text:
Lo ye azo lani
“Mbi wara ngia na popo ti amolenge ti azo.”
1, 2. Mbeni ye wa la afa so Jésus aye azo mingi?
JÉHOVAH afa kota ndara ti lo so adö bê mingi na lege ti kozo Molenge ti lo. Lo sara kua lani na tere ti Babâ ti lo tongana mbeni “wakode”. Tara ti bâ ngia so lo yeke lani na ni na ngoi so Babâ ti lo ‘aleke ayayu’ nga lo “leke gere ti sese”. Ye oko, na popo ti aye kue so Nzapa aleke, kozo Molenge ti Nzapa ‘awara ngia na popo ti amolenge ti azo.’ (aProv. 8:22-31). Biani, Jésus akomanse ti ye azo kozo si lo ga na sese.
2 A si na mbeni ngoi, kozo Molenge ti Nzapa afa so lo ye Babâ ti lo, lo yeke be-ta-zo na lo nga lo ye “amolenge ti azo” mingi na ngoi so lo wani “lo dö aye ti lo kue lo zia” lo ga na sese tongana zo. Lo sara tongaso ti mû “ngere so a futa ti zi na azo mingi.” (aPhil. 2:5-8; Mat. 20:28). Na ngoi so Jésus ayeke na sese, Nzapa amû na lo ngangu ti sara amiracle. Amiracle so afa so lo ye azo mingi nga ayeke mara ti anzoni ye so la lo yeke sara na yâ ti dunia kue na yâ ti ngoi kete.
3. Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?
3 So Jésus aga na sese amû lege na lo ti “fa nga nzoni tënë ti royaume ti Nzapa”. (Luc 4:43). Jésus ahinga lani so Royaume so la ayeke sara si iri ti Babâ ti lo aga nzoni-kue nga ayeke leke akpale ti azo biani biani. Na ngoi so Jésus afa tënë, lo sara amiracle mingi. Amiracle so afa so lo bi bê ti lo mingi na azo kue. Ngbanga ti nyen la a yeke kota ye ti tene e gbu li ti e na ndo ti amiracle so Jésus asara? Ngbanga ti so amiracle ni amû lege na e ti duti na beku nga na confiance ndali ti gigi ti kekereke. Tongaso, zia e bâ ambeni miracle osio so Jésus asara lani.
“NGANGU TI JÉHOVAH AYEKE NA NDO TI LO TI KAÏ AKOBELA”
4. Fa ye so asi na ngoi so Jésus atingbi na mbeni zo ti buruma.
4 Na ngoi so Jésus ayeke fa tënë lani, lo gue na Galilée. Na yâ ti mbeni gbata ti Galilée, lo tingbi na mbeni koli so ayeke na mbeni sioni kobela so a iri ni buruma (Marc 1:39, 40). Buruma ni asara koli ni ngangu, ni la si Luc, so ayeke lani docteur, atene so “buruma amû tere ti lo kue”. (Luc 5:12). “Tongana lê ti lo atï na ndo ti Jésus, [zo ti buruma ni a]tï na sese na lo voro Jésus, lo tene: ‘Seigneur, tongana mo ye, mo lingbi ti sara si tere ti mbi aga nzoni.’” Koli ni ahinga biani so Jésus ayeke na ngangu ti sava lo, me lo ye lani ti hinga wala Jésus aye ti sava lo. Jésus ayeke kiri tënë tongana nyen na ye so koli so ahunda na bê ti lo kue so? Jésus ayeke pensé lani na nyen na ngoi so lo yeke bâ koli so, so tere ti lo achangé kue so? Jésus ayeke sara ye tongana ti aFarizien so abâ lani azo ti buruma tongana ambumbuse zo? Tongana mo la mo yeke lani na place ti Jésus, mo yeke sara nyen?
5. Nyen la apusu Jésus ti tene “mbi ye” na ngoi so lo yeke sava mbeni zo ti buruma?
5 Na bango ni, zo ti buruma ni asara ye pëpe alingbi na Ndia ti Moïse so ahunda ti tene lo dekongo, lo tene: “Sioni! Sioni!” Jésus azi yanga na ndo ni ape. Me lo bi bê ti lo gi na ndo ti koli ni nga na aye so lo bezoin ni (Lév. 13:43-46). E hinga mbilimbili pëpe aye so Jésus ayeke pensé lani na ndo ni, me e hinga ye so ayeke na yâ ti bê ti lo. Mawa ti koli ni apusu Jésus ti sara mbeni ye so adö bê. Lo yôro maboko ti lo, lo ndu zo ti buruma ni, lo tene tënë na mbeni go so afa so lo yeke na ngangu nga lo bâ mawa ti zo, lo tene: “Mbi ye. Zia tere ti mo aga nzoni.” Na pekoni, “buruma ni ahunzi na tere ti lo.” (Luc 5:13). Biani, Jéhovah la amû na Jésus ngangu ti sara kota miracle so nga ti tene Jésus afa na azo so lo ye ala mingi.—Luc 5:17.
6. Nyen la adö bê ti e mingi na ndo ti amiracle so Jésus asara lani? Amiracle ni afa na e nyen?
6 Ngangu so Nzapa amû na Jésus Christ amû maboko na lo ti sara amiracle nde nde so adö bê mingi. Lo kaï gi kobela ti buruma pëpe me lo kaï nga akobela nde nde nga lo sava azo so aye ti tere ti ala abuba. Bible atene na e, a tene: “Bê ti gbâ ti azo so apika tongana ala bâ awabuburu so ayeke sara tënë, azo ti bubango gere so ayeke tambela nzoni nga na awaziba so ayeke bâ ndo.” (Mat. 15:31). Na ngoi so Jésus ayeke sava azo, lo yeke lani pëpe na bezoin ti mû mbeni ye ti tere ti zo so ayeke na nzoni seni ti sava na azo ni. Lo sava lani tâ gi mbage ti tere ti azo ni so abuba. Nga, lo sava azo gi na lê ni lê ni, na ambeni ngoi lo sava même azo so ayo na lo (Jean 4:46-54). Nyen la atapande so adö bê so afa na e? A fa na e so, Jésus, so ayeke fadeso Gbia na yayu, ayeke na ngangu nga lo ye ti zi akobela kue biani biani. Tongana e hinga tongana nyen la Jésus asara ye lani na mbage ti azo, a mû lege na e ti hinga na bê ti e kue so na yâ ti fini dunia, prophétie ti Bible so ayeke ga tâ tënë: “Fade Lo sara be-nzoni na wanzinga na zo so ye amanke lo mingi.” (Ps. 72:13). Biani, na ngoi ni ande, Jésus ayeke sava azo kue so ayeke bâ pasi ndali ti so lo ye biani ti sara tongaso.
“LONDO, YÔ KETE GBOGBO TI MO, MO TAMBELA”
7, 8. Fa aye so asi so asara si Jésus atingbi na mbeni koli so ayeke na kobela na tere ti lende ti ngu ti Bethzatha.
7 Anze kete na peko ti so Jésus asava mbeni zo ti buruma, lo londo na Galilée lo gue na Judée, kâ lo ngbâ ti fa nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa na azo. Azo so atënë ti Jésus nga na asarango ye ti lo andu bê ti ala lani ayeke saki na saki. Lo ye biani ti fa nzoni tënë lani na awayere, ti fa tënë ti liberté na angbâa nga ti sara si bê ti azo so afâ awe aga nzoni.—És. 61:1, 2; Luc 4:18-21.
8 Na nze ti Nisan, Jésus asara ye alingbi na yanga so Babâ ti lo amû, lo gue na Jérusalem ti sara matanga ti Pâque. Azo so aga ndali ti matanga ni asi singo na yâ ti gbata ni. Mbeni lende ti ngu so a iri ni Bethzatha ayeke na tere ti temple na mbage ti banga. Jésus ague na tere ti lende ti ngu ni, kâ lo tingbi na mbeni koli so ayeke na kobela.
9, 10. (a) Ngbanga ti nyen la azo ayeke gue ka lani na lende ti ngu ti Bethzatha? (b) Jésus asara nyen na tere ti lende ti ngu ni? Ye so lo sara so afa na e nyen? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
9 Gbâ ti azo so ayeke na kobela nga na ala so mbage ti tere ti ala abuba ayeke gue ka lani na Bethzatha. Ala gue kâ ngbanga ti nyen? Ala pensé ti ala lani so tongana mbeni zo so ayeke na kobela ague alï na yâ ti lende ti ngu ni na ngoi so ngu ni ayeke yengi, kobela ti lo ayeke kaï na lege ti miracle. Tara ti hinga tënë ti bê ti ala. Ala gi lege gbä ti kaï kobela ti ala ni, ala gi bê ti ala mingi dä nga ala hinga mbeni ye ti sara ape. Me nyen la apusu Jésus so ayeke lani nzoni-kue, so mbage ti tere ti lo abuba nga ape so, ti gue kâ? A yeke ndoye so lo yeke na ni na mbage ti azo la apusu lo ti gue kâ. Nga a yeke kâ la Jésus atingbi na mbeni koli so tere ti lo ason aninga ahon ngoi so Jésus asara na sese.—Diko Jean 5:5-9.
10 Tara ti bâ vundu ti koli so, so tere ti lo ason so, na ngoi so Jésus ahunda na lo wala lo ye ti tene tere ti lo aga nzoni. Koli ni akiri tënë hio. Lo ye lani ti tene kobela ti lo akaï me lo hinga ye so lo lingbi ti sara pëpe, ndali ti so mbeni zo ayeke lani dä pëpe ti mû maboko na lo ti gue ti lï na yâ ti lende ti ngu ni. Jésus ahunda na koli ni ti sara mbeni ye so koli ni alingbi ti sara ni pëpe. Lo hunda na lo ti yô kete gbogbo ti lo na ti tambela. Koli ni asara gi ye so Jésus ahunda na lo ti sara, lo yô kete gbogbo ti lo na lo komanse ti tambela. Miracle so afa biani ye so Jésus ayeke sara ande na yâ ti fini dunia. A fa nga na e so Jésus aye azo mingi. Lo yeke gi lani gingo azo so ayeke na bezoin ti mungo maboko ti mû maboko na ala. A lingbi tapande ti Jésus apusu e ti ngbâ ti gi na yâ ti territoire ti e azo so vundu ahon ndo ti ala ndali ti aye ti ngangu so ayeke si na yâ ti dunia so.
“ZO WA LA ANDU ABONGO TI MBI TI NDO NI SO?”
11. Tongana nyen la Marc 5:25-34 afa so Jésus aye lani azo ti kobela?
11 Diko Marc 5:25-34. Mbeni wali abâ pasi na mbeni kobela so asara lo kamene teti ngu 12. Kobela ti lo ni akanga lege na lo ti sara aye mingi na yâ ti fini ti lo nga ti voro Nzapa. Atâa so “lo bâ pasi mingi na maboko ti gbâ ti awanganga, nga lo buba nginza ti lo kue,” kobela ti lo ni angbâ gi ti gue na li ni. Me mbeni lâ, wali ni aleke ti sara mbeni ye nde ti tene kobela ti lo akaï. Lo sara ngangu kue ti ga nduru na koli so a iri lo Jésus. Lo lï na popo ti gbâ ti azo na lo ndu yanga ti bongo ti Jésus ti ndo ni (Lév. 15:19, 25). Jésus ahinga so mbeni ngangu asigigi na tere ti lo, tongaso, lo hunda ti hinga zo so andu lo. “Mbeto agbu wali ni na tere ti lo ayeke dö . . . lo tï na gbe ti Jésus na lo tene na lo tâ tënë kue.” Jésus ahinga so ayeke lani Babâ ti lo, Jéhovah, la asava wali so, tongaso lo tene na lo na nzoni bê, lo tene: “Molenge ti mbi, mabe ti mo asava mo awe. Mo gue na siriri, na zia mo duti na nzoni seni na peko ti ngangu kobela ti mo so.”
12. (a) Na ndo ti aye so e londo ti bâ so, ti mo Jésus asara ye na azo tongana nyen? (b) Tapande wa la Jésus azia na e?
12 Jésus asara ye na azo na nzoni bê mingi. E bâ so lo bi bê ti lo mingi na azo so ayeke na kobela. Satan aye ti tene e bâ so a ye e ape nga e yeke ye oko ape. Jésus afa polele na lege ti amiracle ti lo so lo bi bê ti lo biani na e nga na akpale ti e. Lo yeke biani mbeni Gbia nga mbeni Kota Prêtre so abâ mawa ti zo mingi (aHéb. 4:15). A yeke ngangu na e ti hinga tënë ti bê ti azo so ayeke bâ pasi na mbeni kobela so ayeke kaï ape, mbilimbili tongana mara ti kobela ni so asara e lâ oko ape. E girisa pëpe so Jésus abâ mawa ti azo so ayeke na kobela atâa so tere ti lo ason lâ oko ape. Zia e sara kue ti mû tapande ti Jésus so abi bê ti lo na azo.—1 Pi. 3:8.
“JÉSUS ATOTO NA NGU TI LÊ”
13. Zingongo Lazare na kuâ afa na e nyen na ndo ti Jésus?
13 Jésus abi bê ti lo mingi na apasi so azo abâ. Sarango ye ti azo na ngoi so kamarade ti lo Lazare akui apusu lo ti “dema” nga “vundu asara lo.” Lo sara tongaso atâa so lo hinga so na yâ ti kete ngoi lo yeke zingo Lazare na kuâ. (Diko Jean 11:33-36.) Jésus asara kamene pëpe ti fa kota vundu so lo yeke na ni. Azo abâ lani so Jésus aye Lazare nga na sewa ti lo mingi. Jésus afa so lo bâ mawa ti zo mingi na lege so lo sara kua na ngangu so Nzapa amû na lo ti kiri na kamarade ti lo na fini.—Jean 11:43, 44.
14, 15. (a) Nyen la afa so Jéhovah aye mingi ti zi azo na yâ ti pasi? (b) Tënë “asende ti kuâ” afa nyen na e?
14 Bible afa so Jésus ayeke “tâ image ti [Wasarango ye]”. (aHéb. 1:3) Tongaso, amiracle so Jésus asara afa so lo na Babâ ti lo aye biani ti zi apasi so kobela na kuâ aga na ni. Na yâ ti ngoi kete, Jéhovah na Jésus ayeke kiri na gbâ ti azo na fini. Jésus atene: “Ngbonga ni ayeke ga so ala kue so ayeke na yâ ti asende ti kuâ ayeke . . . sigigi.”—Jean 5:28, 29.
15 So Jésus asara kua na tënë “asende ti kuâ”, wala asende so ayeke ye ti dabe na azo, ayeke na lege ni ndali ti so a fa so Nzapa alingbi ti dabe ti lo na azo so akui. Nzapa ti ngangu ahon kue, lo so lo sara dunia kue, alingbi ti dabe ti lo na anzene nzene ye kue na ndo ti azo ti e kue so e ndoye ala so akui. Lo lingbi nga ti dabe ti lo na asarango ye ti ala (És. 40:26). Lo lingbi gi pëpe ti dabe ti lo na ala me lo ye nga ti zingo ala. So a zingo Lazare na kuâ nga na azo so Bible asara tënë ti ala, a yeke anzoni tapande ti ye so ayeke si ande na yâ ti fini dunia.
AYE SO AMIRACLE TI JÉSUS AFA NA E
16. Pasa wa la gbâ ti awakua ti Jéhovah ayeke wara ande?
16 Tongana e ngbâ be-ta-zo, e lingbi ti bâ mbeni kota miracle so ahon atanga ni kue, so ayeke ti sö kuâ na ngoi ti kota ye ti vundu. Ngoi kete na peko ti bira ti Harmaguédon, a yeke sara gbâ ti amiracle so ayeke mû lege na azo ti kiri ti duti na nzoni seni (És. 33:24; 35:5, 6; Apoc. 21:4). Na peko ti so a sava azo awe, tara ti bâ ala na ngoi so ala yeke bi aye tongana alunette, acanne, abéquille, apuse ti azo ti bubango gere, nga na aye so azo azia na mê ti ala ti mä na ndo. Jéhovah ahinga so azo so ayeke sö kuâ ande na ngoi ti Harmaguédon ayeke na bezoin ti duti na ngangu nga na nzoni seni ndali ti so ala yeke na gbâ ti kua ti sarango ni. Ala la ayeke sara si pendere sese ti e kue aga paradis.—Ps. 115:16.
17, 18. (a) Jésus asara lani amiracle ngbanga ti nyen? (b) Ngbanga ti nyen a lingbi e sara kue ti lï na yâ ti fini dunia ti Nzapa?
17 Bê ti awakua ti Jéhovah laso ayeke dë na tongana ala yeke diko ye na ndo ti aye so Jésus asara ti sava azo (Apoc. 7:9). Amiracle so amû lege na e ti hinga biani so a yeke kaï akobela ti e ande kue kue kue. Amiracle ni afa nga so kozo Molenge ti Nzapa aye azo mingi (Jean 10:11; 15:12, 13). So Jésus abâ mawa ti azo mingi afa so Jéhovah aye awakua ti lo kue mingi.—Jean 5:19.
18 Azo ayeke dema, ala yeke bâ pasi nga ala yeke kui (aRom. 8:22). E yeke na bezoin ti fini dunia ti Nzapa so na yâ ni azo kue ayeke duti ande na nzoni seni tongana ti so lo mû zendo ni. Mbeti ti Malachie 4:2 amû lege na e ti hinga biani so azo so a yeke sava ala ande ayeke “huru tongana amolenge ti bagara” so akono pendere, ala yeke duti na ngia mingi ndali ti so a sava ala nga a zi ala na gbe ti ngbâa ti siokpari. Zia e kiri singila mingi na Jéhovah, nga e mä na bê na azendo ti lo. Zia si singila ti e na Jéhovah nga na mabe so e yeke na ni na azendo ti lo apusu e ti sara kue ti lï na yâ ti fini dunia. Bê ti e adë mingi ti hinga so amiracle so Jésus asara lani ayeke tapande ti aye ti nzoni so lo yeke sara ande biani biani teti azo kue na ngoi so lo yeke komande.


c: text/html

text:
“Ala gue, ala sara si azo na popo ti amara kue aga adisciple”
“Ala gue, ala sara si azo na popo ti amara kue aga adisciple. Ala batize ala. . . . Ala fa na ala ti bata aye kue so mbi mû yanga na ala ti sara.”—MAT. 28:19, 20.
ABIA: 141, 97
1, 2. Ahundango ndo wa la alondo na ndo ti tënë ti Jésus so ayeke na Matthieu 24:14?
ATÂA azo aye tënë so e yeke fa wala ala ke ni na bê oko, azo mingi ahinga aTémoin ti Jéhovah nzoni ndali ti kua ti ala ti fango tënë. A lingbi même ti si so mo tingbi na ambeni zo na fango tënë so atene atâa so ala ye tënë ti mabe ti e ape, ala ne e ndali ti kua ti fango tënë so e yeke sara. Tongana ti so e hinga, Jésus atene lani so a yeke fa ande nzoni tënë ti Royaume so na ndo ti sese kue so azo ayeke dä (Mat. 24:14). Tongana nyen la e hinga so kua so e yeke sara ayeke gango tâ tënë ti prophétie ti Jésus? Baba la asara e si e tene so gi e la e yeke sara kua ni so?
2 Abungbi ti nzapa mingi atene so ala yeke fa Évangile wala nzoni tënë. Me angangu so ala yeke sara angbâ gi na fango tënë na yâ ti eglize, akua so ala yeke sara na eglize, wala kapa ti fango tënë so ala yeke fa ni na lege ti aye so ayeke vunga na sango tongana télé wala na Internet. Ambeni abâ aye so ala yeke sara ti mû maboko na azo wala ngangu so ala yeke sara ti soigné azo nga ti fa mbeti na ala tongana mbeni lege ti fango tënë ti ala. Me aye ni so la ayeke kua ti fango tënë so Jésus asara tënë ni lani so?
3. Ti gue oko na Matthieu 28:19, 20 aye osio wa la a lingbi adisciple ti Jésus asara?
3 Adisciple ti Jésus asara lani ye oko ape, ala ku azo la aga gango na mbage ti ala? Ên-ën. Na peko ti so a zingo Jésus na kuâ, lo tene na adisciple ti lo ngbangbo mingi, lo tene: “Ala gue, ala sara si azo na popo ti amara kue aga adisciple. Ala batize ala. . . . Ala fa na ala ti bata aye kue so mbi mû yanga na ala ti sara.” (Mat. 28:19, 20). Tongaso, a hunda ti tene e sara aye osio. A lingbi e sara si azo aga adisciple, e batize ala nga e fa ye na ala. Me kozo ye so a lingbi e sara ayeke nyen? Jésus atene: “Ala gue.” Mbeni wandara ti Bible asara tënë na ndo ti commandement so, lo tene: “Ti ‘gue’ ayeke kua ti wamabe oko oko, atâa na ndo ti lege wala na lê ti ngu.”—Mat. 10:7; Luc 10:3.
4. A hunda ti tene azo so aga “awagingo azo” asara kua ni tongana nyen?
4 Jésus ayeke sara lani gi tënë ti ngangu so disciple ti lo oko oko ayeke sara? Wala lo yeke sara tënë ti mbeni kapa ti fango nzoni tënë so a leke yâ ni nzoni? So zo oko apeut ti gue na mbage ti “amara kue” ape, a hunda ti tene azo mingi abungbi si asara kua ni so. A yeke ye so Jésus aye lani ti tene la na ngoi so lo tene na adisciple ti lo ti ga “awagingo azo”. (Diko Matthieu 4:18-22.) Kua ti gingo susu so lo sara tënë ni ge so ayeke pëpe ti so zo oko amû yango ti lo, lo bi ni na yâ ti ngu lo ku ti tene susu aga ate ni si lo gboto ni. Me Jésus ayeke sara tënë ti sarango kua na gbanda, mbeni kua so ayeke ngangu, so na ambeni ngoi a hunda ti tene gbâ ti azo la asara ni.—Luc 5:1-11.
5. Ahundango ndo osio wa la a lingbi e kiri tënë na ni? Ngbanga ti nyen?
5 Ti hinga azo so ayeke fa nzoni tënë laso ti sara si prophétie ti Jésus so aga tâ tënë, a lingbi e kiri tënë na ahundango ndo osio so:
Tënë ti nyen la a lingbi e fa?
A lingbi nyen la apusu e ti sara kua ni?
Akode wa la a lingbi a sara na kua ni?
A lingbi a fa tënë ni na ando wa nga teti ngoi oke?
Akiringo tënë na ahundango ndo so ayeke mû maboko na e ti hinga azo so ayeke sara kua so ayeke sö fini ti azo, nga ayeke kpengba e ti ngbâ ti sara kua ni.—1 Tim. 4:16.
TËNË TI NYEN LA A LINGBI E FA?
6. Ngbanga ti nyen mo hinga biani so aTémoin ti Jéhovah la ayeke fa nzoni tënë ti Royaume?
6 Diko Luc 4:43. Jésus afa lani “nzoni tënë ti royaume” na lo ku ti tene adisciple ti lo kue asara nga tongaso. Azo wa la ayeke fa tënë so na “amara kue”? Kiringo tënë ni ayeke polele: a yeke gi aTémoin ti Jéhovah. Même ambeni zo so aye tënë ti e ape kue ahinga ni. Na tapande, mbeni prêtre missionnaire atene lani na mbeni ita so ni tambela na yâ ti akodoro nde nde na ni hunda na aTémoin ti kodoro oko oko ti hinga tënë so ala yeke fa ni. Ala tene nyen na lo? Prêtre ni atene: “Teti so ala kue ayeke buba mingi, ala kue akiri gi même tënë, a tene: ‘Nzoni tënë ti royaume.’” A-Témoin so ayeke buba oko ape, me tënë ti yanga ti ala kue ague gi oko tongana ti so a hunda na atâ Chrétien (1 aCor. 1:10). Nga, ala yeke fa tënë so ayeke na yâ ti Tour ti Ba Ndo Afa Tene ti Royaume ti Jéhovah. A yeke wara mbeti so na ayanga ti kodoro 254 nga a yeke sigigi na ni nduru na million 59. Mbeti-sango so la a kangbi ni mingi na yâ ti dunia ahon tanga ti ambeti-sango kue.
7. Tongana nyen la e hinga so akota zo ti abungbi ti nzapa ayeke fa nzoni tënë ti Royaume pëpe?
7 Akota zo ti a-eglize so atene ala yeke aChrétien ayeke fa tënë ti Royaume ti Nzapa ape. Tongana a si so ala sara tënë ti Royaume, mingi ni ala tene so ayeke mbeni ye so ayeke na yâ ti bê ti mbeni Chrétien (Luc 17:21). Ala ayeke mû pëpe maboko na azo ti hinga so Royaume ti Nzapa ayeke mbeni gouvernement so ayeke na yayu na Gbia ni ayeke Jésus. Nga ala fa na azo ape so Royaume ni la ayeke yorö ti akpale kue so azo ayeke wara na ala fa nga na azo ape so na yâ ti ngoi kete Royaume ni ayeke zi sioni ye kue na ndo ti sese (Apoc. 19:11-21). Me ala ye gi ti dabe na Jésus na ngoi ti Noël nga na ti Pâques. A yeke polele so ala hinga ye oko pëpe na ndo ti ye so Jésus ayeke sara ande tongana lo ga fini gbia ti sese. So ala hinga pëpe tënë so a lingbi ala fa ni, bê ti e adö pëpe so ala hinga nga pëpe ye so a lingbi ti pusu ala ti sara kua ti fango tënë.
A LINGBI NYEN LA APUSU E TI SARA KUA NI?
8. Sioni bibe wa la apusu ambeni zo ti fa tënë?
8 A lingbi nyen la apusu e ti sara kua ti fango tënë? A lingbi a duti pëpe nzara ti warango gbâ ti nginza na ti lekengo akota da la apusu e ti sara ni. Jésus atene na adisciple ti lo: “Ala wara senge senge, ala mû na azo senge senge.” (Mat. 10:8). A lingbi a kä Tënë ti Nzapa kango ape (2 aCor. 2:17). A lingbi azo so ayeke fa tënë agi pëpe ti wara mbeni ye na peko ti kua ni. (Diko Kusala 20:33-35.) Atâa so atënë ti Jésus so ayeke polele, ye so agbu bê ti mingi ti azo ti a-eglize ayeke ti ro nginza ti bata na a-eglize ti ala wala ti futa na akota zo ti nzapa ni nga na ambeni zo so ayeke sara kua na yâ ni. Mingi ni, akota zo ti a-eglize so atene ala yeke aChrétien ayeke wara gbâ ti nginza.—Apoc. 17:4, 5.
9. Tongana nyen la aTémoin ti Jéhovah afa so nzoni bibe la apusu ala ti sara kua ti fango tënë?
9 Ka ti aTémoin ti Jéhovah ayeke tongana nyen? A-offrande so azo ayeke mû na bê ti ala wani la ayeke mû maboko na kua ti aTémoin ti Jéhovah (2 aCor. 9:7). A yeke ro nginza pëpe na maboko ti azo na ngoi ti abungbi wala na akota bungbi ti ala. Atâa so kue, gi na yâ ti ngu so ahon, aTémoin ti Jéhovah afa nzoni tënë nduru na l’heure milliard use nga nze na nze ala manda Bible na azo senge senge ahon million 9. Ye so adö bê ayeke so, atâa so a futa ala pëpe ndali ti kua so ala yeke sara, a nzere na ala ti mû nginza ti ala wani ndali ti kua ni. Mbeni koli so ayeke gi nda ti aye asara tënë ti kua ti aTémoin ti Jéhovah, lo tene: “Kozo ye so ala zia na gbele ala ti sara ayeke ti fa tënë na ti fa ye na azo. . . . So kota zo ti nzapa oko ayeke na popo ti ala ape, a sara si ala yeke bata nginza.” Ka nyen la apusu e ti sara kua so? Na nduru tënë, e yeke sara ni na bê ti e wani ndali ti so e ye Jéhovah nga e ye amba ti e. Nzoni bibe so asara si prophétie so ayeke na Psaume 110:3 aga tâ tënë (Diko ni.)
AKODE WA LA A LINGBI A SARA NA KUA NI?
10. Akode wa la Jésus na adisciple ti lo asara kua na ni lani ti fa tënë?
10 Akode wa la Jésus na adisciple ti lo asara kua na ni lani ti fa nzoni tënë? Ala yeke gue lani na ando kue so azo ayeke dä: na alege nga na yâ ti agara. Ala yeke gue nga na yanga-da ti azo (Mat. 10:11; Luc 8:1; Kus. 5:42; 20:20). Fango tënë da na da ayeke lani nzoni kode so amû lege ti fa tënë na mara ti azo kue.
11, 12. Kangbi wa la ayeke na popo ti a-eglize so atene ala yeke aChrétien na aTémoin ti Jéhovah na ndo ti tënë ti fango nzoni tënë?
11 Na popo ti a-eglize so amembre ni atene ala yeke aChrétien, so wa la ayeke fa biani nzoni tënë tongana ti so Jésus afa lani? Mingi ni, a yeke nzere na amembre ti eglize ti zia kua ti fango tënë na akota zo ti abungbi ni so a yeke futa ala na nginza ti sara ni. Akota zo ti nzapa so aye mingi ti bata gi “asusu” so ala yeke na ni, me ala ye ti ga “awagingo azo” pëpe. Tâ tënë, na ambeni ngoi ala yeke tara ti pusu amembre ti ala ti fa tënë. Na tapande, na tongo nda ti ngu 2001, Pape Jean Paul II atene na yâ ti mbeni lettre so a lingbi amembre ti eglize afa Tënë nzoni nga a lingbi ala duti na oko bibe ti bazengele Paul, so atene: “Mawa na mbi tongana mbi fa Évangile pëpe.” Na pekoni Pape ni atene so gi azo so a fa kode ti fango tënë na ala oko la ayeke sara kua ni ape, me amembre ti eglize ni kue. Azo oke la asara ye lani alingbi na tënë ti Pape so?
12 Ka ti aTémoin ti Jéhovah ayeke tongana nyen? Ala oko la ayeke fa na azo so Jésus ayeke komande na yayu ngbene ye na ngu 1914. Tongana ti so Jésus ahunda na ala ti sara, kua ti fango tënë la ayeke kota ye mingi na lê ti ala (Marc 13:10). Mbeni zo ti sungo mbeti atene: “Ti aTémoin ti Jéhovah, kua ti fango tënë ayeke kota ahon tanga ti aye kue.” Wa ti mbeti ni akiri na ndo ti tënë so mbeni Témoin atene, lo tene: “Na ngoi so ala wara mbeni zo so nzara asara lo, zo so ayeke gi lo oko nga mbeni zo ti kobela, ala yeke tara ti mû maboko na lo, . . . me ala girisa lâ oko pëpe so kozo kusala ti ala ayeke ti fa tënë na azo na ndo ti futingo ti dunia so ayeke pusu nduru nduru nga so a yeke kota ye ti tene azo asö fini ti ala” (Pillars of Faith—American Congregations and Their Partners). A-Témoin ti Jéhovah angbâ ti fa tënë so, na ala yeke sara kua na akode so Jésus na adisciple ti lo asara na kua lani.
A LINGBI A FA TËNË NI NA ANDO WA NGA TETI NGOI OKE?
13. A lingbi a fa tënë na ndo wa?
13 Jésus atene lani so adisciple ti lo ayeke fa nzoni tënë nga ala yeke fa ye “na ndo ti sese kue so azo ayeke dä”. (Mat. 24:14). A hunda na ala ti sara adisciple na “na popo ti amara kue”. (Mat. 28:19, 20). So aye ti tene a lingbi a fa nzoni tënë na yâ ti dunia kue.
14, 15. Nyen la afa so aTémoin ti Jéhovah asara si prophétie ti Jésus na ndo ti fango tënë na ndo ti sese kue aga tâ tënë? (Bâ afoto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
14 Ti hinga tongana nyen la aTémoin ti Jéhovah asara si prophétie ti Jésus na ndo ti fango tënë na ndo ti sese kue aga tâ tënë, zia e gbu li ti e na ndo ti ambeni ye. Na États Unis, a yeke wara akota zo ti nzapa nduru na 600 000 tongaso na yâ ti a-eglize nde nde so atene ala yeke aChrétien, me wungo ti aTémoin ti Jéhovah kâ ayeke 1 200 000 tongaso. Na yâ ti dunia kue, a yeke wara aprêtre ti Catholique 400 000 tongaso. Fadeso, bâ wungo ti aTémoin so ayeke sara kua ti fango tënë ti Royaume. Na yâ ti dunia kue, aTémoin ti Jéhovah million miombe tongaso la ayeke fa tënë na azo na bê ti ala wani na yâ ti akodoro 240. Ala yeke sara mbeni kua so apika bê mingi, ala yeke sara ni ti mû gonda nga na gloire na Jéhovah.—Ps. 34:2; 51:17.
15 E so e yeke aTémoin ti Jéhovah, e ye ti tene gbâ ti azo amä nzoni tënë kozo si nda ni aga. Ndani la, e yeke nde tongana andu kua so e yeke sara ti kiri na peko ti ambeti ti e nga ti sigigi na ni. A yeke kangbi na azo senge senge gbâ ti abuku, apériodique, atract nga na ambeti ti tisango ndo ndali ti Dango bê na kuâ ti Jésus nga ndali ti akota bungbi. E yeke sigigi na ambeti nde nde na ayanga ti kodoro ahon 700. E sigigi na Mbeti ti Nzapa ti fini dunia ahon million 200 na ayanga ti kodoro ahon 130. Gi na yâ ti ngu so ahon, wungo ti ambeti kue so e sigigi na ni asi nduru na milliard 4 na ndambo. Na ndo ti site ti e, ayeke wara asango na ayanga ti kodoro ahon 750. Mbeni bungbi ti vorongo Nzapa wa la ayeke sara mara kua so?
16. E hinga tongana nyen so aTémoin ti Jéhovah ayeke na yingo vulu ti Nzapa?
16 E yeke ngbâ ti sara kua ti fango tënë ni juska lawa? Jésus atene so a yeke ngbâ ti sara ni na yâ ti alango ti nda ni kue, “na pekoni, nda ni ayeke ga.” Ambeni bungbi ti vorongo Nzapa wa la angbâ ti fa nzoni tënë na alango ti nda ni so? Ambeni zo so e yeke tingbi na ala na fango tënë alingbi ti tene: “E yeke na yingo vulu. Me ala la ayeke azo so ayeke sara kua ni.” So e yeke gbu ngangu na yâ ti kua ti fango tënë na alango ti nda ni so, a fa biani so e la yingo ti Nzapa ayeke na ndo ti e ape? (Kus. 1:8; 1 Pi. 4:14). Ngoi na ngoi, ambeni bungbi ti vorongo Nzapa ayeke tara ti fa tënë tongana ti aTémoin ti Jéhovah, me ala gbu lê ni ape. Ambeni asara kua ti missionnaire teti mbeni ngoi na pekoni ala kiri na ngbene ye so ala sara kozo. Ambeni atara même ti gue da na da, me tënë ti nyen la ala yeke fa? Kiringo tënë ni ayeke polele, ala yeke fa pëpe nzoni tënë ti Royaume so Jésus akomanse ti sara ni lani.
AZO WA LA BIANI AYEKE FA NZONI TËNË LASO?
17, 18. (a) Ngbanga ti nyen e hinga biani so gi aTémoin ti Jéhovah la ayeke fa nzoni tënë ti Royaume laso? (b) Tongana nyen la e lingbi ti ngbâ ti sara ni?
17 Tongaso, azo wa la ayeke sara biani kua ti fango nzoni tënë ti Royaume laso? E lingbi ti tene na kite oko ape, e tene: “aTémoin ti Jéhovah.” Ngbanga ti nyen e yeke na kite oko ape? Ngbanga ti so e yeke fa nzoni tënë ti Royaume. E yeke gue na mbage ti azo, so ti fa so e yeke sara kua na anzoni kode. Nzoni bibe la apusu e ti sara kua ni: ndoye, me nzara ti warango nginza ape. E yeke fa tënë na yâ ti dunia kue, na azo ti amara nga na ayanga ti kodoro kue. Nga, e yeke ngbâ ti sara kua so sân ti zia lege ni, juska na nda ni.
18 A yeke biani ye ti dongo bê ti bâ pendere kua so awakua ti Jéhovah ayeke sara na alango ti nda ni so. Me tongana nyen la e lingbi ti fa nzoni tënë na azo ti sese kue? Kiringo tënë ni ayeke na yâ ti lettre so bazengele Paul atokua na aChrétien ti Philippe, lo tene: “Nzapa si ayeke sara kusala na yâ ti ala ti tene ala duti na nzara ti sara ye nga ala sara ye, na lo sara tongaso ndali ti so a nzere na bê ti lo.” (aPhil. 2:13). Zia e kue e ngbâ ti wara ngangu na lege ti Babâ ti e ti ndoye na ngoi so e yeke sara kue ti fa tënë nga ti sara kusala ti e ni kue.—2 Tim. 4:5.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Fütanga ngü la, fü ra awu gara malayïka ka Me, te koro agbü kpï, ngbü ekö enü kpa füh kotö akine, de mere nyarï esaka ye, bete mafüta ka mere siti du. 2Fü malayïka la akoro bü ʼduwa, azoro mere siti kpürü de ïrï ye Satana, de te ngbü fï bü da efifiti wü kpara füh kotö ne. Fü malayïka la ai Satana de mere nyarï la, gö gö gö! agü agbü mere du, ani mö nganga, gbuuu! atümü ʼduwa atümü de mafüta. Ah tümü Satana, ce o kpala, teka wü re kutu biri (1,000), angü ah ena adu afiti wü kpara. Fütanga wü re kutu biri la, Me ena adu afuru Satana, teka sïkpï mba cüküʼdaye. 4Fütanga ngü te wüh i Satana, gü tete gbü mere du ne, fü ra awu wü kpara ka Yesu, ta te wüh mörö ewü, teka ngü ka Me ne, angü wü kpara la rü ta kpekpeke gbü ngü ka Yesu. Wüh le ta aje rïrï ka siti nü te koro gbü ngu ne, da ecu ngüngü na nda-wü de. Wüh le kpah aba ïrï siti nü la eraku wü, anga eküte kpa wü, nda-wü kpah de. Dela si-ngü ta te wüh wete wü kpara la, mörö tete ne. Teka ngü la, fü Me adu azükü ewü gbü kpi la, ato wazi fü ewü, de wüh ngbü baka wü miri ede Yesu, adi ekolo ngü ka wü kpara, teka mere bi wü re, kutu biri (1,000). 5Dene gina wü kpara, de te Me zükü ewü gbü kpi. Amba wü gara kpara de te ewü kpi ne, wüh zükü nda-wü la de, zalü te re kutu biri la ena anza feke. 6Te di bala, gina wü kpara, de te Me ena azükü ewü gbü kpi ne, ka-ye zu wü kpara, de te Me ngbü fe ewü, to wazi fü ewü fanü fanü ne. Wü kpara la tï adu akpi nda-wü tïne de. Me ena ao ewü baka wü kovo, te ewü ena angbü egbo nga ïrï Me bete Yesu Kurisito. Fü ewü angbü wü miri, de wü Yesu Kurisito, teka wü re kutu biri (1,000). 7Fütanga wü re kutu biri (1,000) la, wüh ena adu ace kpa te Satana. 8Fü Satana ayia tïne, adu angbü endondoro te nga wü sü füh kotö ne ʼburu, da emere e fe fe fe, teka afifiti nguwa wü kpara füh kotö ne ʼburu, teka de wüh di emere gü de wü kpara ka Yesu. Satana ena abiti wü miri gbü nguwa wü kpara füh kotö ne ʼburu, abe te wü marajümïya ka-wü, de te sibi baka siki ne. Fü ewü areke te-wü, de wü Goga bete Magoga, teka anü amere gü de wü kpara ka Me. 9Fü ewü anü, anü baaala, zalü akoro gbü sü de te wü kpara ka Me ngbü tete, agbü mere kötï, de te Me le fa sü ne. Fü ewü ayia afü kere wü kpara ka Me la, kerekere gbaa! teka de ani nza ngü ka ewü. Wüh te eceka bane de, Me tima wa ka-ye eyi mbele! baka ülele. Fü ah ayia acuru ewü, anza ʼbuti ʼbuti! 10Fütanga ngü la, fü wü malayïka adu azoro Satana, angü ah ngbü fiti wü kpara la me-ye. Fü ewü aza engu, agü agbü du ka wa kpala, kpa gbü nga siti nü te koro gbü ngu, bete engu te koro gbü tö ne. Fü ewü angbü ezü cïnga, agbü mere du ka wa la, fï mere badi. Fütanga ngü la, gara kpara te ena adu afiti wü kpara nda tïne ma. 11Fütanga ngü la, fü ra ayia afü jia ra, awu Me te ngbü füh mere kpökpö ka-ye, te vi ngbü ʼduwa kpïlïlï! da eci aci bala! Fü kpï ake tö akpe adürü bü bala, ma du wu ewü tïne de. 12Fü ra adu awu wü kpara, de te ewü kpi eyi ne, ʼburu. Angü wü malayïka ka Me ngbü biti wü kpara la, te nga wü sü füh kotö ne ʼburu, koro de ewü engagira kpökpö ka Me. Wüh ngbü koro de gara ewü gbü wü mbükü, de wü gara ewü te wüh ti de. Fü malayïka aza wü buku, de te wüh ngbü ba lara wü tima ka wü kpara, te nga wü ngü de te ewü ngbü memere kpikpi ye kpikpi ye ne, akoro di. Fü Me ayia akpo akolo ngü ka wü kpara ʼburu, te nga tima ka-ewü biri biri ʼburu. Fü malayïka la ayia aza kpah gara buku, te di buku ka Küküwa, akoro di. Mene buku la, wüh ba ïrï wü kpara, de te ewü ena aküwa fï mere badi, teka ngü ka Yesu ne, gbügbü. 14Teka mene wü kpara ʼburu, de te ïrï ewü di gbü buku ka Küküwa la ma ne, wüh ngbü za ewü, gü ʼburu agbü mere du ka wa. Dela tïne eyi eʼbaʼbasu kpi. Fü ewü aza kpi ake mbükü, agü kpah agbü du ka wa kpala, fü ngü ka-ewü anza fï mere badi.
Copyright
Learn More


text:
Sara ye na mabe tongana ti Moïse
“Na lege ti mabe, tongana Moïse akono awe, lo ke ti tene a iri lo molenge ti molenge ti Pharaon ti wali.”
1, 2. (a) Desizion wa la Moïse amû lani na ngoi so lo yeke na ngu 40? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.) (b) Ngbanga ti nyen Moïse asoro lani ti bâ pasi legeoko na azo ti Nzapa?
MOÏSE ahinga lani aye so lo lingbi ti wara na Égypte. Lo bâ akota da so azo ti mosoro ayeke na ni. Lo yeke lani na yâ ti sewa ti gbia. “A fa ye na Moïse na ndo ti ndara kue ti azo ti Égypte.” Peut-être a fa ye na lo na ndo ti lekengo ada, na ndo ti atongoro nga na ambeni senda-ye (Kus. 7:22). A yeke lani ngangu pëpe na Moïse ti wara mosoro, ngangu nga na pasa so tanga ti azo ti Égypte alingbi ti wara ni lâ oko ape.
2 Me na ngoi so Moïse ayeke na ngu 40, lo mû desizion so azo ti sewa ti gbia so abata lo agi li ti ala na ni gbä. Lo soro pëpe ti wara ye tongana tanga ti azo ti Égypte, me ti duti na popo ti angbâa. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so lo yeke na mabe. (Diko aHébreu 11:24-26.) Mabe so Moïse ayeke na ni asara si lo bâ ndo ayo ahon ti bâ gi aye so angoro lo. Lo yeke lani na mabe na Jéhovah, “Lo so lê abâ Lo pëpe”. Lo yeke nga na mabe so azendo ti Nzapa ayeke ga ande tâ tënë.
3. Ahundango ndo ota wa e yeke wara kiringo tënë ni na yâ ti article so?
3 A lingbi e nga kue e bâ ndo ayo ahon ti bâ gi aye so e lingbi ti wara na yâ ti dunia laso. A lingbi e duti “azo so ayeke na mabe”. (aHéb. 10:38, 39). Ti mû maboko na e ti kpengba mabe ti e, zia e bâ tënë so a tene na ndo ti Moïse na aHébreu 11:24-26. Na ngoi so e yeke bâ tënë so, gi ti wara akiringo tënë na ahundango ndo so: Tongana nyen la mabe so Moïse ayeke na ni lani apusu lo ti ke anzara ti mitele? Na ngoi so a kanga lege na lo, mabe so lo yeke na ni amû lani maboko na lo tongana nyen ti bâ na nene ni pasa so lo yeke na ni ti sara kua na Jéhovah? Ngbanga ti nyen Moïse azia lê ti lo lani “gi na ndo ti futa so a yeke mû”?
LO KE ANZARA TI MITELE
4. Nyen la Moïse ahinga na ndo ti warango “ngia na yâ ti siokpari”?
4 Teti so Moïse ayeke na mabe na Jéhovah, lo hinga so ‘ngia so lo lingbi ti wara na yâ ti siokpari’ ayeke gi teti kete ngoi. Ambeni zo alingbi ti tene so azo ti Égypte ayeke lani azo so ayeke voro yanda nga ala yeke sara yorö mingi, me Égypte aga mbeni ngangu ngorogbia. Na oko ngoi ni so, azo ti Jéhovah ayeke bâ pasi tongana angbâa. Me Moïse ahinga so Nzapa alingbi ti mû maboko na azo ti lo. Atâa so mo bâ mo tene lani azo so azia bê ti ala na anzara ti mitele aduti nzoni, Moïse ayeke lani na mabe so Jéhovah ayeke futi azo ti sioni. Ye so asara si lo ke ti wara “ngia na yâ ti siokpari teti kete ngoi”.
5. Nyen la ayeke mû maboko na e ti ke ti wara “ngia na yâ ti siokpari teti kete ngoi”?
5 Tongana nyen la mo lingbi ti ke ti wara “ngia na yâ ti siokpari teti kete ngoi”? Girisa ape so ngia so zo ayeke wara na yâ ti siokpari ayeke ninga ape. Mabe ayeke mû maboko na mo ti bâ so “dunia so angbâ ti hon nga na nzara ti lo kue.” (1 Jean 2:15-17). Gbu li ti mo na ndo ti ye so ayeke si ande na azo ti sioni so ake ti changé bê ti ala. Ala yeke na “ndo so gere ti ala azene . . . Ye ti mû mbeto ahunzi ala biani!” (Ps. 73:18, 19). Tongana mbeni ye apusu mo ti sara siokpari, hunda tere ti mo: ‘Nyen la mbi ye ti tene asi na mbi kekereke?’
6. (a) Ngbanga ti nyen Moïse ake “ti tene a iri lo molenge ti molenge ti Pharaon ti wali”? (b) Ngbanga ti nyen mo pensé so Moïse amû lani nzoni desizion?
6 Mabe so Moïse ayeke na ni amû nga maboko na lo ti soro ye so lo lingbi ti sara. “Na lege ti mabe, tongana Moïse akono awe, lo ke ti tene a iri lo molenge ti molenge ti Pharaon ti wali”. (aHéb. 11:24). Moïse atene lani pëpe so lo lingbi ti sara na Nzapa na yangbo ti gbia na lo mû mosoro wala ngangu so lo yeke na ni kâ ti mû maboko na azo ti Israël. Me, lo leke na bê ti lo ti ndoye Jéhovah na bê ti lo kue, na âme ti lo kue nga na ngangu ti lo kue (Deut. 6:5). Desizion so Moïse amû azi lo na yâ ti akpale mingi. Na nda ni azo ti Israël amû gbâ ti aye ti mosoro so azo ti Égypte ayeke na ni (Ex. 12:35, 36). Jéhovah abi kamene na lê ti Pharaon nga lo fâ lo (Ps. 136:15). Me, Jéhovah abata Moïse nga lo sara kua na lo ti fa lege na azo ti Israël ti tene ye ti sioni asi na ala pëpe. Biani gigi ti Moïse aga nzoni.
7. (a) Ti gue oko na Matthieu 6:19-21, ngbanga ti nyen a yeke nzoni e leke ye ndali ti gigi ti kekereke so ayeke ngbâ lakue lakue? (b) Tapande wa la afa kangbi so ayeke na popo ni nga na lekengo ye ndali ti gigi ti laso so ayeke gi teti kete ngoi?
7 Tongana mo yeke wakua ti Jéhovah so ade maseka, tongana nyen la mabe alingbi ti mû maboko na mo ti soro ye so mo lingbi ti sara na yâ ti gigi ti mo? Tongana mo leke ye teti gigi ti mo ti kekereke afa so mo sara ye na ndara. Duti na mabe na azendo ti Nzapa nga “bungbi”, wala leke ye ndali ti gigi ti mo ti kekereke so ayeke ngbâ lakue lakue me pëpe ndali ti gigi ti mo ti laso so ayeke gi teti kete ngoi. (Diko Matthieu 6:19-21.) Sophie so ahinga ti dodo mingi ayeke lani na gbele ti mara desizion so. Andokua ti dodo na yâ ti agbata ti Amerika aye ti mû na lo bourse nga na pasa ti sara nzoni kua ti nginza. Lo tene so “a nzere na lo mingi ti tene azo agonda lo”. Lo bâ so lo dodo pendere mingi ahon amba ti lo so lo na ala ayeke dodo. Me lo tene so lo yeke lani na ngia pëpe. Na peko ti so Sophie abâ vidéo Les jeunes s’interrogent. . . Que vais-je faire de ma vie ?, lo tene: “Mbi bâ so mbi wara aye ti nzoni mingi na yâ ti dunia nga azo agonda mbi mingi me akanga lege na mbi ti voro Jéhovah na bê ti mbi kue. Mbi sambela mingi. Na pekoni, mbi zia lege ti kua ti dongo dodo ni.” Lo bâ desizion so lo mû so tongana nyen? Lo tene: “Mbi girisa pëpe ye so mbi sara ândö na yâ ti gigi ti mbi. Laso, mbi yeke na ngia mingi. Mbi na koli ti mbi e yeke sara kua ti pionnier. Azo ahinga e mingi ape nga e yeke na aye mingi ape. Me e yeke na Jéhovah, azo so e manda Bible na ala nga na aye so e zia na gbele e na lege ti yingo. Mbi regretté ye oko ape.”
8. Wango wa ti Bible alingbi ti mû maboko na mbeni maseka ti soro ye so lo yeke sara na yâ ti gigi ti lo?
8 Jéhovah ahinga ye so ayeke nzoni ndali ti e. Moïse atene: “L’Éternel Nzapa ti mo ahunda nyen na tïtî mo? A yeke gi ti kpe mbeto ti L’Éternel Nzapa ti mo, ti tambela na lege ti Lo kue, ti ndoye Lo, ti sara na L’Éternel Nzapa ti mo na bê ti mo kue na âme ti mo kue, na ti bata commandement ti L’Éternel, na kpengba-ndia ti Lo, so mbi komande mo laso, si mo lingbi duti nzoni.” (Deut. 10:12, 13). Na ngoi so mo ngbâ maseka, soro ti sara ye so alingbi ti mû lege na mo ti ye Jéhovah nga ti sara na lo “na bê ti mo kue na âme ti mo kue”. A yeke nzoni mo hinga so tongana mo soro ti sara tongaso, a yeke sara ‘si mo duti nzoni.’
LO BÂ NA NENE NI PASA SO LO YEKE NA NI TI SARA KUA NA JÉHOVAH
9. Fa ngbanga ti nyen a lingbi ti duti lani ngangu na Moïse ti sara kua so Jéhovah amû na lo.
9 Moïse ‘abâ ti lo zonga so a zonga na Christ tongana amosoro so ahon amosoro ti Égypte’. (aHéb. 11:26). Jéhovah atokua lani Moïse tongana “Christ,” wala “lo so a soro lo”. So ti tene Jéhovah asoro lani Moïse ti zi azo ti Israël na Égypte. Moïse ahinga lani so ti sara ye so Jéhovah ahunda na lo ti sara, a yeke kete ye ape, a yeke “zonga” même lo ndali ni. A ninga ape na pekoni, mbeni zo ti Israël ahe lo, a tene: “Zo nyen asara si mo ga mokonzi na juge ti e?” (Ex. 2:13, 14). Na pekoni, Moïse ahunda Jéhovah, lo tene: “Pharaon alingbi mä mbi tongana nyen?” (Ex. 6:12). Ti tene Moïse aleke tere ti lo ti hon ndo ti zonga so lo yeke wara, lo fa na Jéhovah mbeto so asara lo nga gingo bê ti lo. Tongana nyen la Jéhovah amû maboko na lo ti sara ngangu kua so lo mû na lo?
10. Tongana nyen la Jéhovah amû maboko lani na Moïse ti sara kua so lo mû na lo?
10 Kozoni, Jéhovah adë bê ti Moïse, lo tene: “Biani, Mbi yeke na mo.” (Ex. 3:12). Use ni, Jéhovah amû na Moïse beku nga na ngangu na lege so lo fa na lo mbeni mbage ti nda ti iri ti lo, lo tene: “Fade mbi ga ye so mbi ye ti ga.” * (Ex. 3:14, FD). Ota ni, Lo mû na Moïse ngangu ti sara amiracle ti fa biani so Nzapa la atokua lo (Ex. 4:2-5). Osio ni, Jéhovah asoro Aaron ti sara tënë na place ti Moïse nga ti mû maboko na lo na yâ ti kua ti lo ni (Ex. 4:14-16). Na nda ti fini ti Moïse, lo hinga biani so Jéhovah ayeke mû maboko na awakua ti lo ti sara kua so lo mû na ala. Ni la lo tene lani na Josué, lo tene: “L’Éternel ayeke Lo so ague na gbele mo; Lo yeke na mo, fade Lo zia ti sara na mo pëpe, na Lo zia mo pëpe; zia mbeto asara mo pëpe, na ye ayengi mo pëpe.”
11. Ngbanga ti nyen Moïse abâ lani kua so Jéhovah amû na lo na nene ni mingi?
11 Na lege ti mungo maboko so Jéhovah amû na Moïse, lo bâ na nene ni mingi ngangu kua so lo yeke na ni ti sara ahon “amosoro ti Égypte”. Mbeni ye so ayeke kota ahon sarango kua na Nzapa ti Ngangu Ahon Kue ayeke dä pëpe. Ti duti molenge ti gbia na Égypte na ti duti zo so Jéhovah asoro lo ti fa lege na azo ti Israël, so wa la ayeke kota mingi? Jéhovah afuta Moïse ngbanga ti so lo soro ye na lege ni. Lo yeke lani na kpengba songo na Jéhovah so amû na lo ngangu ti sara ‘ye so amû mbeto mingi’ na ngoi so lo yeke fa lege na azo ti Israël ti lï na Sese ti Zendo.
12. Apasa wa la Jéhovah amû na e so alingbi e bâ na nene ni?
12 E nga kue a mû na e mbeni kua ti sarango ni. Jéhovah na lege ti molenge ti lo amû na e kusala ti fango nzoni tënë, tongana ti so lo mû lani na bazengele Paul nga na ambeni zo. (Diko 1 Timothée 1:12-14.) E kue e yeke na pasa ti fa nzoni tënë (Mat. 24:14; 28:19, 20). Ambeni ita asara kua ti ngoi kue. Aita so awara batême awe na so akpengba na lege ti yingo ayeke awakua ti mungo maboko nga a-ancien na yâ ti congrégation. Me, afami ti mo so ayeke aTémoin ape nga na ambeni zo alingbi ti bâ na nene ni pëpe apasa so mo yeke na ni wala même ti kasa mo ndali ti asacrifice so mo yeke sara teti Jéhovah (Mat. 10:34-37). Tongana ala sara si bê ti mo anze, mo lingbi ti pensé so asacrifice so mo yeke sara ayeke ye oko ape wala mo lingbi pëpe ti sara kua so a mû na mo. Tongana ye tongaso asi na mo, tongana nyen la mabe alingbi ti mû maboko na mo ti gbu ngangu?
13. Tongana nyen la Jéhovah ayeke mû maboko na e ti sara akua so lo mû na e?
13 Sambela Jéhovah ti mû maboko na mo, na duti na mabe so lo yeke sara ni. Fa na lo aye so asara si mo yeke na mbeto nga aye so mo gi bê ti mo dä. A yeke Jéhovah la amû na mo kua so na lo yeke mû maboko na mo. Lo yeke sara ni tongana nyen? Lo yeke mû maboko na mo tongana ti so lo mû maboko na Moïse. Kozoni, Jéhovah adë bê ti mo atene: “Fade Mbi sara si mo kpengba; biani, fade Mbi sara na mo; biani, fade Mbi bata mo na tïtî Mbi ti koti ti mbilimbili.” (És. 41:10). Use ni, lo dabe ti mo so mo lingbi ti zia bê ti mo na azendo ti lo, lo tene: “Mbi sara tënë awe, fade Mbi sara si a ga tâ tënë; ye so Mbi leke na bê ti Mbi, fade Mbi sara.” (És. 46:11). Ota ni, Jéhovah amû na mo “ngangu so ahon ti so zo ayeke na ni” ti sara kua so lo mû na mo nzoni (2 aCor. 4:7). Osio ni, ti mû maboko na mo ti ngbâ ti sara kua ti mo so, Babâ ti e so ayeke bâ lege ti e amû na mo sewa ti aita ti dunia kue ti atâ wavorongo Nzapa so ‘angbâ ti dë bê ti mba nga ti kpengba mba.’ (1 aThes. 5:11). Na ngoi so Jéhovah amû na mo aye so mo yeke na bezoin ni ti sara kua ti mo nzoni, mabe ti mo ayeke kpengba na mo yeke bâ na nene ni mingi apasa so mo wara ni ahon aye kue so dunia so alingbi ti mû na mo.
“LO ZIA LÊ TI LO GI NA NDO TI FUTA SO A YEKE MÛ”
14. Ngbanga ti nyen Moïse ahinga lani biani so Jéhovah ayeke futa lo?
14 Moïse ‘azia lê ti lo gi na ndo ti futa so a yeke mû.’ (aHéb. 11:26). Atâa so Moïse ahinga ye mingi pëpe na ndo ti aye so Jéhovah aleke ti sara, aye so lo hinga lani amû maboko na lo ti mû anzoni desizion. Moïse ahinga lani tongana ti kotara ti lo Abraham so Jéhovah alingbi ti zingo akuâ (Luc 20:37, 38; aHéb. 11:17-19). Beku so Moïse ayeke lani na ni na azendo ti Jéhovah, a mû maboko na lo ti bâ pëpe so ngu 40 so lo sara na ngoi so lo kpe nga na ngu 40 so lo sara na yando ayeke lani gi senge senge. Moïse ahinga pëpe tongana nyen la Nzapa ayeke sara si azendo ti lo aga tâ tënë. Atâa so kue, kpengba mabe so lo yeke na ni na Jéhovah asara si lo lingbi ti bâ futa so Jéhovah ayeke mû na lo ande.
15, 16. (a) Ngbanga ti nyen a lingbi e zia lê ti e na ndo ti futa ti e? (b) Aye ti nzoni wa mo yeke ku kungo ti wara na gbe ti Royaume ti Nzapa?
15 Mo zia lê ti mo “gi na ndo ti futa” so a yeke mû na mo? Legeoko tongana Moïse, e hinga pëpe anzene nzene ye kue na ndo ti azendo ti Nzapa. Na tapande, e “hinga pëpe lawa si lango so a fa ni awe” ndali ti kota ye ti vundu “ayeke si” na ni (Marc 13:32, 33). Me e hinga ye mingi na ndo ti paradis so ayeke ga ahon Moïse. Atâa so e hinga anzene nzene ye kue na ndo ni pëpe, gbâ ti azendo so Nzapa amû na e na ndo ti gigi ti e na gbe ti Royaume ti lo alingbi ti sara si e “zia lê ti e gi na ndo” ti paradis. Ti zia lê ti e na ndo ti fini dunia ayeke sara si e gi Royaume ti Nzapa kozoni. E yeke sara ni na lege wa? Gbu li ti mo na ndo ti tapande so: Mo yeke yeda ti vo mbeni da so mo hinga ye nzoni ape na ndo ni? Ên-ën! Legeoko nga e yeke mû pëpe fini ti e ti mû peko ti beku so ayeke senge senge. A lingbi mabe so e yeke na ni amû maboko na e ti zia lê ti e na ndo ti fini so e yeke duti na ni na gbe ti Royaume ti Nzapa.
16 Ti zia bê ti mo na ndo ti Royaume ti Nzapa, ‘zia lê ti mo gi’ na ndo ti fini so mo yeke duti ande na ni na yâ ti paradis. Na tapande, tongana mo yeke diko mbaï ti awakua ti Jéhovah so ayeke lani na fini kozo si Jésus aga na sese, gbu li ti mo na ndo ti ye so peut-être mo yeke hunda ala na ndo ni na ngoi so a yeke zingo ande ala na kuâ. Gbu li ti mo na ndo ti aye so ala lingbi ti hunda na mo na ndo ti fini ti mo na yâ ti angoi ti ndani. Gbu li ti mo na ndo ti asewa ti mo so akui asara angu saki mingi awe so mo yeke wara ala ande ti fa ye na ala na ndo ti aye kue so Nzapa asara ndali ti ala. Gbu li ti mo na ndo ti ngia so mo yeke duti ande na ni na ngoi so mo yeke hinga ye na ndo ti gigi ti anyama ti ngonda na ngoi so mo yeke bâ ala na ndo ti sese so siriri ayeke dä. Gbu li ti mo nga na ndo ti kpengba songo so mo yeke duti ande na ni na Jéhovah na ngoi so yeke yeke mo yeke lingbi kue.
17. Tongana nyen la ti bâ futa so e yeke wara tongana tâ ye alingbi ti mû maboko na e laso?
17 Tongana e bâ futa so e yeke wara ande tongana tâ ye na lê ti e, a yeke mû maboko na e ti gbu ngangu, ti duti na ngia nga ti mû anzoni desizion na ti hinga so e yeke wara ande fini ti lakue lakue. Paul asû mbeti na aChrétien so a soro ala ti gue na yayu, lo tene: “Tongana e ku mbeni ye so e bâ ni pëpe, e yeke ngbâ ti kanga bê ti ku ni.” (aRom. 8:25). Tënë so abâ nga aChrétien kue so ayeke na beku ti wara fini ti lakue lakue. Atâa so ade e wara futa ti e ni pëpe, e ngbâ ti kanga bê ti ku “futa so a yeke mû.” Legeoko tongana ti Moïse, e bâ pëpe angoi so e mû ti sara na Jéhovah tongana bubango ngoi ti e. Me e hinga biani so “aye so lê ayeke bâ ayeke ti kete ngoi, me aye so lê ayeke bâ pëpe ayeke ti lakue lakue.”
18, 19. (a) Ngbanga ti nyen alingbi e sara ngangu ti ngbâ ti bata mabe ti e? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article ti peko?
18 Mabe ayeke mû lege na e ti hinga ‘aye so afa polele na gigi ye so afa atene aye so e bâ ni pëpe ayeke dä biani.’ (aHéb. 11:1). Zo so azia bê ti lo gi na ndo ti ye so lê abâ ayeke bâ na nene ni pëpe vorongo Jéhovah. Zo so ayeke sara ye tongaso, na lê ti lo mosoro na lege ti yingo ayeke “ye ti buba”. (1 aCor. 2:14). E yeke na beku ti wara fini ti lakue lakue na ti bâ azo so ayeke zingo na kuâ me ayeke aye so azo ti dunia so ahinga ni pëpe. Legeoko tongana ti azo ti ngoi ti Paul, so ayeke iri lo “zo so ayeke fa tënë ti anzapa nde”, ti azo mingi laso, beku so e yeke fa tënë ni ayeke ye oko ape.
19 Teti so azo ti dunia so e yeke laso na popo ti ala ayeke na mabe ape, a lingbi e sara ngangu ti ngbâ ti bata mabe ti e. Sambela Jéhovah “si mabe ti mo awoko pëpe.” (Luc 22:32). Zia si lê ti mo azi na ndo ti aye so ayeke ga na peko ti siokpari. Zia nga lê ti mo na ndo ti pasa so mo yeke na ni ti voro Jéhovah nga na beku so mo yeke na ni ti wara fini ti lakue lakue. Mabe so Moïse ayeke na ni amû lege na lo ti bâ ndo ayo ahon aye so. Na yâ ti article ti peko e yeke bâ tongana nyen la mabe amû maboko Moïse ti bâ “Lo so lê abâ Lo pëpe.”
^ par. 10 Mbeni wandara ti Bible atene so tënë so ayeke na Exode 3:14 aye ti fa so ye oko alingbi ti kanga lege na Jéhovah ape ti sara ye so lo ye. Lo tene: “Iri [Jéhovah] ayeke lani ndo ti batango tere ti azo ti Israël.” Iri so amû na ala beku nga na dengo bê so ala yeke na bezoin ni.


text:
43: Josué aga mokonzi ti azo
MOÏSE aye ti gue na sese ti Canaan legeoko na azo ti Israël. Tongaso, lo hunda Jéhovah, lo tene: ‘Zia mbi fâ kota ngu ti Jourdain ti bâ pendere sese so.’ Me Jéhovah atene: ‘Awe! Sara tënë na ndo ni mbeni pëpe.’ Mo hinga ndali ti nyen Jéhovah atene tongaso?
A yeke ndali ti so lani, tongana Moïse apika kota tênë, lo na Aaron agonda Jéhovah pëpe. Ala tene pëpe na azo ni so a yeke Jéhovah la asara si ngu asigigi na yâ ti tênë ni. A yeke nda ni la si Jéhovah atene so lo yeke zia ala ti lï na azo ti Israël na sese ti Canaan pëpe.
Anze kete na peko ti kuâ ti Aaron, Jéhovah atene na Moïse: ‘Mû Josué, mo zia lo luti na gbele prêtre Eléazar nga na gbele azo kue. Mo tene na azo ni kue so Josué ayeke fini mokonzi ti ala.’ Moïse asara gi ye so Jéhovah atene na lo, tongana ti so mo bâ na lê ti foto ni.
Na pekoni, Jéhovah atene na Josué: ‘Gbu ngangu, na sara mbeto pëpe. Mo yeke lï ande na azo ti Israël na sese ti Canaan so mbi mû zendo ni na ala, na mbi yeke duti na mo.’
Na pekoni, Jéhovah atene na Moïse ti gue na li hoto ti Nebo na sese ti Moab. Na li ti hoto ni, lo lingbi ti bâ ndo kâ na mbage ti ngu ti Jourdain ti bâ pendere sese ti Canaan. Jéhovah atene: ‘So ayeke sese so mbi tene mbi yeke mû ni ande na amolenge ti Abraham, Isaac na Jacob. Mbi zia mo ti bâ ni, me mbi yeke zia mo ti lï dä pëpe.’
Na li ti hoto ti Nebo, Moïse akui. Lo yeke lani na ngu 120. Lo ngbâ lani na ngangu mingi, na lê ti lo angbâ lani ti bâ ndo nzoni. Azo ti Israël asara vundu mingi na ala toto kuâ ti Moïse mingi. Me ala yeke na ngia mingi so Josué aduti fini mokonzi ti ala.
Nombre 27:12-23; Deutéronome 3:23-29; 31:1-8, 14-23; 32:45-52; 34:1-12.
Ahundango tënë
- Na lê ti foto so, akoli use so aluti na tere ti Moïse so ayeke azo wa?
- Jéhovah atene nyen na Josué?
- Ngbanga ti nyen Moïse ague na li ti hoto ti Nebo? Jéhovah atene nyen na lo?
- Moïse akui lani na ngu oke?
- Azo ni asara vundu ngbanga ti nyen? Me atâa so kue, ala yeke na ngia teti nyen?
Ambeni hundango tënë
- Diko Nombre 27:12-23.
Jéhovah amû kota kusala wa na Josué ti sara? Nyen la afa so Jéhovah ayeke bâ lege ti azo ti lo laso? (Nom. 27:15-19; Kus. 20:28; aHéb. 13:7).
- Diko Deutéronome 3:23-29.
Ngbanga ti nyen Jéhovah azia lege pëpe na Moïse nga na Aaron ti fâ Jourdain ti si na sese ti zendo? E lingbi ti manda nyen dä? (Deut. 3:25-27; Nom. 20:12, 13).
- Diko Deutéronome 31:1-8, 14-23.
Tongana nyen andangba tënë ti Moïse na Israël afa so lo yeda na tâ be-ti-molenge na sengo ndo ti Jéhovah? (Deut. 31:6-8, 23).
- Diko Deutéronome 32:45-52.
A lingbi Tënë so ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa andu fini ti e tongana nyen? (Deut. 32:47; Lév. 18:5; aHéb. 4:12).
- Diko Deutéronome 34:1-12.
Atâa so Moïse abâ Jéhovah lâ oko na lê ti lo pëpe, Deutéronome 34:10 afa nyen na ndo ti songo so lo yeke na ni na Jéhovah? (Ex. 33:11, 20; Nom. 12:8).


text:
TOUR TI BA NDO FÉVRIER 2014
Bira so achangé dunia kue
Kozo bira so amû sese kue achangé dunia ngbanga ti nyen? Kiringo tënë ni ayeke fa mbeni ye na e na ndo ti kekereke ti e?
Bira so achangé dunia kue
Kozo bira so amû sese kue, so a iri nga ni “Kota Bira,” achangé dunia kue na mbeni fason so andu e juska laso tongana nyen?
Tâ zo so ayeke na peko ti bira na pasi
Na lege wa Bible atingbi mbeni bira so alondo lani na yayu na bira so amû lani sese kue nga na akpale so ayeke si na ndo ti sese ge?
“Zendo ti paradis na ndo ti sese achangé fini ti mbi!”
Ivars Vigulis amû lani fini ti lo kue ti wara na yango-iri, na gonda nga na nzerengo tere ti peko ti ngia ti kpengo na moto. Tâ tënë ti Bible asara nyen na ndo ti fini ti lo?
Mo hinga?
Aloès so Bible asara tënë ni ayeke lani keke ti nyen? Amara ti sandaga wa la a yeke mû lani na temple na Jérusalem?
Ndali ti nyen la Nzapa azia si awangangu asara sioni na asenge zo?
Bible afa ye so Nzapa ayeke sara na azo so ayeke sara ye ti sioni na amba ti ala laso nga ye so lo yeke sara kekereke na ala.
Lo kanga bê atâa azo asara aye ti sioni
Mo kue a sara mbeni ye ti sioni na mo awe? Mo yeke ku kungo ti bâ ngoi so Nzapa ayeke ga ti hunzi mara ti ye ni so? Bâ tongana nyen mo lingbi ti sara ye na mabe tongana ti Élie.
Kiringo tënë na ahunda ti azo
Nyen la afa so Bible ayeke Tënë ti Nzapa? A sû atënë ti yâ ti Bible ni lani tongana nyen?


text:
CHAPITRE 119
Jésus: Lege ni, tâ tënë na fini
JÉSUS AYEKE GUE TI LEKE NDO
LO TENE NA ADISCIPLE TI LO SO LO YEKE TOKUA NA ALA MBENI WAMUNGO MABOKO
BABÂ NI AYEKE KOTA AHON MOLENGE NI
Na ngoi so Jésus na abazengele ti lo angbâ na yâ ti kubu so ayeke na nduzu, na peko ti tengo kobe ti Seigneur, Jésus atene mbeni tënë ti dë bê ti ala, lo tene: “Ala gi bê ti ala ape. Ala mä na bê na Nzapa, ala mä na bê na mbi nga.”—Jean 13:36; 14:1.
Jésus afa na ala raison so ndali ni lo tene na ala ti gi bê ti ala ape ndali ti hongo ti lo. Lo tene: “Ando ti lango ayeke mingi na yâ ti da ti Babâ ti mbi. . . . Tongana mbi gue mbi leke ndo na ala, mbi yeke kiri ti ga, na mbi yeke yamba ala na ndo ti mbi, si na ndo so mbi yeke dä ala nga aduti dä.” Me, abazengele ni ahinga ape so lo yeke sara tënë ti guengo ti lo na yayu la. Ni la, Thomas ahunda lo atene: “Seigneur, e hinga ndo so mo yeke gue dä ape. Tongaso, e hinga lege ni tongana nyen?”—Jean 14:2-5.
Jésus angbâ atene na lo atene: “Mbi yeke lege ni, tâ tënë na fini.” Mbeni zo apeut ti lï na yâ ti da ti Babâ ti lo so ayeke na yayu gi tongana zo ni ayeda na Jésus, lo yeda na afango ye ti Jésus ni nga lo gi ti sara ye tongana ti lo. Jésus atene: “Zo oko alingbi ti ga na Babâ na mbeni lege nde pëpe, gi na lege ti mbi.”—Jean 14:6.
Philippe, so angbâ ti mä atënë ni, ahunda lo atene: “Seigneur, fa na e Babâ ni, na so alingbi na e awe.” Philippe aye lani ti bâ ambeni ye so afa atene Nzapa ayeke dä, peut-être na lege ti avision, tongana ti so Moïse, Élie nga na Ésaïe abâ ni lani. Me, abazengele ni ayeke na mbeni ye so ayeke kota ahon mara ti avision tongaso. Ni la, Jésus angbâ atene na ala atene: “A ninga awe la mbi yeke na tere ti ala so, me mo Philippe, ade mo hinga mbi ape? Zo so abâ mbi abâ nga Babâ awe.” Jésus amû tâ gi sarango ye ti tere ti Babâ ti lo; ni la, so ala duti na tere ti Jésus nga ala bâ asarango ye ti lo, a yeke tongana ti so ala yeke bâ Babâ ni la. Tâ tënë, Babâ ni ayeke kota ahon Molenge ni, ndali ti so Jésus ni wani atene: “Atënë so mbi tene na ala ayeke atënë ti li ti mbi ape.” (Jean 14:8-10). Abazengele ti Jésus abâ lani polele so Jésus ayeke mû gonda ti aye kue so lo yeke fa so gi na Babâ ti lo.
Abazengele ti Jésus abâ lani apendere kua so Jésus asara, nga ala mä lo na fango nzoni tënë na ndo ti Royaume ti Nzapa. Me fadeso, lo tene: “Zo so amä na bê na mbi, lo yeke sara nga akusala so mbi sara. Lo yeke sara akusala so ayeke kota ahon ti so mbi sara.” (Jean 14:12). Jésus aye pëpe ti tene so ala yeke sara ande akota miracle ahon ati so lo sara lani. Me, lo ye ti tene so ala yeke fa ande tënë teti angu mingi, ala yeke fa ni na yâ ti akodro mingi nga na azo mingi ahon ti lo.
So Jésus ayeke hon, lo yeke zia gi ala tongaso ape. Lo mû zendo lo tene: “Tongana ala hunda mbeni ye na iri ti mbi, mbi yeke sara ni.” Lo kiri lo tene: “Mbi yeke hunda Babâ, na lo yeke mû na ala mbeni wamungo maboko nde ti duti na ala lakue: yingo vulu so ayeke fa tâ tënë.” (Jean 14:14, 16, 17). Lo tene na ala so ala yeke wara ande mbeni wamungo maboko, wala yingo vulu. Ala wara lani yingo vulu ni na lango ti Pentecôte.
Jésus atene: “Na yâ ti kete ngoi, dunia so ayeke bâ mbi encore ape. Me ala, ala yeke bâ mbi ande, teti mbi yeke na fini, na ala nga ala yeke duti na fini.” (Jean 14:19). Tongaso, ande na peko ti londongo ti Jésus na kuâ, lo yeke si na abazengele ti lo na tere ti zo, me nga na ngoi so alingbi, fade lo yeke zingo adisciple ti lo na kuâ, na lo yeke mû na ala tere ti yingo si ala lingbi duti na yayu legeoko na lo.
Jésus akiri atene: “Zo so ayeda na acommandement ti mbi na lo bata ni, lo la lo ye mbi. Nga, zo so aye mbi, Babâ ti mbi ayeke ye lo. Mbi nga mbi yeke ye lo, na mbi fa tere ti mbi polele na lo.” Na ndo ti tënë ni so, bazengele Judas, so a yeke iri nga lo Thaddée, angbâ ahunda lo atene: “Seigneur, a sara tongana nyen si mo ye ti fa tere ti mo polele na e, me na dunia so ape?” Jésus angbâ atene: “Tongana mbeni zo aye mbi, lo yeke bata tënë ti mbi, na Babâ ti mbi ayeke ye lo. . . . Zo so aye mbi pëpe abata atënë ti mbi ape.” (Jean 14:21-24). Nde na adisciple ti lo, dunia so ake ti yeda na Jésus so ayeke lege ni, tâ tënë na fini.
Me so Jésus ayeke hon ti lo so, adisciple ti lo ayeke sara ande tongana nyen ti dabe ti ala na aye so lo fa na ala? Jésus afa ye ni, lo tene: “Wamungo maboko, yingo vulu, so Babâ ayeke tokua ande na iri ti mbi, lo la lo yeke fa ande na ala aye kue, nga lo yeke dabe ti ala na aye kue so mbi fa na ala.” Abazengele ni abâ na lê ti ala awe tongana nyen la yingo vulu ayeke sara kua, tongaso, atënë ti Jésus so adoit ti kpengba ala mingi. Jésus akiri atene: “Mbi zia siriri na ala, mbi mû na ala siriri ti mbi. . . . Ala gi bê ti ala ape nga ala zia si mbeto ahon ndo ti ala ape.” (Jean 14:26, 27). Fadeso, adisciple ni ayeke na mbeni raison pëpe ti sara mbeto, ngbanga ti so Babâ ti Jésus ayeke fa ande lege na ala nga lo yeke bata ala.
Na yâ ti kete ngoi, ala yeke bâ ande tongana nyen la Nzapa ayeke bata zo. Jésus atene: “Mokonzi ti dunia so ayeke ga, me lo peut ti sara ye oko na mbi ape.” (Jean 14:30). Zabolo ayeke lani na ngangu ti lï na yâ ti Judas, na ti fa lege na lo. Me, Jésus ayeke ti lo na siokpari ape, si Satan apeut ti sara kua na ni ti pusu lo ti ke yanga ti Jéhovah. Zabolo apeut nga pëpe ti gbanzi Jésus ti ngbâ na yâ ti kuâ. Ngbanga ti nyen? Jésus atene: “Mbi yeke sara gi ye so Babâ amû yanga na mbi ti sara.” Lo hinga lani na bê ti lo kue so Babâ ni ayeke zingo ande lo.—Jean 14:31.


text:
CHAPITRE 12
Tene “gi atënë so ayeke nzoni ti kpengba zo”
“Ala zia fungo tënë asigigi na yanga ti ala pëpe, me gi atënë so ayeke nzoni ti kpengba zo.” —A-ÉPHÉSIEN 4:29.
1-3. (a) Fa mbeni matabisi so Jéhovah amû na e, nga fa tongana nyen si e lingbi ti sara ye na ni na lege ni pëpe. (b) Ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa, a lingbi e sara ye na matabisi ti e ti tenengo tënë so tongana nyen?
TONGANA a si so mo mû matabisi na mbeni zo so mo ye lo mingi, me na pekoni mo bâ so lo sara ye na ni na lege ni pëpe, fade mo yeke tene nyen? Na tapande, mo mû na lo kutukutu me na pekoni mo mä so lo kpe na ni kirikiri, lo sara ndao na azo mingi awara kä. Fade bê ti mo ayeke son pëpe?
2 Tenengo tënë ayeke mbeni matabisi so alondo na Jéhovah, zo ti mungo “nzoni matabisi kue nga na matabisi so alingbi kue”. (Jacques 1:17). Matabisi so asara si e azo e yeke nde na anyama, na a mû lege na e ti fa gi aye so ayeke na yâ ti li ti e pëpe me nga ti fa atënë ti bê ti e na ambeni zo. Me legeoko tongana mbeni kutukutu, e lingbi ti sara ye na lege ni pëpe na matabisi ti e ti tenengo tënë. Bê ti Jéhovah alingbi biani ti son tongana e sara ye kirikiri na tënë ti yanga ti e na e zia vundu na bê ti amba ti e wala e son bê ti ala.
3 Ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa, a lingbi e sara ye na tënë ti yanga ti e tongana ti so Lo so amû matabisi ni na e aye. Jéhovah afa polele mara ti atënë so anzere na lo. Bible atene: “Ala zia fungo tënë asigigi na yanga ti ala pëpe, me gi atënë so ayeke nzoni ti kpengba zo tongana a yeke ngoi ni, si a lingbi ti sara ye ti nzoni na azo so ayeke mä ni.” (aÉphésien 4:29). Zia e bâ ngbanga ti nyen a lingbi e bata yanga ti e, mara ti atënë wa a lingbi a sigigi na yanga ti e pëpe nga tongana nyen e lingbi ti tene “gi atënë so ayeke nzoni ti kpengba zo”.
NGBANGA TI NYEN A LINGBI E BATA YANGA TI E?
4, 5. Tongana nyen si ambeni versê ti aProverbe afa so atënë ti yanga ti e ayeke na ngangu ti sara ye na ndo ti amba ti e?
4 Mbeni kota raison so apusu e ti bata yanga ti e ayeke so atënë ti yanga ti zo ayeke na ngangu ti sara ye na ndo ti amba ti lo. A-Proverbe 15:4 atene: “Menga so alungula vundu ayeke keke so amû fini, me menga ti kirikiri afâ yingo ti zo.” Gi tongana ti so ngu ayeke sara si mbeni keke so aye ti kui akiri na fini, nzoni tënë so alungula vundu alingbi ti dë bê ti zo so amä ni. Me, atënë ti kirikiri ti zo ti sioni yanga alingbi ti futi bê ti amba ti lo. Biani, atënë so e yeke tene ayeke na ngangu ti zia kä na bê ti zo wala ti dë bê ti zo.—aProverbe 18:21.
5 Mbeni proverbe ni nde afa ngangu so tënë ti yanga ti zo ayeke na ni; a tene: “Tënë senge ti ambeni zo akpo tongana épée.” (aProverbe 12:18). Atënë so zo abi gi tongaso sân ti gbu li alingbi ti zia kota kä na bê ti zo na ti fâ yâ ti songo so azo ayeke na ni. A si na mo awe so tënë so mbeni zo atene ason bê ti mo mingi? Me ye ti nzoni ni ayeke so oko proverbe so atene nga: “Menga ti wandara asara si ye aga nzoni.” Anzoni tënë ti yanga ti zo so ayeke na ndara alingbi ti dë bê ti mbeni zo so ayeke na vundu na ti kiri na songo na popo ti azo. Mo lingbi ti dabe ti mo na lango so mbeni zo aga adë bê ti mo na anzerengo tënë? (Diko aProverbe 16:24.) So e hinga awe so atënë ti yanga ti zo ayeke na ngangu ti sara mbeni ye na ndo ti amba ti lo, e ye biani ti dë bê ti amba ti e na atënë ti yanga ti e, me ti zia kä na bê ti ala pëpe.
Tënë so a tene yeke adë bê
6. Ngbanga ti nyen ti komande menga ti e ayeke biani mbeni tiri?
6 Atâa e sara nyen, e lingbi pëpe ti komande yanga ti e na yâ ti aye kue. Tongaso, mbeni use raison so a sara si a lingbi e bata yanga ti e ayeke so siokpari so ayeke na yâ ti tere ti e ayeke pusu e ti sara ye na lege ni pëpe na menga ti e. Atënë so e yeke tene alondo na yâ ti bê ti e, na “suma ti bibe ti bê ti zo ayeke sioni”. (Genèse 8:21; Luc 6:45). Tongaso, ti komande menga ti e ayeke biani mbeni tiri. (Diko Jacques 3:2-4.) Atâa so e lingbi pëpe ti komande menga ti e na yâ ti aye kue, e lingbi kamême ti tara ti sara ye na ni na lege ni. Legeoko tongana ti so mbeni zo ti kpengo na ngö ayeke tirika ti hon ando so ngu ayeke sua na ngangu ti ga na mbage ti lo, a lingbi e nga e ngbâ ti tiri na bê ti e so ayeke pusu e gi ti sara kua na menga ti e na lege ni pëpe.
7, 8. Tongana nyen si Jéhovah ayeke hunda e ti kiri tënë ndali ti atënë so e tene?
7 Ota raison so apusu e ti bata yanga ti e ayeke so Jéhovah ayeke hunda e oko oko ti kiri tënë ndali ti atënë so e tene. Lege so e yeke sara kua na menga ti e ayeke sara ye gi na ndo ti songo ti e na amba ti e zo pëpe me nga na ndo ti songo ti e na Jéhovah. Jacques atene: “Tongana mbeni zo abâ ti lo so lo yeke voro Nzapa na lege ni si na mbage lo komande menga ti lo pëpe, me lo ngbâ ti handa bê ti lo wani, vorongo Nzapa ti zo so ayeke senge senge.” (Jacques 1:26). Tongana ti so e bâ na yâ ti chapitre so ahon, ti voro Nzapa na lege ni andu nga atënë ti yanga ti e. Tongana e komande menga ti e pëpe, si asioni tënë nga atënë ti mbana asigigi dä, fade akusala so kue e yeke sara na yâ ti bungbi ayeke duti gi senge senge ye na lê ti Nzapa. So kota tënë la pëpe?—Jacques 3:8-10.
8 A yeke polele so araison so apusu e ti bata yanga ti e ayeke na lege ni. Kozoni si e bâ mara ti atënë so alingbi ti kpengba mba ti e, zia e bâ mara ti atënë so alingbi ti sigigi na yanga ti tâ Chrétien pëpe.
ATËNË SO AYEKE FUTI BÊ TI ZO
9, 10. (a) Laso mara ti atënë wa amû ndo kue? (b) Ngbanga ti nyen a lingbi e ke ti tene atënë ti buba? (Bâ nga kete tënë na gbe ni.)
9 Abuba tënë. Na yâ ti dunia ti laso, asioni tënë, atënë ti zonga nga na ambeni buba tënë aga tongana ngu so azo ayeke nyon. Azo mingi ayeke nduru ti tene abuba tënë ti mû ngangu na tënë ti ala wala ngbanga ti so ala hinga tâ mbilimbili lê ti tënë ti tene ni pëpe. Mingi ni, azo ti sarango angia ti ndara ayeke tene atënë so ane zo pëpe, atënë so andu tënë ti bungbingo koli na wali ti sara si azo ahe ngia. Me abuba tënë ayeke atënë ti tene Chrétien ahe ngia dä pëpe. A sara ngu 2 000 tongaso awe, bazengele Paul amû wango na aChrétien ti congrégation ti Colosses ti zi “abuba tënë” yongoro na ala (aColossien 3:8). Paul atene lani na aChrétien ti Éphèse so “angia ti buba” ayeke na popo ti aye so a lingbi ‘a sara même tënë ni pëpe na popo’ ti atâ Chrétien.—aÉphésien 5:3, 4.
10 Abuba tënë ayeke son bê ti Jéhovah. A yeke son nga bê ti ala so andoye lo. Biani, ndoye ti e teti Jéhovah ayeke pusu e ti ke ti tene abuba tënë. Tongana bazengele Paul ayeke fa “akusala ti mitele”, lo zia na popo ni “sioni ye” so alingbi nga ti ndu asioni tënë ti yanga ti zo (aGalate 5:19-21). So ayeke kota tënë biani. A lingbi ti bi mbeni zo na gigi ti bungbi tongana lo ngbâ gi ti tene atënë so andu lango-sioni nga na ambeni tënë ti saleté, atâa so a mû na lo wango mingi. *
11, 12. (a) Kpere-kpere ayeke nyen? A lingbi ti ga sioni tongana nyen? (b) Ngbanga ti nyen a lingbi awakua ti Jéhovah akpe atënë ti pango ndo?
11 Asioni kpere-kpere, pango ndo. Akpere-kpere ayeke alisoro so zo ayeke sara na ndo ti ambeni zo wala na ndo ti duti ti ala. A yeke akpere-kpere kue si ayeke sioni? Ên-ën. Tongana a yeke senge lisoro so e yeke tene ti fa asango na ndo ti ambeni zo, na tapande zo wa si awara batême wala zo wa si ayeke na bezoin ti tene akpengba lo, so ayeke sioni kpere-kpere pëpe. Akozo Chrétien ayeke bi bê lani mingi na mba nga ala yeke fa na amba ti ala ambeni sango na ndo ti ambeni ita (aÉphésien 6:21, 22; aColossien 4:8, 9). Ye oko, kpere-kpere alingbi ti ga sioni tongana zo so ayeke tene ni ayeke ba yâ ti aye so asi nga lo yeke fa ambeni tënë so abâ gi duti ti mbeni ita. Sioni sarango ye tongaso alingbi ti gue na zo ti tï na yâ ti pango ndo so lakue ayeke sioni. A tene so pango ndo “ayeke dungo mvene na ndo ti mbeni zo . . . ti buba iri ti lo.” Na tapande, aFarizien adü lani mvene na ndo ti Jésus ti buba iri ti lo (Matthieu 9:32-34; 12:22-24). Mingi ni, pango zo ayeke dü tiri.—aProverbe 26:20.
12 Tongana azo ayeke mû matabisi ti tenengo tënë ti pa iri ti amba ti ala wala ti ga na kangbi, Jéhovah ayeke bâ ni tongana senge ye pëpe. Lo ke azo so “abi tënë ti tiri na popo ti aita.” (aProverbe 6:16-19). Mbupa ti yanga ti Grec so a kiri pekoni na “zo ti pango zo” ayeke diabolos, so ayeke mbeni kete iri so a zia na ndo ti Satan. A iri nga lo “Zabolo”, sioni zo ti pango Nzapa (Apocalypse 12:9, 10). Biani e ye ti kpe asioni tënë so ayeke sara si biani e ga mbeni zabolo. Apango ndo so adü akusala ti mitele tongana “papa” na “kangbi”, place ni ayeke na yâ ti bungbi ti Jéhovah pëpe (aGalate 5:19-21). Ni la, kozoni si mo fa peko ti mbeni sango so andu mbeni zo, hunda tere ti mo: ‘Tënë ni ayeke tâ tënë la? A yeke nzoni ti tene mbi kiri mbi fa pekoni na mbeni zo? Mbi yeke na bezoin ti fa peko ti tënë ni so?’—Diko 1 aThessalonicien 4:11.
13, 14. (a) Zonga alingbi ti sara nyen na ndo ti azo so amä ni? (b) Ngbanga ti nyen zo so ayeke zonga ndo lakue ayeke zia fini ti lo na yâ ti kpale?
13 Zonga. Tongana ti so e bâ fade awe, atënë so asigigi na yanga ti zo alingbi ti zia kä na bê ti mba ti lo. Tâ tënë, teti so e yeke awasiokpari, a lingbi ti si na e kue ti tene mbeni tënë so na pekoni e gi bê ti e dä. Ye oko, Bible afa na e mara ti atënë so a lingbi a tene ni na yâ ti da ti Chrétien pëpe wala na yâ ti congrégation pëpe. Paul awa lani aChrétien, lo tene: “Ala zi batango zo na bê, songo bê, ngonzo, dengo kongo na ndo ti zo na zonga, ala zia ni yongoro kâ.” (aÉphésien 4:31). Ambeni bible akiri peko ti mbupa “zonga” na “sioni yanga”. Zonga (so andu atënë tongana ambeni sioni iri so a zia na ndo ti zo ti he na lo nga sioni kasango zo lakue) alingbi ti kiri na nengo ti zo ni so a zonga lo so na gbe ni na a sara si lo bâ tere ti lo so lo yeke ye oko pëpe. Teti so bê ti amolenge akpengba pëpe nga ala yeke nduru ti zia bê ti ala kue na zo, a yeke mbilimbili ala si zonga ayeke sara sioni na ala mingi.—aColossien 3:21.
14 Bible ake tâ na kuru go tënë ti zongango zo. Zo so ayeke zonga ndo lakue ayeke zia fini ti lo na yâ ti kpale, teti wazonga so a tene na lo gbä ti changé me lo ye ti changé pëpe, a lingbi ti bi lo na gigi ti congrégation. Na tongana lo changé asarango ye ti lo pëpe, lo lingbi même ti lï na yâ ti fini dunia nga pëpe (1 aCorinthien 5:11-13; 6:9, 10). A yeke polele so e lingbi ande ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa pëpe tongana e yeke tene lakue gi asioni tënë, amvene wala atënë ti mbana. Mara ti atënë tongaso ayeke futi bê ti zo.
“ATËNË SO AYEKE NZONI TI KPENGBA ZO”
15. Mara ti atënë wa la ayeke “nzoni ti kpengba zo”?
15 Tongana nyen si e lingbi ti sara kua na tënë ti yanga ti e tongana ti so Zo so amû na e matabisi so aye? Zia e dabe ti e so Bible awa e ti sara “gi atënë so ayeke nzoni ti kpengba zo”. (aÉphésien 4:29). Bê ti Jéhovah ayeke na ngia tongana atënë so e yeke tene ayeke kpengba zo na ayeke dë bê ti zo. A hunda zo ti gbu li ti lo nzoni kozoni si lo lingbi ti sara mara ti atënë so. Bible afa na e pëpe mbeni molongo ti andia so a lingbi e sara ye alingbi na ni na ndo ti tënë so; nga, a fa na e pëpe mbeni molongo ti atënë so a lingbi ti iri ni “anzoni tënë”. (Tite 2:8). Ti sara atënë so ayeke “nzoni ti kpengba zo”, a yeke nzoni e bata aye ota na li ti e so ayeke kota mingi na so amû lege ti hinga na atënë so ayeke nzoni ti kpengba zo: kozo ye ni ayeke atënë so ayeke nzoni; use ye ni ayeke atënë so ayeke tâ tënë na ota ye ni ayeke atënë so asara nzoni na zo. Na batango aye so na li ti e, zia e bâ fadeso mbeni tapande ti atënë so ayeke nzoni ti kpengba zo.—Bâ encadré “ Atënë ti yanga ti mbi ayeke kpengba zo?”
16, 17. (a) Ngbanga ti nyen a yeke nzoni ti gonda amba ti e? (b) Alege wa azi na e ti gonda ambeni zo na yâ ti congrégation nga na yâ ti sewa?
16 Atënë ti gondango ndo so alondo na bê. Jéhovah na Jésus ahinga nene ti sarango atënë ti gondango ndo nga na ati so afa so zo ni anzere na lê ti ala (Matthieu 3:17; 25:19-23; Jean 1:47). Teti so e yeke aChrétien, a yeke nzoni ti tene e duti nduru ti gonda amba ti e na bê ti e kue. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so aProverbe 15:23 atene: “Tënë so zo atene na tâ l’heure ni, ayeke nzoni mingi!” Hunda tere ti mo: ‘Bê ti mbi ayeke tongana nyen tongana mbeni zo agonda mbi na bê ti lo kue? A mû ngia na bê ti mbi nga a kpengba mbi pëpe?’ Biani, tënë ti gondango ndo so a tene na mo afa so mbeni zo ayeke bi bê ti lo na mo, lo ye mo, nga aye so mo sara alingbi biani. Atënë ti dengo bê tongaso asara si mo bâ so mo lingbi, nga a yeke pusu mo ti sara kua ande ngangu ahon ti so. Teti so a nzere na mo ti tene mbeni zo agonda mo, a lingbi mo nga kue mo sara kue ti gonda amba ti mo pëpe?—Diko Matthieu 7:12.
17 Sara kue ti bâ anzoni sarango ye so amba ti mo ayeke na ni na gonda ala na lê ti ala. Na yâ ti congrégation, a lingbi ti si so mo mä mbeni pendere diskur na bungbi wala mo bâ mbeni maseka so ayeke sara ngangu ti maï na lege ti yingo, wala mo bâ mbeni mbakoro so ayeke manke bungbi pëpe atâa so ngu ti lo ayeke mingi. Mbeni tënë so alondo na bê na so a tene ni ti gonda na azo tongaso alingbi ti ndu bê ti ala na ti kpengba ala ti ngbâ ti sara na Jéhovah. Na yâ ti sewa, koli na wali ayeke na bezoin ti mä mbeni tënë so mba ti lo atene ni ti gonda lo nga ti kiri singila na lo (aProverbe 31:10, 28). Tere ti amolenge ayeke nzere mingi tongana ala bâ so a yeke bi bê na ndo ti ala nga a yeke ne ala. Gondango amolenge ayeke sara nzoni na ala legeoko tongana ti so lumière ti lâ na ngu ayeke sara nzoni na akeke. Ababâ na amama, a yeke nzoni ala gi alege kue ti gonda amolenge ti ala ndali ti nzoni sarango ye ti amolenge ni nga na ngangu so ala yeke sara. Gondango ndo tongaso alingbi ti kpengba amolenge ti mo na ala yeke bâ so ala lingbi biani nga a yeke pusu ala ti sara ngangu mingi ti sara ye ti mbilimbili ahon ti so ala yeke sara fadeso.
18, 19. Ngbanga ti nyen a lingbi e sara kue ti dë bê ti aita ti e? E lingbi ti sara ni tongana nyen?
18 Atënë ti dengo bê ti zo. Jéhovah abi bê ti lo mingi na ndo ti ala so ayeke na “tâ be-ti-molenge” nga so ‘yingo ti ala ayeke na vundu.’ (Ésaïe 57:15). Bible awa e ti “ngbâ ti dë bê ti mba” na ti “sara tënë so adë bê ti a-âme so vundu asara ala mingi”. (1 aThessalonicien 5:11, 14). Zia e hinga so Nzapa ayeke bâ angangu so e yeke sara ti dë bê ti aita ti e ti bungbi so vundu ahon ndo ti ala nga lo yeke wara ngia ndali ni.
19 Me, atënë wa mo lingbi ti tene ti kpengba mbeni ita so bê ti lo awoko wala so vundu asara lo mingi? Mo pensé pëpe so a lingbi mo leke kpale ti lo ni. Mingi ni, gi ambeni senge tënë so mo tene alingbi ti sara nzoni na lo. Fa na ita so ayeke na vundu ni so mo yeke pensé na lo mingi. Hunda na lo wala lo ye ti tene mo sambela na lo; na yâ ti sambela ni, mo lingbi ti voro tere na Jéhovah ti mû maboko na ita ni ti hinga so biani aita aye lo mingi nga Nzapa kue aye lo mingi (Jacques 5:14, 15). Fa na lo so biani congrégation ayeke na bezoin ti lo nga lo yeke tâ membre ti congrégation (1 aCorinthien 12:12-26). Diko mbeni versê ti Bible na lo so afa na lo so Jéhovah abi bê ti lo biani na ndo ti lo (Psaume 34:19; Matthieu 10:29-31). Ti mû ngoi ti tene mbeni “nzoni tënë” na zo so bê ti lo awoko nga tongana atënë ni alondo tâ na gbe ti bê ti mo, biani a yeke mû maboko na lo ti bâ so a ye lo na a bi bê na lo.—Diko aProverbe 12:25.
20, 21. Aye wa ayeke sara si a bâ ye ti peko ti mbeni wango?
20 Awango so a bâ ye ti pekoni. Teti so e yeke awasiokpari, ngoi na ngoi e kue e yeke na bezoin ti wango. Bible awa e atene: “Mo mä wango, na mo mä wango-tene, si mo lingbi duti na ndara na nda ti fini ti mo.” (aProverbe 19:20). Ti mû wango na ambeni ita ayeke gi kua ti a-ancien pëpe. Ababâ na amama ayeke mû wango na amolenge ti ala (aÉphésien 6:4). Aita-wali so ayeke abiazo alingbi ti mû wango na amaseka-wali (Tite 2:3-5). Ndoye teti amba ti e apusu e ti gi ti mû wango na mba ti e na mbeni lege so alingbi ti futi bê ti lo pëpe. Nyen la alingbi ti mû maboko na e ti mû mara ti wango tongaso? Zia e bâ aye ota so asara si tongana zo amû wango na mba ti lo, a yeke bâ ye ti pekoni: oko ni, bango ndo ti wamungo wango ni nga ye so apusu lo ti mû wango ni; use ni, ndo so a wara wango ni dä; ota ni, kode ti mungo na wango ni.
21 A yeke sarango ye ti wamungo wango ni si ayeke sara ti tene a bâ ye ti peko ti wango so lo mû ni. Hunda tere ti mo: ‘Na ngoi wa si, tongana a mû na mbi wango, a yeke ngangu na mbi pëpe ti yeda na ni?’ Tongana mo hinga so wamungo wango ni abi bê ti lo na mo, tongana mo hinga so lo yeke kiri na ngonzo ti lo na ndo ti mo pëpe nga tongana mo hinga so lo bata mo kozo batango na bê pëpe, a yeke duti ngangu na mo pëpe ti yeda na wango ni. Tongaso tongana a yeke ti mo ti mû wango na mbeni zo fadeso, a lingbi mo nga mo mû peko ti oko kode so pëpe? Awango so a yeke bâ nga aye ti pekoni ayeke awango so alondo na yâ ti Bible (2 Timothée 3:16). Atâa e yeke diko versê na yâ ti Bible wala pëpe, a yeke nzoni wango kue so e yeke mû ague oko na ni. Ni la, a-ancien ayeke sara hange mingi ti pusu aita ti yeda gi na bango ndo ti ala pëpe; nga ala yeke ba yâ ti aversê pëpe ti fa so Bible ayeda na ambeni bango ndo ti ala wani. Nga, a lingbi ti bâ ye ti peko ti mbeni wango tongana kode so a mû na ni ayeke na lege ni. Wango so a zia nzoni tënë dä tongana ti so a yeke zia ingo na yâ ti kasa, zo ayeke yeda na ni hio na a yeke zia kamene na lê ti lo pëpe.—aColossien 4:6.
22. Mo leke na bê ti mo ti sara ye tongana nyen na matabisi ti mo ti tenengo tënë?
22 Biani, tenengo tënë ayeke mbeni matabisi ti ngere ngangu so alondo na Nzapa. A lingbi ndoye ti e teti Jéhovah apusu e ti sara ye na matabisi so na lege ni, me kirikiri pëpe. Zia e girisa pëpe so atënë so e yeke tene ayeke sara mbeni ye na ndo ti amba ti e: a lingbi ti kpengba ala wala ti futi bê ti ala. Tongaso, zia e sara kue ti sara ye na matabisi so gi tongana ti so Zo so amû ni na e aye: “ti kpengba zo”. Na sarango tongaso, fade atënë ti yanga ti e ayeke sara nzoni na azo so ayeke na tere ti e nga a yeke mû maboko na e ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa.
^ par. 10 Na yâ ti Bible, mbupa so a kiri pekoni na “sioni ye” alingbi ti ndu mara ti asiokpari nde nde. Atâa so a yeke asioni ye kue pëpe si ayeke gue na ni na gbele komite, a lingbi ti bi mbeni zo na gigi ti bungbi ti Jéhovah tongana lo ngbâ gi ti sara kota sioni ye na lo ye ti changé pëpe.—2 aCorinthien 12:21; aÉphésien 4:19; bâ “Atënë so azo ahunda”, na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti 15 juillet 2006.
TI HINGA AMBENI TËNË
Tongana mo tene ‘En ayeke ngbâ gi En’?
A lingbi aChrétien asara ye alingbi na tënë ti yanga ti ala me a lingbi tënë ti yanga ti ala aduti “En na Ên-ën pëpe.” Ka tongana asi so a lingbi e changé ye so e tene e yeke sara? Manda ye na lege ti tapande ti bazengele Paul.


text:
Atënë so azo ahunda
Zo wa la ayeke Gog ti Magog so mbeti ti Ézéchiel asara tënë ti lo?
Teti angu mingi, a fa na yâ ti ambeti ti e so Gog ti Magog ayeke iri so a mû na Satan Zabolo na peko ti so a bi lo na sese. A tene tongaso ndali ti so mbeti ti Apocalypse afa so Satan Zabolo la ayeke mû li ni na yâ ti bira so azo ti dunia kue ayeke sara na awakua ti Nzapa (Apoc. 12:1-17). Tongaso, e pensé lani so Gog adoit ti duti mbeni iri ti Satan.
Ye oko, fango nda ti ye so asara si ambeni hundango ndo abâ gigi. Ngbanga ti nyen? Gbu li ti mo na ndo ti tënë so: Na ngoi so Jéhovah ayeke sara tënë ti futingo Gog, lo tene: “Fade Mbi mû mo na andeke ti mara nde nde so ate anyama na anyama ti ngonda ti te.” (Ézéch. 39:4). Na pekoni, Jéhovah atene nga atene: “Na lâ ni kâ, fade Mbi mû na Gog ndo ti lu akuâ na sese ti Israël, . . . fade ala lu Gog na azo mingi mingi ti lo kâ.” (Ézéch. 39:11). Me tongana nyen la “andeke so ate anyama na anyama ti ngonda” alingbi ti te mbeni zo so ayeke yingo? Tongana nyen la a lingbi ti mû na Satan “ndo ti lu akuâ” na sese? Bible afa polele so a yeke kanga Satan teti ngu 1000, me a tene pëpe so a yeke te lo wala a yeke lu lo.—Apoc. 20:1, 2.
Bible atene so na hunzingo ti ngu 1000, a yeke zi Satan na yâ ti kota dû so alï mingi nga “lo yeke sigigi ti gue ti handa amara so ayeke na andangoro osio ti sese, Gog na Magog, ti bungbi ala oko ti sara bira.” (Apoc. 20:8). Me tongana nyen la Satan alingbi ti handa Gog tongana lo la lo yeke Gog ni? Tongaso, na yâ ti mbeti ti Ézéchiel wala ti Apocalypse “Gog” aye pëpe ti sara tënë ti Satan.
Tongaso, ka zo wa la ayeke Gog ti Magog ni? Ti kiri tënë na hundango ndo so, a lingbi e gi na yâ ti Bible ti hinga zo so ayeke sara bira na awakua ti Nzapa. Bible asara pëpe tënë gi na ndo ti bira so ‘Gog ti Magog’ ayeke sara, me a sara nga tënë ti bira so “gbia ti banga” ayeke sara nga na bira so “agbia ti sese” ayeke sara (Ézéch. 38:2, 10-13; Dan. 11:40, 44, 45; Apoc. 17:14; 19:19). So aye ti sara tënë ti abira nde nde? Ên-ën. Kite ayeke pëpe so Bible asara kua na airi nde nde ti sara tënë ti bira so. Ngbanga ti nyen e tene tongaso? Ngbanga ti so Bible atene na e so amara kue ti sese ayeke mû mbage na yâ ti ndangba bira so, so ayeke sara ande si bira ti Harmaguédon akomanse.—Apoc. 16:14, 16.
Tongana e haka aversê so kue so asara tënë ti ndangba bira so a yeke sara na awakua ti Nzapa, a yeke polele so iri Gog ti Magog aye ti sara tënë ti Satan pëpe, me aye ti sara tënë ti mbeni bungbi ti amara so amä tere. A yeke “gbia ti banga” la ayeke mû li ni ande na ndo ti bungbi ni? E hinga ni polele pëpe. Me fango nda ti ye so aye ti gue oko na tënë so Jéhovah atene na ndo ti Gog, lo tene: “Fade mo londo na ndo ti mo so ayo mingi na mbage ti nord ti ga, mo, na azo nde nde so ayeke na mo mingi, ala kue atambela na ndo ambarata, azo mingi mingi, aturugu ti ngangu.”—Ézéch. 38:6, 15.
Legeoko nga, prophète Daniel, so ayeke lani na ngoi ti Ézéchiel, atene na ndo ti gbia ti banga, a tene: “Me fade mbeni tënë so alondo na mbage ti tö na alondo na mbage ti banga agi lo; na lege ti ngonzo ti wâ, fade lo gue ti futi na ti fâ azo mingi. Fade lo yä tente ti lo ti gbia na popo ti kota ngu ti ingo use, nduru na pendere Hoto ti nzoni-kue; me fade nda ti lo asi, na zo oko asara na lo pepe.” (Dan. 11:44, 45). Tënë so ague oko na ye so mbeti ti Ézéchiel atene na ndo ti aye so Gog ayeke sara ande.—Ézéch. 38:8-12, 16.
Nyen la ayeke si na peko ti ndangba bira so? Daniel atene na e, a tene: “Na lâ ni kâ, fade Michel [Jésus Christ] alondo [na Harmaguédon], kota mokonzi so aluti [ngbene ye na ngu 1914] ti bata amolenge ti azo ti mo; na fade lâ ti ye ti vundu [wala kota ye ti vundu] aga, mbeni lâ ayeke tongaso giriri pëpe, a komanse kozoni si amara ayeke, même juska lâ ni kâ; na lâ ni kâ, fade a zi azo ti mo, ala oko oko kue so awara iri ti ala na mbeti ni.” (Dan. 12:1). Mbeti ti Apocalypse 19:11-21 afa nga so ayeke ye so Jésus so ayeke sara kua na iri ti Nzapa ayeke sara ande la.
Ka zo wa la ayeke “Gog na Magog” so a sara tënë ti lo na Apocalypse 20:8? Na ngoi ti ndangba tara ti Satan na hunzingo ti ngu 1000, azo so ayeke sara kpengba-li na Jéhovah ayeke fa so ala yeke azo ti fango zo tongana ‘Gog ti Magog’, so ayeke amara so ayeke sara ande bira na awakua ti Nzapa ngoi kete kozoni na Harmaguédon. A yeke gi oko ye la ayeke si ande na amara nga na ‘Gog ti Magog’: a yeke futi ala biani biani (Apoc. 19:20, 21; 20:9). Tongaso, a yeke na lege ni ti tene a iri azo ti kpengba li kue so ayeke duti ande na ngoi ti hunzingo ti ngu 1000, “Gog na Magog”.
E so e yeke anzoni wamandango Bible, e yeke ku kungo ti hinga zo so ayeke ga ande “gbia ti banga” ni. Me atâa zo wa la ayeke mû li ni ande na ndo ti azo so ayeke sara bira na awakua ti Nzapa, e hinga aye use: (1) A yeke sö benda na ndo ti Gog ti Magog’ na aturugu ti lo nga a yeke futi ala; (2) Jésus Christ so ayeke Gbia ti e ayeke sö awakua ti Nzapa na lo yeke gue na ala na yâ ti mbeni fini dunia so na yâ ni ala yeke duti nzoni nga na siriri.—Apoc. 7:14-17.


text:
MBAGE 6
Andangba kusala ti Jésus
“Gbia ti mo ayeke ga na ndo ti mo.” —Matthieu 21:5
NA YÂ TI MBAGE SO
CHAPITRE 101
Na ngoi ti tengo kobe na ndo ti Simon, na Béthanie
Marie, ita ti Lazare, asara mbeni ye so asara si mbeni kota tënë alondo. Me, Jésus amû part ti lo.
CHAPITRE 102
Gbia ni alï na Jérusalem na ndo ti mbeni kete kororo
Lo sara si mbeni prophétie so a tene ni a sara angu mingi awe aga tâ tënë.
CHAPITRE 103
Jésus akiri azi saleté na yâ ti temple
Azo ti kango ye na yâ ti temple ayeke sara lani mbeni kua so, na bango ni, ayeke na lege ni. Ka ngbanga ti nyen la Jésus airi ala “azo ti nzi”?
CHAPITRE 104
A-Juif amä go ti Nzapa: Me eskê ala yeke mä na bê ande la?
Eskê kangbi ayeke dä na popo ti mango na bê na Jésus nga na sarango ye alingbi na mabe ni?
CHAPITRE 105
Jésus asara kua na keke ti figue ti fa na ye na ndo ti tënë ti mabe
Jésus afa na adisciple ti lo nene ti dutingo na mabe nga lo fa ndani so Nzapa ake mara ti Israël.
CHAPITRE 106
Atoli use na ndo ti ayaka ti vigne
Gi ti hinga ye na ndo ti nda ti atoli use, so andu mbeni koli so atokua amolenge ti lo use ti gue ti sara kua na yaka ti vigne ti lo, nga na ti koli so lo mû kua ti fango yaka ti vigne ti lo na ambeni sioni zo ti fango yaka.
CHAPITRE 107
Mbeni gbia atokua ti tene a iri azo ti ga na mbeni matanga ti mariage
Toli ti Jésus so ayeke mbeni prophétie.
CHAPITRE 108
Awato ti Jésus aye ti gbu lo na yâ ti kûkû ti ala
Jésus akanga yanga ti aFarizien kozo, na pekoni a yeke aSadducéen nga na nda ni a yeke groupe ti azo use kue.
CHAPITRE 109
Jésus afa sioni ti awato ti lo na gigi
Ngbanga ti nyen la Jésus abâ lani mawa ti amokonzi-nzapa ni ape?
CHAPITRE 110
Ndangba lango ti Jésus na temple
Jésus asara kua na ye so mbeni wali-mua asara ti fa na ye na azo.
CHAPITRE 111
Abazengele ahunda mbeni fä
Ambeni mbage ti prophétie ti lo so aga tâ tënë lani na ngoi ti aChrétien ti ândo. Me eskê mbeni kota mbage ni angbâ?
CHAPITRE 112
Toli ti amaseka bale-oko
Eskê Jésus aye lani ti fa so ndambo ti adisciple ti lo ayeke duti ande azo ti buba si ndambo ni ayeke azo ti ndara?
CHAPITRE 113
Wango na ndo ti sarango kua ngangu
:Atalent
Nda ti toli ti Jésus ni ayeke so: “Zo kue so ayeke na ye, a yeke mû na lo mbeni na ndo ni”.
CHAPITRE 114
Tongana Christ aga lo yeke fâ ngbanga na ndo ti ataba na angasa
Jésus asara kua na mbeni toli ti fa na ye so a yeke sara si a iri ande ambeni zo ataba wala angasa.
CHAPITRE 115
Ndangba sarango Pâque ti Jésus aga nduru
Amokonzi-nzapa so abâ Jésus lani tongana nyen la si ala ye ti mû na Judas nginza ti argent 30 ti tene lo kä Jésus na ala so?
CHAPITRE 116
Jésus afa ye na ndo ti sarango tere kete na ngoi ti ndangba Pâque
Jésus asara mbeni kua so ngbâa la ayeke sara ka ni. A sara si li ti abazengele ti lo akpe kue.
CHAPITRE 117
Kobe ti Seigneur
Jésus azia na sese dango bê na kuâ ti lo ti tene adisciple ti lo asara mara ni na lango 14 ti Nisan ti ngu oko oko.
CHAPITRE 118
Abazengele apapa ndali ti kota ndo
Abazengele agirisa na ndo ti ye so Jésus alondo ti fa na ala na oko bï ni so.
CHAPITRE 119
Jésus: Lege ni, tâ tënë na fini
Jésus afa tâ ye so zo apeut ti sara ti ga nduru na Nzapa.
CHAPITRE 120
Ti lë lengo nga ti ga kamarade ti Jésus
Na lege wa la adisciple ti Jésus ayeke “lë lengo”?
CHAPITRE 121
“Ala gbu ngangu! Mbi hon dunia so na ngangu awe”
Tongana dunia so afâ Jésus, na lege wa la si lo hon dunia ni na ngangu?
CHAPITRE 122
Jésus atene ndangba sambela ti lo na yâ ti kubu so ayeke na nduzu
Jésus afa polele so ye so lo yeke sara ayeke kota ahon songo fini ti azo.
CHAPITRE 123
Jésus asambela na ngoi so vundu ahon ndo ti lo
Ngbanga ti nyen la Jésus asambela Nzapa ti ‘zi kopo so yongoro na ni’? Lo ye ti kiri na peko, ti kpe kuâ ti lo ti Zo ti zingo azo?
CHAPITRE 124
A kä Christ nga a gbu lo
Atâa so a yeke na milieu ti bï, Judas ahinga ndo so lo peut ti wara Jésus dä.
CHAPITRE 125
A gue na Jésus na Anne, na pekoni na Caïphe
Ngbanga so afâ na ndo ti Jésus ayeke na lege ni oko ape.
CHAPITRE 126
Pierre abere Jésus na da ti Caïphe
A londo tongana nyen la si Pierre, so lo pensé ti lo fade lo tene lo kpengba na lege ti yingo nga so lo yeke ngbâ ande be-ta-zo, atourné peko na Jésus?
CHAPITRE 127
A gue na Jésus na gbele Sanhédrin, na pekoni na gbele Pilate
Amokonzi-nzapa ni afa na gigi tâ bibe ti ala.
CHAPITRE 128
Pilate na Hérode abâ so tënë ayeke na li ti Jésus ape
Pilate atokua Jésus na Hérode ngbanga ti nyen? Pilate ayeke fade na droit pëpe ti fâ ngbanga ti Jésus?
CHAPITRE 129
Pilate atene: “Ala bâ, koli ni la!”
Même Pilate kue ahinga apendere sarango ye so Jésus ayeke na ni.
CHAPITRE 130
A mû Jésus na ala na a hon na lo ti fâ lo
Ngbanga ti nyen la si Jésus atene na awali so ayeke toto ti toto gi ndali ti ala wani nga na ti amolenge ti ala, me pëpe ndali ti lo?
CHAPITRE 131
Mbeni Gbia so tënë ayeke na li ti lo ape abâ pasi na ndo ti keke
Jésus amû mbeni zendo na mbeni zo ti nzi so a kanga lo na ndo ti keke na tere ti lo.
CHAPITRE 132
“Ti tâ tënë ni, koli so ayeke fade Molenge ti Nzapa”
Vukongo ndo, sioni yengingo ti sese nga na rideau ti temple so asuru aye ti fa gi ye oko.
CHAPITRE 133
A leke kuâ ti Jésus na a lu ni
Ngbanga ti nyen la a ye lani ti lu kuâ ti Jésus hio kozo ti tene lâ alinda?
CHAPITRE 134
Dû ti kuâ ni ayeke senge: Jésus akiri na fini awe!
Na peko ti so Jésus azingo na kuâ, kozo zo so lo fa tere ti lo na lo ayeke mbeni disciple ti lo ti wali, me na mbeni bazengele ape.
CHAPITRE 135
Jésus afa tere ti lo na azo mingi na peko ti londongo ti lo na kuâ
Nyen la Jésus asara ti fa na adisciple ti lo so lo kiri na fini awe?
CHAPITRE 136
Na yanga ti Kota ngu ti Galilée
Fani ota, Jésus adabe ti Pierre na ye so lo doit ti sara ti fa so lo ye lo Jésus ni.
CHAPITRE 137
Azo ngbangbo mingi abâ Jésus kozo na Pentecôte
Na ngoi so Jésus azingo na kuâ juska na ngoi so lo monté ti gue na yayu, fani mingi, Jésus afa na adisciple ti lo ye so lo yeke tokua ni ande na ala nga tongana nyen la ala lingbi ti sara kua na ni.
CHAPITRE 138
Christ aduti na mbage ti maboko ti Nzapa ti koli
Na ngoi so Jésus angbâ ti ku yanga so a yeke mû na lo ti londo na tere ti awato ti lo, kua ti nyen la lo sara?
CHAPITRE 139
Jésus aga na paradis nga lo hunzi kua so a mû na lo
Jésus ayeke ande na aye ti sarango ni mingi kozo ti tene lo kiri na Royaume ni na Nzapa nga Babâ ti lo.


text:
1Biani, mbi ye titene ala hinga tënë ti ngangu bira so mbi yeke tiri ndali ti ala, ndali ti azo ti Laodise nga ndali ti azo so kue ade ti baa le ti mbi laoko pepe. 2Mbi ye titene be ti ala awara ngangu, ala ga oko na lege ti yengo tere si ala wara lege ti mango ya ti tënë nzoni kue. Tongaso, fade ala yeke hinga nda ti tënë ti Nzapa so angba fade na hondengo ni: tënë ni ayeke Christ. 3Nzapa ahonde amosoro kue ti ndara na ti hingango ndo na ya ti Christ. 4Mbi yeke tene tënë so na ala titene zo oko ahanda ala na anzerengo tënë pepe. 5Biani, mbi wani mbi yeke na popo ti ala pepe, me be ti mbi angba na ndö ti ala. Mbi yeke na ngia ti baa so, ala yeke sara ye na legeni si mabe ti ala angba ti kpengba na ndö ti Christ. 6So ala yeda titene Jésus Christ aga Kota Gbia ti ala awe, ayeke nzoni ala sara ye tongana azo so aga oko na lo. 7Tongana ti so gere ti keke ali na ya ti sese wala da aluti ngangu na ndö ti gere ni, ala luti ngangu na ndö ti Christ. Ala kpengba na lege ti mabe alingbi na ye so a fa na ala, ala mu singila mingi na Nzapa. 8Le ti ala akpengba si mbeni zo ahanda ala na atënë ti ndara ti sese so pepe! Atënë so ayeke asenge senge tënë alondo na lege ti tënë ti akotara wala na lege ti ayingo so ayeke na ngangu na ndö ti dunia so, me alondo na Christ oko pepe. 9Biani, Nzapa aduti kue kue kue na ya ti tere ti Christ so aga zo. 10Na lege ti Christ so ayeke na li ti ayingo so kue ayeke na komandema, ala wara fini so ye oko atia na ya ni pepe. 11So ala ga oko na Christ, a fâ ala na ganza awe. Ganza so a fâ ala na ni, azo laa afâ ala na ni pepe, me ganza ni alondo na Christ wani. Ganza ni azi ala na gbe ti ngangu ti siokpari so ayeke na ya ti tere ti ala ti zo. 12So ala wara bateme, a lu ala na Christ awe si a zingo ala na kuâ legeoko na lo, ngbanga ti so ala ma na be na ngangu ti Nzapa so azingo lo na kuâ. 13Ando, ala yeke azo so akui awe ndali ti asioni so ala sara nga ndali ti so ala fâ ganza ti tere pepe. Me fadeso, Nzapa akiri na ala na fini, ala na Christ. Lo zi asiokpari so ayeke na li ti e kue awe. 14Mbeti ti mbela so abi tënë na li ti e si afâ ngbanga ti kuâ na li ti e so, Nzapa amingo ngangu ni, lo kanga ni na ndö ti keke ti kroa. 15Nzapa azi ngangu ti ayingo so ayeke na komandema; lo mu ala, lo fa ala polele na le ti azo, lo gboto ala tongana azo ti kanga na ya ti molongo ti azo so atambula na peko ti Molenge ti lo so aso benda awe. 16Tongaso, alingbi mbeni zo afâ ngbanga na li ti ala pepe ndali ti tënë ti kobe, wala ye ti nyongo ni, wala ndali ti alango ti Nzapa, wala amatanga ti fini nze wala alango ti wungo tere. 17Ye so kue ayeke tongana gbe ti de ti ye so ayeke ga gbanda, me taa ye ni ayeke Christ. 18A-ita, alingbi ala zia amara ti azo tongaso afâ ngbanga na li ti ala pepe. Ambeni zo ni aye ti sara tere ti ala lakue na le ti azo tongana akete zo si ala yeke voro a-ange, ala zia be ti ala gi na ndö ti aye so ala baa na ya ti mbeni ye tongana bango-li. Hingango ndo ti ala ayeke senge gbungo li ti azo, asara si ala baa tere ti ala kota ahon azo kue. 19Azo tongaso angba na tere ti Christ pepe so lo yeke tongana li ti zo. Ndali ti li laa tere kue ayeke wara ye so kue alingbi na lo; ndali ti lo laa ando so abio atengbi daa nga na akamba ti tere abongbi, aga oko si amai nzoni tongana ti so Nzapa aye. 20So ala na Christ akui awe, a zi ala na gbe ti ngangu ti ayingo ti dunia so awe. Ngbanga ti nyen si ala ngba ti sara ye tongana ti azo ti dunia so? Ngbanga ti nyen si ala yeda titene mbeni zo afa na ala mara ti ndia tongaso: 21“Mu ye so pepe!”, “Tara ye so pepe!”, “Ndu ye so pepe!” 22So kue ayeke gi andia so a leke ndali ti aye so ayeke hon hongo na peko ti so azo asara kua na ni. So ayeke gi andia na afango ye ti li ti azo laa! 23Biani, na le ti azo, andia so akpa ye ti ndara: vorongo Nzapa ti li ti zo wani, sarango tere tongana kete zo, sarango tere na pasi; me so kue ayeke gi asenge senge ye ndali ti so, aye ni alingbi ti sara si zo akanga anzara ti be ti lo pepe.
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE 101
Na ngoi ti tengo kobe na ndo ti Simon, na Béthanie
MATTHIEU 26:6-13 MARC 14:3-9 JEAN 11:55–12:11
JÉSUS AKIRI NA BÉTHANIE, NDURU NA JÉRUSALEM
MARIE ATUKU MAFUTA SO AFUN PENDERE NA LI TI JÉSUS
Na ngoi so Jésus azia kodro ti Jéricho, lo gue na Béthanie. Tambela ni so ayeke lani ngangu, ndali ti so lege ni ayeke nzoni ape nga ayo akilomètre 20 na ndo ti hoto. Lazare na aita ti lo ti wali, use, alango na kete kodro ti Béthanie, so ayo kilomètre 3 tongaso na Jérusalem, na a yeke na mbage ti est ti Hoto ti akeke ti olive.
A-Juif mingi asi na Jérusalem awe teti matanga ti Pâque. Azo ni ague ka kozo tongaso si ala lingbi “ti zi sioni ye na tere ti ala, tongana ti so ndia afa.” Ala gue ti sukula tere ti ala peut-être ndali ti so ala ndu mbeni kuâ wala ala sara mbeni ye so asara si ala ga sioni (Jean 11:55; Nombre 9:6-10). Mingi ti ambeni zo ni abungbi tere ti ala na yâ ti temple. Ala yeke hunda tere ti ala ti hinga wala Jésus ayeke ga ande na matanga ti Pâque ni, wala lo yeke ga ape.—Jean 11:56.
Mbeni kota tënë alondo na ndo ti Jésus. Ambeni mokonzi-nzapa aye ti gbu lo ti tene a fâ lo. Ala tene na azo atene, tongana mbeni zo ahinga place so Jésus ayeke dä, a lingbi zo ni afa ni, “tongaso si ala gbu lo.” (Jean 11:57). Amokonzi-nzapa so atara awe ti fâ Jésus, na peko ti so lo zingo lani Lazare na kuâ (Jean 11:49-53). Ni la, peut-être ambeni ayeke hunda tere ti ala wala eskê lo yeke kiri ti sigi encore na lê ti azo la?
Jésus asi na Béthanie na vendredi, “lango omene kozo na matanga ti Pâque”. (Jean 12:1). Mbeni fini lango (Sabbat ti lango 8 ti nze ti Nisan) akomanse na ngoi so lâ alinda. Tongaso, lo hunzi tambela ti lo ni kozo na lango ti Sabbat. Lo peut lani ti londo na Jéricho ti sara voyage na lâ ti Sabbat ni ape, so akomanse na vendredi na lakui juska na samedi na lakui, ngbanga ti so ndia ti aJuif ake mara ti tambela tongaso. Ni la, Jésus ague peut-être na da ti Lazare, tongana ti so lo sara lani na mbeni ngoi.
Simon, so lo nga kue lo lango na Béthanie, atisa Jésus na akamarade ti lo, so Lazare nga kue ayeke na popo ni, ti te kobe na da ti lo, na samedi na lakui. A iri ka Simon ni so “zo ti buruma,” âmanke ngbanga ti so lo yeke na kobela ni so kozo, na peut-être Jésus asava ni awe. Tongana ti so Marthe ayeke sara ka lakue, lo londo, lo komanse ti kangbi kobe na agene ni. Me ti Marie, lo yeke dengi mê na afango ye ti Jésus, me na mbeni lege so asara si mbeni kota tënë alondo.
Marie amû mbeni ngbenda ti albâtre, so ‘ndambo ti litre tongaso ti mafuta so afun pendere, tâ mafuta ti nard,’ ayeke na yâ ni (Jean 12:3). Mafuta ni so ayeke ti nginza mingi, ngere ni (denier 300) alingbi tâ na nginza ti kua so mbeni zo ayeke wara na yâ ti ngu oko! Marie atuku mafuta ni so na li ti Jésus nga na gere ti lo, na lo mû kuä ti li ti lo la si lo essuyé na gere ti Jésus ni. Fion ti mafuta ni so amû yâ ti da ni kue.
Bê ti adisciple ni ason, si ala tene: “Mafuta so afun pendere so, a buba ni tongaso ngbanga ti nyen?” (Marc 14:4). Judas Iscariote angbâ atene: “Ngbanga ti nyen a kä mafuta so denier 300 na a mû nginza ni na awayere ape?” (Jean 12:5). Tënë ti Judas ni ayeke pëpe tâ bingo bê na ndo ti awayere, me a yeke ndali ti so lo yeke nzi ka nginza so a zia na yâ ti sanduku ti nginza ni, so lo la lo yeke bata ka ni.
Jésus amû part ti Marie, lo tene: “Ngbanga ti nyen ala ye ti ga na kpale na wali so? Ye so lo sara na mbi ayeke nzoni mingi. Ala na awayere ayeke ngbâ lakue, me mbi na ala e yeke ngbâ lakue ape. Tongana wali so atuku yombo so na tere ti mbi, lo sara ni ti leke mbi teti ngoi ti lungo mbi. Ti tâ tënë ni, na ndo kue so a yeke fa nzoni tënë dä na yâ ti dunia kue, a yeke sara nga tënë ti ye so wali so asara, ti tene azo adabe ti ala na lo.”—Matthieu 26:10-13.
Jésus ayeke na Béthanie ahon lango oko awe, na tënë ti lo amû ndo kue. A-Juif gbani gbani aga na da ti Simon ti bâ Jésus nga na Lazare, “lo so Jésus azingo lo na kuâ.” (Jean 12:9). Fadeso, aprêtre-mokonzi amä tere ti fâ Jésus nga na Lazare ni kue. Amokonzi-nzapa ni apensé so, a yeke ndali ti so Jésus azingo Lazare la si azo mingi ayeke mä na bê na lo Jésus ni so. Amokonzi-nzapa ni so ayeke tâ sioni mingi!


text:
Bible atene ti lo nyen?
Tongana zo akui, nyen la ayeke si na pekoni?
AMBENI ZO ATENE so tongana e kui e yeke ngbâ na fini na yâ ti mbeni tere nde, me ambeni atene so tongana zo akui, ti lo awe la. Ka mo, mo tene ti mo nyen?
YE SO BIBLE AFA
“Akinda [wala akuâ] ahinga ye oko pëpe.” (Zo-ti-fa-tene 9:5). Tongana e kui, awe la, e yeke encore na fini ape.
AMBENI YE SO BIBLE AFA NA NDO NI
Tongana Adam akui lani, lo kiri na pupu ti sese (Genèse 2:7; 3:19). Legeoko nga, azo kue so akui ayeke kiri na pupu ti sese.—Zo-ti-fa-tene 3:19, 20.
Tongana azo akui, a yeke zi, wala a yeke pardonné, siokpari ti ala (aRomain 6:7). A yeke punir pëpe mbeni zo na peko ti kuâ ti lo, ndali ti asiokpari so lo sara lani na ngoi so lo ngbâ na fini.
Akuâ alingbi ti kiri na fini?
KIRINGO TËNË TI MO AYEKE . . .
En
Ên-ën
Mbi hinga ape
YE SO BIBLE AFA
“A yeke zingo ande [azo] na kuâ.”—Kusala 24:15.
AMBENI YE WA LA BIBLE AFA NA NDO NI?
Fani mingi, Bible ahaka kuâ na lango (Jean 11: 11-14). Nzapa apeut ti zingo akuâ, legeoko tongana ti so e yeke zingo ka mbeni zo na lango.—Job 14:13-15.
Bible asara tënë ti ambeni zo so a zingo ala na kuâ, ye so asara si e yeke sûr so a yeke zingo ande azo na kuâ.—1 aGbia 17:17-24; Luc 7:11-17; Jean 11:39-44.