text:
Mû tapande ti bibe so aprophète ayeke na ni
MO YEKE sara mbeni ye so akpa tere na ye so aprophète ti ândö asara? Na yâ ti “Kete bakari” so ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa ti fini dunia ti ngu 2013 na Anglais, a fa nda ti tënë prophète tongaso: “Zo so ayeke fa na azo aye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara. Aprophète ayeke azo so ayeke tene gi pëpe aprophétie, me ala yeke fa nga aye so Nzapa afa, acommandement ti lo nga na atënë ti fango ngbanga ti lo.” Atâa so mo yeke tene pëpe aprophétie, mo yeke sara tënë na iri ti Nzapa, na lege so mo yeke fa aye so ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa.—Mat. 24:14.
A yeke mbeni pendere pasa la e yeke na ni ti fa na azo tënë na ndo ti Jéhovah Nzapa ti e, nga ti fa na ala ye so lo leke na bê ti lo ti sara ndali ti azo. E yeke sara kua so legeoko na ‘mbeni ange so ayeke huru kâ na lê ti nduzu’. (Apoc. 14:6). Ye oko, e lingbi ti tingbi na ambeni kpale so alingbi ti sara si e girisa pendere pasa so e yeke na ni ti sara kua so. Ambeni kpale ni ayeke so wa? E lingbi ti fatigué, bê ti e alingbi ti nze wala e lingbi ti bâ so e yeke ye oko ape. Aprophète ti giriri so ayeke be-ta-zo atingbi nga lani na mara ti akpale so, me ala zia lege ti kua ni ape. Jéhovah amû lani maboko na ala ti sara akua so lo mû na ala. Zia e bâ ambeni tapande ni nga e bâ tongana nyen la e lingbi ti sara ye tongana ala.
ALA SARA LANI KUA NA NGANGU TI ALA KUE
Na ambeni ngoi, e lingbi ti fatigué na peko ti akua so e yeke sara lâ oko oko na e bâ so e lingbi ti gue na fango tënë ape. Biani, e bezoin ti wu tere, même Jésus na abazengele ti lo awu lani tere (Marc 6:31). Me gbu li ti mo na ndo ti Ézéchiel nga na kua so a mû lani na lo ti sara na popo ti azo ti Israël so a gbu ala na Jérusalem a gue na ala na Babylone. Nzapa atene lani na Ézéchiel ti mû mbeni brique na ti sara dessin ti gbata ti Jérusalem na ndo ni. Na pekoni a lingbi lo sara ye mo bâ mo tene lo ngoro gbata ni ti sara bira. A lingbi lo lango na mbage ti kate ti lo ti wali lango 390 na pekoni lo lango na mbage ti kate ti lo ti koli lango 40. Jéhovah atene na Ézéchiel: “Bâ, Mbi zia kamba na tere ti mo, na fade mo [tourné] tere ti mo na mbage na mbage pëpe juska lâ ti mo ti ngoro kodoro na bira awe.” (Ézéch. 4:1-8). Tongana lo sara tongaso azo ti Israël so a gue na ala na Babylone ayeke bâ ni. Ézéchiel asara kua so afatigué zo mingi so ahon ngu oko. Prophète ni asara kua ti lo ni tongana nyen?
Ézéchiel ahinga lani ndani so a tokua lo tongana mbeni prophète. Na ngoi so Nzapa atokua Ézéchiel, lo tene na lo: “Tongana [azo ti Israël a]ye ti mä, wala ala ye ti mä pëpe . . . , kamême fade ala hinga so prophète ayeke na popo ti ala.” (Ézéch. 2:5). Lo ngbâ lani ti bata na li ti lo ndani so a mû na lo kua ni so. Tongaso, lo yeke lani nduru ti sara ye mo bâ mo tene lo ngoro Jérusalem ti sara bira. Lo fa lani so lo yeke tâ prophète. A tene na lo nga na amba ti lo so “a futi kodoro awe.” Biani, azo ti Israël aga ti hinga so mbeni prophète ayeke lani na popo ti ala.—Ézéch. 33:21, 33.
Laso, e yeke wa azo e tene na yâ ti ngoi so ayeke ga a yeke futi sioni dunia ti Satan so kue. Atâa so e lingbi ti fatigué, e yeke sara ngangu ti fa tënë ti Nzapa na azo, ti kiri ti bâ ala nga ti manda Bible na ala. Tongana e bâ so aprophétie so asara tënë na ndo ti hunzingo ti aye ti dunia so aga tâ tënë, tere ti e anzere mingi ti duti mbeni “zo so ayeke fa na azo aye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara.”
ALA GBU LANI NGANGU NA NGOI SO BÊ TI ALA ANZE
Yingo ti Jéhovah amû maboko na e ti sara kue ti fa tënë, ye oko, na ambeni ngoi e lingbi ti découragé ndali ti sarango ye ti azo na ngoi so e yeke fa tënë na ala. A yeke nzoni e dabe ti e na tapande ti Jérémie. Lani azo ahe lo nga ala zonga lo ndali ti so lo fa tënë ti Nzapa na azo ti Israël. A si na mbeni ngoi, Jérémie atene même atene: “Fade mbi sara tënë ti Lo pëpe, wala mbi sara tënë na iri ti Lo mbeni pëpe.” Jérémie ayeke lani na abibe tongana ti e. Me lo ngbâ lani ti fa tënë ti Nzapa. Ngbanga ti nyen? Lo tene: “Ye aga na yâ bê ti mbi tongana wâ so agbi ye, a gbi na yâ bio ti mbi; mbi woko na lege ti batango ye so, na mbi lingbi bata ye so na yâ mbi mbeni pëpe.”—Jér. 20:7-9.
Legeoko nga, tongana bê ti e anze ndali ti sarango ye ti azo na mbage ti tënë so e yeke fa, e lingbi ti hon ndo ni tongana e gbu li na ndo ti tënë so e yeke fa. A yeke tongana mbeni ‘wâ so agbi ye na yâ ti bio ti e’. Wâ ni so ayeke ngbâ ti gbi na yâ ti e tongana e yeke diko Bible lâ na lâ.
ALA HON LANI NDO TI ASIONI BIBE
Ambeni ita ayeke gi bê ti ala tongana a mû na ala mbeni kua so ala hinga ti sara ni ape. A yeke peut-être ye so asi na prophète Osée lani. Jéhovah atene na lo: “Mo gue, mo kamata mbeni wali ti pitan [na] amolenge ti pitan.” (Os. 1:2). Tara ti bâ kete, a yeke sara mo tongana nyen tongana mo la mo ye ti sara mariage, me Nzapa atene na mo so wali ti mo ni ayeke duti mbeni wali-ndumba. Osée asara ye so a hunda lani na lo ti sara. Lo mû Gomer, na Gomer adü mbeni molenge ti koli. Na pekoni, lo dü mbeni molenge ti wali nga lo kiri lo dü mbeni molenge ti koli. Na bango ni, amolenge use so lo dü na peko ayeke amolenge so lo dü na lege ti lango-sioni so lo sara. Jéhovah atene na Osée so wali ti lo ni ayeke “tambela na peko ti andeko ti lo”. Bâ so a tene ndeko ape me “andeko”. Na pekoni lo yeke gi ti kiri na Osée. Fadeso, tongana mo la mo yeke prophète ni lani, mo yeke kiri ti mû wali ti mo ni? Tâ gi ye so Jéhovah atene na Osée lani ti sara la. Prophète ni akiri avo lo même na nginza so wungo ni ayeke mingi.—Os. 2:7; 3:1-5.
Peut-être Osée ahunda tere ti lo lani na ndo ti ye ti nzoni so ayeke ga tongana lo sara ye so a hunda na lo ti sara. Me so Osée asara tâ gi ye so a hunda na lo, lo mû maboko na e ti hinga vundu so Nzapa ti ngangu ahon kue awara ndali ti aye so azo ti Israël asara. Na ye so asara si ambeni zo ti Israël so ayeke na nzoni bê akiri lani na Nzapa.
Nzapa atene laso pëpe na mbeni zo ti “kamata mbeni wali ti pitan”. Me, eskê e lingbi ti manda ye na lege ti sarango ye ti Osée so lo yeke lani nduru ti sara ye so a hunda na lo ti sara? Mbeni ye ni ayeke ti duti nduru ti fa nzoni tënë ti Royaume “na lê ti azo dandara nga da na da”, même tongana e bâ so a yeke ngangu na e ti sara ni (Kus. 20:20). Peut-être ambeni kode ti fango tënë ti Royaume ayeke ngangu na mo. Azo mingi so ayeke manda Bible na aTémoin ti Jéhovah atene so ala ye ti manda Bible mê ala lingbi lâ oko ape ti fa tënë da na da. Na pekoni, ala mingi akomanse ti sara ye so ala pensé atene ala peut ti sara ni ape so. So ayeke mbeni ye so e lingbi ti manda ni.
E lingbi ti manda mbeni ye nde na lege ti Osée so ayeda ti sara ngangu ye so a hunda na lo. Lo yeke lani na araison mingi ti ke ti sara ye so a hunda na lo so andu wali ti lo. Tongana fade Osée asû tënë ti ye so lo sara so na mbeti ape, zo wa la apeut ti hinga ni? E kue na yâ ti ambeni ye, lege apeut ti zi na e ti sara tënë na ndo ti Jéhovah, na mbeni zo oko apeut ti hinga ni ape. A yeke ye so asi lani na Anna mbeni élève so ayeke na mbeni lycée na États-Unis. Professeur ti lo ahunda lani na ala a-élève ni ti sara mbeni devoir na ndo ti mbeni tënë wala mbeni kpale so agbu bê ti ala nga ti sara si amba ti ala ayeda na tënë ni. Anna alingbi lani ti zia ngoi so ahon sân ti fa tënë. Ye oko, lo bâ so Nzapa la azi lege na lo so. Lo hinga ye so alingbi peut-être ti si, lo sambela Jéhovah nga lo wara nzara ti fa tënë na ngoi ni so. Lo sara devoir ti lo ni na ndo ti li ti tënë “Tâ tënë na ndo ti évolution.”
Na ngoi so Anna adiko devoir ti lo ni na devant ti amba ti lo na klase, mbeni molenge-wali so ayeda na tënë ti évolution ahunda gbâ ti atënë na Anna ti fa so tënë ti lo ni ayeke mvene. Anna akiri tënë na lo na lege ni. Bê ti professeur ti lo apika nga lo mû cadeau na Anna ndali ti so devoir ti lo ni apika bê ti amba ti lo mingi. Ngbene ye na ngoi ni so Anna asara lisoro mingi na ndo ti création na molenge-wali so ahunda gbâ ti atënë na lo so. So Anna ayeda ti sara “ye” so Jéhovah ahunda na lo, ye ti pekoni ayeke so, lo tene: “Fadeso mbi yeke fa nzoni tënë na bê ti mbi kue sân mbeto.”
Atâa so e yeke aprophète ape, tongana e gi ti sara ye tongana aprophète so asara asacrifice tongana Ézéchiel, Jérémie nga na Osée, e nga e lingbi ti sara ye so bê ti Jéhovah aye laso. Na ngoi ti vorongo Nzapa na yâ ti sewa wala na ngoi ti mandango ye mo wani, mo lingbi ti diko ye na ndo ti ambeni prophète ti ândö nde nga ti gbu li ti mo ti bâ tongana nyen la mo lingbi ti mû tapande ti ala.


c: text/html

text:
1So Jésus ahunzi ti tene atënë so kue na azo, lo gue na gbata ti Kapernaum. 2Mbeni kapita ti aturugu ti Rome ayeke na zo ti kua so lo ye lo mingi. Zo ti kua ni ayeke na kobela si lo ga nduru ti kui. 3So lo ma tënë ti Jésus, lo tokua ambeni kangba ti azuife na lo ti hunda lo titene lo ga, lo kai kobela na tere ti zo ti kua ti lo ni. 4Ala si na tere ti Jésus, ala voro lo mingi, atene: “Ayeke nzoni mo sara ye so koli so ahunda na mo, 5ngbanga ti so lo ye mara ti e mingi; lo laa lo sara da ti sambelango Nzapa ti e so.” 6Tongaso Jésus amu lege si lo na ala ague. So lo si nduru na da ni, kapita ti aturugu ni atokua ambeni mba ti lo ti tene na lo: “Kota Gbia, mo baa pasi senge senge pepe, ngbanga ti so mbi kpa zo so mo lingbi ti li na ya ti da ti lo pepe. 7Nilaa, mbi baa nga tere ti mbi, mbi tene, mbi lingbi ti si na tere ti mo pepe. Me mo tene tënë oko si kobela ti zo ti kua ti mbi akai! 8Mbi wani, mbi yeke na gbe ti ambeni makonzi so kamba ti ala ahon ti mbi; mbi yeke nga na aturugu na gbe ti mbi. Tongana mbi tene na mbeni oko, mbi tene: ‘Gue kâ!’, lo yeke gue. Tongana mbi tene na mbeni, mbi tene: ‘Ga na ndo so!’, lo yeke ga. Tongana mbi tene na zo ti kua ti mbi, mbi tene: ‘Sara ye so!’, lo yeke sara ni.” 9So Jésus ama tënë so, lo gonda lo mingi. Lo baa ndo na mbage ti gba ti azo so amu peko ti lo si lo tene na ala: “Mbi tene na ala: ataa na kodro ti Israel, mbi de ti baa mara ti mabe tongaso laoko pepe.” 10Azo ti tokua ni akiri na da, ala wara zo ti kua ni, andaa tere ti lo aga nzoni awe. 11Na pekoni, Jésus ague na mbeni gbata so iri ni Naine. Lo na adisiple ti lo na gba ti azo ayeke tambula oko na lege ti gue. 12Na ndembe so lo si nduru na yanga ti gbata ni, lo baa azo ayo mbeni kuâ ti gue ti lu ni: kuâ ni ayeke ti oko molenge-koli ti mbeni wali-mua. Gba ti azo ti gbata ni ayeke na tere ti mama ni si ayeke gue ti lu kuâ ni. 13So Kota Gbia abaa wali-mua ni, mawa ti lo agbu lo si lo tene na lo: “Mo toto pepe!” 14Jésus ague nduru si lo ndu kelekpa ti kuâ ni; azo ti yongo kuâ ni aluti. Jésus atene: “Maseka-koli, mbi tene na mo, zingo!” 15Tongaso kuâ ni alondo aduti si lo to nda ti tene tënë. Jésus akiri na lo na mama ti lo. 16Mbeto agbu azo ni kue si ala yeke gonda Nzapa, atene: “Mbeni kota wayanga-Nzapa aga na popo ti e awe! Nzapa aga ti baa azo ti lo!” 17Tënë ti ye so Jésus asara so amu yanga ti azo ti Judée na azo so ayeke na akodro ti tere ni kue. 18Adisiple ti Jean atene tënë ti aye so kue na Jean. Tongaso lo iri adisiple ti lo use 19si lo tokua ala na Kota Gbia ti hunda lo, atene: “Mo yeke Mesii so ayeke ga ande so? Wala alingbi e ku mbeni zo nde?” 20So ala si na tere ti Jésus, ala atene na lo: “Jean-Baptiste atokua e ti hunda mo: ‘Mo yeke Mesii so ayeke ga ande so? Wala alingbi e ku mbeni zo nde?’ ” 21Na ndembe ni so, Jésus akai kobela na tere ti azo mingi, lo sara si azo so mbage ti tere ti ala abuba, aga nzoni, lo tumba asioni yingo na ya ti azo, lo sara si awaziba abaa ndo. 22Na pekoni, lo tene na azo so Jean atokua ala so, lo tene: “Ala gue atene na Jean tënë ti aye so ala baa na aye so ala ma: awaziba akiri abaa ndo, azo so gere ti ala abuba akiri atambula, tere ti azo ti buruma aga nzoni, azo so mê ti ala akanga akiri ama ndo, azo azingo na kuâ, a fa Nzoni Tënë na azo ti mawa. 23Ti lo nzoni, lo so lo ma na be na mbi awe si lo kiri lo zia lege ni pepe!” 24So azo so Jean atokua ala so amu lege akiri awe, Jésus ato nda ti tene tënë ti Jean na gba ti azo so aga so, atene: “Nyen laa ala gue ti baa ni kâ na ya ti benyama so? Ala gue ti baa mbeni sosongo so pupu ayeke yingi ni? 25Nyen laa ala gue ti baa ni kâ? Ala gue ti baa mbeni zo so ayu pendere bongo? Azo so ayu apendere bongo si ala yeke te ti ala nzoni so, ala yeke duti ti ala na ya ti ada ti agbia! 26Nyen laa ala gue ti baa ni kâ? Ala gue ti baa mbeni wayanga-Nzapa? Mbi tene na ala taa-tënë: zo so ala gue ti baa lo so ayeke kota ahon wayanga-Nzapa. 27Lo laa a su tënë ti lo na Mbeti ti Nzapa, atene: ‘Baa, mbi yeke tokua zo ti kua ti mbi kozo ti mo; fade lo yeke leke lege na dawa ti mo.’ 28Mbi tene na ala: na popo ti azo so awali adu ala, mbeni oko so ayeke kota ahon Jean-Baptiste ayeke daa pepe; me ndangba zo ti ya ti Kodro-gbia ti Nzapa ayeke kota ahon lo.” 29Azo so kue ama lo, ataa azo ti rongo nginza ti lapo, ala hinga atene, Nzapa ayeke sara ye ti lo na legeni si ala yeda ti wara bateme ti Jean. 30Me afarizien na awafango-ndia ake ti yeda na nzoni ye so Nzapa aleke ndali ti ala si ala ke ti wara bateme ti Jean. 31Jésus akiri atene: “Fade mbi yeke haka azo ti fadeso na azo wa? Ala yeke tongana azo wa? 32Ala yeke tongana amolenge so aduti na le ti kodro si ala yeke tene na popo ti ala: ‘E huru ngoli titene ala dodo, me ala dodo pepe. E he na ala bia ti totongo kuâ, me ala toto pepe.’ 33Jean-Baptiste aga, lo ke ti te kobe si lo ke nga ti nyon vin, me ala tene: ‘Sioni yingo ayeke na ya ti lo!’ 34Molenge ti Zo aga, lo yeke te, lo yeke nyon, me ala tene: ‘Ala baa, koli so ayeke gbongo ti kobe si lo yeke nyon samba mingi! Lo ye tënë ti azo ti rongo nginza ti lapo na azo ti siokpari!’ 35Me amolenge ti Nzapa kue ahinga so ndara ti lo ayeke mbirimbiri.” 36Mbeni farizien atisa Jésus ti te kobe na da ti lo. Lo li na da ti farizien ni si lo duti ti te kobe. 37Mbeni wali ti gbata ni asi, lo yeke mbeni wali-ndumba. So lo ma atene, Jésus ayeke te kobe na da ti farizien ni, lo ga na mbeni ngbenda ti yombo; a sara ngbenda ni na mbeni têne so iri ni albatre. 38Lo luti na peko ti Jésus, nduru na tere ti lo. Lo yeke toto, ngu ti le ti lo ayeke yuru na ndö ti gere ti Jésus si lo yeke mbo ni na kua ti li ti lo; lo gbu gere ti Jésus si lo yeke tuku yombo ni na ndö ni. 39Farizien so airi Jésus ti te kobe so abaa ye ni si lo tene na be ti lo: “Tongana koli so ayeke fade wayanga-Nzapa biani, ka lo hinga lo tene, wali so ayeke ndu lo so ayeke mbeni wali-ndumba.” 40Jésus amu tënë si lo tene na farizien ni: “Simon, mbi yeke na mbeni tënë ti tene na mo.” Simon atene: “Wafango-ye, tene tënë ni!” 41Jésus atene: “Mbeni zo ayeke daa, nginza ti lo ayeke na li ti azo use. Lo mu na mbeni zo ni ale ti nginza ngbangbo oku na boon si lo mu na mbeni ale ti nginza baleoku. 42So ala yeke na nginza ti kiri na ni na lo pepe, lo zia nginza ni na ala use kue. Zo wa na popo ti azo use so si ayeke ye ande wa ti nginza so mingi?” 43Simon akiri tënë: “Ti be ti mbi, mbi tene ayeke lo so a zia na lo kota nginza so.” Jésus atene na lo: “Tënë ti mo ayeke na legeni.” 44Na pekoni, Jésus abaa ndo na mbage ti wali ni si atene na Simon: “Mo baa wali so? So mbi li na da ti mo, mo mu na mbi ngu pepe ti sukula na gere ti mbi; me lo, lo sukula gere ti mbi na ngu ti le ti lo si lo mbo ni na kua ti li ti lo. 45Mo su ngbangba ti mbi pepe; me lo, so lo li na da ti mo so, lo zia ti gbu gere ti mbi pepe. 46Mo sara mafuta na li ti mbi pepe; me lo, lo tuku yombo na gere ti mbi. 47Ndani laa mbi tene na mo: kota ndoye so lo yeke na ni afa atene, gba ti asiokpari so lo sara, Nzapa azi ni na li ti lo awe. Me zo so a zi tënë na li ti lo gi kete, lo yeke na ndoye gi kete.” 48Na pekoni, lo tene na wali ni, lo tene: “A zi asiokpari ti mo awe.” 49Azo so ayeke te kobe na lo so atene na be ti ala, atene: “Koli so ayeke zo wa si ayeke zi asiokpari na li ti azo so?” 50Me Jésus atene na wali ni: “Mabe ti mo asoo mo awe. Mo gue nzoni!”
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Tongaso, fade e yeke tene nyen? Alingbi e ngba na ya ti siokpari si nzoni be ti Nzapa awu ahon ndoni? 2Oko pepe! E so e kui si e kangbi na siokpari awe so, fade e yeke ngba na ya ti siokpari tongana nyen? 3Ala hinga pepe? E wara bateme titene e duti oko na Jésus Christ, so ti tene e wara bateme ni ti duti oko na lo na lege ti kuâ so lo kui. 4Tongaso, na lege ti bateme, a lu e legeoko na Christ si e ga oko na lo na lege ti kuâ so lo kui; me Christ azingo na kuâ na lege ti ngangu ti Babâ titene e nga, e sara si dutingo ti e aga nde. 5Biani, so e ga oko biani na Christ na lege ti kuâ so e kui tongana lo, e yeke ga nga oko na lo na lege ti zingongo na kuâ tongana ti lo. 6E hinga so dutingo ti e ti kozo akui legeoko na Christ na ndö ti keke ti kroa awe. Tongaso sioni nzara ti be ti e akui nga si e kiri e duti na gbe ti ngbaa ti siokpari pepe. 7Biani, zo so akui awe, lo sigigi na gbe ti ngangu ti siokpari awe. 8Me so e na Christ e kui awe so, e ma na be so e na lo e yeke duti nga na fini. 9E hinga nga so Christ azingo na kuâ awe, lo yeke kiri ti kui pepe, kuâ ayeke na ngangu na ndö ti lo mbeni pepe. 10Kuâ so Christ akui, lo kui gi fani oko awe ndali ti siokpari; me fini so lo yeke na ni fadeso, lo yeke na ni ndali ti Nzapa. 11Ala nga, alingbi ala baa tere ti ala tongana ti so ala kui awe ti kangbi na siokpari si na lege ti gango so ala ga oko na Jésus Christ, ala yeke na fini ndali ti Nzapa. 12Nilaa, alingbi siokpari akiri ale-gbia pepe na ndö ti tere ti ala so ayeke kui ande kuingo so, tongaso si ala sara ye na lege ti asioni nzara ti be ti ala pepe. 13Ala mu mbage ti tere ti ala oko pepe ti sara na siokpari si aga ye ti sarango na ye ti kirikiri. Me ala mu tere ti ala kue na Nzapa tongana azo so azingo na kuâ awe si ayeke na fini; ala mu tere ti ala kue ti sara na kua ti lo si tere ti ala ni aga ye ti sarango na ye ti mbirimbiri. 14Biani, siokpari ayeke kiri ti sara komandema na ndö ti ala pepe, ngbanga ti so ala yeke na gbe ti Ndia mbeni pepe, me na gbe ti nzoni be ti Nzapa. 15Nyen? So e sigigi na gbe ti Ndia awe si e yeke na gbe ti nzoni be ti Nzapa so, so laa ayeke mu lege na e ti sara siokpari? Oko pepe! 16Ala hinga pepe? Tongana ala mu tere ti ala na ngbaa na gbe ti mbeni zo, ti ma yanga ti lo, ala ga angbaa ti zo so ala yeke ma yanga ti lo so awe. So ti tene, tongana ala mu tere ti ala na siokpari, ala ga angbaa ti siokpari awe si siokpari ayeke gue na ala na kuâ, me tongana ala mu tere ti ala ti ma yanga ti Nzapa, Nzapa ayeke sara si ala ga mbirimbiri na le ti lo. 17E mu singila na Nzapa: ando, ala yeke angbaa ti siokpari, me fadeso, ala yeda na be ti ala kue na taa-tënë so a fa na azo kue si ala, azo ti Rome, ala yeda nga na ni. 18Nzapa azi ala na gbe ti siokpari awe si ala ga angbaa ti sarango ye ti mbirimbiri. 19Mbi yeke mu tapande ti dutingo ti azo ndali ti so hingango ndo ti ala ayeke ngangu. Ando, ala mu tere ti ala na ngbaa ti sara na aye ti kamene na aye ti kirikiri, aye so asara si ala ke yanga ti Nzapa. Legeoko nga, fadeso, alingbi ala mu nga tere ti ala na ngbaa ti sara aye ti mbirimbiri, so ayeke sara si fini ti ala aduti nde ndali ti Nzapa. 20So ala yeke ando angbaa ti siokpari, sarango ye ti mbirimbiri anzere na be ti ala pepe! 21Aye so ando ala yeke sara so, nzoni ye ti nyen laa ala wara daa? Fadeso aye ni asara ala kamene, ngbanga ti so ye ti peko ni ayeke gi kuâ! 22Ti fadeso, Nzapa azi ala na gbe ti ngbaa ti siokpari awe si ala ga angbaa ti lo. Ye so ala yeke wara na peko ni ayeke fini so a zia nde ndali ti Nzapa si na ndani, ayeke fini so angba lakue lakue. 23Biani, futa ti siokpari ayeke kuâ; me nzoni ye so Nzapa ayeke mu na zo senge senge ayeke fini so angba lakue lakue, na lege ti gango so e ga oko na Jésus Christ, Kota Gbia ti e.
Copyright
Learn More


text:
Akode ti fango na tënë
RÉVEILLEZ-VOUS !
Hundango tënë ni: Ambeni zo adë kite so Jésus ayeke lani biani na fini, me ambeni zo ayeda na ni. Nga ambeni nde atene so lege ti hinga ni ayeke dä ape. Mo tene ti mo nyen?
Mbeti ni: Réveillez-vous ! so asara tënë na ndo ti aye so afa so lo yeke dä wala pëpe.
FA TÂ TËNË
Hundango tënë ni: Tongana e kui, nyen la ayeke si na pekoni?
Versê ni: Jn 11:11-14
Tâ tënë ni: Tongana mbeni zo akui, fini ti lo ahunzi awe. Ni la, e yeke na bezoin ti sara mbeto ti ye so ayeke si na peko ti kuâ pëpe. Jésus ahaka kuâ na lango. Legeoko tongana ti so lo sara lani na Lazare, lo lingbi ti “zingo” azo ti e so e ndoye ala so akui ti tene ala kiri aduti na fini na ndo ti sese.—Job 14:14.
MBETI TI TISANGO ZO NA BUNGBI (inv)
Mbeti ni: Mbi ye ti tisa mo na mbeni fango tënë ti Nzapa. A yeke fa ande ni na yâ ti Da ti Royaume ti e, ndo so e yeke voro Nzapa dä. [Mû na lo mbeti ti tisango zo na bungbi ni, fa l’heure nga na ndo so a yeke sara ande bungbi ti nda-yenga ni dä, nga fa mama-tene ti diskur ni.]
Hundango tënë ni: Mo gue na mbeni Da ti Royaume kozo awe? [Tongana lege ayeke dä, zia vidéo E yeke sara abungbi ti e tongana nyen?]
LEKE KODE TI MO WANI
Sara kua na mbage so ti leke na kode ti fango tënë ti mo wani..


text:
KOTA MAMA-TENE NI | NZAPA AYEKE BI BÊ TI LO NGA NA MO LA?
Nzapa alingbi ti dë bê ti mo
“Nzapa, lo so ayeke dë bê ti ala so vundu ahon ndo ti ala, adë bê ti e.”
YE SO ASARA SI AMBENI ZO AYEKE NA KITE: Même na ngoi so azo ayeke na kota nzara mingi ti tene a dë bê ti ala, ambeni zo ni apensé so ti tene zo asambela Nzapa ti tene lo mû maboko na lo na yâ ti akpale, a fa so lo yeke pensé gi na lo wani la. Mbeni wali so iri ti lo ayeke Raquel atene: “Tongana mbi bâ gbâ ti azo nga na akota kpale so ala yeke wara ni, mbi bâ so akpale ti ti mbi ni ayeke ye oko ape, a sara si mbi ye ka ti sambela Nzapa hio na ndo ni ape.”
YE SO BIBLE ATENE: Nzapa amû maboko awe na mbeni lege so apika bê mingi ti dë bê ti azo. Laso na ndo ti sese kue azo ayeke na siokpari na tere ti ala na ala lingbi lâ oko ape ti bata andia ti Nzapa mbilimbili. Me, Nzapa “andoye e na lo tokua Molenge ti lo [Jésus Christ] tongana sandaga so amû lege ti leke songo na popo ti zo na Nzapa, sandaga ndali ti asiokpari ti e.” (1 Jean 4:10). Kuâ ti Jésus amû lege na Nzapa ti pardone asiokpari ti e si bê ti e adë nga si e wara beku ti ngbâ na fini lakue lakue na yâ ti mbeni fini dunia so siriri ayeke duti na yâ ni. * Me kuâ ti Jésus so ayeke ndali ti azo kue? wala afa so Nzapa abi bê ti lo tâ gi na mo wani?
Bâ tapande ti bazengele Paul. Kuâ ti Jésus so apika bê ti lo mingi si lo tene: “Mbi yeke na [fini] ndali ti mabe ti mbi na Molenge ti Nzapa, lo so andoye mbi na lo kä tere ti lo na kuâ ndali ti mbi.” (aGalate 2:20). Tâ tënë, Jésus akui lani kozo ti tene Paul aga Chrétien. Ye oko, Paul abâ kuâ ti Jésus so tongana mbeni matabisi so Nzapa wani la amû ni na lo.
Kuâ ti sandaga ti Jésus so, a yeke mbeni matabisi so Nzapa wani la amû ni na mo nga. Matabisi ni so afa so Nzapa abâ mo na nene ni mingi. A lingbi ti mû na mo “dengo bê ti lakue lakue nga na nzoni beku”, nga a yeke sara si mo “luti ngangu na yâ ti nzoni kusala nga na nzoni tënë kue.”—2 aThessalonicien 2:16, 17.
Ye oko, Jésus amû fini ti lo na sandaga a sara ngu 2000 tongaso awe. Me nyen la afa so laso Nzapa aye si mo ga nduru na lo?
^ par. 5 Ti hinga tënë mingi na ndo ti sandaga ti Jésus, bâ chapitre 5 ti buku Bible afa nyen biani?, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.


text:
Atënë ti tongo nda ni
“Ala duti . . . azo so asara ye tongana ti ala so, na lege ti mabe nga na kangango bê ti ku ye, awara azendo so a mû ni.”—AHÉBREU 6:12.
1, 2. (a) Ti mbeni surveillant, abe-ta-zo ti yâ ti Bible aga azo wa na lê ti lo? (b) Nzoni ye wa la mo lingbi ti wara na sarango kamarade na abe-ta-zo so?
NA PEKO ti so mbeni ita-wali amä diskur ti mbeni mbakoro surveillant, lo tene: “Lo yeke sara tënë ti azo ti yâ ti Bible mo bâ mo tene lo na ala ayeke angbene kamarade.” Tâ tënë la ita wali ni so atene so. Ita surveillant ni amanda Bible teti angu mingi awe na lo yeke fa nga ye na azo na lege ti Bible. Ni la, tongana lo sara tënë ti akoli na awali be-ta-zo ti yâ ti Bible, a yeke mo bâ mo tene lo na ala ayeke angbene kamarade.
2 Mo kue mo ye si ambeni zo ti yâ ti Bible aga nga akota kamarade ti mo? Ala yeke tâ zo na lê ti mo la? Tara ti bâ so mo na ala ayeke tambela oko, mo na ala ayeke sara lisoro. Mo yeke gi ti hinga nzoni mingi azo tongana Noé, wala Abraham, wala Ruth, wala Élie, wala Esther. Tara ti bâ nzoni ye so mo lingbi ti wara na mbage ti ala tongana ala yeke mû na mo apendere wango, ala yeke tene ambeni tënë so alingbi ti kpengba mo.—Diko aProverbe 13:20.
3. (a) Na sarango nyen si e yeke bâ nzoni na lege ti tapande ti abe-ta-zo ti yâ ti Bible? (b) Ahundango tënë use wa e yeke bâ ande?
3 Biani, na ngoi so “a yeke zingo ande [azo ti mbilimbili] na kuâ”, lege ayeke zi na mo ande mingi ti sara tâ kamarade na ala (Kus. 24:15). Me même laso, e lingbi ti manda ye na mbage ti akoli na awali ti mabe so. Tongana nyen? Bazengele Paul afa na e ni, lo tene: “Ala duti . . . azo so asara ye tongana ti ala so, na lege ti mabe nga na kangango bê ti ku ye, awara azendo so a mû ni.” (aHéb. 6:12) Na ngoi so e yeke manda ye na ndo ti azo so, peut-être atënë ti Paul so asara si e hunda tere ti e na ambeni tënë, na tapande: Mabe ayeke gi nyen, na e yeke na bezoin ni ngbanga ti nyen? E lingbi ti sara tongana nyen ti sara ye na mabe tongana ti abe-ta-zo so?
Mabe ayeke nyen nga e yeke na bezoin ni ngbanga ti nyen?
4. (a) Tënë wa la ambeni zo ayeke tene na ndo ti mabe? (b) Tënë ti ala ni ayeke na lege ni ape ngbanga ti nyen?
4 Mabe ayeke tâ mbeni pendere ye so a lingbi e gi ti wara ni. Azo ti yâ ti Bible so e yeke manda ande ye na ndo ti ala na yâ ti mbeti so abâ lani mabe na nene ni mingi. Laso, azo mingi abâ mabe tongana mbeni senge ye. Na ala, mabe ayeke yengo dä na mbeni ye gi tongaso. Tënë ti azo ni so ayeke na lege ni ape. Zo so ayeke na tâ mabe ayeke mä na bê gi tongaso ape. Ti mä na bê na mbeni ye sân ti hinga ndani alingbi ti sara sioni na zo. Nga, ti yeda na mbeni ye gi tongaso alingbi ti sara si kekereke mo changé yanga. Tâ mango na bê na Nzapa ahunda ye mingi ahon gi ti tene ni gi na yanga, teti “asioni yingo nga amä na bê so Nzapa ayeke gi oko, na ala yeke dö na mbeto.”—Jacq. 2:19.
5, 6. (a) Mabe ti e aluti na ndo ti aye use wa so e yeke bâ ni ape? (b) A lingbi mabe ti e aluti na ndo ti mbeni ye so gere ni ayeke dä biani. Tënë so aye ti tene nyen, nga tapande wa afa ni?
5 Biani, tâ mabe ayeke ti lo nde mingi. Bâ ye so Bible atene na ndo ni. (Diko aHébreu 11:1.) Paul atene so mabe aluti na ndo ti aye use so e yeke bâ ni ape. Kozo ye ni ayeke so mabe aluti na ndo ti atâ ye so lê ti zo ‘abâ ni ape’, aye so ayeke dä laso. Lê ti e azo alingbi ti bâ Jéhovah Nzapa ape nga na Molenge ti lo ape. A lingbi nga ti bâ pëpe Royaume so ayeke komande fadeso na yayu. Use ye ni ayeke so mabe aluti na ndo ti “aye so [e] yeke ku ni kungo” me so ade ti si ape. Laso e lingbi ti bâ pëpe fini dunia so Royaume ti Nzapa aga nduru ti ga na ni. Aye kue so e bâ so afa so mabe ti e aluti na ndo ti ambeni ye so gere ni ayeke dä ape? wala nyen.
6 Tënë ni la ape! Paul aye ti fa so tâ mabe aluti na ndo ti mbeni ye so gere ni ayeke dä biani. Tongana lo tene so mabe ayeke “hingango biani so aye so mo yeke ku ni kungo ayeke si biani”, lo sara kusala na mbeni tënë ti Grec so a lingbi ti kiri pekoni na “mbeti ti da.” Bâ tapande so: Mbeni zo aye ti mû na mo da. Peut-être lo mû na mo “mbeti ti da” ni na lo tene na mo, “Bâ, fini da ti mo la.” Lo ye ti tene ape so mo yeke lango tâ gi na yâ ti mbeti ni, me so da ni aga ti mo awe atâa so a yeke gi na lê ti mbeti. A yeke nga tongaso na mabe so e yeke na ni. Mabe ni asara si na gbe ti bê ti e, e hinga e tene ye kue so Nzapa atene lo yeke sara ayeke ga tâ tënë, mo bâ mo tene aye ni asi awe.
7. Tâ mabe aga na lege ti aye wa?
7 Ni la, tâ mabe aga na lege ti ye so e hinga awe, so apusu e ti zia bê ti e kue na Nzapa. A ga nga na lege ti aye kue so e hinga na ndo ti Jéhovah Nzapa, so e yeke na kite na ndo ni oko ape. Mabe asara si e bâ Jéhovah tongana Babâ ti e so aye e nga asara si e hinga e tene atënë ti yanga ti lo ayeke ga gi tâ tënë. Me a ngbâ gi ge ape. Legeoko tongana ti so zo wala nyama abezoin ti te ye si lo ngbâ na fini, ti mabe nga a lingbi a sara akusala ni, tongaso ape a yeke kui.—Jacq. 2:26.
8. Ndali ti nyen mabe ayeke kota ye mingi?
8 Ndali ti nyen mabe ayeke kota ye mingi? Na yâ ti kiringo tënë so lo mû, Paul atene mbeni tënë so e lingbi ti ke ni ape. (Diko aHébreu 11:6.) Tongana e yeke na mabe ape, e lingbi ti ga nduru na Jéhovah ape nga ti nzere na lo ape. Tongaso, ti ga nduru na Jéhovah, Babâ ti e ti yayu, na ti gonda lo, a yeke tâ nzoni ye mingi. Me ti sara ni, a lingbi e duti na mabe si.
9. Nyen la Jéhovah asara so afa so lo hinga so mabe ayeke kota ye mingi na e?
9 Jéhovah ahinga so mabe ayeke kota ye mingi na e, ni la si lo zia na yâ ti Bible tapande ti azo so na lege ti ala e lingbi ti hinga tongana nyen ti kpengba mabe ti e nga ti sara akusala ni. Nga, na yâ ti bungbi ti lo, e yeke na anzoni tapande ti aita so ayeke mû li ni. Bible atene: “Ala mû tapande ti mabe ti ala.” (aHéb. 13:7). Lo zia nga na yâ ti Mbeti ti lo tapande ti ambeni zo nde ti mû maboko na e. Paul asara tënë ti “atémoin mingi mingi”, akoli nga awali ti ngoi ti giriri so azia na e tâ pendere tapande (aHéb. 12:1). Molongo ti azo so Paul afa ni na aHébreu chapitre 11 ade ti hunzi ape, ambeni mingi angbâ. Na yâ ti Bible, e yeke wara mbaï ti gbâ ti azo, akoli, awali, amaseka, ambakoro, so alondo na ando nde nde na so asara lani ye na mabe. E lingbi ti manda ye mingi na mbage ti ala, atâa so e yeke na yâ ti dunia so mabe atia ni.
E lingbi ti sara tongana nyen ti sara ye na mabe tongana ti ala?
10. Mo lingbi ti sara nyen ti sara ye na mabe tongana ti abe-ta-zo ti giriri?
10 Tongana mo ye ti sara ye tongana ti mbeni zo, bâ sarango ye ti lo mbilimbili. Ni la, na ngoi so mo yeke diko mbeti so, mo yeke bâ so a sara arecherche mingi na ndo ti azo ni ti mû maboko na mo ti bâ tongana nyen la si ala sara lani ye na mabe. E wa mo nga ti sara ambeni recherche na ndo ti ala. Hasa yâ ti Bible nzoni na lege ti aye ti sarango na recherche. Nga na ndembe so mo yeke gbu li ti mo na ndo ti aye so mo manda so, tara ti bâ aye ni na yâ ti li ti mo. Bâ ye ni apasêe na ndo wa, nga mä go ti azo ni nga tara ti mä fion ti aye ni. Kota ye ni nga ayeke ti gi ti hinga pensé ti azo ni so a sara tënë ti ala so. Tongana mo sara tongaso, akoli ni so nga na awali ni so, so asara ye na mabe, ayeke ga atâ zo na lê ti mo, azo so mo hinga ala mbilimbili, mo bâ mo tene mo na ala ayeke angbene kamarade.
11, 12. (a) Tapande ti Abraham na Sara alingbi ti mû maboko na mo tongana nyen? (b) Ka ti Hanna, na Élie nga na Samuel?
11 Gi na ngoi so mo hinga ala nzoni, nzara ti tene mo sara ye tongana ala ayeke sara mo. Zia e mû mbeni tapande: Mo ye ti sara na Jéhovah mingi ahon ti kozo, na a hunda na mo ti gue peut-être na mbeni fini territoire so bezoin ti awafango tënë kâ ayeke mingi. Wala a hunda na mo ti sara kua na mbeni fini kode ti fango tënë so mo hinga ni nzoni ape wala so anzere na mo kue ape. Tongaso, na ngoi so mo ngbâ ti gbu li ti mo na ndo ti kusala ni so na mo sambela na ndo ni, hinga ape tapande ti Abraham ayeke mû maboko na mo. Lo na Sara ayeda lani ti dö nzoni ndo ti ala na Ur ti zia, na ala wara anzoni ye mingi na pekoni. Tongana mo sara tongana ala, mo yeke bâ so mo hinga ala fadeso tâ nzoni mingi ahon ti kozo.
12 Ka tongana mbeni zo ti yâ ti sewa ti mo wala mbeni kamarade ti mo ayeke zere gi mo lakue? Peut-être bê ti mo anze, na mo yeke na nzara même ti gue na bungbi encore ape. Hanna nga kue lani Peninna ayeke zere gi lo zerengo, me lo kanga bê, lo zia si ye so akanga lege na lo ape ti voro Jéhovah. Tapande ti Hanna alingbi ti mû maboko na mo ti mû nzoni desizion, na ye so ayeke sara si lo ga kota kamarade ti mo. A lingbi ti si nga so mo bâ tere ti mo, mo yeke ye oko ape. Me tongana mo manda ye so asi lani na Élie, nga tongana nyen la si Jéhovah adë bê ti lo, mo yeke hinga pasi ti lo tâ nzoni. Ti amaseka so akamarade ti ala ti ekole ayeke pusu ala ti sara asioni ye, tapande ti Samuel alingbi ti mû maboko na ala mingi. Lo nga kue lani amolenge ti Élie asara asioni ye mingi na yâ ti tabernacle ti Jéhovah, me lo tï ti lo na yâ ni ape.
13. Nyen la afa so ti gi ti sara ye na mabe tongana ti azo ti yâ ti Bible afa pëpe so mo yeke ye oko ape na lê ti Jéhovah?
13 So mo yeke gi ti sara ye na mabe tongana ti azo ti yâ ti Bible ni, a fa so mo yeke ye oko ape na lê ti Jéhovah? Ên-ën! Bible wani awa e ti gi ti sara ye na mabe tongana ti azo so (1 aCor. 4:16; 11:1; 2 aThes. 3:7, 9). Hinga so ambeni zo so e yeke manda ande ye na ndo ti ala ahaka peko ti ambeni zo so ayeke lani na fini kozo na ala. Na tapande, na Chapitre 17 ti mbeti so, Marie amû ambeni tënë ti Hanna la si lo fa na tënë ti bê ti lo. Ye so afa so lo bâ Hanna tongana mbeni nzoni tapande ti mû peko ni. So Marie asara tongaso afa so mabe ti lo ayeke gi kete? Oko ape! Ti tâ tënë ni, tapande ti Hanna amû maboko na Marie ti kpengba mabe ti lo si lo nzere na Jéhovah Nzapa.
14, 15. (a) Ambeni ye wa la a zia na yâ ti mbeti so? (b) E lingbi ti sara nyen ti wara nzoni na lege ti mbeti ni so?
14 A sara mbeti so ti tene mo kpengba na mabe ti mo. Atënë ti yâ ti achapitre ni ayeke ti amolongo ti ambeni article ti Tour ti Ba Ndo so mama-tene ni ayeke “Mû tapande ti mabe ti ala”, so asigigi na ngu 2008 ti si na ngu 2013. * Me a zia ambeni fini ye dä. Na tapande, a zia ahundango tënë dä ti mû maboko na e ti sara lisoro na ndo ni na popo ti e na ti bâ ye so e lingbi ti sara na yâ ti fini ti e. Mo yeke wara nga apendere foto na yâ ni, so ambeni a kono ni nga so a kiri a leke yâ ni nzoni. A yôro nga akarte na yâ ni nga na angoi so aye ni apasêe na ni. A sigigi na mbeti Sara ye na mabe tongana ti ala ndali ti mandango ni, atâa mo wani, wala na sewa wala na congrégation. Mbeni ye so asewa alingbi ti sara ayeke ti diko gi ambaï ni so na kota go na popo ti ala.
15 Zia si mbeti so amû maboko na mo ti sara ye na mabe tongana ti awakua be-ta-zo ti Jéhovah ti giriri. Zia a sara nga si mabe ti mo akono, akpengba na ngoi so mo yeke ga nduru na Jéhovah, Babâ ti mo ti yayu.
[Kete tënë na gbe ni]
^ par. 14 Gi ambeni article ni la asigigi na yanga ti Sango.


text:
CHAPITRE 107
Mbeni gbia atokua ti tene a iri azo ti ga na mbeni matanga ti mariage
TOLI TI MATANGA TI MARIAGE
Kua ti fango tënë ti Jésus aga nduru ti hunzi awe, me lo ngbâ lakue ti sara kua na atoli ti sigi na nda ti ascribe na aFarizien. Ni la, ala ye ti fâ lo (Luc 20:19). Me Jésus ade ti hunzi ti sigi na nda ti ala ape. Lo kiri lo mû mbeni toli ni:
Lo tene: “A lingbi ti haka Royaume ti yayu na mbeni gbia so asara matanga ti mariage ndali ti molenge ti lo ti koli. Lo tokua angbâa ti lo ti iri azo so a tisa ala na matanga ti mariage ni. Me azo ni aye ti ga pëpe.” (Matthieu 22:2, 3). Jésus akomanse toli ti lo ni na sarango tënë ti “Royaume ti yayu”. “Gbia” ni ayeke Jéhovah Nzapa. Me molenge ti gbia ni ayeke zo wa? Ge nga kue, a yeke ngangu ape ti hinga molenge ti gbia ni, wala Molenge ti Jéhovah, so aluti na popo ti azo si lo yeke mû toli ni so. Ka azo wa la a tisa ala na matanga ti mariage ni? A yeke azo so ayeke duti ande legeoko na Molenge ni na yâ ti Royaume ti yayu.
Azo wa la ayeke akozo zo so a tisa ala? Azo wa la Jésus na abazengele ti lo afa tënë ti Royaume ni na ala so? A yeke aJuif (Matthieu 10:6, 7; 15:24). Mara ni so ayeda lani na mbele ti Ndia na ngu 1513, a sara si ala la ayeke akozo zo so ayeke bungbi ti ga mbeni “royaume ti asacrificateur”. (Exode 19:5-8). Me lawa la a tisa ala na “matanga ti mariage” ni? A komanse ti tisa ala na ngu 29, na ngoi so Jésus ato nda ti fa tënë na ndo ti Royaume ti yayu.
Me mingi ti aJuif asara ye tongana nyen na ngoi so a tisa ala? Jésus atene: “Azo ni aye ti ga pëpe.” Mingi ti amokonzi-nzapa nga na azo ni ayeda pëpe so Jésus ayeke Messie ni, na so lo la lo yeke Gbia so Nzapa asoro.
Me, Jésus afa so, atâa so kue, a mû mbeni pasa na aJuif ni. Jésus atene: “Lo [gbia ni lo] kiri lo tokua ambeni ngbâa ni, lo tene: ‘Ala tene na azo so a tisa ala, ala tene: “Bâ, mbi tö kobe ni awe. Mbi fâ abagara nga na anyama so akono pendere. Mbi leke ye kue awe. Ala ga na matanga ti mariage ni.”’ Me azo ni asara sanka ti tënë ni, ala hon. Mbeni ahon na yaka ti lo, na mbeni ague ti dë buze ti lo. Me tanga ti azo ni agbu angbâa ni, asara pasi na ala na afâ ala.” (Matthieu 22:4-6). A yeke ye so asi lani na ngoi so a zia gere ti congrégation ti aChrétien na sese. Na ngoi ni so lani, aJuif ayeke na pasa ti lï na yâ ti Royaume ni, mawa ni ayeke so, mingi ti ala ake tisango ndo ni, même ala sara ye ti ngangu na “angbâa ni”.—Kusala 4:13-18; 7:54, 58.
Nyen la ayeke si na mara ni? Jésus afa ni, lo tene: “Ngonzo agbu gbia ni ngangu, na lo tokua aturugu ti lo si ala fâ azo ti fango zo so, nga ala zö gbata ti ala.” (Matthieu 22:7). Ye ni asi na aJuif ni na ngu 70, na ngoi so aRomain aga afuti “gbata ti ala,” Jérusalem.
So ala ke tisango ndo ni so a fa so, awe la, a yeke kiri ti tisa ambeni zo encore ape? A yeke tongaso ape. Na yâ ti toli ti Jésus ni, lo tene: “Na pekoni, [gbia atene] na angbâa ti lo: ‘A leke ye kue awe teti matanga ti mariage ni, me azo so a tisa ala fade ti ga akpa ape. Tongaso, ala gue na akota lege ti gbata ni, na ala tisa zo kue so ala wara lo ti ga na matanga ni.’ Angbâa ni asara tongaso. Ala gue na akota lege ni, ala iri azo kue so ala wara ala, asioni zo nga na anzoni zo. Ndo so a sara matanga dä asi na azo so aga si ayeke te ye.”—Matthieu 22:8-10.
Ye ni so asi na ngoi so bazengele Pierre akomanse ti mû maboko na azo so a dü ala Juif ape wala ayeke Prosélyte ape, ti ga atâ Chrétien. Na ngu 36, mbeni turugu ti kota kamba, so iri ti lo ayeke Corneille, nga na sewa ti lo, awara yingo ti Nzapa, a sara si ala kue awara pasa ti lï na yâ ti Royaume ti yayu, tongana ti so Jésus atene fade.—Kusala 10:1, 34-48.
Me, Jésus afa so a yeke pëpe azo kue so aga na matanga ni la si “gbia ni” ayeke yeda na ala. Lo tene: “Tongana gbia ni alï ti bâ agene ni, lê ti lo atï na ndo ti mbeni koli so ayü bongo ti mariage ape. Gbia ni ahunda lo: ‘Koli, mo lï ge tongana nyen, so mo yü bongo ti mariage ape so?’ Koli ni azi yanga ape. Tongaso gbia ni atene na awakua ti lo: ‘Ala kanga maboko ti lo na gere ti lo, ala bi lo na gigi na yâ ti bingo. Kâ la si lo yeke toto na lo yeke te pembe ti lo.’ A tisa gbâ ti azo, me a soro gi kete.”—Matthieu 22:11-14.
Amokonzi-nzapa so ayeke mä lani Jésus apeut ti mä yâ ti atënë ti Jésus so kue ape. Me, atënë ni anzere na ala lani ape, a sara si ala ye lani gi ti hunzi na Jésus, ndali ti so lo sara si ala yeke na siriri ape.


text:
1Christ azi e awe titene e sigigi na gbe ti ngbaa biani. Tongaso, ala luti ngangu! Ala yeda titene a kiri na ala na gbe ti ngbaa pepe! 2Mbi Paul, mbi yeke tene na ala, mbi tene: tongana ala yeda titene zo afâ ala na ganza, andaa ye so Christ asara ndali ti ala aga senge senge. 3Mbi kiri ti tene polele na zo so kue ayeda titene a fâ lo na ganza, mbi tene: alingbi lo sara ye alingbi na Ndia kue. 4Ala azo so kue ayeke gi ti ga mbirimbiri na le ti Nzapa na lege ti Ndia, ala kangbi na Christ awe; lege ti nzoni be ti Nzapa akanga na ala awe. 5Ti e, e yeke zia be ti e ti ku titene Nzapa wani asara si e ga mbirimbiri na le ti lo. Yingo ti Nzapa laa ayeke sara titene e yeke ku ye ni na lege ti mabe. 6Biani, tongana zo aga oko na Jésus Christ, ataa zo ni afâ ganza wala lo fâ ganza pepe, so kota ye ni laa pepe! Kota ye ni ayeke titene zo aduti na mabe so ayeke sara titene lo ye amba ti lo. 7Kozoni, ala to nda ti sara ye nzoni mingi! Zo wa laa akanga lege na ala si ake na ala ti sara ye alingbi na taa-tënë, zo wa? 8Nzapa so airi ala, lo laa lo handa ala pepe ti sara ye so. 9Azo atene: “Gi kete mama ti mapa laa ayeke sara si mapa ni kue asuku.” 10Ti mbi, mbi zia be ti mbi na ndö ti ala: na lege ti gango so e ga oko na Christ, mbi hinga so ala yeke mu ande mbeni lege nde pepe. Me zo so ayeke buba li ti ala, ataa lo yeke zo wa, fade Nzapa ayeke fâ ngbanga na li ti lo. 11Ti mbi, a-ita, mbi ngba ti fa tënë na azo, mbi tene: “Alingbi ala fâ ganza?” Tongana mbi ngba fade ti sara ni, ngbanga ti nyen si azo ayeke sara ngangu na mbi? Tongana tënë ti ganza laa ayeke kota ye, tënë ti kuâ ti Christ na ndö ti keke ti kroa ayeke kiri ti so be ti zo tongana nyen? 12Azo so ayeke buba li ti ala so, ayeke nzoni ala fâ gi ganza pepe, me ala ga ambaiwa ma! 13Ala a-ita, Nzapa airi ala titene ala sigigi na gbe ti ngbaa. Gi ye oko, ayeke nzoni sigingo na gbe ti ngbaa ni aga mbeni ye titene ala luti na ndö ni ti sara aye alingbi na asioni nzara ti be ti ala pepe. Me na lege ti ndoye, ala sara kua na amba ti ala na popo ti ala. 14Biani, Ndia kue abongbi na ya ti tënë oko so: “Alingbi mo ye mba ti mo zo tongana ti so mo ye tere ti mo wani.” 15Me tongana ala yeke sara ye tongana ti anyama, ala yeke suru tere ti ala si ala yeke te tere na popo ti ala, ala sara hange: tongaso pepe, ala yeke fâ tere ti ala kue! 16Tënë so mbi ye ti tene na ala ayeke so: ala zia Yingo ti Nzapa afa lege na fini ti ala, tongaso si ala sara ye na lege ti asioni nzara ti be ti ala pepe. 17Biani, asioni nzara ti be ti zo ayeke tiri na aye so Yingo aye, aye so Yingo aye ayeke tiri na anzara ti be ti zo. Aye ti Yingo na anzara ti be ti zo ayeke ma tere pepe, so kue ayeke sara si ye so ala ye, ala lingbi ti sara ni pepe. 18Me tongana Yingo ti Nzapa laa afa lege na ala, ala yeke na gbe ti Ndia mbeni pepe. 19Aye so asioni nzara ti be ti zo ayeke sara ni si azo ahinga ni kue ayeke: gingo wali wala gingo koli kirikiri, sarango ye ti ndumba, sarango ye ti kamene, 20vorongo anzapa nde, guengo na zo na gbe ti yoro, kengo zo, papa, kota be, ngonzo, gbugburungo tere ti gi na kota ndo, mungo mbage ti mbeni zo, kangbi, 21sarango nzara ti ye ti zo, nyongo samba na tengo kobe butuma, na ambeni mara ti ye tongaso. Mbi tene tënë so na ala kozoni awe, mbi yeke kiri na ndö ni: azo ti sarango aye tongaso, Kodro-gbia ti Nzapa ayeke ga ti ala pepe. 22Me aye so Yingo ti Nzapa ayeke du ayeke so: ndoye, ngia, siriri, kangango be, nzoni be, sarango nzoni na azo, mabe, 23sarango ngangu na zo pepe nga na ngangu ti kanga nzara ti tere. Ndia ake aye tongaso pepe. 24Azo ti Christ akanga na ndö ti keke ti kroa awe asioni nzara ti be ti ala so ayeke pusu ala ti sara aye kirikiri. 25Yingo laa asara si e duti na fini, nilaa ayeke nzoni e mu lege na lo ti fa lege na fini ti e. 26E sara kuru baba pepe! E gi yanga ti amba ti e pepe, e sara kota be na popo ti e pepe!
Copyright
Learn More


text:
Mo hinga?
Ândö azo aleke abateau ti ala tongana nyen ti tene ngu alï na yâ ni ape?
Lionel Casson, so ayeke mbeni zo so ahinga ye na ndo ti abateau ti giriri, afa ye so azo ti lekengo bateau na Rome ti ândo ayeke sara ka na peko ti so ala kanga adû so ayeke na popo ti ayanga ti aplanche ti bateau ni. “Ala yeke kpaka ka ngu ti goudron wala mélange ti goudron na cire na ayanga ti aplanche ti bateau ni wala même na tere ti bateau ni kue na mbage ti gigi nga na yâ ni.” Ândö giriri kozo na aRomain, azo ti Mésopotamie nga na ti Babylone ayeke sara lani kua na goudron ti tene ngu alï na yâ ti abateau ti ala ape.
Na yâ ti Bible, a sara tënë ti mara ti kode ni so na Genèse 6:14. Tënë ti yanga ti Hébreu so a kiri pekoni ge na “nda”, wala goudron, aye ti sara tënë ti mbeni ye ti tere ti pétrole so ayeke na gbe ti sese.
Mara ti goudron ayeke ka use: lo ti ngu ni nga na lo ti kpengbango ni. Azo ti lekengo abateau ti ândö asara lani kua na lo ti ngu ni; ala yeke mû gi ni tongaso la ala kpaka na tere ti abateau ni. Na pekoni, goudron ni ahule na tere ni nga akpengba, a sara si ngu ayeke wara lege ti lï na yâ ti bateau ni ape.
Goudron asi singo ândö giriri. Na tapande, ândö na Popo-hoto ti Siddim, na ndo so Ngu-ingo Mingi ayeke dä, “dû ti bitume [wala goudron]”, asi singo kâ.—Genèse 14:10.
Ândö azo asara ka tongana nyen ti bata asusu ti ala?
Susu ayeke ka mbeni kota kobe mingi. Kozo ti tene abazengele ti Jésus akomanse ti sara avoyage na lo, ambeni ayeke lani azo ti gbungo asusu na yâ ti Kota ngu ti Galilée (Matthieu 4:18-22). Ala yeke mû ka mbeni mbage ti susu ni so ala gbu ala gue na ni na mbeni ndo so a yeke sara kua ti susu ni dä, nduru na yanga ti ngu ni.
Kode ti batango na susu so azo ti Galilée ti ândö asara na kua. Kode ni so angbâ juska laso na ambeni gbata ni. Kozoni kue, a yeke zi asaleté ti yâ ti susu ni na a sukula ni. Mbeni mbeti (Studies in Ancient Technology) atene so “a kpaka gbâ ti angbongboro lê ti ingo na tere ti asusu ni kue juska na yâ ti yanga ti ala. Na pekoni, a mû mbeni ye tongana konza a tuku ingo na ndo ni a zia asusu ni dä. A kiri a tuku mbeni ingo ni na ndo ti asusu ni na a zia ambeni susu ni na ndo ni. A gbara mbeni kota konza na ndo ti asusu ni, a zia na lâ lango 3 ti si na lango 5. Na pekoni, a turnê konza ni, a kiri a zia ni teti amême lango ni. Ye so asara si angu ti yâ ti tere ti asusu ni ayeke yuru kue na a-ingo ni ayeke lï yâ ti tere ti asusu ni nzoni si ala hule nga ala kpengba pendere.”
Kode ni so ayeke bata asusu ni teti lango oke? E hinga pëpe. Me, so azo ti Égypte ti ândö ayeke gue ka na ahulengo susu na kodoro ti Syrie afa so kode ni so ayeke lani nzoni.


text:
CHAPITRE 58
Jésus asara si mapa aga gbani na lo sara tënë ti levure
MATTHIEU 15:32–16:12 MARC 8:1-21
JÉSUS AMÛ KOBE NA AKOLI 4 000
JÉSUS AGBOTO MÊ TI ADISCIPLE TI LO NA NDO TI LEVURE TI AFARIZIEN
Gbâ ti azo aga abungbi na tere ti Jésus na sese ti Décapole, so ayeke mbeni ndo so ayeke na mbage ti est ti Kota ngu ti Galilée. Azo ni aga ti mä Jésus nga ti tene lo sava ala. Ala zia nga akobe na yâ ti akota sakpa, ala ga na ni.
Me, a si na mbeni ngoi, Jésus atene na adisciple ti lo atene: “Mawa ti gbâ ti azo so asara mbi, ngbanga ti so a sara laso lango ota awe la ala ngbâ na tere ti mbi na ala yeke na ye ti tengo ni ape. Tongana mbi tene na ala ti gue na kodro na nzara na yâ ti ala, ala yeke woko ande na lege, ndali ti so ambeni alondo ayo.” Me, adisciple ni ahunda lo atene: “Ge na yâ ti benyama tongaso, zo ayeke wara ande mapa na ndo wa ti mû na gbâ ti azo so si ala te, yâ ti ala asi?”—Marc 8:2-4.
Jésus akiri tënë atene: “Ala yeke na mapa oke?” Adisciple ni atene: “Mbasambala, na ambeni kete susu so ayeke mingi ape.” (Matthieu 15:34). Na pekoni, Jésus atene na azo ni ti duti na sese. Lo mû amapa na asusu ni, lo sambela Nzapa na lo mû ni na adisciple ti lo ti kangbi ni na azo ni. Tâ gi tongana ye ti bango li, azo kue ate kobe na yâ ti ala asi. Atâa so azo kue so ate lani kobe ni ayeke akoli 4 000, sân ti diko awali na amolenge dä, tanga ti kobe ni angbâ na a ro ni asi yâ ti akota sakpa mbasambala!
Na peko ti so Jésus atene na azo ni ti kiri na ndo ti ala, lo na adisciple ti lo amû mbeni ngö, ala gue na Magadan, so ayeke na mbage ti ouest ti yanga ti Kota ngu ti Galilée. Kâ, aFarizien nga na ambeni Sadducéen aga ti tara lo na hundango na lo ti sara mbeni fä so alondo na yayu.
Jésus ahinga ye so apusu ala ti hunda ndo tongaso, ni la lo kiri tënë, lo tene: “Tongana ndo ague ti vuko, ala yeke tene: ‘Ndo ni ayeke duti nzoni ngbanga ti so lê ti nduzu abe bengo.’ Nga na ndapre, ala yeke tene: ‘Ndo ni ayeke dë ande dengo, nga ngu ayeke pika laso, ngbanga ti so lê ti nduzu abe bengo nga avuko vukongo.’ Ala hinga ti bâ lê ti nduzu ti hinga ye so ayeke si ande, me ala lingbi pëpe ti fa nda ti aye so ayeke si na ngoi so.” (Matthieu 16:2, 3). Na pekoni, Jésus afa na aFarizien nga na aSadducéen so, a yeke sara na ala mbeni fä nde ape, gi ti Jonas awe.
Na pekoni, Jésus na adisciple ti lo amû mbeni ngö, ala gue na Bethsaïda, so ayeke na mbage ti nord-est ti yanga ti ngu ni. Na lege, adisciple ni aga ti bâ so mapa so ala yeke na ni ayeke lingbi ande ala kue ape. Ala yeke gi na lê ti mapa oko. Jésus ayeke pensé na ye so asi fade na popo ti lo na aFarizien nga na aSadducéen, so amû mbage ti Hérode, na ngoi so lo gboto mê ti adisciple ti lo, lo tene: “Zia lê ti ala akpengba, ala sara hange na levure ti aFarizien nga na ti Hérode.” Adisciple ni apensé ti ala atene, so Jésus asara tënë ti levure so, âmanke lo ye ti sara tënë ti mapa ti ala so ala girisa ti mû fade so la. Me, teti so Jésus abâ so adisciple ni apensé ti ala na mbeni ye nde, lo tene: “Ndali ti nyen si ala papa na popo ti ala ngbanga ti so ala yeke na mapa ape?”—Marc 8:15-17.
Ade ti ninga ape, Jésus amû mapa na gbâ ti azo. Tongaso, adisciple ni adoit ti hinga so, so ala yeke na mapa mingi ape so, bê ti Jésus agi nga lo ape. Jésus ahunda ala atene: “Ala girisa awe, lani so mbi sara si mapa oku aga gbani ndali ti akoli 5 000 so, tanga ti anduru ni so ala ro asi sakpa oke?” Ala tene na lo: “Bale-oko na use.” Jésus angbâ atene: “Lani so mbi sara si mapa mbasambala aga gbani ndali ti akoli 4 000 so, tanga ti anduru ni so ala ro asi akota sakpa oke?” Ala tene na lo: “Mbasambala.”—Marc 8:18-20.
Jésus ahunda ala atene: “A sara tongana nyen si ala hinga ape so mbi yeke sara na ala tënë ti mapa ape? Me ala sara hange na levure ti aFarizien na aSadducéen.”—Matthieu 16:11.
Na nda ni, adisciple ni amä yâ ti tënë ni. A yeke sara kua na levure ti sara si farine asuku. Ge, Jésus ayeke haka levure na bubango ti mbeni ye. Lo tene lani na adisciple ti lo ti sara hange na “aye so aFarizien na aSadducéen ayeke fa,” so ayeke tongana mbeni ye so ayeke buba zo.—Matthieu 16:12.


text:
YE TI MANDA 10
Vorongo Nzapa na yâ ti sewa ayeke nyen?
Ngbene ye giriri, Jéhovah aye ti tene sewa oko oko amû ngoi ti duti place oko ti kpengba mba na lege ti yingo nga na popo ti ala (Deutéronome 6:6, 7). Ni la si aTémoin ti Jéhovah ayeke mû ka mbeni ngoi yenga oko oko ti bungbi na sewa ti voro Nzapa na mbeni lege so anzere na azo kue. Na tapande, ala yeke sara lisoro na ndo ti mbeni tënë ti yâ ti Bible so alingbi na bezoin ti sewa ni. Atâa mo yeke gi mo oko, mo nga kue mo lingbi ti mû mbeni ngoi ti kpengba songo ti mo na Nzapa na mandango mbeni tënë ti yâ ti Bible so mo wani mo soro ni.
A yeke mbeni ngoi ti kpengba songo ti e na Jéhovah. “Ala ga nduru na Nzapa, na fade lo yeke ga nduru na ala.” (Jacques 4:8). E yeke hinga Jéhovah nzoni mingi tongana e manda anzene nzene ye na ndo ti asarango ye ti tere ti lo nga na ndo ti akusala ti lo so ayeke na yâ ti Bible. Mbeni pendere lege ti to nda ti vorongo Nzapa na yâ ti sewa ayeke ti mû mbeni ngoi ni ti diko Bible ala kue na kota go. Ala lingbi peut-être ti mû peko ti kapa ti dikongo Bible so a yeke sara ka ni yenga na yenga na Bungbi ti Kusalal ti e nga na gigi ti e ti Chrétien. A lingbi ti kangbi ambage ni na zo oko oko ti yâ ti sewa ni, na peko ti dikongo ni awe zo kue alingbi ti fa ye so lo manda dä.
A yeke mbeni ngoi ti kpengba songo na popo ti mba. Akoli na awali, ababâ na amama nga na amolenge, ayeke kpengba songo na popo ti ala na ngoi so ala manda Bible na sewa. Zia si ngoi ni aduti ngoi ti ngia, ti siriri nga ngoi so zo kue aku ni kungo. Ababâ na amama alingbi ti soro atënë ni alingbi na ngu ti amolenge ti ala, peut-être na yâ ti Tour ti Ba Ndo nga na Réveillez-vous ! wala na ndo ti site, www.jw.org. Ala lingbi nga ti sara tënë na ndo ti mbeni kpale so amolenge ti ala awara na ekole na ti bâ ye so ala lingbi ti sara ti hon ndo ni. Ala lingbi ti gue na ndo ti JW Télédiffusion (tv.jw.org) ti bâ mbeni vidéo na ti sara lisoro na ndo ni. Ala lingbi ti he abia so a yeke he ande na bungbi na yenga ni so. Tongana ala hunzi vorongo Nzapa ni awe, ala lingbi ti nyon mbeni ye wala ti te kete ye na pekoni.
Ti mû ngoi yenga na yenga ti voro na Jéhovah na yâ ti sewa ayeke sara si azo ni kue aye mandango Bible mingi, na Nzapa ayeke sara tufa mingi na ndo ti effort ti ala.
Ndali ti nyen e yeke mû ka mbeni ngoi ti voro na Nzapa na yâ ti sewa?
Ababâ na amama ayeke sara tongana nyen ti tene ngoi ni so anzere na azo ni kue?


text:
36: Molenge ti bagara ti lor
NYEN la asi nyen! Nyen la azo ni ayeke sara so? Ala yeke voro mbeni molenge ti bagara! Ala sara tongaso ngbanga ti nyen?
Tongana Moïse aninga kâ na li ti hoto, azo ti Israël atene: ‘E hinga ye so asi na Moïse kâ pëpe. Tongaso, zia e sara mbeni nzapa ti sigigi na e na sese so.’
Aaron, ita ti Moïse, atene: ‘Nzoni ma! Ala zi aye ti mê ti ala ti lor, na ala ga na ni na mbi.’ Tongana azo ni aga na aye ni so na lo, Aaron azia ni na lê ti wâ si a ga ngu na lo leke mbeni molenge ti bagara ti lor na ni. Azo ni atene: ‘So ayeke Nzapa ti e so asigigi na e na sese ti Egypte!’ Na pekoni, azo ti Israël asara kota matanga, na ala voro molenge ti bagara ti lor so.
Tongana Jéhovah abâ ye so, ngonzo agbu lo ngangu. Lo tene na Moïse: ‘Gue na gbe ni kâ hio. Azo ayeke sara ye ti sioni mingi. Ala girisa andia ti mbi awe na ala kuku na gbe ti mbeni molenge ti bagara ti lor.’
Moïse akiri hio na gbe ti hoto ni. Tongana lo ga nduru na ndo so azo ni ayeke dä, lo bâ ala yeke he bia na ala yeke dodo na tere ti molenge ti bagara ti lor! Ngonzo asara Moïse ngangu na lo bi na sese atênë use so andia ayeke na ndo ni si yâ ni afâ kete kete. Na pekoni, lo mû bagara ti lor ni lo zia na lê ti wâ, lo neka ni si a ga fuku fuku.
Azo ni asara mbeni kota sioni ye. Tongaso, Moïse atene na ambeni koli ti mû a-épée ti ala. Lo tene: ‘A lingbi azo ti sioni so avoro molenge ti bagara ti lor akui.’ Tongaso, akoli ni afâ azo 3 000! Ye so afa na e so a yeke nzoni e voro gi Jéhovah oko, me anzapa ti wataka pëpe.
Exode 32:1-35.
Ahundango tënë
- Na lê ti foto so, azo ayeke sara nyen? Ala sara tongaso ngbanga ti nyen?
- Ngonzo agbu Jéhovah ngbanga ti nyen? Moïse asara nyen tongana lo bâ ye so azo ni ayeke sara so?
- Moïse atene na ambeni koli ni ti sara nyen?
- A lingbi e manda nyen na lege ti mbaï so?
Ambeni hundango tënë
- Diko Exode 32:1-35.
Mbaï so afa na e so Jéhovah ayeke bâ bungbingo vorongo ti wataka na tâ vorongo tongana nyen? (Ex. 32:4-6, 10; 1 aCor. 10:7, 11).
A lingbi aChrétien asara hange na nyen tongana ala yeke soro mbeni ye ti sarango ni, na tapande ti he bia wala ti dodo? (Ex. 32:18, 19; aEph. 5:15, 16; 1 Jean 2:15-17).
Tongana nyen kete mara ti Lévi azia nzoni tapande na ndo ti tënë ti mungo mbage ti ye so ayeke mbilimbili? (Ex. 32:25-28; Ps. 18:26).


text:
Jéhovah ayeke Nzapa ti ndoye
“Nzapa ayeke ndoye.”—1 JEAN 4:8, 16.
ABIA: 18, 91
1. Sarango ye ti Nzapa so ahon atanga ni kue ayeke so wa? So mo hinga ni tongaso so asara si mo bâ lo tongana nyen?
BIBLE atene so “Nzapa ayeke ndoye.” A tene pëpe so ndoye ayeke gi mbeni pendere sarango ye ti Nzapa, me a tene so “Nzapa ayeke ndoye.” (1 Jean 4:8). A yeke sarango ye ti lo so ahon atanga ni kue. Jéhovah ayeke gi na ndoye ape me lo wani la lo yeke ndoye ni. So tâ pendere ye ti hinga so Wasarango dunia na aye kue so ayeke na fini ayeke Nzapa ti ndoye! Aye kue so lo sara, lo sara ni na ndoye.
2. Ndoye ti Nzapa amû lege na e ti hinga nyen? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
2 Ndoye nga na nzoni bê so Nzapa ayeke na ni na mbage ti acréature ti lo amû lege na e ti hinga biani so aye kue so lo leke ti sara ndali ti azo lo yeke sara ande ni na mbeni lege so ayeke pendere mingi. Nga, azo kue so ayeke duti na gbe ti Royaume ti lo ayeke wara ande aye ti nzoni mingi. Na tapande, na lege ti ndoye, Jéhovah “[a]zia mbeni lango so na yâ ni lo leke na bê ti lo awe ti fâ na lege ti mbilimbili ngbanga ti sese kue so azo ayeke dä na lege ti mbeni koli so lo zia lo,” Jésus Christ (Kus. 17:31). E hinga biani so lo yeke sara ande ni. Ala so amä yanga ti Nzapa gigi ti ala ti kekereke ayeke duti ande nzoni mingi teti lakue lakue.
YE SO MBAÏ TI AZO AFA
3. Tongana fade Nzapa andoye azo ape kekereke ti ala ayeke duti tongana nyen?
3 Gbu li ti mo kete, tongana fade Nzapa andoye azo ape ka kekereke ti ala ayeke duti tongana nyen? Azo ayeke ngbâ gi ande ti komande na ndo ti amba ti ala na gbe ti ngangu ti Satan so ayeke nzapa so ayeke na ndoye ape nga lo yeke sioni mingi. (2 aCor. 4:4; 1 Jean 5:19; diko Apocalypse 12:9, 12.) Ye so afa so, tongana Nzapa andoye azo ape kekereke ti ala ayeke duti sioni mingi.
4. Ngbanga ti nyen Nzapa azia si a ke komandema ti lo?
4 Na ngoi so Satan ake komandema ti Nzapa, lo pusu nga kozo koli na kozo wali ti sara tongaso. Lo dë kite na droit ti Nzapa ti komande dunia kue. Satan atene so komandema ti lo ayeke duti nzoni mingi ahon ti Nzapa (Gen. 3:1-5). Jéhovah asara ye na ndara lo zia ngoi na Satan ti fa ni. Me aye so aga na peko ti komandema ti Satan afa biani so mbeni zo wala Satan alingbi pëpe ti komande na lege ni.
5. Aye so asi na yâ ti mbaï ti azo afa nyen polele?
5 Gi na yâ ti ngu 100 so ahon, a fâ azo ahon million 100 na yâ ti abira. Laso, dunia ayeke ga gi sioni mingi ahon ti kozo. Bible atene na ndo ti “alango ti nda ni,” a tene: “Azo ti sioni na azo ti handango azo ayeke ngbâ gi ti sara sioni ti gue na ni.” (2 Tim. 3:1, 13). Aye so asi na yâ ti mbaï ti azo afa polele so tënë ti Bible so ayeke tâ tënë: “O L’Éternel, mbi hinga lege ti zo ayeke na tïtî lo mveni pëpe; na a yeke na bê ti zo so atambela ti fa lege na gere ti lo nga pëpe.” (Jér. 10:23). Jéhovah asara azo pëpe na ngangu wala na droit ti komande tere ti ala wani sân fango lege ti lo.
6. Ngbanga ti nyen la Nzapa azia lege na aye ti sioni?
6 Jéhovah azia lege na aye ti sioni ti ngbâ ti gue teti mbeni ngoi ti fa so azo alingbi pëpe ti komande nzoni nga so gi lo oko la lo lingbi ti komande nzoni. Jéhovah ayeke zi ande asioni ye kue nga na azo kue so ayeke sara asioni ye ni, me tongana mbeni zo akiri adë kite na ndo ti nzoni fason so Jéhovah ayeke komande na ni, Jéhovah ayeke zia lege na lo ape. Lo lingbi ti fa gi aye so asi na yâ ti mbaï ti azo tongana mbeni raison ti zi zo ti kpengba-li so hio. Lo yeke zia lege encore na ye ti sioni ape.
TONGANA NYEN LA NZAPA AFA NDOYE TI LO?
7, 8. Fa ambeni lege so Jéhovah afa kota ndoye ti lo na mbage ti e.
7 Jéhovah afa kota ndoye ti lo na mbage ti e na alege mingi. Na tapande, gbu li na ndo ti konongo ti lê ti nduzu nga na pendere ni. Na lê ti nduzu e yeke wara abungbi ti atongoro milliard mingi, nga na yâ ti bungbi ti atongoro so a yeke wara atongoro milliard nga na aplanete. Na yâ ti bungbi ti atongoro ti e, mbeni oko ti atongoro ni ayeke lâ. Tongana lâ ayeke dä fade ape ka fini alingbi ti duti na ndo ti sese ape. Aye so kue afa so Jéhovah la asara e, a fa nga so lo yeke na ngangu, ndara nga na ndoye. Tâ tënë, “asarango ye ti tere ti Nzapa so lê abâ ni pëpe asigigi polele ngbene ye so a leke dunia ti ga na ni, ngbanga ti so a bâ ni na lege ti aye so lo sara, so ti tene ngangu ti lo so ayeke lakue lakue na dutingo ti lo tongana Nzapa”.—aRom. 1:20.
8 Jéhovah asara aye kue so ayeke na ndo ti sese ndali ti nzoni ti acréature ti lo so ayeke na fini na ndo ni. Na tapande, lo sara pendere paradis ti tene azo aduti na yâ ni nga lo mû na ala li nga na tere so ayeke nzoni-kue ti mû lege na ala ti ngbâ na fini lakue lakue. (Diko Apocalypse 4:11.) Na ndo ni, “Lo mû kobe na mi kue; teti nzobe ti Lo angbâ lakue.”—Ps. 136:25.
9. Atâa so Jéhovah ayeke Nzapa ti ndoye, nyen la lo ke?
9 Jéhovah afa so lo yeke Nzapa ti ndoye, lo fa nga so lo ke ye ti sioni. Na tapande, Psaume 5:5-7 asara tënë ti Jéhovah atene: “Mo yeke Nzapa so awara ngia na lege ti sioye pëpe . . . Mo ke azo kue so asara sioye.” Lo ke nga “zo ti sango mênë na zo ti handa.”
JÉHOVAH AGA NDURU TI ZI ASIONI YE AWE
10, 11. (a) Nyen la Jéhovah ayeke sara ande na asioni zo? (b) Jéhovah ayeke futa ande azo so amä yanga ti lo tongana nyen?
10 Jéhovah ayeke zi ande asioni ye na yâ ti dunia kue ndali ti so lo yeke Nzapa ti ndoye nga lo ke ye so ayeke sioni. Bible amû zendo so: “Fade A lungula azo so asara sioni; me ala so azia beku ti ala na [Jéhovah], fade sese ni aga ye ti héritier ti ala. A ngbâ kete, na fade azo ti sioni ayeke mbeni pëpe . . . Awato ti [Jéhovah] ayeke [‘girisa,’ FD] tongana kota pere ti benyama so agbi kue, a miro tongana guru-wa.”—Ps. 37:9, 10, 20.
11 Bible amû nga zendo so: “[Fade] sese ni aga ye ti héritier ti azo ti mbilimbili, na fade ala duti dä lakue.” (Ps. 37:29). Azo so ayeke be-ta-zo “fade ala wara ngia na yâ siriri so awu mingi.” (Ps. 37:11). Nzapa ayeke sara ande ni ndali ti so Nzapa ti e so andoye e asara lakue ye so ayeke nzoni mingi ndali ti awakua ti lo so ayeke be-ta-zo. Bible atene: “Fade lo yeke mbô ngu ti lê kue na lê ti ala, kuâ ayeke duti ande dä mbeni pëpe; mua, wala toto, wala pasi ayeke duti dä mbeni pëpe. Angbene ye ni ahon ti ala awe.” (Apoc. 21:4). Azo so amä yanga ti Jéhovah nga akiri merci na lo gigi ti ala ti kekereke ayeke duti ande tâ nzoni mingi!
12. “Zo so alingbi kue” ayeke zo wa?
12 Bible atene: “Bâ lege ti zo so alingbi kue, mo bâ zo ti mbilimbili; na ahale ti zo ti siriri ayeke mingi. Me azo ti kengo-ndia, fade A fâ ala kue, na fade A lungula ahale ti azo ti sioni.” (Ps. 37:37, 38). “Zo so alingbi kue” ahinga Jéhovah nga na Molenge ti lo nga lo sara ye so bê ti Nzapa aye. (Diko Jean 17:3.) Lo yeda biani na tënë so ayeke na 1 Jean 2:17 so atene: “Dunia so angbâ ti hon nga na nzara ti lo kue. Me zo so asara ye so bê ti Nzapa aye, lo ngbâ lakue lakue.” So a ga nduru ti futi dunia so awe so, a lingbi e sara ye hio e “ku [Jéhovah], na [e] ngbâ na lege ti Lo”.—Ps. 37:34.
KOTA YE SO NZAPA ASARA TI FA SO LO NDOYE E
13. Kota ye so Nzapa asara ti fa so lo ndoye awasiokpari ayeke so wa?
13 Atâa so e yeke na siokpari na tere ti e, e lingbi ti mä yanga ti Jéhovah. E lingbi nga ti duti na kpengba songo na lo ndali ti kota ye so lo sara ti fa so lo ndoye e. Lo futa ngere so a hunda ti zi na azo ti zi azo so amä yanga ti lo na gbe ti ngbâ ti siokpari na kuâ. (Diko aRomain 5:12; 6:23.) Jésus angbâ be-ta-zo na Nzapa teti angoi mingi na yayu, tongaso Jéhovah ahinga lani biani so Molenge ti lo ayeke ngbâ be-ta-zo na ngoi so lo ga na sese. Teti so Jéhovah ayeke nzoni Babâ, lo yeke na vundu mingi na ngoi so azo ayeke sara lani pasi na Jésus. Me, Jésus angbâ be-ta-zo, lo fa so Jéhovah la ayeke na droit ti komande dunia kue. Lo fa nga so mbeni zo so ayeke nzoni-kue alingbi ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah atâa na yâ ti atara so ayeke tâ ngangu mingi.
14, 15. Kuâ ti Jésus asara nyen ndali ti azo?
14 Jésus angbâ be-ta-zo na Babâ ti lo nga lo fa so Jéhovah la ayeke na droit ti komande dunia kue, atâa na gbe ti angangu tara juska na kuâ. A lingbi e kiri singila mingi so Jésus amû fini ti lo na sandaga ti zi azo, ndali ti so a mû lege na azo ti wara fini ti lakue lakue na yâ ti fini dunia ti Nzapa. Bazengele Paul asara tënë ti ndoye so Jéhovah na Jésus afa na mbage ti azo na lege ti ngere so a futa, lo tene: “Biani, na ngoi so e ngbâ lani ti woko, Christ akui teti azo so akpe Nzapa pëpe, lo kui na ngoi so a diko. Teti a yeke ngangu ti tene mbeni zo akui ndali ti mbeni zo ti mbilimbili. Tongana a yeke mbeni zo so ayeke nzoni, peut-être mbeni zo ayeke yeda ti kui ndali ti lo. Me Nzapa azia ndoye ti lo na gbele e na lege so, tongana e ngbâ lani awasiokpari, Christ akui ndali ti e.” (aRom. 5:6-8). Bazengele Jean atene: “A bâ ndoye ti Nzapa na mbage ti e na lege so: Nzapa atokua lani oko Molenge ti lo na dunia so si e lingbi ti wara fini na lege ti lo. A bâ ndoye ni na lege so, a yeke e la e ndoye Nzapa pëpe, me a yeke lo si andoye e na lo tokua Molenge ti lo tongana sandaga so amû lege ti leke songo na popo ti zo na Nzapa, sandaga ndali ti asiokpari ti e.”—1 Jean 4:9, 10.
15 Jésus asara tënë ti ndoye so Nzapa ayeke na ni na mbage ti azo, lo tene: “Nzapa andoye tâ azo ti dunia so mingi [azo so ayeke na bezoin ti tene a zi ala] si lo mû gi oko Molenge ti lo ndali ti ala, si zo kue so amä na bê na lo, a lingbi ti futi lo pëpe, me lo wara fini ti lakue lakue.” (Jean 3:16). Nzapa andoye azo mingi, a sara si atâa a hunda na lo ti sara nyen lo yeke sara ni ndali ti nzoni ti ala. Ndoye ti lo ayeke teti lakue lakue. Paul atene: “Teti mbi hinga mbi tene atâa kuâ, wala fini, wala a-ange, wala angorogbia, wala aye so ayeke dä fadeso, wala aye so ayeke ga ande, wala angangu, wala yongo ti ye na nduzu, wala lingo ti ye na gbe ni, wala mbeni ye nde so a leke alingbi ande pëpe ti kangbi e na ndoye ti Nzapa so ayeke na yâ ti Christ Jésus Seigneur ti e.”—aRom. 8:38, 39.
ROYAUME TI NZAPA AKOMANSE KUA AWE
16. Royaume ti Nzapa ayeke nyen? Zo wa la Jéhovah azia lo Gbia ti Royaume ni?
16 Royaume ti Nzapa ayeke nga mbeni ye so afa ndoye ti Jéhovah na mbage ti azo. Jéhovah azia awe Molenge ti lo, Jésus Christ, Gbia ti Royaume ni. Jésus aye azo nga lo yeke nzoni Gbia (aProv. 8:31). Jéhovah asoro azo 144000 ti komande legeoko na Jésus na yayu na peko ti kuâ ti ala. Na ngoi so ala yeke na yayu aye so ala vivre ni na sese ayeke mû maboko na ala ti sara ye ti nzoni ndali ti azo (Apoc. 14:1). Royaume ayeke lani mama-tene ti fango ye ti Jésus, lo fa nga na adisciple ti lo lo tene, ala sambela, ala tene: “Babâ ti e so mo yeke na yayu, zia a sara si iri ti mo aga nzoni-kue. Zia royaume ti mo aga. Zia a sara ye so bê ti mo aye, na yayu legeoko nga na ndo ti sese.” (Mat. 6:9, 10). E yeke ku ti tene mara ti asambela tongaso aga tâ tënë, na ngoi so Royaume ti Nzapa ayeke ga na aye ti nzoni mingi na azo so amä yanga.
17. Fa kangbi so ayeke na popo ti komandema ti Jésus na ti azo.
17 Royaume ti Nzapa so Jésus akomande na ndo ni na ndoye ayeke tâ nde mingi na komandema ti azo. Komandema ti azo aga na bira so afâ gbâ ti azo. Me Jésus, Gbia ti e, aye e nga lo yeke na apendere sarango ye ti Nzapa, mbilimbili ndoye (Apoc. 7:10, 16, 17). Jésus atene: “Ala ga na mbi, ala kue so asara ngangu kua na kungba ane ala, na fade mbi dë bê ti ala. Ala yô joug ti mbi na ala manda ye na tere ti mbi, teti mbi yeke sara ye na ngangu pëpe na mbi yeke na tâ be-ti-molenge, na fade ala wara dengo bê ngbanga ti âme ti ala. Teti a yeke ngangu pëpe ti yô joug ti mbi na kungba ti mbi ayapu.” (Mat. 11:28-30). So pendere tënë ti dengo bê!
18. (a) Nyen la Royaume ti Nzapa asara ngbene ye so akomanse kua? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article ti peko?
18 Aprophétie ti Bible afa so Royaume ti Nzapa akomanse kua na yayu na ngu 1914. Ngbene ye na ngoi ni so ti ga na ni, a yeke bungbi tanga ti azo so ayeke komande legeoko na Jésus Christ na yayu nga na “azo mingi mingi” so ayeke sö kuâ ande na ngoi so a yeke futi dunia so ti tene ala lï na yâ ti fini dunia (Apoc. 7:9, 13, 14). Wungo ti “azo mingi mingi” so ayeke gue na li ni laso tongana nyen? Nyen la a ku na mbage ti ala? Article ti peko ayeke kiri tënë na ahunda so.


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | ZO-TI-FA-TENE 1-6
Wara ngia na yâ ti ngangu kua kue so mo sara
Jéhovah aye ti tene e wara ngia na yâ ti kua ti e nga lo fa na e tongana nyen ti sara ni. Mbeni zo alingbi ti manda ti wara ngia na yâ ti kua tongana lo gi ti duti na nzoni bango ndo na ndo ni.
Mo lingbi ti wara ngia na yâ ti kua ti mo tongana mo . . .
3:13; 4:6
gi ti duti na nzoni bango ndo
pensé na ndo ti lege so kua ti mo ni ayeke mû maboko na ambeni zo
sara kua nzoni na place ti kua, me tongana mo hunzi kua awe, zia li ti mo na ndo ti sewa ti mo nga na ndo ti vorongo so mo mû na Nzapa


text:
1Na lege ti gango so mbi ga oko na Christ, mbi yeke tene taa-tënë, mbi yeke tene mvene pepe. Yingo-Vuru ayeke fa lege na be ti mbi si be ti mbi ayeke fa so ye ni ayeke taa-tënë: 2mbi yeke na vundu mingi si be ti mbi ayeke so lakue. 3Ti be ti mbi, mbi ye fade titene Nzapa adeba mbi si mbi wani mbi kangbi na Christ ndali ti a-ita ti mbi so ayeke azo ti mara ti mbi. 4A-ita ti mbi ni ayeke azo ti Israel: Nzapa asara si ala ga amolenge ti lo, lo fa gonda ti lo na ala, lo leke mbuki ndali ti ala, lo fa Ndia ti lo na ala, lo fa lege ti vorongo lo na ala, lo mu azendo na ala, 5ala yeke ahale ti akotara, Christ asigigi na ya ti ala na lege ti dutingo ti lo ti zo, lo yeke Nzapa so ayeke na ndö ti aye kue. Ayeke nzoni azo agonda lo kpu na kpu! Amen. 6So aye ti tene pepe atene, peko ti tënë ti yanga ti Nzapa ayeke ngba senge. Biani, azo so ayeke ahale ti Israel, ala kue laa ayeke taa azo ti Israel pepe. 7Azo so ayeke ahale ti Abraham, ala kue laa ayeke amolenge ti lo pepe, me Nzapa atene na Abraham: “Na lege ti Isaac laa mo yeke wara ahale so mbi mu zendo ti ala na mo.” 8So ti tene: amolenge so Abraham adu ala tongana ti so azo kue ayeke du laa ayeke amolenge ti Nzapa pepe. Me gi ala so a du ala alingbi na zendo ti Nzapa laa ayeke taa ahale ti lo. 9Nzapa amu zendo lani, lo tene: “Gi na oko ngoi so, mbi yeke kiri ti ga, fade Sara ayeke du molenge-koli.” 10Na ndö ni kue, e dabe ti e nga na Rébecca; lo du amolenge-koli use na Isaac, kotara ti e. 11- 12Andaa ye so Nzapa aleke na be ti lo ayeke ti soro zo: lo yeke soro zo ndali ti sarango ye ti lo pepe, me tongana ti so be ti lo aye; lo laa lo yeke iri zo. Titene Nzapa abata tënë ti yanga ti lo, lo tene na Rébecca: “Fade kozo molenge ti mo ayeke sara kua na gbe ti ngambe ni.” Nzapa atene tënë ni kozo titene Rébecca adu amolenge ni, andaa ala de ti sara nzoni wala sioni pepe. 13Nilaa Mbeti ti Nzapa atene: “Mbi ye Jacob, me mbi ke Ezau.” 14Tongaso, fade e yeke tene nyen? Nzapa ayeke mbirimbiri pepe? Oko pepe! 15Biani, Nzapa atene na Moïse: “Fade mbi yeke baa mawa ti zo so mbi ye ti baa mawa ti lo, mbi yeke sara nzoni be na zo so mbi ye ti sara nzoni be na lo.” 16Nzapa ayeke sara nzoni be na zo ndali ti ye so zo ni wani aye pepe wala ndali ti ngangu so zo ni ayeke sara pepe, me Nzapa ayeke sara nzoni be na zo ndali ti so lo baa mawa ti lo. 17Na ya ti Mbeti ti Nzapa, Nzapa atene na Faraon: “Taa ye so mbi mu mo ti ga gbia ndali ni ayeke titene mbi fa ngangu ti mbi na lege ti mo si azo gonda iri ti mbi na ndö ti sese kue.” 18Tongaso, Nzapa ayeke baa mawa ti zo so lo ye ti baa mawa ti lo, zo so lo ye ti sara si be ti lo akpengba, lo yeke sara ni. 19Fade mo yeke hunda mbi, mo tene: “So ye ni ayeke tongaso so, ngbanga ti nyen laa Nzapa angba ti bi tënë na li ti azo? Zo wa laa alingbi ti ke ye so be ti Nzapa aye?” 20Mo zo, mo yeke ti mo zo wa ti kiri tënë na Nzapa? Ta ti sese so zo asara na maboko ti lo alingbi ti hunda zo so asara lo, atene: “Ngbanga ti nyen si mo leke mbi tongaso?” 21Wasarango-ta alingbi ti sara ta tongana ti so be ti lo aye. Gi na oko potopoto ti sese ni, lo yeke sara ata use: mbeni ayeke ta ti matanga, mbeni ayeke ti sarango na ye lakue lakue. 22Nzapa aye ti fa ngonzo ti lo na azo si lo ye ti sara si ala hinga ngangu ti lo. Andaa azo so lo sara ngonzo na tere ti ala si ala yeke nduru titene lo fâ ngbanga ti kuâ na li ti ala, lo kanga be ti lo mingi na ala, 23tongaso si lo fa kota gonda ti lo na azo so lo baa mawa ti ala; azo ni ayeke azo so lo leke ala kozoni ndali ti gonda ni. 24Azo ni ayeke e so lo iri e; ambeni, lo iri ala na popo ti azuife, gi ala oko pepe, me lo iri nga ambeni na popo ti azo ti amara nde. 25Tënë so Nzapa atene na ya ti Mbeti ti Osée laa, lo tene: “Azo so ayeke ando azo ti mbi pepe, fade mbi yeke iri ala azo ti mbi; mara so mbi ye ni ando pepe, fade mbi yeke iri ni mara so mbi ye mingi. 26Na ndo so a tene ando na ala, atene: ‘ala yeke azo ti mbi pepe’, gi na ndo ni so laa a yeke iri ala amolenge ti Nzapa so ayeke na fini.” 27Ésaïe ato mbela na tënë na ndö ti azo ti Israel, lo tene: “Ataa wungo ti azo ti Israel ayeke tongana wungo ti mbutu ti yanga ti kota ngu-ingo, fade gi ambeni kete laa ayeke soo kuâ. 28Biani, ngbanga so Kota Gbia atene tënë ti fango ni na ndö ti azo ti sese so, fade lo yeke ninga ti sara ni pepe, lo yeke sara ni kue.” 29Ésaïe atene nga ando, atene: “Tongana Kota Gbia Nzapa, lo so lo yeke na ndö ti dunia kue lo mu fade ahale na e pepe, ka ti e ahunzi awe tongana ti azo ti Sodome na ti Gomore.” 30Tongaso, fade e yeke tene nyen? Fadeso azo ti amara nde aga mbirimbiri na le ti Nzapa awe ndali ti so ala ma na be. Andaa titene ala ga mbirimbiri, ala gi ando lege ni pepe. 31Me azo ti Israel so ayeke gi ando ti ga mbirimbiri na le ti Nzapa na lege ti Ndia, ala girisa lege ti ye so Ndia afa tënë ni so awe. 32Ala girisa ni ndali ti nyen? Ndali ti so ala ye ti ga mbirimbiri na le ti Nzapa na lege ti anzoni ye so ala yeke sara, me ala gi ti ga mbirimbiri na lege ti mabe pepe. Ala pika gere ti ala na tere ti têne so asara si zo aye ti ti, 33tongana ti so Mbeti ti Nzapa atene: “Baa, mbi zia na ya ti gbata ti Sion mbeni têne so asara si zo aye ti ti; kota têne so ayeke kinda zo. Me zo so ama na be na lo, fade kamene ayeke sara lo pepe.”
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE 7
Azo ti gingo nda ti aye na lege ti atongoro ague ti bâ Jésus
MBENI “TONGORO” AGUE NA ALA NA JÉRUSALEM, NA PEKONI NA NDO SO JÉSUS AYEKE DÄ
Ambeni koli alondo na mbage ti est aga. A yeke azo ti gingo nda ti aye na lege ti atongoro. Ala tene so, tongana ala bâ place so atongoro aluti dä, a yeke mû lege na ala ti fa nda ti aye so ayeke si na yâ ti gigi ti azo (Ésaïe 47:13). Tongana ala ngbâ kâ na kodro ti ala na mbage ti est, ala bâ lani mbeni “tongoro”, na ala mû peko ni teti akilomètre mingi. “Tongoro” ni ague na ala pëpe na Bethléhem me lo gue na ala na Jérusalem.
Tongana ala si na Jérusalem, ala hunda ndo atene: “Gbia ti aJuif so a dü lo so ayeke na ndo wa? Na ngoi so e yeke na mbage ti est, e bâ tongoro ti lo. Ni la, e ga ti kuku na gbe ti lo.”—Matthieu 2:1, 2.
Na ngoi so Gbia Hérode ti Jérusalem amä tënë so, a nzere na lo oko ape. Tongaso, lo iri aprêtre-mokonzi nga na ambeni kota zo ti aJuif, ti hunda na ala ndo so a yeke dü Christ dä. Na sarango kua na Mbeti ti Nzapa, ala kiri tënë na lo atene: “Na Bethléhem.” (Matthieu 2:5; Michée 5:2, FD). Na ndo ti tënë so, Hérode airi azo ti gingo nda ti aye na lege ti atongoro na hondengo ni, na lo tene na ala, lo tene: “Ala gue, ala gi kete molenge ni nzoni. Tongana ala wara lo awe, ala kiri ala sara tënë ni na mbi, si mbi nga kue mbi gue mbi kuku na gbe ti lo.” (Matthieu 2:8). Ti tâ tënë ni, Hérode aye gi ti wara kete molenge ni ti fâ gi lo awe!
Na peko ti so azo ti gingo nda ti aye na lege ti atongoro ni ayeke hon, mbeni ye apassé. “Tongoro” so ala bâ lani kâ na ngoi so ala ngbâ na mbage ti est so, lo la lo yeke ge na devant ti ala so. A yeke senge tongoro la ape! A yeke ge gi ti fa lege na ala la. Akoli ni amû peko ti lo juska na ndo so lo gue lo luti tâ gi na ndo ti da so Joseph na Marie nga na molenge ti ala alango dä!
Na ngoi so ala lï na yâ ti da ni, ala wara Marie na molenge ti lo Jésus. Ala ngbâ akuku na gbe ti Jésus, na ala mû na lo acadeau tongana lor, vuru dukane nga na myrrhe. Na pekoni, tongana ala ye ti kiri ti gue na Hérode, na lege ti mbeni bango li, Nzapa atene na ala ti sara tongaso ape. Tongaso, ala changé amû mbeni lege nde ti kiri na kodro ti ala.
Ti mo, zo wa la atokua “tongoro” so ti fa lege na akoli so? Girisa ape so, “tongoro” ni ague na ala droit ape na Jésus na Bethléhem. Nde na so, lo gue na ala kozoni na Jérusalem, na ndo ti Gbia Hérode, zo so aye ti fâ lani Jésus. Me tongana Nzapa akanga lege fade ape na akoli ni so ti ga ti fa na Hérode place so Jésus ayeke dä, ka Hérode afâ lani Jésus. A yeke polele so a yeke Satan, wato ti Nzapa so aye gi ti fâ Jésus, la asara kua na “tongoro” so ti sara si ye so lo ye apassé.


text:
1So ala ga nduru na Jérusalem, nduru na akete kodro ti Betfaze na ti Betanii, na tere ti hoto ti a-olive, Jésus atokua ambeni disiple ti lo use; 2lo tene na ala: “Ala gue na kete kodro so ayeke na dawa ti ala so. Gi so ala yeke li na ya ni, ala yeke wara mbeni molenge ti lele so a kanga lo na tere ti mbeni ye, mbeni zo ade ti duti na ndö ti lo pepe. Ala zi lo, aga na lo. 3Tongana mbeni zo ahunda ala, atene: ‘Ala yeke sara ye tongaso ngbanga ti nyen?’, ala tene na lo: ‘Kota Gbia aye lele ni; lo yeke kiri na lele ni fafadeso.’ ” 4Tongaso, ala gue si ala wara lele ni na gigi, na ndö ti balabala; a kanga lo na yanga ti mbeni da. Ala zi lo. 5Ambeni zo so ayeke kâ, ahunda ala, atene: “Nyen laa ala yeke sara so? Ala yeke zi kete lele so ngbanga ti nyen?” 6Ala kiri gi na tënë so Jésus atene na ala so si azo ni azia ala ti mu lele ni ti gue na ni. 7Ala ga na lele ni na Jésus. Ala zia kota bongo ti ala na ndö ti lele ni si Jésus ako, aduti na ndö ti lo. 8Azo mingi agbara akota bongo ti ala na ndö ti lege si ambeni azia ti ala na ndö ti lege amaboko ti keke so ala fâ na ya ti ngonda si akugbe angba na tere ni. 9Azo so ayeke tambula na dawa ti Jésus na ala so ayeke tambula na peko ti lo ayeke dekongo, atene: “E gonda Nzapa! Ayeke nzoni Nzapa asara tufa na ndö ti lo so aga na iri ti Kota Gbia! 10Ayeke nzoni Nzapa asara tufa na ndö ti Kodro-gbia ti Nzapa so ayeke ga, kodro so kotara ti e David aduti gbia daa! E gonda Nzapa so ayeke na yayu kâ na ndö ti aye kue!” 11Jésus ali na Jérusalem si lo gue na ya ti kota da ti Nzapa. Lo baa ndo; lo baa aye kue si na pekoni, lo na adisiple ti lo baleoko na use amu lege ti gue na Betanii, ngbanga ti so ndo aga nduru ti vuko awe. 12Lango oko na pekoni, so ala londo na Betanii ti gue, nzara agbu Jésus. 13Lo baa mbeni keke ti fige yongoro kâ, akugbe ni ayeke daa mingi si lo gue ti baa wala lengo ni ayeke daa; me so lo ga nduru na tere ni, lo wara gi akugbe ni, ngbanga ti so ngoi ti lengo ti fige ni ade. 14Jésus atene na keke ti fige ni: “Zo ayeke kiri ti te lengo ti mo mbeni pepe!” Adisiple ti lo ama tënë so lo tene so. 15So ala si na Jérusalem awe, Jésus ali na ya ti kota da ti Nzapa si lo to nda ti tumba azo so ayeke ka ye na ala so ayeke vo ye na ya ti kota da ni. Lo kinda na sese ameza ti azo ti sanzengo nginza na angende ti azo ti kango ambipa. 16Lo zia zo oko pepe ti yo mbeni ye ti hon na ni na ya ti kota da ni. 17Na pekoni, lo fa ye na azo ni, lo tene: “Mbeti ti Nzapa atene: ‘Fade a yeke iri da ti mbi da ti sambelango Nzapa ti amara kue.’ Me ti ala, ala sara si da ni aga du so azo ti nzi ayeke honde tere ti ala daa!” 18Akota wayango-sandaga na awafango-ndia ama tënë ti ye so Jésus asara so si ala yeke gi lege ti fâ lo. Me ala sara mbeto ti lo mingi, ngbanga ti so li ti gba ti azo akpe ndali ti fango ye ti lo. 19So lâ akui awe, Jésus na adisiple ti lo asigigi na ya ti gbata ni, ala hon. 20Na ndaperere, so ala yeke hon, ala baa keke ti fige ni; keke ni ahole ngbii asi na gunda ni kue. 21Pierre adabe ti lo na ye so asi lani so si lo tene na Jésus: “Wafango-ye, baa keke ti fige so lani mo deba ni so, ahole kue awe.” 22Tongaso Jésus atene na adisiple ti lo: “Ayeke nzoni ala ma na be na Nzapa. 23Mbi tene na ala taa-tënë: tongana zo atene na hoto so, atene: ‘Londo na ndo so, mo ti na ya ti kota ngu-ingo’ si lo dekite na be ti lo pepe, me lo ma na be so ye ni ayeke si, fade ye ni ayeke si biani. 24Ndani laa mbi tene na ala: tongana ala yeke sambela ti hunda mbeni ye na Nzapa, ayeke nzoni ala ma na be so ala wara ye ni awe; fade Nzapa ayeke mu na ala ye ni. 25Tongana ala luti na nduzu ti sambela si mbeni tënë ayeke na be ti ala na tere ti mbeni zo, ayeke nzoni ala zi tënë ni na li ti lo. Tongaso si fade Babâ ti ala so ayeke na yayu ayeke zi nga tënë na li ti ala. [ 26Me tongana ala zi tënë na li ti mbeni zo pepe, fade Babâ ti ala so ayeke na yayu ayeke zi nga tënë na li ti ala pepe.”] 27Ala kiri ague na Jérusalem. So Jésus ayeke tambula na ya ti kota da ti Nzapa, akota wayango-sandaga na awafango-ndia nga na akangba aga na tere ti lo. 28Ala hunda lo, atene: “Na iri ti zo wa laa mo yeke sara aye so? Zo wa laa amu lege na mo ti sara ni, zo wa? 29Jésus akiri tënë na ala: “Fade mbi yeke hunda ala na mbeni tënë oko. Tongana ala kiri na peko ti ni na mbi, fade mbi yeke di na ala iri ti zo so amu lege na mbi ti sara aye so. 30Zo wa laa atokua Jean ti batize azo? Nzapa wala azo? Ala kiri peko ti tënë ni na mbi.” 31Ala tene na popo ti ala: “Tongana e tene: ‘Nzapa laa atokua Jean’, fade lo hunda e, lo tene: ‘Ngbanga ti nyen si ala yeda na tënë ti lo pepe?’ 32Tongana e tene: ‘Azo laa atokua lo’, fade ...” – Ala sara mbeto ti gba ti azo ni, ngbanga ti so ala kue ahinga atene, Jean ayeke taa wayanga-Nzapa. 33Tongaso ala kiri tënë na Jésus: “E hinga pepe.” Nilaa Jésus atene na ala: “Zo so amu lege na mbi ti sara aye so, mbi nga, mbi yeke di iri ti lo na ala pepe.”
Copyright
Learn More


text:
71: Paradis so Nzapa amû zendo ni
FOTO so ayeke foto ti paradis so akpa ti so Nzapa asara tënë ni lani na prophète Esaïe. Esaïe abâ gigi kete na peko ti kuâ ti Jonas.
Paradis aye ti tene “pendere ndo”. Foto so adabe ti mo na mbeni ye so e bâ awe na yâ ti mbeti so? A kpa mingi ni pendere ndo so Jéhovah Nzapa asara lani ndali ti Adam na Eve pëpe? Me fade sese so kue ayeke ga paradis mbeni lâ?
Jéhovah atene na prophète ti lo Esaïe ti sara na mbeti aye nde nde na ndo ti fini paradis so Nzapa ayeke sara ande ndali ti azo ti lo. Lo tene: ‘Ambo ti ngonda na amolenge ti ngasangbaga ayeke duti ndo oko na siriri. Akete bagara na akete bamara ayeke te kobe ndo oko, na mbeni kete molenge ayeke bâ lege ti ala. Même mbeni bébé ayeke wara sioni oko pëpe tongana lo sara ngia na tere ti mbeni sioni ngbo.’
Azo mingi ayeke tene: ‘Ye so ayeke si lâ oko pëpe. Ngbene ye giriri la si sioni ayeke na yâ ti sese so, na a yeke ngbâ lakue gi tongaso.’ Me gbu li ti mo na ndo ti ye so kete e bâ: Ndo so lani Nzapa azia Adam na Eve dä ayeke tongana nyen?
Nzapa azia ala lani na yâ ti mbeni paradis. A yeke gi ngbanga ti so ala ke yanga ti lo si ala duti na yâ ti pendere ndo ti ala ni mbeni pëpe, ala ga mbakoro na ala kui. Nzapa amû yanga ti mû na azo so aye lo tâ gi aye so Adam na Eve agirisa ni.
Na yâ ti fini paradis so ayeke ga, mbeni ye oko ti sara sioni wala ti buba ndo ayeke duti dä pëpe. Tâ siriri ayeke duti dä. Azo kue ayeke duti na nzoni tere nga na ngia. Ye kue ayeke duti tongana ti so Nzapa aye lani na tango so lo leke zo. Me e yeke bâ ande tongana nyen Nzapa ayeke sara ni.
Esaïe 11:6-9; Apocalypse 21:3, 4.
Ahundango tënë
- Esaïe ayeke zo wa? Lo duti na fini na ngoi wa? Jéhovah atene nyen na lo?
- Tënë “paradis” aye ti tene nyen? Ye so adabe ti mo na nyen?
- Jéhovah atene na Esaïe ti sû nyen na ndo ti fini paradis?
- Ngbanga ti nyen a tomba lani Adam na Eve na yâ ti pendere ndo ti ala ni?
- Jéhovah amû yanga ti sara nyen na azo so aye lo?
Ambeni hundango tënë
- Diko Esaïe 11:6-9.
Tongana nyen Mbeti ti Nzapa afa so siriri ayeke duti ande na popo ti anyama nga na azo na yâ ti fini sese? (Ps. 148:10, 13; Es. 65:25; Ezéch. 34:25).
Tongana nyen atënë ti Esaïe ayeke ga tâ tënë laso na lege ti yingo na popo ti azo ti Jéhovah? (aRom. 12:2; aEph. 4:23, 24).
Tongana azo agbian sarango ye ti ala, atâa laso wala na yâ ti fini sese, gonda ni ayeke gue na zo wa? (Es. 48:17, 18; aGal. 5:22, 23; aPhil. 4:7).
- Diko Apocalypse 21:3, 4.
Tongana nyen Mbeti ti Nzapa afa so tongana Nzapa aduti na azo na ndo ti sese, a ye ti tene so lo yeke na popo ti ala na lege ti fä, me pëpe so e yeke bâ tâ lo na popo ti e? (Lév. 26:11, 12; 2 Chron. 6:18; Es. 66:1; Apoc. 21:2, 3, 22-24).
Toto wa nga na vundu wa si ayeke hon ande? (Luc 8:49-52; aRom. 8:21, 22; Apoc. 21:4).


text:
CHAPITRE 48
Lo sara amiracle me azo ake lo même na Nazareth
MATTHIEU 9:27-34; 13:54-58 MARC 6:1-6
JÉSUS AZI LÊ TI AWAZIBA NA LO SARA SI MBENI ZO SO AYEKE BUBURU ASARA TËNË
AZO TI NAZARETH AKE LO
Jésus asara aye lani mingi na lango ni so. Na peko ti so lo gue na yâ ti akodro ti Décapole, lo sava lani mbeni wali so mênë ayeke ga na tere ti lo mingi nga lo zingo molenge-wali ti Jaïrus na kuâ. Me ye ni ade ahunzi ape. Tongana Jésus alondo na ndo ti Jaïrus ti hon, ambeni waziba use amû peko ti lo, na ala yeke dekongo atene: “Sara nzoni bê na e, Molenge ti David.”—Matthieu 9:27.
So akoli so airi Jésus “Molenge ti David,” a fa so ala mä na bê so Jésus ayeke hale ti Gbia David na tongaso lo yeke Messie ni. Jésus asara mo bâ mo tene lo mä tënë ni ape, peut-être ti bâ wala ala yeke ngbâ ti dekongo ni. Na a yeke ye so ala sara la. Tongana Jésus alï na yâ ti mbeni da, ala nga alinda na peko ti lo. Jésus ahunda ala atene: “Ala yeke na mabe so mbi lingbi ti sara ye so?” Ala use kue akiri tënë atene: “En, Seigneur.” Jésus angbâ andu lê ti ala, na lo tene: “Zia ye ni asi na ala alingbi na mabe ti ala.”—Matthieu 9:28, 29.
Droit lê ti ala azi! Me tongana ti so Jésus asara na ambeni zo, lo tene na ala ti sara tënë ti ye ni so na azo ape. Me teti so tere ti ala anzere mingi, ala gue asara tënë ti ye ni so na azo kue.
Tongana akoli use so ahon awe, azo aga na Jésus mbeni koli so ayeke sara tënë ape, ngbanga ti so sioni yingo ayeke na yâ ti lo. Jésus atomba sioni yingo ni na yâ ti koli ni, na droit koli ni akomanse ti sara tënë. Na bango ye ni so, azo atene: “Lâ oko ade a bâ mara ti ye tongaso na Israël ape.” A-Farizien ayeke nga na place ni so lani. Ti so, ala peut nga ti dë kite na ndo ti miracle ni so ape. Me ala dë kite na ndo ti ndo so Jésus awara ngangu ni dä si lo yeke sara na amiracle ni so. Ala tene: “Lo yeke tomba asioni yingo na ngangu ti mokonzi ti asioni yingo.”—Matthieu 9:33, 34.
Kete na peko ti ye ni so, Jésus akiri legeoko na adisciple ti lo na Nazareth, kodro so lo kono dä. Lo fa lani tënë kâ na yâ ti synagogue ni a sara ngu oko tongaso awe. Na tongo nda ni, tënë ti lo apika bê ti azo ti ndo ni ngangu mingi, me na pekoni ngonzo agbu ala na tere ti lo, na ala ye même ti fâ lo. Fadeso, Jésus aye ti gue ti tara ti aidé azo ti kodro ti lo ni encore.
Na mbeni lango ti Sabbat, lo kiri lo gue na synagogue ni ti fa ye na azo. Li ti azo kue akpe na même ala yeke hunda ndo atene: “Koli so awara ti lo ndara so nga na ngangu ti sara amiracle so na ndo wa? Molenge ti charpentier so la ape? Iri ti mama ti lo ayeke Marie ape? Aita ti lo ti koli ayeke Jacques, Joseph, Simon nga na Judas ape? Aita ti lo ti wali ayeke na popo ti e ape? Lo hinga ti lo aye so kue na ndo wa?”—Matthieu 13:54-56.
Azo ni abâ so Jésus ayeke nga mbeni zo ti kodro ti ala. Na yâ ti li ti ala, ala yeke tene, ‘Lo peut ti duti Messie ni tongana nyen, so lo kono na lê ti e so?’ Me, atâa so ala bâ kota ndara so Jésus ayeke na ni nga na amiracle kue so lo sara, azo ni ake lo. Même afami ti lo nga amä na bê na lo ape, ndali ti so ala hinga lo nzoni mingi. Ni la si Jésus atene: “A yeke ne ka prophète na kodro ti lo ape nga na yâ ti da ti lo wani ape, me gi na ambeni ndo nde.”—Matthieu 13:57.
Mawa asara Jésus tongana lo bâ so mabe amanke ala. Tongaso, lo sara nga gbâ ti amiracle na place ni so ape, me lo “zia maboko ti lo gi na ndo ti ambeni zo ti kobela oko oko na lo sava ala.”—Marc 6:5, 6.


text:
So e yeke sara kua legeoko na Nzapa asara si e yeke na ngia
“So e yeke sara kusala legeoko na Nzapa, e voro nga yanga na ala ti tene ala yeda na kota nzobe ti Nzapa na ala hon nde pëpe na ye so kota nzobe ni aye.”—2 ACOR. 6:1.
ABIA: 75, 74
1. Atâa so Jéhovah ayeke lo ti ngangu ahon kue, lo hunda na azo ti sara nyen?
JÉHOVAH ayeke lo ti ngangu ahon kue, lo la lo créé aye kue, ndara nga na ngangu ti lo angbâ lakue. Job ahinga ni lani. Na ngoi so Jéhovah ahunda Job na ndo ti kua so lo sara ti créé aye, Job atene: “Mbi hinga Mo lingbi sara ye kue, na ye so Mo leke na bê ti Mo ti sara, ye oko alingbi gbanzi ye so pëpe.” (Job 42:2). Atâa so Jéhovah alingbi ti sara ye kue so lo leke ti sara sân ti tene mbeni zo amû maboko na lo, tâ gi na tongo nda ni, na ndoye lo hunda na azo ti sara kua legeoko na lo ti hunzi ye so lo leke na bê ti lo ti sara.
2. Kota kua wa la Jéhovah ahunda lani na Jésus ti sara?
2 Kozo ye so Nzapa acréé ayeke oko Molenge ti lo. Jéhovah amû lege na Molenge ti lo ti mû maboko na lo ti créé tanga ti aye kue, aye so lê abâ na aye so lê abâ ape (Jean 1:1-3, 18). Bazengele Paul asara tënë so na ndo ti Jésus, lo tene: “A yeke na lege ti lo si a sara tanga ti aye kue na yayu nga na ndo ti sese, aye so lê abâ nga na aye so lê abâ pëpe, atâa a yeke atrône wala ala so akomande wala angorogbia wala akomandema. A sara tanga ti aye kue na lege ti lo nga ndali ti lo.” (aCol. 1:15-17). Tongaso, Jéhovah ane Molenge ti lo na lege so lo zia si lo mû maboko na lo ti créé aye nga lo fa na azo kota kua so Molenge ti lo asara.
3. Nyen la Nzapa ahunda lani na Adam ti sara? Ngbanga ti nyen?
3 Jéhovah ahunda nga lani na azo ti sara kua legeoko na lo. Na tapande, lo hunda lani na Adam ti zia iri na ndo ti anyama (Gen. 2:19, 20). Tere ti Adam adoit lani ti nzere na bango anyama ni, ti bâ asarango ye ti ala, ti bâ iri wa la ayeke nzoni ti tene lo zia na ndo ti ala oko oko. Jéhovah wani alingbi lani ti zia iri na ndo ti anyama so lo créé. Me na ndoye, lo mû lege na Adam ti sara ni. Nzapa amû nga kua na Adam ti sara si sese kue aga paradis (Gen. 1:27, 28). Mawa ni ayeke so, Adam asoro ti sara kua legeoko na Nzapa ape, ye so aga na kpale na lo nga na amolenge ti lo.—Gen. 3:17-19, 23.
4. Tongana nyen la ambeni zo asara kua legeoko na Nzapa ti sara ye so lo leke na bê ti lo ti sara?
4 Na pekoni, Nzapa ahunda na ambeni zo ti mû maboko na lo ti sara ye so lo leke na bê ti lo ti sara. Noé aleke lani arche so abata lo na azo ti sewa ti lo nga na anyama na fini na ngoi so kota ngu apika. Moïse azi lani azo ti Israël na Égypte. Josué ague na azo ti Israël na sese ti zendo. Salomon aleke lani temple na Jérusalem. Marie aga mama ti Jésus. Awakua be-ta-zo so nga na ambeni mingi asara lani kua legeoko na Nzapa ti sara ye so lo leke na bê ti lo ti sara.
5. Akua wa la e na Jéhovah e yeke sara ni? Eskê lo yeke fade na bezoin ti tene e na lo la e sara ni? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
5 Laso, Jéhovah ahunda na e ti mû maboko na Royaume ti lo so Christ la ayeke Gbia ni na bê ti e kue. Aye ayeke mingi ti sara na yâ ti kua ti Nzapa. Ambeni kua ni ayeke dä so azo kue la apeut ti sara ni ape, me e kue e lingbi ti fa nzoni tënë ti Royaume. Biani, Nzapa alingbi fade ti sara kua so lo wani. Lo lingbi fade ti ngbâ na yayu kâ lo sara tënë na azo na sese ge. Jésus atene lani so Jéhovah alingbi même ti sara si atênë adekongo na tënë ti Gbia ti Royaume ti lo (Luc 19:37-40). Me, Jéhovah amû lege na e ti “sara kusala maboko na maboko” na lo (1 aCor. 3:9). Bazengele Paul atene: “So e yeke sara kusala legeoko na Nzapa, e voro nga yanga na ala ti tene ala yeda na kota nzobe ti Nzapa na ala hon nde pëpe na ye so kota nzobe ni aye.” (2 aCor. 6:1). So e yeke sara kua legeoko na Nzapa ayeke mbeni kota pasa na a sara si e yeke na ngia mingi. Zia e bâ ambeni raison so ndali ni e yeke na ngia.
SO E YEKE SARA KUA LEGEOKO NA NZAPA AGA NA E NGIA
6. Kozo Molenge ti Nzapa atene nyen na ndo ti kua so lo sara na tere ti Babâ ti lo?
6 Ngbene ye giriri, awakua ti Nzapa ayeke na ngia ti sara kua legeoko na lo. Kozo ti tene kozo Molenge ti Nzapa aga na sese, lo tene: ‘Mbi yeke ti L’Éternel na komansema ti lege ti Lo . . . mbi yeke na tere ti Lo tongana wakode. Lakue Lo wara ngia na yâ mbi, mbi duti na ngia na gbele Lo lakue.’ (aProv. 8:22, 30). Jésus ayeke lani na ngia ti sara kua na tere ti Babâ ti lo, lo yeke na ngia ndali ti kua so lo sara ni nga ndali ti so lo hinga so Babâ ti lo aye lo. Ka ti e ayeke tongana nyen?
7. Ngbanga ti nyen kua ti sarango adisciple ayeke ga na e ngia?
7 Jésus atene e yeke wara ngia tongana e mû ye na azo nga tongana a mû ye na e (Kus. 20:35). A nzere na e mingi so e wara tâ tënë, nga e yeke na ngia ti fa ni na azo. Na ngoi so e yeke fa tâ tënë ti Bible na azo, e bâ so azo so ayeke na nzara ti aye ti yingo ayeke na ngia tongana ala komanse ti mä yâ ti tënë ni, nga ala ye Nzapa na apendere tënë ti lo so ayeke na yâ ti Bible. A nzere na e mingi so ala changé bango ndo ti ala nga na sarango ye ti ala. E hinga so ti fa nzoni tënë ayeke kota ye mingi. A yeke sara si azo so akiri alê songo na Nzapa ayeke wara fini ti lakue lakue (2 aCor. 5:20). Mbeni kua so alingbi ti sara si zo ayeke na ngia mingi ahon kua ti fango tënë, so amû lege na azo ti changé sarango ye ti ala ti wara fini lakue lakue, ayeke dä ape.
8. Ambeni zo atene nyen na ndo ti ngia so e yeke wara tongana e sara kua legeoko na Nzapa?
8 Atâa so e yeke na ngia tongana azo ayeda na tënë so e fa, a nzere nga na e mingi so e hinga so kua so e sara na Jéhovah anzere na lo mingi nga lo bâ ni na nene ni. (Diko 1 aCorinthien 15:58.) Marco, so ayeke na Italie, atene: “A nzere na mbi mingi ti hinga so mbi yeke sara kua na Jéhovah me pëpe na mbeni zo so ayeke girisa hio ye so mbi sara.” Legeoko nga, Franco so asara kua ti ngoi kue na Italie atene: “Jéhovah ayeke dabe ti e lakue na lege ti Bible nga na lege ti akobe ti yingo so lo ye e nga so ye kue so e sara ndali ti lo ayeke kota ye na lê ti lo, même si na lê ti e ngangu so e sara ayeke ye oko ape. Ti sara kua legeoko na Nzapa asara si mbi yeke na ngia nga asara si mbi hinga so mbi yeke na mbeni ye ti sara na yâ ti fini ti mbi.”
SO E YEKE SARA KUA LEGEOKO NA NZAPA ASARA SI E GA NDURU MINGI NA LO NGA NA AMBA TI E
9. Mara ti songo wa ayeke lani na popo ti Jéhovah na Jésus? Ngbanga ti nyen?
9 Tongana e sara kua ndo oko na azo so e ye ala, e yeke ga nduru mingi na ala, e yeke hinga ala nga na anzoni sarango ye ti ala pendere mingi. E yeke manda gi pëpe ti hinga ye so ala sara me e yeke hinga nga ye so ala zia na gbele ala ti sara nga tongana nyen la ala yeke sara ni. Jésus asara lani kua legeoko na Babâ ti lo ndali ti angu mingi, ala lë mbeni kpengba songo ti ndoye so yâ ni alingbi ti fâ ape. Na ndo ti songo so ayeke na popo ti Jésus na Babâ lo, lo tene: “Mbi na Babâ e yeke oko.” (Jean 10:30). A nzere na ala mingi ti duti beoko, ti sara kua legeoko na mango tere.
10. Ngbanga ti nyen kua ti fango tënë asara si e ga nduru mingi na Nzapa nga na amba ti e?
10 Jésus ahunda na Jéhovah na yâ ti sambela ti bâ ndo na ndo ti adisciple ti lo. Ngbanga ti nyen? Lo sambela, lo tene: “Tongaso si ala duti oko tongana ti so e yeke oko.” (Jean 17:11). Tongana e sara ye alingbi na afango ye ti Jéhovah nga e fa tënë, e yeke hinga apendere sarango ye ti lo. E yeke hinga ngbanga ti nyen a yeke kota ye ti zia bê ti e na lo nga ti mû peko ti fango lege ti lo. Tongana e ga nduru na Nzapa, lo yeke ga nduru na e. (Diko Jacques 4:8.) E yeke ga nga nduru na aita ti e ndali ti so akpale ti e, angia ti e nga na aye so e na ala e leke na bê ti e ti sara ayeke oko. Biani, e na ala kue e yeke sara oko kua, e yeke na ngia, nga e yeke gbu ngangu legeoko. Octavia so ayeke na Grande Bretagne atene: “Ti sara kua legeoko na Jéhovah asara si mbi ga nduru mingi na aita ndali ti so songo ti mbi na ala ayeke gi tongaso ape, me ye so mbi na akamarade ti mbi e zia na gbele e ti sara ayeke oko nga e mû fini ti e ti sara gi na Jéhovah.” Mo kue mo yeke na oko bango ndo so? Mo yeke ga nduru mingi na aita tongana mo bâ ngangu so ala yeke sara ti nzere na Nzapa.
11. Ngbanga ti nyen e yeke ga ande nduru mingi na Jéhovah nga na amba ti e na yâ ti fini dunia?
11 Peut-être laso e ye Jéhovah nga na amba ti e, me na yâ ti fini dunia so mbilimbili ayeke duti ande dä e yeke ye ala mingi. Gbu li na ndo ti kua so e yeke sara ande. E yeke yamba ande azo so a yeke zingo ala na kuâ ti fa na ala alege ti Jéhovah. E yeke sara ande si sese aga paradis. So ayeke kete kua ape, e yeke duti ande na ngia ti sara kua maboko na maboko nga ti ga nzoni-kue na gbe ti Royaume ti Nzapa so Christ ayeke Gbia ni. Azo ti sewa ayeke ga ande nduru mingi na mba nga na Jéhovah so ayeke “mû ye alingbi na nzara ti ye kue so ayeke na fini. “ (Ps. 145:16).
SO E YEKE SARA KUA LEGEOKO NA NZAPA ABATA E
12. Tongana nyen la fango tënë ayeke bata e?
12 A lingbi e kpengba songo ti e na Jéhovah. Teti so e yeke na yâ ti dunia ti Satan nga siokpari ayeke na tere ti e, a yeke ngangu na e ape ti komanse ti pensé tongana ti azo ti dunia so nga ti sara ye tongana ti ala. A lingbi ti haka yingo ti dunia so na mbeni ngu so ayeke sua na ayeke gboto e na mbeni ndo so e ye ti gue dä ape. Ti tene suango ti ngu ni agboto e ape, a lingbi e pika ngu ngangu ti hon na mbeni ndo nde. Legeoko nga, a lingbi e sara ngangu ti tene yingo ti sioni dunia ti Satan so agboto e ape. Na ngoi so e yeke fa tënë na azo e yeke zia lê ti e na ndo ti aye so ayeke kota ye nga na aye ti nzoni so e yeke wara na lege ti yingo, me pëpe na ndo ti aye so alingbi ti woko mabe ti e (aPhil. 4:8). Fango tënë ayeke kpengba mabe ti e ndali ti so ayeke sara si e dabe ti e na azendo ti Nzapa nga na afango lege ti lo so lo mû na e na ndoye. A yeke mû nga maboko na e ti ngbâ ti duti na apendere sarango ye so ayeke bata e si Satan na dunia ti lo agboto e ape.— Diko aÉphésien 6:14-17.
13. Mbeni ita so ayeke na Australie atene nyen na ndo ti kua ti fango tënë?
13 Tongana e ngbâ ti fa tënë mingi, nga e sara ambeni ye ti voro Jéhovah, e yeke gi bê ti e mingi na ndo ti akpale ti e ape nga ayeke bata e. Joël so ayeke na Australie atene: “Fango tënë asara si mbi hinga biani aye so ayeke si na yâ ti fini ti azo. A dabe ti mbi na kpale so azo ayeke wara nga na ye ti nzoni so mbi wara na sarango ye alingbi na afango ye ti Bible na yâ ti fini ti mbi. Fango tënë asara si mbi ngbâ ti sara tere ti mbi kete, a sara nga si mbi zia bê ti mbi na Jéhovah nga na aita ti mbi.”
14. Ngbanga ti nyen so e ngbâ ti fa tënë afa so yingo ti Nzapa ayeke na e?
14 Fango tënë asara si e hinga na bê ti e kue so yingo ti Nzapa ayeke na e. Zia e mû mbeni tapande, tara ti bâ so kua ti mo ayeke ti kangbi mapa na azo ti vaka ti mo. A yeke futa mo ndali ti kua ni so ape nga a yeke kiri na mo ape nginza so mo vo na aye ti kua ni. Na ndo ni, mo ga ti bâ so azo mingi aye mapa ni ape, na ambeni zo ni ake mo ndali ti so mo yeke kangbi ni na ala. Mo yeke ngbâ ti sara kua ni? Gi hio tongaso, nzara ti kua ni ayeke sigigi na yâ ti mo na mo yeke zia lege ni. Me mingi ti e angbâ ti fa tënë teti angu mingi atâa so a hunda ti sara ngangu nga a bezoin nginza, même atâa so azo ahe e wala ala sara ngonzo na tere ti e. Ye so afa so yingo ti Nzapa ayeke na e.
SO E YEKE SARA KUA LEGEOKO NA NZAPA AFA SO E NDOYE LO NGA NA AMBA TI E
15. Tongana nyen la kua ti fango nzoni tënë ague oko na ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara ndali ti azo?
15 Gbu li ti mo kete, kua ti fango tënë ague oko na ye so ndoye apusu Jéhovah ti sara ndali ti azo. Jéhovah aleke lani ti tene azo aduti na fini na sese teti lakue lakue, atâa so Adam asara siokpari, Jéhovah achangé ye so lo leke ti sara so ape (És. 55:11). Tongaso, lo leke ti zi azo na gbe ti ngbanga ti siokpari nga na kuâ. Ti sara ni, Jésus aga lani na sese na lo mû fini ti lo ndali ti azo so amä yanga. Me ti wara ye ti nzoni na lege ti sacrifice so, a lingbi azo amä yanga ti Nzapa si. Ni la, Jésus afa lani na azo ye so Nzapa aku na mbage ti ala ti sara, na lo mû yanga na adisciple ti lo ti sara nga tongaso. Na ngoi so e yeke fa tënë nga e mû maboko na azo ti ga kamarade ti Nzapa, e yeke sara kua legeoko na Nzapa na yâ ti ye so lo leke na ndoye ti sö azo na yâ ti siokpari na kuâ.
16. Na lege wa fango tënë ague oko na acommandement ti Nzapa so ayeke kota ahon tanga ni kue?
16 Tongana e mû maboko na azo ti wara lege so ague na fini ti lakue lakue, e fa so e ye ala nga e ye Jéhovah “so aye si mara ti azo nde nde kue asö fini ti ala na ala si na tâ hingango ye na ndo ti tâ tënë.” (1 Tim. 2:4). Na ngoi so mbeni Farizien ahunda Jésus na commandement so ayeke kota ahon atanga ni kue, Jésus atene: “‘Mo ndoye Jéhovah Nzapa ti mo na bê ti mo kue, na âme ti mo kue nga na bibe ti mo kue.’ So ayeke commandement so ayeke kota ahon atanga ni kue na a yeke kozoni la. Use commandement ni, so akpa ti kozoni so, ayeke so: ‘Mo ndoye mba ti mo tongana mo wani.’” (Mat. 22:37-39). Tongana e yeke fa tënë, e fa so e sara ye alingbi na acommandement so.—Diko Kusala 10:42.
17. Tënë ti bê ti mo ayeke tongana nyen na ndo ti pasa so e yeke na ni ti fa nzoni tënë?
17 Nzapa airi tënë nzoni na ndo ti e mingi. Jéhovah amû na e mbeni kua so ayeke ga na e ngia, so asara si e ga nduru mingi na lo nga na amba ti e nga kua ni asara si e yeke na kpengba songo na lo. A sara nga si e ye Nzapa nga na amba ti e. Dutingo ti awakua ti Jéhovah kutu mingi na ndo ti sese kue ayeke nde nde, me atâa e yeke maseka wala mbakoro, e yeke zo ti mosoro wala wayere, e yeke na ngangu wala e yeke na ngangu ape, e kue e yeke gi ti fa tënë ti mabe ti e na azo. Tënë ti bê ti e na ti Chantal so ayeke na France ague oko, lo tene: “Nzapa so ayeke na ngangu ahon azo kue, lo so acréé ye kue, Nzapa so ayeke na ngia atene na mbi: ‘Gue! Fa tënë! Fa tënë ti mbi, fa ni na bê ti mo kue. Mbi mû na mo ngangu, Mbeti ti mbi Bible, a-ange ayeke na tere ti mo, na sese mbi mû na mo akamarade, mbi yeke fa ye na mo lakue, mbi yeke mû na mo ambilimbili wango na ngoi so alingbi.’ A yeke mbeni kota pasa mingi ti sara ye so Jéhovah ahunda na e nga ti sara kua legeoko na Nzapa ti e.”