text:
CHAPITRE OSIO
Jésus Christ ayeke zo wa?
Kota kusala wa Jésus ayeke na ni ti sala?
Jésus ayeke lani na ndo wa kozoni si lo ga na sese?
Mara ti zo wa lo yeke lani?
AZO mingi ayeke dä laso so iri ti ala awu mingi. Ti ambeni, azo ahinga ala nzoni mingi na yâ ndo so ala lango dä, na yâ gbata ti ala wala na yâ kodoro so ala yeke dä. Me ti ambeni nde, iri ti ala awu na ndo ti sese kue. Ye oko, gi ti hinga tënë na ndo ti mbeni zo so iri ti lo awu mingi aye ti tene pëpe so mo hinga lo biani. A ye ti tene pëpe so mo hinga atënë mingi na ndo ti lo, ndo so lo londo dä nga asalango ye so lo yeke na ni biani.
2 Azo laso na sese amä tënë na ndo ti Jésus Christ, atâa so lo bâ gigi lani a sala fadeso ndulu na ngu 2 000 tongaso awe. Ye oko, tongana a yeke ti hunda azo mingi mara ti zo wa Jésus ayeke biani, na ndo so la akiringo tënë ni ague kirikiri. Ambeni atene so lo yeke lani gi mbeni senge nzoni zo. Ambeni nde atene ti ala so lo yeke gi mbeni prophète awe. Ambeni nde nga amä na bê so Jésus ayeke Nzapa na a lingbi a voro lo. A lingbi e voro Jésus?
3 A yeke kota ye mingi teti mo ti hinga tâ tënë na ndo ti Jésus. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Bible atene: ‘So ayeke fini ti lakue lakue: ti hinga Mo, Mo so gi Mo oko ayeke tâ Nzapa, na ti hinga Jésus Christ, Lo so Mo to Lo awe.’ (Jean 17:3). Biani, ti hinga tâ tënë na ndo ti Jéhovah Nzapa nga na Jésus Christ alingbi ti gue na e ti wara fini ti lakue lakue na yâ paradis na ndo sese (Jean 14:6). Na ndo ni, Jésus azia tâ nzoni tapande so afa tongana nyen ti sala ye na yâ fini ti e nga tongana nyen ti sala ye na mbage ti azo (Jean 13:34, 35). Na yâ kozo chapitre ti buku so, e manda lani tâ tënë na ndo Nzapa. Fadeso, zia e bâ ye so Bible afa biani na ndo ti Jésus Christ.
MESSIE SO A FA TËNË TI LO NA ZENDO
4 Angu mingi kozoni si a dü Jésus na sese, Bible afa tënë ti gango ti mbeni Messie wala Christ so Nzapa ayeke tokua lo. Iri “Messie” (so alondo na yanga ti Hébreu) na “Christ” (so alondo na yanga ti Grec) aye ti tene gi tënë oko: “Lo so a sa mafuta na li ti lo.” A ye ti fa so Lo so a fa tënë ti lo kozoni na zendo ayeke duti ande mbeni zo so a sa mbeni ye na li ti lo, so ti fa so Nzapa ahiri lo teti mbeni kusala so ayeke nde. Na yâ ti ambeni chapitre so ayeke ga, e yeke manda ande ye mingi na ndo ti kota kusala so Messie ni ayeke sala ti tene azendo ti Nzapa aga tâ tënë. E yeke manda nga tënë na ndo ti aye ti nzoni so Jésus alingbi ti ga na ni na e, même laso. Ye oko, kozoni si a dü Jésus, azo mingi lani ayeke hunda tele ti ala peut-être: ‘Zo wa si ayeke duti ande Messie ni?’
5 Akozo disciple ti Jésus ti Nazareth ayeke lani na kite oko pëpe na bê ti ala so Jésus ayeke Messie so a fa tënë ti gango ti lo kozoni (Jean 1:41). Mbeni disciple ni oko so iri ti lo ayeke Simon Pierre atene ti lo polele na Jésus: “Mo yeke Christ.” (Matthieu 16:16). Ye oko, ye nyen alingbi fade ti mû lege na adisciple so nga na e laso ti duti na kite oko pëpe so Jésus si ayeke biani Messie so a fa tënë ti lo na zendo?
6 Aprophète ti Nzapa so ayeke lani na fini kozoni na Jésus afa atënë mingi mingi na ndo ti Messie. Atënë so ayeke mû ande maboko na azo ti hinga lo. E lingbi peut-être ti fa ni na lege ti mbeni tapande: a hunda mo ti gue ti mû mbeni zo na ONAF wala na aéroport. Ye oko, mo bâ lê ti zo so kozo lâ oko pëpe. Tongana mbeni zo nde afa ambeni tënë na mo na ndo ti zo so ti mû lege na mo ti hinga lo, fade ye so ayeke mû maboko na mo pëpe? Legeoko nga, na lege ti aprophète ti lo so Bible afa tënë ti ala, Jéhovah amû gbâ ti atënë na ndo ti aye so Messie ni ayeke sala nga aye so ayeke si ande na lo. Gango tâ tënë ti aprophétie so ayeke mû lege fade na atâ wakua ti Nzapa ti hinga Messie ni polele.
7 Bâ gi atapande use. Ti oko ni, prophète Michée afa so fade a yeke dü Messie ni na Bethléhem, mbeni kete gbata na sese ti Juda; na lo fa tënë so ngu 700 kozoni si a ga tâ tënë (Michée 5:1). A dü Jésus lani na ndo wa biani? Gi na gbata ti Bethléhem so! (Matthieu 2:1, 3-9). Ti use ni, prophétie so a sû na Daniel 9:25 afa lani ngu mingi kozoni awe lawa si Messie ni ayeke sigigi na lê ti azo: a yeke na ngu 29 ti ngoi ti e.* Gango tâ tënë ti aprophétie use so nga na ambeni nde amû lege ti bâ biani so Jésus ayeke Messie so a fa tënë ti lo na zendo.
8 Mbeni fä ni nde so amû lege ti bâ biani so Jésus ayeke lani Messie asigigi polele na yâ tanga ti anze ti ngu 29 ti ngoi ti e. A yeke na ngu so la si Jésus ague na mbage ti Jean Wabatizengo zo ti tene lo batize lo na yâ Ngu ti Jourdain. Jéhovah amû kozoni na Jean mbeni fä so ayeke mû lege na lo ti hinga Messie ni. Na Jean abâ lani fä so na ngoi ti batême ti Jésus. Bible afa ye so asi lani: “Tongana Jésus awara batême awe, Lo sigigi fade na yâ ngu, na bâ, yayu a lungula, na Lo bâ Yingo ti Nzapa azu na ndo Lo tongana bungu; na bâ, yanga asala tënë na yayu, a tene, So ayeke Molenge ti Mbi so Mbi ndoye Lo, Lo mû ngia na Mbi mingi.” (Matthieu 3:16, 17). Na pekoni so lo bâ ye so asi na lo mä go so a sala tënë, Jean aduti na kite oko pëpe so Jésus ayeke biani lo so Nzapa atokua lo (Jean 1:32-34). Gi na ngoi ni so Nzapa asa na ndo ti Jésus yingo ti lo, so ti tene ngangu ti lo so ayeke na kusala, Jésus aga Messie, wala Christ, lo so a hiri lo ti ga Mokonzi na Gbia.—Esaïe 55:4.
9 Gango tâ tënë ti aprophétie ti Bible nga tënë so Jéhovah Nzapa mveni atene na yanga ti lo afa polele Jésus tongana Messie ti zendo ni. Me Bible akiri tënë nga na ambeni kota hundango tënë use so andu Jésus Christ: lo yeke lani na ndo wa kozoni si lo ga na sese? Nga mara ti zo wa lo yeke lani?
JÉSUS AYEKE LANI NA NDO WA KOZO?
10 Bible afa so Jésus ayeke lani na yayu kozoni si lo ga na sese. Prophète Michée afa lani so fade a yeke dü Messie ni na Bethléhem, me lo tene nga so Lo bâ gigi “giriri kozoni.” (Michée 5:1). Lege mingi, Jésus mveni atene so lo yeke lani na fini na yayu kozoni si lo ga na sese tongana zo (Jean 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5). Tongana lo yeke lani mbeni créature ti yingo na yayu, lo wara lege ti lë mbeni kpengba songo mingi na Jéhovah.
11 Jésus ayeke Molenge ti Jéhovah so Lo ye lo mingi ahon atanga ni kue; na a yeke na lege ni. A hiri Jésus “kozo ti ye kue so Nzapa acréé”, teti lo yeke lo so Nzapa aleke kozo# (aColossien 1:15). Mbeni ye nde ayeke dä so asala si Molenge so ayeke nde mingi: lo yeke “Molenge ti [Nzapa] ngengele oko”. (Jean 3:16). So ti tene Jésus ayeke gi oko zo so Nzapa lo mveni si aleke na maboko ti lo. Jésus ayeke nga gi oko zo so Nzapa asala na kusala ti leke tanga ti aye kue ti dunia (aColossien 1:16). A hiri nga Jésus “Tënë ni”. (Jean 1:14). So ti tene lo yeke sala tënë lani na iri ti Nzapa ti mû atokua na atënë ti Babâ ti lo ti gue ti tene pekoni na tanga ti amolenge ti Nzapa, atâa ala ti yayu wala ti sese.
12 Kozo Molenge ti Nzapa alingbi na Nzapa mveni? Ambeni zo atene tongaso, me Bible afa ti lo tongaso pëpe. Tongana ti so paragraphe so ahon afa ni, a leke Molenge ni lekengo. A yeke polele so Molenge ni ayeke na fini kozo pëpe; a yeke na pekoni si lo wara fini. Me ti Jéhovah Nzapa, ngbele ye lakue lo yeke gi na fini, na fini ti lo ayeke hunzi lâ oko pëpe (Psaume 90:2). Molenge ni atara même lâ oko pëpe ti sala tele ti lo ti lingbi na Nzapa. Bible afa polele so Babâ ni ayeke kota ahon Molenge ni (Jean 14:28; 1 aCorinthien 11:3). Gi Jéhovah lo oko si ayeke “Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue”. (Genèse 17:1). Tongaso, mbeni zo ti lingbi na lo ayeke pëpe.%
13 A sala lani angu mingi mingi awe la Jéhovah na Jésus ayeke na kpengba songo na popo ti ala, na songo ni akomanse même kozoni si a leke atongoro, lâ nga na sese. Kite ayeke pëpe so ala ye tele lani na popo ti ala ngangu! (Jean 3:35; 14:31). Nzoni Molenge so amû tâ gi Babâ ti lo na asalango ye ti lo kue. Ndani la Bible asala tënë ti Molenge ni tongana “image ti Nzapa so zo alingbi bâ pëpe”. (aColossien 1:15). Biani, legeoko tongana mbeni molenge so alingbi ti kpa tâ gi babâ ti lo na alege mingi, Molenge ti Nzapa na ngoi so lo de na yayu amû lani gi Babâ ti lo na asalango ye ti Lo kue.
14 Molenge ti Jéhovah ngengele oko ayeda lani ti zia ndo ti lo na yayu ti ga na sese tongana zo. Me mo lingbi ti hunda tele ti mo: ‘A sala lani tongana nyen si mbeni créature ti yingo aga zo na sese?’ Jéhovah asala lani mbeni miracle. Lo mû fini ti kozo Molenge ti lo na yayu kâ na lo zia ni na yâ ti mbeni masia so ayeke Juif. Iri ti lo ayeke Marie. Me ti sala ye so, a hunda lani pëpe ti tene Marie abungbi na mbeni koli. A yeke tongaso si Marie adü mbeni molenge-koli so ayeke mbilimbili-kue na lo zia iri ti lo Jésus.—Luc 1:30-35.
JÉSUS AYEKE LANI MARA TI ZO WA?
15 Aye so Jésus atene na asala na ngoi so lo de na sese amû lege na e ti hinga lo nzoni. Nga mingi ahon so, na lege ti Jésus e yeke wara lege ti hinga Jéhovah nzoni mingi. Ngbanga ti nyen e tene tongaso? Dabe mo so Molenge ni ayeke tâ gi image ti Babâ ti lo mveni. Ndani la Jésus atene lani na mbeni disciple ti lo oko: “Zo so abâ mbi, lo bâ Babâ awe.” (Jean 14:9). A-Évangile osio, so ti tene Matthieu, Marc, Luc na Jean, afa na e atënë mingi na ndo ti Jésus Christ: fini ti lo, akusala ti lo nga na asalango ye so lo fa lani na gigi.
16 A hinga lani Jésus nzoni mingi tongana “Maître” wala Wafango ye (Jean 1:38; 13:13). Lo fa tënë lani na ndo ti nyen? Kozoni kue, lo fa “Tene-nzoni ti royaume”. Royaume wa? Royaume ti Nzapa wala ngorogbia ti lo na yayu so ayeke komande ande sese kue na ayeke ga na azo ti mango yanga adeba nzoni so ayeke hunzi lâ oko pëpe (Matthieu 4:23). Tënë so lo fa lani alondo na zo wa? Jésus mveni akiri tënë ni: “Tënë so Mbi fa na i ayeke ti Mbi pëpe, me a yeke ti Lo so ato Mbi”, so ti tene Jéhovah (Jean 7:16). Jésus ahinga lani so Babâ ti lo aye si azo amä nzo tënë ti Royaume. Na chapitre 8, fade e yeke manda tënë mingi na ndo ti Royaume ti Nzapa na ye so Royaume ni ayeke sala.
17 Jésus ayeke fa tënë lani na ndo wa? Na ndo kue so lo wara azo dä: na yâ akete kodoro, agbata, aplace ti kango ye nga na da ti azo. Jésus aku pëpe ti tene azo si aga na mbage ti lo. Lo mveni lo gue na mbage ti ala (Marc 6:56; Luc 19:5, 6). Ngbanga ti nyen Jésus asala ngangu mingi tongaso na lo mû ngoi ti lo mingi ti fa tënë na ti fa ye na azo? Ngbanga ti so a yeke lani ye so bê ti Nzapa aye na mbage ti lo. Jésus asala lakue ye so Babâ ti lo aye (Jean 8:28, 29). Me mbeni nda ti tënë nde ayeke dä so apusu lo lani ti fa tënë: a yeke so lo bâ mawa ti azo mingi so aga na mbage ti lo (Matthieu 9:35, 36). Amokonzi-nzapa ti ala abâ lege ti ala nzoni pëpe, atâa so a yeke kungba ti ala ti fa na azo so tâ tënë na ndo Nzapa nga na aye so lo leke ti sala. Jésus ahinga lani so azo ni ayeke tâ na kota nzara ti mä tënë ti Royaume.
18 Jésus ayeke lani mbeni koli so asala ye na azo na nzobe nga na wâ mingi na mbage ti azo, na tënë ti aye so ayeke si na azo agbu bê ti lo mingi. Ndani la si ambeni zo abâ so lo yeke mbeni zo so ala lingbi ti duti pëpe na mbito wala na kamene ti ga ndulu na lo, nga lo yeke nzoni mingi. Même amolenge ayeke na ngia tongana ala yeke na tele ti lo (Marc 10:13-16). Jésus aye lani azo kue. Me lo ke asalango ye kue ti kirikiri wala so ayeke na lege ti mbilimbili pëpe (Matthieu 21:12, 13). Lo ne awali, atâa so na ngoi ni kâ azo ayeke ne ala mingi pëpe na agbanzi na ala adroit mingi (Jean 4:9, 27). Jésus ayeke lani na tâ be-ti-molenge biani. Na mbeni ngoi, lo sukula gere ti abazengele ti lo, atâa so a yeke fade kusala ti mbeni senge ngbâa.
19 Aye ti ngangu so asi lani na azo na yâ fini ti ala agbu bê ti Jésus mingi. A yeke ye so e bâ polele tongana lo sava azo ti kobela na lege ti ngangu ti yingo vulu ti Nzapa (Matthieu 14:14). Na tapande, mbeni koli so ayeke na kobela ti buruma aga ndulu na Jésus na atene na lo: “Tongana mo ye, Mo lingbi sala si tele ti mbi aga nzoni.” Jésus abâ mawa ti koli so na pasi so lo yeke na yâ ni. Ye so apusu lo ti yôro maboko ti lo, ti ndu koli so na ti tene: “Mbi yeda; tele ti mo aga nzoni.” Na zo ti kobela ni awara sava! (Marc 1:40-42). Bâ tâ gi na li ngia so koli so awara lani!
LO NGBÂ BE-TA-ZO JUSKA NA NDA NI
20 Na ndo tënë ti mango yanga ti Nzapa, Jésus azia tapande ti nzoni ahon kue. Lo duti be-ta-zo na Babâ ti lo ti yayu na yâ ye kue, atâa aye ti ngangu nde nde so a sala na lo wala pasi kue so asi na lo. Jésus ake na kuru go atara ti Satan, na Satan awara lo dä pëpe (Matthieu 4:1-11). Na mbeni ngoi, ambeni na popo ti azo ti sewa ti lo ayeke na mabe na lo pëpe; ala gue juska ti tene so “li ti Lo aturne awe”. (Marc 3:21). Me Jésus azia lâ oko pëpe si tënë ti ala awoko lo; lo ngbâ lakue ti sala kusala ti Nzapa. Atâa azonga so a tene na ndo ti lo nga na atënë ti mbana so a bi na lo, Jésus agbanzi tele ti lo ti kiri tënë sioni, na lo tara lâ oko pëpe ti sala sioni na awato ti lo.—1 Pierre 2:21-23.
21 Jésus angbâ be-ta-zo juska na kuâ, mbeni kuâ ti sana na maboko ti awato ti lo (aPhilippien 2:8). Bâ gi aye ti ngangu so lo hon na yâ ni na ndangba lango ti fini ti lo na sese. A gbu lo, a bi atënë ti wataka na li ti lo, ajuge so salango ye ti ala ayeke kirikiri afâ ngbanga ti likisi na ndo ti lo; azo mingi ahe lo na ngia, na aturugu asala lo pasi. A kanga lo na ndo ti keke ti pasi, na tongana lo gue ti kui, lo dekongo: “Ye kue aga tâ tënë awe!” (Jean 19:30, NW ). Ye oko, na lango ota ti peko ti kuâ ti lo, Babâ ti lo so ayeke na yayu azingo lo na kuâ na yâ yingo (1 Pierre 3:18). Ayenga kete na pekoni, lo kiri na yayu. Kâ, lo “duti na koti ti Nzapa” ti ku na lango so lo yeke wara ngangu ti komande tongana gbia.—aHébreu 10:12, 13.
22 Ye wa Jésus amû lege na ni tongana lo ngbâ be-ta-zo juska na kuâ? Kuâ ti lo azi lege na e ti wara fini ti lakue lakue na yâ paradis na ndo sese, alingbi na ye so Jéhovah aleke ti sala giriri. Na chapitre ti peko, e yeke bâ tongana nyen kui ti Jésus azi lege na ye so ti ga tâ tënë.
YE SO BIBLE AFA
- Gango tâ tënë ti aprophétie nga tënë ti yanga ti Nzapa mveni amû lege ti fa Jésus tongana Messie wala Christ.—Matthieu 16:16.
- Angu mingi kozoni si lo ga na sese, Jésus ayeke lani mbeni créature ti yingo na yayu.—Jean 3:13.
- Jésus ayeke lani mbeni wafango ye, mbeni koli so ayeke na nzobe nga na wâ mingi; lo yeke nga tapande ti zo so amä yanga ti Nzapa na yâ ye kue.—Matthieu 9:35, 36.
* Ti hinga tënë mingi na ndo ti gango tâ tënë ti prophétie ti Daniel na ndo ti Jésus, bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
# A hiri Jéhovah Babâ teti lo sala ye kue (Esaïe 64:7). Ngbanga ti so a yeke Nzapa si aleke Jésus, a hiri Jésus ni Molenge ti Nzapa. Nga, a bâ a-ange na même Adam tongana amolenge ti Nzapa teti fini ti ala alondo na lo.—Job 1:6; Luc 3:38.
% Ti hinga ambeni tënë nde so afa so kozo Molenge ti Nzapa alingbi pëpe na lo, bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
Ahundango tënë
1, 2. (a) Ngbanga ti nyen ti hinga tënë na ndo ti mbeni zo so iri ti lo awu mingi aye pëpe ti tene so mo hinga lo biani? (b) Abango ndo wa so ague kirikiri azo ayeke na ni na ndo ti Jésus?
3. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi teti mo ti hinga tâ tënë na ndo ti Jésus?
4. A-iri “Messie” na “Christ” aye ti tene nyen?
5. Adisciple ti Jésus ahinga biani so Jésus ayeke zo wa?
6. Mû mbeni tapande ti fa tongana nyen Jéhovah amû maboko na atâ wakua ti lo ti hinga Messie.
7. Fa aprophétie use so aga tâ tënë lani na ndo ti Jésus.
8, 9. Na ngoi ti batême ti Jésus, ye wa so asi amû lege lani ti fa lo tongana Messie?
10. Bible atene nyen na ndo ti dutingo ti Jésus kozoni si lo ga na sese?
11. Tongana nyen Bible afa so Jésus ayeke Molenge ti Jéhovah so Lo ndoye lo mingi ahon atanga ni kue?
12. E hinga tongana nyen so kozo Molenge ti Nzapa alingbi na Lo pëpe?
13. Bible aye ti tene nyen tongana lo fa Molenge ti Nzapa tongana “image ti Nzapa so zo alingbi bâ pëpe”?
14. Ye nyen asala lani ti mû lege si a dü Molenge ti Jéhovah na sese ge?
15. Ngbanga ti nyen e lingbi ti tene so na lege ti Jésus e yeke hinga Jéhovah tâ nzoni mingi?
16. Tënë ti Jésus so lo fa aluti kozoni kue na ndo ti nyen? Aye so lo fa alondo na zo wa?
17. Jésus ayeke fa lani tënë na ndo wa? Ngbanga ti nyen lo sala ngangu mingi tongaso ti fa ye na azo?
18. Na popo ti asalango ye ti Jésus, ala so wa agbu bê ti mo mingi?
19. Tapande wa afa so aye ti ngangu so asi na azo agbu bê ti Jésus lani mingi?
20, 21. Tongana nyen Jésus azia tapande lani na ndo tënë ti mango yanga ti Nzapa?
22. Ye wa Jésus amû lege na ni na dutingo be-ta-zo juska na nda ni?


c: text/html

text: 4 Tongaso, ndali ti so mbeni zendo ti lingo na yâ ti wungo terê ti lo angbâ, zia e sara hange si mbeni lâ ye ni aduti pëpe mo bâ mo tene mbeni zo na popo ti e awara lege pëpe ti si dä.+2 Ndali ti so e nga kue a fa nzoni tënë ni na e,+ tongana ti so a fa ni na ala ândö; me tënë ni so ala mä so asara ye oko na ala pëpe, ngbanga ti so, na lege ti mabe, ala duti lani beoko pëpe na azo so amä ni.3 E so e yeke na mabe, e lï ti e biani na yâ ti wungo terê ti lo, gï tongana ti so lo tene: “Tongaso, na yâ ti ngonzo ti mbi, mbi deba yanga, mbi tene: ‘Ala yeke lï ande na yâ ti wungo terê ti mbi pëpe,’”+ atâa so akusala ti lo ahunzi lani awe ngbene ye so a zia gere ti dunia.+4 Biani, na yâ ti mbeni mbage ti Mbeti ti Nzapa, lo tene tënë so na ndö ti lango mbasambala ni, lo tene: “Nzapa awu terê ti lo na peko ti akusala ti lo kue na lango mbasambala ni,”+5 nga na yâ ti mbeni mbage ni so, lo tene: “Ala yeke lï ande na yâ ti wungo terê ti mbi pëpe.”+6 Ni la, so lege angbâ ti tene ambeni zo alï na yâ ti wungo terê ni, nga ndali ti so ala so a fa nzoni tënë ni kozo na ala alï dä pëpe ndali ti so ala ke yanga,+7 angu mingi na pekoni, lo kiri lo fa mbeni lango tongana lo sara kusala na tënë “Laso” na yâ ti psaume ti David; gï tongana ti so a tene ni fade awe, a tene: “Laso, tongana ala mä go ti lo, ala kpengba bê ti ala pëpe.”+8 Biani, tongana fade Josué+ ague na ala na mbeni ndo ti wungo terê, ka Nzapa akiri asara tënë ti mbeni lango ni nde na pekoni pëpe.9 So aye ti tene so mbeni sabbat ti wungo terê angbâ ndali ti azo ti Nzapa.+10 Ndali ti so, zo so alï na yâ ti wungo terê ti Nzapa, lo wu terê ti lo nga na akusala ti lo, gï tongana ti so Nzapa nga kue awu lani terê ti lo na akusala ti lo.+11 Tongaso, zia e sara ngangu kue ti lï na yâ ti wungo terê so, si mbeni zo atï na yâ ti mara ti tapande ti kengo yanga so pëpe.+12 Biani, tënë ti Nzapa ayeke na fini na ayeke na ngangu ti sara ye,+ a za ahon épée+ so yanga ni ayeke use na a kpo a lï juska a kangbi popo ti âme* na yingo,* a kangbi nga popo ti ando so abio atingbi terê dä na mafuta ti yâ ti abio ni, na a lingbi ti hinga nda ti abibe ti bê ti zo nga na aye so bê ti zo ni aye ti sara.13 Mbeni ye so Nzapa asara so ahonde na lê ti lo ayeke dä pëpe,+ me aye kue ayeke na gigi senge nga aluti dandara na lê ti lo so e yeke na tënë ti kiri na ni na lo.+14 Tongaso, so e yeke na mbeni kota prêtre so ahon atanga ni kue, Jésus Molenge ti Nzapa,+ lo so lo fâ yâ ti yayu si lo hon, zia e ngbâ ti tene dandara so e mä na bê na lo.+15 Biani, kota prêtre so e yeke na ni ayeke pëpe zo so alingbi pëpe ti bâ mawa ti e na ando so e woko dä,+ me a yeke mbeni zo so a tara lo na yâ ti aye kue legeoko tongana e, me a wara siokpari na yâ ti terê ti lo pëpe.+16 Tongaso, na sarango tënë na kamene pëpe, zia e ga nduru na trône ti kota nzobe ti Nzapa,+ si a lingbi ti sara nzoni bê na e nga a sara kota nzobe na e na ngoi so e yeke na bezoin ti tene a mû maboko na e.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Paradis na ndö ti sese: Tënë ti bango li la wala vrai ye la?
Paradis! Abrochure so afa apendere foto ti ando so azo apeut ti gue dä alingbi ti zia na yâ ti e nzara ti voyagé ti gue ayo na mbeni ndo so ayeke tongana “paradis” si e duti nzoni, e girisa agingo bê nga na akpale ti e kue. Me tongana ti so e hinga, na ngoi so e kiri na yanga-da, aye so ayeke si na yâ ti gigi ti e achangé ape, a ngbâ gï tongana ti kozo.
Ye oko, tënë ti paradis so agbu bê ti zo mingi. Nyen na nyen e peut ti hunda terê ti e: ‘Eskê “Paradis” ayeke vrai ye? Tongana a yeke tongaso, ngbanga ti nyen la a gbu bê ti zo mingi? Eskê mbeni lâ a peut ti duti dä?’
BANGO NDO TI AZO NA NDÖ TI PARADIS ÂNDO
A sara angu mingi awe la azo ayeke gi ti hinga ye mingi na ndö ti paradis. Ti azo mingi, ye so apusu ala ti sara tongaso ayeke so na yâ ti Bible a sara tënë ti mbeni “yaka na Éden, na mbage ti est”. Nyen la asara si tënë ti yaka so agbu bê ti ala tongaso so? Mbaï ni afa na e so: “Jéhovah Nzapa asara si keke kue so ayeke pendere ti tene zo abâ ni nga so ayeke nzoni ti tene zo ate lê ni asigi na sese.” Yaka ni so ayeke lani mbeni pendere ndo nga ayeke nzoni. Pendere ye ni kue ayeke so, a yeke wara ‘nga keke ti fini so ayeke na milieu ti yaka ni’.—Genèse 2:8, 9.
Na ndö ni, mbaï ti Genèse afa so angu osio ayeke sua na yâ ti yaka ni. Laso, e ngbâ ti hinga gï angu use na popo ni: Ngu ti Tigre (wala Hiddékel) nga na Ngu ti Euphrate (Genèse 2:10-14, kete tënë na gbe ni). Angu use so asua ague atï na yâ ti Ngu-ingo ti Perse na hongo na yâ ti kodro so a iri ni laso Irak, so ayeke mbage ti kodro ti Perse ândö.
Ndali ni la, tënë ti paradis na ndö ti sese alï na yâ ti aye so azo ti Perse amä na bê na ni. Mbeni tapis so asara ngu ngbangbo mingi awe, na so a zia ni na yâ ti mbeni musée (Philadelphia Museum of Art) na États-Unis, afa mbeni foto ti yaka so gbagba ayeke na terê ni, akeke nga na afleur amû yâ ni. Na yanga ti kodro ti Perse tënë “yaka so gbagba ayeke na terê ni” aye nga ti tene “paradis,” nga foto so ayeke na lê ti tapis ni akpa terê na tënë so Bible atene na ndö ti pendere ti yaka ti Éden.
Me, a fa peko ti mbaï ti paradis na azo na yanga ti kodro mingi nga na yâ ti angobo nde nde na yâ ti dunia kue. Na ngoi so azo ayeke londo na mbeni ndo ti gue na mbeni ndo nde, ala yeke fa peko ti ti ala mbaï ni, so tongana angu ayeke hon, a yôro na yâ ni aye so azo amä na bê na ni nga na atënë ti tere ti yâ ti kodro ni. Même laso, azo ayeke nduru ti iri mbeni ndo so ayeke pendere mingi, paradis.
AZO AGI TI HINGA NDO SO PARADIS NI AYEKE DÄ
Ambeni zo so ayeke tambela na yâ ti akodro nde nde atene so ala wara paradis so agirisa lani so awe. Na tapande na ngu 1881 Charles Gordon, so ayeke mbeni turugu ti kota kamba na Grande Bretagne, ague ti bâ Seychelles. Bê ti lo apika tongana lo bâ mbeni ndo so ayeke pendere mingi so a iri ni Vallée de Mai, na lo tene so yaka ti Éden ni la. Na ngu 1492, Christophe Colomb, mbeni zo ti kodro ti Italie so ayeke tambela lani na ando nde nde, asi na zoa ti Hispaniola so laso aga République Domicaine nga na Haïti. Na ngoi so lo si, lo hunda terê ti lo wala âmanke yaka ti Éden ni la lo wara so.
Na yâ ti mbeni buku ti mbaï (Mapping Paradise), a yeke wara anzene nzene tënë na ndö ti ambeni ngbene carte so wungo ni ahon 190 tongaso, so mingi ni a fa Adam na Ève na yâ ti yaka ti Éden. Na popo ni a yeke wara mbeni carte ni so ayeke nde, so asara ngu 800 tongaso, so ayeke mbeni copie ti kugbe-mbeti ti Beatus de Liébana. Na yâ ti carte ni na nduzu, a yeke wara mbeni kete ndo so a zia paradis na milieu ni. Na place ni so, a fa angu osio na a mû na ala iri ti “Tigre,” “Euphrate,” “Indus” nga na “Jourdain,” na a tene so angu ni oko oko afa tongana nyen la vorongo ti aChrétien amû yâ ti andangoro osio ti sese. Amara ti afoto tongaso afa so atâa so a hinga ndo so Paradis ti ândö ayeke dä ape, ambaï so azo ayeke tene peko ni na amolenge ti ala ti gue na ni, a sara si tënë ti paradis angbâ lakue ti gbu bê ti azo.
A hinga John Milton, mbeni wasungo mbeti ti kodro ti Angleterre so a dü lo a sara ngu 400 tongaso awe, grâce na buku ti lo Paradis perdu, so asara tënë mingi na ndö ti mbaï ti Genèse so asara tënë ti siokpari so Adam asara nga na tombango lo na yâ ti yaka ti Éden. Na yâ ti buku ni, lo sara tënë ti fini ti lakue lakue na ndö ti sese so a mû zendo ni na azo, lo tene: “Teti na lâ ni kâ, sese kue ayeke ga ande paradis.” Na pekoni, Milton asû mbeni buku ni so a iri ni Paradis reconquis.
TËNË NA NDÖ TI PARADIS ACHANGÉ
A yeke polele so, na yâ ti mbaï ti azo tënë ti paradis ayeke mbeni pendere tënë so azo aye ti gbu li na ndö ni mingi. Ka ngbanga ti nyen la azo asara fadeso sanka ni? Tongana ti so mbeni buku (Mapping Paradise) afa, a yeke ngbanga ti so “akota zo ti Nzapa . . . ake biani ti pensé na ndö ti tënë ti ndo so paradis ayeke lani dä.”
A fa na azo so ayeke gue na eglize so ala yeke duti ande na fini na yayu, me pëpe na yâ ti paradis na ndö ti sese. Ye oko Bible atene na Psaume 37:29: “Sese ayeke ga ande ye ti azo ti mbilimbili, na ala yeke ngbâ na ndö ni lakue lakue.” So sese ti laso akpa nga paradis ape so, beku wa la e yeke na ni so zendo so ayeke ga ande tâ tënë? *
TÂ TËNË NA NDÖ TI PARADIS SO AYEKE MÛ SESE KUE
Jéhovah Nzapa, so aleke lani Paradis, amû zendo ti kiri ti leke ye so agirisa so. Tongana nyen? Rappelé so Jésus afa na e ti sambela tongaso: “Zia Royaume ti mo aga. Zia a sara ye so bê ti mo aye, na yayu legeoko nga na ndö ti sese.” (Matthieu 6:10). Royaume ni so ayeke mbeni gouvernement so Jésus Christ la ayeke na ndö ni, a yeke komande na ndö ti dunia kue, na a yeke mû ande place ti komandema ti azo (Daniel 2:44). Na gbe ti komandema ti Royaume ni, Nzapa ayeke ‘sara ye so bê ti lo aye,’ ti sara si sese aga paradis.
Ândö, yingo ti Nzapa amû lege na prophète Ésaïe ti fa tongana nyen la gigi ayeke duti ande na yâ ti Paradis, so na yâ ni akpale kue so ayeke na yâ ti dunia laso ayeke hunzi ande (Ésaïe 11:6-9; 35:5-7; 65:21-23). E wa mo mingi ti mû mbeni kete ngoi ti diko aversê so na yâ ti Bible ti mo. Ye so ayeke dë bê ti mo ti hinga ye so Nzapa aleke ndali ti azo so amä yanga ti lo. Azo ni so ayeke wara aye use so Adam aperdre ni lani, so ti tene ala yeke duti ande na yâ ti paradis nga ala yeke nzere na lê ti Nzapa.—Apocalypse 21:3.
Ngbanga ti nyen la a lingbi e duti na confiance so beku ti Paradis na ndö ti sese ayeke tënë ti bango li pëpe me vrai ye la? Ngbanga ti so Bible atene: “Yayu ayeke ti Jéhovah, me sese, lo mû ni na amolenge ti azo.” Beku ti Paradis na ndö ti sese ayeke mbeni ye so “Nzapa, lo so alingbi ti tene mvene pëpe, amû zendo ni ngbene ye ândö giriri.” (Psaume 115:16; Tite 1:2). Bâ tâ pendere beku so Bible amû na e so ma! Paradis so ayeke ngbâ lakue lakue.
^ par. 15 A yeke pendere ye ti bâ so na yâ ti Coran, na sourate 21, Al-Anbiyāʼ [aProphète], na versê 105, a tene: “Sese ayeke ga ande ye ti awakua ti Mbi so ayeke mbilimbili.”
TI HINGA AMBENI TËNË
Bible afa nyen biani?


text: 10 Na ngoi so Esdras angbâ ti sambela+ nga ti fa asiokpari ti ala na gigi, lo yeke toto nga lo yeke lango na yâ ti sese na devant ti da ti tâ Nzapa, gbâ ti akoli, awali na amolenge abungbi na terê ti lo na azo ni kue ayeke toto ngangu.2 Tongaso, Shécaniah molenge ti Jéhiel,+ mbeni zo ti ahale ti Élam,+ atene na Esdras: “E sara ye na lege ni oko pëpe na mbage ti Nzapa ti e ngbanga ti so e sara mariage na awali-wande* na popo ti azo ti kodro ni.+ Atâa ye so e sara so, mbeni ye ti sarango ni ndali ti Israël ayeke dä.3 Ti fadeso zia e te mbele na Nzapa ti e+ ti tene e tomba awali ni kue nga na amolenge so e dü na ala, tongaso si e sara ye alingbi na lege so Jéhovah afa na e, nga na lege so azo kue so asara mbeto* ti acommandement ti Nzapa ti e so afa na e.+ A yeke nzoni e sara ye so Ndia afa.4 Mo londo, mo la mo yeke bâ lege ti tënë so, na e yeke na terê ti mo. Mo luti tongana koli na mo sara mbeni ye.”5 Na peko ti tënë so, Esdras alondo, lo sara si amokonzi ti aprêtre, azo ti mara ti Lévi nga na azo ti Israël kue adeba yanga ti ala ti sara ye alingbi na tënë so.+ Tongaso ala deba yanga ti ala.6 Esdras ague na da ti tâ Nzapa, lo lï na yâ ti kubu ti Jéhohanan molenge ti Éliashib. Tongana lo gue kâ, lo te kobe pëpe na lo nyon ngu pëpe, ngbanga ti so lo yeke na vundu ndali ti so azo so a gbu ala ândö a gue na ala na ngbâa so asara ye so ayeke na lege ni pëpe.+7 Na pekoni, ala to mbela na yâ ti Juda nga na Jérusalem kue ti tene azo kue so a gbu ala ândö a gue na ala na ngbâa si ala kiri so aga abungbi ndo oko na Jérusalem;8 nga amokonzi ni na a-ancien ni amû desizion atene so na yâ ti lango ota, zo so aga pëpe fade a yeke gbu akungba ti lo kue, na a yeke tomba lo na yâ ti congrégation ti azo so a gbu ala ândö a gue na ala na ngbâa so.+9 Tongaso, akoli kue ti mara ti Juda na ti mara ti Benjamin abungbi ndo oko na Jérusalem na yâ ti lango ota, so ti tene na lango 20 ti nze gumbaya ni. Azo ni kue aduti na yâ ti gbagba ti da ti tâ Nzapa, terê ti ala ayeke dö ndali ti tënë ni so me nga ndali ti so ngu-nzapa apika mingi.10 Na pekoni, prêtre Esdras alondo na lo tene na ala: “Ala sara ye na lege ni pëpe ngbanga ti so ala sara mariage na awali-wande,+ tongaso ala kiri azia mbeni siokpari na ndö ti siokpari ti azo ti Israël.11 Me fadeso zia ala fa siokpari ti ala na gigi na Jéhovah Nzapa ti akotara ti ala na ala sara ye so bê ti lo aye. Ala zi terê ti ala, ala duti nde na azo ti akodro so angoro ala nga na awali-wande so.”+12 Na ndö ti tënë so, congrégation ni kue akiri tënë na kota go, atene: “A yeke ti e ti sara gï tongana ti so mo tene so.13 Me azo ni ayeke gbani nga a yeke ngoi ti ngu-nzapa la. E lingbi pëpe ti luti na gigi, na tënë ni ayeke mbeni tënë so a lingbi ti leke ni na yâ ti lango oko wala lango use pëpe, ngbanga ti so sioni ti e ayeke mingi na ndö ti tënë ni so.14 Tongaso, a yeke nzoni a iri gï amokonzi ti e ti ga na iri ti congrégation ni kue.+ Nga, zia ala so ayeke na yâ ti agbata so azo ni asara mariage na awali-wande aga na ngoi so a fa na ala, ala na a-ancien nga na azo ti fango ngbanga ti agbata oko oko kue, juska e sara si kota ngonzo so asara Nzapa ti e na ndö ti tënë so adë awe si.”15 Me Jonathan molenge ti Asahel na Jahzéïah molenge ti Ticvah ake tënë ni so, na azo ti mara ti Lévi tongana Méshullam na Shabbéthaï+ amû peko ti ala nga.16 Ye oko, azo so a gbu ala ândö a gue na ala na ngbâa si ala kiri so, ala yeda na tënë ni. Prêtre Esdras nga na amokonzi ti ahale ti akotara ti ala, ala kue so a fa iri ti ala awe, abungbi terê ti ala nde ti mä terê na kozo lango ti nze bale-oko ni ti gi ti bâ yâ ti tënë ni so.17 A si na kozo lango ti kozo nze ni, ala hunzi ti gi ti bâ yâ ti tënë ti akoli kue so asara mariage na awali-wande so.18 A ga ti bâ so ambeni hale ti aprêtre asara mariage na awali-wande.+ A yeke Maaséïah, Éliézer, Jarib nga na Guédaliah so ayeke na popo ti ahale ti Jéshua,+ molenge ti Jéhozadac na aita ti lo.19 Me ala mû yanga* ti tomba awali ni so, nga ndali ti so ala sara siokpari awe ala mû yanga ti mû mbeni koli-taba ti yâa na sandaga ndali ti siokpari ti ala.+20 Na popo ti ahale ti Immer,+ a yeke wara Hanani na Zébadiah;21 na popo ti ahale ti Harim,+ a yeke wara Maaséïah, Élie, Shémaïah, Jéhiel na Ozias;22 na popo ti ahale ti Pashhur,+ a yeke wara Élioénaï, Maaséïah, Ishmaël, Néthanel, Jozabad na Éléasah.23 Na popo ti azo ti mara ti Lévi, a yeke wara Jozabad, Shiméï, Kélaïah (so a iri lo nga Kélita), Péthahiah, Juda na Éliézer;24 na popo ti azo ti hengo bia, a yeke wara Éliashib; na popo ti azo ti batango yanga ti gbagba, a yeke wara Shallum, Télem na Uri.25 Ti azo ti Israël, na popo ti ahale ti Parosh,+ a yeke wara Ramiah, Izziah, Malkijah, Mijamin, Éléazar, Malkijah na Bénaïah;26 na popo ti ahale ti Élam,+ a yeke wara Mattaniah, Zacharie, Jéhiel,+ Abdi, Jérémoth na Élie;27 na popo ti ahale ti Zattu,+ a yeke wara Élio-Énaï, Éliashib, Mattaniah, Jérémoth, Zabad na Aziza;28 na popo ti ahale ti Bébaï,+ a yeke wara Jéhohanan, Hananiah, Zabbaï na Athlaï;29 na popo ti ahale ti Bani, a yeke wara Méshullam, Malluk, Adaïah, Jashub, Shéal na Jérémoth;30 na popo ti ahale ti Pahath-Moab,+ a yeke wara Adna, Kélal, Bénaïah, Maaséïah, Mattaniah, Bézalel, Binnui na Manassé;31 na popo ti ahale ti Harim,+ a yeke wara Éliézer, Isshijah, Malkijah,+ Shémaïah, Shiméon,32 Benjamin, Malluk na Shémariah;33 na popo ti ahale ti Hashum,+ a yeke wara Matténaï, Mattattah, Zabad, Éliphélet, Jérémaï, Manassé na Shiméï;34 na popo ti ahale ti Bani, a yeke wara Maadaï, Amram, Uel35 Bénaïah, Bédaïah, Kéluhi,36 Vaniah, Mérémoth, Éliashib,37 Mattaniah, Matténaï na Jaasu;38 na popo ti ahale ti Binnui, a yeke wara Shiméï39 Shélémiah, Nathan, Adaïah,40 Macnadebaï, Shashaï, Sharaï,41 Azarel, Shélémiah, Shémariah,42 Shallum, Amariah na Joseph;43 na popo ti ahale ti Nébo, a yeke wara Jéïel, Mattithiah, Zabad, Zébina, Jaddaï, Joël na Bénaïah.44 Ala so kue la amû awali-wande,+ me ala tomba awali ni na amolenge so ala dü na ala.+


text:
Azo ti Nzapa so ayeke be-ta-zo na lo ayeke na pasa ti sepela lo (9)
149 Ala sepela Jah!*Ala he fini bia na Jéhovah,+ala sepela lo na yâ ti congrégation ti azo so ayeke be-ta-zo.+2 Zia Israël aduti na ngia ndali ti Kota Nzapa so asara lo,+zia amolenge ti Sion aduti na ngia ndali ti Gbia ti ala.3 Zia ala sepela iri ti lo na lege ti dodo,+nga ala he bia ti sepela* lo na ngoi so a yeke pika tambourin na harpe.+4 Bê ti Jéhovah anzere na terê ti azo ti lo.+Salut so lo mû na azo so asara terê ti ala kete asara pendere ti ala.+5 Zia azo so ayeke be-ta-zo aduti na ngia na yâ ti gloire;zia ala dekongo na ngia na ndö ti agbogbo ti ala.+6 Zia si a wara na yanga ti ala abia ti sepelango Nzapa,nga na maboko ti ala épée so yanga ni ayeke use,7 ti tene ala kiri na amara peko ti sioni so ala sara,nga ala punir azo ti amara,8 ti tene ala kanga agbia ti ala na chaînenga akota zo ti kodro ti ala na wen,9 nga ti tene ala sara ye alingbi na tënë ti ngbanga so a sû na terê ti ala.+Azo ti lo kue so ayeke be-ta-zo la ayeke na pasa ti sara ni.Ala sepela Jah!*
Kete tënë
^ Wala “Alléluia!” “Jah” ayeke nduru iri ti Jéhovah.


text: 42 Tongaso, amokonzi ti aturugu ni kue, na Johanan+ molenge ti Caréah, Jézaniah molenge ti Hoshaïah nga na azo ni kue, ti londo na asenge zo ti si na akota zo, ala ga,2 ala tene na prophète Jérémie: “E voro mo, zia mo dengi mê ti mo na dema ti e so, na mo sambela Jéhovah Nzapa ti mo ngbanga ti e, ngbanga ti tanga ti azo so kue so angbâ so, ndali ti so e yeke lani mingi me fadeso e ngbâ mingi pëpe,+ tongana ti so mo yeke bâ na lê ti mo so.3 Zia si Jéhovah Nzapa ti mo afa na e lege so a lingbi e tambela dä nga ye so a lingbi e sara.”4 Prophète Jérémie atene na ala: “Mbi mä tënë ti ala ni awe, mbi yeke sambela Jéhovah Nzapa ti ala alingbi na ye so ala hunda. Tënë so kue Jéhovah ayeke kiri na ni na ala, mbi yeke fa ande peko ni na ala. Mbi yeke honde ande ye oko na ala pëpe.”5 Ala tene na Jérémie: “Zia Jéhovah aduti mbeni témoin so atene gï tâ tënë na lo punir e tongana e sara ye pëpe alingbi na atënë kue so Jéhovah Nzapa ti e afa ni na e na lege ti mo.6 Atâa tënë ni ayeke nzoni tënë wala sioni tënë, e yeke mä ande yanga ti Jéhovah Nzapa ti e, lo so si e tokua mo na lo, tongaso si ye aga nzoni na e ndali ti so e mä yanga ti Jéhovah Nzapa ti e.”7 Lango bale-oko na pekoni, Jéhovah asara tënë na Jérémie.8 Tongaso, lo iri Johanan molenge ti Caréah, na amokonzi ti aturugu ni kue so ayeke na terê ti lo nga na azo ni kue, ti londo na asenge zo ti si na akota zo.+9 Lo tene na ala: “Bâ tënë so Jéhovah Nzapa ti Israël atene la, lo so ala tokua mbi na lo ti fa na gbele lo tënë ti nzoni bê so ala hunda ti tene lo sara na ala so, lo tene:10 ‘Tongana ala ngbâ na yâ ti kodro so, mbi yeke leke ala na nduzu, mbi yeke kungbi ala na sese pëpe, mbi yeke lu ala ande tongana keke na mbi yeke gboto gunda ti ala pëpe ndali ti so mbi yeke regretté ande* ye ti vundu so mbi sara na ala.+11 Ala sara mbeto ti gbia ti Babylone pëpe, lo so ala yeke kpe lo so.’+“Jéhovah atene: ‘Ala sara mbeto ti lo pëpe, ndali ti so mbi yeke sö ala nga mbi yeke zi ala na maboko ti lo.12 Mbi yeke sara ande nzoni bê na ala,+ lo nga kue lo yeke sara nzoni bê na ala, na ala yeke kiri na yâ ti kodro ti ala wani.13 “‘Me tongana ala tene: “Ên-ën, e yeke ngbâ na yâ ti kodro so pëpe,” si ala ke yanga ti Jéhovah Nzapa ti ala,14 na ala tene: “Ên-ën, e yeke gue ti e ande na kodro ti Égypte,+ e yeke bâ bira kâ pëpe nga e yeke mä toto ti hurungo adidi pëpe, nzara ti kobe ayeke sara e pëpe; e yeke sara kodro gï kâ,”15 tongana ye ni ayeke tongaso, ala atanga ti azo ti Juda so angbâ so, zia ala mä tënë so Jéhovah atene na ala. Bâ tënë so Jéhovah ti aturugu, Nzapa ti Israël, atene la: “Tongana ala ye biani ti gue na Égypte na ti sara kodro kâ,16 épée so ala yeke sara mbeto ni so ayeke wara ala kâ na kodro ti Égypte, nga kota nzara so ala yeke sara mbeto ni so ayeke mû peko ti ala na Égypte, na ala yeke kui ande kâ.+17 Azo kue so aye gï ti gue na Égypte ti sara kodro kâ so, ala yeke kui kâ na lege ti épée, na lege ti kota nzara nga na lege ti sioni kobela so amû ndo. Zo oko na popo ti ala ayeke sö ande kuâ pëpe nga zo oko ayeke kpe ye ti vundu so mbi yeke ga na ni ande na ndö ti ala so pëpe.”’18 “Bâ tënë so Jéhovah ti aturugu, Nzapa ti Israël, atene la: ‘Tongana ti so mbi tuku lani ngonzo nga na kota ngonzo ti mbi na ndö ti azo ti Jérusalem,+ legeoko nga mbi yeke tuku ande kota ngonzo ti mbi na ndö ti ala tongana ala gue na Égypte, na ala yeke ga mbeni ye so a deba ni awe, mbeni ye so amû mbeto mingi na zo, mbeni deba, mbeni ye ti kamene,+ na ala yeke kiri ande ti bâ ndo so encore ape.’19 “Ala, tanga ti azo ti Juda so angbâ, Jéhovah asara tënë so na ndö ti ala. Ala gue na Égypte pëpe. Zia ala hinga so mbi gboto mê ti ala na ndö ni laso awe,20 tongana ala handa terê ti ala si ala gue, ala yeke girisa ande fini* ti ala. Ndali ti so ala la atokua mbi na Jéhovah Nzapa ti ala, ala tene: ‘Mo sambela Jéhovah Nzapa ti e ngbanga ti e, na mo fa na e atënë kue so Jéhovah Nzapa ti e atene na e, e yeke sara ye alingbi na ni.’+21 Mbi sara tënë ni na ala laso awe, me ala yeke mä ande yanga ti Jéhovah Nzapa ti ala pëpe nga atënë kue so lo tene na mbi ti fa peko ni na ala so, ala yeke sara ande ye alingbi na ni pëpe.+22 Tongaso, zia ala hinga biani so na ndo so ala ye ti gue ti sara kodro dä so, ala yeke kui na lege ti épée, ti kota nzara nga na ti sioni kobela so amû ndo.”+


text:
Eldad na Médad; Josué asara mbanda ndali ti Moïse (26-30)
A tokua adodoro; Nzapa afuti azo ni ndali ti bê ti ye (31-35)
11 Azo ni adema terê ti ala ngangu na mê ti Jéhovah. Tongana Jéhovah amä ni, ngonzo ti lo alondo ngangu, na wâ alondo na mbage ti Jéhovah aga agbi ambeni zo ni tâ gï na katikati ti camp ni.2 Azo ni atoto na Moïse, tongaso lo voro terê na Jéhovah+ na wâ ni amingo.3 A iri ndo ni so Tabérah,* ndali ti so wâ alondo na mbage ti Jéhovah aga na terê ti ala.+4 Awande*+ so ayeke na popo ti ala asara bê ti ye,+ na azo ti Israël nga adema terê ti ala, ala tene: “Zo wa la ayeke mû na e nyama ti te?+5 E pensé na asusu so e yeke te lani na Égypte senge senge so, e yeke nga na aconcombre, apastèque, apoireau, oignon na lâi.+6 Me fadeso, e hule* kue awe. E bâ mbeni ye nde pëpe, gï manne so awe.”+7 Andâ manne+ ayeke tongana lê ti coriandre*+ na akpa delium.*8 Azo ni ague aro ni na ala neka ni na tênë wala ala pika ni na kpu. Ala tö ni wala ala sara ni na mapa so ayeke ronde ronde.+ Tongana a tara ni, a yeke tongana nzerengo mapa so a sara na mafuta.9 Tongana angu ti pere ayeke tuku na yâ ti camp ni na bï, manne ni nga ayeke tuku.+10 Moïse ayeke mä toto ti azo ni, azo ti asewa oko oko, zo oko oko na yanga ti tente ti lo. Ngonzo asara Jéhovah mingi,+ bê ti Moïse nga kue ason mingi.11 Tongaso, Moïse atene na Jéhovah: “Ngbanga ti nyen mo sara sioni na mbi wakua ti mo? Nyen la mbi sara so anzere na mo pëpe si mo zia kungba ti azo so kue na ndö ti mbi so?+12 Mbi la mbi mû ngo ti azo so kue? Mbi la mbi dü ala? si mo tene na mbi mo tene: ‘Mo yô ala na kate ti mo, tongana ti so zo ti batango molenge* ayeke yô molenge so angbâ ti nyon me’, ti gue na ala na sese so mo deba yanga na akotara ti ala ti mû na ala so?+13 Mbi yeke wara ande nyama na ndo wa ti mû na azo so kue ti te? Bâ, ala yeke toto na mbi, ala tene: ‘Mo mû na e nyama e te ma!’14 Mbi oko mbi lingbi ti yô azo so kue pëpe, ala hon ndö ti mbi awe.+15 Tongana a yeke tongaso si mo yeke sara ye na mbage ti mbi, pardon, mo fâ gï mbi awe.+ Tongana mbi nzere na lê ti mo, zia si mbi bâ vundu mbeni pëpe.”16 Jéhovah atene na Moïse: “Mo soro akoli 70 na popo ti a-ancien ti Israël, so mo hinga mo tene ala yeke a-ancien nga na amokonzi na popo ti azo ni.+ Mo ga na ala na yanga ti tente ti bungbi na ala luti na terê ti mo.17 Mbi yeke descend ande+ ti sara tënë na mo kâ.+ Mbi yeke zi mbeni mbage ti yingo+ so ayeke na ndö ti mo ti zia na ndö ti ala, na ala yeke mû ande maboko na mo na yâ ti kua so mo yeke sara ndali ti azo ni, si gï mo oko la mo yô kungba ni kue pëpe.+18 Mo tene na azo ni, mo tene: ‘Ala zi asioni ye kue na terê ti ala ti ku na kekereke,+ ala yeke te nyama ande, ndali ti so ala toto na mê ti Jéhovah+ ala tene: “Zo wa la ayeke mû na e nyama ti te? E yeke lani nzoni na Égypte.”+ Jéhovah ayeke mû ande na ala nyama na ala yeke te ni.+19 Ala yeke te ni ande gï na yâ ti lango oko, lango 2, lango 5, lango 10 wala lango 20 pëpe,20 me ala yeke te ni na yâ ti nze oko kue, juska a sigi na hôn ti ala, na nzara ni asigi na yâ ti ala,+ ngbanga ti so ala ke Jéhovah so ayeke na popo ti ala, si ala toto na mê ti lo, ala tene: “E sigi na kodro ti Égypte ngbanga ti nyen?”’”+21 Na pekoni, Moïse atene: “Azo so mbi yeke na popo ti ala so, wungo ti akoli so alingbi ti sara bira ayeke 600 000,+ na mo tene: ‘Mbi yeke mû na ala nyama ti te na yâ ti nze oko kue!’22 Même tongana e fâ ataba na abagara kue so e yeke na ni, ala kue ayeke te alingbi na nzara ti ala? Wala tongana e gbu asusu kue so ayeke na yâ ti ngu-ingo, ala kue ayeke te alingbi na nzara ti ala?”23 Tongaso, Jéhovah atene na Moïse: “Maboko ti Jéhovah ayeke nduru mingi?+ Mo yeke bâ wala tënë so mbi tene na mo ayeke ga tâ tënë wala ayeke ga tâ tënë pëpe.”24 Moïse asigi lo fa peko ti tënë ti Jéhovah na azo ti Israël. Lo soro akoli 70 na popo ti a-ancien ti Israël na lo zia ala luti na terê ti tente ni.+25 Na pekoni, Jéhovah adescend na yâ ti mbeni mbinda+ lo sara tënë na Moïse+ na lo zi mbeni mbage ti yingo+ so ayeke na ndö ti Moïse lo zia ni na ndö ti a-ancien 70 so oko oko kue. Gï so yingo ni aga na ndö ti ala, ala sara ye tongana aprophète,*+ me ala kiri asara ni pëpe.26 Ambeni ancien ni use angbâ ti ala na yâ ti camp ni. Iri ti mbeni oko ayeke Eldad na ti mbeni ayeke Médad. Ala yeke na popo ti ala so a soro ala, me ala gue ti ala na tente ti bungbi ni pëpe na yingo ti Nzapa aga na ndö ti ala. Tongaso, ala sara ye tongana aprophète na yâ ti camp ni.27 Mbeni maseka-koli akpe atene na Moïse na Aaron: “Bâ Eldad na Médad ayeke sara ye tongana aprophète na yâ ti camp kâ.”28 Josué,+ molenge ti Nun, so ayeke wakua ti Moïse ngbene ye so lo de maseka, atene: “Moïse, seigneur ti mbi, mo kanga lege na ala ma!”+29 Me, Moïse atene na lo: “Mo sara mbanda ndali ti mbi? Sara mbanda pëpe, mbi ye ti tene azo ti Jéhovah kue aga aprophète na Jéhovah azia yingo ti lo na ndö ti ala.”30 Na pekoni, Moïse na a-ancien ti azo ti Israël ni akiri na camp.31 Mo ye ti bâ, Jéhovah asara si mbeni pupu alondo na mbage ti ngu-ingo amû adodoro atuku ala angoro camp ni kue.+ Tongana zo atambela na yâ ti lango oko, lo yeke wara gï adodoro na dodoro na devant ti lo mbage na mbage angoro camp ni kue. Ala mû lê ti sese ni na ala tï na ndö ti terê juska coudée* use tongaso.32 Na lango ni so, azo ti Israël angbâ ti ro adodoro alondo na ndapre juska na lakui nga na bï ni kue. Ala ro ni nga na ndade ni kue. Zo so aro ni kete, lo ro homer* bale-oko, ala tanda adodoro ni na terê ti camp ni angoro ando ni kue.33 Me na ngoi so nyama ni angbâ gï na ndö ti pembe ti ala kozoni si ala te yâ ni, ngonzo ti Jéhovah alondo ngangu na terê ti ala na Jéhovah akomanse ti futi ala gbani gbani.+34 A iri ndo ni so Kibroth-Hattaavah*+ ngbanga ti so ala lu na ndo ni so azo so asara bê ti ye.+35 Azo ni alondo na Kibroth-Hattaavah ala gue asi na Hazéroth na ala ngbâ kâ.+
Kete tënë
^ Ndani aye ti tene “Mbeni ye so ayeke gbi,” so ti tene mbeni kota wâ so ayeke gbi ndo, wâ so aza ngangu.
^ Âmanke a sara tënë ti azo so ayeke amolenge ti Israël pëpe si ayeke na popo ti ala so.


text:
1Gi na ngbonga ni so, adisiple aga nduru na tere ti Jésus si ala hunda lo, atene: “Zo wa laa ayeke kota zo na popo ti azo ti Kodro-gbia ti yayu?” 2Jésus airi mbeni kete molenge, lo zia lo na popo ti ala 3si lo tene na ala: “Mbi tene na ala taa-tënë: tongana be ti ala akiri aga tongana ti akete molenge pepe, ala yeke li na Kodro-gbia ti yayu pepe. 4Kota zo ti Kodro-gbia ti yayu ayeke zo so asara tere ti lo kete si lo ga tongana molenge so. 5Zo so ayamba mbeni kete molenge tongana lo so na iri ti mbi, andaa mbi wani laa lo yamba mbi.” 6“Zo so asara si oko ti akete molenge so ama na be na mbi ati na ya ti siokpari, ayeke nzoni a kanga kota têne na go ti lo si a bi lo na gbe ti kota ngu-ingo. 7So ayeke ye ti mawa mingi na azo ti dunia! Aye mingi ayeke daa so ayeke sara si azo azia lege ti mabe ti ala. Biani, aye ni so ayeke duti ande daa lakue, me mawa na zo so asara si aye ni asi! 8Tongana maboko ti mo wala gere ti mo ayeke handa mo titene mo ti na ya ti siokpari, mo fâ ni, mo bi yongoro na tere ti mo. Titene mo li na ndo so zo ayeke duti na fini daa na maboko oko wala na gere oko, so laa ayeke nzoni ahon titene mo bata amaboko ti mo use na agere ti mo use kue si a bi mo na ni na ya ti wâ so ayeke gbi lakue lakue. 9Tongana le ti mo ayeke handa mo titene mo ti na ya ti siokpari, mo zi ni, mo bi yongoro na tere ti mo. Titene mo li na ndo so zo ayeke duti na fini daa na le ti mo oko, so laa ayeke nzoni ahon titene mo bata ale ti mo use kue si a bi mo na ni na ndo so wâ ayeke gbi daa lakue.” 10“Ala sara hange si ala baa mbeni molenge oko na popo ti amolenge so tongana mbumbuse zo pepe! Mbi tene na ala so a-ange ti amolenge so ayeke kâ na yayu, ala yeke luti lakue na le ti Nzapa, Babâ ti mbi so ayeke na yayu.[ 11Molenge ti Zo aga ti soo azo so agirisa awe.] 12“Ti be ti ala, tongana mbeni zo ayeke na ataba ngbangbo oko si mbeni oko agirisa, lo yeke zia atanga ni balegumbaya na gumbaya na li ti hoto ti gue ti gi lo so agirisa so pepe? 13Mbi tene na ala taa-tënë: tongana lo wara lo, fade ngia ti be ti lo ndali ti taba oko so ayeke hon ngia so lo yeke na ni ndali ti ataba balegumbaya na gumbaya so agirisa pepe so. 14Tongaso nga, Babâ ti ala so ayeke na yayu aye titene mbeni oko na popo ti amolenge so agirisa pepe.” 15“Tongana ita ti mo asara siokpari ti ke mo, mo gue mo baa lo; mo na lo aduti use si mo fa na lo sioni ti lo. Tongana lo ma mo, andaa mo kiri na ita ti mo na nzoni lege awe. 16Me tongana lo ke ti ma mo, mo mu zo oko wala azo use na tere ti mo ti kiri ti baa lo, tongaso si ‘na lege ti tënë ti yanga ti azo use wala ota so ahinga tënë ni, ala leke tënë ni nzoni’, tongana ti so Mbeti ti Nzapa atene. 17Tongana lo ke ti ma ala, mo fa peko ti tënë ni na azo ti Eglize. Tongana lo ke ti ma azo ti Eglize, mo baa lo tongana zo so ahinga Nzapa pepe, wala tongana zo ti rongo nginza ti lapo. 18“Mbi tene na ala taa-tënë: ye so kue ala yeke gbanzi lege ni na sese ge, fade Nzapa ayeke gbanzi lege ni na yayu kâ. Ye so kue ala yeke zi lege ni na sese ge, fade Nzapa ayeke zi lege ni na yayu kâ. 19“Mbi kiri mbi tene na ala: tongana azo use na popo ti ala na sese so ama tere ti hunda mbeni ye na lege ti sambela, ataa nyen, fade Babâ ti mbi so ayeke na yayu ayeke mu ye ni na ala. 20Biani, na ndo so azo use wala ota abongbi daa na iri ti mbi, mbi yeke na popo ti ala.” 21Tongaso Pierre ague nduru na tere ti Jésus si lo hunda lo: “Kota Gbia, tongana ita ti mbi asara sioni na mbi, fade mbi yeke zi tënë ni na li ti lo fani oke? Fani mbarambara?” – 22Jésus akiri tënë na lo: “Mbi tene na mo ti sara ni gi fani mbarambara pepe, me ti sara ni ngbii asi fani balembarambara lege mbarambara. 23Ndani laa, tënë ti Kodro-gbia ti yayu ayeke tongana tënë ti mbeni gbia so aye ti baa lege ti yongo ti lo so ayeke na li azo ti kua ti lo. 24So lo to nda ti baa tënë ni, a mu mbeni zo ti kua ti lo aga na lo na lo; nginza ti lo ayeke na li ti zo ti kua ni kutu mingi. 25Koli so ayeke na ye oko ti futango na yongo ti lo ni pepe. Tongaso gbia ni amu yanga titene a ka koli so, lo, wali ti lo, amolenge ti lo na aye so kue lo yeke na ni si a mu nginza ni ti futa na yongo ni. 26Na mango tënë so, zo ti kua so ati na gbe ti gbia, lo kuku na sese, lo voro lo, lo tene: ‘Ku mbi kete, fade mbi yeke futa na mo ye ti mo kue!’ 27Tongaso, gbia abaa mawa ti lo si lo zi yongo ni na li ti lo, lo zia lo ti gue. 28Zo ti kua ni asigigi si lo tengbi na mbeni mba ti lo; yongo ti lo ayeke ale ti nginza ngbangbo oko na li ti mba ti lo ni. Lo gbu go ti mba ti lo ni si lo to nda ti pete ni ngangu, lo tene: ‘Futa na mbi yongo ti mbi!’ 29Mba ti lo ni ati na gbe ti lo, avoro lo si atene na lo: ‘Ku mbi kete, fade mbi yeke futa na mo yongo ti mo!’ 30Me koli so ake. Lo mu lo, lo gue lo bi lo na da ti kanga titene lo ngba kâ ngbii lo futa yongo ni kue si. 31So amba ti lo, azo ti kua abaa ye ni tongaso, ye ni asara ala mawa; ala gue afa peko ti tënë ni kue na gbia. 32Tongaso, gbia airi zo ti kua ni so si lo tene na lo: ‘Mo, sioni zo ti kua! Mbi zi yongo so kue ayeke na li ti mo, ngbanga ti so mo voro tere ti mo na mbi mingi. 33Mbi baa mawa ti mo; mo nga, mo lingbi fade ti baa mawa ti mba ti mo so pepe?’ 34Ngonzo agbu gbia ni mingi si lo mu zo ti kua ni na azo titene ala sara pasi na lo ngbii lo futa yongo ti lo ni kue si.” 35Ti hunzi na ni, Jésus atene na ala: “Fade Babâ ti mbi so ayeke na yayu ayeke sara na ala oko oko kue tongaso, tongana ala zi tënë na li ti amba ti ala pepe.”
Copyrighted Material
Learn More


text: 1 Ti kozo mbeti ni so mbi sû, Théophile, mbi sû ni na ndö ti aye kue so Jésus ato nda ti sara nga ti fa na azo+2 juska na lango so a mû lo na yayu,+ na peko ti so lo mû yanga na lege ti yingo vulu na abazengele so lo soro ala lani awe.+3 Nga, na lege ti gbâ ti afä so a lingbi ti dë kite na ni pëpe, lo fa terê ti lo na ala na peko ti so lo bâ pasi lani juska na kuâ.+ Ala bâ lo na yâ ti lango 40 na lo sara na ala tënë ti aye so andu Royaume ti Nzapa.+4 Na ngoi so lo sara bungbi na ala, lo mû na ala yanga so: “Ala sigi na Jérusalem pëpe,+ me ala ngbâ ala ku ye so Babâ ni amû zendo ni,+ ye so ala mä tënë ni na yanga ti mbi;5 teti Jean abatize ti lo azo na ngu, me ti ala, na yâ ti alango kete a yeke batize ala ande na yingo vulu.”+6 Tongaso, tongana ala kiri abungbi na terê ti lo, ala hunda lo, atene: “Seigneur, mo yeke kiri na royaume ni na Israël fafadeso?”+7 Lo tene na ala: “A yeke ti ala pëpe ti hinga ngoi wala alango so a fa awe, so Babâ ni azia na gbe ti komandema ti lo wani.+8 Me ala yeke wara ande ngangu tongana yingo vulu aga na ndö ti ala,+ ala yeke duti atémoin+ ti mbi na Jérusalem,+ na yâ ti Judée kue nga na Samarie,+ nga juska na ambage ti sese so ayeke tâ yongoro.”*+9 Tongana lo sara atënë so awe, na ngoi so ala yeke bâ ndo, a mû lo na nduzu, na mbeni mbinda aga ahonde lo na lê ti ala.+10 So ala ngbâ gï ti bâ ndo na lê ti nduzu na peko ti lo, bâ, akoli use so ayü vuru bongo+ aluti na terê ti ala.11 Akoli ni atene: “Azo ti Galilée, ala ngbâ ti luti ti bâ ndo na lê ti nduzu ngbanga ti nyen? Jésus so a mû lo na terê ti ala a gue na lo na nduzu awe so, lo yeke kiri ande gï tongana ti so ala bâ lo na guengo ni na nduzu so.”12 Ala londo na mbeni hoto so a iri ni Hoto ti akeke ti olive ala kiri na Jérusalem.+ Hoto ni so ayeke nduru na Jérusalem alingbi na tambela ti lango oko ti sabbat.13 Na ngoi so ala si, ala monté na kubu so ayeke na nduzu, ndo so ala yeke lango dä. A yeke wara Pierre, Jean na Jacques na André, Philippe na Thomas, Barthélemy na Matthieu, Jacques molenge ti Alphée na Simon, lo so ayapu na sarango ye nga na Judas molenge ti Jacques.+14 Na beoko, ala so kue angbâ gï ti sambela, legeoko na ambeni wali+ nga na Marie mama ti Jésus na aita ti Jésus ti koli.+15 Na yâ ti alango ni so, Pierre alondo na popo ti aita ni (wungo ti azo ni kue so abungbi ayeke 120 tongaso) na lo tene:16 “Aita, a lingbi lani tënë ti Mbeti ti Nzapa aga tâ tënë, tënë so yingo vulu afa kozoni awe na yanga ti David na ndö ti Judas+ so aga zo ti fango lege na ala so agbu Jésus,+17 ndali ti so a diko lo lani na popo ti e+ na lo wara lege ti mû mbage na yâ ti kusala so.18 (Lo so lo vo mbeni yaka na nginza ti ye so ayeke mbilimbili pëpe,+ na tongana lo tï, lo kpo go ti lo, na yâ ti lo asungba si aye ti yâ ti lo kue atuku na sese.+19 Azo ti Jérusalem kue ahinga tënë ni, si na yanga ti kodro ti ala, a di iri ti yaka ni Akeldama, so aye ti tene “Yaka ti mênë.”)20 Teti a sû na yâ ti mbeti ti aPsaume, a tene: ‘Zia ndo ti lango ti lo angbâ senge, na zia mbeni zo alango dä pëpe’,+ nga a tene: ‘Zia mbeni zo nde amû kusala ti lo ti bango ndo na ndö ti ye.’+21 Tongaso a yeke nzoni ti tene na popo ti akoli so ayeke tambela lani na e na yâ ti angoi kue so Seigneur Jésus ayeke sara lani akusala ti lo* na popo ti e,22 a londo na lango so Jean+ abatize lo juska ti si na lango so a mû lo na terê ti e na nduzu,+ mbeni oko ti akoli so aga témoin ti zingongo ti lo na kuâ legeoko na e.”+23 Tongaso ala mû akoli use ala zia: Joseph so a iri lo Barsabbas, so mbeni iri ti lo ayeke Justus, nga na Matthias.24 Na pekoni ala sambela, ala tene: “Jéhovah,* mo so mo hinga bê ti zo kue,+ mo fa lo so mo soro lo na popo ti azo use so25 ti mû kusala so nga na kusala ti bazengele so Judas ahon yongoro na ni ti gue na ndo ti lo wani so.”+26 Tongaso ala bi mbeni ye ti hinga zo wa la ala yeke soro lo na popo ti azo use so,+ na ye ni atï na ndö ti Matthias. A diko lo na terê ti abazengele 11.


text:
HUNDA 1
Nzapa ayeke zo wa?
“Zia si azo ahinga so, mo so iri ti mo ayeke Jéhovah, Mo oko la mo yeke Lo so ayeke na nduzu na ndö ti aye kue, na ndö ti sese kue.”
“Zia ala hinga so Jéhovah ayeke Nzapa. Lo la lo sara e, na e yeke ti lo.”
“Mbi yeke Jéhovah. So ayeke iri ti mbi la; mbi yeke mû gloire ti mbi na mbeni zo pëpe. Nga gonda so a yeke gonda na mbi, mbi yeke mû ni pëpe na ayanda so a leke ni na kode.”
“A yeke sö ande zo kue so adi iri ti Jéhovah.”
“Biani, da oko oko kue, mbeni zo la asara ni, me zo so asara aye kue ayeke Nzapa.”
“Ala yô lê ti ala na nduzu ala bâ ndo. Zo wa la asara aye so na lê ti nduzu so zo wa? A yeke lo so amû yanga na ala ti tene ala sigi gbani gbani alingbi na wungo ti ala. Lo iri ala kue na iri ti ala. So ngangu ti lo ayeke kota mingi nga amû mbeto na zo, mbeni oko na popo ti ala amanke pëpe.”
TI HINGA AMBENI TËNË
NZONI TËNË SO ALONDO NA NZAPA!
Nzapa ayeke na iri?
Nzapa ayeke na atitre mingi so na popo ni, Lo ti Ngangu Ahon Kue, Lo so aleke aye kue, nga na Seigneur. Me a sara kua na tâ iri ti Nzapa ahon fani 7 000 na yâ ti Bible.


text:
113 Ala sepela Jah!*Ala awakua ti Jéhovah, ala sepela lo;ala sepela iri ti Jéhovah.2 Zia si a sepela iri ti Jéhovah,ti londo na lango ti laso ti gue na ni, lakue lakue.+3 Ti londo na sigingo ti lâ ti si na lindango ti lâ,zia a sepela iri ti Jéhovah.+4 Jéhovah ayeke na nduzu na ndö ti amara kue;+gloire ti lo ayeke na nduzu ahon yayu.+5 Zo wa la ayeke tongana Jéhovah Nzapa ti e?+Lo so aduti* kâ na nduzu so?6 Lo kuku ti bâ yayu na sese;+7 lo yô na nduzu azo ti mawa so ayeke na yâ ti fuku ti sese.Lo yô na nduzu wayere so ayeke na yâ ti gbâ ti mburu ti wâ so a bungbi ni ndo oko,*+8 ti sara si lo duti na popo ti akota zo,akota zo ti kodro ti lo.9 Lo sara si wali so adü pëpe awara da,lo ga mama ti amolenge* na lo yeke na ngia.+Ala sepela Jah!*
Kete tënë
^ Wala “Alléluia!” “Jah” ayeke nduru iri ti Jéhovah.


text: 56 Jéhovah atene:“Ala fâ ngbanga mbilimbili+ na ala sara ye so ayeke na lege ni,ndali ti so na yâ ti kete ngoi, mbi yeke ga na salutnga azo ayeke bâ so mbi yeke mbilimbili.+2 Ngia ayeke na zo so asara aye songa na zo so angbâ na terê ti aye so;lo yeke bata Sabbat, na lo bi nengo ni na sese pëpe.+Lo ke ti sara ye kue so ayeke sioni.3 A yeke nzoni wande so aga avoro Jéhovah+ atene pëpe:‘Ti tâ tënë ni, Jéhovah ayeke zi mbi na popo ti azo ti lo.’Nga a yeke nzoni mbaïwa atene pëpe: ‘Mbi yeke hulengo keke.’”4 Jéhovah atene: “Na ambaïwa so ayeke bata asabbat ti mbi, so asoro ti sara ye so mbi ye nga so asara ye alingbi na mbele ti mbi, mbi tene:5 “Mbi yeke mû na ala mbeni monument nga mbeni iri na yâ ti da ti mbi nga na yâ ti gbagba ni,mbeni ye so ayeke nzoni ahon amolenge ti koli na ti wali.Mbi yeke mû na ala mbeni iri so ayeke ti lakue lakue,mbeni iri so ayeke hon lâ oko pëpe.6 Âdu ti awande so aga avoro Jéhovah ti tene ala sara kua na lo,ala ndoye iri ti Jéhovah+na ala duti awakua ti lo,ala kue so abata Sabbat na abi nengo ni na sese pëpenga asara ye alingbi na mbele ti mbi,7 ala nga kue mbi yeke gue na ala na ndö ti hoto ti mbi so ayeke nzoni-kue,+na mbi yeke sara si ala duti na ngia mingi na yâ ti da ti mbi so ayeke da ti sambela.Asandaga ti ala so a zö ni agbi kue nga na tanga ti asandaga ti ala so a yâa na ndö ti gbalaka ti mbi, mbi yeke yamba ni,ndali ti so a yeke iri da ti mbi da ti sambela teti azo nde nde kue.”+8 Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, lo so ayeke bungbi azo ti Israël so yâ ti ala akangbi kirikiri,+ atene:“Mbi yeke bungbi nga ambeni zo na terê ti ala so mbi bungbi ala kozo awe.”+9 Ala anyama ti ngonda kue, ala ga ate ye;anyama kue ti yâ ti gbako, ala ga ate ye.+10 Asinziri aga awaziba,+ zo oko na popo ti ala abâ pëpe ye so ayeke si.+Ala kue ayeke tongana ambo ti buburu, ala lingbi ti dekongo pëpe.+Ala yeke wu ngangu ngangu, ala lango na sese; ala ye gï ti lango.11 Ala yeke tongana ambo so aye tengo ye mingi;Yâ ti ala ayeke si lâ oko pëpe.Ala yeke aberger so ahinga ndo pëpe.+Zo oko oko amû gï lege ti lo wani;zo oko oko na popo ti ala agi ti wara gï ye ti lo wani na lege ti likisi, na lo tene:12 “Ala ga, mbi mû mbeni vin,na e nyon ngbii e soulé.+Lango ti kekereke ayeke duti ande tongana ti laso, me a yeke kiri ti nzere mingi.”


text: 22 Matanga ti mapa so a sara na levure pëpe, so a iri ni Pâque,+ ayeke pusu nduru nduru.+2 Nga, aprêtre-mokonzi na ascribe ayeke gi tâ nzoni lege ti fâ lo,+ ndali ti so ala sara mbeto ti azo ni.+3 Na pekoni, Satan alï na yâ ti Judas, lo so a iri lo Iscariote, so a diko lo na popo ti adisciple 12.+4 Ni la, Judas ague asara tënë na aprêtre-mokonzi nga na amokonzi ti temple na ndö ti lege so lo yeke kä Jésus na ala.+5 Terê ti ala anzere ti mä tënë so, na ala yeda ti mû na lo nginza ti argent.+6 Tongaso lo yeda, na lo to nda ti gi mbeni nzoni ngoi ti kä Jésus na ala na ngoi so gbâ ti azo ayeke dä pëpe.7 Kozo lango ti Matanga ti mapa so a sara na levure pëpe asi fadeso awe. Na lango ni so, a doit ti mû sandaga ndali ti Pâque ni.+8 Tongaso, Jésus atokua Pierre na Jean, lo tene: “Ala gue ala leke kobe ti Pâque ti tene e te.”+9 Ala hunda lo: “Mo ye e leke aye ni na ndo wa?”10 Lo tene na ala: “Bâ, tongana ala lï na yâ ti gbata ni, mbeni koli so ayô ta ti sese na ngu na yâ ni ayeke tingbi ande na ala. Ala mû peko ti lo na yâ ti da so lo yeke lï dä.+11 Ala tene na wa ti da ni: ‘Maître atene: “Kubu ti agene so mbi lingbi ti te kobe ti Pâque dä na adisciple ti mbi ayeke na ndo wa?”’12 Koli so ayeke fa na ala ande mbeni kota kubu so ayeke na nduzu, so aye ayeke na yâ ni. Ala leke aye ni kâ.”13 Tongaso adisciple ni ague na ala wara aye ni gï tongana ti so Jésus atene fade na ala. Ala leke aye kue ndali ti Matanga ti Pâque ni.14 Tongana l’heure ni alingbi awe, lo duti na terê ti table, lo na abazengele ti lo.+15 Lo tene na ala: “Mbi ye mingi ti te kobe ti Pâque so na ala kozoni si mbi bâ pasi.16 Mbi tene na ala, mbi yeke te ni mbeni pëpe juska a ga tâ tënë na yâ ti Royaume ti Nzapa.”17 Tongana a mû kopo ti vin ni na lo awe, lo kiri singila na Nzapa, na lo tene: “Ala mû ni, ala mû na mba na popo ti ala.18 Mbi tene na ala: Ti londo laso ti gue na ni, mbi yeke kiri ande ti nyon ngu ti lê ti vigne mbeni pëpe juska Royaume ti Nzapa aga.”19 Nga, lo mû mbeni mapa,+ lo kiri singila na Nzapa, lo kungbi yâ ni na lo mû ni na ala, lo tene: “So ayeke tongana tapande ti terê ti mbi+ so mbi yeke mû ni ndali ti ala.+ Ala ngbâ ti sara ye so ti dabe ti ala na mbi.”+20 Nga, na peko ti so ala te kobe ti lakui ni awe, lo sara tongaso nga na kopo ni, lo tene: “Kopo so ayeke tongana tapande ti fini mbele+ na lege ti mênë ti mbi+ so ayeke tuku ande ndali ti ala.+21 “Me bâ, maboko ti zo ti kango mbi ayeke na mbi na table so.+22 Biani, Molenge ti zo ayeke gue ti lo, tongana ti so a fa ni kozo awe.+ Me, mawa na zo so akä Molenge ti zo!”+23 Tongaso, ala to nda ti hunda terê na popo ti ala ti hinga biani zo wa na popo ti ala ayeke nduru ti sara ye so.+24 Me mbeni ngangu papa alondo nga na popo ti ala ti hinga zo wa la na popo ti ala a bâ lo tongana zo so ayeke kota ahon atanga ni kue.+25 Me lo tene na ala: “Agbia ti amara ayeke sara mokonzi na ndö ti amara ni, na azo so ayeke na komandema na ndö ti amara, azo airi ala Azo ti sarango nzoni na zo.+26 Ye oko, ala sara ti ala tongaso pëpe.+ Me zia zo so ayeke kota ahon tanga ti ala kue aga lo so ayeke ngambe ti ala kue;+ na lo so ayeke mû li ni na popo ti ala aga zo so ayeke sara kua na ala.27 Na popo ti zo so aduti na table ti te kobe na zo so ayeke sara kua na* lo, zo wa si ayeke kota ahon mba ti lo? A yeke lo so aduti na table ti te kobe so ape? Me mbi yeke na popo ti ala tongana zo so ayeke sara kua na* ala.+28 “Ye oko, ala yeke azo so angbâ na terê ti mbi+ na yâ ti atara so asi na mbi.+29 Ni la mbi te mbele na ala, legeoko tongana ti so Babâ ti mbi ate lani mbele na mbi, ndali ti mbeni royaume,+30 tongaso si ala lingbi ti te na ti nyon na table ti mbi na yâ ti Royaume ti mbi,+ nga ti duti na ndö ti atrône+ ti fâ ngbanga na li ti amara 12 ti Israël.+31 “Simon, Simon, bâ, Satan ahunda ti mû ala kue ti tene lo yengere ala na yengere tongana blé.+32 Me mbi voro terê na Nzapa ndali ti mo si mabe ti mo awoko pëpe.+ Ti mo, tongana mo kiri awe, kpengba aita ti mo.”+33 Pierre atene na lo: “Seigneur, mbi yeke nduru ti gue legeoko na mo na da ti kanga nga juska na kuâ.”+34 Me Jésus atene: “Pierre, mbi tene na mo: Mbeni koli-kondo ayeke toto laso pëpe juska mo tene fani ota so mo hinga mbi pëpe si.”+35 Lo tene nga na ala: “Lani so mbi tokua ala bozo ti nginza pëpe, na bozo ti kobe pëpe nga na poro pëpe so,+ mbeni ye amanke ala?” Ala tene: “Ên-ën!”36 Tongaso lo tene na ala: “Me ti fadeso, zia zo so ayeke na bozo ti nginza, lo mû ni, na zo so ayeke na bozo ti kobe asara tongaso nga. Zia zo so ayeke na épée pëpe lo kä bongo ti lo ti ndö ni na lo vo mbeni épée.37 Mbi tene na ala, a lingbi tënë so a sû na yâ ti Mbeti ti Nzapa aga tâ tënë na ndö ti mbi, tënë so atene: ‘A diko lo na popo ti azo so akpe ndia pëpe.’+ Ye so a sara tënë ni na ndö ti mbi angbâ ti ga tâ tënë na ndembe so.”+38 Ala tene na lo: “Seigneur, bâ a-épée use la!” Lo tene na ala: “So alingbi awe.”39 Tongana ti so lo yeke sara ka lakue, lo sigi lo gue na ndö ti Hoto ti akeke ti olive, na adisciple nga ague na peko ti lo.+40 Tongana lo si na ndo ni, lo tene na ala: “Ala ngbâ ti sambela, si ala tï na yâ ti tara pëpe.”+41 Lo gue ayo kete na ala alingbi na ndo so tongana zo abi tênë, a tï dä, lo sara agenou na lo to nda ti sambela,42 lo tene: “Babâ, tongana mo ye, mo zi kopo so yongoro na mbi. Ye oko, zia a sara ye so bê ti mbi aye pëpe, me a sara ye so bê ti mo aye.”+43 Na pekoni, mbeni ange alondo na yayu asi na terê ti lo, na ange ni akpengba lo.+44 Me, so vundu agbu lo mingi, lo ngbâ ti sambela ngangu ahon ti kozo,+ na gbiki ti terê ti lo aga tongana mênë si ayeke tï oko oko na sese.45 Tongana lo sambela awe si lo londo lo gue na mbage ti adisciple, lo wara ala na lango ndali ti so vundu asara si ala woko kue.+46 Lo tene na ala: “Ala yeke lango ngbanga ti nyen? Ala londo na ala ngbâ ti sambela, si ala tï na yâ ti tara pëpe.”+47 So tënë angbâ na yanga ti lo, bâ, gbâ ti azo ayeke ga, na lo so a iri lo Judas, mbeni oko na popo ti adisciple 12, ayeke tambela na li ni. Lo pusu na terê ti Jésus ti su ngbangba ti lo.+48 Me Jésus atene na lo: “Judas, mo kä Molenge ti zo na sungo ngbangba ti lo?”49 Na ngoi so ala so ayeke na terê ti Jésus abâ ye so aye ti si, ala tene: “Seigneur, a lingbi e dë zo na épée ni?”50 Mbeni oko na popo ti ala adë même ngbâa ti kota prêtre, lo fâ mê ti lo ti mbage ti koli.+51 Me Jésus atene na ala: “A ngbâ tongaso!” Lo ndu mê ti zo ti kua ni, lo sava lo.52 Jésus atene na aprêtre-mokonzi, amokonzi ti temple nga na a-ancien so aga ndali ti lo: “Ala ga na a-épée nga na anduru keke tongana ti so a yeke sara na mbeni zo ti gbungo aye ti azo na ngangu?+53 So lâ na lâ mbi yeke na terê ti ala na yâ ti temple,+ ala zia maboko na ndö ti mbi pëpe.+ Me so ayeke l’heure ti ala la nga l’heure ti tene bingo akomande.”+54 Na pekoni, ala gbu lo na ala gue na lo,+ ala lï na lo na yâ ti da ti kota prêtre. Pierre amû peko ti lo, me lo ngbâ ayo.+55 Na ngoi so ala sara wâ na milieu ti yâ ti gbagba ni na ala duti na terê ni, Pierre ayeke duti na popo ti ala.+56 Me mbeni maseka-wali so ayeke zo ti kua abâ Pierre so ayeke duti na terê ti wâ so aza mingi, lo bâ yâ ti lê ti Pierre nzoni na lo tene: “Koli so kue ayeke fade na terê ti lo.”57 Me Pierre abere tënë ni, lo tene: “Wali, mbi hinga lo pëpe.”58 Kete na pekoni, mbeni zo abâ lo na atene: “Mo kue mo yeke oko ti ala.” Me Pierre atene: “Koli, mbi yeke oko ti ala pëpe.”+59 L’heure oko tongaso na pekoni, mbeni koli nde angbâ gï ti tene: “Ti tâ tënë ni, koli so kue ayeke lani na terê ti lo, ndali ti so lo yeke biani zo ti Galilée!”60 Me Pierre atene: “Koli, mbi hinga tënë so mo yeke tene so pëpe!” Tongana lo ngbâ ti sara tënë, mo ye ti bâ, mbeni koli-kondo atoto.61 Seigneur atourné, lo bâ Pierre; na Pierre adabe ti lo na tënë so Seigneur atene fade na lo: “Kozo si mbeni koli-kondo atoto laso, fani ota mo yeke tene ande so mo hinga mbi pëpe.”+62 Lo sigi, lo toto ngangu mingi.63 Azo so agbu Jésus si ayeke bata lo akomanse ti he lo+ nga ti pika lo.+64 Tongana ala kanga lê ti lo awe, ala yeke hunda lo, atene: “Tongana mo yeke prophète, zo wa la apika mo so?”65 Nga, ala zonga lo na gbâ ti ambeni sioni tënë.66 Tongana ndo ahan awe, bungbi ti a-ancien ti azo ni, aprêtre-mokonzi nga na ascribe abungbi terê ti ala ndo oko,+ ala gue na lo na yâ ti kota da ti Sanhédrin ti ala, ala tene:67 “Tongana mo yeke Christ, mo tene na e.”+ Me lo tene na ala: “Même tongana mbi tene ni na ala, ala yeke mä na bê na ni oko pëpe.68 Nga, tongana mbi hunda ala, ala yeke kiri tënë pëpe.69 Me, ti londo laso ti gue na ni, Molenge ti zo+ ayeke duti na terê ti Nzapa so ayeke ngangu mingi na mbage ti maboko ti lo ti koli.”+70 Na ndö ti tënë so, ala kue atene: “Tongaso, mo yeke Molenge ti Nzapa?” Lo tene na ala: “Ala wani atene awe so mbi yeke lo.”71 Ala tene: “E yeke na bezoin ti mbeni tënë nde ngbanga ti nyen? So e wani e mä ye so asigi na yanga ti lo awe so.”+


text: 21 Manassé+ ayeke na ngu 12 na ngoi so lo ga gbia, lo komande na Jérusalem ngu 55.+ Iri ti mama ti lo ayeke Hephzibah.2 Lo sara ye so ayeke sioni na lê ti Jéhovah, lo mû peko ti asioni sarango ye ti amara+ so Jéhovah atomba ala lani na gbele azo ti Israël.+3 Lo kiri lo leke ando so ayeke na nduzu, so babâ ti lo Ézéchias afuti ni lani.+ Lo leke agbalaka ndali ti Baal nga lo leke yongoro yanda,*+ tâ gï tongana ti so Achab so ayeke lani gbia ti Israël asara.+ Lo kuku na gbe ti aye kue so ayeke na lê ti nduzu nga lo voro ni.+4 Lo leke nga agbalaka na yâ ti da ti Jéhovah,+ da so Jéhovah asara tënë ni, atene: “Iri ti mbi+ ayeke duti ande dä na Jérusalem.”5 Na lê ti alacour use ti da ti Jéhovah,+ lo leke nga agbalaka ndali ti aye kue so ayeke na lê ti nduzu.+6 Lo gbi* molenge ti lo ti koli. Lo sara magie, lo sara mbadi,+ lo zia na yâ ti kodro ni azo ti sarango tënë na yingo ti akuâ nga na azo ti fango aye so ayeke si ande na zo.+ Lo sara aye mingi so ayeke sioni na lê ti Jéhovah ti son bê ti lo.7 Lo mû statue ti yongoro yanda,*+ so a leke ni na kode, lo zia ni na yâ ti da so Jéhovah asara tënë ni na David nga na molenge ti lo Salomon, lo tene: “Iri ti mbi ayeke ngbâ biani biani na yâ ti da so nga na Jérusalem, so mbi soro ni na popo ti amara ti Israël kue.+8 Tongana azo ti Israël asara ye alingbi tâ na aye kue so mbi hunda na ala ti sara, so ti tene ala sara ye alingbi na Ndia kue so wakua ti mbi Moïse amû yanga na ala+ ti sara ye alingbi na ni, mbi yeke sara si ala kiri afono kirikiri pëpe yongoro na sese so mbi mû ni na akotara ti ala.”+9 Me azo ti Israël amä yanga pëpe, nga Manassé angbâ ti pusu ala ti gue yongoro, lo sara si ala sara sioni mingi ahon amara so Jéhovah afuti ala lani na gbele azo ti Israël.+10 Jéhovah angbâ ti sara tënë na awakua ti lo aprophète,+ ti tene ala fa peko ni, ala tene:11 “Manassé gbia ti Juda asara asioni ye so kue. Lo sara sioni mingi ahon azo ti mara ti Amori+ so aga kozo na lo.+ Na lege ti afungo yanda* ti lo, lo sara si azo ti Juda asara siokpari.12 Ndani la Jéhovah Nzapa ti Israël atene: ‘Mbi yeke ga na mbeni ye ti ngangu na ndö ti Jérusalem+ nga na Juda. Ye ti ngangu so tongana zo amä tënë ni, li ti lo ayeke kpe kue.+13 Mbi yeke mû kamba ti mungo na yongo ti ye, so a gboto ni+ lani na ndö ti Samarie,+ ti gboto ni na ndö ti Jérusalem. Mbi yeke mû nga niveau* so a sara na kua na terê ti ahale ti Achab+ ti sara na kua na terê ti Jérusalem. Mbi yeke sukula Jérusalem avuru, tongana ti so zo ayeke sukula dû ti sembe avuru, lo sukula ni nga lo kuku yanga ni na sese.+14 Mbi yeke zi bê ti mbi na ndö ti tanga ti azo ti mbi+ na mbi yeke zia ala na maboko ti awato ti ala. Ala yeke ga tongana ye so awato ti ala kue agbu na ngangu nga tongana ye so ala gbu ni na ngoi ti bira,+15 ndali ti so ala sara ye so ayeke sioni na lê ti mbi nga ala ngbâ lakue ti son bê ti mbi ngbene ye so akotara ti ala asigi na Égypte juska laso.’”+16 Na ndö ti siokpari so Manassé asara, tongana lo pusu azo ti Juda ti sara ye so ayeke sioni na lê ti Jéhovah, lo fâ nga gbâ ti azo so tënë ayeke na li ti ala pëpe juska yâ ti Jérusalem kue+ asi na mênë ti ala.17 Âdu ti tanga ti mbaï ti Manassé, tënë ti aye kue so lo sara nga siokpari so lo sara, a sû ni na yâ ti mbeti ti mbaï ti agbia ti Juda.18 Manassé akui, na lo wu terê ti lo tongana ti akotara ti lo. A lu lo na yâ ti jardin so ayeke na terê ti da ti lo, na yâ ti jardin ti Uzza.+ Molenge ti lo Amon aga gbia na peko ti lo.19 Amon+ ayeke na ngu 22 na ngoi so lo ga gbia, lo komande na Jérusalem+ ngu use. Iri ti mama ti lo ayeke Méshullémeth molenge ti Haruz, zo ti kodro ti Jotbah.20 Lo ngbâ ti sara ye so ayeke sioni na lê ti Jéhovah, tâ gï tongana ti so babâ ti lo Manassé asara lani.+21 Lo sara aye ti sioni kue so babâ ti lo asara lani, na lo ngbâ ti voro afungo yanda so babâ ti lo avoro lani nga ti kuku na gbe ti ala.+22 Lo dö Jéhovah Nzapa ti akotara ti lo lo zia, na lo sara ye pëpe tongana ti so Jéhovah afa.+23 A si na mbeni ngoi, awakua ti Gbia Amon amä terê na hondengo ni ti sara sioni na lo, na ala fâ lo na yâ ti da ti lo wani.24 Me azo ti kodro ni afâ azo kue so amä terê si afâ Gbia Amon so, na ala zia molenge ti lo Josias gbia na peko ti lo.+25 Âdu ti tanga ti mbaï ti Amon, tënë ti ye so lo sara, a sû ni na yâ ti mbeti ti mbaï ti agbia ti Juda.26 A lu lo na cimetière ti lo so ayeke na yâ ti jardin ti Uzza.+ Molenge ti lo Josias+ aga gbia na peko ti lo.


text:
HUNDA 5
Mama-tene ti yâ ti Bible ayeke nyen?
“Mbi yeke zia kengo terê na popo ti mo na wali ni, nga na popo ti hale ti mo na hale ti lo. Lo yeke neka ande li ti mo, na mo yeke dë ande peko ti gere ti lo.”
“Na lege ti hale ti mo, amara kue ti sese ayeke wara ande tënë nzoni ndali ti ala wani ngbanga ti so mo mä yanga ti mbi.”
“Zia Royaume ti mo aga. Zia a sara ye so bê ti mo aye, na yayu legeoko nga na ndö ti sese.”
“Ti Nzapa, lo so ayeke mû siriri, lo yeke neka ande Satan na gbe ti gere ti ala na yâ ti kete ngoi.”
“Tongana aye kue aga ande na gbe ti lo awe, Molenge ni nga ayeke duti ande na gbe ti Lo so azia aye kue na gbe ti lo Molenge ni, si Nzapa aga aye kue ndali ti zo oko oko kue.”
“A sara tënë ti azendo ni na Abraham nga na hale ti lo . . . , so ayeke Christ. Nga, tongana ala yeke ti Christ, ala yeke biani hale ti Abraham.”
“Fadeso royaume ti dunia aga Royaume ti Seigneur ti e na ti Christ ti lo awe, lo yeke komande ande tongana gbia lakue lakue nga kpu na kpu.”
“Tongaso, a bi kota sioni nyama so akpa ngbo so, ngbo ti giriri, lo so a iri lo Zabolo na Satan, lo so lo yeke handa azo na ndö ti sese kue; a bi lo na sese, na a bi nga a-ange ti lo ni legeoko na lo.”
“Lo gbu sioni nyama so akpa ngbo so, ngbo ti giriri, so ayeke Zabolo na Satan, na lo kanga lo ngu 1000.”


text:
1Na pekoni, Jésus alondo na ndo so si lo gue na sese ti Judée, na mbage ti ngu ti Jourdain. Gba ti azo akiri abongbi na tere ti lo si lo to nda ti fa ye na ala tongana ti so lo yeke sara lakue. 2Ambeni farizien aga nduru na tere ti lo, ala ye ti sara si lo ti na ya ti gbanda ti ala; ala hunda lo, atene: “Ndia ti e amu lege na koli ti tumba wali ti lo?” 3Jésus akiri tënë na ala: “Nyen laa Moïse amu yanga na ala ti sarango ni?” 4Ala tene: “Moïse amu yanga atene, koli alingbi ti sara mbeti ti kangbingo tere si lo tumba wali ti lo.’ 5Tongaso Jésus atene na ala: “Moïse asu ndia so na mbeti ndali ti kpengbango li ti ala. 6Me na tongo nda ti dunia, ‘Nzapa asara koli na wali. 7Ndani laa, fade koli ayeke londo na gbe ti babâ na mama ti lo ti bongbi oko na wali ti lo 8si ala use kue ayeke ga gi tere oko.’ Tongaso ala ngba azo use pepe, me ala ga gi tere oko. 9Ye so Nzapa abongbi awe, alingbi zo akangbi ni pepe.” 10So ala kiri na da, adisiple ti lo akiri ahunda lo na ndö ti tënë so. 11Lo tene na ala: “Tongana mbeni koli atumba wali ti lo si lo mu mbeni nde, lo sara nzi na tere ti kozo wali ni awe. 12Tongana wali atumba koli ti lo si lo mu mbeni koli nde, lo sara nzi na tere ti kozo koli ti lo ni awe.” 13Azo amu akete molenge aga na ala na Jésus titene lo zia maboko ti lo na ndö ti ala, me adisiple asuku ngangu na azo ni. 14So Jésus abaa ye so, ngonzo agbu lo si lo tene na adisiple ni, lo tene: “Ala zia akete molenge aga na mbi! Ala kanga lege na ala pepe, ngbanga ti so Kodro-gbia ti Nzapa ayeke ndali ti azo so ayeke tongana amolenge so. 15Mbi tene na ala taa-tënë: zo so ayamba Kodro-gbia ti Nzapa tongana molenge pepe, lo yeke li ande na ya ni oko pepe.” 16Na pekoni, lo gbu amolenge ni na ya ti maboko ti lo, lo zia maboko na ndö ti ala si lo sara tufa na ndö ti ala. 17So Jésus amu lege ti gue, mbeni koli aga gi na loro, akuku na gbe ti lo si ahunda lo, atene: “Nzoni wafango-ye, nyen laa mbi lingbi ti sara ti wara fini so angba lakue lakue?” 18Jésus atene na lo: “Ngbanga ti nyen si mo iri mbi zo ti nzoni? Zo ti nzoni ayeke daa pepe, gi Nzapa oko. 19Mo hinga akota tënë ti Ndia so atene: ‘Alingbi mo fâ zo pepe; alingbi mo gi wali wala koli ti zo pepe; alingbi mo nzi pepe; alingbi mo tene mvene na le ti ngbanga pepe; alingbi mo handa zo ti mu ye ti lo pepe; alingbi mo ne babâ ti mo na mama ti mo.’ ” 20Koli ni atene na lo: “Wafango-ye, mbi to nda ti sara ye so kue gi na ndembe so mbi de molenge.” 21Jésus abaa lo, lo ye lo si lo tene na lo: “Mbeni ye oko angba na mo ti sarango ni: gue, mo ka aye ti mo kue, mo mu nginza ni na awayere si fade mo yeke wara mosoro na yayu. Na pekoni, mo ga, mo mu peko ti mbi.” 22Me so koli ni ama atënë so, tere ti lo kue ade si lo gue na vundu na be ti lo, ngbanga ti so lo yeke na mosoro mingi. 23Jésus abaa adisiple ti lo so angoro lo kue si lo tene na ala: “Ayeke ngangu na zo ti mosoro ti li na ya ti Kodro-gbia ti Nzapa!” 24Na ndö ti tënë so, li ti adisiple ni kue akpe, me Jésus akiri tënë na ala: “Amolenge ti mbi, ayeke ngangu mingi ti li na ya ti Kodro-gbia ti Nzapa! 25Lingo ti zo ti mosoro na ya ti Kodro-gbia ti Nzapa ayeke ngangu ahon lingo ti zambala na ya ti du ti sua.” 26Na ndö ti tënë so, li ti adisiple ti Jésus akiri akpe kue si ala hunda tere na popo ti ala, atene: “So ye ni ayeke tongaso so, zo wa laa alingbi ti soo kuâ, zo wa?” 27Jésus abaa ala si lo tene na ala: “Ye ni ahon ngangu ti zo, me ahon ngangu ti Nzapa pepe, ngbanga ti so Nzapa alingbi ti sara ye kue.” 28Tongaso Pierre atene na lo: “Baa, e zia aye ti e kue si e mu peko ti mo!” 29Jésus atene na lo: “Mbi tene na ala taa-tënë: zo so azia da ti lo, a-ita ti lo ti koli na ti wali, mama ti lo, babâ ti lo, amolenge ti lo wala ayaka ti lo ndali ti mbi nga ndali ti Nzoni Tënë, 30fade lo yeke wara ada, a-ita ti koli na ti wali, amama, amolenge na ayaka fani ngbangbo oko na ya ti ngoi so e yeke daa so. Fade azo ayeke sara ngangu na lo si na ya ti ngoi so ayeke ga, lo yeke wara fini so angba lakue lakue. 31Me mingi ti azo so ayeke na li ni ayeke ga ande azo ti ndani. Mingi ti azo so ayeke na ndani ayeke ga ande azo ti li ni.” 32Jésus na adisiple ti lo ayeke na lege ti gue na Jérusalem; lo yeke tambula na dawa ti ala. Be ti ala ado, mbeto agbu azo so kue amu peko ti ala. Jésus akiri amu adisiple baleoko na use na tere ti lo si lo to nda ti fa na ala tënë ti ye so fade ayeke si na lo. 33Lo tene na ala: “Ala ma! E yeke gue na Jérusalem. Kâ, fade azo ayeke zia Molenge ti Zo na maboko ti akota wayango-sandaga na awafango-ndia. Ala yeke fâ ngbanga ti kuâ na li ti lo si ala yeke zia lo na maboko ti azo ti mbeni mara nde. 34Ala yeke he lo, ala yeke tuku ngu ti yanga ti ala na tere ti lo, ala yeke pika lo na fimbo si ala yeke fâ lo. Lango ota na pekoni, fade lo yeke zingo na kuâ.” 35Na pekoni, Jacques na Jean, amolenge ti Zebede aga na tere ti Jésus si ala tene na lo: “Wafango-ye, e ye si mo sara ande na e ye so e yeke hunda na mo.” 36Jésus ahunda ala, atene: “Nyen laa ala ye mbi sara na ala?” 37Ala kiri tënë na lo: “Na lango so mo yeke duti ande na ndö ti mbata ti gonda ti mo ti gbia, ayeke nzoni mo zia e duti na tere ti mo, mbeni na mbage ti maboko ti mo ti koli, mbeni na mbage ti maboko ti mo ti wali.” 38Me Jésus atene na ala: “Ala hinga ye so ala yeke hunda so pepe. Ala lingbi ti nyon kopo ti pasi so fade mbi yeke nyon, wala ti wara bateme ti pasi so mbi yeke wara so?” 39Ala kiri tënë na lo: “E lingbi ti nyon ni.” Jésus atene na ala: “Biani, fade ala yeke nyon kopo so mbi yeke nyon si ala yeke wara bateme so mbi yeke wara. 40Me tënë ti dutingo na mbage ti maboko ti mbi ti koli wala na mbage ti maboko ti mbi ti wali, mbi laa mbi yeke mu ni na zo pepe. Ndo ni ayeke ti azo so Nzapa aleke ni ndali ti ala.” 41So tanga ti adisiple baleoko ama tënë so, be ti ala aso na Jacques na Jean. 42Tongaso Jésus airi ala kue na tere ti lo si lo tene na ala: “Ala hinga so, azo so amba ti ala ayeke baa ala tongana amakonzi ti amara nde ayeke sara komandema na ndö ti amara ni. Akota zo ayeke na ngangu na ndö ti azo ti ala. 43Ti ala azo ti mbi, ayeke nzoni ye ni aduti tongaso pepe na popo ti ala. Me tongana mbeni zo aye ti ga kota zo na popo ti ala, ayeke nzoni lo ga zo ti sarango kua na ala kue. 44Tongana mbeni zo na popo ti ala aye ti ga zo ti li ni, ayeke nzoni lo ga ngbaa ti ala kue, 45ngbanga ti so Molenge ti Zo aga titene azo asara kua na lo pepe, me lo ga ti sara kua na azo, ti ka tere ti lo na kuâ ti soo gba ti azo.” 46Ala si na Jéricho. So Jésus na adisiple ti lo na gba ti azo ayeke sigigi ti hon, mbeni waziba, so iri ti lo Bartime, molenge ti Time, aduti na yanga ti lege si lo yeke iri ye na maboko ti azo. 47Gi so lo ma atene, Jésus ti Nazaret laa ayeke hon so, lo dekongo ngangu, lo tene: “Jésus, Molenge ti David, baa mawa ti mbi!” 48Azo mingi asuku na lo titene lo kanga yanga ti lo, me lo kiri lo dekongo ngangu, atene: “Molenge ti David, baa mawa ti mbi!” 49Jésus aluti si lo tene: “Ala iri lo.” Azo ni airi waziba ni si ala tene na lo: “De be ti mo, mo londo! Lo yeke iri mo!” 50Tongaso lo bi kota bongo ti lo ti de, lo huru lo luti na ndö ti gere ti lo si lo ga na tere ti Jésus. 51Jésus ahunda lo, atene: “Mo ye mbi sara nyen na mo?” Waziba ni akiri tënë na lo: “Wafango-ye, sara si mbi kiri mbi baa ndo.” 52Jésus atene na lo: “Mo gue, mabe ti mo asoo mo awe!” Gi hio na pekoni, waziba ni ato nda ti baa ndo si lo mu peko ti Jésus.
Copyrighted Material
Learn More


text:
Lo tene so sarango siokpari anzere na Job nzerengo (12, 13)
20 Zophar,+ zo ti Naama, akiri tënë, atene:2 “Agingo bê so mbi yeke na ni apusu mbi ti kiri tënë,ndali ti so bê ti mbi ayeke kpô pëpe.3 Mbi mä mbeni tënë so ason bê ti mbi;na hingango ndo ti mbi* apusu mbi ti kiri tënë.4 Mo hinga ye so ape?Ngbene ye so a zia zo* na ndö ti sese,+5 azo ti sioni adekongo na ngia, me gï teti kete ngoi,na nzerengo terê ti zo so akpe Nzapa pëpe* ayeke gï teti kete ngoi.+6 Atâa so kota ti lo amonté juska na yayuna li ti lo andu ambinda,7 lo yeke futi biani biani tongana puru ti lo;azo so abâ lo ândö ayeke hunda ndo, atene: ‘Lo yeke na ndo wa?’8 Lo yeke huru ti hon tongana bango li, na a yeke wara lo pëpe;a yeke girisa na ndö ti lo hio tongana bango li na bï.9 Lê so abâ lo ândö ayeke kiri ti bâ lo pëpe,ndo so lo yeke lani dä ayeke bâ lo mbeni pëpe.+10 Amolenge ti lo ayeke voro yanga na awayere ti sara nzoni bê na ala,maboko ti lo wani ayeke kiri na amosoro so lo gbu na awani.+11 Abio ti lo angbâ lani na ngangu tongana ti amaseka,me a* yeke lango na yâ ti fuku ti sese legeoko na lo.12 Tongana sioni ye anzere na yanga ti lo,na lo honde ni na gbe ti langue ti lo,13 na tongana lo yeke te ni yeke yeke ti mä nzerengo ni nga lo ke ti zi ni,me lo ngbâ ti bata ni na yâ ti yanga ti lo,14 kobe ni ayeke kpi na yâ ti lo;a yeke ga tongana poison* ti acobra na yâ ti lo.15 Lo mene mosoro, me lo yeke dë ande ni kue;Nzapa ayeke sara si a ngbâ na yâ ti lo pëpe.16 Lo yeke su ande ngu ti yanga ti acobra;pembe* ti sioni ngbo ayeke fâ lo.17 Lo yeke bâ lâ oko pëpe ngu so asua,mafuta ti otoro na beurre so asua tongana ngu.18 Aye ti mosoro so lo wara ayeke ngbâ na lo pëpe, lo yeke te* ni pëpe;nginza ti ye so lo kä, lo yeke bâ nzoni dä pëpe.+19 Lo tambela na ndö ti awayere nga lo dö ala lo zia;lo mû na ngangu da so lo la lo leke ni pëpe.20 Atâa so kue, lo yeke wara siriri ti bê pëpe;mosoro ti lo ayeke sö lo pëpe.21 Mbeni ye so angbâ ti tene lo kiri lo te ayeke dä pëpe;ndani la mosoro ti lo ni ayeke ngbâ aninga pëpe.22 Na ngoi so mosoro ti lo awu ahon ndö ni, gingo bê ayeke hon ndö ti lo;ye ti vundu ayeke ga na ngangu na ndö ti lo.23 Na ngoi so lo yeke te ye ti tene yâ ti lo asi,ngonzo ti Nzapa* ayeke ga wâ na terê ti lo,a tuku na ndö ti lo, juska na yâ ti kamba ti yâ ti lo.24 Na ngoi so lo yeke kpe aye ti bira so a sara ni na wen,kokora ti cuivre ayeke pika lo na alê ti kokora.25 Lo gboto lê ti kokora so alï peko ti lo,lo gboto zango lê ti kokora so alï da ti ngonzo ti lo,na mbeto agbu lo ngangu.+26 Bingo so avuko ngangu la ayeke ku amosoro ti lo;wâ so zo ape ni pëpe la ayeke gbi lo ande;ye ti ngangu la ayeke ku azo ti yâ ti tente ti lo so asö kuâ.27 Yayu ayeke fa faute ti lo na gigi;sese ayeke londo ande na terê ti lo.28 Ngu so asuku ayeke mû da ti lo ahon na ni;a yeke pika ngangu mingi na lâ ti ngonzo ti Nzapa.*29 Ye so Nzapa amû na zo ti sioni la,ye so Nzapa amû yanga ti tene a mû na lo la.”
Kete tënë
^ Na Hébreu: “mbeni yingo so asara si mbi mä yâ ti tënë.”


text: 5 Zo kue so amä na bê so Jésus ayeke Christ, Nzapa la si adü zo so.+ Zo kue so andoye Nzapa, lo ndoye nga zo so Nzapa adü lo.2 E hinga so e yeke ndoye amolenge ti Nzapa+ na lege so: tongana e ngbâ ti ndoye Nzapa na e ngbâ ti bata acommandement ti lo.3 Ndoye ti Nzapa ayeke so: e bata acommandement ti lo;+ me acommandement ti lo ayeke ye so ane pëpe,+4 ndali ti so zo kue so* Nzapa adü ahon dunia so na ngangu.+ Songo benda so ahon dunia so na ngangu ayeke mabe ti e.+5 Zo wa la alingbi ti hon dunia so na ngangu?+ A yeke zo so amä na bê so Jésus ayeke Molenge ti Nzapa.+6 A yeke lo so aga lani na lege ti ngu na mênë, Jésus Christ. Lo ga gï na ngu pëpe,+ me na ngu nga na mênë.+ Yingo ayeke témoin ti ye so,+ ngbanga ti so yingo ni ayeke tâ tënë.7 Ndali ti so atémoin ayeke ota:8 yingo,+ ngu+ nga na mênë.+ Na ala ota kue amä terê.9 Tongana e yeda na tënë so azo afa, tënë so Nzapa afa ayeke kota mingi ahon ti ala, ngbanga ti so tënë so Nzapa afa ayeke so: lo sara tënë na ndö ti Molenge ti lo.10 Zo so amä na bê na Molenge ti Nzapa, lo wara ti lo tënë ni awe. Zo so amä na bê na Nzapa pëpe, lo sara si Nzapa aga zo ti mvene,+ ndali ti so lo mä na bê pëpe na tënë so Nzapa afa tongana témoin na ndö ti Molenge ti lo.11 Tënë ni so a fa ayeke so: Nzapa amû na e fini ti lakue lakue,+ na fini so ayeke na yâ ti Molenge ti lo.+12 Zo so ayeke beoko na Molenge ni ayeke na fini so. Zo so ayeke beoko na Molenge ti Nzapa pëpe ayeke na fini so pëpe.+13 Ala so amä na bê na iri ti Molenge ti Nzapa,+ mbi sû aye so na ala si ala hinga so ala yeke na fini ti lakue lakue.+14 Confiance so e yeke na ni na lo+ ayeke so: Atâa ye wa la e hunda, tongana a gue oko na ye so bê ti lo aye, lo yeke mä e.+15 Tongana e hinga so atâa nyen la e hunda na lo, lo yeke mä e, e hinga nga so e yeke wara biani aye so e hunda ni ngbanga ti so e hunda ni na lo.+16 Tongana mbeni zo abâ ita ti lo atï na yâ ti mbeni siokpari so ayeke gue na zo na kuâ pëpe, a lingbi lo hunda Nzapa, na Nzapa ayeke mû ande fini na ita ti lo ni.+ Biani, Nzapa ayeke mû fini na ala so atï na yâ ti mbeni siokpari so ague na zo na kuâ pëpe. Mbeni siokpari ayeke dä so ague na zo na kuâ.+ A yeke tënë ti siokpari so la si mbi tene na lo ti hunda Nzapa pëpe.17 Ye kue so ayeke ye ti kirikiri ayeke siokpari.+ Me mbeni siokpari ayeke dä so ague na zo na kuâ pëpe.18 E hinga so azo kue so Nzapa la si adü ala angbâ ti sara siokpari pëpe, me lo so Nzapa adü lo* ayeke bâ ndo na ndö ti ala, na Zo ti sioni alingbi ti gbu ala pëpe.+19 E hinga so e yeke ti Nzapa, me dunia so kue ayeke na gbe ti Zo ti sioni.+20 Me e hinga so Molenge ti Nzapa aga,+ na lo mû na e ndara* si e lingbi ti hinga tâ Nzapa. E yeke beoko na tâ Nzapa+ ni na lege ti Molenge ti lo Jésus Christ. So tâ Nzapa na fini ti lakue lakue ni la.+21 Amolenge so mbi ndoye ala mingi, ala kpe ayanda.+


text:
“Mbi ga ye kue ndali ti mara ti azo nde nde kue” (19-23)
Kangango nzara ti bê na yâ ti kpengo loro ti wara fini (24-27)
9 Mbi yeke zo so a zi lo awe ape? Mbi yeke bazengele ape? Mbi bâ Jésus Seigneur ti e ape?+ Ala yeke kusala ti mbi na yâ ti Seigneur ape?2 Tongana mbi yeke bazengele ndali ti ambeni zo pëpe, mbi yeke biani bazengele ndali ti ala, ngbanga ti so ala yeke nzoroko so afa kusala ti mbi ti bazengele na yâ ti Seigneur.3 Tënë so mbi tene ti gbu koko ti mbi na gbele ala so abâ tënë ti mbi ayeke so:4 E yeke na droit* ti te ye na ti nyon ye, ni la ape?5 E yeke na droit ti sara mariage na mbeni ita-wali+ si lo tambela na terê ti e ape? tongana ti so tanga ti abazengele, aita ti Seigneur+ nga na Céphas*+ asara.6 Wala a yeke gï mbi na Barnabas+ la si e yeke na droit ti ngbâ lakue ti sara mbeni kua ti wara na kobe ti yanga ti e?7 Zo wa la si ayeke sara kua ti turugu na lo wani la lo futa terê ti lo? Zo wa la si alu yaka ti vigne na lo te lengo ni ape?+ Wala zo wa la si ayeke bata anyama na lo nyon mbeni lait ni ape?8 Mbi yeke sara tënë ti aye so na lege ti bango ndo ti azo? Wala Ndia nga asara tënë ti aye so ape?9 Ndali ti so a sû na yâ ti ndia ti Moïse, a tene: “A yeke nzoni mo kanga yanga ti bagara pëpe na ngoi so lo yeke sara kua na ndo so a yeke pika alê ti kobe dä.”+ A yeke tënë ti abagara la agbu bê ti Nzapa?10 Wala a yeke gï ndali ti e la si lo sara tënë so? Biani, a sû tënë so ndali ti e ngbanga ti so zo so ayeke fâ yaka, a lingbi lo fâ yaka ni na beku, nga zo so ayeke pika alê ti kobe, a lingbi lo pika ni na beku ti wara ti lo mbage ni.11 Tongana e lu aye ti yingo na yâ ti ala, si e ko aye ti mitele na mbage ti ala andâ e hunda ye mingi la?+12 Tongana ambeni zo ayeke nga na droit* so na ndö ti ala, e yeke ti e na ni ahon so ape? Ye oko, e sara kusala na droit so pëpe,+ me e ngbâ ti kanga bê ti e na gbele aye kue, si e sara pëpe mbeni ye so akanga lege na nzoni tënë na ndö ti Christ.+13 Ala hinga pëpe so akoli so ayeke sara kusala ti Nzapa ayeke te aye ti temple? Nga ala hinga pëpe so azo so ayeke sara kua lakue na gbele gbalaka ayeke wara ti ala mbeni mbage ti ye ti gbalaka ni?+14 A yeke nga tongaso si Seigneur amû yanga ti tene ala so ayeke fa nzoni tënë awara ye ti ala na lege ti nzoni tënë ni.+15 Me mbi sara kusala pëpe na mbeni oko ti aye so.+ Biani, mbi sû mbeti na ndö ti aye so ti tene a sara tongaso na mbi pëpe, ndali ti so ahon tënë mbi kui ahon ti tene—zo oko ayeke sara ande pëpe si nda ti tënë so mbi yeke na ni ti pika kate ti mbi alï ngu!+16 Tongaso, tongana mbi yeke fa nzoni tënë, a yeke mbeni ye ti pika kate ti mbi dä la pëpe, ndali ti so a yeke ye so a hunda na mbi ti sara ni la. Biani, mawa na mbi tongana mbi fa nzoni tënë ape!+17 Tongana mbi sara ye so na bê ti mbi wani, mbi yeke wara mbeni futa. Me même tongana mbi sara ni na bê use, kamême a zia mbeni ye na maboko ti mbi ti bata ni.+18 Tongaso, futa ti mbi ni ayeke nyen? A yeke so tongana mbi yeke fa nzoni tënë, mbi lingbi ti sara si azo awara nzoni tënë senge senge, si tongana a ndu nzoni tënë ni, mbi sara ye na komandema* ti mbi ahon ndö ni pëpe.19 Biani, atâa so mbi yeke ngbâa ti zo oko pëpe, mbi sara terê ti mbi ngbâa ti azo kue, si mbi wara mingi ti azo.20 Na popo ti aJuif, mbi ga tongana mbeni Juif si mbi wara aJuif.+ Na popo ti azo so ayeke na gbe ti ndia, mbi ga tongana zo so ayeke na gbe ti ndia, atâa so mbi wani mbi yeke na gbe ti ndia pëpe, si mbi wara ala so ayeke na gbe ti ndia.+21 Na popo ti ala so ayeke na ndia pëpe, mbi ga tongana zo so ayeke na ndia pëpe, atâa so na gbele Nzapa mbi yeke zo so ayeke na ndia, nga na gbele Christ mbi yeke na gbe ti ndia,+ si mbi wara ala so ayeke na ndia pëpe.22 Na popo ti ala so awoko, mbi ga tongana zo so awoko,+ si mbi wara azo so awoko. Mbi ga ye kue ndali ti mara ti azo nde nde kue, si na yâ ti ye kue mbi sö fini ti ambeni.23 Me mbi sara ye kue ndali ti nzoni tënë si mbi wara mbage ti mbi dä legeoko na ambeni zo.+24 Ala hinga pëpe so na yâ ti mbeni mandako ti kpengo loro, azo ti kpengo loro ni kue ayeke kpe loro, me gï zo oko la si ayeke wara futa ni? Tongaso, ala kpe loro ni ti tene ala wara ni.+25 Zo kue so ayeke sara mbeni mandako ayeke kanga nzara ti bê ti lo na yâ ti aye kue. Tâ tënë, ala yeke sara tongaso ti wara mbeni couronne so alingbi ti buba,+ me e, e sara tongaso ti wara mbeni couronne so alingbi ti buba pëpe.+26 Ni la, mbi yeke kpe loro senge senge pëpe.+ Lege so mbi yeke fi gobo ayeke ti pika yâ ti pupu pëpe.27 Me mbi pika* terê ti mbi+ na mbi sara lo tongana ngbâa, ndali ti so mbi sara mbeto ti tene tongana mbi fa tënë na azo awe, na nda ni mbi ga zo so a yeda na lo pëpe.


text: 20 Na yâ ti angoi ni so, terê ti Ézéchias ason ngangu, na a ngbâ kete lo kui.+ Prophète Ésaïe, molenge ti Amos, aga atene na lo: “Jéhovah atene: ‘Fa na azo ti da ti mo aye so ala doit ti sara na peko ti mo, ndali ti so mo yeke kui. Mo yeke sava ande pëpe.’”+2 Tongana Ézéchias amä tënë so, lo tourné lê ti lo na terê ti mur na lo komanse ti sambela Jéhovah,3 lo tene: “Pardon, Jéhovah, mbi gbu gere ti mo. Dabe ti mo so mbi yeke be-ta-zo na mo, mbi sara na mo na bê ti mbi kue nga mbi sara ye so ayeke nzoni na lê ti mo.”+ Ézéchias akomanse ti toto ngangu.4 Ésaïe asigi ahon, me ade lo si na lê ti lacour ti yangbo ti gbia pëpe, Jéhovah atene na lo:+5 “Kiri mo tene na Ézéchias, lo so ayeke fa lege na azo ti mbi, mo tene: ‘Jéhovah Nzapa ti kotara ti mo David atene: “Mbi mä sambela ti mo ni awe. Mbi bâ ngu ti lê ti mo+ so ayuru. Mbi yeke sara si mo sava.+ Na peko ti lango ota, mo yeke gue ande na da ti Jéhovah.+6 Mbi yeke zia ngu 15 na ndö ti ngu* ti mo, mbi yeke zi mo nga na gbata so na maboko ti gbia ti Assyrie.+ Mbi yeke tiri nga ti bata gbata so ndali ti mbi nga ndali ti wakua ti mbi David.”’”+7 Na pekoni, Ésaïe atene: “Ala ga na ahulengo lê ti figue so a pete ni boule boule.” Azo ni aga na ni, ala zia na ndö ti furoncle ni, na lo komanse ti sava yeke yeke.+8 Ézéchias ahunda Ésaïe, atene: “Fä+ wa la ayeke fa so Jéhovah ayeke sava ande mbi nga so mbi yeke gue na da ti Jéhovah na peko ti lango ota?”9 Ésaïe atene: “Fä so Jéhovah ayeke sara ti fa na mo so lo Jéhovah lo yeke sara ye alingbi na tënë so lo tene ayeke so: Mo ye ti tene gbe ti dê so ayeke na ndö ti escalier so ague na devant escalier* bale-oko wala akiri na peko escalier bale-oko?”+10 Ézéchias atene: “A yeke ngangu pëpe ti tene gbe ti dê ni ague na devant escalier bale-oko, me a yeke ngangu ti tene a kiri na peko escalier bale-oko.”11 Tongaso, Ésaïe airi ndo na Jéhovah, na lo sara si gbe ti dê so ayeke na ndö ti escalier ti Achaz akiri na peko escalier bale-oko, atâa so a hon fade ndö ti a-escalier ni so awe.+12 Na ngoi ni so, gbia ti Babylone Bérodak-Baladan, so ayeke molenge ti Baladan, atokua alettre nga na matabisi na Ézéchias, ndali ti so lo mä so terê ti Ézéchias ason.+13 Ézéchias ayamba* azo ti tokua ni nzoni nga lo fa na ala yâ ti ndo so amosoro ti lo kue ayeke dä:+ Lo fa na ala argent, lor, mafuta ti keke ti baume nga na ambeni mafuta ti nginza mingi, aye ti bira ti lo nga na aye kue so ayeke na yâ ti ando so a bata amosoro ti lo dä. Ézéchias afa na ala aye kue so ayeke na yâ ti da* ti lo nga na aye kue so ayeke na yâ ti royaume ti lo. Mbeni ye oko so lo fa na ala pëpe ayeke dä pëpe.14 Na pekoni, prophète Ésaïe ague na ndo ti Gbia Ézéchias na lo hunda lo, lo tene: “Azo so atene nyen na mo? Ala londo na ndo wa?” Ézéchias atene: “Ala londo na yongoro ndo, na kodro ti Babylone, la ala ga so.”+15 Ésaïe akiri ahunda lo, atene: “Nyen la ala bâ na yâ ti da* ti mo?” Ézéchias atene: “Ala bâ aye kue so ayeke na yâ ti da* ti mbi. Mbi fa na ala aye kue so ayeke na ando so a bata amosoro ti mbi dä.”16 Ésaïe atene na Ézéchias: “Mä tënë so Jéhovah atene:+17 ‘Ngoi ayeke ga ande so aye kue so ayeke na yâ ti da* ti mo nga na aye kue so akotara ti mo abungbi ni juska laso, a yeke mû ande ni ti gue na ni na Babylone.+ Mbeni ye oko ayeke ngbâ pëpe.’ Tënë ti yanga ti Jéhovah la.18 ‘A yeke mû ande ambeni molenge ti koli so mo yeke dü ande ala ti hon na ni,+ na ala yeke ga ande akota zo na yangbo ti gbia ti Babylone.’”+19 Na mango tënë so, Ézéchias atene na Ésaïe: “Tënë ti Jéhovah so mo fa peko ni so ayeke nzoni.”+ Lo kiri lo tene: “A yeke duti nzoni tongana siriri ayeke dä nga aye kue atambela nzoni* na ngoi so mbi ngbâ na fini.”*+20 Âdu ti tanga ti mbaï ti Ézéchias, tënë ti angangu ye kue so lo sara, lege so lo zi dû so a yeke bata ngu dä+ nga na canal so lo leke ti ga na ngu na yâ ti gbata ni,+ a sû ni na yâ ti mbeti ti mbaï ti agbia ti Juda.21 Ézéchias akui, na lo wu terê ti lo tongana ti akotara ti lo.+ Molenge ti lo Manassé+ aga gbia na peko ti lo.+


text: Na mokonzi ti azo ti pikango mozoko. Psaume ti David. Bia.109 Nzapa so mbi sepela mo,+ duti kpô pëpe,2 ndali ti so azo ti sioni na azo ti handa azi yanga ti ala na terê ti mbi.Ala tene mvene na iri ti mbi;+3 ala ngoro mbi, ala yeke tene asioni tënë na mbi,ala tiri na mbi senge senge.+4 Ala ke mbi atâa so mbi ye ala;+me mbi ngbâ lakue ti sambela.5 Ala kiri na mbi sioni na place ti nzoni,+nga mbi ye ala, me ala ke mbi.+6 Zia mbeni sioni zo na ndö ti lo;zia si mbeni zo ti lutingo* na lo aluti na terê ti lo na mbage ti koli.7 Na ngoi so a yeke fâ ngbanga ti lo, zia si a wara tënë na li ti lo;*zia si a bâ même sambela ti lo tongana mbeni siokpari.+8 Zia si alango ti fini ti lo awu pëpe;+zia mbeni zo nde amû kusala ti lo ti bango ndo na ndö ti ye.+9 Zia si amolenge ti lo* aga amolenge so babâ ti ala ayeke dä pëpena wali ti lo aga wali-mua.10 Zia si amolenge ti lo* aga azo so afono ti iri ye;ala londo na yanga-da ti ala so abuba awe ti gue ti gi kobe.11 Zia si zo so asara bon na lo agbu* aye ti lo kue,nga zia si awande anzi aye ti lo.12 Zia si mbeni zo asara nzoni bê* na lo pëpe,nga zia si mbeni zo asara nzoni bê na amolenge ti lo so aga anyindu so pëpe.13 Zia si a futi ahale ti lo.+Zia si a zi iri ti ala si azo so a dü ala na peko ti ala adabe ti ala na ala pëpe.14 Zia si Jéhovah adabe ti lo na faute ti akotara ti lo,+nga zia si a zi siokpari ti mama ti lo pëpe.15 Zia si Jéhovah adabe ti lo lakue na ye so ala sara;nga zia si lo zi na ndö ti sese aye kue so ayeke dabe ti azo na ala,+16 ndali ti so koli so abi bê ti lo ti sara nzoni bê* na zo pëpe,+me lo ngbâ ti tomba peko ti zo so azo asara pasi na lo,+ ti wayere nga na ti zo so vundu ahon ndö ti loti sara si lo wara kuâ.+17 Lo ye gï ti deba zo, ni la deba akiri na ndö ti lo so;lo ye ti iri tënë nzoni na ndö ti zo pëpe, ni la a iri tënë nzoni na ndö ti lo pëpe.18 Lo yü adeba ni tongana bongo.A lï na yâ ti terê ti lo tongana ngu,a lï na yâ ti abio ti lo tongana mafuta.19 Zia si adeba ni aduti tongana bongo so lo bi na terê ti lo+nga tongana ceinture so lo yeke kanga lakue.20 So ayeke futa so Jéhovah ayeke mû na zo so ake mbi+nga na azo so ayeke tene sioni tënë na terê ti mbi.*21 Me mo Jéhovah, Seigneur ti dunia kue,ndali ti iri ti mo, sara mbeni ye ndali ti mbi.+Zi mbi, ndali ti so tâ ndoye ti mo ayeke nzoni,+22 ndali ti so zo ti mungo maboko na mbi ayeke dä pëpe nga mbi yeke wayere,+nga mbeni ye akpo mbi na yâ ti bê ti mbi.+23 Mbi yeke hon tongana gbe ti dê so ayeke hon;A tomba mbi tongana ti so zo ayeke tomba gbadora.24 Genou ti mbi awoko kue na mungo jeûne,mbi nge, na nyama ti terê ti mbi ayeke dä encore ape.*25 Mbi la azo ayeke gi yanga ti mbi.+Tongana ala bâ mbi, ala yengi li ti ala.+26 Jéhovah Nzapa ti mbi, mû maboko na mbi;so mo yeke na tâ ndoye, sö mbi.27 Zia si ala hinga so maboko ti mo la asara ye so;so mo Jéhovah la mo sara ye so.28 Zia ala deba mbi, me mo sara ti mo tufa na ndö ti mbi.Tongana ala londo na terê ti mbi, zia si kamene asara ala;me zia si mbi wakua ti mo mbi duti na ngia.29 Zia si azo so ake mbi ayü kamene tongana bongo;zia si ala yü kamene ni tongana yongoro bongo.*+30 Mbi yeke sepela Jéhovah na bê ti mbi kue;mbi yeke sepela lo na lê ti gbâ ti azo.+31 Lo yeke luti na terê ti wayere na mbage ti koliti sö lo na maboko ti azo so afâ ngbanga na li ti lo.*


text:
Mbi ye ti diko mbeti so na yanga ti kodoro so%%
Mbeti ti Bungbi—Kusala ti e nga na gigi ti e ti Chrétien | Novembre 2016
“Dabe mo na Lo so acréé mo, na lâ ti pendere ti mo”
Dabe ti mo na Lo so acréé mo na sarango kua na akode so mo yeke na ni ti sara na lo na ngoi so mo ngbâ maseka
12:3, 15
-
Amaseka mingi ayeke na seni nga na ngangu ti sara angangu kua so aga na ala ngia
-
Amaseka alingbi ti sara kua na ngoi nga na ngangu ti ala ti sara na kua ti Nzapa kozo si gango mbakoro akanga lege na ala
Salomon asara kua na asuma-tene ti fa akpale ti gango mbakoro
12:4-9
-
Versê 5: Awali so ayeke bâ ndo na lê ti fenêtre abâ so ndo avuko
Bango ndo ayeke polele tongana ti kozo ape
-
Versê 6: “Amolenge-wali ti sara bia akomanse ti kaï”
Mango ndo ayeke nzoni tongana ti kozo ape
-
Versê 7: “Nzara kue akui”
Nzara ti kobe ayeke dä ape
Kangbi ni
Kangbi ni
MBETI TI BUNGBI—KUSALA TI E NGA NA GIGI TI E TI CHRETIEN
Sango
“Dabe mo na Lo so acréé mo, na lâ ti pendere ti mo”
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/202016410/univ/art/202016410_univ_sqr_xl.jpg