text:
1Azo mingi agi lege ti su na mbeti tënë ti aye so asi na popo ti e; 2ala su ni na mbeti ti fa peko ti tënë ti azo so abaa ye ni na le ti ala, ngbene ye na tongo nda ni si ala ga azo ti fango tënë ti Nzapa. 3Nilaa, kota zo Théophile, mbi nga, mbi baa mbi tene, ayeke nzoni mbi hunda nda ti aye so kue nzoni si mbi su ni na mbeti na mo na lege ti molongo ni. 4Tongaso si mo hinga mo tene, aye so a fa na mo so ayeke taa-tënë. 5Na ngoi so ando Herode ayeke gbia ti Judée, mbeni wayango-sandaga ayeke daa, iri ti lo Zakarii. Lo yeke mbeni zo ti ya ti bongbi ti awayango-sandaga ti sewa ti Abia; iri ti wali ti lo ayeke Élisabeth; lo nga lo yeke mbeni hale ti Aaron. 6Ala use kue ayeke ambirimbiri zo na le ti Nzapa; ala yeke sara ye gi na lege ti andia nga na lege ti ambela kue ti Kota Gbia. 7Me ala yeke na molenge pepe, ngbanga ti so Élisabeth ayeke wali ti dungo ni pepe; ala use kue aga mbakoro awe. 8Ngoi ti Zakarii ti sara kua ti yango sandaga na le ti Nzapa alingbi; so ayeke ngoi titene lo na azo ti bongbi ti lo asara kua. 9Ala soro lo alingbi na ti so awayango-sandaga ayeke sara ni lakue titene lo laa lo li na ya ti da ti Kota Gbia ti zö dukani. 10Na ndembe so a yeke zö ka dukani, azo kue ayeke ngba na gigi si a yeke sambela. 11Mbeni ange ti Kota Gbia asi na Zakarii; lo luti na tere ti gbalaka na mbage ti maboko ti koli, gbalaka so a yeke zö ka dukani na ndö ni. 12So Zakarii abaa lo tongaso, be ti lo agi lo si mbeto agbu lo. 13Me ange ni atene na lo: “Zakarii, sara mbeto pepe, ngbanga ti so Nzapa ama sambela ti mo awe: fade Élisabeth, wali ti mo ayeke du na mo molenge-koli si mo yeke di iri ti lo Jean. 14Molenge ni ayeke zia ngia mingi na be ti mo, tere ti mo ayeke nzere si be ti azo mingi ayeke nzere ndali ti dungo lo. 15Biani, fade lo yeke ga kota na le ti Kota Gbia; lo yeke nyon vin wala samba pepe; Yingo-Vuru ayeke si lo gi na ya ti mama ti lo. 16Lo yeke mu azo ti Israel mingi ti kiri na ala na Kota Gbia, Nzapa ti ala. 17Lo yeke tambula na dawa ti Nzapa, yingo ti wayanga-Nzapa Élie, na ngangu ti lo, ayeke duti na ndö ti lo si lo yeke leke songo na popo ti ababâ na amolenge ti ala. Lo yeke kiri ti leke be ti azo ti ngangu li si tënë ti be ti ala aga tongana ti azo ti mbirimbiri. Lo yeke sara tongaso ti leke azo so aleke tere ti ala ti ku Kota Gbia.” 18Zakarii atene na ange ni: “Fade mbi yeke hinga ye ni tongana nyen? Mbi ga mbakoro awe si ngu ti wali ti mbi ahon mingi.” 19Ange ni akiri tënë na lo: “Mbi yeke Gabriel, mbi yeke luti na le ti Nzapa ti sara na lo. Lo tokua mbi ti tene tënë na mo, ti tene nzoni tënë so na mo. 20Me mo yeda na tënë ti mbi pepe; tënë ti mbi so ayeke ga ande taa-tënë tongana ndembe ni alingbi. Tongaso, fade mo yeke ga buburu, mo yeke tene tënë pepe, ngbii asi na ndembe so aye ni kue ayeke si.” 21Andaa, azo angba ti ku Zakarii; be ti ala kue ayeke gi na nduzu, ngbanga ti so lo ninga mingi na ya ti da ti Nzapa. 22So Zakarii asigigi, lo lingbi ti tene tënë na ala pepe; ala hinga atene kâ, na ya ti kota da ti Nzapa, lo baa ye na ya ti mbeni ye tongana bango-li. Lo yeke tene tënë na ala gi na maboko, ngbanga ti so lo ga buburu awe. 23So ngoi ti sarango kua ti Zakarii ahunzi awe, lo kiri na ndo ti lo. 24Na pekoni, wali ti lo Élisabeth amu ngo si lo honde tere ti lo na ya ti nze oku; lo tene na be ti lo, lo tene: 25“Baa ye so Kota Gbia asara na mbi laa; lo sara nzoni be na mbi na ndembe so lo bi le ti lo na ndö ti mbi, ti zi kamene na le ti mbi na popo ti azo.” 26Na nze omene ti ngo ti Élisabeth, Nzapa atokua ange Gabriel na ya ti mbeni gbata ti Galile so iri ni Nazaret, 27na ndo ti mbeni maseka-wali so ade ti mu koli pepe, iri ti lo Marie. Mbeni koli so iri ti lo Joseph aye ti mu lo na wali; lo yeke hale ti gbia David. 28Ange ni asi na ndo so lo yeke daa si atene na lo: “Mbi bara mo-oo! Nzapa asara nzoni be na mo. Kota Gbia ayeke na mo.” 29So Marie ama tënë so, be ti lo ado; lo gbu li ti lo na ndö ti barango ndo ni so. 30Ange ni atene na lo: “Marie, sara mbeto pepe, ngbanga ti so Nzapa asara nzoni be na mo. 31Fade mo yeke mu ngo si mo yeke du molenge-koli so mo yeke di iri ti lo Jésus. 32Lo yeke ga kota si a yeke iri lo Molenge ti Nzapa so ayeke na yayu kâ na ndö ti aye kue. Kota Gbia Nzapa ayeke mu na lo mbata ti gbia ti kotara ti lo David. 33Fade lo yeke le-gbia na ndö ti azo ti Israel kpu na kpu si lengo-gbia ti lo ayeke hunzi pepe.” 34Marie atene na ange ni: “Ye ni ayeke sara ande tongana nyen so mbi de ti hinga koli pepe so?” 35Ange ni akiri tënë na lo, atene: “Fade Yingo-Vuru ayeke ga na ndö ti mo si ngangu ti Nzapa, lo so lo yeke na yayu kâ na ndö ti aye kue ayeke duti na ndö ti mo tongana gbe ti de. Ndani laa molenge so mo yeke du lo ayeke ga zo so ayeke nde si ayeke nzoni kue; azo ayeke iri lo Molenge ti Nzapa. 36Baa, Élisabeth so ayeke zo ti sewa ti mo, lo so a iri lo ando wali ti dungo ni pepe so, lo mu ngo; ngo ti lo asara fadeso nze omene awe. Lo yeke du ande molenge-koli na mbakoro ti lo. 37So ti fa atene, ye ti hon ngangu ti Nzapa ayeke daa pepe.” 38Marie atene: “Mbi yeke zo ti kua ti Kota Gbia; ayeke nzoni ye ni asi na mbi alingbi na tënë so mo tene so.” Na pekoni, ange ni azia lo si ahon. 39Na ya ti alango ni so, Marie amu lege si lo gue hio na mbeni gbata ti Judée, sese so ahoto ayeke daa mingi. 40Lo li na ya ti da ti Zakarii si lo bara Élisabeth. 41So Élisabeth ama barango ndo ti Marie, molenge so ayeke na ya ti lo ado tere ti lo si Yingo-Vuru asi Élisabeth. 42Lo dekongo ngangu, lo tene: “Nzapa asara tufa na ndö ti mo ahon awali kue, lo sara tufa na ndö ti Molenge so ayeke na ya ti mo! 43Mbi yeke zo wa si mama ti Kota Gbia ti mbi aga na ndo ti mbi so? 44Biani, gi so mbi ma barango ndo ti mo, molenge ni ado tere ti lo na ngia na ya ti mbi. 45Ti mo nzoni, ngbanga ti so mo ma na be so ye ni ayeke si ande gi tongana ti so Kota Gbia atene tënë ni na mo!” 46Marie atene: “Mbi gonda Kota Gbia ti mbi! 47Be ti mbi asi singo na ngia ndali ti Nzapa, Wasongo mbi, 48ngbanga ti so lo baa mbi na nzoni le, mbi so mbi yeke senge zo ti kua ti lo. Biani, ti londo na azo ti fadeso ti gue na ni, fade azo ti angoi kue ayeke tene tënë ti mbi nzoni, 49ngbanga ti so Nzapa so ngangu ti lo ahon angangu kue, asara akota ye na mbi; iri ti lo ayeke nde si ayeke nzoni kue. 50Lo yeke sara nzoni be kpu na kpu na azo so akpe mbeto ti lo. 51Lo sara akota ye na lege ti ngangu ti lo: lo kangbi popo ti azo so ayeke gonda tere ti ala na ya ti be ti ala wani. 52Lo mu agbia na ndö ti mbata ti ala si lo bi ala na sese, lo mu asenge zo, lo zia ala na kota ndo. 53Lo mu anzoni ye mingi na azo so nzara asara ala si lo tumba azo ti mosoro, maboko ti ala senge. 54Lo ga, lo mu maboko na azo ti Israel so ayeke azo ti kua ti lo; lo dabe ti lo na nzoni be ti lo 55so lo sara na Abraham na ahale ti lo lakue lakue. Lo sara ye ni alingbi na zendo so ando lo mu na akotara ti e.” 56Marie angba na ndo ti Élisabeth nduru na nze ota si na pekoni, lo kiri na ndo ti lo. 57So lango ti dungo ti Élisabeth alingbi awe, lo du molenge-koli. 58Azo ti tere ti da ti lo na azo ti sewa ti lo abaa so Kota Gbia asara nzoni be na lo si be ti ala nga ayeke na ngia. 59Lango miombe na pekoni, ala ga ti fâ molenge ni na ganza. Ala ye ti mu na lo iri ti babâ ti lo Zakarii, 60me mama ni amu tënë, atene: “Ên-en, fade a iri lo Jean.” 61Ala tene na lo: “Mbeni zo ti sewa ti mo ayeke na mara ti iri so lawa!” 62Ala sara maboko ti ala na babâ ni ti hunda lo na iri so lo ye ti mu na molenge ni. 63Zakarii ahunda mbeni ardoaze si lo su mbeti na le ni, lo tene: “Iri ti lo ayeke Jean.” Li ti azo ni kue akpe. 64Gi na pekoni, yanga ti Zakarii azi, lo to nda ti tene tënë si lo gonda Nzapa. 65Tongaso, mbeto agbu azo ti tere ti da ti lo kue. Na ya ti ahoto ti Judée, azo kue ayeke tene tënë ti aye so asi so. 66Azo so kue ama tënë ti aye ni so, abata tënë ni na be ti ala si ala yeke tene na popo ti ala: “Fade kete molenge so ayeke ga tongana nyen?” Ngangu ti Kota Gbia ayeke na lo biani. 67Yingo-Vuru asi Zakarii, babâ ti Jean si lo tene peko ti tënë ti yanga ti Nzapa, lo tene: 68“E gonda Kota Gbia, Nzapa ti Israel, ngbanga ti so lo ga ti baa azo ti lo, ti zi ala na gbe ti ngbaa. 69Lo soro mbeni ngangu zo ti songo e na kuâ; lo soro lo na popo ti ahale ti David, zo ti kua ti lo. 70Lo zia tënë ni ando na yanga ti awayanga-Nzapa si ala tene ni; awayanga-Nzapa so Nzapa azia ala nde ndali ti lo. 71Na lege ti songo so lo soo e, lo zi e na maboko ti awato ti e nga na maboko ti ala so be ti ala ake e. 72Lo sara nzoni be na akotara ti e ti dabe ti lo na mbuki ti lo so ayeke nde si ayeke nzoni kue. 73Biani, lo deba yanga ti lo na Abraham, kotara ti e, lo tene tënë ni na ndö ti e, lo tene: 74‘Mbi yeke zi ala na maboko ti awato ti ala titene ala voro mbi na mbeto pepe, 75tongaso si ala lingbi ti mu be ti ala na mbi, ti sara ye ti mbirimbiri na le ti mbi, na lango ti fini ti ala kue.’ 76Me ti mo, kete molenge, fade azo ayeke iri mo wayanga-Nzapa ti lo so lo yeke na yayu kâ na ndö ti aye kue, ngbanga ti so fade mo yeke tambula na dawa ti Kota Gbia ti leke lege ti lo. 77Mo yeke fa na azo ti lo lege so Nzapa ayeke zi tënë na li ti ala titene ala soo kuâ. 78Nzapa ti e ayeke sara nzoni be mingi: lo sara si lumiere so alondo na yayu aza na ndö ti e tongana lâ ti ndaperere. 79Fade lâ ni ayeke su na ndö ti azo so aduti na ya ti vukongo ndo ti kuâ, ti fa na e lege ti siriri si e tambula daa.” 80Molenge ni ayeke kono si ndara ti lo ayeke mai. Lo duti na benyama ngbii asi na lango so lo sigigi polele na le ti azo ti Israel.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
114: Hunzingo ti aye ti sioni kue
NYEN la mo yeke bâ ge nyen? Gbâ ti aturugu na ndo ti avuru mbarata. Me bâ ndo so ala londo dä. Ambarata ni alondo na yayu kâ na yâ ti ambinda na ala yeke ga na loro na ndo ti sese ge! Ti tâ tënë ni, ambarata ayeke kâ na yayu?
Oko pëpe. So ayeke atâ mbarata pëpe. E hinga ni ngbanga ti so ambarata alingbi ti kpe loro na yâ ti ambinda pëpe. Me tongana a bâ ni nzoni, Bible asara tënë ti ambarata na yayu. Ngbanga ti nyen?
Ngbanga ti so giriri a sara kusala mingi na ambarata na yâ ti abira. Ni la, tongana Bible asara tënë ti azo ti kpengo na ambarata so alondo na yayu ti ga na sese, a ye ti fa so Nzapa ayeke tiri ande bira na azo na ndo ti sese. Iri ti ndo so a yeke tiri bira ni dä ayeke nyen? Mo hinga? A yeke Harmaguédon. Bira so ayeke futi asioni ye kue na ndo lê ti sese.
Jésus la ayeke mû li ni na yâ ti bira ti Harmaguédon so. Dabe ti mo so Jéhovah asoro Jésus ti ga Gbia ti Royaume ti lo. Ni la si Jésus ayü kpoto ti gbia na li ti lo. Yongoro zembe so ayeke na tïtî lo ayeke ti fâ na awato ti Nzapa kue. Bê ti e adö ndali ti so Nzapa ayeke futi ande azo ti sioni kue?
Kiri mo bâ mbaï 10. Mo bâ nyen dä? Ni la, Kota Moa so afuti lani azo ti sioni. Zo wa si aga na Kota Moa so? Jéhovah Nzapa. Bâ fadeso mbaï 15. Nyen la asi ge nyen? Jéhovah atokua wâ na ndo ti Sodome na Gomorrhe si a futi ni kue.
Gue fadeso na mbaï 33. Bâ ye so asi na ambarata nga na apuse ti bira ti azo ti Egypte. Zo wa la asara si ngu amene ala kue, zo wa? A yeke Jéhovah. Lo sara so ti bata azo ti lo. Bâ mbaï 76. Jéhovah azia même si a futi azo ti Israël so ayeke azo ti lo ndali ti sioni so ala sara.
Tongaso, a lingbi bê ti e adö pëpe tongana Jéhovah atokua ande aturugu ti lo kâ na yayu ti ga ti zi aye ti sioni kue na ndo ti sese. Aye ayeke duti ande tongana nyen na pekoni? Zia e bâ ni na mbaï ti peko.
Apocalypse 16:16; 19:11-16.
Ahundango tënë
- Ngbanga ti nyen Bible asara tënë ti ambarata na yayu?
- Iri ti bira so Nzapa ayeke ga ti sara na azo ti sioni na ndo ti sese ge ayeke nyen? Nda ti bira so ayeke nyen?
- Na lê ti foto so, zo wa la ayeke mû li ni na yâ ti bira ni? Lo yü mbeni couronne ngbanga ti nyen? Lo yeke sara nyen na yongoro zembe ti lo ni?
- Tongana e kiri na mbaï 10, 15 na 33, ngbanga ti nyen a lingbi bê ti e adö pëpe so Nzapa ayeke futi azo ti sioni?
- Tongana nyen mbaï 36 na 76 afa na e so Nzapa ayeke futi ande azo ti sioni même tongana ala tene so ala yeke voro lo?
Ambeni hundango tënë
- Diko Apocalypse 19:11-16.
Tongana nyen Mbeti ti Nzapa afa polele so a yeke Jésus Christ si ayeke kpe na vuru mbarata so? (Apoc. 1:5; 3:14; 19:11; Es. 11:4).
Tongana nyen mênë so a tuku na ndo ti bongo ti Jésus afa biani so lo yeke sö ande benda na yâ ti aye kue? (Apoc. 14:18-20; 19:13).
Azo wa e lingbi ti tene so ala yeke na popo ti aturugu so ayeke mû peko ti Jésus na ndo ti vuru mbarata ti lo? (Apoc. 12:7; 19:14; Mat. 25:31, 32).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KOTA MAMA-TENE NI | BANGO NDO TI NZAPA NA NDO TI BIRA
Bango ndo ti Nzapa na ndo ti bira na ngoi ti Jésus
A-Juif ti ngoi ti Jésus abâ pasi lani mingi na gbe ti komandema ti aRomain. Legeoko tongana ti akotara ti ala, kite ayeke dä ape so ala sambela lani Nzapa fani mingi ti tene lo zi ala na yâ ti pasi ni so. Na pekoni, tongana a sara tënë ti Jésus na ala, ala hunda tere ti ala atene eskê lo la lo yeke Messie so a sara tënë ti gango ti lo so? Kite ayeke dä ape so, mingi ti azo ni ayeke “fade na beku so koli so ayeke lo so a fa lo kozo awe ti zi azo ti Israël” na gbe ti pasi so aRomain ayeke sara na ala (Luc 24:21). Me, lo zi nga ala na yâ ti pasi ni ape. A si na ngu 70, aturugu ti Rome ni aga afuti Jérusalem nga na temple ni.
Nyen la apassé nyen? Ngbanga ti nyen la Nzapa atiri ndali ti aJuif ni ape, tongana ti so lo sara ândö na akotara ti ala? Lo mû yanga na ala ti tiri bira ti tene ala sigigi na gbe ti pasi ni ape ndali ti nyen? Bango ndo ti Nzapa na ndo ti tënë ti bira achangé? Ên-ën. Me, a yeke aJuif ni la aga na kpale ni. Ala ke lani Jésus, so ayeke Messie ni (Kusala 2:36). Ye so asara si yâ ti kpengba songo so mara ni ayeke na ni lani na Nzapa afâ.—Matthieu 23:37, 38.
Nzapa ayeke bata mara ti aJuif nga na sese so lo mû lani na ala so encore ape. Ala yeke encore na droit pëpe ti tiri bira na iri ti Nzapa, wala ti tene Nzapa a-aidé ala na yâ ni pëpe. Tongana ti so Jésus atene kozo awe, anzoni ye so mara ti Israël ni apeut fade ti wara na mbage ti Nzapa, a mû pasa ni so fadeso gi na mbeni fini mara, so na yâ ti Bible a iri ni “Israël ti Nzapa.” (aGalate 6:16; Matthieu 21:43). Israël ti Nzapa ni ayeke bungbi ti aChrétien so Nzapa asoro ala, na lege ti yingo vulu ti lo, ti tene ala gue na yayu. A yeke na ala la a tene na ala polele ândö, a tene: “Fadeso ala yeke mara ti Nzapa.”—1 Pierre 2:9, 10.
So fadeso aChrétien ni aga “mara ti Nzapa” awe so, eskê Nzapa ni ayeke tiri ndali ti ala, ti zi ala na yâ ti pasi so aRomain ayeke sara na ala? Wala lo yeke mû yanga na ala ti tene ala wani atiri na azo ni so ayeke sara pasi na ala so? Ên-ën, lo sara tongaso ape. Ngbanga ti nyen? Tongana Nzapa la amû yanga ti tene a tiri mbeni bira, lo wani la lo yeke fa ngoi so a lingbi ti tiri na mara ti bira ni so, tongana ti so e tene fade na yâ ti ambeni mbage ni so ahon so. Nzapa atiri lani ndali ti aChrétien ni so ape, na lo mû nga yanga na ala ti sara bira ape. A yeke polele so, ngoi ni so ândö a yeke pëpe ngoi so Nzapa aleke ti tiri bira ti kaï na asioni sarango ye nga na pasi so azo ayeke sara na tere ti amba ti ala.
Ni la, legeoko tongana ti akotara ti ala, aChrétien ni so akanga bê ti ku ngoi so Nzapa aleke ti tiri bira ti kaï na asioni sarango ye nga na pasi so azo ayeke sara na tere ti amba ti ala. Me ti ku na ngoi ni so, Nzapa amû yanga na ala pëpe ti tene ala wani atiri bira na awato ti ala. Jésus afa ni lani polele na yâ ti afango ye ti lo. Na tapande, lo hunda pëpe na adisciple ti lo ti tiri bira, me lo tene na ala, lo tene: “Ala ngbâ ti ndoye awato ti ala na ti sambela ndali ti azo so ayeke sara ye ti ngangu na ala.” (Matthieu 5:44). Nga, na ngoi so Jésus ayeke fa lani tënë ti ngoi so aturugu ti Rome ayeke ga ti futi Jérusalem, Jésus atene na adisciple ti lo ti kpe, me pëpe ti ngbâ na yâ ti gbata ni ti tiri bira ni, na a yeke ye so ala sara lani la.—Luc 21:20, 21.
Na ndo ni, Nzapa amû lani yingo ti lo na bazengele Paul ti sû tënë so: “Ala wani ala futa kula pëpe, . . . teti a sû na Mbeti ti Nzapa, a tene: ‘Jéhovah atene: Futango kula ayeke ti mbi, fade mbi si mbi yeke kiri na futa na zo.’” (aRomain 12:19). Tënë so Paul atene ge so, a yeke mara ti tënë so Nzapa atene lani, a sara angu ngbangbo mingi awe, so e yeke wara ni na Lévitique 19:18 nga na Deutéronome 32:35. Tongana ti so e bâ fade na yâ ti mbage so ahon, mbeni ye so Nzapa asara ti zi awakua ti lo ti giriri na gbe ti azo so asara pasi na ala, a yeke so lo aidé ala ti tiri bira na azo ni so. Tongaso, atënë ti Paul so aye ti fa na e so bango ndo ti Nzapa na ndo ti tënë ti bira achangé ape. Na ngoi ti Jésus nga kue, Nzapa abâ tiringo bira tongana mbeni ye so ayeke mû lege na lo ti zi awakua ti lo nga ti kaï asioni sarango ye nga na pasi so azo ayeke sara na tere ti amba ti ala. Me, tongana ti so lo sara ândö, Nzapa lo wani la si lo yeke fa ngoi so a yeke sara na bira ni nga na zo so ayeke tiri bira ni.
A yeke polele so Nzapa amû yanga lani pëpe na aChrétien ti ândö ti tiri abira. Me ka ti laso ayeke tongana nyen? Eskê laso Nzapa amû yanga na mbeni groupe ti azo ti tiri bira? Wala eskê ngoi ti tene Nzapa amû li ni ti tiri bira ndali ti awakua ti lo asi awe? Bango ndo ti Nzapa na ndo ti tënë ti bira laso ayeke tongana nyen? Ndangba mbage so e yeke gue ti bâ ni ayeke kiri tënë na ahunda so.


text:
1Ala ngba lakue ti ye tere na popo ti ala tongana a-ita, azo ti Christ. 2Ala girisa pepe ti yamba agene nzoni. Na lege ti yambango azo, ambeni ayamba a-ange, me ala hinga pepe atene, so ayeke a-ange. 3Ala dabe ti ala na azo so ayeke na da ti kanga, ala baa tere ti ala tongana azo so ayeke nga na da ti kanga oko na ala. Ala dabe ti ala na azo so a yeke sara sioni na ala, ngbanga ti so ala nga, a-ita, ala yeke na tere tongana ti azo so ayeke sara sioni na ala so. 4Alingbi azo kue ane tënë ti mungo tere ti koli na wali. Alingbi koli abata tere ti lo gi ndali ti wali ti lo si wali abata nga tere ti lo gi ndali koli ti lo, ngbanga ti so fade Nzapa ayeke fâ ngbanga na li ti azo ti sarango aye ti ndumba nga na azo so ayeke gi akoli wala awali ti amba ti ala. 5Na lege ti sarango ye ti ala, alingbi nzara ti nginza ahon ndö ti ala pepe, me ala zia be ti ala gi na ye so ala yeke na ni, ngbanga ti so Nzapa wani atene: “Fade mbi yeke do mo ti zia mo pepe, mbi yeke zia mo oko pepe.” 6Ndani laa e lingbi ti tene na mbeto pepe, e tene: “Kota Gbia laa ayeke mu na mbi maboko, fade mbeto ayeke sara mbi pepe. Nyen laa zo alingbi ti sara na mbi nyen?” 7Ala dabe ti ala na akozo zo so ayeke na li ti Eglize, ala so afa na ala tënë ti Nzapa. Ala baa lege so azo ni so akui na ni, ala duti na mabe tongana ti azo ni so. 8Jésus Christ angba tongana ti biri, ti laso na kpu na kpu. 9Ala zia lege na ambeni zo pepe ti handa ala na lege ti afango ye ti kirikiri nde nde. Titene be ti zo awara ngangu na lege ti nzoni ye so Nzapa asara, so laa ayeke nzoni, me na lege ti kobe pepe; azo so ayeke bata andia ti kobe, ala wara nzoni ye na peko ni pepe. 10E yeke na mbeni gbalaka so awayango-sandaga ti azuife alingbi ti te kobe ti sandaga na ndö ni pepe, ala so ayeke sara kua na ya ti da so azuife ayeke voro Nzapa daa. 11Kota wayango-sandaga ti azuife ayeke mu mene ti anyama, lo yeke li na ni na ndo so ayeke nde si ayeke nzoni kue ahon atanga ni titene lo ya na sandaga si Nzapa azi siokpari ti azo; me a yeke sigigi na kuâ ti nyama ni yongoro na ya ti gbagba si a gbi ni. 12Ndani laa, Jésus nga akui na gigi ti gbata ni titene na lege ti mene ti lo wani, lo sukula sioni ti azo. 13Tongaso, e nga, e sigigi na ya ti gbagba ni, e gue na peko ti lo titene azo abongbi e na lo kue abaa e tongana azo ti buba. 14Biani, ge na ndö ti sese so, mbeni kodro so ayeke ngba lakue lakue titene e duti daa ayeke pepe, me e yeke gi lege ti kodro so e yeke duti daa gbanda. 15Alingbi e ngba ti mu sandaga na Nzapa lakue na lege ti Jésus, sandaga ni ayeke gondango so e yeke gonda iri ti lo na anzoni tënë ti yanga ti e. 16Ala girisa ti sara nzoni be na azo pepe, ala girisa ti mu maboko na amba ti ala na popo ti ala pepe; amara ti asandaga tongaso laa anzere na be ti Nzapa. 17Ala ma yanga ti azo ti li ti Eglize, ala sara ye so azo ni ahunda na ala. Azo ni ayeke baa ndo na ndö ti ala, ngbanga ti so fade Nzapa ayeke hunda ala ndali ni. Tongana ala yeke ma yanga ti azo ti li ti Eglize, fade azo ni ayeke sara kua ti Nzapa na nzerengo be si ala dema tere ti ala pepe. Me tongana azo ni adema tere, fade ala a-ita, ala yeke baa nzoni pepe. 18Ala sambela ndali ti e. E hinga biani na be ti e, e tene, mbeni ye ti sioni ayeke na be ti e pepe; e ye si sarango ye ti e ayeke nzoni na ya ti aye kue. 19Ye so mbi hunda na ala mingi ayeke titene ala sambela si mbi lingbi ti wara lege hio ti kiri na popo ti ala. 20Nzapa so ayeke mu siriri na zo, lo sara si Kota Gbia ti e Jésus so lo yeke kota wabatango-taba, alondo na popo ti akuâ asigigi. Ndali ti mene ti lo so lo mu na sandaga, e na Nzapa, e sara mbuki so ayeke ngba lakue lakue. 21Ayeke nzoni Nzapa asara si ala ga azo so alingbi ti sara ye so kue ayeke nzoni nga na ye so be ti lo aye! Ayeke nzoni, na lege ti Jésus Christ, Nzapa asara si e sara ye so anzere na be ti lo! Gonda ayeke ti lo kpu na kpu! Amen. 22A-ita ti mbi, mbi hunda na ala titene ala kanga be ti ala, ala yeda na atënë so kue mbi tene ti mu ngangu na be ti ala. Ala baa, mbi tokua na ala yongoro mbeti pepe. 23Ayeke nzoni ala hinga so, ita ti e Timothée asigigi na da ti kanga awe. Tongana lo si na mbi ge hio, fade mbi na lo, e yeke gue ti baa ala. 24Ala bara azo ti li ti Eglize ti ala kue nga na azo ti Nzapa kue. Ala so ayeke ti kodro ti Italii abara ala. 25Ayeke nzoni Nzapa asara nzoni be na ala kue!
Copyright
Learn More


text:
SANGO NA NDO TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
Azo mingi ahinga oto so a zia haut-parleur na li ni
“A yeke wara gi mbeni oto oko so a zia haut-parleur na li ni na yâ ti kua ti Seigneur na Brésil, nga azo mingi airi ni, ‘oto ti Watch Tower so haut-parleur ayeke na li ni.’” —Nathaniel Alston. Yuille, na ngu 1938.
NA TONGO nda ti angu 1930 kua ti Royaume ague lani na li ni hio hio ape na Brésil. Me na ngu 1935, Nathaniel nga na Maud Yuille so ayeke apionnier atokua mbeti na Joseph Franklin Rutherford so ayeke mû li ni lani na ndo ti kua ti fango tënë. Ala mû tere ti ala wani ti fa tënë na ala tene so ala yeke “na ngia ti gue na ndo kue” so a tokua ala dä.
Nathaniel ayeke lani mbeni ita so ahinga ye na ndo ti lekengo ada nga na alege, lo yeke na ngu 62 nga lo gue na retraite awe. Lo yeke lani wayinda ti mbeni congrégation ti aTémoin ti Jéhovah na San Francisco, Californie na États-Unis. Kâ lo leke yâ ti kua ti fango tënë, lo sara kua na oto so a zia haut-parleur na li ni ti fa na nzoni tënë. Ye so lo hinga nga bibe so lo yeke na ni ti duti nduru ti sara ye aga na ye ti nzoni na yâ ti fini kua so a mû na lo na filiale ti Brésil. Brésil ayeke mbeni kota territoire nga azo ni ayeke tene ayanga ti kodoro nde nde.
Na ngu 1936, Nathaniel na Maud nga na Antonio Andrade, so ayeke mbeni mba ti ala pionnier nga so ayeke kiri na peko ti atënë ti ala, asi na Brésil. Ala ga na apendere phonographe 35 nga na mbeni oto so a zia haut-parleur na li ni. Brésil ayeke oku kodoro so akono mingi na yâ ti dunia, me wungo ti awafango tënë ti Royaume kâ ayeke gi 60 tongaso. Afini gbakuru so ayeke mû maboko na ala ti fa tënë na azo million mingi na yâ ti kete ngoi.
Nze oko na peko ti so aYuille asi na Brésil, filiale aleke kozo kota bungbi so a sara ni lani na gbata ti São Paulo. Maud la ayeke kpe lani na oto so a zia haut-parleur na li ni na ala komanse ti sara kua na ni ti tisa azo ti ga na kota bungbi ni, ye so asara si azo 110 aga lani. Kapa ni amû lani ngangu mingi na awafango tënë na apusu ala ti fa tënë mingi. Ala manda tongana nyen ti fa tënë na ambeti, acarte ti fango na tënë nga na aphonographe na Anglais, Allemand, Hongrois, Polonais, Espagnol, nga na pekoni na Portugais.
Na ngoi ti akota bungbi ota so a sara ni lani na São Paulo, na Rio de Janeiro, nga na Curitiba na ngu 1937, a leke mbeni kapa ti fango tënë so amû lani ngangu mingi na kua ti fango tënë. Aita so aga lani na kota bungbi ni ague na oto so a zia haut-parleur na li ni na fango tënë da na da. José Maglovsky, so ade lani maseka na ngoi ni so, atene: “E yeke zia ambeti na ndo ti mbeni ye, na ngoi so tënë ti Nzapa so a enregistré ni ayeke toto na yâ ti haut-parleur so ayeke na li ti oto ni, e yeke sara lisoro na azo so asigigi ti bâ ye so ayeke passé so.”
Azo awara lani batême na yâ ti angu so ayeke sua, nduru na ndo ni so azo so ayeke tï ngu ayeke lango na lê ti lâ. Oto so a zia haut-parleur na li ni amû maboko lani ti fa nzoni tënë. Diskur ti batême so Ita-Rutherford amû ayeke toto na yâ ti ahaut-parleur ni. Azo so aga ti bâ ye ni angoro tere ti oto ni na ala yeke mä diskur ni so mbeni ita ayeke kiri na pekoni na Portugais. Na pekoni, a zia abia ti Royaume so a enregistré ni na Polonais na ngoi so a yeke yôro acandidat ti batême ni na ngu. Aita ayeke he abia ni na ayanga ti kodoro nde nde. Na yâ ti Annuaire ti ngu 1938, a tene: “Ye so adabe ti e na ngoi so lani na Pentecôte zo oko oko amä tënë na yanga ti kodoro ti lo wani.”
Na peko ti akota bungbi ni, lakue na dimanche atâa ngu apika wala lâ asu, azo so ayeke na yâ ti parc, na yâ ti ada so azo ti kua alango dä nga na yâ ti a-usine so ayeke na yâ ti São Paulo nga na agbata so ayeke nduru na ni ayeke mä go ti dikongo Bible so a enregistré ni. A leke mbeni kapa ndali ti nze oko oko so a enregistré ni na a zia ni na yâ ti oto so a zia haut-parleur na li ni ti tene azo 3000 so ayeke na kando ti azo ti buruma, so ayo kilomètre 97 na banga-do ti São Paulo amä ni. Na pekoni, mbeni congrégation abâ gigi. Atâa so awafango tënë ti Royaume so ayeke na yâ ti vundu, ala hunda ti gue na mbeni ndo so ambeni zo ti buruma ayeke dä ti dë bê ti ala na atënë ti Bible.
Na nda ni, a enregistré atënë ti Royaume na Portugais na ngu 1938. Na lango ti matanga ti akuâ, a yeke gue na oto so a zia haut-parleur na li ni na place ti acimetière oko oko, na a yeke zia atënë so a enregistré ni, a yeke atënë tongana: “Azo so akui ayeke na ndo wa?”, “Jéhovah” nga “Azo ti mosoro”, ti tene azo amä. Na azo 40000 so ayeke na yâ ti vundu amä atënë ni.
Akota zo ti nzapa so ngonzo agbu ala ngangu aye tënë ti tâ tënë ti Bible so a yeke fa ni so ape nga ala pusu akota zo ti kodoro ni ti tene ala sara si oto so atoto encore ape. Ita-wali Yuille adabe ti lo na mbeni lango so mbeni prêtre ti ndo ni apusu gbâ ti azo ti gue ti ngoro tere ti oto so a zia haut-parleur na li ni. Me mokonzi-gbata nga na akota zo ti lapolice aga amä lani afango tënë ni kue. Aita amû mbeni mbeti na mokonzi-gbata ni. Mbeni ye ti sioni asi na lango ni so ape. Atâa kangango lege so, a tene na yâ ti Annuaire ti ngu 1940, a tene so Brésil abâ ngu 1939 tongana “nzoni ngoi so ahon atanga ni kue ndali ti azo kue ti sara na Kota Gbia nga ti fa iri ti lo.”
Singo ti ‘oto ti Watch Tower so haut-parleur ayeke na li ni’ na Brésil aga biani na mbeni kota changement na yâ ti kua ti fango tënë. Oto so amû lani maboko ngangu na azo ti mä tënë ti Royaume. Atâa so a kä lani oto so na ngu 1941, gbâ ti aTémoin angbâ lani ti fa nzoni tënë na bê ti ala kue na yâ ti territoire ti Brésil so akono mingi.—Sango na ndo ti mbaï ti bungbi ti e so alondo na Brésil.


text:
1Ando, Nzapa atene tënë fani mingi na akotara ti e na lege nde nde; lo zia tënë ni na yanga ti awayanga-Nzapa si ala tene. 2Me na ngoi ti ndani so e yeke daa, lo tene tënë na e na lege ti Molenge ti lo. Nzapa asara dunia mobimba na lege ti Molenge si lo zia Molenge ni titene aye kue aga ti lo. 3Gonda ti Nzapa ayeke za na lege ti Molenge ni. Lo yeke taa tongana ti so Nzapa ayeke, lo yeke bata dunia so na ngangu ti tënë ti yanga ti lo. So lo sukula asiokpari ti azo awe, lo gue lo duti na yayu, na tere ti Nzapa so ngangu ti lo ahon ndoni, na mbage ti maboko ti lo ti koli. 4Molenge ti Nzapa aga kota ahon a-ange kue. Legeoko, Nzapa amu na lo iri so ayeke nde na ti a-ange. 5Biani, laoko Nzapa atene mbeni tënë tongaso na mbeni ange pepe: “Mo yeke molenge ti mbi, laso mbi ga Babâ ti mo awe.” Laoko lo tene nga mbeni tënë tongaso na ndö ti mbeni ange pepe: “Fade mbi yeke duti Babâ ti lo si lo yeke duti molenge ti mbi.” 6Me na ndembe so Nzapa aye ti tokua kozo molenge ti lo na ndö ti dunia so, lo tene: “Alingbi a-ange ti Nzapa kue avoro lo.” 7Tënë so Nzapa atene na ndö ti a-ange ayeke so: “Lo sara si a-ange ti lo aga tongana kota pupu; lo sara si azo ti kua ti lo aga tongana amenga ti wâ.” 8Me ti molenge ti lo, Nzapa atene: “O Nzapa, mbata ti mo ti gbia ayeke ngba kpu na kpu! Na ya ti kodro-gbia ti mo, mo yeke sara komandema na legeni. 9Mo ye gi ye ti mbirimbiri si mo ke ye ti sioni. Ndani laa Nzapa, Nzapa ti mo asoro mo na popo ti amba ti mo si atuku mafuta ti matanga na li ti mo.” 10Nzapa akiri atene: “Kota Gbia, na tongo nda ni, mo laa mo sara sese, yayu ayeke ye so maboko ti mo asara. 11Fade aye so kue ayeke buba, me mo yeke ngba ti mo. Biani, fade aye so kue ayeke ga tongana ngbene bongo so awoko awe. 12Fade mo yeke rule aye so tongana ti so zo ayeke rule kota bongo ti de. Fade mo yeke sara si ala ga nde tongana ti so zo ayeke zi bongo ti yu mbeni nde. Me ti mo, mo yeke ngba lakue si alango ti mo ayeke hunzi pepe.” 13Laoko Nzapa atene nga na mbeni ange pepe, atene: “Ga mo duti na mbage ti maboko ti mbi ti koli, ngbii asi na ndembe so mbi yeke sara titene awato ti mo aga tongana mbata ti gbe ti gere ti mo si!” 14A-ange ayeke gi ayingo so ayeke sara kua na Nzapa: lo yeke tokua ala titene ala sara nzoni na azo so lo ye ti soo ala.
Copyright
Learn More


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | JOB 6-10
Job so ayeke be-ta-zo na Nzapa afa agingo bê ti lo
Job agirisa lani aye ti lo kue, amolenge ti lo kue akui nga lo wara mbeni ngangu kobela, me lo ngbâ be-ta-zo na Jéhovah. Ni la, Satan aye ti buba dutingo be-ta-zo ti lo na sarango kua na bê so anze. Akamarade ti lo ota aga. Kozoni, ala sara ye mo bâ mo tene ala bâ mawa ti lo. Me ala duti na tere ti Job lango mbasambala, na ala tene même mbeni tënë so alingbi ti dë bê ti lo ape. Atënë so ala tene asi singo na asioni tënë so ala bi na li ti lo.
Job angbâ be-ta-zo na Jéhovah atâa angangu tara so lo wara
6:3; 7:16; 9:20-22; 10:1, 12
Akota ye ti vundu so asi na Job asara si lo duti na nzoni bango ndo ape. Na nda ni lo tene so lo peut ti ngbâ be-ta-zo ape ndali ti so Nzapa abâ lege ti lo encore ape
Ndali ti so lo découragé, Job ahinga pëpe ndani so lo yeke bâ pasi so
Atâa so vundu ahon ndo ti Job, lo ngbâ ti sara tënë na azo so ayeke bi tënë na li ti lo na ndo ti ndoye ti lo na mbage ti Jéhovah


text:
CHAPITRE 139
Jésus aga na paradis nga lo hunzi kua so a mû na lo
YE SO AYEKE SI ANDE NA ATABA NGA NA ANGASA
AZO MINGI AYEKE DUTI ANDE NA FINI NA YÂ TI PARADIS NA NDO TI SESE
JÉSUS AFA SO LO YEKE LEGE NI, TÂ TËNË NA FINI
Kete na peko ti batême ti Jésus, lo tingbi na mbeni wato so aye gi ti sara si lo tï même kozo ti tene lo komanse kua ti lo ti fango tënë. Wato ni so ayeke Zabolo, lo tara Jésus fani mingi. Na pekoni, Jésus atene mbeni tënë na ndo ti lo, lo tene: “Mokonzi ti dunia so ayeke ga, me lo peut ti sara ye oko na mbi ape.”—Jean 14:30.
Bazengele Jean abâ, na yâ ti mbeni vision, ye so ayeke ku “kota sioni nyama so akpa ngbo so, ngbo ti giriri, lo so a iri lo Zabolo na Satan”. Jean abâ so a bi kota wato ti azo so na sese ge, na “lo yeke na kota ngonzo, ndali ti so lo hinga so lo yeke na ngoi mingi ape.” (Apocalypse 12:9, 12). A-Chrétien ahinga so ala yeke na yâ ti ngoi so ayeke mingi ape so. Ala hinga so na yâ ti kete ngoi, a yeke bi “sioni nyama so akpa ngbo so, ngbo ti giriri,” na yâ ti mbeni kota dû so alï mingi na lo yeke na ngangu ande ti sara ye oko ape, teti ngu 1 000 na ngoi so Jésus ayeke komande na yâ ti Royaume ti lo.—Apocalypse 20:1, 2.
Na yâ ti ngoi ni so, nyen la ayeke si ande na sese, ndo so e yeke sara kodro dä so? Azo wa la ayeke duti ande dä? Nga, sese ni ayeke duti ande tongana nyen? Jésus lo wani lo mû kiringo tënë ni. Na yâ ti toli ti lo na ndo ti ataba nga na angasa, lo fa ye so ayeke ku azo ti mbilimbili, so a haka ala na ataba na so ala sara kua maboko na maboko na aita ti lo nga so ala sara nzoni na aita ti lo ni. Jésus afa nga ye so ayeke ku azo so asara ti ala ye nde, so a haka ala na angasa. Lo tene: “Ala so ayeke wara ande kuâ ti lakue lakue, me azo ti mbilimbili ayeke wara fini ti lakue lakue.”—Matthieu 25:46.
Ye so a-aidé e ti mä yâ ti tënë so Jésus atene lani na zo ti nzi so a kanga lo na tere ti lo so. Jésus amû na lo pëpe oko beku so lo mû lani na abazengele ti lo so angbâ be-ta-zo, so lo tene ala yeke duti ande na yâ ti Royaume ti yayu. Me na zo ti sioni so achangé bê ti lo, Jésus atene: “Ti tâ tënë ni, mbi tene na mo laso: Mo yeke duti ande na mbi na Paradis.” (Luc 23:43). Koli so ayeke na beku ti duti ande na yâ ti Paradis, so ayeke mbeni pendere ndo so akpa mbeni parc. Ni la, azo so laso sarango ye ti ala afa so ala yeke tongana ataba, na so ala yeke “wara fini ti lakue lakue”, ala nga kue ayeke duti ande na yâ ti Paradis ni.
A gue oko na ye so bazengele Jean afa na ndo ti achangement so ayeke duti ande na ndo ti sese. Lo tene: “Tente ti Nzapa ayeke na azo, Nzapa ayeke sara ande kodro na ala, na ala yeke duti azo ti lo. Nzapa wani ayeke duti ande na ala. Fade lo yeke mbô ngu ti lê kue na lê ti ala, kuâ ayeke duti ande dä mbeni pëpe; mua, wala toto, wala pasi ayeke duti dä mbeni pëpe. Angbene ye ni ahon ti ala awe.”—Apocalypse 21:3, 4.
Ti tene zo ti nzi so aduti ande na yâ ti Paradis ni, a yeke zingo ande lo na kuâ. Me, a yeke gi lo oko la si a yeke zingo ande lo ape, Jésus afa ni polele, lo tene: “Zia bê ti ala adö ape ndali ti tënë so, ndali ti so l’heure ni ayeke ga so ala kue so ayeke na yâ ti adû ti kuâ ayeke mä ande go ti lo, na ala yeke sigi. Ala so asara aye ti nzoni, londongo ti ala na kuâ ni ague na ala ti wara fini, na ala so angbâ ti sara aye ti sioni, londongo ti ala na kuâ ni ague na ala ti wara ngbanga.”—Jean 5:28, 29.
Me ka ti abazengele so angbâ be-ta-zo, nga na ambeni zo so wungo ti ala ayeke mingi ape so ayeke komande ande legeoko na Jésus so, ti ala ayeke duti ande tongana nyen? Bible atene: “Ala yeke duti ande aprêtre ti Nzapa na ti Christ na fade ala yeke komande tongana agbia legeoko na Christ na yâ ti ngu 1 000 ni.” (Apocalypse 20:6). Na popo ti azo ni so ayeke komande legeoko na Jésus, a yeke wara akoli nga na awali, so ala yeke ândo ge na ndo ti sese. Ni la, ala yeke bâ ande biani mawa ti azo so ayeke na ndo ti sese ge, nga ala yeke zia tere ti ala na place ti azo.—Apocalypse 5:10.
Jésus ayeke sara ande kua na sandaga ti lo so na ndo ti azo so ayeke na ndo ti sese ge, nga lo yeke zi ande siokpari so ayeke na tere ti ala. Jésus na amba ti lo so ayeke komande ayeke sara ande si azo ayeke na siokpari na tere ti ala ape. Biani, azo ayeke duti ande na fini so Nzapa aleke ni lani na tongo nda ni ndali ti ala, na ngoi so lo tene na Adam na Ève ti dü, na ti mû ndo ti sese kue. Même kuâ, so aga na lege ti siokpari ti Adam, ayeke duti ande dä encore ape!
Jésus ayeke hunzi ti sara ande ye kue so Jéhovah ahunda na lo ti sara. Na hunzingo ti Komandema ti Ngu Saki oko ti Jésus, lo yeke kiri ande na Royaume ni nga na azo kue so siokpari ayeke na tere ti ala encore ape na Babâ ti lo, na azo ni so ayeke ga tongana mbeni sewa oko. Ye so Jésus ayeke sara ande so afa biani so lo hinga ti sara tere ti lo kete, na bazengele Paul asara tënë na ndo ni, lo tene: “Tongana aye kue aga ande na gbe ti lo awe, fade Molenge ni nga ayeke duti ande na gbe ti Lo so azia aye kue na gbe ti lo Molenge ni, si Nzapa aga aye kue teti zo oko oko kue.”—1 aCorinthien 15:28.
A yeke polele so, Jésus asara kota kua mingi na yâ ti aye so Nzapa aleke ti sara. Nga, na ngoi so aye ni so angbâ ti ga gi tâ tënë, lo yeke ga ande ye so lo wani lo sara tënë ni lani na ndo ti lo, lo tene: “Mbi yeke lege ni, tâ tënë na fini.”—Jean 14:6.
TI HINGA AMBENI TËNË
Ye so Nzapa aye ti sara teti sese ayeke nyen?
Bible afa ndani so Nzapa aleke sese, nga lawa si pasi ayeke hunzi. A fa nga sese ni ayeke ga ande nyen nga azo wa la ayeke duti ande na ndo ni.


text:
CHAPITRE 3
Rahab ahinga atene Jéhovah ayeke tâ Nzapa
Jéricho la. A yeke mbeni kete kodoro ti Canaan, na azo ni kâ ayeke voro Jéhovah ape. Mbeni wali ayeke kâ na iri ti lo ayeke Rahab.
Na kete ti lo, Rahab amä tongana nyen la si Moïse asigigi na azo ti Israël na Égypte. Lo gue na ala na Kota Ngu-bengba, si lo kangbi yâ ni use na ala hon na yâ ni. Rahab amä nga tongana nyen la Jéhovah amû maboko na ala ti kinda awato ti ala. Ti fadeso, lo mä so azo ti Israël ni ayeke ge nduru na Jéricho ni.
Rahab abata azo ti Israël so ngbanga ti so lo hinga lo tene Jéhovah ayeke tâ Nzapa
Mbeni lâ, azo ti Israël use aga na Jéricho ti bâ yâ ti kodoro ni. Ala ga na da ti Rahab, na Rahab ayeda ti tene ala ngbâ na lo. Me na bï, gbia ti Jéricho amä atene azo ti Israël use asi na gbata ni, na ala yeke na da ti Rahab kâ. Tongaso, gbia ni atokua azo ti lo na Rahab. Andâ, Rahab ahonde akoli so na li ti da ti lo awe, si lo tene na azo ti gbia ni, lo tene: ‘Azo ti Israël ni ayeke fade ge, me ala hon awe. Tongana ala gue hio, ala yeke wara ala na lege!’ Ndali ti nyen si Rahab ahonde azo ti Israël ni?— A yeke ndali ti so lo hinga lo tene Jéhovah ayeke tâ Nzapa nga lo hinga so Jéhovah ayeke mû kodoro ti Canaan ni na azo ti Israël.
Kozo ti tene azo ti Israël ni ahon, ala tene na Rahab so lo na afami ti lo ayeke ngbâ na fini na ngoi so Nzapa ayeke buba kodoro ti Jéricho ni. Nyen la ala tene na lo ti sara?— Ala tene na lo: ‘Mû bengba kamba so, na kanga ni na fenêtre ti mo na mbage ti gigi. Tongaso si afami ti mo kue angbâ na fini.’ Rahab asara tâ gi tongana ti so ala tene na lo, lo mû kamba ni lo kanga na fenêtre ni. Nyen la asi na pekoni nyen?—
Alango kete na pekoni, azo ti Israël aga na Jéricho, ala tambela, ala ngoro ni lege oko, ala zi yanga ape, ala kiri. Ala sara tongaso juska lango omene. Me na mbasambala lango ni, ala ngoro Jéricho ni lege mbasambala. Na pekoni awe, ala dekongo ngangu, na Jéhovah asara si gbagba ti Jéricho ni akungbi, atï na sese. Me da so ayeke na li ti gbagba ni, so a kanga bengba kamba na fenêtre ni so, akungbi ti lo ape. Mo bâ da ni na lê ti foto so? Da ni ayeke tongana nyen?— Rahab na afami ti lo akui ti ala ape.
Mo yeke sara tongana nyen ti fa so mo sara ye tongana Rahab?— Rahab ahinga lani atene Jéhovah ayeke tâ Nzapa ngbanga ti so lo mä tënë ti apendere ye kue so Jéhovah asara. Mo nga kue, mo ngbâ ti manda ye na ndo ti ambeni pendere ye so Jéhovah asara. Na mo, Jéhovah ayeke tâ Nzapa?— So nzoni!
DIKO NA YÂ TI BIBLE TI MO
Josué 2:1-24; 6:1-5, 14, 15, 20-25


text:
Okunuşu:
Bismillâhirrahmânirrahıym.
Sübhâneke yâ Allâh, teâleyte yâ Rahmân, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Rahıym, teâleyte yâ Kerîm, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Evvel, teâleyte yâ Âhır, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Latıyf, teâleyte yâ Habîr, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Kaviyy, teâleyte yâ Emîn, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Muhyî, teâleyte yâ Mümît, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Karîb, teâleyte yâ Rakıyb, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Hamîd, teâleyte yâ Mecîd, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Bâkıy, teâleyte yâ Hakk, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Mübîn, teâleyte yâ Şekûr, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Habîr, teâleyte yâ Kebîr, ecirnâ minen nârbi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Ğafûr, teâleyte yâ Şekûr, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Müteâl, teâleyte yâ Fe’al, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Vâhıd, teâleyte yâ Mâcid, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Vehhâb, teâleyte yâ Razzâk, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Kâim, teâleyte yâ Kayyûm, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Mu’tıy, teâleyte yâ Semiy’u ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Basıyr, teâleyte yâ Nasıyr, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Alîm, teâleyte yâ Halîm, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Azıym, teâleyte yâ Hakîm, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Tâhir, teâleyte yâ Mutahhir, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Cemîl, teâleyte yâ Celîl, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Mâlik, teâleyte yâ Kuddûs, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Müıyn, teâleyte yâ Mübîn, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Azîz, teâleyte yâ Hafıyz, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Mütekebbir, teâleyte yâ Musavvir, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Muktedir, teâleyte yâ Mükaddim, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Kâbıd, teâleyte yâ Bâsıt, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Sültân, teâleyte yâ Deyyân, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Hannân, teâleyte yâ Mennân, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Rafîu, teâleyte yâ Şefîu, ecirnâ minen nârbi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Veliyy, teâleyte yâ Kaviyy, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Müızz, teâleyte yâ Müzill,ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Ehad, teâleyte yâ Samed, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Kahhâr, teâleyte yâ Ğaffâr, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Ferd, teâleyte yâ Vitr, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Muhsıy, teâleyte yâ Mübdiü, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Allâm, teâleyte yâ Selâm, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Hayy, teâleyte yâ Kayyûm, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Kadîr, teâleyte yâ Habîr, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Hafiyz, teâleyte yâ Mühıyt, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Kâdir, teâleyte yâ Kâhir, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke yâ Tevvâb, teâleyte yâ Vehhâb, ecirnâ minen nâr bi afvike yâ Mücîr* Sübhâneke âhiyyen şerâhiyyen teâleyte lâ ilâ he illâ ente* illâ billâhil aliyyil azıym* Sübhâneke yâ zel celâli vel ikrâm ve sallellâhü alâ seyyidinâ Muhammedin ve âlihit tayyibînet tâhirîn*
İsm-i Rahman Duası
Okunuşu:


text:
1Mo suku ngangu na mbakoro-koli pepe, me mo mu wango na lo tongana ti so mo yeke mu wango na babâ ti mo, mo mu wango na amaseka-koli tongana a-ita ti mo ti koli; 2mo mu wango na ambakoro-wali tongana amama ti mo, mo mu nga wango na amaseka-wali tongana a-ita ti mo ti wali, mo mu wango ni na vuru be. 3Mo ne awali-mua, ala so ayeke taa awali-mua 4Tongana mbeni wali-mua ayeke na amolenge wala atara, alingbi ala hinga ti bata azo ti sewa ti ala kozoni, ti kiri na peko ti nzoni ye so ababâ na amama ti ala asara ando na ala. Ye so anzere na le ti Nzapa laa. 5Ti taa wali-mua so lo yeke duti gi lo oko, lo zia be ti lo ti ku Nzapa; lo sambela lakue bi na lâ titene Nzapa amu maboko na lo. 6Me wali-mua so be ti lo ayeke na ndö ti anzerengo ye ti dunia so, lo kui awe, ataa so lo ngba na fini. 7Tënë so laa mo lingbi nga ti mu yanga daa na awali-mua na asewa ti ala si ambeni zo awara mbeni tënë ti bi na li ti ala pepe. 8Tongana mbeni zo abata azo ti lo na legeni pepe si lo hinga ti bata taa azo ti sewa ti lo legeni pepe, lo zia lege ti mabe awe. Sioni ti lo ahon sioni ti azo so ake ti ma na be. 9Tongana mo ye ti zia iri ti mbeni wali na popo ti awali-mua, alingbi lo yeke zo so ngu ti lo asi baleomene si lo yeke wali so amu koli gi fani oko. 10Alingbi azo ahinga lo ndali ti nzoni sarango ye ti lo: lo bata amolenge ti lo nzoni, lo yamba azo so aga na da ti lo nzoni, lo sukula gere ti azo ti Nzapa, lo mu maboko na azo so ayeke na ya ti pasi si lo mu ngangu ti lo ti sara anzoni ye nde nde. 11Me awali-mua so angba maseka, mo zia iri ti ala na popo ti awali-mua pepe, ngbanga ti so tongana nzara ti be ti ala asara ala, fade ala yeke zia lege ti Christ si ala kiri ti mu koli. 12Na sarango ye tongaso, tënë ayeke ti na li ti ala ndali ti so ala buba peko ti kozo zendo ti ala awe. 13Gi so oko pepe: ala yeke duti gi senge senge tongaso si ala mu gi kua ti fonongo na ya ti ada oko oko; na ndö ni, ala kiri ayeke diko atënë mingi mingi si ala yeke yoro yanga ti ala na ya ti tënë ti azo, ala yeke tene atënë ti kirikiri mingi. 14Ndani laa, mbi ye si awali-mua so angba maseka akiri amu koli, ala du amolenge, ala fa lege na azo ti da ti ala. Ala sara tongaso si awato ti e awara lege ti tene sioni tënë na tere ti e pepe. 15Biani, ambeni wali-mua agirisa lege awe si ala mu peko ti Satan. 16Tongana mbeni wali ama na be si na ya ti sewa ti lo ambeni wali-mua ayeke daa, alingbi lo bata ala, lo zia kungba ti batango ala na ndö ti Eglize pepe. Tongaso si Eglize alingbi ti mu maboko na awali-mua so ayeke taa awali-mua. 17Akangba so ayeke bata Eglize na legeni, ayeke nzoni azo ane ala si afuta ala na legeni; mbirimbiri ala so amu tere ti ala kue na kua ti fango tënë ti Nzapa nga na fango ye na azo. 18Biani, Mbeti ti Nzapa atene: “Bagara so ayeke sara kua na ngoi ti fango ale ti kobe, mo gbanzi lo na tengo ale ti kobe ni pepe.” Mbeti ni akiri atene: “Zo ti kua alingbi na futa ti lo.” 19Tongana mbeni zo abi tënë na li ti mbeni kangba, mo ke tënë ni; me tongana mo kiri mo ma tënë ni na yanga ti azo use wala ota si mo yeda. 20Azo so asara siokpari, mo suku na ala na le ti azo kue, tongaso si mbeto agbu atanga ni. 21Na le ti Nzapa, na le ti Jésus Christ, na le ti a-ange so lo soro ala, mbi hunda na mo na ngangu ti sara aye so kue: mo mu mbage ti mbeni zo pepe, mo ye ambeni zo ahon ambeni pepe. 22Mo zia maboko ti mo hio na li ti mbeni zo pepe, mo sara beoko na siokpari ti mbeni zo pepe; me mo bata be ti mo na vurungo ni. 23Mo nyon gi ngu pepe, me mo nyon vin kete ndali ti ya ti mo, ngbanga ti so tere ti mo ayeke so ka mingi. 24Asiokpari ti ambeni zo ayeke sigigi na le ti azo kozoni si a fâ ngbanga ti ala. Ti ambeni zo ayeke sigigi gi na pekoni. 25Anzoni ye so zo asara, azo ayeke baa ni na le ti ala. Ataa anzoni ye so zo abaa ni hio pepe, alingbi ti ngba na hondengo ni pepe.
Copyright
Learn More


text:
SANGO NA NDO TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
“Ala zia lege na ye oko pëpe na yâ ti dunia so ti kanga lege na ala”
A YEKE lani na nze ti mars wala ti avril, ngu 1931. Gbâ ti azo so alondo na akodoro 23 ayeke na devant ti Pleyel, mbeni kota place ti hengo bia so azo ahinga ni mingi na Paris. Azo ayeke descend na yâ ti ataxi na devant ti da ni, a ninga ape yâ ti kota da ni asi na azo. Azo nduru na 3000 tongaso la aga, ala ga ti mä azo ti hengo bia ape, me ala ga ti mä diskur ti Joseph Franklin Rutherford, so amû li ni na kua ti e ti fango tënë na ngoi ni kâ. A kiri na peko ti kpengba diskur ti lo na yanga ti Français, Allemand nga na Polonais. Go ti Ita Rutherford so atoto ngangu amû yâ ti da ni kue.
Kota bungbi so a sara na Paris aga na kota changement na yâ ti kua ti fango tënë ti Royaume na France. Ita Rutherford ahunda na azo kue so aga, mbilimbili na amaseka ti sara kua ti colporteur wala ti pionnier na France. John Cooke, mbeni maseka so alondo na Angleterre, agirisa pëpe pendere wango ti Ita Rutherford so lo tene: “Amaseka ala zia lege na ye oko pëpe na yâ ti dunia so ti kanga lege na ala ti sara kua ti colporteur.” *
Nde na John Cooke, so na pekoni aga missionnaire, aita mingi ayeda na tisango ndo so ti gue na Macédoine (Kus. 16:9, 10). Ti londo na ngu 1930 ti si na ngu 1931, wungo ti acolporteur na France alondo na 27 asi 104. Gi na yâ ti ngu oko, wungo ti acolporteur ague na li ni mingi. So mingi ti apionnier ni lani atene Français ape, ala yeke na moyen ape nga ala yeke gi ala oko, ala sara tongana nyen?
ALA HON NDO TI KPALE TI YANGA TI KODORO
Acolporteur, so alondo na kodoro-wande, asara kua na acarte ti fango tënë ti sara tënë na place ti ala na ndo ti beku ti Royaume. Mbeni ita-koli, so ayeke Allemand so afa tënë mingi na Paris, atene: “E hinga lani so Nzapa ti e ayeke na ngangu. Tongana bê ti e ayeke pika lani na fango tënë ayeke pëpe ndali ti so e sara mbeto ti zo me ayeke ndali ti so e ye ti girisa pëpe nduru tënë so, a tene: ‘Voulez-vous lire cette carte, s’il vous plaît? [Pardon ala ye ti diko tënë so ayeke na lê ti carte so?]’ E hinga lani na bê ti e kue so kua ti e ayeke kota mingi.”
Na ngoi so acolporteur ayeke fa tënë na yâ ti ada ti étage, fani mingi azo so ayeke bata yanga ti agbagba ni ayeke tomba ala. Mbeni lâ, aita-wali use so ayeke tene Anglais na so ahinga français gi kete atingbi na mbeni koli so ayeke bata mbeni da lo hunda ala na ngangu ti hinga zo so ala ye ti bâ lo. Oko ti ita-wali ni atara ti dë bê ti koli ni na mbeni tënë so lo bâ a sara na tere ti gbagba ni. Tënë ni atene: “Tournez le bouton [pete bouton so].” Ita-wali ni abâ ti lo atene iri ti wa ti gbagba ni la, lo kiri tënë na koli ni na ngia na yanga lo tene: “E ga ti bâ Madame ‘Tournez le bouton.’” Atënë ti ngia amû maboko na aita-wali so ti ngbâ ti duti acolporteur so ayapu na yâ ti kua ti ala.
ALA NGBÂ TI FA TËNË ATÂA SO ALA YEKE NA MOYEN APE NGA ALA YEKE GI ALA OKO
Na ngu 1930 ti si na ngu 1939, mingi ti azo na France nga na acolporteur so alondo na kodoro-wande ayeke lani na moyen ape. Mona Brzoska, mbeni ita-wali so ayeke tene Anglais, afa ye so asi na lo na mbeni mba ti lo pionnier, lo tene: “E lango lani na yâ ti mbeni gbagbara da, mbeni kota kpale ti e lani ayeke ti chauffé yâ ti da na ngoi ti dê. So dê ayeke mingi na yâ ti da ni, a sara si angu aga gi glace nga a lingbi e dë glace so ayeke na ndo ti ngu so ayeke na yâ ti carafe kozo ti tene e sukula lê ti e.” Eskê bê ti apionnier ni anze ndali ti so ala yeke na moyen ape so? Ên-ën. Mbeni oko ti ala afa atënë ti bê ti ala kue na lege ti tënë so: “E yeke lani na ye oko ape, me ye oko amanke e ape.”—Mat. 6:33.
A lingbi nga lani acolporteur so ayeke na mbeto ape so ahon ndo ti kpale ti dutingo ala oko. Na tongo nda ti angu 1930, wungo ti awafango tënë ti Royaume na France ahon 700 ape nga mingi ti ala akangbi na yâ ti kodoro ni kue. Nyen la amû maboko na acolporteur so ayeke gi ala oko so ti duti lakue na ngia? Mona, so mara ti kpale so asi na lo na mbeni mba ti lo pionnier, atene: “Dikongo ambeti ti Société lakue amû lani maboko na e ti hon ndo ti kpale ti dutingo gi e oko. Teti so na ngoi ni kâ, [e yeke sara vizite na azo na yanga-da ape nga e manda Bible na ala na yanga-da ape], na lakui e yeke na ngoi ti sara lettre na asewa ti e nga na amba ti e apionnier ti fa aye so asi na e nga ti kpengba mba.”—1 aThes. 5:11.
Acolporteur so angbâ lani ti duti na nzoni bango ndo atâa akpale so ala wara. Ye so asigigi polele na yâ ti lettre so ala tokua na filiale angu mingi na peko ti so ala sara kua ti pionnier na France. Annie Cregeen, mbeni ita-wali so a soro lo ti gue na yayu so lo na koli ti lo avoyagé na yâ ti France ti londo na ngu 1931 ti si na ngu 1935, adabe ti lo atene: “E wara lani ngia nga na anzoni ye mingi na yâ ti gigi ti e. E apionnier e yeke lani beoko. Tongana ti so bazengele Paul atene, ‘Mbi lu ye, Apollos atuku ngu dä, me Nzapa asara si a kono.’ A nzere na ambeni na popo ti e so awara lege ti mû maboko na ambeni zo teti angu mingi.”—1 aCor. 3:6.
Apionnier so azia nzoni tapande ti gbungo ngangu na aita so aye ti fa tënë mingi nga aita ni ane apionnier ni mingi. Laso, apionnier permanent 14000 tongaso ayeke na France. Mingi ti ala ayeke fa tënë na yâ ti agroupe nga na acongrégation so a yeke tënë yanga ti kodoro-wande dä. * Legeoko tongana amba ti ala apionnier ti giriri, ala zia lege na ye oko pëpe na yâ ti dunia so ti kanga lege na ala.—Sango na ndo ti mbaï ti bungbi ti e na France.
^ par. 4 Ti hinga ye na ndo ti kua so aita so alondo na Pologne asara na France, bâ article “Jéhovah aga na ala na France ti manda tâ tënë,” na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti 15 août, ngu 2015.
^ par. 13 Na ngu 2014, filiale ti France ayeke bâ ndo na ndo ti acongrégation ahon 900 so ayeke tene yanga ti kodoro-wande. Aita ti acongrégation ni ayeke mû maboko na azo so aye biani ti hinga tâ tënë na ayanga ti kodoro 70.


text:
HUNDA 3
Tongana nyen la mbi peut ti sara tënë na babâ na mama ti mbi?
NYEN LA MO YEKE SARA?
Tara ti bâ ye so: A yeke na mbeni mercredi na lakui. Geoff, so ayeke na ngu 17, ahunzi ti sara akua so lo doit ti sara na yanga-da awe na lo pensé so nzoni l’heure ti tene lo wu tere ti lo la. Lo zi télé na lo tï kpo na ndo ti chaise ti lo so lo ye ni mingi.
Mo ye ti bâ, papa ti lo aga aluti na yanga ti porte na lo yeke na ngia ape.
“Geoffrey! Mo doit fade ti aidé ngambe ti mo na devoir ti lo, mo duti senge senge mo yeke bâ gi télé? Mo yeke sara lâ oko ape ye so a tene na mo ti sara.
Geoff adiko tënë na gbe ti go me zo alingbi ti mä ni, lo tene: “A kiri akomanse awe.”
Papa ti lo ayoro go ti lo, lo tene: “Mo tene nyen?”
Geoff atourné para ti lê ti lo, lo sara tënë yeke, lo tene: “Ye oko ape, Papa.”
Ti fadeso bê ti papa ti lo ason vrai. Lo tene: “Sara tënë na mbi na mara fason ni so ape.”
Tongana mo yeke fade na place ti Geoff, mo yeke sara tongana nyen ti tene papa so alondo ape?
GBU LI TI MO KETE!
Sarango lisoro na babâ na mama ti mo ayeke tongana kpengo na oto. Tongana mo tingbi na aye na ndo ti lege so akanga lege na mo ti hon, mo peut ti changé lege so mo ye ti hon dä.
NA TAPANDE:
Mbeni molenge-wali so iri ti lo ayeke Leah atene: “Mbi bâ so a yeke ngangu na mbi ti sara lisoro na babâ ti mbi. Na ambeni ngoi mbi yeke sara tënë na lo, kete na pekoni lo tene: ‘Pardon, mo yeke sara fade tënë na mbi la?’”
LEAH AYEKE NA AYE OTA TONGASO TI SARA.
Ti dekongo na li ti babâ ti lo.
Leah adekongo, lo tene: “Mä mbi si Papa, a yeke important!”
Ti zia lege ti sarango tënë na babâ ti lo.
Leah azia gi lege ti sarango tënë ti kpale ti lo ni na babâ ti lo.
Ti ku mbeni nzoni ngoi si lo kiri na ndo ti tënë ni encore.
Na pekoni, lo sara tënë na babâ ti lo lê na lê wala lo sara tënë na ndo ti kpale ni na yâ ti lettre na babâ ti lo.
Na popo ti aye so, so wa la mo yeke tene na Leah ti sara?
BÂ YE SO: Pensé ti babâ ti Leah ayeke fade na ndo ti mbeni ye nde na lo hinga ape so bê ti Leah ason. Tongaso, tongana Leah asara ye so ayeke na A, babâ ti lo ayeke hinga ape ngbanga ti nyen la lo dekongo na li ti lo. Ye so ayeke sara si babâ ti lo ayeke mä tënë ti lo ni ape nga sarango ye tongaso afa so lo ne babâ ti lo ni ape (aÉphésien 6:2). Ti vrai ni, sarango ye so ayeke na A ayeke ga na ye ti nzoni na ala use kue ape.
Atâa so a yeke ngangu ape ti sara ye so ayeke na B, a yeke nzoni sarango ye la ape. Ngbanga ti nyen? Ti tene Leah aleke akpale ti lo, lo bezoin ti sara tënë ni na babâ ti lo, nga ti tene babâ ti lo a-aidé lo, babâ ni abezoin ti hinga ye so lo vivre ni. Tongana Leah azi yanga ape lo yeke leke kpale ti lo ni ape nga babâ ti lo apeut ti aidé lo ape.
Ye oko, tongana Leah asara ye so ayeke na C, lo yeke zia pëpe si kpale ni akanga lege na lo ti sara effort ti sara lisoro na babâ ti lo. Lo yeke gi ti sara lisoro na babâ ti lo na ndo ti tënë ni na mbeni ngoi nde. Tongana Leah asara lettre na babâ ti lo, tere ti lo ayeke nzere hio na pekoni.
Ti sara lettre ni ayeke mû peut-être maboko na lo ti fa polele ye so lo ye ti tene. Na ngoi so babâ ti Leah ayeke diko ande lettre ni lo yeke hinga tënë so Leah aye fade ti tene na lo, ye so ayeke aidé lo peut-être ti hinga kpale ti lo ni nzoni. Tongaso, Leah na babâ ti lo ayeke bâ nzoni na peko ti ye so ayeke na C. Atâa Leah asara tënë na babâ ti lo lê na lê wala na lettre, a gue oko na wango ti Bible so ahunda ti “tomba peko ti aye so ayeke ga na siriri”.—aRomain 14:19.
Ambeni ye nde wa la Leah apeut ti sara ni?
Bâ wala mo peut ti pensé na mbeni ye oko, sara ni na place so ayeke na gbe ni ge. Na pekoni, fa ye so apeut ti ga na peko ni.
TENE PËPE ATËNË SO AMÛ MBENI PENSÉ NDE NA ZO
Girisa ape so, a yeke pëpe lakue la babâ na mama ti mo ayeke mä yâ ti ye so mo ye ti tene.
NA TAPANDE:
Babâ na mama ti mo ahunda mo nyen la asara mo si mo duti kpô so? Mo tene: “Mbi ye ti sara tënë na ndo ni pëpe.”
Me ala mä ti ala so mo tene: “Mbi yeke na confiance kue na ala ape. Mbi yeke sara tënë ni na akamarade ti mbi me na ala ape.”
Tara ti bâ so mo yeke na yâ ti mbeni kota problème na babâ na mama ti mo aye ti aidé mo. Me mo tene: “Ala sara mbeto ape. Mbi yeke sigi dä senge.”
Peut-être babâ na mama ti mo amä ti ala so mo tene nyen?
Mbeni nzoni réponse so mo peut ti mû ayeke so wa?


text:
1E so e yeke na ngangu, alingbi tënë ti azo so ayeke na ngangu pepe agbu be ti e si e sara na ala na ndo so ala yeke gi be ti ala daa. Alingbi e gi pepe gi ye so anzere na e wani. 2E oko oko kue, e gi ti sara ye so anzere na amba ti e ndali ti nzoni ti ala, tongaso si ala kpengba na lege ti mabe. 3Biani, Christ agi pepe ye so anzere na lo wani. Me tongana ti so Mbeti ti Nzapa atene: “Zongango so azo azonga mo ati na ndö ti mbi.” 4Atënë so kue a su ando na ya ti Mbeti ti Nzapa, a su ni titene e hinga ye na lege ni. Mbeti ti Nzapa ayeke mu na e lege ti kanga be ti e, ti mu ngangu na be ti e si e zia be ti e ti ku ye so Nzapa atene tënë ni. 5Nzapa so ayeke mu na zo lege ti kanga be ti lo na ti mu ngangu na be ti lo, asara si ala ma tere na popo ti ala tongana ti so Christ afa lege ni na ala. 6Tongaso, na be oko nga na yanga oko, ala gonda Nzapa, lo so lo yeke Babâ ti Jésus Christ, Kota Gbia ti e. 7Tongaso, ala yamba tere na popo ti ala, tongana ti so Christ ayamba ala ndali ti gonda ti Nzapa. 8Biani, mbi tene na ala: Nzapa angba na ndö ti tënë so lo tene. Ndani laa Christ aga zo ti sarango kua na azuife ti sara ye alingbi na zendo so Nzapa amu ando na akotara ti e. 9Christ asara nga tongaso ti mu lege na azo ti amara nde ti gonda Nzapa ndali ti nzoni be so lo sara na ala, tongana ti so Mbeti ti Nzapa atene: “Ndani laa, fade mbi yeke sepela mo na popo ti amara nde, mbi yeke he bia ti gonda iri ti mo.” 10Mbeti ti Nzapa akiri atene: “Ala amara nde, ala na azo ti Nzapa, ala sara ngia!” 11Mbeti ti Nzapa akiri atene: “Ala amara nde, ala gonda Kota Gbia! Ala azo ti dunia kue, ala sepela lo!” 12Ésaïe nga atene: “Fade mbeni hale ti Yese ayeke ga, lo yeke londo ande ti duti gbia na ndö ti amara nde; lo laa ala yeke zia be ti ala ti ku lo.” 13Nzapa so ayeke mu na zo lege ti zia be ti lo ti ku ye so lo tene tënë ni, ayeke nzoni lo sara si be ti ala asi na ngia nga na siriri ndali ti mabe so ala yeke na ni. Tongaso, na lege ti ngangu ti Yingo-Vuru, ala ngba ti zia be ti ala ti ku lo lakue. 14A-ita ti mbi, mbi wani mbi hinga biani na be ti mbi so nzara ti sarango nzoni ye asi singo na be ti ala; mbi hinga so, ala hinga ndo nzoni mingi si ala lingbi nga ti mu wango na popo ti tere. 15Me na ya ti mbeti so mbi su si mbi tokua na ala, ambeni tënë ayeke daa so mbi tene na ala na kamene pepe; mbi tene tënë ni na ala ti dabe ti ala na aye so a fa na ala awe. Mbi sara tongaso ndali ti so Nzapa asara nzoni be na mbi 16si lo mu mbi ti ga zo ti kua ti Jésus Christ na popo ti azo ti amara nde. Lo zia mbi nde ti fa Nzoni Tënë ti Nzapa. Tongaso, azo ti amara nde alingbi ti ga nzoni sandaga na le ti Nzapa na lege ti Yingo-Vuru, lo so lo sara si ala ga nzoni kue. 17So mbi ga oko na Jésus Christ, mbi lingbi ti pika kate ti mbi ndali ti kua ti Nzapa. 18Biani, mbi lingbi ti tene mbeni tënë nde pepe, gi tënë ti ye so Christ asara na lege ti mbi ti sara si azo ti amara nde ama yanga ti Nzapa. Lo sara ye ni na lege ti fango tënë nga na lege ti sarango ye ti mbi, 19na lege ti aye ti kpene nga na lege ti aye ti dongo be so Yingo-Vuru asara. Tongaso, ti londo na Jérusalem ngbii asi na sese ti Ilirii, mbi tambula ti fa Nzoni Tënë kue ti Christ na azo. 20Tënë so agbu be ti mbi si mbi ye mingi ti sara ni ayeke ti fa Nzoni Tënë ni gi na ndo so ambeni zo ade ti di iri ti Christ daa pepe. Mbi sara tongaso si mbi sara da pepe na ndö ti gere ti da so mbeni zo aleke kozoni awe. 21Mbi sara ye so alingbi gi na tënë so Mbeti ti Nzapa atene: “Azo so ambeni zo afa tënë ti lo na ala pepe, fade ala yeke baa lo. Azo so ama tënë ti lo pepe, fade ala yeke ma ya ti tënë ti lo.” 22Lege mingi, mbi ye ti gue na ala kâ, me ye so laa akanga lege na mbi. 23Me fadeso, mbi hunzi kua ti mbi na ya ti akodro so ge kue awe. Ngu mingi mbi sara nzara ti si na ala kâ. 24Na ndembe so mbi yeke hon ande ti gue na kodro ti Espanye, mbi ye ti baa ala titene e na ala, e duti kete si tere ti mbi anzere. Mbi ye nga titene ala mu na mbi maboko na guengo ti mbi kâ. 25Me fadeso, mbi yeke gue na Jérusalem ti sara na azo ti Nzapa so ayeke kâ. 26Biani, azo ti Christ ti Masedoane na ala ti Akayi aleke na be ti ala ti bi nginza ti tokua na azo ti Nzapa so ayeke na ya ti mawa. 27Ala wani aleke na be ti ala ti sara ye ni, ye so alingbi titene ala sara ni fade laa. So azo ti amara nde awara nzoni ye ti Nzapa na lege ti azuife, ayeke nzoni titene azo ti amara nde amu nga mbage ti ye so ala yeke na ni na azuife so ayeke na ya ti mawa. 28Tongana mbi sara ye so kue awe si na le ti azo kue mbi mu na ala nginza so azo abongbi so awe, fade mbi yeke gue na Espanye. Na hongo ni, fade mbi yeke si na ala kâ. 29Mbi hinga so na singo ti mbi na ala kâ, fade Christ ayeke sara tufa gbani gbani na ndö ti ala na lege ti mbi. 30A-ita, na iri ti Kota Gbia ti e Jésus Christ nga na lege ti ndoye so Yingo ayeke mu na e: mbi hunda na ala mingi ti bongbi oko na mbi ti tiri bira na lege ti sambelango Nzapa ndali ti mbi. 31Ala sambela si azuife so ayeke na Judée so ake tënë ti Nzapa asara sioni na mbi pepe. Ala sambela nga si ye so mbi yeke gue na ni na Jérusalem, azo ti Nzapa so ayeke kâ alingbi ti yamba ni na ngia. 32Tongaso, tongana Nzapa ayeda, fade mbi lingbi ti si na ala kâ na ngia si mbi duti na popo ti ala ti wu tere ti mbi kete. 33Ayeke nzoni Nzapa so ayeke mu siriri na zo aduti na ala kue! Amen.
Copyright
Learn More


text:
KOTA MAMA-TENE NI | NGOI TI NDA NI AGA NDURU AWE?
Azo mingi ayeke sö kuâ ande: Mo nga kue
Bible afa na e so, na ngoi ti nda ni, futingo ayeke duti ande dä: “Fade mbeni kota ye ti vundu ayeke si, ye ti vundu so mara ni ade ti si lâ oko pëpe ngbene ye so dunia abâ gigi juska fadeso. . . . Biani, tongana fade a kiri na alango ni so nduru pëpe, ka mitele oko ayeke sö kuâ pëpe.” (Matthieu 24:21, 22). Me Nzapa amû zendo so fade azo mingi ayeke sö kuâ ande, lo tene: “Dunia so angbâ ti hon. . . . Me zo so asara ye so bê ti Nzapa aye, lo ngbâ lakue lakue.”—1 Jean 2:17.
Tongana mo ye ti sö kuâ ande na ti ‘ngbâ lakue lakue’ na ngoi so dunia so ayeke hon, nyen la mo doit ti sara? Eskê mo doit ti bata gbâ ti amosoro ndali ti kekereke wala ti leke ambeni ye nde? Ên-ën. Bible afa na e ambeni ye so e doit ti sara. A tene: “So aye so kue ayeke ga tongana ngu so, a yeke nzoni ala bâ wala dutingo ti ala ayeke tongana nyen na lege ti sarango ye so ayeke nzoni-kue nga na akusala so afa so ala gbu tënë ti Nzapa ngangu; ala ku na ala bata na li ti ala ngoi so lâ ti Jéhovah ayeke si na ayeke duti dä.” (2 Pierre 3:10-12). Na popo ti “aye so kue” so ayeke ga ande tongana ngu so, a yeke wara agouvernement kue ti sioni dunia so nga na azo kue so asoro ti mû peko ti ala ahon ti mû peko ti Nzapa. A yeke polele so, tongana e gi ti bata gbâ ti amosoro ndali ti kekereke, e lingbi ande ti sö kuâ pëpe na yâ ti mara ti futingo ye ni so.
Tongaso, mbeni ye so e lingbi ti sara tongana e ye ti sö kuâ ande ayeke ti mû tere ti e ti sara na Jéhovah Nzapa nga ti gi ti hinga amara ti sarango ye wa la anzere na lo (Sophonie 2:3). Ahon ti mû peko ti azo ti laso nga ti sara sanka ti aye so afa na e so ngoi ti nda ni ayeke nduru, a yeke nzoni e ‘bata na li ti e ngoi so lâ ti Jéhovah ayeke si na ayeke duti dä’. A-Témoin ti Jéhovah apeut ti fa na mo, na yâ ti Bible, tongana nyen la mo lingbi ti sö kuâ na yâ ti ngoi ti futingo ni so ande.
TI HINGA AMBENI TËNË
Nzoni tënë ni ayeke so wa?
Gi ti hinga tënë ti Nzapa ni ayeke so wa, ndani so a yeke kota ye ti fa ni hio nga na ye so mo lingbi ti sara.


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) JANVIER 2015
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 2 ti mars ti si na lango 5 ti avril, ngu 2015.
Ala mû tere ti ala wani ti sara ye: na New York
Ngbanga ti nyen mbeni koli na wali ti lo azia kota da ti ala so ala ye ni mingi ala gue na yâ ti mbeni kete dä?
Mû merci na Jéhovah na wara aye ti nzoni
Tongana nyen la tongana e kiri singila ayeke mû maboko na e ti hon ndo ti atara?
Ndani so e yeke sara Matanga ti Kobe ti Seigneur
Tongana nyen la mo lingbi ti hinga wala Nzapa amû na mo beku ti wara fini na yayu wala na sese?
Sara si mariage ti mo akpengba nga ayeke na ngia
Sara aye oku, so ayeke sara si mariage ti mo akpengba nga ayeke na ngia.
Zia Jéhovah akpengba mariage ti mo nga lo bata ni
Aye wa la mo lingbi ti sara ti gi mbeni koli wala mbeni wali nde pëpe na ti wara asioni ye na peko ni pëpe?
Koli na wali alingbi biani ti ngbâ ti ye tere?
Ndoye so a sara tënë ni na yâ ti Bia ti Salomon afa akpengba ye ti manda na azo so aye ti sara mariage nga na azo so asara mariage awe.


text:
CHAPITRE 82
Jésus afa tënë na Pérée
A LINGBI ZO ASARA NGANGU TI LÏ NA KETE YANGA-DA NI
A LINGBI JÉSUS AKUI NA JÉRUSALEM
Jésus ayeke fa lani tënë na lo yeke sava azo na Judée nga na Jérusalem. Na pekoni, lo fâ Ngu ti Jourdain ti gue ti fa tënë na yâ ti agbata oko oko ti sese ti Pérée. Kete na pekoni, lo yeke kiri na Jérusalem.
Na ngoi so lo yeke na Pérée, mbeni koli ahunda lo atene: “Seigneur, azo so a yeke sö ala ande ayeke mingi ape?” Âmanke koli ni kue ahinga so mango tere ayeke pëpe na popo ti amokonzi-nzapa ndali ti so ambeni atene so a yeke sö ande azo mingi, nga ambeni atene ti ala so a yeke sö ande gi kete wungo ti azo. Jésus akiri tënë droit na hunda ti lo ni ape me lo fa ye so azo adoit ti sara ti tene a sö ala. Lo tene: “Ala sara ngangu ti lï na kete yanga-da ni.” Biani, a hunda ti sara kota effort. Ngbanga ti nyen? Jésus afa ni, lo tene: “Teti so mbi tene na ala: Azo mingi ayeke gi lege ti lï dä, me gbä.”—Luc 13:23, 24.
Ti fa so a hunda ti sara effort mingi, Jésus amû mbeni tapande, lo tene: “Tongana wa ti da ni alondo si lo kanga yanga-da ni awe, ala yeke luti na gigi, ala pika yanga-da ni, ala tene: ‘Seigneur, zi yanga-da na e.’ Me lo yeke tene na ala: ‘Mbi hinga ndo so ala londo dä si aga so ape . . . Ala hon na tere ti mbi kâ, ala kue so ayeke sara ye ti kirikiri!’”—Luc 13:25-27.
Tapande so aye mbilimbili ti sara tënë ti mbeni zo so aga na retard, âmanke na l’heure ti bê ti lo, me so awara yanga-da na kangango ni. Lo doit fade ti ga hio, même si a yeke ye so lo ye fade la ape. Ye ni asi tongaso na azo so alingbi fade ti wara nzoni na lege ti afango ye ti Jésus. Ala zia pëpe si tâ vorongo amû kozo place na yâ ti gigi ti ala. Gbâ ti azo na popo ti azo, so a tokua Jésus na mbage ti ala, ake ti yeda na ye so Nzapa aleke ti tene ala wara salut. Jésus atene so ande “ala yeke toto na ala yeke te pembe ti ala” tongana a bi ala na gigi. Me ambeni zo so alondo “na mbage ti est na ouest, nord na sud,” so ti tene ti amara kue, ayeke ga ande ti “duti na table ti te kobe na yâ ti Royaume ti Nzapa.”—Luc 13:28, 29.
Jésus afa nda ni, lo tene: “Ambeni zo so ayeke na nda ni [na tapande ala so ayeke aJuif ape nga na aJuif so a sara pasi na ala] ayeke ga azo ti li ni. Nga ambeni so ayeke na li ni [wala amokonzi-nzapa so apika kate ngbanga ti so ala yeke ahale ti Abraham] ayeke ga azo ti nda ni.” (Luc 13:30). So a tene ala yeke “ga azo ti nda ni” aye ti tene so ala yeke duti ande na yâ ti Royaume ti Nzapa ape.
Ambeni Farizien aga fadeso na mbage ti Jésus na ala tene na lo atene: “Londo na ndo so, mo hon ndali ti so Hérode [Antipas] aye ti fâ mo.” Peut-être a yeke Gbia Hérode ni lo wani la asara si tënë ni so amû ndo tongaso ti pusu Jésus ti tene lo kpe ndo ni lo hon. Âmanke Hérode akpe ti tene lo duti na popo ti azo so afâ mbeni prophète encore, tongana ti so a si lani na ndo ti tënë ti kuâ ti Jean Baptiste. Me, Jésus atene na aFarizien ni atene: “Ala gue ala tene na mbo ti ngonda so: ‘Mbi yeke tomba asioni yingo na mbi yeke sava azo laso nga kekereke; me mbeni kekereke, mbi yeke hunzi kusala ti mbi.’” (Luc 13:31, 32). Na iringo Hérode “mbo ti ngonda”, peut-être Jésus aye ti sara tënë ti sarango ye na handa so ambo ti ngonda ayeke sara ka. Me, Jésus ayeke ye ande dä ape si Hérode wala mbeni zo nde ahanda lo. Lo yeke sara kua so Babâ ti lo amû na lo ti sara, na lo yeke sara ni alingbi na ngoi so Nzapa afa ni na lo, me azo la adoit ti fa ni na lo ape.
Jésus ague fadeso na Jérusalem ngbanga ti so, tongana ti so lo tene, “a peut pëpe ti si so a fâ mbeni prophète na gigi ti Jérusalem.” (Luc 13:33). Me, so mbeni prophétie ti Bible atene nga ape so a lingbi a fâ Messie ni na yâ ti gbata ni so, ka ngbanga ti nyen la Jésus atene so a lingbi a fâ lo na ndo ni so? Ngbanga ti so Jérusalem la ayeke kota gbata ti Israël, ndo so a lingbi ti wara bungbi ti Sanhédrin dä. Sanhédrin ayeke kota da-ngbanga so amembre ni kue ayeke 71, na a yeke na ndo so la si a yeke fâ ngbanga na ndo ti azo so a bâ ala tongana aprophète ti wataka. Na ndo ni, a yeke na Jérusalem la a yeke mû asacrifice ti nyama. Tongaso, Jésus abâ so a yeke duti ande na lege ni ape tongana a fâ lo na mbeni ndo nde na Jérusalem.
Jésus adema lo tene: “Jérusalem, Jérusalem, mo so mo fâ aprophète nga mo bo na tênë ala so a tokua ala na mo. Fani mingi mbi ye ti bungbi amolenge ti mo ndo oko tongana ti so mama ti kondo ayeke bungbi amolenge ti lo na gbe ti maboko ti lo. Me ala yeda ape! Bon, a zia da ti ala na ala awe.” (Luc 13:34, 35). Mara ni ake Molenge ti Nzapa na lo yeke wara aye ti pekoni.
Kozoni si Jésus ague na Jérusalem, mbeni mokonzi ti aFarizien atisa lo ti gue ti te ye na yanga-da ti lo, na lâ ti Sabbat. Agene so kue aga ayeke ku lani kungo ti bâ ye so Jésus ayeke sara na mbage ti mbeni koli so ayeke na kobela ti sukungo tere (so ayeke mbeni kobela so ayeke sara si ngu aga gbani na yâ ti tere ti zo, na mingi ni na yâ ti gere ti lo). Jésus ahunda aFarizien nga na ala so ahinga ndia mingi, lo tene: “Ndia amû lege na zo ti kaï kobela na lâ ti Sabbat, wala a mû lege na lo ape?”—Luc 14:3.
Zo oko azi yanga ape. Jésus asava koli ni, na pekoni lo hunda ala, lo tene: “Na popo ti ala so, zo wa la, tongana molenge ti lo ti koli wala bagara ti lo atï na yâ ti dû ti ngu, lo yeke gue hio ti sigi na lo na lâ ti Sabbat ape?” (Luc 14:5). Ge encore, zo oko azi nga yanga na ndo ti tënë ni so ape.
TI HINGA AMBENI TËNË
Royaume ti Nzapa ayeke nyen?
Lani so Jésus ayeke na ndo ti sese, lo fa kete yanga ti ye so Royaume ni ayeke sara ande.


text:
“Mo ndoye Jéhovah Nzapa ti mo”
“Mo ndoye Jéhovah Nzapa ti mo na bê ti mo kue, na âme ti mo kue nga na bibe ti mo kue.” —MAT. 22:37.
1. Nyen la asara si ndoye so ayeke na popo ti Nzapa na Molenge ti lo amaï?
JÉSUS CHRIST, Molenge ti Jéhovah, atene: “Mbi ndoye Babâ.” (Jean 14:31). Jésus atene nga atene: “Babâ ni aye Molenge ni mingi.” (Jean 5:20). Ye so adö bê ti e ape ngbanga ti so angu mingi kozo si Jésus aga na sese, lo yeke lani “wakode” ti Nzapa (aProv. 8:30). Teti so Jéhovah na Jésus asara kua lani legeoko, Molenge ni ahinga ye mingi na ndo ti asarango ye ti Babâ ti lo nga lo yeke lani na araison mingi ti ndoye lo. Tongaso, kpengba songo so ayeke na popo ti ala asara si ndoye so ayeke na popo ti ala amaï.
2. (a) Ti tene Jéhovah andoye e a lingbi e sara nyen? (b) Ahundango ndo wa la e yeke sara tënë na ndo ni?
2 Ti ndoye mbeni zo aye ti tene ti ye zo ni mingi. David, so asû ambeni Psaume ahe bia, atene: “O L’Éternel, Ngangu ti mbi, mbi ndoye Mo.” (Ps. 18:2). A lingbi e ndoye Nzapa nga tongaso ndali ti so lo ye e mingi. Tongana e mä yanga ti Jéhovah, lo yeke ndoye e. (Diko Deutéronome 7:12, 13.) Me, e lingbi biani ti ndoye Nzapa so e lingbi ti bâ lo ape so? Ti ndoye Jéhovah aye ti tene nyen? Ngbanga ti nyen a lingbi e ndoye lo? Nga, tongana nyen la e lingbi ti ndoye Nzapa?
NGBANGA TI NYEN E LINGBI TI NDOYE NZAPA
3, 4. Ngbanga ti nyen e lingbi ti ndoye Nzapa?
3 “Nzapa ayeke mbeni Yingo” tongaso, e lingbi ti bâ lo ape (Jean 4:24). Me, e lingbi ti ye Jéhovah nga Bible ahunda na e ti fa polele so e ye lo. Na tapande, Moïse atene na azo ti Israël, lo tene: “A lingbi mo ndoye L’Éternel Nzapa ti mo na bê ti mo kue, na âme ti mo kue, na ngangu ti mo kue.”—Deut. 6:5.
4 Ngbanga ti nyen e lingbi ti ye Nzapa mingi? Ngbanga ti so Nzapa acréé e na bezoin ti aye ti yingo nga na ngangu so amû lege na e ti ye lo. Tongana e wara aye so e yeke na bezoin ni na lege ti yingo, e yeke ndoye Jéhovah mingi nga e yeke duti na ngia. Jésus atene: “Ngia ayeke na ala so ahinga so ala yeke na bezoin ti aye ti yingo, teti royaume ti yayu ayeke ti ala.” (Mat. 5:3). Ambeni zo atene so a dü azo kue na nzara ti vorongo Nzapa. Na ndo ti tënë so, na yâ ti buku so Abraham C. Morrison asû (Man Does Not Stand Alone), lo tene: “Ti bâ so na ndo ti sese kue azo agi lakue ti hinga zo so ayeke kota ahon aye kue nga ti mä na bê na lo alingbi ti sara si bê ti e adö ngangu.”
5. E hinga tongana nyen so ti gi Nzapa ayeke senge senge ape?
5 Ti gi Nzapa ayeke senge senge? Ên-ën, ngbanga ti so lo ye si e wara lo. Bazengele Paul afa so ti gi Nzapa ayeke senge senge ape na ngoi so lo fa tënë na azo so abungbi na Aréopage na devant ti temple ti Parthénon so a mû ti voro na Athéna nzapa-wali ti ngbene gbata ti Athènes. Tara ti bâ so mo yeke lani dä na ngoi so Paul ayeke sara tënë na ndo ti “Nzapa so asara dunia nga na aye kue so ayeke na yâ ni”. Na pekoni lo tene so lo “lango pëpe na yâ ti atemple so zo si asara ni na maboko”. Lo kiri lo tene so Nzapa “na lege ti zo oko, lo sara mara oko oko kue ti azo ti duti na lê ti sese kue, na lo zia angoi so lo fa awe nga na akatikati ti ndo so azo alingbi ti lango dä, si ala gi Nzapa, même ala gi lo na tarango ndo na ala wara lo biani, atâa so, ti tâ tënë ni, lo yeke yongoro na e oko oko kue pëpe.” (Kus. 17:24-27). Biani, azo alingbi ti wara Nzapa. A-Témoin ti Jéhovah ahon kutu mbasambala na ndambo ‘awara lo biani’ nga ala ye lo biani.
TI NDOYE NZAPA AYE TI TENE NYEN?
6. Commandement wa la Jésus atene so ayeke “commandement so ayeke kota ahon atanga ni kue na a yeke kozoni”?
6 A lingbi ndoye so e yeke na ni na Nzapa alondo na bê ti e. Jésus afa ni polele na ngoi so mbeni Farizien ahunda lo atene: “Wafango ye, commandement wa si ayeke kota ahon atanga ni kue na yâ ti Ndia?” Jésus akiri tënë na lo atene: “‘Mo ndoye Jéhovah Nzapa ti mo na bê ti mo kue, na âme ti mo kue nga na bibe ti mo kue.’ So ayeke commandement so ayeke kota ahon atanga ni kue na a yeke kozoni la.”—Mat. 22:34-38.
7. (a) Ti ndoye Nzapa na ‘bê ti e kue’ aye ti tene nyen? (b) Ti ndoye Nzapa na ‘âme ti e kue’ aye ti tene nyen? (c) Ti ndoye Nzapa na ‘bibe ti e kue’ aye ti tene nyen?
7 Na ngoi so Jésus atene a lingbi e ndoye Nzapa na ‘bê ti e kue’ lo ye lani ti tene nyen? Lo ye lani ti tene so a lingbi ndoye so e yeke na ni teti Jéhovah andu anzara ti bê ti e, nga na atënë ti bê ti e. A lingbi nga e ye lo na ‘âme ti e kue,’ wala na fini ti e kue. Na ndo ni, a lingbi e ndoye Nzapa na ‘bibe ti e kue,’ wala na hingango ndo ti e kue. Biani, zia si mbeni ye akanga lege na e pëpe ti ndoye Jéhovah mingi.
8. Tongana e ndoye Nzapa mingi ayeke pusu e ti sara nyen?
8 Tongana e ndoye Nzapa na bê ti e kue, na âme ti e kue nga na bibe ti e kue, e yeke manda Mbeti ti Nzapa nzoni, e yeke yapu ti sara ye so bê ti Nzapa aye nga e yeke yapu ti fa nzoni tënë ti Royaume (Mat. 24:14; aRom. 12:1, 2). Tongana e yeke na tâ ndoye na mbage ti Jéhovah a yeke sara si e ga nduru mingi na lo ahon ti kozo (Jacq. 4:8). E lingbi pëpe ti fa araison kue so asara si e ndoye Nzapa. Me, zia e bâ ambeni raison ni.
NGBANGA TI NYEN A LINGBI E NDOYE JÉHOVAH?
9. Ngbanga ti nyen mo ndoye Jéhovah tongana Wasarango e nga Zo so amû ye na e?
9 Jéhovah ayeke Wasarango e nga Zo so amû ye na e. Paul atene: “Na lege ti lo e yeke na fini, e yeke tambela na e yeke dä.” (Kus. 17:28). Jéhovah amû na e pendere sese (Ps. 115:16). Lo mû nga na e kobe nga na ambeni ye so e yeke na bezoin ni ti ngbâ na fini. Me, Paul atene na azo ti Lystre so avoro ayanda, lo tene: ‘Nzapa so ayeke na fini . . . angbâ gi tongaso pëpe, me lo fa mbeni tënë ti témoin na ndo ti lo na lege ti anzoni ye so lo sara na mungo na ala ngu-nzapa so alondo na nduzu, angoi so alê ti kobe ayeke lë dä mingi nga na akobe mingi mingi na lo sara si ngia asi bê ti ala.’ (Kus. 14:15-17). So ayeke mbeni raison so ndali ni e ndoye Kota Wasarango e nga Zo so amû ye na e la.—Zo-ti. 12:3.
10. Nyen la a lingbi e sara teti ye so Nzapa asara ti zi siokpari nga na kuâ?
10 Nzapa aleke awe ti zi e na gbe ti siokpari nga na kuâ so e wara na lege ti Adam (aRom. 5:12). Biani, “Nzapa azia ndoye ti lo na gbele e na lege so, tongana e ngbâ lani awasiokpari, Christ akui ndali ti e.” (aRom. 5:8). E ndoye Jéhovah mingi ndali ti ye so lo sara ti mû lege na e ti wara pardon ti siokpari ti e tongana e changé sarango ye ti e nga e mä na bê na sandaga ti Jésus.—Jean 3:16.
11, 12. Na alege wa Jéhovah amû na e beku?
11 Jéhovah ‘amû na e beku so asara si e si na ngia nga na siriri’. (aRom. 15:13). Beku so Nzapa amû na e amû lege na e ti gbu ngangu na yâ ti atara. A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu so afa so ala ‘duti be-ta-zo juska na kui, a yeke wara couronne ti fini ti lakue lakue na yayu.’ (Apoc. 2:10). Azo so ayeke be-ta-zo so ayeke na beku ti wara fini ti lakue lakue na sese ge ayeke wara ande aye ti nzoni so ayeke ngbâ lakue lakue na yâ ti Paradis (Luc 23:43). Beku so Jéhovah amû na e asara si e yeke na ngia mingi, e yeke na siriri nga e ndoye lo so amû “nzoni matabisi kue nga na matabisi so alingbi kue”.—Jacq. 1:17.
12 Nzapa amû na e beku ti zingongo akuâ so asara si e yeke na ngia (Kus. 24:15). Vundu asara e mingi tongana mbeni zo so e ye lo akui, me teti so e yeke na beku so a yeke zingo ande akuâ, ‘e sara mawa ahon ndo ni pëpe tongana ti azo so ayeke na beku pëpe.’ (1 aThes. 4:13). Teti so Jéhovah andoye azo, lo ye mingi ti zingo azo so akui, mbilimbili azo so ayeke be-ta-zo na lo tongana Job (Job 14:15). Bâ ngia so azo ayeke duti na ni tongana azo so akui akiri na fini na ndo ti sese. Bê ti e apusu e ti ndoye Babâ ti e ti yayu mingi, lo so amû na e pendere beku ti zingongo akuâ.
13. Ye wa afa polele so Nzapa abi bê ti lo biani na e?
13 Jéhovah ayeke bi bê ti lo biani na e. (Diko Psaume 34:7, 19, 20; 1 Pierre 5:6, 7.) Teti so e hinga so Babâ ti e so aye e mingi ayeke lakue nduru ti mû maboko na azo so ayeke be-ta-zo na lo, e so e yeke ‘angasangbaga ti benyama ti lo’ lo bata e nzoni (Ps. 79:13). Na ndo ni, Nzapa ayeke fa ande ndoye ti lo polele na mbage ti e na lege ti aye so lo yeke sara ndali ti e na lege ti Royaume ti lo so Jésus ayeke Gbia ni. Na pekoni so Jésus Christ, Gbia so lo soro lo, ayeke zi ande pasi, ye ti ngangu nga na sarango ye ti sioni na ndo ti sese, azo so amä yanga ayeke duti na siriri teti lakue lakue nga aye ti ala ayeke wu mingi (Ps. 72:7, 12-14, 16). Aye ti nzoni so Nzapa ti e so abi bê ti lo na e amû zendo ni na e amû lege na e ti ndoye lo na bê ti e kue, na âme ti e kue, na ngangu ti e kue nga na bibe ti e kue.—Luc 10:27.
14. Kota pasa wa Nzapa amû na e?
14 Jéhovah amû na e kota pasa ti duti aTémoin ti lo (És. 43:10-12). E ye Nzapa ndali ti so lo mû lege na e ti mû mbage ti komandema ti lo nga ti fa na azo ti duti na tâ beku na yâ ti dunia so aye ti kirikiri ayeke dä. Na ndo ni, e yeke sara tënë na lege ti mabe nga na bê ti e kue ngbanga ti so e yeke fa nzoni tënë so ayeke na yâ ti Bible, so alondo na tâ Nzapa lo so azendo ti lo ayeke ngbâ lâ oko senge senge ape. (Diko Josué 21:45; 23:14.) Biani, aye ti nzoni so e yeke wara nga araison so amû lege na e ti ndoye Jéhovah ayeke mingi mingi. Me e lingbi ti fa so e ndoye Jéhovah tongana nyen?
TONGANA NYEN LA E LINGBI TI FA SO E NDOYE NZAPA?
15. Ti manda Bible nga ti sara ye alingbi na ni alingbi ti mû maboko na e tongana nyen?
15 Manda Bible nzoni nga sara ye alingbi na ni. Tongana e sara tongaso, e yeke fa so e ndoye Jéhovah na e ye biani si tënë ti lo aga ‘lumière teti lege ti e.’ (Ps. 119:105). Tongana e yeke na yâ ti vundu, e lingbi ti wara dengo bê na lege ti atënë tongana ti so: “O Nzapa, bê so afâ awe na ayeke na vundu, Mo ke pëpe.” “Nzobe ti Mo, O L’Éternel, agbu mbi na nduzu. Tongana bibe ayeke mingi na bê ti mbi, tënë ti Mo so alungula vundu amû ngia na âme ti mbi.” (Ps. 51:19; 94:18, 19). Jéhovah asara nzoni bê na azo so ayeke bâ pasi, na Jésus nga kue abâ mawa ti azo (És. 49:13; Mat. 15:32). Tongana e manda Bible ayeke mû lege na e ti hinga so Jéhovah andoye e na ayeke pusu e ti ndoye lo mingi.
16. Na lege wa tongana e sambela lakue alingbi ti sara si e ndoye Nzapa mingi?
16 Sambela Nzapa lakue. Asambela ti e ayeke sara si e ga nduru na ‘lo so lo mä sambela’. (Ps. 65:3). Na ngoi so e bâ so Nzapa akiri tënë na asambela ti e, a yeke sara si e kiri e ndoye lo mingi. Peut-être e bâ awe so lo zia pëpe si tara ahon ndo ti e (1 aCor. 10:13). Tongana e yeke na yâ ti ye ti vundu na e turnê na mbage ti Jéhovah ti voro tere ti e na lo, e lingbi biani ti wara “siriri ti Nzapa” so mara ni ayeke pëpe (aPhil. 4:6, 7). Na ambeni ngoi e lingbi ti sambela na yâ ti bê ti e tongana ti Néhémie na e bâ so Nzapa akiri tënë na sambela ti e (Néh. 2:1-6). So e “ngbâ lakue ti sambela” nga e bâ so Jéhovah ayeke kiri tënë na ni, a sara si e ndoye lo mingi nga e yeke na confiance so lo yeke mû maboko na e ti hon ndo ti aye so ayeke tara mabe ti e.—aRom. 12:12.
17. Tongana e ye Jéhovah e yeke bâ guengo na abungbi tongana nyen?
17 Gue lakue na abungbi nga na akota bungbi (aHéb. 10:24, 25). Azo ti Israël abungbi lani ndo oko ti mä tënë ti Jéhovah nga ti manda ye na ndo ti lo tongaso si ala kpe mbeto ti lo nga ala sara ye ague oko na Ndia ti lo (Deut. 31:12). Tongana e ndoye Nzapa biani e yeke bâ so a yeke ngangu ape ti sara ye alingbi na ye so bê ti lo aye. (Diko 1 Jean 5:3.) Ni la, zia si mbeni ye asara pëpe si e bâ guengo na abungbi tongana senge ye. Ti tâ tënë ni e ye pëpe si mbeni ye asara si e ndoye Jéhovah pëpe tongana ti so e ndoye lo kpâ.—Apoc. 2:4.
18. Ndoye so e yeke na ni na mbage ti Jéhovah apusu e ti sara nyen?
18 Fa “tâ tënë so ayeke na yâ ti nzoni tënë” na azo na bê ti mo kue (aGal. 2:5). Ndoye so e yeke na ni teti Jéhovah apusu e ti sara tënë ti Royaume ti lo na azo. Royaume so lo zia Molenge ti lo so lo ye lo mingi Gbia ni, na so ande lo yeke tiri ndali ti “tene-biani” na Harmaguédon (Ps. 45:5; Apoc. 16:14, 16). E yeke na ngia mingi ti mû mbage na kusala ti sarango si azo aga adisciple na ti mû maboko na ala ti hinga so Nzapa andoye e nga ti hinga ye na ndo ti fini dunia so lo mû zendo ni.—Mat. 28:19, 20.
19. Ngbanga ti nyen a lingbi e bâ na nene ni ye so Jéhovah aleke ti fa lege na kundu ti lo?
19 Bâ na nene ni ye so Nzapa aleke ti fa lege na kundu ti lo (Kus. 20:28). Jéhovah amû na e a-ancien so ayeke sara kua lakue teti nzoni ti e. A-ancien ayeke “tongana ndo ti honde tere ngbanga ti kota pupu, ala yeke ndo ti bata tere ngbanga ti pupu ti ngangu. Ala yeke tongana angu so asua na ndo kuru sese, ala yeke tongana gbede ti kota tênë na yâ sese so zo anze dä.” (És. 32:1, 2). A nzere na e ti duti na mbeni ndo so e lingbi ti bata tere ti e dä teti kota pupu wala teti kota ngu so apika. Na ngoi so lâ asu e ngangu, a nzere na e ti duti na gbe ti dë ti mbeni kota tênë. Legeoko nga, a-ancien ayeke mû maboko na e nga ala yeke kpengba e ti ngbâ ti sara na Jéhovah atâa na yâ ti akpale. Tongana e mä yanga ti azo so amû li ni na popo ti e, e fa so e bâ na nene ni ‘akoli so a mû ala tongana amatabisi’ nga e fa so e ndoye Jéhovah nga na Christ Li ti congrégation.—aÉph. 4:8; 5:23; aHéb. 13:17.
NGBÂ TI NDOYE NZAPA AHON TI KOZO
20. Tongana e ndoye Nzapa, e yeke sara ye alingbi na Jacques 1:22-25 tongana nyen?
20 Tongana mo yeke na nzoni songo na Jéhovah, mo yeke ga ande ‘zo so ayeke sara ye alingbi na tënë ni, me zo so ayeke mä ni gi na mê senge pëpe’. (Diko Jacques 1:22-25.) Mbeni “zo so ayeke sara ye alingbi na tënë ni” ayeke na mabe so ayeke sara si lo fa tënë na bê ti lo kue nga lo kiri tënë na ngoi ti abungbi. Teti so mo ye Jéhovah biani, mo yeke sara ye alingbi na ‘ndia ti lo so alingbi kue’ so na yâ ni mo yeke wara aye kue so lo hunda na e ti sara.—Ps. 19:8-12.
21. A lingbi ti haka asambela ti e so e tene ni na bê ti e kue na nyen?
21 Ndoye so mo yeke na ni na mbage ti Jéhovah ayeke sara si mo yeke sambela lo lakue na bê ti mo kue. Na ngoi ti azo ti Israël, aprêtre ayeke zö yombo na Jéhovah lâ na lâ. Gbia David ahaka sambela ti lo na yombo na ngoi so lo he bia, lo tene: “Zia sambela ti mbi aga tongana yombo na gbele Mo; zia yango maboko ti mbi aga tongana offrande ti lakui.” (Ps. 141:2; Ex. 30:7, 8). Zia si asambela so e sara tere ti e kete si e tene, asambela so e sara ti voro tere ti e na Nzapa nga na asambela so e tene ni na bê ti e kue ti gonda na lo nga ti kiri singila na lo aduti tongana yombo so afun nzoni so ti tene aduti asambela so Nzapa ayeda na ni.—Apoc. 5:8.
22. Na yâ ti article ti peko e yeke sara tënë na ndo ti nyen?
22 Jésus atene so a lingbi e ndoye Nzapa nga na amba ti e (Mat. 22:37-39). Tongana e ndoye Jéhovah nga e ndoye andia ti lo, a yeke mû maboko na e ti duti na nzoni songo na amba ti e nga a yeke sara si e ndoye ala. A yeke ye so e yeke sara tënë na ndo ni na yâ ti article ti peko.


text:
Atënë so azo ahunda
“Tënë ti Nzapa” so aHébreu 4:12 atene “ayeke na fini na ayeke na ngangu ti sara ye,” a yeke nyen?
Atënë so angoro versê so afa so bazengele Paul ayeke sara lani tënë na ndo ti tënë ti Nzapa so andu ye so lo leke ti sara, so ayeke na yâ ti Bible.
Na yâ ti ambeti ti e, e yeke fa ka aHébreu 4:12 ti fa so Bible ayeke na ngangu ti changé fini ti azo na a yeke na lege ni ti tene tongaso. Me a yeke nzoni ti hinga ye so Paul ayeke sara lani tënë na ndo ni na ngoi so lo sû atënë so ayeke na aHébreu 4:12. Lo yeke wa lani aChrétien so ayeke aHébreu ti sara ye ague oko na aye so Nzapa aleke ti sara. Mingi ti aye so Nzapa aleke ti sara ayeke lani na yâ ti ambeti so ayeke nzoni-kue. Paul asara kua na tapande ti amolenge ti Israël so Nzapa azi ala lani na Égypte. Ala yeke lani na beku ti lï na “sese so dulait na ngu-lavu ayeke sua dä,” so Nzapa amû zendo ni, ndo so ala lingbi ti wu tere ti ala dä nzoni.—Ex. 3:8; Deut. 12:9, 10.
Ye so Nzapa aleke lani ti sara la. Me amolenge ti Israël ake lani fango lege ti Jéhovah nga ala mä na bê ape, tongaso mingi ti ala alï pëpe na ndo ti wungo tere so (Nom. 14:30; Jos. 14:6-10). Me, Paul atene so “mbeni zendo ti lingo na yâ ti wungo tere ti [Nzapa] angbâ”. (aHéb. 3:16-19; 4:1). A yeke polele so “zendo” so ayeke mbage ti ye so Nzapa aleke ti sara. Legeoko tongana aChrétien so ayeke aHébreu, e lingbi ti manda ye na ndo ti ye so Nzapa aleke ti sara nga ti sara ye alingbi na ni. Ti fa so zendo so alondo na yâ ti Mbeti ti Nzapa, Paul afa mbage ti tënë so ayeke na Genèse 2:2 nga na Psaume 95:11.
Biani, a ndu bê ti e mingi so “mbeni zendo ti lingo na yâ ti wungo tere ti [Nzapa] angbâ”. E yeke na confiance so tënë ti lingo na yâ ti wungo tere ti Nzapa, so Bible asara tënë ni, ayeke ga biani tâ tënë nga e komanse ti sara ambeni ye so ayeke mû lege na e ti lï na yâ ni. E yeke sara aye ni so pëpe gi na mungo peko ti Ndia ti Moïse wala na sarango anzoni ye gi ti nzere na Jéhovah. Me so e yeke na mabe na Nzapa, e yeke na ngia ti sara ye ague oko na ye so lo leke ti sara nga e yeke ngbâ ti sara ni. Na ndo ni, tongana ti so a fa na nduzu ge, azo saki mingi na ndo ti sese ato nda ti manda Bible nga ti manda ye na ndo ti ye so Nzapa aleke ti sara. Ye so apusu mingi ti ala ti changé aye na yâ ti fini ti ala, ti mä na bê na Nzapa nga ti wara batême. Fason so ala changé aye na yâ ti fini ti ala afa biani so “tënë ti Nzapa ayeke na fini na ayeke na ngangu ti sara ye”. Ye so Nzapa aleke ti sara so lo fa na yâ ti Bible asara ye mingi na yâ ti fini ti e awe, na a yeke ngbâ ti sara ngangu na yâ ti fini ti e.