text:
CHAPITRE MBASAMBALA
A yeke zingo ande akuâ
1-3. Nyen la akanga e kue? Jéhovah ayeke zi ande e tongana nyen?
TARA ti bâ so a dë ngbanga ti kanga ti lakue lakue na li ti mo ndali ti mbeni sioni ye so mo sara pëpe. Pasa ti tene a zi mo mbeni lâ ayeke dä pëpe. Gigi ti mo ti kekereke abuba awe, na mbeni ye ti tene mo sara ndali ni ayeke dä pëpe. Me na ngoi so mo bâ so mbeni ye ti sarango ni ayeke dä ape, mo ga ti hinga so mbeni zo ayeke na ngangu ti zi mo, na lo mû zendo ti mû maboko na mo. A yeke sara mo tongana nyen?
2 E kue e yeke na yâ ti kanga ti kuâ. Atâa nyen la e sara, lege ti kpe ayeke dä ape. Me Jéhovah ayeke na ngangu ti zi e na gbe ti kuâ. Na lo mû zendo so “kuâ so ayeke ndangba wato ni, a yeke futi lo ande biaku biaku.”—1 aCorinthien 15:26.
3 Tara ti bâ dengo bê so mo yeke wara tongana mo yeke gi bê ti mo ande na ndö ti kuâ pëpe. Me Jéhovah ayeke zi gï kuâ pëpe. Lo yeke kiri ande nga na fini azo so akui awe. Gbu li ti mo na ndö ti ye ti nzoni so mo yeke wara ande na lege ti tënë so. Lo tene “azo so akui awe na so ayeke na ngangu pëpe” ayeke kiri na fini (Ésaïe 26:19). Ye so la Bible airi ni zingongo ti akuâ.
TONGANA MBENI ZO SO E YE LO AKUI
4. (a) Nyen la alingbi ti dë bê ti e tongana mbeni zo ti sewa ti e wala mbeni kamarade ti e akui? (b) Ambeni kamarade ti Jésus so lo ye ala mingi ayeke lani azo wa?
4 Tongana mbeni zo ti sewa ti e wala mbeni kamarade so e ye lo mingi akui, a yeke son e mingi nga vundu ayeke sara e mingi na e yeke kanga bê gbä. E bâ so mbeni ye ti sarango ni ayeke dä ape. E lingbi ti sara ye oko pëpe ti kiri na zo ni na fini. Me Bible adë bê ti e biani. (Diko 2 aCorinthien 1:3, 4.) Zia e bâ mbeni tapande oko so afa so Jéhovah na Jésus aye mingi ti kiri na azo so e ye ala na fini. Na ngoi so Jésus ayeke lani na sese, lo yeke gue ka na ndo ti Lazare na aita ti lo ti wali, Marthe na Marie. Ala ota kue ayeke lani anzoni kamarade ti Jésus. Bible atene: “Jésus andoye Marthe na ita ti lo ti wali nga na Lazare.” Mbeni lâ, Lazare akui.—Jean 11:3-5.
5, 6. (a) Nyen la Jésus asara na ngoi so lo bâ afami ti Lazare nga na akamarade ti lo ayeke toto kuâ ti lo? (b) Ti hinga so tënë ti kuâ ti zo agbu bê ti Jésus adë bê ti e ngbanga ti nyen?
5 Jésus ague ti dë bê ti Marthe na Marie. Tongana Marthe amä so Jésus ayeke ga, lo sigi na yâ ti gbata ni ti gue ti wara lo. Lo yeke lani na ngia ti bâ Jésus, me lo tene na lo, lo tene: “Tongana mo yeke fade ge, ka ita ti mbi ti koli akui pëpe.” Marthe apensé so Jésus aga hio pëpe. Na pekoni, Jésus abâ ita ti lo Marie so ayeke toto. So lo bâ so vundu asara ala, vundu asara lo nga na lo toto (Jean 11:21, 33, 35). Lo hinga kota vundu so ayeke sara e tongana e girisa mbeni zo so e ye lo.
6 Ti hinga so kuâ ti zo amû vundu na Jésus tongana ti so amû vundu na e adë bê ti e. Jésus ayeke gï tongana Babâ ti lo (Jean 14:9). Jéhovah ayeke na ngangu ti zi kuâ teti lakue lakue, na lo ga nduru ti sara ni awe.
“LAZARE, MO SIGI!”
7, 8. Ngbanga ti nyen la Marthe aye lani pëpe ti tene a zi tênë so ayeke na yanga ti dû ti kuâ ti Lazare? Nyen la Jésus asara lani?
7 Na ngoi so Jésus asi na ndo so a lu kuâ ti Lazare dä, a kanga yanga ni na mbeni kota tênë. Jésus atene: “Ala zi tênë ni.” Me Marthe aye ti tene a zi tênë ni pëpe. A lu kuâ ti Lazare a sara lango osio awe (Jean 11:39). Lo hinga pëpe ye so Jésus aye ti sara lani ti mû maboko na ita ti lo.
8 Jésus atene na Lazare: “Mo sigi!” Ye so Marthe na Marie abâ na pekoni ahon gbungo li ti zo. Bible atene: “Koli so akui awe so asigi. Gere ti lo na maboko ti lo angbâ na abongo so a kanga na lo.” (Jean 11:43, 44). A kiri na Lazare na fini. Lo na afami ti lo nga na akamarade ti lo akiri awara terê. Ala lingbi ti gbu lo na yâ ti maboko ti ala, ti ndu lo nga ti sara lisoro na lo. So kota miracle! Jésus azingo lani Lazare na kuâ.
“MASEKA-WALI, MBI TENE NA MO, LONDO!”
9, 10. (a) Zo wa la amû lani na Jésus ngangu ti zingo azo na kuâ? (b) Ngbanga ti nyen la mbaï ti zingongo ti akuâ ayeke kota ye na lê ti e?
9 Jésus azingo azo na kuâ lani na ngangu ti lo wani? Ên-ën. Kozo si Jésus azingo Lazare, lo sambela Jéhovah, na Jéhovah amû na lo ngangu ti zingo Lazare. (Diko Jean 11:41, 42.) Lazare ayeke lani gï oko zo so a zingo lo na kuâ pëpe. Bible asara tënë ti mbeni molenge-wali ti ngu 12 so terê ti lo ason ngangu. Bê ti babâ ti lo, Jaïrus, anze kue na lo voro yanga na Jésus ti sava lo. Lo yeke lani gï oko molenge ti lo. Na ngoi so lo ngbâ ti sara tënë na Jésus, ambeni koli aga na ala tene: “Molenge ti mo ti wali ni akui awe. Ndani nyen si mo ngbâ ti son li ti Maître?” Me Jésus atene na Jaïrus, atene: “Sara mbeto pëpe. Duti gï na mabe awe, na a yeke sö molenge-wali ni.” Na pekoni, lo na Jaïrus ague na yanga-da ti lo. Na ngoi so ala si nduru na yanga-da, Jésus abâ azo so ayeke toto nga lo mä go ti ala. Jésus atene na ala, atene: “Ala kaï toto ni, ngbanga ti so molenge ni akui pëpe, me lo yeke lango.” Babâ na mama ti lo agi bê ti ala lani na ndö ti nda ti tënë ti Jésus so. Jésus atene na azo kue ti sigi, na lo mû babâ na mama ti molenge ni ala gue na terê ti molenge ni. Jésus agbu maboko ti molenge ni yeke na lo tene na lo: “Maseka-wali, mbi tene na mo, londo!” Tara ti bâ nzerengo terê ti babâ na mama ti molenge ni na ngoi so lo londo na lê ni lê ni na lo komanse ti tambela. Jésus azingo molenge ti ala ti wali ni (Marc 5:22-24, 35-42; Luc 8:49-56). Ti londo na ngoi ni so ti ga na ni, tongana ala bâ maseka ti ala ti wali ni, ala yeke dabe ti ala na ye so Jéhovah asara na ala na lege ti Jésus. *
10 Azo so Jésus akiri na ala na fini akiri akui lani. Ye so e diko na ndö ti azo so ayeke kota ye ndali ti so amû na e tâ beku. Jéhovah aye ti zingo azo na kuâ, na lo yeke sara ni.
MBAÏ TI ZINGONGO TI AKUÂ AFA NA E NYEN?
11. Zo-ti-fa-tene 9:5 afa na e nyen na ndö ti Lazare?
11 Bible atene polele so “azo so akui awe ahinga ti ala ye oko pëpe”. A yeke nga ye so asi lani na Lazare (Zo-ti-fa-tene 9:5). Gï tongana ti so Jésus atene lani, a yeke mo bâ mo tene Lazare alango (Jean 11:11). Na ngoi so Lazare ayeke na yâ ti dû ti kuâ, lo hinga ti lo “ye oko pëpe”.
12. E hinga tongana nyen so a zingo lani Lazare na kuâ biani?
12 Na ngoi so Jésus azingo lani Lazare na kuâ, azo mingi abâ ni. Même awato ti Jésus ahinga so lo sara lani miracle so. Lazare akiri lani na fini, na ye so afa so a zingo lo na kuâ biani (Jean 11:47). Nga, azo mingi ague lani ti bâ Lazare, na a sara si ala komanse ti mä na bê so Nzapa la atokua Jésus. Awato ti Jésus aye lani tongaso pëpe, ni la ala leke ti fâ Jésus na Lazare.—Jean 11:53; 12:9-11.
13. Nyen la afa na e biani so Jéhovah ayeke zingo ande akuâ?
13 Jésus atene so a yeke zingo “ala kue so ayeke na yâ ti adû ti kuâ”. (Jean 5:28). Ye so aye ti tene so azo kue so Jéhovah adabe ti lo na ala ayeke kiri na fini. Me ti tene Jéhovah azingo mbeni zo, a lingbi lo dabe ti lo na aye kue so andu zo ni. Lo lingbi biani ti sara ni? Na yâ ti dunia, atongoro ayeke milliard mingi. Bible atene so Jéhovah ahinga iri ti atongoro oko oko kue. (Diko Ésaïe 40:26.) Tongana lo lingbi ti dabe ti lo na iri ti atongoro oko oko kue, a yeke ngangu na lo oko pëpe ti dabe ti lo na aye kue so andu azo kue so lo yeke kiri ande na ala na fini. So Jéhovah la asara aye kue, e hinga so lo yeke na ngangu ti kiri na azo na fini.
14, 15. Atënë ti Job afa na e nyen na ndö ti zingongo ti akuâ?
14 Job, so ayeke be-ta-zo, amä na bê lani na zingongo ti akuâ. Lo hunda ndo, lo tene: “Tongana mbeni zo akui, lo lingbi ti kiri na fini?” Na pekoni, lo tene na Jéhovah, lo tene: “Mo yeke iri ndo, na mbi yeke yeda. Mo yeke ku kungo ti bâ kusala ti maboko ti mo.” Biani, Job ahinga lani so Jéhovah ayeke ku kungo ngoi so lo yeke zingo ande akuâ.—Job 14:13-15.
15 Beku ti zingongo ti akuâ asara nyen na ndö ti mo? Peut-être mo yeke hunda terê ti mo, mo tene: ‘Ka afami ti mbi nga na akamarade ti mbi so akui, a yeke zingo ande ala nga na kuâ?’ A dë bê ti e ti hinga so Jéhovah aye mingi ti kiri na akuâ na fini. Zia e bâ ye so Bible atene na ndö ti place so ala yeke duti ande dä nga na azo so ayeke zingo ande.
ALA YEKE “MÄ ANDE GO TI LO, NA ALA YEKE SIGI”
16. Azo so a yeke zingo ala ti duti na fini na ndö ti sese ayeke duti ande na mara ti fini wa?
16 Azo so a zingo ala lani na kuâ na sese ge akiri awara terê na afami ti ala nga na akamarade ti ala. A yeke ye so ayeke si ande, me ti so ni ayeke duti ande tâ pendere mingi. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so azo so ayeke kiri ande na fini na ndö ti sese ayeke na pasa ti ngbâ na fini lakue lakue na ti kiri ti kui lâ oko pëpe. Nga ala yeke duti na fini na yâ ti mbeni dunia so ayeke tâ nde mingi na ti so e yeke dä laso. Bira, sarango sioni na zo nga na kobela ayeke duti ande dä pëpe.
17. Azo wa la a yeke zingo ala ande na kuâ?
17 Azo wa la a yeke zingo ala ande na kuâ? Jésus atene lani so “ala kue so ayeke na yâ ti adû ti kuâ ayeke mä ande go ti lo, na ala yeke sigi”. (Jean 5:28, 29). Nga Apocalypse 20:13 atene: “Ngu-ingo akiri na azo so ayeke na yâ ti lo, kuâ na Dû ti kuâ akiri na azo so akui si ayeke na yâ ti ala.” Biani, azo milliard mingi ayeke kiri ande na fini. Bazengele Paul atene nga so a yeke zingo ande na kuâ “azo ti mbilimbili na azo so ayeke mbilimbili pëpe.” (Diko Kusala 24:15.) Ye so aye ti tene nyen?
18. “Azo ti mbilimbili” so a yeke zingo ala ande na kuâ so ayeke azo wa?
18 Na popo ti “azo ti mbilimbili”, a yeke wara awakua be-ta-zo ti Jéhovah so ayeke lani na fini kozo si Jésus aga na sese. A yeke zingo ande azo tongana Noé, Abraham, Sara, Moïse, Ruth nga na Esther ti wara fini na ndö ti sese ge. Mo lingbi ti diko ye na ndö ti ambeni koli na awali so na aHébreu chapitre 11. Ka ti awakua be-ta-zo ti Jéhovah so ayeke kui laso ayeke tongana nyen? Ala nga kue ayeke “azo ti mbilimbili”, tongaso a yeke zingo ala ande na kuâ.
19. “Azo so ayeke mbilimbili pëpe” ayeke azo wa? Pasa wa la Jéhovah ayeke mû ande na ala?
19 Na popo ti “azo so ayeke mbilimbili pëpe”, a yeke wara azo milliard mingi so awara lege pëpe ti hinga Jéhovah. Atâa so ala kui, Jéhovah agirisa ala pëpe. Lo yeke zingo ande ala na kuâ, na ala yeke wara ande pasa ti hinga lo na ti sara na lo.
20. Ngbanga ti nyen la a yeke zingo ande pëpe azo kue na kuâ?
20 So aye ti tene so a yeke zingo ande azo kue na kuâ? Ên-ën. Jésus atene lani so ambeni zo ayeke dä so a yeke kiri ande na ala na fini pëpe (Luc 12:5). Zo wa la ayeke mû ande desizion ti tene a zingo mbeni zo wala a zingo lo pëpe? Jéhovah ayeke ndangba Juge, me lo mû na Jésus ngangu ti duti “juge ti azo so ayeke na fini nga na ti akuâ.” (Kusala 10:42). Zo kue so a fâ ngbanga na ndö ti lo tongana sioni zo na lo ye ti changé bê ti lo pëpe, a yeke zingo lo na kuâ pëpe.—Bâ Kete tënë 19.
AMBENI AZINGO NA KUÂ TI WARA FINI NA YAYU
21, 22. (a) Ti zingo mbeni zo ti wara fini na yayu aye ti tene nyen? (b) Kozo zo so a zingo lo ti wara fini na yayu ayeke zo wa?
21 Bible atene so a yeke zingo ambeni zo ti wara fini na yayu. Tongana a zingo mbeni zo ti wara fini na yayu, a yeke kiri na lo na fini tongana zo na terê ti mitele pëpe. A zingo lo na kuâ ti wara fini na yayu tongana mbeni yingo.
22 Jésus ayeke lani kozo zo so a zingo lo tongana mbeni yingo (Jean 3:13). Lango ota na peko ti so a fâ Jésus, Jéhovah azingo lo na kuâ (Psaume 16:10; Kusala 13:34, 35). A zingo lani Jésus pëpe na terê ti mitele. Bazengele Pierre afa so “a fâ lo na yâ ti mitele, me a kiri na lo na fini na yâ ti yingo.” (1 Pierre 3:18). A kiri na Jésus na fini tongana mbeni yingo so ayeke ngangu mingi (1 aCorinthien 15:3-6). Me Bible atene so lo yeke duti gï lo oko pëpe.
23, 24. “Kete kundu ti ataba” so Jésus asara tënë ni ayeke azo wa? Wungo ti ala ayeke oke?
23 Ngoi kete kozo si Jésus akui, lo tene na adisciple be-ta-zo ti lo, lo tene: “Mbi yeke gue ti leke ndo ndali ti ala.” (Jean 14:2). Ye so aye ti tene so a yeke zingo ambeni disciple ti lo na kuâ ti wara fini na yayu. Wungo ti ala ayeke oke? Jésus atene wungo ti ala ayeke duti mingi pëpe, mbeni “kete kundu ti ataba”. (Luc 12:32). Bazengele Jean afa mbilimbili wungo ni na ngoi so lo bâ Jésus “ayeke luti na ndö ti Hoto ti Sion [ti yayu], lo na azo 144 000 na terê ti lo”.—Apocalypse 14:1.
24 Lawa la a yeke zingo aChrétien 144 000? Bible atene so a yeke komanse ti zingo ala na peko ti so Christ akomanse ti komande na yayu (1 aCorinthien 15:23). E yeke fadeso na yâ ti ngoi ni so, nga a zingo mingi ti azo 144 000 na kuâ awe na ala yeke na fini na yayu. Ala so angbâ na ndö ti sese si akui na ngoi ti e, a yeke zingo ala hio na peko ti kuâ ti ala ti wara fini na yayu. Ye oko, a yeke zingo ande mingi ti azo ti wara fini na yâ ti Paradis na ndö ti sese ge.
25. Nyen la e yeke manda na yâ ti chapitre ti peko?
25 Fafadeso, Jéhovah ayeke zi azo na gbe ti kuâ, na kuâ ayeke hon biaku biaku. (Diko Ésaïe 25:8.) Me azo so ayeke gue na yayu so ayeke gue ti sara nyen kâ? Bible atene ala yeke komande legeoko na Jésus na yâ ti Royaume. E yeke manda ande ye mingi na ndö ti Royaume ni na yâ ti chapitre ti peko.
^ par. 9 Na yâ ti ambeni mbaï ni nde, Bible asara tënë ti amaseka na ambakoro, akoli na awali nga azo ti Israël na awande so a zingo ala na kuâ. Mo lingbi ti diko mbaï ti ala na 1 aGbia 17:17-24; 2 aGbia 4:32-37; 13:20, 21; Matthieu 28:5-7; Luc 7:11-17; 8:40-56; Kusala 9:36-42; 20:7-12.


c: text/html

text:
KAPITA BAWE NA SITA
Mo Sia Ka Irisombori
1, 2. Gini sanahe si aida mo sana tiro na ni, na tipagine duhe ti ni ni nyanyakipa pai?
VURUBE gamo wisigo Baibiri, mo ima wirika gupai nga gu dungu aboro naya i nairiso Mbori nayugo watadu namanga agu apai Mbori asogaha. (2 AKorindo 6:17) Si du nga ndu gupai Yekova aya ti ni ani kuru kusayo rogo ziree pambori nga “Babera [nga] gu bakere bakporo.” (Yugoti 18:2, 4) Ginipai mo nika mangaha? Boro na boro si aida ni mangi siapai, na si naida ani sana tirani nga, ‘Ya mo mi naida ka iriso Yekova ngba gu gene ko aida mi irisiko ngbaha, watadu mi naida ka irisoko kina wai mi naamangaha dedede?’
2 Ka si du nga mo aima kura rogo ziree pambori kusayo, si ni wenepai. Ono si rengbe kadu nga mo kindi na nyemu agu asino mangaapai nga ga ziree pambori. Ani sakingo pai awere tipa bete agu asino mangaapai re na ki bi ndu gupai duhe ti ni ni nyanyakipa pai ani naabihe kina wai Yekova abihe.
AKPIAHE GBIATI IRISO ATITASE
3. (a) Tipagine duhe ti ni ni mbumbuhe fu kura aboro i mbu mangasunge na kpiahe rogo gayo irisombori yo? (b) Ginipai Baibiri apehe tipa mangasunge na akpiahe tipa ka iriso Mbori?
3 Gu kura aboro ima mangasunge na akpiahe watadu aba-irisombori tipa dungu agarã rogo akpuyo tipa ka iriso Mbori. Ka si du nga wo duhe tipa ro, si ima rengba kadu ni kpakarakpakaraha foro tipa ka iriso Mbori zangaha. Ono mo tingidi gupai nga, Yekova nayugopai furani tipa wai rengbe ani ka irisoko. Na Baibiri nayugo gupai furani ziazia nga Yekova aidanga ani mangisunge na akpiahe rogo gaani iriso yo te.—Mo gedi Gate 20:4, 5; Atambuahe 115:4-8; Yesaya 42:8; 1 Yoane 5:21.
4. (a) Tipagine du si aidanga ani irisi agu atitarani ti ni naima kpiko ya? (b) Tipagine du Yekova aya fu gako aboro ti ni wẽ ka i furanga na kpikpi aboro ya?
4 Gu kura aboro nadia bakere regbo na ome tipa ka asada ka fu ngbarago fu agu atitayo naima kpiko. Na i ima rengba kaa iriso yo. Ono ani aima wirika gupai nga kpikpi aboro arengbanga ka undo rani watadu ka imisa rani te. I arakanga rogo gu kura ba te. Nirengo, si ni bagbegberẽpai ka asada ka fura nayo mbiko agu apai dunduko si awira wa si naye be gu gumerani naima kpi, si naye nzunzu be adaimona. Si du nga ndu gupai Yekova aza aYisaraere ti ni ti fura na kpikpi aboro watadu ka rimisotise ku rogo sino adaimona.—Pa Fu Rugute ni Ue he 18:10-12; mo bi gu 26 na 31 rukutu kekeapai du ti digido gi buku re.
5. Ginipai rengbe ka undo ro tipa mo mbu mangasunge na akpiahe tipa ka iriso Mbori na ka mbu iriso agu atitaro naima kpi?
5 Ginipai rengbe ka undo ro tipa mo mbu mangasunge na kpiahe tipa ka iriso Mbori watadu ka mbu iriso agu atitaro naima kpiko? Si naida mo gedi Baibiri na ki berẽ wenengai tipa wai Yekova abi agu apai re. Ko nabihe ni “kere gbegberẽhe.” (Pa Fu Rugute ni Ue he 27:15) Mo kpari fu Yekova na aˈuru dunduko tipa ko undo ro mo nibi apai kina wai ko abihe na tipa ko undo ro mo irisiko ngba gu gene ko aida na ni. (Yesaya 55:9) Mo rengbe kadu na kido nga Yekova nika fu gu ome afu foro mo aidaha tipa ka kusa agu ahe kusayo rogo gamo raka nga gu du na ngbanya dagbaha na ziree pambori.
YA MO SI NAIDA ANI IRISI KRISIMASI?
6. Tipagine du i asia Banduru 25 ni uru pumbo batika Yesu ti ni?
6 Rogo zegino naabaha, Krisimasi nga nyanyakipa pumbo fu aboro, na dungu aboro naberãha nga si nga pumbo uru batika Yesu. Ono Krisimasi na ngbanya dagbaha na ziree irisombori. Buku sa (encyclopedia) nasakapai nga, ga aRomo apagano anaairiso uru batika uru rogo Banduru ti rameru 25. Abangbembatayo rogo apambori aaida dungu apagano da ni aKristano, wa vura duhe nga i avunganga Yesu rogo Banduru ti rameru 25 te, i atona ka iriso uru batika Yesu rogo uru nangia ga pumbo batika uru re. (Ruka 2:8-12) Ga Yesu abawiriki anaairisongo Krisimasi te. Buku sa nasakarogo apai yo asakipai nga, fuo agarã 200 tingbafuo batika yo Yesu, “boro ho naini gu uru i abatika ko ti ni te, na kina bete aboro gbua nanaaberãpa gu uru nzunzu i abatika ko ti ni.” (Sacred Origins of Profound Things) Pumbo Krisimasi atona dungu kama agarã kusa fuo raka Yesu auru kpotosende ane.
7. Tipagine ndikidi aKristano amanganga pumbo Krisimasi ti ni ya?
7 Dungu aboro ima ino gupai nga apagano naenge mburu Krisimasi na gaha asino mangaapai, wa gu nga manga apumbo gbiati fu agamahe. Ni kpiapai, ringara aNgirisi gbiati gu kura papara Amerika, regbo adu kinaho i arugusi manga pumbo Krisimasi mbiko mburuhe aenge ti apagano. Gu boro naanimangi he ni anigbia mbusa nibasa. Ono niyangaraha, aboro atona ka manga pumbo Krisimasi berewe. Tipagine ndikidi aKristano amanganga pumbo Krisimasi ti ni ya? Bambiko i naida ka sa ngbarago ti Mbori rogo agu apai dunduko i amangaha.
YA MO SI NAIDA ANI IRISI AˈURU BATIKA BORO?
8, 9. Tipagine agu aKristano naadu mbata anaamanganga pumbo uru batika boro ti ni ya?
8 Gu kura pumbo dungu aboro namangipa ha gbe nga manga pumbo uru batika boro. Ya mo si naida aKristano irisi pumbo uru batika boro? Gu yangara pumbo uru batika boro du paha rogo Baibiri yo nga kina ga agu aboro naangianga airisi Yekova ya. (Bambata Pai 40:20; Marako 6:21) I anaamanga pumbo uru batika boro tipa irisa ziree ambori. Si nga ndu gupai agu aKristano naadu mbata “anaabi agu aˈuru pumbo batika re ti ni ni sino apagano.”—The World Book Encyclopedia.
9 Agu aRomo naadu mbata na aGiriki aidi kuti gupai nga ho ya batika boro ni nibasa, toro nadu kinaho, na gu toro re du nika banda ni rogo gani raka yo. Buku sa naya “Gi toro re adu na pagume dagbaha na gu mbori i nabatika gu boro re rogo gu uru i abatika gu mbori re ti ni.”—The Lore of Birthdays.
10. Tipagine si aidanga aKristano nimangi pumbo aˈuru batika ti ni ya?
10 Ya mo mo naberãha nga Yekova naida na agu apumbo du na ngbanya dagbaha na ziree pambori? (Yesaya 65:11, 12) Oó, ko aidanga na ni te. Si du nga ndu gupai ani amanganga apumbo aˈuru batika boro watadu gu kura aˈuru aongoda du na ngbanya dagbaha na ziree pambori ti ni ya.
YA MO PAI TI NI TE?
11. Tipagine du kura aboro nairiso aˈuru ongoda ti ni? Ginipai si aida mo bihe na nyanyakipaha?
11 Gu kura aboro ima ino gupai nga Krisimasi na gu kura aˈuru ongoda aenge ti apagano, ono i nandu kindi kumbatayo kaa manga agu apumbo re. I nabihe nga aˈuru ongoda nga wene momu tipa ka sungo sa na agumeyo. Ya mo wo du duhe tipa ro? Anga si ni gbegberẽpai tipa mo di regbo na agumero te. Yekova du naenge mburu ramukporo, na ko naida ani du na wene pagume na agumerani. (AEfeso 3:14, 15) Ono tie, si naida ani moiberãrani tipa kadu na wene pagume na Yekova angianga kaa fu ngbarago fu agumerani ni manga ani apumbo aˈuru aongoda ya. Si nga ndu gupai gu mokedi nangia Pauro aya ti ni wẽ: “Oni nikpária pa gu he ngba ti Gbia.”—AEfeso 5:10.
12. Ginihe rengbe ka sa aˈuru ongoda si du ni gbegberẽhe bangiri Yekova?
12 Dungu aboro abingo pa enga mburu aˈuru ongoda ni gupai du na nyanyakipaha te, ono Yekova abingo ho tigako wo te. Ko aidanga na agu aˈuru ongoda mburuhe aenge ti ziree pambori watadu agu aˈuru ongoda nakiisopa aboro watadu du tipa aringara te. Ni kpiapai, aEzipeto anaamanga dungu apumbo fu gayo ziree ambori. Fuo kura aYisaraere Ezipeta yo, i atona ka manga ga apagano apumbo na i ki yambu he nga “pumbo fu Yekova.” Yekova aima fu mbusa fuyo tipa gupai i amangi he re. (Gate 32:2-10) A wa gu nebi nangia Yesaya agumbaha nga ka ani “zádi nga birikobiriko he wa sa ya!”—Mo gedi Yesaya 52:11.
MO YUGU WENE SINO HO MO AMANGAPAI NI NA KURA ABORO
13. Gini asanahe rengbe kadu berãro yo ka mo diberã tipa ka mbu manga aˈuru ongoda?
13 Ho mo adiaberã ni ka mbu manga apumbo aˈuru ongoda, mo rengbe kadu na dungu asanahe berãro yo. Ni kpiapai: Ginipai mi nika mangaha ka gimi abadiasunge sana re tipa ndu gupai mi amanganga pumbo Krisimasi ti ni ya? Ginipai mi ka mangaha ka si du nga boro fu gu gamahe fere nga ga Krisimasi? Ginipai mi nika mangaha ka si du nga gimi badiarogatise naida mi mangi aˈuru ongoda? Wai du rengbe mi ka undo awire ka rago gberẽnga tiyo tipa zanga yo manga aˈuru ongoda watadu tingidapa uru batikayo ya?
14, 15. Ginipai si aida mo mangihe ka boro ya foro wene uru ongoda watadu ka fu gamahe foro?
14 Si ni banyanyakipa pai mo ini gupai rengbe mo ka pehe na ki mangihe tipa ngbatunga agu apai re ni basasa. Ni kpiapai, ka boro ya foro wene uru ongoda foro, si aidanga mo ongo aonga kungba ni te. Mo rengbe arengba ka ya gbua wẽ, “Tambuahe.” Ono ka boro aida ka ino gu kura pai, mo ima rengba ka saka ndu gupai funi mo naamanganga aˈuru ongoda ti ni ya. Ono tie, si naida mo fura dedede wenengai, rogo birĩ yo na rogo iriso yo. Baibiri naya: “Oni fúra na undahe dedede, si ki hii na tikpo, si du oni ka ina ti ni ya wãi oni ka karaga ha fu akuaroni.” (AKorosaio 4:6) Isoke mo rengbe ka sakaha fu ni nga, mo naagbia ngbarago agbia ti dia regbo na kura aboro na kaa fuka agamahe fuyo ono mo diberã nga mo aidanga ka mangaha ti regbo agi aˈuru ongoda re te.
15 Ginipai rengbe mo ka mangaha ka boro fu gamahe foro? Baibiri atangaranga arugute tipa gi pai re te, ono si naya si naida ani banda wene sangbakpotoseyo. (1 Timoteo 1:18, 19) Si rengbe kadu nga gu boro nafu gu gamahe re foro ni ainongo gupai nga mo naamanganga pumbo aˈuru ongoda te. Watadu ni rengbe ka ya, “Mi ima inoho nga mo naamanganga pumbo aˈuru ongoda te, ono mi naida aida ka fu gi he re foro.” Rogo agi abangiri aba re, mo rengbe ka diaberã singia ka dia gu gamahe re watadu ka zanga diaha. Ono ka mo vura manga kina gini diaberã vurũ, mo banda wene sangbakpotoseyo. Ani aidanga ka manga gupai nika gbarasapa gaani pagume na Yekova wagusa te.
MO NA GAMO ABOROKPORO
16. Ginipai si adia mo mangihe ka si du nga gamo aborokporo naida ka manga pumbo aˈuru ongoda?
16 Ginipai rengbe mo ka mangaha ka si du nga gamo aborokporo naida ka manga pumbo uru ongoda? Si aidanga mo so kina vura na yo te. Mo tingidi gupai nga, i na rengo beyo tipa ka sia ka manga gupai i aidaha. Mo du wenengai na yo na kidu na irisa kuti gayo siapai kina wai mo aida i niirisi gamo asiapai a. (Mo gedi Matayo 7:12.) Ono ka gamo aborokporo aida mo di regbo na yo ti regbo uru ongoda, ginipai rengbe mo ka mangaha? Mbata fu dia mo berã tipa gupai rengbe mo ka mangaha, mo kpari fu Yekova tipa ko undo ro mo mangi wene diaberã. Mo berẽkurii gipai re, na ki wetekepai tipaha. Mo tingidi gupai nga, si naida mo nisa ngbarago ti Yekova ti aregbo dũ.
17. Wai du rengbe mo ka undo awiro ka i bingoho nga wenepai kinaho i azangaha ti zanga manga pumbo aˈuru ongoda baraho akurayo amangaha ni ya?
17 Ginipai rengbe mo ka mangaha tipa ka undo awiro ho i abi akurayo ni i nimangi pumbo aˈuru ongoda? Sidu, si naida mo ni mangi wiri kparakpara mbakadapai tipa yo dedede. Mo ima rengba ka tunguo yo na agamahe ti gu kura aregbo. Na gu wene gamahe rengbe mo ka fuhe fu awiro nga gamo regbo na nyemuse.
MO MANGI NDIKIDI IRISOMBORI
18. Tipagine si aida ani naandu tipa agu adunguratise nga ga akristano ti ni?
18 Tipa ka sa ngbarago ti Yekova, si naida ani mbu ziree pambori kodihe na gaha asino mangaapai na agu apai du na ngbanya na aˈuru ongoda. Ono si naida ani mangi ndikidi irisombori a. Rogo gini gene? Gene sa nga kaa ndu tipa agu adunguratise nga ga aKristano dedede. (Mo gedi AEbere 10:24, 25.) Adunguratise nga nyanyakipa papara ndikidi iriso Mbori. (Atambuahe 22:22; 122:1) Ani nanyakasa tirani na akuarani ho ani adungura tirani ni sa.—ARomo 1:12.
19. Tipagine duhe ti ni ni nyanyakipa pai mo gumbapa gu rengo nga ga Baibiri mo nawirikihe fu kura aboro?
19 Gu kura pai berewe rengbe ka yugoho nga mo ima sia ndikidi irisombori nga kaa fura fu kura aboro tipa agu apai mo nawirikihe rogo Baibiri yo. Gu kura aboro ni fudifudiyo ni bakerehe be gu gbegberẽ mangaapai namanga auru kpotosende. (Yezekere 9:4) Si rengbe kadu nga mo ima ino gu bete aboro du ni fudifudiyo. Mo gumbapa gu wene maabangirise du mo na ni tipa kumbatayo. Wa mo nikaa ndu kupati agu adunguratise nga ga aKristano na kini pepa agu arengo nga ga Baibiri fu kura aboro, mo nika bi gupai nga mo berewe na nyemu kadu ni papara ziree pambori na gaha asino mangaapai te. Mo rengbe arengba kadu na kido nga mo nika du adu na ngbarago na kidu na kido nga Yekova nika fu bakere maku kurii gamo asadatise wa mo nasia ka irisoko ngba ruru gene.—Maraki 3:10.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) Novembre 2016
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 26 ti décembre, 2016 ti si na lango 29 ti janvier, ngu 2017.
Mbeni tënë so andu bê ti zo mingi
Tënë wa la Jésus asara kua na ni so a bâ ni lani tongana tënë so ahon nengo zo?
“Ala ngbâ ti wa tere na popo ti ala lâ oko oko”
Ngbanga ti nyen a yeke kota ye ti kpengba zo? Nyen la tapande ti Jéhovah, ti Jésus nga na ti bazengele Paul afa na e na ndo ti kpengbango amba ti e? Ambeni lege wa la e lingbi ti kpengba na amba ti e?
A leke yâ ti bungbi ti e ague oko na Mbeti ti Nzapa
Jéhovah ahinga ti leke yâ ti aye ahon azo kue. A lingbi e ku nga ti tene lo leke yâ ti awakua ti lo ape?
Mo bâ Mbeti ti Nzapa na nene ni mingi?
Azo ti Nzapa awara ye ti nzoni mingi tongana ala sara ngangu ti sara ye alingbi na awango so ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa nga tongana ala mû maboko na bungbi ti lo.
“Kusala ni ayeke kota”
Mo yeke na pasa ti mû maboko na kua so.
A iri ala ti sigigi na yâ ti bingo
Tongana nyen la awakua ti Nzapa ague na ngbâa na Babylone na peko ti kuâ ti abazengele? Tongana nyen la ala komanse ti mä yâ ti aye nzoni nga lawa?
Ala zi tere ti ala na yâ ti abungbi ti nzapa ti wataka
Lawa la azo ti Nzapa asigigi biani biani na gbe ti ngangu ti Babylone?
“Awafango tënë ti Grande-Bretagne, ala zingo!”
Na Grande-Bretagne, a sara ngu bale-oko awe wungo ti awafango tënë ti Royaume ague na li ni nzoni pëpe. Nyen la asara si ye ni achangé?


text:
YE TI MANDA 12
Mo lingbi ti sara nyen ti ga nduru na Nzapa?
1. Nzapa ayeke mä asambela kue?
Jéhovah ahunda na mara ti azo nde nde kue ti ga nduru na lo na lege ti sambela (Psaume 65:2). Me, lo yeke mä pëpe nga lo yeke yeda pëpe na asambela kue. Na tapande, lege ti sambela ti mbeni koli alingbi ti kanga tongana lo yeke sara sioni na wali ti lo (1 Pierre 3:7). Nga, na ngoi so azo ti Israël angbâ ti sara ye ti sioni, Nzapa ake ti mä asambela ti ala. A yeke polele so sambela ayeke mbeni kota ye. Ye oko, Nzapa ayeke mä même sambela ti azo so asara akota siokpari tongana ala changé bê ti ala.—Diko Ésaïe 1:15; 55:7.
2. A lingbi e sambela tongana nyen?
Sambela ayeke mbeni mbage ti vorongo so e yeke voro na Nzapa. Tongaso, a lingbi e sambela gi Jéhovah oko, lo so asara e (Matthieu 4:10; 6:9). Nga, teti so e yeke sara siokpari, a lingbi e sambela na iri ti Jésus ndali ti so lo kui teti asiokpari ti e (Jean 14:6). Jéhovah aye pëpe si e kiri gi na ndo ti asambela so e manda ni na li wala ati so a sû ni na lê ti mbeti. Lo ye si atënë ti sambela ni alondo na bê ti e.—Diko Matthieu 6:7; aPhilippien 4:6, 7.
Jéhovah alingbi même ti mä asambela so e tene na yâ ti bê ti e (1 Samuel 1:12, 13). Lo hunda na e ti sambela lo na ngoi kue, na tapande na ndapre nga na lakui, na angoi ti tengo kobe nga na angoi so e yeke na yâ ti akpale.—Diko Psaume 55:22; Matthieu 15:36.
3. Ngbanga ti nyen aChrétien ayeke bungbi oko ti voro Nzapa?
Ti ga nduru na Nzapa ayeke kete ye pëpe teti so e yeke na popo ti azo so amä na bê na Nzapa pëpe nga ala bâ zendo so lo mû ti ga na siriri na ndo ti sese tongana tënë ti ngia (2 Timothée 3:1, 4; 2 Pierre 3:3, 13). Ni la, e yeke na bezoin ti bungbi oko na amba ti e aChrétien si e wara ngangu.—Diko aHébreu 10:24, 25.
E lingbi ti ga nduru na Nzapa tongana e sara kamarade na azo so andoye lo. Abungbi ti aTémoin ti Jéhovah ayeke mû lege na zo ti duti na mabe so akpengba tongana ti amba ti lo.—Diko aRomain 1:11, 12.
4. Mo lingbi ti sara nyen ti ga nduru na Nzapa?
Gbungo li na ndo ti aye so mo manda na yâ ti Bible ayeke mû lege na mo ti ga nduru na Jéhovah. Gbu li na ndo ti aye so lo sara, awango ti lo nga na azendo ti lo. Tongana mo gbu li ti mo na ndo ti ndoye ti Nzapa nga na ndara ti lo na mo sambela, a yeke pusu mo ti kiri ti bâ ni na nene ni mingi.—Diko Josué 1:8; Psaume 1:1-3.
Mo lingbi ti ga nduru na Nzapa gi tongana mo zia bê ti mo kue na lo, so ti tene, tongana mo mä na bê na lo. Me mabe ayeke tongana mbeni keke so a lingbi mo zia ngu dä lakue si a maï. A lingbi mo gbu li lakue na ndo ti aye so mo manda tongaso si mabe ti mo akono.—Diko Matthieu 4:4; aHébreu 11:1, 6.
5. Tongana mo ga nduru na Nzapa, ye ti nzoni wa mo yeke wara?
Jéhovah ayeke bâ lege ti azo so aye lo. Lo yeke bata ala yongoro na aye kue so alingbi ti buba mabe ti ala nga ti sara si ala girisa beku ti ala ti fini ti lakue lakue (Psaume 91:1, 2, 7-10). Lo gboto mê ti e na ndo ti aye so alingbi ti buba seni ti e nga na ngia ti e. Jéhovah ayeke fa na e lege ti dutingo na fini so ayeke nzoni ahon atanga ni kue.—Diko Psaume 73:27, 28; Jacques 4:4, 8.
TI HINGA AMBENI TËNË
KAPA TI MANDANGO BIBLE
Ndani nyen ti manda Bible?
Bible ayeke mû maboko laso na azo kutu na kutu na yâ ti dunia kue ti wara akiringo tënë na angangu tënë so ala yeke hunda na yâ ti gigi ti ala. Mo nga kue mo ye ti duti na popo ti ala?
Bible afa nyen biani?


text:
MBETI TI BUNGBI—KUSALA TI E NGA NA GIGI TI E TI CHRETIEN Juillet 2016
Akode ti fango na tënë
Akode ti fango na Tour ti Ba Ndo nga na Nzoni tënë so alondo na Nzapa! Sara kua na atapande so ti leke kode ti mo wani.
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
Sepela Jéhovah, Lo so amä sambela
Ngbanga ti nyen la ayeke nzoni mo sambela ndali ti azendo so mo mû na Jéhovah? Tongana nyen la mo lingbi ti fa so mo yeke na confiance na Jéhovah na yâ ti sambela ti mo? (Psaume 61-
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Ti ngbâ ti duti na aye mingi na yâ ti fini ti e ape, a yeke mû maboko na e ti sepela Nzapa
Ti duti na ye mingi ape na yâ ti fini ti mo alingbi ti mû lege na mo ti sara aye wa? Tongana nyen la mo lingbi ti mû tapande ti lege so Jésus avivre na ni?
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
Awakua ti Jéhovah ayapu ndali ti tâ vorongo
So tënë ti Nzapa agbu bê ti David mingi so, afa na e nyen? So e ye ti sara kua ti Nzapa na bê ti e kue ayeke pusu e ti sara nyen? (Psaume 69-
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Eskê mo peut ti tara ni teti ngu oko?
Mbeni pendere gigi na gbâ ti atufa ayeke ku azo aye ti tara ni.
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Aprogramme ti sarango kua ti pionnier permanent
Li ti mo alingbi ti kpe ti bâ so kua ti pionnier permanent ayeke mbeni kua so même azo so ayeke na ngangu mingi ape wala na ngoi mingi ape apeut ti sara ni.
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
Dabe ti mo na akusala ti Jéhovah
Akusala ti Jéhovah andu nyen? Tongana nyen la gbungo li na ndo ni alingbi ti ga na e aye ti nzoni? (Psaume 74-78)
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
Zo wa la ayeke kota mingi na yâ ti fini ti mo?
Wasungo psaume?83 afa lani so Jéhovah Nzapa la ayeke zo so ayeke kota mingi na yâ ti fini ti lo. Tongana nyen la e lingbi ti sara mara ni na yâ ti fini ti e?


text:
HUNDA 19
Tënë wa ayeke na yâ ti ambeti ti Bible?
MBETI TI NZAPA SO A SÛ ÂNDÖ NA HÉBREU (“TESTAMENT TI GIRIRI”)
PENTATEUQUE (AMBETI 5):
Genèse, Exode, Lévitique, Nombre, Deutéronome
A londo na création ti si na ziango na sese mara ti Israël ti giriri
AMBETI SO AFA ATËNË TI MBAÏ (AMBETI 12):
Josué, aJuge, Ruth
Lindango ti Israël na Sese ti Zendo nga aye so asi na pekoni
1 na 2 Samuel, 1 na 2 aGbia, 1 na 2 Chronique
Mbaï ti mara ti Israël juska ti si na futingo ti Jérusalem
Esdras, Néhémie, Esther
Mbaï ti aJuif na peko ti so ala londo na Babylone ala kiri
AMBETI TI SUMA-TENE (AMBETI 5):
Job, Psaume, aProverbe, Zo-ti-fa-tene, Bia ti Salomon
Bungbi ti atënë ti ndara nga na ti abia
AMBETI TI PROPHÉTIE (AMBETI 17):
Ésaïe, Jérémie, Toto ti Jérémie, Ézéchiel, Daniel, Osée, Joël, Amos, Abdias, Jonas, Michée, Nahum, Habakuk, Sophonie, Aggée, Zacharie, Malachie
Aprophétie, wala atënë so a fa kozo si asi, so andu azo ti Nzapa
MBETI TI NZAPA SO ACHRÉTIEN ASÛ ÂNDÖ NA GREC (“FINI TESTAMENT”)
A-ÉVANGILE OSIO (AMBETI 4):
Matthieu, Marc, Luc, Jean
Mbaï ti fini nga na ti kusala ti Jésus
KUSALA TI ABAZENGELE (MBETI 1):
Mbaï ti tongo nda ti congrégation ti aChrétien nga na ti kusala ti missionnaire
ALETTRE (AMBETI 21):
A-Romain, 1 na 2 aCorinthien, aGalate, aÉphésien, aPhilippien, aColossien, 1 na 2 Thessalonicien
Alettre so a tokua ni na acongrégation nde nde ti aChrétien
1 na 2 Timothée, Tite, Philémon
Alettre so a tokua ni na ambeni Chrétien
A-Hébreu, Jacques, 1 na 2 Pierre, 1, 2, na 3 Jean, Jude
Ambeni lettre so a tokua ni na aChrétien
APOCALYPSE (MBETI 1):
Molongo ti avision ti prophétie so a mû ni na bazengele Jean


text:
A yeke nzoni e sambela Jésus?
A DE ti ninga ape, mbeni zo ti gingo nda ti ye ahunda amaseka 800, so ayeke na yâ ti abungbi ti vorongo nzapa nde nde, ti hinga wala ala mä na bê so Jésus ayeke kiri tënë na asambela. Tongana a mû azo 100, ala 60 na ndo ni atene so ala mä na bê biani so lo yeke sara ni. Ye oko, mbeni maseka-wali asû Nzapa na place ti iri ti Jésus.
Mo tene ti mo nyen? A yeke nzoni e sambela Jésus wala Nzapa? * Ti wara kiringo tënë ni, kozoni kue, zia e bâ ye so Jésus afa na adisciple ti lo na ndo ti sambela.
JÉSUS AFA NA E TI SAMBELA ZO WA?
Jésus afa na e zo so a yeke nzoni e sambela lo.
FANGO YE TI LO: Lani, na ngoi so mbeni disciple ti Jésus ahunda lo atene, “Seigneur, fa na e tongana nyen ti sambela”, Jésus akiri tënë atene: “Tongana ala yeke sambela, ala tene: ‘Babâ.’” (Luc 11:1, 2). Na ndo ni, na yâ ti mbeni fango ye ti lo so azo ahinga ni mingi, Jésus awa azo so ayeke mä lo ti sambela. Lo tene: “Mo sambela Babâ ti mo.” Nga, lo dë bê ti ala, lo tene so Babâ ti ala “ahinga aye so ala yeke na bezoin ni kozoni si ala hunda ni na lo.” (Matthieu 6:6, 8). Na bï so si na ndade ni Jésus akui, lo tene na adisciple ti lo, lo tene: “Tongana ala hunda mbeni ye na Babâ, lo yeke mû ni na ala na iri ti mbi.” (Jean 16:23). Jésus afa na e ti sambela zo so ayeke Babâ ti lo nga Babâ ti e, Jéhovah Nzapa.—Jean 20:17.
TAPANDE TI LO: Ti lingbi na ye so lo fa na azo na ndo ti sambela, Jésus lo wani lo sambela, lo tene: “Babâ, mbi sepela mo na lê ti azo kue, mo Seigneur ti yayu na ti sese.” (Luc 10:21). Mbeni lâ, “Jésus ayô lê ti lo na nduzu na lo tene: ‘Babâ, mbi kiri singila na mo so mo mä mbi.’” (Jean 11:41). Nga, tongana lo ga lani nduru ti kui, Jésus asambela lo tene: “Babâ, mbi zia yingo ti mbi na maboko ti mo.” (Luc 23:46). Na sambelango Babâ ti lo ti yayu, so ayeke “Seigneur ti yayu na ti sese,” Jésus azia mbeni nzoni tapande teti azo kue ti mû peko ni (Matthieu 11:25; 26:41, 42; 1 Jean 2:6). Eskê adisciple ti Jésus ti ândö amä yâ ti afango ye ti lo ni tongaso?
ACHRÉTIEN TI ÂNDÖ ASAMBELA LANI ZO WA?
Ayenga kete na peko ti so Jésus akiri na yayu, awato akomanse ti zia mbeto na bê ti adisciple ti lo nga ti sara ngangu na ala (Kusala 4:18). Ni la, ala sambela ti hunda mungo maboko, me zo wa la ala sambela lo? “Na beoko ala yä go ti ala na nduzu na Nzapa,” ala sambela lo ti mû maboko na ala “na lege ti iri ti wakua ti [lo] so ayeke nzoni-kue, Jésus.” (Kusala 4:24, 30). Adisciple ti Jésus amû lani gi peko ti aye so lo fa na ndo ti sambela. Ala sambela Nzapa, me Jésus ape.
Angu mingi na pekoni, bazengele Paul afa tongana nyen la lo na amba ti lo asambela lani. Lo sû mbeti na amba ti lo aChrétien, lo tene: “Lakue tongana e yeke sambela teti ala, e yeke kiri singila na Nzapa Babâ ti Seigneur ti e Jésus Christ.” (aColossien 1:3). Paul asû nga mbeti na amba ti lo aChrétien ti tene “na iri ti Seigneur ti e Jésus Christ ala kiri singila lakue teti aye kue na Nzapa so ayeke Babâ ti e.” (aÉphésien 5:20). Na lege ti atënë so, e bâ so Paul awa azo ti sambela ‘teti aye kue na Nzapa Babâ’, me na iri ti Jésus.—aColossien 3:17.
Legeoko tongana ti aChrétien ti ândö, e lingbi ti fa so e ye Jésus tongana e sara ye alingbi na awango so lo mû na ndo ti sambela (Jean 14:15). Tongana e sambela gi Babâ ti e so ayeke na yayu, e yeke bâ so lo yeke kiri tënë na asambela ti e, nga e yeke tene oko tënë so ayeke na Psaume 116:1, 2, e tene: “Mbi ndoye L’Éternel teti Lo mä [mbi] . . . Fade mbi di iri ti Lo na lâ ti fini ti mbi kue.” *
^ par. 3 Bible atene so Nzapa na Jésus alingbi tere pëpe. Ti hinga ambeni tënë na ndo ni, bâ chapitre 4 ti buku Bible afa nyen biani?, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.
^ par. 11 Ti tene asambela ti e anzere na Nzapa, a lingbi e sara kue ti sara aye so lo hunda. Ti hinga ambeni tënë na ndo ni, bâ chapitre 17 ti buku Bible afa nyen biani?


text:
Tongana nyen la e lingbi ti fa so e ndoye Jéhovah?
“Ti e, e yeke na ndoye, ngbanga ti so lo ndoye e kozoni.”—1 JEAN 4:19.
ABIA: 56, 138
1, 2. Tongana nyen la Jéhovah afa na e ti ndoye lo?
AZO mingi ayeda so nzoni lege so ahon atanga ni kue so mbeni babâ alingbi ti fa ye na amolenge ti lo ayeke ti zia na ala nzoni tapande. Bazengele Jean atene so “e yeke na ndoye, ngbanga ti so [Nzapa a]ndoye e kozoni.” (1 Jean 4:19). Tongaso, a yeke polele so Jéhovah azia na e nzoni tapande so ahon atanga ni kue so afa so lo yeke babâ ti ndoye na so apusu e ti ndoye lo.
2 Na lege wa la Nzapa “[a]ndoye e kozoni”? Bazengele Paul atene: “Nzapa azia ndoye ti lo na gbele e na lege so, tongana e ngbâ lani awasiokpari, Christ akui ndali ti e.” (aRom. 5:8). Jéhovah afa so lo ndoye e na lege so lo sara kota sacrifice, lo mû Molenge ti lo tongana ngere so a futa ti zi na azo so amä na bê. Ye so afa na e so ti tene e ndoye Jéhovah a lingbi e pensé gi na e wani ape nga e duti mbeni zo so ayeke mû ye mingi na zo. Ye so Nzapa asara so amû lege na e ti ga nduru na lo ti bâ nzoni na lege ti ndoye ti lo nga ti tene e ndoye lo.—1 Jean 4:10.
3, 4. Tongana nyen la e lingbi ti fa so e ndoye Nzapa?
3 Na popo ti asarango ye ti Jéhovah kue, ndoye la ayeke kota ahon atanga ni. Ye so amû lege na e ti hinga ngbanga ti nyen Jésus atene na mbeni koli so commandement so ayeke kota ahon atanga ni kue ayeke: “Mo ndoye Jéhovah Nzapa ti mo na bê ti mo kue, na âme ti mo kue, na bibe ti mo kue nga na ngangu ti mo kue.” (Marc 12:30). Atënë ti Jésus so amû maboko na e ti hinga so ti ndoye Nzapa andu kozoni kue, bê ti e. Tongana e ndoye Jéhovah na bê ti e kue ape, a yeke nzere na lo ape. Ye oko, bâ so ti ndoye Nzapa aye nga ti tene ti ndoye lo na âme ti e kue, na bibe ti e kue nga na ngangu ti e kue. A ye ti tene so a lingbi tâ ndoye so e yeke na ni na mbage ti Nzapa angbâ gi na atënë ti bê ti e pëpe. Tongana e ndoye Nzapa na bê ti e kue, a lingbi e fa ni na lege ti asarango ye ti e, e sara kua na ngangu ti gbungo li ti e ti mä yâ ti aye so lo yeke fa na e nga e voro lo. Prophète Michée atene so a yeke ye so Jéhovah aye ti tene e sara la.—Diko Michée 6:8.
4 Tongana nyen la e lingbi ti fa biani so e ndoye Babâ ti e ti yayu? A lingbi e ndoye lo na bê ti e kue. Tongana ti so Jésus afa, a lingbi e ndoye Nzapa na bê ti e kue, na âme ti e kue, na bibe ti e kue nga na ngangu ti e kue. Na yâ ti article so ahon, e bâ aye osio so na lege ni Jéhovah afa so lo ndoye amolenge ti lo mingi. Zia e bâ fadeso tongana nyen la e lingbi ti fa so e ndoye Jéhovah mingi tongana ti so bê ti lo aye.
MÛ MERCI NA JÉHOVAH
5. Tongana e gbu li ti e na ndo ti aye kue so Jéhovah amû na e, a yeke pusu e ti sara nyen?
5 Tongana mbeni zo amû na mo cadeau, mo yeke tene nyen? Kite ayeke pëpe so mo yeke tene merci na zo ni. Nga, mo yeke sara kua na ni nzoni ndali ti so mo bâ ni na nene ni mingi. Disciple Jacques atene: “Nzoni matabisi kue nga na matabisi so alingbi kue alondo na nduzu si azu, teti a londo na Babâ ti alumière so ayeke na lê ti nduzu, lo so gbede ti lo ayeke ngbâ gi place oko awe.” (Jacq. 1:17). Jéhovah ayeke mû na e lakue aye so e bezoin ni ti ngbâ na fini nga ti duti na ngia. Ye so apusu e ti ndoye lo mingi, ni la ape?
6. Ti tene azo ti Israël angbâ lakue ti wara aye ti nzoni na mbage ti Jéhovah, a lingbi ala sara nyen?
6 Jéhovah asara aye ti nzoni mingi na azo ti Israël. Teti angu mingi, lo fa lege na ala na lege ti andia ti lo nga lo mû na ala aye kue so ala bezoin ni ti ngbâ na fini (Deut. 4:7, 8). Ye oko, ti tene ala ngbâ lakue ti wara aye ti nzoni so, a lingbi ala sara ye alingbi na Ndia ti lo. Na tapande, na ngoi so ala yeke sara sacrifice, lo hunda na ala ti mû “kozo le-kobe ti yaka” ti kodoro ni (Ex. 23:19). Na sarango tongaso, azo ti Israël ayeke fa so ala bâ na nene ni ndoye so Jéhovah andoye na ala nga na aye ti nzoni so lo sara na ala.—Diko Deuteronome 8:7-11.
7. Tongana nyen la e lingbi ti sara kua na “anzoni ye” ti e ti fa so e ndoye Jéhovah?
7 Ka ti e? Atâa so Nzapa ahunda na e laso pëpe ti mû mbeni nyama wala mbeni lë ti kobe ti mû na sacrifice, a yeke nzoni e fa so e ndoye Nzapa na lege so e yeke gonda lo na “anzoni ye” ti e (aProv. 3:9, FD). Tongana nyen la e lingbi ti sara ni? E lingbi ti mû a-offrande ti mû maboko na kua ti Royaume na yâ ti congrégation ti e nga na yâ ti dunia kue. So ayeke biani mbeni nzoni ye so e lingbi ti sara ti fa so e ndoye Jéhovah, atâa e yeke na ye mingi wala pëpe (2 aCor. 8:12). Ye oko, ambeni ye nde ayeke nga dä so e lingbi ti sara ti fa so e ndoye Jéhovah.
8, 9. Mbeni ye so e lingbi ti sara ti fa so e ndoye Jéhovah ayeke so wa? Nyen la Mike na azo ti sewa ti lo asara?
8 Dabe ti mo so Jésus atene na adisciple ti lo ti gi bê ti ala pëpe na ndo ti tënë ti kobe wala bongo, me a lingbi ala ngbâ ti gi Royaume kozoni. Babâ ti e atene so lo yeke mû na e aye so e bezoin ni (Mat. 6:31-33). E yeke na confiance na Jéhovah nga e hinga so lo yeke sara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo so. Tongana e ndoye mbeni zo, e yeke sara confiance na zo ni. Tongaso, tongana e yeke na confiance na Jéhovah mingi, e yeke ye lo nga mingi (Ps. 143:8). Ni la, a lingbi e hunda tere ti e: ‘Aye so mbi zia na gbele mbi ti sara nga na sarango ye ti mbi afa so mbi ndoye Jéhovah biani? Lango oko oko, mbi yeke zia bê ti mbi kue na Jéhovah ti bâ lege ti abezoin ti mbi?’
9 Mbeni ita so iri ti lo ayeke Mike afa so lo ndoye Jéhovah nga lo yeke na confiance na lo. Na ngoi so Mike angbâ kete, lo ye lani mingi ti gue na kodoro wande ti fa tënë. Même na peko ti so lo sara mariage nga lo dü amolenge use, lo ye gi ti gue na kodoro wande ti fa tënë. Na ngoi so Mike na azo ti sewa ti lo adiko ye na ndo ti aita so ague ti fa tënë na ando so bezoin ayeke dä mingi, ala mû desizion ti gi ti duti na aye mingi ape na yâ ti fini ti ala. Ala kä da ti ala na ala lango na yâ ti mbeni kete da. Na pekoni, lo kiri na wungo ti akua so lo sara na peko, nga lo gi ti bâ tongana nyen la na lege ti Internet lo na azo so a sara kua na gbe ti lo alingbi ti mä tere ti bâ lege ti tanga ti akua ni tongana lo hon na kodoro wande. Ye so amû maboko na Mike na azo ti sewa ti lo ti gue na kodoro wande. Na peko ti so ala fa tënë kâ nzoni teti ngu use, Mike atene: “E bâ so atënë ti Jésus so ayeke na Matthieu 6:33 ayeke tâ tënë.”
GBÛ LI TI MO NA NDO TI AYE SO JÉHOVAH AYEKE FA NA MO
10. Legeoko tongana David, ngbanga ti nyen a yeke nzoni e gbu li ti e na ndo ti aye so e yeke manda na ndo ti Jéhovah?
10 A sara angu 3000 tongaso awe, aye so Gbia David abâ na lê ti nduzu asara si bê ti lo adö. Lo tene: “Ayayu asara tënë ti gloire ti Nzapa; le-nduzu afa na gigi kusala ti tïtî Lo.” Na ndo ni, lo tene: “Ndia ti L’Éternel alingbi kue, a kiri ngangu na âme; tënë ti témoin ti L’Éternel ayeke tâ tënë, a sara si zo so li ti lo ayeke dä pëpe aga zo ti ndara.” Na ngoi so David agbu li ti lo na ndo ti andia ti Jéhovah nga na apendere ye so lo créé, David aga nduru mingi na Jéhovah nga lo ye ti fa ndoye ti lo na mbage ti Jéhovah. Lo tene: “Zia tënë ti yanga ti mbi na bibe ti mbi amû ngia na Mo, O L’Éternel, Tênë ti mbi na Zo Ti Ton mbi.”—Ps. 19:2, 8, 15.
11. Tongana nyen la e lingbi ti sara kua na hingango ye so Jéhovah amû na e ti fa so e ye lo? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
11 Laso, Jéhovah afa na e gbâ ti aye na ndo ti lo, ye so lo leke na bê ti lo ti sara, aye so lo créé nga na Bible. Dunia so ayeke pusu azo ti manda mbeti ayo. Ye oko, aye so asi na azo so amanda mbeti ayo afa na e so fani mingi mandango mbeti ayo asara si zo ayeke na mabe encore na Nzapa ape nga lo yeke ndoye Nzapa encore ape. Me, Bible awa e ti hinga ye, ti wara ndara nga ti hinga nda ti ye. So aye ti tene so a lingbi e hinga tongana nyen ti sara kua na hingango ye so Nzapa amû na e tongaso si e na amba ti e kue e bâ nzoni dä (aProv. 4:5-7). Nzapa “aye si mara ti azo nde nde kue asö fini ti ala na ala si na tâ hingango ye na ndo ti tâ tënë.” (1 Tim. 2:4). E yeke fa so e ye Jéhovah tongana e fa na azo kue nzoni tënë ti Royaume ti lo na bê ti e kue nga e mû maboko na ala ti hinga ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara ndali ti azo.—Diko Psaume 66:16, 17.
12. Tënë wa la mbeni molenge-wali atene na ndo ti cadeau so Jéhovah amû na lo?
12 Même amolenge nga na amaseka alingbi ti fa so ala ndoye Jéhovah tongana ala kiri singila na lo ndali ti aye so lo sara na ala nga na aye so lo fa na ala. Shannon atene so na ngoi so lo yeke na ngu 11, lo na ngambe ti lo so ayeke na ngu 10 nga na babâ na mama ti lo ague na kota bungbi so a sara ni na Anglais so mama-tene ni ayeke: “Batango tënë ti Nzapa”. Na mbeni lango ti assemblée ni, a hunda na amolenge nga na amaseka ti duti na mbeni place so a zia ni ndali ti ala. Mbeto asara lo me lo gue. Na pekoni, bê ti lo adö na ngoi so a mû na ala oko oko kue buku Les jeunes s’interrogent — Réponses pratiques. Pendere cadeau so asara si Shannon abâ Jéhovah tongana nyen? Lo tene: “A yeke na ngoi ni so la mbi ga lani ti hinga so Jéhovah ayeke dä biani nga lo ndoye tâ mbi mingi.” Shannon atene nga atene: “E yeke na ngia so Jéhovah, Nzapa ti e, amû na e pendere cadeau so senge senge.”
YEDA NA WANGO NGA NA SENGO NDO TI JÉHOVAH
13, 14. A lingbi e sara ye tongana nyen tongana Jéhovah ase e? Ngbanga ti nyen?
13 Bible adabe ti e, a tene: “Zo so L’Éternel andoye lo, Lo se lo, legeoko tongana babâ ase molenge so amû ngia na lo.” (aProv. 3:12). Tongaso, a lingbi e sara ye tongana nyen tongana a se e? Bazengele Paul asara tënë na lege ni na ngoi so lo tene: “A lingbi ti bâ sengo ndo kue na ndembe ni tongana ye so amû ngia na zo pëpe, me ye so amû vundu.” So Paul atene tongaso, a ye pëpe ti tene so lo bâ lani sengo ndo tongana senge ye ndali ti so lo kiri lo tene: “Ye oko, gbändâ ala so sengo ndo ni asara kua na ndo ti ala, sengo ndo ni ayeke lë lengo ti siriri, so ti tene mbilimbili.” (aHéb. 12:11). Tongana e ndoye Jéhovah, e yeke sara sanka ti awango ti lo pëpe nga e yeke sara ngonzo pëpe tongana lo mû na e wango. A yeke ngangu na ambeni zo ti sara ni. Me, tongana e ndoye Nzapa e yeke sara ni.
14 Na ngoi ti Malachie, aJuif mingi amä wango ti Jéhovah ape. Ala hinga lani Ndia so Jéhovah amû na ndo ti aye so a lingbi ala mû na sacrifice, me ala sara sanka ni, na Jéhovah amû na ala kpengba wango. (Diko Malachie 1:12, 13.) A yeke lani mbeni ngangu kpale? Mä tënë so Jéhovah atene: “Fade Mbi to zonga ni na ndo i, na fade Mbi zonga ye so asara nzoni na i; biani, Mbi zonga ye ni so awe fadeso, teti i bata komandema [ti mbi] na bê ti i pëpe.” (Mal. 2:1, 2). A yeke polele so tongana e ke lakue ti sara ye alingbi na awango ti Jéhovah wala e sara sanka ti awango ni, e yeke wara akpale mingi na pekoni.
15. Bango ndo wa la azo ti dunia so ayeke na ni so a lingbi e kpe ni?
15 Dunia ti Satan so ayeke pusu azo ti sara baba nga ti pensé gi na ala wani. Azo mingi aye pëpe ti tene a mû wango na ala wala a fa na ala ye ti sara. Même ambeni zo so ayeke mä wango, fani mingi ala yeke sara ni na bê ti ala kue ape. Ye oko, Bible awa aChrétien ti “zia ti sara ye akpa ti aye ti ngoi so”. A lingbi e hinga “ye so bê ti Nzapa aye” nga e sara ye alingbi na ni (aRom. 12:2). Jéhovah ayeke sara kua na bungbi ti lo ti mû na e awango na ndo ti aye nde nde na ngoi so alingbi. Na tapande, lo fa na e tongana nyen la a lingbi e sara ye na mbage ti mbeni zo so ayeke koli wala wali ti e ape, tongana nyen la e lingbi ti soro anzoni kamarade nga tongana nyen la e lingbi ti soro anzoni ngia. Tongana e yeda na bê ti e kue na mara ti awango so nga e sara ye alingbi na ni, e yeke fa so e mû merci mingi na Jéhovah nga e ndoye lo biani na bê ti e kue.—Jean 14:31; aRom. 6:17.
ZIA BÊ TI MO KUE NA JÉHOVAH TI MÛ MABOKO NA MO NGA TI BATA MO
16, 17. (a) Ngbanga ti nyen a yeke nzoni e gi ti hinga atënë ti bê ti Jéhovah na ngoi so e yeke mû adesizion? (b) Tongana nyen la azo ti Israël afa so ala ndoye Jéhovah ape nga ala yeke na confiance na lo ape?
16 Tongana akete molenge abâ so ala yeke na yâ ti kpale, hio ala yeke kpe na mbage ti ababâ na amama ti ala. Tongana amolenge ni ayeke kono, ala komanse ti zia bê ti ala mingi na ndo ti ala wani nga ala yeke mû adesizion ala wani. Ye so afa so ala kono awe. Ye oko, amolenge so ayeke na kpengba songo na ababâ na amama ti ala ayeke gi wango na mbage ti ala nga ala yeke gi ti hinga atënë ti bê ti ala kozo si ala mû mbeni desizion. A yeke nga tongaso na lege ti yingo. Jéhovah amû na e yingo ti lo so ayeke pusu e ti duti na “nzara ti sara ye”. Ye oko, tongana e mû desizion sân ti gi ti hinga tënë ti bê ti Jéhovah na ndo ni, a fa so e ndoye lo ape nga e yeke na confiance na lo ape.—aPhil. 2:13.
17 Mbeni lâ na ngoi ti Samuel, azo ti Israël atiri bira na aPhilistin na aPhilistin ahon ala na ngangu. Azo ti Israël ayeke lani na bezoin ti tene a mû maboko na ala hio nga a bata ala. Ala mû desizion ti sara nyen? Ala tene: “Zia e tokua ti ga na Arche ti Mbele ti L’Éternel so ayeke na Silo, si Arche ni ayeke na popo ti e ti zi e na tïtî awato ti e.” Nyen la asi na pekoni? “A fâ ala mingi même aturugu [saki] bale-ota ti Israël akui. Na aPhilistin akamata Arche ti Nzapa”. (1 Sam. 4:2-4, 10, 11). So azo ti Israël amû Arche ti Nzapa, a yeke lani mo bâ mo tene ala ye ti tene Jéhovah amû maboko na ala. Me, ti tâ tënë ni, ala gi lani fango lege ti Jéhovah ape, ala yeke sara lani gi ye ti bê ti ala wani. Ye so asara si ala bâ pasi mingi.—Diko aProverbe 14:12.
18. Bible atene na e nyen na ndo ti tënë ti ziango bê kue na Jéhovah?
18 Mbeni zo ti sungo psaume so andoye Jéhovah lani mingi nga ayeke na confiance na lo, a tene: “Mo ku gi Nzapa, teti fade mbi kiri mbi sepela Lo mbeni. Lo yeke Salut ti mbi na Nzapa ti mbi. O Nzapa ti mbi, âme ti mbi ane na yâ mbi, teti so, mbi dabe mbi na Mo.” (Ps. 42:6, 7). Atënë ti bê ti mo nga kue ayeke tongaso? Mo ndoye Jéhovah mingi nga mo yeke na confiance na lo? Même tongana kiringo tënë ti mo ayeke En, mo lingbi ti kiri ti zia bê ti mo kue na lo ahon ti kozo. Bible atene: “Zia bê ti mo kue na L’Éternel, na zia bê ti mo na hingango ye ti mo mveni pëpe. Mo bi bê ti mo na Lo na lege ti mo kue, na fade Lo sara si lege ti mo aga mbilimbili.”—aProv. 3:5, 6.
19. Aye wa la mo ye ti sara effort ti sara ti fa so mo ndoye Jéhovah?
19 So Jéhovah andoye e kozoni, lo fa na e tongana nyen e lingbi ti ndoye lo. Zia e ngbâ lakue ti gbu li ti e na ndo ti kota ndoye so lo fa na mbage ti e. Nga, zia si e ngbâ lakue ti fa so e ndoye lo ‘na bê ti e kue, na âme ti e kue, na bibe ti e kue nga na ngangu ti e kue.’—Marc 12:30.


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA MIOMBE
Tënë ti batême na songo ti mo na Nzapa
Tongana mbeni zo aye ti wara batême tongana Chrétien, a yeke batize lo tongana nyen?
Aye wa a lingbi mo sala ni kozo ti lingbi na batême?
Zo ayeke mû tele ti lo na Nzapa na lege wa?
Kota nda ti tënë so ayeke pusu e ti wara batême ayeke nyen?
NA NGOI ti abazengele lani, mbeni Chrétien so iri ti lo ayeke Philippe amû ngoi ti lo ti fa na mbeni kota zo ti Ethiopie so Jésus la ayeke Messie so a fa tënë ti lo na zendo. Tënë so a fa na kota zo so na yâ Mbeti ti Nzapa andu bê ti lo ngangu, si lo yeda ti sala mbeni ye. A si na mbeni place, koli ti Ethiopie so atene na Philippe: “Bâ, ngu ayeke, ye nyen akanga lege na mbi ti wara batême?” Na lege so, lo fa so lo ye lani ti wara batême.—Kusala 8:26-36.
2 Tongana mo wara lege awe ti manda nzoni akozo chapitre ti buku so na tele ti aTémoin ti Jéhovah, bê ti mo alingbi ti pusu mo ti tene: ‘Nyen la akanga lege na mbi ti wara batême?’ Juska fadeso, mo manda aye na ndo zendo so Bible afa ni ti fini ti lakue lakue na yâ Paradis (Luc 23:43; Apocalypse 21:3, 4). Mo manda nga so azo so akui ahinga ye oko pëpe me beku ayeke dä ti tene ala kiri na fini (Zo-ti-fa-tene 9:5; Jean 5:28, 29). Peut-être mo yeke ga na abungbi ti aTémoin ti Jéhovah a ninga kete awe, na mo bâ na lê ti mo tongana nyen ala yeke fa na yâ fini ti ala tâ lege so a lingbi a voro Nzapa (Jean 13:35). Na kota ye ni ahon kue ayeke so peut-être mo to nda ti lë songo na Jéhovah Nzapa awe.
3 Na lege wa mo lingbi ti fa so mo ye ti sala na Nzapa? Jésus atene na adisciple ti lo: ‘I gue, i fa tënë na amara kue si ala ga adisciple, i batize ala.’ (Matthieu 28:19). Jésus mveni azia tapande na lege so: lo nga kue a batize lo na ngu. A mû gi ngu ni a tuku na tele ti lo wala na li ti lo pëpe (Matthieu 3:16). Tënë “batize” alondo na mbeni tënë ti yanga ti Grec so aye ti tene “yôro kue na ngu”. Tongaso, ti batize mbeni zo si lo ga Chrétien aye ti tene ti yôro lo kue na ngu.
4 Azo kue so aye ti sala songo na Jéhovah Nzapa, a yeke hunda na ala ti wara batême. Batême ni ayeke fa na lê ti azo polele so mo yeke na nzara ti sala na Nzapa. A fa so mo yeke na ngia ti sala ye so bê ti Jéhovah aye (Psaume 40:8, 9). Ye oko, ti lingbi na batême, a hunda mo ti sala ambeni ye kozo.
A HUNDA TI WARA HINGANGO YE NGA NA MABE
5 Mo to nda ti salango kozo ye ni awe. Na lege wa? Na lege so mo manda ti hinga Jéhovah Nzapa na Jésus Christ, peut-être na mandango Bible yeke yeke na lege ti mbeni kapa (Jean 17:3). Me aye angbâ na mo mingi ti manda. A-Chrétien ayeke na nzara ti “hinga biani ye so Lo [Nzapa, lo] ye”. (aColossien 1:9). Tongana mo yeke ga na abungbi ti aTémoin ti Jéhovah, a yeke mû maboko na mo mingi ti wara hingango ye so. A yeke kota ye mingi ti ga na abungbi so (aHébreu 10:24, 25). Ti ga na abungbi so lakue ayeke mû ande maboko na mo ti hinga ye mingi na ndo ti Nzapa.
6 Biani, a hunda pëpe na mo ti hinga ye kue na yâ ti Bible si mo lingbi na batême. Kota zo ti Ethiopie so Philippe afa tënë na lo ayeke lani na mbeni hingango ye awe na ndo Mbeti ti Nzapa, me atâa so kue lo hunda ti tene a mû maboko na lo ti gbu nda ti ambeni versê (Kusala 8:30, 31). Legeoko nga, mo yeke na aye mingi so angbâ ti tene mo manda. Na ti tâ tënë ni, mo yeke ngbâ ande lakue ti manda ye na ndo ti Nzapa (Zo-ti-fa-tene 3:11). Ye oko, kozoni ti tene a zi lege na mo ti wara batême, a hunda mo ti hinga akozo fango ye ti Bible na ti yeda na ni (aHébreu 5:12). Na yâ ti akozo fango ye ti Bible so, a yeke wara tâ tënë na ndo dutingo ti ala so akui, nga nene ti hinga iri ti Nzapa na Royaume ti lo.
7 Me gi ti hinga aye na yâ Bible alingbi pëpe, teti “tongana mabe ayeke pëpe, zo alingbi ga nzoni na lê ti Nzapa pëpe”. (aHébreu 11:6). Bible atene na e so tongana ambeni zo ti gbata ti Corinthe giriri amä fango tënë ti aChrétien, “ala mä na bê, na ala kamata batême.” (Kusala 18:8). Legeoko nga, a lingbi ye so mo yeke manda na yâ Bible apusu mo ti mä na bê so biani Bible ayeke Tënë ti Nzapa. A lingbi a pusu mo ti duti na mabe na yâ azendo ti Nzapa nga na yâ ngangu so sandaga ti Jésus ayeke na ni ti sö fini ti mo.—Josué 23:14; Kusala 4:12; 2 Timothée 3:16, 17.
FA TÂ TËNË TI BIBLE NA AMBENI ZO
8 Na ngoi so mabe ti mo ayeke kono ti gue na li ni, mo yeke bâ so mo yeke gi na nzara ti tene na ambeni zo tënë ti aye so mo yeke manda (Jérémie 20:9). Tongaso, bê ti mo ayeke pusu mo ngangu ti fa na ala tënë na ndo Nzapa nga na aye so lo leke ti sala.—2 aCorinthien 4:13.
9 Mo lingbi ti to nda ti fa tâ tënë ti Bible na ambeni zo. Peut-être, na lege ti ndara, mo yeke sala lisoro na ndo ni na afami ti mo, akamarade ti mo, azo so alango ndulu na mo nga na azo ti place ti kua ti mo. Tongana ngoi ayeke hon, mo yeke duti ande na nzara ti tï na popo ti aTémoin ti Jéhovah ti fa tënë legeoko na ala. Tongaso, duti na kamene pëpe ti sala tënë ni polele na Témoin ti Jéhovah so ayeke manda Bible na mo. Tongana a bâ polele so mo lingbi awe ti fa tënë na tele ti aita ti kongregation, fade a yeke leke ti tene mo na ita so ayeke manda Bible na mo awara tele na a-ancien use ti sala lisoro.
10 Ye so ayeke mû lege ande na mo ti hinga tele nzoni na ambeni ancien ni so ayeke bâ ndo na ndo ti kongregation ti Nzapa (Kusala 20:28; 1 Pierre 5:2, 3). A-ancien ni ayeke gi ti bâ wala mo gbu nda ti akozo fango ye ti Bible nzoni awe na mo mä na bê dä. Nga, ala yeke gi ti bâ wala mo yeke bata andia ti Nzapa na yâ fini ti mo na mo ye biani ti ga Témoin ti Jéhovah. Tongana ala bâ so mo sala aye so kue, ala yeke tene ande na mo so mo lingbi ti to nda ti fa tënë na tele ti aita ti kongregation.
11 Me a-ancien so alingbi ti bâ peut-être so a yeke nzoni mo gbian ambeni ye na yâ fini ti mo kozoni si a zi lege na mo ti fa tënë legeoko na kongregation. Peut-être ala bâ so a lingbi mo zia lege ti ambeni ye so mo ngbâ ti sala me so ambeni zo abâ ni pëpe. Ni la, kozoni si mo hunda ti ga wafango tënë, a yeke ti mo ti zia lege ti salango akota siokpari tongana pitan, nyongo ye ahon ndo ni nga na nyongo mbangi.—1 aCorinthien 6:9, 10; aGalate 5:19-21.
A HUNDA MO TI GBIAN BÊ TI MO NGA NA LEGE TI MO
12 A hunda nga na mo ti sala ambeni ye nde ti lingbi na batême. Bazengele Pierre atene: “I changé bê ti i, i changé lege ti i, si Nzapa alingbi mbô siokpari ti i.” (Kusala 3:19). Ti gbian bê ti mo aye ti tene ti sala vundu na yâ bê ti mo kâ teti mbeni ye so mo sala. Ti mbeni zo so kozo lo bi tele ti lo na yâ aye ti pitan, a yeke duti na lege ni tongana a hunda lo ti gbian bê ti lo. Ye oko, même mbeni zo so kozo lo bi tele ti lo pëpe na yâ tambela ti kirikiri, a ku nga na mbage ti lo ti gbian bê ti lo. Ngbanga ti nyen tongaso? Ngbanga ti so azo kue na sese ayeke awasiokpari na ala kue aku na mbage ti Nzapa ti pardone siokpari ti ala (aRomain 3:23; 5:12). Kozoni si mo manda Bible, mo hinga lani pëpe ye so bê ti Nzapa aye. Tongaso, a yeke fade ngangu na mo ti leke fini ti mo ti lingbi na ye so Nzapa aye. Ndani la a hunda mo ti gbian bê ti mo.
13 Na pekoni so mo gbian bê ti mo awe, a hunda nga na mo ti gbian lege ti mo. A lingbi mo gbian bê ti mo na mo ngbâ gi ge pëpe. A lingbi mo ke nga angbele salango ye ti mo na mo leke na bê ti mo ti tene fadeso mo sala gi ye so ayeke nzoni. Ti gbian bê ti mo na ti gbian lege ti mo ayeke aye so a lingbi mo sala ni kozo si mo wara batême.
A HUNDA MO TI MÛ TELE TI MO NA NZAPA
14 Mbeni kota ye nde ti sala ayeke dä kozoni ti wara batême. A lingbi mo fa na Jéhovah na yâ sambela so mo mû tele ti mo na lo.
15 Tongana mo tene na Jéhovah Nzapa na yâ sambela so mo yeke mû tele ti mo na lo, mo yeke mû zendo so fade mo yeke sala gi na lo na lâ ti fini ti mo kue (Deutéronome 6:15). Me ngbanga ti nyen mbeni zo ayeke sala nzara ti mû tele ti lo na Nzapa tongaso? Zia e mû mbeni tapande: mbeni koli ato nda ti sala nzara ti mbeni wali. Tongana ngoi ayeke hon si lo yeke hinga lo nzoni ahon ti kozo na lo yeke bâ anzoni salango ye ti lo, bê ti lo ayeke pusu lo gi ti ye wali so mingi. Na nda ni, a yeke duti na lege ni ti tene lo hunda wali ni ti sala mariage na lo. Tâ tënë, ti sala mariage aye ti tene ande so lo wara ambeni kungba ti yô na ndo ni. Me ndoye ayeke pusu ande lo ti sala ni.
16 Legeoko nga, tongana mo wara lege ti hinga Jéhovah nzoni na ti ye lo, bê ti mo ayeke pusu mo ti sala na lo na ngangu ti mo kue, na mo yeke gi lakue ti sala ye mingi na ndo ni na yâ vorongo ti lo. Zo kue so aye ti mû peko ti Molenge ti Nzapa, Jésus Christ, a lingbi lo “ke tele ti lo mveni”. (Marc 8:34). E yeke ke tele ti e na lege so e yeke sala kue si anzara ti bê ti e nga na aye so e zia na gbele e ti sala akanga lege pëpe na e ti mä yanga ti Nzapa na yâ ye kue. Ni la, kozoni si mo lingbi na batême, a lingbi mo fa so ye so aga kozo na yâ fini ti mo ayeke salango ye so bê ti Jéhovah Nzapa aye.—1 Pierre 4:2.
HON NDO TI SALANGO MBITO TI TÏ
17 Ambeni zo aye ti mû tele ti ala na Jéhovah pëpe teti so ala sala mbito ti mû mara ti kota desizion tongaso. Peut-être ala sala mbito ti duti na tënë ti kiri na ni na Nzapa teti so ala mû tele ti ala na lo awe. Ala sala mbito ti tï na pekoni na ti bi vundu na bê ti Jéhovah, na ye so apusu ala ti pensé so a hon tënë ala mû tele ti ala na Nzapa pëpe.
18 Na ngoi so mo yeke manda ti ndoye Jéhovah, bê ti mo ayeke pusu ande mo ti mû tele ti mo na lo na ti sala ye alingbi na yanga so mo mû na lo (Zo-ti-fa-tene 5:3). Tongana mo mû tele ti mo na Nzapa awe, kite ayeke pëpe so mo yeke ye ande ti “tambela na lege so alingbi na Seigneur, ti mû ngia na Lo na yâ ye kue”. (aColossien 1:10). Teti so mo ndoye Nzapa, mo yeke tene ande pëpe so a yeke tâ ngangu mingi ti sala ye so lo ye. Kite ayeke pëpe so mo yeke ye ande dä na tënë ti bazengele Jean so: “So ayeke ndoye ti Nzapa: e bata komandema ti Lo. Na komandema ti Lo ayeke tongana nengo ye pëpe.”—1 Jean 5:3.
19 A hunda pëpe ti tene mo duti mbilimbili-kue kozoni si mo mû tele ti mo na Nzapa. Jéhovah ahinga so aye ayeke dä so mo lingbi ti sala pëpe, na lo ku lâ oko pëpe na mbage ti mo ti sala aye so ahon ngangu ti mo (Psaume 103:14). Lo ye si mo wara nzoni, na fade lo yeke mû maboko na mo (Esaïe 41:10). Hinga biani so tongana mo zia bê ti mo kue na Jéhovah, “fade Lo sala si lege ti mo aga mbilimbili.”—aProverbe 3:5, 6.
FA SO MO MÛ TELE TI MO NA NZAPA AWE NA WARANGO BATÊME
20 Tongana mo gbu li ti mo na ndo ti aye so e fa fade ge, ye so alingbi ti mû maboko na mo ti mû tele ti mo na Jéhovah na yâ sambela. Zo kue so aye Nzapa tâ na bê ti lo, a lingbi lo “sala tënë ni na gigi na yanga ti lo ti wara salut.” (aRomain 10:10). Mo yeke sala ni tongana nyen?
21 Tongana mo ye ti wara batême, sala tënë ni na surveillant-président ti kongregation ti mo. Fade lo yeke leke ti tene ambeni ancien abâ na mo ambeni hundango tënë so afa akozo fango ye ti Bible so a lingbi mo hinga ni. Tongana a-ancien so abâ so mo lingbi awe, ala yeke tene ande na mo so mo lingbi ti wara batême na kota bungbi so ayeke ga.* Na ngoi ti akota bungbi tongaso, a yeke leke ka mbeni diskur so ayeke fa nda ti batême. Na pekoni, ita so amû diskur ni ayeke tisa ala so kue aye ti wara batême na kota bungbi ni ti kiri tënë na ahundango tënë use. A yeke mbeni lege teti ala ti “sala tënë” ti mabe ti ala “na gigi”.
22 A yeke batême ni mveni la ayeke fa na gigi so mo mû tele ti mo na Nzapa awe na fadeso mo yeke Témoin ti Jéhovah. A yeke batize azo ni na yorongo ala kue na ngu ti fa na gigi so ala mû tele ti ala na Jéhovah.
NDA TI BATÊME SO MO WARA
23 Jésus atene so fade a yeke batize adisciple ti lo “na iri ti Babâ, na ti Molenge, na ti Yingo Vulu”. (Matthieu 28:19). So aye ti tene so zo ni so aye ti wara batême ayeda na ngangu ti komande ti Jéhovah Nzapa na ti Jésus Christ (Psaume 83:19; Matthieu 28:18). Nga, lo hinga so yingo vulu ayeke ngangu ti Nzapa ti sala na kusala, na lo yeda na kusala ti yingo vulu so.—aGalate 5:22, 23; 2 Pierre 1:21.
24 Ye oko, batême ayeke gi tënë ti yorongo tele ti mo mveni na ngu pëpe. A yeke fä ti mbeni ye so ayeke kota mingi. Tongana a yôro zo ni na ngu, a yeke tongana ti so zo ni akui awe na lege ti angbele salango ye ti lo. Tongana a sigigi na lo na ngu, a yeke tongana ti so lo kiri fadeso na fini ti sala ye so bê ti Nzapa aye. Dabe mo nga so mo mû tele ti mo na Jéhovah Nzapa lo mveni me pëpe na mbeni kusala, mbeni zo wala na mbeni bungbi. Mungo tele ti mo na Nzapa nga na warango batême ayeke tongo nda ti mbeni tâ salango kamarade na Nzapa, mbeni songo so ayeke tingbi mo na lo ngangu.—Psaume 25:14.
25 Batême ni lo mveni ayeke mû salut na zo pëpe. Bazengele Paul asû na mbeti, lo tene: “Na lege ti mbito na dongo tele, i sala si salut ti i aga tâ ye.” (aPhilippien 2:12). Ye so afa so batême ayeke gi tongo nda ni, me na pekoni aye ti salango ni angbâ. Hundango tënë ni ayeke so: mo lingbi ti sala nyen ti ngbâ na yâ ndoye ti Nzapa? Fade ndangba chapitre ti buku ti e ayeke kiri tënë na ni.
YE SO BIBLE AFA
- Ti batize mbeni zo si lo ga Chrétien, a hunda ti tene a yôro lo kue na ngu, me pëpe a tuku gi ngu na tele ti lo.—Matthieu 3:16.
- Aye so a hunda na mbeni zo ti sala kozoni na batême ayeke ti wara hingango ye, ti fa so lo yeke na mabe, ti gbian bê ti lo, ti gbian lege ti lo na ti mû tele ti lo na Nzapa na yâ sambela.—Jean 17:3; Kusala 3:19; 18:8.
- Ti mû tele ti mo na Jéhovah, a lingbi mo ke tele ti mo mveni, na tapande ti azo so ake tele ti ala mveni lani ti ga disciple ti Jésus.—Marc 8:34.
- Batême ayeke tongana ti so zo ni akui awe na lege ti angbele salango ye ti lo na lo yeke fadeso na fini ti sala ye so bê ti Nzapa aye.—1 Pierre 4:2.
* A yeke leke ka lakue ti tene, na angoi ti akota bungbi so aTémoin ti Jéhovah ayeke sala, batême aduti dä.
Ahundango tënë
1. Ngbanga ti nyen mbeni kota zo ti Ethiopie ahunda ti wara batême?
2. Ngbanga ti nyen a lingbi mo gbu li ti mo nzoni na ndo tënë ti warango batême?
3. (a) Jésus amû lani komandema wa na adisciple ti lo? (b) Tongana mbeni zo aye ti ga Chrétien, a yeke batize lo tongana nyen?
4. Batême ti mbeni zo ayeke fa nyen na gigi?
5. (a) Kozo ye so a hunda mo ti sala ti lingbi na batême ayeke nyen? (b) Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi ti ga na abungbi?
6. A hunda ti tene hingango ye ti mo akono tongana nyen si mo lingbi na batême?
7. A lingbi ye so mo yeke manda na yâ Bible asala nyen na ndo mo?
8. Ye nyen ayeke pusu ande mo ti fa na ambeni zo aye so mo manda?
9, 10. (a) Mo lingbi ti to nda ti fa tënë na azo wa? (b) A lingbi mo sala nyen tongana mo ye ti tï na popo ti aTémoin ti Jéhovah ti fa tënë na tele ti ala?
11. Aye wa a lingbi ti hunda na ambeni zo ti gbian na yâ fini ti ala kozoni si a zi lege na ala ti fa tënë legeoko na kongregation ti aTémoin ti Jéhovah?
12. Ngbanga ti nyen a hunda na zo ti gbian bê ti lo kozoni si lo lingbi na batême?
13. Ti gbian lege ti mo aye ti tene nyen?
14. Kota ye wa a lingbi mo sala kozo ti wara batême?
15, 16. Ti mû tele ti mo na Nzapa aye ti tene nyen? Ye nyen ayeke pusu mbeni zo ti sala ni?
17. Anda ti tënë wa alingbi ti sala si ambeni zo aye ti mû tele ti ala na Nzapa pëpe?
18. Fa ye so alingbi ti pusu mo ti mû tele ti mo na Jéhovah.
19. Ngbanga ti nyen a lingbi mo sala mbito pëpe ti mû tele ti mo na Nzapa?
20. Tongana mo mû tele ti mo na Jéhovah na yâ sambela awe, ngbanga ti nyen a lingbi ti ngbâ gi na popo ti mo na Jéhovah pëpe?
21, 22. Mo lingbi ti “sala tënë” ti mabe ti mo “na gigi” tongana nyen?
23. Ti wara batême “na iri ti Babâ, na ti Molenge, na ti Yingo Vulu” aye ti tene nyen?
24, 25. (a) Batême ayeke fä ti nyen? (b) A lingbi e kiri tënë na hundango tënë wa?


text:
CHAPITRE 14
Royaume so ayeke komande ande sese kue
Ti mo, Royaume wa la e ye ti sara tënë ni so?— Ni la, a yeke Royaume ti Nzapa. Royaume ni so la ayeke sara si sese kue aga paradis. Mo ye ti hinga ye na ndo ti Royaume ni so?—
Royaume oko oko ayeke ka na gbia ti lo, na gbia ni akomande na ndo ti azo ti kodoro ni kue. Zo wa la Nzapa azia lo gbia na ndo ti Royaume ni?— A yeke Jésus Christ. Lo yeke na yayu kâ, nga lo ga nduru ti komande na ndo ti azo oko oko kue na ndo ti sese ge. Tongana Jésus aga Gbia na ndo ti sese kue, e yeke duti ande na ngia?—
Nyen la ayeke nzere ande na mo na Paradis kâ?
E yeke duti ande na ngia mingi! Na Paradis ande kâ, azo ayeke tiri na popo ti ala ape, nga ala yeke sara bira ape. Azo kue ayeke ye tere na popo ti ala. Zo oko ayeke tï kobela ape wala ayeke kui ape. Azo so lê ti ala abuba ayeke bâ ndo ande, azo so mê ti ala akanga ayeke mä ndo, nga azo so gere ti ala abuba ayeke kpe loro nga ala yeke huru. Azo kue ayeke wara ande gbâ ti kobe ti tengo ni. Anyama ayeke te tere na popo ti ala ape, nga ala yeke te zo ape. Azo so akui, a yeke zingo ala ande. Ambeni zo so e manda ye na ndo ti ala na yâ ti mbeti so, ala nga kue ayeke zingo ande na kuâ, azo tongana Rébecca, Rahab, David na Élie. Mo ye ti bâ ala ande?—
Jéhovah aye mo nga lo ye si mo duti na ngia. Tongana mo ngbâ ti manda ye na ndo ti Jéhovah nga mo ngbâ ti mä yanga ti lo, mo peut ande ti ngbâ lakue lakue na yâ ti pendere Paradis. Mo ye ti duti ande na yâ ti Paradis ni?—
DIKO NA YÂ TI BIBLE TI MO


text:
BIA 87
Ala ga! Ala wara dengo bê
1. Dunia ti laso ague tâ yongoro,
nde na lege ti Jéhovah.
E bezoin wango si e gue nde pëpe;
e oko, e lingbi pëpe.
Bungbi si ayeke mû ngangu na e
nga akpengba mabe ti e.
A pusu e ti sara ye ti nzoni,
ti ngbâ ti sara na Nzapa.
E yeke kpe ndia ti Jéhovah lakue;
e sara gï ye so lo ye.
E yeke ngbâ ti ye fango ye ti lo
ndali ti abungbi ti e.
2. Jéhovah ahinga abezoin ti e;
zia e mä wango so lo mû.
E yeke fa confiance ti e na Bible
na gango na bungbi lakue.
Fango ye na ngoi ni so aleke e
ti gue ti fa mabe ti e.
Teti so aita amû maboko,
e ngbâ gï e oko pëpe.
Na ngoi so e yeke ku fini dunia,
zia e gue na bungbi lakue.
E yeke manda ndara ti Jéhovah
na ngoi ti abungbi ti e.
(Bâ nga Ps. 37:18; 140:1; aProv. 18:1; aÉph. 5:16; Jacq. 3:17.)


text:
5: Pasi akomanse
NA GIGI ti yaka ti Eden, Adam na Eve abâ pasi mingi. A lingbi ala sara kua ngangu mingi ti wara kobe ti ala. Ahon ti tene apendere keke si angoro ala, so ala lingbi ti te lê ni, gi akeke ti kî la asi singo. Ye ni ayeke tongaso ngbanga ti so Adam na Eve ake yanga ti Nzapa, na ala yeke na nzoni songo na lo mbeni pëpe.
Me ye so ayeke sioni mingi ayeke so Adam na Eve akomanse ti kui. Dabe ti mo so Nzapa atene na ala so ala yeke kui tongana ala te lê ti mbeni keke. Gi na lango ni so ala te ni, ala komanse ti kui. So ye ti buba so ala ke ti mä yanga ti Nzapa!
A yeke na gigi ti yaka ti Eden si Adam na Eve adü amolenge. So aye ti tene nga so amolenge ni ayeke ga mbakoro na ala yeke kui.
Tongana Adam na Eve amä fade yanga ti Jéhovah, ka ala na amolenge ti ala ayeke duti na ngia. Ala lingbi fade ti duti lakue lakue na ngia na ndo ti sese. Zo oko ti ga mbakoro, ti tï kobela na ti kui ayeke duti fade dä pëpe.
Nzapa aye si azo aduti lakue lakue na ngia na ndo ti sese, na lo mû yanga lo tene so mbeni lâ a yeke duti tongaso. Sese kue ayeke ga pendere, nga azo kue ayeke wara sava ti tere. Azo kue ayeke duti ande na nzoni songo na popo ti ala nga na Nzapa.
Me Eve ayeke na nzoni songo na Nzapa mbeni pëpe. Tongana lo dü amolenge ti lo, a yeke ngangu mingi na lo. Yâ ti lo aso ngangu. Kengo yanga ti Jéhovah aga na lo aye ti vundu mingi.
Adam na Eve adü amolenge-koli na amolenge-wali mingi. Tongana ala dü kozo molenge ti ala ti koli, ala iri lo Caïn. Ala iri use molenge ti ala ti koli ni Abel. Nyen la asi na amolenge ni so? Mo hinga ni?
Genèse 3:16-23; 4:1, 2; Apocalypse 21:3, 4.
Ahundango tënë
- Dutingo ti Adam na Eve na gigi ti yaka ti Eden ayeke lani tongana nyen?
- Nyen la akomanse ti si na Adam na Eve nyen? Ngbanga ti nyen ye so asi na ala?
- Ngbanga ti nyen amolenge ti Adam na Eve ayeke ga mbakoro na ayeke kui?
- Tongana Adam na Eve amä fade yanga ti Jéhovah, ka gigi ti ala na ti amolenge ti ala ayeke duti tongana nyen?
- Kengo yanga ti Jéhovah aga na ye ti vundu wa na Eve?
- Iri ti akozo molenge-koli use so Adam na Eve adü ayeke nyen?
- Ambeni molenge ni so ayeke na lê ti foto ni ayeke azo wa?
Ambeni hundango tënë
- Diko Genèse 3:16-23 na 4:1, 2.
So Nzapa adeba sese ni asara ngangu wa na ndo ti fini ti Adam? (Gen. 3:17-19; aRom. 8:20, 22).
Ngbanga ti nyen iri ti Eve, so na yanga ti Hébreu nda ni ayeke “Zo so ayeke na fini,” alingbi na lo biani? (Gen. 3:20).
Même na peko ti so Adam na Eve asara siokpari, tongana nyen Jéhovah afa so lo ngbâ ti ne ala? (Gen. 3:7, 21).
- Diko Apocalypse 21:3, 4.
Na popo ti ‘akozo ye’ so, fa ambeni so mo yeke ku kungo ti tene a zi ni?


text:
BIA 43
Mbeni sambela ti singila
1. Singila na mo, Jéhovah Nzapa
e gonda mo na yâ ti sambela.
E voro mo na ziango bê kue na mo,
na e hinga mo yeke bata e.
Lâ na lâ e yeke girisa lege,
ndani la e hunda pardon na mo.
Singila so Jésus akui teti e,
so mo hinga e yeke mitele.
2. Singila so mo fa nzobe nga ndoye,
so mo gboto e tâ nduru na mo,
ti hinga mo, na ti sara gï na mo.
Fa na e lege ti ngbâ be-ta-zo.
Singila teti yingo vulu ti mo,
merci so e fa tënë sân mbeto.
Zia e duti na ngia ti voro gï mo;
merci so mo yeda na senge zo.
(Bâ nga Ps. 65:2, 4, 11; aPhil. 4:6.)


text:
9 Ye oko, bingo ni ayeke duti ande pëpe tongana ti ngoi so lani kodro ni ayeke na yâ ti ngoi ti ngangu so, tongana ti ngoi so a zia lani kamene na lê ti azo ti sese ti Zabulon na ti Nephtali.+ Me na yâ ti ngoi so ayeke ga, Nzapa ayeke sara si a ne akodro so. Akodro so ayeke na terê ti lege so ahon na terê ti ngu-ingo, ando so ayeke na terê ti Ngu ti Jourdain, so ti tene Galilée ti amara.2 Azo so atambela lani na yâ ti bingoabâ kota lumière.Âdu ti azo so asara kodro na ando so avuko pitipiti,lumière asu na ndö ti ala.+3 Mo sara si azo ti mara ni aga gbani gbani;mo sara si terê ti ala anzere mingi.Ala yeke na kota ngia na gbele mo.Ngia ti ala ayeke tongana ti azo na ngoi ti kongo lê ti kobe,mara ti ngia so azo ayeke na ni na ngoi ti kangbingo aye so a gbu na ngoi ti bira.4 Nengo joug so ayeke na ndö ti go ti ala, mo fâ yâ ni kete kete.Keke so mokonzi ayeke forcé azo na ni ti tene ala sara kua, mo fâ yâ ni kete kete,tongana ti ngoi so mo sö benda lani na ndö ti azo ti Madian.+5 Poro oko oko kue ti aturugu so ayeke yengi sese na ngoi so ala yeke tambelanga na bongo kue so a yôro ni na yâ ti mênëayeke ga tongana keke ti wâ.6 A dü na e mbeni molenge,+a mû na e mbeni molenge ti koli;komandema* ayeke duti na ndö ti go ti lo.+A yeke iri lo Zo ti mungo wango ti ndara,+ Nzapa so ayeke ngangu mingi,+ Babâ ti lakue lakue, Mokonzi ti siriri.7 Komandema ti lo* so ayeke mû gï ndo ti gue na ninga na siriri ayeke hunzi ande pëpe,na ndö ti trône ti David+ nga na ndö ti royaume ti lo,+ti sara si a luti nzoni nga a kpengba+na lege ti fango ngbanga ti mbilimbili+ nga na sarango ye na lege ni,+ti londo fadeso ti gue na ni, lakue lakue.Kota nzara ti bê ti Jéhovah ti aturugu ayeke sara ni.8 Jéhovah atene mbeni tënë na terê ti Jacob,nga tënë ni aga na ndö ti Israël.+9 Azo kue ayeke hinga ni,so ti tene azo ti Éphraïm nga na ti gbata ti Samarie.Baba apusu ala ti tene:10 “Ada so a sara na brique atï awe,me e yeke kiri ti leke ni na tênë so a dë terê ni pendere.+A dë akeke ti sycomore na sese awe,me e yeke zia akeke ti cèdre na place ni.”11 Jéhovah ayeke pusu awato ti Retsin na terê ti lo;lo yeke pusu awato ti lo ti londo ti sara ye.12 Azo ti Syrie ayeke londo na mbage ti est, na aPhilistin ayeke londo na mbage ti ouest.*+Ala yeke zi yanga ti ala kota si ala te azo ti Israël.+Ndali ti asioni ye kue so azo ni asara, ade ngonzo ti lo adë pëpe,na maboko ti lo ayeke lakue nduru ti pika ala.+13 Ade azo ni akiri pëpe na mbage ti Nzapa so ayeke pika ala;ala gi Jéhovah ti aturugu pëpe.+14 Na yâ ti lango oko, Jéhovah ayeke zi na Israëlli na damba, nga fini maboko ti keke na ngala.*+15 A-ancien na azo so a ne ala mingi la ayeke li ni;aprophète so ayeke fa tënë ti mvene la ayeke damba ni.+16 Azo so ayeke fa lege na azo ni asara si ala fono kirikiri,na li ti azo so azo ni afa lege na ala aga kirikiri.17 Ndani la Jéhovah ayeke duti na ngia pëpe ndali ti amaseka ti ala ti koli,nga amolenge ti ala so babâ ti ala ayeke dä pëpe* nga na awali-mua, lo yeke bâ mawa ti ala pëpendali ti so ala kue ayeke a-apostat na azo ti sioni.+Zo kue ayeke tene gï abuba tënë.Ndali ti asioni ye kue so azo ni asara, ade ngonzo ti lo adë pëpe,na maboko ti lo ayeke lakue nduru ti pika ala.+18 Sioni sarango ye ayeke mû ndo tongana wâ so ayeke gbi ye,a gbi akeke ti sisi nga na apere.A yeke zia wâ na terê ti agbako so yâ ni aserré mingi,na a yeke monté tongana kota guru ti wâ na nduzu.19 Ngonzo ti Jéhovah ti aturuguasara si wâ agbi sese ni,na azo ni ayeke ga tongana keke ti wâ.Zo oko ayeke bata même ita ti lo na fini pëpe.20 Ye ti tengo ni so zo awara na mbage ti maboko ti lo ti koli, lo yeke fâ ni ti te,me nzara ayeke ngbâ ti sara lo;zo ayeke te ye so lo wara na mbage ti maboko ti lo ti walime yâ ti lo ayeke si pëpe.Zo oko oko ayeke te nyama ti maboko ti lo wani.21 Azo ti mara ti Manassé ayeke te azo ti mara ti Éphraïm,nga azo ti mara ti Éphraïm ayeke te azo ti mara ti Manassé.Ala kue ayeke bungbi oko ti gue na terê ti azo ti Juda.+Ndali ti asioni ye kue so azo ni asara, ade ngonzo ti lo adë pëpe,na maboko ti lo ayeke lakue nduru ti pika ala.+
Kete tënë
^ Wala “gouvernement; komandema ti molenge ti gbia.”
^ Wala “gouvernement; komandema ti molenge ti gbia.”


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA OKU
Vorongo so Nzapa ayeda na ni
Nzapa ayeda na abungbi ti vorongo nzapa kue ti sese?
Tongana nyen ti hinga tâ bungbi so ayeke voro Nzapa?
Laso na ndo sese, atâ zo so ayeke voro Nzapa ayeke azo wa?
JÉHOVAH NZAPA abi bê ti lo mingi na ndo ti e na lo ye si fango lege so lo yeke mû na e na ndoye, e wara nzoni dä. Tongana e voro lo tâ na lege ni, fade e yeke duti na ngia na e yeke kpe akpale mingi na yâ fini ti e. Nga, e yeke wara aye ti nzoni mingi na mbage ti lo na lo yeke mû maboko na e (Esaïe 48:17). Ye oko, a yeke wara laso abungbi ti vorongo nzapa mingi mingi so ayeke tene so ala yeke fa tâ tënë na ndo ti Nzapa. Me tongana a yeke ti hunda na ala: Nzapa ayeke zo wa na ye nyen lo ku na mbage ti e? akiringo tënë ti abungbi ti vorongo nzapa so oko oko ayeke nde nde.
2 E lingbi ti hinga tâ lege ti voro na Jéhovah tongana nyen? A hunda pëpe ti tene mo manda ti hinga afango ye ti a-église wala anzapa kue na ti haka ni na popo ti ala. A hunda gi ti tene mo manda ti hinga ye so Bible afa biani na ndo tënë ti tâ vorongo. Zia e mû gi mbeni tapande: na yâ ti akodoro mingi, tënë ti afaux billet ayeke tâ kpale. Me tongana a mû na mo kungba ti gi ti hinga anginza wa so ayeke afaux billet, mo yeke sala ni tongana nyen? Mo yeke gi ti bata na li mara ti afaux billet nde nde kue so mo hinga? Ên-ën. Me mo yeke buba ngoi ti mo ande senge senge pëpe tongana mo manda ti hinga anginza so wa ayeke atâ billet ni. Tongana mo hinga ye so tâ billet akpa ni, mo lingbi ande ti hinga mbeni faux billet. Legeoko nga, tongana e hinga aye so a mû lege ti bâ so bungbi ti vorongo nzapa tongaso la ayeke tâ bungbi ni, ye so alingbi ti mû maboko na e ti hinga abungbi ti nzapa so ayeke ti wataka.
3 A yeke kota ye mingi ti voro Jéhovah tongana ti so lo fa. Azo mingi atene ti ala so Nzapa ayeda na abungbi ti vorongo nzapa kue ti sese. Me Bible atene ti lo tongaso pëpe. Même gi senge tenengo so mo yeke Chrétien alingbi pëpe. Jésus atene: “Azo kue so atene na Mbi, Seigneur, Seigneur, fade ala kue asi na yâ royaume ti yayu pëpe, me gi ala so asala ye so Babâ ti Mbi so ayeke na yayu aye.” Ni la, tongana e ye si Nzapa ayeda na e, a lingbi e manda aye so lo ku na mbage ti e na e sala ye alingbi na ni. Jésus ahiri lani ala so ayeke sala pëpe ye so bê ti Nzapa aye “azo so asala siokpari.” (Matthieu 7:21-23). Legeoko tongana afaux billet, abungbi ti vorongo nzapa ti wataka so azo ayeke sala ayeke na ngele oko pëpe. Na même ahon so, mara ti abungbi ti vorongo nzapa tongaso ayeke sala tâ sioni mingi na azo.
4 Jéhovah amû lege na azo kue ti sese ti wara fini ti lakue lakue. Ye oko, tongana e ye ti wara fini ti lakue lakue na yâ Paradis, a lingbi e voro Nzapa tâ na lege ni na e sala si dutingo ti e ti fadeso amû ngia na lo. Mawa ni ayeke so azo mingi ake ti sala tongaso. Ndani la Jésus atene: “I lï na kete yanga ni; teti lege ti gue na ndo-ti-wa ayeke kota na yanga ni ayeke kota, na azo mingi alï na lege ti yanga ni so. Teti lege ti gue na fini ayeke ngangu na yanga ni ayeke kete, na gi azo oko oko awara lege ni so.” (Matthieu 7:13, 14). Tâ bungbi ti vorongo Nzapa ayeke gue na zo na fini ti lakue lakue. Abungbi ti vorongo nzapa ti wataka ayeke gue na zo na futingo. Jéhovah aye ti lo ti tene zo oko awara futingo pëpe; ndani la lo yeke mû lege na azo na ndo kue ti manda ti hinga lo (2 Pierre 3:9). Biani, lege so e yeke voro na Nzapa alingbi ti gue na e na fini wala na kuâ.
TONGANA NYEN TI HINGA TÂ BUNGBI SO AYEKE VORO NZAPA?
5 A lingbi ti wara ‘lege ti fini’ so tongana nyen? Jésus atene so a yeke na lege ti salango ye ti tele ti azo ti yâ ti bungbi ni si a yeke hinga ande na tâ bungbi ni so ayeke voro Nzapa. Lo tene: “Fade i hinga ala na lege ti lengo ti ala…. Keke oko oko kue ti nzoni alë le-keke ti nzoni.” (Matthieu 7:16, 17). Ti tene ni nde, a yeke aye so azo ti bungbi ni amä na bê dä nga salango ye ti ala si ayeke mû lege na azo ti hinga so biani gi ala si ayeke atâ wakua ti Nzapa ni. Tâ tënë, ala yeke mbilimbili-kue pëpe na ala yeke girisa lege na yâ atënë ti ala nga na asalango ye ti ala; me tongana a bungbi salango ye ti ala kue oko, a yeke bâ so atâ wakua ti Nzapa so ayeke gi lakue ti sala ye so bê ti Nzapa aye. Zia e bâ aye omene so amû lege ti hinga na atâ wakua ti Nzapa ni.
ALA SO AYEKE VORO TÂ NZAPA
- ayeke fa gi aye so aluti na ndo ti Bible
- ayeke sala gi na Jéhovah oko na ala yeke fa na azo iri ti lo
- ayeke fa tâ ndoye na popo ti ala
- ayeda so gi na lege ti Jésus si Nzapa ayeke mû salut na azo
- ayeke ti sese so pëpe
- ayeke fa na azo so gi Royaume ti Nzapa oko si alingbi ti leke akpale ti ala kue
6Atâ wakua ti Nzapa ayeke mû gi afango ye so aluti na ndo ti Bible. Bible ni lo mveni atene: “Tënë kue ti Mbeti ti Nzapa alondo na yanga ti Nzapa, na a yeke nzoni ti fa nda ti tënë, ti zingo na zo, ti kiri zo na lege ni, na ti fa na zo lege ti sala ye mbilimbili, si zo ti Nzapa alingbi kue, na lo wara ye kue alingbi teti nzo kusala kue.” (2 Timothée 3:16, 17). Bazengele Paul asû mbeti so na aita ti lo Chrétien, lo tene: “Tongana i kamata Tënë ti Nzapa so e mû na i, i kamata Tënë ni tongana tënë ti azo pëpe, me, tongana Tënë ti Nzapa, na a yeke so biani.” (1 aThessalonicien 2:13). Ni la, atënë so azo ti tâ bungbi ni amä na bê dä nga asalango ye ti ala aluti pëpe na ndo ti abango ndo ti azo wala afango ye so azo si aleke gunda ni. A luti na ndo ti Tënë ti Nzapa, Bible.
7 Jésus Christ azia tâ nzoni tapande ni na lege so afango ye ti lo aluti lani gi na ndo ti Mbeti ti Nzapa. Tongana lo yeke sambela na Babâ ti lo ti yayu, lo tene: “Tënë ti Mo ayeke tene-biani.” (Jean 17:17). Jésus amä na bê lani na Mbeti ti Nzapa, na ye kue so lo fa ni ague gi oko na Bible. Fani mingi, Jésus atene: “Mbeti ti Nzapa atene.” (Matthieu 4:4, 7, 10). Tongana lo tene tongaso, na pekoni lo yeke fa tënë ti yâ ti mbeni versê. Legeoko nga laso, atâ wakua ti Nzapa ayeke fa pëpe gi aye ti li ti ala. Ala mä na bê so Bible ayeke Mbeti ti Nzapa, na afango ye ti ala aluti tâ gi na ndo ti aye so Bible ni afa.
8Atâ wakua ti Nzapa ayeke voro gi Jéhovah oko na ala yeke fa iri ti lo na azo. Jésus atene: “A lingbi mo sambela Seigneur Nzapa ti mo, na mo sala gi na Lo oko.” (Matthieu 4:10). Ti bâ ni nzoni, Jésus ayeke di lani na ndo so versê ti Deutéronome 6:13, so na yâ ni iri ti Nzapa, Jéhovah, asigigi dä na yanga ti Hébreu. Tongaso, atâ wakua ti Nzapa ayeke voro gi Jéhovah oko. Salango tongaso ahunda nga ti fa na azo iri ti tâ Nzapa ni nga tënë na ndo asalango ye ti lo. Mbeti ti Esaïe 42:8 na yâ Tene ti Nzapa, Kozo Mbouki atene: “Iri ti mbi a yeke Yahve [wala Jéhovah].” (Bâ nga Genèse 22:14.) Jésus azia tapande ni na mungo maboko na ambeni zo ti hinga Nzapa, teti lo tene na yâ ti sambela ti lo: “Mbi fa iri ti mo na azo ti sese so Mo mû na Mbi.” (Jean 17:6). Legeoko nga, atâ wakua ti Nzapa laso ayeke fa na azo tënë na ndo iri ti Nzapa, aye so lo leke ti sala nga na asalango ye ti lo.
9Atâ wakua ti Nzapa ayeke fa tâ ndoye na popo ti ala. Jésus atene: “Na lege so, fade azo kue ahinga i yeke adisciple ti Mbi, tongana i ndoye tele ti i na popo ti i.” (Jean 13:35). Akozo Chrétien afa lani mara ti ndoye tongaso na popo ti ala. Mara ti ndoye tongaso, so Nzapa ahunda e ti fa na gigi, azia lege pëpe na atënë ti mara, ti kodoro na ambeni ye nde tongaso ti kangbi popo ti azo ti Nzapa; nde na so, lo yeke bungbi ala kue oko ti ga mbeni tâ sewa ti aita so ye oko ti kangbi yâ ni ayeke pëpe (aColossien 3:14). Azo so ayeke na yâ ti anzapa ti wataka ahinga ti ala mara ti ndoye tongaso pëpe na popo ti ala. E hinga ye so tongana nyen? Ala yeke fâ tele na popo ti ala ndali ti atënë ti mara. Atâ Chrétien ayeke mû ye pëpe ti fâ na amba ti ala Chrétien wala na ambeni zo nde. Bible atene: “Azo alingbi hinga amolenge ti Nzapa na amolenge ti zabolo na lege so: azo kue so ayeke sala mbilimbili pëpe na ala yeke ndoye ita ti ala pëpe ayeke ti Nzapa pëpe.…E sala tongana Caïn pëpe, lo so ayeke ti wato-sioni, na lo fâ ita ti lo ti koli.”—1 Jean 3:10-12; 4:20, 21.
10 Biani, ti atâ Chrétien, tongana a sala tënë ti tâ ndoye, a ye ti tene pëpe gi ti kpe ti fâ zo. A ye ti tene nga so ala gbanzi tele ti ala pëpe ti mû ngoi ti ala, ngangu ti ala na aye ti ala ti mû maboko na mba na popo ti ala nga ti kpengba tele (aHébreu 10:24, 25). Ala yeke mû maboko na popo ti ala na ngoi ti vundu, na ala yeke sala ye na lege ni na popo ti ala. Na yâ fini ti ala, ala yeke sala ye alingbi na wango ti Bible so ahunda ti “sala ye ti nzoni na azo kue”.—aGalate 6:10.
11Atâ Chrétien ayeda so gi na lege ti Jésus Christ si Nzapa ayeke mû salut na azo. Bible atene: “Salut ayeke na yâ mbeni zo oko pëpe; teti mbeni iri ayeke na gbe ti yayu pëpe, so ayeke na popo ti azo, so e lingbi wara salut na ni.” (Kusala 4:12). Tongana ti so e bâ ni lani na chapitre 5, Jésus amû fini ti lo ti zi azo ti mbilimbili na gbe ti ngbâa ti siokpari na kui (Matthieu 20:28). Na ndo ni, Jésus ayeke Gbia so Nzapa asoro ti duti na li ti Royaume ti yayu so ayeke komande ande sese kue. Na Nzapa ahunda na e ti tene e mä Jésus na e sala ye alingbi na aye so lo fa tongana e ye ti wara fini ti lakue lakue. Ndani la Bible atene: “Zo so amä na bê na Molenge ni ayeke na fini ti lakue lakue; me lo so amä na bê na Molenge ni pëpe, fade lo bâ fini pëpe.”—Jean 3:36.
12Atâ Chrétien ayeke ti sese so pëpe. Na ngoi so lo yeke na gbele ngbanga, Jésus atene na Pilate so ayeke mbeni mokonzi ti Rome: “Royaume ti Mbi ayeke ti sese so pëpe.” (Jean 18:36). Atâa kodoro so ala yeke dä ayeke so wa, atâ disciple ti Jésus ayeke azo ti gbe ti Royaume ti lo ti yayu; ye so asala si ala duti ti ala tâ nde na aye kue so andu poroso. Tongana amara ayeke na bira na popo ti ala, atâ Chrétien ayeke mû mbage na ni pëpe. Ye oko, tongana azo asoro ti lï na yâ ti mbeni kama-poroso, ti ga député wala président na nga ti voté, ala yeke kanga lege pëpe na azo so nga ala yeke zia yanga ti ala pëpe na yâ tënë ti azo so. Atâa so atâ Chrétien ayôro tele ti ala pëpe na yâ ti atënë ti poroso, ala yeke azo so ayeke bata ndia ti kodoro so ala yeke dä. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Mbeti ti Nzapa amû yanga na ala ti ‘mä yanga ti azo so akomande ala’, so ti tene angorogbia ti sese (aRomain 13:1). Me tongana azo ti komande ti sese ahunda na atâ Chrétien ti sala mbeni ye so Nzapa ake, ala yeke mû tapande ti abazengele so atene: “A yeke ngbanga ti e ti mä Nzapa ahon ti mä azo.”—Kusala 5:29; Marc 12:17.
13Atâ disciple ti Jésus afa so Royaume ti Nzapa ayeke oko ye so azo alingbi ti zia bê ti ala dä ti ga ti leke akpale ti ala kue. Jésus atene: “Fade a fa Tene-nzoni so ti royaume na sese so kue teti tënë ti témoin na amara kue; na tongaso fade nda ni aga.” (Matthieu 24:14). Ahon ti tene ala wa azo ti bâ ndo na mbage ti amokonzi ti sese ti leke akpale ti ala, atâ disciple ti Jésus Christ ayeke fa so gi Royaume ti Nzapa oko so ayeke na yayu si alingbi ti leke akpale kue ti azo (Psaume 146:3). Jésus afa na e ti sambela teti ngorogbia ti mbilimbili so tongana lo tene: “E ye royaume ti Mo aga. E ye ala sala na sese ye so bê ti Mo aye legeoko tongana ala sala na yayu.” (Matthieu 6:10). Mbeti ti Nzapa afa giriri awe so fade Royaume ti yayu so ‘ayeke fâ aroyaume so kue ndulu ndulu, na a sala si aroyaume nde nde kue [ti fadeso] awe; na fade royaume so ayeke ngbâ lakue lakue.’—Daniel 2:44.
14 Na lege ti aye so e bâ fade fadeso, hunda tele ti mo: ‘Bungbi wa ayeke fa gi aye so Bible afa? Bungbi wa ayeke fa na azo iri ti Jéhovah? Bungbi wa ayeke fa ndoye na gigi tongana ti so Nzapa afa? Bungbi wa ayeke fa mabe na yâ Jésus na aduti nde na sese? Bungbi wa ayeke fa Royaume ti Nzapa tongana gi oko ye so alingbi ti leke akpale kue ti azo? Na popo ti abungbi ti vorongo kue so ayeke na sese na so azo ti yâ ni atene so ala yeke voro Nzapa, lo so wa asala ye alingbi tâ na aye so kue?’ Aye so e bâ na lê ti e na so asi afa polele so a yeke bungbi ti aTémoin ti Jéhovah.—Esaïe 43:10-12.
MO YEKE SALA ANDE NYEN?
15 Ti nzere na lê ti Nzapa, gi ti mä na bê na lo alingbi pëpe. E tene tongaso senge pëpe ngbanga ti Bible afa so même ayingo sioni kue amä na bê so Nzapa ayeke dä (Jacques 2:19). Me atâa so kue, a bâ polele so ala yeke sala pëpe ye so Nzapa aye, nga Nzapa ayeda na ala pëpe. Ti tene Nzapa ayeda na e, a hunda pëpe gi ti hinga so lo yeke dä; a hunda nga ti tene e sala ye so lo ye. A hunda nga ti tene e zi tele ti e na ye kue so ague oko na vorongo nzapa ti wataka na e lï na yâ ti oko bungbi so ayeke voro Nzapa tâ na lege ni.
16 Bazengele Paul afa lani so a lingbi e mû mbage pëpe na aye so andu vorongo nzapa ti wataka. Lo sû tënë so na mbeti: “I sigigi na popo ti ala, i duti nde, Seigneur atene; i ndu ye ti sioni oko pëpe, na fade Mbi kamata i.” (2 aCorinthien 6:17; Esaïe 52:11). Tongaso, atâ Chrétien akpe ye kue so ague oko na vorongo nzapa ti wataka.
17 Bible afa so abungbi ti vorongo nde nde kue so ayeke voro pëpe Jéhovah ayeke na yâ ti “Kota Babylone”.* (Apocalypse 17:5). Iri “Babylone” so adabe ti e na gbata ti Babylone ti giriri; a yeke lani na ndo so si vorongo nzapa ti wataka abâ gigi na peko ti Kota Moa so asi na ngoi ti Noé. Afango ye na asalango ye mingi so laso a yeke bâ na yâ ti abungbi ti vorongo nzapa ti wataka abâ gigi na Babylone ti giriri. Na tapande, azo ti Babylone ayeke bungbi lani ambeni nzapa ota ota ti voro ala. Laso, kota tënë ti mabe ti a-église mingi aluti na ndo ti tënë ti Trinité wala tënë so atene Nzapa ayeke ota na yâ oko. Me Bible afa polele so tâ Nzapa ayeke gi oko, Jéhovah, na Jésus Christ ayeke ti lo Molenge ti Jéhovah (Jean 17:3). Azo ti Babylone amä na bê nga lani so azo ayeke na mbeni âme so akui pëpe me so ayeke sigigi ti hon tongana zo ni akui, na âme ni alingbi ti bâ pasi na mbeni ndo ti sioni. Laso, na yâ ti anzapa mingi, a yeke fa tënë na ndo ti âme wala yingo so alingbi kui pëpe me so alingbi ti bâ pasi na yâ ti enfer ti wâ.
18 Teti so atënë ti mabe so ato nda ni na Babylone giriri amû sese kue na pekoni, a yeke tâ na lege ni ti hiri Kota Babylone ti laso bungbi ti vorongo nzapa kue ti wataka so azo ayeke na yâ ni. Nga, Nzapa afa giriri awe so futingo ti anzapa ti wataka kue ti sese ayeke si ande gi gbagburu tongaso (Apocalypse 18:8). Mo bâ fadeso awe ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi ti zi tele ti mo na ye kue so ayeke ti Kota Babylone? Jéhovah Nzapa aye si mo “sigigi na kodoro [ti Kota Babylone] so” hio tongana ngoi angbâ.—Apocalypse 18:4.
19 Tongana mo mû desizion ti zia avorongo nzapa ti wataka, ambeni zo alingbi ti ke fadeso ti tambela na mo. Ye oko, tongana mo yeke sala na Jéhovah na popo ti awakua ti lo, mo yeke wara ande aye mingi ahon aye so peut-être mo lingbi ti girisa. Legeoko na akozo disciple ti Jésus so azia ambeni ye ti mû peko ti Jésus, fade mo yeke wara na yâ bungbi ti Jéhovah aita ti koli na ti wali mingi. Mo yeke ga ande membre ti mbeni kota sewa ti atâ Chrétien so wungo ti ala asi kutu mingi na so ayeke fa tâ ndoye na mbage ti mo. Nga, fade mo yeke wara pendere beku ti fini ti lakue lakue “na ngoi so ayeke ga.” (Marc 10:28-30). Peut-être tongana ngoi ayeke hon, azo so ake mo ngbanga ti aye so mo mä na bê dä ayeke bi lê ti ala ande nzoni na yâ ye so Bible afa, na ala yeke ga ti sala na Jéhovah.
20 Bible afa so na yâ ngoi kete, fade Nzapa ayeke futi asioni ye kue ti sese so, na fade lo yeke zia na place ni mbeni fini sese ti mbilimbili so ayeke tambela na gbe ti komandema ti Royaume ti lo (2 Pierre 3:9, 13). A yeke duti ande tâ pendere sese mingi biani. Na yâ ti fini sese ti mbilimbili so, azo kue ayeke voro gi tâ Nzapa. Tongaso, a yeke duti lege ti ndara tongana mo ku pëpe me mo sala ye kue so a hunda ti sala ti ga na popo ti atâ wakua ti Nzapa.
YE SO BIBLE AFA
- Tâ bungbi so ayeke voro Nzapa ayeke gi oko.—Matthieu 7:13, 14.
- A yeke hinga tâ bungbi so ayeke voro Nzapa na lege ti aye so lo yeke fa nga na lege ti salango ye ti azo ti yâ ni.—Matthieu 7:16, 17.
- A-Témoin ti Jéhovah ayeke azo so ayeke voro Nzapa tongana ti so lo hunda.—Esaïe 43:10.
* Ti hinga ambeni tënë na ndo ni so amû lege ti tene so Kota Babylone ayeke abungbi ti vorongo nzapa kue ti wataka na sese, bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
Ahundango tënë
1. Tongana e yeke voro Nzapa tâ na lege ni, e yeke wara nzoni dä tongana nyen?
2. E lingbi ti hinga tâ lege ti voro na Jéhovah tongana nyen? Mû mbeni tapande so amû maboko na e ti gbu nda ti tënë so.
3. Ti Jésus, a lingbi e sala nyen tongana e ye si Nzapa ayeda na e?
4. Jésus aye ti tene nyen tongana lo sala tënë lani ti alege use? Na lege oko oko ague asi na ndo wa?
5. E lingbi ti hinga atâ wakua ti Nzapa ni tongana nyen?
6, 7. Atâ wakua ti Nzapa ayeke bâ Bible tongana nyen? Na tongana nyen Jésus azia lani tapande na lege so?
8. Ti voro Jéhovah ahunda ti sala nyen?
9, 10. Fa alege so atâ Chrétien ayeke fa na ndoye na popo ti ala.
11. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi ti yeda so a yeke gi na lege ti Jésus Christ si Nzapa ayeke mû salut na azo?
12. Ti duti ti sese so pëpe ahunda ti sala nyen?
13. Atâ disciple ti Jésus ayeke bâ Royaume ti Nzapa tongana nyen? Ye so apusu ala ti sala nyen?
14. Ti mo, bungbi wa la asala ye alingbi na aye so kue a fa ge ti hinga na tâ bungbi ti vorongo Nzapa?
15. Nzapa aku na mbage ti e ti mä na bê so lo yeke dä, me lo ye nga si e sala nyen?
16. Na ndo tënë ti mungo mbage na vorongo nzapa ti wataka, a lingbi e sala nyen?
17, 18. “Kota Babylone” ayeke nyen? Na ngbanga ti nyen a lingbi e ku pëpe me e “sigigi” hio na yâ ni?
19. Ye ti nzoni wa mo yeke wara ande tongana mo sala na Jéhovah?
20. Fa aye so ayeke ku atâ wakua ti tâ Nzapa.


text:
Atënë ti tongo nda ni
Nzapa asara ye tongana mbeni babâ so aye amolenge ti lo mingi. 1 Pierre 5:6, 7
Nzapa la asara e na lo yeke bi bê ti lo na e. Legeoko tongana ti so mbeni babâ so aye amolenge ti lo ayeke fa ye na ala, Nzapa nga ayeke fa tâ nzoni lege na azo ti lo na ndo kue.
Nzapa ayeke fa na e atâ tënë so ayeke nzoni mingi na so asara si e duti na ngia nga amû beku na e.
Tongana mo mä Nzapa, lo yeke fa lege na mo, lo yeke bata mo nga lo yeke mû maboko na mo ti hon ndo ti akpale ti mo.
Me ahon aye so kue, mo yeke wara fini ti lakue lakue!
Nzapa atene na e: “I ga na Mbi; i mä [Mbi], na fade i ngbâ na fini.” Ésaïe 55:3
TI HINGA AMBENI TËNË
NZONI TËNË SO ALONDO NA NZAPA!
Nzapa ayeke na iri?
Nzapa ayeke na atitre mingi so na popo ni, Lo ti Ngangu Ahon Kue, Lo so aleke aye kue, nga na Seigneur. Me a sara kua na tâ iri ti Nzapa ahon fani 7 000 na yâ ti Bible.
NZONI TËNË SO ALONDO NA NZAPA!
Tâ Nzapa ayeke zo wa?
Nzapa ayeke iri? Lo pensé nga na e la?


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | ÉSAÏE 17-23
Tongana mbeni zo akomande na lege ni pëpe, lo yeke perdre komandema ti lo
Sebna ayeke lani wabatango ye so ‘akomande da”, peut-être da ti Gbia Ézéchias. Lo yeke lani use zo na peko ti gbia ni, nga a ku aye mingi na mbage ti lo.
Sebna adoit lani ti bâ lege ti abezoin ti azo ti Jéhovah
Lo gi lani gi gloire ti lo wani
Jéhovah azi Sebna, lo zia Eliakim na place ti lo
A mû na Eliakim “clé ti da ti David”, so aye ti sara tënë ti ngangu nga na komandema so a mû na lo
Gbu li ti mo: Tongana nyen la Sebna adoit fade ti sara kua na komandema ti lo ti mû maboko na amba ti lo