nduru ti kui na ndo ti keke ti pasi, lo hunda na disciple Jean so lo ye lo mingi ti bâ lege ti mama ti lo, so peut-être ayeke lani womua.
7. (a) Fango ye ti Bible wa so abâ afami Paul asara tënë ni? (b) Paul asara nga tënë na ndo ti nyen?
7 Na yâ ti lettre so bazengele Paul atokua na Timothée, lo tene so a lingbi aChrétien abâ lege ti azo ti sewa ti ala. (Diko 1 Timothée 5:4, 8, 16.) Lo tene tënë so na ngoi so lo yeke sara lani tënë ti azo so congrégation alingbi ti mû nginza ti mû maboko na ala. Lo tene polele so a yeke kua ti amolenge so ayeke aChrétien, a-âta nga na ambeni fami ti bâ lege ti awomua so ayeke ambakoro. Tongana ala sara tongaso, a yeke mû kua mingi na congrégation ape. Laso nga kue, e lingbi ti fa so e “gbu tënë ti Nzapa ngangu” tongana e mû na afami ti e so ayeke ambakoro aye so ala yeke na bezoin ni na lege ti mitele.
8. Ngbanga ti nyen Bible afa pëpe mbeni mbilimbili ye so a lingbi e sara ti bâ lege ti ababâ na amama ti e so ayeke ambakoro?
8 A yeke kua ti amolenge so akono awe ti bâ lege ti ababâ na amama ti ala na lege ti mitele. Paul ayeke sara lani tënë ti afami so ayeke ‘awamabe’, me a lingbi a bâ nga lege ti ababâ na amama so ayeke pëpe aChrétien na yâ ti congrégation. Dutingo ti asewa kue ayeke legeoko ape. Tongaso, a lingbi azo ti sewa oko oko kue amû desizion na ndo ti ye so ala lingbi ti sara ti bâ lege ti ababâ na amama ti ala. Kpale ti seni ti ala ayeke nde nde, abezoin ti ala ayeke nde nde nga asarango ye ti ala ayeke nde nde. Ambeni ita so ayeke ambakoro ayeke na gbâ ti amolenge, me ti ambeni ala yeke gi na molenge oko. Ambeni ayeke wara mungo maboko ti letäa me ambeni awara ni ape. Aye so agbu bê ti azo so ayeke na bezoin ti tene a mû maboko na ala ayeke nde nde. Tongaso, a yeke nzoni ape ti kasa ye so mbeni zo ayeke sara ti bâ lege ti afami ti lo so ayeke ambakoro. Jéhovah ayeke iri tënë nzoni na ndo ti adesizion kue so a mû ni na lege ti awango ti Bible. Lo lingbi ti sara si adesizion ti e aga na e aye ti nzoni legeoko tongana ti so lo sara na awakua ti lo ngbene ye na ngoi ti giriri.
9-11. (a) Akpale wa la ambeni ita awara? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.) (b) Fa na lege ti mbeni tapande ngbanga ti nyen alingbi amolenge so akono awe adö tere ti ala hio pëpe ti zia kua ti ngoi kue.
9 Tongana amolenge alango yongoro na babâ na mama ti ala, a lingbi ti duti ngangu na amolenge ni ti mû maboko na ala. A lingbi ti si so gi hio tongaso mbeni awara kpale ti seni, peut-être ndali ti so lo tï, mbeni bio ti tere ti lo akungbi, wala ambeni ngangu kpale asi. Ye so a lingbi ti sara si amolenge ti ala agi lege hio ti gue ti mû maboko na ala. Na pekoni, ala lingbi ti duti na bezoin ti tene a mû maboko na ala teti kete ngoi wala a ninga. *
10 Aita so asara kua ti ngoi kue na so ayeke fa tënë na ando so ayo, a lingbi ti duti na akota desizion ti mû ni. Aita ti Béthel, amissionnaire, asurveillant so ayeke gue na ando nde nde abâ akua so ala sara na nene ni nga ala bâ ni tongana mbeni lege so Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti ala. Me, tongana tere ti babâ na mama ti ala ason, peut-être kozo ye so ala yeke sara ayeke so ala yeke tene: ‘A lingbi e zia kua ti e ti kiri ti bâ lege ti babâ na mama ti e.’ Ye oko, a yeke nzoni ala zia tënë ni na yâ ti sambela nga ala gi ti hinga mbilimbili ye so babâ na mama ti ala aye wala ayeke na bezoin ni. A lingbi ala dö tere ti ala hio pëpe ti zia kua so Jéhovah amû na ala. A yeke lakue kota ye pëpe ti sara tongaso. A yeke nzoni ala gi ti bâ wala kobela ni ayeke ninga wala pëpe. A lingbi ala gi nga ti hinga wala ambeni ita ti congrégation so babâ na mama ti ala ayeke dä alingbi ti mû maboko na babâ na mama ni.
11 Bâ tapande ti aita use so alango ayo na babâ na mama ti ala. Mbeni oko ayeke lani missionnaire na Amerika ti Mbongo na mbeni asara kua na kota ndokua ti aTémoin ti Jéhovah na Brooklyn na New York. Babâ na mama ti ala ayeke na bezoin ti mungo maboko. Aita use so na awali ti ala ague ayo na mbage ti Tö ti bâ tongana nyen ti mû maboko na babâ na mama ti ala. A si na mbeni ngoi, lo so lo yeke missionnaire na Amerika ti Mbongo apensé mingi ti zia kua ti lo ti missionnaire ti kiri ti bâ lege ti babâ na mama ti ala. Me, a-ancien ti congrégation so babâ na mama ti ala ayeke dä airi lo na téléphone. A-ancien ti congrégation ni asara lisoro na ndo ti kpale ni na ala ye si ita ni angbâ ti sara kua ti lo ti missionnaire. A-ancien ni abâ na nene ni mingi kua so ita ni na wali ti lo ayeke sara na ala mû desizion ti mû maboko na babâ na mama ni. Azo ti sewa ti aita ni kue ayeke na ngia ti bâ mungo maboko so aita ti congrégation ayeda ti mû na ala na nzoni bê.
12. Na ngoi so mbeni Chrétien na azo ti sewa ti lo ayeke mû desizion ti bâ tongana nyen ti mû maboko na babâ na mama ti ala so ayeke ambakoro, nyen la a lingbi ala girisa ape?
12 Atâa adesizion wa la mbeni Chrétien na azo ti sewa ti lo amû ti bâ lege ti babâ na mama ti ala so ayeke ambakoro, a lingbi ala sara kue ti tene adesizion ti ala amû gonda na iri ti Jéhovah. E ye lâ oko pëpe ti sara ye tongana amokonzi nzapa ti ngoi ti Jésus (Mat. 15:3-6). Me, e ye ti tene adesizion ti e amû gonda na Jéhovah nga na congrégation.
YE SO CONGRÉGATION ALINGBI TI SARA
13, 14. Tongana nyen la Bible afa so a lingbi acongrégation amû maboko na aita so ayeke ambakoro?
13 A yeke pëpe aita kue la alingbi ti mû maboko na aita so ayeke na yâ ti kusala ti ngoi kue tongana ti aita so e mû tapande ti ala fade. Me, ye so asi na ngoi ti akozo Chrétien afa polele so aita ti acongrégation alingbi ti sara kue ti mû maboko na aita be-ta-zo so ayeke ambakoro. Bible atene so na congrégation ti Jérusalem “mbeni zo so ye atia lo ayeke dä pëpe”. Tënë so aye ti tene pëpe so aita ni kue ayeke lani azo so ayeke na ye mingi. Ambeni ayeke lani na ye mingi ape, me a yeke kangbi ye lani na ala na “a yeke kangbi ni na zo oko oko, a lingbi na ye so atia lo.” (Kus. 4:34, 35). Ambeni ngoi na pekoni, mbeni kota kpale asi na yâ ti congrégation ni. A yeke bâ lani lege ti ambeni womua nzoni pëpe na ngoi ti “kangbingo kobe ti lâ na lâ.” Tongaso, abazengele asoro ambeni ita-koli so ayeke anzoni zo na ala mû na ala kua ti kangbingo kobe si ala lingbi ti kangbi ni na lege ni na awomua ni kue (Kus. 6:1-5). Kapa ti kangbingo kobe lâ na lâ so a zia ni lani na sese, a yeke mbeni ye so a leke ni gi teti mbeni ngoi ti mû maboko na azo so aga aChrétien na pentecôte ti ngu 33, na so angbâ na Jérusalem teti kete ngoi ti kpengba mabe ti ala. Atâa so kapa ni ayeke lani gi teti mbeni ngoi, desizion so abazengele amû afa so acongrégation alingbi ti bâ lege ti abezoin ti aita so ayeke ambakoro na so ayeke be-ta-zo.
14 Paul afa na Timothée ngoi so congrégation alingbi ti mû maboko na lege ti mitele na aita so ayeke awomua so ayeke na yâ ti bezoin (1 Tim. 5:3-16). Na gbe ti yingo ti Nzapa, Jacques atene so a lingbi aChrétien amû maboko na anyindu, awomua nga na aita so ayeke na yâ ti kpale (Jacq. 1:27; 2:15-17). Bazengele Jean nga atene: “Zo kue so ayeke na aye ti gigi so, na lo bâ so ita ti lo ayeke na ye pëpe, me lo ke ti bâ mawa ti lo, tongana nyen si ndoye ti Nzapa ayeke ngbâ na yâ ti lo?” (1 Jean 3:17). Tongana a yeke ti ita oko oko ti mû maboko na aita so ayeke na yâ ti bezoin, a fa so a lingbi acongrégation nga kue asara tongaso.
15. Nyen la alingbi ti sara si aita so ayeke ambakoro awara mbeni nzoni mungo maboko?
15 Na yâ ti ambeni kodoro, letäa alingbi ti mû maboko na azo so ayeke ambakoro na lege so a yeke mû na ala pension wala a yeke sara ambeni ye nde ndali ti ala (aRom. 13:6). Na ambeni ndo a yeke tongaso ape. Tongaso, afami nga na acongrégation ayeke mû maboko na aita so ayeke ambakoro alingbi na dutingo ti aita ni. Tongana amolenge so ayeke aChrétien alango ayo na ababâ na amama ti ala, a lingbi ti sara si ala lingbi ti mû maboko na ala mingi mingi ape. A lingbi amolenge asara lisoro na a-ancien ti congrégation so ababâ na amama ti ala ayeke dä ti tene amolenge ni nga na a-ancien ni amû maboko na ababâ na amama ni nzoni. Na tapande, a-ancien alingbi ti mû maboko na ababâ na amama ni ti hinga ye na ndo ti ambeni ye so letäa aleke ti mû maboko na ambakoro. A-ancien ni alingbi nga ti bâ ambeni ye so amolenge ni ayeke na bezoin ti hinga ni, na tapande, yorö so ababâ na amama ni anyon ni na lege ni ape wala alettre ti ala so ade a zi yanga ni ape. Tongana amolenge ni asara lisoro nzoni na a-ancien ni, a lingbi ti mû lege na ala ti leke akpale so ababâ na amama ti ala ayeke na ni. Tongana mbeni zo ayeke dä so ayeke mû maboko wala ayeke mû wango na afami ni so alango ayo na ababâ na amama ti ala, a yeke sara si akpale aga kota ape nga afami agi bê ti ala mingi ape.
16. Nyen la ambeni ita asara ti mû maboko na aita so ayeke ambakoro?
16 Ndoye so ambeni ita ayeke na ni na mbage ti aita so ayeke ambakoro apusu ala ti mû ngoi ti ala nga na ngangu ti ala ti sara kue ti mû maboko na ala. Ala yeke sara ni na lege so ala yeke leke ambeni ye ti bâ lege ti ambakoro na yâ ti congrégation. Ambeni ita na yâ ti congrégation ayeke changé tere ti bâ lege ti aita so ayeke ambakoro. Atâa so aita so alingbi pëpe ti sara kusala ti ngoi kue, ala yeke mû maboko na amolenge so ayeke sara kusala ti ngoi kue ti ngbâ na yâ ti kua ti ala. Aita so ayeke na nzoni bibe. Nzoni bê so aita so ayeke sara akanga lege pëpe na amolenge ni ti mû maboko na babâ na mama ti ala.
NE AITA MBAKORO NA TENENGO NA ALA ATËNË SO AKPENGBA ZO
17, 18. Nyen la ayeke sara si aita so ayeke mû maboko na ambakoro asara kua ni na ngia?
17 Aita so ayeke ambakoro nga na aita so ayeke mû maboko na ala alingbi ti hon ndo ti akpale tongana ala ngbâ ti duti na nzoni bango ndo. Na ambeni ngoi, gango mbakoro alingbi ti sara si zo anze wala même lo tï na yâ ti kota vundu. Tongaso, a yeke nzoni ti ne aita so ayeke ambakoro nga ti kpengba ala. E yeke sara ni tongana nyen? E yeke sara ni na lege ti alisoro so e yeke sara na ala ti kpengba ala. A yeke aita so angbâ be-ta-zo na Jéhovah na a yeke nzoni e gonda ala. Jéhovah agirisa pëpe aye kue so ala sara ti voro lo, na a yeke nzoni e nga kue e girisa ape aye so ala sara teti Jéhovah.
18 Tongana ambakoro nga na aita so ayeke bâ lege ti ala ayeke he ngia na popo ti ala, kua so ala yeke sara lâ oko oko ayeke yapu (Zo-ti. 3:1, 4). Mingi ti aita so ayeke ambakoro ayeke gi pëpe ti hunda ye ahon ndo ni. Ala hinga so aita ayeke bi bê mingi na ala nga ayeke ga ti bâ ala tongana ala sara ye na lege ni. Mingi ti azo so ayeke gue ti bâ ambakoro ayeke tene ka atene: “Mbi gue ti wa mbeni ita so ayeke ambakoro, me na kiringo ti mbi, mbi bâ so mbi kue mbi wara ngangu.”
19. Nyen la alingbi ti mû maboko na ambakoro nga na amaseka ti ngbâ ti gbu ngangu na yâ ti angoi ti kpale?
19 E yeke ku kungo ngoi so gango mbakoro, pasi nga na siokpari ayeke hunzi ande. Me kozo ti si na ngoi ni so, a lingbi awakua ti Nzapa angbâ ti zia beku ti ala na mbeni nzoni gigi ti kekereke so ayeke ngbâ teti lakue lakue. Mabe so e yeke na ni na azendo ti Nzapa ayeke sara si e gbu ngangu na yâ ti angoi ti kpale. Mabe so e yeke na ni ayeke sara si “e kiri na peko pëpe, me atâa zo ti e ti gigi ayeke buba bubango, zo ti e ti yâ ni angbâ ti lo ti kiri fini lâ na lâ.” (2 aCor. 4:16-18; aHéb. 6:18, 19). Na ndo ti mabe so e yeke na ni na azendo ti Nzapa, nyen la alingbi nga ti mû maboko na e ti bâ lege ti ambakoro? Na yâ ti article ti peko, e yeke sara tënë na ndo ti ambeni ye so alingbi ti mû maboko na e.
^ par. 9 Article ti peko ayeke sara tënë na ndo ti ambeni ye so ambakoro nga na amolenge ti ala alingbi ti soro ti bâ lege ti ambakoro ni nzoni.


text:
Tour ti Ba Ndo na Réveillez-vous!
Na ndo ti site ti e, mo lingbi ti téléchargé Tour ti Ba Ndo na Réveillez-vous! na ayanga ti kodoro ahon 150. Tour ti Ba Ndo ayeke fa na e tongana nyen aye so ayeke si laso na yâ ti dunia ague oko na aye so aprophétie ti Bible afa tënë ni ândö. Mbeti so ayeke dë bê ti azo na tënë ti Royaume ti Nzapa. Mbeti ni apusu nga zo ti mä na bê na Jésus Christ. Réveillez-vous! ayeke fa tongana nyen ti hon ndo ti akpale ti laso na amû maboko na azo ti duti na confiance na zendo so Nzapa amû ni, so atene mbeni fini dunia ayeke ga so na yâ ni zo ayeke duti na siriri sân ti sara mbeto ti mbeni ye ti sioni.


text:
Nzoni tënë so alondo na Nzapa!
Nzoni tënë ni ayeke so wa? Nyen la afa so e lingbi ti zia bê ti e na ni? Brochure akiri tënë na atënë so azo ayeke hunda ka.
Tongana nyen ti wara nzoni na lege ti brochure so
Brochure so ayeke sara si mo yeke manda tâ gi ye so ayeke na yâ ti Bible. Bâ tongana nyen la si mo lingbi ti wara aversê ni na yâ ti Bible ti mo.
Nzoni tënë ni ayeke so wa?
Gi ti hinga tënë ti Nzapa ni ayeke so wa, ndani so a yeke kota ye ti fa ni hio nga na ye so mo lingbi ti sara.
Tâ Nzapa ayeke zo wa?
Nzapa ayeke iri? Lo pensé nga na e la?
Nzoni tënë ni alondo biani na Nzapa?
E hinga tongana nyen so Bible atene tâ tënë?
Jésus Christ ayeke zo wa?
Bâ ndani so Jésus akui, nyen la a futa ni nyen, nga ye so jésus ayeke sara na ndembe so
Ye so Nzapa aye ti sara teti sese ayeke nyen?
Bible afa ndani so Nzapa aleke sese, nga lawa si pasi ayeke hunzi. A fa nga sese ni ayeke ga ande nyen nga azo wa la ayeke duti ande na ndo ni.
Beku wa ayeke dä teti azo so akui awe?
Dutingo ti azo so akui awe ayeke tongana nyen? E yeke kiri ti bâ ala ande la?
Royaume ti Nzapa ayeke nyen?
Zo wa la ayeke Gbia ti Royaume ti Nzapa ni? Royaume ni ayeke sara ande nyen?
Ngbanga ti nyen Nzapa azia lege na aye ti sioni nga na pasi?
Sioni abâ gigi tongana nyen, na ndali ti nyen si Nzapa azia lege na ni juska laso? Pasi ayeke hunzi ande la?
Sewa ti mo alingbi ti duti na ngia tongana nyen?
Jéhovah, Nzapa so ayeke na ngia, aye si asewa aduti na ngia. Bâ anzoni wango so Bible amû na akoli, awali, ababâ na amama nga na amolenge.
Mo lingbi ti hinga tâ bungbi ti vorongo Nzapa tongana nyen?
Tâ bungbi ti vorongo Nzapa ayeke gi oko? Ti hinga ni, bâ aye oku so afa tënë na ndo ni.
Tongana nyen andia ti Nzapa ayeke sara nzoni na e?
Jésus afa ndani so e bezoin ti tene Bible afa lege na e. Lo fa nga akota ndia ni use.
Mo lingbi ti sara nyen ti ga nduru na Nzapa?
Nzapa ayeke mä asambela kue? E yeke sambela lo tongana nyen? E lingbi ti sara nga nyen ti ga nduru na lo? Bâ atënë so a tene ge.
Nyen la ayeke si ande na abungbi ti vorongo Nzapa?
Mbeni lâ ande azo kue ayeke vorongo gi oko tâ Nzapa la?
Ngbanga ti nyen Jéhovah abungbi azo ti lo na sese ge?
Bible afa ndani so atâ Chrétien ayeke wara tere ti sara bungbi. A fa nga tongana nyen la si abungbi ti ala ayeke tambela.
Ndali ti nyen ti ngbâ ti manda Bible?
Aye so mo manda na ndo ti Nzapa nga na ndo ti Bible alingbi ti sara nzoni na ambeni zo tongana nyen? Songo wa la mo lingbi ti duti na ni na Nzapa?


text:
Sarango beoko ti abungbi ti Nzapa: A yeke ye so bê ti Nzapa aye la?
“Abungbi ti Nzapa ayeke bungbi azo wala ayeke kangbi yâ ti ala?” Mbeti-sango The Sydney Morning Herald la ahunda tënë so na azo. Na popo ti azo so akiri tënë na hunda ni so, tongana a mû azo 100, ala 89 atene so abungbi ti Nzapa ayeke kangbi yâ ti azo.
YE OKO, azo so ayeda na tënë ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa abâ ti ala ye ni tongaso ape. Pakara Eboo Patel, so azia na sese mbeni bungbi ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa, atene: “Fa na mbi mbeni bungbi ti Nzapa so ayeke bâ mawa ti zo ape . . . , so tënë ti ngu na gbako na anyama agbu bê ti lo ape . . . , so ayeke mû ye na azo ape.”
Biani, a si ka so aBouddhiste, aCatholique, aProtestant, aHindou, aMusulman na ambeni mingi abungbi tere ti tiri na yere, ti bâ tënë ti droit ti azo, ti kanga lege na sarango kusala na asioni lê ti ngombe wala ti gboto lê na ndo ti tënë ti ngu na gbako. Mingi ni ka, atënë ti ala aluti na ndo ti ye so ala lingbi ti sara ti mä tere na popo ti ala nga ti hinga ye so ala doit ti sara. Ti fa angobo nde nde so ayeke na popo ti ala, ala yeke sara ka ambeni matanga so na yâ ni ala yeke zö abougie dä, ala yeke he abia, ala yeke sambela nga ala yeke sara ambeni ye nde.
Sarango beoko ti abungbi ti Nzapa la ayeke yorö ti akpale so ayeke na popo ti atënë ti mabe ti ala? A yeke ye so bê ti Nzapa aye la ti tene dunia aga nzoni?
TÂ SARANGO BEOKO LA?
Mbeni oko ti akota bungbi ni apika kate atene so amembre ti yâ ni ayeke ti abungbi ti Nzapa ahon 200 tongaso nga ala yeke na yâ ti akodoro 76. Bungbi ni so atene so nda ti bungbingo tere ti ala ni ayeke ti “sara si beoko ti abungbi ti Nzapa angbâ lakue ti maï.” Me, na bango ni, tënë ni so ayeke gi tënë ti yanga senge. Na tapande, ambeni zo ni so ayeke bâ lege ti abungbi ni atene so a sû atënë ti yâ ti ambeti ti ala ni na hange mingi, si bê ti ambeni bungbi ti Nzapa so asû maboko ti ala na gbe ni ason pëpe. Raison ni ayeke nyen? Na tapande, ambeni na popo ti ala aye ti tene a zia tënë ti Nzapa na yâ ti mbeti ni, me ambeni ake. A sara si mango tere ayeke na popo ti ala ape. Tongaso, ala kpe ti sara tënë ti Nzapa na yâ ti mbeti ni.
Tongana a zi Nzapa na yâ ni, ka nda ti sarango beoko ni so ayeke so wa? Nga, mara ti bungbingo tere ti abungbi ti Nzapa ni so ahon tere na asenge bungbi so azo asigigi na ni ti mû maboko na azo so ayeke na yâ ti akpale tongana nyen? Ndani la kota bungbi ni so e sara tënë ni fade, lo wani lo tene so lo yeke gi pëpe ti maï tënë ti Nzapa, me lo yeke gi ti maï tënë ti mango tere na popo ti abungbi ti Nzapa.
GI MAÏNGO NZONI SARANGO YE ALINGBI AWE?
Dalaï-lama, mbeni zo so aye tënë ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa, atene: “Fango ye ti akota bungbi ti Nzapa kue aluti na ndo ti même tënë, so ayeke ti ndoye zo, ti bâ mawa ti zo nga ti pardone zo.” Lo kiri lo tene: “Kota ye ni ayeke ti tene na yâ ti gigi ti e ti lango oko oko e duti na amara ti sarango ye ni so.”
Tâ tënë, asarango ye tongana ndoye, bango mawa ti zo nga na pardon ayeke biani akota ye. Na yâ ti mbeni ndia so azo ahinga ni mingi, Jésus atene: “Ye kue so ala ye azo asara na ala, a lingbi ala sara na azo ni nga.” (Matthieu 7:12). Me, tâ mabe ayeke gi mbeni ye so ayeke pusu azo ti sara gi ye ti nzoni, awe?
Lani, bazengele Paul asara tënë na ndo ti mingi ti azo so atene ala yeke voro Nzapa, lo tene: “Mbi yeke tene tënë ti ala, so ala yapu na kusala ti Nzapa, me a yeke na lege ti tâ hingango ye pëpe.” Ngbanga ti nyen? Paul akiri atene a yeke “ngbanga ti so ala hinga mbilimbili ti Nzapa pëpe, na ala yeke gi ti zia na sese mbilimbili ti ala wani.” (aRomain 10:2, 3). Teti so ala yeke pëpe na tâ hingango ye na ndo ti ye so Nzapa aku na mbage ti ala ti sara, kusala so ala yeke sara na yapungo tere nga na mabe ayeke gi senge ye.
YE SO BIBLE AFA NA NDO TI TËNË TI SARANGO BEOKO TI ABUNGBI TI NZAPA
Jésus atene: “Ngia ayeke na ala so asara si siriri amaï.” (Matthieu 5:9). Lani, Jésus asara ye alingbi na aye so lo fa. Na tapande, lo wa azo ti sara ye ti ngangu na amba ti ala ape, nga lo fa tënë ti siriri na azo atâa ala yeke voro anzapa wa (Matthieu 26:52). Azo so ayeda lani na fango ye ti lo ni alï na yâ ti mbeni songo ti ndoye so a lingbi ti fâ yâ ni lâ oko ape (aColossien 3:14). Me ye so Jésus aye lani ayeke gi ti maï tënë ti mango tere na popo ti azo nde nde si ala duti na siriri? Lo yôro tere ti lo na yâ ti abungbi ti nzapa ni ti sara aye ti ala ni?
Lani, akota zo ti nzapa ti aJuif, so a iri ala aFarizien nga na aSadducéen ake tâ Jésus na bê oko, na ala gi même ti fâ lo. Jésus asara nyen? Lo tene na adisciple ti lo, lo tene: “Ala zia aFarizien so. Ala yeke awaziba so ayeke fa lege na amba ti ala.” (Matthieu 15:14). Jésus ake lani ti sara beoko na amara ti azo tongaso.
Ambeni ngu na pekoni, mbeni congrégation ti aChrétien abâ gigi na Corinthe, mbeni kota gbata ti Grèce. Na yâ ti gbata so abungbi ti Nzapa ayeke mingi. A-Chrétien so ayeke kâ ayeke sara tongana nyen na mara ti ndo tongaso? Bazengele Paul atene na ala: “Ala bungbi oko pëpe na azo so amä na bê pëpe na gbe ti joug oko.” Ndali ti nyen? Paul akiri atene: “Mango tere wa si atingbi Christ na Bélial [wala Satan]? Wala nyen si abungbi zo so amä na bê na zo so amä na bê pëpe?” Na pekoni, lo mû wango so, lo tene: “Tongaso ala sigigi na popo ti azo ni, ala duti nde.”
A yeke polele so Bible ake tënë ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa. Me, peut-être mo hunda tere ti mo, mo tene: ‘Ka azo ayeke sara tongana nyen ti tene tâ sarango beoko aduti na popo ti ala?’
TÂ SARANGO BEOKO
Akodoro 15 tongaso abungbi tere ti leke mbeni ngangu satélite so ayeke ngoro na tere ti sese ti tokua asango. Mo pensé tongana ala mä tere pëpe na ndo ti plan ti kua ni, kua ti ala ni ayeke ga nzoni?
A yeke ye so asi laso na abungbi ti sarango beoko ti abungbi ti Nzapa la. Atâa so ala yeke yâ na nduzu tënë ti nengo mba nga na ti sarango kusala maboko na maboko, tâ mango tere na popo ti ala ayeke ti lo dä ape na ndo ti tënë ti mabe. Ye so asara si kangbi angbâ lakue na popo ti ala na ndo ti tënë ti sarango ye nga na atënë ti mabe ti ala.
Na yâ ti Bible, e yeke wara andia ti Nzapa so ayeke tongana ye so ayeke fa lege na e. Tongana e sara ye alingbi na aye so Bible atene, gigi ti e ayeke ga nzoni. Azo so asara ye alingbi na ni azia ti ke zo senge senge ndali ti mara ti lo wala ndali ti bungbi ti Nzapa ti lo. Nga, ala manda ti sara kua na yâ ti siriri nga na beoko. Nzapa atene lani, atene: “Fade mbi sara [si azo atene yanga ti kodoro so ayeke tâ nzoni ni, FD] si ala lingbi di iri ti L’Éternel na ala sara na lo na beoko.” “Yanga ti kodoro so ayeke tâ nzoni ni,” so ti tene ndia so Nzapa amû na ndo ti vorongo lo la ayeke ga na beoko na popo ti azo.
A-Témoin ti Jéhovah ayeke na ngia ti tisa mo ti gue na Da ti Royaume so ayeke nduru na mo ti bâ na lê ti mo wani tâ siriri nga na beoko so ayeke na popo ti ala.


text:
Mo bâ dunia ti kekereke tongana nyen?
A yeke . . .
ngbâ gi tongaso?
ga sioni mingi?
ga nzoni mingi?
YE SO BIBLE ATENE
“Nzapa ayeke . . . mbô ngu ti lê kue na lê ti ala, kuâ ayeke duti ande dä mbeni pëpe; mua, wala toto, wala pasi ayeke duti dä mbeni pëpe. Angbene ye ni ahon ti ala awe.”
TËNË SO ABÂ MO TONGANA NYEN?
Mo yeke sara kua so ayeke mû ngia na bê ti mo.
Mo yeke tï kobela wala mo yeke bâ pasi encore ape.
Mo yeke duti na ngia kpu na kpu na tere ti sewa ti mo nga na akamarade ti mo.
E LINGBI TI YEDA BIANI NA YE SO BIBLE ATENE?
En, ndali ti ambeni raison use tongaso:
Nzapa ayeke sara ye alingbi na peko ti yanga ti lo. Bible atene so Jéhovah Nzapa lo oko la ayeke Nzapa “ti ngangu ahon kue,” teti so ngangu ti lo ayeke kota mingi (Apocalypse 15:3). Tënë so lo tene, so ni yeke changé dunia ni ti ga tâ nzoni, lo yeke sara ni biani. Senge ape, Bible atene: “Nzapa alingbi ti sara ye kue.”
—Matthieu 19:26.
Lo yeke na nzara ti sara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo. Na tapande, Jéhovah ayeke ku kungo ti kiri ti mû fini na azo so akui awe.
—Job 14:14, 15.
Bible afa nga so Jésus, Molenge ti Nzapa, akaï kobela ti azo. Lo sara tongaso ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so bê ti lo aye tongaso (Marc 1:40, 41). Jésus asara ye tâ gi tongana ti Babâ ti lo, lo yeke na nzara ti mû maboko na azo so ayeke na yâ ti kpale.
Ye so afa na e biani so Jéhovah na Jésus aye ti mû maboko na e ti tene gigi ti e ti kekereke aduti nzoni.
BÂ TËNË SO
Nzapa ayeke sara nyen ti tene dunia aga tâ nzoni mingi?
Kiringo tënë ni ayeke na MATTHIEU 6:9, 10 nga na DANIEL 2:44.


text:
Ye ti manda 12
E yeke fa ka tënë ti Royaume tongana nyen?
Kete kozo ti tene Jésus akui, lo tene: “A yeke fa ande nzoni tënë ti royaume so na ndo ti sese kue so azo ayeke dä tongana mbeni tënë ti témoin ndali ti amara kue. Na pekoni, nda ni ayeke ga.” (Matthieu 24:14). Me a yeke sara kua ti fango tënë na ndo ti sese kue ni tongana nyen? A yeke sara ni tongana ti so Jésus asara na ngoi so lo yeke lani na sese ge.—Luc 8:1.
E yeke gi ti wara azo na yanga-da ti ala. Jésus afa lani na adisciple ti lo ti fa nzoni tënë da na da (Matthieu 10:11-13; Kusala 5:42; 20:20). A-Chrétien ti ândö nga kue ayeke lani na ando so a mû na ala ti fa tënë dä (Matthieu 10:5, 6; 2 aCorinthien 10:13). Laso nga, a leke yâ ti kusala ti e ti fango tënë tâ nzoni mingi, na congrégation oko oko ayeke na ando so a mû na lo ti fa tënë dä. Ye so amû lege na e ti sara ye so Jésus atene lani, so ayeke “ti fa tënë na azo na ti fa nda ti tënë ni kue”.—Kusala 10:42.
E yeke sara kue ti wara azo na ndo kue so e lingbi ti wara ala dä. Jésus nga kue azia tapande ni na lege so lo fa lani tënë na ando so gbâ ti azo ayeke dä, na tapande, na ayanga ti ngu wala na tere ti adungu so azo ti kodoro ni ayeke gue ti tö ngu dä (Marc 4:1; Jean 4:5-15). E nga kue e yeke sara lisoro na ndo ti Bible na azo na ndo kue so ala yeke dä, so ti tene na ndo ti lege, na aplace ti kango ye, na yâ ti aparc wala na téléphone. E yeke fa nga tënë na avoizin ti e, na azo so e na ala e sara kua ndo oko, wala e na ala e sara klase oko, nga na afami ti e tongana lege azi na e. A-effort so kue asara si a fa nzoni tënë ti “salut” na azo kutu mingi na yâ ti dunia mobimba.—Psaume 96:2.
Mo hinga ambeni zo so mo lingbi ti fa nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa na ala? na nga ti fa na ala nzoni ye so ala lingbi ti wara na pekoni? Bata pendere beku so gi ndali ti mo oko ape, me fa ni na ala. Mo ku ape.
“Nzoni tënë” wa a lingbi a fa ni?
A-Témoin ti Jéhovah ayeke mû tapande ti Jésus na fango tënë tongana nyen?