text:
Zo wa la ayeke fa lege na azo ti Nzapa laso?
“Ala dabe ti ala na azo so ayeke mû li ni na popo ti ala.”—AHÉB. 13:7.
ABIA: 125, 43
1, 2. Na peko ti so Jésus ague na yayu, peut-être abazengele ahunda terê ti ala na tënë wa?
ABAZENGELE ti Jésus aluti na ndö ti Hoto ti akeke ti olive, ala yeke bâ ndo na nduzu. Ala ngbâ ti bâ maître ti ala nga kamarade ti ala, Jésus, so a mû lo na nduzu na mbeni mbinda aga ahonde lo (Kus. 1:9, 10). Teti angu use tongaso, Jésus afa ye na ala, lo kpengba ala nga lo fa lege na ala. Fadeso lo hon awe. Ala yeke sara tongana nyen?
2 Jésus amû mbeni kua na adisciple ti lo ti sara, lo tene: “Ala yeke duti atémoin ti mbi na Jérusalem, na yâ ti Judée kue nga na Samarie, nga juska na ambage ti sese so ayeke tâ yongoro.” (Kus. 1:8). Tongana nyen la ala lingbi ti sara kua so? Tâ tënë, Jésus adë bê ti ala so yingo vulu ayeke mû maboko na ala (Kus. 1:5). Me zo wa la ayeke fa lege na ala nga ayeke leke yâ ti kua ti fango tënë na yâ ti dunia kue? Abazengele ni ahinga so Jéhovah asara kua na akoli ândö ti fa lege na azo ti Israël. Tongaso, peut-être ala hunda terê ti ala: ‘Jéhovah ayeke soro mbeni fini zo ti mû li ni?’
3. (a) Na peko ti so Jésus ague na yayu, kota desizion wa la abazengele so angbâ be-ta-zo amû lani? (b) Nyen la e yeke bâ na yâ ti article so?
3 Ngoi kete na peko ti so Jésus ague na yayu, adisciple ti lo agi nda ti Mbeti ti Nzapa, ala sambela ti wara fango lege ti Nzapa ti soro Matthias ti mû place ti Judas Iscariote ti tene wungo ti abazengele alingbi 12 (Kus. 1:15-26). Ngbanga ti nyen sorongo Matthias ayeke lani kota ye na lê ti ala nga na lê ti Jéhovah? Adisciple ni abâ so a lingbi abazengele aduti 12. * Jésus asoro abazengele ti lo gï ti tene ala mû peko ti lo na fango tënë ape, me lo fa na ala tongana nyen ti sara mbeni kota kua na popo ti azo ti Nzapa. Kua ni so ayeke lani kua wa? Tongana nyen la na lege ti Jésus Jéhovah aleke ala ti sara ni? Lekengo ye wa la ayeke nga dä na popo ti azo ti Nzapa laso? Tongana nyen la e lingbi ti “dabe ti [e] na azo so ayeke mû li ni” na popo ti e, mbilimbili “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara”?—aHéb. 13:7; Mat. 24:45.
JÉSUS AFA LEGE NA BEBUNGBI
4. Kua wa la abazengele nga na ambeni ancien na Jérusalem asara lani na ngoi ti akozo Chrétien?
4 Na Pentecôte ti ngu 33, abazengele akomanse ti mû li ni na yâ ti congrégation ti aChrétien. Na ngoi ni so, “Pierre alondo, lo na abazengele 11” na ala fa na gbâ ti aJuif nga na aprosélyte atâ tënë so amû lege na zo ti sö fini ti lo (Kus. 2:14, 15). Mingi ti ala aga aChrétien lani. Na pekoni, afini Chrétien so ‘angbâ ti mû terê ti ala kue na ye so abazengele ayeke fa’. (Kus. 2:42). Abazengele ni ayeke bâ lani lege ti nginza ti congrégation (Kus. 4:34, 35). Ala fa ye na azo ti Nzapa nga ala sambela ndali ti ala, ala tene: “E yeke mû terê ti e kue na sambela nga na kusala ti fango ye na ndö ti tënë ti Nzapa.” (Kus. 6:4). Nga ala tokua aChrétien so ayeke abiazo ti gue ti fa tënë na yâ ti afini territoire (Kus. 8:14, 15). A si na mbeni ngoi, ambeni ancien so a soro ala ti gue na yayu abungbi oko na abazengele ti mû li ni na yâ ti acongrégation. Teti so ala yeke bebungbi, ala fa lege lani na acongrégation kue.—Kus. 15:2.
5, 6. (a) Tongana nyen la yingo vulu amû lani maboko na bebungbi? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.) (b) Tongana nyen la a-ange amû lani maboko na bebungbi? (c) Tongana nyen la Mbeti ti Nzapa afa lege lani na bebungbi?
5 Akozo Chrétien ahinga so Jéhovah ayeke fa lege na bebungbi na lege ti Jésus so ayeke Mokonzi ti ala. Ala hinga ni tongana nyen? Kozoni, yingo vulu amû ngangu na bebungbi (Jean 16:13). A-Chrétien kue so a soro ala ti gue na yayu awara yingo vulu, me yingo ni amû lege mbilimbili na abazengele nga na ambeni ancien na Jérusalem ti sara kua ti ala ti surveillant. Na tapande, na ngu 49, yingo vulu afa lege na bebungbi ti mû mbeni kpengba desizion na ndö ti tënë ti fango ganza. Acongrégation amû peko ti fango lege ni nga “angbâ ti kpengba na yâ ti mabe na wungo ti aita ni ayeke gue na li ni lâ na lâ.” (Kus. 16:4, 5). Na lege ti lettre so a tokua na acongrégation na ndö ti tënë ti fango ganza, e lingbi ti bâ so yingo ti Nzapa ayeke na ndö ti bebungbi nga aita ti bebungbi ni asara ye na ndoye nga na mabe.—Kus. 15:11, 25-29; aGal. 5:22, 23.
6 Use ni, a-ange amû maboko na bebungbi. Na tapande, mbeni ange atene na Corneille ti wara terê na Pierre. Na pekoni Pierre afa tënë na Corneille nga na azo ti sewa ti lo, ala wara yingo vulu, atâa so a fâ akoli ni na ganza pëpe. Tongaso, Corneille aga kozo Gentil so afâ ganza pëpe so aga Chrétien. Ye so apusu abazengele nga na ambeni ita ti yeda na ye so bê ti Nzapa aye nga ti yamba aGentil so afâ ganza pëpe na yâ ti congrégation ti aChrétien (Kus. 11:13-18). Na ndö ni, a-ange amû maboko mingi na kua ti fango tënë so bebungbi ayeke bâ ndo na ndö ni lani (Kus. 5:19, 20). Ota ni, Mbeti ti Nzapa afa lege na bebungbi. A-ancien so a soro ala ti gue na yayu so asara kua na Bible ti mû akota desizion na ndö ti aye so aChrétien amä na bê na ni nga ti fa lege na congrégation.—Kus. 1:20-22; 15:15-20.
7. Ngbanga ti nyen e lingbi ti tene so Jésus afa lege lani na akozo Chrétien?
7 Atâa so bebungbi ayeke bâ ndo lani na ndö ti congrégation ti akozo Chrétien, aita ti bebungbi ahinga so Jésus la ayeke Mokonzi ti ala. E hinga ni tongana nyen? Bazengele Paul atene so a yeke lani Christ la azia “ambeni tongana abazengele”. Lo kiri lo tene so Christ ayeke “li ni,” wala Mokonzi, ti congrégation (aÉph. 4:11, 15) Ahon ti tene ala zia mbeni iri ala wani na ndö ti ala na peko ti mbeni bazengele, “Nzapa asara si a iri adisciple ni aChrétien.” (Kus. 11:26). Biani, Paul ahinga lani so a yeke kota ye ti “ngbâ ti gbu ngangu angobo”, wala akozo fango ye ti Bible so abazengele nga na ambeni koli so amû li ni ayeke fa. Ye oko, lo tene: “Me mbi ye si ala hinga so mokonzi ti akoli kue [amembre ti bebungbi kue ayeke na yâ ni] ayeke Christ, . . . na mokonzi ti Christ ayeke Nzapa.” (1 aCor. 11:2, 3). Biani, Christ Jésus, so zo alingbi ti bâ lo ape na so ayeke na gloire, ayeke fa lege lani na congrégation na gbe ti Mokonzi ti lo, Jéhovah Nzapa.
“KUA TI ZO LA E YEKE SARA SO PËPE”
8, 9. A to nda ni na ngu 1870, kota kua wa la Ita Russell ayeke na ni lani?
8 A to nda ni na ngu 1870, Charles Taze Russell nga na ambeni mba ti lo asara kue ti kiri na vorongo ti atâ Chrétien na place ni. Ti mû maboko na ala ti fa tâ tënë ti Bible na ayanga ti kodro mingi, a sigi na kota ndokua ti e, Zion’s Watch Tower Tract Society, na ngu 1884. Ita Russell la ayeke président ni. * Lo manda Bible nzoni, nga na mbeto pëpe lo fa so tënë ti trinité nga na tënë ti âme so akui ape, so a yeke fa na yâ ti a-eglize ayeke atënë ti mvene. Lo ga ti bâ so a yeke bâ Christ pëpe na ngoi so lo yeke ga nga “ngoi so a fa ndali ti amara” ayeke hunzi na ngu 1914 (Luc 21:24). Ita Russell asara kua na ngoi ti lo, ngangu ti lo nga na nginza ti lo ti fa atâ tënë so na ambeni zo. A yeke polele so na ngoi so alingbi, Jéhovah asara kua na Ita Russell ti fa lege na congrégation.
9 Ita Russell aye lani ti tene azo ayâa iri ti lo ape. Na ngu 1896, lo tene so lo na amba ti lo aye ti tene a mû gonda na ala oko pëpe. Ala ye ti tene a mû na ala akota titre pëpe. Ala ye ti tene a zia iri ti ala na ndö ti mbeni groupe ti azo pëpe. Na pekoni, lo tene: “Kua ti zo la e yeke sara so pëpe.”
10. (a) Lawa la Jésus asoro “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara”? (b) Fa tongana nyen la yeke yeke a sara kangbi na popo ti Bebungbi nga na aita so asara kua na yâ ti kota ndokua ti Watch Tower.
10 Na ngu 1919, ngu ota na peko ti kuâ ti Ita Russell, Jésus asoro “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara.” Ti sara nyen? ‘Ti mû kobe na ngoi ni so alingbi’ na azo ti kua ti lo (Mat. 24:45). Na yâ ti angu ni so, mbeni kete groupe ti aita so a soro ala ti gue na yayu so asara kua na kota ndokua ti e na Brooklyn, New York, ayeke leke lani kobe ti yingo na ala yeke kangbi ni na adisciple ti Jésus. A komanse ti sara kua na tënë “bebungbi” na yâ ti ambeti ti e na peko ti ngu 1940. Na ngoi ni so, a bâ so tënë “bebungbi” aye mingi ni ti sara tënë ti aita so amû li ni na yâ ti kota ndokua ti e (Watch Tower Bible and Tract Society). Me na ngu 1971, a ga ti bâ so Bebungbi ayeke nde na kota ndokua ti e so ayeke bâ lege ti aye so andu ndia. Ti londo na ngoi ni so, aita so a soro ala ti gue na yayu alingbi ti ga membre ti Bebungbi sân ti tene ala mû li ni na yâ ti kota ndokua ti e. Na yâ ti angu so ahon ade ti ninga ape, aita so amû li ni so ayeke ti “ambeni taba” asara kua tongana aita so amû li ni na yâ ti kota ndokua ti e nga na yâ ti ambeni ndokua so azo ti Nzapa asara kua dä. Ye so amû lege na aita ti Bebungbi ti zia bê ti ala gï na ndö ti mungo wango ti Bible na e nga ti fa lege na e (Jean 10:16; Kus. 6:4). Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti juillet, ngu 2013, afa so “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara” ayeke mbeni kete groupe ti aita-koli so a soro ala ti gue na yayu, so abungbi aga Bebungbi.
11. Bebungbi ayeke sara kua tongana nyen?
11 Aita ti Bebungbi ayeke bungbi oko ti mû akota desizion. Ala yeke sara ni tongana nyen? Yenga oko oko, ala yeke sara bungbi so amû lege na ala ti sara lisoro nzoni na popo ti ala nga ti duti beoko (aProv. 20:18). Ngu oko oko, a yeke changé zo so ayeke mû li ni na ngoi ti abungbi ni, ndali ti so mbeni membre ti Bebungbi oko ayeke kota ahon atanga ni ape (1 Pi. 5:1). Aita so ayeke na yâ ti akomite ti Bebungbi omene nga kue ayeke sara tongaso. Mbeni zo oko na yâ ti akomite so ayeke bâ terê ti lo pëpe tongana zo so ayeke na ndö ti amba ti lo, me lo yeke bâ terê ti lo tongana mbeni oko ti “azo ti kua” so ngbâa be-ta-zo ayeke mû kobe na lo nga lo yeke woko terê na gbe ti fango lege ti ngbâa ni.
“ZO WA MBILIMBILI SI AYEKE NGBÂA BE-TA-ZO SO AYEKE SARA YE NA NDARA?”
12. So Nzapa ayeke sara tënë pëpe na aita ti Bebungbi na lege ti aye tongana vision nga ala yeke mbilimbili-kue pëpe, ahundango ndo wa la alondo?
12 Nzapa ayeke sara tënë pëpe na aita ti Bebungbi na lege ti aye tongana vision nga ala yeke mbilimbili-kue pëpe. Tongaso, ala lingbi ti sara afaute na ngoi so ala yeke fa nda ti aye so e mä na bê na ni wala na ngoi so ala yeke fa lege na bungbi. Na tapande, Na yâ ti Mbeti ti sarango na recherche ndali ti aTémoin ti Jéhovah, a yeke wara li ti tënë “Afini lumière so e wara” so na yâ ni a changé afason so e mä na yâ ti ambeni versê ti Bible. Jésus atene pëpe so ngbâa be-ta-zo ti lo ayeke mû na e kobe so ayeke mbilimbili-kue. Tongaso, tongana nyen la e lingbi ti kiri tënë na hundango ndo ti Jésus so atene: “Zo wa mbilimbili si ayeke ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara?” (Mat. 24:45). Nyen la afa biani so Bebungbi ayeke ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara? Zia e bâ a-oko ye ota so amû maboko na bebungbi na ngoi ti akozo Chrétien.
13. Tongana nyen la yingo vulu amû maboko na Bebungbi?
13 Yingo vulu amû maboko na Bebungbi. Yingo vulu amû maboko na aita ti Bebungbi ti mä yâ ti atâ tënë ti Bible so kozo e mä yâ ni pëpe. Na tapande, bâ molongo ti aye so e mä na bê na ni so a kiri a zi nda ni na e polele so e sara tënë ni na yâ ti paragraphe so ahon so. Biani, zo oko alingbi pëpe ti mä yâ ti “aye ti Nzapa so ndani alï mingi” nga ti fa ndani na ngangu ti lo wani. (Diko 1 aCorinthien 2:10.) Tënë ti bê ti aita ti Bebungbi ague oko na ti bazengele Paul, so lo tene: “E yeke sara nga tënë ti aye so na lege ti atënë so yingo afa, me pëpe na lege ti atënë so ndara ti zo si afa.” (1 aCor. 2:13). So teti angu ngbangbo mingi afango ye ti wataka amû ndo nga so nzoni fango lege ayeke dä ape, nyen la asara si e kiri e mä yâ ti Bible nzoni mingi ngbene ye na ngu 1919? A yeke gï Nzapa la ayeke mû maboko na Bebungbi na lege ti yingo ti lo.
14. Ti gue oko na Apocalypse 14:6, 7, tongana nyen la a-ange amû maboko na azo ti Nzapa laso?
14 A-ange amû maboko na Bebungbi. Laso, Bebungbi ayeke na kota kua ti bâ ndo na ndö ti kua ti fango tënë so awafango tënë ahon kutu miombe ayeke sara na yâ ti dunia kue. Ngbanga ti nyen kua ni atambela nzoni mingi? Mbeni raison ni ayeke so a-ange amû maboko. (Diko Apocalypse 14:6, 7.) Fani mingi, a-ange afa lege na awafango tënë ti gue na ndo ti mbeni zo so alondo ti sambela Nzapa ti mû maboko na lo. * Kua ti fango tënë na ti sarango adisciple angbâ ti gue na li ni même na ando so a kanga lege ngangu na kua ti e dä. So kue ayeke gï grâce na mungo maboko ti a-ange.
15. Kangbi wa la ayeke na popo ti Bebungbi nga na akota zo ti Eglize? Mû mbeni tapande.
15 Mbeti ti Nzapa afa lege na Bebungbi. (Diko Jean 17:17.) Bâ ye so apassé na ngu 1973. Na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango oko ti juin ti ngu ni so, a hunda tënë so: “Eskê azo . . . so azia lege ti nyongo manga ape alingbi ti wara batême?” Kiringo tënë ni lani ayeke so: “Bible afa polele so ala lingbi pëpe ti wara batême.” Tour ti Ba Ndo ni a fa aversê nde nde nga afa ndani so a lingbi a bi na gigi ti bungbi mbeni zo ti nyongo manga so achangé bê ti lo pëpe (1 aCor. 5:7; 2 aCor. 7:1). A tene na yâ ti Tour ti Ba Ndo ni so zo la alu ngangu ndia so pëpe me alondo na “Nzapa so ayeke sara tënë na lege ti Mbeti ti lo.” Mbeni bungbi ti vorongo Nzapa nde ayeke dä so azo ti yâ ni ayeke nduru ti zia bê ti ala kue na Mbeti ti Nzapa, même tongana sarango tongaso ayeke ngangu na ambeni zo ti yâ ni? Mbeni mbeti, so asara tënë na ndö ti abungbi ti nzapa, so a sigi na ni ade aninga pëpe na Amerika, atene: “Akota zo ti Eglize ayeke leke yâ ti afango ye ti ala lakue ti tene ague oko na aye so amembre ti ala na azo mingi amä na bê na ni nga ague oko na abango ndo ti ala.”
“ALA DABE TI ALA NA AZO SO AYEKE MÛ LI NI NA POPO TI ALA”
16. Mbeni ye wa la e lingbi ti sara ti dabe ti e na Bebungbi?
16 Diko aHébreu 13:7. Tënë so a kiri peko ni na “dabe” a lingbi nga ti kiri peko ni na “sara tënë ti”. Tongaso, mbeni lege so mo lingbi ti ‘dabe ti mo na azo so ayeke mû li ni’ ayeke ti sara tënë ti aita ti Bebungbi na yâ ti asambela ti mo (aÉph. 6:18). Gbu li ti mo na ndö ti akua so ala yeke sara ti mû na e kobe ti yingo, ti bâ ndo na ndö ti kua ti fango tënë na yâ ti dunia kue nga ti sara kua na a-offrande so a yeke mû. Biani, ala bezoin ti tene e sambela lakue ndali ti ala.
17, 18. (a) Tongana nyen la e yeke sara kua maboko na maboko na Bebungbi? (b) Tongana nyen la fango tënë ti e ayeke mû maboko na Bebungbi nga na Jésus?
17 Biani, e yeke dabe ti e na aita ti Bebungbi gï na yanga ape me na sarango ye alingbi na aye so ala yeke fa na e. Bebungbi ayeke fa ye na e na lege ti ambeti ti e, na lege ti abungbi nga na akota bungbi ti e. Na ndö ni, Bebungbi ayeke soro asurveillant ti circonscription so ayeke soro a-ancien na yâ ti congrégation. Asurveillant ti circonscription nga na a-ancien ayeke dabe ti ala na aita ti Bebungbi na lege so ala yeke mû tâ gï peko ti aye so aita ni ayeke fa na ala. E kue e yeke fa so e ne Jésus, Zo ti fango lege na e, tongana e mä yanga nga e woko terê ti e na gbe ti azo so lo mû ala ti fa lege na e.—aHéb. 13:17.
18 Mbeni ye so e lingbi ti sara ti dabe ti e na Bebungbi ayeke ti fa tënë na bê ti e kue. Paul awa aChrétien ti sara ye na mabe tongana ti azo so ayeke mû li ni na ndö ti ala. Aita ti Bebungbi azia na e nzoni tapande ti sarango ye na mabe na lege so ala yapu na fango nzoni tënë ti Royaume nga ala yeke mû maboko na kua ni na yâ ti dunia kue. Mo yeke mû maboko na ala na yâ ti kota kua so? Tongana mo yeke sara ni, terê ti mo ayeke nzere ande mingi na ngoi so Jésus, Zo ti fango lege na e, ayeke tene na mo, atene: “So ala sara ni lani na mbeni oko ti ala so ayeke kete mingi na popo ti aita ti mbi so, andâ ala sara ni na mbi la.”—Mat. 25:34-40.
19. Ngbanga ti nyen mo leke na bê ti mo ti ngbâ ti mû peko ti Jésus, Zo ti fango lege na e?
19 Na ngoi so Jésus akiri na yayu, lo tourné peko na adisciple ti lo ape (Mat. 28:20). Lo hinga so yingo vulu, a-ange nga Mbeti ti Nzapa amû maboko na lo ti fa lege na ala na ngoi so lo yeke na sese. Tongaso, a yeke a-oko ye ni so la lo yeke sara kua na ni laso ti mû maboko na ngbâa be-ta-zo. A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu so ayeke amembre ti ngbâa ni “angbâ gï ti mû peko ti Molenge ti taba ni atâa lo gue na ndo wa.” (Apoc. 14:4). Ni la, tongana e yeke mû peko ti fango lege ti ala, andâ e yeke mû peko ti Jésus, Zo ti fango lege na e. Na yâ ti ngoi kete lo yeke fa lege na e ti gue ti wara fini ti lakue lakue (Apoc. 7:14-17). Mbeni zo oko ti sara na e mara ti ye so ayeke dä ape.
^ par. 3 Biani, Jéhovah aye lani ti wara abazengele 12 ti ga ande ‘atênë 12 ti fondation’ ti Fini Jérusalem (Apoc. 21:14). Tongaso, tongana mbeni bazengele be-ta-zo akui, a yeke lani na bezoin pëpe ti soro mbeni bazengele na place ti lo.
^ par. 8 Ngbene ye na ngu 1955, a iri ndokua ni Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania.
^ par. 14 Bâ buku ‘Fa nda ti tënë ni kue’ na ndo ti Royaume ti Nzapa l. 58-59.


c: text/html

text:
2 Na pekoni, lo tene na mbi: “Molenge ti zo,* londo mo luti na nduzu mbi sara tënë na mo.”+2 So lo sara tënë na mbi awe, yingo alï na yâ ti mbi na asara si mbi luti na nduzu+ ti tene mbi mä lo so ayeke sara tënë na mbi so.3 Lo tene na mbi: “Molenge ti zo, mbi yeke tokua mo na mbage ti azo ti Israël,+ na mbage ti amara ti kpengba-li so asara kpengba-li na mbi.+ Ala na akotara ti ala ake ndia ti mbi juska na lango so.+4 Mbi yeke tokua mo na mbage ti azo so aye ti mä zo pëpe nga so li ti ala akpengba so,+ mo yeke tene na ala, mo tene: ‘Bâ tënë so Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, atene la.’5 Atâa ala mä mo wala ala mä mo pëpe, so ala yeke azo ti kpengba-li so,+ ala yeke hinga biani so mbeni prophète ayeke lani na popo ti ala.+6 “Me ti mo, molenge ti zo, mo sara mbeto ti ala pëpe,+ nga mo sara mbeto ti tënë ti ala pëpe, atâa so akeke ti sisi nga na akî la angoro mo kue,*+ na mo duti na popo ti akpalakongo so. Mo sara mbeto ti tënë ti ala pëpe+ na mo sara mbeto ti lê ti ala pëpe+ ngbanga ti so ala yeke azo ti kpengba-li.7 A lingbi mo fa atënë ti mbi na ala, atâa ala mä mo wala ala mä mo pëpe, ngbanga ti so ala yeke azo ti kpengba-li.+8 “Me ti mo, molenge ti zo, mo mä tënë so mbi yeke tene na mo so. Mo sara kpengba-li pëpe tongana azo ti kpengba-li so. Zi yanga ti mo, mo te ye so mbi yeke mû na mo so.”+9 Tongana mbi bâ ndo, mbi bâ mbeni maboko so a yôro ni na mbage ti mbi,+ maboko ni so agbu mbeni rouleau so a sû mbeti na lê ni.*+10 Tongana lo zi yâ ti rouleau ni na devant ti mbi, a sû mbeti na lê ni nga na peko ni kue.+ A sû na lê ni abia ti vundu,* atënë ti toto nga na atënë ti demango terê.+
Kete tënë
^ “Molenge ti zo”; a sigi fani 93 na mbeti ti Ézéchiel. Kozo sigingo ni la.
^ A lingbi nga ti tene “atâa so li ti azo ni akpengba nga ala yeke tongana aye so akpo mo kpongo.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) Novembre 2014
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 29 ti décembre 2014 ti si na lango oko ti février 2015.
Zingongo Jésus na kuâ, anzoni ye so a ga na ni na e
Araison osio amû lege ne e ti hinga biani so a zingo lani Jésus na kuâ. So e hinga so lo yeke na fini apusu e ti sara nyen?
Ngbanga ti nyen a lingbi e ga nzoni-kue?
Asi na mo awe ti mä yâ ti atënë so ayeke na yâ ti mbeti ti Lévitique ape nga nzara ti dikongo ni asigigi na yâ ti mo? Akota tënë so ayeke na yâ ti mbeti ti Lévitique a lingbi ti mû maboko na mo ti voro Nzapa na lege so ayeke nzoni-kue.
A lingbi e ga nzoni-kue na yâ ti sarango ye ti e kue
Tongana e sara ye ague nde na andia ti Nzapa ape, e sara na lo na ngangu ti e kue nga e te kpengbango kobe, ye ti pekoni ayeke nyen?
‘Azo so Jéhovah ayeke Nzapa ti ala’
Nzapa aye azo kue so ayeke voro lo na bê ti ala kue atâa bungbi ti nzapa ti ala ayeke so wa?
“Fadeso ala yeke mara ti Nzapa”
Tongana nyen la e lingbi ti ga “mara ti Nzapa”? Tongana nyen la e lingbi ti ngbâ ti duti “mara ti Nzapa”?
Atënë so azo ahunda
Tongana nyen la a yeke soro a-ancien nga na awakua ti mungo maboko na yâ ti congrégation oko oko? Atémoin use so Apocalypse chapitre 11 asara tënë ti ala ayeke azo wa?
SANGO NA NDÖ TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
Lumière aza na yâ ti kodoro so lâ alondo dä
A-oto so a leke ni so iri ni ayeke “aJéhu” amû maboko ti tene kua ti fango tënë ague na li ni na Japon.


text: 49 Ti azo ti mara ti Ammon,+ bâ tënë so Jéhovah atene la:“Israël ayeke na amolenge-koli ape?Israël ayeke na héritier ape?Malcam+ amû sese ti Gad ngbanga ti nyen?+Azo so ayeke voro lo asara kodro na yâ ti agbata ti Israël ngbanga ti nyen?”2 “‘Ndani la, bâ alango ayeke ga,’ tënë ti yanga ti Jéhovah la,‘so mbi yeke sara si a mä dekongo ti azo so aye ti sara bira na Rabbah+ nga na azo ti mara ti Ammon.+Lo yeke ga gbâ ti afango da,a yeke gbi agbata so ayeke na gbe ti Rabbah.’*‘Israël ayeke mû kodro ti azo so amû lani kodro ti lo,’+ tënë ti yanga ti Jéhovah la.3 ‘Hesbon mo toto na vundu, ndali ti so a futi Aï awe!Ala, agbata so ayeke na gbe ti Rabbah, ala dekongo.Ala yü bongo ti vundu.Ala toto na vundu, ala tambela kirikiri na popo ti agbagba ti tênë,*ndali ti so a yeke mû ande Malcam ti gue na lo na kodro-wande,a yeke gue na lo legeoko na aprêtre ti lo nga na amokonzi ti lo.+4 Mo molenge-wali so mo yeke be-ta-zo pëpe so, mo yeke pika kate ti mo ndali ti apopo-hoto* so ngbanga ti nyen?Mo pika kate ti mo ndali ti kpangbala ndo so aye alë dä mingi* so ngbanga ti nyen?Mo molenge-wali so mo zia bê ti mo na ndö ti amosoro ti mo,si mo tene: “Zo wa la ayeke ga ande ti sara bira na mbi zo wa?”’”5 “Bâ tënë so Seigneur ti dunia kue, Jéhovah ti aturugu, atene la:‘Mbi yeke sara si mbeni ye so amû kota mbeto na zo aga na ndö ti mo.Ye ni ayeke londo na mbage ti azo kue so angoro mo.A yeke kangbi ala kirikiri na ando nde nde kue, mbeni zo ti bungbi ande ala so akpe so ayeke dä pëpe.’”6 “‘Me na pekoni, mbi yeke bungbi ande azo ti mara ti Ammon so a gbu ala na ngbâa so,’ tënë ti yanga ti Jéhovah la.”7 Ti Édom, bâ tënë so Jéhovah ti aturugu atene la:“Ndara ayeke na Téman+ encore ape?Nzoni wango ahunzi na yanga ti azo ti hingango ndo awe?Ndara ti ala afun awe?8 Ala kpe, ala kiri na peko!Ala azo ti Dedan,+ ala gue asara kodro na yâ ti adû so alï mingi.Ngbanga ti so mbi yeke ga na ye ti vundu na ndö ti Ésaü,tongana ngoi ni alingbi awe ti tene mbi ga na terê ti lo.9 Tongana azo ti kongo lê ti vigne aga na ndo ti mo,ala yeke zia ambeni lê ti vigne ni angbâ na peko ti ala na mo?Tongana azo ti nzi alï na da ti mo na bï,ala yeke buba ye kue so ala ye ti buba ni.+10 Me mbi yeke zi ande aye kue na terê ti Ésaü ti zia lo senge.Mbi yeke fa ande ando so lo honde terê ti lo dä,si lo wara lege ti honde terê ti lo pëpe.Amolenge ti lo, aita ti lo nga na avoizin ti lo, a yeke futi ala ande kue,+na lo yeke ngbâ encore ape.+11 Amolenge ti mo so babâ ti ala ayeke dä pëpe so, dö ala mo zia,mbi yeke bata ala na fini,na awali-mua ti mo ayeke zia ande bê ti ala na ndö ti mbi.”12 Ndani la, Jéhovah atene: “Bâ, so ala so a fâ ngbanga na li ti ala pëpe ti nyon kopo ni anyon ni so, si a yeke zia mo ngbâ senge tongaso, a punir mo ape? Ên-ën, a yeke zia mo ngbâ ande senge tongaso pëpe, a yeke punir mo, ndali ti so, ti mo, mo doit ti nyon ni.”+13 “Ndali ti so mbi wani mbi deba yanga ti mbi, mbi tene,” tënë ti yanga ti Jéhovah la, “Bozrah ayeke ga mbeni ye so amû mbeto mingi na zo,+ mbeni ye ti kamene, mbeni ye so a deba ni awe; na agbata ti lo kue ayeke ga ande mbeni ndo so abuba kue awe kpu na kpu.”+14 Mbi mä mbeni tënë so Jéhovah atene,a tokua mbeni zo na popo ti amara, ti tene zo ni atene:“Ala bungbi terê ti ala ndo oko, na ala ga na ndö ti lo;ala leke terê ti ala ti sara bira.”+15 “Bâ, ndali ti so mbi sara si mo ga mbeni senge ye na popo ti amara,azo ake mo.+16 Jéhovah atene: “Ye ti mbeto so mo sara si aga so ahanda mo awe,so ti tene fandara ti bê ti mo,mo so mo lango na yâ ti adû ti kota tênë so,mo yeke na ndö ti hoto so ayo na nduzu mingi.Atâa so mo sara da ti mo ayo na nduzu tongana da ti aigle,mbi yeke descend mo na sese.”17 “A lingbi Édom aga mbeni ye so amû mbeto mingi na zo.+ Azo so ahon nduru na lo ayeke sara mbeto nga ala yeke hûru yanga ti ala na ndö ti lo ndali ti aye ti ngangu so asi na lo so.18 Gï tongana ti so a futi lani Sodome na Gomorrhe nga na akete gbata so ayeke na terê ni,”+ Jéhovah atene: “Zo oko ayeke sara ande kodro kâ pëpe, nga zo oko ayeke duti ande kâ pëpe.+19 “Bâ, legeoko tongana mbeni bamara+ so asigi na yâ ti gbako so aserré si ayeke na terê ti Ngu ti Jourdain, mbeni zo ayeke londo ande ti ga na terê ti ando ti tengo pere ti anyama so a bata ni nzoni, me mbi yeke sara si Édom akpe yongoro na sese ti lo. Mbi yeke soro mbeni zo ti zia lo na ndö ni. Ngbanga ti so zo wa la ayeke tongana mbi zo wa? Zo wa la alingbi ti gue na mbi na devant ti ngbanga zo wa? Berger wa la alingbi ti luti na devant ti mbi?+20 Tongaso, azo, ala mä tënë ti ye so Jéhovah apensé ti sara na terê ti Édom nga tënë ti ye so lo bi bê ti lo ti sara na azo ti kodro ti Téman:+Ti tâ tënë ni, a yeke gbu ande akete taba ti kundu ni ti hon na ni.Ngbanga ti azo ti kodro so, lo yeke sara si ndo so akete taba so asara kodro dä aga mbeni ndo so abuba kue awe.+21 Gï na mango totongo ti tingo ti ala, sese ayengi.A mä mbeni dekongo.A mä ni juska na Kota Ngu-Bengba.+22 Bâ, legeoko tongana ti mbeni aigle so ayeke monté na adescend ti ga ti gbu mbeni nyama,+ mbeni zo ayeke ga,lo yeke zi ande yâ ti akpangbi* ti lo na ndö ti Bozrah+ ti gbu ni.Na lango ni so, bê ti angangu zo ti bira ti Édomayeke ga tongana bê ti mbeni wali so angbâ ti dü molenge.”23 Ti Damas:+“A bi kamene na lê ti Hamath+ na Arpad awe,ngbanga ti so ala mä mbeni sioni sango.Bê ti ala afun kue na mbeto.Ngu-ingo alingbi ti duti kpô pëpe.24 Ngangu ti Damas ahunzi awe.Lo tourné ti kpe, me li ti lo aga kirikiri.Vundu na pasi ahon ndö ti lo awe,legeoko tongana wali so angbâ ti dü molenge.25 A sara tongana nyen la si ala dö lege ti gbata ti gloire so azia ape?gbata so azia ngia na bê ti zo so.26 Ti gbata so, amaseka-koli ni ayeke tï ti kui na akota place ti yâ ti gbata ni,aturugu ni kue ayeke kui na lango ni so,” tënë ti yanga ti Jéhovah ti aturugu la.27 “Mbi yeke bi wâ na terê ti gbagba ti Damas,na wâ ni ayeke gbi ande angangu tour ti Ben-Hadad.”+28 Ti Kédar+ nga na aroyaume ti Hazor so gbia ti Babylone Nébucadnezzar* akungbi ni na sese, bâ tënë so Jéhovah atene la:“Ala londo ala gue na Kédar,na ala futi amolenge-koli ti Est.29 A yeke mû ande atente ti ala nga na ataba ti ala,a yeke mû abongo ti atente ti ala nga na anzoni ye ti ala.A yeke mû ande achameau ti ala ti hon na ni,azo ayeke dekongo ande na li ti ala, atene: ‘Mbeto ayeke na ndo kue!’”30 “Azo ti gbata ti Hazor! Ala kpe ala hon yongoro.Ala gue ala honde terê ti ala na gbe ni kâ,” tënë so Jéhovah atene la.“Ngbanga ti so Nébucadnezzar,* gbia ti Babylone, aleke terê ti lo awe ti sara sioni na ala,lo leke na bê ti lo ti sara mbeni ye na ala.”31 Jéhovah atene: “Ala londo, ala gue na ndö ti mara so ayeke na siriri,mara so mbeni ye ti sara lo mbeto ayeke dä pëpe so.Kodro so ayanga ti gbagba ni ayeke dä pëpe nga abarre ti kangango na ni ayeke dä oko pëpe so; azo ni aduti gï ala oko awe.32 A yeke mû ande achameau ti ala a hon na ni,nga na gbâ ti anyama ti ala tongana aye so a gbu na peko ti bira.Mbi yeke kangbi yâ ti ala kirikiri na ando nde nde kue,*azo so akpaka kuä ti li ti ala so ayeke nduru na terê ti lê ti ala so,+mbi yeke mû ye ti vundu na ando nde nde kue ti ga na ni na ndö ti ala,” tënë ti yanga ti Jéhovah la.33 “Hazor ayeke ga ande ndo ti lango ti ambo ti ngonda,*mbeni ndo so abuba biani biani awe.zo oko ayeke sara ande kodro kâ pëpe,nga zo oko ayeke duti ande kâ pëpe.”34 Jéhovah asara tënë so na prophète Jérémie na ndö ti Élam,+ kete na peko ti so Sédécias,+ gbia ti Juda, akomanse ti komande, lo tene:35 “Bâ tënë so Jéhovah ti aturugu atene la: ‘Mbi yeke fâ yâ ti kokora ti Élam,+ ye so ayeke mû ngangu na ala.*36 Mbi yeke mû apupu na ambage osio ti sese ti ga na ni na ndö ti azo ti Élam, na mbi yeke kangbi ala kirikiri na ambage* osio so kue. Azo ti Élam so mbi kangbi ala kirikiri so, ala yeke gue na yâ ti akodro kue.’”37 “Mbi yeke fâ yâ ti azo ti Élam kete kete na devant ti awato ti ala nga na devant ti azo so ayeke gi lege ti fâ ala,* na mbi yeke ga na ye ti vundu na ndö ti ala, mbi yeke ga nga na kota ngonzo ti mbi na ndö ti ala,” tënë ti yanga ti Jéhovah la. “Mbi yeke tokua épée na peko ti ala juska mbi futi ala kue.”38 “Mbi yeke zia trône ti mbi na Élam,+ mbi yeke futi gbia ni nga na amokonzi ni,” tënë ti yanga ti Jéhovah la.39 “Me na alango ti nda ni, mbi yeke mû azo ti Élam so a gue na ala na ngbâa ti bungbi ala ndo oko,” tënë ti yanga ti Jéhovah la.


text:
Dîme ndali ti azo ti mara ti Lévi nga dîme so ala yeke mû (20-32)
18 Jéhovah atene na Aaron: “Tongana mbeni zo adoro ndia ti ndo so ayeke nzoni-kue,+ tënë ni ayeke na ndö ti mo, na ndö ti amolenge ti mo nga na ndö ti ahale ti mo. Tongana mbeni zo adoro ndia so andu kua ti ala ti prêtre,+ tënë ni ayeke na ndö ti mo na amolenge ti mo.2 Mo ga nga na aita ti mo so ayeke ti mara ti Lévi, mara ti kotara ti mo, si ala sara kua na mo+ nga na amolenge ti mo na gbele tabernacle so sanduku ti Témoin+ ayeke na yâ ni.3 Ala yeke sara ande akua ti ala ndali ti mo nga na akua ti ala so andu tabernacle ni kue.+ Me, ala yeke si nduru pëpe na terê ti akungba ti ndo so ayeke nzoni-kue so, ala si nga na terê ti gbalaka ni pëpe si mo na ala kue akui pëpe.+4 Ala yeke ga na terê ti mo na ala sara akua ti ala kue so andu tente ti bungbi nga na kua kue so andu tente ni, mbeni zo nde* aga nduru na terê ti ala pëpe.+5 Ala yeke sara ande kua ti ala so andu ndo so ayeke nzoni-kue+ nga na gbalaka ni,+ tongaso si ngonzo ti mbi+ aga na ndö ti azo ti Israël pëpe.6 Na popo ti azo ti Israël, mbi mû aita ti mo azo ti mara ti Lévi na mo tongana matabisi.+ A mû ala na Jéhovah ti tene ala sara kua so andu tente ti bungbi ni.+7 Mo na amolenge ti mo la ayeke bâ ndo na ndö ti kua ti ala ti prêtre so andu gbalaka ni nga na aye so ayeke na peko ti rideau ni,+ na ala yeke sara kua so.+ Mbi mû na ala kua ti prêtre ni tongana matabisi, mbeni zo nde* so aga nduru na ni, a yeke fâ lo.”+8 Jéhovah atene na Aaron: “Bâ, mbi mû na mo kua ti batango amatabisi so a mû na mbi.+ Amatabisi kue so a zia ni nde ndali ti mbi so azo ti Israël aga na ni na mbi, mbi mû mbeni mbage ni na mo nga na amolenge ti mo tongana ye ti ala lakue lakue.+9 Na popo ti aye kue so a yeke zö ni na wâ na sandaga na mbi, mbage ni so ayeke ga ti ala ayeke so: sandaga kue so ala yeke mû ni legeoko na asandaga ti ala ti lê ti kobe,+ sandaga ndali ti siokpari+ nga na sandaga ti zingo tënë na li ti zo.+ A yeke mbeni ye so ayeke nzoni kue kue kue ndali ti mo na amolenge ti mo.10 Ala yeke te ni na mbeni place so ayeke nzoni kue kue kue. Akoli kue la si ayeke te ni.+ A yeke mbeni ye so ayeke nzoni-kue ndali ti ala.+11 Ye so nga kue ayeke ga ti mo: amatabisi so a mû+ legeoko na sandaga so azo ti Israël aga na ni si a yengi ni na gbele mbi.+ Mbi mû ni na mo nga na amolenge ti mo ti koli na ti wali tongana ye ti ala lakue lakue.+ Zo kue so sioni ye ayeke na terê ti lo pëpe si lo yeke ti sewa ti mo, lo lingbi ti te ni senge.+12 “Akozo mafuta so ayeke pendere mingi, akozo fini vin so ayeke pendere mingi nga na akozo lê ti kobe,+ so ala ga na ni na Jéhovah, mbi mû ni kue na mo.+13 Akozo lê ti keke ti kodro ti ala so abe awe, so ala yeke ga ande na ni na Jéhovah, ayeke ga ti mo.+ Zo kue so sioni ye ayeke na terê ti lo pëpe si lo yeke ti sewa ti mo, lo lingbi ti te ni senge.14 “Ye kue so ayeke na Israël si a zia ni nde ndali ti Nzapa* ayeke ga ti mo.+15 “Akozo molenge-koli oko oko kue ti zo wala ti nyama,*+ so a ga na ala na gbele Jéhovah, atâa a yeke zo wala nyama, a yeke ga ande ti mo. Me a lingbi mo futa mbeni ye na place ti kozo molenge ti zo,+ mo futa nga mbeni ye na place ti kozo molenge ti nyama so sioni ye ayeke na terê ti lo.+16 Mo yeke futa ande nginza na place ti ala so ngu ti ala alondo na nze oko ti gue na ni a lingbi na ngere so a fa ni, sicle* oku+ ti sicle so a yeke sara na kua na ndo so ayeke nzoni-kue,* so ti tene guérah* 20.17 Mo futa nginza pëpe na place ti kozo molenge ti bagara, kozo molenge ti koli-taba nga kozo molenge ti koli-ngasa.+ A zia ala nde ndali ti Nzapa awe. Mo yeke fi ande mênë ti ala na ndö ti gbalaka,+ mo zö mafuta ti ala si aga sandaga so a zö ni ti tene fion ni afun nzoni na hôn ti Jéhovah.*+18 Kasa ti anyama ni so kue ayeke ti mo. A yeke ga ti mo legeoko tongana ti kate ti nyama ti sandaga so a yengi ni nga na gere ni ti mbage ti koli.+19 Amatabisi so a zia ni nde si azo ti Israël ayeke mû na Jéhovah,+ mbi mû ni na mo nga na amolenge ti mo tongana ye ti ala lakue lakue.+ A yeke mbeni mbele so ayeke ngbâ kpu na kpu, mbele ti ingo* na popo ti Jéhovah na mo nga na ahale ti mo.”20 Jéhovah akiri atene na Aaron: “Mo yeke wara mbeni sese na yâ ti kodro ti ala pëpe, nga ala yeke mû mbeni mbage ti sese na mo pëpe.+ Mbi la mbi yeke part ti mo nga héritage ti mo na popo ti azo ti Israël.+21 “Bâ, mbi mû na amolenge ti Lévi dîme* ti aye kue+ so ayeke na Israël ti ga ti ala ndali ti kua ti ala so ala yeke sara na yâ ti tente ti bungbi.22 Azo ti Israël ayeke ga nduru na tente ti bungbi mbeni pëpe, si a gue na ala pëpe ti tï na yâ ti siokpari si ala kui.23 Gï azo ti mara ti Lévi la ayeke sara kua so andu tente ti bungbi ni, na tongana ala doro ndia ti ndo so ayeke nzoni-kue, tënë ni ayeke gï na ndö ti ala azo ti mara ti Lévi.+ So ayeke mbela so ayeke ngbâ aninga ti londo na ala ti si na ahale ti ala, tongaso si ala wara mbeni sese na popo ti azo ti Israël pëpe.+24 Ti dîme ti aye so azo ti Israël ayeke mû na matabisi na Jéhovah, mbi mû ni na azo ti mara ti Lévi ti ga ye ti ala. Ndani la mbi tene na ala: ‘Ala yeke wara mbeni sese na popo ti azo ti Israël pëpe.’”+25 Na pekoni, Jéhovah atene na Moïse:26 “Mo tene na azo ti mara ti Lévi, mo tene: ‘Ala yeke wara ande na maboko ti azo ti Israël dîme so mbi mû ni ti mû na ala ti ga ye ti ala;+ a lingbi ala mû dîme ti ye so ala wara so ti mû na matabisi na Jéhovah.+27 A yeke bâ ni ande tongana matabisi so ala mû ni ti mû na mbi, atâa a yeke lê ti kobe na ndo so a yeke pika lê ti kobe dä+ wala ye so asigi gbani gbani na yâ ti dû ti sarango na vin wala mafuta.28 A yeke tongaso si ala yeke zi nga mbeni ye na ndö ti dîme ti aye kue so azo ti Israël amû na ala na matabisi ti mû na Jéhovah. Ala mû matabisi ti Jéhovah ni na prêtre Aaron.29 Ala yeke mû ande amatabisi nde nde kue na Jéhovah so ala yeke zi ni na popo ti anzoni mbage ti amatabisi kue so a mû na ala+ tongana ye so a zia ni nde ndali ti Nzapa.’30 “Mo tene na ala, mo tene: ‘Tongana ala zi tâ nzoni mbage ti aye so ala wara so ala mû ni na matabisi awe, tanga ni ayeke ti ala azo ti mara ti Lévi, atâa a yeke lê ti kobe ti ndo so ala yeke pika lê ti kobe ti ala dä nga vin wala mafuta so asigi na yâ ti dû ti sarango na ni.31 Ala na azo ti da ti ala ayeke te ni na ndo kue so bê ti ala aye, ngbanga ti so a yeke tongana nginza ti peko ti kua so ala sara na tente ti bungbi la.+32 Ala yeke sara siokpari pëpe tongana ala ngbâ ti mû tâ nzoni ye na ndö ti matabisi ti ala ti mû na mbi. Ala sara si aye so azo ti Israël azia ni nde ndali ti Nzapa so aga sioni pëpe, tongana ala sara si a ga sioni ye ala yeke kui.’”+
Kete tënë
^ Na Hébreu: “mbeni wande,” so ti tene mbeni zo so ayeke ti mara ti Aaron pëpe.
^ Na Hébreu: “mbeni wande,” so ti tene mbeni zo so ayeke ti mara ti Aaron pëpe.
^ So ti tene ye kue so a sara si aga nzoni-kue ndali ti Nzapa si alingbi ti changé pëpe nga so ayeke gï ti Nzapa awe.


text:
ÉFAS 16
Messie a zu
Yéhova a liti na Yésus ya Nazareth a ne Messie, nyô a nga ka’ale abui mimbu ôsusua
YE YÉHOVA a nga volô bôte na be yeme za a ne Messie? Ôwé. Bi tame yene jé Zambe a nga bo. Mimbu mintete minyine mi nga lôt éyoñ éfase kalate Zambe é ne nkobô Hébreu é maneya tiliban. Étisone Nazareth é mbe nord ya Galilée, vôm ate nye ngone minga é mbe jôé na Marie é nga bi njoman atemetem. Éngele a to jôé na Gabriel a nga yené be Marie, a kate nye na Zambe a ye belane ngule jé, mfufup nsisime wé, a bo marie na a nyoñ abum a biaé mon a fam, ja’a na a ngenan éndune ngone minga. A nga kate fe nye na mone wé aye bo Njô bôte be nga ka’ale, nyi aye jôé nnôm éto! Mon ate aye bo Mone Zambe émien, nye Zambe a nga lôme si nyô, a futi ényiñe jé abume be Marie.
Ane Marie a nga sulu émiene si a kañese beta édima jam ate. Kafinda éziñ é to jôé na Joseph, ba Marie be nga to be bili atiñ aluk. Zambe a nga lôme éngele a zu kate Joseph vôm abume mone Marie d’ aso. Mvuse ya été, ane be nga lu’an. Aval avé nkulan ajô ô nga to ô liti’i na Messie a ye bialé Bethléhem ô nga tôéban? (Michée 5:2) Bethléhem a nga to mon étison. Bekilimita 140 be nga to zañe ba Nazareth!
Éjôé ya Rome é nga tyi’i na nlañane bôt wo yiane boban. Môt ase a nga yiane lañeban étison a nga bialé. Ane é nga tôbane na, Joseph ba Marie be nga bialé Bethléhem. Ajô te Joseph a nga nyoñe minga wé a to nduu abum, a ke nye. (Luc 2:3) E ne Marie a nga ke biaé wé. Vôm a nga biaé a nga to teke ngômôtô, ane a nga bôé mone nkeñelé mone nda biyem. Zambe a nga lôme beéngele na be kate beba’ale mintômba be mbe abume nkôle na mon a te bialé a ne Messie be a yange, nge na Krist.
Mvuse ya valé, bôte befe be nga yemete na Yésus a ne Messie. Nkuli mejô Ésaïe a nga jô na môt a ye taté bialé a zu kpwa’é Messie zen. (Ésaïe 40:3) Môt ate a mbe jôé na Jean Baptiste. Éyoñ a nga yene Yésus, a nga bete tyiñe yôp a jô na: “mi lô, mon ntômba Zambe a va mam abé ya si nyô!” Beyé’é be Jean Baptiste beziñe be nga tôñe Yésus. Wua ya été a nga jô na: “bi yeneya Messie (e ne na Christ).”—Jean 1:29, 36, 41.
Éyoñe mame mete me lôteya, jam afe é nga zu yemete na Yésus a ne Messie. Éyoñe Jean a nga dube Yésus, Yéhova a nga kobô a jô na: “Nyina a ne Mone wom me anye’e, me lô nye mvaé.” (Matthieu 3:16, 17) Messie ya be nga jaé yange a nga yené fo’o!
Jamete é nga bobane éyoñ évé? Mbu 29 É.J., éyoñe mimbu 483 Daniel a na jô mie mi nga kpwaan. Yaa, bifia bi Yéhova bite bi ne beta jam a yemete na Yésus a ne fo’o Messie, nge na Krist. Foé fé a nga kate nté ôse a nga tabe si va?
—Nkañete ôte wo so kalate Matthieu ataté kabetôlô 1 akekui 3; Marc kabetôlô 1; Luc kabetôlô 2; Jean kabetôlô 1.


text:
Psaume ti David.144 Zia si a sepela Jéhovah, Kota tênë+ ti mbi,lo so afa kode ti tiringo bira na maboko ti mbi,nga lo fa kode ti tiringo bira na ali ti maboko ti mbi.+2 Lo la lo fa tâ ndoye na mbi nga lo yeke ngangu gbagba ti mbi,lo yeke nzoni ndo ti batango terê ti mbi* nga zo ti zi mbi,lo yeke vala ti mbi nga Zo so mbi gue na gbe ti lo ti bata terê ti mbi;+lo la lo sara si mbi sö benda na ndö ti azo.+3 Jéhovah, zo ayeke nyen si mo zia lê ti mo na ndö ti lo?Molenge ti zo ti sese ayeke nyen si mo bi bê na lo?+4 Zo akpa gï senge pupu so zo awu;+alango ti lo ayeke tongana gbe ti dê so ayeke hon.+5 Jéhovah, sara si yayu adescend na gbe ni,* na mo descend;+ndu ahoto na sara si guru asigi dä.+6 Sara si wâ ti bekpa aza akangbi yâ ti awato;+tokua alê ti kokora ti mo na sara si li ti ala aga kirikiri.+7 Ngbâ na nduzu kâ, mo yôro maboko ti mo;zi mbi nga sö mbi na yâ ti ngu so asuku minginga na yâ ti maboko ti awande,*+8 ala so tënë ti mvene ayeke sigi na yanga ti alanga so ayôro maboko ti ala ti koli na nduzu ti deba yanga ti ala na tënë ti mvene.*9 Nzapa, mbi yeke he na mo fini bia.+Mbi yeke he bia ti sepela* mo na ye ti mozoko so ayeke na kamba bale-oko;10 mbi yeke he bia na Lo so amû songo benda* na agbia,+Lo so azi wakua ti lo David na lê ti épée ti fango zo.+11 Zi mbi nga sö mbi na maboko ti awande,ala so tënë ti mvene ayeke sigi na yanga ti alanga so ayôro maboko ti ala ti koli na nduzu ti deba yanga ti ala na tënë ti mvene.12 Na pekoni, amolenge ti e ti koli ayeke ga tongana akete keke so akono hio hio,nga amolenge ti e ti wali ayeke ga tongana apilier so a leke ni na kode ti zia na acoin ti yangbo ti gbia.13 Agogoro ti e ayeke si singo na mara ti anzoni ye nde nde;ataba na angasa ti e so ayeke na yâ ti abenyama ti e ayeke dü gbani gbani ti ga saki na saki.14 Amama ti bagara ti e so ayeke na ngo si yâ ti ala akpengba awe ayeke wara kpale* pëpe nga ngo ni ayeke tï pëpe;a yeke mä toto ti vundu pëpe na ando ti e so azo ayeke gue ka dä mingi.15 Ngia ayeke na azo so aye ti ala ayeke tongaso!Ngia ayeke na azo so Nzapa ti ala ayeke Jéhovah!+
Kete tënë
^ Wala “nzoni ndo ti batango terê so ayeke na nduzu.”


text:
Andia so abâ azo ti mara ti Lévi nga na aprêtre (10-31)
44 Lo mû mbi lo kiri na ni na lege ti yanga ti gbagba so abâ ndo na mbage ti est,+ me porte ni akanga.+2 Na pekoni, Jéhovah atene na mbi: “Porte ni so ayeke ngbâ na kangango ni. A yeke zi ni pëpe nga zo ayeke lï dä pëpe ngbanga ti so Jéhovah Nzapa ti Israël alï na porte ni so awe.+ Tongaso, a lingbi porte ni angbâ na kangango ni.3 Me gï mokonzi la ayeke duti na yâ ti ndo so ti tene lo te mapa na devant ti Jéhovah,+ ndali ti so lo yeke mokonzi. Lo yeke hon na yâ ti salon ni si lo lï, na lo yeke sigi na oko lege ni.”+4 Na pekoni, lo gue na mbi na lege ti yanga ti gbagba so ayeke na mbage ti nord so abâ ndo lê na lê na temple ni. Na ngoi so mbi bâ ndo, mbi bâ so gloire ti Jéhovah asi yâ ti temple ti Jéhovah.+ Tongaso, mbi kuku, mbi kpo li ti mbi na sese.+5 Na Jéhovah atene na mbi: “Molenge ti zo, mä mbi nzoni, bâ ndo nzoni na mo dengi mê ti mo na aye kue so mbi yeke fa na mo na ndö ti atënë nga na andia so andu temple ti Jéhovah. Bâ lege ti lingo na yâ ti temple ni mbilimbili nga na alege kue ti sigingo na yâ ti ndo so ayeke nzoni-kue.+6 Mo tene na azo ti Israël so li ti ala akpengba so, mo tene: ‘Bâ tënë so Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, atene la: “Azo ti Israël, aye ti sioni so ala sara so ahon ndö ni awe!7 Na ngoi so ala ga na awande so afâ bê ti ala na ganza pëpe nga so afâ ganza pëpe na yâ ti ndo ti mbi so ayeke nzoni-kue, ala yeke buba nengo ti temple ti mbi la. Ala yeke ga na kobe ti mbi, mafuta ti nyama nga na mênë, me na oko ngoi ni ala yeke buba yâ ti mbele ti mbi na lege ti aye ti sioni kue so ala yeke sara.8 Ala ke ti bâ lege ti aye ti mbi so ayeke nzoni-kue.+ Me ala soro ambeni zo na place ti ala ti sara akua na yâ ti ndo ti mbi so ayeke nzoni-kue.”’9 “‘Bâ tënë so Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, atene la: “Wande kue so ayeke na Israël, so afâ bê ti lo na ganza pëpe nga so afâ ganza pëpe, ayeke lï pëpe na yâ ti ndo ti mbi so ayeke nzoni-kue.”’10 “‘Me azo ti mara ti Lévi so ague yongoro na mbi+ na ngoi so azo ti Israël azia mbi ti gue na peko ti afungo yanda* ti ala, sioni ti ala ayeke kiri ande na ndö ti ala.11 Ala yeke ga awakua na yâ ti ndo ti mbi so ayeke nzoni-kue, ala yeke bâ ndo na ndö ti ayanga ti temple ni+ nga ala yeke sara kua na temple ni. Ala yeke fâ anyama ti yâa na sandaga so a zö ni agbi kue nga na anyama ti ambeni sandaga ni ndali ti azo ti Israël; ala yeke luti ande na gbele azo ni ti sara kua na ala.12 Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, atene: ‘Ndali ti so ala sara kua na azo ti Israël na gbele afungo yanda ti ala so, nga ala sara si azo ti Israël asara siokpari,+ ndani la mbi yôro maboko ti mbi mbi deba ti sara sioni na ala, sioni ti ala ni ayeke kiri na ndö ti ala.13 Ala yeke pusu ande nduru na mbi pëpe ti sara kua ti prêtre na mbi; nga ala yeke pusu nduru pëpe na terê ti aye ti mbi so ayeke nzoni-kue, nga na ati so ayeke nzoni kue kue kue. Ala yeke yô ande kamene ti ala na ndö ti ala ndali ti aye ti sioni so ala sara.14 Me mbi yeke zia ala ande ti bâ lege ti akua ti temple ni, ala yeke bâ lege ti kusala ni nga na aye kue so a yeke sara na yâ ni.’+15 “‘Âdu ti aprêtre ti mara ti Lévi, amolenge ti Zadoc,+ ala so abâ lani lege ti akua na yâ ti ndo ti mbi so ayeke nzoni-kue, na ngoi so azo ti Israël ague yongoro na mbi,+ ala yeke pusu ande nduru na mbi ti sara kua na mbi. Ala yeke luti ande na gbele mbi ti yâa na mbi mafuta ti nyama+ nga na mênë,’+ tënë ti yanga ti Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, la.16 ‘Ala la ayeke lï na yâ ti temple ti mbi, ala la ayeke pusu nduru na table ti mbi ti sara kua na mbi,+ nga ala la ayeke bâ ande lege ti akua so mbi hunda na ala ti sara na mbi.+17 “‘Tongana ala lï na yâ ti ayanga ti gbagba ti kete lacour ti temple ni, ala yeke yü abongo ti lin.+ Na ngoi so ala yeke sara kua na yâ ti ayanga ti gbagba ti kete lacour ni wala na yâ ti ando so ayeke na yâ ni, ala yeke yü abongo ti laine pëpe.18 Ala yeke kanga aturban ti lin na li ti ala, nga ala yü culotte ti lin. Ala yü pëpe abongo so alingbi ti sara ala gbiki.+19 Kozoni si ala sigi ti gue na yâ ti kota lacour ni so azo ayeke dä, ala yeke zi abongo ti kua ti ala ni+ ala zia na yâ ti ada ti tengo kobe,+ ada* so ayeke nzoni-kue. Ala yeke yü ande ambeni bongo nde tongaso si na lege ti bongo ti ala ti kua ni, ala sara pëpe si azo ni aga nzoni-kue.20 Ala yeke kio kuä ti li ti ala pëpe+ nga ala yeke zia kuä ti li ti ala ayo pëpe. Ala yeke fâ kuä ti li ti ala gï nduru.21 Tongana aprêtre aye ti lï na yâ ti kete lacour ni, a lingbi ala nyon vin pëpe.+22 Ala yeke mû pëpe awali so akoli ti ala akui awe wala awali so asara divorce.+ Me ala yeke sara mariage gï na awali so ade ti hinga koli pëpe so ayeke amolenge ti azo ti Israël wala na awali ti aprêtre so akui awe.’+23 “‘Ala yeke fa na azo ti mbi kangbi so ayeke na popo ti ye so ayeke nzoni-kue na ye so ayeke senge ye. Ala yeke fa na ala kangbi so ayeke na popo ti ye so ayeke sioni na ye so ayeke nzoni.+24 Ala la si ayeke mû li ni na ngoi ti fango ngbanga.+ Ala yeke fâ ngbanga alingbi na ambela ti mbi.+ Ala yeke sara ye alingbi na andia ti mbi nga na aye so mbi fa na ndö ti tënë ti amatanga;+ ala yeke sara si lango ti sabbat ti mbi aga nzoni-kue.25 Ala yeke si nduru pëpe na akuâ ndali ti tene ala ga sioni. Me ala yeke ga sioni gï tongana ala ga nduru na kuâ ti ababâ ti ala, ti amama ti ala, ti amolenge ti ala ti koli, ti amolenge ti ala ti wali, ti aita ti ala ti koli nga na ti aita ti ala ti wali so ade ti sara mariage pëpe.+26 Tongana a zi sioni ye na terê ti mbeni prêtre awe, a yeke hunda na lo ti ku lango mbasambala awe si lo kiri lo sara kua ti lo.27 Na lango ni so lo yeke lï na yâ ti ndo so ayeke nzoni-kue, na yâ ti kete lacour ni, ti sara kua na ndo so ayeke nzoni-kue, lo yeke ga na sandaga ndali ti siokpari ti lo,’+ tënë ti yanga ti Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, la.28 “‘Héritage ti ala ayeke so: Mbi la mbi yeke héritage ti ala.+ Ala yeke mû na aprêtre mbeni sese na Israël pëpe, ndali ti so mbi la mbi yeke héritage ti ala.29 Ala la ayeke te asandaga ti lê ti kobe,+ asandaga ndali ti siokpari nga na asandaga ti zingo tënë na li ti zo.+ Nga aye kue na Israël so a mû na Nzapa ayeke ti ala.+30 Pendere lengo ti akozo lê ti keke ti ala so abe awe nga aye kue so ala mû na matabisi ayeke ti aprêtre.+ Nga, kozo farine ti ala so lê ni angbâ dä, ala yeke mû na aprêtre.+ Sarango tongaso ayeke ga na tufa na ndö ti ala nga na ndö ti azo ti da ti ala.+31 Mbeni nyama so akui wala mbeni nyama so mba ti lo asuru yâ ti lo, atâa a yeke ndeke wala mbeni nyama nde, aprêtre ayeke te ni pëpe.’+
Kete tënë
^ Tënë ti Hébreu ni ge aye peut-être ti gue oko na mbeni tënë so aye ti tene “puru.” Zo ayeke tene tënë ni so na terê ti mbeni ye ti fa so lo ke ye ni bê oko.


text:
Bia 149
Singila ndali ti ye so a futa ti zi e
Téléchargé ni:
E luti laso na gbele mo Jéhovah,
teti so ândö mo fa kota ndoye ti mo.
Mo zia si Christ akui si e wara salut.
Tâ sandaga ti hon ti so ayeke pëpe.
(LI TI BIA)
Jésus akui ti zi e kue,
na lege ti mênë ti lo.
E yeke ngbâ ti kiri singila lakue lakue.
Christ lo wani aye si lo ga sandaga.
Na ndoye, lo futa lani ye ti zi azo.
So lo ga lo zi e, lo mû beku na e.
Ni la e yeke ku ti wara fini ande.
(LI TI BIA)
Jésus akui ti zi e kue,
na lege ti mênë ti lo.
E yeke ngbâ ti kiri singila lakue lakue.
(Bâ nga aHéb. 9:


text:
photographe vichy, photographe mariage vichy, photographe portrait vichy, photographe grossesse vichy, photographe naissance vichy, photographe portrait thiers, chateau mariage allier, chateau mariage auvergne, photographe mariage cusset, photographe mariage gannat, photographe mariage bellerive, photographe mariage riom, photographe mariage puy-guillaume, photographe mariage thiers, photographe mariage allier, photographe mariage auvergne, photographe mariage cournon, photographe mariage saint yorre,photographe mariage varennes sur allier, photographe mariage saint pourçain sur sioule, photographe mariage randan, photographe mariage maulmont, photographe mariage guerinet, photographe mariage saint priest bramefant, photo couple originale, photographe mariage charroux, photographe mariage cebazat, photographe mariage chamalieres, photographe naissance thiers, photographe grossesse thiers, photographe mariol, photographe thiers, photographe puy-guillaume, photographe riom
mariage guerinet maulmont st gilbert louchy monfand chateau marcigny anzy le donjon lapalisse billy dompierre riom clermont


text:
Na ndo wa la a yeke kiri tënë na angangu hunda ti e?
A yeke . . .
na lege ti senda-ye?
na lege ti senda-ndara?
na lege ti Bible?
MBENI WASUNGO BIBLE ATENE NA NZAPA
“Sara si mbi hinga ndo . . . Tënë ti mo kue ayeke gï tâ tënë.”
Bible akiri tënë na ahundango ndo ti azo kutu mingi.
Mo kue mo ye ti tene Bible akiri tënë na ahundango ndo ti mo?
Site jw.org alingbi ti mû maboko na mo.
DIKO na ndo ti site ti e
Anzoni wango ndali ti asewa
BÂ avidéo so aluti na ndo ti Bible
TÉLÉCHARGÉ ambeti so
NA POPO TI AKOTA HUNDANGO TËNË SO, SO WA LA AGBU BÊ TI MO MINGI?
Pasi ayeke hunzi ande la?
Wara akiringo tënë ti Bible na ndo ti ahundango ndo so na ndo ti site jw.org.
(Gue na ndo ti AMBETI TI E > ABUKU & ABROCHURE)


text:
Ysb-SängöTeam
Gä nzönî
Gä nzönî na ndö tî lêmbëtï tî Ubuntu na yângâ tî sängö. Kua tî gbîânngbi âdokimäa nî kûê na sängö angbâ kötä mîngi. Nî laâ, ë yê mîngi tîtene âla gä gbâ nî na terê tî ë sï ë na âla ä sâra kua sô, sï ague hîo hîo. Singîla mîngi.
BataMbütü
Yê sô kûê mo gbû li tî mo daä tîtene mo sâra na yângâ tî sängö ge sï mo yê âmbâ tî mo ahînga tënë nî sï amû na mo mabôko, mo lîngbi tî sû nî ge, na yâ tî Batambütü sô.
Kua tî fadësô
Ë yeke sâra kua fadësô na ndö tî gbïängbïngö "Open Office.org 2.0" na sängö.
Ysb-SängöTeam (last edited 2008-08-06 16:16:33 by localhost)


text:
FANGO TENE TI NZAPA NA YANGA SANG0
Ma na be na kota ti Nzapa))
I – LI TENE
Ibara a ita koe na bara ti Islam so, ake assalamu aleikum wara amatu lah wa barakatuhu : Gonda na siriri ti Nzapa na ndoti a ita koe na ngoy so.
Nga gonda na bara, na siriri na ndoti watoka ti Nzapa, Muhammad, nga na ndoti a sewa tilo koe.
A ita wa ma na be!
Kozo ti tene mo zo mo sala yekoe, ake na ngangu na ndo timo musilimi titene mo bara watoka ti Nzapa : Prophète Muhammad (gonda na siriri na ndo ti lo); tonga na tiso azu na ye na ya kota gbuku so ake Coran na sura les Coalisés na verset 56, wala baluku na omene. Nga mo ke wara nay a ti gbuku ti Hadiths, so a su a tene ti yanga ti wa toka ti Nzapa na yani.
A ita wa ma na be!
Eke vunga na ala sango na ndoni lasso : Ma na be na kota ti Nzapa.
So igboto ni, na ya gbuku so irini a yeke so : Ma ngo na be na Nzapa oko ti a ita so a yeda na agbukuti wa toka ti Nzapa (Suna), nga na mango tere na ndoti yanga oko.
Ita so loke kota wa ndara eretilo: Cheikh Muhammad ibn SALEH AL UTHAYMIN.
Loke zoa ita so, loke wa fango mbeti na kota da Sendagi ti misilimi so ereni ake: Imam Muhammad ibn SAUD, na kete kodro so ereni QASSIM; loke Imam, wala loke sambela na azo na kota da Nzapa so ereni UNAYZA, nga loke fa tene ti Nzapa ka. Nga loke oko ita so ake na ya boumbi ti a kota wa ndara ti kodro ti Arabie Saudite, wala a Grands Savants.
II – MA NA BE NA KOTA TI NZAPA
A ita wa ma na be!
Be tiye ake ti ma na be na Nzapa, nga na Ayingova (wala a Anges), nga na a kota gbuku so Nzapa a zu na sese, nga na a watoka tilo Nzapa, nga na lati ndani (wala jour dernier), nga ti unzi nani, na yeso a lingbi ti ga na mo zo nzoni wala sioni (destin bon ou mauvais) ande na ya duti ti mo.
- So afa tene, a ita ike ma na be na yeso a ereni a tene: Rububiya ti Nzapa; so atene gne? Nzapa lo oko loke gbia, loke so lo sala azo, yayu, na sese, nga loke kota so loke ngangu na ndo ye koe.
- Ike ma na be nga na yeso a tene Ulihiya ti Nzapa, so afa gne? Lo oko si elingbi ti voro, nga yeso koe zo alingbi ti voro na sese, tongana ake gi lo pepe, yeni ake sioni.
- Ima na be na iri nde nde so lo Nzapa loke na ni, nga a yeso a fa a nzoni ti kota tilo (wala ses Attributs).
- Ti ndangbani, ima na be so loke gi oko, na ya ti a ye koe, ake bumbi lo na ye oko pepe.
2 -1 Ake Bumbi Nzapa na Mbeni ye Pepe
Ti inga ye mingi na ndo ti a tene so koe itene fade, Ema tene so Nzapa a tene na ya kota gbuku ti lo:
'' So a tene: lo Nzapa loke gbia ti a nduzu na sese, nga na ti ye so koe ake na popo a ye use so. E voro lo na kanga ngo be. Lo inga so lo sala e tongana yingo ti lo.'' (Coran Surat: Mariam (Marie); Verset: 65)
Nga lo kiri lo tene: Lo Nzapa! Mbeni Nzapa so ake na gigi ti lakoe lakoe ton nga na lo ake pepe. Lango ake tara ti mu lo pepe, nga loke lango pepe. Yeso koe ake na nduzu na sese ake tilo. Zoa si a lingbi ti duti na dawa ti mbeni ye, kozo si lo unda kota tilo pepe?
Lo inga yeso ake ga ande na dawa, nga na yeso a hon a we. Na ndoti a ndara nde nde ti gigi lo inga yeso lo ke wara. Comandema tilo a hon ngangu ti a nduzu na sese, so titene lo zi le na ndoni, ake ye oko na lo pepe. Lo ke kota mingi. (Coran : Surat : Baqara (la vache); Verset : 255)
Lo kiri lo tene ndo so: Lo si loke Nzapa. Mbeni Nzapa ti hon lo ake pepe. Lo inga ye koe, ake ba lo pepe, loke ba ye koe. Kota tilo ake mingi. Lo yeke na ngangu, lo ye sala ngo yeti kiri kiri pepe, lo ke de be ti zo, loke mu ngangu na zo, lo lingbi ti sala yeso koe lo ye. Lo hon ngangu ti yeso a lingbi ti bumbi lo na mbeni ye. Lo si loke zi lege na ndo tongo nda ti koe, lo ke fa lege na a zo. Lo si lokena a pendere a ere. Yeso koe ake na yati a nduzu na sese ake voro lo. Lo ke na ngangu nga na ndara. (Coran: Surat : L exode; Verset : 22-24).
2 – 2 Rububiya ti Nzapa:
A so fa a tene Nzapa lo oko loke gbia, lo oko si lo sala yayu na sese. Kota ti lo ake mingi, lo inga ye so koe a nguru e. Yeso koe lo da be ti sala, loke sala na tango so lo e.
Ema tene so Gbia Nzapa a tene nay a kota gbuku so:
Nga lo kiri lo tene: Lo Nzapa! Mbeni Nzapa so ake na gigi ti lakoe lakoe ton nga na lo ake pepe. Lango ake tara ti mu lo pepe, nga loke lango pepe. Yeso koe ake na nduzu na sese ake tilo. Zoa si a lingbi ti duti na dawa ti mbeni ye, kozo si lo unda kota tilo pepe? (Coran : Surat : Mariam (Marie); Verset : 65)
Eke ma na be na lo senge pepe. Nga e lingbi ti de kite na kota ti lo pepe. Lo sala e azo ta na yingo ti lo biani. So ake kota ye mingi, e lingbi ti da be tie na ndoni.
Gbia Nzapa so sala azo, lo za na sese, nga lo mu na ala a ndara nde nde, nga na comandema. A ndara so ake ti tene ala gbu li ti ala nga, si ala sala na a kwa nde nde ti maye na ni. Nzapa a inga yeso lo sala, nga si lo kangbi zo na gnama, a ye use ake lege oko pepe. Zo ndara so loke na ni ake ti tene na yati sala ngo a kosala ti lo, lo kangbi nzoni na sioni.
A yeti gigi so mingi ake ti tene e inga ni. Ake nzoni mingi. Tapande ni ake ti so fade na yati a kwa wala kosala so eke sala nde nde a mu lege na e ti tene e inga Nzapa nzoni mingi. Nzapa lo ye, yeso ake nzoni nga ake zi le ti zo si lo bando polele na ya duti tilo.
Nzapa a sala nga yayu, senge pepe, ti tene tongana mo zo mo inga gne si moke sala na ya duti ti mo na sese, nga fade mo ke kiri ande na mbege ti lo na la ndani. Na tango so ande zo oko oko ake fa a nzoni kwa, so lo sala na sese si lo ke so benda na ni.
Ake tongana mandako a ita, yeso koe eke sala ake ti tene e duti ande na popo ti a wa songo benda so. Na langoni ande, zoa si ake yeda ti ngba na peko?
E ba mingi na ndo ti salango a nzoni a kosala ti wara lege ti songo benda so, Wa toka Prophète Muhammad (gonda na siriri na ndo ti lo) a sala tene mingi na ndoni. Nga lo gboto me ti a ita mingi na ndo ti salango a nzoni kosala.
A mbeni a watoka nga so Nzapa a toka ala kozoni tongona Noe (Nuhu), nga wala Moise (Mussa), so (gonda na siriri na ndo ti ala), ala sala kpemgba kosala mingi tongana ti so Nzapa a unda na ala na ndoni. Gne a si na akota a watoka so a ita, awo a dekite na ala mingi, nga azo a mu ala tongana na a wato. Ake kota bira mingi si a ita so a sala.
Na peko si azo a mu ta tene na ala, nga Nzapa a ba ngangu so a Watoka so a sala, nga lo si loke futa ala.
Eba nga na mbege, Nzapa a sala sese nga na a ye mingi so lo sala lo za na ndoni. Eke wara a Ngu nde nde, eke wara a Gbako nga na a ye mingi na yani, eke wara nga a Oto, nga na a Gnama ti ngonda nde nde, nga na e a Zo so lo sala e na ndo sese, nga na ndoni lo mu na e comandema ti tene e sala ye koe gin a lege ti nziya.
So eba ake kota ye mingi si Nzapa a sala. So koe tonga ala ban a popo ni, e a Zo nengo ti ye so koe ake ndoti e. Ndali ti so e a Zo si lo mu na inga ngo ndo (wala ndara nde nde ti gigi. Nga e si e inga nzoni na sioni, nga es e inga kua na zingo. E zi le tie a ita, e gbu kosala ti nzapa ngangu.
Kota ti gbia Nzapa ake mingi, a lingbi ti bumbi lo na mbeni ye pepe. Lo toka wa toka tilo so ake Muhammad, (gonda na siriri na ndo ti lo), so lo ga na Réligion ti ta tene, ti fq nzoni lege na ndo gigi koe.
Tongana nzoni tapande ti a ita so ake sala nzoni, tongana na yeso a lingbi ti fa polele na popo ti azo, nga na a toro.
2 – 3 Ulihiya ti Nzapa:
Nzapa lo ke kota mingi, e lingbi ti voro gi lo oko. A ke bumbi lo na mbeni ye pepe. Nga yeso koe zo a lingbi ti sala tongana ake gi lo pepe, ye ni a ke nzoni pepe.
Ake bumbi Nzapa na mbeni ye oko na sese pepe. Nga lo inga a yeso koe eke sala tongana ake gi lo oko si eke voro. Lo ke ba e nga lo inga yeso koe e ke sala na du tingo tie.
Ema tene so Gbia Nzapa a tene na ndoni:
Lo inga yeso ake ga ande na dawa, nga na yeso a hon a we. Na ndoti a ndara nde nde ti gigi lo inga yeso lo ke wara. Comandema tilo a hon ngangu ti a nduzu na sese, so titene lo zi le na ndoni, ake ye oko na lo pepe. Lo ke kota mingi. (Coran : Surat : Baqara (la vache); Verset : 255).
Yeso gbia Nzapa a unda na e, ake ti tene e voro, nga e da be ti e na lo ti lakwe lakwe. Na yati voro lo so eke da be ti ye da, e bumbi lo na mbeni ye pepe.
A ita bgia Nzapa lo ke nga na ere mingi so ake na ndo ti lo. A ere nde nde so koe ake ti tene a mu ngangu tan a lo biako. So nga ake kota e mingi.
Lo fa na mbege ti lo, nga mbege ti a gbuku so lo zu na sese (Coran), nga na ndara (Sunna), so a lingbi ti mu futa na a wa ma na be na lo, ti tene a lekere nzoni duti tilo na sese, nga na la ndani. Na yati yeso koe efage:
Moke wara; ma na be ti ta tene, a nzoni sarango kwa, nzoni gbungoli, nga na nzoni sarango ye .
Gbia Nzapa tongana so e tene na yati a mbeni a tene so a hon, loke na ere mingi so a nga kota ti lo na ya aye so koe lo ke sala. Moke wara nga a ere so nay a kota gbuku so lo zo na sese.
III – A KOTA GERE TENE SO A GBU ISLAM
A ita wa toka ti Nzapa (gonda na siriri na ndo tilo) lo za a wa ma be tilo koe na nzoni lege so a vuru tongana kotala, nga zo oko a lingbi ti zi tere na poko na ndoti lege so pepe.
Ti mango mbeto ti gbia Nzapa, na kota tilo, na yati a kwa so eke sara, iwara na ya gbuku ti Prophète (gonad na siriri na ndotilo), so ita tiye Abdoulaye ibn OUMAR a fa a kuta ye oku so agbo Islam:
Eyeda gbia Nzapa ake gi oko; Prophète Mohammad (gonda na siriri na ndo ti lo) ake wa toka tilo; Ivoro lo na lege so a fa na ye; Esara nzoni na azo ti mawa (Aumone); Ikanga yanga tiye na nzara (Carème); nga Igo ibando, isala a salat (Prières), na a duha (undango Nzapa mingi) na sese ti Islam (Makkah na Madinah).
(Azo so a su sango ni BUKHARI na MUSLIM).
IV - A GBUKU SO A MU NGANGU NA NI
4 – 1 Coran
4 – 2 Hadiths


text:
Bible Coloriage Bible A 8 S Coloriage Bibliques Imprimer
bible coloriage bible a 8 s coloriage bibliques imprimer.
la bible coloriage bibliques imprimer biblique gratuit nouveau testament,coloriage biblique ancien testament bible daniel a imprimer gratuit thanksgiving,coloriage biblique gratuit bible noel ,coloriage bible ancien testament a imprimer pdf sports sins,silhouettes patchwork and preschool bible coloriage bibliques imprimer daniel noel, coloriage biblique ancien testament gratuit imprimer bible nouveau,coloriage bible daniel coloring pages for kids barbie 6 on with resolution pixels biblique gratuit imprimer bibliques,parents coloriage bible nouveau testament gratuit pdf,coloriage biblique gratuit bible daniel a,coloriage biblique ancien testament bible pdf noel 7 lessnet.


text:
25 A yeke na yâ ti ngu osio ni ti komandema ti Jéhoïakim+ molenge ti Josias, gbia ti Juda, so ti tene na yâ ti kozo ngu ti komandema ti Nébucadnezzar* gbia ti Babylone, la si Nzapa asara tënë so na Jérémie na ndö ti azo ti Juda kue.2 Bâ tënë so prophète Jérémie atene na ndö ti azo ti Juda kue nga na ndö ti azo kue so asara kodro na Jérusalem la, lo tene:3 “A komanse na ngu 13 ni ti komandema ti Josias+ molenge ti Amon, gbia ti Juda, juska laso, a sara ngu 23 awe, si Jéhovah ayeke sara tënë na mbi, na mbi yeke fa peko ti tënë ni na ala fani mingi,* me ala yeke dengi mê ti ala ti mä ni pëpe.+4 Jéhovah atokua lani na ala awakua ti lo kue so ayeke aprophète, lo tokua na ala awakua ti lo so fani mingi,* me ala mä ndo pëpe nga ala dengi mê ti ala ti mä lo pëpe.+5 Aprophète so ayeke tene na ala: ‘Ala changé lege ti ala, zo oko oko azia lege ti sioni sarango ye ti lo nga asioni so lo sara.+ Tongaso, ala yeke ngbâ na fini aninga, na ala yeke lï na yâ ti kodro so Jéhovah amû ni lani na ala nga na akotara ti ala aninga awe.6 Ala mû peko ti ambeni nzapa nde pëpe na ala voro anzapa ni so pëpe nga ala kuku na gbe ti ala pëpe, ala zia ngonzo na bê ti mbi pëpe na lege ti akusala ti maboko ti ala. Me tongana ala ke ti sara ye alingbi na tënë so, mbi yeke ga na ye ti vundu na ndö ti ala.’7 “Jéhovah atene: ‘Me ala ke ti mä mbi lani, ala son bê ti mbi na lege ti akusala ti maboko ti ala na ala ga na ye ti vundu na ndö ti ala wani.’+8 “Ni la, bâ tënë so Jéhovah ti aturugu atene la: ‘“Ngbanga ti so ala mä yanga ti mbi pëpe,9 mbi yeke tokua ti iri amara kue so ayeke na mbage ti nord ti ga,”+ tënë ti yanga ti Jéhovah la, “mbi yeke tokua ti iri Nébucadnezzar* gbia ti Babylone, so ayeke wakua ti mbi.+ Mbi yeke ga na ala kue na ndö ti kodro so,+ mbi yeke ga na ala na terê ti azo ti kodro ni nga na terê ti azo ti amara kue so angoro ala.+ Mbi yeke futi ala biani biani na mbi yeke sara si ala ga mbeni ye so amû mbeto na zo, mbeni ye so azo ayeke hûru yanga ti ala ndali ni nga mbeni ndo so abuba biani biani awe.10 Mbi yeke sara si dekongo ti ngia nga na dekongo ti nzerengo terê ahunzi na popo ti ala.+ Mbi yeke sara nga si a mä go ti koli so amû wali fini fini wala go ti wali so amû koli fini fini+ na popo ti ala pëpe. Mbi yeke sara nga si a mä totongo ti tênë ti nekango na ye pëpe na mbi yeke sara si lumière ti lampe aza na popo ti ala pëpe.11 Kodro ni kue ayeke buba biani biani na ayeke ga mbeni ye so ayeke mû mbeto na zo, nga azo ti amara ni so ayeke sara kua na gbia ti Babylone ndali ti ngu 70.”’+12 “Jéhovah atene: ‘Me tongana ngu 70 ni ahunzi awe,+ mbi yeke ga na ngbanga na ndö ti* gbia ti Babylone, na ndö ti azo ti mara so, ndali ti aye ti sioni so ala sara,+ mbi yeke sara si kodro ti azo ti Chaldée aga mbeni désert lakue lakue.+13 Mbi yeke sara si atënë kue so mbi tene na ndö ti kodro so aga na ndö ti kodro ni, atënë kue so a sû ni na yâ ti mbeti so, aye so Jérémie afa tënë ti prophétie ni na ndö ti amara kue.14 Ndali ti so amara mingi nga na akota gbia+ ayeke sara ande si azo ti Chaldée aga angbâa,+ mbi yeke futa ala alingbi na asarango ye ti ala, a lingbi na akusala ti maboko ti ala.’”+15 Bâ tënë so Jéhovah, Nzapa ti Israël, atene na mbi la: “Mû kopo ti vin ti ngonzo so ayeke na yâ ti maboko ti mbi so, na mo sara si amara kue so mbi tokua mo na ala anyon ni.16 Ala yeke nyon ni ande na ala yeke tambela kirikiri nga ala yeke sara ye mo bâ mo tene mbeni zo so ye asara li ti lo, ngbanga ti épée so mbi tokua na popo ti ala.”+17 Tongaso, mbi mû kopo ni na yâ ti maboko ti Jéhovah na mbi sara si amara kue so Jéhovah atokua mbi na ala so anyon ni:+18 a londo na Jérusalem nga na agbata ti Juda,+ agbia ni, amokonzi ni, ti sara si ala ga mbeni ndo so abuba kue, mbeni ye so amû mbeto na zo, mbeni ye so azo ayeke hûru yanga ti ala ndali ni nga mbeni ye so a deba ni awe,+ tongana ti laso.19 Na pekoni, Pharaon gbia ti Égypte ayeke nyon ni, lo na azo ti kua ti lo, amokonzi ti lo nga na azo ti kodro ti lo kue,+20 nga na azo ti kodro so a wara amara nde nde na yâ ni, agbia kue ti sese ti Uz, agbia kue ti sese ti aPhilistin,+ Askélon,+ Gaza, Écron nga na tanga ti azo ti Ashdod.21 Édom+ ayeke nyon ni, Moab+ nga na azo ti mara ti Ammon,+22 agbia ti Tyr kue, agbia ti Sidon+ kue nga na agbia ti sese so ayeke na mbage ti ngu-ingo,23 Dedan,+ Téma, Buz nga na ala kue so akpaka kuä ti li ti ala so ayeke nduru na terê ti lê ti ala.+24 Agbia ti azo ti Arabie+ kue ayeke nyon ni, nga na agbia kue ti azo ti kodro so a wara amara nde nde na yâ ni, ala so asara kodro na yâ ti benyama,25 agbia ti Zimri kue, agbia ti Élam kue+ nga na agbia ti Médie kue.+26 Nga agbia ti mbage ti nord kue, ala so ayeke nduru nga na ala kue so ayeke na yongoro ndo, ala oko oko kue ayeke nyon ni na peko ti terê nga na tanga ti aroyaume ti dunia kue so ayeke na ndö ti sese; gbia ti Shéshac*+ ayeke nyon kopo ni so na peko ti ala.27 “Mo tene na ala: ‘Bâ tënë so Jéhovah ti aturugu, Nzapa ti Israël, atene la: “Ala nyon kopo ti vin ti ngonzo so ala soulé, ala dë na ala tï na sese, tongaso si ala lingbi ti londo pëpe+ ngbanga ti so mbi yeke tokua épée na popo ti ala.”’28 Tongana ala ke ti mû kopo so na maboko ti mo ti nyon ni, mo tene na ala: ‘Bâ tënë so Jéhovah ti aturugu atene la: “Ala yeke nyon ni!29 Bâ, mbi yeke ga na ye ti vundu kozoni kue na ndö ti gbata so iri ti mbi ayeke na ndö ni;+ eskê a doit ti punir ala pëpe?”’+“‘A yeke punir ala ande, ngbanga ti so mbi iri mbeni épée ti ga na terê ti azo kue so asara kodro na ndö ti sese,’ tënë ti yanga ti Jéhovah ti aturugu la.30 “Mo tene tënë ti aprophétie so kue na ala mo tene:‘Jéhovah angbâ na nduzu kâ lo yeke dekongo tongana bamara,lo ngbâ na yâ ti ndo ti lo so ayeke nzoni-kue lo sara si a mä go ti lo.Lo yeke dekongo ngangu tongana bamara so ayeke na yanga ti dû ti lo.Lo yeke dekongo tongana azo so ayeke pete alê ti vigne na yâ ti dû ti sarango na vin,Lo yeke he bia ti songo benda na ndö ti azo kue so asara kodro na ndö ti sese.’31 ‘A yeke mä mbeni bruit so ague juska na yanga ti sese kue,ndali ti so Jéhovah ayeke na tënë na amara.Lo wani lo yeke fâ ngbanga na li ti azo kue.+Lo yeke fâ ande azo ti sioni na épée,’ tënë ti yanga ti Jéhovah la.32 Bâ tënë so Jéhovah ti aturugu atene la:‘Bâ, mbeni ye ti vundu ayeke londo na mbeni mara ti gue na mbeni mara,+mbeni ngangu pupu ti ngu ayeke londo na mbage ti sese kâ ti ga.+33 “‘Ala so Jéhovah afâ ala na lege ti épée na lango ni so ayeke londo na mbeni yanga ti sese ti si na mbeni yanga ti sese. Zo ti totongo kuâ ti ala ayeke duti dä pëpe, a yeke ro kuâ ti ala pëpe nga a yeke lu ala pëpe. Ala yeke ga tongana puru ti anyama na ndö ti sese.’34 Ala aberger, ala toto, ala dekongo ngangu!Ala akota zo so abâ ndo na ndö ti ataba, ala kpaka terê ti ala na yâ ti sese,ndali ti so ngoi ti fango ala nga ngoi ti kangbingo ala kirikiri asi awe,ala yeke tï na sese tongana mbeni pendere ta ti sese.35 Aberger awara ndo ti kpe dä pëpe,akota zo so abâ ndo na ndö ti ataba ni ahinga lege so ala yeke kpe ti hon dä pëpe.36 Ala mä dekongo ti aberger ni,toto ti akota zo so abâ ndo na ndö ti ataba ni,ndali ti so Jéhovah ayeke futi ndo ti tengo pere ti anyama ti ala.37 Ando so ayeke fade na siriri so aga mbeni ndo so zo ayeke dä pëpe,ngbanga ti kota ngonzo ti Jéhovah.38 Lo zia ndo ti lo, lo hon tongana ti so mbeni bamara so akono awe*+ so asigi na yâ ti dû ti lo ahon,kodro ti ala aga mbeni ye so amû mbeto na zo,ngbanga ti épée so asara sioni mingi,nga ngbanga ti kota ngonzo ti Nzapa.”
Kete tënë
^ Na Hébreu: “Nébucadrezzar,” so mbeni lege ti di iri ni so la.


text: 31 Mawa na azo so adescend na Égypte ti tene azo ni amû maboko na ala,+azo so azia bê ti ala na ndö ti ambarata,+azo so azia bê ti ala na ndö ti ambarata ndali ti so ala yeke minginga na azo so azia bê ti ala na ndö ti ambarata ti bira* ndali ti so ala yeke ngangu mingi.Me ala bâ ndo pëpe na mbage ti Nzapa ti Israël so ayeke nzoni-kue,nga ala gi Jéhovah pëpe.2 Me lo nga kue lo yeke na ndara, na lo yeke ga na ye ti ngangu,nga lo yeke changé yanga ti lo pëpe.Lo yeke londo na terê ti bungbi ti azo ti sioninga na terê ti azo so ayeke mû maboko na ala. +3 Azo ti Égypte ayeke gï asenge zo, ala yeke Nzapa pëpe.Ambarata ti ala ayeke gï ye ti sese, ala yeke ayingo pëpe.+Na ngoi so Jéhovah ayôro maboko ti lo na terê ti ala,zo kue so aye ti mû maboko na ala ayeke pika gere ti lo;nga zo kue so zo amû maboko na lo ayeke tï.Ala kue ayeke kui legeoko.4 Jéhovah atene na mbi:“Mbeni bamara, ngangu bamara so akono awe,* ayeke suku ndali ti nyama so lo gbu lo.Tongana gbâ ti aberger aga ti tomba lo,dekongo ti ala ayeke zia mbeto na yâ ti lo pëpenga bruit ti ala ayeke sara ye oko na lo pëpe.Jéhovah ti aturugu ayeke sara ye tongana bamara na ngoi so lo ga ti sara birana ndö ti Hoto ti Sion, na li ti hoto ni.5 Legeoko tongana andeke so ayeke huru ti bata amolenge ti ala, Jéhovah ti aturugu ayeke gbu koko ti Jérusalem.+Lo yeke gbu koko ti lo nga lo sö lo.Lo yeke sara si ye ti sioni asi na Jérusalem pëpe nga lo yeke zi lo.”6 “Ala azo ti Israël, ala kiri na mbage ti Lo so ala ke yanga ti lo na mbana so,+7 ndali ti so mbeni ngoi ayeke ga so zo oko oko ayeke ke anzapa ti lo ti argent nga na ti lor so ayeke asenge senge ye, so ala wani asara siokpari na sarango ni na maboko ti ala.8 Zo ti Assyrie ayeke tï na lege ti épée, me na lege ti épée ti zo pëpe;épée so ayeke ti zo pëpe la ayeke fâ ande lo.+Épée la ayeke sara si lo kpe,nga a yeke gbu awakua ti lo so ade maseka ti sara akua ti ngangu.9 Kota mbeto ayeke sara si kota tênë ti lo ayeke kpe,nga yongoro keke so a kpo ni na nduzu si azo abâ ni ayeke zia kota mbeto na yâ ti azo ti lo so ayeke amokonzi.” Tënë ti yanga ti Jéhovah la,lo so lumière* ti lo ayeke na Sion nga so four ti lo ayeke na Jérusalem.


text:
MBAGE 4
Tongana bê ti mo afâ ngbanga na ndo ti mo: “Mo sukula mbi si siokpari ti mbi awe”
“Fini kua so mbi wara asara si sewa ti mbi aduti nzoni, me a sara nga si mbi komanse ti sara mara ti asioni ye kue. Mbi komanse ti sara afête, mbi mû mbage na aye ti poroso, mbi gue même na eglize. A sara ngu 40 mbi gue na bungbi ape. Tongana angu mingi ayeke hon, mbi pensé mbi tene ti mbi awe, Jéhovah ayeke pardonné ti lo mbi encore ape. Lakue bê ti mbi ayeke fâ ngbanga na ndo ti mbi. Kozoni kue, kozo si mbi tï lani na yâ ti sarango asioni ye, mbi hinga lani tâ tënë bien.”—Martha.
TONGANA bê ti mo afâ ngbanga na ndo ti mo, a lingbi ti duti tongana mbeni nengo kungba na ndo ti mo. Gbia David atene: “Sioye ti mbi ahon ndo ti mbi awe; a ne tongana kungba so ahon ndo ti mbi.” (Psaume 38:5). Ambeni Chrétien ayeke dä so vundu ahon ndo ti ala ndali ti so ala pensé so Jéhovah alingbi ti pardonné ala encore ape (2 aCorinthien 2:7). Pensé ti ala ni ayeke na lege ni? Même tongana mo sara mbeni kota siokpari, mo yeke yongoro mingi na Jéhovah si lo lingbi ti pardonné mo lâ oko ape? Ên-ën, a yeke tongaso ape.
“Zia e bungbi [e] leke tënë”
Jéhovah ake pëpe azo so asara siokpari si ala changé bê ti ala. Lo yeke yamba ala. Na yâ ti parabole ti molenge so abuba aye ti lo kue, Jésus ahaka Jéhovah na mbeni babâ ti ndoye so molenge ti lo azia dä ti lo na lo gue lo sara aye ti kirikiri. A si na mbeni ngoi, molenge ni amû desizion ti kiri na yanga-da. “Tongana [molenge ni a]ngbâ ayo, lê ti babâ ti lo atï na ndo ti lo na mawa ti lo asara babâ ni. Babâ ni akpe loro atï na ndo ti go ti lo na lo su ngbangba ti lo a ninga.” (Luc 15:11-20). Mo ye ti ga nduru mingi na Jéhovah me mo bâ so mo “ngbâ ayo” na lo? Legeoko tongana ti babâ ti yâ ti toli ti Jésus so, Jéhovah ayeke sara ye na mo na nzoni bê. Lo yeke ku kungo ti yamba mo.
Ka tongana mo pensé so Jéhovah alingbi ti pardonné mo ape ndali ti so asiokpari so mo sara ayeke sioni mingi wala ayeke mingi? Bâ tënë so Jéhovah atene na Ésaïe 1:18, so atene: “L’Éternel atene, I ga fadeso, zia e bungbi ti leke tënë: kamême siokpari ti i ayeke tongana bengba ye, fade a vuru tongana neige.” Biani, même tongana asiokpari ti e abe tongana mbeni bengba ye so acallé na tere ti mbeni vuru bongo, Jéhovah ayeke pardonné ni.
Jéhovah aye pëpe ti tene mo ngbâ lakue ti bâ pasi ndali ti so bê ti mo afâ ngbanga na ndo ti mo. Tongaso, nyen la mo lingbi ti sara ti tene Nzapa apardonné mo nga ti tene bê ti mo afâ ngbanga na ndo ti mo ape tongaso si bê ti mo adë? Bâ aye use so David asara. Kozoni, lo tene: “Fade mbi fa tënë ti kengo-ndia ti mbi na [Jéhovah].” (Psaume 32:5). Girisa ape so, Jéhovah atisa mo awe ti ga nduru na lo na lege ti sambela nga ti tene ala “leke tënë” na popo ti ala. Yeda na tisango ndo ni. Fa asiokpari ti mo na Jéhovah nga fa atënë ti bê ti mo na lo. Ye so asi na David, a mû lege na lo ti sambela Jéhovah na bê ti lo kue, lo tene: “Mo sukula mbi si siokpari ti mbi awe . . O Nzapa, bê so afâ awe na ayeke na vundu, Mo ke pëpe.”—Ps. 51:4, 19.
Use ni, David awara mungo maboko na mbage ti prophète Nathan, so ayeke lani watokua ti Nzapa (2 Samuel 12:13). Laso, Jéhovah azia a-ancien ti congrégation so a fa ye na ala nzoni ti mû maboko na aita so asara siokpari si achangé bê ti ala ti tene ala kiri aleke songo ti ala na Jéhovah. Tongana mo gue na mbage ti a-ancien, ala yeke diko aversê ti Bible na mo nga ala yeke sambela na mo ti dë bê ti mo, ti zi asioni bango ndo so mo yeke na ni nga ti mû maboko na mo ti wara sava na lege ti yingo.—Jacques 5:14-16.
‘Ngia ayeke na zo so a pardonné kengo-ndia ti lo awe’
Biani, a lingbi ti duti ngangu mingi na mo ti fa asiokpari ti mo na Jéhovah nga ti gue na mbage ti a-ancien. David kue apensé tongaso lani. Lo “sara tënë pëpe” na ndo ti asiokpari ti lo teti mbeni ngoi (Psaume 32:3). Ye oko, a si na mbeni ngoi, lo fa asiokpari ti lo nga lo changé bê ti lo na lo bâ so lo wara aye ti nzoni mingi ndali ni.
Mbeni nzoni ye so David awara ayeke so lo kiri lo wara ngia ti lo. Lo tene: “Ngia ayeke na zo so kengo-ndia ti lo a pardonné awe, na lo so siokpari ti lo a honde awe.” (Psaume 32:1). Lo sambela nga lo tene: “O [Jéhovah]! Mo lungula yanga ti mbi, na fade yanga ti mbi asepela Mo.” (Psaume 51:17). Bê ti David adë lani ndali ti so bê ti lo afâ ngbanga na ndo ti lo encore ape nga lo mû merci na Nzapa so apardonné lo. Ye so apusu lo ti sara tënë ti Jéhovah na azo.
Jéhovah aye ti tene mo wara dengo bê so zo ayeke wara tongana bê ti lo afâ ngbanga na ndo ti lo ape. Lo ye nga ti tene, mo sara tënë ti lo nga na aye so lo leke na bê ti lo ti sara na azo na bê ti mo kue nga na ngia. Me lo ye pëpe ti tene mo sara ni na vundu na bê (Psaume 65:2-5). Girisa ape so lo hunda na mo ti gue na mbage ti lo ti “mbô asiokpari ti [mo], ti tene angoi ti kiringo ti wara ngangu alingbi ti londo na gbele Jéhovah ti ga”.—Kusala 3:19.
A yeke ye so asi lani na Martha. Lo tene: “Molenge ti mbi ti koli angbâ lani ti tokua na mbi a-Tour ti Ba Ndo nga na a-Réveillez-vous ! Yeke yeke, mbi komanse ti kiri ti sara songo na Jéhovah. Ye so ayeke lani ngangu mingi na mbi ti sara ti kiri na bungbi ayeke ti hunda pardon ndali ti asiokpari kue so mbi sara. Me na nda ni, mbi sambela Jéhovah na mbi hunda lo ti pardonné mbi. A yeke ngangu ti yeda so mbi sara ngu 40 si mbi ga ti kiri na Jéhovah. Ye so asi na mbi afa polele so même na peko ti angu mingi, zo alingbi ti kiri ti sara na Nzapa na ti kiri na yâ ti ndoye ti lo.”


text:
KOTA MAMA-TENE NI | BIBLE
Bible angbâ atâa so a gi ti changé atënë ti yâ ni
KPALE NI: Bible angbâ atâa so akugbe-mbeti ni alingbi fade ti buba nga atâa so a kanga lege na ni. Me, ambeni zo so ayeke sû peko ti Bible nga na ala so ayeke traduire ni agi lani lege ti changé atënë ti yâ ni. Na ambeni ngoi, ala gi ti sara si atënë ti Bible ague oko na afango ye ti ala, ahon ti tene afango ye ti ala ni la ague oko na atënë ti Bible ni. Zia e bâ ambeni tapande ni:
Ndo so a yeke voro Nzapa dä: Na popo ti ngu 300 ti si na ngu 100 kozo ti Christ, azo so asû lani Pentateuque ti azo ti Samarie * ayôro na yâ ti versê ti Exode 20:17 tënë “na Hoto ti Guérizim. Na ndo so, fade mo leke mbeni gbalaka.” Azo ti Samarie aye lani ti tene atënë ti Bible ague oko na temple so ala leke na ndo ti Hoto ti Guérizim.
Tënë ti Trinité: Nduru na ngu 300 tongaso na peko ti so a hunzi ti sû Bible, azo so ayeda na tënë ti Trinité ayôro na yâ ti versê ti 1 Jean 5:7 tënë “na yayu, Babâ ni, Tënë ni nga na Yingo vulu: ala ota so kue ayeke oko.” Tënë ni so ayeke pëpe na yâ ti ngbene mbeti ti Bible so a sû lani. Bruce Metzger, so ayeke mbeni wandara, atene so “ti londo na ngu 500 ti ga na ni,” a komanse ti “wara atënë ni so, lege mingi na yâ ti kugbe-mbeti ti Ngbene Latin nga na ti Vulgate [so ayeke na Latin].”
Iri ti Nzapa: Na fango mbeni tënë ti aJuif so ayeke nga tâ tënë ape tongana mbeni raison, gbâ ti azo so ayeke traduire Bible azi iri ti Nzapa na yâ ti Bible. Ala zia atitre tongana “Nzapa” wala “Seigneur” na place ni. Na yâ ti Bible, a yeke gi Nzapa oko la a iri lo na iri ni so ape, a zia iri ni so nga na ndo ti azo, ayanda na même na ndo ti Zabolo.—Jean 10:34, 35; 1 aCorinthien 8:5, 6; 2 aCorinthien 4:4. *
TONGANA NYEN LA BIBLE AHON NA YÂ NI: Kozoni, atâa so ambeni zo so ayeke sû peko ti Bible asara lani kua ti ala na lege ni ape wala même ala gi ti handa azo, mingi ti ambeni asara kua ti ala nzoni mingi nga lê ti ala azi na ndo ti anzene nzene tënë kue. Na popo ti ngu 500 ti si na ngu 900, aMassorète asû peko ti Mbeti ti Nzapa so alondo na Genèse ti si na Malachie na yanga ti Hébreu. A tene so ala diko wungo ti alê ti tënë oko oko kue nga na agere-mbeti kue so ayeke na yâ ni si a-erreur alinda dä ape. Tongana ala pensé so erreur ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa so ala yeke mû ti sû peko ni so, ala yeke sû mbeti na tere ni. A-Massorète ake ti changé atënë ti yâ ti Bible. Moshe Goshen-Gottstein, so ayeke mbeni kota wandara, asû na mbeti atene: Ti ala, “tongana ala yoro mbeni ye na yâ ni na mbana, andâ a yeke tongana mbeni kota siokpari so ahon atanga ni kue.”
Use ni, angbene mbeti ti Bible so awara laso a-aidé biani azo so ayeke gi ye na ndo ti Bible ti hinga ndo wa la a-erreur ayeke dä. Na tapande, amokonzi-nzapa afa na azo teti angu mingi so Mbeti ti Nzapa ti ala so ayeke na Latin amû tâ gi peko ti ngbene Mbeti ti Nzapa ni. Me, na 1 Jean 5:7, ala yôro ambeni tënë nde na yâ ni, tongana ti so a fa fade na tongo nda ti mbage so. Erreur ni so ayeke même na yâ ti Bible ti Roi Jacques na Anglais, so ayeke mbeni Bible so a ne ni mingi. Me, nyen la azo aga ti hinga tongana a wara ambeni ngbene mbeti ti Bible? Bruce Metzger asû na mbeti atene: “Tënë so, [so ayeke na yâ ti 1 Jean 5:7], ayeke pëpe na yâ ti angbene mbeti ti Bible kue (na tapande ti Syriaque, ti Éthiopique, ti Copte, ti Arabe na ti Slavon), me a yeke gi na yâ ti so ayeke na Latin.” Ye ti pekoni ayeke so, a zi tënë ni so na yâ ti ambeni Bible nga na yâ ti Bible ti Roi Jacques so a kiri a leke yâ ni.
Eskê angbene mbeti ti Bible afa so a bata atënë ti yâ ti Bible nzoni? Na ngu 1947, na ngoi so a wara arouleau ti Mer Morte, awandara awara fadeso lege ti haka Mbeti ti Nzapa so aMassorète asara na yanga ti Hébreu na arouleau ti Bible ni so, so asû ni ahon ngu 1 000 tongaso kozo na ni. Mbeni koli, so ayeke mbeni oko ti azo so asû mbeti na ndo ti sigingo ti arouleau ti Mer Morte, atene so rouleau oko “afa na e na kite oko ape so, teti ngu 1 000, aJuif so asû peko ti atënë ti Bible asara kua ti ala tâ na lege ni mingi nga lê ti ala azi ngangu mingi.”
A yeke wara na yâ ti mbeni da ti batango ambeti na Dublin, so ayeke na Irlande, ambeni molongo ti apapyrus so afa mara ti aMbeti ti Nzapa so alondo na Matthieu ti si na Apocalypse nde nde kue, so na popo ni a wara angbene Mbeti ti Nzapa so a sû ni na popo ti ngu 100 ti si na ngu 200, so ti tene ngu ngbangbo oko na peko ti so a hunzi ti sû Bible kue. Mbeni bakari (The Anchor Bible Dictionary) atene so atâa so apapyrus afa na e gbâ ti afini sango na ndo ti anzene nzene tënë ti Bible, ala fa nga tongana nyen la a changé atënë ti yâ ti Bible ape na ngoi so a yeke sû peko ni.
“Na kite oko pëpe, e lingbi ti tene so ade lâ oko pëpe ti kiri na peko ti mbeni mbeti ti giriri nzoni mingi ahon ti so”
YE TI PEKONI: Ahon ti tene angbene mbeti ti Bible abuba yâ ti tënë ti Bible, ala kiri asara si tënë ni aga nzoni mingi. Pakara Frederic Kenyon asû tënë so na ndo ti mbage ti Mbeti ti Nzapa so alondo na Matthieu ti si na Apocalypse, lo tene: “Na popo ti angbene buku so e wara, gbâ ti aye so a wara na ndo ni so aninga mingi tongana ti Bible ayeke dä ape. Nga mbeni wandara so ayeke na sioni bibe ape apeut pëpe ti dë kite so ambeti ti Bible so e yeke na ni laso amû tâ gi peko ti angbene mbeti ti Bible ni.” Âdu ti mbage ti Mbeti ti Nzapa so alondo na Genèse ti si na Malachie, William Henry Green atene: “Na kite oko pëpe, e lingbi ti tene so ade lâ oko pëpe ti kiri na peko ti mbeni mbeti ti giriri nzoni mingi ahon ti so.”


text:
KOTA MAMA-TENE NI | NGBANGA TI NYEN A LINGBI E SARA YE NA LEGE NI?
Sarango ye na lege ni aga ngbene ye awe?
Hitoshi ayeke sara kua na bureau ti batango nginza na yâ ti mbeni ndokua so ayeke mû azo na kua, na Japon. Na ngoi so lo na patron ti lo angbâ ti sara compte, a hunda na lo ti tene mvene na lê ti mbeti ti compte ni. Hitoshi atene so bê ti lo so ayeke sara tënë na lo amû lege na lo pëpe ti sara mara ti ye tongaso. Ndali ni, patron ti Hitoshi atene na lo so tongana lo sara ngia ape a yeke tomba lo. Na nda ni a tomba lo na kua.
Na anze so aga na pekoni, tënë ti gingo kua aga na vundu mingi na Hitoshi. Na tapande, na ngoi ti mbeni lisoro so a sara na lo, ti bâ wala a lingbi ti mû lo na kua, Hitoshi atene na zo ni so ni lingbi pëpe ti yôro tere ti ni na yâ ti mbeni kua so ayeke na lege ni ape. Koli so asara lisoro na lo atene: “Bango ndo ti mo ayeke nde!” Afami nga na akamarade ti Hitoshi awa lo ti changé sarango ye ti lo so ape. Ye oko, na ambeni ngoi, lo komanse ti wara kite. Na tapande, lo yeke hunda tere ti lo wala ti ngbâ ti sara ye na lege ni ayeke nzoni ye la.
Ye so asi na Hitoshi so afa na e so, a yeke azo kue ape la si aye tënë ti sarango ye na lege ni. Na ndo ni, ambeni apeut ti bâ même ni tongana ye ti buba, mbilimbili tongana andu tënë ti dengo buze. Mbeni wali so ayeke sara kua na Afrique du Sud atene: “Mbi yeke sara ka kua na popo ti azo so ayeke sara ye na lege ni ape. Na ambeni ngoi, mo sara ngia ape, mo kue mo yeke sara ye tongana ala.”
Mbeni sarango ye na lege ni ape so laso amû ndo mingi ayeke tenengo mvene. Na yâ ti angu so ahon lani, mbeni gingo nda ti ye ti Robert Feldman, so ayeke fa mbeti na mbeni dasendagi (University of Massachusetts Amherst), afa so tongana a mû zo ngbangbo-oko, 60 na popo ti ala ayeke tene mvene na amba ti ala kamême fani oko na yâ ti penze-ngbonga 10. Feldman atene: “E ku tere ti e na mara ti ye ni so ape. E hinga ti e lâ oko ape so azo ayeke tene mvene tongaso.” Mingi ti azo aye ti tene a tene mvene na ala ape, me a sara zo ngia ti bâ so gbâ ti azo ayeke tene mvene.
Ngbanga ti nyen la sarango ye na lege ni ape, so na popo ni a yeke wara tenengo mvene nga na nzi, amû ndo mingi tongaso? Tongana nyen la sarango ye na lege ni ape apeut ti buba yâ ti nzoni duti ti azo? Nyen la e peut ti sara ti kpe ti ga zo so ayeke sara ye na lege ni ape?


text:
CHAPITRE 2
A mû nengo na Jésus kozo si a dü lo
MARIE AGUE ABÂ FAMI TI LO ÉLISABETH
Na peko ti so ange Gabriel atene na Marie so fade lo yeke dü ande mbeni molenge-koli, so a yeke zia ande iri ti lo Jésus, na so ayeke komande ande tongana Gbia teti lakue lakue, Marie ahunda lo atene: “Ye so ayeke si ande tongana nyen, so ade mbi bungbi na koli ape so?”—Luc 1:34.
Gabriel akiri tënë na lo atene: “Yingo vulu ayeke ga ande na ndo ti mo, na ngangu ti Lo so ayeke na nduzu na ndo ti aye kue ayeke bata mo tongana gbe ti dê. Ndani la si molenge so mo yeke dü lo ayeke duti ande nzoni-kue, na a yeke iri lo Molenge ti Nzapa.”—Luc 1:35.
Peut-être ti aidé Marie ti yeda na tokua ni so, Gabriel akiri atene: “Fami ti mo Élisabeth nga amû ngo ti molenge ti koli na lâ ti mbakoro ti lo, na lo yeke na yâ ti nze omene ni, lo so a iri lo wali-ngombo. Ye so afa so atënë kue ti yanga ti Nzapa ayeke ga gi tâ tënë.”—Luc 1:36, 37.
Marie ayeda na tënë ti Gabriel ni, tongana ti so kiringo tënë ti lo afa ni. Lo tene: “Bâ, mbi yeke ngbâa ti Jéhovah ti wali! Zia ye ni asi na mbi gi tongana ti so mo tene.”—Luc 1:38.
Na peko ti so Gabriel ahon awe, Marie aleke tere ti lo ti gue ti bâ Élisabeth so lo na koli ti lo Zacharie alango na ndo ti hoto ti Judée so ayeke nduru na Jérusalem. Ti londo na da ti lo na Nazareth ti gue na ndo ni so, a lingbi Marie asara lango ota wala osio na lege.
Na ngoi so Marie asi na da ti Zacharie, lo lï lo bara Élisabeth. Gi na ngoi ni so, Élisabeth asi na yingo vulu ti Nzapa, na lo tene na Marie: “Mo la mo yeke wali so tufa ti Nzapa ayeke na ndo ti lo mingi, nga tufa ti lo ayeke na ndo ti molenge so ayeke na yâ ti mo! So pasa si mbi yeke na ni ti tene mama ti Seigneur ti mbi aga na ndo ti mbi! Na ngoi so mbi mä bara ti mo ni, foroto so ayeke na yâ ti mbi ahuru na ngia.”—Luc 1:42-44.
Na pekoni, ti fa ngia ti bê ti lo, Marie akiri tënë atene: “Âme ti mbi agonda Jéhovah, na mbi lingbi pëpe ti kanga ngia so ayeke na bê ti mbi ndali ti Nzapa, Sauveur ti mbi, ndali ti so lo bi lê ti lo na ndo ti mbi senge ngbâa ti lo. Ti to nda ni laso, azo ti angoi nde nde kue ayeke tene ande so mbi yeke na ngia, ngbanga ti so Lo so ayeke ngangu mingi . . . asara akota ye ndali ti mbi.” Atâa so a yeke kota pasa la Marie awara, lo mû gonda ni kue na Nzapa, lo tene: “Iri ti lo ayeke nzoni-kue . . . Nga, na yâ ti angoi kue so ayeke ga, lo yeke sara nzoni bê na azo so akpe mbeto ti lo.”—Luc 1:46-50.
Na yâ ti atënë ti prophétie so lo tene, Marie angbâ ti mû gonda na Nzapa, lo tene: “Lo sara aye so na ngangu maboko ti lo. Ala so ayeke na bibe ti baba, lo kangbi yâ ti ala kirikiri. Lo kinda azo ti ngangu na ndo ti atrône, na lo yä azo ti mawa na nduzu. Lo mû gbâ ti anzoni ye na azo so nzara asara ala, na lo tomba azo ti mosoro si ala hon maboko senge. Lo ga lo mû maboko na wakua ti lo Israël, ti fa so lo dabe ti lo na zendo so lo mû. Lo mû zendo ti sara nzoni bê na Abraham nga na ahale ti lo lakue lakue, tongana ti so lo sara tënë ni na akotara ti e.”—Luc 1:51-55.
Marie angbâ na tere ti Élisabeth teti anze ota tongaso, ti mû maboko na lo ngbanga ti so a ngbâ na Élisabeth ngoi mingi ape ti tene lo dü. A nzere mingi ti bâ mara ti awali use be-ta-zo tongaso na dutingo place oko na yâ ti mara ti angoi tongaso ti gigi ti ala; ala so Nzapa amû maboko na ala si ala mû ngo so.
Bâ tongana nyen la a mû nengo na Jésus même kozoni si a dü lo. Élisabeth airi lo lani “Seigneur ti mbi”, nga molenge so ayeke na yâ ti lo “ahuru” na ngia na ngoi ti singo ti Marie. Me, tongana ti so e yeke bâ ande, ambeni zo ayeke sara ande ye nde na mbage ti Marie nga na mbage ti molenge ti lo so lo yeke dü ande.


text:
CHAPITRE 108
Awato ti Jésus aye ti gbu lo na yâ ti kûkû ti ala
MATTHIEU 22:15-40 MARC 12:13-34 LUC 20:20-40
ALA KIRI NA CÉSAR AYE SO AYEKE TI CÉSAR
TËNË TI MARIAGE NGA NA LONDONGO TI AKUÂ
ACOMMANDEMENT SO AYEKE KOTA AHON ATANGA NI KUE
Ngonzo ahon ndo ti awato ti Jésus ni. Lo londo ti mû ambeni toli so afa asioni sarango ye ti ala na gigi. Ni la, aFarizien amä tere ti sara si lo tï na yâ ti gbanda ti ala. Ala ye ti pusu lo ti tene mbeni tënë so ayeke na lege ni ape na tere ti gouvernement ti Rome, nga ala mû nginza na ambeni disciple ti ala ti tene ala la ahunda tënë ni, tongaso si lo tï na yâ ti kûkû ti ala.—Luc 6:7.
Ala hunda lo, ala tene: “Maître, e hinga so mo yeke sara tënë nga mo yeke fa ye na lege ni. Mo yeke sara kangbi na popo ti azo pëpe, nga ye so mo fa na ndo ti Nzapa ayeke tâ tënë: Tene na e: Ndia amû lege na e ti futa impôt ti molenge ti kodro na César wala pëpe?” (Luc 20:21, 22). Jésus azia pëpe si atënë ti yanga ti ala ni awoko lo, ngbanga ti so lo bâ mayele na handa so ayeke na peko ni. Tongana Jésus atene, ‘Ên-ën, a yeke na lege ni pëpe ti futa impôt,’ azo ni ayeke tene so lo yeke wato ti Rome. Me, tongana lo tene ‘En, ala futa impôt,’ lo na azo so aye ti ala ti sigi na gbe ti Rome ayeke mä tere ande ape, na ala yeke londo na tere ti lo. Me lo yeke kiri tënë tongana nyen?
Lo tene: “Ala azo ti handango lê ti zo so, ala yeke tara mbi ngbanga ti nyen? Ala fa na mbi mbeni lê ti nginza so a yeke futa na impôt.” Ala ngbâ aga na lo denier oko. Lo hunda ala, lo tene: “Zo wa la li ti lo nga na iri ti lo ayeke na ndo ti lê ti nginza so?” Ala tene: “César.” Na pekoni, Jésus atene na ala: “Tongaso, ala kiri na César aye so ayeke ti César, me na Nzapa aye so ayeke ti Nzapa.”—Matthieu 22:18-21.
Li ti akoli ni akpe ndali ti kiringo tënë ti Jésus ni. Teti so lo kanga yanga ti ala na kode, ala ngbâ alondo, ala hon. Me, teti so ade ala wara lege ti gbu Jésus ape so, ala zia lege ni ape. Na peko ti so tara ti aFarizien ni atï na ngu, mbeni groupe ti amokonzi-nzapa ni nde akiri aga na mbage ti Jésus.
A-Sadducéen ayeke azo so atene ti ala atene londongo ti akuâ ayeke dä ape. Ni la, ala bi mbeni hundango tënë na sese, so andu tënë ti londongo ti akuâ. Ala tene: “Maître, Moïse atene lani: ‘Tongana mbeni koli akui sân ti dü molenge, a lingbi ita ti lo ti koli asara mariage na wali ti lo ni ti dü molenge na iri ti ita ti lo ni.’ Lani ambeni ita ti koli mbasambala ayeke na popo ti e. Yaya ni asara mariage, na lo kui. Me so lo dü molenge ape, ita ti lo amû wali ni. Ye ni asi nga tongaso na use ita ti lo ni nga na ota ni, juska na ala mbasambala kue. Na peko ti ala kue, wali ni nga akui. Tongaso, na ngoi ti zingongo ti akuâ, wali ni ayeke duti ande wali ti lo so wa? So ala kue la amû wali ni so.”—Matthieu 22:24-28.
Ti kiri tënë na ala, Jésus asara kua na atënë so Moïse asû, ngbanga ti so aSadducéen amä na bê ka na ni. Lo tene: “A yeke ngbanga ti tënë so si ala girisa lege awe so ape? Ala hinga Mbeti ti Nzapa nga na ngangu ti Nzapa oko ape. Na ngoi so ala yeke zingo ande na kuâ, akoli ayeke sara mariage ape na awali nga ayeke sara mariage ape. Me ala yeke tongana a-ange na yayu. Me na ndo ti tënë ti akuâ, so a yeke zingo ala, ala diko na yâ ti mbeti ti Moïse ape? So na yâ ti mbaï so asara tënë ti keke ti sisi, Nzapa atene na lo: ‘Mbi yeke Nzapa ti Abraham, Nzapa ti Isaac na Nzapa ti Jacob.’ Lo yeke Nzapa ti akuâ pëpe, me ti azo so ayeke na fini. Ala girisa lege tâ ngangu mingi.” (Marc 12:24-27; Exode 3:1-6). Kiringo tënë ti lo ni asara si li ti gbâ ti azo ni akpe kue.
Jésus akanga yanga ti aFarizien nga na aSadducéen ni use kue. Ni la, ala gue abungbi tere ti ga ti tara Jésus encore. Mbeni scribe ni ahunda lo atene: “Maître, commandement wa si ayeke kota ahon atanga ni kue na yâ ti Ndia?”—Matthieu 22:36.
Jésus angbâ akiri tënë, lo tene: “Kozo commandement ni ayeke so: ‘Azo ti Israël, ala mä si, Jéhovah Nzapa ti e, lo yeke gi Jéhovah oko. Mo ndoye Jéhovah Nzapa ti mo na bê ti mo kue, na âme ti mo kue, na bibe ti mo kue nga na ngangu ti mo kue.’ Use commandement ni ayeke so: ‘Mo ndoye mba ti mo tongana mo wani.’ Mbeni commandement so ayeke kota ti hon aso ayeke dä ape.”—Marc 12:29-31.
Na mango kiringo tënë ti lo ni, scribe ni angbâ atene: “Maître, tënë so mo tene so ayeke tâ tënë: ‘Nzapa ayeke gi oko awe, nde na lo mbeni nzapa ayeke dä ape.’ Mo ndoye lo na bê ti mo kue, na hingango ye ti mo kue, na ngangu ti mo kue nga mo ndoye mba ti mo tongana mo wani ayeke nzoni mingi ahon asandaga so a zö ni agbi kue nga na asandaga nde nde kue.” Tongana Jésus abâ so scribe ni akiri tënë pendere, Jésus atene na lo: “Mo yeke yongoro na Royaume ti Nzapa ape.”—Marc 12:32-34.
Teti alango ota (so ti tene lango 9, 10 nga na 11 ti Nisan), Jésus afa ye na yâ ti temple. Ambeni zo ni amä lani Jésus pendere mingi, na tapande, scribe so. Me amokonzi-nzapa so ape, so fadeso mbeni zo na popo ti ala “ti tara ti hunda tënë na lo” ayeke ape.


text:
CHAPITRE 121
“Ala gbu ngangu! Mbi hon dunia so na ngangu awe”
NA YÂ TI KETE NGOI ABAZENGELE TI JÉSUS AYEKE BÂ LO ENCORE APE
VUNDU TI ABAZENGELE AYEKE CHANGÉ TI GA NGIA
Jésus na abazengele ti lo aga nduru ti sigi na yâ ti kubu so ayeke na nduzu, so ala te kobe ti Pâque dä. Na peko ti atënë so Jésus atene na ala, lo kiri lo tene: “Mbi sara tënë ti aye so na ala si ala pika gere ti ala ape.” Lo tene tënë ni so ngbanga ti nyen? Lo fa ndani, lo tene: “Azo ayeke tomba ala na yâ ti synagogue. Ti tâ tënë ni, ngoi ayeke ga so zo kue so afâ ala, lo yeke bâ ti lo lo tene kua ti Nzapa la lo sara so.”—Jean 16:1, 2.
Tënë ni so apeut ti zia mbeto na bê ti abazengele ni. Atâa so Jésus atene na ala kozo so dunia so ayeke ke ande ala, lo tene lani droit na ala ape so fade azo ayeke fâ ala ande. Ngbanga ti nyen? Lo tene: “Mbi sara tënë ni na ala kozo ape ndali ti so mbi yeke na tere ti ala.” (Jean 16:4). Me fadeso, lo yeke gboto mê ti ala kozo ti tene lo gue. Ye so lo sara so ayeke aidé ala ti kpe ti tene ala pika gere ti ala ande.
Jésus akiri atene: “Mbi yeke gue na Lo so atokua mbi; ye oko, zo oko na popo ti ala ahunda mbi ape, atene: ‘Mo yeke gue na ndo wa?’” Lo sara fade tënë na ala awe na ndo ti ndo so lo yeke gue dä (Jean 13:36; 14:5; 16:5). Me fadeso, so ala mä tënë ti tara so ayeke si na ala ande, vundu akiri ahon ndo ti ala. A sara si ala hunda encore tënë na lo ape na ndo ti gloire so ayeke ku lo wala ye so tënë ti gloire ni aye ti tene ndali ti atâ disciple ti lo. Jésus atene: “Mbi sara tënë ti aye so na ala, vundu asi bê ti ala.”—Jean 16:6.
Na pekoni, Jésus akiri atene: “A yeke ndali ti nzoni ti ala si mbi yeke gue, ndali ti so tongana mbi gue ape, wamungo maboko ni ayeke ga na ala ape. Me tongana mbi gue, mbi yeke tokua lo na ala.” (Jean 16:7). A yeke gi tongana Jésus akui na lo gue na yayu si adisciple ti lo ni apeut ti wara ande yingo vulu, so lo yeke tokua ni tongana mbeni wamungo maboko na adisciple ti lo na ndo kue na ndo ti sese.
Yingo vulu ni ayeke “fa polele na lê ti azo kue ye so ayeke siokpari, mbilimbili nga na fango ngbanga ti Nzapa.” (Jean 16:8). Biani, nda ti azo ti dunia so ayeke sigi, so ala ye ti mä na bê na Molenge ti Nzapa ape so. Na ngoi so Jésus ayeke kiri ande na yayu, ge la si a yeke fa polele so lo yeke mbilimbili nga a yeke fa so Satan, so ayeke “mokonzi ti dunia so”, alingbi tâ na ngbanga.—Jean 16:11.
Jésus atene: “Mbi yeke na aye mingi ti tene na ala, me tongana mbi tene ni na ala fadeso, a yeke hon gbungo li ti ala.” Tongana lo mû ande yingo vulu na ala, a yeke fa lege na ala ti mä yâ ti “tâ tënë kue,” nga a yeke mû lege na ala ti sara ye alingbi na tâ tënë ni so.—Jean 16:12, 13.
Li ti abazengele aga kirikiri na tënë ti Jésus, so lo tene: “Na yâ ti kete ngoi, ala yeke bâ mbi encore ape, nga na yâ ti kete ngoi, ala yeke bâ mbi ande.” Ala komanse ti hunda mba na popo ti ala ti hinga nda ti tënë ni so. Jésus ahinga so ala ye ti hunda lo na ndo ni, ni la si lo tene: “Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Ala yeke toto ande nga ala yeke dema na vundu, me dunia so ayeke duti na ngia. Ala yeke duti na vundu, me vundu ti ala ayeke changé ti ga ngia.” (Jean 16:16, 20). Na ngoi so a yeke fâ ande Jésus, na ndade ni, amokonzi-nzapa ayeke duti ande na ngia, me adisciple ti lo ayeke duti ande na vundu. Na pekoni, na ngoi so Jéhovah ayeke zingo Jésus, vundu ti adisciple ni ayeke changé ti ga ngia. Ngia ti ala ni ayeke kiri ti kono na ngoi so lo yeke mû ande yingo vulu ti Nzapa na ala.
Jésus ahaka dutingo ti abazengele ti lo ni na songo yâ ti wali. Lo tene: “Tongana ngoi asi ti tene mbeni wali adü, lo yeke na yâ ti pasi. Me tongana lo dü awe, lo yeke dabe ti lo na pasi ni encore ape ndali ti ngia so lo yeke na ni ti bâ molenge so lo dü.” Ni la, Jésus akiri atene: “Ala nga, ti fadeso ala yeke na vundu. Me mbi na ala e yeke kiri ti bâ tere, na bê ti ala ayeke duti na ngia, nga mbeni zo ayeke zi ngia ti ala ni ape.”—Jean 16:21, 22.
Depuis so, lâ oko abazengele ade ti hunda mbeni ye na Nzapa na iri ti Jésus ape. Me fadeso, lo tene: “Na ngoi ni so, ala yeke hunda ye na Babâ na iri ti mbi.” Ala yeke sara tongaso ngbanga ti nyen? A yeke pëpe ngbanga ti so Babâ ni ake ti kiri tënë na ala. Jésus atene: “Babâ wani aye ala mingi ngbanga ti so ala ye mbi mingi, . . . mbi yeke zo so aga na iri ti Nzapa.”—Jean 16:26, 27.
Atënë ti Jésus so akiri amû ngangu na abazengele ni si ala tene: “Ni la si e mä na bê so mo londo na Nzapa.” Me, na yâ ti kete ngoi, mabe ti ala so ayeke wara tara. Jésus afa ni na lege ti atënë so: “Ngoi ni ayeke ga, na a si même awe, so ala kue ayeke kpe, zo oko oko na lege ti da ti lo, na ala yeke zia mbi gi mbi oko.” Me lo dë bê ti ala, lo tene: “Mbi tene tënë ti aye so na ala si na lege ti mbi, ala wara siriri. Na yâ ti dunia so, aye ti ngangu ayeke si na ala, me ala gbu ngangu! Mbi hon dunia so na ngangu awe.” (Jean 16:30-33). Jésus ayeke dö ala ti zia gi ala oko ape. Lo hinga so ala nga kue ayeke hon ande dunia so na ngangu, tongana ti so lo sara. Ala yeke hon ni, tongana ala ngbâ lakue ti sara ye so bê ti Nzapa aye, atâa aye kue so Satan na dunia ti lo ayeke sara ti buba dutingo be-ta-zo ti ala.


text:
O Nzapa ti mbi, so i yeke Baba na Molenge na Yingo-Gbya mbi voro i, i mu maboko na mbi ti gilisa tere ti mbi kwe, ti ngba gi na i lakwe na ya ti siriri, a duti ba mo tene, yingo ti mbi a li na ya ti duti ti lakwe lakwe ! Zia si ye oko a buba siriri ti be ti mbi pepe wala a gboto mbi yongoro na i. I so i ngba gi i mveni lakwe lakwe, sala si na nzene ngbonga oko oko, mbi gi ti inga i ahon ti kosoni. I mu siriri na yingo ti mbi, sara si lo ga ndo ti i, ndo ti hungo tere ti i. Mbi lingbi ti zia si i ngba gi i oko pepe. Mbi ye ti duti lakwe na tere ti i, na yengo da na tene ti i na ta be ti mbi, na vorongo i, na mungo be ti mbi kwe na kusala ti i.
O Christ so mbi ye mo mingi, mo kwi na ndo ti croix ndali ti mbi. Mbi ye ti duti tongana kamba ti be ti mo, ti gonda mo, ti ye mo ngbi asi na kwa. Mè ngangu ni a tia mbi, ndani la mbi unda na mo ti mu maboko na mbi, ti sala si yingo ti mbi na ti mo a ga oko. Ga mo mu ndo kwe na ya ti be ti mbi, sala si mbi na mo i ga oko, tongaso si dunia ti mbi a kpa dunia ti mo. Ga na mbi tongana wavorongo Nzapa, walekengo ye na wasongo ye na wasengo azo.
O tene ti yanga ti Gbya Nzapa, so mo yeke lakwe lakwe, mbi ye ti ma tene ti mo lakwe, ga wafango ye na mbi: na atango ti mbingo, so ye kwe a tia mbi, na atango ti wokongo ti mbi ti zo, sala si mbi bi le ti mbi gi na mo ti ngba gi na gbe ti wa ti mo. O tongolo ti mbi so mbi ye mo mingi, gboto mbi na mbage ti mo si mbi lingbi ti gwe yongoro na zango ti mo pepe.
O wa ti gbingo ye, yingo ti ndoye, ga na ndo ti mbi, ti sala si yingo ti mbi a ga nde tongana ti so mo mu tere ti zo: tongaso si, na lege ti dunia ti mbi ti zo, mo lingbi ti sala akota ye mingi. Nzapa Baba, bi le ti mo na ndo ti mbi, senge zo so maboko ti mo a sala, gbara maboko ti mo na ndo ti mbi, ba mbi tongana molenge ti mo so mo ye lo mingi, so be ti mo a nzere na lo ahon ndoni.
O Baba na Molenge na Yingo-Gbya, be ti mbi na ngia ti mbi kwe ga na mo, mo yeke kota mingi, mbi zia tere ti mbi kwe na maboko ti mo: ga mo li na ya ti dunia ti mbi, si mbi nga mbi na ya ti ndoye ti mo, ti tene mbi ba ande, gbanda, kota ti mo so a za zango.