text:
AMBENI TËNË TI BÂ NA NDO NI
Tâ tënë na ndo Babâ Nzapa, Molenge ni na yingo vulu
AZO mingi amä na bê so Nzapa ayeke ota na yâ oko: mo yeke wara Nzapa Babâ, Nzapa Molenge na Nzapa Yingo Vulu. Ala tene so ala ota kue alingbi tele, ngangu ti ala kue gi oko, na mbeni zo aleke ala lekengo pëpe. Atâa so ala tene Babâ ni ayeke Nzapa, Molenge ni ayeke Nzapa nga na yingo vulu ayeke Nzapa, ti ala aNzapa ni ayeke ota pëpe me gi oko.
Azo mingi so amä na bê na tënë so atene so a yeke mbeni ye so zo alingbi ti fa nda ni pëpe. Me atâa so a yeke tongaso, na yâ ti li ti ala peut-être ala yeke tene so tënë ni alondo na Bible. Ye oko, a yeke nzoni ti hinga so na yâ ti Bible, mo yeke wara lâ oko pëpe mbeni tënë so a sû ni, so atene “Nzapa ayeke ota na yâ oko”. Me hundango tënë ni ayeke so: A yeke wara ambeni tënë na yâ ti Bible so ayeda na tënë so Nzapa ayeke ota na yâ oko? Ti kiri tënë, zia e bâ mbeni versê oko so azo so amä na bê na tënë so ayeke luti ka na ndo ni mingi ti fa tënë ti ala ni.
“TËNË NI AYEKE NZAPA”
Jean 1:1 atene: “Kozoni, Tënë ni ayeke, na Tënë ni ayeke na tele ti Nzapa, na Tënë ni ayeke Nzapa.” Na pekoni, gi na yâ oko chapitre so, bazengele Jean afa polele so “Tënë ni” so a sala tënë ti lo ayeke Jésus (Jean 1:14). Teti so a hiri Tënë ni Nzapa, ambeni zo atene ti ala so Molenge ni na Babâ ni ayeke tâ gi na yâ Nzapa oko.
Me a yeke nzoni e girisa pëpe so a sû mbage ti Bible so lani na yanga ti Grec. A yeke gi na pekoni la si azo akiri peko ti Bible na ayanga nde nde. Me na yâ ti ambeni Bible so a kiri pekoni na ayanga nde, a sû pëpe na Jean 1:1 so “Tënë ni ayeke Nzapa”, me azo so akiri peko ti aBible ni so asû tënë ni na ndo so na mbeni lege nde. Ngbanga ti nyen ala sala tongaso? Ala sala tongaso ndali ti ye so ala hinga na ndo yanga ti Grec so a sû na Bible giriri. Na lege ti hingango ye ti ala so, ala bâ so na kiringo peko ti versê so na mbeni yanga nde, a lingbi a sû fade pëpe so “Tënë ni ayeke Nzapa.” Tongaso, ala kiri ti ala peko ti tënë so na mbeni lege nde. Na tapande, na yâ ti mbeni Bible ni, a kiri peko ti tënë ti Grec ni so tongaso: “Tënë ni ayeke tongana mbeni nzapa.” (A New Translation of the Bible). Mbeni Bible ni nde atene ti lo: “Tënë ni ayeke mbeni nzapa.” (The New Testament in an Improved Version). Mbeni nga atene: “Tënë ni ayeke na tele ti Nzapa na lo yeke na mara ti tele tongana ti Nzapa.” (The Translator’s New Testament). Tongana e bâ lege so a kiri peko ti tënë ni na yâ ti aBible so, a yeke polele so Tënë ni ayeke Lo Nzapa ni pëpe.* Me lo yeke tongana “mbeni nzapa” teti so lo yeke na kota ndo mingi na li ti tanga ti acréature kue so Jéhovah aleke. Na ndo so, tënë “nzapa” aye ti tene “zo ti ngangu”.
BÂ AMBENI TËNË NA NDO NI
Mingi ti azo laso ahinga pëpe yanga ti Grec so giriri a sû na ambeni mbage ti Bible. Tongana a yeke tongaso, tënë so bazengele Jean aye fade mbilimbili ti tene ni, e yeke hinga ni tongana nyen? Ti kiri tënë na ni, zia e mû mbeni tapande: mbeni maître ayeke fa ye na a-élève ti lo na ndo ti mbeni tënë. Tongana lo hunzi ti fa ye ni kue, a-élève ni abâ so ala kue amä yâ ti ye so lo fa so legeoko pëpe. Ala yeke sala nyen? Ala lingbi ti hunda maître ni ti kiri ti mû ambeni tënë na ndo ni na ala, so ayeke mû maboko na ala ti gbu nda ti ye so lo fa so nzoni. Legeoko nga, tongana mo ye ti gbu nda ti versê ti Jean 1:1, mo lingbi ti bâ ambeni tënë na ndo ni so andu Jésus na so mo lingbi ti wara gi na yâ Évangile ti Jean ni. Ye so ayeke mû lege na mo ti hinga tâ tënë ni.
Na tapande, bâ ambeni tënë so Jean asû na yâ Évangile ti lo, na chapitre 1, versê 18: “Mbeni zo oko ade abâ Nzapa [Ti Ngangu Ahon Kue] lâ oko pëpe.” Ye oko, azo abâ Jésus, Molenge ti lo, teti Jean atene: “Tënë ni [Jésus] aga mitele, Lo duti na popo ti e,…na e bâ gloire ti Lo.” (Jean 1:14). Tongaso, Molenge ni alingbi pëpe ti duti na yâ Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue. Jean atene nga so Tënë ni ayeke ‘na tele ti Nzapa’. Tongana a tene so mo yeke na tele ti mbeni zo, a ye ti fa so zo ni so ayeke mo pëpe, me mo na lo kue abungbi aga zo use. Legeoko nga, tongana a tene so Tënë ni ayeke na tele ti Nzapa, a ye ti sala tënë ti azo use me pëpe ti zo oko. Na ndo ni, na Jean 17:3, Jésus azia tâ kangbi polele na popo ti lo na Babâ ti lo ti yayu teti lo hiri Babâ ti lo “Mo so gi Mo oko ayeke tâ Nzapa”. Nga, na hunzingo ti Évangile ti lo, Jean asû tënë so: “A sala tënë ti ye so na yâ mbeti, si i lingbi mä na bê so Jésus ayeke Christ, Molenge Ti Nzapa.” (Jean 20:31). Bâ so Jean atene Jésus ayeke Molenge Ti Nzapa me pëpe so lo yeke Nzapa. Atënë so e bâ na ndo ni ge na so a wara gi na yâ Évangile ti Jean afa tongana nyen a lingbi a gbu nda ti versê ti Jean 1:1. Jésus so ayeke Tënë ni ayeke “mbeni nzapa” na lege so lo yeke kota mingi ahon tanga ti aye kue so Nzapa aleke. Ye oko, lo lingbi pëpe na Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue.
KIRI MO BÂ AMBENI TËNË NDE SO AGUE OKO NA NI
Zia e kiri na ndo ti tapande ti maître na a-élève ti lo so e mû ni fade. A lingbi ti si peut-être so ambeni élève ni angbâ lakue ti duti na kite na bê ti ala; ala de ti gbu nda ti tënë ti maître ni kue pëpe, atâa so maître ni amû ambeni tënë na ndo ni. Ala lingbi ti sala tongana nyen? Ala lingbi ti gue ti hunda tënë na mbeni maître nde ti tene lo mû ambeni tënë nde na ndo ni na ala, na so andu gi oko tënë so. Tongana use maître ni afa ambeni tënë na ndo ni so ague gi oko na ti so kozo maître ni afa, bê ti a-élève ni mingi alingbi fadeso ti dë. A yeke nga legeoko tongaso tongana mo yeke gi ti gbu nda ti tënë so ayeke na Jean 1:1. Tongana bê ti mo ade ti dë kue pëpe na ndo ye so Jean aye biani fade ti tene na ndo songo so atingbi Jésus na Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue, mo lingbi ti bâ atënë so mbeni wasungo Bible nde atene ti lo na ndo ti tënë so. Bâ na tapande ye so Matthieu asû na yâ Évangile ti lo. Tongana lo yeke sala tënë ti hunzingo ti aye ti sese so, lo di tënë so Jésus mveni atene: “Tënë ti lâ ni kâ na tënë ti l’heure ni kâ, zo oko ahinga pëpe, même a-ange ti yayu ahinga pëpe, na Molenge ni ahinga pëpe, gi Babâ ahinga.” (Matthieu 24:36). Tongana nyen atënë so amû lege na e ti bâ so Jésus ayeke pëpe Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue?
Jésus aye ti tene so ambeni ye ayeke dä so Babâ Nzapa ahinga me so Molenge ni ahinga pëpe. Tongana fade Jésus ayeke oko na Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue, ka lo yeke hinga aye kue so Babâ ti lo ahinga. Ye so amû lege na e ti bâ so Molenge ni alingbi na Babâ ni pëpe. Me ambeni zo alingbi ti tene: ‘Jésus ayeke lani na mara ti tele use. Na mbeni mbage lo yeke zo, na mbeni mbage nga lo yeke Nzapa. Ge so, lo yeke sala tënë na yâ tele ti lo ti zo.’ Me tongana a yeke tongaso, ka ti yingo vulu ni e yeke tene ande nyen? Tongana yingo vulu ni ayeke fade oko na Babâ Nzapa ni, ngbanga ti nyen Jésus atene pëpe so yingo vulu nga ahinga ye so Babâ ni ahinga?
Na ngoi so mo yeke ngbâ ti gue na li ni na yâ mandango ye ti mo na ndo Bible, mo yeke wara lege ande ti hinga gbâ ti ambeni versê so andu tënë so. Atënë ti yâ ti aversê ni kue ague oko ti fa tâ tënë na ndo ti Babâ Nzapa, Molenge ti lo nga na yingo vulu.—Psaume 90:2; Kusala 7:55; aColossien 1:15.
* Ti hinga tënë na ndo ti kode ti yanga ti Grec so a sû na agere-mbeti ti atënë ti Jean 1:1, bâ brochure Doit-on croire à la Trinité?, lembeti 26-29 so aTémoin ti Jéhovah si asigigi na ni.


c: text/html

text:
AMBENI TËNË TI BÂ NA NDO NI
Nda ni so atâ Chrétien ayeke sala kusala na croix pëpe ti voro na Nzapa
AZO mingi mingi laso ayeke gbu tënë ti croix ngangu na yâ vorongo nzapa ti ala. Mbeni kota bakari (The Encyclopædia Britannica) atene so “croix ayeke kota fä so a yeke hinga na vorongo nzapa ti aChrétien.” Me ti tâ tënë ni, atâ Chrétien ayeke sala ti ala kusala pëpe na croix tongana ala yeke voro Nzapa. Ngbanga ti nyen tongaso?
Mbeni kota nda ti tënë so apusu e ti tene tongaso ayeke so a fâ lani Jésus Christ pëpe na ndo ti mbeni croix. Tënë ti yanga ti Grec so a kiri pekoni ka mingi na “croix” ayeke stau·ros´. A ye mbilimbili ti sala tënë ti “mbeni senge potô ti keke so a luti lutingo.” Mbeni buku ti yanga ti Anglais (The Companion Bible) afa so tënë ti yanga ti Grec stau·ros´ “aye lâ oko pëpe ti sala tënë ti akeke use so a pika ni na ndo ti tele si a duti tongana croix…Na yanga ti Grec so a sû na [Testament ti Fini], mo yeke wara mbeni tënë oko tongaso pëpe so aye ti sala tënë ti akeke use so a tingbi ni na ndo ti tele” ti ga croix.
Na yâ ti aversê mingi, ala so asû Bible asala nga kusala na mbeni tënë ti yanga ti Grec ni nde ti fa ye so a fâ lani Jésus na ndo ni. A yeke tënë xy´lon (Kusala 5:30; 10:39; 13:29; aGalate 3:13; 1 Pierre 2:24). Tënë ti yanga ti Grec so aye gi ti sala tënë ti mbeni keke wala ndulu keke.
Tongana Hermann Fulda asû buku ti lo Tënë ti croix na ti lege so a yeke fâ azo na ndo ni (na yanga ti Zamani), lo tara ti fa na yâ ni ngbanga ti nyen a yeke sala kusala lani mingi ni na asenge potô ti keke ti fâ azo na ndo ni. Lo tene: “A soro lani ambeni ndo awe ti fâ azo ti kengo ndia dä, me a yeke lani na ando so kue la si mo lingbi ti wara akeke dä pëpe. Tongaso, a yeke mû gi mbeni senge potô ti keke, a lu ni na sese. Na ndo ni, a yeke kanga maboko ti azo ni na nduzu na kamba wala a yeke pika ni na pointe. Na fani mingi, a yeke kanga nga gere ti ala wala a yeke pika ni na pointe.”
Me a yeke kozoni kue na yâ ti Mbeti ti Nzapa si e wara aye so apusu e ti tene so a fâ Jésus pëpe na ndo ti mbeni croix. Bazengele Paul atene: “Christ aton e na gbe ti zonga ti Ndia, teti Lo ga ye ti zonga teti e; teti Mbeti ti Nzapa atene, Zonga ayeke na li ti azo kue so a kanga ala na nduzu na keke.” (aGalate 3:13). Ge, Paul ayeke di versê ti Deutéronome 21:22, 23 so tënë ni na yanga ti Hébreu aye ti sala gi tënë ti mbeni senge keke awe, me pëpe mbeni croix. Teti so mbeni zo so awara mara ti kuâ tongaso ayeke ga gi ye ti “zonga”, a yeke duti na lege ni pëpe ti tene aChrétien azia astatue ti Christ na ndo ti keke so a fâ lo dä tongana mbeni ye ti sala na pendere ti yâ ti da ti ala.
Ti londo na ngu so a fâ na Christ juska ti si na ngu 300, mbeni ye oko afa pëpe so ala so atene ala yeke aChrétien ti ngoi ni so asala lani kusala na croix ti voro na Nzapa. Ye oko, na popo ti ngu 300 na 400, Togbia Constantin so ayeke lani païen ayeda ti sala nzapa ti aChrétien ti wataka ti ngoi ni kâ, na lo tene so croix ayeke fä so a lingbi ti hinga na église ti ala ni. E hinga pëpe ye so apusu Constantin ti sala tongaso, me e hinga so Jésus Christ ayeke ti lo na mbeni ye ti bâ na yâ ti croix ti ala ni pëpe. Ti tâ tënë ni, croix ayeke mbeni ye ti apaïen. Mbeni kota bakari (New Catholic Encyclopedia) atene: “A yeke sala lani kusala na croix awe angoi mingi kozoni si aChrétien abâ gigi; na même na ando so a hinga aChrétien dä pëpe, azo ayeke sala kusala na croix dä awe.” Agingo nda ti ye nde nde afa so a yeke sala giriri kusala na croix ti voro na aye so ayeke na yâ ti dunia, nga a yeke sala kusala na ni na yâ amatanga ti apaïen so angoro na tele ti ye ti pitan.
Tongana a yeke tongaso, ngbanga ti nyen a mû ye ti apaïen so na a sala na kusala na yâ ti église? Na bango ni, a sala tongaso ti tene apaïen ayeda hio na vorongo ti azo so atene lani so ala yeke aChrétien. Ye oko, na yâ ti Bible, a ke na ngangu salango kusala na ye kue so ayeke ti anzapa ti apaïen (2 aCorinthien 6:14-18). Na yâ Mbeti ti Nzapa, a ke nga asalango ye kue so andu vorongo yanda (Exode 20:4, 5; 1 aCorinthien 10:14). Tongaso, atâ Chrétien ayeke na anda ti tënë kue ti ke ti sala kusala na croix tongana ala yeke voro Nzapa.*
* Ti hinga ambeni tënë ni mingi so andu tënë ti croix so, bâ lembeti 77-81 ti buku Comment raisonner à partir des Écritures, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA USE
Duti na fini so amû ngia na Nzapa
Mo lingbi ti sala kamarade na Nzapa tongana nyen?
Kota tënë so Satan abi na sese abâ nga mo tongana nyen?
Mara ti asalango ye wa la Jéhovah ake?
Mo lingbi ti sala tongana nyen ti tene fini ti mo amû ngia na Nzapa?
MARA ti zo wa la mo ye ti soro tongana kamarade? Peut-être mo ye ande mingi ti soro mbeni zo so bango ndo ti mo na lo ague oko, wala so aye so agbu bê ti mo agbu bê ti lo nga. Nga, mo yeke ndulu ande ti sala kamarade na mbeni zo so ayeke na apendere salango ye mingi tongana nzobe nga na salango ye na lege ti tâ tënë.
2 Na yâ mbaï ti azo, Nzapa awara lege ti soro ambeni zo si ala ga akota kamarade ti lo. Na tapande, Jéhovah ahiri Abraham “ndeko ti Mbi”. (Esaïe 41:8; Jacques 2:23). Nzapa asala tënë ti David tongana “zo so bê ti [Lo] aye lo” ngbanga ti so lo yeke mbeni zo so Jéhovah aye lo mingi (Kusala 13:22). Nga, Jéhovah abâ lani prophète Daniel tongana zo so ‘ndoye mingi ayeke teti lo’.—Daniel 9:23.
3 Ngbanga ti nyen Jéhovah abâ lani Abraham, David na Daniel tongana akamarade ti lo? Biani, lo tene lani na Abraham: “Mo mä yanga ti Mbi.” (Genèse 22:18). Tongaso, Jéhovah ayeke sala kamarade na ala so aduti na tâ be-ti-molenge ti sala ye so lo hunda ala ti sala. Lo tene lani na azo ti Israël: “I mä yanga ti Mbi, na fade Mbi yeke Nzapa ti i, na i yeke azo ti Mbi.” (Jérémie 7:23). Tongana mo mä yanga ti Jéhovah, mo nga kue mo lingbi ti ga kamarade ti lo!
JÉHOVAH AKPENGBA AKAMARADE TI LO
4 Gbu li na ndo ti ye ti nzoni so mo lingbi ti wara na salango kamarade na Nzapa. Bible atene so Jéhovah ayeke gi alege “ti fa ngangu ti Lo teti ala so bê ti ala ayeke mbilimbili na Lo.” (2 Chronique 16:9). Tongana nyen Jéhovah alingbi ti fa ngangu ti lo teti mo? Mbeni oko lege ni ayeke ti so e wara na Psaume 32:8; na ndo so e diko: “Fade Mbi [Jéhovah, Mbi] wa mo, na Mbi fa na mo lege so a lingbi mo tambela dä; fade Mbi wa mo, na lê ti Mbi angbâ na ndo mo.”
5 Tënë so afa tâ na gigi biani bibe ti Jéhovah ti bâ ndo na ndo ti mo! Mo bâ ni tongaso pëpe? Fade lo yeke fa lege na mo tongana ti so a hunda nga lo yeke bâ ndo na ndo ti mo na ngoi so mo yeke sala ye alingbi na ye so lo yeke fa. Nzapa aye ti mû maboko na mo ti hon atara na aye ti ngangu so mo yeke wara (Psaume 55:23). Ni la, tongana mo yeke sala na Jéhovah na bê ti mo kue, mo lingbi ti duti na mara ti oko bibe so wasungo psaume afa na gigi tongana lo tene: “Mbi bâ L’Eternel na gbele mbi lakue; teti Lo yeke na koti ti mbi, ye alingbi yengi mbi pëpe.” (Psaume 16:8; 63:9). Biani, Jéhovah alingbi ti mû maboko na mo ti duti na mara ti fini so amû ngia na lo. Me tongana ti so mo hinga, mbeni wato ti Nzapa ayeke dä so aye ti kanga lege na mo ti sala tongaso.
KOTA TËNË SO SATAN ABI NA SESE
6Chapitre 11 ti buku so afa tongana nyen Satan Zabolo adë kite na droit ti Nzapa ti komande dunia. Lo bi tënë na li ti Nzapa, lo tene so Nzapa ayeke zo ti mvene. Nga na yâ tënë ti lo, lo ye ti fa so Jéhovah ayeke sala ye lani na lege ni pëpe tongana lo gbanzi lege na Adam na Eve ti soro ala mveni ye so ala bâ ayeke nzoni wala sioni. Tongana Adam na Eve ake yanga ti Nzapa, na si na pekoni amolenge ti yâ ti ala ato nda ti ga mingi ti mû lê ti sese, Satan afa so lo yeke na kite na ndo ti azo kue. Satan atene mbeni tënë tongaso na Nzapa: “Tongana azo ayeke sala na mo, a yeke pëpe ngbanga ti so ala ye mo. Zia gi lege na mbi kete mo bâ, na fade mbi yeke ga na ala kue ti ke mo.” Tondo ti koli so a hiri lo Job afa so a yeke lani tënë so ayeke na bê ti Satan la. Me Job ayeke lani zo wa? Tongana nyen si iri ti lo asigigi na yâ ti kota tënë so Satan abi na sese lani?
7 Job abâ gigi na ngoi ti giriri a sala fadeso ngu 3 600 tongaso awe. Lo yeke lani mbeni nzoni zo, teti Jéhovah atene na ndo ti lo: “Mbeni zo oko tongana lo ayeke na sese pëpe, zo so alingbi kue, na zo ti mbilimbili, zo so akpe mbito ti Nzapa, na lo zia lege ti sioye.” (Job 1:8). Dutingo ti Job ayeke mû ngia lani na Nzapa.
8 Satan atene so ni yeke na kite na ndo ti bibe so ayeke pusu Job ti sala na Nzapa. Lo tene na Jéhovah: “Mo sala gbagba na tele ti [Job], na tele ti da ti lo, na tele ti ye ti lo kue, na mbage kue pëpe? Mo hiri tënë nzoni na ndo kusala ti maboko ti lo, na anyama ti lo awu mingi na sese. Me fadeso Mo ye tïtî Mo, Mo ndu ye ti lo kue, na fade lo zonga Mo na tâ lê ti Mo.”—Job 1:10, 11.
9 Na tenengo tongaso, Satan aye ti tene so Job ayeke sala lani na Nzapa gi ngbanga ti aye ti nzoni so lo wara na pekoni. Zabolo atene nga so tongana ye ti ngangu asi na Job, lo yeke ke ande Nzapa. Jéhovah akiri tënë tongana nyen na tënë so Satan abi? Teti so tënë ni andu lani bibe so ayeke pusu Job ti sala na Nzapa, Jéhovah azia lege na Satan ti tara Job na aye ti ngangu. A yeke gi tongaso si a lingbi ti hinga polele wala Job ayeke tâ na ndoye ti Nzapa wala pëpe.
JOB AWARA ATARA
10 Kete na peko ti ye so, Satan ato nda ti ga na atara ndenge na ndenge na ndo ti Job. A nzi ambeni nyama ti Job na a fâ ambeni. Nga, a fâ mingi ti awakua ti lo. Ye so aga na kota kpale ti mosoro na Job. Me mbeni ye ti vundu ni nde akiri asi na lo tongana amolenge ti lo bale-oko awara kuâ na peko ti mbeni kota pupu so aga abuba da so ala yeke na yâ ni. Me atâa so lo wara aye ti ngangu so kue na ndo ti lo, “Job asala siokpari pëpe, na lo sala buba tënë ti ke Nzapa nga pëpe.”—Job 1:22.
11 Me Satan azia pëpe. Lo tene biani na bê ti lo so tâ tënë Job alingbi ti gbu ngangu atâa so lo girisa akungba ti lo, awakua ti lo na amolenge ti lo; me tongana lo mveni atï kobela, lo yeke ke Nzapa. Tongaso, Jéhovah azia lege na Satan ti pika Job na mbeni sioni kobela so lo bâ pasi ngangu na ni. Me même so kue, Job abele mabe ti lo pëpe. Lo tene na bê ti lo kue: “Fade mbi zia mbilimbili ti mbi pëpe juska mbi kui.”—Job 27:5.
12 Job ahinga lani pëpe so a yeke Satan si ayeke ga na lo atara so kue. Teti so lo hinga pëpe tënë kue na ndo kota tënë so Zabolo abi na ndo ti droit ti Jéhovah ti komande dunia, Job asala mbito ti tene a duti Nzapa si ayeke ga na lo akpale so (Job 6:4; 16:11-14). Me atâa so kue, lo ngbâ lakue be-ta-zo na Jéhovah. Nga, tënë ti Satan so atene Job ayeke sala na Nzapa gi teti so lo yeke wara aye na pekoni ayeke tënë ti wataka; Job afa ni na gigi tongana lo ngbâ be-ta-zo juska na nda ni!
13 Dutingo be-ta-zo ti Job amû lege lani na Jéhovah ti fa tâ na gigi polele mvene ti atënë ti zonga so Satan abi. Biani, Job ayeke lani kamarade ti Jéhovah, na Nzapa amû na lo aye ti nzoni na pekoni teti so lo ngbâ be-ta-zo na Lo.—Job 42:12-17.
TËNË NI ABÂ MO TONGANA NYEN?
14 Kota tënë ti dutingo be-ta-zo na Nzapa, so Satan abi ni na sese giriri, andu lani gi Job oko pëpe. Mo nga kue tënë ni abâ mo. A yeke ye so aProverbe 27:11 afa ni. Mbeti ti Nzapa atene na ndo so: “Molenge ti mbi, mo duti na ndara na mo mû ngia na bê ti mbi, si mbi lingbi kiri tënë na zo so azonga mbi.” A sû lani atënë so ngu mingi na peko ti kuâ ti Job, na a fa so Satan angbâ lakue na ngoi ni so ti gi yanga ti Nzapa na ti bi tënë na li ti awakua ti Lo. Tongana e duti na fini so amû ngia na Jéhovah, e yeke mû maboko na lo biani ti kiri tënë na atënë ti wataka ti Satan. Salango tongaso ayeke mû lege na e ti zia ngia na bê ti Nzapa. Mo tene ti mo nyen na ndo ni? Mo bâ ni tongana kota matabisi pëpe ti mû mbage ti mo ti fa so atënë ti Zabolo ayeke gi atënë ti mvene? Na mo yeke ndulu ti sala tongaso même tongana a hunda na mo ti gbian ambeni ye na yâ fini ti mo?
15 Bâ so Satan atene: ‘Fade zo amû ye ti lo kue ti bata fini ti lo.’ (Job 2:4). Na tenengo “zo” na yâ tënë ti lo ahon ti tene gi “Job”, Satan aye ti fa polele so lo bi tënë pëpe gi na li ti Job oko me nga na li ti azo kue. Tënë so ayeke kota tënë mingi. Satan adë kite so mo lingbi ti duti be-ta-zo na Nzapa. Zabolo aye gi ti tene mo ke yanga ti Nzapa na mo zia ti tambela na lege ti mbilimbili tongana akpale asi. Akode wa Satan alingbi ti tara ti sala na kusala ti pusu mo ti ke yanga ti Nzapa?
16 Tongana ti so e bâ na chapitre 10, Satan ayeke sala kusala na akode nde nde ti tara ti gboto azo yongoro na Nzapa. Ti mbeni, lo yeke ga na ngangu “tongana bamara so atoto, na lo yeke gi zo so lo lingbi te lo.” (1 Pierre 5:8). So aye ti tene so lo lingbi ti pusu akamarade ti mo, afami ti mo wala ambeni zo nde ti kanga lege na mo na ngoi so mo yeke sala kue ti manda Bible na ti sala ye alingbi na ye so mo manda* (Jean 15:19, 20). Ti mbeni nga, “Satan mveni agbian tele ti lo si azo abâ lo tongana ange ti lumière.” (2 aCorinthien 11:14). Zabolo alingbi ti sala kusala na aye so zo abâ hio pëpe so ayeke sioni me so na lege ni lo lingbi ti handa mo si mo zia ti tambela tongana ti so Nzapa aye. Lo lingbi nga ti sala kue ti tene mo nze, peut-être na pusungo mo ti duti na bibe so mo kpa ti mo ti nzere na lê ti Nzapa pëpe (aProverbe 24:10). Me atâa lo mû kode ti “bamara so atoto” wala ti “ange ti lumière”, tënë ti lo ni ayeke gi oko: ti lo, tongana atara na aye ti ngangu asi na mo, fade mo yeke zia lege ti kusala ti Nzapa. Mo lingbi ti kiri tënë na lo tongana nyen ti fa so mo ye ti mo ti duti be-ta-zo na Nzapa tongana Job?
BATA AKOMANDEMA TI JÉHOVAH
17 Mo lingbi ti kiri tënë na Satan na dutingo na fini so amû ngia na Nzapa. Ti sala tongaso a hunda nyen? Bible akiri tënë: “A lingbi mo ndoye L’Eternel Nzapa ti mo na bê ti mo kue, na âme ti mo kue, na ngangu ti mo kue.” (Deutéronome 6:5). Na ngoi so ndoye ti mo teti Nzapa ayeke kono, mo yeke duti lakue na nzara ti sala ye so lo ku na mbage ti mo. Bazengele Jean asû na mbeti: “So ayeke ndoye ti Nzapa: e bata komandema ti Lo.” Tongana mo ndoye Jéhovah na bê ti mo kue, mo yeke bâ so “komandema ti Lo ayeke tongana nengo ye pëpe”.—1 Jean 5:3.
18 Akomandema ti Jéhovah ni ayeke so wa? Ambeni komandema ni andu ambeni salango ye so a lingbi e ke ni. Na tapande, bâ molongo ti aye so a zia na gbe ti li ti tënë “Kpe aye so Jéhovah ake”. A yeke aye so Bible ake ni polele. Gi na bango ni kozo tongaso, peut-être ambeni ye so a zia na popo ti aye so akpa ye so ayeke sioni pëpe. Me tongana mo gbu li awe na ndo ti aversê so a zia na lembeti so, mo yeke bâ ande ndara so asigigi na yâ ti andia ti Jéhovah so. Peut-être ti mo, kota kpale ni ahon kue ayeke duti gbiango ye so mo yeke ga na ni na yâ fini ti mo. Ye oko, ti duti na fini so amû ngia na Nzapa ayeke ga na zo ngia nga na nzerengo tele (Esaïe 48:17, 18). Na a yeke mbeni ye so mo lingbi ti sala. E hinga ni tongana nyen?
KPE AYE SO JÉHOVAH AKE
- Fango zo.—Exode 20:13; 21:22, 23.
- Pitan na lango sioni.—Lévitique 20:10, 13, 15, 16; aRomain 1:24, 26, 27, 32; 1 aCorinthien 6:9, 10.
- Atënë ti yorö.—Deutéronome 18:9-13; 1 aCorinthien 10:21, 22; aGalate 5:20, 21.
- Vorongo yanda.—1 aCorinthien 10:14.
- Dutingo ngbâa ti sämba.—1 aCorinthien 5:11.
- Nzi.—Lévitique 6:2, 4; aEphésien 4:28.
- Mvene.—aProverbe 6:16, 19; aColossien 3:9; Apocalypse 22:15.
- Salango bê ti ye.—1 aCorinthien 5:11.
- Salango ngangu na mba.—Psaume 11:5; aProverbe 22:24, 25; Malachie 2:16; aGalate 5:20, 21.
- Sioni yanga.—Lévitique 19:16; aEphésien 5:4; aColossien 3:8.
- Salango kusala kirikiri na mênë.—Genèse 9:4; Kusala 15:20, 28, 29.
- Kengo ti bata azo ti da ti mo.—1 Timothée 5:8.
- Mungo mbage na bira wala na atënë ti poroso ti sese so.—Esaïe 2:4; Jean 6:15; 17:16.
- Nyongo manga, mbangi wala yorö kue so na nyongo ni zo alingbi ti ga ngbâa ni.—Marc 15:23; 2 aCorinthien 7:1.
19 Jéhovah ayeke hunda lâ oko pëpe na e ti sala mbeni ye so lo hinga a hon ngangu ti e (Deutéronome 30:11-14). Lo hinga nzoni mingi ahon e mveni aye so alingbi na kate ti e, nga aye so ahon ngangu ti e (Psaume 103:14). Na ndo ni, Jéhovah alingbi ti mû na e ngangu ti ngbâ ti mä yanga ti lo. Bazengele Paul asû na mbeti: “Nzapa ayeke Be-Ta-Zo, fade Lo zia handa ahon ngangu ti i pëpe; me legeoko na handa so, fade Lo leke lege ti sigigi nga, si i lingbi gbu ngangu.” (1 aCorinthien 10:13). Ti mû maboko na mo ti gbu ngangu, Jéhovah alingbi même ti mû na mo “kota ngangu”. (2 aCorinthien 4:7). Na pekoni so lo gbu ngangu na gbele atara mingi, Paul alingbi lani ti tene: “Mbi lingbi sala ye kue na yâ Lo so asala si mbi wara ngangu.”—aPhilippien 4:13.
DUTI NA ASALANGO YE SO AMÛ NGIA NA NZAPA
20 Biani, ti mû ngia na Jéhovah, a hunda na mo pëpe gi ti kpe yongoro na aye so lo ke. A hunda nga na mo ti ye aye so lo ye (aRomain 12:9). Tongana mo hinga ambeni zo so mo na ala ayeke na bango ndo oko, na aye so agbu bê ti mo agbu bê ti ala nga, bê ti mo ayeke pusu mo pëpe ti ga ndulu na azo tongaso? Jéhovah nga ayeke sala tongaso. Ni la, manda ti ndoye aye so agbu bê ti Jéhovah mingi. A fa ambeni ye ni so na Psaume 15:1-5; aversê so afa na e tënë na ndo ti azo so Nzapa abâ ala tongana akamarade ti lo. Azo so asala kamarade na Jéhovah ayeke fa na yâ fini ti ala ye so Bible ahiri ni “lengo ti Yingo” so abungbi “ndoye, tâ ngia, siriri, be-nze-pepe, nzobe, bê ti sala nzoye, be-biani, tâ be-ti-molenge, na ngangu ti kanga nzara ti tele”.—aGalate 5:22, 23.
21 Ti diko na ti manda Bible lakue ayeke mû ande maboko na mo ti duti na asalango ye so amû ngia na Nzapa. Nga, ti hinga ye so Nzapa ahunda ayeke mû ande maboko na mo ti leke abibe ti mo si a gue oko na ti Nzapa (Esaïe 30:20, 21). Tongana mo ngbâ ti kpengba ndoye ti mo teti Jéhovah, fade mo yeke duti lakue na nzara mingi ti duti na fini so amû ngia na lo.
22 A hunda na mbage ti mo ti sala ngangu si dutingo ti mo na yâ fini amû ngia na Jéhovah. Bible ahaka ngangu so mo yeke sala ti zia angbele salango ye ti lo tongana mbeni ngbele bongo so mo yeke zi ti yü fini ni (aColossien 3:9, 10). Me na ndo akomandema ti Jéhovah, wasungo psaume atene: “[Boi ti mo a]wara futa nzoni na lege ti bata tënë ni.” (Psaume 19:12). Mo nga kue mo lingbi ti bâ so dutingo na fini so amû ngia na Nzapa ayeke ga na aye ti nzoni mingi. Tongana mo sala tongaso, fade mo yeke kiri tënë na atënë ti zonga ti Satan na mo yeke zia ngia na bê ti Jéhovah.
YE SO BIBLE AFA
- Mo lingbi ti ga kamarade ti Nzapa tongana mo mä yanga ti lo.—Jacques 2:23.
- Satan adë kite so azo kue alingbi ti duti be-ta-zo na Nzapa.—Job 1:8, 10, 11; 2:4; aProverbe 27:11.
- A lingbi e kpe aye so Nzapa ake.—1 aCorinthien 6:9, 10.
- E lingbi ti zia ngia na bê ti Jéhovah tongana e ke aye so lo ke na e ye aye so lo ye.—aRomain 12:9.
* So aye ti tene pëpe so zo kue so ayeke gi ti kanga lege na mo ayeke tâ gi na gbe ti ngangu ti Satan. Ye oko, Satan ayeke nzapa ti sese so, na sese ni kue ayeke na gbe ti ngangu ti lo (2 aCorinthien 4:4; 1 Jean 5:19). Ni la, e lingbi ti tene so ti duti na fini so amû ngia na Nzapa ayeke ga na tënë na ndo ti e, na tongaso ambeni zo ayeke gi ande ti kanga lege na mo.
Ahundango tënë
1, 2. Fa ambeni zo so Jéhovah abâ ala giriri tongana akota kamarade ti lo.
3. Ngbanga ti nyen Jéhovah asoro ambeni zo ti ga akamarade ti lo?
4, 5. Tongana nyen Jéhovah afa ngangu ti lo teti azo ti lo?
6. Satan atënë lani nyen na ndo ti azo?
7, 8. (a) Nyen la asala si Job ayeke lani nde mingi na tanga ti azo ti ngoi ti lo? (b) Tongana nyen Satan afa kite ti lo na ndo bibe ti Job?
9. Jéhovah akiri tënë tongana nyen na tënë ti Satan? Ngbanga ti nyen Jéhovah asala tongaso?
10. Atara wa atï lani na ndo ti Job? Me lo sala tongana nyen na gbele aye so asi na lo?
11. (a) Satan akiri abi tënë wa na ndo ti Job? Ti kiri tënë, Jéhovah asala nyen? (b) Job atene ti lo nyen na sioni kobela so a mû lo?
12. Job akiri tënë tongana nyen na atënë so Zabolo atene na ndo ti lo?
13. Teti so Job angbâ be-ta-zo na Nzapa, ye nyen asi na pekoni?
14, 15. Ngbanga ti nyen e lingbi ti tene so tënë ti kite ti Satan na ndo bibe ti Job abâ azo kue?
16. (a) Satan ayeke tara akode wa ti gboto azo yongoro na Nzapa? (b) Zabolo alingbi ti sala kusala na akode so tongana nyen ti handa mo?
17. Kota nda ti tënë so ayeke pusu e ti bata akomandema ti Jéhovah ayeke so wa?
18, 19. (a) Fa ambeni komandema so Jéhovah amû. (Bâ encadré ni.) (b) E hinga tongana nyen so Nzapa ayeke hunda na e pëpe aye so ahon ngangu ti e?
20. Asalango ye wa so anzere na Nzapa a lingbi mo duti na ni? Ngbanga ti nyen asalango ye so ayeke kota mingi?
21. Ye nyen ayeke mû ande maboko na mo ti duti na asalango ye so amû ngia na Nzapa?
22. Fade mo yeke wara lege ti sala nyen tongana mo duti na fini so amû ngia na Nzapa?


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA OKO
Ngbanga ti nyen Nzapa azia si azo abâ pasi?
Nzapa la asala si azo ayeke bâ pasi na ndo ti sese?
Kota tënë wa alondo na yaka ti Eden?
Tongana nyen Nzapa ayeke leke aye ti peko ti pasi so azo abâ?
NA PEKO ti mbeni sioni bira so asi na yâ ti mbeni kodoro, awali na amolenge saki mingi so abi tele ti ala lani pëpe na yâ bira ni awara kuâ. Na ngoi so a zi mbeni kota dû na a lu ala kue na yâ ni, a lu na tele ti dû ni akeke ti croix. Na ndo ti akeke ni oko oko, a zia mbeti so: “Ngbanga ti nyen?” Biani, ngoi na ngoi, tongana mbeni ye ti ngangu asi so azo agi nda ni gbä, ala yeke hunda tënë ka na tele ti ala mingi tongaso ti fa vundu ti bê ti ala. Ala yeke hunda tele ti ala tongaso na ngoi so bira, aye tongana yengingo ti sese, akobela nga azo ti sioni afâ azo ti ala, abuba da ti ala wala asala si ala bâ pasi tâ ngangu mingi na ambeni lege nde. Ala ye ti hinga ngbanga ti nyen mara ti aye ti ngangu tongaso ayeke si na ala.
2 Ngbanga ti nyen Nzapa azia lege si azo ayeke bâ pasi tongaso? Tongana Jéhovah ayeke Nzapa ti Ngangu Ahon Kue, ti ndoye, ti ndara na ti mbilimbili, ngbanga ti nyen kengo mba na sioye amû ndo kue tongaso laso? Mo hunda tele ti mo na ndo ti aye tongaso lâ oko awe?
3 A yeke sioni ti hunda ngbanga ti nyen Nzapa azia si azo abâ pasi tongaso? Ambeni zo apensé ti ala so tongana mo hunda mara ti tënë tongaso, a fa so mabe ti mo ayeke kete mingi wala mo ne Nzapa pëpe. Ye oko, tongana mo diko Bible, mo yeke bâ so même azo ti giriri so akpe mbito ti Nzapa ahunda tele ti ala lani na atënë tongaso. Na tapande, prophète Habakuk ahunda lani na Jéhovah: “Teti nyen Mo sala si mbi bâ sioye, na mbi bâ vundu tongaso? Ye ti futi na sioye ti ngangu ayeke na gbele mbi. Tiri ayeke, na papa alondo.”—Habakuk 1:3.
4 Jéhovah asuku lani na prophète ti lo Habakuk teti so lo hunda mara ti atënë tongaso? Ên-ën. Nde na so, na lege ti yingo vulu ti lo, Nzapa asala si a bata akpengba tënë ti Habakuk so na yâ Mbeti ti Lo, Bible. Nzapa amû maboko na lo ti gbu nda ti aye nzoni ahon ti kozo nga ti wara mabe ahon so lo yeke na ni kozo. A yeke ye so Jéhovah aye ti sala na mo nga. Dabe mo so Bible atene so ‘Nzapa ayeke bata mo.’ (1 Pierre 5:7). Lege so Nzapa ake tâ na sioye nga na pasi so aga na pekoni ahon lege kue so azo ake na aye so (Esaïe 55:8, 9). Me tongana a yeke tongaso, ngbanga ti nyen pasi ahon ndo ni laso na sese?
NGBANGA TI NYEN PASI AHON NDO NI TONGASO?
5 Azo na yâ ti anzapa nde nde ague na akota zo ti nzapa ti ala ti hunda ala ngbanga ti nyen pasi ahon ndo ni tongaso na sese. Mingi ni, a yeke kiri tënë na ala a tene so Nzapa la aye tongaso na lo leke kozoni aye oko oko kue so ayeke si, so ti tene nga aye ti vundu so asi. A tene nga na mingi ti ala so Nzapa ayeke sala ye na mbeni lege so zo alingbi ti mä yâ ni pëpe, wala tongana lo yeke ga na kuâ na ndo ti azo, même na ndo ti amolenge, a yeke ti tene lo mû ala na tele ti lo na yayu. Ye oko, tongana ti so mo manda awe na yâ ti buku so, Jéhovah Nzapa asala sioni na zo lâ oko pëpe. Bible atene: “Nzapa alingbi sala sioye kete pëpe, Lo Ti Ngangu Ahon Kue alingbi sala sioni oko pëpe.”—Job 34:10.
6 Atâa so a yeke Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue la asala pëpe si apasi so kue ayeke dä laso na sese, mo hinga ngbanga ti nyen azo atene so a yeke tâ gi lo? Mingi ni, ala yeke tene tongaso na ndo ti lo ngbanga ti so ala pensé so a yeke gi lo si ayeke tâ mokonzi ti sese so. Ala hinga pëpe so Bible afa na ndo tënë so mbeni kpengba tâ tënë so a yeke ngangu ti gbu nda ni pëpe. Mo manda tënë na ndo ni awe na yâ ti chapitre 3 ti buku so. Tâ mokonzi ti sese so ayeke Satan Zabolo.
7 Bible atene polele: “Sese so kue ayeke na tïtî wato-sioni.” (1 Jean 5:19). Tongana mo gbu li na ndo ti tënë so, mo bâ so a yeke polele pëpe? Sese ni amû gi asalango ye ti yingo sioni so ayeke ‘wahanda ti azo ti sese kue’ na so lê ti e alingbi ti bâ lo pëpe (Apocalypse 12:9). Bê ti Satan ayeke tâ sioni mingi na asi na handa. A yeke na lege ni so bê ti azo ti sese ti lo ayeke nga sioni mingi na asi na handa. So ayeke mbeni oko nda ti tënë so asala si pasi ahon ndo ni na sese.
8 Mbeni use nda ti tënë so asala si pasi ahon ndo ni tongaso na sese ayeke so, tongana ti so e bâ na chapitre 3, azo atï na yâ siokpari na peko ti kengo yanga so asi na yaka ti Eden. Teti so ala yeke awasiokpari, bê ti azo atara ti pusu ala ti tiri ti komande gi na ndo ti amba ti ala, na ye so adü abira, pasi so azo ayeke sala na amba ti ala nga na kota vundu (Zo-ti-fa-tene 4:1; 8:9). Mbeni ota nda ti tënë so asala si azo ayeke bâ pasi ayeke so ‘lâ na pasa asi na azo kue.’ (Zo-ti-fa-tene 9:11). Na yâ ti sese ti laso so Jéhovah pëpe si akomande azo ni na abata ala, azo alingbi ti bâ pasi ngbanga ti so, ala hinga ti ala pëpe, ala luti na mbeni place na mbeni ngoi so a lingbi ala luti fade na ndo so pëpe, na tongaso mbeni ye ti sioni awara ala.
9 A yeke tâ ye ti dengo bê ti hinga so Nzapa pëpe la asala si azo ayeke bâ pasi. A yeke lo pëpe si asala si abira, afango zo, asalango sioni na zo na même akpale tongana yengingo ti sese wala sukungo ti ngu abi azo na yâ ti pasi. Me e ye biani ti hinga ngbanga ti nyen Jéhovah azia lege si aye ti vundu so kue asi. Tongana lo yeke Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue, a ye ti tene so lo yeke na ngangu ti kanga lege na pasi. Me ngbanga ti nyen lo sala ni pëpe? Nzapa ti ndoye so e manda ti hinga lo alingbi gi ti duti na mbeni nda ti tënë so ayeke tâ na lege ni, so apusu lo ti sala ye tongaso.—1 Jean 4:8.
MBENI KOTA TËNË ALONDO
10 Ti hinga ngbanga ti nyen Nzapa azia lege si azo abâ pasi, a yeke nzoni e kiri na peko juska na ngoi so pasi abâ gigi. Na ngoi so Satan apusu Adam na Eve ti ke yanga ti Jéhovah, mbeni kota tënë abâ gigi. Na ngoi ni kâ, Satan adë kite pëpe na ngangu so Jéhovah ayeke na ni. Lo hinga lani so katikati ayeke pëpe na ngangu ti Jéhovah. Me ye so lo dë kite na ni ayeke droit ti Jéhovah ti komande dunia. Tongana lo tene so Nzapa ayeke zo ti mvene so agbanzi lege na azo ti gbe ti lo ti wara aye ti nzoni, Satan aye ti fa so Jéhovah ayeke komande na lege ni pëpe (Genèse 3:2-5). Satan aye ti tene lani so tongana azo azi tele ti ala na gbe ti komandema ti Nzapa, ala yeke duti nzoni mingi ahon ti so ala ngbâ na gbe ti komandema ti Nzapa ni. Biani, lo yeke gi lani yanga ti Jéhovah na ndo droit ti Lo ti komande dunia kue.
11 Adam na Eve ake lani yanga ti Jéhovah. Biani, a yeke tongana ala ye ti tene: “E ye Jéhovah pëpe ti komande na ndo ti e. E mveni e lingbi ti soro ye so e bâ ayeke nzoni na ye so e bâ ayeke sioni.” Jéhovah alingbi lani ti leke tënë so tongana nyen? Lo lingbi fade ti sala nyen ti fa na a-ange nga na azo ti sese kue so lege so Adam na Eve amû lani ayeke sioni, me gi lege ti lo oko si ayeke tâ nzoni lege ni? Mbeni zo alingbi ti tene ti lo so tongana Nzapa ahinga fade, ka lo fâ gi ala na lo leke ambeni fini zo nde. Me Jéhovah aye lani si Adam na Eve adü, na amolenge ti yâ ti ala amû lê ti sese kue so ayeke ga paradis (Genèse 1:28). Ye so Jéhovah aleke ti sala ayeke ga lakue tâ tënë (Esaïe 55:10, 11). Na ndo ye so, ti fâ azo ti kengo yanga so na lâ ni kâ ayeke leke pëpe tënë so abâ gigi, so andu droit ti Jéhovah ti komande dunia kue.
12 Zia e bâ mbeni tapande oko. Mbeni maître ayeke fa na a-élève ti lo tongana nyen ti sala mbeni ngangu calcul. Mo ye ti bâ, mbeni élève amû hingango mbeti ti lo ti londo na tele ti maître ni ti sala kpengba-li na lo; lo tene so lege so maître ni ayeke gue na calcul ni ayeke ti lo na lege ni pëpe. Élève ni atene so tâ gi ni si ni hinga nzoni mingi ti sala calcul so, na lo tene atënë ti lo ni na mbeni lege so, tongana mo bâ ni nzoni, lo ye ti fa so maître ni ahinga ye pëpe. Ambeni élève ni atï nga na peko ti lo, na ala to nda ti sala kpengba-li na maître ni. Maître ni ayeke sala tongana nyen? Tongana lo tomba gi ala tongaso na gigi awe, tanga ti a-élève ni ayeke tene ande nyen? Ala lingbi ti tene so kamarade ti ala so asala kpengba-li nga na ala so atï na peko ti lo ayeke na raison, ndani la si maître ni abâ gbä lo tomba ala na gigi. Ye so alingbi ti pusu tanga ti a-élève so kue ti kpe maître ni pëpe tongana ti kozo na ti bâ so lo sala mbito ti tene azo ahinga atene lo hinga ye pëpe. Me fadeso, bâ so maître ni azia lege na élève ti kpengba-li so ti fa na lê ti amba ti lo tongana nyen lo yeke sala calcul so.
13 A yeke nga ye so Jéhovah asala la. Dabe mo so a yeke pëpe gi ala so ake yanga na Eden si ayeke lani dä na ngoi so tënë ni alondo. A-ange kutu mingi ayeke nga dä na ala yeke bâ lani ye so ayeke si (Job 38:7; Daniel 7:10). Lege so Jéhovah ayeke leke na tënë ni ayeke sala ande ngangu mingi na ndo ti ala kue nga na nda ni na ndo ti azo kue so aduti na sese. Tongaso, Jéhovah asala tongana nyen? Lo zia lege na Satan ti fa tongana nyen lo Satan ni lo leke ti komande azo ti sese. Nga, Nzapa azia azo ti fa lege ala mveni na tele ti ala na gbe ti komandema ti Satan.
14 Maître so e mû tapande ti lo ahinga so élève ti kpengba-li so nga na ala so amû peko ti lo ayeke na raison pëpe. Ye oko, lo hinga nga so tongana lo zia lege na ala ti tara ti fa ye so ala ye ti sala, a yeke sala nzoni mingi na tanga ti a-élève ni. Tongana a-élève so ake yanga ti maître ni asala calcul so gbä, tanga ti a-élève ni kue ayeke bâ ande so gi maître ni oko si alingbi nzoni mingi ti fa ye na ala. Tongaso, ala yeke bâ ande so a yeke na lege ni tongana maître ni atomba a-élève ti kpengba-li kue na gigi. Legeoko nga, Jéhovah ahinga so a yeke sala ande nzoni mingi na azo ti mbilimbili nga na a-ange kue tongana ala bâ na lê ti ala so Satan na ala so amû peko ti lo ague na aye ti ala ni gbä alï gi ngu, na azo alingbi pëpe ti fa lege ala mveni na tele ti ala. Ala yeke bâ tâ tënë ti ye so prophète Jérémie atene giriri: “O L’Eternel, mbi hinga lege ti zo ayeke na tïtî lo mveni pëpe; na a yeke na bê ti zo so atambela ti fa lege na gere ti lo nga pëpe.”—Jérémie 10:23.
NGBANGA TI NYEN LO ZIA SI A NINGA TONGASO?
15 Me ngbanga ti nyen Jéhovah azia azo abâ pasi a ninga tongaso? Nga, ngbanga ti nyen lo kanga lege pëpe na aye ti sioni ti si? Zia e kiri na ndo ti tapande ti e so, na e bâ aye use so maître ni ayeke sala ande pëpe. Kozoni kue, lo yeke kanga lege pëpe na élève ti kpengba-li so ti fa ye so lo leke ti sala. Use ni, lo yeke mû ande maboko pëpe na élève ni ti sala ye so lo leke ti sala so. Legeoko nga, bâ aye use so Jéhovah na bê ti lo mveni ayeke sala pëpe. Kozoni kue, lo kanga lege pëpe na Satan nga na ala so amû peko ti lo ti sala ye so ala leke ti sala ti fa so ala tene tâ tënë. Ti sala tongaso, a hunda lani ti tene lo zia si ngoi ahon. Teti angu mingi mingi, azo awara lege ti tara alege ti komandema nde nde na ndo amba ti ala zo. A lingbi ti bâ so na yâ ti ambeni ye tongana senda-ye, hingango ye ti azo nga na kode ti ala ague na li ni; ye oko, kengo ndia, nzinga, fango zo na bira angbâ gi ti gue na li ni na ti ga sioni ahon ti kozo. Ye ni ayeke polele laso awe so azo asala gbä ti komande tele ti ala nzoni.
16 Use ni, Jéhovah amû maboko pëpe na Satan ti komande sese so. Biani, tongana fade Nzapa agi ti kanga lege na aye ti sioni so kue ti si, andâ lo yeke mû gi maboko na ala so ake yanga ti lo so na yâ komandema ti ala. Ye so alingbi ti pusu azo ti tene so peut-être azo alingbi biani ti fa lege nzoni na tele ti ala mveni sân ti tene ye ti sioni asi na ala na pekoni. Tongana Jéhovah asala tongaso, andâ lo yeke mû gi mbage ti lo na ye ti mvene. Me “Nzapa alingbi sala mvene…pëpe”.—aHébreu 6:18.
17 Me ka ti aye ti sioni kue so a sala na yâ ti angu mingi kue so ahon na so azo ake yanga ti Nzapa dä? A yeke nzoni e girisa pëpe so Jéhovah ayeke na ngangu ahon ye kue. Tongaso, lo lingbi ti leke aye ti peko ti akpale so asi, so azo ahu pono ndali ni, na biani lo yeke sala tongaso. Tongana ti so e bâ kozo awe, aye so abuba sese ti e ayeke girisa kue tongana a leke peko ti sese ni si a ga paradis. Mabe na yâ sandaga ti Jésus ayeke mû lege ti zi akpale so siokpari aga na ni, na fade akpale so kuâ aga na ni ayeke hon tongana azo so akui ayeke kiri na fini. Tongaso, Nzapa ayeke mû ngangu na Jésus “ti futi kusala ti zabolo.” (1 Jean 3:8). Jéhovah ayeke sala ande aye so kue na tâ ngoi ni so alingbi. Bê ti e alingbi ti nzere so lo sala tongaso hio pëpe, teti be-nze-pepe ti lo amû lege na e ti hinga tâ tënë na ti sala na lo (2 Pierre 3:9, 10). Na oko ngoi ni, Nzapa agi lege kue ti wara azo so ayeke voro lo tâ na lege ni na ti mû maboko na ala ti gbu ngangu na gbele pasi kue so alingbi ti si na ala na yâ sese ti wusuwusu so.—Jean 4:23; 1 aCorinthien 10:13.
18 Ambeni zo alingbi ti hunda: apasi so kue alingbi fade ti si na azo tongana Nzapa aleke lani Adam na Eve na mbeni lege so ala lingbi pëpe ti ke yanga ti lo? Ti kiri tënë na hundango tënë so, a lingbi mo dabe ti mo na mbeni matabisi ti ngele ngangu so Jéhovah amû na mo.
MO YEKE SALA TONGANA NYEN NA MATABISI SO NZAPA AMÛ NA MO?
19 Tongana ti so chapitre 5 ti buku so afa, a leke azo na ngangu ti soro ye so bê ti ala aye. Mo bâ kota ngele ti matabisi so? Nzapa aleke gbâ ti anyama me ala lingbi ti sala gi ye so lo zia na yâ ti li ti ala ti tene ala sala (aProverbe 30:24). Fade tele ti mo ayeke nzere tongana fade Nzapa aleke mo tongana anyama? Oko pëpe. E yeke na ngia ti soro na bê ti e mara ti zo wa e ye ti duti, mara ti fini wa e ye ti duti na ni nga akamarade wa e ye ti tambela na ala nga ambeni ye nde tongaso. A nzere na e mingi ti duti na liberté ti sala ambeni ye, na a yeke ye so Nzapa aye si e duti na ni.
20 Bê ti Jéhovah ayeke nzere pëpe na kusala so mbeni zo ayeke sala na lo tongana a gbu zo ni gbungo na ngangu ti sala ni (2 aCorinthien 9:7). Zia e mû mbeni tapande. So wa ayeke nzere na bê ti mbeni babâ wala mama: ti tene mbeni zo la apusu molenge ti lo si a tene na lo “Papa (wala Mama), mbi ye mo”? wala tongana tënë ni alondo tâ na bê ti molenge ni mveni? Tongaso, tënë ni ayeke ti hinga tongana nyen mo, mo yeke sala kusala na ngangu so Jéhovah amû na mo ti soro ye so bê ti mo aye. Satan, Adam na Eve asala kusala sioni mingi na ngangu ti ala ti soro ye so ala ye. Ala ke Jéhovah Nzapa. Mo soro ti mo ti sala tongana nyen?
21 Lege azi na mo ti sala kusala nzoni na pendere matabisi so mo yeke na ni ti soro ye so bê ti mo aye. Mo lingbi ti soro ti sala ye legeoko tongana ti azo kutu mingi so asoro ti duti na mbage ti Jéhovah. Ala zia ngia na bê ti Jéhovah teti so ala fa na gigi polele so Satan ayeke zo ti mvene so ahinga ti komande oko pëpe (aProverbe 27:11). Mo nga kue mo lingbi ti sala tongaso tongana mo soro ti duti na nzoni tambela. A yeke ye so e yeke bâ tënë na ndo ni na chapitre ti peko.
YE SO BIBLE AFA
- Nzapa la asala pëpe si aye ti sioni ayeke laso na sese.—Job 34:10.
- Na tenengo so Nzapa ayeke zo ti mvene so agi ti gbanzi aye ti nzoni na azo ti gbe ti Lo, Satan adë kite na droit ti Jéhovah ti komande dunia kue.—Genèse 3:2-5.
- Jéhovah ayeke mû yanga na Molenge ti lo so ayeke Mokonzi ti Royaume ni ti zi pasi kue so azo ayeke bâ nga ti leke akpale kue so aga na peko ti pasi so.—1 Jean 3:8.
Ahundango tënë
1, 2. Pasi wa azo ayeke bâ laso? Ye so apusu azo mingi ti hunda tele ti ala na atënë wa?
3, 4. (a) Ye nyen afa so a yeke sioni pëpe ti hunda ngbanga ti nyen Nzapa azia si azo abâ pasi? (b) Bango ndo ti Jéhovah ayeke tongana nyen na ndo sioye na pasi?
5. Ngoi na ngoi, azo ayeke tene nyen ti fa nda ni so azo ayeke bâ pasi? Me Bible atene ti lo nyen?
6. Ngbanga ti nyen azo mingi abi tënë na li ti Nzapa ti tene so lo la asala si azo ayeke bâ pasi na sese?
7, 8. (a) Na lege wa azo ti sese amû tâ gi asalango ye ti mokonzi ti sese ni? (b) Fa tongana nyen siokpari ti azo nga tënë ti ‘lâ na pasa so ayeke si na azo kue’ asala si azo abâ pasi.
9. Ngbanga ti nyen e lingbi ti duti na kite oko pëpe so a yeke mbeni nda ti tënë so ayeke na lege ni si apusu Jéhovah ti zia lege si azo abâ pasi?
10. Satan adë kite lani na nyen nga tongana nyen?
11. Ngbanga ti nyen Jéhovah afâ lani gi azo ti kengo yanga ni pëpe?
12, 13. Mû mbeni tapande ti fa ngbanga ti nyen Jéhovah azia lege na Satan ti ga mokonzi ti sese so, nga ngbanga ti nyen lo zia lege na azo ti sala ye so bê ti ala mveni aye.
14. Ye ti nzoni wa ayeke ga na peko ti desizion so Jéhovah amû ti zia azo afa lege ala mveni na tele ti ala?
15, 16. (a) Ngbanga ti nyen Jéhovah azia si azo abâ pasi a ninga mingi tongaso? (b) Ngbanga ti nyen Jéhovah akanga lege pëpe na aye ti sioni so asi na azo?
17, 18. Jéhovah ayeke sala ande nyen na aye ti sioni kue so komandema ti azo na ti Satan aga na ni?
19. Kota matabisi wa Jéhovah amû ni na e? Ngbanga ti nyen a lingbi e bâ ni na ngele ngangu mingi?
20, 21. E lingbi ti sala kusala nzoni tongana nyen na matabisi ti e ti soro ye so bê ti e aye? Ngbanga ti nyen a lingbi e duti na nzara ti sala tongaso?


text:
CHAPITRE OTA
Ye so Nzapa aleke teti sese ayeke nyen?
Ye so Nzapa aleke teti azo ayeke nyen?
Tongana nyen a bi tënë lani na li ti Nzapa?
Fini ayeke duti ande tongana nyen na ndo sese na yâ ti angoi so ayeke ga?
YE SO Nzapa aleke teti sese ayeke tâ pendere mingi. Jéhovah aye si azo so aduti na ngia nga na nzoni seni amû lê ti sese ni kue. Bible atene so “Nzapa alu yaka na yâ Eden” na lo ‘sala si keke kue ako na amaï, keke so anzere na lê ti zo na ayeke nzoni teti kobe’. Na pekoni so Nzapa aleke kozo koli na kozo wali, Adam na Eve, lo zia ala na yâ pendere ndo so, na lo tene: “I dü amolenge mingi, i wu, i si singo na sese, i sala si ye kue aga na gbe gere ti i.” (Genèse 1:28; 2:8, 9, 15). Ye so afa so Nzapa aleke lani ti tene azo adü amolenge, ala kono yâ ti Paradis ni ti mû sese kue na ala bâ lege ti anyama.
2 Mo bâ ti mo so mbeni lâ fade ye so Jéhovah Nzapa aleke ti sala ti tene azo alango na yâ mbeni sese so aga paradis ayeke ga tâ tënë? Nzapa atene: “Mbi sala tënë awe; fade Mbi sala si a ga tâ tënë.” (Esaïe 46:9-11; 55:11). Biani, ye so Nzapa aleke ti sala, lo yeke sala ande gi ni! Lo tene so “Lo sala sese ni pëpe ti ga ye so afuti” me “Lo leke sese so si azo alingbi duti dä”. (Esaïe 45:18). Mara ti azo wa Nzapa aye na ndo sese? Nga, teti ngoi oke si lo ye lani ti tene ala ngbâ na fini na ndo ni? Bible akiri tënë: ‘Sese ni ayeke ga ye ti héritier ti azo ti mbilimbili, na fade ala duti dä lakue.’—Psaume 37:29; Apocalypse 21:3, 4.
3 Na bango ni biani, a yeke ye so ade ti si pëpe. Azo laso ayeke tï kobela na ala yeke kui; ala yeke gue même ti tiri na ti fâ tele na popo ti ala. Biani, mbeni ye atambela lani nzoni pëpe. Me e yeke na kite oko pëpe so Nzapa aleke lani pëpe ti tene sese aga tongana ti so e bâ laso! Tongaso, ye nyen asi lani? Ngbanga ti nyen ye so Nzapa aleke lani ti sala aga tâ tënë pëpe? E lingbi ti wara akiringo tënë ni pëpe na yâ ti mbeni buku so azo asû, teti wusuwusu ni alondo lani na yayu.
MBENI WATO ABÂ GIGI
4 Kozo buku ti Bible afa tënë ti mbeni wato ti Nzapa so afa tele ti lo na yaka ti Eden. A fa lo tongana mbeni “ngbo”. Ye oko, lo yeke lani gi mbeni senge nyama pëpe. Ndangba buku ti Bible afa lo tongana “lo so ala di iri ti lo Zabolo na Satan, wahanda ti azo ti sese kue”. A hiri nga lo ‘ngbo ti giriri’. (Genèse 3:1; Apocalypse 12:9). Ange ti ngangu so ayeke mbeni créature ti yingo so lê abâ pëpe, na lo sala lani kusala na mbeni ngbo ti sala tënë na Eve, legeoko tongana mbeni zo so asala kusala na mbeni poupée, na lo sala tënë na mbeni lege so mo bâ mo tene poupée ni la ayeke sala tënë. Kite ayeke pëpe so ange so ayeke lani dä tongana Nzapa aleke sese ti tene azo aduti dä.—Job 38:4, 7.
5 Ye oko, teti so aye kue so Jéhovah aleke ayeke mbilimbili-kue, zo wa aleke lani “Zabolo” wala “Satan” so? Ti kiri tënë ni na ndulu tënë, mbeni oko na popo ti angangu créature ti yingo so Nzapa aleke asala tele ti lo mveni ti ga Zabolo. Ye so alingbi ti si tongana nyen? Zia e mû gi mbeni tapande: laso, mbeni zo so kozo ayeke nzoni zo alingbi ti ga zo ti nzi. Tongana nyen? Lo lingbi ti zia lege na mbeni sioni bibe ti maï na yâ bê ti lo. Tongana lo ngbâ gi ti lë sioni nzara so na yâ ti bê ti lo, a lingbi ti ga tâ ngangu mingi na a sala si, tongana lege ni azi na lo, lo lingbi ti sala tongana ti so sioni nzara so afa na lo.—Jacques 1:13-15.
6 A yeke ye so asi lani na Satan Zabolo. Na bango ni, lo mä lani Nzapa so ayeke tene na Adam na Eve ti dü amolenge na ti sala si amolenge ti ala na ahale ti ala amû ndo ti sese kue (Genèse 1:27, 28). Satan atene peut-être na bê ti lo: ‘Me azo so kue alingbi ti voro mbi ahon ti voro Nzapa!’ Na lege so, mbeni sioni nzara amaï na yâ bê ti lo. Na nda ni, lo londo lo gue ti handa Eve na lo dü mvene na lo na ndo Nzapa (Genèse 3:1-5). Ye so asala si lo ga mbeni “Zabolo”, so ti tene “zo so adü mvene na ndo mba ti lo ti buba iri ti lo”. Na oko ngoi ni, lo ga nga “Satan”, so ti tene “wato”.
7 Na salango kusala na mvene nga na handa, Satan Zabolo apusu Adam na Eve ti ke yanga ti Nzapa (Genèse 2:17; 3:6). Ye so asala si ala kui na nda ni, tongana ti so Nzapa atene fade a yeke si na ala tongana ala ke yanga ti lo (Genèse 3:17-19). Teti so Adam aga wasiokpari na pekoni so lo ke yanga ti Nzapa, amolenge kue so abâ gigi na lege ti lo awara nga siokpari ti lo ni (aRomain 5:12). A lingbi ti haka ye so asi so na mbeni ye ti gbotongo na brique. Tongana ye ti gbotongo na brique ni aba, ye nyen ayeke si na abrique kue so a yeke gboto na ni? Ala oko oko kue ayeke ba nga tongana ye ti gbotongo na brique so. Legeoko nga, siokpari ti Adam “aba” amolenge ti lo oko oko kue so a dü ala. A yeke ngbanga ni la si azo kue ayeke ga mbakoro na ayeke kui.—aRomain 3:23.
8 Na ngoi so Satan ahanda lani Adam na Eve si ala sala siokpari na tele ti Nzapa, ti tâ tënë ni, a yeke mbeni kota kengo yanga na tele ti Nzapa si Satan ayeke mû li ni dä. Lo yeke fa lani so lo yeda pëpe na lege so Jéhovah ayeke komande na ni. Biani, Satan ayeke tene fade: ‘Nzapa ahinga ti lo ti komande pëpe. Lo yeke tene mvene na lo yeke kanga lege ti ambeni nzoni ye na azo ti gbe ti lo si ala wara ni pëpe. Azo ti sese ayeke na bezoin pëpe ti tene Nzapa akomande na ndo ala. Ala mveni alingbi ti soro ye so ala bâ na lê ti ala tongana nzoni na ye so ala bâ tongana sioni. Ala yeke duti nzoni mingi ahon so tongana ala kiri na gbe ti komandema ti mbi.’ Me fade Nzapa ayeke leke tënë ti zonga so abi na ndo ti lo so tongana nyen? Ambeni zo ni atene so tongana Nzapa ahinga fade, ka lo fâ gi azo ti kengo yanga so awe. Ye oko, salango tongaso alingbi fade ti leke tënë so Satan abi ni na sese? A lingbi fade ti fa so lege so Nzapa akomande na ni ayeke nzoni?
9 Jéhovah so aye si aye ti lo kue aduti na lege ti mbilimbili ayeke yeda ande pëpe ti fâ azo ti kengo yanga so gi na lê ni lê ni. Tongaso, lo bâ lani so a hunda ti zia si ngoi ahon ti kiri tënë kue na atënë so Satan abi na li ti lo, na ti fa na lê ti azo kue so Zabolo ayeke zo ti mvene. Tongaso, Nzapa abâ nzoni ti zia lege na azo ti komande tele ti ala mveni teti mbeni ngoi nga na gbe ti ngangu ti Satan. Chapitre 11 ti buku so ayeke fa ande ngbanga ti nyen Jéhovah amû desizion so, nga ngbanga ti nyen lo zia si ngoi ahon mingi tongaso kozoni si lo leke tënë ni biaku. Me ti fadeso, a yeke nzoni e gbu li na ndo ti ahundango tënë so: Adam na Eve asala lani nzoni ti mä Satan so lâ oko asala pëpe mbeni ye ti nzoni na ala? A yeke lani na lege ni ti tene ala mä na bê so Jéhovah so amû ye kue na ala ayeke mbeni sioni zo ti mvene? Tongana fade mo yeke na place ti ala, mo yeke sala nyen?
10 A yeke nzoni ti gbu li na ndo ti ahundango tënë so teti e nga kue e yeke na gbele mara ti atënë tongaso laso. Biani, lege azi na e ti mû mbage ti Jéhovah ti mû kiringo tënë na tënë so Satan abi na li ti Jéhovah. Mo lingbi ti yeda na Jéhovah tongana Mokonzi ti mo na ti mû mbage nga ti fa so Satan ayeke zo ti mvene (Psaume 73:28; aProverbe 27:11). Mawa ni ayeke so, na popo ti azo ngbundangbu mingi ti sese, gi wungo ti azo kete si asoro ti sala tongaso. Ye so asala si mbeni kota hundango tënë abâ gigi: Bible afa biani so a yeke Satan si akomande sese so?
ZO WA AKOMANDE SESE SO?
11 Jésus awara lani kite lâ oko pëpe so a yeke Satan si ayeke mokonzi ti sese so. Na mbeni lege so zo ahinga li ti lo na ni pëpe, Satan afa lani na Jésus “aroyaume kue ti sese na gloire ti ala”. Na pekoni, lo mû zendo so na Jésus: “Tongana Mo kuku na sese, Mo sambela mbi, fade mbi mû na Mo ye so kue.” (Matthieu 4:8, 9; Luc 4:5, 6). Gbu li kete na ndo tënë ti Satan so, na hunda tele ti mo: Tënë ti Satan so alingbi ti duti lani mbeni tara teti Jésus tongana Satan ayeke fade pëpe mokonzi ti aroyaume so? Jésus ake lani pëpe so angorogbia ti sese so kue ayeke na gbe ti ngangu ti Satan. Ti tâ tënë ni, tongana fade Satan la ayeke na li ti aroyaume so pëpe, ka Jésus ayeke tene ni.
12 Biani, Jéhovah ayeke Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue, Lo so aleke apendere ye kue ti dunia (Apocalypse 4:11). Ye oko, versê oko pëpe na yâ Bible afa so Jéhovah Nzapa wala Jésus Christ ayeke mokonzi ti sese so. Biani, Jésus asala tënë ti Satan mbilimbili tongana “mokonzi ti sese so”. (Jean 12:31; 14:30; 16:11). Bible ahiri même Satan Zabolo “nzapa ti sese so”. (2 aCorinthien 4:3, 4). Na ndo wato so, wala Satan, bazengele Jean asû na mbeti: “Sese so kue ayeke na tïtî wato-sioni.”—1 Jean 5:19.
A YEKE FUTI ANDE SESE TI SATAN TONGANA NYEN?
13 Tongana ngu ayeke hon, aye ti sioni na ndo sese ni ayeke gue gi na li ni guengo. Sese ni asi na aturugu so ayeke tiri bira, azo ti poroso so ayeke sala ye na handa, amokonzi-nzapa so ayeke tene tënë tongaso me ayeke sala nde, na azo so kengo ndia ayeke gi mbeni ye ti tele ti ala. Mbeni ye ti leke tâ na sese so si a ga nzoni ayeke dä pëpe. Me Bible afa so, na yâ ngoi kete, fade Nzapa ayeke futi sese ti sioni so na lâ ti bira ti lo ti Harmaguédon. Na fade mbeni fini sese ti mbilimbili ayeke mû place ni.—Apocalypse 16:14-16.
14 Jéhovah Nzapa asoro lani Jésus Christ ti ga Gbia na ndo Royaume wala yanga-ti-komande so Lo zia gere ni na yayu. A sala angu mingi awe Bible atene: “A dü Molenge na e, A mû Molenge-koli na e, na fade ngangu ti komande ayeke na ndogo ti Lo; fade a di iri ti Lo…Mokonzi Ti Siriri. Fade nda ti wungo ti royaume ti Lo na ti siriri ayeke pëpe.” (Esaïe 9:5, 6). Na ndo yanga-ti-komande so, Jésus afa na adisciple ti lo ti sambela tongaso: “E ye royaume ti Mo aga. E ye ala sala na sese ye so bê ti Mo aye legeoko tongana ala sala na yayu.” (Matthieu 6:10). Tongana ti so mbeni chapitre ti buku so ayeke fa na e ande, Royaume ti Nzapa ayeke fadeso ndulu ti lungula ayanga-ti-komande kue ti sese so, na fade lo yeke mû place ti ala (Daniel 2:44). Na pekoni, Royaume ti Nzapa ayeke sala si sese aga paradis.
MBENI FINI SESE AGA NDULU!
15 Bible adë bê ti e tongaso: “Na lege ti zendo ti [Nzapa], e yeke ku ayayu ti fini na sese ti fini so mbilimbili aduti na yâ ni.” (2 Pierre 3:13; Esaïe 65:17). Ngoi na ngoi, tongana Bible asala tënë ti “sese”, lo ye ti sala tënë ti azo so alango na ndo sese (Genèse 11:1). Tongaso, ‘fini sese’ so mbilimbili ayeke duti dä aye ti sala tënë ti mbeni bungbi ti azo so Nzapa ayeke yeda na ala.
16 Jésus amû zendo so, na yâ fini sese so ayeke ga, ala so Nzapa ayeda na ala ayeke wara ande matabisi ti “fini ti lakue lakue”. (Marc 10:30). E tisa mo ti zi Bible ti mo na Jean 3:16 nga na Jean 17:3, na ti diko ye so Jésus afa ti sala tongana e ye ti wara fini ti lakue lakue. Fadeso, bâ na yâ Bible tënë na ndo ti adeba nzoni so ayeke ku ala so afa na yâ dutingo ti ala so ala lingbi na pendere matabisi ti Nzapa so na yâ paradis na ndo sese.
17Sioye, bira, kengo ndia na salango ngangu na zo ayeke hon ande. “A ngbâ kete, na fade azo ti sioni ayeke mbeni pëpe…Me azo so ayeke na tâ be-ti-molenge, fade sese ni aga ye ti héritier ti ala.” (Psaume 37:10, 11). Fade siriri ayeke duti dä teti fade Nzapa ayeke “sala si bira awe juska na nda ti sese”. (Psaume 46:10; Esaïe 2:4). Na pekoni, “fade azo ti mbilimbili awu, na fade siriri ayeke mingi juska nze ayeke mbeni pëpe”, so ti tene siriri ayeke duti teti lakue lakue!—Psaume 72:7.
18Ala so avoro Jéhovah ayeke duti pëpe na yâ mbito. Na ngoi kue so azo ti Israël ti giriri ayeke mä yanga ti Nzapa, ala duti nzoni na mbito asala ala pëpe (Lévitique 25:18, 19). A yeke duti ande pendere ye mingi ti hinga mara ti dutingo tongaso na yâ Paradis!—Esaïe 32:18; Michée 4:4.
19Tënë ti nzara ayeke duti ande dä pëpe. Wasungo psaume atene: “Fade le-kobe ayeke mingi na sese na li ti ahoto.” (Psaume 72:16). Jéhovah Nzapa ayeke hiri deba nzoni ande na ndo azo ti lo so ayeke mbilimbili, na fade “sese alë lengo”.—Psaume 67:7.
20Sese kue ayeke ga paradis. Apendere fini da na yaka ayeke mû lê ti ando so azo ti sioni abuba ni kozo (Esaïe 65:21-24; Apocalypse 11:18). Tongana ngoi ayeke hon, ando so a sala ni si a ga paradis awe ayeke kono yâ ti ala juska na ngoi so sese kue aga mbeni pendere ndo so asi na anzoni ye na tapande ti yaka ti Eden. Na Nzapa ayeke ngbâ ande lakue ti ‘lungula maboko ti lo, na ti mû ye alingbi na nzara ti ye kue so ayeke na fini.’—Psaume 145:16.
21Fade siriri ayeke duti dä na popo ti azo na anyama. Anyama ti ngonda na anyama ti kodoro ayeke te ye ande place oko. Même kete molenge ayeke duti ande na mbito pëpe ti anyama so laso ayeke sioni.—Esaïe 11:6-9; 65:25.
22Kobela ayeke hon ande. Teti so lo yeke Mokonzi ti Royaume ti Nzapa so ayeke na yayu, fade Jésus ayeke sava kobela ti azo ahon ti so lo sala lani tongana lo de na sese (Matthieu 9:35; Marc 1:40-42; Jean 5:5-9). Na pekoni, ‘fade wakodoro ayeke tene pëpe, Mbi yeke na kobela.’—Esaïe 33:24; 35:5, 6.
23Azo ti e so akui, fade a yeke zingo ala na kuâ na beku ti kiri ti kui mbeni pëpe. Ala so kue ayeke lango na dukua na so Nzapa adabe ti lo na ala ayeke kiri ande na fini. Biani, e yeke “ku londongo ti awakinda kue, azo ti mbilimbili, na azo ti kirikiri.”—Kusala 24:15; Jean 5:28, 29.
24 So tâ pendere ye si ayeke ku ala so asoro ti manda ye na ndo Kota Wasalango ye kue, Jéhovah, so ayeke Nzapa ti e, na ti sala na lo! Tongana Jésus atene lani na zo ti sioni so ayeke kui na tele ti lo: “Fade mo yeke na Mbi na Paradis”, lo ye lani ti sala tënë ti Paradis so ayeke ga na sese (Luc 23:43). A yeke kota ye mingi ti tene e gi ti hinga tënë mingi na ndo ti Jésus Christ, teti adeba nzoni so kue ayeke ga ande na lege ti lo.
YE SO BIBLE AFA
- Ye so Nzapa aleke ti tene sese aga paradis ayeke ga ande tâ tënë.—Esaïe 45:18; 55:11.
- Satan akomande sese laso.—Jean 12:31; 1 Jean 5:19.
- Na yâ fini sese so ayeke ga, Nzapa ayeke hiri ande deba nzoni mingi na ndo ti azo.—Psaume 37:10, 11, 29.
Ahundango tënë
1. Ye so Nzapa aleke teti sese ayeke nyen?
2. (a) E hinga tongana nyen so fade ye so Nzapa aleke teti sese ayeke ga tâ tënë? (b) Bible afa so mara ti azo wa si ayeke duti ande na fini teti lakue lakue?
3. Aye ti vundu wa ayeke dä laso na ndo sese? Na ye so asala si ahundango tënë wa abâ gigi?
4, 5. (a) Zo wa biani ayeke sala tënë lani na Eve na lege ti ngbo? (b) Tongana nyen mbeni zo so kozo ayeke mbeni nzoni zo alingbi ti ga zo ti nzi?
6. Tongana nyen mbeni ngangu ange so Nzapa aleke aga Satan Zabolo?
7. (a) Ngbanga ti nyen Adam na Eve akui? (b) Ngbanga ti nyen amolenge ti Adam kue ayeke ga mbakoro na ayeke kui?
8, 9. (a) Ti bâ ni nzoni, tënë wa Satan abï lani na sese? (b) Ngbanga ti nyen Nzapa afâ lani na lê ni lê ni pëpe azo ti kengo yanga so?
10. Tongana nyen mo lingbi ti mû mbage ti Jéhovah ti kiri tënë na tënë so Satan abi na sese?
11, 12. (a) Na lege wa mbeni tara so Jésus awara afa so Satan si ayeke mokonzi ti sese so? (b) Mbeni ye nde wa afa nga so Satan ayeke mokonzi ti sese so?
13. Ngbanga ti nyen e yeke tâ na nzara ti mbeni fini sese?
14. Zo wa la Nzapa asoro lo ti ga Gbia na ndo Royaume ti Lo? Na tongana nyen a fa ye so kozo awe?
15. ‘Fini sese’ ayeke nyen?
16. Matabisi wa ti ngele ngangu Nzapa amû na ala so lo yeda na ala? Na ye nyen a lingbi e sala ti wara ni?
17, 18. E lingbi ti hinga tongana nyen so azo na sese kue ayeke duti ande na yâ siriri me pëpe na yâ mbito?
19. Ngbanga ti nyen e yeke tâ na beku so fade kobe ayeke si singo na yâ fini sese ti Nzapa?
20. Ngbanga ti nyen e lingbi ti duti na kite pëpe so fade sese kue ayeke ga paradis?
21. Ye nyen afa so siriri ayeke duti ande dä na popo ti azo na anyama?
22. Ye nyen ayeke si na kobela?
23. Ngbanga ti nyen zingongo azo na kuâ ayeke mû ande ngia na bê ti e mingi?
24. Tënë ti dutingo na fini na yâ paradis na ndo sese asala nyen na ndo ti mo?


text:
40: Moïse apika kota tênë
NGU 10 ahon, ngu 20, ngu 30 ngbii ngu 39 ahon nga, na azo ti Israël angbâ na yando. Me na yâ ti angu so kue, Jéhovah abata azo ti lo. Lo mû na ala manne ti te. Na kota lâ, lo fa lege na ala na lege ti mbinda, me na bï, na lege ti wâ. Na yâ ti angu so kue, abongo ti ala asuru pëpe na gere ti ala asuku nga pëpe.
A yeke fadeso kozo nze ti ngu 40 ni, ngbene ye so ala sigigi na sese ti Egypte. Azo ti Israël akiri aleke kando ti ala na Kadès. A yeke na ndo so la si, ngu 40 kozoni, a tokua awakala 12 ti gue ti bâ sese ti Canaan. Miriam, ita ti Moïse, akui ge na Kadès. Nga, tongana ti so a si lani, mbeni kpale akiri abâ gigi.
Azo agi ngu ti nyon gbä. Tongaso, ala dema tere ti ala na Moïse, ala tene: ‘A yeke nzoni fade ti tene e kui. Ngbanga ti nyen mo sigigi na e na Egypte ti ga na sioni ndo so ye oko ayeke pusu dä pëpe so? Ablé, afigue, araisin na agrenade ayeke pëpe. Ngu ti nyongo ni ayeke nga même dä kete pëpe.’
Tongana Moïse na Aaron ague na tabernacle ti sambela, Jéhovah atene na Moïse: ‘Bungbi azo kue na ndo oko. Sara tënë na kota tênë so na lê ti ala kue, na fade gbâ ti ngu ayeke sigigi alingbi na azo ni nga na anyama ti ala kue.’
Moïse abungbi azo ni kue, na lo tene na ala: ‘Ala, azo so amä na bê na Nzapa pëpe so! A lingbi mbi na Aaron e sara si ngu asigigi na kota tênë so ndali ti ala?’ Tongaso, Moïse apika kota tênë so fani use, na kota ngu asigigi na yâ ni. Ngu so alingbi na azo nga na anyama ti ala kue.
Me ngonzo asara Jéhovah mingi na tere ti Moïse na Aaron. Mo hinga nda ni? A yeke ndali ti so Moïse na Aaron atene so ala la ayeke sara si ngu ayeke sigigi na yâ ti kota tênë so. Me ti tâ tënë ni, a yeke Jéhovah si asara ni. Na teti so Moïse na Aaron atene tâ tënë na ndo tënë so pëpe, Jéhovah atene so ni yeke se ala. Lo tene: ‘Ala yeke gue na azo ti mbi na sese ti Canaan pëpe.’
Kete na pekoni, azo ti Israël alondo na Kadès ahon. A ninga pëpe, ala si na hoto ti Hor. Aaron akui na li ti hoto so. Lo yeke lani na ngu 123. Mawa asara azo ti Israël mingi, si ala toto kuâ ti Aaron lango 30. Molenge ti lo Eléazar aga kota prêtre ti mara ti Israël na peko ti lo.
Nombre 20:1-13, 22-29; Deutéronome 29:5, Néhémie 9:21.
Ahundango tënë
- Tongana nyen Jéhovah abâ lege ti azo ti Israël na ngoi so ala yeke na yando?
- Tongana ala yeke na Kadès, azo ti Israël adema tere na ndo ti ye wa?
- Tongana nyen Jéhovah amû ngu na azo ni nga na anyama ti ala?
- Na lê ti foto ni, koli so akpo li ti maboko ti lo na ndo ti kate ti lo so ayeke zo wa? Ngbanga ti nyen lo yeke sara tongaso?
- Jéhovah asara ngonzo na tere ti Moïse na Aaron ngbanga ti nyen? Jéhovah asara nyen na ala?
- Nyen la asi na hoto ti Hor nyen? Zo wa la aga kota prêtre na Israël?
Ambeni hundango tënë
- Diko Nombre 20:1-13, 22-29; Deutéronome 29:5 na Néhémie 9:21.
E manda nyen na lege ti kode so Jéhovah abâ na lege ti azo ti Israël na yando? (Deut. 29:5; Mat. 6:31; aHéb. 13:5; Jacq. 1:17).
So Moïse na Aaron asara si iri ti Jéhovah aga nzoni-kue pëpe na gbele Israël, Jéhovah abâ ni tongana nyen? (Nom. 20:12; 1 aCor. 10:12; Apoc. 4:11).
E lingbi ti manda nyen na yâ ti sarango ye ti Moïse na mbage ti sengo ndo so Jéhovah ase na lo? (Nom. 12:3; 20:12, 27, 28; Deut. 32:4; aHéb. 12:7-11).


text:
41: Ngbo ti gengere
NGBO so aduti na ndo keke na lê ti foto so ayeke tâ ngbo pëpe. A yeke ngbo ti gengere. Jéhovah atene na Moïse ti zia ngbo ni so na tere ti keke na nduzu, si azo alingbi ti bâ ni na ti ngbâ na fini. Me angbo so ayeke hara na sese so ayeke atâ ngbo. Ala te azo so awe, na ye so asara si tere ti azo ni aso. Ngbanga ti nyen?
A yeke ngbanga ti so azo ti Israël adiko tënë na tere ti Nzapa nga na Moïse. Ala tene: ‘Teti nyen si mo sigigi na e na sese ti Egypte ti kui na yando so? Ngu na kobe ayeke ge pëpe, na e te manne ni afun sen awe.’
Me manne ayeke nzoni kobe. A yeke na lege ti miracle si Jéhovah amû ni na ala. A yeke nga na lege ti miracle si lo mû na ala ngu. Me azo ni amû merci na Nzapa pëpe ndali ti ye so lo sara ti bata na ala. Tongaso, Jéhovah atokua asioni ngbo so ti te ala, na ala mingi akui.
Na nda ni, azo ni aga na tere ti Moïse, ala tene: ‘E sara siokpari, ngbanga ti so e diko tënë na tere ti Jéhovah nga na tere ti mo. Fadeso, sambela Jéhovah ti sara si angbo ni ahon.’
Tongaso, Moïse asambela ndali ti ala. Ni la, Jéhovah atene na Moïse ti sara ngbo ti gengere so, na ti zia ni na tere ti keke na nduzu si azo kue so ngbo ate ala abâ ni. Moïse asara tongaso. Azo so ngbo ate ala abâ ngbo ti gengere so na ala wara sava ti tere.
E lingbi ti manda ye na yâ ti ye so. E lingbi ti tene so e kue e yeke tongana azo ti Israël so angbo ate ala. E kue e yeke kui kuingo. Tongana mo bâ ndo na tere ti mo, mo yeke bâ azo aga mbakoro, ala yeke tï kobela na ala yeke kui. A yeke tongaso ndali ti so kozo koli na kozo wali, Adam na Eve, aturne peko ti ala na Jéhovah, na e kue e yeke amolenge ti ala. Me Jéhovah asara mbeni ye ti mû lege na e ti wara fini ti lakue lakue.
Jéhovah atokua Molenge ti lo, Jésus Christ, na sese ge. A pika Jésus na ndo ti keke na nduzu ndali ti so azo mingi atene ti ala lani so lo yeke sioni zo. Me Jéhovah amû Jésus ti sö e. Tongana e bâ ndo na mbage ti lo, na tongana e mû peko ti lo, e lingbi ti wara fini ti lakue lakue. E yeke manda ande ye mingi na ndo tënë so.
Nombre 21:4-9; Jean 3:14, 15.
Ahundango tënë
- Na lê ti foto ni, nyen la angoro tere ti keke so? Ngbanga ti nyen Jéhovah atene na Moïse ti zia ngbo ni na ndo ti keke ni?
- Tongana nyen azo ti Israël akiri singila pëpe na ye kue so Nzapa asara ndali ti ala?
- Azo ni ahunda na Moïse ti sara nyen na peko ti so Jéhovah atokua asioni ngbo ti dë ala?
- Ngbanga ti nyen Jéhovah atene na Moïse ti sara mbeni ngbo ti gengere?
- E lingbi ti manda nyen na lege ti mbaï so?
Ambeni hundango tënë
- Diko Nombre 21:4-9.
So azo ti Israël adema tere ti ala ngbanga ti aye so Jéhovah amû na ala apusu e ti sara hange na nyen? (Nom. 21:5, 6; aRom. 2:4).
Angu mingi na pekoni, azo ti Israël asara nyen na ngbo ni? Gbia Ezéchias asara nyen na ni? (Nom. 21:9; 2 aGbia 18:1-4).
- Diko Jean 3:14, 15.
Ziango ngbo ti gengere so na ndo ti keke ague tâ oko na fango Jésus Christ na ndo ti keke ti pasi tongana nyen? (aGal. 3:13; 1 Pi. 2:24).


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Yângâ tî Sängö (Sango)
Tour ti Babel
- Sessé kouè ayèké na yanga oko na tèné oko.
- Na tèné assi tonga so, tonga na ala gouè na mbagué ti est, ala si na bègnama na sessé ti Sinéar, na ala douti da.
- Ala tèné na popo ti ala, Ga! djia ani sala brique, ani zo brique ni zongo. Na ala yèké na brique tèti téné, ala yèké na bitume tèti potopoto.
- Ala tèné, Ga! djia ani sala kota kodro tèti ani mvèni, na tour oko, so li ni assi na yayou; djia ani ya iri ti ani mvèni kota, si ani kangbi na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè pèpé.
- Na L’Eternel ajou ti ba kodro so na tour ni, so amelèngué ti ajo ayèké sala.
- L’Eternel atèné, Ba, ala yèké mara oko, ala kouè ayèké na yangka oko, na ala commencè ti sala yé so; fadé so yé so bè ti ala ayè ti sala, yè ti gbandji lègué ni ayèké pèpé.
- Ga! Ani jou, Ani bian yanga ti ala, si ala lingbi ma yanga ti ala na popo ti ala pèpé.
- Tonga so L’Eternel assala si ala loundou ka, Lo kangbi ala na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè; na ala djia ti sala kodro so.
- Tèti tèné so, a di iri ti kodro ni Babel, tèti L’Eternel abian yanga ti ajo ti sessé kouè ka, na L’Eternel assala si ala loundou ka, Lo kangbi ala na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè.
Source: Mbeti Ti Nzapa. La Sainte Bible en Sango. Bangui 1979
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Sango |
Tower of Babel in Sango
Tower of Babel in Bantu languages
Bemba,
Beti,
Bulu,
Chichewa,
Dawida,
Kamba,
Kinyarwanda,
Kirundi,
Kwanyama,
Lamba,
Lingala,
Lozi,
Luba-Katanga,
Luganda,
Luragooli,
Mbunda,
Mpongwe,
Ndebele,
Ndonga,
Northern Sotho,
Nyakyusa,
Sango,
Sena,
Shona,
Soga,
Southern Sotho,
Swahili,
Swati,
Tetela,
Tonga,
Tsonga,
Tswana,
Tumbuka,
Venda,
Xhosa,
Zulu
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
E aTémoin ti Jéhovah, e yeke azo wa?
Mara ti e ayeke nde nde nga gbani, na ayanga so e yeke tene ayeke nga mingi, me atâa so kue kangbi ayeke na popo ti e pëpe, na aye so abungbi e ayeke oko. Nga ye so agbu bê ti e mingi ahon tanga ti aye kue ayeke so e ye ti mû gonda na Jéhovah, Nzapa so Bible agboto lê na ndo ti lo nga lo yeke Nzapa so asara aye kue na yâ ti dunia. E yeke sara ngangu ti mû tapande ti Jésus Christ na a nzere na e mingi so e yeke aChrétien. Témoin ti Jéhovah oko oko ayeke mû ngoi lakue ti mû maboko na azo ti hinga tënë ti Nzapa nga na Royaume ti Lo. Ndali ti so e yeke fa tënë na azo ti tene ala hinga Jéhovah Nzapa nga na Royaume ti lo, azo ahinga e na iri ti Témoin ti Jéhovah.
Gue na ndo ti site ti e. Diko Bible na ndo ti site ni. Gi ti hinga asango mingi na ndo ti e nga na aye so e mä na bê dä.


text:
MBAGE 1
Mä Nzapa si mariage ti mo aduti na ngia
“Na tongo nda ni, lo so asara ala, lo sara ala koli na wali.”
Jéhovah * Nzapa la ayeke kozo zo so abungbi koli na wali na gbe ti mariage. Bible atene na e so lo sara kozo wali, na lo “ga na wali so na koli ni.” Tere ti Adam anzere sioni si lo tene: “So ayeke bio ti bio ti mbi, na mi ti mitele ti mbi.” (Genèse 2:22, 23). Laso nga, Jéhovah aye si azo so asara mariage aduti na ngia.
Tongana mo sara mariage pan, peut-être mo pensé so aye kue ayeke duti ande gi nzoni. Me ti tâ tënë ni, même koli na wali so aye tere mingi ayeke duti ande na akpale (1 aCorinthien 7:28). Na yâ ti brochure so, mo yeke wara ande awango ti Bible so, tongana mo mû pekoni, alingbi ti sara si mariage ti mo nga na sewa ti mo ayeke duti na ngia.
1 YEDA NA KUA SO JÉHOVAH AMÛ NA MO
YE SO BIBLE ATENE: Koli ayeke li ti sewa.
Tongana mo yeke koli ti wali, Jéhovah aku ti tene mo bâ lege ti wali ti mo na nzoni bê (1 Pierre 3:7). Lo zia wali tongana zo ti mungo maboko na mo nga lo ye si mo sara ye na mbage ti wali ti mo na nengo lo nga na ndoye (Genèse 2:18). Yengo so mo ye na wali ti mo ayeke sara si mo yeke nduru ti zia na kozo ndo aye so ayeke sara nzoni na lo ahon ti mo wani.
Tongana mo yeke wali ti koli, Jéhovah aku ti tene mo ne koli ti mo na gbe ti bê ti mo nga mo mû maboko na lo ti sara kua ti lo ti koli nzoni (1 aCorinthien 11:3; aÉphésien 5:33). Yeda na adesizion so lo yeke mû nga sara kua maboko na maboko na lo na bê ti mo kue (aColossien 3:18). Tongana mo sara tongaso, mo yeke nzere na lê ti lo nga na lê ti Jéhovah.
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Koli, hunda na wali ti mo ti fa na mo tongana nyen ti duti nzoni koli. Wali, sara nga tongaso. Ala mä mba nzoni nga ala gi ti sara ye nzoni ahon ti kozo
Kanga bê. A yeke hunda ande ngoi ti tene ala use kue ahinga tongana nyen la ala lingbi ti zia ngia na bê ti mba
2 PENSÉ BIANI NA YE SO AGBU BÊ TI KOLI WALA WALI TI MO
YE SO BIBLE ATENE: A yeke nzoni mo gi gi nzoni ti wali wala koli ti mo (aPhilippien 2:3, 4). Ye lo mingi, nga girisa ape so Jéhovah ahunda na awakua ti lo ti sara “ye na ngangu pëpe na azo kue”. (2 Timothée 2:24). “Tënë senge ti ambeni zo akpo tongana épée, me menga ti wandara asara si ye aga nzoni.” Ni la, soro atënë ti mo nzoni (aProverbe 12:18). Yingo ti Jéhovah ayeke mû maboko na mo ti sara tënë na nzoni bê nga na ndoye.
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Kozoni ti tene ala sara lisoro na ndo ti ambeni ngangu tënë, sambela ti tene mo duti kpô nga ti mä mba ti mo nzoni
Gbu li nzoni na ndo ti ye so mo yeke tene ande nga tongana nyen la mo yeke tene ni
3 ALA MÄ TERE
YE SO BIBLE ATENE: Na ngoi so mo sara mariage, mo ga “mitele oko” na wali wala koli ti mo (Matthieu 19:5). Me atâa so kue, zo oko oko ayeke na asarango ye ti lo nga na apensé ti lo wani. Ni la, a hunda ti tene ala gi ti sara si apensé nga na atënë ti bê ti ala ague oko (aPhilippien 2:2). Mango tere ayeke kota ye mingi na yâ ti adesizion so ala yeke mû. Bible atene: “Ye so zo abi bê ti lo dä ti sara, a ga nzoni na lege ti wango.” (aProverbe 20:18). Zia si awango ti Bible afa lege na ala na yâ ti akota desizion so ala yeke mû.
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Tongana mo yeke fa ambeni tënë na wali wala koli ti mo, fa nga na lo apensé ti mo na ndo ni
Bâ wali wala koli ti mo kozo si mo mû yanga ti sara mbeni ye
^ par. 4 Jéhovah ayeke iri ti Nzapa na yâ ti Bible.


text:
31: Moïse na Aaron na ndo ti Pharaon
TONGANA Moïse akiri na sese ti Egypte, lo sara tënë ti amiracle so kue na ita ti lo Aaron. Tongana Moïse na Aaron asara amiracle so na lê ti azo ti Israël, ala kue ayeda so Jéhovah ayeke na ala.
Na pekoni, Moïse na Aaron ague abâ Pharaon. Ala tene na lo: ‘Jéhovah Nzapa ti Israël atene: “Zia azo ti mbi ague na yando teti lango ota si ala voro mbi.” ’ Me Pharaon atene: ‘Mbi hinga Jéhovah pëpe na mbi yeke zia azo ti Israël ti gue pëpe.’
Ngonzo agbu Pharaon ngbanga ti so azo ti Israël aye ti zia kua ti ala ti gue ti voro Jéhovah. Tongaso, Pharaon asara si ala sara kua ngangu ahon ti kozo. Azo ti Israël atene ndali ti Moïse si ala yeke bâ pasi, na mawa asara Moïse. Me Jéhovah atene na lo ti gi bê ti lo pëpe. Lo tene: ‘Mbi yeke sara si azo ti mbi ague.’
Moïse na Aaron akiri ague abâ Pharaon. Ti so ni, ala sara mbeni miracle. Aaron abi keke ti lo na sese na a ga kota ngbo. Awandara ti Pharaon abi nga akeke ti ala na sese na a ga angbo. Me bâ! Ngbo ti Aaron amene angbo ti awandara so kue. Atâa so kue, Pharaon angbâ ti ke ti zia azo ti Israël ti gue.
Tongaso, ngoi asi awe ti tene Jéhovah afa mbeni ye na Pharaon. Mo hinga ye so lo sara? Lo tokua aye ti ngangu bale-oko na sese ti Egypte.
Na peko ti so mingi ti aye ti ngangu ni asi, Pharaon airi Moïse na lo tene: ‘Kaï aye ti ngangu so, na mbi yeke zia azo ti Israël ti gue.’ Na tongana ye ti ngangu ni akaï, Pharaon agbian tënë ti yanga ti lo na lo zia azo ti Israël ti gue pëpe. Tongana a si na ye ti ngangu ti bale-oko ni, Pharaon azia azo ti Israël ti gue.
Mo hinga aye ti ngangu bale-oko so oko na oko kue? Zia e manda ye na ndo ti ala.
Exode 4:27-31; 5:1-23; 6:1-13, 26-30; 7:1-13.
Ahundango tënë
- Amiracle so Moïse na Aaron asara na lê ti azo ti Israël asara nyen na ndo ti azo ni?
- Moïse na Aaron atene nyen na Pharaon? Pharaon atene ti lo nyen?
- Tongana ti so foto ni afa, nyen la asi tongana Aaron abi keke ti lo na sese?
- Tongana nyen Jéhovah afa mbeni kota ye na Pharaon? Me Pharaon asara ti lo nyen?
- Nyen la asi na peko ti ye ti ngangu bale-oko ni?
Ambeni hundango tënë
- Diko Exode 4:27-31 na 5:1-23.
Pharaon aye lani ti tene nyen tongana lo tene: “Mbi hinga L’Eternel [“Jéhovah,” MN] pëpe”? (Ex. 5:2; 1 Sam. 2:12; aRom. 1: 21).
- Diko Exode 6:1-13, 26-30.
Na lege wa Abraham, Isaac na Jacob ahinga Jéhovah pëpe na lege ti iri ti lo? (Ex. 3:13, 14; 6:3; Gen. 12:8).
So Jéhovah asara kusala na Moïse, atâa so lo bâ tere ti lo so lo lingbi na kusala ni pëpe, a sara nyen na ndo ti e? (Ex. 6:12, 30; Luc 21:13-15).
- Diko Exode 7:1-13.
Na fango na mbeto pëpe tënë ti ngbanga ti Jéhovah na Pharaon, Moïse na Aaron azia tapande wa na awakua ti Nzapa laso? (Ex. 7:2, 3, 6; Kus. 4:29-31).
Tongana nyen Jéhovah afa so lo yeke kota ahon anzapa ti Egypte kue? (Ex. 7:12; 1 Chron. 29:12).


text:
74: Koli so mbeto ti ye oko asara lo pëpe
BÂ AZO so! Ala yeke he koli so na ngia. Mo hinga koli so? A yeke Jérémie, kota prophète ti Nzapa.
Kete na peko ti so gbia Josias ato nda ti fâ yâ ti ayanda na sese ti Israël, Jéhovah airi Jérémie ti ga prophète ti lo. Me Jérémie abâ ti lo so lo de maseka mingi ti ga prophète. Tongaso, Jéhovah atene na lo so ni yeke mû maboko na lo.
Jérémie atene na azo ti Israël ti zia lege ti sioni so ala yeke sara. Lo tene: ‘Anzapa so azo ti akodoro wande ayeke voro so ayeke anzapa ti wataka.’ Me azo ti Israël mingi aye ti voro ayanda ahon ti voro tâ Nzapa Jéhovah. Tongana Jérémie atene na ala so Nzapa ayeke fâ ngbanga na ndo ti ala ndali ti asioni ye ti ala, ala he lo gi na ngia.
Ngu mingi ahon, na Josias akui. Nze ota na pekoni, molenge ti lo Jojakim aga gbia na peko ti lo. Jérémie angbâ ti tene na azo ni: ‘A yeke futi Jérusalem tongana ala zia lege ti sioni ti ala pëpe.’ Aprêtre agbu Jérémie na ala dekongo, ala tene: ‘A lingbi a fâ mo teti atënë so mo tene so.’ Na pekoni, ala tene na amokonzi ti Israël: ‘A lingbi a fâ Jérémie, ngbanga ti so lo tene sioni tënë na tere ti kodoro ti e.’
Jérémie ayeke sara nyen fadeso? Mbeto asara lo pëpe! Lo tene na ala kue: ‘Jéhovah atokua mbi ti tene atënë so na ala. Tongana ala zia sioni sarango ye ti ala pëpe, Jéhovah ayeke futi Jérusalem. Me ala girisa so pëpe: Tongana ala fâ mbi, andâ ala fâ zo so asara sioni lâ oko pëpe.’
Amokonzi afâ Jérémie pëpe, me azo ti Israël azia sioni sarango ye ti ala pëpe. Na pekoni Nébucadnezzar, gbia ti Babylone, aga asara bira na Jérusalem. Lo hon azo ti Israël na ngangu, si na nda ni ala ga angbâa ti lo. Lo gue na ala saki mingi na Babylone. Bâ kete si! Tongana ambeni wande aga agbu mo na ague na mo na kodoro ti ala, mo yeke duti ande tongana nyen?
Jérémie 1:1-8; 10:1-5; 26:1-16; 2 aGbia 24:1-17.
Ahundango tënë
- Maseka-koli so ayeke na lê ti foto so ayeke zo wa?
- Jérémie atene ti lo nyen tongana a iri lo ti ga prophète? Me Jéhovah atene nyen na lo?
- Tënë wa Jérémie angbâ gi ti fa na azo ni?
- Tongana nyen aprêtre ni atara ti kanga lege na Jérémie? Me tongana nyen lo fa so mbeto asara lo pëpe?
- Nyen la asi tongana azo ti Israël ake ti zia lege ti asioni sarango ye ti ala?
Ambeni hundango tënë
- Diko Jérémie 1:1-8.
Tongana ti so tapande ti Jérémie afa, ye wa ayeke sara si mbeni zo alingbi na kusala ti Jéhovah? (2 aCor. 3:5, 6).
Tapande ti Jérémie akpengba amaseka Chrétien laso tongana nyen? (Zo-ti. 12:3; 1 Tim. 4:12).
- Diko Jérémie 10:1-5.
Jérémie asara kusala na kpengba tapande wa ti fa so ti zia bê kue na ayanda ayeke gi ye senge? (Jér. 10:5; Es. 46:7; Hab. 2:19).
- Diko Jérémie 26:1-16.
Na ngoi so ala yeke fa tënë laso ti gboto mê ti azo, na lege wa tanga ti ala so a sa yingo na ndo ti ala ayeke bata komandema so Jéhovah amû na Jérémie ti “lungula mbeni tënë na yâ ni pëpe”? (Jér. 26:2; Deut. 4:2; Kus. 20:27).
Nzoni tapande wa Jérémie azia na aTémoin ti Jéhovah laso na ndo ti tënë ti fango tënë ti ngbanga ti Jéhovah na azo? (Jér. 26:8, 12, 14, 15; 2 Tim. 4:1-5).
- Diko 2 aGbia 24:1-17.
Ye ti vundu wa asi na Juda ngbanga ti so lo ngbâ be-ta-zo na Jéhovah pëpe? (2 aGbia 24:2-4, 14).


text:
A lêgo
Number of Items: 29
-
A makrouhat ti Sambela Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Hassan Assilek Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Cours ti FIQH na mazhab ti imama Malik. Lo tara ti zi yani na kgboukou ti chekh Abdoul-bari Achmawi so iri ni ayke:Al Achmawi
-
Soudjoudou Sahwi Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Hassan Assilek Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Cours ti FIQH na mazhab ti imama Malik. Lo tara ti zi yani na kgboukou ti chekh Abdoul-bari Achmawi so iri ni ayke:Al Achmawi
-
Condition ti gango Imam Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Hassan Assilek Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Cours ti FIQH na mazhab ti imama Malik. Lo tara ti zi yani na kgboukou ti chekh Abdoul-bari Achmawi so iri ni ayke:Al Achmawi
-
Fadayl ti Sambela (wala avantage) Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Hassan Assilek Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Cours ti FIQH na mazhab ti imama Malik. Lo tara ti zi yani na kgboukou ti chekh Abdoul-bari Achmawi so iri ni ayke:Al Achmawi
-
A ye so ayke bouba Sambela Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Hassan Assilek Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Cours ti FIQH na mazhab ti imama Malik. Lo tara ti zi yani na kgboukou ti chekh Abdoul-bari Achmawi so iri ni ayke:Al Achmawi
-
Ota gure ti islam (zaka ) kapa 02 Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Abdoulbassit Ibrahim Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Zaka 1- Oungo ti Mossoro so alimgbi ti zi zaka ni 2- Mara ti Mossoro so alimgbi ti zaka ni 3- Azo so alimgbi ti zi zakani
-
Ota gure ti islam (zaka ) kapa 01 Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Abdoulbassit Ibrahim Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Zaka 1- Ndali ti zaka 2- Obligation ni 3- Ndali ti obligation ni 4- Nzoni ti peko ni
-
Ousse gure ti islam (Sambela) Kapa 03 Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Abdoulbassit Ibrahim Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
1- A mgbonga ti sambela 2- Ungo ti sambela oko oko 3- Nzoni ti sambela na popo ti alo na da Nzapa 4- A ye so ayeke boba sambela
-
Mama guere Ota ti islam na gboukou ti Mouhammad ben Abdoul-Wahhab Sango
Wa fango tene ti nzapa : Ibeth Mahamat Idriss Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Molongo ti voungango tene na ndo Aqida (mama guere ti ma be) na gboukou so wa ndara Mouhammad ben Abdoul wahhab
-
Education na ya ti Islam Sango
Wa fango tene ti nzapa : Ibeth Mahamat Idriss Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Molongo ti kouassinga ti da fonono ti lego ti siriri, (RVP) so si afa na e ndjoni education na ya ti islam.
-
Gne la après Ramadan ? Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mohamed Riyad Moussa Abdallah (Nzapa a pardoner lo) Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Khoutba ti Vendredi na da Nzapa ti Oumar Ibnoul Khatab gonad ti Nzapa na ndo ti lo. Lo fa tongana gne si a gbazengueles ti wa tokoua ti nzapa na a kota a wandara ala sara Ramadan ti ala na fade gne la ala saran a peko ti Ramadane?
-
Khotba ti fête ti Tabaski na ngou 1433 H Sango
Wa fango tene ti nzapa : Ibeth Mahamat Idriss Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Khoutba ti fête ti Tabaski na ngou 1433 Hidjri, lo fa a nzia ti fango tabani na a sounna so si musulimy lo lingbi ti sara ni na ya ti lango so.
-
Tahara ti sambela Sango
Wa fango tene ti nzapa : Ibeth Mahamat Idriss Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Khoutba ti vendredi: Lo tene tene na ndo ti Tahara na a nzia ti lo na a condition ni si sambela, na fade lo tene tene na ndo ti Woudou, Tayamoum, soukoulango ngou ti Djanaba,
-
Sarango zo; wala creation ti lo! Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mohamed Saleh Khalil Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Sarango zo; wala creation ti lo!
-
A Gbanda ti Zabolo (Talbissou Ibliss) Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mohamed Riyad Moussa Abdallah (Nzapa a pardoner lo) Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Khoutba ti Vendredi na da Nzapa ti Oumar Ibnoul Khatab gonad ti Nzapa na ndo ti lo.
-
Appel au pèlerinage Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mohamed Riyad Moussa Abdallah (Nzapa a pardoner lo) Wa fango tene ti nzapa : Oumar Goni Boukar Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Molongo ti a koussalal ti Hadj (pelenirage) na da fonono ti siriri na ngou 2013
-
Ousse gure ti islam (Sambela) Kapa 02 Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Abdoulbassit Ibrahim Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
• Kiringo na peko ti tene ti epizod 1 • Tanga ti aguere so sambeli alimgbi ti louti na ni • Condison ti sambela ni • A mgbonga ti sambela (zuhr wala sambela ti bekomite)
-
Ousse gure ti islam (Sambela) Kapa 01 Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Abdoulbassit Ibrahim Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mohamed Zakaria
Sambela • Nzoni ti sambela nga na nengo ni • Lawa la obligation ti sambela so azu • Nzia ti sambela • Aguere so sambeli alimgbi ti louti na ni • Ayeso alimbgi ti fa molengue alimgbi koli wa la wali
-
Soukoulango tere, wa la( Djanaba ) Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Hassan Assilek Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mahamat Abdoulbassit Ibrahim
Soukoulango tere, wa la( Djanaba ) 1- A guere ni 2- A ye so watokwa ti nzapa assala nga na ti so lo fa ni. 3- A nzoni kossala so jo alimgbi ti sala na ngoye ti soukoulango tere so 4- A kpale so ajo aye ke ti na yani ngoye ti soukoulango tere so
-
A ye so ayke bouba woudou (Ablution) Sango
Wa fango tene ti nzapa : Mahamat Hassan Assilek Bängbïngö-peko ni (contrôle) : Mahamat Abdoulbassit Ibrahim
A ye so ayke bouba Woudou ti zo wala Ablution, lo fa a ye so ayke bouba woudou a kambi yani ousse : Ako ni ayke: Ahdas ( a ye so aybouba woudou directement), ousse ni :Asbabou ahdass ( a ye so ayke cause ti a AHDASS) .. Lo tara ti zi yani na kgboukou ti chekh Abdoul-bari Achmawi so iri ni ayke:Al Achmawi


text:
TOUR TI BA NDO JUILLET 2014
Nyen la asioni ye ayeke si ka na anzoni zo?
Nzapa la ayeke na peko ni? Lege ayeke dä ti tene azo azi tere ti ala na pasi nga na aye ti sioni?
Asioni ye ahon ndo ni!
Tongana mbeni ye ti karango Nzapa ayeke dä ape, ka ndali ti nyen si lo bata anzoni zo ape?
Asioni ye ayeke si ka na anzoni zo: Ngbanga ti nyen?
Bible afa ye ota so ayeke gunda ti pasi ti azo.
Ye so Nzapa ayeke sara ande na asioni ye so asi so
Tënë ti fini dunia so asioni ye ayeke si ande na anzoni zo na yâ ni ape anzere na mo?
Mbi fono lâ oko sân ngombe ti mbi ape
Annunziato Lugarà ayeke lani na yâ ti groupe ti ambeni bandii, me mbeni lâ lo gue na Da ti Royaume na pekoni gigi ti lo achangé.
Nzoni fason ti se amolenge ti mo ayeke so wa?
Bible afa nzoni fason 3 ti sengo ndo.
Mo hinga?
Ândö azo aleke abateau ti ala tongana nyen ti tene ngu alï na yâ ni ape? Ândö azo asara ka tongana nyen ti bata asusu ti ala?
Mo lingbi ti bâ Nzapa so lê abâ lo ape so?
Mo lingbi ti bâ lo na “lê ti bê.”
Kiringo tënë na ahunda ti azo
Sambela ayeke gi mbeni lege ti hunda mungo maboko?


text:
51: Ruth na Naomi
NA YÂ ti Bible, mo yeke bâ mbeti ti Ruth. A fa tënë na ndo ti mbeni sewa na ngoi so Israël aduti na gbe ti ajuge. Ruth ayeke mbeni maseka-wali ti sese ti Moab, na lo yeke zo ti Israël pëpe, mara so ayeke ti Nzapa. Me tongana Ruth amanda ye na ndo ti Jéhovah, tâ Nzapa, lo ndoye lo mingi. Naomi ayeke mbeni mbakoro-wali so amû maboko na Ruth ti hinga Jéhovah.
Naomi ayeke zo ti Israël. Lo na koli ti lo nga na amolenge ti ala ti koli use ague na sese ti Moab na mbeni ngoi so lani kobe ayeke na Israël pëpe. Mbeni lâ, koli ti Naomi akui. Na pekoni, amolenge ti lo amû awali use ti sese ti Moab. Iri ti awali ni ayeke Ruth na Orpa. Me ngu 10 na pekoni, amolenge ti Naomi use kue akui. So tâ vundu si asara Naomi na akogara ti lo! Fadeso, Naomi ayeke sara nyen?
Mbeni lâ, Naomi amû desizion ti sara yongoro voyage ti kiri na kodoro ti lo na Israël. Ruth na Orpa aye ti ngbâ na tere ti lo, na tongaso ala gue oko na lo. Me tongana ala gue ayo kete, Naomi atene na akogara ti lo, lo tene: ‘Ala kiri na kodoro na tere ti amama ti ala.’
Naomi asu ngbangba ti akogara ti lo ti hon, me ala komanse ti toto, ngbangba ti so ala ye Naomi mingi. Ala tene: ‘Ên-ën! E yeke gue oko na mo na azo ti mo.’ Me Naomi atene: ‘Ala kiri na kodoro, amolenge ti mbi. Ala yeke duti ande nzoni mingi na kodoro ti ala mveni.’ Tongaso, Orpa akiri na kodoro, me Ruth akiri pëpe.
Naomi aturne na mbage ti Ruth, lo tene na lo: ‘Orpa akiri ti lo. Mû peko ti lo, mo kiri.’ Me Ruth atene na lo: ‘Gbu mbi na ngangu ti kiri pëpe. Zia mbi gue na mo. Ndo so kue mo gue dä, mbi yeke gue dä, na ndo so kue mo lango dä, mbi yeke lango dä. Fade azo ti mo aga azo ti mbi, na fade Nzapa ti mo aga Nzapa ti mbi. Ndo so mo yeke kui dä, mbi yeke kui dä, na ndo so la a yeke lu mbi dä.’ Tongana Ruth atene tongaso, Naomi azia ti tene na lo ti kiri na kodoro ti lo.
Na nda ni, awali use so asi na Israël. A yeke na ndo so la si ala duti dä. Ruth akomanse hio ti sara kua na yaka, teti so a yeke ngoi ti fango orge. Mbeni koli so iri ti lo ayeke Boaz azia lo ti ro orge na yaka ti lo. Mo hinga mama ti Boaz? A yeke Rahab, zo ti gbata ti Jéricho.
Mbeni lâ, Boaz atene na Ruth: ‘Mbi mä tënë mingi na ndo ti mo, nga tongana nyen mo sara nzoni na Naomi. Mbi hinga so mo zia babâ na mama ti mo na kodoro ti mo, na mo ga na popo ti azo so mo hinga ala kozoni lâ oko pëpe. Zia Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti mo!’
Ruth akiri tënë, lo tene: ‘Mo sara nzoni bê na mbi mingi. Tere ti mbi anzere ndali ti so mo sara tënë na mbi na mbeni lege so ayeke nzoni mingi.’ Boaz aye tënë ti Ruth mingi, si kete na pekoni ala sara mariage. Bê ti Naomi ayeke na ngia mingi! Me tere ti lo akiri anzere ngangu tongana Ruth na Boaz adü kozo molenge ti ala ti koli so iri ti lo ayeke Obed. Na pekoni, Obed aga âta ti David, na e yeke manda ande ye mingi na ndo ti David ni.
Mbeti ti Ruth.
Ahundango tënë
- Nyen la ague na Naomi na sese ti Moab?
- Ruth na Orpa ayeke azo wa?
- Ruth na Orpa atene nyen tongana Naomi ahunda na ala ti kiri na kodoro ti ala?
- Boaz ayeke zo wa? Tongana nyen lo mû maboko na Ruth nga na Naomi?
- Iri ti molenge so Boaz na Ruth adü ayeke nyen? Ngbanga ti nyen a lingbi e dabe ti e na lo?
Ambeni hundango tënë
- Diko Ruth 1:1-17.
Ruth atene nyen ti fa so ndoye so lo yeke na ni na mbage ti Naomi agbian pëpe? (Ruth 1:16, 17).
Tongana nyen bibe ti Ruth afa na gigi nzoni mingi bango ndo so “ambeni ngasangbaga” ayeke na ni na mbage ti ala so na sese ge a sa yingo na ndo ti ala? (Jean 10:16; Zach. 8:23).
- Diko Ruth 2:1-23.
Tongana nyen Ruth aduti mbeni nzoni tapande ndali ti amaseka-wali laso? (Ruth 2:17, 18; aProv. 23:22; 31:15).
- Diko Ruth 3:5-13.
So Ruth ayeda ti ga wali ti Boaz ahon ti mû mbeni koli so ade maseka asara nyen na ndo ti Boaz?
Sarango ye ti Ruth afa na e nyen na ndo ti ndoye so ayeke gbian pëpe? (Ruth 3:10; 1 aCor. 13:4, 5).
- Diko Ruth 4:7-17.
Tongana nyen akoli Chrétien laso alingbi ti sara ye tongana Boaz? (Ruth 4:9, 10; 1 Tim. 3:1, 12, 13; 5:8).


text:
29: Moïse akpe
BÂ TONGANA nyen Moïse ayeke kpe sese ti Egypte. Mo bâ azo so ayeke kpe na peko ti lo? Ala ye ti fâ Moïse. Ngbanga ti nyen? Zia e bâ nda ni.
Moïse akono na da ti Pharaon, gbia ti Egypte. Lo ga kota zo ti ndara mingi. Moïse ahinga so lo yeke molenge ti Egypte pëpe, me babâ na mama ti lo ayeke azo ti Israël so ayeke azo ti ngbâa.
Mbeni lâ, tongana Moïse awara ngu 40 awe, lo gue ti bâ wala azo ti mara ti lo ayeke nzoni. Lo bâ tongana nyen a yeke sara ngangu mingi na ala. Lo bâ mbeni zo ti Egypte ayeke pika mbeni zo ti Israël. Moïse abâ ndo na tere ti lo, lo bâ so mbeni zo ayeke dä pëpe na lo pika zo ti Egypte ni si lo kui. Na pekoni, Moïse alu lo na yâ ti mbutu.
Na ndade ni, Moïse akiri ague ti bâ azo ti mara ti lo. Lo pensé so lo lingbi ti mû na ala maboko si ala duti ngbâa mbeni pëpe. Me lo bâ azo use ti Israël ayeke tiri. Lo hunda na lo so ayeke na faute, lo tene: ‘Mo pika ita ti mo ngbanga ti nyen?’
Koli ni atene: ‘Zo wa si azia mo zo ti komande ti fâ ngbanga na li ti e? Mo ye ti fâ mbi tongana ti so mo fâ zo ti Egypte so?’
Mbeto asara Moïse fadeso. Lo hinga so azo kue amä so lo fâ mbeni zo ti Egypte. Pharaon kue amä tënë ni na lo tokua azo ti fâ Moïse. Ni la, a lingbi Moïse akpe sese ti Egypte.
Tongana lo kpe kodoro ti Egypte, lo gue yongoro na sese ti Madian. Kâ, lo tingbi na sewa ti Jéthro, na lo mû Zipporah na wali, mbeni oko ti amolenge ti Jéthro ti wali. Moïse aga zo ti batango nyama, na lo bata angasangbaga ti kogara ti lo. Lo duti na sese ti Madian ngu 40. Ngu ti Moïse asi fadeso 80. Mbeni lâ, tongana lo yeke bata angasangbaga ti Jéthro, mbeni ye ti kpene asi, so agbian fini ti Moïse kue. Zia e bâ ye ti kpene so asi.
Exode 2:11-25; Kusala 7:22-29.
Ahundango tënë
- Moïse akono na ndo wa? Me nyen la lo hinga na ndo ti babâ na mama ti lo?
- Moïse asara nyen tongana lo wara ngu 40?
- Moïse atene nyen na mbeni zo ti Israël so ayeke tiri na mbeni mba ti lo? Zo ni so atene nyen na lo?
- Ngbanga ti nyen Moïse akpe kodoro ti Egypte?
- Moïse akpe ague na ndo wa? Lo tingbi na zo wa kâ?
- Moïse asara nyen na yâ ti angu 40 so aga na peko ti so lo kpe Egypte?
Ambeni hundango tënë
- Diko Exode 2:11-25.
Atâa angu mingi so a fa ye na lo na ndo ti ndara ti azo ti Egypte, tongana nyen Moïse afa so bê ti lo ayeke lakue na mbage ti Jéhovah nga na azo ti lo? (Ex. 2:11, 12; aHéb. 11:24).
- Diko Kusala 7:22-29.
So lani Moïse atara ti zi azo ti Israël na gbe ti ngbâa na ngangu ti lo wani afa nyen na e? (Kus. 7:23-25; 1 Pi. 5:6, 10).


text:
46: Gbagba ti Jéricho
NYEN la asara si gbagba ti Jéricho so akungbi? A yeke mo bâ mo tene mbeni kota bombe si atï na ndo ni. Me na ngoi ni kâ, azo ayeke na abombe pëpe, ala yeke nga même na ngombe pëpe. A yeke mbeni ye ti kpene nde so Jéhovah asara! Zia e bâ ye so asi.
Bâ tënë so Jéhovah atene na Josué: ‘Mo na aturugu ti mo, ala tambela ala ngoro kodoro ti Jéricho. Ala ngoro kodoro ni fani oko lâ oko oko teti lango omene. Ala yô arche ti mbele ni, na a lingbi aprêtre mbasambala ahon kozo na trompette na yanga ti ala, na arche ni ayeke ga na peko ti ala.’
‘Na lango mbasambala ni, ala ngoro gbata ni fani mbasambala. Na pekoni, ala huru trompette a ninga, na azo kue adekongo ngangu. Fade gbagba ni ayeke kungbi na sese!’
Josué na azo ti lo asara ye so Jéhovah atene na ala. Tongana ala yeke tambela, ala zi yanga oko pëpe. A mä gi toto ti gere ti ala nga na ti atrompette ni. Peut-être awato ti azo ti Nzapa asara mbeto mingi. Mo bâ bengba kamba so a kanga na ndo ti fenêtre so? A yeke fenêtre ti zo wa? Biani, Rahab asara ye so awakala use ni atene na lo ti sara. Afami ti lo kue ayeke na yâ ti da ti lo na ala yeke bâ ye so asi.
Na nda ni, na lango mbasambala ni, na peko ti so ala ngoro gbagba ni fani 7, ala huru trompette na ala dekongo, si gbagba ti Jéricho atï. Josué atene: ‘Ala fâ azo ti gbata ni kue, na ala gbi gbata ni. Ala gbi ye kue so ayeke na yâ ni. Me gi lor, argent, gengere nga na wen si ala bata ni, ala zia aye so na tabernacle ti Jéhovah.’
Josué atene na awakala use so: ‘Ala gue na da ti Rahab, ala sigigi na lo na afami ti lo kue.’ Rahab na afami ti lo asö kuâ, tâ gi tongana ti so awakala ni atene na lo.
Josué 6:1-25.
Ahundango tënë
- Jéhovah atene na akoli so ague ti sara bira nga na aprêtre ti sara nyen na yâ ti lango omene?
- A hunda na akoli ni ti sara nyen na lango mbasambala ni?
- Tongana ti so mo yeke bâ na lê ti foto ni, nyen la asi na gbagba ti Jéricho?
- Nda ti bengba kamba so ayeke na lê ti fenêtre so ayeke nyen?
- Josué atene na azo ti bira ni ti sara nyen na azo ti kodoro ni nga na kodoro ni mveni? Ka ti argent, lor, gengere na wen so ala yeke wara ni?
- A hunda na awakala use ni ti sara nyen?
Ambeni hundango tënë
- Diko Josué 6:1-25.
Lani, azo ti Israël angoro tere ti gbagba ti Jéricho fani mingi na lango mbasambala ni. Tongana nyen ye so akpa kusala ti fango tënë ti aTémoin ti Jéhovah na lâ ti nda ni so? (Jos. 6:15, 16; Es. 60:22; Mat. 24:14; 1 aCor. 9:16).
Tongana nyen tënë ti prophétie so ayeke na Josué 6:26 aga tâ tënë ngu 500 tongaso na pekoni? Ye so afa nyen na e na ndo ti tënë ti yanga ti Jéhovah? (1 aGbia 16:34; Es. 55:11).


text:
5: Pasi akomanse
NA GIGI ti yaka ti Eden, Adam na Eve abâ pasi mingi. A lingbi ala sara kua ngangu mingi ti wara kobe ti ala. Ahon ti tene apendere keke si angoro ala, so ala lingbi ti te lê ni, gi akeke ti kî la asi singo. Ye ni ayeke tongaso ngbanga ti so Adam na Eve ake yanga ti Nzapa, na ala yeke na nzoni songo na lo mbeni pëpe.
Me ye so ayeke sioni mingi ayeke so Adam na Eve akomanse ti kui. Dabe ti mo so Nzapa atene na ala so ala yeke kui tongana ala te lê ti mbeni keke. Gi na lango ni so ala te ni, ala komanse ti kui. So ye ti buba so ala ke ti mä yanga ti Nzapa!
A yeke na gigi ti yaka ti Eden si Adam na Eve adü amolenge. So aye ti tene nga so amolenge ni ayeke ga mbakoro na ala yeke kui.
Tongana Adam na Eve amä fade yanga ti Jéhovah, ka ala na amolenge ti ala ayeke duti na ngia. Ala lingbi fade ti duti lakue lakue na ngia na ndo ti sese. Zo oko ti ga mbakoro, ti tï kobela na ti kui ayeke duti fade dä pëpe.
Nzapa aye si azo aduti lakue lakue na ngia na ndo ti sese, na lo mû yanga lo tene so mbeni lâ a yeke duti tongaso. Sese kue ayeke ga pendere, nga azo kue ayeke wara sava ti tere. Azo kue ayeke duti ande na nzoni songo na popo ti ala nga na Nzapa.
Me Eve ayeke na nzoni songo na Nzapa mbeni pëpe. Tongana lo dü amolenge ti lo, a yeke ngangu mingi na lo. Yâ ti lo aso ngangu. Kengo yanga ti Jéhovah aga na lo aye ti vundu mingi.
Adam na Eve adü amolenge-koli na amolenge-wali mingi. Tongana ala dü kozo molenge ti ala ti koli, ala iri lo Caïn. Ala iri use molenge ti ala ti koli ni Abel. Nyen la asi na amolenge ni so? Mo hinga ni?
Genèse 3:16-23; 4:1, 2; Apocalypse 21:3, 4.
Ahundango tënë
- Dutingo ti Adam na Eve na gigi ti yaka ti Eden ayeke lani tongana nyen?
- Nyen la akomanse ti si na Adam na Eve nyen? Ngbanga ti nyen ye so asi na ala?
- Ngbanga ti nyen amolenge ti Adam na Eve ayeke ga mbakoro na ayeke kui?
- Tongana Adam na Eve amä fade yanga ti Jéhovah, ka gigi ti ala na ti amolenge ti ala ayeke duti tongana nyen?
- Kengo yanga ti Jéhovah aga na ye ti vundu wa na Eve?
- Iri ti akozo molenge-koli use so Adam na Eve adü ayeke nyen?
- Ambeni molenge ni so ayeke na lê ti foto ni ayeke azo wa?
Ambeni hundango tënë
- Diko Genèse 3:16-23 na 4:1, 2.
So Nzapa adeba sese ni asara ngangu wa na ndo ti fini ti Adam? (Gen. 3:17-19; aRom. 8:20, 22).
Ngbanga ti nyen iri ti Eve, so na yanga ti Hébreu nda ni ayeke “Zo so ayeke na fini,” alingbi na lo biani? (Gen. 3:20).
Même na peko ti so Adam na Eve asara siokpari, tongana nyen Jéhovah afa so lo ngbâ ti ne ala? (Gen. 3:7, 21).
- Diko Apocalypse 21:3, 4.
Na popo ti ‘akozo ye’ so, fa ambeni so mo yeke ku kungo ti tene a zi ni?


text:
Utilisateur:Pineapple fez
Nzoni gango!/Welcome to my userpage!
Sängö[fa na mbi | modifier le wikicode]
Mbï yeke Ostralïi.
Âkusâla na âfângbi tî lêndo sô alîngbi tî fa Sängö alîngbi na sêndâyâgâ pepe. Kandâa, âla yê gï tî mû mambôko na âwaboso tî lêndo nî ngâ na âgene tî lo tî hînga yê kêtê na ndö tî pendere kötä yângâ tî ködörö Sängö.
Atâa sô kûê, âzo sô amû bê tî âla na âmändä sô ë yeke fa alîngbi tî sû ngâ na tî dîko Sängö na lêgë nî. Töngasô sï âzo sô abâa atene Sängö ayeke mbênî mbumbuse yângâ tî ködörö angbîan sîônî kodë sô, sï âla mû terê tî âla tî manda Sängö, ndâli tî sô dütïngö wabêfrîka ôko alîngbi mû lêgë na zo tî hînga Sängö mbîrîmbîrî pepe. Alîngbi lo manda nî sï. Âwandê sô ayê tî manda Sängö ngâ, alîngbi wara ngîâ ge.
Anglëe[fa na mbi | modifier le wikicode]
Hi! I am Pineapple fez and I'm from Sydney, Australia. My Sango is limited but I can still edit and write small articles. If you wish to contact me please use English (if you can). My main account is on the English Wikipedia under the same username.


text:
Ye ti manda 7
E yeke sara ka abungbi ti e tongana nyen?
Ândö, na ngoi so akozo Chrétien awara tere ti sara abungbi, ala yeke he abia, ala yeke sambela, ala yeke diko Mbeti ti Nzapa nga ala yeke gi nda ni (1 aCorinthien 14:26). A yeke nga oko tongaso na abungbi ti e.
Afango ye ni alondo na yâ ti Bible nga amû maboko. Na samedi wala dimanche, a yeke mû ka mbeni diskur ti penze-ngbonga 30 na yâ ti acongrégation kue. Adiskur ni ayeke fa tongana nyen ti sara ye ague oko na atënë ti Bible nga afa kamba so ayeke na popo ti atënë ti Bible na aye so asi na ngoi ti e. Na ngoi ni so, a wa azo kue ti zi Bible ti ala na ti mä dikongo aversê ni na yâ ni. Na peko ti diskur ni, teti ngbonga oko a yeke sara ye so a iri ni Mandango “Tour ti Ba Ndo.” Na ngoi ni so, a yeke manda mbeni article ti Tour ti Ba Ndo so ayeke ti mandango ni, na azo kue alingbi ti mû mbage na yâ ti lisoro ni. Lisoro ni so ayeke mû maboko na e ti sara ye so Bible afa. A yeke manda oko article ni so na yâ ti acongrégation kue, so wungo ni ahon saki 100 na ndo ti sese kue.
A fa na e tongana nyen ti maï akode ti e ti fango ye. E yeke sara nga ka abungbi na mbeni lango na yâ ti yenga ni, na peko ti midi wala na lakui. A kangbi yâ ti bungbi ni ota: Kozoni a yeke Mandango Bible ti Congrégation so aninga penze-ngbonga 30. Na ngoi ni so, a yeke hunda tënë nga azo ayeke kiri tënë na ni, na ye so asara si e gbu nda ti aprophétie ti yâ ti Bible nzoni mingi wala ambeni ye so lo fa. Use ni ayeke Ekole ti Kusala ti aChrétien so aninga nga penze-ngbonga 30. A to nda ni na ambeni lisoro na ndo ti ambeni versê so aita adiko ni na yanga-da kozo awe. Na pekoni, ambeni élève so azia iri ti ala na ekole ni ayeke sara anduru devoir. Mbeni ita ayeke bâ tongana nyen la ala sara ni ti mû maboko na ala ti maï kode ti ala ti dikongo mbeti nga na ti sarango tënë (1 Timothée 4:13). Ti hunzi na ni, a yeke Bungbi ti Kusala teti penze-ngbonga 30, so na lege ti adiskur, wala adémonstration wala ahundango tënë na azo e manda tongana nyen ti fa Bible nzoni na azo.
Na ngoi so mo yeke sara abungbi ti e, mo yeke bâ so fango ye so e yeke wara kâ ayeke tâ nzoni mingi.—Ésaïe 54:13.
Afango ye wa la mo lingbi ti mä na abungbi ti aTémoin ti Jéhovah?
Bungbi wa la mo ye ti gue dä ti peko?