text: 1 Na tongo nda ni Nzapa asara yayu na sese.+2 Sese ni ayeke gï tongaso,* ye oko ayeke na ndö ni pëpe. Ndo avuko pitipiti na ndö ti ngu so alï mingi.*+ Ngangu* ti Nzapa+ ayeke sara ye na ndö ti lê ti ngu ni.+3 Nzapa atene: “Zia lumière abâ gigi.” Na lumière abâ gigi.+4 Na pekoni, Nzapa abâ so lumière ayeke nzoni, na Nzapa akomanse ti kangbi popo ti lumière na bingo.5 Nzapa airi lumière ni Kota lâ, me lo iri bingo ni Bï.+ Lakui asi na ndapre asi; so ayeke kozo lango ni.6 Nzapa atene: “Zia lê ti nduzu+ abâ gigi na popo ti angu, nga zia kangbi aduti na popo ti angu.”+7 Tongaso Nzapa asara lê ti nduzu; lo kangbi ngu so ayeke na gbe ni na ngu so ayeke na lê ti nduzu.+ Na a si tongaso.8 Nzapa airi lê ti nduzu ni Yayu. Lakui asi na ndapre asi; so ayeke use lango ni.9 Nzapa atene: “Zia angu so ayeke na gbe ti yayu abungbi terê nga zia hulengo ndo abâ gigi.”+ Na a si tongaso.10 Nzapa airi hulengo ndo ni Sese,+ me angu so abungbi terê so, lo iri ni aNgu-ingo.+ Nzapa abâ so a yeke nzoni.+11 Nzapa atene: “Zia sese asara si pere asigi nga na akete keke so ngongoa ayeke dä; nga zia si akeke so ayeke lë alê ti keke so ngongoa ayeke na yâ ni asigi alingbi na mara ti ala.” Na a si tongaso.12 Sese ato nda ti dü pere nga na akete keke so ngongoa ayeke na yâ ni;+ a dü nga akeke so ayeke lë lê ti keke so ngongoa ayeke na yâ ni alingbi na mara ti ala. Na pekoni, Nzapa abâ so a yeke nzoni.13 Lakui asi na ndapre asi; so ayeke ota lango ni.14 Nzapa atene: “Zia asungo ye*+ abâ gigi na lê ti nduzu ti kangbi popo ti kota lâ na bï;+ ala yeke duti ande aye so ayeke fa angoi, alango na angu.+15 Ala yeke su na lê ti nduzu ti za lumière na ndö ti sese.” Na a si tongaso.16 Nzapa asara akota sungo ye use: kota ni ti komande na kota lâ+ na kete ni ti komande na bï; lo sara nga atongoro.+17 Tongaso Nzapa azia ala na lê ti nduzu ti su na ndö ti sese,18 ti komande na kota lâ nga na bï, na ti kangbi popo ti lumière na bingo.+ Na pekoni, Nzapa abâ so a yeke nzoni.19 Lakui asi na ndapre asi; so ayeke osio lango ni.20 Nzapa atene: “Zia angu asi singo na anyama* nga zia anyama so ayeke huru hurungo ahuru na ndö ti sese na lê ti nduzu.”+21 Nzapa asara akota nyama ti ngu-ingo nga na anyama kue* so ayeke fono na yâ ti angu alingbi na mara ti ala. Lo sara nga nyama oko oko kue so ayeke huru alingbi na mara ti lo. Nzapa abâ so a yeke nzoni.22 Na pekoni, Nzapa airi tënë nzoni na ndö ti ala, lo tene: “Ala dü, ala ga gbani na ala si singo na yâ ti angu-ingo,+ nga zia anyama so ayeke huru aga gbani na ndö ti sese.”23 Lakui asi na ndapre asi; so ayeke oku lango ni.24 Nzapa atene: “Zia anyama* abâ gigi na ndö ti sese alingbi na mara ti ala: anyama ti kodro, anyama so ayeke hara* nga na anyama ti ngonda alingbi na mara ti ala.”+ Na a si tongaso.25 Nzapa asara anyama ti ngonda alingbi na mara ti ala, anyama ti kodro alingbi na mara ti ala nga na anyama kue so ayeke hara na ndö ti sese alingbi na mara ti ala. Nzapa abâ so a yeke nzoni.26 Nzapa atene: “Zia e+ sara zo na image ti e,+ na lege so lo kpa e.+ Zia ala komande asusu ti ngu-ingo, anyama so ayeke huru na lê ti nduzu, anyama ti kodro, sese kue nga na anyama kue so ahara harango so ayeke na ndö ti sese.”+27 Nzapa asara zo na image ti lo, na image ti lo wani, lo sara zo; lo sara ala koli na wali.+28 Na pekoni, Nzapa airi tënë nzoni na ndö ti ala nga lo tene na ala: “Ala dü, ala ga gbani, ala si ndö ti sese+ na ala sara si sese ni aga na gbe ti ala.+ Ala komande+ asusu ti ngu-ingo, anyama so ayeke huru na lê ti nduzu na anyama oko oko kue so ayeke na fini si ayeke tambela na ndö ti sese.”29 Nzapa atene: “Mbi mû na ala akete keke kue so ngongoa ayeke dä na ndö ti sese kue nga na akeke kue so ayeke lë lê ti keke so ngongoa ayeke na yâ ni. Kobe ti ala la.+30 Nga mbi mû afini pere na akugbe kue ti ga kobe+ ti anyama ti ngonda kue so ayeke na ndö ti sese, anyama kue so ayeke huru na lê ti nduzu, na anyama kue so ayeke na fini* si ayeke tambela na ndö ti sese.” Na a si tongaso.31 Na pekoni, Nzapa abâ aye kue so lo sara, na a yeke nzoni mingi+ na lê ti lo. Lakui asi na ndapre asi; so ayeke omene lango ni.


c: text/html

text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) Janvier 2017
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 27 ti février ti si na lango 2 ti avril, 2017.
Ala mû terê ti ala wani ti sara ye
Na tongo nda ni, aita-wali mingi so asara kua na kodro-wande asara lani mbeto ti gue. Ala hon lani ndo ti mbeto ti ala tongana nyen? Nyen la ala manda na yâ ti kua ti fango tënë so ala sara na kodro-wande?
“Zia bê ti mo na ndö ti Jéhovah na sara ye ti nzoni”
A nzere na Jéhovah ti sara na e aye so e lingbi ti sara ni e wani pëpe. Me lo hunda na e ti sara ye so e lingbi ti sara. Tongana nyen la versê ti ngu 2017 amû maboko na e ti hinga mbilimbili ye so e lingbi ti sara?
Bâ na nene ni matabisi ti mo so ayeke liberté ti mo ti soro ye
Pendere matabisi wa la Jéhovah amû na e oko oko kue? Nyen la Bible afa na e na ndö ni? Tongana nyen la mo lingbi ti fa so mo bâ na nene ni liberté ti amba ti mo?
Ndani so sarango terê kete a yeke lakue kota ye
Zo so asara terê ti lo kete ayeke sara ye tongana nyen? Sarango terê kete ague oko na tâ be-ti-molenge tongana nyen? Ngbanga ti nyen la ayeke sarango ye so a lingbi zo agi ti duti na ni?
Mo lingbi ti ngbâ ti sara terê ti mo kete na yâ ti atara
Tongana nyen la e lingbi ti ngbâ ti sara terê ti e kete na ngoi so dutingo ti e achangé, na ngoi so a kasa e wala a gonda e nga na ngoi so e yeke gi bê ti e?
Mû kua na akoli so ayeke be-ta-zo
Tongana nyen la ambakoro alingbi ti mû maboko na aita so angbâ ngangu ti sara akua? Tongana nyen la aita so angbâ ngangu alingbi ti fa so ala bâ na nene ni ambakoro so amû li ni teti angu mingi?
Mo hinga?
Na ngoi ti giriri a yeke hon lani na wâ tongana nyen?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
A fâ ngbanga ti akuâ na devant ti vuru trône (11-15)
20 Na pekoni, mbi bâ mbeni ange so alondo na yayu adescend; clé ti kota dû so alï mingi+ nga na kota chaîne ayeke na maboko ti lo.2 Lo gbu sioni nyama so akpa ngbo so,+ ngbo ti giriri,+ so ayeke Zabolo+ na Satan,+ na lo kanga lo ngu 1 000.3 Lo bi lo na yâ ti kota dû so alï mingi,+ lo kanga yanga ni na ndö ti lo nga lo kpo nzoroko dä, si lo handa amara mbeni pëpe juska ngu 1 000 ni ahunzi si. Na peko ti ye so, a yeke zi lo ndali ti mbeni kete ngoi.+4 Nga, mbi bâ atrône na azo so aduti na ndö ni, a mû na ala ngangu ti fâ ngbanga. Biani, mbi bâ a-âme* ti ala so a fâ ala* ndali ti tënë so ala fa na ndö ti Jésus nga ndali ti so ala fa tënë na ndö ti Nzapa. Mbi bâ nga ala so avoro nyama ti ngonda ni pëpe wala statue ti lo pëpe si ala wara nga marque ti nyama ni na ndö ti lê ti ala pëpe nga na ndö ti maboko ti ala pëpe so.+ Ala kiri na fini, na ala komande tongana agbia legeoko na Christ+ ngu 1 000.5 (Tanga ti akuâ ni+ akiri na fini pëpe juska ngu 1000 ni ahunzi si.) So ayeke kozo zingongo ti akuâ la.+6 Ngia ayeke na zo kue so azingo na kozo zingongo ti akuâ ni,+ nga lo yeke nzoni-kue; kuâ ti use ni+ ayeke na komandema na ndö ti azo so pëpe,+ me ala yeke duti ande aprêtre+ ti Nzapa na ti Christ, na ala yeke komande tongana agbia legeoko na Christ na yâ ti ngu 1 000.+7 Gï so ngu 1 000 ni ayeke hunzi, a yeke zi Satan na kanga so lo yeke dä,8 na lo yeke sigi ti gue ti handa amara so ayeke na acoin osio ti sese, Gog na Magog, ti bungbi ala ti sara bira. Wungo ti ala ayeke tongana mbutu ti ngu-ingo.9 Ala yeke mû lê ti sese ni kue ti ga na ni na ala ngoro camp ti azo ti be-vulu nga na gbata so Nzapa andoye ni mingi. Me wâ alondo na yayu adescend agbi ala kue.+10 Nga, a mû Zabolo so ayeke handa ala, a bi lo na yâ ti lac ti wâ na soufre, ndo so nyama ti ngonda ni+ nga na prophète ti wataka ni ayeke ti ala dä kozo awe,+ na a yeke sara ande pasi na ala* bï na lâ lakue lakue nga kpu na kpu.11 Na pekoni, mbi bâ mbeni kota vuru trône na lo so aduti na ndö ni.+ Sese na yayu akpe na gbele lo,+ na a wara ndo ndali ti ala pëpe.12 Mbi bâ nga akuâ, akota zo na akete zo, ala yeke luti na gbele trône ni, na a zi yâ ti ambeni rouleau. Me a zi nga yâ ti mbeni rouleau ni nde: a yeke rouleau ti fini.+ A fâ ngbanga ti akuâ ni alingbi na aye so a sû ni na yâ ti arouleau ni so, a lingbi na aye so ala sara.+13 Ngu-ingo akiri na azo so ayeke na yâ ti lo, kuâ na Dû ti kuâ* akiri na azo so akui si ayeke na yâ ti ala, nga a fâ ngbanga ti azo ni oko oko alingbi na aye so ala sara.+14 Na pekoni, a bi kuâ nga na Dû ti kuâ* na yâ ti lac ti wâ.+ So aye ti tene kuâ ti use ni,+ lac ti wâ ni.+15 Nga, zo kue so a wara iri ti lo na yâ ti mbeti ti fini pëpe,+ a bi lo na yâ ti lac ti wâ ni.+


text:
KOTA MAMA-TENE NI | BIBLE ATENE NYEN NA NDÖ TI FINI NGA NA KUÂ?
Tongana zo akui, eskê lo yeke na fini na mbeni ndo?
BANGO ndo ti azo ayeke nde nde na ndö ti fini nga na kuâ. Ambeni apensé so ala yeke duti na fini na peko ti kuâ ti ala, peut-être na mbeni terê so ayeke nde wala na mbeni ndo. Ambeni nga apensé so a yeke kiri ti dü ala si ala komanse mbeni fini gigi. Ti ambeni encore, ala pensé so tongana zo kui, ti lo ahunzi awe.
Mo peut ti duti na bango ndo ti mo wani na ndö ti tënë so. Bango ndo ni alingbi ti gue oko na aye so babâ na mama ti mo afa na mo wala mo wara ni na ndo so mo kono dä. So bango ndo ti azo ayeke nde nde na ndö ti ye so ayeke passé na peko ti kuâ ti zo so, eskê mbeni zo wala mbeni ndo ayeke dä so e lingbi ti tourné na mbage ni ti wara atâ kiringo tënë na hunda so?
A sara angu mingi awe la akota zo ti nzapa afa so âme ayeke kui ape. Mingi ti azo ti akota bungbi ti nzapa, na tapande aChrétien, aHindou, aJuif, aMusulman nga na ambeni, amä na bê na tënë ti âme so akui ape, so ti tene âme ni ayeke ngbâ na fini na peko ti kuâ ti zo, nga lo yeke gue na yayu. Na mbage, aBouddhiste amä na bê so na peko ti so a kiri adü zo fani mingi, mbeni ngangu so ayeke na yâ ti zo ayeke sigi ti gue ti wara mbeni nzoni dutingo so a iri ni Nirvana.
Ndali ti amara ti afango ye tongaso, mingi ti azo na yâ ti dunia apensé so kuâ ayeke zi lege na zo ti duti na fini na mbeni ndo. Ti azo mingi, kuâ ayeke mbeni kota mbage ti ye so ayeke si na yâ ti gigi ti zo, na ti ala a kpa mo bâ mo tene kuâ ayeke na popo ti aye so Nzapa aleke. Me nyen la Bible atene ti lo na ndö ti tënë so? E wa mo ti diko mbage so ayeke ga na peko so. Kiringo tënë ni alingbi ti duti nde na ti so mo pensé.


text:
Mbeti ti Nzapa ti fini dunia (2016)
Bâ anzoni ye so ayeke na yâ ti Fini dunia, mbeni Bible so atënë ti yâ ni ayeke tâ na lege ni nga so dikongo ni akpengba ape.
Nduru tënë na ndö ti Bible
Bâ akiringo tënë ti Bible na ambeni kota hundango ndö 20.
HUNDA 1
Nzapa ayeke zo wa?
HUNDA 6
Bible afa nyen na ndö ti Messie?
HUNDA 15
Mo lingbi ti wara ngia tongana nyen?
Kete tënë na ndö ti Mbeti ti Nzapa so
Lettre ti Komité so abâ lege ti kiringo na peko ti Mbeti ti Nzapa ti fini dunia.
Diko Bible na ndö ti Internet
Fini dunia ayeke mbeni Bible so atënë ti yâ ni ayeke na lege ni nga so dikongo ni akpengba ape.
Molongo ti ambeti ti yâ ti Bible
Molongo ti ambeti ti yâ ti Bible so ayeke na asango kue so apeut ti mû maboko na mo, na tapande a fa azo so asû ni, ndo so a sû ni dä nga lawa.
Index ti atënë ti Mbeti ti Nzapa
Gbâ ti atënë wala alê ti tënë nga na aversê so mo lingbi ti wara.
Kete bakari ti atënë ti Bible
Molongo ti amot nga na ambeni tënë so ayeke wara ni na yâ ti Bible, na so a fa ndani.
Ambeni tënë: Mbage A ti Fini dunia
Na mbage so, bâ ndani so mo lingbi ti zia bê ti mo na ndö ti bible ti Fini dunia.
Ambeni tënë: Mbage B ti Bible Fini dunia
Na mbage so, bâ acarte, atableau, na adessin so alingbi ti kono hingango ye ti mo na ndö ti Bible.
B14-B


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | A-PROVERBE 7-11
‘Zia bê ti mo ague na lege so pëpe’
Andia ti Jéhovah alingbi ti bata e. Ti tene a ga na e ye ti nzoni, a lingbi e bata ni na yâ ti bê ti e (aPr 7:3). Na ngoi so mbeni wakua ti Jéhovah azia si bê ti lo ague na mbeni lege nde, lo lingbi ti tï hio na yâ ti ahanda ti Satan. A-Proverbe chapitre 7 asara tënë ti mbeni maseka-koli so azia si bê ti lo ague na lo na mbeni lege nde. Nyen la e lingbi ti manda na lege ti afaute ti lo so?
Satan ayeke gi ti gue na e yongoro na Jéhovah na sarango kua na aye ti tere ti e oku so ti pusu e ti sara ye ti sioni
Ndara nga na hingango nda ti ye ayeke mû maboko na e ti hinga aye so ayeke si na peko ti sioni sarango ye nga ti kpe yongoro na ni


text:
Elengbi ti lwangɔ agbinya ti angbondo hunda ti ya du so wa?
Agbinya ni ka ya . . .
siãsi?
filozofi?
Ngbangɔ?
ZO KƆI KA POPO TƐ AWA SUNGƆ NGBANGƆ APA NDÓ HƐ̃ NZAPA YA
“Za mbi mbi gbɔ̃ ndani . . . Tɛnɛ tɛ mɔ adu biani.”
Ngbangɔ ndo hɛ̃́ azi miliɔ̃ agbinya ti ahunda ni ko.
Mɔ ye dungɔ kɔi ka popo tɛ azi ni ko?
Site ti Internet jw.org alengbi ti zangɔ mɔ.
DI ka ya Internet
Agbinya ti atɛnɛ ti ya Ngbangɔ
Aye mɛ ndo za ndasewa
BA avideyo ti tɛnɛ ti ya Ngbangɔ
Awangɔ nga na abiya na lo tɛ ayangambi
Awangɔ na lo tɛ apalanga
MU ambeti ka ya Internet
KA POPO TƐ ANGBONDO AHUNDA OLO MƐ, OMƐ ABA MƆ NVẼNI WA?
Nda dungɔ lɛ ngɛ̃́ la nɛ?
Elengbi ti belangɔ Nzapa na lo ti apenɔ tɛ e?
Se zo kpi we ko lo ndo ti ngasia?
Lwa agbinya ti Ngbangɔ na ndo ahunda ko ka ya jw.org.
(Gwe ka ndo ko la asu MATEYA YA BIBLIA › BIYANO NA MITUNA YA BIBLIA)


text:
SANGO NA NDO TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
“Eurêka Drame” amû maboko na azo mingi ti wara tâ tënë so ayeke na yâ ti Bible
“EURÊKA!” Tënë so aye ti tene: “Mbi wara ni!” Ti londo na ngu 1800 ti si na ngu 1900, azo ague mingi na Californie na Amerika ti gi lor, na ngoi so ala wara lor ni ala yeke dekongo atene, “Eurêka!” Me, Charles Taze Russell na amba ti lo aWamandango Bible awara mbeni ye so ayeke tâ kota mingi, tâ tënë so ayeke na yâ ti Bible. Nga, ala ye lani mingi ti fa ni na azo.
Na ngu 1914 na ngoi ti buru, azo kutu na kutu so ayeke na yâ ti akota gbata abâ “Photo-Drame de la Création”, mbeni yongoro film so aninga l’heure miombe so Association Internationale des Étudiants de la Bible asigigi na ni. Apendere diapo so a sara ni na apendere couleur, apendere tënë nga na apendere mozoko ti film ni amû lege na azo so abâ ni ti hinga ye na ndo ti aye so asi na ngoi ti création juska mbaï ti azo ti si na ndangba mbage ti Komandema ti Ngu Saki Oko ti Christ.
Me ka ti azo so ayeke na akete gbata nga na akete kodoro? Na août, ngu 1914, Association Internationale des Étudiants de la Bible asigigi na “Eurêka Drame”, mbeni kete mbage ti film ti “Photo-Drame” so zo apeut ti yô ti tambela na ni ti mû lege na azo kue so aye ti hinga ye na ndo ti tâ tënë ti bâ film ni. Afilm ni ayeke ota nga a sigigi na ni oko oko na yanga ti ambeni kodoro. Na yâ ti “Eurêka X” a yeke wara atënë kue so a enregistré ni nga na mozoko. Na yâ ti “Eurêka Y” a yeke wara aye kue so a enregistré ni nga na apendere diapo so a sara na ndo ti averre. Nga na yâ ti “Eureka Family Drama,” so a sara ni ndali ti sewa, a yeke wara atënë so a soro ni nga na abia ti Nzapa. A lingbi nga lani ti wara a-haut-parleur nga na aye so ngere ni ayeke ngangu ape ti fa na film ni.
A-Wamandango Bible ayeke gue lani na film so na akete kodoro ti fa na tënë ti Royaume na yâ ti afini territoire. Ala yeke lani na bezoin ti projecteur wala mbeni kota écran pëpe ti fa na film ni. A lingbi ti zia atënë nga na mozoko so ayeke na yâ ti “Eurêka X” ti tene azo amä ni na kota lâ wala na bï. A lingbi ti sara kua na mbeni lampe so a zia gaz dä ti zia adiapo so ayeke na yâ ti “Eurêka Y” ti tene azo abâ ni même tongana courant ayeke dä ape. Mbeni tondo so a sû ni na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti Finlandais atene: “E lingbi ti fa afoto ni na ando kue.” A yeke ye so asi biani.
A-Wamandango Bible so ayeke na kode mingi awara lakue ambeni ndo senge senge ti fa afilm so dä ahon ti loué akota ndo so a yeke sara théatre dä. A yeke ando tongana ada ti ekole, ando ti fango ngbanga, aplace so atrain ayeke luti dä nga na asalon ti akota da. A fa film ni mingi ni na lê ti akota terrain. A kanga mbeni kota vuru bongo na tere ti mbeni gogoro si a fa adiapo ni na lê ni. Anthony Hambuch atene: “Azo ti fango yaka aleke mbeni kete ndo na yâ ti yaka ti ala, ala zia ambeni keke ti tene azo aduti dä ti bâ film ni.” Azo so afa film ni ayeke na mbeni charrette so ambarata la ayeke gboto ni ti tene ala zia aye ti film ti ala, akungba ti ala, aye ti lango ti ala nga na aye ti tongo na kobe ti ala na yâ ni.
Na tongo nda ni wungo ti azo so abâ film, “Eurêka”, ayeke kete, me yeke yeke ala ga ngbangbo mingi. Na Amerika, na yâ ti mbeni gbata so azo ni ayeke 150, a fa film ni na yâ ti mbeni da ti ekole na azo 400 la abâ ni. Na mbeni ndo nde, azo atambela akilomètre 8 ti gue ti bâ “Eurêka Drame”. Na Suède, avoizin ti Charlotte Ahlberg abungbi na yâ ti kete da ti lo ti mä atënë ti yâ ti film ni. Na ngoi so ala mä ni, atënë ni “andu bê ti ala mingi”. Azo 1 500 tongaso ague na mbeni gbata so ayo mingi so a sara kua ti gingo lor dä na Australie ti bâ film ni. Na yâ ti mbeni Tour ti Ba Ndo, a tene so na yâ ti alycée nga na acollège, “a nzere mingi na awafango mbeti nga na a-élève ti bâ a-image so ayeke na yâ ti film ni nga ti mä apendere tënë so a zia na yâ ni.” Azo aga mingi ti bâ “Eurêka Drame” même na aplace so ada ti bango film ayeke dä.
SARANGO SI ANGONGOA TI TÂ TËNË AMAÏ
“Eurêka Drame” amû maboko mingi na aWamandango Bible na fango tënë. Ala yeke tokua ambeni mba ti ala ti gue ti mû adiskur na ti komanse afini étude. A yeke ngangu ti fa wungo ti azo kue so abâ “Eurêka Drame”. Na ambeni ndo, a yeke fa “Drame” ni lakue lakue. Me, na ngu 1915, na popo ti agroupe 86 ti aita so ayeke zia film ni, gi agroupe 14 la ayeke fa lakue wungo ti azo so abâ ni. Mawa ni ayeke so e hinga wungo ti azo kue so abâ film ni ape. Me na yâ ti tondo so a mû na hunzingo ti ngu ni, a tene so azo ahon kutu oko abâ “Drame” ni. Azo 30 000 tongaso, so abâ film ni, ahunda ambeti ti e.
Peut-être “Eurêka Drame” ayeke pëpe mbeni ye so azo adabe ti ala na ni na yâ ti mbaï ti azo. Me ti londo na Australie ti si na Argentine, na ti londo na Afrika ti Mbongo ti si na azoa ti Grande-Bretagne, Inde nga na Caraïbes, azo kutu na kutu abâ film ni. A yeke mbeni film so mara ni ayeke dä ape. Azo mingi na popo ti azo so abâ film ni awara lani tâ tënë so ayeke na yâ ti Bible, so ayeke kota mingi ahon lor, nga ala lingbi ti tene “Eurêka!”
^ par. 4 Bâ article “Sango na ndo ti mbaï ti bungbi ti e: Kpengba film so asara ngu 100 awe” na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti 15 février, ngu 2014, lembeti 30-32.


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) Mars 2016
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 2 ti si na lango 29 ti mai 2016.
Amaseka, ala leke tere ti ala nzoni awe ti wara batême?
Ahundango ndo ota so alingbi ti mû maboko na mo ti mû desizion.
Amaseka, tongana nyen la ala lingbi ti leke tere ti ala ndali ti batême?
Ka tongana mo bâ so ade mo leke tere ti nzoni ape? Ka tongana mo ye ti wara batême me babâ na mama ti mo abâ so a lingbi mo ku?
Tongana nyen la mo lingbi ti kpengba dutingo beoko ti e aChrétien?
Mbeni suma so a sara tënë ni na Apocalypse chapitre 9 afa nda ni so a yeke kota ye ti tene e duti beoko.
Jéhovah afa lege ti fini na awakua ti lo
Tongana nyen la e lingbi ti fa so e zia bê ti na Jéhovah ti fa ye lege na e?
Mo lingbi ti mû maboko na yâ ti congrégation ti mo?
Mo lingbi ti sara ye tongana missionnaire même tongana mo ngbâ na yâ ti congrégation ti mo?
Mû tapande ti bibe so aprophète ayeke na ni
Tapande ti Ézéchiel, ti Jérémie nga na ti Osée alingbi ti mû maboko na ngoi so e fatigué, e découragé wala e bâ so ye so a hunda na e ti sara ayeke ngangu na e.
Atënë so azo ahunda
Lawa la azo ti Nzapa ayeke lani angbâa ti Babylone, Ngangu gbata? Satan ague lani biani na Jésus na temple na ngoi so lo tara lo?


text:
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Mo hinga ti sara kua nzoni na carte ti JW.ORG?
So kota ye ti vundu ayeke pusu nduru, kua ti e ti fango tënë aga kua so alingbi a sara ni hio (aPr 24:11, 12, 20). Ti mû maboko na azo, e lingbi ti sara kua na carte ti JW.ORG ti gboto lê ti ala na ndo ti Bible nga na site ti e. Carte ni ayeke na mbeni code so ayeke gue na zo na vidéo Ndani nyen ti manda Bible? nga mbeni tisango ndo ti hunda ti wara asango wala ti manda Bible. Ambeni zo aye ka ti mû ambeti ti e ape me ala yeke nduru ti gue na ndo ti site ti e. Ku pëpe ti mû na ala mbeni carte ni. Me, zia pëpe carte ni na ala so ayeda na tënë ni ape.
Tongana mo yeke gue na akua ti mo ti lâ oko oko, mo lingbi ti zia nzara ni na yâ ti mbeni zo na tenengo na lo: “Mbi ye ti mû na mo mbeni carte. Carte so ayeke gue na mo na ndo ti mbeni site so ayeke fa asango dä senge senge nga na avidéo na ndo ti atënë nde nde.” (Jn 4:7). Ndali ti so carte ni ayeke kete, mo lingbi ti mû mbeni kete wungo ni na tere ti mo ti kangbi ni na ambeni zo na alege kue so azi.


text:
KAPITA BAWE-NA-BISUE
Gu Irisombori Ngba ti Mbori
Ya mo apambori dunduko ngba ti Mbori?
Wai rengbe ani ka ino ndikidi pambori?
Ada du areme nga ndikidi airisimbori?
1. Gini aundo rengbe ani ka gbiaha ka ani airiso Mbori ngba ruru gene?
YEKOVA MBORI naberãpa rani aberã na kini idi ani gbia undo be agu arugute ko afuhe furani. Ka ani airiso Mbori ngba ruru gene, ani duadu na ngbarago na ki neke dungu fudifudiapai. Si ka sa gupai a nga ani gbia undo gbiati amaku beko. (Yesaya 48:17) Ono tie, badungu apambori duho areme nga gu naya wẽ si nayugo rengo tipa Mbori. Ono si nayugo apai ni bakiakia tipa Mbori na gupai ko akpinyemuhe berani.
2. Wai rengbe ani ka ino gu ndikidi gene si aida ani irisi Yekova ngbaha, na gini kpiapai naundo rani ani girogo gipai yo re?
2 Wai rengbe mo ka ino gu ndikidi gene si aida mo niirisi Yekova ngbaha? Si aidanga mo wisigi agu ayugopai nga ga apambori awisigo dunduko mbata te. Gupai si aidaha nga mo wiriki agu apai nzunzu Ziazia Kekeapai ayugoho tipa ndikidi irisombori. Ani bingo kpiapai: Rogo dungu aringara, pai gudu ho nga ga fotokopi marã. Ka i fu sunge foro nga ga dungura afotokopi marã, mo mangihe wai? Ya mo gupai ka mo mangihe nga ka kparia angbatunga afotokpi marã dunduko ki zi paha ku riro yo? Oó. Gu ngba nga ka kparia ndikidi marã tipa ka inoho wenengai. Fuo ino mo gu marã nga ndikidihe, mo nika ino gu marã aino nga fotokopi. Wakina gure a, ka ani ini ndikidi pambori, si nika undo rani ani ini agu apambori angianga ndikidihe ya.
3. Ringbisihe kuti gupai Yesu agumbaha, ginipai si aida ani mangihe tipa Mbori idi na ani?
3 Si ni nyanyakipa pai ani irisi Yekova ngba gu gene ko aidaha. Dungu aboro idi kuti gupai nga, apambori dunduko ngba ti Mbori, ono Ziazia Kekeapai ayugongo pai wa gure te. Na anga gupai si aidaha gbua nga boro ya wẽ Kristano nga ní te. Yesu aya: “Agu yo naya ti re, ‘Gbia, Gbia,’ i aríma nga ku rogo gu ngbi nga ga ngbangbaturũ dunduko te; kina gu ni namanga wa Buba akpi nyemu he du ngbangbaturũ yo.” Tipa Mbori idi na ani, ani duwa ka ani wiriki gupai ko akpinyemuhe berani na ani kini mangihe. Agu aboro amanganga gupai Mbori akpinyemuhe ya, Yesu aya tipa yo wẽ i nga “amangi irairapai.” (Matayo 7:21-23) Zire apambori wakina fotokopi marã adunga sunge ti ni ya. Gu gberẽ berewe nga, agu apambori re namanga aboro amanga gbegberẽ.
4. Rogo gupai yo Yesu apehe tipa agene ue nga gine, na wari agu agene du ue re andu kuhoni?
4 Yekova fu momu fu agu aboro dunduko du auru kpotosende i gbia nyenye unga. Ono tipa ani gbia nyenye unga Paradizo yo, ani duwa ka ani airiso Mbori ngba ruru gene na kini raki awere ngba gu gene ko aidaha. Ono tie, badungu aboro aidanga ka manga gipai re te. Si du Yesu aya ti ni wẽ: “Oni rími rogo pangipangi ngbadimo; bambiko gu ngbadimo na gu gene nangbe koyo du kpio ni, si du ni kikii he, ni basisi he, dungu aboro narima koyo. Bambiko gu ngbadimo na gu gene nangbe koyo du unga ni, si du ni pangipangi he, ni fitikiri he, aboro nabi he ni kina umba yo.” (Matayo 7:13, 14) Ndikidi pambori nandu na boro sa nyenye unga. Zire pambori nandu na boro sa kpio. Yekova aidanga boro kpi te, na si du ko afu momu ti ni fu aboro rogo arago dũ i wirikipai tipa ko. (2 Petero 3:9) Sidu tie, gu gene ani airiso Mbori ngbaha, si rengbe ka ndu na ani singia sa unga watadu sa kpio.
WAI KA INO NDIKIDI PAMBORI
5. Wai rengbe ani ka ino agu aboro namanga ndikidi pambori?
5 Wai rengbe mo ka gbia ‘gu gene nangbe koyo du unga ni’? Yesu aya wẽ i nika ino ndikidi pambori ti gu raka nga ga agu aboro du rogoho. Sangbako nga: “Oni aína yo ti zuzuyo. . . . Wene ngua nazu wene rinde; ono gbegberẽ ngua nazu gbegberẽ rinde.” (Matayo 7:16, 17) Ka pehe ngba kura gene, agu aboro namanga ndikidi pambori, i naino yo ti gayo aida na gayo mangaapai. Wa vura duhe nga ndikidi airisimbori nga kpakpa aboro na i naingapai ainga, i naˈasadatiyo nyanyaki ka manga gupai Mbori akpinyemuhe. Ani wisigingo apai sita nga gu i aino agu aboro ti ni namanga ndikidi pambori.
6, 7. Wai ga Mbori aboro abi Ziazia Kekeapai, na wai Yesu amoi wene kpiapai rogo gipai re?
6 Ndikidi airisimbori namaamburu agu apai i ayugoho rii Ziazia Kekeapai. Ziazia Kekeapai nitihe naya: “Ziazia Kekeapai dunduko si aye be ga Mbori Toro si ki rengbe tipa yugopai, tipa zapai, tipa ruga aboro, na tipa raba aboro rogo rurupai; ya ga Mbori boro du ziazia, aũ manga wene apai dunduko ki du be ni.” (2 Timoteo 3:16, 17) Gu mokedi nangia Pauro akepai fu agu aKristano naadu Tesaronika yo ki ya: ‘Oni adi gupai oni agi kugume berani nga kina ga Mbori pai, oni adianga ha wa ka si angia ga aboro pai te, ono niga Mbori pai.’ (1 ATesaroniko 2:13) Sidu, agu aida na mangaapai nga ga ndikidi pambori, mburuhe rii agu aberã nga ga aboro watadu sino atitase te. Mburuhe rii Sangba Mbori nga Ziazia Kekeapai gako toro adu kugiipa kehe.
7 Yesu Kristo amoi wene kpiapai ni maako mburu agu apai ko anaayugoho rii Sangba Mbori. Yesu aya fu Mbori rogo kpee yo wẽ: “Ga pai nga rengo.” (Yoane 17:17) Yesu aima ida kuti Sangba Mbori, na gako ayugopai dunduko anaandu na kina gupai Ziazia Kekeapai apehe. Gupai Yesu anaapehe gbe nga: “Si ni keke he ya . . . . ” (Matayo 4:4, 7, 10) Tifuo gure, ko kini gumba gupai du rogo Ziazia Kekeapai. Wakina gure a, ga Mbori aboro areme ayugongo gayo aberãpai te. Gupai idiyo kutini nga Ziazia Kekeapai nga Sangba Mbori, na i namaamburu gayo ayugopai riihe.
8. Gini apai iriso Yekova akodaha?
8 Agu aboro du rogo ndikidi pambori nairiso kina Yekova sa, na kini yugu rimoko fu aboro. Yesu aya: “Mo irisi Gbia nga gamo Mbori mo rá fu kina ko.” (Matayo 4:10) Rimo Mbori rogo Pa Fu Rugute ni Ue he 6:13, nga gu veresi Yesu adihe ki gumbaha kuari re. Sidu, ga Mbori aboro airisongo kura mbori berewe kpara ti Yekova te. Gi irisombori re nakoda undo aboro i ini rimo ndikidi Mbori na gu ngbatunga boro nga ko. Atambuahe 83:18 naya: “Kina ro sa, du rimoro nga Yekova, nga gu Ko nga Bahe ki susi auru kpotosende dunduko.” Yesu amoi kpiapai ni undoko aboro i ini Mbori, a wa ko agumbaha rogo kpee fu Mbori ki ya: “Mi yugu rimoro fu agu aboro mo afu yo fere zegino.” (Yoane 17:6) Wakina gure a, ndikidi airisi Mbori nayugo rimo Mbori fu aboro, na ga Mbori aringbisapai, gbiati asino Mbori.
9, 10. Rogo gini agene ndikidi aKristano ayugo nyemuse tipa akurayo?
9 Ndikidi airisimbori nayugo ndikidi nyemuse tipa akurayo. Yesu aya: “Ka oni akpi nyemu akuaroni, si ka aboro ini ti ni dunduko ya gimi abawiriki nga oni.” (Yoane 13:35) Agu aKristano naadu mbata aima du na ndikidi nyemuse tipa akurayo. Gu nyemuse Ziazia Kekeapai aya ani yuguhe, si nga gu nyemuse nasa aboro i kpinyemu agu aboro du rangi kpotoyo kia, watadu du ngbatungayo kia, na kini sa aboro i du na zereda dagbayo, na ka i dunga na kparakaro ya, singia i nga airakumuko watadu airarungo. Gi nyemuse re nasa aboro i du ni kpamiakpamiayo wa awirina sa. (Mo gedi AKorosaio 3:14.) Agu aboro du rogo zire apambori, i na nyemuse wa gure dagbayo te. Ani naino gipai re wai? Ani nainoho ti gupai nga i naso avura dagbayo kini imi tiyo. Ndikidi aKristano adianga aũvura ka imo agu akurayo nga aKristano watadu gu kura aboro a te. Ziazia Kekeapai naya: “Gu ni ka amanga nga rurupai ya ga Mbori ni nga ni te, na gu ni adu nga nyemu wirinani ti ni ya. . . . Nyemu akuarani du ti rani; [angianga] wa Kaina adu ni ga gbegberẽ ko ko ki imi wirinako” ya.
10 Ono tie, ndikidi nyemuse asanga rani ani he kina imo aboro sa te. Ndikidi aKristano namangasunge na gayo regbo, gayo ome, na gayo ahe tipa ka undo akurayo na ka nyakasayo. (AEbere 10:24, 25) I naundo akurayo ho du yo ni rogo gberãngbi, na i amanganga akurayo ni biriki te. I namanga gu rugute rogo gayo raka Ziazia Kekeapai afuhe ki ya ani “mangi gu pai amanga ngba angba fu aboro dunduko.”
11. Tipagine duhe ti ni ni nyanyakipa pai ka idapa Yesu ni gu boro Mbori asiani ani gbia bata mbiko ní?
11 Ndikidi aKristano idi kuti Yesu ni gu boro Mbori asiani aboro bati mbiko ní. Ziazia Kekeapai naya: “I abata nga mbiko kura boro te; bambiko kura rimo zegino fu yo ku dagba aboro ani abata mbiko ho te.” (Amokedi 4:12) A wa ani abihe rogo Kapita 5, Yesu afu gako unga ni motumo tipa aboro-giasangba gbia unga. (Matayo 20:28) Kurigure, Yesu nga gu boro Mbori namoi ní ni bakindo gu gako Kindo du ngbangbaturũ yo nga gu nika zoga kpotosende dunduko. Mbori naida gupai nga ani naagiasangba Yesu na kini mangi agu apai ko ayuguhe ka ani aida ka gbia nyenye unga. Si du Ziazia Kekeapai aya ti ni: “Gu ni ka idi pa Wiri nyenye unga du adu be ni; ono gu ni ka gia nga sangba Wiri ya, ni bi nga unga te.”
12. Zanga du ni boro zegino nakoda gini apai?
12 Ndikidi airisimbori nga aboro zegino te. Ho Yesu adu ni ngbangayo barabangiri gu ga aRomo bazogo nangia Pirato, Yesu aya: “Gi ngbi aenga nga rogo gi zegino te re.” (Yoane 18:36) Ndikidi apefuo Yesu rogo zegino dunduko nara kutiibe ga Mbori Kindo na i arimisongo tiyo ku rogo agu apai nga ga birĩ-zogarago te. I arimisongo tiyo ku rogo agu atagbagapai nga ga zegino a te. Ono wa vura duhe were, i azanga aboro ti gupai aboro aida ka mangaha te, singia i naida kadu rogo kura riigbu nga ga birĩ-zogarago, i naida ka ru i ba waraga fuyo, watadu i naida ka ba waraga fu boro. Na wa vura duhe nga ndikidi airisimbori arimisongo tiyo ku rogo agu apai nga ga birĩ-zogarago te, i nairisa agu andiko airisa nga ga ringara. Tipagine? Bambiko Sangba Mbori naya fuyo wẽ i “rá ara” fu “abaira tandu” nga ga zegino yo. (ARomo 13:1) Ho duhe ni nga irangbii naya wẽ ndikidi airisimbori mangi gupai Mbori aidanga ha ya, i namangapai wakina gu amokedi amangihe, nga aguyo naya: “Ani gi nga sangba Mbori agia susi ga aboro.”
13. Wai ndikidi apefuo Yesu abi ga Mbori Kindo, na gipai re nasayo i naamanga wai?
13 Ndikidi apefuo Yesu natungusapai tipa ga Mbori Kindo ya si nika mbakada agu apai dunduko nga ga aboro. Yesu aya: “Gi wene pangbanga nga ga ngbi re i atungusa ha rogo zegino dunduko mbiko ndika fu arikaaboro dũ.” (Matayo 24:14) Ndikidi apefuo Yesu Kristo angarasanga aboro i naamaabangiriyo kuti agu abazogo nga ga zegino yo ya i nika mbakada gayo apai te, ono i natungusapa ga Mbori Kindo ya si du nika mbakada ga aboro apai. (Atambuahe 146:3) Yesu aya furani ani nikpari tipa gu ruru zogarago re niya: “Ga ngbi yé, Ani mángi rogo kpotosende wa mo akpi nyemu he, Wa du he ngbangbaturũ yo.” (Matayo 6:10) Sangba Mbori nape gupai ga Mbori Kindo nika mangaha niya, “si akúadi agi angbi re rukutu ki digisi he dunduko, si ki nye anye kindi.”
14. Gini kanisa duho namanga agu apai si aida ndikidi airisimbori naamangaha?
14 Ringbisihe kuti agu apai ani nabihe re, mo sananga tiro nga: ‘Gini pambori watadu kanisa duho areme namaamburu agu apai si ayugoho rii Ziazia Kekeapai na kini yugu rimo Yekova fu aboro? Gini kanisa duho du na gu nyemuse Mbori aida ani du na ni, du na idapase kuti Yesu Kristo, arimisongo tihe ku rogo agu apai nga ga zegino ya, na kini tungusipa ga Mbori Kindo ya kinaha nika mbakada agu apai nga ga aboro? Dagba agu apambori watadu akanisa du auru kpotosende dunduko, ginigu namanga agi apai re dunduko?’ Kina ga aDezire Yekova sa.
GINIPAI MO NIKA MANGAHA?
15. Ginipai Mbori aidaha berani kurii gu nga ka ida kuti gupai nga ko kina ti ni?
15 Anga gupai gbua si aida mo mangihe nga mo idi kuti Mbori te. Zavura adaimona, i ima ida kuti gupai nga Mbori kina ti ni. (Yakoba 2:19) Ono wa i navura ida kuti ni wo, i amanganga gupai Mbori akpinyemuhe te, na ko aidanga na yo a te. Tipa Mbori idi na ani, si naida ani idi kuti gupai nga ko kina ti ni na ani kini mangi gupai ko akpinyemuhe. Si naida gupai a nga ani kuru kusayo rogo zire pambori na ki rimi ndikidi pambori.
16. Ginipai si aida mo mangihe nibipa zire irisombori?
16 Gu mokedi nangia Pauro ayugu gupai nga si aidanga ani rimisi tirani wagu tooni ku rogo agu apai nga ga zire irisombori te. Ko akepai ki ya: “Oni kúru dagba yo yo, ki kparaka, wo poi Gbia, ka oni zádi nga birikobiriko he ya, mi ki di roni adia kugume.” (2 AKorindo 6:17; Yesaya 52:11) Ndikidi aKristano arimisongo tiyo ku rogo agu apai nabipa zire irisombori te.
17, 18. Gine nga “Babera du ni bakere he,” na tipagine si aida ti ni mo “kúru yo” ni ipo?
17 Ziazia Kekeapai nayugo gupai nga, gu badungu azire apambori du rogo zegino dunduko, si nga papara “Babera du ni bakere he.” * (Yugoti 17:5) Gu rimo re natingida rani na pa gu bakporo nangia Babera, nga gu bakporo zire pambori aenge rogoho tingbafuo gu Ime Akangbii naye ti rago Noa. Badungu agu ayugopai na amangapai du areme rogo zire apambori aenge kina Babera yo bakuru kusayo. Ni kpiapai, aBabero anaairisa agu ambori nangia tirinita, watadu ambori babiata. Areme, gu bangua yugopai nga ga dungu apambori nga Tirinita, nga gu yugopai naya Mbori sa aboro kidurogoko yo biata, rengbeyo arengba. Ono Ziazia Kekeapai nayugo gupai ziazia nga ndikidi Mbori ho gbua kina sa, nga Yekova, na Yesu Kristo nga Wiriko. (Yoane 17:3) ABabero aidi kuti gupai a nga boro na kina he rogoniyo nga mbisimo nga gu akpingo ho boro akpi ni ya, na si rengbe arengba ka mbu bambusa yo fuo kpi boro. Areme, dungu apambori nayugo gupai nga mbisimo watadu toro boro narungo rogo we nga iferno.
18 Wa duhe nga gu irisombori nangia ga aBabero aima gbandaka auru kpotosende dunduko, si ruaru i naayamba agu azire apambori du areme nga Babera. Ziazia Kekeapai naya wẽ Mbori nika gbarasa agu apambori re agbarasa dunduko vuru guru regbo yo. Ya mo mo bi gupai duhe ti ni foro ni nyanyakipa pai mo kpara tiro ti Babera? Yekova Mbori naida mo “kúru yo” ni ipo mbata fu regbo gbarasaha da.
19. Gini weneapai mo nika gbiaha mbiko iriso mo Yekova?
19 Kura aboro rengbe arengba ka mbu ro mbiko mo diberã ka kura kusayo rogo agu apai nga ga zire pambori. Ono ka mo airiso Yekova na gako aboro, mo nika gbia dungu weneapai susi gu ka mo zangaha. Wakina gu ga Yesu abawiriki naadu mbata nga aguyo nambu apai dunduko ka pekako, mo nika gbia dungu awirina nga akumba na adee. Mo nika du ni papara gu riigbu nga ga ndikidi aKristano nga aguyo du rogo zegino dũ. Agi aboro re nikaa yugo ndikidi nyemuse tipa ro. Mo nika du a na gu bawene maabangirise nga ga gbia nyenye unga “rogo gu ngbi nikadu yo.” (Mo gedi Marako 10:28-30.) Isoke kusa, agu aboro nika sogaro mbiko gamo aida, i nika wisigo agu apai awisigo Ziazia Kekeapai ayugoho na ki da ni airisi Yekova a.
20. Ginipai nika manga ku mbatayo tipa agu aboro namanga ndikidi pambori?
20 Ziazia Kekeapai nayugo gupai nga Mbori ima mbeda ka ye na digido gi zegino re na ki ye na ruru vovo zegino kubaha. (2 Petero 3:9, 13) Gu zegino re nika du ni bawenehe gbe! Na rogo gu vovo zegino re, pambori nika du ho gbua kina sa, nga ndikidihe. Si foro ni patatamana mo mangi agu apai si aidaha tipa kaa koda tiro na ndikidi airisimbori awere.
^ genewaraga 17 Tipa ka ino gu kura apai tipa ndu gupai Babera arukuba zire apambori ti ni, mo bi kpewaraga 251-252 nga ga gi buku re.


text:
Lundi 29 mai
Mbi yeke na terê ti ala.
Na yâ ti angu so ahon Gbia ti e amû na e aye so alingbi ti mû maboko na e ti leke bê ti azo million mingi ti yeda na tënë ti Royaume. E sara kua na ambeni ye ni lani teti angu mingi ape me e ngbâ ti sara kua na ambeni ye ni juska laso. Me aye so kue amû lege na e ti maï akode ti e ti fango tënë. Na ngu 1933, mbeni ye ni so amû maboko na awafango tënë ti komanse lisoro na fango tënë ayeke carte ti fango tënë. Na yâ ti carte ni a yeke wara mbeni nduru tënë ti Bible. Carte ti fango tënë amû maboko na awafango tënë na alege mingi. Atâa so awafango tënë ayeke na nzara mingi ti fa tënë, ambeni ayeke lani na kamene nga ambeni ahinga lani tënë so ala yeke tene ape. Ambeni aye ti tene na azo so ala wara na fango tënë aye kue so ala hinga gi na yâ ti kete ngoi, me mingi ni ala yeke tene aye ni na kode ape. Carte ti fango tënë amû maboko na awafango tënë ti fa tënë polele nga na mbeni lege so akpengba ape. w15 15/11 5:3-6
Mardi 30 mai
Zia ala kue asepela iri ti Jéhovah.
Aversê mingi na yâ ti Bible afa so iri ti Nzapa ayeke kota mingi na a lingbi a gonda ni (Ex. 3:
Mercredi 31 mai
Zia yengo terê ti ala ti aita angbâ ti gue.
Laso a yeke nzoni e ye tere mingi tongana aita, sarango tongaso ayeke mû maboko na e ti gbu ngangu na yâ ti akpale nga na akangango lege kue so e yeke tingbi ande na ni. Même laso, kozo si kota ye ti vundu ato nda ni, e yeke na bezoin ti ye tere mingi tongana aita. Mingi ti aita ti e abâ pasi ndali ti yengingo ti sese, ngu so asuku amû ndo, kota pupu, ngu-ingo so asuku wala ambeni kpale nde. Ambeni ayeke bâ pasi ndali ti kangango lege (Mat. 24:


text:
64: Salomon aleke temple
KOZONI si David akui, lo mû na Salomon ambeti so na ndo ni a wara ye kue so Jéhovah afa na lo David ni na ndo ti tënë ti lekengo temple ti Nzapa. Na ngu osio ni ti komandema ti Salomon, Salomon akomanse ti leke temple ni, na a hunda ngu mbasambala na ndambo ti hunzi kusala ni. Azo saki mingi mingi amû mbage na kusala ti lekengo temple ni. A hunda nga nginza mingi ti sara ni, ngbanga ti so a sara kusala na gbâ ti lor na argent ndali ni.
Temple ni ayeke na achambre use, kota ni na kete ni, legeoko tongana ti tabernacle ândö. Me achambre ni akono ahon ati tabernacle ni fani use. Salomon asara si a zia arche ti mbele na yâ ti kete chambre ti temple ni, na a zia na yâ ti kota chambre ni tanga ti aye so ayeke lani na yâ ti tabernacle.
Tongana a hunzi ti leke temple ni awe, azo asara kota matanga. Salomon akuku na devant ti temple ni na lo sambela, tongana ti so mo bâ na lê ti foto so. Lo tene na Jéhovah: ‘Ayayu alingbi na mo pëpe, na temple so kue akono alingbi nga na mo pëpe. Me atâa so kue, O Nzapa ti mbi, e hunda mo ti mä azo ti mo tongana ala sambela na mo, lê ti ala na mbage ti temple so.’
Tongana Salomon ahunzi ti tene sambela ti lo ni awe, wâ alondo na yayu atï na ndo ti anyama so a zia ala kozoni awe na ndo ti gbalaka na agbi ala kue. Lumière ti Jéhovah asu nga ngangu na yâ ti temple ni kue. Ye so afa so Jéhovah adengi mê na tënë ti ala, na lo yeda na temple so Salomon aleke na lo nga na sambela ti lo ni. Temple ni aga fadeso ndo so azo ayeke gue dä ti voro Jéhovah, me a yeke tabernacle ni mbeni pëpe.
Teti angoi mingi Salomon akomande na lege ti ndara, na azo ti Israël kue ayeke na ngia. Me Salomon amû awali mingi ti akodoro wande so avoro Jéhovah pëpe. Mo bâ mbeni oko ti ala na vorongo yanda ti lo? Na nda ni, awali ti Salomon asara si lo voro ambeni nzapa nde nga. Mo hinga ye so asi tongana Salomon asara tongaso? Lo sara ye nzoni na azo mbeni pëpe. Lo ga sioni, na azo ni ayeke na ngia mbeni pëpe.
Ye so azia ngonzo na bê ti Jéhovah na tere ti Salomon, si lo tene na Salomon, lo tene: ‘Mbi yeke zi royaume ni na tïtî mo ti mû na mbeni zo nde. Mbi yeke sara ni ande na lâ ti fini ti mo pëpe, me na ngoi so molenge ti mo ayeke komande. Mbi yeke zi ande azo ti Royaume ni kue pëpe na gbe ti molenge ti mo.’ Zia e bâ tongana nyen tënë so aga tâ tënë.
1 Chronique 28:9-21; 29:1-9; 1 aGbia 5:1-18; 2 Chronique 6:12-42; 7:1-5; 1 aGbia 11:9-13.
Ahundango tënë
- Salomon amû ngoi oke ti leke na temple ti Jéhovah kue? Ngbanga ti nyen a hunda nginza mingi ti sara ni?
- Achambre ayeke oke na yâ ti temple ni? A zia nyen na yâ ti kete chambre ti temple ni?
- Salomon atene nyen na yâ ti sambela ti lo tongana a hunzi lekengo temple ni?
- Tongana nyen Jéhovah afa so lo yeda na sambela ti Salomon?
- Awali ti Salomon apusu lo ti sara nyen? Nyen la asi na Salomon?
- Jéhovah asara ngonzo na tere ti Salomon ngbanga ti nyen? Jéhovah atene na lo nyen?
Ambeni hundango tënë
- Diko 1 Chronique 28:9, 10.
Na lege ti atënë so David atene na 1 Chronique 28:9, 10, a lingbi e gi lege kue ti sara nyen na yâ ti fini ti e ti lâ oko oko? (Ps. 19:15; aPhil. 4:8, 9).
- Diko 2 Chronique 6:12-21, 32-42.
Tongana nyen Salomon afa so da so maboko ti zo asara ayeke lingbi lâ oko pëpe na Nzapa ti Nduzu Ahon Kue? (2 Chron. 6:18; Kus. 17:24, 25).
Atënë ti Salomon na 2 Chronique 6:32, 33 afa nyen na ndo ti Jéhovah? (Kus. 10:34, 35; aGal. 2:6).
- Diko 2 Chronique 7:1-5.
Na bango gloire ti Jéhovah, amolenge ti Israël asepela lo. Legeoko nga laso, tongana e bâ tufa ti Jéhovah na ndo ti azo ti lo, a lingbi bê ti e apusu e ti sara nyen? (2 Chron. 7:3; Ps. 22:23; 34:2; 96:2).
- Diko 1 aGbia 11:9-13.
Tongana nyen fini ti Salomon afa nene ti ngbâ be-ta-zo juska na nda ni? (1 aGbia 11:4, 9; Mat. 10:22; Apoc. 2:10).


text:
1Na ngoi ni so, Jean-Baptiste asi; lo to nda ti fa Nzoni Tënë na ya ti benyama ti Judée, 2lo tene: “Ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala, ngbanga ti so Kodro-gbia ti yayu aga nduru awe!” 3Jean ayeke zo so wayanga-Nzapa Ésaïe atene tënë ti lo ando, atene: “Mbeni zo ayeke dekongo na benyama kâ, atene: ‘Ala leke lege ti Kota Gbia! Ala sara si lege ti lo aluti mbirimbiri!’ ” 4Jean ayu bongo so a sara ni na kua ti tere ti zambala, lo kanga kamba ti poro ti nyama na ya ti lo, kobe ti lo ti tengo ni ayeke angadi na mafuta ti awotoro ti ngonda. 5Azo alondo na Jérusalem, ambeni alondo na akodro nde nde ti Judée, ambeni alondo nga na akodro so ayeke na tere ti ngu ti Jourdain si ala ga na tere ti lo. 6Ala fa asiokpari ti ala na gigi si Jean abatize ala na ya ti ngu ti Jourdain. 7So Jean abaa gba ti afarizien na asadusien ayeke ga na tere ti lo titene ala wara bateme, lo tene na ala: “Ala, asioni mara ti ngbo! Zo wa laa afa na ala lege ti kpe ngonzo ti Nzapa so ayeke ga so? 8Ala sara ye so afa atene, ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala awe! 9Ala tene na be ti ala pepe, atene: ‘Abraham ayeke kotara ti e.’ Biani, mbi tene na ala: Nzapa alingbi ti mu atêne so ti sara si aga amolenge ti Abraham! 10Do ayeke na gunda ti akeke ti de ni: keke so kue ale nzoni lengo pepe, fade yeke a de ni ti bi na wâ. 11Ti mbi, mbi yeke batize ala na ngu ti fa na le ti azo so ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala awe; me lo so ayeke ga na peko ti mbi, fade lo yeke batize ala na Yingo-Vuru nga na wâ. Ngangu ti lo ahon ti mbi: mbi kpa zo ti zi poro ti gere ti lo pepe. 12Lo gbu ye ti pengo na ale ti kobe na maboko ti lo, lo yeke leke ndo ti pikango ale ti kobe ti lo daa. Na pekoni, lo yeke zia ni na ya ti gogoro, me fade lo yeke bongbi aporo ni ti gbi na ya ti wâ so ayeke mingo laoko pepe.” 13Tongaso Jésus alondo na Galile, lo ga na yanga ti ngu ti Jourdain na tere ti Jean titene Jean abatize lo. 14Me Jean aye ti ke. Lo tene na Jésus: “Mo laa mo lingbi fade ti batize mbi. Tongana nyen laa mo kiri mo ga titene mbi batize mo so?” 15Me Jésus akiri tënë na lo: “Ti fadeso, ayeke nzoni e sara tongaso si e lingbi ti sara ye so kue ayeke mbirimbiri na le ti Nzapa. Tongaso Jean ayeda. 16Gi so Jésus awara bateme awe, lo sigigi na ya ti ngu ni. Na ndembe ni so, yanga ti yayu azi, lo baa Yingo ti Nzapa so azu tongana mbipa si aga na ndö ti lo. 17Mbeni go alondo na yayu si atene: “So ayeke Molenge ti mbi so mbi ye lo mingi, be ti mbi anzere na lo mingi.”
Copyrighted Material
Learn More


text:
Bia 141
Gi azo so aye siriri
Téléchargé ni:
(Luc 10:6)
Jésus aye si ‘tâ tënë awu.’
Même lâ asu, lo tambela
ti fa tënë ti Jéhovah.
So lo ye mingi azo ti Nzapa,
lo gi ala na ndo nde nde,
juska na lakui.
Na lege nga na da na da,
e yeke fa na azo kue
so pasi ti azo ayeke hunzi.
(LI TI BIA)
E gi azo
so aye Jah, na yâ ti dunia.
E gi ala
so ayeke gi biani salut.
E gi ala
na ndo nde nde.
Ngoi ayeke hon, gingo zo angbâ.
Bâ so azo angbâ mingi,
e gi ti sö kamême oko.
E ye ti kiri ti bâ azo ni
si e kangbi dengo bê nga e mû maboko.
E gi yâ ti agbata kue,
na tongana zo ayeda,
a pusu e ti kiri ti gi azo.
(LI TI BIA)
E gi azo
so aye Jah, na yâ ti dunia.
E gi ala
so ayeke gi biani salut.
E gi ala
na ndo nde nde.
(Bâ nga És. 52:7; Mat. 28:19, 20; Luc 8:1; aRom. 10:10.)


text:
KAPITA BAWE-NA-SA
Tipagine Mbori Ambu Arungo Ti Ni Si Nimangi Aboro?
Ya mo Mbori du naye na agu arungo namanga aboro rogo zegino?
Ginipai Satana akusihe kuti Mbori ati Edene yo?
Wai Mbori nika dia agu arungo kusayo namanga aboro?
1, 2. Gini ngbatunga arungo namanga aboro areme, na si nasa aboro i naasanahe ki ya wai?
FUO soyo kere vura rogo kura ringara sa, badungu akutu adee na agude akpiki i ki ge badue sa ka kpisidoyo rogoho dunduko. I adudua rukutu awagiwagingua pati gu murã re kirikiri na kekepai ti ni nga: “Tipagine?” Gure nga gu sanahe aboro naasanaha ho vura, gberãngbi, kaza, watadu gu kurapai naimi gayo boro ni, watadu ho si nagberesipa kpuyo ni, singia ho si naye na kere rungo ni kuriyo. I naaida ka ino gupai gbegberẽpai namangiyo ti ni wa gure.
2 Tipagine Mbori ambu arungo ti ni si nimangi aboro? Ka si du nga Yekova Mbori na tandu apai dũ, ko na nyemuse na tatamana, na kidu na rurupai rogokoyo, tipagine zegino nahi ti ni be asogote na iraira mangaapai? Ya mo mo asananga he wa gure?
3, 4. (a) Ginipai nayugoho nga si ni gbegberẽpai ka sanahe tipa gupai Mbori nambu gbegberẽ apai ti ni te? (b) Mbori nabi gbegberẽ apai na arungo wai?
3 Ya mo si ni gbegberẽpai ka sanahe tipa gupai Mbori nambu arungo ti ni si nimangi aboro? Kura aboro nabihe nga ka i sanahe wa gure, si nika yugo gupai nga i na idapase kuti Mbori te watadu i airisanga Mbori te. Ono ka mo gedi Ziazia Kekeapai, mo nika bi gupai nga kura ruru aboro adu kinaho nasana ngbatunga agu asanahe re, nga agu aboro nanaagunde agunde ti Mbori. Ni kpiapai, gu nebi nangia Abakuka asana Yekova ki ya: “Tipagine mangi mo re ti ni mi bi irairapai ki ningere ku ri fudifudipai? Gbarasahe du bara bangire na zuu; kpata nakura na kangu.”
4 Ya mo Yekova azingi kuti Abakuka mbiko sanako he wa gure? Oó. Ono Mbori aidi i ke gu sangba Abakuka re ku rogo Ziazia Kekeapai aboro nigedihe. Mbori aundoko a ko rugutiko na pa apai wenengai na kidu na bakere idapase. Mbori naida kina gu bangisapai re du tipa ro a. Mo tingidi gupai nga, Mbori ‘naberã paro aberã.’ (1 Petero 5:7) Mbori ima soga gu gbegberẽ apai na arungo namanga susi wai aboro nasogoho. (Yesaya 55:8, 9) Tipagine tie du badungu arungo ti ni areme rogo zegino?
TIPAGINE DU DUNGU ARUNGO TI NI?
5. Gini apai aboro pambori naagumbaha gbe tipa agu arungo namanga aboro, ono ginipai Ziazia Kekeapai ayugoho?
5 Aboro rogo dungu apambori aima ndu fuo gayo abarumbatayo na abayugu pambori ka sanayo tipa ndu gupai Mbori ambu arungo ti ni si nimangi. Gupai i naagumbaha fuyo gbe nga, ga Mbori siapai du nga arungo nimangi aboro, na bakuruyo, Mbori aima ringbisa agu apai dunduko nika manga ku mbatayo, kodihe na agu agbegberẽhe. Agi abarumbatayo re nape gupai fu aboro a nga, ka boro iningo pai tipa ga Mbori mangaapai te na Mbori du nasa gupai nga aboro nikpi, kodihe na agude, tipa i ga fuoko ku ngbangbaturũ yo. Ono mo ima wirika gupai nga Mbori ayengo na gbegberẽpai te. Ziazia Kekeapai naya: “Ka manga gbegberẽpai, si turũ ti Mbori.”
6. Tipagine aboro amanga gu ingahe ti ni nga ga bira Mbori tipa gu gbegberẽ apai namanga?
6 Ya mo mo ini gupai aboro amanga gu ingahe ti ni nga ga bira Mbori tipa gu gbegberẽ apai namanga? Pai sa dagba agu apai nasayo gbe i naabirako nga, i naberãha nga kina boro ko du nazoga gi zegino re. I ainongo gupai Ziazia Kekeapai agumbaha tipa gu boro nazoga gi zegino re te. Mo awiriki gipai re rogo Kapita 3 nga ga gi buku re. Gu boro nazoga gi zegino re nzunzu nga Satana Bakitingbanga.
7, 8. (a) Asino da du rogo zegino? (b) Wai gu zangarengba nga ga aboro kodihe na “rago gbia kuti [gbegberẽ] mamu” aye na arungo?
7 Ziazia Kekeapai nagumba gupai agumba ziazia nga: “Zegino dunduko du ni zogozogo ho be gbegberẽ ko,” nga Satana. (1 Yoane 5:19) Ho mo aberã ni kurii gipai re, ya mo si arunga bangiro te? Gi zegino re na kina agu asino rogoho nga ga Satana, nga ‘banangi aboro kpotosende no dunduko.’ (Yugoti 12:9) Satana nga kere basogo aboro, kere irabiriki, na kere gbegberẽ boro. Si du du zegino ti ni na kere sogote rogoho, na biriki, gbiati gbegberẽ mangaapai. Gure nga gu bambata ndupai du arungo ti ni rogo zegino.
8 Gu ue ndupai du dungu arungo ti ni nga, aboro dunduko nga kpakpa aboro na ni aboro-ingapai tona ti kina gu regbo Adamu na Eva asamungu. Gure nga gupai ani aima wirikaha rogo Kapita 3. Aboro naida ka gbia ome kadu kurii akurayo, na gipai re naye na avura, arungosi, na arungo. (Batungusipai 4:1; 8:9) Gu biata ndupai du arungo ti ni nga “rago gbia kuti [gbegberẽ] mamu” namanga aboro amanga. (Mo gedi Batungusipai 9:11.) Rogo gu zegino adunga Yekova ni bazogoho ya, aboro rengbe arengba ka rungo mbiko du yo rogo gbegberẽ ba ti gbegberẽ regbo.
9. Tipagine si aida ani idi ti ni kuti gupai nga, wene ndupai kinaho Yekova ambu arungo ti ni si nimangi aboro?
9 Si ni pa wasa furani ka ino gupai nga Mbori ayengo na arungo te. Anga ko du si aida ani birako tipa agu avura, arungosi, gbegberẽ mangaapai, na zavura gu gberãngbi naye nisaha te. Ono si naida aida ani ini gupai Mbori ambu arungo ti ni si nimangi. Wa duhe nga ko na tanduapai dũ, ko rengbe arengba ka rugusaha. Tipagine tie ko arugusanga ha ti ni ya? Wa duhe a nga Mbori na nyemuse tiko, wene ndupai kinaho ko ambu arungo ti ni si nimangi aboro.
SATANA AKUSIPAI KUTI MBORI
10. Ginipai Satana akusihe, na wai ko amangihe?
10 Tipa ka ino gupai Mbori ambu arungo ti ni, si naida ani berẽ kusayo kuti gu regbo arungo atona. Ho Satana asa Adamu na Eva ni i basasangba Yekova, bakerepai akuru. Satana aakusanga pai kuti ga Yekova ome te. Satana ima ino ya digido ga Yekova ome ti ni te. Ono Satana akusipai kuti gu rengo du Yekova na ni ka zoga aboro. Wa Satana aya ti Yekova ko nga iraziree na ko naká aká na weneapai be gako aboro, gure nga ko aya Yekova nga gbegberẽ bazogo. (Mo gedi Bambata Pai 3:2-5.) Gure nga Satana ape gupai a nga, aboro rengbe kaa raka bawene raka si kisusi gu ka i du tiibe Mbori. Gure nga Satana akusipai kuti ga Yekova pagbia, nga gu rengo du ko na ni ka zoga aboro.
11. Tipagine Yekova aaimongo kina imo agu abasamungu ti ni naadu Edene yo ya?
11 Adamu na Eva asamungu kuti Yekova. Gure adu wa i aya: ‘Ani aidanga Yekova ni gaani Bazogo te. Kina rani nitirani nikaa sia gupai du ni ruruhe na gu du ni irairaha.’ Ginipai si aidi Yekova mangihe sa gupai re? Wai ko arengbe ka yugo gupai fu amaraika na aboro dunduko nga, agu abasamungu re aima manga ingahe na ki yugu gupai a nga gako zogarago ngba kisusi gbe? Kura aboro rengbe ka ya wẽ gupai ka Mbori amangihe nga ka imo agu abasamungu re kusayo ki kusi kura vovo aboro berewe. Ono Yekova aima ya wẽ ko naida kpotosende hi be awiri Adamu na Eva, na ko aidi i raki rogo gu kpotosende nga Paradizo. (Bambata Pai 1:28) Agu apai dunduko Yekova agumbaha, ko aidanga si he manga te. (Yesaya 55:10, 11) Kurigure, ka ko aimi agu abasamungu re kusayo, ka si akaraganga pai kuti gu sanahe nakuru nibipa gu rengo du Yekova na ni ka zoga aboro te.
12, 13. Mo gumbanga gu kpiapai nayugopa ndu gupai Yekova ambu Satana ti ni ko du ni bazogo gi zegino re na gupai Ko ambu aboro ti ni i nizogo tiyo nitiyo.
12 Ani bingo kpiapai tipa gipai re. Mo berẽnga gupai nga bayugupai nayugo wai fu agude i akusa nyanyaki mate watadu isabu. Gude sa naima ngarã sukuru yo ono kingia zingizingi boro ya wẽ gu gene gu bayugupai re akusa gupai re ngbaha, si arunga te. Gu gude re tikango na bayugupai ki ya wẽ ko ini gene kusa gupai re kisusi gu bayugupai re. Gu kura agude berẽ gupai nga ga gu gude re pai ruaru, na i ki ngbe a na ko. Ginipai si aida gu bayugupai re mangihe? Ka ko do gu gude re ku zegiyo, si sa kura agude i berẽ ginipai? Ya mo i idinga kuti gupai nga gu gude nikusi pai re gbiati gu kura agude ningbe na ko, gayo pai ruaru te? Gu kura agude re dunduko dunga na irisa tipa gu bayugupai re te, ono gupai nika manga nga i nika berã gupai nga gu bayugupai re nagunde agunde nga si nika kura nga ko du ainongo pai ya. Ono na ka si du nga gu bayugupai re mbu gu zingizingi gude re ko ye ka yugo wai rengbe ko ka kusa gu kpakarakpakarapai re, ya mo si mbakadingo gupai re te?
13 Yekova amangipai wakina ngbatunga gupai gu bayugupai re namangihe. Mo tingidi gupai nga, agu abasamungu naadu Edene yo aangianga gu bangisa aboro gupai re aabiyo te. Badungu amirioni amaraika naabi gupai naamanga re. (Eyobo 38:7; Daniere 7:10) Si aima du nga gupai Yekova nika mangaha sa gu samungu namangi re nika manga bakerepai amanga na amaraika gbiati gu kura aboro i avunguyo kusa. Ginipai Yekova amangihe? Yekova ambu regbo fu Satana ko yugu rengo gupai nga ko rengbe arengba ka zoga aboro ngba wene gene. Mbori ambu aboro a i naazoga tiyo nitiyo tiibe Satana.
14. Gini undo nika ye mbiko gupai nga Yekova adiberã ka mbu aboro i zogotiyo nitiyo?
14 Gu bayugupai du rogo gu kpiapai ani nibihe re, ko ima ino ya gu zingizingi gude re gbiati agu agude ningbe na ko, gayo pai nga ziree. Ono ko ini gupai a nga ka ko idi i ye ka yugo gayo pai tipa aboro bihe nga gayo pai nga rengo, si nika undo agu agude dunduko du rogo gu riko re. Ono ka agu agude re ti ati, gu kura agude dunduko nika bi gupai nga kina gu bayugupai re sa rengbe ka yugopai fuyo. Ka gu bayugupai re ru tie ka do agu agude re ku zegiyo, si ruaru bangiri agu agude du rogo gu riko re. Wakina gure a, Yekova aima ino gupai nga agu aboro du na rengo kpotoyo yo gbiati amaraika nika gbia undo agbia ho i nika bi gupai ni nga Satana gbiati kura abasamungu ima ti, na aboro arengbanga ka zogatiyo nitiyo te. I nika ino gupai aino Yeremaya ainihe bakuru kusayo, ko agumbaha ki ya: “Ako Yekova, mi ini he ya gu pai nga ga boro si rogo ni yo te, gu boro nata, pa ruga gani apai si rogo ni yo te.”
TIPAGINE RAGO AIMA TI NI WA GERE?
15, 16. (a) Tipagine Yekova nambu aboro ti ni i nirungo tipa bagbanga regbo wa gere? (b) Tipagine Yekova ambu gbegberẽ apai ambu ti ni si naamanga, wa gu nga zuu?
15 Tipagine tie Yekova nambu aboro ti ni i nirungo tipa bagbanga regbo wa gere? Na tipagine ko ambu gbegberẽ apai ambu ti ni si naamanga? Mo tingidipa gu bayugupai ani nigumba pani re. Apai ue ní arengbanga ka mangaha ya. Bambataha nga, ní arengbanga ka ká fu gu gude re ka ko gumbanga gako pai ya te. Uehe nga, gu bayugupai re arengbanga ka undo gu gude re ti kusa gu mate re te. Wakina gure a, apai ho ue Yekova arengbanga ka mangaha ya. Bambataha nga, ko arugusanga Satana na agu aboro nangbe na ko ti asadayo tiyo ka yugo gupai nga gayo pai nga rengo te. Si du ko ambu regbo ti ni ni bagbangaha. Vuru agu akutu agarã mangi fuo gu regbo re, aboro asadi ka zogatiyo ngba dungu agene. Aboro ima sonakumbatayo rogo birĩ-inohe na rogo kura apai, ono iraira mangaapai, arungo, azuũ, na avura namanga kina ku mbatayo ni gbegberẽhe gbe. Agi apai re ima yugo gupai ziazia nga, aboro arengbanga ka zogatiyo nitiyo zanga Yekova te.
16 Uepai nga, Yekova aundongo Satana ti zoga gi zegino re te. Ni kpiapai, ka si nidu nga Mbori ambunga gene fu zuu te, ya mo ka ko nasanga gupai nga ga Satana na ga kura abasamungu re si du nirengo te? Ya mo ka gure dunga nga Mbori nasa aboro i niberẽ gupai nga isoke aboro rengbe arengba ka zogatiyo nitiyo apai kidu tipa yo wenengai te? Ka Mbori naamangapai wa gure, ka si du nga ko narimiso tiko arimiso ku rogo ziree. Ono tie, ‘Mbori arengbanga na gumba ziree te.’
17, 18. Ginipai Yekova nika mangaha tipa agu apai dunduko gu zogarago nga ga aboro na ga Satana naye na ni?
17 Ginipai nika manga tipa agu apai gberẽ dunduko tona ti gu regbo Satana na Adamu na Eva asamungu kuti Mbori kada ku awere? Si naida ani tingidi gupai nga, Yekova nga gu Mbori du na tandu apai dũ. Ko rengbe arengba ka dia agu apai kusayo arungo aye na ni, na ko nika diaha adia kusayo. A wa ani aima wirikaha, Mbori nika sa gi kpotosende asa aboro agberesaha areme re ni paradizo. Mbori nika dia asangbana ingapai kusayo mbiko gu idapase du ruru aboro na ni kuti ga Yesu motumo tumorii, na gu rungo kpio aye na ni, Mbori nika diaha kusayo ni zingisako aboro be kpio. Gure nga Mbori nika mangasunge na Yesu ko “gbarasi ga bakitingbanga mangaapai.” (1 Yoane 3:8) Mbori nika manga agi apai re dunduko ti kina boro wene regbo. Si naida ani du na tambuahe mbiko gupai nga Mbori ataguaringa ka mangapai te, bambiko gako hipai fu momu furani ani wiriki rengo na kini irisiko. (Mo gedi 2 Petero 3:9, 10.) Ono wa du rago tie re, Mbori aima digo nigbata agu aboro nakpinyemu ka irisoko na kini undoyo i dibe gu asada rengbe ka ye sayo rogo gi kere zegino re.
18 Kura aboro rengbe ka ya, ‘Wa ka Mbori ambakadi Adamu na Eva ngba gu gene ka i ainganga pai ngbaha ya, ka arungo dunga te. Tipagine Mbori aamanganga ha wo ti ni ya?’ Tipa ka karagapai sa gu sanahe re, si naida mo ini kura nyanyakipa gamahe sa Yekova afuhe furani nga aboro.
MO NIKA MANGAPA GU GAMAHE RE WAI?
19. Gini nyanyakipa gamahe Yekova afuhe furani, na tipagine si aida ani bihe ti ni na nyanyakipaha?
19 A wa mo abihe rogo Kapita 5, Mbori akusi aboro ki fu gu ranirii fuyo nga ga siapai. Ya mo mo inipa gu nyanyakipa gamahe re? Mbori akusi badungu anya, ono ami namanga kina gupai ko arimisihe ku rogorayo. Ya mo ka Mbori akusi rani wa gure, ka rago ngba tirani? Oó. Ani na ngbarago kadu na ranirii ka siapai kadu ni gu ngbatunga boro ani aida kadu nga ní, ka raka gu ngbatunga raka ani aida ka rakaha, ka zio gu ngbatunga bakure ani aida ka zioho, na ka manga kura apai. Ani nakpinyemu kadu na ranirii ka siapai, na si nga gupai Mbori aima fuhe furani.
20, 21. Wai rengbe ani ka mangasunge na gu ranirii du berani ngba bawene gene, na tipagine si aida ani mangihe wo ti ni?
20 Yekova aidanga na gu sunge boro amangaha fuko mbiko ní ni zizi ní kutini te. (2 AKorindo 9:7) Ani bingo kpiapai: Ginipai rengbe ka sa ngbarago ti bagude gbe, gupai wirini namangihe mbiko u nakpinyemu ní, watadu gu u namangihe mbiko u ni zizi ru kutini? Sidu tie, gu sanahe si aida mo sana tiro na ni nga, Mi nika mangapa gu ranirii Yekova nafuhe fere wai? Satana, Adamu, na Eva amangisunge na gayo ranirii ngba bagbegberẽ gene. I aima ká Yekova Mbori. Ginipai mo nika mangaha tigamo?
21 Mo na momu bero ka mangasunge na gu ranirii re ngba bawene gene. Si ni bawenepai foro mo kodi tiro na gu dungu amirioni aboro du areme kubara Yekova yo. I nasa ngbarago ti Yekova mbiko i namangasunge zaaza tipa ka yugo Satana ni iraziree na ni gu boro kaa zoganga aboro ngba wene gene ya. (Asanza 27:11) Mo rengbe arengba ka manga gupai re a ka mo sia gu gene raka du ni wenehe. I nika sakarogo gipai yo re rogo gu kapita ngbe fuo gere.


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Yângâ tî Sängö (Sango)
Tour ti Babel
- Sessé kouè ayèké na yanga oko na tèné oko.
- Na tèné assi tonga so, tonga na ala gouè na mbagué ti est, ala si na bègnama na sessé ti Sinéar, na ala douti da.
- Ala tèné na popo ti ala, Ga! djia ani sala brique, ani zo brique ni zongo. Na ala yèké na brique tèti téné, ala yèké na bitume tèti potopoto.
- Ala tèné, Ga! djia ani sala kota kodro tèti ani mvèni, na tour oko, so li ni assi na yayou; djia ani ya iri ti ani mvèni kota, si ani kangbi na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè pèpé.
- Na L’Eternel ajou ti ba kodro so na tour ni, so amelèngué ti ajo ayèké sala.
- L’Eternel atèné, Ba, ala yèké mara oko, ala kouè ayèké na yangka oko, na ala commencè ti sala yé so; fadé so yé so bè ti ala ayè ti sala, yè ti gbandji lègué ni ayèké pèpé.
- Ga! Ani jou, Ani bian yanga ti ala, si ala lingbi ma yanga ti ala na popo ti ala pèpé.
- Tonga so L’Eternel assala si ala loundou ka, Lo kangbi ala na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè; na ala djia ti sala kodro so.
- Tèti tèné so, a di iri ti kodro ni Babel, tèti L’Eternel abian yanga ti ajo ti sessé kouè ka, na L’Eternel assala si ala loundou ka, Lo kangbi ala na ndo kouè na ndo lè ti sessé kouè.
Source: Mbeti Ti Nzapa. La Sainte Bible en Sango. Bangui 1979
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Sango |
Tower of Babel in Sango
Tower of Babel in Bantu languages
Bemba,
Beti,
Bulu,
Chichewa,
Dawida,
Kamba,
Kikuyu,
Kinyarwanda,
Kirundi,
Koti,
Kwanyama,
Lamba,
Lingala,
Lozi,
Luba-Katanga,
Luganda,
Luragooli,
Mbunda,
Mpongwe,
Ndebele,
Ndonga,
Nkore,
Northern Sotho,
Nyakyusa,
Sango,
Sena,
Shona,
Soga,
Southern Sotho,
Sukuma,
Swahili,
Swati,
Tetela,
Tonga,
Tsonga,
Tswana,
Tumbuka,
Venda,
Xhosa,
Yao,
Zulu
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
MBAGE 9
Voro Jéhovah na sewa
“Ala voro lo so asara yayu na sese.”
Tongana ti so mo manda na yâ ti brochure so, Bible asi singo na awango so alingbi ti mû maboko na mo nga na sewa ti mo. Jéhovah aye si mo duti na ngia. Lo tene so tongana mo zia vorongo lo na kozo ndo, “fade a yeke zia na [mo] aye so kue na ndo ni.” (Matthieu 6:33). Lo ye biani si mo duti kamarade ti lo. Sara kue ti maï songo ti mo na Nzapa. So ayeke mbeni pasa so ayeke kota ahon atanga ni kue.
1 KPENGBA SONGO TI MO NA JÉHOVAH
YE SO BIBLE ATENE: “Mbi yeke duti ande babâ ti ala, na ala yeke duti ande amolenge ti mbi ti koli na amolenge ti mbi ti wali.” (2 aCorinthien 6:18). Nzapa aye si mo ga kota kamarade ti lo. Sambela ayeke mû lege na mo ti sara ni. Jéhovah awa mo ti “ngbâ ti sambela lakue.” (1 aThessalonicien 5:17). A nzere na lo ti mä mo na fango na lo atënë ti gbe ti bê ti mo nga na agingo bê ti mo (aPhilippien 4:6). Tongana mo na azo ti sewa ti mo asambela Nzapa, ala yeke bâ so mo yeke na ngangu songo na lo.
A yeke nzoni ti sara tënë na Nzapa, me a yeke nzoni nga ti mä lo. Mo lingbi ti sara tongaso na mandango Bible nga na ambeni mbeti ti Nzapa (Psaume 1:1, 2). Gbu li na ndo ti aye so mo manda (Psaume 77:12, 13). Ti mä Nzapa a hunda nga ti gue lakue na abungbi so a yeke voro lo dä.
Ti sara tënë na azo na ndo ti Jéhovah ayeke nga mbeni lege so ayeke kota mingi ti kpengba songo ti mo na lo. Tongana mo yeke sara ni mingi, mo yeke bâ so mo yeke ga nduru na lo mingi nga.
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Zia mbeni ngoi nde lâ oko oko so na yâ ni mo yeke diko Bible nga mo yeke sambela
A yeke nzoni mo na sewa ti mo azia vorongo Nzapa na kozo ndo ahon sarango ngia
2 WARA NGIA NA VORONGO NZAPA NA SEWA
YE SO BIBLE ATENE: “Ala ga nduru na Nzapa, na fade lo yeke ga nduru na ala.” (Jacques 4:8). A yeke nzoni mo leke mbeni kapa ti voro Nzapa na sewa, nga mo sara ni lakue (Genèse 18:19). Me a ngbâ gi ge ape. A lingbi Nzapa aduti na yâ ti gigi ti sewa ti mo lâ na lâ. Kpengba songo ti sewa ti mo na Nzapa na sarango tënë na ndo ti lo “tongana mo yeke duti na da ti mo, tongana mo yeke tambela na lege, tongana mo gue ti lango, na tongana mo londo.” (Deutéronome 6:6, 7). Gi ti duti tongana Josué so atene: “Me mbi na azo ti da ti mbi, fade e sara na L’Éternel.”
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Duti na kapa ti mandango ye lakue so na yâ ni ala yeke gi ti kaï bezoin ti zo oko oko ti sewa ti mo


text:
Tënë ti nda ni
Mo ngbâ ti dabe ti mo na apendere ye so asi na mo na ngoi so mo yeke lani na popo ti awakua ti Jéhovah? Na tapande, mbeni ye so mo mä na ngoi ti mbeni bungbi wala mbeni kota bungbi, mbeni pendere ye so asi na mo na ngoi ti fango tënë wala mbeni senge pendere lisoro so mo na mbeni ita asara. Tongana a yeke tongaso, andâ mo girisa Jéhovah ape; lo nga kue lo girisa mo ape. Lo dabe ti lo mingi na kua so mo sara na lo. Lo ye mingi ti mû maboko na mo ti kiri na lo.
Jéhovah atene: “Mbi la, mbi yeke gi peko ti ataba ti mbi na mbi yeke bâ lege ti ala. Mbi yeke bâ lege ti ataba ti mbi tongana ti so mbeni berger so awara ataba ti lo so yâ ti ala akangbi kirikiri ayeke mû kobe na ala. Fade mbi zi ala na ando kue so ala kangbi lani kirikiri dä.”—Ézéchiel 34:11, 12, FD.


text:
HUNDA 9
Azo ayeke bâ pasi ngbanga ti nyen?
“Azo so akpe loro mingi la ayeke sö benda lakue pëpe, wala awangangu la ayeke sö benda lakue na yâ ti bira pëpe, wala azo ti ndara la ayeke wara kobe ti te lakue pëpe; a yeke nga azo so ahinga mbeti la ayeke wara mosoro lakue pëpe, wala azo so ahinga ye la ye ti ala ayeke ga lakue nzoni pëpe, ndali ti so ye so ala ku terê ti ala na ni pëpe alingbi ti si na ala kue na ngoi kue.”
“Na lege ti zo oko siokpari alï na yâ ti dunia so, na lege ti siokpari kuâ aga, tongaso kuâ amû azo kue ngbanga ti so ala kue asara fade siokpari.”
“Ndani so Molenge ti Nzapa afa terê ti lo na gigi ayeke ti futi akusala ti Zabolo.”
“Dunia so kue ayeke na gbe ti Zo ti sioni.”


text: 7 Na peko ti ye so, mbi bâ a-ange osio so aluti na ndö ti acoin osio ti sese, ala gbu apupu osio ti sese ngangu, si mbeni pupu alingbi ti ya na ndö ti sese pëpe, na ndö ti ngu-ingo pëpe wala na ndö ti mbeni keke pëpe.2 Na pekoni, mbi bâ mbeni ange so alondo na ndo so lâ alondo dä* si lo yeke gue na nduzu, lo gbu mbeni nzoroko ti Nzapa so ayeke na fini; na lo dekongo na kota go na a-ange osio so a mû lege na ala ti sara sioni na sese nga na ngu-ingo,3 lo tene: “Ala sara sioni na sese pëpe, wala na ngu-ingo pëpe wala na akeke pëpe, juska e kpo nzoroko+ na ndö ti lê ti angbâa ti Nzapa awe si.”+4 Na mbi mä wungo ti ala so a kpo nzoroko na ndö ti ala: ala yeke 144 000.+ Azo so a kpo nzoroko na ndö ti ala ayeke na popo ti amara ti Israël kue:+5 Na popo ti azo ti mara ti Juda, a kpo nzoroko na ndö ti azo 12 000;na popo ti azo ti mara ti Ruben, azo 12 000;na popo ti azo ti mara ti Gad, azo 12 000;6 na popo ti azo ti mara ti Aser, azo 12 000;na popo ti azo ti mara ti Nephtali, azo 12 000;na popo ti azo ti mara ti Manassé,+ azo 12 000;7 na popo ti azo ti mara ti Siméon, azo 12 000;na popo ti azo ti mara ti Lévi, azo 12 000;na popo ti azo ti mara ti Issacar, azo 12 000;8 na popo ti azo ti mara ti Zabulon, azo 12 000;na popo ti azo ti mara ti Joseph, azo 12 000;na popo ti azo ti mara ti Benjamin, a kpo nzoroko na ndö ti azo 12 000.9 Na peko ti ye so, mbi bâ ndo, na bâ, azo mingi mingi, so mbeni zo alingbi ti diko wungo ti ala pëpe, ala londo na popo ti amara kue, akete mara kue, azo ti kodro kue, ayanga ti kodro kue,+ ala yeke luti na devant ti trône ni nga na devant ti Molenge ti taba ni. Ala yü yongoro vuru bongo,+ na amaboko ti keke ti mbûrü ayeke na tïtî ala.+10 Ala yeke dekongo na kota go, ala tene: “E wara salut ndali ti Nzapa ti e so aduti na ndö ti trône,+ nga ndali ti Molenge ti taba ni.”+11 A-ange kue aluti angoro trône ni, a-ancien ni+ nga na acréature osio so ayeke na fini; ala tï, ala kuku lê ti ala na sese na devant ti trône ni na ala voro Nzapa,12 ala tene: “Amen! Zia sepela, gloire, ndara, singila, nengo, komandema nga na ngangu ague na Nzapa ti e lakue lakue nga kpu na kpu.+ Amen.”13 Na mbeni ancien ni oko ahunda mbi, atene: “Azo so ayü yongoro vuru bongo+ so ayeke azo wa? na ala londo na ndo wa?”14 Mbi ngbâ mbi kiri tënë na lo, mbi tene: “Seigneur ti mbi, mo la mo hinga ni.” Lo tene na mbi: “Azo so ayeke ala so asigi na yâ ti kota ye ti vundu+ si aga so, ala sukula yongoro bongo ti ala na ala sara si avuru na yâ ti mênë ti Molenge ti taba ni.+15 Ndani la ala yeke na devant ti trône ti Nzapa na ala yeke sara na lo kusala so ayeke nzoni-kue bï na lâ na yâ ti temple ti lo. Lo so aduti na ndö ti trône ni+ ayeke gbara ande tente ti lo na ndö ti ala.+16 Nzara ti kobe na nzara ti ngu ayeke sara ala ande mbeni pëpe, nga lâ ayeke su ala ngangu pëpe si ngangu ndowa ayeke sara ala pëpe,+17 ngbanga ti so Molenge ti taba,+ so ayeke na milieu ti trône ni, ayeke bata ala ande tongana berger+ nga lo yeke fa lege na ala ti gue na ala na ali ti ngu so ayeke mû fini na zo.+ Nzapa ayeke mbô ande ngu ti lê kue na lê ti ala.”+


text: 14 “Ala zia si bê ti ala agi ala pëpe.+ Ala mä na bê na Nzapa,+ ala mä na bê na mbi nga.2 Na yâ ti da ti Babâ ti mbi, ando ti lango* ayeke mingi. Tongana ndo ayeke dä pëpe, ka mbi sara tënë ni na ala awe, ngbanga ti so mbi yeke gue ti leke ndo ndali ti ala.+3 Nga, tongana mbi gue mbi leke mbeni ndo ndali ti ala, mbi yeke kiri ti ga na mbi yeke yamba ala na ndo ti mbi, si na ndo so mbi yeke dä ala nga ala lingbi ti duti dä.+4 Nga, ndo so mbi yeke gue dä, ala hinga lege ni.”5 Thomas+ atene na lo: “Seigneur, e hinga ndo so mo yeke gue dä pëpe. Tongaso, e lingbi ti hinga lege ni tongana nyen?”6 Jésus atene na lo: “Mbi yeke lege ni,+ tâ tënë+ na fini.+ Zo oko alingbi ti ga na Babâ na mbeni lege nde pëpe, gï na lege ti mbi.+7 Tongana ala hinga mbi biani, ala yeke hinga Babâ ti mbi nga. Ti to nda ni fadeso, ala hinga lo, nga ala bâ lo awe.”+8 Philippe atene na lo: “Seigneur, fa na e Babâ ni, na so alingbi na e awe.”9 Jésus atene na lo: “So mbi yeke na terê ti ala aninga awe so, Philippe, ade mo hinga mbi ape? Zo so abâ mbi abâ nga Babâ awe.+ A sara tongana nyen si mo tene: ‘Fa na e Babâ ni’?10 Mo mä na bê pëpe so mbi yeke beoko na Babâ, na Babâ ayeke beoko na mbi?+ Atënë so mbi tene na ala ayeke atënë ti li ti mbi pëpe,+ me a yeke Babâ so angbâ beoko na mbi si ayeke sara akusala ti lo.11 Ala mä na bê na tënë so mbi tene mbi yeke beoko na Babâ, na Babâ ayeke beoko na mbi. Tongaso pëpe, ala mä na bê gï ndali ti akusala ni.+12 Biani, ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Zo so amä na bê na mbi, na lo yeke sara ande nga akusala so mbi sara, na lo yeke sara akusala so ayeke kota ahon akusala so mbi sara,+ ndali ti so mbi yeke gue na Babâ.+13 Nga, aye kue so ala hunda na iri ti mbi, mbi yeke sara ni, tongaso si Babâ ni alingbi ti wara gloire na lege ti Molenge ni.+14 Tongana ala hunda mbeni ye na iri ti mbi, mbi yeke sara ni.15 “Tongana ala ndoye mbi, ala yeke bata ande acommandement ti mbi.+16 Mbi yeke hunda Babâ, na lo yeke mû na ala mbeni wamungo maboko nde* ti duti na ala lakue:+17 yingo ti tâ tënë,+ so dunia so alingbi ti wara ni pëpe, ngbanga ti so dunia ni abâ ni pëpe nga ahinga ni pëpe.+ Me ti ala, ala hinga ni, ngbanga ti so yingo so aduti na ala, na a yeke na yâ ti ala.18 Mbi yeke zia ala na mawa pëpe.* Mbi yeke ga na terê ti ala.+19 Na yâ ti kete ngoi, dunia so ayeke bâ mbi ande mbeni pëpe. Me ala, ala yeke bâ mbi ande,+ ndali ti so mbi yeke na fini, na ala nga ala yeke duti na fini.20 Na lango ni so, ala yeke hinga ande so mbi yeke beoko na Babâ ti mbi, na ala yeke beoko na mbi, na mbi yeke beoko na ala.+21 Zo so ayeke na acommandement ti mbi na lo bata ni, lo si lo ndoye mbi. Nga, zo so andoye mbi, Babâ ti mbi ayeke ndoye lo. Mbi yeke ndoye lo, na mbi yeke fa terê ti mbi polele na lo.”22 Judas,+ lo Iscariote ni pëpe, atene na lo: “Seigneur, a sara tongana nyen si mo ye ti fa terê ti mo polele na e, me na dunia so ape?”23 Jésus akiri tënë na lo, atene: “Tongana mbeni zo andoye mbi, lo yeke bata tënë ti mbi,+ na Babâ ti mbi ayeke ndoye lo ande. Nga, e yeke ga na ndo ti lo na e yeke sara kodro na lo.*+24 Zo so andoye mbi pëpe abata atënë ti mbi pëpe. Tënë so ala yeke mä ni ayeke ti mbi pëpe, me a yeke ti Babâ so atokua mbi.+25 “Mbi fa na ala atënë so na ngoi so mbi ngbâ na terê ti ala.26 Me wamungo maboko, yingo vulu, so Babâ ayeke tokua ande na iri ti mbi, lo si lo yeke fa ande na ala aye kue, nga lo yeke dabe ti ala na aye kue so mbi fa na ala.+27 Mbi zia siriri na ala, mbi mû na ala siriri ti mbi.+ Mbi mû ni na ala pëpe tongana ti so dunia so amû ni. Ala zia si bê ti ala agi ala pëpe nga ala zia si bê ti ala awoko na mbeto pëpe.28 Ala mä so mbi tene na ala: ‘Mbi yeke gue, na mbi yeke kiri na mbage ti ala ande.’ Tongana ala ndoye mbi, ala yeke duti na ngia so mbi yeke gue na Babâ, ndali ti so Babâ ayeke kota ahon mbi.+29 Ni la, mbi sara tënë ti ye ni na ala kozo si ye ni asi, tongaso si na ngoi so ye ni asi biani, ala lingbi ti mä na bê.+30 Ti fadeso, mbi yeke kiri ti sara gbâ ti tënë na ala mbeni pëpe, ndali ti so mokonzi ti dunia so+ ayeke ga, na lo yeke na ngangu oko pëpe na ndö ti mbi.*+31 Me ti tene dunia ahinga so mbi ndoye Babâ, mbi yeke sara gï tongana ti so Babâ amû yanga na mbi ti sara.+ Ala londo, e hon.


text:
104: Jésus akiri na yayu
TONGANA alango ayeke hon, Jésus afa tere ti lo na adisciple ti lo fani mingi. Mbeni lâ adisciple ti lo 500 tongaso abâ lo. Tongana lo si na ala, lo sara tënë ti nyen na ala? Mo hinga? Lo sara tënë ti Royaume ti Nzapa. Jéhovah atokua lani Jésus na ndo ti sese ti fa ye na azo na ndo ti Royaume so. Lo ngbâ ti sara tongaso lakue même na peko ti so a zingo lo na kuâ.
Royaume ti Nzapa ayeke nyen? Mo dabe ti mo na ni? A yeke ngorogbia ti Nzapa na yayu, na Jésus ayeke Lo so Nzapa asoro lo ti duti Gbia ni. Tongana ti so e manda awe, so lani Jésus amû kobe na azo ti nzara, lo zi kobela na tere ti azo nga lo zingo même akuâ, lo fa so lo yeke duti ande mbeni nzoni gbia.
Tongaso, tongana Jésus ayeke komande na yayu teti ngu saki oko, aye ayeke duti ande tongana nyen na ndo ti sese ge? Sese ni kue ayeke ga ande mbeni pendere paradis. Bira ayeke duti dä pëpe, sarango sioni, kobela na même kuâ ayeke duti dä nga pëpe. E hinga so a yeke tâ tënë ngbanga ti so Nzapa ayeke sara si sese ni aga paradis ti tene azo aduti dä na ngia. A yeke nda ni la si lo leke lani yaka ti Eden na tongo nda ni. Jésus ayeke sara kue ti tene ye so Nzapa aye ti sara aga tâ tënë.
Ngoi ni asi awe ti tene Jésus akiri na yayu. Teti alango 40, Jésus afa tere ti lo na adisciple ti lo, tongaso si ala hinga biani atene Jésus akiri na fini awe. Me kozoni si lo kiri na yayu, lo tene na adisciple ti lo: ‘Ala ngbâ na Jérusalem juska ala wara yingo vulu si.’ Yingo vulu ayeke ngangu ti Nzapa ti sara na kusala, na a yeke tongana pupu. Yingo so ayeke mû maboko na azo ti Nzapa ti sara ye so bê ti lo aye. Na nda ni, Jésus atene: ‘Ala fa tënë ti mbi juska na nda ti sese kue.’
Na peko ti so Jésus atene tënë so, mbeni ye ti ndima asi. Lo to nda ni yeke yeke ti gue na yayu, tongana ti so mo bâ ge. Na pekoni, mbeni mbinda angoro lo kue, si adisciple ti lo alingbi ti bâ lo mbeni pëpe. Jésus ague na yayu. Kâ, lo to nda ti komande na ndo ti adisciple ti lo na sese ge.
1 aCorinthien 15:3-8; Apocalypse 21:3, 4; Kusala 1:1-11.
Ahundango tënë
- Mbeni lâ, adisciple oke abâ Jésus? Lo sara tënë ti nyen na ala?
- Royaume ti Nzapa ayeke nyen? Gigi ayeke duti ande tongana nyen na ndo ti sese na ngoi so Jésus ayeke komande tongana Gbia teti ngu saki oko?
- Teti lango oke Jésus afa tere ti lo na adisciple ti lo? Me ngoi asi fadeso awe ti tene lo sara nyen?
- Tâ gi kozoni si lo zia adisciple ti lo ti gue, Jésus atene na ala ti sara nyen?
- Nyen la asi na lê ti foto so? Tongana nyen Jésus agirisa na lê ti adisciple ti lo?
Ambeni hundango tënë
- Diko 1 aCorinthien 15:3-8.
Ngbanga ti nyen bazengele Paul alingbi lani ti sara tënë ti zingongo ti Jésus na kuâ na kite oko pëpe? A-Chrétien laso alingbi nga ti sara tënë ti nyen na kite oko pëpe? (1 aCor. 15:4, 7, 8; Es. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Tim. 3:1-5).
- Diko Kusala 1:1-11.
Tongana ti so Kusala 1:8 atene kozoni, a fa tënë juska na ndo wa? (Kus. 6:7; 9:31; 11:19-21; aCol. 1:23).


text:
Bible afa nyen biani? (Afiche ti étude)
Téléchargé afiche ti étude so, na sara kua na ni legeoko na buku Bible afa nyen biani? Gbu li na ndö ti aye so mo mä na bê na ni, bâ aye so Bible afa na ndö ni na manda tongana nyen ti fa nda ni na azo.
Bible alingbi ti fa nyen na e?
A sigi na mbeti so ti mû maboko na mo ti hinga tënë so atene na ndö ti atënë nde nde, na tapande ndani so e yeke bâ pasi, nyen la ayeke si na zo na peko ti kuâ, tongana nyen la e lingbi ti duti na ngia na yâ ti sewa nga na ambeni tënë nde.
Nzapa ayeke zo wa? (Kozo mbage ni)
Tongana mbeni zo atene na mo so “Nzapa ayeke punir azo ti sioni na lege so lo sara si ala yeke bâ pasi, mo yeke tene ti mo nyen”?
Nzapa ayeke zo wa? (Use mbage ni)
Zo alingbi biani ti ga ti sara kamarade na Nzapa?
Bible: mbeni buku so alondo na Nzapa (Kozo mbage ni)
‘Bible ni alondo na Nzapa’ tongana nyen, so azo la asû ni so?
Bible: mbeni buku so alondo na Nzapa (Use mbage ni)
Mbeni ye ayeke dä so, so ayeke na yâ ti Bible, so asara si azo mingi amä na bê so alondo biani na Nzapa.
Ye so Nzapa aleke teti sese ayeke nyen? (Kozo mbage ni)
Lo leke lani ti tene gigi ni aduti tongana ti so e yeke bâ laso so?
Ye so Nzapa aleke teti sese ayeke nyen? (Use mbage ni)
Tongana Nzapa aye ti tene sese ni aga paradis, ngbanga ti nyen la a ga paradis ni laso ape?
Jésus Christ ayeke zo wa? (Kozo mbage ni)
Mo yeke kiri tënë tongana nyen tongana mbeni zo atene na mo so Jésus ayeke gï lani mbeni nzoni zo awe?
Ye so a futa ti zi azo: Kota cadeau so Nzapa amû na e (Kozo mbage ni)
Tongana zo asara kua ti Nzapa, eskê ye so afa so lo lingbi biani na salut?


text:
CHAPITRE OMENE
Azo so akui ayeke na ndo wa?
Ye nyen ayeke si na e na peko ti kuâ?
Ngbanga ti nyen e yeke kui?
Ti hinga tâ tënë na ndo ti kuâ ayeke dë bê ti e?
A SALA angu mingi awe la zo ayeke hunda tele ti lo na atënë so. A yeke ahundango tënë so ayeke kota mingi. Atâa e yeke zo wa wala e lango na ndo wa, akiringo tënë na ahundango tënë so abâ e oko oko kue.
2 Na yâ ti chapitre so ahon, e bâ tongana nyen sandaga ti Jésus Christ azi lege na azo ti wara fini ti lakue lakue. E bâ nga so Bible afa kozoni awe so mbeni lâ fade “kui ayeke [duti] mbeni pëpe.” (Apocalypse 21:4). Me ti si na ngoi ni so, e kue e yeke kui. Gbia Salomon so ayeke na ndara mingi atene: “Ala so ayeke na fini, ala hinga fade ala kui.” (Zo-ti-fa-tene 9:5). E yeke tara ti ngbâ na fini a ninga mingi tongana lege ayeke dä. Me e yeke hunda tele ti e nyen la ayeke si ande na e na peko ti kuâ.
3 Tongana azo ti e akui, e yeke toto. Nga e lingbi ti hunda tele ti e: ‘Ala so akui ayeke na ndo wa? Ala yeke bâ pasi na mbeni ndo? Ala ngbâ ti bâ e? E lingbi ti sala mbeni ye teti ala? E lingbi ande mbeni lâ ti kiri ti bâ ala?’ Na yâ ti anzapa nde nde ti sese, a yeke mû akiringo tënë nde nde na ahundango tënë so. Na yâ ti ambeni nzapa ni, a fa so tongana tambela ti mo ayeke nzoni, fade na peko ti kuâ ti mo, mo yeke gue na yayu; me tongana tambela ti mo ayeke sioni, mo yeke gue na lê ti wâ. Ambeni nzapa ni nde afa so na peko ti kuâ ti zo, lo yeke gue na ndo ti atoro ti tingbi na akotara ti lo so akui kozo na lo. Ambeni nzapa ni nga nde afa so azo so akui ayeke gue na mbeni ndo kâ na gbe ti sese ti tene a fâ ngbanga na ndo ti ala; na pekoni, a kiri ti dü ala na yâ ti mbeni tele nde so alingbi ti duti ti zo wala ti nyama.
4 Afango ye ti anzapa so kue aluti gi na ndo ti tënë oko: na kuâ ti zo, mbeni ye na tele ti lo ayeke dä so akui pëpe me angbâ na fini atâa so tele ti lo ti mitele ni akui awe. Mingi ti anzapa so abâ gigi ato nda ni giriri juska laso afa so, na mbeni lege so e gbu nda ni kue pëpe, zo ayeke ngbâ lakue lakue ti bâ ndo, ti mä ndo na ti gbu li. Me a lingbi ti duti tâ tënë tongana nyen? Tongana zo ayeke na ngangu ti bâ ndo, ti mä ndo, ti gbu li na ti sala ambeni ye nde na aye ti tele ti lo, a yeke ngbanga ti so li ti lo angbâ ti tambela. Me tongana lo kui, angangu kue ti li ti lo so ayeke mû lege na lo ti sala aye so akaï ti sala kusala. A yeke hunda mbeni ye ti ndima ti tene e ngbâ lakue ti bâ ndo, ti mä ndo na ti gbu li na pekoni so li ti e akaï ti sala kusala.
YE NYEN AYEKE SI BIANI NA PEKO TI KUÂ TI ZO?
5 Ye so ayeke si na peko ti kuâ ti zo ayeke ye ti ndima pëpe na lê ti Jéhovah, Lo so asala li ti zo so ayeke mû lege na lo ti sala aye. Lo hinga tâ tënë ni, na Tënë ti lo Bible afa ye so ayeke si na zo na peko ti kuâ. Fango ye ni ayeke polele: tongana mbeni zo akui, lo yeke na fini mbeni pëpe. Ala so akui awe ayeke bâ ndo pëpe, ala yeke mä ndo pëpe na ala lingbi nga pëpe ti gbu li. Mbeni ye ti tele ti e même oko tongaso angbâ ti lo na fini pëpe na peko ti kuâ ti e. E yeke pëpe na mbeni âme wala yingo so angbâ na fini na peko ti kuâ ti e.*
6 Na pekoni so Salomon atene so ala so ayeke na fini ahinga so fade ala yeke kui, lo tene: ‘Ala so akui awe ahinga ye oko pëpe.’ Lo ngbâ na ndo ti tâ tënë so na pekoni kete na tenengo so akuâ alingbi pëpe ti ndoye wala ti ke zo, na “kusala, ye ti bibe, hingango ye, na ndara, ayeke na [dû ti kuâ] pëpe”. (Zo-ti-fa-tene 9:5, 6, 10). Legeoko nga, Psaume 146:4 atene so tongana mbeni zo akui, “ye so lo bi bê ti lo dä aga ye senge.” E azo e yeke kui kuingo, na mbeni ye ti e oko angbâ na fini pëpe na peko ti kuâ ti e. Fini so e yeke na ni ayeke tongana wâ ti mbeni bougie. Tongana a huru wâ ni si a mingo, a yeke gue na mbeni ndo pëpe. A girisa gi tongaso na yâ ti pupu.
TËNË TI JÉSUS NA NDO TI KUÂ
7 Jésus Christ asala tënë lani ti ye so ayeke si na zo na peko ti kuâ. Lo sala tënë ni na ndo Lazare, mbeni koli so lo hinga lo nzoni me so akui lani. Jésus atene na adisciple ti lo: “Ndeko ti e Lazare alango.” Adisciple ti lo abâ ti ala atene so Jésus aye ti tene Lazare ayeke lango na fade lo yeke kiri ti wara sava ti tele. Me a yeke pëpe ye so Jésus aye fade ti tene. Ni la, lo tene: “Lazare akui awe.” (Jean 11:11-14). Bâ so Jésus ahaka kuâ na mbeni senge lango. Lazare ayeke lani na yayu pëpe wala na yâ mbeni enfer ti wâ pëpe. Lo yeke gue lani ti tingbi tele na a-ange wala na akotara ti lo pëpe. Nga, a yeke dü lo pëpe na yâ mbeni tele nde tongana mbeni fini zo. Nde na so, lo yeke lango lani na yâ kuâ awe; lo yeke tongana mbeni zo so lango ahon na lo me so na yâ lango ni lo yeke bâ li ti lo pëpe. Ambeni versê nga ahaka kuâ na lango. Na tapande, tongana a bo lani disciple Etienne na tênë juska lo kui, Bible atene ti lo so “lo lango.” (Kusala 7:60). Legeoko nga, na yâ ti mbeni mbeti so lo sû, bazengele Paul asala tënë ti ambeni Chrétien ti ngoi ti lo so “alango awe” na yâ kuâ.—1 aCorinthien 15:6.
8 Nzapa aleke lani ti tene azo akui? Oko pëpe! Jéhovah asala lani zo ti ngbâ na fini teti lakue na sese. Tongana ti so e manda ni kozo awe na yâ ti buku so, Nzapa azia lani akozo koli na wali na yâ ti mbeni pendere paradis. Lo mû lege na ala ti duti na nzoni seni. Lo ye lani gi nzoni ti ala. Babâ wala mama wa so aye amolenge ti lo mingi ayeke duti na ngia tongana amolenge ni abâ pasi ti gango mbakoro na akui? Biani, babâ wala mama oko ayeke yeda pëpe! Jéhovah andoye amolenge ti lo na lo ye lani si ala wara ngia teti lakue na sese. Na salango tënë ti azo, Bible atene: ‘Jéhovah azia ye ti lakue lakue na bê ti azo.’ (Zo-ti-fa-tene 3:11). Tongana Nzapa asala zo giriri, lo zia na yâ ti lo nzara ti ngbâ na fini teti lakue. Nga, lo leke aye ti tene nzara so aga tâ ye.
NGBANGA TI NYEN AZO AYEKE KUI?
9 Me tongana ye ni ayeke tongaso, ngbanga ti nyen azo ayeke kui? Ti hinga kiringo tënë ni, a lingbi e kiri na ngoi so lani a yeke wara na sese gi koli oko na wali oko. Bible atene: “L’Eternel Nzapa asala si keke kue ako na amaï na sese, keke so anzere na lê ti zo na ayeke nzoni teti kobe.” (Genèse 2:9). Me mbeni ye oko ayeke lani dä so a gbanzi na ala ti sala. Jéhovah atene na Adam: “Mo lingbi te le-keke kue ti yaka tongana bê ti mo aye; me lê ti keke ti hinga nzoni na ti hinga sioni, mo te pëpe; teti na lâ ni so mo te lê ni so, fade mo kui biani.” (Genèse 2:16, 17). A yeke lani ngangu pëpe ti bata komandema so. Akeke ayeke mingi so Adam na Eve alingbi lani ti te. Me komandema so amû lege na ala ti fa na gigi singila ti ala na Lo so amû ye kue na ala, so na popo ni fini so ayeke mbilimbili-kue. Tongana ala mä yanga, a yeke fa nga so ala yekia ngangu-ti-komande ti Babâ ti ala ti yayu na ala ye si lo fa lege na ala na lege ti ndoye.
10 Mawa ni ayeke so kozo koli na kozo wali asoro ti ke yanga ti Jéhovah. Na salango tënë na lege ti mbeni ngbo, Satan ahunda na Eve: “Biani, Nzapa atene, [ala] lingbi te le-keke kue ti yaka pëpe?” Eve akiri tënë: “E lingbi te lê ti keke nde nde ti yaka; me lê ti keke so ayeke na bê yaka, Nzapa atene, I lingbi te pëpe, i ndu pëpe, wala tongaso i kui.”—Genèse 3:1-3.
11 Satan atene: “I lingbi kui biani pëpe, teti Nzapa ahinga na lâ ni so i te lê ni, fade lê ti i alungula, na i ga tongana Nzapa, i hinga nzoni na sioni.” (Genèse 3:4, 5). Satan aye lani si Eve amä na bê so lo yeke wara ande ye ti nzoni tongana lo te lê ti keke so a gbanzi na ala ti te. Ti Satan, Eve alingbi ti soro lo mveni ye so lo bâ a yeke nzoni na ye so lo bâ a yeke sioni; lo lingbi ti sala ye so bê ti lo aye. Satan abi tënë nga na li ti Jéhovah, lo tene so Jéhovah adü mvene na ndo ti ye so alingbi ti si na zo tongana lo te lê ti keke so. Eve amä na bê na tënë ti Satan. Ni la, lo mû lê ti keke ni lo te. Na pekoni, lo mû mbeni na koli ti lo, na lo kue lo te. A yeke pëpe so ala sala tongaso sân ti hinga ye so ala yeke sala. Ala hinga lani so ala yeke sala tâ gi ye so Nzapa atene na ala ti sala pëpe. Na tengo lê ti keke so, ala doro na mbana mbeni ndia so batango ni ayeke fade ngangu pëpe na ayeke na lege ni. Ala fa so ala ke Babâ ti ala ti yayu nga na ngangu ti komande ti lo. Ala lingbi pëpe ti mû raison na kengo yanga ti ala so!
12 Zia e bâ gi mbeni tapande: mo bata mbeni molenge ti mo juska lo ga kota, me na pekoni lo ke yanga ti mo na mbeni lege so afa so lo ne mo wala lo ye mo oko pëpe. Bê ti mo ayeke duti tongana nyen? Biani, ye so alingbi gi ti mû vundu mingi na mo. Na lege ti tapande so, tara mo mveni ti bâ kota vundu so Jéhovah awara na bê ti lo tongana Adam nga na Eve ake yanga ti lo.
13 Jéhovah ayeke lani na mbeni nda ti tënë oko pëpe ti zia lege na Adam na Eve so ake yanga ti lo ti ngbâ na fini teti lakue. Ala wara kuâ lani tongana ti so lo tene fade a yeke si na ala. Fini ti Adam na Eve akaï gi na ngoi ni so. Na peko ti kuâ ti ala, ala ga pëpe ayingo so ague na mbeni ndo ti atoro ti duti kâ. E hinga so a yeke tongaso na lege ti tënë so Jéhovah atene lani na Adam tongana Lo hunda lo ti kiri tënë teti so lo ke yanga. Nzapa atene: “Mo kiri na sese, teti A kamata mo na sese; na fade mo kiri na pupu-sese, teti mo yeke pupu-sese.” (Genèse 3:19). Nzapa asala lani Adam na pupu-sese ti sese (Genèse 2:7). Kozo si a sala lo, Adam ayeke lani dä pëpe. Tongaso, tongana Jéhovah atene na Adam so fade lo yeke kiri na pupu-sese, lo ye ti tene so Adam ayeke kiri ti duti dä mbeni pëpe. Adam ayeke duti na fini oko pëpe legeoko tongana pupu-sese so a mû ni ti sala na lo ayeke na fini pëpe.
14 Adam na Eve alingbi fade ti ngbâ na fini juska laso, me ala kui ngbanga ti so ala soro ti ke yanga ti Nzapa na tongaso ala sala siokpari. Tongana e yeke kui nga laso, a yeke ngbanga ti so Adam amû siokpari nga na kui na amolenge ti lo kue (aRomain 5:12). Siokpari so ayeke tongana mbeni sioni kobela so a yeke dü zo na ni na so zo oko alingbi ti kpe ni pëpe. Futa ti pekoni, so ti tene kuâ, ayeke mbeni dengo bä. Kuâ ayeke mbeni wato, me pëpe mbeni kamarade (1 aCorinthien 15:26). So tâ kota merci si e lingbi kiri ni so Jéhovah amû Molenge ti lo na sandaga ti zi e na gbe ti ngangu ti sioni wato tongaso so ayeke mû mbito na zo!
TI HINGA TÂ TËNË NA NDO KUÂ AGA NA YE TI NZONI
15 Ye so Bible afa na ndo ye so ayeke si na zo na peko ti kuâ ti lo ayeke tënë ti dengo bê. Tongana ti so e bâ, ala so akui ayeke bâ pasi pëpe, nga ala yeke dema na vundu pëpe. Mbeni nda ti tënë ti sala mbito ti ala ayeke dä pëpe teti ala lingbi ti sala ye oko na e pëpe. Ala ku pëpe na mbage ti e ti mû maboko na ala, nga ala lingbi pëpe ti mû maboko na e. E lingbi pëpe ti sala tënë na ala, na ala nga kue alingbi pëpe ti sala tënë na e. Amokonzi-nzapa mingi ayeke dü mvene tongana ala tene so ala lingbi ti mû maboko na ala so akui awe, na azo ayeke mä amokonzi-nzapa so na ayeke mû nginza na ala. Me ti hinga tâ tënë na ndo ti akuâ ayeke bata e si mara ti amvene tongaso ahanda e pëpe.
16 Na yâ ti nzapa so mo yeke sala, azo ni ayeda na tënë so Bible afa na ndo ti akuâ? Mingi ti anzapa ayeda na ni pëpe. Ngbanga ti nyen? A yeke ngbanga ti so Satan ayeke na ngangu na ndo ti afango ye ti ala. Lo yeke sala kusala na anzapa ti wataka ti pusu azo ti mä na bê so na peko ti kuâ ti ala, ala yeke ngbâ na fini tongana ayingo na mbeni ndo. So ayeke mbeni mvene so Satan atingbi ni na ambeni mvene nde ti gboto azo yongoro na Jéhovah Nzapa. E tene tongaso ngbanga ti nyen?
17 Tongana ti so e bâ ni kozo, ambeni nzapa ayeke fa so tongana mbeni zo so tambela ti lo ayeke kirikiri akui, na peko ti kuâ ti lo, lo yeke gue na lê ti wâ na lo yeke ngbâ dä teti lakue. Fango ye tongaso abi zonga na ndo ti Nzapa. Jéhovah ayeke mbeni Nzapa ti ndoye na lo yeke zia ande lâ oko pëpe si azo abâ pasi na lege so (1 Jean 4:8). Ti mo, tongana mbeni koli amû maboko ti molenge ti lo ayôro ni tâ na lê ti wâ ngbanga ti so molenge ni amä yanga ti lo pëpe, fade mo yeke tene nyen na ndo ti koli so? Mo yeke ne mara ti zo tongaso? Mo yeke duti même na nzara ti ga ndulu na lo? Oko pëpe! Peut-être mo yeke pensé so koli so ayeke tâ sioni mingi. Me Satan aye si e mä na bê so Jéhovah ayeke bi azo na lê ti wâ, na azo ni ayeke ngbâ dä teti lakue!
18 Satan ayeke sala kusala nga na ambeni nzapa ti fa so na peko ti kuâ, azo ayeke ga ayingo, na a lingbi e so e ngbâ na fini e kpe mbito ti ala na e yekia ala. Na lege ti fango ye so, ayingo ti akuâ wala atoro alingbi ti duti akota kamarade ti e wala akota wato ti e. Azo mingi amä na bê na tënë ti mvene so. Ala yeke na mbito ti akuâ, ala yeke mû iri ti ala na nduzu na ala yeke voro ala. Me Bible afa ti lo ye tongaso pëpe; lo fa so ala so akui awe ayeke lango, na a lingbi e voro gi tâ Nzapa, Jéhovah, Lo so asala ye kue na so ye kue alondo na lo.—Apocalypse 4:11.
19 Tongana mo hinga tâ tënë na ndo ti akuâ, ye so ayeke kanga lege si amvene so a yeke fa na yâ ti a-église mingi ahanda mo pëpe. A yeke mû nga maboko na mo ti gbu nda ti ambeni fango ye nde so ayeke na yâ ti Bible. Na tapande, tongana mo bâ so azo na peko ti kuâ ti ala ayeke ga pëpe ayingo ti gue na mbeni ndo, a yeke sala si biani mo yeke gbu nda ti zendo ti fini ti lakue lakue na ndo ti sese so aga paradis.
20 A sala angu mingi awe, Job mbeni zo ti mbilimbili ahunda tënë so: “Tongana zo akui, fade lo kiri na fini mbeni?” (Job 14:14). Mbeni zo so akui awe ayeke na fini pëpe; tongaso, lo lingbi ti kiri na fini mbeni? Ye so Bible afa na ndo tënë so adë bê ti e ngangu mingi. A yeke ye so chapitre ti peko ayeke fa ande.
YE SO BIBLE AFA
- Ala so akui awe ayeke bâ ndo pëpe, ala yeke mä ndo pëpe nga ala lingbi ti gbu li pëpe.—Zo-ti-fa-tene 9:5.
- Ala so akui ayeke lango; ala yeke bâ pasi pëpe na mbeni ndo.—Jean 11:11.
- E yeke kui ngbanga ti so e wara siokpari na lege ti Adam.—aRomain 5:12.
* Ti hinga ambeni ye mingi so a fa na ndo atënë “âme” na “yingo”, e wa mo ti bâ mbage so atene Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
Ahundango tënë
1-3. Atënë wa azo ayeke hunda na ndo ti akuâ? Akiringo tënë wa a yeke mû ni na yâ ti anzapa nde nde?
4. Na ndo tënë ti kuâ, afango ye ti anzapa mingi aluti na ndo ti tënë wa?
5, 6. Bible atene nyen na ndo ti ye so ayeke si na zo na peko ti kuâ?
7. Jésus ahaka kuâ na nyen? Lo fa ni tongana nyen?
8. E hinga tongana nyen so Nzapa aleke lani na bê ti lo pëpe ti tene azo akui?
9. Ye wa Jéhovah agbanzi lani na Adam ti sala? Ngbanga ti nyen a yeke lani ngangu pëpe ti bata komandema ti Nzapa so?
10, 11. (a) Ye nyen asi so asala si kozo koli na kozo wali ake yanga ti Nzapa? (b) Ngbanga ti nyen kengo yanga ti Adam na Eve ayeke lani kota siokpari mingi?
12. Tapande wa alingbi ti mû maboko na e ti hinga abibe ti Jéhovah tongana Adam na Eve ake yanga ti lo?
13. Jéhovah atene na Adam so ye nyen ayeke si ande na lâ ti kuâ ti lo? A ye ti tene nyen?
14. Ngbanga ti nyen e yeke kui?
15. Ngbanga ti nyen a yeke ye ti dengo bê ti hinga tâ tënë na ndo kuâ?
16. Zo wa asala ngangu na ndo ti afango ye ti anzapa mingi? Lo sala ni tongana nyen?
17. Ngbanga ti nyen fango ye so atene Jéhovah ayeke bi azo na lê ti wâ teti lakue ayeke tënë so abi zonga na ndo ti lo?
18. Vorongo akuâ aluti na ndo ti mvene wa so a yeke fa ni na yâ ti anzapa mingi?
19. Ti hinga tâ tënë na ndo ti akuâ amû maboko na e ti gbu nda ti fango ye wa ti Bible?
20. Hundango tënë wa e yeke bâ ni ande na yâ chapitre ti peko?


text:
3 Legeoko nga, awali, ala woko terê ti ala na gbe ti akoli ti ala,+ si tongana ambeni koli ni ayeke dä so ayeda na tënë ti Nzapa pëpe, a lingbi ti ga na ala ti mä na bê, na lege ti tënë pëpe, me na lege ti sarango ye ti terê ti awali ti ala,+2 ngbanga ti so akoli ni abâ na lê ti ala sarango ye ti ala so sioni oko ayeke dä pëpe+ nga na nengo so ala ne na ala mingi.3 Nga, zia pendere ti ala aduti gï pendere ti gigi pëpe, so ti tene sarango li ti ala na kode ahon ndö ni, yungo aye ti pendere nde nde ti lor+ wala yungo apendere bongo,4 me zia pendere ti ala aduti ti zo ti yâ ni na yungo bongo so alingbi ti buba pëpe so ayeke bibe ti dutingo na siriri nga ti sarango ye na ngangu pëpe,+ so ayeke ye ti kota ngere na lê ti Nzapa.5 Ndali ti so a yeke nga tongaso la si awali ti ândö so ayeke nzoni-kue nga so azia beku ti ala na Nzapa ayeke sara pendere na terê ti ala, ala woko terê ti ala na gbe ti akoli ti ala,6 tongana ti Sara so amä lani yanga ti Abraham na lo iri lo seigneur.+ Ala ga amolenge ti lo awe tongana ala ngbâ ti sara nzoni nga ala zia si mbeni ye asara ala mbeto pëpe.+7 Akoli, ala ngbâ ti duti na awali ti ala na lege ti hingango ye.* Ala ne ala+ tongana mbeni ta so akpengba ti lo pëpe tongana ala, ndali ti so ala na awali ti ala+ nga ayeke ahéritier ti fini so a mû ni na lege ti kota nzobe ti Nzapa, si a kanga lege na asambela ti ala pëpe.8 Ti hunzi na ni, zia ala kue ala duti na bibe oko,+ ala hinga ti zia terê ti ala na place ti mba ti ala, ala ye terê na popo ti ala na yengo terê ti aita, ala bâ mawa ti mba mingi+ nga ala sara terê ti ala kete.+9 Ala kiri sioni ndali ti sioni pëpe+ wala zonga ndali ti zonga pëpe.+ Me ala tene nzoni tënë na zo,+ ngbanga ti so a iri ala ti sara ye tongaso si ala lingbi ti wara tënë nzoni tongana héritage.10 Biani “zo so aye gigi nga ti bâ alango so ayeke nzoni, zia lo bata langue ti lo si lo tene sioni tënë pëpe+ nga lo bata yanga ti lo si lo tene tënë ti handa pëpe.11 Me zia lo tourné peko ti lo na ye so ayeke sioni+ na lo sara ye so ayeke nzoni;+ zia lo gi siriri na lo tomba peko ni.+12 Biani, lê ti Jéhovah* ayeke na ndö ti azo ti mbilimbili, na mê ti lo ayeke mä sambela ti ala ti voro terê na lo,+ me lê ti Jéhovah* ake azo so ayeke sara aye ti sioni.”+13 Ti tâ tënë ni, zo wa la si ayeke sara sioni na ala tongana ala ga azo so ayapu na sarango ye ti nzoni?+14 Me tongana a si so ala bâ pasi ndali ti mbilimbili, ngia ayeke na ala.+ Ye oko, ye so azo so asara mbeto ni, ala sara mbeto ni pëpe, nga ala gi bê ti ala pëpe.+15 Me na yâ ti bê ti ala, zia ala hinga so Christ ayeke nzoni-kue na ala bâ lo tongana Seigneur, lakue ala duti nduru ti gbu koko ti beku ti ala na gbele azo kue so ayeke hunda ala na nda ti beku ni so; me ala sara ni na ngangu pëpe+ nga na nengo zo mingi.+16 Ala duti na nzoni conscience,+ si na ndö ti ye so a tene sioni tënë ti ala dä, nzoni sarango ye ti ala tongana azo ti Christ asara si kamene agbu azo+ so ayeke tene sioni tënë ti ala.+17 Ndali ti so a yeke nzoni mingi ti tene ala bâ pasi ngbanga ti so ala yeke sara ye ti nzoni,+ tongana a yeke ye so bê ti Nzapa aye la, ahon ti bâ pasi ngbanga ti so ala yeke sara ye ti sioni.+18 Biani, Christ akui gï fani oko biani biani awe tënë ti asiokpari,+ zo ti mbilimbili ndali ti azo so ayeke mbilimbili pëpe,+ si lo lingbi ti gue na ala na Nzapa.+ A fâ lo na yâ ti mitele,+ me a kiri na lo na fini na yâ ti yingo.+19 Na pekoni lo gue lo fa tënë na ayingo so ayeke na da ti kanga,+20 ayingo so ake yanga ândö na ngoi ti Noé,+ ngoi so Nzapa angbâ lani ti kanga bê ti lo ti ku tongana a yeke leke lani arche,+ so a yô azo mingi pëpe na yâ ni, so ti tene a-âme* miombe, ti sö fini ti ala na lege ti ngu.+21 Ye so ague oko na ni ayeke sö ala fadeso nga, so ti tene batême (batême ayeke pëpe zingo saleté ti terê ti zo, me hundango Nzapa ti wara nzoni conscience),+ na lege ti zingongo ti Jésus Christ na kuâ.22 Lo yeke na terê ti Nzapa na mbage ti koli,+ ndali ti so lo gue na yayu awe, si a zia a-ange, akomandema nga na angangu na gbe ti lo.+
Kete tënë
^ Wala “ti mû nengo na awali ti ala; ti comprendre awali ti ala.”