text:
DÊPÄ TÎ PÖPÖKÖDÖRÖ TÎ NDIÄ TÏ BATA NENGÖ TERÊ TÏ ZO
TAKAPA
Na hïngängö bîanî atene nëngö terê tî zo na lïngbïngö terê tî ângangü tî lo laâ sï ayeke na gündâ tî zarä , tî nzönî ngbanga na tî sîrîrî na ndö tî dûnîa,
Na hïngängö nî pëpëe na këngö ândiä tî bata nëngö terë tî zo laâ adü kpälë tî birä sô abi ngonzo na bê tî âhalëzo, ngâ sï gängö tî mbênî finî ködörö sô âhalëzo kûe alîngbi tî tene tënë tî bê tî âla, tî mäbê tî âla afa nî töngana taâ kötä bêkü tî âzo tî ndö tî gïgî,
Ayeke kötä yê mîngi tî tene azî lë na ndö tî ândiä tî bata nëngö terê tî zo gï na lëngö mbênî gerê tî ndiä ndâli tî sïönî sêgbïä na lëngö pâsi,
Na hïngängö nî atene ayeke kötä yê mîngi tî mû ngangü na mäïngö tî lëngö söngö na pöpö tî ködörö ndê ndê,
Na hïngängö nî atene na yâ tî sêndiä halëzo tî bêndo tî gïgî afa tî finî nî mäbê tî âla na âtaâ ndiä tî zo , na nëngö terë ngâ na kötä tî zo na lïngbïngö terê tî ângangü tî kôlï na wâlï, sï âla atene ânï yeke sâra ngangü kûê tî mäïngö tî sêdutï tî zo na lëngö ânzönî lêgë tî dutï na yâ tî mbênî kötä zarä ,
Na hïngängö nî atene âködörö sô abûngbi amû yângâ tî lë kpëngö ndiä tî bata nëngö terë tî zo na zarä tî lo na yâ tî kua tî mabôko na mabôko na bûngbi tî bêndo tî gïgî,
Na hïngängö atene mängbïngö bê na ândiä sô na âzarä sô ngâ ayeke bîanî ngangü yê mîngi tî sâra kua sô gï na pekö tî yângâ sô âla mû,
Kötä Lîngö
Avûnga
Dêpä tî pöpöködörö tî bätängö nëngö terê tî zo sô
töngana kunibê sô halëzo na âködörö kûê alîngbi tî wara, sî âzo kûê ngâ na âkûndû tî bôso kûê asâra ngangü, na lêgë tî fängö mbëtï na fängö-ndo, tî lë kpëngö ândiä na âzarä sô ngâ tî sâra na kodë tî ândiä tî ködörö wala tî pöpöködörö tî tene ayêka nî ngâ sï alë tambûla nî na ndo kûe, na pöpö tî halëzo na letäa nî sô alü mbere nî, töngana âla sô angbâ na gbe tî lê tî âla.
Sura 1
Adü âzo kûê yamba, ngâ âla lîngbi terê na lêgë tî nëngö-terê na tî ângangü. Ala kûê awara ndarä na börö-li sï âla lîngbi tî dutï na âmbâ tî âla gï na lêngö söngö.
Sura 2
Zo ôko ôko alîngbi tî pîka kate na ndö tî ângangü sô dêpä avûnga, na särängö kângbi ôko pëpë wala na ndö tî tenë tî marä, wala tî nzorôko tî terê wala tî ndiä wala tî kôlï na wâlï tî yângâ ködörö wala tî mosoro, tî ndo tî düngö wala tî marä dutï,
Na ndönî kûê, alîngbi tî sâra mbênî kângbi ôko pëpë sô alöndö na ndö tî tënë tî porosö wala tî ndiä wala tî pöpöködörö, tî mbênî zo wala tî mbênî ködörö nî sô alîngbi tî dutï lipandä wala na gbe lê tî mbênî ködörö wala sô ayeke na kpälë tî sêgbïä.
Sura 3
Zo kûê ayeke na ngangü tî dutï na finî tî lo, tî dutï yamba na tî dutï na mbeto tî wara sïönî pëpëe.
Sura 4
Zo ôko alîngbi tî dutï na gbe tî ngbâa pëpëe. Akânga lêgë bîanî na dutï tî ngbäa ngâ na dëngö buzë tî kängö zo na ngbâa.
Sura 5
Zo ôko alîngbi tî sâra mbâ tî lo na pâsi tî ponön wala na pâsi tî finön pëpëe.
Sura 6
Zo kûê ayeke na ngangü tî tene ndiä abata lo na âsïönî lâkûê na ndo kûê.
Sura 7
Azo kûe alîngbi terê na lê tî ndiä, ngâ âla yeke na ngangü lêgë ôko na särängö kângbi ôko pëpëe. Amû na âla ngangü na sêbätängö terë lêgë ôko, na tënë tî kângbi tî marä sô alîngbi tî fîngi dêpä sô ngâ na tënë tî gïngö lêgë tî kângbi tî marä sô.
Sura 8
Zo kûê alîngbi tî lï ngbanga na âdangbanga tî ködörö tî lo töngana âzo akpë pëpëe ângangü sô sêndiä tî ködörö tî lo amû na lo.
Sura 9
Alîngbi ôko pëpëe tî gbû zo na kânga wala tî bata lo na kânga wala tî tokua zo yongôro na ködörö tî lo gï sêngê sêngê, töngana ndâ nî ayeke da pëpëe.
Sura 10
Zo kûê ayeke na ngangü, lêgë ôko na âmbâ tî lo, tî tene amä polêlê tënë tî yângâ tî lo na lê tî boro ngbanga sô fadë afa ânde wala ângangü wala âkuandiä tî lo wala töngana pängö ïrï na tënë sô alï ngbanga da na ndö tî lo sô ayeke mbîrîmbîrî.
Sura 11
- Zo kûê sô apä ïrï tî lo na ndö tî mbênî kpälë angbâ mokondö asï na ngôi sô afa na lêgë tî ndiä atene lo sâra sïönî, na lê tî mbênî ngbanga tî polêlë sô âwakokö kûê adu da na pekö tî lo.
- Alîngbi pëpëe tî kânga zo ndâli tî âyê sô lo sâra wala tî bêgirisa sô, na ngôi sô asï sô, ndiä tî ködörö wala ndïä tî pöpöködörö afa nî töngana kpälë pëpëe. Lêgë ôko, alîngbi tî dîko pëpëe mbênî ponön sô akono ahön ndö tî lo sô ayeke dë ka nî na ngôi sô zo asâra kpälë sô.
Sura 12
Alîngbi ôko pëpëe tî yôro terê na mbänä na yâ tî sêdutï tî zo wala tî sëwa tî lo wala tî da tî lo wala tî dîko mbëtïsû tî lo. Alîngbi pëpëe tî buba ïrï tî zo ngâ na wüngö tî ïrï tî lo. Zo kûê ayeke na ngangü tî tene ndiä abata lo ngbanga tî âmarä kpälë töngasö.
Sura 13
- Zo kûe ayeke na ngangü tî fonon yamba na yâ tî ködörösêse kûê. Lo yeke ngâ na ngangü tî soro ndo tî dutï tî lo na yâ tî mbênî ködörösêse.
- Zo kûê ayeke na ngangü tî sïgî na yâ tî ködörösêse kûê atâ adu ködörö tî lo, ngâ tî kîri na ködörö nî töngana sô bê tî lo ayê.
Sura 14
- Na yâ tî ponön tî honga-ndo, amû lêgë na zo kuê tî gi ndo tî dutî da ngâ lo lîngbi tî wara nî na ködörö wandê.
- Alîngbi pëpëe tî mû ngangü sô na wakpälë tî fängö zo wala na zo tî särängö âyë sô ague pëpëe na lêgë tî âpo na âkunibê tî bûngbi tî bêndo tî gïgî.
Sura 15
- Amû ngangü na zo kûê tî tene lo du zo tî mbênî ködörösêse.
- Alîngbi pëpëe tî gbânzi mbêni zo na mbänä tî du waködörösëse ngâ na ngangü tî gbîan ködörösêse tî lo.
Sura 16
- Asî na ngôi sô âla lîngbi tî mû terê, amû ngangü na kölï na wâlï tî mû terê töngana kôlï na wâlï, sï âla lë sewä sêngê, tënë tî marä wala tî ködörösëse wala tî mâbë alîngbi tî kânga lêgë nï pëpëe. Na mbâgë tî müngö terê, amû ngangü, lêgë ôko na kôlï na wâlï na yâ tî dutïngö tî âla ngâ na kängbïngö tî âla.
- Kôlï na wâlï alîngbi tî mû terë gï töngana bê tî âla ûse kûê ayê tënë nî bîanî.
- Sëwä ayeke na gündâ tî halëzo. Ni laâ, amû ngangü na letäa ngâ na âzo kûê tî tene âla bata nî ngangü.
Sura 17
- Zo kûê wala lo dutï na bôsôngbi wala lo dutï lo ôko ayeke na ngangü tî wara âkûngbâ tî lo mvenî.
- Alîngbi pëpëe tî mû âkûngba tî mbênî zo na ngangü na mabôko tî lo.
Sura 18
Amû na zo kûe zarä tî bibê, tî boro-li na tî mäbê ; ngangü sô afa atene zo kûê ayeke na zarä tî gbîan mäbê tî lo, wala bibê tî lo ngâ na zarä tî fa polêlê mäbê ti lo, lo ôko wala na yâ tî mbênî bûngbi, polêlê wala koiko, na lêgë tî fängô mbëtï, tî särängö yê, tî vöröngö nzapä ngâ na särängö ângôbo.
Sura 19
Amû na zo kûê ngangü tî zarä tî bibê na tî särängö tënë. Sô atene alîngbi tî doroko zo pëpëe ndâli tî âbibê tî lo. Amû ngâ na zo kûê ngangü tî gi, tî wara na tî vûnga âsango na âkodë na âmarä lêgë kûê, na zïängö bê pëpëe na ndö tî tënë tî âmeka.
Sura 20
- Amû na zo kûê ngangü tî zarä tî gbë lïngö, tî lï na yâ tî bôsôngbi tî sîrîrî.
- Alîngbi pëpëe tî gbû zo na ngangü tî lï na yâ tî mbênî bôsôngbi.
Sura 21
- Amû na zo kûê ngangü tî sâra kua tî lëngö ködörö tî lo, wala lo mvenî wala na lêgë tî âwasêlê sô asoro âla yamba.
- Amû na zo kûê ngangü tî wara kua na yâ tî ndokua tî letäa, lêgë ôko na âmbâ tî lo.
- Kunibê tî halëzo ayeke na gündâ tî ngangü tî awalëngö ködörö. Kunibê sô alîngbi tî fa gï na lêgë tî aboro soro sô ayeke bâa gïgî ngôi na ngôi, na lêge tî gbegô mobimba ngâ na köbö soro wala na mbênî ngôbo sô amû ngangü tî zarä tî soro.
Sura 22
Zo kûê töngana wabôso tî halëzo ayeke na ngangü na kodëkua tî bätängö terë. Alöndö na âbängö nzönî na pekö tî ângangü tî mosoro, tî zängbingörö terë, tî ndara sô ayeke kötä yê ndâli tî nëngö terê na boro mäïngö tî sëterë tî lo; gï na lêgë tî gbüngö mbîrîmbîri kua tî ködörö ngâ na tî tängbïngö kua na âködörö wandë sô abäa dôngôngbi na môsôrô tî ködörö ôko ôko.
Sura 23
- Amû na zo kûê ngangü tî sâra kua, na zarä tî söröngö kua tî bê tî lo, na yâ tî boro ngâ na nzönî gerê tî kua. Alîngbi ngâ tî bata zo ngbanga tî tënë tî ponön tî särängö kua pëpëe.
- Zo kûe alîngbi tî wara boro nginza tî kua sô alîngbi na kua sô lo sâra
- Zo sô asâra kua alîngbî tî wara boro nginza tî kua sô alîngbi tî tene lo na âsëwä tî lo adutï na yâ tî nëngö terê. Na ndönî kûê, amû na lo anzîna ngangü tî sêbätängö terê.
- Zo kûê awara ngangü tî kîi na âmbâ tî lo âbûngbi tî âwakua, ngâ tî lï bûngbi na âmbênî âbûngbi tî âwakua ngbanga tî gbüngö kokö tî âla.
Sura 24
Amû na zo kûe ngangü tî woterë tî lo, tî sâra ngîâ ngâ. Sô atene alîngbi tî dë gï na lêgë nî längö kâpä tî kua ngâ na âlängö tî wöngö terê sô afûta nî.
Sura 25
- Zo kûê alîngbi tî wara nginza sô alîngbi na lo sï lo lë sênî tî lo, nzönî dutï tî lo ngâ na tî sewä tî lo bianî na lêgë tî tëngö kôbe, yüngö bongö, müngo yoro ngâ na zängbïngö terê. Amû na lo ngangü tî bâa nzönî na lêgë tî zangbîngö terê na ngôi sô lo du na kua pëpëe, wala na ngôi tî söngö terê wala ngbanga tî zën, wala ngbanga tî ndü, tî kangba wala na yâ tî âmbênî ngôi sô zo nî ayeke na mbênî lêgë tî bätängö na finî tî lo pëpëe, na pekô tî âmbênî sïökpälë sô asï na lo.
- Awâlï tî ngo na âmolengê tî âla alîngbi tî wara taâ nzönî na kua tî zängbïngö ndo. Amôlengê kûê, wala adü âla na yâ tî müngö terê wala adü âla da pëpëe ayeke na ngangü na nî lêgë ôko.
Sura 26
- Amû na zo kûê ngangü tî mändängö mbetï. Ayeke fûta mändängö mbëtï nî pëpëe, mbîrîmbîrî na âkêtê dambëtï. Mändängö kodëyê na kodëkua alîngbi tî gbû ndo kûe. Zo kûê alîngbi tî manda mbëtï na kötä dambëtï, gï na lêgë tî kodë tî lo na hïngängö ndo tî lo.
- Fängö mbëtï alîngbi tî gue na lêgë tî kono sêterê tî âzo ngâ tî kono ndiä tî bätängö nëngö terê tî âzo . Lo lîngbi ngâ tî mû lêgë tî kpêngba mängö terê, vürüngö bê na sôngô na pöpö tî âködörösêse tî âmarä wala âmabë ndê ndê ngâ na mäïngö âkua tî bûngbi tî bêndo tî gïgî ngbanga tî bata sîrîrî.
- Awadüngö môlengê âmvenî alîngbi tî soro yamba kodë lêgé tî fängö hïngägö ndo na âmôlengê tî âla.
Sura 27
- Zo kûê ayeke na ngangü tî lë kua tî sêndâgâo tî âsöngö tî lo, tî tene lo wara âpendere yê tî ködörö tî lo na lo zîa mabôko na mäïngö tî âsêndâyê ngâ na lo bâa nzönî na pekô nî.
- Amû na zo ôko ôko ngangü tî sêbätängö ânzönî yê tî lo sô alîngbi tî dutï âkûngbâ wala âbibê ti lo-mvenî. Anzönî yê sô alîngbi tî löndö na pekô tî âkodëkua, asêndâyê, âsêndâsû wala tî sêndägâo sô lo mvenî lo sâra.
Sura 28
Tî tene âzo akpë ângangü sô afa ge sô, ayeke nzönî mbênî dôngôngbi adu da sô alîngbi tî bata nî. Dôngôngbi sô alîngbi tî dutï na yâ tî ködörö nî töngana na yâ tî dûnîa mobimba.
Sura 29
- Zo ayeke na âhonga na mbâgë tî bôso sô lo du da sï lo mâi da yamba . Nî laâ sï alîngbi tî mû na lo lêgë tî tene sêterê tî lo amâi nzönî bîanî.
- Ndiä alîngbi tî lë ângangü tî bätängö nëngö terê tî zo . Lo lingbi ngâ tî mû lêgë na zo ôko ôko tî kpë âmbâ tî lo ngâ tî tene âmbâ tî lo akpë lo.
- Ângangü sô na âzarä sô alîngbi ôko pëpë tî fîngi âwêsêlö, âpö, na gbegôndiä tî bûngbi tî bêndo tî gïgî mobimba.
Sura 30
Mbênî ködörösêse ôko pëpëe wala mbênî zo tî gïgî ôko alîngbi pëpëe tî buba lêgë tî ândiä sô afa ge na yâ tî mbëtï-dêpä sô.


c: text/html

text:
MAÏ AKODE TI FANGO TËNË TI MO
Maï akode ti fango tënë ti mo—Leke kode ti mo wani ti fa na périodique
NDANI SO A YEKE KOTA YE: Atâa so akode ti fango na tënë so ayeke na yâ ti mbeti ti bungbi ayeke mû maboko na e mingi, a yeke akode ni kue la ape. Mo lingbi ti sara kua na atënë ti mo wani. Mo lingbi ti sara kua na mbeni kode ni nde wala mbeni tënë so alingbi ti ndu bê ti azo ti ndo ni mingi. Na peko ti so mo diko périodique ni, mo bâ akode ti fango na tënë ni nga na avidéo so afa kode ti fango na tënë ni awe, mo lingbi ti sara kua na awango so ti leke kode ti fango na tënë ti mo wani.
LEGE TI SARA NI:
Hunda tere ti mo, ‘eskê mbi peut ti sara kua na mbeni oko ti akode ti fango na tënë so?’
EN
Leke mbeni tënë ti tongo nda ni. Na peko ti so mo bara zo ni awe, fa nda ti gango ti mo. (Na tapande: “Mbi yeke ge ngbanga ti so . . . ”)
Bâ tongana nyen la hundango tënë, versê nga na mbeti ni ague oko. (Na tapande: Ti yôro mbeni versê, mo lingbi ti tene: “E lingbi ti wara nzoni kiringo tënë na hundango tënë so ayeke ge.”)
ÊN-ËN
Gi mbeni article ti yâ ti mbeti ni so agbu bê ti mo nga so mo lingbi ande ti sara na kua na yâ ti territoire ti mo
Bâ mbeni hundango ndo so mo lingbi ti hunda na zo so mo wara lo ti fa bango ndo ti lo si ala sara lisoro na ndo ni me pëpe ti mû wango na lo. (Na tapande: ahundango tënë so ayeke na lembeti 2 ti périodique ni.)
Soro mbeni versê ti diko na lo. (Tongana mo ye ti gboto lê ti lo na ndo ti Réveillez-vous !, so andu azo so ahinga ye mingi na ndo ti Bible ape wala ala so amä na bê na bungbi ti vorongo Nzapa ape, mo lingbi ti soro ti diko na lo mbeni versê wala pëpe.)
Leke mbeni tënë oko wala use ti fa na zo ni tongana nyen la lo lingbi ande ti wara aye ti nzoni na dikongo article ni
ATÂA MO SORO SO WA
Leke mbeni hundango tënë ti kiri tënë na ni na ngoi ti vizite ti peko
Mû note ti tene adabe ti mo na ye so mo ye ti tene tongana mo kiri ti peko

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mo yeke kpe na mbage ti Jéhovah ti bata fini ti mo?
“Jéhovah ayeke sö fini ti awakua ti lo; azo so akpe na mbage ti lo ti bata fini ti ala, a yeke tene ande pëpe so tënë ayeke na li ti ala.”—PS. 34:22.
ABIA: 49, 65
1. Siokpari so ayeke na terê ti e asara awakua ti Nzapa mingi so ayeke be-ta-zo tongana nyen?
BAZENGELE PAUL atene: “So mawa na mbi!” (aRom. 7:24). Laso, awakua ti Nzapa mingi so ayeke be-ta-zo adécouragé nga vundu asara ala tongana ti Paul. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so atâa so e ye ti sara ye so anzere na Jéhovah, siokpari ayeke na terê ti e nga e yeke mbilimbili-kue ape. Ni la e lingbi ti découragé na ngoi so e sara pëpe ye so bê ti lo aye. Ambeni Chrétien so asara mbeni kota siokpari apensé même so Jéhovah alingbi ti pardonné ala lâ oko ape.
2. (a) Tongana nyen la Psaume 34:22 afa so a lingbi awakua ti Jéhovah apensé ahon ndö ni ape so tënë ayeke na li ti ala? (b) Nyen la e yeke bâ ni na yâ ti article so? (Bâ encadré “ Aye so afa ye na e wala aye so ayeke fä ti ambeni ye nde?”)
2 Bible adë bê ti e so a lingbi azo so akpe na mbage ti Jéhovah ti bata fini ti ala apensé ahon ndö ni ape so tënë ayeke na li ti ala. (Diko Psaume 34:22.) Ti kpe na mbage ti Jéhovah ti bata fini ti e aye ti tene nyen? Aye wa la a lingbi e sara ti tene Jéhovah asara nzoni bê na e nga lo pardonné e? E yeke wara kiringo tënë na ahundango ndo so tongana e manda ye na ndö ti agbata ti batango zo na Israël ti giriri. A yeke tâ tënë so mbele ti Ndia ahunda ti tene a zia na sese ambeni gbata ti tene zo akpe dä ti bata fini ti lo, me a changé mbele ti Ndia ni na Pentecôte ti ngu 33. Ye oko, girisa ape so Ndia ni alondo na Jéhovah. Tongaso, ziango na sese agbata ti batango zo afa na e pensé ti Jéhovah na ndö ti siokpari, na ndö ti azo so asara siokpari nga na ndö ti changengo bê. Kozoni kue, zia e bâ ndani so a zia na sese agbata so nga na aye so a yeke sara na yâ ni.
“ALA SORO AGBATA TI BATANGO ZO”
3. Azo ti Israël ayeke sara lani nyen na mbeni zo so afâ zo na mbana?
3 Na ngoi kue so a tuku mênë ti zo na Israël ti giriri, a yeke kete ye na Jéhovah ape. Tongana mbeni zo ti Israël afâ zo na mbana, fami ti zo ni ti koli, so a iri lo “zo so ayeke na droit ti fâ zo so afâ mbeni zo,” alingbi ti fâ lo (Nom. 35:19). Na lege so, zo so afâ zo so tënë ayeke na li ti lo ape ayeke futa kuâ ti zo ni so na fini ti lo. Tongana a fâ zo ni hio, a yeke bata Sese ti Zendo si aga sioni ape, ndali ti so Jéhovah atene: “Ala sara pëpe si sese so ala yeke dä aga sioni, ndali ti so [tukungo mênë ti zo] ayeke sara si sese aga sioni.”—Nom. 35:33, 34.
4. Na Israël, a yeke sara ye lani tongana nyen na mbeni zo so afâ zo na mbana ape?
4 Ka tongana mbeni zo ti Israël afâ zo na mbana ape? Atâa so lo sara ni na mbana ape, mênë ti zo so lo fâ lo, so tënë ayeke na li ti lo ape, ayeke na li ti lo (Gen. 9:5). Na nzoni bê, a zia lege na lo ti kpe ti gue na mbeni oko ti agbata omene ti batango zo si zo so ayeke na droit ti fâ zo so afâ mbeni zo afâ lo ape. Kâ, a yeke bata lo. A lingbi zo so afâ zo na mbana ape angbâ na yâ ti gbata ti batango zo juska kota prêtre akui.—Nom. 35:15, 28.
5. Tongana nyen la ndia so Jéhovah amû ti zia agbata ti batango zo nde alingbi ti mû maboko na e ti hinga lo nzoni mingi?
5 A yeke pëpe azo la afa agbata ti batango zo so. Jéhovah atene na Josué: “Mo tene na azo ti Israël, mo tene: ‘Ala soro agbata ti batango zo.’” A ‘zia agbata so nde’. (Jos. 20:1, 2, 7, 8). So Jéhovah la atene na ala ti zia agbata so nde, e lingbi ti hunda terê ti e: Tongana nyen la ziango agbata so nde amû maboko na e ti hinga ye nzoni mingi na ndö ti nzoni bê ti Jéhovah? Tongana nyen la a fa na e laso ye so e lingbi ti sara ti kpe na mbage ti Jéhovah ti bata fini ti e?
LO DOIT TI “FA TËNË TI YE SO ASI NA LO NA A-ANCIEN”
6, 7. (a) Fa kua so a-ancien ayeke sara na ngoi so ala yeke fâ ngbanga ti zo so afâ zo na mbana ape. (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.) (b) Ngbanga ti nyen la a yeke na lege ti ndara ti tene zo so akpe ague na gbata ti batango zo abâ a-ancien?
6 Na peko ti so mbeni zo afâ zo na mbana ape, lo doit ti kpe lo gue na mbeni gbata ti batango zo. Na yanga ti gbagba ni, lo “fa tënë ti ye so asi na lo na a-ancien ti gbata ni so.” A lingbi a-ancien ni ayamba lo nzoni (Jos. 20:4). Ambeni ngoi na pekoni, a yeke kiri na lo na gbata so lo fâ zo ni dä ti tene a-ancien ti gbata ni afâ ngbanga na ndö ti lo (Diko Nombre 35:24, 25.) Tongana a-ancien ni abâ so lo fâ zo ni na mbana ape, lo yeke kiri na gbata ti batango zo.
7 Ngbanga ti nyen la a lingbi zo ni asara tënë na a-ancien? A lingbi a-ancien asara kue ti tene sioni alï na yâ ti congrégation ti Israël ape nga ti mû maboko na zo so afâ zo na mbana ape ti tene Jéhovah asara nzoni bê na lo. Mbeni wandara atene tongana zo ni ague pëpe ti bâ a-ancien, a lingbi ti fâ lo. Lo tene nga, lo tene: “Mênë ti lo ayeke na li ti lo wani, ndali ti so lo gi pëpe ti wara nzoni na lege ti ye so Nzapa aleke ti bata lo.” Ye ti mungo maboko na zo so afâ zo na mbana ape ayeke lani dä, me a lingbi lo gi ni nga lo yeda na ni. Tongana lo gue pëpe na mbeni gbata ti batango zo so Jéhovah azia ni nde, fami ti zo so lo fâ lo so ti koli alingbi ti fâ lo.
8, 9. Ngbanga ti nyen la a lingbi mbeni Chrétien so asara kota siokpari asara tënë ni na a-ancien?
8 Laso, mbeni Chrétien so asara kota siokpari ayeke na bezoin ti tene a-ancien amû maboko na lo ti kiri ti duti na nzoni songo na Jéhovah. Ngbanga ti nyen la a yeke kota ye? Kozoni, Bible afa so Jéhovah la aleke ti tene a-ancien abâ lege ti kota siokpari (Jacq. 5:14-16). Use ni, a-ancien ayeke mû maboko na zo so asara siokpari na so achangé bê ti lo ti kiri ti ga nzoni na lê ti Nzapa nga ti sara siokpari ni encore ape (aGal. 6:1; aHéb. 12:11). Ota ni, a soro a-ancien nga a fa na ala ti dë bê ti azo so asara siokpari na so achangé bê ti ala na lege so ala yeke mû maboko na ala ti hon ndö ti vundu ti ala nga ti bâ pëpe so tënë ayeke na li ti ala. Jéhovah airi a-ancien so “ndo ti kpe dä ti bata terê ndali ti ngu-nzapa so apika na kota pupu.” (És. 32:1, 2). Biani, Jéhovah afa nzoni bê na e na lege so lo mû na e a-ancien.
9 Awakua ti Nzapa mingi awara dengo bê na peko ti so ala gi mungo maboko ti a-ancien. Na tapande, Ita Daniel asara lani mbeni kota siokpari, me na yâ ti anze mingi, lo sara mbeto ti sara tënë ni na a-ancien. Lo tene: “Na peko ti so ngoi ahon mingi, mbi pensé so a-ancien apeut ti sara mbeni ye oko ndali ti mbi encore ape. Mbi yeke sara mbeto lakue so mbeni zo ayeke hinga ande tënë ti siokpari so mbi sara nga mbi yeke ku ti wara sioni ti peko ti asarango ye ti mbi. Nga na ngoi so mbi yeke sambela Jéhovah, mbi bâ so a lingbi mbi komanse lakue na hundango pardon ndali ti ye so mbi sara.” Na nda ni, Daniel ahunda na a-ancien ti mû maboko na lo. Tongana lo dabe ti lo na ngoi ni so, lo tene: “Mbeto asara mbi lani ti bâ a-ancien. Me na peko ti so mbi bâ ala, a yeke mo bâ mo tene mbeni zo azi mbeni nengo kungba na ndö ti go ti mbi. Fadeso, mbi bâ so mbi lingbi ti ga nduru na Jéhovah sân ti tene mbeni ye akanga lege na mbi.” Laso, Daniel ayeke na nzoni conscience, na lo ga wakua ti mungo maboko ade ti ninga ape.
LO ‘DOIT TI KPE NA YÂ TI MBENI OKO TI AGBATA SO’
10. Tongana mbeni zo so afâ zo na mbana ape aye ti tene a sara nzoni bê na lo, a lingbi lo sara nyen?
10 A lingbi mbeni zo so afâ zo na mbana ape asara ambeni ye si a sara nzoni bê na lo. A lingbi lo kpe lo gue na gbata ti batango zo so ayeke nduru na lo. (Diko Josué 20:4.) E lingbi pëpe ti pensé so zo ni ayeke sara ye gï tongaso; tongana lo ye ti ngbâ na fini, a lingbi lo gue na gbata ni hio na lo ngbâ kâ. A lingbi lo sara ambeni sacrifice. A lingbi lo zia kua ti lo, nzoni da ti lo nga na liberté so lo yeke na ni ti voyagé juska kota prêtre ni akui si. * (Nom. 35:25). Me asacrifice so ayeke ndali ti nzoni ti lo. Tongana lo sigi na yâ ti gbata ti batango zo, lo yeke fa so lo bâ mênë ti zo so lo fâ lo tongana senge ye, nga a lingbi ti fâ lo.
11. Tongana nyen la mbeni Chrétien so achangé bê ti lo alingbi ti fa so lo kiri singila mingi ndali ti nzoni bê ti Nzapa?
11 Legeoko nga, ti tene Nzapa asara nzoni bê na mbeni zo so asara siokpari na so achangé bê ti lo, a lingbi zo ni asara ambeni ye. A lingbi lo zia ti sara siokpari nga lo kpe aye kue so alingbi ti gue na lo ti sara kota siokpari. Bazengele Paul afa aye so “vundu so ague oko na ye so bê ti Nzapa aye” apusu aChrétien ti Corinthe, so achangé bê ti ala, ti sara. Lo tene: “Ala sara ye na ngangu ti ala kue, ala gi ti zi tënë na li ti ala, bê ti ala ason na sioni ye so asi, ala yeke na mbeto ti Nzapa, ala ye mingi ti sara ye, ala yapu na sarango ye, ala leke ye ti sioni so asi.” (2 aCor. 7:10, 11). Tongana e sara kue ti zia ti sara siokpari ni, e yeke fa na Jéhovah so e gi bê ti e mingi na ndö ti dutingo ti e nga so e pensé pëpe so nyen na nyen lo yeke sara nzoni bê na e.
12. Aye wa la peut-être a lingbi mbeni Chrétien azia lege ni ti tene Jéhovah angbâ ti sara nzoni bê na lo?
12 Aye wa la peut-être a lingbi mbeni Chrétien azia lege ni ti tene Jéhovah angbâ ti sara nzoni bê na lo? A lingbi lo duti nduru ti ke même aye so lo ye ni mingi tongana aye ni so ayeke pusu lo ti sara siokpari (Mat. 18:8, 9). Na tapande, tongana akamarade ti mo ayeke pusu mo ti sara aye so anzere na Jéhovah ape, mo yeke fâ yâ ti songo ti mo na ala? Tongana a yeke ngangu na mo ti nyon sämba gï kete, mo yeke kpe aye so alingbi ti pusu mo ti nyon sämba ahon ndö ni? Tongana a yeke ngangu na mo ti kanga nzara ti mo ti bungbingo koli na wali, mo yeke kpe afilm, asite ti Internet wala aye so alingbi ti sara si mo wara asioni pensé? Girisa ape so asacrifice kue so e sara ti ngbâ ti duti be-ta-zo na Jéhovah ayeke ndali ti nzoni ti e. Tongana e pensé so Jéhovah adö e azia, a yeke son e ahon aye kue. Nga, tongana e hinga so “tâ ndoye” ti Jéhovah na mbage ti e ayeke ndoye so “angbâ lakue lakue”, e yeke na ngia mingi.—És. 54:7, 8.
‘AGBATA NI SO AYEKE GA ANDE NDO TI BATANGO TERÊ NDALI TI ALA’
13. Fa ndani so mbeni zo so ayeke na yâ ti gbata ti batango zo ahinga so a yeke sara sioni na lo ape, lo yeke duti nzoni nga na ngia.
13 Na peko ti so zo ni alï na yâ ti gbata ti batango zo, lo hinga so a yeke sara sioni na lo ape. Na ndö ti agbata so, Jéhovah atene: ‘Agbata ni so ayeke ga ande ndo ti batango terê ndali ti ala.’ (Jos. 20:2, 3). Jéhovah ahunda pëpe ti tene a kiri a fâ ngbanga na ndö ti zo so afâ zo na mbana ape, nga a zia lege pëpe na “zo so ayeke na droit ti fâ mbeni zo so afâ zo” ti lï na yâ ti gbata ni ti fâ lo. Na ngoi kue so zo ni ayeke na yâ ti gbata ni, a yeke sara sioni na lo ape nga Jéhovah ayeke bata lo. A yeke pëpe mbeni da ti kanga. Lo lingbi ti sara kua, ti mû maboko na azo nga ti sara na Jéhovah na siriri. Biani, gigi ti lo alingbi ti nzere na lo.
14. Nyen la mbeni Chrétien so achangé bê ti lo alingbi ti hinga ni biani?
14 Ambeni wakua ti Nzapa so asara akota siokpari na so achangé bê ti ala angbâ ti bâ so tënë ayeke na li ti ala. Ala pensé même so Jéhovah ayeke girisa ande lâ oko ape siokpari so ala sara. Tongana mo bâ ni tongaso, hinga biani so tongana Jéhovah apardonné mo, lo pardonné mo kue kue kue. Daniel, so e sara tënë ti lo fade, ahinga so tënë so ayeke tâ tënë. Na peko ti so a-ancien akiri na lo na nzoni lege nga ala mû maboko na lo ti kiri ti duti na nzoni conscience, lo tene: “Mbi bâ so mbi lingbi ti kiri ti wu pupu. Na peko ti so a bâ lege ti tënë ni, a lingbi mbi pensé encore ape so tënë ayeke na li ti mbi. Tongana a zi siokpari ti mo awe, a zi ni awe. Tongana ti so Jéhovah atene, lo zi aye kue so ane na ndö ti mo, lo zia ni yongoro na mo. Mo yeke kiri ti bâ ni encore ape.” Na peko ti so mbeni zo alï na yâ ti gbata ti batango zo, lo yeke na bezoin encore ape ti ngbâ ti bâ ndo na peko ti bâ wala zo so ayeke na droit ti fâ zo so afâ zo ayeke ga ti fâ lo. Legeoko nga, na peko ti so Jéhovah apardonné siokpari ti e, e yeke na mbeto ape so lo yeke gi mbeni raison ti kiri na ndö ni wala ti fâ ngbanga na ndö ti e ndali ni.—Diko Psaume 103:8-12.
15, 16. So e hinga so Jésus afuta ye ti zi azo nga lo yeke Kota prêtre ti e, a sara si e yeke na confiance mingi na nzoni bê ti Nzapa tongana nyen?
15 Ti tâ tënë ni, e yeke na mbeni raison so ayeke kota mingi ahon ti azo ti Israël ti sara confiance na nzoni bê ti Jéhovah. Na peko ti so Paul atene mawa asara lo ndali ti so lo lingbi pëpe ti mä yanga ti Jéhovah na yâ ti aye kue, lo tene: “Singila na Nzapa na lege ti Jésus Christ Seigneur ti e!” (aRom. 7:25). Biani, atâa so Paul atiri na asioni nzara nga lo sara ândö siokpari, lo changé bê ti lo. Tongaso, lo hinga so Nzapa apardonné lo na lege ti Jésus. So Jésus afuta ye ti zi e, lo sara si e yeke na nzoni conscience nga lo mû na e siriri ti bê (aHéb. 9:13, 14). Ndali ti so lo yeke Kota prêtre ti e, “ala so ayeke ga nduru na Nzapa na lege ti lo, lo lingbi nga ti sö ala biani biani, ngbanga ti so lo yeke lakue na fini ti hunda ye ndali ti ala.” (aHéb. 7:24, 25). Giriri, kota prêtre ayeke mû maboko na azo ti Israël ti hinga biani so Jéhovah ayeke pardonné siokpari ti ala. So Jésus ayeke kota prêtre ti e, e yeke na mbeni nzoni raison ti hinga biani so “a lingbi ti sara nzoni bê na e nga [ti] sara kota nzobe na e na ngoi so e yeke na bezoin ti tene a mû maboko na e.”—aHéb. 4:15, 16.
16 Tongaso, ti kpe na mbage ti Jéhovah ti bata fini ti mo, a lingbi mo mä na bê na sandaga ti Jésus. Bâ pëpe ye so a futa ti zi azo gï tongana mbeni ye so a sara ni ndali ti azo mingi. Mä na bê so a sara ni ndali ti mo (aGal. 2:20, 21). Mä na bê so ndali ti so a futa ye ti zi azo, Jéhovah apardonné asiokpari ti mo. Mä na bê so grâce na ye so a futa ti zi azo, mo yeke na beku ti fini ti lakue lakue. Sandaga ti Jésus ayeke matabisi so Nzapa amû na mo.
17. Ngbanga ti nyen la mo ye ti kpe na mbage ti Jéhovah ti bata fini ti mo?
17 Agbata ti batango zo amû maboko na e ti hinga ye nzoni na ndö ti nzoni bê ti Jéhovah. Ye so Nzapa aleke so afa na e so fini ayeke nzoni-kue, a fa na e tongana nyen la a-ancien alingbi ti mû maboko na e, a fa na e ye so aye ti tene ti tâ changengo bê nga ndani so e lingbi ti hinga biani so Jéhovah ayeke pardonné e. Mo yeke kpe na mbage ti Jéhovah ti bata fini ti mo? Mbeni ndo ti gue dä ti bata terê ti mo nzoni tongaso ayeke dä ape (Ps. 91:1, 2). Na yâ ti article ti peko, e yeke bâ tongana nyen la agbata ti batango zo ayeke mû maboko na e ti sara ye tongana Jéhovah, so lo yeke nzoni tapande ti zo so afâ ngbanga mbilimbili nga asara nzoni bê na zo.
^ par. 10 Ambeti so awandara ti aJuif asû atene so âmanke azo ti sewa ti zo so afâ zo na mbana ape ayeke gue na peko ti lo ti sara kodro na lo na yâ ti gbata ti batango zo.


text:
Frédéric Lenoir: Socrate, Jésus, BouddhaTélécharger PDF MOBi EPUB Kindle
Description
La crise actuelle n'est pas simplement économique et financière, mais aussi philosophique et spirituelle. Contre une vision purement matérialiste de l'homme et du monde, Socrate, Jésus et Bouddha sont trois maîtres de vie. Une vie qu'ils n'enferment jamais dans une conception étroite et dogmatique. Leur parole a traversé les siècles sans prendre une ride, et, par-delà leurs divergences, ils s'accordent sur l'essentiel : l'existence humaine est précieuse et chacun, d'où qu'il vienne, est appelé à chercher la vérité, à se connaître dans sa profondeur, à devenir libre, à vivre en paix avec lui-même et avec les autres. Un message humaniste, qui répond sans détour à la question essentielle du sens de la vie.
Lenoir raconte les destins archiconnus de ces « maîtres de vie » avec le brio d’un maître du polar. Jérôme Cordelier, Le Point.
Directeur du magazine Le Monde des religions depuis 2004, Frédéric Lenoir est philosophe et docteur de l’École des Hautes Études en sciences sociales (EHESS). Il a écrit une trentaine d’ouvrages traduits en vingt-cinq langues et est l’auteur de plusieurs romans, publiés au Livre de Poche, qui ont été des best-sellers en France et à l’étranger.
Votez pour le e-book:
4,5 / 5
ISBN-10: 2253134252Editeur : Le Livre de Poche (9 mars 2011)Collection : Littérature & DocumentsPoche: 301 pagesTaille totale: 3,5MB
Livres numériques gratuits
Format: PDF - Telecharger Socrate, Jésus, Bouddha PDF
Format: EPUB - Telecharger Socrate, Jésus, Bouddha EPUB
Format: MOBI - Telecharger Socrate, Jésus, Bouddha MOBI
Format: KINDLE - Telecharger Socrate, Jésus, Bouddha KINDLE
Tags
:Socrate, Jésus, Bouddha Frédéric Lenoir, telecharger ebook Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha histoire vraie, auteur du livre Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha bussi epub, Socrate, Jésus, Bouddha ebook gratuit, Socrate, Jésus, Bouddha roman, Socrate, Jésus, Bouddha en poche, Socrate, Jésus, Bouddha genre, avis sur livre Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha le film, Socrate, Jésus, Bouddha bussi, Socrate, Jésus, Bouddha de Frédéric Lenoir critique, Socrate, Jésus, Bouddha Frédéric Lenoir poche, Socrate, Jésus, Bouddha occasion, Socrate, Jésus, Bouddha ddl, Socrate, Jésus, Bouddha epub gratuit, Socrate, Jésus, Bouddha histoire, auteur de Socrate, Jésus, Bouddha, comme Socrate, Jésus, Bouddha film, Socrate, Jésus, Bouddha leclerc, fnac livre Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha pdf, telecharger Socrate, Jésus, Bouddha gratuit, comme Socrate, Jésus, Bouddha roman, Socrate, Jésus, Bouddha Frédéric Lenoir pdf, critique Socrate, Jésus, Bouddha bussi, Socrate, Jésus, Bouddha résumé, resumé Socrate, Jésus, Bouddha bussi, Socrate, Jésus, Bouddha film, Socrate, Jésus, Bouddha audio, Socrate, Jésus, Bouddha pages, Socrate, Jésus, Bouddha forum, Socrate, Jésus, Bouddha livre de poche, Socrate, Jésus, Bouddha epub ddl, Socrate, Jésus, Bouddha kindle, Socrate, Jésus, Bouddha telecharger, Socrate, Jésus, Bouddha telerama, Socrate, Jésus, Bouddha ebook, Socrate, Jésus, Bouddha pdf gratuit, Frédéric Lenoir Socrate, Jésus, Bouddha avis, Socrate, Jésus, Bouddha au cinéma, comme Socrate, Jésus, Bouddha guitare, Socrate, Jésus, Bouddha avis, Socrate, Jésus, Bouddha de Frédéric Lenoir, telecharger Socrate, Jésus, Bouddha epub, Socrate, Jésus, Bouddha collard, Socrate, Jésus, Bouddha grand format, Socrate, Jésus, Bouddha gratuit, comme Socrate, Jésus, Bouddha youtube, Socrate, Jésus, Bouddha critique, comme Socrate, Jésus, Bouddha live, comme Socrate, Jésus, Bouddha paroles, Socrate, Jésus, Bouddha blog, Socrate, Jésus, Bouddha evene, avis sur Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha mobi, comme Socrate, Jésus, Bouddha tab, Socrate, Jésus, Bouddha critique telerama, comme Socrate, Jésus, Bouddha avis, Socrate, Jésus, Bouddha epub, comme Socrate, Jésus, Bouddha livre, Socrate, Jésus, Bouddha livre, Socrate, Jésus, Bouddha fnac, Socrate, Jésus, Bouddha résumé complet, Socrate, Jésus, Bouddha Frédéric Lenoir résumé, Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha facebook, Socrate, Jésus, Bouddha Frédéric Lenoir epub, comme Socrate, Jésus, Bouddha livre de poche, Socrate, Jésus, Bouddha decitre, Socrate, Jésus, Bouddha extrait, Socrate, Jésus, Bouddha epub download, telecharger livre Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha cinema, comme Socrate, Jésus, Bouddha lyrics, Socrate, Jésus, Bouddha numerique, Socrate, Jésus, Bouddha chanson, resume livre Socrate, Jésus, Bouddha, Frédéric Lenoir Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha prix, Socrate, Jésus, Bouddha poche, Socrate, Jésus, Bouddha bussi pdf, Socrate, Jésus, Bouddha Frédéric Lenoir ebook, Socrate, Jésus, Bouddha ebook pdf, Socrate, Jésus, Bouddha fin, comme Socrate, Jésus, Bouddha, Socrate, Jésus, Bouddha pocket, Socrate, Jésus, Bouddha free download,


text:
sara sara malakul lane Sara malakul Sara Lisa volm sara forestier Sara rue sara cosmi Sara forrestier Sara underwood Sara martins Mia sara Sara kelarc Sara cos I Sara kerac Sara Gilbert Sara Giraudeau sara paxton Sara mal Sara sandeva Sara cosmic sara wright Sara jeab Sara Rivero Lo siento mi amor (2018 sara lond sex Sara Elhamdi Elalaoui sara makul lane sara cosmi in penis penetration in movie sara bareilles Sara Tommasi Sara Forestier Sara hyland sara marakul sara lind sex Sara malaku lane sara volm Sara forrester sara csmi sara canning sara jean underwood yoga sara foreister
Videos for: sara jay fat ass
Most Relevant
Albums for: sara jay fat ass
Most Relevant
There is no data in this list.


text:
RICERCA NEL SITO:
HOME > A04 > angb
PAROLA : angb
LUNGHEZZA : 04
ALFAGRAMMA : abgn
ELENCO PAROLE CONTENUTE IN : angb
di 02 lettere :
an
ng
gb
di 03 lettere : ang
ALCUNE PAROLE CHE CONTENGONO : angb
angba angband angbanga angbat angbor atsangba amiangba
FRASI CHE INIZIANO CON : angb
angb angba angband angbanga angbat angbor angco angd angdahl angdisti angdistis
angb angba angb angba angband angbanga angbat angbor angba angband angbanga
angb angba angband angbanga angbat angbor angba angband angbanga angbat angbor
angb angba angband angb angba angband angbanga angbat angbor angco angd angaza
angb angba angband angbanga angbat angbor angco angd angaza angazo angb angba
angb angba angb angba angband angbanga angbat angbor angco angd angdahl angazo
angb angba angband angbanga angbat angbor angco angd angdahl angazo angb angba
angb angba angband angbanga angbat angbor angco angd angdahl angd angdahl angazo
angb angba angband angbanga angbat angbor angco angd angdahl angd angdahl
HOME > A04 > angb
3672688587 UV212WN
Tutti i dati sono automaticamente, anche se accuratamente raccolti da fonti di pubblico accesso. Le frasi vengono selezionate automaticamente e non sono destinate ad esprimere le nostre opinioni. Il contenuto e le opinioni espresse sono esclusivamente a nome degli autori delle frasi.
info@centrohd.com
RANDOMAMAZON NEW!!
TIPOGRAFIA LAMPOESTAMPO
CENTROHD


text:
Cảm ơn bạn đã tìm kiếm ma so karaoke chieu mo Mã số karaoke chiều mơ 5 số Minh Châu 56661
tai chonbaihat.com . Xin chúc bạn có buổi karaoke vui vẻ với những ma so bai hat chieu mo
chieu mo karaoke ma so, chieu mo karaoke 5 so, chieu mo ma so karaoke, karaoke ma so chieu mo, ma karaoke chieu mo, ma so bai hat chieu mo, tim ma so karaoke chieu mo, ma so chieu mo, chieu mo karaoke, ma bai hat chieu mo, ma so bai chieu mo, chieu mo ma so, ma bai chieu mo, ma so karaoke 5 so chieu mo, ma so karaoke 5 so bai chieu mo, msbh chieu mo, ma so karaoke bai chieu mo, karaoke 5 so chieu mo


text:
“Juge ti sese kue” ayeke sara ye lakue na lege ni
“Lo yeke Kota tênë na kusala ti lo ayeke mbilimbili-kue, teti asarango ye ti lo kue ayeke mbilimbili.”
ABIA: 112, 89
1. Tongana nyen la Abraham afa so lo yeke na confiance so Jéhovah ayeke fâ ngbanga mbilimbili? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)
“JUGE ti sese kue ayeke sara ye na lege ni ape?” (Gen. 18:25). Na lege ti hundango ndo so, Abraham afa so lo yeke na confiance so Jéhovah ayeke fâ ngbanga ti Sodome na Gomorrhe mbilimbili. Abraham ahinga lani na bê ti lo kue so Jéhovah ayeke sara ye lâ oko pëpe na lege ni ape na lege so lo “fâ zo ti mbilimbili legeoko na zo ti sioni”. Ti Abraham, Jéhovah ‘alingbi ti sara ye tongaso kete pëpe’. Ngu 400 tongaso na pekoni, Jéhovah atene na ndö ti lo wani, atene: “Lo yeke Kota tênë na kusala ti lo ayeke mbilimbili-kue, teti asarango ye ti lo kue ayeke mbilimbili. Lo yeke Nzapa so ayeke be-ta-zo, lo sara ye lakue mbilimbili. Lo yeke mbilimbili na lo yeke sara ye na lege ni.”—Deut. 31:19; 32:4.
2. Ngbanga ti nyen la Jéhovah alingbi pëpe ti fâ ngbanga kirikiri?
2 Ngbanga ti nyen la Abraham ayeke na confiance so Jéhovah ayeke fâ ngbanga lakue na lege ni? A yeke ngbanga ti so Jéhovah ayeke nzoni tapande ahon atanga ni kue ti zo so asara ye mbilimbili nga na lege ni. Atënë ti Hébreu so a kiri peko ni na “mbilimbili” nga “na lege ni”, a yeke zia ka ni mingi ni na terê ti mba na yâ ti mbage ti Mbeti ti Nzapa so a sû ândö na Hébreu. Ti tâ tënë ni, kota kangbi ayeke pëpe na popo ti ye so ayeke “mbilimbili” nga na ye so ayeke “na lege ni”. Tongaso, so Jéhovah ayeke sara ye lakue na lege ni, lo yeke fâ ande ngbanga lakue na lege ni. Bible atene: “Lo ye mbilimbili nga na fango ngbanga ti mbilimbili.”—Ps. 33:5.
3. Mû mbeni tapande ti sarango ye na lege ni ape so ayeke laso na yâ ti dunia.
3 A dë bê ti e ti hinga so Jéhovah ayeke sara ye lakue na lege ni. Ye oko, fango ngbanga na lege ni ape ahon ndö ni laso na yâ ti dunia. Na tapande, a fâ ngbanga na ndö ti azo na a kanga ala ndali ti asioni ye so ala la asara ni ape. Na peko ti so a bâ yâ ti acellule ti ala, a bâ so ambeni asara ti ala ye oko ape, me gï na peko ti so ala sara angu mingi na da ti kanga. Mara ti asarango ye na lege ni ape tongaso asara zo nzoni ape nga ason bê ti zo. Ye oko, mbeni sarango ye na lege ni ape nde ayeke nga dä so a yeke ngangu ti kanga bê dä. A yeke so wa?
NA YÂ TI CONGRÉGATION
4. Tongana nyen la mabe ti mbeni Chrétien alingbi ti duti na yâ ti tara?
4 A-Chrétien ahinga so azo so ahinga Jéhovah ape ayeke sara ye na ala na lege ni ape. Ye oko, tongana e bâ so a sara ye mo bâ mo tene ayeke na lege ni ape na yâ ti congrégation, a lingbi ti tara mabe ti e. Tongana mo bâ so a sara mbeni ye na lege ni ape na yâ ti congrégation wala mbeni ita ti mo Chrétien la asara ni na mo, mo yeke sara ye tongana nyen? Mo yeke zia si ye ni asara si mo tï?
5. Ngbanga ti nyen a lingbi li ti e akpe ape tongana e bâ so a sara mbeni ye na lege ni ape na yâ ti congrégation wala mbeni ita asara ye na e na lege ni ape?
5 E kue e yeke mbilimbili-kue ape nga e yeke sara afaute, tongaso a lingbi ti si so mbeni ita asara ye na e na lege ni ape wala e sara ye na mbeni ita na lege ni ape na yâ ti congrégation (1 Jean 1:8). Atâa so a yeke si ka mingi ape, tongana a sara ye na lege ni ape na yâ ti congrégation, li ti aChrétien so ayeke be-ta-zo ayeke kpe pëpe wala ala yeke tï ndali ni pëpe. Jéhovah amû na e anzoni wango na yâ ti Bible ti mû maboko na e ti ngbâ be-ta-zo tongana mbeni ita asara mbeni ye na e na lege ni ape.—Ps. 55:12-14.
6, 7. Nyen la a sara na mbeni ita-koli so ayeke na lege ni ape na yâ ti congrégation? Asarango ye wa la amû maboko na ita so?
6 Gbu li ti mo na ndö ti ye so asi na Willi Diehl. Ita Diehl akomanse ti sara kua na Béthel ti Berne, na Suisse, na ngu 1931 na lo sara ni nzoni. Na ngu 1946, lo gue lani na klase miombe ti Ekole ti Galaad na New York, na États-Unis. Na mbeni ngoi na peko ti so lo wara diplôme ti lo, a tokua lo ti sara kua ti circonscription na Suisse. Na yâ ti mbaï ti gigi ti Ita Diehl, lo tene: “Na mai ngu 1949, mbi tene na kota ndokua ti e na Berne so mbi leke ti sara mariage.” Filiale ti Berne atene nyen? “Mo yeke sara mbeni kua nde ape gï ti pionnier permanent awe.” Ita Diehl atene: “A mû lege na mbi pëpe ti mû diskur . . . Aita mingi abara e encore ape, ala sara ye na e mo bâ mo tene a bi e na gigi.”
7 Ita Diehl asara ye tongana nyen na yâ ti ye so? Lo tene: “Ye oko, e hinga lani so ti sara mariage ague nde pëpe na ye so Bible atene, tongaso e sambela mingi nga e zia bê ti e na Jéhovah.” A si na mbeni ngoi, a leke bango ndo so ayeke na lege ni ape na ndö ti mariage so, na a kiri na akua ti Ita Diehl na lo. Jéhovah afuta lo ndali ti so lo ngbâ be-ta-zo. * A yeke nzoni e hunda terê ti e: ‘Tongana a sara mara ti ye tongaso na mbi, mbi yeke kanga bê tongaso nga mbi yeke ku Jéhovah ti leke kpale ni? Wala mbi yeke zia bê ti mbi gï na ndö ti mbi wani nga mbi gi ti leke kpale ni?’—aProv. 11:2, diko Michée 7:7.
8. Ngbanga ti nyen e lingbi ti tene na lege ni ape so a sara ye na e wala na mbeni ita na lege ni ape?
8 Tongana mo pensé so a sara ambeni ye na yâ ti congrégation na lege ni ape, girisa ape so mo lingbi ti bâ ye ni na lege ni ape. E yeke mbilimbili-kue ape nga peut-être e hinga ye ni kue ape. Wala e hinga nga aye kue pëpe na ndö ni. Me atâa e comprendre ye ni kue wala pëpe, a lingbi e sambela Jéhovah na ndö ti kpale ni, e zia bê ti e na lo nga e ngbâ be-ta-zo. A yeke sara si “bê ti [e] ason ngangu na terê ti Jéhovah” pëpe.—Diko aProverbe 19:3.
9. Atapande wa la e yeke sara tënë na ndö ni na yâ ti article so nga na ti peko?
9 Zia e bâ ambeni ye ota so ayeke na lege ni pëpe so a sara na popo ti azo ti Jéhovah giriri. Na yâ ti article so, e yeke sara tënë na ndö ti Joseph âta ti Abraham nga na ye so aita ti lo asara na lo. Na yâ ti article ti peko, e yeke bâ ande sarango ye ti Jéhovah na mbage ti Achab, gbia ti Israël, nga na ye so asi na bazengele Pierre na Antioche ti Syrie. Na ngoi so e yeke sara tënë na ndö ti atapande so, gi ti bâ aye so mo lingbi ti manda dä so alingbi ti mû maboko na mo ti zia lê ti mo gï na ndö ti Jéhovah nga ti ngbâ ti bata songo ti mo na lo, mbilimbili tongana mo bâ so a sara ye na mo na lege ni ape.
A SARA YE LANI NA JOSEPH NA LEGE NI APE
10, 11. (a) Aye wa la a sara na Joseph na lege ni ape? (b) Lege wa la azi na Joseph na ngoi so lo yeke na kanga?
10 Joseph ayeke mbeni wakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo so ambeni zo nde asara ye na lo na lege ni pëpe. Me so ason lo mingi ayeke so aita ti lo asara ye na lo na lege ni ape. Na ngoi so lo yeke lani na ngu 17, aita ti lo agbu lo na ngangu na ala kä lo na ngbâa. Na a gue na lo na Égypte (Gen. 37:23-28; 42:21). A si na mbeni ngoi na yâ ti kodro ni, a tene mvene na ndö ti lo a tene lo ye ti bungbi na mbeni wali na ngangu na a kanga lo sân ti fâ ngbanga ti lo (Gen. 39:17-20). Joseph abâ pasi ngu 13 tongana ngbâa nga tongana zo ti kanga. Aye wa la e lingbi ti manda na lege ti ye so asi na Joseph so ayeke mû maboko na e na ngoi so mbeni ita asara ye na e na lege ni ape?
11 Joseph awara lege ti fa ye so asi na lo na mbeni mba ti lo zo ti kanga. Mba ti lo ni ayeke lani ngbene mokonzi ti azo ti mungo ye ti nyongo ni na gbia. Na ngoi so ala yeke na kanga, mba ti lo ni abâ li ti lo na Joseph afa na lo nda ti bango li ni. Joseph afa na lo so a yeke kiri ande na lo na ngbene kua ti lo na yangbo ti Pharaon. Na ngoi so Jéhovah amû maboko na Joseph ti fa nda ti bango li so na mba ti lo ti kanga so, Joseph agbu lege so azi na lo ti fa na mba ti lo ni ye so asi na lo. E lingbi ti manda anzoni ye na lege ti ye so Joseph atene nga na lege ti ye so lo tene pëpe.—Gen. 40:5-13.
12, 13. (a) E hinga tongana nyen so Joseph ayeda lani na ye so asi na lo so ape? (b) Nyen la Joseph atene lani ape na zo ti mungo ye ti nyongo ni na gbia?
12 Diko Genèse 40:14, 15. Bâ so Joseph wani atene “a gbu [ni] gbungo na ngangu”. Tënë so Bible asara kua na ni ti kiri na peko ti tënë so alingbi nga ti tene “a nzi”. A yeke polele so a sara ye na lo lani na lege ni ape. Joseph atene nga polele so lo sara pëpe sioni so a bi tënë ni na li ti lo. A yeke ndali ni la lo tene na zo ti mungo ye ti nyongo ni na gbia ti sara tënë ti lo na Pharaon. Raison so Joseph atene na lo ti sara ni so ayeke so wa? Lo fa ni, lo tene: “Si a zi mbi na ndo so.”
13 Joseph ayeda lani na ye so asi na lo sân ti gi ti sara mbeni ye ndali ni? Ên-ën. Joseph ahinga so a sara ye mingi na lo na lege ni ape. A yeke ni la lo sara tënë ni na zo ti mungo ye ti nyongo ni na gbia so, so alingbi peut-être ti mû maboko na lo. Me bâ so Bible atene pëpe so Joseph atene na ambeni zo nde, même na Pharaon ape, so aita ti lo la agbu lo na ngangu si akä lo. Ye so asara si na ngoi so aita ti lo aga lani na Égypte nga ala kiri aduti na siriri na Joseph, Pharaon ayamba ala nzoni nga lo tene na ala ti sara kodro na Égypte nga ti bâ nzoni na lege ti “anzoni ye ti kodro ti Égypte kue”.—Gen. 45:16-20.
14. Nyen la ayeke kanga lege na e ti tene mbeni sioni tënë pëpe tongana a sara ye na e na lege ni ape na yâ ti congrégation?
14 Tongana e pensé so a sara mbeni ye na e na lege ni pëpe na yâ ti congrégation, a lingbi e sara hange ti tene e tene asioni tënë pëpe na ndö ti ye ni. Biani, a yeke na lege ni ti hunda mungo maboko na a-ancien nga ti fa tënë ti mbeni kota siokpari ti mbeni ita na ala (Lév. 5:1). Ye oko, mingi ni tongana tënë ni andu kota siokpari pëpe, azo ni alingbi ti leke ni na popo ti ala sân ti sara tënë ni na mbeni zo nde wala même na a-ancien. (Diko Matthieu 5:23, 24; 18:15.) A yeke nzoni e duti be-ta-zo nga e sara ye alingbi na amama-ndia ti Bible ti leke na akpale ni. Na yâ ti ambeni ye ni, e lingbi ti bâ so a yeke e la e comprendre ye ni nzoni ape nga a sara pëpe ye na e na lege ni ape. Na pekoni, e yeke tënë merci so e sara pëpe si ye ni aga sioni na lege so e pa ita ti e pëpe. Girisa ape so, atâa e yeke na raison wala pëpe, dikongo asioni tënë alingbi ti leke kpale ni lâ oko ape. Ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah nga na aita ti e ayeke kanga lege na e ti sara mara ti faute so. Mbeni zo ti sungo psaume asara tënë ti mbeni “zo so sarango ye ti lo alingbi kue” atene “lo pa zo na yanga ti lo pëpe, lo sara sioni na mba ti lo pëpe, nga lo buba iri ti akamarade ti lo pëpe.”—Ps. 15:2, 3; Jacq. 3:5.
DABE TI MO NA SONGO TI MO NA JÉHOVAH SO AYEKE KOTA YE MINGI
15. Tongana nyen la songo ti Joseph na Jéhovah aga na lo aye ti nzoni?
15 E lingbi ti manda mbeni kpengba ye nde na mbage ti Joseph. Na yâ ti ngu 13 so a sara ye na lege ni ape na Joseph, lo fa so lo hinga bango ndo ti Jéhovah na ndö ti aye ni (Gen. 45:5-8). Lo bi tënë lâ oko pëpe na ndö ti Jéhovah ndali ti aye so asi na lo. Atâa so lo girisa pëpe so aye so a sara na lo ayeke na lege ni pëpe, lo zia pëpe si bê ti lo ason mingi ndali ni. Mbeni ye so lo sara, so ayeke kota mingi, ayeke so lo zia pëpe si awokongo ti amba ti lo nga na asioni sarango ye ti ala akangbi lo na Jéhovah. Teti so Joseph angbâ be-ta-zo amû lege na lo ti bâ tongana nyen la Jéhovah aleke kpale ni nga lo iri tënë nzoni na ndö ti lo nga na sewa ti lo.
16. Ngbanga ti nyen la a lingbi e ga nduru mingi na Jéhovah tongana a sara ye na e na lege ni ape na yâ ti congrégation?
16 Legeoko tongana Joseph, a lingbi e bâ songo ti e na Jéhovah na nene ni mingi nga e bata ni. A lingbi e zia lâ oko ape si awokongo ti aita ti e akangbi e na Nzapa so e ye lo nga e yeke voro lo (aRom. 8:38, 39). Me tongana mbeni ita asara ye na e na lege ni ape na yâ ti congrégation, zia e sara ye tongana Joseph e ga nduru mingi na Jéhovah. E gi ti hinga bango ndo ti lo na ndö ti aye ni. Tongana e sara ye kue so Bible afa ti leke na kpale ni awe, a lingbi e zia tënë ni na maboko ti Jéhovah. E lingbi ti duti na confiance so lo yeke leke ande kpale ni na ngoi nga na lege so lo ye.
ZIA BÊ TI MO NA “JUGE TI SESE KUE”
17. Tongana nyen la e lingbi ti fa so e yeke na confiance na “Juge ti sese kue”?
17 So e ngbâ na yâ ti dunia so, nyen na nyen a lingbi ti sara mbeni ye na e na lege ni ape. Na yâ ti aye so ayeke si ka hio hio ape, a lingbi ti sara mbeni ye na mo na lege ni ape wala mo bâ so a sara mbeni ye na lege ni ape na yâ ti congrégation. Wala a lingbi ti sara ye na mbeni zo so mo hinga lo na lege ni ape wala lo bâ so a sara mbeni ye na lege ni ape na yâ ti congrégation. A lingbi mo pika gere ti mo ape (Ps. 119:165). Me ngbâ be-ta-zo na Nzapa, sambela lo ti mû maboko na mo nga zia bê ti mo na lo. Girisa ape so, ndali ti so mo yeke mbilimbili-kue ape, mo lingbi ti hinga nda ti ye ni ape nga peut-être mo hinga tënë kue na ndö ti ye ni ape. Mû tapande ti Joseph nga tene pëpe asioni tënë, mbeni ye so alingbi ti sara si ye ni akiri aga sioni mingi. Na nda ni, ahon ti zia bê ti mo gï na ndö ti mo wani, leke na bê ti mo ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah nga kanga bê mo ku lo ti leke akpale ni. Na pekoni, Jéhovah ayeke bâ mo na nzoni lê nga lo yeke iri tënë nzoni na ndö ti mo, tongana ti so lo sara na Joseph lani. Mo lingbi ti duti na confiance so Jéhovah, “Juge ti sese kue”, ayeke sara lakue ye so ayeke na lege ni, “teti asarango ye ti lo kue ayeke mbilimbili.”—Gen. 18:25; Deut. 32:4.
18. Nyen la e yeke bâ ande na yâ ti article ti peko?
18 Na yâ ti article ti peko, e yeke bâ ande ambeni ye ni use so ayeke na lege ni pëpe so a sara na popo ti azo ti Jéhovah giriri. Atapande so ayeke mû maboko na e ti bâ tongana nyen la sarango terê kete nga na pardon ague oko na bango ndo ti Jéhovah na ndö ti sarango ye mbilimbili.
^ par. 7 Diko mbaï ti gigi ti Ita Diehl so li ti tënë ni ayeke ‘Jéhovah est mon Dieu en qui je me confierai’ na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti novembre, ngu 1991, na Français.


text:
Sara na Jéhovah sân ti zia si mbeni ye agboto lê ti mo
“Marie . . . [a]ngbâ ti mä tënë ti [Jésus]. Me ti Marthe, lo zia si gbâ ti kua ahon ndo ti lo.”—LUC 10:39, 40.
ABIA: 94, 134
1, 2. Jésus aye lani Marthe ngbanga ti nyen? Nyen la afa so Marthe ayeke lani na siokpari na tere ti lo?
TONGANA mo pensé na ndo ti Marthe ita ti Lazare, nyen la aga na li ti mo? Atâa so gi lo oko la Bible afa iri ti lo atene Jésus aye lo, Jésus aye nga lani ambeni wali so akpe mbeto ti Nzapa. Na tapande, mama ti lo Marie so lo ye lo mingi nga na Marie ita ti Marthe (Jean 11:5; 19:25-27). Jésus aye lani Marthe ngbanga ti nyen?
2 Jésus aye Marthe gi pëpe ndali ti so lo yeke zo ti yambango agene nga zo ti sarango kua, me lo ye lo nga ndali ti kpengba mabe ti lo. Marthe amä na bê lani na afango ye ti Jésus kue. Lo hinga lani na bê ti lo kue so Jésus ayeke Messie so a sara tënë ti lo (Jean 11:21-27). Me, Marthe ayeke na siokpari na tere ti lo tongana e. Mbeni lâ, na ngoi so Jésus ayeke na ndo ti Marthe, bê ti Marthe ason na tere ti ita ti lo Marie, na lo tene na Jésus so a lingbi lo suku na Marie. Marthe atene: “Seigneur, a sara ye oko na mo pëpe so ita ti mbi ti wali azia gi mbi oko ti sara aye ni? Tene na lo ti ga ti mû maboko na mbi.” (Diko Luc 10:38-42.) Mbaï so afa na e nyen?
MARTHE AZIA SI AMBENI YE AGBOTO LÊ TI LO
3, 4. Na lege wa la Marie ‘asoro nzoni mbage ni’? Nyen la Marthe ayeda na ni? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
3 A nzere na Jésus so Marthe na Marie atisa lo na ndo ti ala, na lo mû ngoi ni so ti fa apendere tâ tënë na ala. Hio Marie aduti na tere ti Jésus lo yeke ‘mä tënë so lo yeke tene.’ Lo ye lani ti mä ye kue so Kota Wafango ye ayeke tene. A yeke ye so Marthe adoit fade ti sara la. Tongana lo zia fade ye so lo yeke sara so lo ga lo mä Jésus, ka Jésus ayeke gonda lo.
4 Ye oko, Marthe amû ngoi ti lo mingi ti tö gbâ ti kobe nga ti sara ambeni kua ti da ti sara si Jésus aduti nzoni. Akua so kue asara si lo gi bê ti lo senge senge nga bê ti lo ason na tere ti Marie. Jésus abâ so Marthe ayeke gi ti sara ye ahon ndo ni. Ni la, na nzoni bê lo tene na Marthe, lo tene: “Marthe, Marthe, aye mingi asara si mo yeke gi bê ti mo na li ti mo ayeke kpô pëpe.” Lo tene so gi sembe ti kobe oko alingbi awe. Na pekoni, Jésus agonda Marie ndali ti so lo dengi mê ti lo nzoni lo mä lo, lo tene: “Ti Marie, lo soro nzoni mbage ni, na fade a yeke zi ni na tïtî lo pëpe.” Peut-être Marie agirisa kobe so lo te lani na ngoi ni so, me lo yeke girisa lâ oko ape aye so Jésus afa na lo nga na gondango so Jésus agonda na lo. Angu 60 tongaso na pekoni, bazengele Jean atene: “Jésus andoye Marthe na ita ti lo ti wali.” (Jean 11:5). Atënë so afa biani so Marthe ayeda na wango so Jésus amû na lo na nzoni bê nga lo sara kue ti voro Jéhovah be-ta-zo na yâ ti tanga ti fini ti lo kue.
5. Ngbanga ti nyen laso a yeke ngangu mingi ti zia lê ti e gi na ndo ti vorongo Jéhovah? Hundango ndo wa la e yeke kiri tënë na ni?
5 Laso, e bâ so aye so alingbi ti gboto lê ti e na tere ti vorongo Jéhovah ayeke mingi ahon ti ngoi so a sû na Bible lani. Na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti septembre, ngu 1958, a wa aita ti zia pëpe si aye so awandara asigigi na ni agboto lê ti ala na tere ti vorongo Jéhovah. Même na ngoi ni so, a yeke lani mo bâ mo tene a yeke sigigi na fini ye lâ na lâ. Aye tongana radio, afilm nga na télé ayeke lani mingi. Na yâ ti Tour ti Ba Ndo ni a tene so, na ngoi so e yeke ga nduru na futingo ti sioni dunia so, “aye so ayeke gboto lê ti zo ayeke ga gbani.” Laso, aye so alingbi ti gboto lê ti e ayeke mingi ahon ti kozo. Nyen la e lingbi ti sara ti sara ye tongana Marie na ti zia lê ti e gi na ndo ti vorongo Jéhovah?
SARA KUSALA NA YE TI DUNIA SO ME KUE PËPE
6. Tongana nyen la awakua ti Jéhovah asara kua nzoni na aye so awandara asigigi na ni?
6 Mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na sese ge asara kua lakue nzoni na aye so awandara asigigi na ni ti sara si tâ vorongo amaï. Na tapande, gbu li na ndo ti “Photo-Drame de la Création,” mbeni film so ambeni diapo ayeke na yâ ni, a yeke na couleur nga a yeke mä go ti azo dä. Kozo si Kozo Bira so Amû Sese Kue ato nda ni nga na ngoi ti bira ni, azo million mingi na yâ ti dunia awara dengo bê na lege ti film so, so na hunzingo ni a sara tënë ti Ngu Saki Oko ti Komandema ti Jésus Christ. A si na mbeni ngoi, awakua ti Jéhovah asara kua na radio ti mû lege na azo mingi na yâ ti dunia ti mä tënë ti Royaume. Laso, awakua ti Jéhovah asara kua mingi na ordinateur nga na Internet ti fa nzoni tënë na azo na ndo kue so ala yeke dä, même na ando so ayo mingi.
7. (a) Ngbanga ti nyen a yeke sioni ti sara kua na aye ti dunia so kue? (b) A lingbi e sara hange na nyen? (Bâ kete tënë na gbe ni.)
7 Bible awa e ti sara kua na aye ti dunia so kue ape. Ye so andu mungo ngoi ti e mingi ndali ti aye so dunia so ayeke sigigi na ni. (Diko 1 aCorinthien 7:29-31.) Tongana mbeni Chrétien asara hange ape, lo lingbi ti buba ngoi ti lo mingi ndali ti aye so ayeke nga sioni ape. Na tapande, ti diko mbeni buku, ti bâ télé, ti gue ti bâ mbeni pendere ndo, ti gue ti vo ye nga ti gi ti hinga afini ye so awandara asigigi na ni. Azo mingi aye ti sara lisoro na amba ti ala na ndo ti Internet, ti tokua amessage nga na e-mail wala ti wara asango na ndo ti ngia ti awanguru. Me ambeni zo alingbi ti mû ngoi ti ala mingi ti sara gi na aye so. * (Zo-ti. 3:1, 6). Tongana e mû ngoi ti e mingi ti sara na aye so ayeke nga kota ye ape, e yeke bâ na nene ni mingi ape ye so ayeke kota ye mingi: vorongo so e yeke voro na Jéhovah.—Diko aÉphésien 5:15-17.
8. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi ti tene e ndoye pëpe aye so ayeke na yâ ti dunia so?
8 Satan asara kue ti zia nzara ti aye so ayeke na yâ ti dunia ti lo na yâ ti e nga ti sara si mbeni ye agboto lê ti e si e voro Jéhovah ape. A yeke ye so lo sara lani na ngoi ti akozo Chrétien nga lo sara ni laso même mingi ahon ti kozo (2 Tim. 4:10). Tongaso, a lingbi e sara ye alingbi na wango so atene: ‘Ala ndoye pëpe aye so ayeke na yâ ti dunia so.’ Tongana e ngbâ lakue ti changé aye na yâ ti fini ti e ti sara ye alingbi na wango so, mbeni ye ayeke gboto lê ti e ape nga e yeke kiri ti ‘ndoye Babâ ni’ mingi. Ye so ayeke sara si a yeke ngangu na e ape ti sara ye so bê ti Nzapa aye nga e yeke ngbâ nduru na lo.—1 Jean 2:15-17.
ZIA LÊ TI MO NA NDO TI AYE SO AYEKE KOTA MINGI
9. Jésus afa na adisciple ti lo ti zia lê ti ala na ndo ti nyen? Nzoni tapande wa la lo zia?
9 Atënë so Jésus atene na Marthe na nzoni bê ti mû wango na lo ague oko na fango ye ti lo nga na tapande ti lo. Lo wa adisciple ti lo ti ngbâ ti zia lê ti ala na ndo ti kua ti Jéhovah nga na Royaume ti lo. (Diko Matthieu 6:22, 33.) Jésus ayeke lani na gbâ ti aye ti sese ape, lo yeke nga na da ti li ti lo ape wala mbeni ndo ape.—Luc 9:58; 19:33-35.
10. Nzoni tapande wa la Jésus azia na e?
10 Aye mingi apassé na ngoi so Jésus ayeke fa lani tënë na sese, so alingbi fade ti gboto lê ti lo, me lo zia si agboto lê ti lo lâ oko ape. Na tapande, ngoi kete na peko ti so lo komanse ti fa tënë, lo fa ye na gbâ ti azo na Capernaüm nga lo sara amiracle, na pekoni ala voro yanga na lo ti ngbâ na gbata ti ala. Me Jésus asara nyen? Lo zia lê ti lo gi na ndo ti kua ti lo. Lo tene na ala, lo tene: “A lingbi mbi fa nga nzoni tënë ti royaume ti Nzapa na ambeni gbata nde, ngbanga ti so a yeke ndali ni si a tokua mbi.” (Luc 4:42-44). Jésus asara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo, lo tambela na yâ ti Palestine kue ti fa tënë na azo nga ti fa ye na ala. Atâa so lo yeke lani nzoni-kue, lo fatigué nga lo yeke na bezoin ti wu tere ti lo ndali ti so lo sara kua ngangu.—Luc 8:23; Jean 4:6.
11. Jésus atene nyen na mbeni koli so ahunda lo ti leke tënë na popo ti lo na ita ti lo? Wango wa la Jésus amû na adisciple ti lo?
11 Mbeni lâ, na ngoi so Jésus ayeke fa na adisciple ti lo tongana nyen la ala lingbi ti hon ndo ti kangango lege, mbeni koli afâ tënë na yanga ti lo, lo tene: “Wafango ye, tene na ita ti mbi ti kangbi yâ ti ye ti héritier ni na ti mû ti mbi na mbi.” Me Jésus ake ti yôro yanga ti lo na yâ ti tënë ti ala. Lo tene na koli ni, lo tene: “Koli, zo wa la azia mbi wafango ngbanga wala zo ti kangbingo yâ ti ye na ndo ti ala?” Na pekoni, Jésus akiri na ndo ti fango ye ti lo, lo wa adisciple ti lo na ndo ti kpale so ala yeke wara tongana ala zia si aye ti sese agboto lê ti ala na tere ti kua ti Nzapa.—Luc 12:13-15.
12, 13. (a) Nyen la Jésus asara so apika bê ti ambeni Grec so ayeke aprosélyte so ayeke na Jérusalem? (b) Jésus asara ye tongana nyen na ngoi so Philippe ahunda na lo ti wara tere na aGrec so?
12 Na ndangba yenga ti Jésus na sese lo gi bê ti lo mingi (Mat. 26:38; Jean 12:27). Lo yeke lani na gbâ ti kua ti sarango ni, nga lo hinga so a yeke sara pasi na lo nga lo yeke kui kuâ ti ngangu. Na tapande, bâ ye so asi na dimanche na lango 9 ti Nisan, ngu 33. Tongana ti so a fa kozo awe, Jésus alï na Jérusalem na ndo ti mbeni kete lele, gbâ ti azo asepela lo tongana “Lo so aga tongana Gbia na iri ti Jéhovah.” (Luc 19:38). Na ndade ni, na mbeto pëpe Jésus alï na yâ ti temple lo tomba azo ti kango ye so na bê ti warango ye ayeke nzi nginza lani na tïtî amba ti ala aJuif.—Luc 19:45, 46.
13 Na popo ti gbâ ti azo so ayeke lani na Jérusalem, a yeke wara ambeni Grec so ayeke aprosélyte, so aye so Jésus asara apika bê ti ala mingi. Tongaso, ala hunda na bazengele Philippe ti bâ wala ala lingbi ti wara tere na Jésus. Ye oko, Jésus azia pëpe si mbeni ye nde agboto lê ti lo na tere ti aye so ayeke kota mingi so ayeke ku lo. Lo gi lani pëpe ti wara gbâ ti azo na peko ti lo ti kanga lege na awato ti lo ti tene afâ lo. Na peko ti so Jésus atene na André na Philippe so lo ga nduru ti kui awe, lo tene na ala, lo tene: “Zo so tënë ti âme ti lo agbu bê ti lo mingi, lo yeke futi ni. Me zo so ake âme ti lo na yâ ti dunia so, fade lo yeke bata ni teti fini ti lakue lakue.” Ahon ti tene Jésus asara ye so aGrec so ahunda na lo, lo hunda na ala ti sara ye tongana ti lo nga lo mû zendo na ala, lo tene: “Tongana mbeni zo aye ti sara kua na mbi, fade Babâ ayeke ne lo.” Kite ayeke pëpe so Philippe ague asara tënë ti Jésus so na ala.—Jean 12:20-26.
14. Atâa so Jésus azia kua ti fango tënë na kozo ndo, nyen la afa so lo sara ye ahon ndo ni ape?
14 Atâa so Jésus azia pëpe si mbeni ye nde agboto lê ti lo lani na tere ti kota kua ti lo ti fango nzoni tënë, pensé ti lo lakue ayeke gi na ndo ti kua ni ape. Lo gue na mbeni matanga ti mariage so a tisa lo dä nga lo sara si atambela nzoni na lege so na lege ti miracle, lo sara si ngu aga vin (Jean 2:2, 6-10). Lo gue nga na ambeni matanga so akamarade ti lo nga na ambeni zo so aye nzoni tënë atisa lo dä (Luc 5:29; Jean 12:2). Me ye so Jésus asara mingi ahon aye so, a yeke so lo mû ngoi lakue ti sambela, ti duti lo oko ti gbu li ti lo, nga ti wu tere ti lo.—Mat. 14:23; Marc 1:35; 6:31, 32.
“E ZI NENGO YE KUE E BI NI”
15. Wango wa la Paul amû na aChrétien? Paul azia nzoni tapande wa?
15 Bazengele Paul, so ahaka aChrétien na azo ti sarango mandako ti kpengo loro, atene: “Zia e zi nengo ye kue e bi ni”. (Diko aHébreu 12:1.) Paul asara ye alingbi na aye so lo fa, lo ke ti ga mbeni kota zo ti nzapa ti aJuif mbeni ye so alingbi fade ti sara si lo ga zo ti mosoro nga iri ti lo awu. Lo zia lê ti lo na ndo ti “aye so ayeke akota ye mingi ahon atanga ni” nga lo sara na Nzapa tongana ngbâa, lo voyagé na Syrie, Asie Mineure, Macédoine nga na Judée. Paul asara tënë na ndo ti beku ti lo ti gue na yayu, lo tene: “Mbi yeke girisa aye kue so ayeke na peko ti mbi na mbi yôro go ti mbi na mbage ti aye so ayeke na dawa, mbi ngbâ ti kpe loro ni ti wara ye so ayeke na gbele mbi so ayeke futa.” (aPhil. 1:10; 3:8, 13, 14). Paul ayeke lani kumbamba na amû maboko na lo ti sara “kusala lakue na Seigneur, na ziango si mbeni ye agboto lê ti [lo] pëpe.”—1 aCor. 7:32-35.
16, 17. Atâa e yeke kumbamba wala e sara mariage awe, tongana nyen la e lingbi ti mû tapande ti Paul? Tongana nyen la Mark na Claire asara ni?
16 Legeoko tongana Paul, ambeni wakua ti Jéhovah asoro ti ngbâ ti ala kumbamba tongaso si ala yeke na kua ti sewa mingi ti sara ape nga si ala mû ngoi ti ala mingi ti sara na kua ti Royaume (Mat. 19:11, 12). Mingi ni, awakua ti Jéhovah so asara mariage awe ayeke na akua ti sewa mingi ti sara. Me atâa e yeke kumbamba wala e sara mariage awe, e kue e lingbi ti “zi nengo ye kue” so alingbi ti gboto lê ti e na tere ti vorongo Jéhovah “e bi ni”. Ye so ahunda peut-être ti tene e zia ti buba ngoi ti e senge senge, me e mû ngoi ti e mingi ti sara na kua ti Jéhovah.
17 Na tapande, Mark na Claire, so akono na Pays de Galles, akomanse kua ti pionnier na peko ti so ala hunzi ekole. Na peko ti so ala mû tere, ala ngbâ na yâ ti kua ti pionnier. Me ala ye lani ti sara na Jéhovah mingi. Mark atene: “Ti tene mbeni ye ane e ape, e kä da ti e ti chambre ota nga e zia kua ti nginza ti e ti mû lege na e ti gue na ando nde nde ti leke ada so andu kua ti Jéhovah.” Na yâ ti angu 20 so ahon, ala voyagé na yâ ti mingi ti akodoro ti Afrika ti mû maboko na kua ti lekengo aDa ti Royaume. Na ambeni ngoi, ala yeke na nginza mingi ape, me Jéhovah abâ lege ti ala lakue. Claire atene: “E yeke na ngia mingi ti sara na Jéhovah lâ na lâ. E sara kamarade na aita mingi na ando so e gue dä, nga ye oko amanke e ape. E lingbi pëpe ti haka ngia so e wara na yâ ti kua ti ngoi kue so e sara na Jéhovah na akete ye ti e so e dö e zia.” Mara ti ye so asi na mingi ti awakua ti ngoi kue. *
18. Ahundango ndo wa la a lingbi e hunda tere ti e na ni?
18 Mo bâ so mo lingbi ti wara ngia mingi na yâ ti kua so mo yeke sara na Jéhovah? Ambeni ye agboto lê ti mo na tere ti ye so ayeke kota mingi? Tongana a yeke tongaso, nyen la mo lingbi ti sara? Peut-être a lingbi mo changé fason so mo yeke diko na Bible nga mo yeke manda na ye ti sara si aga nzoni mingi. Article ti peko ayeke fa na mo tongana nyen la mo lingbi ti sara ni.
^ par. 7 Bâ article “Zo so li ti lo ayeke dä pëpe, lo yeda na tënë kue.”
^ par. 17 Bâ nga gigi ti Hadyn nga Melody Sanderson na yâ ti article “E sara ye so e hinga ayeke nzoni.” (Tour ti Ba Ndo ti lango oko ti mars, ngu 2006). Ala dö kua ti dengo buze ti ala na Australie ala zia ti mû kua ti ngoi kue. Diko ye na ndo ti ye so asi na ala na peko ti so nginza ahunzi na tere ti ala na ngoi so ala yeke sara kua ti missionnaire na Inde.


text:
“Mbi sara si mo ga tongana bague ti kpongo na nzoroko” (23)
2 Na nze mbasambala ni, na lango 21 ti nze ni so, Jéhovah asara tënë na lege ti prophète Aggée,+ lo tene:2 “Pardon, hunda Zorobabel+ gouverneur ti Juda+ so ayeke molenge ti Shéaltiel, Kota prêtre Josué+ molenge ti Jéhozadac+ nga na tanga ti azo ni kue, mo tene:3 ‘Azo wa la na popo ti ala abâ da* so na yâ ti gloire ti lo ti ândö?+ Ti fadeso, da ni ayeke tongana nyen na lê ti ala? A yeke ye oko pëpe tongana a haka ni na ti kozo, ni la ape?’+4 Jéhovah atene: “‘Me ti fadeso Zorobabel, mo sara ye tongana koli. Kota prêtre Josué molenge ti Jéhozadac, mo nga kue mo sara ye tongana koli.’Jéhovah akiri atene: “‘Ala azo ti kodro ni kue,+ ala sara ye tongana koli nga ala sara kua.’“‘Biani, mbi yeke na ala,’+ tënë ti yanga ti Jéhovah ti aturugu la.5 ‘Ala dabe ti ala na ye so mbi mû zendo ni na ala na ngoi so ala sigi lani na Égypte,+ na yingo ti mbi ayeke na popo ti ala.*+ Ala sara mbeto pëpe.’”+6 “Jéhovah ti aturugu atene: ‘Na yâ ti kete ngoi, mbi yeke kiri ande ti yengi yayu, sese, ngu-ingo nga na kuru sese.’+7 “Jéhovah ti aturugu atene: ‘Mbi yeke yengi amara kue, nga aye ti nginza* ti amara kue ayeke ga ande na yâ ti da so,+ na mbi yeke sara si da ni asi na gloire.’+8 “Jéhovah ti aturugu atene: ‘Argent ayeke ti mbi, nga lor ayeke ti mbi.’9 “Jéhovah ti aturugu atene: ‘Gloire so ayeke ga ande na ndö ti da so ayeke duti kota ahon ti kozoni so,+nga mbi yeke sara si siriri aduti na ndo so,’+ tënë ti yanga ti Jéhovah ti aturugu la.”10 Na yâ ti use ngu ti komandema ti Darius, na lango 24 ti nze gumbaya ni, Jéhovah asara tënë na prophète Aggée,+ atene:11 “Jéhovah ti aturugu atene: ‘Pardon, hunda aprêtre na ndö ti ndia,+ mo tene:12 “Tongana mbeni zo ayô kasa ti nyama so a zia ni nde ndali ti Nzapa na yâ ti bongo ti lo, na bongo ni andu mapa wala soupe wala mafuta wala vin wala mbeni ye ti tengo ni, eskê aye ni so ayeke ga nzoni-kue?”’”Aprêtre ni atene: “Ên-ën!”13 Aggée akiri ahunda ndo, atene: “Tongana mbeni zo aga sioni ndali ti so lo ndu mbeni zo* so akui, na lo ndu mbeni oko ti aye ti tengo ni so, eskê ye ni ayeke ga sioni?”+Aprêtre ni atene: “En, a yeke ga sioni.”14 Tongaso Aggée atene: “Jéhovah atene: ‘Na lê ti mbi, mara ni, azo ni nga na kusala kue ti maboko ti ala ayeke sioni. Sandaga kue so ala mû ayeke sioni.’15 “‘Me ti fadeso, pardon, ala gbu li ti ala nzoni na ndö ti ye so laso ti gue na ni: Kozo si a komanse ti kiri ti leke temple ti Jéhovah,+16 ye ni ayeke lani tongana nyen? Tongana zo ague ti mû sakpa ti lê ti kobe 20, lo yeke wara gï sakpa 10, na tongana zo ague ti mû ngbenda ti vin 50, lo yeke wara gï ngbenda 20 awe.+17 Mbi buba akusala ti maboko ti ala kue. Mbi sara si akobe ti yaka ahule hulengo, buruma agbu akobe ni,+ nga ngu apika na akota glason. Me mbeni zo na popo ti ala atourné na mbage ti mbi pëpe,’ tënë ti yanga ti Jéhovah la.18 “‘Laso, lango 24 ti nze gumbaya ni, a zia gere ti temple ti Jéhovah na sese.+ Ti komanse laso ti gue na ni, ala gbu li ti ala na ndö ti ye so:19 Eskê ngongoa ti kobe angbâ na yâ ti gogoro?*+ Keke ti vigne, keke ti figue, keke ti grenade nga na keke ti olive ade alë pëpe. A yeke tongaso ape? Ti londo laso ti gue na ni, mbi yeke iri tënë nzoni na ndö ti ala.’”+20 Jéhovah akiri asara tënë na Aggée ti fani use ni na lango 24 ti nze ni,+ lo tene:21 “Tene na Zorobabel gouverneur ti Juda, mo tene: ‘Mbi yeke yengi yayu na sese.+22 Mbi yeke kinda atrône ti agbia, mbi yeke futi biani biani ngangu ti aroyaume ti amara.+ Mbi yeke kinda apuse ti mbarata nga na azo so ayeke kpe na ni. Ambarata ayeke tï, na azo ti kpengo na ambarata ni ayeke fâ terê na popo ti ala na épée.’”+23 “Jéhovah ti aturugu atene: ‘Na lango ni so, mbi yeke mû mo wakua ti mbi Zorobabel+ molenge ti Shéaltiel,+ na mbi sara si mo ga tongana bague ti kpongo na nzoroko,’ tënë ti yanga ti Jéhovah la. ‘A yeke ndali ti so mo la mbi soro mo,’ tënë ti yanga ti Jéhovah ti aturugu la.”


text:
21 A si na mbeni lâ, Josaphat akui, na lo wu terê ti lo tongana ti akotara ti lo. A lu lo na cimetière ti akotara ti lo so ayeke na Gbata ti David. Molenge ti lo Joram aga gbia na peko ti lo.+2 Aita ti lo ti koli so ayeke amolenge ti Josaphat ayeke: Azariah, Jéhiel, Zacharie, Azariah, Michel na Shéphatiah; ala so kue ayeke amolenge ti Josaphat gbia ti Israël.3 Babâ ti ala amû lani na ala gbâ ti amatabisi: argent, lor, aye ti nginza mingi nga na ambeni gbata ti Juda so angangu gbagba ayeke na terê ni;+ me lo mû royaume ni na Joram,+ ngbanga ti so lo yeke kozo molenge.4 Tongana Joram aga gbia na peko ti babâ ti lo awe, lo sara si komandema ti lo aluti ngangu. Lo fâ aita ti lo ti koli kue+ na épée; lo fâ nga ambeni mokonzi ti Israël.5 Joram ayeke na ngu 32 na ngoi so lo ga gbia, na lo komande na Jérusalem ngu miombe.+6 Lo sara ye tongana ti agbia ti Israël,+ tâ gï tongana ti so Achab na azo ti da ti lo asara, ndali ti so lo mû molenge ti Achab ti ga wali ti lo.+ Lo ngbâ ti sara ye so ayeke sioni na lê ti Jéhovah.7 Me Jéhovah aye pëpe ti futi ahale ti David, ngbanga ti mbele so lo te lani na David,+ ndali ti so lo mû zendo ti tene lakue mbeni lampe aza ndali ti lo nga na amolenge ti lo.+8 Na ngoi ti komandema ti Joram, azo ti Édom alondo ti ke yanga ti gbia ti Juda,+ na ala soro mbeni gbia ti komande na ndö ti ala.+9 Tongaso, Joram na amokonzi ti lo amû apuse ti mbarata ti lo kue ala gue. Na bï, lo londo lo sö benda na ndö ti aturugu ti Édom so angoro lo nga na amokonzi ti apuse ti mbarata ni.10 Me azo ti Édom angbâ ti sara ngangu-li na gbia ti Juda juska laso. Azo ti gbata ti Libnah+ nga kue alondo ti ke yanga ti gbia ti Juda na oko ngoi ni so, ndali ti so lo zia Jéhovah Nzapa ti akotara ti lo.+11 Lo leke nga ando so ayeke na nduzu+ na ndö ti ahoto ti Juda ti sara si azo ti Jérusalem asara ndumba na lege ti yingo, na lo sara si azo ti Juda ague yongoro.12 Mbeni lâ, a ga na lo mbeni mbeti so prophète Élie+ asû, mbeti ni atene: “Jéhovah Nzapa ti kotara ti mo David atene: ‘Mo yeke sara ye tongana ti babâ ti mo Josaphat+ pëpe nga tongana ti Asa+ gbia ti Juda pëpe.13 Me mo yeke sara ye tongana ti agbia ti Israël+ nga mo yeke sara si azo ti Juda na ti Jérusalem asara ndumba na lege ti yingo,+ legeoko tongana ti so azo ti da ti Achab+ asara. Mo fâ même aita ti mo wani,+ azo ti da ti babâ ti mo, so ayeke nzoni ahon mo.14 Tongaso, Jéhovah ayeke ga na ye ti ngangu mingi na ndö ti azo ti mo, amolenge ti mo, awali ti mo nga na aye ti mo kue.15 Mo yeke wara ande akobela mingi, même mbeni kobela so ayeke ndu akamba ti yâ ti mo, juska akamba ti yâ ti mo asigi na gigi lâ na lâ.’”16 Jéhovah apusu+ aPhilistin+ na azo ti Arabie+ so asara kodro nduru na azo ti Éthiopie ti londo na bira na terê ti* Joram.17 Tongaso, ala gue ala mû Juda, ala gbu aye kue so ayeke na yâ ti da* ti gbia;+ ala gbu nga amolenge ti lo na awali ti lo. Gï Joachaz*+ so ayeke tanga ti molenge ti lo ti koli la angbâ na lo.18 Na peko ti aye so kue, Jéhovah asara si mbeni kobela so andu akamba ti yâ amû lo; a lingbi ti sava kobela ni so pëpe.+19 Ngu use na pekoni, kobela ni asara si akamba ti yâ ti lo asigi na gigi. Lo bâ pasi na kobela ni ngbii lo kui. Azo ti lo atingo wâ pëpe ti gonda na lo tongana ti so ala sara ti gonda na akotara ti lo.+20 Lo yeke lani na ngu 32 na ngoi so lo ga gbia, na lo komande na Jérusalem ngu miombe. Na ngoi so lo kui, tënë ti kuâ ti lo ason zo oko pëpe. A lu lo na Gbata ti David,+ me na cimetière ti agbia pëpe.+
Kete tënë
^ Na Hébreu: “asara si mbeni ye ate li ti ala na terê ti.”


text:
HUNDA 9
Mbi doit ti yeda na tënë ti évolution?
NYEN LA MO YEKE SARA?
Tara ti bâ ye so: Li ti Alex aga kirikiri. Lo mä na bê lakue na Nzapa nga na tënë ti création. Me laso prof ti lo ti biologie atene polele so awandara agi nda ti ye ngbii na ala bâ so tënë ti évolution ayeke vrai. Alex aye ti tene a bâ lo tongana buba zo ape. Lo tene: ‘Kozoni kue, tongana awandara agi nda ti ye si ala tene so tënë ti évolution ayeke vrai, mbi yeke zo wa ti dë kite na ala?’
Tongana mo yeke Alex, mo yeke tene so tënë ti évolution ayeke vrai gi ngbanga ti so a fa ni tongaso na yâ ti alivre?
GBU LI TI MO KETE!
Atâa azo so ayeda na tënë ti évolution wala ala so ayeda na tënë ti création, ala kue ayeke ka nduru ti fa ye so ala mä na bê na ni sân ti hinga ndani.
Ambeni zo ayeda na tënë ti création gi ndali ti so ayeke ye so a fa na ala na eglize.
Ambeni zo ayeda na tënë ti évolution gi ndali ti so ayeke ye so a fa na ala na ekole.
AHUNDA OMENE TI GBU LI NA NDO NI
Bible atene: “Da oko oko kue, mbeni zo si asara ni, me zo so asara aye kue ayeke Nzapa.” (aHébreu 3:4). A yeke na lege ni ti yeda na tënë so?
YE SO AZO ATENE: Mbeni kota sungbango ti ye la asara si aye kue abâ gigi.
1. Zo wala nyen la asara si ye ni so asungba?
2. Tënë wa la ayeke na lege ni: Aye abâ gigi gi tongaso wala mbeni zo la asara si aye abâ gigi?
YE SO AZO ATENE: Anyama la achangé yeke yeke si aga azo.
3. Tongana anyama, na tapande amakako, la achangé yeke yeke si aga azo, ngbanga ti nyen la hingango ndo ti azo ayeke nde mingi na ti amakako?
4. Ngbanga ti nyen la a yeke ngangu ti hinga nzoni nda ti ambeni kete kete ye so ayeke na fini?
YE SO AZO ATENE: Évolution ayeke mbeni tënë so gere ni aluti.
5. Zo so atene tënë ni so agi nda ti aye ni lo wani na lo bâ so ayeke vrai?
6. Azo oke la ayeda na tënë ti évolution gi ngbanga ti so a fa na ala na ekole so awandara kue ayeda na ni?
“Tongana mo yeke tambela na yâ ti gbako na mo bâ mbeni pendere da, mo yeke tene: ‘So pendere da! Akeke adoit ti tuku gi na bê ti ala na sese tongaso si aga da so.’ A yeke tongaso ape. A yeke na lege ni ape ti tene tongaso. Ka ngbanga ti nyen la e doit ti yeda so aye so ayeke na yâ ti dunia abâ gigi gi na bê ti ala wani?”—Julia.
“Tara ti bâ so mbeni zo atene na mo atene mbeni ye asungba na place ti imprimerie, encre atuku na tere ti mur nga na plafond asara si ambeti asigi na aga mbeni kota dictionnaire. Mo yeke yeda na ni?”—Gwen.
NGBANGA TI NYEN TI MÄ NA BÊ NA NZAPA?
Bible awa mo ti sara kua na ‘hingango ndo ti mo.’ (aRomain 12:1). So aye ti tene so mo doit ti mä na bê na Nzapa pëpe gi ndali ti
TËNË TI BÊ TI MO (Mbi pensé mbeni zo so ayeke na ngangu ahon azo kue adoit ti duti dä)
AMBA TI MO (Ndo so mbi yeke dä, azo amä na bê na Nzapa)
MBETO TI AZO (Babâ na mama ti mbi afa na mbi ti mä na bê na Nzapa, mbi peut ti sara lani mbeni ye nde ape)
Mo doit ti duti na anzoni raison so apusu mo ti mä na bê.
“Na klase, na ngoi so mbi yeke mä so prof ti mbi ayeke fa tongana nyen la tere ti e ayeke sara kua, mbi yeke na kite oko ape so Nzapa ayeke dä. Mbage oko oko ti tere ti zo ayeke na kua ti lo wani, na mingi ni ambage ti tere ti e ayeke sara kua sân ti tene e hinga ni. Ti vrai ni, tere ti e azo ahon gbungo li ti zo.” —Teresa.
“Tongana mbi bâ mbeni yongoro étage, mbeni bateau so ayeke hon wala mbeni oto, mbi yeke hunda tere ti mbi, mbi tene: ‘Zo wa la asara ni?’ A yeke azo so ayeke na ndara la aleke oto, na teti so ti tene oto ni asara kua a lingbi gbâ ti akete kete ye ti tere ni kue asara kua nzoni. Tongaso, tongana zo la aleke a-oto, e azo nga kue mbeni zo la aleke e.—Richard.
“Tongana mbi manda ye mingi na ndo ti science, tënë ti évolution aluti encore na lê ti mbi ape.. . . Na mbi, ti yeda na tënë ti évolution ayeke ngangu mingi ahon ti mä na bê na Zo so aleke aye.” —Anthony.
GBU LI TI MO NA NDO TI YE SO
Atâa so awandara agi nda ti ye teti angu mingi, a lingbi ala sigi na mbeni tënë so ala kue amä tere na ndo ni. Tongana awandara amä tere na ndo ti tënë ti évolution ape, atâa so ala tene so ala hinga ye mingi, eskê ayeke sioni ti tene mo dë kite na atënë so ala tene?


text:
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Ndu bê ti azo na lege ti buku “Zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa”
NDANI SO A YEKE KOTA YE: A lingbi azo ahinga andia ti Jéhovah nga ala sara ye alingbi na ni tongaso si ala voro lo na lege so lo yeda na ni (És 2:3, 4). Buku “Ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa”, so ayeke use buku so e yeke manda na ye na azo, ayeke mû maboko na azo so e sara étude na ala ti bâ tongana nyen la amama-ndia ti Bible andu fini ti ala ti lâ oko oko (aHb 5:14). A lingbi e gi ti ndu bê ti ala na ngoi so e yeke fa ye na ala tongaso si ala lingbi ti duti na mbeni nzoni bibe so apusu ala ti sara achangement.—aRm 6:17.
LEGE TI SARA NI:
Leke tere ti mo nzoni, gi ti hinga abezoin ti zo ni. Leke ambeni hundango ndo so ayeke mû maboko na mo ti hinga apensé ti lo nga na atënë ti bê ti lo na ndo ti ye so lo yeke manda.
—aPr 20:5; be 259
Sara kua na a-encadré so ayeke na yâ ti buku ni ti mû maboko na zo so ayeke manda Bible ni ti bâ so a yeke kota ye ti sara ye alingbi na amama-ndia ti Bible
Mû maboko na wamandango Bible ni ti gbu li na ndo ti adesizion so andu conscience ti zo oko oko, me mû desizion na place ti lo pëpe.
—aGl 6:5
Na kode, gi ti bâ wala wamandango Bible ni ayeke na bezoin ti mungo maboko ti sara ye alingbi na ambeni mama-ndia ti Bible. Na nzoni bê, wa lo ti zia si ndoye so lo yeke na ni na mbage ti Jéhovah apusu lo ti sara achangement.
—aPr 27:11; Jn 14:31


text:
Mo yeke na mara bango ndo ti Jéhovah na ndö ti ye so ayeke mbilimbili?
“Mbi yeke to mbela na iri ti Jéhovah . . . , Nzapa so ayeke be-ta-zo, lo sara ye lakue mbilimbili.”—DEUT. 32:3, 4.
ABIA: 110, 2
1, 2. (a) Nyen la a sara na lege ni pëpe na Naboth nga na amolenge ti lo ti koli? (b) Asarango ye use wa la e yeke sara ande tënë na ndö ni na yâ ti article so?
AMBENI sioni koli use abi tënë na li ti mbeni koli, a tene lo sara mbeni sioni ye. Aye so ala tene so ayeke mvene. Me a tene tënë ayeke na li ti koli so na a lingbi a fâ lo. Tara ti bâ ye so a yeke sara na ndö ti azo so aye fango ngbanga ti mbilimbili tongana ala bâ so a bo koli so nga na amolenge ti lo ti koli so asara ye oko ape so na tênë juska na kuâ. A yeke gï senge mbaï la ape. A yeke tâ ye so asi lani na mbeni wakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo so iri ti lo ayeke Naboth, so ayeke lani na fini na ngoi so Gbia Achab akomande na Israël.—1 aGbia 21:11-13; 2 aGbia 9:26.
2 Na yâ ti article so, e yeke sara tënë na ndö ti ye so asi na Naboth nga na ndö ti mbeni kota faute so mbeni ancien so ayeke be-ta-zo na ngoi ti akozo Chrétien asara lani na yâ ti congrégation. Na ngoi so e yeke bâ atapande so, e yeke manda ande so ti sara terê kete ayeke kota mingi tongana e ye ti fa so e yeke na bango ndo ti Jéhovah na ndö ti ye so ayeke mbilimbili. E yeke manda nga so ti duti nduru ti pardonné azo tongana e bâ mbeni ye so ayeke na lege ni ape na yâ ti congrégation ayeke kota ye tongana e ye ti duti na bango ndo ti Jéhovah na ndö ti ye so ayeke mbilimbili.
MBENI FANGO NGBANGA SO AYEKE NA LEGE NI APE
3, 4. Naboth ayeke lani tongana nyen? Ngbanga ti nyen la lo ke ti kä lani yaka ti vigne ti lo na Gbia Achab?
3 Naboth ayeke lani be-ta-zo na Jéhovah na ngoi so mingi ti azo ti Israël ayeke mû lani sioni tapande ti Gbia Achab na wali ti lo, sioni Gbia-wali Jézabel. Ala voro lani Baal, nzapa ti wataka, na ala kpe mbeto ti Jéhovah na andia ti lo pëpe. Me Naboth abâ songo ti lo na Jéhovah na nene ni mingi ahon même fini ti lo.
4 Diko 1 aGbia 21:1-3. Mbeni lâ Achab ahunda ti vo yaka ti vigne ti Naboth wala ti mû na Naboth mbeni pendere yaka ti vigne na place ni, me Naboth ake. Ngbanga ti nyen? Na nengo zo lo tene: “Mbi yeke mû na mo ye so mbi wara na peko ti akotara ti mbi pëpe, ndali ti so Jéhovah apeut ti yeda na ni pëpe.” Naboth ake ye so Gbia Achab ahunda na lo ndali ti so ague nde na ndia so Jéhovah amû na azo ti Israël so ake na ala ti kä mbeni héritage ti mara ti akotara ti ala biani biani (Lév. 25:23; Nom. 36:7). A yeke polele so Naboth ahinga bango ndo ti Jéhovah na ndö ti tënë ni.
5. Nyen la Jézabel asara ti wara yaka ti vigne ti Naboth?
5 Ye ti mawa ni ayeke so tongana Naboth ake ti kä yaka ti vigne ti lo, Gbia Achab na wali ti lo asara ambeni sioni ye. Ti mû lege na ala ti wara yaka ni, Gbia-wali Jézabel atene na ambeni koli use ti bi tënë ti mbeni sioni ye so Naboth asara pëpe na ndö ti lo. Ye so asara si a fâ Naboth na amolenge ti lo. Nyen la Jéhovah ayeke sara ndali ti fango ngbanga so ayeke na lege ni ape so?
NZAPA AFÂ NGBANBA MBILIMBILI
6, 7. Tongana nyen la Jéhovah afa so lo ye fango ngbanga ti mbilimbili? Ngbanga ti nyen la ye so adë bê ti afami ti Naboth nga na akamarade ti lo?
6 Hio, Jéhovah atokua Élie ti gue ti bâ Achab. Élie atene na Achab so lo yeke zo ti fango zo nga zo ti nzi. Desizion wa la Jéhovah amû? A yeke fâ Achab, wali ti lo nga na amolenge ti lo ti koli tongana ti so a sara na Naboth na amolenge ti lo ti koli.—1 aGbia 21:17-25.
7 Vundu asara afami ti Naboth nga na akamarade ti lo lani mingi ndali ti asioni ye so Achab asara so. Me Jéhovah abâ so a sara ye na lege ni pëpe nga hio lo sara ye ndali ni. Kite ayeke dä ape so ye so adë bê ti afami ti Naboth nga na akamarade ti lo. Ye oko, ye so asi na pekoni afa biani wala ala sara terê ti ala kete nga ala yeke na confiance na Jéhovah.
8. Achab asara nyen tongana lo mä ye so Jéhovah atene? Nyen la asi na pekoni?
8 Na ngoi so Achab amä ye so Jéhovah amû desizion ti sara na lo, “lo suru bongo na terê ti lo, lo yü bongo ti vundu, lo mû jeûne, lo yeke lango gï na ndö ti bongo ti vundu nga mawa ahon ndö ti lo.” Achab asara lani terê ti lo kete. Nyen la asi na pekoni? Jéhovah akiri atokua Élie na Achab. Ti so ni so, a yeke ti tene lo tene so ndali ti so Achab asara terê ti lo kete na gbe ti Nzapa, Jéhovah ayeke ga pëpe na ye ti vundu so lo sara tënë ni na ngoi so Achab angbâ na fini (1 aGbia 21:27-29). Jéhovah so “ayeke bâ yâ ti bê ti zo” asara kamême nzoni bê na Achab.—aProv. 17:3.
TI SARA TERÊ KETE AYEKE BATA ZO
9. Ngbanga ti nyen la sarango terê kete alingbi lani ti bata afami ti Naboth nga na akamarade ti lo?
9 Desizion so asara nyen na ndö ti azo so ahinga sioni ye so Achab asara so? Desizion so akpa mo bâ mo tene a changé ni so alingbi ti duti mbeni tara ndali ti mabe ti afami ti Naboth nga na akamarade ti lo. Tongana a yeke tongaso, sarango terê kete ayeke bata ala, ayeke pusu ala ti ngbâ ti voro Jéhovah be-ta-zo nga ti duti na confiance so Jéhovah alingbi pëpe ti fâ ngbanga kirikiri. (Diko Deutéronome 32:3, 4.) Naboth, amolenge ti lo nga na afami ti ala ayeke bâ ande fango ngbanga so ayeke mbilimbili-kue na ngoi so Jéhovah ayeke zingo azo ti mbilimbili (Job 14:14, 15; Jean 5:28, 29). Na ndö ni, zo so asara terê ti lo kete agirisa ape so “tâ Nzapa ayeke fâ ngbanga ande na ndö ti ye oko oko kue, même ye kue so a honde ni, ti bâ wala a yeke nzoni wala a yeke sioni.” (Zo-ti. 12:14). Biani, na ngoi so Jéhovah ayeke fâ ngbanga, lo yeke bâ aye so e hinga ni ape. Tongaso, sarango terê kete ayeke bata e si mabe ti e na Jéhovah atï pëpe.
10, 11. (a) Ambeni ye wa la alingbi ti tara bango ndo ti e na ndö ti ye so ayeke mbilimbili? (b) Na alege wa sarango terê kete ayeke bata e?
10 Tongana a-ancien amû mbeni desizion so mo comprendre ni ape wala peut-être mo yeda na ni ape, mo yeke sara nyen? Na tapande, mo yeke sara nyen tongana a zi na maboko ti mo wala ti mbeni zo so mo ye lo mbeni kua na yâ ti bungbi ti Jéhovah? Ka tongana a bi na gigi wali ti mo wala koli ti mo, molenge ti mo wala mbeni kamarade ti mo so mo ye lo mingi na mo yeda na desizion ni ape? Mo yeke sara nyen tongana mo bâ so nzoni bê so a sara na mbeni zo so asara sioni ayeke na lege ni ape? Aye so alingbi ti zia na yâ ti tara mabe so e yeke na ni na Jéhovah nga na aye so lo leke na yâ ti bungbi ti lo. Sarango terê kete ayeke bata mo tongana mo tingbi na mara ti tara so? Zia e bâ aye use.
11 Kozoni, tongana e sara terê ti e kete, e yeke yeda so e hinga ye kue na ndö ti tënë ni pëpe. Atâa nyen la e hinga na ndö ti mbeni ye, gï Jéhovah oko la alingbi ti hinga ye so ayeke na yâ ti bê ti mbeni zo (1 Sam. 16:7). Tongana e girisa ye so ape, e yeke sara terê ti e kete ti hinga so e lingbi ti hinga ye kue ape nga so e yeke na bezoin ti leke yâ ti bango ndo ti e na ndö ti tënë ni. Use ni, tongana e bâ so a sara mbeni ye na lege ni ape, ti sara terê kete ayeke mû maboko na e ti woko terê ti e nga ti kanga bê ti ku Jéhovah ti leke kpale ni. Bible atene: ‘Ye ayeke ga ande nzoni ndali ti azo so akpe mbeto ti tâ Nzapa, me ye ayeke ga nzoni pëpe ndali ti zo ti sioni, nga gigi ti lo ayeke gue ayo pëpe.’ (Zo-ti. 8:12, 13). Tongana e ngbâ ti sara terê ti e kete, e na ambeni zo so tënë ni abâ ala e yeke wara ye ti nzoni.—Diko 1 Pierre 5:5.
MBENI SARANGO YE TI HANDANGO LÊ TI ZO
12. Mbaï ti azo wa la e yeke sara tënë na ndö ni fadeso? Ngbanga ti nyen?
12 Akozo Chrétien so ayeke na Antioche ti Syrie atingbi lani na mbeni ye so asara si a lingbi ti duti ngangu na ala ti sara terê ti ala kete nga ti duti nduru ti pardonné. Zia e bâ mbaï ni nga e gi ti bâ tongana nyen la alingbi ti mû maboko na e ti bâ bango ndo ti e na ndö ti pardon. A yeke mû nga maboko na e ti hinga ndani so Jéhovah asara kua na azo so ayeke mbilimbili-kue ape sân ti sara ye ague nde na andia ti lo.
13, 14. Akua wa la a mû na bazengele Pierre? Tongana nyen la lo fa so lo sara ye na mbeto ape?
13 Bazengele Pierre ayeke lani mbeni ancien so akozo Chrétien ahinga lo mingi. Lo yeke lani mbeni kamarade ti Jésus nga a mû na lo ambeni kpengba kua (Mat. 16:19). Na tapande, na ngu 36, a mû na lo kua ti fango nzoni tënë na Corneille na azo ti da ti lo. Ye ni so ayeke nde mingi, ndali ti so Corneille ayeke mbeni Gentil so afâ ganza ape. Na ngoi so Corneille nga na azo ti da ti lo awara lani yingo vulu, Pierre atene: “Mbeni zo alingbi ti gbanzi ngu si ala so awara batême ape? Ala so awara yingo vulu gï tongana e so?”—Kus. 10:47.
14 Na ngu 49, abazengele nga na a-ancien abungbi na Jérusalem ti bâ wala a lingbi a hunda na aGentil so aga aChrétien ti fâ ganza wala pëpe. Na ngoi ti bungbi so, Pierre asara tënë na mbeto pëpe, lo dabe ti aita ni so na ambeni ngu so ahon, aGentil so afâ ganza ape awara yingo vulu. Ye so Pierre abâ na lê ti lo si lo sara tënë ni so amû maboko mingi na bebungbi ti ngoi ti akozo Chrétien ti mû desizion (Kus. 15:6-11, 13, 14, 28, 29). Kite ayeke dä ape so a nzere na aJuif nga na aGentil so aga aChrétien so Pierre asara mbeto pëpe ti fa tënë so. A lingbi lani ti duti ngangu ape na akozo Chrétien ti duti na confiance na mara ti kpengba Chrétien so.—aHéb. 13:7.
15. Faute wa la Pierre asara lani na ngoi so lo yeke na Antioche ti Syrie? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)
15 Kete na peko ti bungbi so a sara na ngu 49, Pierre asara vizite na Antioche ti Syrie. Na ngoi so lo yeke kâ, lo duti oko na aita so ayeke aGentil. Kite ayeke pëpe so ala manda ye na lege ti aye so Pierre ahinga nga na aye so asi na lo. Ye oko, li ti ala alingbi lani ti kpe nga bê ti ala alingbi ti son na ngoi so gï hio tongaso Pierre ake ti te ye legeoko na ala. Sarango ye ti Pierre apusu ambeni Chrétien so ayeke aJuif, même Barnabas, ti sara tongaso. Nyen la asara lani si kpengba Chrétien so asara kota faute so, so alingbi ti kangbi azo ti congrégation so? Kpengba ye wa la e lingbi ti manda na lege ti faute ti Pierre so ayeke mû maboko na e tongana bê ti e ason ndali ti tënë wala mbeni ye so mbeni ancien asara na e?
16. A kiri na Pierre na nzoni lege tongana nyen? Ahundango ndo wa la alondo?
16 Diko aGalate 2:11-14. Mbeto ti azo asara lani Pierre (aProv. 29:25). Pierre ahinga pensé ti Jéhovah na ndö ti aGentil. Me lo sara mbeto so aJuif so ayeke aChrétien so afâ ganza so ayeke na Jérusalem ayeke ne lo tongana ti kozo ape ndali ti so lo duti oko na aChrétien so ayeke aGentil. Bazengele Paul atene na Pierre so lo yeke zo ti handango lê ti zo. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Paul amä Pierre tongana lo tene nzoni tënë ti aGentil na ngoi ti bungbi so a sara na Jérusalem na ngu 49 (Kus. 15:12; aGal. 2:13). A-Chrétien so ayeke aGentil so Pierre asara faute so na terê ti ala ayeke sara ye tongana nyen? Ala yeke pika gere ti ala ndali ni? A yeke zi na maboko ti Pierre akua so a mû na lo ndali ti so lo sara faute so?
PARDONNÉ AZO
17. Aye ti nzoni wa la Pierre awara ndali ti so Jéhovah apardonné lo?
17 Pierre asara terê ti lo kete lo yeda na wango so Paul amû na lo ti kiri na lo na nzoni lege. Bible afa pëpe so a zi akua na maboko ti lo. Me na pekoni, yingo vulu amû maboko na lo ti sû alettre use so aga mbage ti Bible. Bâ so na yâ ti use lettre ni Pierre asara tënë ti Paul, lo tene ‘ita ti e so e ndoye lo mingi’. (2 Pi. 3:15). Kite ayeke dä ape so faute so Pierre asara ason lani aChrétien so ayeke aGentil. Ye oko, Jésus, so ayeke li ti congrégation, angbâ lani ti sara kua na lo (aÉph. 1:22). Aita ti congrégation alingbi ti mû tapande ti Jésus nga na ti Babâ ti lo so apardonné Pierre. A yeke nzoni mingi tongana zo oko azia pëpe si faute ti mbeni zo so ayeke mbilimbili-kue pëpe asara si lo pika gere ti lo.
18. Na ngoi wa la e bezoin ti sara ye mbilimbili tongana ti Jéhovah?
18 Mbeni ancien so ayeke mbilimbili-kue ayeke dä lani pëpe na congrégation ti akozo Chrétien. Laso nga, na yâ ti congrégation, mbeni ancien so ayeke mbilimbili-kue ayeke dä ape. Bible atene: “Fani mingi e kue e yeke sara afaute.” (Jacq. 3:2, kete tënë na gbe ni.) A yeke ngangu ape ti tene ni, me nyen la e yeke sara tongana ndali ti awokongo ti mbeni ita lo sara mbeni ye so ason e? Na yâ ti mara ti ye tongaso, e yeke sara ye mbilimbili tongana ti Jéhovah? Na tapande, mo yeke sara ye tongana nyen tongana mbeni ancien atene na mo mbeni tënë so akpa mo bâ mo tene lo ke zo senge senge ndali ti mara ti lo? Tongana sân ti tene mbeni ancien agbu li ti lo, lo tene na mo mbeni tënë so amû vundu na mo wala ason mo, mo yeke pika gere ti mo? Ahon ti tene mo pensé hio so ita ni alingbi ti ngbâ ancien encore ape, mo yeke kanga bê ti mo ti ku Jésus, li ti congrégation? Mo yeke sara ngangu ti dabe ti mo na angu mingi so ita so asara kua be-ta-zo? Tongana ita so asara sioni na mo so angbâ ti sara kua tongana ancien wala même a kiri a mû na lo ambeni kua na ndö ni, a yeke nzere na mo? Tongana mo yeke nduru ti pardonné azo, mo yeke fa so mo sara ye mbilimbili tongana ti Jéhovah.—Diko Matthieu 6:14, 15.
19. Nyen la a lingbi e leke na bê ti e ti ngbâ ti sara?
19 Ndali ti so e ye sarango ye so ayeke mbilimbili, e yeke ku kungo lango so Jéhovah ayeke zi ande biani biani asarango ye kue so ayeke mbilimbili ape so Satan na sioni dunia ti lo aga na ni (És. 65:17). Juska ti si na ngoi ni so, tongana a sara ye na e na lege ni ape, zia e sara terê ti e kete e hinga so e lingbi ti hinga ye kue ape na ndö ti tënë ni na e pardonné azo so asara sioni na e na bê ti e kue. Tongana e sara tongaso, e yeke sara ye mbilimbili tongana ti Jéhovah.


text:
Subhaneke ya Allâh tealeyte yâ Rahman ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Râhiym tealeyte yâ Kerim ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hâmid tealeyte yâ Hâkim ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Mecid tealeyte yâ Melik ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kuddüs tealeyte yâ Selâm ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Mü’min tealeyte yâ Müheymin ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ ahmân
Subhaneke ya Âziz tealeyte yâ Cebbâr ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Mütekebbir tealeyte yâ Hâlık ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Evvel tealeyte yâ Âhir ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya zâhir tealeyte yâ Bâtın ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Bâri tealeyte yâ Musâvvir ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Tevvâb tealeyte yâ Vehhâb ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Bâis tealeyte yâ Vâris ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kâdim tealeyte yâ Mukim ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Ferd tealeyte yâ Vitr ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Nur tealeyte yâ Settâr ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Celil tealeyte yâ Cemil ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kâhir tealeyte yâ Kâdir ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Melik tealeyte yâ Muktedir ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Alim tealeyte yâ Âllâm ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Aziym tealeyte yâ Gâfur ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hâlim tealeyte yâ Vedud ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Şehid tealeyte yâ Şâhid ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kebir tealeyte yâ Müteâl ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Nur tealeyte yâ Lâtif ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Semi’ tealeyte yâ Kefil ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kârib tealeyte yâ Bâsiyr ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hâkk tealeyte yâ Mübin ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Râuf tealeyte yâ Râhiym ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Tâhir tealeyte yâ Müteâhhir ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Mücemmil tealeyte yâ Mufâddil ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Müzhır tealeyte yâ Mün’im ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Deyyân tealeyte yâ Sultân ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hânnân tealeyte yâ Mennân ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Ehâd tealeyte yâ Sâmed ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hâyy tealeyte yâ Kâyyum ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Adl tealeyte yâ Hâkem ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Ferd tealeyte yâ Kuddûs ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Esmaül Hüsna İlahi Dinle Oku
Subhaneke ya Allâh tealeyte yâ Rahman ecirnâ mine’n-nâr bi afvike yâ Rahmân


text:
Ködörösêse tî Bêafrîka
Ködörösêse tî Bêafrîka yeke sêse nî ayeke tî Afrîka. Tî lo bîâ, laâ La Renaissance (E Zingo). Wuhngo tî âzo nî ayeke 4,422,000. aKötä-ködörö tî Ködörösêse tî Bêafrîka yeke Bangui. Nî Wäkpalëködörö Mahamat Kamoun.
Nî laâ matânga tî letäa ayeke lahngo ôko tî kakawaka na lahngo balë-ôko na otâ tî Kukkuru. Mîngi nî abûngbi matânga ûse sô kwê tî sâra gï na kôzo lahngo tî kakawaka.
Bêafrîka agä koddorosêse kpâa na 1 / 12 / 1958, sï agä ndepandäa na 13 / 8 / 1960.
Nî laâ matânga tî letäa ayeke lahngo ôko tî kakawaka na lahngo balë-ôko na otâ tî Kukkuru. Mîngi nî abûngbi matânga ûse sô kwê tî sâra gï na kôzo lahngo tî kakawaka.
Konnongo tî lê nî ayeke Sm2 623.000 (dîko nî : sâkimêtere sênî ûse, sâki ngbangbo omenë na balë-ûse na otâ).
Wuhngo tî âzo nî ayeke : 3.742.482. Kûtu otâ nd ndö nî sâki ngbangbo mbârrâmbara na balë-usyo na ûse, na ndö nî ngbangbo usyo na balëmeambe na ûse.
Ngbêreyê na 1991, âyângâ tî letä ayeke : sahngo na farânzi ûse kwê.
Tohgbata nî ayeke : Bangî, sô âzo tî yâ nî awü töngana sâki ngbangbo omenë (600.000).
Tömbai nî ayeke : Bûngbi-ôko, Nehngo-terê, Kusâra.
Byângunu (wala byâlombë) nî ayeke E zîngo.