text:
1Ala azo ti Galasii, so buba ti nyen? Zo wa laa aturne li ti ala, zo wa? Andaa, a fa na ala polele tënë ti kuâ ti Christ na ndö ti keke ti kroa! 2Mbi ye titene ala kiri tënë na mbi na ndö ti tënë oko so si: ala wara Yingo ti Nzapa ndali ti so ala sara ye alingbi na Ndia wala na lege ti Nzoni Tënë so ala ma si ala ma na be na ni? 3Buba ti ala ahon ndoni! Ala to nda ti sara ye na ngangu ti Yingo ti Nzapa, fadeso ala ye ti hunzi ye ni na ngangu ti ala ti zo? 4Aye so kue asi ando na ala so, asi gi senge? Mbi baa ti mbi, mbi tene, ayeke senge pepe. 5Nzapa ayeke mu na ala Yingo ti lo si lo yeke sara aye ti kpene na popo ti ala! Lo yeke sara aye so kue ndali ti so ala sara ye alingbi na Ndia wala ndali ti so ala ma Nzoni Tënë si ala ma na be na ni? 6Mbeti ti Nzapa atene tënë na ndö ti Abraham, atene: “Abraham azia be ti lo na Nzapa, ndani laa Nzapa abaa lo tongana zo ti mbirimbiri na lege ti mabe ti lo.” 7Tongaso, alingbi ala hinga, atene: azo so aduti na fini na lege ti mabe, ala laa ayeke taa ahale ti Abraham. 8Mbeti ti Nzapa atene tënë ti ye ni so kozoni awe: fade Nzapa ayeke sara si azo ti amara nde ayeke ga mbirimbiri na le ti lo na lege ti mabe. Mbeti ni atene nzoni tënë so kozoni na Abraham, atene: “Na lege ti mo, fade Nzapa ayeke sara tufa na ndö ti amara kue.” 9Tongaso, azo so kue ama na be, Nzapa ayeke sara tufa na ndö ti ala tongana ti so lo sara tufa na ndö ti Abraham so ama na be. 10Me azo so azia be ti ala gi na ndö ti sarango aye alingbi na Ndia, deba ti Nzapa ayeke na li ti ala. Biani, Mbeti ti Nzapa atene: “Deba aga na li ti zo so sara ye pepe alingbi na atënë kue ti ya ti mbeti ti Ndia!” 11Tënë so ayeke taa-tënë biani: zo oko alingbi ti ga mbirimbiri pepe na le ti Nzapa na lege ti Ndia. Mbeti ti Nzapa atene: “Zo so aga mbirimbiri na le ti Nzapa na lege ti mabe, fade lo yeke duti na fini.” 12Andaa Ndia ayeke luti na ndö ti mabe pepe. Me Mbeti ti Nzapa atene: “Zo so asara ye alingbi na atënë ti Ndia, fade lo yeke na fini ndali ni.” 13Christ afuta kota ngere ti zi e na gbe ti deba awe. Deba so Ndia aga na ni na li ti e, lo yo deba ni na li ti lo wani ndali ti e. Biani, Mbeti ti Nzapa atene: “Zo so a kanga lo na nduzu na ndö ti keke, deba ayeke na li ti lo.” 14Christ asara tongaso titene anzoni ye so Nzapa amu zendo ni na Abraham so, azo ti amara nde nga awara ni na lege ti Christ. Tongaso na lege ti mabe, e wara Yingo so Nzapa amu zendo ni. 15A-ita, mbi ye ti mu tapande ti mbeni ye so azo ayeke sara ka na popo ti ala: tongana ambeni zo ama tere na ndö ti mbeni tënë si ala leke gere ti tënë ni mbirimbiri awe, mbeni zo alingbi ti buba ya ni pepe, mbeni zo alingbi nga ti zia mbeni tënë na ndö ni pepe. 16Legeoko nga, Nzapa amu azendo na Abraham na hale ti lo. Mbeti ti Nzapa atene tënë ti “ahale ti lo” pepe; a tene tënë ti azo mingi pepe, gi tënë ti zo oko: “na hale ti mo”, so ti tene Christ. 17Tënë so mbi ye ti tene ayeke so: Nzapa asara mbuki na popo ti lo na Abraham, lo leke gere ti mbuki ni mbirimbiri. Ngu ngbangbo osio na baleota na pekoni si Ndia abaa gigi. Ndia alingbi ti mingo ngangu ti mbuki ni pepe si peko ti zendo ti Nzapa aga senge ye pepe. 18Tongana Nzapa ayeke mu fade ye na azo ndali ti so ala sara ye alingbi na Ndia, ka lo mu ye ni na lege ti zendo pepe. Andaa na lege ti zendo laa Nzapa asara nzoni be na Abraham. 19Tongaso, kua ti Ndia ayeke nyen? Nzapa azia Ndia na tere ti mbuki ni titene e hinga ye so ake Ndia. Nzapa amu Ndia ti ku na gango ti hale ti Abraham, lo so Nzapa amu zendo ti mungo ye ni na lo. A-ange laa amu Ndia ni aga na ni na azo si mbeni zo ayeke walekengo-songo. 20Tongana zo ayeke gi lo oko, lege titene mbeni zo aduti walekengo-songo ayeke daa pepe. Andaa Nzapa ayeke gi oko. 21So ti tene Ndia ake tënë ti azendo ti Nzapa? Oko pepe! Tongana mbeni ndia alingbi fade ti mu fini na zo, ka azo aga mbirimbiri biani na le ti Nzapa na lege ti ndia awe. 22Me Mbeti ti Nzapa atene, azo kue ayeke na gbe ti ngangu ti siokpari. Ndani laa, ye so Nzapa amu zendo ni, lo yeke mu ni na azo so ama na be na Jésus Christ, lo mu ni na ala ndali ti mabe ti ala. 23Kozo titene ngoi ti mabe asi, e yeke lani tongana azo ti kanga na gbe ti Ndia ti ku ngoi so Nzapa ayeke sara titene e hinga tënë ti mabe. 24Tongaso, Ndia ayeke tongana mbeni zo so ayeke baa ndo na ndö ti e ti ku na gango ti Christ titene e ga mbirimbiri na le ti Nzapa na lege ti mabe. 25Me fadeso, so ngoi ti mabe asi awe, e yeke na gbe ti Ndia mbeni pepe, Ndia so ayeke tongana zo ti bango ndo na ndö ti e so. 26Biani, ala kue aga amolenge ti Nzapa na lege so ala ma na be na Jésus Christ. 27Ala kue awara bateme awe, ala ga oko na Christ. Tongaso, lege ti dutingo ti ala aga tongana ti Christ awe. 28Tongaso, zuife wala zo ti amara nde ayeke daa mbeni pepe, ngbaa wala zo so ayeke ngbaa pepe ayeke daa mbeni pepe, koli wala wali ayeke daa mbeni pepe. Biani, ala kue ayeke oko, ngbanga ti so ala ga oko na Jésus Christ awe. 29Tongana ala yeke azo ti Christ, andaa ala yeke ahale ti Abraham, ala yeke wara ande ye so Nzapa amu zendo ni.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
A lingbi e “kiri tënë na zo oko oko” tongana nyen?
“Zia lakue tënë ti yanga ti ala aduti nzoni, . . . si ala hinga tongana nyen a lingbi ala kiri tënë na zo oko oko.”—ACOL. 4:6.
1, 2. (a) Fa mbeni tapande so afa so ayeke kota ye ti sara kua na anzoni hundango ndo. (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.) (b) Ngbanga ti nyen a lingbi e sara mbeto ape ti sara lisoro na ndo ti atënë so ayeke ngangu?
A SARA ngu mingi awe, mbeni ita-wali ayeke sara lani lisoro na koli ti lo so ayeke Témoin ape na ndo ti Bible. Koli ni ayeke ândö membre ti mbeni églize. Na ngoi so ala yeke sara lisoro ni, koli ti lo atene so ni mä na bê na tënë ti Nzapa Babâ, Nzapa Molenge, na Nzapa Yingo vulu. Tongana lo hinga so koli ti lo ahinga ye nzoni na ndo ti tënë ni ape, lo hunda lo na kode, lo tene: “Mo mä na bê so Babâ ni ayeke Nzapa, Molenge ni ayeke Nzapa nga Yingo vulu ayeke Nzapa, me so anzapa ayeke ota ape me Nzapa ayeke oko?” Koli ni atene: “Ên-ën, mbi mä na bê na ni ape.” Na pekoni, ala to nda ti mbeni nzoni lisoro ti hinga ye mbilimbili na ndo ti Nzapa.
2 Tapande so afa na e so ayeke kota ye ti sara kua na anzoni hundango ndo nga ti hunda ndo na kode. A fa nga na e so a lingbi e sara mbeto ape ti sara lisoro na ndo ti atënë so ayeke ngangu. Na tapande, tënë ti Nzapa Babâ, Nzapa Molenge, na Nzapa Yingo vulu, tënë ti enfer ti wâ, wala tënë na ndo ti Nzapa. Tongana e zia bê ti e na ndo ti Jéhovah nga na aye so lo fa na e, e lingbi lakue ti kiri tënë na azo na mbeni lege so asara si ala yeda na tënë ni nga andu bê ti ala (aCol. 4:6). Zia e bâ fadeso aye so anzoni wafango tënë ayeke sara na ngoi so ala yeke sara lisoro na ndo ti atënë tongaso. E yeke bâ tongana nyen la e lingbi (1) ti hunda atënë so apusu zo so amä e ti fa tënë ti bê ti lo, (2) ti sara kua na Bible ti kiri tënë na zo, nga (3) ti sara kua na atapande ti fa ye ni polele.
HUNDA ATËNË SO APUSU ZO SO AMÄ MO TI FA TËNË TI BÊ TI LO
3, 4. Mû mbeni tapande so afa so ayeke kota ye ti sara kua na ahundango ndo ti hinga aye so zo amä na bê na ni.
3 Ahundango ndo alingbi ti mû maboko na e ti hinga ye so mbeni zo amä na bê na ni. Ngbanga ti nyen ayeke kota ye? Ngbanga ti so aProverbe 18:13 atene: “Zo so akiri tënë kozoni si lo mä tënë ni, so ayeke ye ti buba na ye ti kamene na lo.” Kozo ti tene e sara lisoro na ndo ti ye so Bible afa na ndo ti mbeni ye, a yeke nzoni e hinga mbilimbili ye so zo so e yeke sara lisoro na lo amä na bê na ni. Tongana e sara tongaso ape, peut-être e yeke mû ngoi ti e senge senge ti sara tënë na zo ni na ndo ti mbeni ye so lo mä na bê na ni lâ oko ape.—1 aCor. 9:26.
4 Na tapande, e yeke sara lisoro na mbeni zo na ndo ti enfer. Ambeni zo amä na bê so enfer ayeke ndo so a yeke sara pasi na azo ti sioni dä na lê ti wâ. Ambeni apensé ti ala so tongana a tene zo ayeke na yâ ti enfer, a ye gi ti tene so zo ni ayeke na songo na Nzapa ape. E lingbi ti tene na zo ni, e tene: “Azo ayeke na abango ndo so ayeke nde nde na ndo ti enfer. Ti mo, enfer ayeke nyen? Tongana e mä kiringo tënë ti lo awe, ye so ayeke mû lege na e ti mû maboko na lo ti hinga ye so Bible afa na ndo ti tënë ni.
5. Tongana nyen ahundango ndo alingbi ti mû maboko na e ti hinga ngbanga ti nyen mbeni zo amä na bê na mbeni ye?
5 Tongana e hunda ndo na kode, a lingbi nga ti mû maboko na e ti hinga ngbanga ti nyen mbeni zo amä na bê na mbeni ye. Na tapande, nyen la e lingbi ti sara tongana e wara mbeni zo na fango tënë so atene na e so lo mä na bê na Nzapa ape? A yeke duti na lege ni ti tene e pensé so e hinga ndani so zo ni atene tënë so? Ên-ën (Ps. 10:4). Ambeni zo amä na bê mbeni ape na Nzapa ndali ti so ala bâ so azo abâ pasi mingi wala ala wani abâ pasi mingi. A yeke ngangu na ala ti yeda so Nzapa so a yeke Nzapa ti ndoye azia si azo abâ pasi tongaso. Tongaso, tongana mbeni zo atene na e so lo yeke na kite so Nzapa ayeke dä, e lingbi ti hunda lo, e tene: “Mo yeke pensé ka tongaso dépuis?” Tongana zo ni atene na e ên-ën, e lingbi ti hunda lo ti hinga wala mbeni ye la asi so asara si lo yeke na kite so Nzapa ayeke dä. Kiringo tënë ti zo ni alingbi ti mû maboko na e ti hinga tongana nyen e lingbi ti mû maboko na lo nzoni.—Diko aProverbe 20:5.
6. Tongana e hunda tënë na mbeni zo awe, a lingbi e sara nyen?
6 Tongana e hunda tënë na mbeni zo awe, a lingbi e mä kiringo tënë ti lo nzoni nga e bâ na nene ni atënë ti bê ti lo. Na tapande, mbeni zo alingbi ti tene na e so mbeni ye ti ngangu so asi la asara si lo yeke na kite so mbeni Nzapa ti ndoye ayeke dä. Kozo ti tene e fa na lo aye so afa so Nzapa ayeke dä, a yeke nzoni e fa na lo so a yeke sioni ape ti gi ti hinga ndani so e yeke bâ pasi (Hab. 1:2, 3). Tongana e kanga bê e ku nga e sara ye na lo na ndoye, lo lingbi ti duti na nzara ti hinga ye mingi na ndo ti tënë ni. *
SARA KUA NA BIBLE TI KIRI TËNË NA ZO
7. Nyen la a lingbi e sara ti fa tënë nzoni?
7 Zia e bâ fadeso tongana nyen e lingbi ti sara kua na Bible ti kiri tënë na zo. Biani, Bible ayeke kozo ye so e yeke sara na kua ti fa na tënë. Bible ayeke mû maboko na e ti ‘lingbi na yâ ti ye kue, na a mû na e aye kue so e yeke na bezoin ni ti tene e sara nzoni kusala kue.’ (2 Tim. 3:16, 17). Ti tene e fa tënë nzoni, a lingbi e diko gi gbâ ti aversê ape. A lingbi e hinga tongana nyen ti sara kua na Bible ti kiri tënë na zo nga tongana nyen ti fa nda ti aversê so e diko. (Diko Kusala 17:2, 3.) Ti sara ni, zia e bâ atapande ota.
8, 9. (a) Mbeni lege ti kiri tënë na zo so amä na bê so Jésus na Nzapa alingbi tere ayeke so wa? (b) Kode wa mo bâ so ayeke nzoni ti sara na kua ti mû maboko na azo na ndo ti tënë so?
8 Kozo tapande ni: Na fango tënë, e wara mbeni zo so amä na bê so Jésus na Nzapa alingbi tere. Versê wa la e lingbi ti diko ti kiri tënë na zo ni? E lingbi ti hunda lo ti diko tënë ti Jésus so ayeke na Jean 6:38 so lo tene: “Mbi londo na yayu mbi zu ti sara pëpe ye so bê ti mbi aye, me ti sara ye so bê ti lo so atokua mbi aye.” Tongana lo diko versê ni awe, e lingbi ti hunda lo, e tene: “Tongana Jésus ayeke Nzapa, ka zo wa la atokua lo na sese ge? A yeke mbeni zo so ayeke kota ahon lo ape? A yeke zo so atokua zo la ayeke kota ahon zo so lo tokua lo.”
9 E lingbi nga ti diko aPhilippien 2:9. Na yâ ti versê so, Paul afa ye so Nzapa asara na peko ti so Jésus akui nga a zingo lo, lo tene: “Nzapa ayä [Jésus] na nduzu na mbeni kota ndo so ahon ti kozo ni, na nzoni bê Nzapa amû na lo iri so ayeke na ndo ti tanga ti airi kue.” Ti mû maboko na zo ni ti kiri tënë alingbi na versê ni, e lingbi ti hunda lo, e tene: “Tongana kozo ti tene Jésus akui lo na Nzapa alingbi tere nga na pekoni Nzapa ayä lo na nduzu na mbeni kota ndo so ahon ti kozo ni, ye so alingbi lani ti sara si lo ga kota ahon Nzapa ape? Me, mbeni zo alingbi ti ga kota ahon Nzapa?” Tongana zo ni abâ Bible na nene ni nga lo ye biani ti hinga atënë so ayeke na yâ ni, mara ti tënë tongaso alingbi ti pusu lo ti gi ti hinga ye mingi na ndo ti tënë ni.—Kus. 17:11.
10. (a) Tongana nyen la e lingbi ti kiri tënë na zo so amä na bê na tënë ti enfer ti wâ? (b) Kode wa mo bâ so ayeke nzoni ti sara na kua ti mû maboko na azo na ndo ti tënë so?
10 Use tapande ni: Mbeni zo so aye tënë ti Nzapa mingi so a yeke ngangu na lo ti yeda so a yeke bi pëpe azo ti sioni na yâ ti enfer ti wâ ti bâ pasi lakue lakue. Peut-être lo mä na bê na tënë ti enfer ti wâ ngbanga ti so lo ye ti tene a punir azo ti sioni ndali ti aye ti sioni so ala sara. Tongana nyen la e lingbi ti kiri tënë na zo so ayeke na bango ndo tongaso? Kozoni, e lingbi ti tene na lo so a yeke punir ande azo ti sioni (2 aThes. 1:9). Na pekoni, e lingbi ti hunda na lo ti diko Genèse 2:16, 17, so afa so punition ti siokpari ayeke kuâ. E lingbi ti fa so siokpari ti Adam asara si azo kue aga azo so siokpari ayeke na tere ti ala (aRom. 5:12). Me, e lingbi ti fa na lo so Nzapa atene pëpe so ni yeke punir azo na yâ ti enfer ti wâ. Na pekoni, e lingbi ti hunda lo, e tene: “Tongana Nzapa apensé fade ti bi Adam na Ève na yâ ti enfer ti wâ ti bâ pasi lakue lakue, ngbanga ti nyen lo tene na ala kozo ape?” Na pekoni, e lingbi ti diko Genèse 3:19. Na yâ ti versê so Nzapa atene na Adam so punition ti siokpari ti lo ayeke so lo yeke kiri na pupu sese me Nzapa asara pëpe tënë ti enfer ti wâ. E lingbi ti hunda na zo ni, e tene: “Tongana fade Adam ayeke gue biani na enfer ti wâ, a yeke duti na lege ni ti tene Nzapa atene na lo so lo yeke kiri na sese?” Tongana zo ni aye biani ti hinga ye na ndo ti Bible, mara ti hundango ndo so alingbi ti sara si lo gbu li ti lo mingi na ndo ti tënë ni.
11. (a) Mbeni lege so e lingbi ti pika patara na azo so atene anzoni zo kue ayeke gue na yayu ayeke so wa? (b) Kode wa mo bâ so ayeke nzoni ti sara na kua ti mû maboko na azo na ndo ti tënë ti guengo na yayu?
11 Ota tapande ni: Na fango tënë, e wara mbeni zo so atene so anzoni zo kue ayeke gue na yayu. Mara ti pensé tongaso alingbi ti sara si lo mä yâ ti Bible nzoni ape. Na tapande, peut-être e diko na lo Apocalypse 21:4. (Diko ni.) Zo ni alingbi ti tene na e so anzoni ye so a sara tënë ni na yâ ti versê so aye ti sara tënë ti fini so ayeke duti na yayu. Tongana nyen la e lingbi ti pika patara na lo? A yeke nzoni e gi pëpe ti diko ambeni versê na ndo ti versê ni so, me e lingbi ti sara kua gi na anzene nzene tënë so ayeke na yâ ti versê ni so. Versê ni atene so “kuâ ayeke duti ande dä mbeni pëpe”. E lingbi ti hunda zo ni e tene eskê lo yeda so ti tene mbeni ye aduti dä mbeni pëpe, a lingbi ye ni so aduti dä kozo awe si? Kite ayeke pëpe so, lo yeke tene ande EN. Na pekoni e lingbi ti tene na lo so lâ oko kuâ ayeke na yayu ape; a yeke gi na ndo ti sese la azo ayeke kui. E lingbi ti tene na lo na pekoni so a yeke na lege ni so Apocalypse 21:4 asara tënë ti aye ti nzoni so ayeke duti ande na ndo ti sese.—Ps. 37:29.
SARA KUA NA ATAPANDE TI FA YE NI POLELE
12. Ngbanga ti nyen la Jésus asara lani kua na atapande?
12 Jésus asara nga lani kua na atapande na ngoi so lo yeke fa tënë. (Diko Matthieu 13:34, 35.) Atapande so Jésus asara lani na kua amû maboko na lo ti hinga tâ ye so ayeke na yâ ti bê ti azo so amä lo (Mat. 13:10-15). Atapande so Jésus amû asara nga si afango ye ti lo anzere na azo na ala girisa ni ape. Tongana nyen la e lingbi ti sara kua na atapande na ngoi so e yeke fa ye na zo?
13. Tapande wa la e lingbi ti mû ti fa so Nzapa ayeke kota ahon Jésus?
13 A yeke tâ nzoni mingi ti sara kua na atapande so akpengba ape. Na tapande, tongana e yeke fa na zo so Nzapa ayeke kota ahon Jésus, peut-être e lingbi ti sara tongana ti so afa ge so. E lingbi ti tene na zo ni so Nzapa na Jésus amû tapande ti azo ti sewa ti sara tënë ti songo so ayeke na popo ti ala. Nzapa atene Jésus ayeke molenge ti lo, na Jésus atene Nzapa ayeke Babâ ti lo (Luc 3:21, 22; Jean 14:28). Na pekoni e lingbi ti hunda zo ni e tene: “Tongana mo ye ti fa na mbi so ambeni zo use alingbi tere, mo yeke mû tapande ti azo wa na yâ ti mbeni sewa ti fa na mbi ni?” Peut-être lo yeke sara tënë ti aita, wala angbo. Na tongana lo kiri tënë tongaso, e lingbi ti tene so hakango ye so lo fa so ayeke ye so zo kue ahinga ni. Na pekoni e hunda lo e tene: “Tongana mbi na mo e fa tapande so, Jésus so ayeke Kota Wafango ye alingbi ti sara kua na mara ti tapande so ape? Me, Jésus atene so Nzapa ayeke Babâ ti lo. Lo fa so Nzapa aninga ahon lo nga so Nzapa ayeke na komandema mingi ahon lo.”
14. Tapande wa la afa so a yeke na lege ni pëpe ti tene Nzapa amû Zabolo ti sara pasi na azo na yâ ti enfer ti wâ?
14 Zia e bâ mbeni tapande ni. Na akodoro mingi, azo atene so Satan la ayeke bâ ndo na ndo ti enfer ti wâ. Mbeni tapande alingbi ti mû maboko na mbeni babâ wala mama ti bâ so ayeke na lege ni pëpe ti tene Nzapa azia si Zabolo asara azo pasi na yâ ti enfer ti wâ. E lingbi ti tene mara ti tënë so: “Tara ti bâ so molenge ti mo asara ngangu-li na lo sara aye ti sioni mingi. Nyen la mo yeke sara na lo?” Kite ayeke pëpe so lo yeke tene ande so ni yeke se molenge ti ni ni. Lo yeke mû maboko na molenge ni fani mingi ti zia lege ti sarango ye ti sioni (aProv. 22:15). E lingbi ti hunda na babâ ni e tene, ka tongana lo sara ngangu kue ti mû maboko na molenge ni me lo ye ti zia lege ni ape, lo yeke sara nyen? Mingi ti ababâ na amama ayeke tene so ala yeke na mbeni ye ti sara ape ala yeke punir gi molenge ni. E lingbi ti hunda lo na pekoni, e tene: “Ka tongana mo ga ti hinga so mbeni sioni zo la ayeke handa molenge ti mo ni ti sara ngangu-li so?” Kite ayeke dä ape so, ngonzo ayeke sara babâ wala mama ni na tere ti zo ni so. Fadeso, ti sigigi na tënë so ayeke na yâ ti tapande ni so polele, e lingbi ti hunda babâ wala mama ni e tene: “So mo hinga awe so mbeni sioni zo la ayeke handa molenge ti mo so, mo yeke hunda ande na zo ni so ti punir molenge ti mo na mo?” Lo yeke tene ande ên-ën. A yeke polele so Nzapa ayeke mû pëpe Satan ti punir a-oko zo so Satan wani la ahanda ala ti sara aye ti sioni.
SARA YE NA LEGE NI
15, 16. (a) Ngbanga ti nyen la a yeke nzoni e ku pëpe ti tene azo kue so e fa tënë ti Royaume na ala ayeda na ni? (b) Fa ngbanga ti nyen la e yeke pëpe na bezoin ti duti mbeni kota wafango ye si e fa ye nzoni? (Bâ encadré “ Mbeni gbakuru so amû maboko na e ti kiri tënë na zo.”)
15 E hinga so a yeke pëpe azo kue so e yeke fa tënë na ala la ayeke yeda ande na nzoni tënë (Mat. 10:11-14). So ti fa so atâa e sara kua na anzoni hundango ndo, e pika patara nzoni nga e sara kua na anzoni tapande, azo kue la ayeke yeda na nzoni tënë ape. Gi wungo ti azo kete la ayeda lani na aye so Jésus afa atâa so lo yeke lani mbeni Kota Wafango ye so ahon tanga ti azo kue.—Jean 6:66; 7:45-48.
16 Na mbage, atâa tongana e bâ so e yeke pëpe na mbeni kode so ayeke tâ nzoni mingi, e lingbi ti fa ye nzoni. (Diko Kusala 4:13.) Bible atene na e, a tene so “ala kue so ayeke nduru ti yeda na tënë ni ti wara fini ti lakue lakue” ayeke yeda ande na nzoni tënë (Kus. 13:48). Tongaso, zia e gi ti sara ngangu ti ngbâ ti duti na nzoni bango ndo na ndo ti e wani nga na ndo ti azo so e yeke gi ala ti fa nzoni tënë ti Royaume na ala. Tongana e sara ye alingbi na fango ye so Jéhovah ayeke fa na e, e hinga so e na azo so ayeke mä e, e yeke wara ye ti nzoni (1 Tim. 4:16). Jéhovah alingbi ti mû maboko na e ti hinga lege so ayeke nzoni e “kiri tënë na zo oko oko.” Na yâ ti article ti peko e yeke bâ tongana nyen la tongana e sara na azo ye so e ye ala sara na e, fango tënë ti e ayeke lë lengo.
^ par. 6 Bâ article “Est-il possible de devenir croyant ?” na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti octobre, ngu 2009 na Français.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Fütanga ngü la, fü ra ayia awu gara mere kpeke malayïka, te yia agbü kpï kpala wuuu, etï kpa füh kotö kpakine, de bongo ka-ye gbooo baka sangu la. Fü gara e angbü eci edere nzönzö, gbele gbele, baka küte tere la. Fü gbügbüra na angbü eci, baka ra te ngbü esü me-ye la. Lölö na baka mere rü, da eci aci baka wa. 2Fü malayïka la aza enga köcökpa, te wüh ü aü, esaka ye. Fü ah ao lö ye ka kokpa füh mere yï-ngu, nda kamisü nda-ye füh gümba. 3Fü malayïka la ayia amala ngü de mere ri ye, baka ri kami la. Fü mügbara ayia awü du lorozi, baka ri kpara, da elügü ngü fü malayïka la. 4Fü ra ayia areke te-ra, teka de ma ba wü ngü lorozi, de te mügbara la ngbü emala ne. ʼDuwa fü ra aje ri Me, te wü agbü kpï, gü ba, "De-ra deyï, ma mere e aba wü ngü lorozi, de te ngbü ewü baka mügbara la, nda-ra de!" 5Fütanga ngü la, fü mere malayïka la, ayia ae kpa ye ka kokpa kpa tikpi, 6amala ngü, gü ba, "Dene ri Mere Miri Me. Angü Me mere kpï de kotö ne, bete mere yï-ngu, de wü e gbü ye ʼburu me-ye. Ngü ka Me tï anza nda kü de. Me gü ba, 'Sïkpï te ni ena anza ngü ka wü e füh kotö ne ʼburu gbügbü, koro eyi gbamari! Sïkpï la tï ayiri tïne de! 7Angü adu malayïka te ena au adu kono ne, reke te-ye ngbü eyi nzo. Te engu u kono la eyi la, ni ena ayia teka anza ngü ka wü e la ʼburu. Fü ngü la atï kpini de wü ngü, ta te ni ngbü mala fü wü mürü dofo ka-ni ta gügü ne.' " 8Fü ri Me, de te wü agbü kpï ne, adu kpah amala ngü fere, gü ba, "De-ra deyï, ma nü enü kpaka malayïka la, de ma za köcökpa de esasaka la." 9Fü ra ayia anü kpaka malayïka la, ayi-tata, de ah to köcökpa la fere. Fü ah ayia amala ngü fere, gü ba, "Wayi, ma za eza, de ma zü. Köcökpa la ena angbü gömö ra tütürü, amba kpa guvu ra kpala, ah ena angbü süsü ʼduwa ba-neh-ene-la." 10Fü ra ayia aza köcökpa de esaka malayïka la, azü. Fü köcökpa la atürü gömö ra ʼduwa ba-ne-la. Amba kpa guvu ra kpala, fü e la angbü baka te ma zü sü rü la. 11Fü ri Me, de te ngbü ewü agbü kpï ne, adu kpah amala ngü fere, gü ba, "De-ra deyï, ah le de ma du, ma mala nga wü siti ngü te ena amere te-ye te gara, fü nguwa wü kpara de füh kotö ne ʼburu, be kpah te wü miri ka-wü mini, de wüh fü maguma wü afü."
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE 84
Kungba so mbeni zo ayeke na ni tongana lo ga disciple ti Christ
AKPALE SO MBENI DISCIPLE AYEKE TINGBI NA NI
Jésus amû lani apendere wango mingi na ngoi so lo yeke te lani kobe na da ti mbeni mokonzi ti aFarizien. Tongana Jésus ayeke na lege ti guengo na Jérusalem, gbâ ti azo nga asara tambela ni legeoko na lo. Ngbanga ti nyen? Ala ye biani ti duti adisciple ti lo, atâa akpale wa la ala lingbi ti tingbi na ni?
Tongana ala tambela na lege, Jésus atene mbeni tënë so apeut ti son bê ti ambeni zo na milieu ti ala. Lo tene: “Tongana mbeni zo aga na peko ti mbi, me lo ke pëpe babâ ti lo, mama ti lo, wali ti lo, amolenge ti lo, aita ti lo ti koli na ti wali, na tongana lo ke même fini ti lo ape, lo lingbi ti ga disciple ti mbi ape.” (Luc 14:26). Jésus aye ti tene nyen la?
Jésus aye pëpe ti tene so, zo kue so aye ti ga adisciple ti lo adoit ti ke afami ti lo vrai tongaso. Me lo ye ti tene so, ala doit ti ke afami ti ala ni na lege so ala doit ti ye ni ahon afami ti ala ni, pëpe tongana ti koli ti yâ ti mbeni toli so lo mû lani, so a tisa lani lo ti ga ti te kobe na lakui me lo ke ti ga ngbanga ti so lo londo gi ti sara mariage (Luc 14:20). So a tene so Jacob, so ayeke kotara ti aJuif, ake Léa na lo ye Rachel, aye gi ti tene so lo ye Rachel mingi ahon yaya ti lo Léa.—Genèse 29:31.
Bâ so Jésus atene so a lingbi mbeni disciple ake “même fini ti lo” wala âme ti lo. Ye so aye ti tene so, tâ disciple ti Jésus ayeke zo so andoye Jésus mingi ahon même ti so lo ndoye na fini ti lo, na lo yeke ye même ti kui ndali ni. Biani, ti ga disciple ti Christ ayeke kota kungba. A yeke pëpe mbeni desizion so zo adoit ti mû gi ni tongaso, sân ti tene lo gbu li na ndo ni.
Ti duti disciple ti Jésus a hunda ti sara ngangu nga e yeke wara atara ndali ni, na a yeke ndali ni la Jésus atene: “Zo so ayô keke ti pasi ti lo pëpe nga lo ga na peko ti mbi pëpe, lo lingbi ti ga disciple ti mbi ape.” (Luc 14:27). Biani, tâ disciple ti Jésus adoit ti leke tere ti lo ti tingbi na amara ti atara nde nde so Jésus atingbi lani na ni. Jésus atene même lani so awato ti ni ayeke fâ ande ni.
Tongaso, azo so lani ayeke tambela legeoko na Jésus, na yâ ti voyage ni so, adoit ti gi ti hinga nyen la mbilimbili a ye ti tene ti duti disciple ti Jésus. Ti sigi na tënë ni polele, Jésus amû mbeni tapande. Lo tene: “Na tapande, tongana mbeni zo na popo ti ala aye ti sara mbeni tour, lo yeke duti kozoni ape ti bâ wala nginza ti lo alingbi ti tene lo hunzi na tour ni? Tongaso ape, peut-être lo yeke zia gere ti tour ni me lo lingbi ti hunzi ni ape.” (Luc 14:28, 29). Ni la, kozoni ti tene ala ga adisciple ti Jésus, azo so ayeke tambela na tere ti lo ti gue na Jérusalem adoit fade awe ti mû desizion ti ngbâ ti sara ye kue so a hunda na mbeni disciple ti sara. Jésus afa nda ti tënë ni so na mungo mbeni tapande encore.
Lo tene: “Tongana mbeni gbia aye ti gue ti sara bira na mbeni gbia nde, lo na azo ti lo ayeke duti kozoni ape ti bâ wala, na aturugu 10 000, lo lingbi ti gbu lê ni na lo so ayeke ga na aturugu 20 000 ti tiri na lo? Biani, tongana lo lingbi pëpe ti gbu lê ni, lo yeke tokua alembe ti lo ti hunda siriri na ngoi so mba ti lo gbia ni angbâ yongoro.” Ti fa nene ti tënë ni, Jésus akiri atene: “Legeoko nga, zia ala hinga so, na popo ti ala so, zo so adö aye ti lo kue azia pëpe, lo lingbi ti ga disciple ti mbi ape.”—Luc 14:31-33.
A yeke tâ tënë so, Jésus angbâ ti tene gi tënë ni so na azo so lo na ala ayeke tambela so ape. Azo kue so amanda ye na ndo ti Christ adoit ti duti nduru ti sara ye so lo londo ti tene ge so. Ye so aye ti tene so, a lingbi ala duti nduru ti dö aye kue ti zia, so ti tene amosoro ti ala wala même ti mû fini ti ala, tongana ala ye ti ga adisciple ti Jésus. A yeke mbeni ye so ala doit ti gbu li na ndo ni nga ti sambela Nzapa ndali ni.
Na pekoni, Jésus akiri na ndo ti mbeni tënë so lo tene lani na yâ ti fango ye ti lo na ndo ti Hoto, na ngoi so lo tene na adisciple ti lo so “ala yeke ingo ti sese so.” (Matthieu 5:13). Lo ye lani ti tene so, legeoko tongana ti so ingo ayeke bata ye, a lingbi atënë ti adisciple ti lo asara ngangu na ndo ti azo tongana mbeni ye so ayeke bata azo ni, na sarango si ala gue nde na afango ye ti Nzapa ape. Teti so kua ti lo ti fango tënë aga nduru ti hunzi awe, Jésus atene: “Ti tâ tënë ni, ingo ayeke nzoni. Me tongana songo ti ingo asigi dä awe, a peut ti zia mbeni ye dä ti kiri na songo ni?” (Luc 14:34). Azo so ayeke mä lani lo ahinga so ambeni ingo ayeke dä so ayeke nzoni ape na so abungbi na ambeni ye so ayeke na yâ ti sese, na ayeke sara si na pekoni a peut ti sara kua na ingo ni so ape.
Tongaso, na lege ti tënë so, Jésus afa so même ala so aga adisciple ti lo aninga adoit ti ngbâ lakue ti yapu na yâ ti kua ti ala, ala kiri na peko ape. Tongana ala kiri na peko, a yeke sara kua na ala encore ape, legeoko tongana ti ingo so songo ni asigi dä awe so. Ala yeke ga ye ti he na lê ti azo ti dunia. Na ndo ni, ala yeke nzere encore na lê ti Nzapa ape, na même ala yeke bi zonga na ndo ti iri ti lo. Jésus afa so ayeke kota ye ti kpe ti tene mara ti ye tongaso asi na ala, ni la lo tene na ala lo tene: “Zia zo so ayeke na mê ti mä amä.”—Luc 14:35.
TI HINGA AMBENI TËNË
Mo lingbi ti hinga tâ bungbi ti vorongo Nzapa tongana nyen?
Tâ bungbi ti vorongo Nzapa ayeke gi oko? Ti hinga ni, bâ aye oku so afa tënë na ndo ni.


text:
KOTA MAMA-TENE NI | NA NDO WA LA MO LINGBI TI WARA DENGO BÊ?
Nzapa ayeke dë bê ti e tongana nyen?
Bazengele Paul afa Jéhovah * tongana “Nzapa ti dengo bê kue, lo so adë bê ti e na yâ ti ye ti vundu kue so e wara”. (2 aCorinthien 1:3, 4). Ni la Bible afa na e biani so zo kue alingbi ti wara mungo maboko ti Nzapa, na so mbeni kota kpale so alingbi ti kanga lege na Babâ ti e ti yayu ti dë bê ti e ayeke ti lo dä pëpe.
Me, a lingbi e kue e sara mbeni ye tongana e ye ti tene Nzapa adë bê ti e. Mbeni docteur alingbi ti aidé e tongana nyen, tongana e wani e gue na hôpital ti bâ lo ape? Ndali ni la Bible amû na e wango so: “Ala ga nduru na Nzapa, na fade lo yeke ga nduru na ala.”—Jacques 4:8.
Nyen la afa biani na e so Nzapa ayeke ga ande nduru na e? Kozoni kue, ngbanga ti so lo tene na e lege mingi awe so lo ye ti aidé e. ( Bâ encadré na hunzingo ti article ni.) Nga use ni, e yeke na aye so afa biani so lo aidé ambeni zo awe, atâa na ngoi ti e wala na ngoi ti giriri.
Tongana ti so a si na azo mingi so ayeke gi mungo maboko ti Nzapa laso, Gbia David ayeke nga mbeni zo so akpale asi na lo lani mingi. Mbeni lâ, lo dema na Jéhovah lo tene: ‘A yeke nzoni mo mä toto ti mbi tongana mbi iri mo ti mû maboko na mbi.’ Eskê Nzapa amä lo? En. David atene: ‘Lo mû maboko na mbi. Bê ti mbi kue asi singo na ngia.’—Psaume 28:2, 7, Mbeti ti Nzapa, Tënë so amu fini.
NZAPA AMÛ NA JÉSUS KUA TI DENGO BÊ TI AZO KUE SO AYEKE NA VUNDU
Nzapa aleke ti tene Jésus aduti na mbeni kota kua ti sara na ndo ti tënë ti dengo bê ti azo. Na popo ti akua so Nzapa amû lani na lo, Jésus asara “si bê ti zo so afâ awe aga nzoni” nga lo “lungula vundu ti azo kue so atoto na vundu.” (Ésaïe 61:1, 2). Tongana ti so a fa ni kozo awe, Jésus ayeke mû maboko lani mbilimbili na azo so “asara ngangu kua na kungba ane ala”.—Matthieu 11:28-30.
Jésus adë bê ti azo na mungo na ala awango ti ndara, na sarango ye na mbage ti ala na nzoni bê, nga même na ambeni ngoi, na savango kobela ti ala. Mbeni lâ, mbeni zo ti buruma avoro yanga na Jésus lo tene: “Tongana mo ye, mo lingbi ti sara si tere ti mbi aga nzoni.” Mawa asara Jésus na lo tene: “Mbi ye. Zia tere ti mo aga nzoni.” (Marc 1:40, 41). Zo ti buruma ni awara sava.
Atâa so Molenge ti Nzapa ayeke encore na sese ge ape ti dë bê ti e lo wani, Babâ ti lo, Jéhovah, so ayeke “Nzapa ti dengo bê kue,” angbâ ti aidé azo so abezoin dengo bê (2 aCorinthien 1:3). Zia e bâ ambeni kota ye osio, so na lege ni Nzapa ayeke dë bê ti azo.
Bible. “Aye kue so a sû ândö giriri na yâ ti Mbeti ti Nzapa, a sû ni ti tene a fa ye na e, si na lege ti gbungo ngangu ti e nga na lege ti dengo bê so alondo na yâ ti Mbeti ti Nzapa e duti na beku.”—aRomain 15:4.
Yingo vulu ti Nzapa. Ngoi kete na peko ti kuâ ti Jésus, congrégation ti aChrétien ayeke lani na yâ ti kota bezoin ti dengo bê. Bible afa so Nzapa amû na ala dengo bê ni so na lege ti yingo vulu ti lo (Kusala 9:31). Yingo vulu, so ayeke ngangu so Nzapa ayeke sara na kua, ayeke ngangu mingi. Nzapa ayeke sara kua na ni ti dë bê ti azo kue atâa kpale ti ala ayeke so wa.
Sambela. Bible amû wango na e atene: “Ala gi bê ti ala na ndo ti mbeni ye pëpe.” Me, lo kiri lo tene: “Ala hunda na Nzapa aye so agbu bê ti ala, na fade siriri ti Nzapa so ahon ndo ti bibe kue ayeke bata bê ti ala nga na lege ti hingango ndo ti ala.”—aPhilippien 4:6, 7.
Aita ti e aChrétien. Ala yeke atâ kamarade so e lingbi ti wara dengo bê na mbage ti ala na ngoi ti aye ti ngangu. Bazengele Paul afa akamarade ti lo tongana “awamungo maboko so akpengba” lo “na yâ ti pono nga na yâ ti vundu”.—aColossien 4:11; 1 aThessalonicien 3:7.
Me mo lingbi ti hunda mo tene, tenengo ni la me eskê ayeke tâ tënë? Zia e tara ti gbu li na ndo ti aye so asi na ambeni zo so atingbi na akpale so e fa fade na yâ ti mbage so ahon so. Tongana ala, mo kue mo lingbi ti bâ so Nzapa angbâ ti sara ye alingbi na zendo ti lo so adë bê so: “Legeoko tongana molenge so mama ti lo alungula vundu ti lo, fade Mbi lungula vundu ti i nga.”—Ésaïe 66:13.
^ par. 3 Jéhovah ayeke iri ti Nzapa na yâ ti Bible.


text:
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Mbeni fini kode ti to nda ti alisoro
Ti londo na nze ti janvier 2016, na ndangba lembeti ti Tour ti Ba Ndo ti kangbingo ni a zia mbeni article so li ni ayeke “Bible atene ti lo nyen?” A sigigi na fini kode so ti mû maboko na e ti to nda ti alisoro na ndo ti Bible. A yeke tongana atract. Mo yeke wara mbeni hundango tënë so apusu zo ni ti fa bango ndo ti lo, mbeni versê ti Bible so akiri tënë na ni nga ambeni tënë so ala lingbi ti sara lisoro na ndo ni.
Mingi ni, apendere lisoro so aluti na ndo ti Bible ayeke sara si e manda Bible na azo. Sara kua na fini kode so ti mû maboko na azo so ayeke na nzara ti aye ti yingo.—Mt 5:6.
LEGE TI SARA KUA NA NI:
Hunda bango ndo ti zo ni na ndo ti mbeni oko ti ahundango tënë ni
Mä lo nga yeda na kiringo tënë ti lo ni
Diko versê so ayeke na gbe ti li ti tënë “Ye so Bible afa,” nga hunda zo ni ti fa pensé ti lo na ndo ti versê ni. Tongana lo yeke na ngoi, ngbâ ti sara lisoro ni, sara kua na tënë so ayeke na gbe ti li ti tënë “Ambeni ye wa la Bible afa na ndo ni?”
Mû na lo périodique ni
Leke ti kiri ti bâ zo ni na ti sara lisoro na ndo ti use hundango tënë ni


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | ÉSAÏE 6-10
Messie asara si aprophétie aga tâ tënë
Angu ngbangbo mingi kozoni si a dü Jésus, Ésaïe afa so Messie ayeke fa tënë na “mbengu ti Jourdain, na Galilée ti aGentil.” Jésus asara si prophétie so aga tâ tënë na ngoi so lo tambela na yâ ti Galilée lani ti fa nzoni tënë nga ti fa ye.
Jésus asara kozo miracle ti lo
—Jn 2:1-11 (Cana)
Lo soro abazengele ti lo
—Mc 3:13, 14 (nduru na Capernaüm)
Lo fa ye na ndo ti hoto
—Mt 5:1–7:27 (nduru na Capernaüm)
Lo zingo oko molenge-koli ti mbeni wali-mua so akui
—Lc 7:11-17 (Naïn)
Lo si na adisciple 500 tongaso na peko ti zingongo ti lo na kuâ
—1aC 15:6 (Galilée)


text:
YE TI MANDA 19
Ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara ayeke zo wa?
Ngoi kete kozoni si lo kui, Jésus asara lisoro na adisciple ti lo, Pierre, Jacques, Jean na André, gi lo na ala osio. Lo fa na ala fä ti singo ti lo na alango ti nda ni. Na pekoni lo hunda na ala: “Zo wa mbilimbili si ayeke ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara? Lo so wa ti lo azia lo na ndo ti azo ti kua ti lo ti mû na ala kobe ti ala na ngoi ni so alingbi?” (Matthieu 24:3, 45, Marc 13:3, 4). Na yâ ti atënë ti lo, Jésus afa so teti so lo yeke “wa” ti ala, lo yeke mû ande kua na ala ti mû lakue kobe ti yingo na adisciple ti lo na alango ti nda ni. Azo ni so, so tongana a bungbi ala kue ala ga ngbâa ni, ayeke azo wa?
Ala yeke atâ disciple ti Jésus so Nzapa asoro ala ti gue na yayu. A bâ polele so “ngbâa” ni so ayeke Bebungbi ti aTémoin ti Jéhovah. A yeke lo la lo yeke mû kobe ti yingo na amba ti lo awakua ti Jéhovah na tâ ngoi ni. Gi na mbage ti ngbâa be-ta-zo so la si e lingbi ti wara lakue “kobe so alingbi na [e] na ngoi ni so alingbi”.
Ala yeke bâ ndo na ndo ti azo ti da ti Nzapa (1 Timothée 3:15). Jésus amû kota kua na ngbâa ni ti bâ ndo na ndo ti kusala so mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na sese ge ayeke sara na ndo ti dunia mobimba. Kua ni ayeke ti bâ lege ti aye tongana nginza, ada ti bungbi nde nde, afiliale, ambeti na ambeni ye nde. Ala yeke bâ ndo na ndo ti kua ti fango tënë nga ala yeke fa ye na e na lege ti acongrégation ti e. Ni la, ti tene e wara ye so e bezoin ni na tâ ngoi ni, “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara” ayeke kangbi kobe ti yingo na lege ti ambeti nga na lege ti aye so e yeke manda na ngoi ti abungbi nga na akota bungbi.
Ngbâa ni ayeke be-ta-zo na lege so lo yeke fa gi atënë so ayeke na yâ ti Bible nga na lege so lo yeke sara kua ti lo ti fango nzoni tënë. Lo sara ye na ndara ndali ti so lo yeke sara kusala nzoni mingi na aye so Christ azia na tïtî lo na ndo ti sese ge (Kusala 10:42). Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti kua ti ngbâa ni na sarango si aye ti lo awu, atâa na lege ti mitele wala na lege ti yingo.
Jésus azia kua ti mungo kobe ti yingo na adisciple ti lo na tïtî zo wa?
Ngbanga ti nyen a tene ngbâa ni ayeke be-ta-zo nga lo sara ye na ndara?


text:
CHAPITRE 49
Jésus afa tënë na Galilée na lo leke abazengele ti lo
MATTHIEU 9:35–10:15 MARC 6:6-11 LUC 9:1-5
JÉSUS AKIRI AFA TËNË NA YÂ TI GALILÉE KUE
LO TOKUA ABAZENGELE TI LO TI GUE TI FA TËNË
A sara ngu use tongaso awe la si Jésus asara kua ti fango tënë mingi so. Eskê fadeso lo yeke hu nga tere ti lo kete na peko ti kua ni so? Ên-ën. Nde na so, lo kono yâ ti kua ti lo ni na lege so lo tambela ti fa tënë “na yâ ti agbata [ti Galilée] nga na akete kodro oko oko kue. Lo fa ye na yâ ti asynagogue ti ala nga lo fa nzoni tënë ti Royaume. Lo sava mara ti akobela nde nde kue.” (Matthieu 9:35). Aye so lo bâ amû lege na lo ti bâ so a yeke nzoni a fa tënë mingi ahon ti kozo. Me, lo yeke sara ande ni tongana nyen?
Tongana lo yeke tambela na yâ ti akodro ni, lo bâ so azo ayeke na bezoin ti tene a sava ala na lege ti yingo nga ti tene a dë bê ti ala. Ala yeke tongana ataba so ayeke na berger ape, ni la yâ ti ala akangbi kirikiri tongaso. Mawa ti azo ni asara lo, na lo tene na adisciple ti lo ni, lo tene: “Ti tâ tënë ni, akobe ti yaka ni ayeke mingi, me azo ti kua ni ayeke mingi ape. Tongaso, ala voro yanga na Wa ti kua ni ti tokua azo ti kua ti fâ akobe ti yaka ti lo.”—Matthieu 9:37, 38.
Jésus ahinga ye so apeut ti aidé ande. Lo iri abazengele ti lo 12, lo kangbi yâ ti ala use use na lo tene na ala: “Ala mû lege ti azo ti amara nde pëpe nga ala lï na yâ ti mbeni gbata ti Samarie pëpe. Me, ala gue gi na mbage ti azo ti Israël so ayeke tongana ataba so agirisa. Na ngoi so ala yeke gue, ala fa tënë, ala tene: ‘Royaume ti yayu aga nduru awe.’”—Matthieu 10:5-7.
Royaume so ala gue ti sara tënë ni na azo ayeke ti so Jésus asara tënë ni na yâ ti sambela so lo sara ni lani. ‘Royaume ni aga nduru awe’ na lege so Jésus Christ, Gbia so Nzapa asoro lo, ayeke na milieu ti ala awe. Me nyen la ayeke fa ande biani so adisciple ti lo ayeke biani alembe ti Royaume ni so? Jésus amû na ala ngangu ti sava azo, nga même ti zingo akuâ. Lo tene na ala ti sara ni senge senge. Me adisciple ni ayeke sara ande tongana nyen ti wara kobe ti ala ti lâ oko oko?
Jésus atene na adisciple ti lo so, na ngoi ti tambela ni so, a lingbi ala mû pëpe ambeni ye na tere ti ala. Lo tene na ala ti mû pëpe lor wala argent wala cuivre, ti zia ni na yâ ti bozo ti ala ti nginza. Lo tene na ala même ti mû pëpe bozo ti kobe ndali ti lege wala ti mû mbeni bongo wala mbeni poro nde na tere ni. Ngbanga ti nyen? Lo dë bê ti ala lo tene: “Zo so asara kua ayeke na droit ti wara kobe.” (Matthieu 10:10). Azo so ala yeke wara ande, na so a yeda na tënë ni, ayeke mû ande na ala aye so ala yeke na bezoin ni senge. Jésus atene: “Ndo kue so ala gue dä si azo ayamba ala na yâ ti da ti ala, ala ngbâ dä juska ala zia kodro ni ti hon.”—Marc 6:10.
Jésus afa nga na ala tongana nyen ti fa tënë ti Royaume ni so tongana ala si na yanga-da ti azo. Lo tene: “Tongana ala lï na yâ ti mbeni da, ala bara azo ti da ni. Tongana azo ni ayamba ala, zia siriri ti ala aduti na ndo ti da ni. Me tongana azo ni ayamba ala ape, zia siriri ti ala akiri na ala. Na ndo kue so mbeni zo ayamba ala ape wala lo mä tënë ti ala ape, tongana ala sigi na yâ ti da ni wala na yâ ti gbata ni, ala pika sese ti gere ti ala.”—Matthieu 10:12-14.
A peut ti si so a yeke azo ti yâ ti mbeni gbata kue wala ti mbeni kete kodro kue la ake ti mä ala. Me, nyen la ayeke si ande na kodro ni so? Jésus atene so a yeke fâ ande ngbanga ti sioni na ndo ti kodro ni so. Lo tene: “Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala, na Lâ ti fango ngbanga, ngbanga so a yeke fâ na ndo ti gbata so ayeke duti ngangu mingi ahon ti kodro ti Sodome na Gomorrhe.”—Matthieu 10:15.


text:
Ye ti manda 2
Tâ Nzapa ayeke zo wa?
1. Ngbanga ti nyen a lingbi e voro Nzapa?
Tâ Nzapa ayeke lo so asara aye kue. Lo yeke na tongo nda ni pëpe nga lo yeke na kongo nda ni pëpe (Psaume 90:2). Nzoni tënë so ayeke na yâ ti Bible alondo na lo (1 Timothée 1:11). Teti so lo la lo sara si e yeke na fini, a lingbi e voro gi lo oko.
2. Nzapa ayeke tongana nyen?
Mbeni zo ade ti bâ Nzapa pëpe ndali ti so lo yeke Yingo, so ti tene lo yeke na mbeni fini so ayeke kota mingi ahon acréature so ayeke na ndo ti sese (Jean 1:18; 4:24). Atâa so kue, e lingbi ti hinga asarango ye ti tere ti Nzapa na lege ti aye so lo sara. Na tapande, alê ti keke na afleur so ayeke nde nde afa na e ndoye nga na ndara ti Nzapa. Kota ti dunia afa na e ngangu ti lo.
E lingbi même ti hinga ye mingi na ndo ti asarango ye ti tere ti Nzapa na dikongo Bible. Na tapande, Bible afa na e aye so Nzapa aye nga aye so lo ke, lege so lo yeke sara ye na azo nga tongana nyen lo yeke sara ye na yâ ti aye nde nde so asi.
3. Nzapa ayeke na iri?
Jésus atene: “Babâ ti e so mo yeke na yayu, zia a sara si iri ti mo aga nzoni-kue.” (Matthieu 6:9). Atâa so azo airi Nzapa na airi mingi, lo yeke gi na iri oko. A yeke di iri ti lo na alege nde nde na yâ ti ayanga ti kodoro oko oko kue. Na Sango, mingi ni a yeke di ni “Jéhovah.” Me ambeni zo adi ni “Yahve.”
Na yâ ti aBible mingi a zi iri ti Nzapa na a zia na place ni Seigneur wala Nzapa. Me na ngoi so a sû Bible giriri, a yeke wara iri ti Nzapa na yâ ni nduru na 7000. Jésus asara si azo ahinga iri ti Nzapa na ngoi so lo yeke fa lani ye na ala na ndo ti Nzapa.
4. Jéhovah ayeke pensé nga na e la?
So azo mingi ayeke bâ pasi afa so Jéhovah ayeke Nzapa so ayeke pensé na e pëpe? Ambeni zo atene so Nzapa la ayeke tara e na lege ti apasi, me tënë so ayeke tâ tënë pëpe.
Nzapa ane e azo na lege so lo mû lege na e ti soro ye e wani. A nzere na e mingi ti mû liberté so e yeke na ni ti sara na Nzapa (Josué 24:15). Me pasi ayeke mingi ngbanga ti so azo mingi asoro ti sara ye ti sioni na amba ti ala. Bê ti Jéhovah ason ti bâ aye ti kirikiri tongaso.
Jéhovah ayeke Nzapa so ayeke pensé na e. Lo ye si e duti nzoni na yâ ti fini ti e. Na yâ ti kete ngoi, lo yeke zi apasi nga na azo so ayeke na gunda ni. Me ti ku na ngoi ni so, lo hinga ngbanga ti nyen lo zia lege na pasi. Na yâ ti ye ti manda 8, e yeke bâ ande ndani so lo zia lege na pasi.
5. Tongana nyen e lingbi ti ga nduru mingi na Nzapa?
Jéhovah ahunda na e ti ga nduru na lo na lege ti sambela. Lo yeke pensé na e oko oko kue (Psaume 65:3; 145:18). Lo yeke nduru ti pardone e. Lo yeke bâ angangu so e yeke sara ti zia ngia na bê ti lo, atâa so na ambeni ngoi e yeke tï. Tongaso, atâa so e yeke sara siokpari, e lingbi biani ti duti na nzoni songo na Nzapa.
Teti so Jéhovah amû na e fini, a yeke nzoni e ye lo ahon tanga ti azo kue (Marc 12:30). Na ngoi so mo yeke fa ndoye ti mo na mbage ti Nzapa na mandango ye mingi na ndo ti lo nga na sarango ye so lo hunda na mo, mo yeke ga nduru mingi na lo.
TI HINGA AMBENI TËNË
Nzapa ayeke na iri?
Nzapa ayeke na atitre mingi so na popo ni, Lo ti Ngangu Ahon Kue, Lo so aleke aye kue, nga na Seigneur. Me a sara kua na tâ iri ti Nzapa ahon fani 7 000 na yâ ti Bible.


text:
1Na pekoni, mbi baa mbeni ange so alondo na yayu si ayeke zu; lo gbu na maboko ti lo kerere ti yanga ti kota du so alinda mingi nga na mbeni ngbongboro zingiri. 2Lo gbu sioni nyama so akpa ngunde, so ti tene ngbene ngbo so ayeke Zabolo wala Satan, lo kanga lo na zingiri ni ndali ti ngu saki oko. 3Ange ni abi lo na ya ti kota du ni, lo kanga yanga ni si lo kpo nzoroko na yanga ni titene nyama ni akiri awara lege ti handa amara pepe, ngbii ngu saki oko ni ahunzi si. Na pekoni, alingbi a zi lo ndali ti mbeni kete ngoi. 4Na pekoni, mbi baa ambata ti gbia. Azo so aduti na ndö ni, a mu na ala ngangu ti fâ ngbanga. Mbi baa nga yingo ti ala so azo afâ go ti ala ndali ti so ala sara ye alingbi gi na taa-tënë so Jésus afa nga na tënë ti Nzapa. Ala ke ti voro nyama ni wala limo so akpa nyama ni, ala yeke na nzoroko ti nyama ni na ndö ti le ti ala wala na ndö ti maboko ti ala pepe. Ala kiri na fini si ala na Christ abongbi ale-gbia na ya ti ngu saki oko. 5Atanga ti akuâ ni akiri na fini pepe ngbii ngu saki oko ni ahunzi si. So kozo zingongo ti akuâ laa. 6Ti ala nzoni, ala so ayeke na popo ti akozo kuâ so azingo! Ala yeke ti ala biani azo ti Nzapa, kuâ ti use ni ayeke na ngangu na ndö ti ala pepe. Ala yeke ga awayango-sandaga ti Nzapa na ti Christ si ala na lo ayeke le-gbia na ya ti ngu saki oko. 7Tongana ngu saki oko ni ahunzi awe, fade a yeke zi Satan na ya ti kanga so lo yeke daa. 8Lo yeke hon ti gue ti handa amara so ayeke na ndangoro osio ti sese kue, so ti tene Gog na Magog. Satan ayeke bongbi ala ndali ti bira. Wungo ti ala ayeke tongana wungo ti mbutu ti yanga ti kota ngu-ingo. 9Ala yeke mu ndö ti sese kue si ala yeke ngoro tere ti gbagba so azo ti Nzapa ayeke daa nga na gbata so Nzapa aye ni mingi so. Me mbeni wâ alondo na nduzu, ati si agbi ala kue. 10Zabolo so ahanda azo ni so, a bi lo na le ti kota wâ na sufre, na ndo so nyama ni ayeke daa, lo na nyama so atene mvene atene, ni yeke wayanga-Nzapa so. Fade ala yeke baa pasi bi na lâ, kpu na kpu. 11Na pekoni, mbi kiri mbi baa mbeni kota vuru mbata ti gbia. Mbi baa nga lo so ayeke duti na ndö ni so. Sese na yayu alondo na dawa ti lo, akpe ahon, a kiri a baa ala mbeni pepe. 12Na pekoni, mbi baa akuâ, akete ni na akota ni, ala yeke luti na dawa ti mbata ti gbia ni. A zi abuku si a zi mbeni buku nde: mbeti so a su iri ti azo so ayeke na taa fini daa. A fâ ngbanga na li ti akuâ alingbi na ye so ala sara tongana ti so a su tënë ni na ya ti abuku ni so. 13Kota ngu-ingo asigigi na akuâ so ayeke na ya ti lo. Kuâ na ndo ti akuâ asigigi na akuâ so ayeke na ala si a fâ ngbanga na li ti ala oko oko alingbi gi na ye so ala sara. 14A mu kuâ nga na ndo ti akuâ, a bi ala na le ti kota wâ. Le ti kota wâ ni ayeke kuâ ti use ni. 15Tongana a wara iri ti mbeni zo na ya ti mbeti ni pepe, so ti tene mbeti so a su iri ti azo so ayeke na taa fini daa, a yeke bi lo na le ti kota wâ ni.
Copyright
Learn More


text:
Yingo-ti-hinga ti mo ayeke fa lege na mo nzoni?
‘Nda ni so mbi mû yanga so ayeke ti tene e duti na ndoye so alondo na vuru bê, nga na nzoni yingo-ti-hinga.’—1 TIM. 1:5.
ABIA: 57, 48
1, 2. Zo wa la amû na e yingo-ti-hinga? Ngbanga ti nyen a lingbi e kiri singila ndali ni?
JÉHOVAH NZAPA acréé e azo na lo mû na e liberté ti soro ye so bê ti e aye. Nzapa amû na kozo koli, kozo wali nga na amolenge ti ala mbeni pendere ye ti fa lege na ala. A yeke yingo-ti-hinga, mbeni ngangu so ayeke mû lege na e ti hinga ye so ayeke nzoni wala sioni. Tongana e sara kua nzoni na yingo-ti-hinga ti e alingbi ti mû maboko na e ti sara ye ti nzoni nga ti ke ye ti sioni. Tongaso, so Nzapa amû na e yingo-ti-hinga afa polele so lo ye e nga lo ye ti tene azo kue asara ye ti nzoni.
2 Laso nga kue, azo ayeke na yingo-ti-hinga. (Diko aRomain 2:14, 15.) Atâa so azo mingi asara ye ague nde na afango ye ti Bible, ambeni ayeke dä so asara ye ti nzoni nga ala ke ye ti sioni. Yingo-ti-hinga ti azo mingi ake na ala ti sara aye ti sioni. Tara ti bâ tongana nyen la azo ayeke sara aye ti sioni mingi na yâ ti dunia tongana fade zo oko ayeke na yingo-ti-hinga ape. Kite ayeke pëpe so e yeke mä fade tënë ti sarango sioni mingi ahon ti so e yeke mä laso. E mû merci mingi na Jéhovah so amû na e azo yingo-ti-hinga.
3. Tongana nyen la yingo-ti-hinga ti e alingbi ti mû maboko na e na yâ ti congrégation?
3 Nde na azo ti dunia so, awakua ti Jéhovah ayeke fa lege na yingo-ti-hinga ti ala. Ala ye ti tene yingo-ti-hinga ti ala afa na ala ti sara ye ague oko na afango ye ti Bible na ndo ti ye so ayeke na lege ni wala ye so ayeke na lege ni ape nga na ndo ti ye ti nzoni na ye ti sioni. Tongana e fa lege nzoni na yingo-ti-hinga ti e alingbi ti sara si aita aduti beoko na yâ ti congrégation. Ye oko, ti tene e fa lege na yingo-ti-hinga ti e nga e sara kua na ni, a hunda pëpe ti hinga gi ye so Bible afa. Bible afa so ti tene e duti na nzoni yingo-ti-hinga a lingbi e duti na mabe nga na ndoye. Paul atene: “Nda ni so mbi mû yanga so ayeke ti tene e duti na ndoye so alondo na vuru bê, na nzoni yingo-ti-hinga nga na mabe so ayeke ti handango lê ti zo pëpe.” (1 Tim. 1:5). Na ngoi so e yeke fa lege na yingo-ti-hinga ti e nga e sara ye alingbi na ye so lo yeke fa na e, e yeke kiri ti ye Jéhovah mingi nga mabe ti e ayeke kpengba. Tongaso, fason so e yeke sara kua na yingo-ti-hinga ti e la ayeke fa wala e kpengba na lege ti yingo wala pëpe. A yeke fa nga ye so ayeke na yâ ti bê ti e nga kota nzara so e yeke na ni ti nzere na lê ti Jéhovah. Biani, yingo-ti-hinga ti e la ayeke fa nga vrai sarango ye ti e.
4. Tongana nyen la e lingbi ti fa lege na yingo-ti-hinga ti e?
4 Me tongana nyen la e lingbi ti fa lege na yingo-ti-hinga ti e? A lingbi e diko Bible lakue, e gbu li ti e na ndo ti ye so e diko nga e sambela Jéhovah ti mû maboko na e ti sara ye alingbi na ye so e manda. Ye so afa biani so, gi ti hinga ye na ndo ti aye so asi, so a sara tënë ni na yâ ti Bible nga ti hinga ye na ndo ti andia alingbi ape. A lingbi aye so e yeke manda na yâ ti Bible asara si yeke yeke e hinga Jéhovah nzoni mingi, e hinga asarango ye ti lo nga e hinga aye so lo ye nga na aye so lo ke. Na ngoi so e yeke hinga ye mingi na ndo ti Jéhovah, yingo-ti-hinga ti e ayeke fa na e hio ye so Jéhovah aye wala ye so lo ke. Ye so a lingbi ti pusu e ti sara ye tongana lo.
5. Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?
5 Ye oko, e lingbi ti hunda tere ti e, e tene: Tongana e fa lege nzoni na yingo-ti-hinga ti e alingbi ti mû maboko na e tongana nyen na ngoi so e ye ti mû adesizion? Tongana nyen la e lingbi ti ne yingo-ti-hinga ti amba ti e aChrétien? Nga, tongana nyen la yingo-ti-hinga ti e alingbi ti pusu e ti sara ye ti nzoni? Zia e bâ aye ota so yingo-ti-hinga ti e alingbi ti mû maboko na e na yâ ni: (1) tënë ti seni, (2) ngia nga na (3) fango tënë.
SARA YE NA LEGE NI
6. Adesizion wa la e yeke mû tongana andu tënë ti seni?
6 Bible awa e ti ke aye so alingbi ti sara sioni na e nga ti sara ye na lege ni tongana andu tënë ti tengo ye wala nyongo ye (aProv. 23:20; 2 aCor. 7:1). Tongana e sara ye alingbi na afango ye ti Bible, e yeke duti kamême na nzoni seni, même tongana mbakoro awoko e wala mbeni mbage ti tere ti e abuba. Na ambeni kodoro, mo yeke wara ayorö ti hôpital nga na ti kodoro. Aita ayeke sara lettre lakue na aita ti filiale ti hunda ala na ndo ti ayorö nde nde so ala lingbi ti soigné na tere ti ala. Aita mingi ayeke hunda ndo, atene: “Eskê mbeni wakua ti Jéhovah alingbi ti soigné tere ti lo na yorö tongaso senge?”
7. Tongana nyen la e lingbi ti mû desizion na ndo ti tënë ti kaïngo kobela?
7 A lingbi aita ti filiale wala a-ancien ti congrégation amû desizion pëpe na place ti mbeni ita tongana andu tënë ti seni, même tongana lo la lo hunda na ala ti fa na lo ye so a lingbi lo sara (aGal. 6:5). Ye oko, ala lingbi ti sara lisoro na lo na ndo ti ye so Jéhovah afa ti mû maboko na lo ti mû nzoni desizion. Na tapande, ala lingbi ti dabe ti ita ni na commandement ti Bible so ahunda na e ti “gbanzi tere ti [e] na . . . mênë.” (Kus. 15:29). Commandement so alingbi ti mû maboko na ita ni ti hinga polele so lo lingbi pëpe ti yeda ti tene a soigné lo na mênë wala na mbeni yorö so mbeni kota mbage ti mênë ayeke na yâ ni. Ye so alingbi nga ti mû maboko na lo ti sara kua nzoni na yingo-ti-hinga ti lo na ngoi so lo yeke mû desizion na ndo ti akete kete mbage ti mênë. * Me ambeni wango ti Bible wa la alingbi ti mû maboko na e ti mû anzoni desizion na ndo ti tënë ti ayorö so e lingbi ti soigné na tere ti e?
8. Tongana nyen la aPhilippien 4:5 alingbi ti mû maboko na e na ndo ti tënë ti seni?
8 A-Proverbe 14:15 atene: “Zo so li ti lo ayeke dä pëpe, lo yeda na tënë kue, me zo ti ndara abata lege ti lo nzoni.” Ambeni kobela ayeke dä so yorö ni ayeke dä ape. Tongaso, a yeke nzoni e sara hange na ayorö so azo atene ayeke soigné zo me so mbeni ye oko afa ape so ayeke soigné zo. Paul atene: “Zia azo kue ahinga so ala yeke sara ye na lege ni.” (aPhil. 4:5). Tongana e sara ye na lege ni ayeke sara nga si e mû ngoi ti e mingi ndali ti kua ti Jéhovah ahon ti tene e mû ngoi ti e mingi ndali ti seni ti e. Tongana e mû ngoi ti e mingi gi ndali ti seni ti e, e lingbi ti ga zo so ayeke zia lê ti lo gi na ndo ti aye ti lo wani (aPhil. 2:4). E hinga so e lingbi pëpe ti duti na mbeni seni so ayeke nzoni-kue na yâ ti dunia so. Tongaso, a yeke nzoni e sara kue ti zia vorongo Jéhovah na kozo ndo na yâ ti fini ti e.—Diko aPhilippien 1:10.
9. Tongana nyen la tënë so ayeke na aRomain 14:13, 19 andu adesizion so e yeke mû na ndo ti tënë ti seni? Tongana nyen la desizion ti e alingbi ti buba dutingo beoko ti e?
9 Mbeni Chrétien so asara ye na lege ni ayeke forcé amba ti lo pëpe ti yeda gi na bango ndo ti lo. Na mbeni kodoro ti Poto, mbeni ita-koli na wali ti lo awa lani aita ti te ambeni kobe ape nga ti nyon ambeni yorö ndali ti seni. Ambeni ita ayeda na tënë ti ala ni, me ambeni ake. A si na mbeni ngoi, aita so ayeda na ni so abâ so ala wara ye ti nzoni na peko ni ape a sara si ala sara ngonzo. Ita-koli so nga na wali ti lo ayeke lani na droit ti soro ayorö so ala wani aye ti nyon nga na ambeni kobe so ala ye ti te. Me, eskê a yeke lani na lege ni ti tene ala buba dutingo beoko ti aita na yâ ti congrégation ndali ti tënë ti seni? Ândö na Rome, ambeni Chrétien ayeke lani na abango ndo nde nde na ndo ti ambeni kobe nga na ambeni matanga. Wango wa la Paul amû lani na ala? Lo tene: “Mbeni zo abâ ti lo mbeni lango tongana kota lango ahon mbeni. Mbeni nde abâ ti lo mbeni lango ni tongana atanga ni kue. Zia zo oko oko ahinga na yâ ti li ti lo so ye ni ayeke biani tongaso.” A lingbi lani aita azia pëpe na gbele amba ti ala mbeni ye so alingbi ti sara si ala pika gere ti ala dä.—Diko aRomain 14:5, 13, 15, 19, 20.
10. Ngbanga ti nyen a lingbi e ne adesizion ti amba ti e? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
10 Tongana e hinga pëpe raison so apusu mbeni mba ti e Chrétien ti mû desizion na ndo ti mbeni ye so abâ gi lo wani, a lingbi e fa ngbanga hio na ndo ti lo pëpe wala a lingbi e forcé lo ape ti changé bango ndo ti lo. Peut-être yingo-ti-hinga ti lo “awoko” nga a yeke na bezoin ti tene a leke ni si a fa lege na lo nzoni, wala a fa ngbanga na ndo ti lo wala ambeni zo hio (1 aCor. 8:11, 12). Na mbeni mbage, peut-être a yeke e la e yeke na bezoin ti bâ yingo-ti-hinga ti e ti bâ wala e yeke na bezoin ti kiri ti fa lege na ni ti tene asara kua ague oko na afango ye ti Nzapa. A yeke na e oko oko ti mû desizion na ndo ti tënë ti seni nga ti yeda na aye so ayeke si na pekoni.
SARA ANZONI NGIA
11, 12. Wango ti Bible wa la a lingbi e girisa ni ape na ngoi so e yeke soro angia?
11 Jéhovah acréé e na mbeni lege so amû lege na e ti sara ngia nga ti wara nzoni dä. Salomon atene so “lâ ti sara ngia” nga “lâ ti dodo” ayeke dä (Zo-ti. 3:4). Me a yeke pëpe angia kue la ayeke nzoni, ayeke kpengba zo nga ayeke dë bê ti zo. A yeke nga nzoni pëpe ti mû ngoi mingi ti sara gi na ngia wala ti sara ni lakue lakue. Tongana nyen la yingo-ti-hinga ti e alingbi ti mû maboko na e ti sara anzoni ngia nga ti wara nzoni dä?
12 Bible awa e ti ke “akusala ti mitele”. A yeke akusala tongana “lango-sioni, sioni ye, sarango sioni ye na kamene pëpe, vorongo yanda, sarango yorö, kengo tere, tiri, mbanda, sarango ngonzo lakue, papa, kangbi, tënë ti secte, kota bê, nyongo sämba ahon ndo ni, pumba ti kirikiri nga na ambeni ye tongaso.” Paul atene so “azo so angbâ ti sara aye so, fade royaume ti Nzapa ayeke ga ti ala pëpe.” (aGal. 5:19-21). Tongaso, e lingbi ti hunda tere ti e: ‘Eskê yingo-ti-hinga ti mbi ayeke mû maboko na mbi ti kpe angia so ayä na nduzu tënë ti mara, ti mandako, wala so na yâ ni a sara ngangu na zo? Eskê yingo-ti-hinga ti mbi ayeke sara tënë na mbi na ngoi so bê ti mbi ayeke gi ti pusu mbi ti bâ mbeni film so na yâ ni a yeke fa porno, lango-sioni, nyongo sämba ahon ndo ni wala aye ti asioni yingo?’
13. Tongana nyen la wango so ayeke na 1 Timothée 4:8 nga na aProverbe 13:20 amû maboko na e na ndo ti tënë ti ngia?
13 Na yâ ti Bible, e yeke wara nga ambeni fango ye so alingbi ti mû maboko na e ti fa lege na yingo-ti-hinga ti e na ndo ti tënë ti sarango ngia. Mbeni fango ye ni ayeke so “tarango tere na lege ti ngia ti awanguru ayeke sara nzoni na zo gi kete”. (1 Tim. 4:8). Azo mingi atene so tongana zo asara sport lakue ayeke sara si lo yeke duti na nzoni seni nga lo yeke ga mbakoro hio ape. Tongana e ye ti sara sport na groupe, a lingbi e sara ni na azo wa? A-Proverbe 13:20 atene na e, a tene: “Zo so atambela na awandara, fade lo ga wandara, me zo so aga ndeko ti awabuba, fade lo wara vundu dä.” A yeke polele so a lingbi e sara kua na yingo-ti-hinga ti e so Bible afa lege na ni na ngoi so e yeke soro angia.
14. Tongana nyen la mbeni sewa asara ye alingbi na aRomain 14:2-4?
14 Christian na wali ti lo Daniela ayeke na amolenge-wali use. Christian atene: “Na ngoi so e yeke voro Nzapa na yâ ti sewa, e sara tënë na ndo ti sarango ngia. E bâ so ambeni ngia ayeke dä so ayeke nzoni, me ambeni ayeke sioni. Azo wa la e lingbi ti sara ngia na ala? Mbeni molenge ti e ni atene na e so na ngoi ti wungo tere na ekole, lo bâ so ambeni Témoin so ayeke maseka asara ye na lege ni ape. Nga ala gi ti pusu lo ti sara ye tongana ala. E tene na lo so, e oko oko kue e yeke na yingo-ti-hinga, nga a lingbi e zia si a fa lege na e ti soro ye so e ye ti sara nga na azo so e na ala e ye ti sara ni.”—Diko aRomain 14:2-4.
15. Tongana nyen la Matthieu 6:33 alingbi ti mû maboko na e na ngoi so e yeke soro ngoi ti sarango ngia?
15 Ngoi oke la mo yeke mû ti sara na ngia? Mo yeke zia akua ti Jéhovah, so ti tene guengo na abungbi, fango tënë nga na mandango ye mo wani, na kozo ndo? Wala ngia la mo zia na kozo ndo? Aye wa la ayeke kota ye na lê ti mo? Jésus atene: “Ala ngbâ ti gi royaume ti Nzapa na mbilimbili ti lo kozoni, na fade a yeke zia na ala aye so kue na ndo ni.” (Mat. 6:33). Yingo-ti-hinga ti mo ayeke pusu mo ti zia na gbele mo aye so ague oko na wango ti Jésus so?
YINGO-TI-HINGA TI E APUSU E TI YAPU NA FANGO TËNË
16. Yingo-ti-hinga ti e ayeke pusu e ti sara nyen?
16 Tongana e fa lege na yingo-ti-hinga ti e nzoni, a yeke mû lege na e ti ke aye ti sioni nga a yeke pusu e ti sara anzoni ye. Mbeni nzoni ye ni ayeke ti tene e fa tënë da na da nga na alege kue so azi na e. A yeke ye so yingo-ti-hinga ti Paul apusu lo ti sara la. Lo tene: “A yeke ye so a hunda na mbi ti sara ni la. Biani, mawa na mbi tongana mbi fa nzoni tënë pëpe!” (1 aCor. 9:16). Tongana e sara ye tongana lo, e yeke duti na nzoni yingo-ti-hinga ndali ti so e hinga so e yeke sara ye so ayeke nzoni. Nga, tongana e fa nzoni tënë na azo ayeke sara si yingo-ti-hinga ti ala ayeke pusu ala ti sara nzoni ye. Paul atene: “Na sarango si tâ tënë asigigi polele, na lê ti Nzapa e yeke sara nzoni tënë ti e na gbele yingo-ti-hinga ti azo kue.”—2 aCor. 4:2.
17. Tongana nyen la mbeni molenge-wali asara ye alingbi na yingo-ti-hinga ti lo?
17 Na ngoi so Jacqueline ayeke lani na ngu 16, lo yeke manda biologie na ekole. Ye oko, a yeke fa ye lani na a-élève na ndo ti évolution. Jacqueline atene: “Yingo-ti-hinga ti mbi amû lege na mbi pëpe ti sara tënë na ngoi ti cours ni tongana ti so mbi yeke sara ka. Mbi yeda lani na tënë ti évolution ape. Mbi gue na tere ti professeur ni mbi fa na lo tënë ti mabe ti mbi. Bê ti mbi adö ti bâ so, lo sara ye na mbi na nzoni bê, nga lo tene na mbi ti sara tënë na ndo ti création na amba ti mbi ti klase kue.” Tere ti Jacqueline anzere lani mingi ndali ti so lo mä yingo-ti-hinga ti lo so Bible afa lege na ni nga lo sara ye alingbi na ye so yingo-ti-hinga ni afa na lo. Yingo-ti-hinga ti mo nga kue ayeke pusu mo ti sara ye ti nzoni?
18. Ngbanga ti nyen a lingbi e duti na mbeni yingo-ti-hinga so ayeke nzoni nga so e lingbi ti zia bê ti e kue na ni?
18 E leke na bê ti e ti sara ye alingbi na afango ye ti Jéhovah nga na andia ti lo. Yingo-ti-hinga ti e alingbi ti mû maboko na e ti sara ni. Tongana e diko Bible lakue, e gbu li ti e na ndo ti aye so e yeke diko, nga e sara kue ti sara ye alingbi na ni, e yeke fa lege na yingo-ti-hinga ti e. Ye so alingbi ti sara si e zia bê ti e kue na pendere cadeau so ti fa lege na e.
^ par. 7 Bâ article “Atënë so azo ahunda” na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti 15 juin, ngu 2004, lembeti 29-31.


text:
1Mbi kiri mbi baa ndo, mbi baa Molenge ti Taba so aluti na ndö ti hoto ti Sion. Azo saki ngbangbo oko na baleosio na osio ayeke luti na tere ti lo. Iri ti lo, na ti Babâ ti lo ayeke na ndö ti le ti ala. 2Mbi ma mbeni go so alondo na yayu so ayeke tongana toto ti kota ngu, tongana toto ti bekpa so asungba ngangu. Go so mbi ma ayeke tongana bia ti azo ti pikango kundi. 3Azo so aluti na dawa ti mbata ti gbia, nga na dawa ti aye osio so ayeke na fini nga na akangba so, ala yeke he fini bia. Mbeni zo nde alingbi ti manda bia ni so pepe, gi azo ti sese saki ngbangbo oko na baleosio na osio so Nzapa asoo ala awe. 4Azo ni so abuba tere ti ala pepe na lege ti bongbingo na awali. Ala yeke mu peko ti Molenge ti Taba na ndo so kue lo yeke gue daa. Nzapa asoo ala na popo ti amba ti ala, azo si ala ga tongana akozo nzoni ye so a mu na lo nga na Molenge ti Taba. 5Mbeni tënë ti mvene oko asigigi na yanga ti ala pepe; sioni ye oko ayeke na tere ti ala pepe. 6Na pekoni, mbi baa mbeni ange nde so ayeke huru yongoro kâ na le ti nduzu. Lo yeke na mbeni Nzoni Tënë so ayeke ngba lakue lakue ti fa na azo ti amara kue, azo ti akete mara kue, azo ti ayanga ti kodro kue nga na azo ti akodro kue. Tënë ni ayeke. 7Lo yeke dekongo, lo tene: “Ala kpe mbeto ti Nzapa! Ala gonda lo ndali ti so ndembe titene lo fâ ngbanga na li ti azo alingbi awe. Ala voro lo, lo so lo sara yayu, sese, akota ngu-ingo nga na ali ti ngu!” 8Mbeni use ange aga na peko ti lo si atene: “Lo ti awe! Kota Babilone ati awe! Lo mu ngangu vin ti lo na amara kue titene ala nyon si ala sara asioni ye ti ndumba tongana lo.” 9Mbeni ota ange aga na peko ti ala si lo dekongo, lo tene: “Tongana mbeni zo avoro nyama ni na limo ti nyama ni si lo wara nzoroko ti nyama ni na ndö ti le ti lo wala na ndö ti maboko ti lo, 10fade lo nga, lo yeke nyon vin ti kota ngonzo ti Nzapa. A yeke tuku vin ni na ya ti kopo ti ngonzo ti Nzapa, a yeke tuku ngu daa pepe. Lo yeke baa ande pasi na le ti wâ na sufre, na le ti a-ange ti Nzapa nga na le ti Molenge ti Taba. 11Wâ so ayeke sara pasi na ala, fade guru ni ayeke londo kpu na kpu. Azo so ayeke voro nyama ni na limo ti nyama ni, ala na azo so nzoroko ti iri ti nyama ni ayeke na tere ti ala so, bi na lâ, ala yeke wu tere ti ala pepe.” 12So ngoi titene azo ti Nzapa akanga be ti ala laa, ala so asara ye alingbi na andia ti Nzapa si ala ngba ti zia be ti ala na ndö ti Jésus. 13Mbi kiri mbi ma mbeni go so alondo na yayu, atene: “Su tënë so na mbeti, mo tene: ‘Ti ala nzoni, azo so angba na lege ti kua ti Kota Gbia si ala kui fadeso! Yingo atene: Biani, fade ala yeke wu tere ti ala na peko ti aye so ala sara, ngbanga ti so aye so ala sara ayeke mu peko ti ala.’ ” 14Mbi kiri mbi baa ndo, mbi baa mbeni vuru mbinda. Lo so lo duti na ndö ti mbinda ni akpa zo. Lo yu kpoto ti gbia so a sara ni na lôro, lo gbu mbeni nzenze ti fango na ale ti kobe na maboko ti lo; yanga ti nzenze ni aza mingi. 15Na pekoni, mbeni ange nde alondo na ya ti kota da ti Nzapa asigigi. Lo dekongo ngangu na lo so ayeke duti na ndö ti mbinda so, atene: “Sara kua na nzenze ti mo, fâ ale ti kobe ni, ngbanga ti so ngoi ti fango ni alingbi awe; ale ti kobe ti sese ni abe awe!” 16Tongaso, lo so ayeke duti na ndö ti mbinda ni asara kua na nzenze ti lo na ndö ti sese si a fâ ale ti kobe ti sese ni. 17Na pekoni, mbeni ange nde alondo na ya ti kota da ti Nzapa so ayeke na yayu si asigigi. Lo nga, lo gbu nzenze ti fango na ale ti kobe na maboko ti lo; yanga ti nzenze ni aza mingi. 18Mbeni ange nde alondo na mbage ti gbalaka, asigigi; lo laa lo yeke na komandema na ndö ti wâ. Lo dekongo ngangu na lo so agbu nzenze ti fango na ale ti kobe ni, lo tene: “Sara kua na nzenze ti mo so yanga ni aza mingi so, mo fâ agba ti le ti vinye so ayeke na ndö ti sese so, ngbanga ti so ale ti vinye ni abe awe!” 19Ange ni asara kua na nzenze ti lo ni na ndö ti sese. Lo fâ ale ti vinye ni, lo tuku na ya ti kota du ti petengo vin ti ngonzo ti Nzapa. 20A do ale ni dongo na gere na ya ti du so ayeke na mbage ti gigi ti gbata ni. Mene alondo na ya ti du ni, asigigi, asuku ngbii, tongana mbarata aluti na ya ni, mene ni ayeke gbu lo na yanga ti lo; mene ni amu ndo kue, alingbi na kilometere ngbangbo ota.
Copyright
Learn More


text:
Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage, dee jay, Marc-Olivier, imitateur, animateur mariage, organisateur de mariage, major de table, mariage, suisse, disc-jockey, dj mariage,
Copyright © 2005 by "marc-olivier" Tous droits réservés


text:
CHAPITRE 6
David asara mbeto lani ape
Tongana mbeto asara mo, mo yeke sara ka nyen?— Peut-être mo yeke kpe na mbage ti babâ wala mama ti tene ala mû maboko na mo. Me mbeni zo ayeke dä nga so alingbi ti mû maboko na mo. Lo yeke ngangu ahon tanga ti azo kue. Zo ni so ayeke zo wa?— Ni la, a yeke Jéhovah Nzapa. Zia e bâ tënë ti mbeni molenge-koli so Bible airi lo David. David ahinga lani so Jéhovah ayeke mû lakue maboko na lo, ni la lo yeke sara ka mbeto ape.
Depuis kete ti lo la si babâ na mama ti David ayeke fa na David ni ti ye Jéhovah. A sara si tongana mbeni ngangu ye asi na lo, lo sara mbeto ape. Na lo, Jéhovah ayeke kamarade ti lo nga lo yeke nduru ti mû maboko na lo. Mbeni lâ, tongana David angbâ ti bata ataba ti lo, mbeni kota bamara aga azi yanga ti lo amû mbeni taba oko ahon na ni. Mo hinga ye so David asara? Lo tomba peko ti bamara ni si lo fâ lo gi na maboko ti lo senge. Nga, tongana mbeni sioni nyama so a iri lo ours aga nga ti te ataba ti lo, David afâ lo kue. Mo pensé zo wa la amû ngangu ni na David ti fâ anyama so?— Biani, a yeke Jéhovah.
Mbeni lâ nga, David asara mbeni ye so afa atene lo yeke na mbeto ape. Na tango ni so, azo ti Israël ayeke tiri na aturugu ti aPhilistin. Mbeni oko ti aturugu ti aPhilistin ni ayo sioni! Iri ti lo ayeke Goliath. Yongoro turugu so ayeke he aturugu ti Israël nga na Jéhovah. Lo tene na aturugu ti Israël, lo tene tongana ala yeke ngangu, ala ga atiri na lo. Me mbeto ahon ndo ti aturugu ti Israël ni si ala tiri na lo ape. Tongana David ama tënë ni, lo tene na Goliath: ‘Mbi yeke tiri na mo! na Jéhovah ayeke mû maboko na mbi, nga mbi yeke fâ mo.’ David ayeke zo ti mbeto ge?— Lo yeke zo ti mbeto ape. Mo ye ti hinga ye so asi na pekoni?
David amû lance ti lo nga na atênë oku so tere ni aza zango. Lo gue ti tiri na yongoro turugu ni. Tongana Goliath abâ so kete molenge la aga ti tiri na lo so, lo he lo ngangu. Me David atene na lo: ‘Mo ga na mbi na épée; me mbi, mbi gue na mo na iri ti Jéhovah.’ Tongaso, lo mû mbeni tênë ni oko, lo kanga ni na yâ ti lance ti lo, lo turnê ni vun! vun! vun! lo mû loro lo gue na mbage ti Goliath, si lo bi ni. Tênë ni ague droit apika devant ti li ti Goliath, si lo tï na sese, lo kui. Mbeto agbu aPhilistin ni si ala kue akpe. Tene na mbi, zo wa la asara si tâ kete molenge tongana David afâ yongoro turugu so?— Jéhovah la amû maboko na lo, lo yeke ngangu ahon yongoro turugu so mingi.
Mo yeke sara tongana nyen ti fa so mo sara ye tongana David?— Jéhovah ayeke ngangu mingi ahon azo kue. Lo yeke nga Kamarade ti mo. Ni la, ti peko, tongana mbeto asara mo, hinga so Jéhovah alingbi ti sara si mo hon ndo ti mbeto ni.
DIKO NA YÂ TI BIBLE TI MO
Psaume 56:4, 5
1 Samuel 17:20-54


text:
Ngbâ ti duti be-ta-zo na Royaume ti Nzapa
“Ala yeke ti dunia so pëpe”—JEAN 17:16.
ABIA: 63, 129
1, 2. (a) Ngbanga ti nyen a yeke kota ye ti tene aChrétien aduti be-ta-zo na Nzapa? Tongana nyen la dutingo be-ta-zo a yeke sara si ala duti nde? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.) (b) Aye wa la azo aye ni mingi? Akpale ti pekoni ayeke so wa?
ATÂA a yeke na ngoi ti bira wala pëpe, a hinga atâ Chrétien na lege so ala yeke lakue be-ta-zo nga ala duti nde na aye ti dunia so. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so azo kue so amû tere ti ala na Jéhovah amû yanga ti ye lo, ti duti be-ta-zo na lo nga ti mä yanga ti lo (1 Jean 5:3). E ye ti sara ye alingbi na andia ti Jéhovah so ayeke mbilimbili na ndo kue so e yeke dä, atâa mara ti e ayeke nyen. Tongana e duti be-ta-zo na Jéhovah nga na Royaume ti lo, mbeni ye ti hongo ni ayeke dä pëpe (Mat. 6:33). Ti duti be-ta-zo tongaso, a hunda ti tene aChrétien aduti nde na atënë ti bira nga na ti kangbi so ayeke na yâ ti dunia so.
2 Azo so tënë ti mabe ti e na ala ayeke oko pëpe aye mingi kodoro ti ala, mara ti ala, ngobo ti ala wala même azo ti kodoro ti ala so ayeke sara angia ti wanguru. Akpale ti pekoni ayeke so azo ayeke sara mandako, ala yeke ke tere nga ala yeke fâ tere mingi na popo ti ala. Lege so azo aleke na akpale so, atâa a ga na anzoni ye wala na akpale, alingbi ti sara ngangu na ndo ti e wala sewa ti e, ndali ti so e yeke na yâ ti dunia so. Teti so Nzapa aleke zo na lo mû na zo ngangu ti hinga aye so ayeke na lege ni, adesizion so agouvernement ayeke mû alingbi ti sara si e sara ngonzo (Gen. 1:27; Deut. 32:4). E yeke sara ye tongana nyen na angoi tongaso? A yeke ngangu pëpe ti tene e mû mbage na aye ti dunia so nga ti sara kangbi na popo ti azo.
3, 4. (a) Ngbanga ti nyen la aChrétien aduti nde na atënë ti kangbi so ayeke na yâ ti dunia so?(b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?
3 Azo mingi ayeke sara abira ndali ti so azo ti gouvernement la atene na ala so ayeke ye so a lingbi anzoni molenge ti kodoro asara ni. Atâ Chrétien ayeke sara ti ala tongaso pëpe. E yeke mû mbage ti e pëpe na yâ ti aye ti poroso nga e yeke sara bira pëpe (Mat. 26:52). E yeke zia pëpe si azo apusu e ti bâ so mbeni kodoro na yâ ti dunia ti Satan ayeke nzoni ahon mbeni (2 aCor. 2:11). So e yeke ti dunia so pëpe, e yeke sara kue ti mû mbage pëpe na yâ ti atënë ti kangbi so ayeke na yâ ti dunia so.—Diko Jean 15:18, 19.
4 Me, ndali ti so e yeke na siokpari na tere ti e, peut-être ambeni ita na popo ti e angbâ ti sara ngangu ti zia lege ti asioni bango ndo so ala yeke na ni na ndo ti azo so ayeke nde na ala (Jér. 17:9; aÉph. 4:22-24). Tongaso, na yâ ti article so e yeke bâ ambeni ye so alingbi ti mû maboko na e ti hon ndo ti abango ndo tongaso. E yeke bâ nga tongana nyen la e lingbi ti duti be-ta-zo na Royaume ti Nzapa na lege so e sara kue ti pensé tongana Jéhovah nga na Jésus.
NDA NI SO E YEKE MÛ MBAGE TI E PËPE NA AYE TI DUNIA SO
5, 6. Bango ndo ti Jésus na ndo ti mara ti azo nde nde ayeke lani tongana nyen? Ngbanga ti nyen?
5 Tongana mo bâ so a yeke ngangu na mo ti hinga ye so a lingbi mo sara tongana mbeni kpale asi, hunda tere ti mo: ‘Tongana Jésus la ayeke fade na place ti mbi lo yeke sara nyen?’ Jésus ayeke lani na popo ti azo so alondo na ando tongana Judée, Galilée, Samarie nga na ambeni kodoro nde. So azo so alondo na akodoro nde nde, Bible afa so kangbi ayeke lani na popo ti ala (Jean 4:9). A-Farizien na aSadducéen nga kue amä tere lani ape (Kus. 23:6-9), azo ake azo ti rongo nginza ti lapo (Mat. 9:11) nga azo so amanda ye na ndo ti Ndia abâ so ala yeke nzoni ahon ala so amanda ni ape (Jean 7:49). Na ngoi ti akozo Chrétien, aJuif ayeke na gbe ti komandema ti aRomain me ala ye tene ti aRomain lani kete ape. Atâa so Jésus afa lani tâ tënë nga lo hinga so salut alondo na aJuif, lâ oko lo tene na adisciple ti lo ape so ala yeke nzoni ahon tanga ti azo (Jean 4:22). Ahon ti sara tongaso, lo wa ala ti ye azo kue nga ti bâ ala tongana amba ti ala.
6 Ngbanga ti nyen Jésus ayeda lani pëpe na sioni bango ndo so aJuif ayeke na ni lani na ndo ti azo? Ngbanga ti so na lê ti lo nga na Babâ ti lo mbeni mara ayeke nzoni ahon mbeni ape. Na ngoi so Jéhovah acréé kozo koli na kozo wali na lege ti Jésus, lo ye lani ti tene ala dü ala mû lê ti sese kue (Gen. 1:27, 28). Nzapa aleke azo na mbeni lege so ala lingbi ti dü mara ti azo nde nde. Jéhovah na Jésus apensé pëpe so mbeni mara, wala mbeni kodoro wala mbeni yanga ti kodoro la ayeke nzoni ahon atanga ni (Kus. 10:34, 35; Apoc. 7:9, 13, 14). A lingbi e mû pendere tapande ti ala so.
7, 8. (a) A-Chrétien ayeke na mbage ti zo wa? Ngbanga ti nyen? (b) Tongana andu tënë ti lekengo akpale ti azo, nyen la a lingbi aChrétien ahinga?
7 Ngbanga ti nyen e mû mbage ti komandema ti azo pëpe? Ngbanga ti so e yeke na mbage ti Jéhovah. Lo la lo yeke Gbia ti e. Na yâ ti yaka ti Éden, Satan atene so Jéhovah ahinga ti komande azo ape. Satan aye lani ti tene azo apensé so fason so lo yeke sara na ye ayeke nzoni ahon ti Nzapa. Jéhovah azia lege na e ti soro zo so e ye ti mû peko ti lo. Zo wa la mo yeke mû peko ti lo? Mo yeke mä yanga ti Jéhovah ndali ti so mo pensé so fason so lo yeke sara na ye ayeke nzoni ahon ti mo? Mo hinga biani so gi Royaume ti lo oko la alingbi ti leke akpale ti e? Wala mo pensé so zo oko oko alingbi ti komande tere ti lo?
8 Akiringo tënë ti mo na ahundango ndo so ayeke fa tongana nyen la mo yeke kiri tënë tongana a hunda bango ndo ti mo na ndo ambeni tënë so bango ndo ti azo ayeke nde nde na ndo ni. Azo ti poroso, azo so ayeke na yâ ti akama poroso nga azo so ayeke na yâ ti ambeni bungbi asara ngangu ti leke atënë so aga na kangbi na popo ti azo. Peut-être nzoni bibe la apusu ala ti sara ni ndali ti so ala ye ti mû maboko na azo. Me, aChrétien ahinga so gi Royaume ti Nzapa oko la alingbi ti leke akpale ti azo nga ti zi asarango ye ti kirikiri. A lingbi e zia ye kue na maboko ti Jéhovah. Tongana fade Chrétien oko oko asara ye so lo pensé ayeke nzoni na lê ti lo, andâ yâ ti congrégation akangbi awe ape?
9. Kpale wa la ayeke lani na popo ti aita ti Corinthe na ngoi ti akozo Chrétien? Nyen la bazengele Paul ahunda na ala ti sara ti leke na kpale ni?
9 Bâ tongana nyen la ambeni ita ti ngoi ti akozo Chrétien asara ye na ngoi so mbeni tënë alondo na yâ ti congrégation na aga na kangbi na popo ti ala. Ambeni ita ti Corinthe atene: “‘Mbi yeke zo ti Paul’, mbeni atene: ‘Mbi, mbi yeke zo ti Apollos’, mbeni atene: ‘Mbi, mbi yeke zo ti Céphas’, si mbeni atene: ‘Mbi, mbi yeke zo ti Christ.’” Atâa nyen la ayeke na gunda ti tënë ni, bê ti bazengele Paul ason ndali ti aye so asi na pekoni. A yeke lani mo bâ mo tene “yâ ti Christ ayeke kangbi la.” Nyen la a sara lani ti leke na tënë so? Paul awa aChrétien ni, lo tene: “Aita, mbi wa ala na iri ti Seigneur ti e Jésus Christ ti tene tënë ti ala kue amä tere, si kangbi aduti na popo ti ala pëpe, me si ala duti biani beoko na yâ ti bibe oko nga na bango ndo oko.” Laso nga kue, a lingbi tënë ti kangbi aduti na popo ti aita na yâ ti congrégation ape.
10. Tapande wa la bazengele Paul amû ti fa so a lingbi aChrétien aduti nde na aye so ayeke ga na kangbi na yâ ti dunia so?
10 Paul awa aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ti zia li ti ala gi na ndo ti futa ti ala me pëpe na ndo ti aye ti sese (aPhil. 3:17-20). * A lingbi ala sara kua lani tongana alembe na iri ti Christ. Alembe ayeke yôro ka yanga ti ala pëpe na yâ ti atënë ti kodoro so a tokua ala dä. Ala yeke sara gi kua so a tokua ala ti sara ni (2 aCor. 5:20). A-Chrétien so ayeke na beku ti wara fini na ndo ti sese nga kue ayeke azo ti Royaume ti Nzapa. Tongaso, a yeke na lege ni pëpe ti tene ala mû mbage na aye so ayeke ga na kangbi na yâ ti dunia so.
SARA KUE TI DUTI BE-TA-ZO NA JÉHOVAH
11, 12. (a) Nyen la alingbi ti sara si a yeke ngangu na aChrétien ti ngbâ ti duti be-ta-zo na Royaume ti Nzapa? (b) Kpale wa la mbeni ita awara ni? Lo hon ndo ni tongana nyen?
11 Na yâ ti akodoro mingi, azo aye ka ti duti nduru mingi na azo so mbaï ti kodoro ti ala, ngobo ti ala nga na yanga ti kodoro ti ala na ala ayeke oko. Ala yeke sara ka baba ti ndo so ala londo dä. Na yâ ti aye tongaso, a lingbi aChrétien asara kua nzoni na yingo-ti-hinga ti ala ti sara ye na lege ni tongana ambeni tënë ti kangbi alondo. Ala lingbi ti sara ni tongana nyen?
12 Zia e mû tapande ti Mirjeta * so a dü lo na kodoro so a iri ni ândö Yougoslavie. Na yâ ti kodoro so lo kono dä, azo aye tënë ti azo ti Serbie ape. Na ngoi so a fa ye na lo na ndo ti Jéhovah, lo bâ so Jéhovah asara kangbi na popo ti azo ape me Satan la ayeke pusu amara ti ke tere na popo ti ala. Tongaso, lo sara ngangu ti changé bango ndo so lo yeke na ni. Ye oko, na ngoi so bira alondo na popo ti amara na yâ ti kodoro so lo yeke dä, lo kiri lo komanse ti wara sioni bango ndo na ndo ti azo ti Serbie. Lo ye même ti fa tënë na ala lani ape. Lo hinga so ye so lo yeke sara so ayeke na lege ni ape, tongaso lo hunda na Jéhovah ti mû maboko na lo ti zia lege ti sioni bibe so. Lo hunda nga na Jéhovah ti mû maboko na lo ti sara kua ti pionnier. Lo tene: “Mbi bâ so ti zia li ti mbi gi na ndo ti fango tënë amû maboko na mbi mingi. Na fango tënë, mbi tara ti duti na apendere sarango ye tongana ti Jéhovah, a sara si mbi bâ so asioni bibe ti mbi ayeke hon yeke yeke.”
13. (a) Nyen la asi lani na Zoila? Lo sara ye lani tongana nyen? (b) Ye so asi na Zoila so afa na e nyen?
13 Bâ nga tapande ti ita-wali Zoila. Lo yeke zo ti kodoro ti Mexique na lo yeke sara bungbi fadeso na yâ ti mbeni congrégation na Europe. Na yâ ti congrégation ni, lo bâ so ambeni ita so alondo na ambeni kodoro so ayeke na bê ti Amerika ayeke he kodoro so lo londo dä. Ala yeke kasa asarango ye ti azo ti kodoro ni nga na abia ti kodoro ni. Tongana a yeke fade mo, mo yeke sara nyen? Ti tâ tënë ni, atënë so aita ni atene na lo so asara lo nzoni ape. Me nzoni ye so lo sara ayeke so, lo hunda na Jéhovah ti mû maboko na lo ti zi asioni bibe kue so lo maï na yâ ti bê ti lo. A yeke tâ tënë so ambeni ita na popo ti e angbâ ti sara ngangu ti hon ndo ti mara ti akpale tongaso. E ye lâ oko ape ti tene mbeni tënë wala ti sara mbeni ye so alingbi ti sara si ambeni zo abâ so ala la ayeke nzoni ahon amba ti ala. E ye pëpe ti ga na kangbi na popo ti aita ti e
14. Nyen la alingbi ti mû maboko na mo ti duti na bango ndo ti Jéhovah na ndo ti azo?
14 Sarango ye ti azo ti ndo so mo kono dä apusu mo ti ye kodoro ti mo mingi wala ti bâ so ambeni mara ayeke nzoni ahon ambeni? Mo ngbâ ti duti na mara ti abango ndo tongaso? A lingbi aChrétien azia pëpe si tënë ti mara apusu ala ti duti na sioni bango ndo na ndo ti amba ti ala. Me, ka tongana mo bâ so mo yeke na nzoni bango ndo pëpe na ndo ti azo ti ambeni kodoro nde, wala sarango ye ti ala, yanga ti kodoro ti ala nga na mara ti ala? Tongaso, a yeke nzoni mo gbu li ti mo ti hinga bango ndo ti Jéhovah na ndo ti tënë ti mara nga na tënë ti kengo zo senge senge. Sara arecherche na ndo ti atënë ni nga na ambeni tënë nde so ague oko na ni na ngoi ti vorongo Nzapa na yâ ti sewa wala na ngoi so mo yeke manda ye mo wani. Sambela Jéhovah ti mû maboko na mo ti duti na bango ndo ti lo na ndo ti tënë so.
15, 16. (a) So e ngbâ ti duti be-ta-zo na Nzapa, nyen la a lingbi e ku tere ti e na ni? (b) Tongana nyen la ababâ na amama alingbi ti mû maboko na amolenge ti ala ti ngbâ ti duti be-ta-zo na Jéhovah?
15 A ye lawa lawa, awakua ti Jéhovah kue ayeke tingbi na akpale so ayeke sara si yingo-ti-hinga ti ala ayeke fa na ala ti duti nde na amba ti ala ti place ti kua, akamarade ti ala ti klase, azo ti tere ti da ti ala, afami ti ala wala ambeni zo nde (1 Pi. 2:19). A lingbi e duti nde. A lingbi bê ti e adö ape tongana dunia so ake e ndali ti so e yeke be-ta-zo na Nzapa; Jésus atene kozo awe so ayeke si. Mingi ti azo so ake e ahinga pëpe nda ni so a lingbi aChrétien aduti nde. Me ti e, e hinga nda ni so ayeke kota ye mingi ti sara tongaso.
16 Ti duti be-ta-zo na Jéhovah a lingbi e mä yanga ti lo atâa nyen la azo atene na e wala ala sara na e (Dan. 3:16-18). Atâa e yeke na ngu oke, e kue e lingbi ti sara mbeto ti zo. Me mingi ni, a yeke ngangu na amaseka ti hon ndo ti mbeto ti zo. Ababâ na amama, tongana amolenge ti ala awara kpale na ekole ndali ti so ala ke ti bara drapeau wala ala ke ti sara amatanga so ayä iri ti kodoro na nduzu, ala ku pëpe ti mû maboko na ala. Ala mû maboko na amolenge ni na ngoi ti vorongo Nzapa na yâ ti sewa ti hinga bango ndo ti Jéhovah na ndo ti aye ni tongaso si ala lingbi ti hon ndo ni sân ti sara mbeto. Ala fa na ala tongana nyen ti fa tënë ti mabe ti ala polele nga na nengo zo (aRom. 1:16). Ti mû maboko na amolenge ti ala, ala lingbi ti gue kozo ala fa na azo so ayeke fa mbeti na amolenge ni aye so e mä na bê dä.
YE AYE KUE SO JÉHOVAH ASARA
17. Bibe wa la a lingbi e kpe ni? Ngbanga ti nyen?
17 A yeke na lege ni ti tene e ye kodoro ti e, ngobo ti e, yanga ti kodoro ti e nga kobe ti kodoro so e kono dä. Me, eskê e pensé so gi aye so e ye la ayeke ka nzoni ahon ti amba ti e? Ti zia ngia na bê ti e, Jéhovah acréé aye nde nde (Ps. 104:24; Apoc. 4:11). Ka nda ni nyen ti tene so mbeni ye oko la ayeke nzoni ahon atanga ni?
18. Tongana e yeke na mara bango ndo ti Jéhovah, anzoni ye wa la e yeke wara na pekoni?
18 Nzapa aye si mara ti azo nde nde kue asi na tâ hingango ye na ndo ti tâ tënë nga ala ngbâ na fini lakue lakue (Jean 3:16; 1 Tim. 2:3, 4). E yeke nduru ti mä atënë ti bê ti ambeni zo nga e yeke yeda na ni, même tongana ayeke nde na ti e. So e ngbâ ti duti be-ta-zo na Jéhovah, a lingbi e mû mbage pëpe na aye so ayeke ga na kangbi na yâ ti dunia so. Place ti azo so ayeke ga na tënë ti kangbi ayeke na popo ti e ape. E kiri merci mingi na Jéhovah so azi e na yâ ti dunia ti Satan so tënë ti kangbi, baba nga mandako ahon ndo ni dä so. Zia e leke na bê ti e ti duti na siriri tongana ti so zo ti sungo psaume so atene: “Bâ, a yeke nzoni na a nzere mingi, tongana aita aduti na beoko!”


text:
1Ngu baleoko na osio na pekoni, mbi kiri mbi gue na Jérusalem, mbi na Barnabas; mbi mu nga Tite na tere ti mbi. 2Mbi gue kâ ndali ti so Nzapa afa na mbi ti gue. Kâ, na ya ti mbeni bongbi so mbi sara gi na azo ti li ti Eglize, mbi fa na ala nda ti Nzoni Tënë so mbi yeke fa ka na popo ti azo ti amara nde. Mbi sara ni, ngbanga ti so mbi ye titene ye so mbi sara kozoni na ti so mbi yeke sara fadeso, peko ni angba senge pepe. 3Ataa Tite, mba ti mbi so mara ti lo ayeke greke, mbeni zo agbu lo na ngangu pepe titene lo fâ ganza. 4Me ambeni ita ti mvene ali na popo ti e tongana azo ti nzi, ala ye titene a fâ Tite na ganza. Ala ga ti gi ti hinga lege ti dutingo ti e na peko ti so e sigigi na gbe ti ngbaa si e ga oko na Christ. Ala ye ti kiri ti sara e na ngbaa. 5E yeda na tënë ti azo so oko pepe, ataa na ya ti kete ngbonga oko, ngbanga ti so e ye ti bata na ala, a-ita, taa-tënë ti Nzoni Tënë. 6Ambeni zo ayeke daa so a baa ala tongana akota zo. – Ataa ala yeke lani kota wala ala yeke kota pepe, ngbanga ti mbi ayeke daa pepe, Nzapa ayeke gonda zo ndali ti le ti zo ni pepe. – Akota zo so agbu mbi na ngangu pepe titene mbi sara mbeni ye nde. 7Me ala hinga atene, Nzapa amu na mbi Nzoni Tënë ti fa na azo ti amara nde, tongana ti so lo mu ni na Pierre ti fa na azuife so. 8Biani, Nzapa so amu ngangu na Pierre ti ga watokua ndali ti azuife, gi lo oko laa lo mu nga na mbi ngangu ti ga watokua ndali ti azo ti amara nde. 9Jacques, Pierre na Jean, so azo ti Christ abaa ala tongana akota zo, ahinga atene, Nzapa amu kua so na mbi biani. Ndani laa, ala bara mbi na Barnabas ti fa atene, e na ala e yeke na beoko. E ma tere so fade e yeke gue ti e na mbage ti azo ti amara nde, ala yeke gue ti ala na mbage ti azuife. 10Ye oko so ala hunda na e ti sara ayeke titene e girisa ti mu maboko na azo ti mawa pepe; ye so mbi zia be ti mbi kue ti sarango ni laa. 11Me na ndembe so Pierre asi na Antioshe, mbi ke tënë na le ti lo polele, ndali ti so lo sara ye na legeni pepe. 12Kozoni, lo na ambeni zo ti amara nde ayeke te kobe. Me gi na peko ti so ambeni zo alondo na mbage ti Jacques si asi, lo gboto tere ti lo si lo yeke duti nde, lo kiri lo te kobe na ala pepe. Ndali ti so azo ayeke sara ye alingbi na tënë ti ndia ti fango ganza, mbeto ti ala asara lo. 13Ambeni ita zuife amu peko ti lo na sioni mayere ti sarango ye ni so; ataa Barnabas kue ati na peko ti ala na sarango mara ti ye ni so! 14So mbi baa ala yeke sara ye mbirimbiri alingbi na Nzoni Tënë pepe, mbi tene na Pierre na le ti azo kue, mbi tene: “Mo so mo yeke zuife, mo yeke sara ye tongana azo ti amara nde, mo yeke sara ye tongana zuife pepe. Asara tongana nyen si mo yeke gbu azo ti amara nde na ngangu titene ala sara ye tongana azuife so?” 15Ti e, a du e zuife, e yeke azo ti amara nde pepe, ala so ayeke azo ti siokpari so ahinga Ndia ti Nzapa pepe so! 16Me ye so e hinga ayeke so: zo aga mbirimbiri na le ti Nzapa gi na lege so lo ma na be na Jésus Christ, me sarango ye alingbi na Ndia pepe. E nga, e ma na be na Jésus Christ awe, e ga mbirimbiri na le ti Nzapa na lege ti mabe; sarango ye alingbi na Ndia laa asara si e ga mbirimbiri pepe. Biani, sarango ye alingbi na Ndia laa asara si zo oko aga mbirimbiri na le ti Nzapa pepe. 17E yeke gi lege ti ga mbirimbiri na le ti Nzapa na lege ti gango so e ga oko na Christ. So e yeke sara tongaso, e baa so e nga, e yeke azo ti siokpari tongana azo ti amara nde. So afa atene, Christ asara si e ga azo ti siokpari? Oko pepe. 18Biani, Ndia so mbi do na sese awe so, tongana mbi kiri ti leke ni na nduzu, andaa mbi wani mbi sara si mbi ga zo ti kengo Ndia awe. 19Ti mbi, mbi kui kuâ ti Ndia lani awe si mbi sigigi na gbe ti Ndia ni titene fini so mbi yeke na ni ayeke ndali ti Nzapa. So ti tene, na ndembe so Christ akui na ndö ti keke ti kroa, mbi na lo laa e kui. 20Nilaa, mbi laa mbi yeke na fini mbeni pepe, me Christ laa ayeke na fini na ya ti mbi. Na dutingo ti mbi ti zo, mbi yeke duti fadeso na fini gi na lege ti mabe so mbi yeke na ni na Molenge ti Nzapa, lo ye mbi si lo ka tere ti lo na kuâ ndali ti mbi. 21Mbi ye titene ye so Nzapa amu na e na nzoni be aga senge ye pepe. Tongana mbeni zo aga mbirimbiri na le ti Nzapa na lege ti Ndia, andaa Christ akui gi senge senge!
Copyright
Learn More