text:
Avunguagude—Oni Undo Awironi I du na “Tatamana . . . sa Bata”
“Ho mo adu ni ni gude, mo atona ina gu Ziazia Kekeapai rengbe na fu tatamana foro sa bata.”—2 TIM. 3:15.
ABIA: 1, 41
1, 2. Tipagine kura avunguagude narengbe kaa bakabangiriyo ti ni ho awiriyo aida ka manga gu diandue ni nga ga kparatise gbiati bapatiza?
ROGO agarã dunduko, akutu agu aboro nawirika Ziazia Kekeapai nakparatiyo fu Yekova na kini zi bapatiza. Badungu agu aboro re nga gu paranga aboro i nasonosi yo kina ku rogo rengo yo na nga aguyo sia gu gene raka nga gu ngba kisusi. (Tam. 1:1-3) Kangia mo nga gu vungugude nga Kristano, zanga kapa, mo nangera angera kumbatayo tipa gu uru wiro nga kumbagude watadu degude nika zio bapatiza.—Oni ringbisihe na 3 Yoane 4.
2 Ono wa vura duhe wo, mo ima rengba kaa bakabangiro. Isoke mo aima bi kura paranga aboro i nizi bapatiza ono kusa i ki tona ka kapa kuti gu tatamana du ti raka ringbisihe kuti ga Mbori arugute. Zavura badungu aguyo aima mbu gu gene nga ga rengo. Sidu, mo ima rengbe kaa bakabangiro nga wiro nika tona gu gene raka atona wenengai nga ga aKristano ono tie ni ki aria tiní ki mbu gani bambata nyemu rengo. Ni ima rengba kada wakina agu aboro naadu rogo gu dungurati naadu Efesa yo rogo bambata sa kama agarã, nga aguyo Yesu aya tipa yo wẽ: “Mo mbu ga bambata nyemuse.” (Yugo. 2:4) Wai du rengbe mo ka ne gu ngbatungapai re na ki undo wiro u ‘sono dati bata’? (1 Pet. 2:2) Tipa ka gbia karagapai kuti gu sanahe re, ani bingo gu kpiapai nga ga Timoteo.
“MO ATONA INA GU ZIAZIA KEKEAPAI”
3. (a) Wai du Timoteo ada ni Kristano, na wai du ko aamangapai kuti agu ayugopai nga ga aKristano? (b) Gini apapara wirikapai biata Pauro apepaha fu Timoteo?
3 Si nawira gupai nga Timoteo arimi gu pambori nga ga aKristano rogo gu garã nangia 47 Fuo Batikayo Kristo, ti gu regbo gu mokedi nangia Pauro andu gako bambata nunguro ku Rusetura yo. Wa vura duhe nga si nawira gupai nga Timoteo angia sosono gude, zanga kapa, gako mangaapai aduadu ni wenehe. Tingbafuo agarã ue kusa, ko ada ni ga Pauro badia nunguro. Agarã 16 kusa, Pauro ake gupai fu Timoteo nga: “Mo nyé rogo agu apai mo awiriki ki ini he ni rengo, niini agu aboro mo awiriki he be yo; ho mo adu ni ni gude, mo atona ina gu Ziazia Kekeapai [Kuru Ndika] rengbe na fu tatamana foro sa bata, mbiko gu idapase du rogo Kristo Yesu yo.” (2 Tim. 3:14, 15) Oni tingidi gupai nga Pauro afura tipa (1) ino ziazia kekeapai, (2) ino agu apai ni rengo ko awirikihe, na (3) du na tatamana sa bata vurube idapase rogo Kristo Yesu yo.
4. Gini aũsunge oni nabihe ni wenehe ho oni ayugopai ni fu rukutu awironi?
4 Wangia mo gu vungugude nga Kristano, mo na nyemu gupai nga wiro ini ziazia kekeapai, nga gu areme nakoda Kuru Ndika gbiati Vovo Ndika. Zavura rukutu agude ima rengba ka gbia ngbarangbara inohe tipa agu aboro gbiati agu apai namangi du paha rogo Ziazia Kekeapai yo. Ga Yekova riigbu ima kusa badungu aũsunge nga gu rengbe avunguagude ka mangasunge na ni ka undo awiriyo. Ya mo mo rengbe ka berãpa agu du rogo paro yo? Oni tingidi gupai nga, tipa kadu na nyanyaki pagume na Yekova, mburuhe naru rii ino agu apai du rogo Ziazia Kekeapai yo.
“KI INI HE NI RENGO”
5. (a) Rogo gupai yo nga ka ‘inoho ni rengo’ nga gine? (b) Wai du ani ainoho nga Timoteo aima ino gu wene pangbanga du tipa Yesu nga rengo nga ni?
5 Si ni nyanyakipa pai kadu na inohe nga ga ziazia kekeapai. Ono tie, tipa ka yugo agu apai nga ga toro fu agude, si nakoda badungu apai kisusi gupai gbua nga ka yugopai fuyo tipa agu aboro gbiati agu apai namangi du paha rogo Ziazia Kekeapai yo. Timoteo ‘aini he a ni rengo.’ Rogo pa-Giriki, rogo gu kekeapai re yo nga “ka sa pai nirengo” watadu “ka ida kutipai zanga kapa na ka ino rengopai.” Timoteo aima ino Kuru Ndika mbuko kindi ni wiri tooni gude. Fuo regbo kusa, agopai asako ko idi kuti gupai nga Yesu nga Masiya. Nirengo, ga Timoteo ida kuti wene pangbanga adu ni nyanyakihe kisusi si ki sa gupai nga ko da ni gu bawiriki naima zio bapatiza na ko ki kodi tiko na Pauro tingba sunge amokedi.
6. Wai du rengbe mo ka undo awiro i idi kuti gupai i awirikaha rogo Fugo Mbori yo?
6 Wai du rengbe mo ka undo ka sonosa gu ida nga ga awiro tipa gupai nga i idipai ni rengo kina wai Timoteo aidihe? Bambatapai nga, mo du na zerangbaduse. Ida kutipai ayengo wa ikpirogumba te; anga wa duhe nga mo idi kutipai gure nga awiro nika ida kutini a nibasa te. Agude ni basasa dunduko si aida ami mangisunge na gami tandu berã ka “wisiga pa wenepai na gbegberẽpai” tipa gupai nga ka sonosa ida kuti gu rengo nga ga Ziazia Kekeapai. (Oni gedi AEbere 5:14.) Wangia mo vunguagude, mo ima rengba ka undo awiro bakere gbe tipa i nyakasi gayo idapase, gbe ho du yo ni na badungu asasanahe ngbayo. Ani bingo kpiapai.
7, 8. (a) Wai du du kura Kristano sa na zerangbaduse wa ko ayugopai fu wiriko? (b) Gini kura aregbo mo abihe nga si naida mo du na zerangbaduse wa gure?
7 Thomas nga guko du na tooni wiriko du garãri nga 11, aya: “Wire naasanahe ti gu kura regbo nga, ‘Ya mo si rengbe kadu nga Yekova amangisunge na pa kuraahe nisaha tipa ka kusa rakirakiahe ku auru kpotosende?’ watadu, ‘Tipagine ani akodanga tirani ti ni na agu aboro du rogo gaani dagbarago ka bawaraga tipa ka asada ka mbakada apai ya?’ Kura aregbo, mi nabanda kina ngbare tipa ka zanga pe gupai furi gbua si aida ri idi kutini. Nirengo, ida ayengo mbiko gupai nga i wirigi rengo awirigo ki merehe ti boro te. Si naye mbiko badungu rukutu agopai.”
8 A wa Thomas nainihe, yugopai naida na zerangbaduse. Nirengo, zerangbaduse na nyanyakipaha fu aKristano dunduko. (Koro. 3:12) Thomas bi gupai nga si naida ko di regbo adia bara dunguhe tipa ka sakaapai na wiriko. Si naida ko sakipai na ri rogo Ziazia Kekeapai yo tipa gupai nga ri sonosi ida kuti agu apai ri awirikaha. Thomas ape kurapai nga: “Gbe ho ani asaka nyanyakipa apai ni, mi na diare naida ka ino singia wirani idi kuti gupai nzunzu ri awirikaha na singia si daada bangiiri. Si agberẽnga te ka si du nga asanahe ngbari. Ka pe guhe nga rengo, mi rengbe kadu na bakere bakabangirise ka si du nga ri naida pai gbua zanga sanahe.”
9. Wai du rengbe oni ka rimiso Fugo Mbori ku kpoto awironi yo?
9 Ho avunguagude ayugopai ni na zerangbaduse fu awiriyo, awiriyo natona ka rugatiyo yeeye na “pati [idapase] . . . na bagizaha, na basonaha na badunguraha.” (Ef. 3:18) Ani rengbe ka yugo agu apai fuyo daada na garãyo gbiati gayo tandu giarogopaiyo. Wa i nika du na ida kuti gupai i awirikaha, si nika du taata fuyo i songodipai kubara gayo ida yo ku bangiri aboro, kodihe na agu akurayo du yo na yo sukuru yo. (1 Pet. 3:15) Ni kpiapai, ya mo awironi rengbe ka mangasunge na Ziazia Kekeapai ka sakapai tipa gupai namanga ho boro akpi ni? Ya mo gu sakarogoapai yo nga ga Ziazia Kekeapai daada bangiriyo? * Nirengo, si naida zerangbaduse tipa ka rimiso Fugo Mbori ku kpoto wironi yo, ono si rẽarẽ tipa oni mangi gu ome re.—Pa Rug. 6:6, 7.
10. Gine si aida si du ni nyanyakipa papara gamo yugopai?
10 Nirengo, gamo kpiapai na nyanyakipaha tipa ka undo awiro i sonosi idapase. Stephanie nga guri du na awiiri biata nga adegude aya: “Naatona ti gu regbo awire adu kindi rukutu, mi aima digo nisana tire nga, ‘Ya mo mi nafura fu awire tipa gu ndupai mi naidi ti ni kuti gupai nga Yekova kina ti ni, ko na nyemuse tiko, na gako gene mangaapai ni ruruhe? Ya mo awire rengbe ka bi gupai ziazia nga mi ima kpinyemu Yekova nzunzu?’ Mi arengbanga ka berã gupai nga awire du na ida te, kinagu ka mi du na ni.”
“TATAMANA . . . SA BATA”
11, 12. Gine nga tatamana, na tipagine rengbe ani ti ni ka da ti gu digisopai nga si arunga dũ kina kuriipa garã boro te?
11 A wa ani nabihe, Timoteo aima du na (1) inohe nga ga Ziazia Kekeapai na (2) ko aima ida kuti gupai nga gako ida angia rengo. Ono ginipai du Pauro aaida ka gumbaha ho ko aya ni wẽ ziazia kekeapai arengbe ka fu “tatamana . . . sa bata” fu Timoteo?
12 Insight on the Scriptures, Volume 2 (Étude perspicace des Écritures Volume 2) nape gupai nga, rogo Ziazia Kekeapai yo, tatamana nakoda “gu tandu du boro na ni ka mangasunge wenengai na inohe gbiati rugatinapai ka nyasariipa kpakaraapai, ka ne kerepai, kada ti kura asasa, watadu ka fu rugute fu kura aboro i mangihe wo. Tatamana kia ti mungo.” Ziazia Kekeapai nape gupai nga “mungo du ni vovo ho ku kpoto gude yo.” (Snz. 22:15) Kuti ndikidi berã tie, padu gude na tatamana nga gu du kia ti mungo, nayugo gupai nga u nanyaka. Pa nyaka boro rogo toro yo arunga gbe kina kuriipa garãni te, ono si narukuriipa gunde ni ti Yekova na padu ni regerege ka irisa gako azinahe.—Oni gedi Atambuahe 111:10.
13. Wai du rengbe paranga boro ka yugo gupai nga ni na tatamana sa bata?
13 Gu paranga aboro nyaki anyaka rogo toro yo, i ‘awonga ku bani na kubani niya aya’ be gayo nyemuapai watadu be gu sosodahe nga ga akurayo te. (Ef. 4:14) Kuba gure, i namanga sonakumbatayo niraba yo “gayo berã na wisiga pa wenepai na gbegberẽpai.” (Eb. 5:14) I nayugo gupai nga i nanyaka rogo toro yo ni manga yo wene adiaberã, zavura ho adunga avunguyo ni watadu gu kura sosono aboro ya. (Frp. 2:12) Gu ngbatunga tatamana re na nyanyakipaha tipa ka gbia bata. (Oni gedi Asanza 24:14.) Wai du rengbe mo ka undo awiro i gbiaha? Bambatapai nga, mo yugu gupai ziazia fu awiro nga ga Ziazia Kekeapai nga gu mo naidi kutini. Si naida i ini gupai ti gamo afugo na gamo kpiapai nga, mo namangapai kuti agu arugute du rogo Fugo Mbori yo.—Rom. 2:21-23.
14, 15. (a) Gini nyanyakipai si aida gu paranga boro naida ka zio bapatiza berẽkuriihe? (b) Wai du rengbe mo ka undo awiro i berẽkurii agu amaku naye mbiko irisa ga Mbori andiko?
14 Ono tie, badungu apai si akodaha kisusi gupai gbua nga ka yugo gupai fu agude du ni gbegberẽhe na ni wenehe. Si rengbe kadu ni wenepai a mo undo yo i berẽkurii ngbatunga asanahe wagu nga: ‘Tipagine Ziazia Kekeapai azahe ti ni ti agu apai naima rengba ka ngba ti borose? Gine nasa re mi idi kuti gupai nga agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai dunduko tipa kina gimi wenepai?’—Yes. 48:17, 18.
15 Gu gude nga guru du na nyemu ka zio bapatiza, si naida i undoru u berẽkurii gu kurapai berewe, du nga, wai du u abi gu tindiro naye kurii boro mbiko du ni ni Kristano. Gini aundo boro agbiaha? Gini akpakarapai ni aye ka gbia tiní na ni? Wai du agu aundo ni agbiaha nakii kisusi agu akpakarapai ni aye ka gbia tiní na ni? (Mk. 10:29, 30) Gure nga agu apai si awira wa boro naye ka gbia tiní na ni tingbafuo zio ni bapatiza. Sidu tie, si ni nyanyakipa pai boro berẽkurii agi apai re mbata wenengai ni niru ka manga gu nyanyaki diandue re. Ho i aundo agude ni ami berẽ dudunguro kurii agu amaku naye mbiko giasangba na gu sangbanapai naye mbiko basasangba, si nawira gupai gbe nga i naye ka sonosa gayo ida. Gini ngbatunga ida? Gu ida nga, agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai ti aregbo dũ tipa kina gayo wenepai.—Pa Rug. 30:19, 20.
HO GU PARANGA BORO NAIMA ZIO BAPATIZA ASOTA ASOTA NI
16. Ginipai si aida avunguagude mangihe ka si du nga gu idapase nga ga wiriyo nga guru naima zio bapatiza tona ka zera?
16 Ono tie na ka si du nga wironi nga kumbagude watadu degude tona kadu na kapa tingbafuo u zi bapatiza? Ni kpiapai, gu sosono gude naima zio bapatiza rengbe ka tona kpinyemu agu apai nga ga zegino watadu ni rengbe ka tona ka kapa kuti gu tatamana du ti raka ringbisihe kuti agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai. (Tam. 73:1-3, 12, 13) Wangia mo vungugude, mo ini gupai nga, gu gene mo amangapai ngbaha kuti gupai re, ima rengba ka sa wiro u sia ka mbeda na gamo idapase watadu u turusi tiru ti ni. Mo diberã ka zanga sovura na wiro riipa gipai re, singia gu gude re kindi tooni watadu u ima sona. Si naida gamo sasa du nga ka songoda awiro rogo nyemuse yo na ka undoyo ngba wene gene.
17, 18. Ka si du nga paranga boro nakapa akapa, wai du rengbe avunguni ka undo ni?
17 Rengo ngaha nga, gu paranga boro naima zio bapatiza ima manga nyanyaki kparatise fu Yekova. Gu kparatise re nga gu mozunga ni amangihe ka kpinyemu Mbori na ka peresapa gupai mbatayo ko akpinyemuhe. (Oni gedi Marako 12:30.) Yekova abingo gu mozunga re na paha taata te, na ai gu boro mangi gu mozunga re, si aidanga ni naabihe na paha taata a te. (Batu. 5:4, 5) Mo tingidi wiro na agu rengo re ti gu regbo daada na ngba wene gene. Ono tie, mbata fu mo mangihe wo, mo mangisunge na agu ahe ga Yekova riigbu nakusihe fu avunguagude. Pa manga mo ho wo nika ngia mburupai foro tipa gupai nga mo nyakasipa gu nyanyakipai gbiati agu amaku fu wiro du ti kparatise fu Yekova na ti du ni gu Kristano naima zio bapatiza.
18 Ni kpiapai, oni rengbe ka gbia wene arugute rogo gu appendix du riihe nga “Questions Parents Ask,” ti digido gu buku yo nga Questions Young People Ask—Answers That Work, Volume 1. Si nagumba gupai nga: “Ka mo gunga kuti gu digisopai ni ipo nga wiro ima ka gamo idapase ya. Dedede, pai kinaho nambusa yo.” Si rengbe kadu nga soapai be akurase. Gu kura apai rengbe ka ye na ni nga gu gberãrago naye mbiko sungo nisase watadu u rengbe kaa bihe nga gu kura paranga aboro nga aKristano namanga agu apai nga ga toro ni bawenehe kisusi ru. Gu appendix re ape kurapai nga, anga ngbatunga agu apai re nayugo gupai nga wironi aidanga kuti gaoni ida te te. Dedede, si nga sangbana gu kpakaraapai ni agbia tiní na ni. Gu appendix re ki fuku badungu aberãpai nibipa wai rengbe gu vungugude nga Kristano ka undo paranga wirini nga guni gani idapase azera.
19. Wai du rengbe avunguagude ka undo awiriyo i du na “tatamana . . . sa bata”?
19 Wangia oni avungugude, oni na gu rorõi tindiro rironi gbiati gu momu nga ka sonosa awironi “ni ga Gbia rabahe na rugahe.” (Ef. 6:4) A wa ani nabihe, gipai re akodanga kina yugo gupai fuyo Ziazia Kekeapai agumbaha sa te, ono ka undo yo a i sonosi nyanyaki ida kuti gupai i awirikaha. Nirengo, si naida gayo ida du ni nyanyakihe si ki fõngbaduyo yo i kparatiyo fu Yekova na kini irisiko na kpotoyo yo dunduko. Fugo Yekova, gako toro, gbiati gu nyanyaki asadatise oni amangaha wangia oni avunguagude undongo awironi aundo i du na “tatamana . . . sa bata.”
^ genewaraga 9 Gu moundo tipa wisigopai nga “What Does the Bible Really Teach?” nga wene ũsunge tipa ka undo paranga aboro gbiati sosono aboro i rugutiyo na agu arengo nga ga Ziazia Kekeapai na wai ka saka rogoyo. Boro rengbe ka gbiaha rogo badungu afugo rogo jw.org. Oni ngere tii gu paparaha nga BIBLE TEACHINGS > BIBLE STUDY TOOLS.


c: text/html

text:
A yeke bi Babylone na yâ ti ngu-ingo tongana tênë (21-24)
18 Na peko ti ye so, mbi bâ mbeni ange ni nde so alondo na yayu si ayeke descend, lo yeke na kota komandema, na gloire ti lo asu na ndö ti sese kue.2 Lo dekongo na go so atoto ngangu, lo tene: “Lo tï awe! Babylone, Ngangu gbata, atï awe,+ lo ga ndo ti lango ti asioni yingo, mbeni ndo so asioni yingo* kue, asioni ye kue nga na asioni ndeke+ kue so azo ake ala ahonde terê ti ala dä!3 Biani, ndali ti vin ti kota nzara* ti lango-sioni* ti lo, lo gbu amara kue,+ na agbia ti sese asara lango-sioni na lo,+ awadengo buze ti sese so ayeke tambela na nduzu aga azo ti mosoro ndali ti ngangu ti gbâ ti aye ti lo so ayeke aye ti nginza so kamene asara lo na ni pëpe.”4 Na pekoni, mbi mä mbeni go nde so alondo na yayu atene: “Azo ti mbi,+ ala sigi na yâ ti gbata so tongana ala ye ti yô mbage ti asiokpari ti lo pëpe, nga tongana ala ye ti wara mbage ti asioni ye so ayeke si na lo so pëpe.+5 Ndali ti so asiokpari ti lo abungbi na ndö ti terê juska na yayu,+ nga Nzapa adabe na aye ti kirikiri* so lo sara.+6 Ala kiri na lo peko ti ye ni tongana ti so lo wani lo sara lani na ambeni zo,+ biani, ala sara na lo ahon ti lo ni fani use;+ na yâ ti kopo+ so lo mélangé ye dä, ala zia mbeni dä na lo fani use.+7 A lingbi na lege so lo gonda terê ti lo na ni nga lo duti na lege ti gbâ ti aye ti lo so ayeke aye ti nginza so kamene asara lo na ni pëpe so, ala sara si lo bâ pasi nga lo duti na yâ ti mua alingbi na ni. Biani, lo yeke tene na yâ ti bê ti lo, lo tene: ‘Mbi yeke gbia-wali, mbi yeke wali-mua pëpe na mbi yeke duti na yâ ti mua lâ oko pëpe.’+8 Ndani la gï na yâ ti lango oko, asioni ye so ayeke si ande na lo: kuâ, mua na kota nzara; na a yeke gbi lo ande kue na wâ,+ ngbanga ti so Jéhovah* Nzapa so afâ ngbanga ti lo ayeke ngangu.+9 “Agbia ti sese so asara lani lango-sioni* na lo nga so aduti na yâ ti gbâ ti aye ti nginza so kamene asara ala na ni pëpe so, ala yeke toto na ala yeke pika terê ti ala ti fa so ala yeke na vundu ndali ti lo na ngoi so ala yeke bâ guru ti wâ so ayeke gbi lo.10 Ala yeke ngbâ ande ayo ndali ti mbeto ti pasi ti lo so asara ala si ala tene: ‘Aï-oo, aï-oo, mo kota gbata so,+ Babylone, mo ngangu gbata, gï na yâ ti ngbonga oko ngbanga atï na ndö ti mo awe!’11 “Nga, awadengo buze ti sese ayeke toto nga ayeke duti na mua ndali ti lo, ngbanga ti so mbeni zo ti vo gbâ ti akungba ti ala kue ayeke dä mbeni pëpe,12 gbâ ti akungba ti lor, ti argent, atênë ti ngangu ngere, aperle, pendere bongo ti lin, bongo ti violet, bongo ti soie na bengba bongo; aye kue so a leke ni na keke so afun pendere; mara ti aye kue so a leke ni na pembe ti doli, mara ti aye kue so a leke ni na keke so ngere ni ayeke ngangu, na cuivre, na wen nga na tênë ti marbre;13 nga na cinnamome, épice, dukane, mafuta so afun pendere, vuru dukane, vin, mafuta ti olive, pendere farine, blé, abagara, ataba, ambarata, apuse ti mbarata, angbâa nga na azo.*14 Biani, pendere lê ti keke so mo sara* nzara ni ahon yongoro na terê ti mo awe; aye kue so ayeke tâ nzoni ye nga na aye so ayeke pendere mingi abuba na tïtî mo awe, na azo ayeke kiri ti wara ni ande mbeni pëpe.15 “Awadengo buze so akä aye ni so, so aga azo ti mosoro ndali ti lo so, ala yeke ngbâ ande ayo ngbanga ti mbeto ti pasi so lo yeke bâ na ala yeke toto nga ala yeke duti na mua,16 si ala tene: ‘Aï-oo, aï-oo, kota gbata, so ayü pendere bongo ti lin, bongo ti violet nga na bengba bongo, lo so lo sara pendere na gbâ ti aye ti lor, atênë ti ngangu ngere nga na aperle so,+17 gï na yâ ti ngbonga oko, a buba gbâ ti aye ti mosoro so kue!’“Azo kue ti kpengo na bateau, azo kue so ayeke mû bateau ti gue na ando nde nde kue, azo so ayeke sara kua na yâ ti bateau nga na azo kue so ayeke wara kobe ti yanga ti ala ndali ti ngu-ingo, azo so kue angbâ ayo18 si na ngoi so ala yeke bâ guru ti wâ so ayeke gbi lo, ala dekongo, ala tene: ‘Gbata wa la si alingbi na kota gbata so?’19 Ala tuku fuku ti sese na li ti ala, ala dekongo, ala toto, ala duti na yâ ti mua si ala tene: ‘Aï-oo, aï-oo, kota gbata, gbata so azo ti yâ ni kue so ayeke na bateau na lê ti ngu-ingo aga azo ti mosoro ndali ti gbâ ti mosoro ti lo, gï na yâ ti ngbonga oko, a buba ni kue!’+20 “Yayu, mo duti na ngia ndali ti lo,+ ala azo ti be-vulu nga kue,+ abazengele na aprophète, ngbanga ti so Nzapa afâ ngbanga na li ti lo ndali ti ala!”+21 Mbeni ngangu ange ayô mbeni tênë so akpa kota tênë ti nekango na ye, lo bi ni na yâ ti ngu-ingo, na lo tene: “A yeke tongaso si a yeke bi ande Babylone, kota gbata ni, gï hio tongaso, na a yeke kiri ti wara lo ande mbeni pëpe.+22 Na a yeke mä ande go ti azo ti hengo bia so ayeke pika aharpe ti ala ti he na bia na yâ ti mo mbeni pëpe; a yeke mä nga go ti azo ti pikango mozoko, go ti azo ti hurungo flûte, go ti azo ti hurungo trompette na yâ ti mo mbeni pëpe; nga a yeke kiri ande ti wara azo ti sarango kua ti maboko na yâ ti mo mbeni pëpe; a yeke kiri ande ti mä go ti tênë ti nekango na ye na yâ ti mo mbeni pëpe.23 Lumière ti lampe ayeke kiri ande ti za na yâ ti mo mbeni pëpe; a yeke kiri ande ti mä go ti koli so ayeke mû wali fini fini na ti wali so ayeke mû koli fini fini na yâ ti mo mbeni pëpe; ndali ti so awadengo buze ti mo ayeke lani akota zo ti sese so, nga, na lege ti sarango aye ti yorö ti mo,+ a handa lani azo ti amara kue.24 Biani, a wara na yâ ti lo mênë ti aprophète, mênë ti azo ti be-vulu+ nga na mênë ti azo kue so a fâ ala na ndö ti sese.”+
Kete tënë
^ A lingbi nga ti tene “pupu; tënë so alondo na yingo.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
107: A bo Etienne na tênë
KOLI so akuku na sese so ayeke Etienne. Lo yeke mbeni disciple be-ta-zo ti Jésus. Me bâ ye so asi na lo! Akoli so ayeke bo lo na akota tênë. Ndali ti nyen si ala ke Etienne ngangu tongaso si ala sara ye ti sioni so na tere ti lo so? Zia e bâ.
Nzapa amû maboko na Etienne ti sara amiracle mingi. A nzere na akoli so pëpe, tongaso ala papa na lo ndali ti so lo fa tâ tënë na azo. Me Nzapa amû ndara mingi na Etienne, si Etienne afa so akoli so ayeke fa atënë ti mvene na azo. Ye so akiri azia ngonzo na bê ti ala mingi. Tongaso ala gbu lo, na ala iri azo ti ga ti tene mvene na ndo ti lo.
Kota prêtre ahunda na Etienne, lo tene: ‘Tâ tënë la ala tene so?’ Etienne akiri tënë na ala na fango na ala ye so ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa na mbeni lege so ayeke pendere mingi. Na hunzingo ni, lo fa tongana nyen asioni zo ake giriri aprophète ti Jéhovah. Na pekoni, lo tene: ‘Ala yeke tâ gi tongana azo so. Ala fâ Jésus, lo so ayeke wakua ti Nzapa, na ala sara ye alingbi na andia ti Nzapa pëpe.’
Ye so asara si lê ti amokonzi-nzapa ni abe na ngonzo na ala te pembe ti ala. Me Etienne ayô li ti lo na nduzu na lo tene: ‘Bâ! Mbi bâ Jésus aluti na koti ti Nzapa na yayu.’ Na mango tënë so, azo ni akanga mê ti ala na ala tuku na ndo ti lo, si ala gbu lo agboto lo, na ala asigigi na lo na yâ ti kodoro ni.
Kâ, ala zi bongo ti ala ti ndo ni na ala mû ni na mbeni maseka-koli so iri ti lo ayeke Saul ti bata ni. Mo bâ Saul ge? Fadeso, azo ni amû atênë ti bo na Etienne. Etienne akuku na sese na lo sambela Nzapa tongana ti so mo bâ na lê ti foto so. Lo tene: ‘Jéhovah, kiri na ala pëpe sioni so ala sara so.’ Lo hinga so a yeke amokonzi-nzapa la si ahanda ambeni na popo ti ala. Na pekoni, Etienne akui.
Tongana mbeni zo asara sioni na mo, mo yeke gi ti kiri ni na lo, wala mo yeke hunda na Nzapa ti kiri sioni so na lo? Etienne na Jésus asara tongaso pëpe. Ala sara nzoni même na azo so asara sioni na ala. Zia e tara ti sara ye tongana ala.
Kusala 6:8-15; 7:1-60.
Ahundango tënë
- Etienne ayeke zo wa? Nzapa amû maboko na lo ti sara nyen?
- Etienne atene nyen so amû ngonzo mingi na amokonzi-nzapa ni?
- Tongana azo agboto Etienne asigigi na lo na yâ ti kodoro ni, ala sara nyen na lo?
- Na lê ti foto ni, koli so aluti kâ na tere ti abongo so ayeke zo wa?
- Kozoni si lo kui, Etienne asambela Jéhovah, lo tene nyen?
- Na tapande ti Etienne, a lingbi e sara nyen tongana mbeni zo asara mbeni ye ti sioni na e?
Ambeni hundango tënë
- Diko Kusala 6:8-15.
Amokonzi-nzapa asara kusala na aye ti handa wa ti kanga lege na kusala ti aTémoin ti Jéhovah? (Kus. 6:9, 11, 13).
- Diko Kusala 7:1-60.
Nyen la amû lani maboko na Etienne ti ndu bê ti azo tongana lo yeke fa nzo tënë na gbele Sanhédrin? E lingbi ti manda nyen na lege ti tapande ti lo? (Kus. 7:51-53; aRom. 15:4; 2 Tim. 3:14-17; 1 Pi. 3:15).
Bango ndo wa a lingbi e duti na ni na mbage ti azo so agi ti kanga lege na kusala ti e? (Kus. 7:58-60; Mat. 5:44; Luc 23:33, 34).


text: 1 Na tongo nda ni Nzapa asara yayu na sese.+2 Sese ni ayeke gï tongaso,* ye oko ayeke na ndö ni pëpe. Ndo avuko pitipiti na ndö ti ngu so alï mingi.*+ Ngangu* ti Nzapa+ ayeke sara ye na ndö ti lê ti ngu ni.+3 Nzapa atene: “Zia lumière abâ gigi.” Na lumière abâ gigi.+4 Na pekoni, Nzapa abâ so lumière ayeke nzoni, na Nzapa akomanse ti kangbi popo ti lumière na bingo.5 Nzapa airi lumière ni Kota lâ, me lo iri bingo ni Bï.+ Lakui asi na ndapre asi; so ayeke kozo lango ni.6 Nzapa atene: “Zia lê ti nduzu+ abâ gigi na popo ti angu, nga zia kangbi aduti na popo ti angu.”+7 Tongaso Nzapa asara lê ti nduzu; lo kangbi ngu so ayeke na gbe ni na ngu so ayeke na lê ti nduzu.+ Na a si tongaso.8 Nzapa airi lê ti nduzu ni Yayu. Lakui asi na ndapre asi; so ayeke use lango ni.9 Nzapa atene: “Zia angu so ayeke na gbe ti yayu abungbi terê nga zia hulengo ndo abâ gigi.”+ Na a si tongaso.10 Nzapa airi hulengo ndo ni Sese,+ me angu so abungbi terê so, lo iri ni aNgu-ingo.+ Nzapa abâ so a yeke nzoni.+11 Nzapa atene: “Zia sese asara si pere asigi nga na akete keke so ngongoa ayeke dä; nga zia si akeke so ayeke lë alê ti keke so ngongoa ayeke na yâ ni asigi alingbi na mara ti ala.” Na a si tongaso.12 Sese ato nda ti dü pere nga na akete keke so ngongoa ayeke na yâ ni;+ a dü nga akeke so ayeke lë lê ti keke so ngongoa ayeke na yâ ni alingbi na mara ti ala. Na pekoni, Nzapa abâ so a yeke nzoni.13 Lakui asi na ndapre asi; so ayeke ota lango ni.14 Nzapa atene: “Zia asungo ye*+ abâ gigi na lê ti nduzu ti kangbi popo ti kota lâ na bï;+ ala yeke duti ande aye so ayeke fa angoi, alango na angu.+15 Ala yeke su na lê ti nduzu ti za lumière na ndö ti sese.” Na a si tongaso.16 Nzapa asara akota sungo ye use: kota ni ti komande na kota lâ+ na kete ni ti komande na bï; lo sara nga atongoro.+17 Tongaso Nzapa azia ala na lê ti nduzu ti su na ndö ti sese,18 ti komande na kota lâ nga na bï, na ti kangbi popo ti lumière na bingo.+ Na pekoni, Nzapa abâ so a yeke nzoni.19 Lakui asi na ndapre asi; so ayeke osio lango ni.20 Nzapa atene: “Zia angu asi singo na anyama* nga zia anyama so ayeke huru hurungo ahuru na ndö ti sese na lê ti nduzu.”+21 Nzapa asara akota nyama ti ngu-ingo nga na anyama kue* so ayeke fono na yâ ti angu alingbi na mara ti ala. Lo sara nga nyama oko oko kue so ayeke huru alingbi na mara ti lo. Nzapa abâ so a yeke nzoni.22 Na pekoni, Nzapa airi tënë nzoni na ndö ti ala, lo tene: “Ala dü, ala ga gbani na ala si singo na yâ ti angu-ingo,+ nga zia anyama so ayeke huru aga gbani na ndö ti sese.”23 Lakui asi na ndapre asi; so ayeke oku lango ni.24 Nzapa atene: “Zia anyama* abâ gigi na ndö ti sese alingbi na mara ti ala: anyama ti kodro, anyama so ayeke hara* nga na anyama ti ngonda alingbi na mara ti ala.”+ Na a si tongaso.25 Nzapa asara anyama ti ngonda alingbi na mara ti ala, anyama ti kodro alingbi na mara ti ala nga na anyama kue so ayeke hara na ndö ti sese alingbi na mara ti ala. Nzapa abâ so a yeke nzoni.26 Nzapa atene: “Zia e+ sara zo na image ti e,+ na lege so lo kpa e.+ Zia ala komande asusu ti ngu-ingo, anyama so ayeke huru na lê ti nduzu, anyama ti kodro, sese kue nga na anyama kue so ahara harango so ayeke na ndö ti sese.”+27 Nzapa asara zo na image ti lo, na image ti lo wani, lo sara zo; lo sara ala koli na wali.+28 Na pekoni, Nzapa airi tënë nzoni na ndö ti ala nga lo tene na ala: “Ala dü, ala ga gbani, ala si ndö ti sese+ na ala sara si sese ni aga na gbe ti ala.+ Ala komande+ asusu ti ngu-ingo, anyama so ayeke huru na lê ti nduzu na anyama oko oko kue so ayeke na fini si ayeke tambela na ndö ti sese.”29 Nzapa atene: “Mbi mû na ala akete keke kue so ngongoa ayeke dä na ndö ti sese kue nga na akeke kue so ayeke lë lê ti keke so ngongoa ayeke na yâ ni. Kobe ti ala la.+30 Nga mbi mû afini pere na akugbe kue ti ga kobe+ ti anyama ti ngonda kue so ayeke na ndö ti sese, anyama kue so ayeke huru na lê ti nduzu, na anyama kue so ayeke na fini* si ayeke tambela na ndö ti sese.” Na a si tongaso.31 Na pekoni, Nzapa abâ aye kue so lo sara, na a yeke nzoni mingi+ na lê ti lo. Lakui asi na ndapre asi; so ayeke omene lango ni.


text:
HUNDA TI AMASEKA
Nyen la a yeke nzoni mbi hinga na ndö ti bungbingo na zo na ngangu?—Kozo mbage ni: Aye so mbi doit ti sara ti kpe ni
Ti gbu zo na ngangu ti lango na lo aye ti tene nyen?
Nda ti tënë ni so andu aye mingi na alingbi na kodro oko oko. Me tongana a tene “a gbu mbeni zo na ngangu ti lango na lo” alingbi ti ndu aye tongana ti sara aye so andu tënë ti bungbingo koli na wali na terê ti mbeni zo sân ti tene lo yeda, parfois a gbu zo ni na ngangu la a sara na lo aye ni so. A lingbi ti ndu nga aye tongana ti gbu mbeni molenge na ngangu ti lango na lo, ti lango na mbeni zo ti sewa ti mo, wala tongana mbeni zo so e yeke na confiance na lo ahanda e ti lango na e (na tapande mbeni docteur, mbeni wafango mbeti wala mbeni kota zo ti nzapa). Ti ambeni so ye ni so asi na ala, zo ni ayeke tene na ala so tongana ala sara tënë ti ye so apassé so, ni yeke sara sioni na ala.
Mbeni gingo nda ti ye afa so gï na États-Unis, ngu oko oko, azo 240 000 atene so a gbu ala na ngangu ti lango na ala. Nduru na ndambo ti azo ni so, ngu ti ala ayeke na popo ti ngu 12 ti si na 18.
Ye so mo doit ti hinga na ndö ni
Bible ake tënë ti gbungo zo na ngangu ti lango lo. Bible afa so, a sara ngu 4 000 awe, ambeni groupe ti azo so nzara ti terê ti ala asara ala ngangu atara lani ti gbu ambeni koli use ti lango na ala na ngangu. Ye ni so asi lani na kodro ti Sodome so afa na e ngbanga ti nyen la Jéhovah afuti kodro ni so (Genèse 19:4-13). Na ndö ni, Ndia so Nzapa amû na Moïse, asara ngu 3500 awe, ake tënë ti bungbingo koli na wali na popo ti azo ti sewa.—Lévitique 18:6.
Mingi ni, a yeke azo so mo hinga lê ti ala la ayeke gi ti gbu mo na ngangu ti lango na mo. Mbeni buku (Talking Sex With Your Kids) atene: “Tongana a mû azo ota na popo ti azo so a gbu ala na ngangu ti lango na ala, use na popo ni ahinga lê ti zo so asara ye ni so na ala . . . A yeke pëpe mbeni wande la alondo kâ aga asara ye ni so.”
A yeke gbu nga ka akoli na ngangu ti lango na ala. Na kodro ti États-Unis, tongana a mû azo 100 so azo agbu ala na ngangu alango na ala, bale-oko na popo ni ayeke akoli. Mbeni ndokua (Réseau national contre le viol, les abus et l’inceste) atene so, akoli so si azo agbu ala na ngangu a lango na ala so “asara mbeto ti tene ye ni so asara si ala ga homosexuel” wala “ti pensé so ala yeke ‘buba koli.’ ”
A étonné e ape ti bâ so wungo ti azo so a gbu ala na ngangu a lango na ala ague na li ni mingi. Bible atene so na “lâ ti nda ni” azo ayeke ye “amba ti ala zo pëpe,” ala yeke ga “azo so ayeke asioni zo” so “akanga nzara ti bê ti ala pëpe.” (2 Timothée 3:1-3). A yeke bâ asarango ye ni so polele na terê ti azo so aye ka ti gbu azo na ngangu ti lango na ala.
Tongana a gbu mbeni zo na ngangu a lango na lo, a yeke faute ti lo ape. A doit ti gbu mbeni zo na ngangu ti lango na lo ape. Faute ni ayeke ti zo so asara na mo ye ti ngangu ni so, atâa lo yeke koli wala wali. Ye oko, mo peut ti sara ambeni ye ti kpe ti tene ye ni so asi peut-être na mo.
Ye so mo peut ti sara
Leke terê ti mo. Gi ti gbu li kozo na ndö ti ye so mo yeke sara tongana asi so mbeni zo (atâa ayeke koli wala wali so mo ye lo wala mbeni zo ti sewa ti mo) atara ti sara na terê ti mo aye so andu tënë ti bungbingo koli na wali. Mbeni maseka-wali, so iri ti lo ayeke Erin, atene so ti tene mo leke terê ti mo ti ku na mara ti asituation ni so, mo peut ti sara comme si ye ni angbâ ti si na mo, na gbu li na ndö ti ye so mo yeke sara. Erin atene: “A kpa ye ti ngia, me tongana ye ni asi vrai, risque ayeke mingi ape ti tene zo ni agbu mo na ngangu ti lango na mo.”
Bible atene: “Zia ala sara hange mingi na tambela ti ala si aduti tongana ti azo ti buba pëpe . . . ndali ti so ngoi ni ayeke sioni.”—aÉphésien 5:15, 16.
Hunda terê ti mo: ‘Nyen la mbi yeke sara tongana mbeni zo andu mbi na mbeni fason so asara mbi nzoni ape?’
Gi ti hinga mbeni ye nde so mo peut ti sara nga. Ndokua so a iri ni Réseau national contre le viol, les abus et l’inceste atene so ayeke nzoni “mo na akamarade ti mo wala na azo ti sewa ti mo aduti na mbeni code ti ala. Tongaso, tongana mo bâ so mbeni ye atambela na lege ni ape, mo peut ti iri ala ti sara tënë ni na ala sân ti tene zo ni ahinga ye so mo ngbâ ti tene na ala so. Akamarade wala fami ti mo ni alingbi ti ga ti mû mo ti hon na ni wala ti gi mbeni raison ti tene mo hon.” Mo peut ti kpe ti wara kpale tongana, na tongo nda ni, mo kpe aye so alingbi ti sara si kpale ni asi na mo.
Bible atene: “Zo so lê ti lo ahan abâ kpale, na lo honde terê ti lo, me azo so ahinga ndo mingi pëpe ague gï guengo na lê ni, na ala wara ye ti peko ni.”—aProverbe 22:3.
Hunda terê ti mo: ‘Mbeni ye nde wa la mbi peut ti sara ti kpe ni?’
Zia ambeni limite, na hon ni ape. Na tapande, tongana mo na mbeni zo afréquenté terê, alingbi mo na lo afa ambeni sarango ye so ayeke na lege ni ape na so alingbi ala sara ni ape. Tongana zo ni apensé so ayeke buba ye ti zia alimite ni so, andâ a yeke nzoni zo ndali ti mo la ape; alingbi mo wara mbeni zo so ane abango ndo ti mo.
Bible atene: ‘Ndoye . . . asara ye ti songo bê ti zo pëpe, lo gi gï aye so anzere na lo pëpe.’—1 aCorinthien 13:4, 5.
Hunda terê ti mo: ‘Anzoni sarango ye so mbi yeda na ni ayeke so wa? Asarango ye wa la mbi bâ so ayeke na lege ni ape?’


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) Août 2016
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 26 ti septembre ti si na lango 23 ti octobre, ngu 2016.
GIGI TI MBENI ZO
Tongana nyen la mbi wara ngia na mungo ye na zo?
Mbeni maseka-koli ti kodoro ti Angleterre ato nda ti mbeni gigi so aga na lo ngia, lo ga missionnaire na Porto Rico.
Mariage: A bâ gigi tongana nyen nga ndani ayeke nyen?
E lingbi ti tene so mariage ayeke biani matabisi so alondo na Nzapa?
Ala sara si mariage ti ala aga nzoni
Gi awango so alingbi ti mû maboko na mo.
Gi mbeni ye so ayeke pendere mingi ahon lor
Manda alege ota so a lingbi ti haka azo so aye mingi ti manda Bible na azo so ayeke gi lor.
Mo bâ so mo yeke na bezoin ti gue na li ni na lege ti yingo?
Bâ ye so mo lingbi ti sara.
Mo bâ so mo yeke na bezoin ti fa kua na ambeni zo?
Akpengba ye wa la mo lingbi ti mû maboko na ala ti zia na gbele ala ti si dä?
Atënë so azo ahunda
Ngbanga ti nyen awato ti Jésus abi tënë na li ti lo lani ndali ti sukulango maboko?
SANGO NA NDÖ TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
“Mbi yeke lë lengo ti mû gonda na Jéhovah”
Atâa so aWamandango Bible ahinga lani aye kue na ndo ti tënë ti dutingo nde ape na ngoi ti Kozo Bira so Amû Sese Kue, aye so ala sara na bê ti ala kue aga na aye ti nzoni.


text: 38 Na ngoi ni so, Juda azia aita ti lo na lo gue lo leke tente ti lo nduru na mbeni zo ti kodro ti Adullam so iri ti lo ayeke Hirah.2 Kâ, Juda abâ mbeni molenge-wali ti mbeni zo ti Canaan+ so iri ti lo ayeke Shua. Lo mû lo na wali, lo bungbi na lo.3 Wali ni amû ngo. Na pekoni, lo dü molenge-koli, na Juda azia iri ti lo Er.+4 Lo kiri lo mû ngo, lo dü molenge-koli, na lo zia iri ti lo Onan.5 Lo kiri lo dü molenge-koli, na lo zia iri ti lo Shélah. Andâ lo* yeke na Aczib+ na ngoi so wali ni adü molenge ni.6 Mbeni lâ, Juda amû wali na kozo molenge ti lo Er, iri ti lo ayeke Tamar.+7 Me sarango ye ti Er, kozo molenge ti Juda, anzere na Jéhovah pëpe; tongaso Jéhovah afâ lo.8 Tongaso, Juda atene na Onan: “Mo sara mariage na wali ti ita ti mo tongana ti so a hunda, mo bungbi na lo, na mo dü amolenge na iri ti ita ti mo.”+9 Me Onan ahinga so amolenge ni ayeke duti ande ti lo pëpe.+ Tongaso, na ngoi so lo yeke bungbi na wali ti ita ti lo, lo tuku ngu ti terê ti lo na sese, tongaso si lo dü amolenge na iri ti ita ti lo pëpe.+10 Ye so lo sara so ayeke sioni na lê ti Jéhovah; ni la lo fâ lo nga.+11 Juda atene na kogara ti lo Tamar: “Duti tongana wali-mua na da ti babâ ti mo juska molenge ti mbi Shélah akono si”, teti lo yeke tene na yâ ti bê ti lo, lo tene: “Lo nga lo lingbi ti kui tongana aita ti lo.”+ Tongaso Tamar ague, lo lango na ndo ti babâ ti lo.12 A si na mbeni ngoi, wali ti Juda so ayeke molenge ti Shua+ akui. Tongana ngoi ti sarango vundu ti kuâ ni ahunzi awe, Juda ague na ndo ti azo ti fango kuä ti terê ti ataba ti lo na Timnah,+ lo na kamarade ti lo Hirah, zo ti kodro ti Adullam.+13 A tene na Tamar, a tene: “Kogara ti mo ti koli ayeke gue na Timnah ti fâ kuä ti terê ti ataba ti lo.”14 Tongaso Tamar azi bongo ti lo ti wali-mua, na lo kanga mbeni kota lê ti bongo na terê ti lo. Lo bi voile na li ti lo, na lo duti na yanga ti gbata ti Énaïm so ayeke na lege ti guengo na Timnah, teti lo bâ so Shélah akono awe, me a mû lo na wali na Shélah pëpe.+15 Tongana lê ti Juda atï na ndö ti lo, hio lo bâ lo tene wali-ndumba la, ngbanga ti so lo kanga lê ti lo na bongo awe.16 Tongaso lo gue na mbage ti lo na terê ti lege ni na lo tene: “Pardon, zia mbi bungbi na mo ma.” Andâ lo hinga pëpe so a yeke kogara ti lo la.+ Ye oko, wali ni atene: “Mo yeke mû nyen na mbi si mo bungbi na mbi?”17 Lo tene: “Mbi yeke mû mbeni kete ngasa ti mbi ti tokua na mo.” Me wali ni atene: “Mo yeke zia mbeni ye juska mo tokua ngasa ni si?”18 Juda atene: “Mo ye mbi zia nyen na mo?” Wali ni atene: “Bague ti mo ti kpongo na nzoroko,+ kamba ti mo nga na keke ti mo so ayeke na maboko ti mo.” Tongaso lo mû aye ni so na lo, lo bungbi na lo na lo zia ngo na yâ ti lo.19 Na pekoni, Tamar alondo lo gue ti lo, lo zi kota lê ti bongo ni na terê ti lo, na lo yü bongo ti lo ti wali-mua.20 Juda atokua kete ngasa ni na maboko ti kamarade ti lo, zo ti kodro ti Adullam,+ ti tene lo mû aye so lo zia na wali ni, me lo wara wali ni pëpe.21 Tongaso lo hunda azo ti kodro ni, lo tene: “Wali-ndumba* so ayeke na Énaïm ge, so aduti na terê ti lege so ayeke na ndo wa?” Ala tene: “Wali-ndumba ayeke na ndo so lâ oko pëpe.”22 Lo kiri na ndo ti Juda, lo tene: “Mbi wara lo pëpe, nga, azo ti kodro ni atene: ‘Wali-ndumba ayeke na ndo so lâ oko pëpe.’”23 Tongaso, Juda atene: “Zia aye ni angbâ na lo, si e tï buba na lê ti azo pëpe. Kota ye ni ayeke so mbi tokua kete ngasa ni, me mo wara lo pëpe.”24 Me nze ota tongaso na pekoni, a tene na Juda, a tene: “Kogara ti mo Tamar asara ye tongana wali-ndumba, na lo mû ngo na pekoni.” Na mango tënë so, Juda atene: “Ala sigi na lo si a gbi lo.”+25 Na ngoi so a yeke sigi na lo, lo tokua ndo na kogara ti lo, lo tene: “Koli so ayeke wa ti aye so la azia ngo ni na yâ ti mbi.” Nga lo tene: “Pardon, bâ ni nzoni si: bague ti kpongo na nzoroko ni, kamba ni nga na keke ni ayeke ti zo wa?”+26 Juda abâ ni nzoni na lo tene: “Lo yeke mbilimbili ahon mbi, ngbanga ti so mbi mû lo na molenge ti mbi Shélah pëpe.”+ Lo kiri lo bungbi na lo pëpe.27 Na ngoi so lo ye ti dü, a bâ so amolenge use la ayeke na yâ ti lo.28 Na ngoi so lo yeke dü, oko ayôro maboko ti lo, na hio, matrone ni amû bengba kamba lo kanga na maboko ti molenge ni, lo tene: “Lo so la asigi kozo.”29 Gï so lo gboto maboko ti lo, mo ye ti bâ, ita ti lo ti koli asigi; tongaso matrone ni adekongo: “Mo suru lege ti mo wani!” Ni la a zia iri ti lo Pérès.*+30 Na pekoni, ita ti lo ti koli so bengba kamba ayeke na maboko ti lo asigi, na a zia iri ti lo Zérah.+


text: 19 Ti use ni, na lege ti ye so ala bi ti mû lege na ala ti fa sese so a lingbi a mû na azo ni,+ mbeni sese ni atï na mbage ti mara ti Siméon+ alingbi na asewa ti lo oko oko kue. Héritage ti ala ayeke na popo ti héritage ti mara ti Juda.+2 Héritage ti ala ayeke Béer-Shéba+ legeoko na Shéba, Moladah,+3 Hazar-Shual,+ Balah, Ézem,+4 Eltolad,+ Béthul, Hormah,5 Ziclag,+ Beth-Marcaboth, Hazar-Susah,6 Beth-Lébaoth+ na Sharuhèn; agbata 13 na akete kodro ni.7 Aïn, Rimmon, Éther na Ashan;+ agbata osio na akete kodro ni;8 na akete kodro kue so angoro agbata so juska na Baalath-Béer nga na Ramah na mbage ti sud. So héritage ti mara ti Siméon alingbi na asewa ti lo oko oko kue la.9 A mû héritage ti ahale ti Siméon na popo ti mbage ti sese so atï na mbage ti azo ti Juda, ngbanga ti so sese ti azo ti Juda akono ahon ndö ni. Tongaso, ahale ti Siméon awara sese ti ala na popo ti héritage ti ahale ti Juda.+10 Ti ota ni, na lege ti ye so ala bi ti mû lege na ala ti fa sese so a lingbi a mû na azo ni,+ mbeni sese ni atï na mbage ti ahale ti Zabulon+ alingbi na sewa ti ala oko oko kue, na yanga ti sese ti ala ague juska na Sarid.11 Yanga ti sese ti ala amonté na mbage ti ouest juska na Maréal, a si na Dabbésheth na pekoni a gue a si na popo-hoto* so abâ ndo na mbage ti Jocnéam.12 Na pekoni, a komanse na Sarid na mbage ti est ti si na yanga ti sese ti Kisloth-Tabor, a hon na Dabérath+ juska a monté na Japhia.13 A londo kâ a ngbâ ti gue juska na mbage ti est ti si na Gath-Hépher,+ a hon na Eth-Cazin a si na Rimmon na a gue na Néah.14 Yanga ti sese ni angoro na terê ni na mbage ti nord asi na Hannathon na ahunzi na Popo-hoto ti Iphtahel,15 na Catthath, Nahalal, Shimron,+ Idalah nga na Bethléhem;+ agbata 12 nga na akete kodro ni.16 So ayeke héritage ti ahale ti Zabulon alingbi na asewa ti ala oko oko kue la.+ So ayeke agbata ni nga na akete kodro ni la.17 Ti osio ni, na lege ti ye so ala bi ti mû lege na ala ti fa sese so a lingbi a mû na azo ni,+ mbeni sese ni atï na mbage ti Issacar,+ ahale ti lo nga na asewa ti ala oko oko kue.18 Yanga ti sese ti ala ague juska na Jizréel,+ Késulloth, Sunem,+19 Hapharaïm, Shion, Anaharath,20 Rabbith, Kishion, Ébez,21 Rémeth, En-Gannim,+ En-Haddah nga na Beth-Pazzez.22 Yanga ti sese ti ala asi na Tabor,+ na Shahazoumah, na Beth-Shémesh nga a hunzi na yanga ti Ngu ti Jourdain; agbata 16 na akete kodro ni.23 So ayeke sese ti azo ti mara ti Issacar alingbi na asewa ti ala oko oko kue la,+ agbata ni nga na akete kodro ni.24 Ti oku ni, na lege ti ye so ala bi ti mû lege na ala ti fa sese so a lingbi a mû na azo ni,+ mbeni sese ni atï na mbage ti azo ti mara ti Aser+ alingbi na asewa ti ala oko oko kue.25 Yanga ti sese ti ala ayeke Helcath,+ Hali, Béten, Acshaph,26 Allammélek, Amad, na Mishal na a gue na mbage ti ouest ti Carmel+ nga a si na Shihor-Libnath,27 na a kiri a hon na mbage ti est juska na Beth-Dagon na a si na Zabulon nga na Popo-hoto ti Iphtahel ti gue na mbage ti nord, juska a si na Beth-Émec, na Néïel, na a gue juska na Cabul na mbage ti wali,28 na a si na Ébron, Réhob, Hammon nga na Canah juska na Sidon so gbâ ti azo ayeke dä.+29 Na pekoni, yanga ti sese ni akiri ague asi na Ramah juska na gbata ti Tyr+ so ngangu gbagba ayeke na terê ni. A kiri a hon na Hosah na a hunzi na ngu-ingo so ayeke na sese ti Aczib,30 Ummah, Aphec,+ Réhob;+ agbata 22 na akete kodro ni.31 So ayeke héritage ti azo ti mara ti Aser alingbi na asewa ti ala oko oko kue la.+ So ayeke agbata ni nga na akete kodro ni la.32 Ti omene ni, na lege ti ye so ala bi ti mû lege na ala ti fa sese so a lingbi a mû na azo ni,+ mbeni sese ni atï na mbage ti ahale ti Nephtali alingbi na asewa ti ala oko oko kue.33 Yanga ti sese ti ala alondo na Héleph, na kota keke so ayeke na Zaanannim,+ ague na Adami-Nékeb, Jabnéel juska na Laccum, na a hunzi na yanga ti Ngu ti Jourdain.34 Yanga ti sese ni akiri ahon na mbage ti ouest asi na Aznoth-Tabor, a londo kâ a gue na Huccoc, a si na Zabulon na mbage ti sud, a si na Aser na mbage ti ouest, a gue juska na Juda, so ayeke na Ngu ti Jourdain na mbage ti est.35 Agbata so angangu gbagba ayeke na terê ni ayeke agbata tongana: Ziddim, Zer, Hammath,+ Raccath, Kinnéreth,36 Adamah, Ramah, Hazor,+37 Kédesh,+ Édréi, En-Hazor,38 Yiron, Migdal-El, Horem, Beth-Anath, Beth-Shémesh;+ agbata 19 nga na akete kodro ni.39 So ayeke héritage ti azo ti mara ti Nephtali alingbi na asewa ti ala oko oko kue la,+ agbata ni nga na akete kodro ni.40 Ti mbasambala ni, na lege ti ye so ala bi ti mû lege na ala ti fa sese so a lingbi a mû na azo ni,+ mbeni sese ni atï na mbage ti mara ti Dan+ alingbi na asewa ti lo oko oko kue.41 Yanga ti sese ti héritage ti ala ayeke Zorah,+ Eshtaol, Ir-Shémesh,42 Shaalabbin,+ Aijalon,+ Ithlah,43 Élon, Timnah,+ Écron,+44 Eltekéh, Guibbéthon,+ Baalath,45 Jéhud, Béné-Berac, Gath-Rimmon,+46 Mé-Jarcon nga na Raccon, yanga ti sese ni abâ ndo na mbage ti Joppé.+47 Me sese ti ahale ti Dan ayeke kete mingi, a lingbi na ala pëpe.+ Tongaso, ala monté ala sara bira na azo ti Léshem+ na ala sö benda na ndö ti gbata ni nga ala fâ azo ti gbata ni na épée. Na pekoni, ala mû ndo ni na ala sara kodro dä, ala changé iri ti Léshem aga Dan alingbi na iri ti Dan so ayeke kotara ti ala.+48 So ayeke héritage ti azo ti mara ti Dan alingbi na asewa ti ala oko oko kue la. So ayeke agbata ni nga na akete kodro ni la.49 Tongana ala hunzi ti kangbi yâ ti sese ni tongana héritage ti ala alingbi na akodro ni oko oko kue awe, azo ti Israël amû mbeni héritage na Josué, molenge ti Nun, na popo ti ala.50 Na peko ti yanga so Jéhovah amû, ala mû na Josué gbata so Josué ahunda, gbata ti Timnath-Sérah,+ so ayeke na ando so ahoto ayeke dä na sese ti Éphraïm. Lo leke gbata ni na lo sara kodro kâ.51 So ayeke ahéritage so prêtre Éléazar, Josué, molenge ti Nun, nga na amokonzi ti ahale ti akotara ti azo ti Israël akangbi la.+ Ala bi mbeni ye so amû lege na ala ti fa sese so a lingbi a mû na azo ni na gbele Jéhovah na Shilo+ na yanga ti tente ti bungbi.+ Tongaso, ala hunzi ti kangbi yâ ti sese ni.


text:
Ala mû tere ti ala wani ti sara ye: na Russie
NA NGU 1991, tere ti aTémoin ti Jéhovah ti Russie anzere mingi na ngoi so a mû lege na ala ti sara akua ti ala na peko ti so a kanga lege na ala aninga. Na ngoi ni so, mingi ti ala apensé ape so wungo ti aTémoin na Russie ayeke gue na li ni ti si laso 170000. Na popo ti awafango tënë ti Royaume so afa tënë mingi so, ambeni alondo na kodoro wande la aga na Russie ti mû maboko na kua ti fango le-kobe na lege ti yingo (Mat. 9:37, 38). Zia e mä tënë so ambeni na popo ti ala atene.
AITA SO ASARA YE NA NZONI BÊ AMÛ MABOKO TI KPENGBA ACONGRÉGATION
Na ngu so a zi kangango lege so, Matthew so ayeke na Grande-Bretagne ayeke lani na ngu 28. Na ngoi ti mbeni kota bungbi so a sara na ngu ni so, na yâ ti mbeni diskur, a fa so a yeke na bezoin ti aita mingi ti mû maboko na acongrégation so ayeke na Poto ti Tö. Wamungo diskur ni amû tapande ti mbeni congrégation so ayeke na Saint-Pétersbourg na Russie, so gi mbeni wakua ti mungo maboko oko la ayeke dä lani me ancien oko ayeke dä ape. Atâa so kue, awafango tënë so ayeke kâ amanda Bible na azo gbani gbani. Matthew atene: “Na peko ti diskur so, mbi yeke pensé lani ti gue gi na Russie, tongaso mbi sambela Jéhovah na mbi fa na lo so mbi ye mingi ti gue kâ.” Matthew abata nginza, lo ka mingi ti aye so lo yeke na ni, lo gue na Russie na ngu 1992. Aye wa la asi na lo kâ?
Matthew atene: “Teti so mbi hinga yanga ti kodoro ti azo ni ape, a yeke lani ngangu na mbi ti sara lisoro na ala nzoni na ndo ti Bible. Mbeni kpale ni ayeke kpale ti warango ndo ti lango. Lo tene: “Mbi hinga encore ape wala lege oke la gi hio tongaso mbi zia mbeni da mbi gue na yâ ti mbeni nde.” Atâa akpale so Matthew awara na tongo nda ni so, lo tene: “Desizion so mbi mû ti ga ge na Russie ayeke nzoni ahon adesizion kue so mbi mû na yâ ti fini ti mbi. Na yâ ti kua so mbi sara ge mbi manda ti zia bê ti mbi mingi na ndo ti Jéhovah na mbi bâ so lo fa lege na mbi na yâ ti aye mingi.” Na pekoni, Matthew aga ancien nga pionnier spécial, lo yeke sara kua fadeso na yâ ti mbeni filiale nduru na Saint-Pétersbourg.
Na ngu 1999, na ngoi so Hiroo ayeke na ngu 25 lo wara diplôme ti Ekole ti formation ministérielle na Japon. Mbeni ita so afa ye na lo na ngoi ti ekole ni awa lo mingi ti gue na mbeni kodoro wande ti fa tënë. Hiroo amä so kota bezoin ayeke na Russie, tongaso lo komanse ti manda yanga ti Russe. Lo sara nga ambeni ye nde, lo tene: “Mbi gue mbi sara nze omene na Russie. Ndali ti so na hiver dë ayeke sara kâ mingi, mbi gue na nze ti novembre ti bâ wala mbi lingbi ti gbu lê ni.” Na peko ti so lo gbu ngangu na yâ ti ngoi ti dë so, lo kiri na Japon na lo gi ti duti na aye mingi ape tongaso si lo bata nginza ti kiri na Russie. Ti so ni so lo gue kâ biani biani.
Hiroo asara ngu 12 fadeso na Russie awe nga lo sara kua na yâ ti gbâ ti acongrégation. Na ambeni ngoi, lo oko la lo yeke ancien na lo yeke bâ ndo na ndo ti awafango tënë so wungo ti ala ahon 100. Na yâ ti mbeni congrégation, yenga oko oko lo yeke sara mingi ti ambage ti Bungbi ti Kusala, lo yeke mû li ni na Ekole ti Kusala ti aChrétien, mandango Tour ti Ba Ndo, nga lo mû li ni na Mandango Buku ti Congrégation na yâ ti agroupe oku. Lo sara nga gbâ ti avizite na aita ti kpengba ala na lege ti yingo. Na ngoi so Hiroo adabe ti lo na aye so lo sara na yâ ti angu ni so, lo tene: “Mbi yeke lani na ngia mingi ti mû maboko na aita nga ti kpengba ala.” Lo bâ mungo maboko na ndo so bezoin ayeke dä lani mingi so tongana nyen? Lo tene: “Kozo ti tene mbi ga lani ge na Russie, mbi yeke ancien nga pionnier spécial, me so mbi yeke ge so, mbi bâ so songo ti mbi na Jéhovah akiri akpengba ahon ti kozo. Mbi manda ti zia bê ti mbi na Jéhovah mingi na yâ ti aye kue.” Na ngu 2005, Hiroo asara mariage na Svetlana, ala use kue angbâ ti sara kua ti pionnier.
Matthew, so ayeke na ngu 34 na ita ti lo Michael, so ayeke na ngu 28, ayeke azo ti Canada. Ala use kue ague na Russie na bê ti ala adö ti bâ so gbâ ti azo so aye tâ tënë ayeke ga na abungbi me aita-koli ayeke mingi ape ti fa lege na ala. Matthew atene: “Na yâ ti congrégation so mbi sara bungbi dä, wungo ti azo so aga ayeke 200, me mbeni ancien so ngu ti lo ague na li ni mingi awe nga na mbeni wakua ti mungo maboko so ayeke maseka la ayeke mû li ni na ngoi ti abungbi ni. Ye so mbi bâ so apusu mbi ti gue kâ ti mû maboko na aita so.” Matthew ague na Russie na ngu 2002.
Ngu osio na pekoni, Michael ague na Russie na hio tongaso lo bâ so bezoin ti aita-koli ayeke mingi na yâ ti kodoro ni. Teti so lo yeke wakua ti mungo maboko, a zia lo ti bâ ndo na ndo ti compte, apériodique nga na territoire. A mû nga na lo ambeni kua so secrétaire ti congrégation la adoit fade ti sara ni, lo yeke mû adiskur, lo yeke mû maboko na kua ti lekengo aye ndali ti a-assemblée nga na lekengo aDa ti Royaume. Même juska laso, acongrégation so ayeke na Russie ayeke na bezoin ti mungo maboko mingi. Atâa so ti bâ lege ti gbâ ti aye ayeke ngangu kua, Michael, so ayeke ancien fadeso, atene: “Mungo maboko na aita azia ngia na bê ti mbi mingi. Nzoni ye so ahon tanga ni kue so mbi lingbi ti sara na yâ ti fini ti mbi la.”
Fadeso, Matthew asara mariage na Marina na Michael asara mariage na Olga. Ala na ambeni volontaire angbâ ti mû maboko na acongrégation ti gue na li ni.
AITA-WALI SO AYAPU AMÛ MABOKO NA KUA TI FANGO LÊ TI KOBE
Na ngu 1994, na ngoi so Tatyana ayeke lani na ngu 16, ambeni pionnier spécial omene alondo na République Tchèque, Pologne, nga na Slovaquie ala ga ti mû maboko na congrégation ti lo na Ukraine. Lo dabe ti lo na ala mingi, lo tene: “A yeke apionnier so ayapu, zo alingbi ti ga nduru na ala, ala yeke gentil nga ala hinga Bible nzoni.” Lo bâ tongana nyen la Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti bibe ti sacrifice so ala yeke na ni, lo tene: ‘Mbi ye ti sara ye tongana ala.’
Tapande ti apionnier ni amû maboko na Tatyana, na angoi so ekole akanga, lo na ambeni ita ague afa tënë na yâ ti aterritoire so ayo na Ukraine nga na Bélarus so ade a fa tënë dä kozo ape. Lo ye avoyage so lo sara ti fa tënë so mingi, tongaso lo leke ti gue na Russie ti fa tënë kâ mingi. Kozoni, lo gue kâ teti mbeni kete ngoi ti bâ mbeni ita-wali so alondo na kodoro wande si ague kâ nga lo gi mbeni kua so alingbi ti mû maboko na lo ti sara kua ti lo ti pionnier. Na pekoni, na ngu 2000, Tatyana ague na Russie. A yeke lani ngangu na lo ti sara achangement?
Tatyana atene: “Teti so mbi yeke na nginza mingi ape ti wara da ti mbi wani, mbi loué mbeni chambre na yâ ti da ti ambeni zo. A yeke lani kete ye ape. A si na ambeni ngoi mbi ye lani ti kiri na kodoro ti mbi. Me Jéhovah amû maboko na mbi lakue ti bâ so mbi yeke wara ye ti nzoni tongana mbi ngbâ ti fa tënë ge.” Tatyana ayeke missionnaire laso na Russie. Lo tene: “Mbi wara anzoni ye mingi na yâ ti angu kue so mbi sara na kodoro wande, mbi wara nga gbâ ti akamarade. Kota ye ni ayeke so, mabe ti mbi akpengba.”
Masako, mbeni ita-wali so ayeke na ngu 50 tongaso, alondo na Japon. Lo yeke depuis na nzara ti ga missionnaire me kpale ti seni asara si mo bâ mo tene lo lingbi ti sara ni ape. Ye oko, na peko ti so lo wara santé kete, lo soro ti gue na Russie ti mû maboko na kua ti fango lê ti kobe. Atâa so a yeke ngangu lani na lo ti wara nzoni ndo ti lango nga na kua, lo yeke fa lani yanga ti Japonais na azo nga lo yeke sara kua na yanga-da ti mbeni zo ti mû maboko na lo ti sara kua ti lo ti pionnier. Nyen la amû maboko na lo ti ngbâ ti fa tënë?
Na ngoi so Masako adabe ti lo na aye so lo sara na yâ ti angu 14 so lo sara na yâ ti kua ti fango tënë na Russie, lo tene: “Ngia so mbi wara na yâ ti fango tënë asara si mbi girisa akpale kue so mbi wara. Ti fa tënë na ndo so bezoin ti gbâ ti awafango tënë ti Royaume ayeke dä a sara si mbi wara ngangu nga mbi yeke na ngia. Ti mbi, mbi bâ so ayeke mbeni miracle ti bâ tongana nyen Jéhovah amû na mbi kobe, bongo nga na ndo ti lango na yâ ti angu ni so kue.” Nde na Russie, Masako amû nga maboko na kua ti fango lê ti kobe na Kirghizistan. Na ndo ni, lo mû maboko na agroupe so ayeke tene Anglais, Chinois na Ouïgour. Ita-wali so ayeke sara kua ti pionnier fadeso na Saint-Pétersbourg.
AMBENI SEWA AMÛ MABOKO NA ALA WARA AYE TI NZONI
Ndali ti kpale ti nginza, asewa ayeke zia kodoro ti ala ti gue na akodoro wande ti gi mosoro. Me legeoko tongana Abraham na Sara, ambeni sewa ague na akodoro wande ndali ti aye ti yingo (Gen. 12:1-9). Bâ tapande ti ita Mikhail na wali ti lo Inga, so alondo na Ukraine, ala gue na Russie na ngu 2003. A ninga ape, ala wara azo so ayeke gi ti hinga ye na ndo ti Bible.
Mikhail atene: “Mbeni lâ e fa tënë na mbeni ndo so adë aTémoin afa tënë dä ape. Mbeni koli so ngu ti lo ague na li ni mingi azi yanga-da na e lo hunda ndo, lo tene: ‘Ala yeke azo ti fango tënë?’ Na ngoi so e yeda, lo tene: ‘Mbi hinga mbi tene gbanda gba ala yeke si ande. Tënë so Jésus atene lani so alingbi ti ngbâ gi tongaso ape.’ Na pekoni, lo fa peko ti tënë so ayeke na Matthieu 24:14.” Mikhail atene: “Na oko ndo ni so, e wara ambeni wali bale-oko tongaso, ala sara Églize Baptiste. Ala ye mingi ti hinga ye na ndo ti Bible. Ala yeke na buku Mo lingbi, nga lakue na anda-yenga ala mû ni ala manda na Bible. E mû angbonga mingi ti kiri tënë na ahunda ti ala, e he abia ti Royaume na ala nga e te kobe place oko. Vizite so ayeke mbeni oko ti apendere ye so mbi yeke dabe ti mbi na ni.” Mikhail na Inga ayeda biani so ti sara kua na ando so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi asara si ala ga nduru mingi na Jéhovah, ala ye azo mingi nga ala wara ngia na yâ ti fini ti ala mingi. Laso, ala yeke sara kua ti surveillant ti circonscription.
Ita Yury na wali ti lo Oksana ayeke na ngu 35 tongaso nga molenge ti ala ti koli Aleksey ayeke fadeso na ngu 13. Ala londo na Ukraine. Na ngu 2007, ala sara vizite na filiale ti Russie. Kâ, ala bâ carte ti kodoro ti Russie nga ala bâ so gbâ ti aterritoire ayeke dä so ade a tokua mbeni zo dä ape. Oksana atene: “Na peko ti so e bâ carte ni, e bâ so a yeke na bezoin ti awafango tënë ti Royaume ahon ti so e pensé na ni kozo. Ye so amû maboko na e ti leke na yâ ti li ti e ti gue na Russie.” Nyen la amû maboko na ala mingi? Yury atene: “Dikongo a-article so ayeke na yâ ti ambeti ti e tongana ‘Pouvez-vous vous rendre utile à l’étranger ?’ amû maboko na e mingi. * E gue na Russie e bâ ndo so filiale asara tënë ni na e, e gi da nga e gi kua ti sarango ni.” Na pekoni, na ngu 2008, ala gue na Russie.
Na tongo nda ni, a yeke lani ngangu na ala ti wara kua, fani mingi ala changé ada na peko ti tere. Yury atene: “E sambela Jéhovah lakue ti mû ngangu na e ti tene bê ti e anze pëpe, e ngbâ ti fa tënë nga e zia bê ti e kue na Jéhovah ti mû maboko na e. E bâ tongana nyen la Jéhovah abâ lege ti e na ngoi so e zia aye so andu Royaume na kozo ndo. Kua ti fango tënë asara si sewa ti e akpengba.” (Mat. 6:22, 33). Fango tënë na ando so bezoin ayeke dä mingi amû maboko na Aleksey tongana nyen? Oksana atene: “A mû maboko na lo mingi. Lo mû tere ti lo na Jéhovah nga lo wara batême na ngu gumbaya. So lo bâ so bezoin ti awafango tënë ti Royaume ayeke mingi, apusu lo ti sara kua ti pionnier auxiliaire na angoi so ekole akanga. Tere ti e anzere mingi ti bâ so lo yapu na fango tënë nga lo ye ni mingi.” Fadeso, Yury na Oksana ayeke apionnier spécial.
“YE SO MBI REGRETTÉ”
Aye so asi na awafango tënë so afa polele so, ti gue na ambeni ndo ti fa tënë mingi a hunda ti tene e zia bê ti e kue na Jéhovah. Biani, aita so ayeke fa tënë na ando so bezoin ayeke dä mingi ayeke tingbi na akpale na yâ ti fini territoire ti ala me ala yeke wara ngia mingi tongana azo ayeda na nzoni tënë ti Royaume so ala yeke fa ni. Mo lingbi ti gue na ndo so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi ti mû maboko na kua ti fango tënë? Tongana mo yeda ti gue, mo lingbi ande ti tene oko tënë so Yury, so ayeda ti gue na ndo so bezoin ayeke dä mingi, a tene: “Ye so mbi regretté ayeke so mbi mû desizion ni hio ape.”
^ par. 20 Bâ Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti octobre, ngu 1999, lembeti 23-27 na Français.


text: 31 Jéhovah angbâ ti sara tënë na Moïse, lo tene:2 “Bâ, mbi soro* Bézalel+ molenge ti Uri, molenge ti Hur ti mara ti Juda.+3 Mbi yeke sara si lo si singo na yingo ti Nzapa; mbi yeke mû na lo ndara, hingango ndo, hingango ye na ndö ti akode nde nde kue ti kua ti maboko,4 ti leke aye na kode, ti sara kua na lor, argent na cuivre,5 ti dë atênë ti zia na yâ ti amonture+ nga ti mû akeke ti sara na apendere kusala nde nde kue.+6 Mbi zia na terê ti lo Oholiab,+ molenge ti Ahisamak ti mara ti Dan, ti mû maboko na lo. Mbi yeke zia ndara na yâ ti bê ti azo kue so ayeke na kode,* si ala sara aye kue so mbi fa na ala:+7 tente ti bungbi ni,+ sanduku ti Témoin+ nga ye ti kangango na yanga ni+ so ayeke na ndö ni nga na akungba kue ti tente ni,8 table ni+ na akungba ti terê ni kue, ye ti yongo lampe so ayeke na lor ti nzoni ni na akungba ti terê ni kue,+ gbalaka ti zongo dukane,+9 gbalaka ti asandaga so a zö ni agbi kue+ na akungba ti terê ni kue, kota tawa ni nga na ye ti ziango tawa ni na ndö ni,+10 abongo so a kpo ni pendere na laine nga na abongo so a zia ni nde ndali ti Aaron so ayeke prêtre nga na abongo ti amolenge ti lo ndali ti kua ti ala ti prêtre;+11 mafuta ti tukungo na li ti zo ti soro lo nga dukane so afun pendere ndali ti akubu ti tabernacle ni.+ Ala yeke sara ye kue so mbi fa na ala ti sara.”12 Jéhovah akiri atene na Moïse:13 “Tene na azo ti Israël, mo tene: ‘Na yâ ti aye kue, ala yeke bata ande asabbat ti mbi,+ ndali ti so a yeke mbeni fä na popo ti mbi na ala ti londo na ala ti si na ahale ti ala, si ala hinga so mbi Jéhovah Nzapa ti ala la mbi yeke sara si ala ga nzoni-kue.14 Ala yeke bata lango ti Sabbat ndali ti so ayeke mbeni lango so a zia ni nde ndali ti Nzapa ngbanga ti ala.+ Zo so adoro Sabbat, a yeke fâ lo. Tongana mbeni zo* asara kua na lango ni, a yeke fâ lo.+15 Zo ayeke sara kua na yâ ti alango omene kue senge, me lango mbasambala ni ayeke mbeni sabbat, lango so a zia ni nde ti tene zo awu terê ti lo.+ A yeke mbeni lango so a zia ni nde ndali ti Jéhovah. Zo so asara kua na lango ti Sabbat, a yeke fâ lo.16 Azo ti Israël ayeke bata lango ti Sabbat; ala bata ni ti londo na ala ti si na ahale ti ala. A yeke mbele so ayeke ngbâ aninga.17 A yeke mbeni fä so ayeke ngbâ aninga na popo ti mbi na azo ti Israël,+ ngbanga ti so Jéhovah asara ayayu na sese na yâ ti alango omene me na lango mbasambala ni lo zia ti sara kua na lo wu terê ti lo.’”+18 Gï so Nzapa ahunzi ti sara tënë na Moïse na ndö ti Hoto ti Sinaï awe, lo mû na lo akete tableau use ti Témoin ni,+ akete tableau ti tênë so li ti maboko ti Nzapa asû mbeti na ndö ni.+


text: 53 Zo wa la amä na bê na tënë so lo mä na yanga ti e?*+Âdu ti maboko ti Jéhovah,+ a fa ni na zo wa?+2 Wakua ni ayeke sigi tongana kete keke+ na gbele lo,* tongana gunda ti keke so asigi na ndo so ahule ngangu.Lo kpa ti tene a ne lo pëpe, nga lo yeke pendere pëpe.+Tongana e bâ lo, lê ti lo agboto e na mbage ti lo pëpe.*3 Azo azere lo nga ala kpe yongoro na lo.+A dü lo ti tene lo mä* songo ti ye, nga lo hinga ye so a iri ni kobela.A yeke mo bâ mo tene a honde lê ti lo na e.*Azo azere lo, nga a bâ lo tongana senge ye.+4 Ti tâ tënë ni, lo wani lo yô akobela ti e,+nga songo yâ ti terê ti e kue akiri na ndö ti lo.+Me e bâ lo tongana zo so Nzapa asara ye ti ngangu na lo, apika lo nga asara lo pasi mingi.5 Me a kpo lo na kä+ ndali ti kengo ndia ti e;+a sara si lo bâ pasi ndali ti afaute ti e.+A punir lo ti tene e wara siriri,+nga akä so lo wara asara si e wara sava.+6 E kue e fono kirikiri tongana ataba,+zo oko oko amû lege ti lo wani,na Jéhovah asara si faute ti e kue akiri na ndö ti lo.+7 A sara ye ti ngangu na lo,+ nga lo zia si azo asara pasi na lo,+me lo zi yanga ti lo pëpe.Lo yeke tongana mbeni taba so a yeke gue na lo ti fâ lo,+nga tongana mbeni wali-taba so aduti kpô na gbele azo ti fango kuä ti terê ti lo;lo zi yanga ti lo pëpe.+8 A sara ye ti ngangu* na lo, nga a gbu lo a hon na lo sân ti fâ ngbanga ti lo na lege ni.Zo wa la ayeke gi ande ti hinga anzene nzene tënë na ndö ti akotara ti lo?*A zi lo na popo ti azo so ayeke na fini;+a pika lo* ndali ti kengo ndia ti azo ti mbi.+9 Na ngoi so lo kui, a lu lo* na popo ti azo ti sioni+nga na azo ti mosoro,*+atâa so lo sara ye ti sioni pëpe*nga tënë ti handango zo asigi na yanga ti lo pëpe.+10 Me Jéhovah aye* ti tene a sara pasi na lo, nga lo zia si lo mä songo ti ye.Tongana mo mû fini* ti lo tongana sandaga ti zingo tënë na li ti zo,+lo yeke bâ amolenge* ti lo, lo yeke sara si alango ti fini ti lo akiri awu,+nga, na lege ti lo, ye so amû ngia na Jéhovah* ti sara ayeke si biani.+11 Pasi so lo bâ* ayeke sara si lo bâ nzoni dä, nga terê ti lo ayeke nzere.Na lege ti ye so wakua ti mbi+ so ayeke zo ti mbilimbili ahinga,lo yeke sara si azo mingi aga azo ti mbilimbili,+na lo yeke yô afaute ti ala.+12 Ndani la mbi yeke mû na lo ye na popo ti gbâ ti azo;lo na azo so ayeke na ngangu ayeke kangbi yâ ti aye so a gbu na ngoi ti bira,ndali ti so lo mû fini* ti lo na kuâ+nga a diko lo na popo ti azo ti kengo ndia.+Lo yô siokpari ti azo mingi+nga lo voro yanga ndali ti azo ti kengo ndia.+


text:
Will You Trust God?
BÂ SO mo yeke na mbeni kamarade so mo ye lo mingi, me lo sara mbeni ye so mo gi li ti mo na ni gbä. Ambeni zo akasa lo na ala tene so kamarade ti mo ni ayeke sioni. Fade mo yeke yeda na ala hio? wala mo yeke ku ti mä kamarade ti mo ni si? Ka tongana lo yeke na tere ti mo ape, fade mo yeke ku lo juska lo wani lo ga lo fa tënë ti ye so lo sara so si?
Peut-être kozoni si mo mä kiringo tënë ni, mo ye ti hinga ambeni tënë si. Na tapande, mo yeke hunda tere ti mo, ‘Mbi hinga tâ kamarade ti mbi so nzoni la? Nyen la anzere na mbi na mbage ti lo, nyen?’ A lingbi e hunda nga a-oko tënë so na ndo ti Nzapa. Lo yeke tâ biani sioni?
Hinga ape ambeni ye so Nzapa asara so, mo hinga ndani nzoni ape. Wala li ti mo akpe na aye so lo zia si ayeke si so. Azo mingi ayeke tene na mo so Nzapa ayeke sioni na so a lingbi mo nga kue mo bâ lo tongaso. Mo yeke yeda na ala hio? Wala mo yeke gi ti hinga ye na ndo ti lo nzoni si? Hunda tere ti mo, ‘Anzoni ye wa la Nzapa asara na mbi?’
Tongana mo wara gi akpale na yâ ti gigi ti mo, peut-être mo yeke duti nduru ti tene so Nzapa asara ye ti nzoni oko na mo ape. Me gbu li kete si. Nzapa la atokua aye ti sioni so na ndo ti mo? wala lo yeke mû gi na mo anzoni ye? Tongana ti so e bâ fade, Satan la ayeke “mokonzi ti dunia so”, me Jéhovah ape (Jean 12:31). Tongaso, Satan la ayeke na gbe ti aye ti vundu nga na aye ti kirikiri so ayeke si na yâ ti dunia so. Mbeni ye ni nga ayeke so e yeke azo so siokpari ayeke na tere ti e nga ambeni ye alingbi ti si gi gbagburu tongaso na e.
Nzapa la asara si mo yeke bâ pasi? wala lo yeke mû na mo gi anzoni ye?
Ka ti Nzapa, lo mû na e nyen? Bible atene so Nzapa la “asara ayayu na sese.” (Psaume 124:8). A tene nga so lege so Nzapa asara na e ayeke “ye ti kpene.” (Psaume 139:14). Na Daniel 5:23, a tene so Jéhovah ayeke “Nzapa so mbö ti mo” ayeke na tïtî lo. Atënë so kue so aye ti fa nyen la?
A ye ti tene so grâce na Nzapa la si e bâ gigi, si e yeke na fini (Kusala 17:28). A ye ti tene so aye kue so e yeke na ni, atâa fini ti e, apendere ye so e yeke bâ na ndo ti sese (afleur, ahoto, anyama), ngia so e yeke na ni tongana zo aye e, songo ti kamarade so e yeke na ni na ambeni zo, hingango nzerengo ti kobe, mango toto ti apendere ye, mango fion ti ambeni ye nga ndungo ambeni ye, aye so kue alondo gi na Nzapa (Jacques 1:17). Biani, apendere ye so kue asara si e bâ Nzapa tâ tongana mbeni nzoni Kamarade so e ye lo mingi. Ni la ape?
Peut-être a yeke lakue ngangu na mo ti bâ so Nzapa ayeke nzoni. Wala mo bâ so mo de ti hinga lo nzoni kue ape. A sara ye ape. E lingbi pëpe ti fa na yâ ti anduru article so aye kue so apusu ambeni zo ti tene so Nzapa ayeke sioni. Me e pensé so tongana mo gi ti hinga Nzapa nzoni, a yeke mû maboko na mo ande mingi. * Tongana mo sara tongaso, mo yeke hinga ande ye mingi na ndo ti Nzapa. Tongaso, Nzapa ayeke sioni? Oko ape. “Nzapa ayeke ndoye.”—1 Jean 4:8.
^ par. 8 Na tapande, tongana mo ye ti hinga ndani so Nzapa azia lege na aye ti sioni, gi ni na yâ ti chapitre 11 ti buku Bible afa nyen biani?, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.


text:
6 Jéhovah atene na Moïse:2 “Mo tene na azo ti Israël, mo tene: ‘Tongana mbeni koli wala mbeni wali amû zendo na Jéhovah ti tene lo duti Naziréen,*+3 a lingbi lo nyon vin wala mbeni sämba pëpe. Lo yeke nyon vinaigre ti vin pëpe, wala vinaigre ti sämba pëpe.+ Lo yeke te lê ti vigne pëpe atâa fini ni wala hulengo ni.4 Na ngoi kue so lo yeke duti Naziréen, a lingbi lo te mbeni ye so a sara na vigne pëpe, atâa lê ti vigne ni wala poro ni.5 “‘Na ngoi kue so lo mû zendo ti duti Naziréen, a lingbi rasoir andu li ti lo pëpe.+ Lo yeke zia kuä ti li ti lo ayo ti fa so lo bata terê ti lo nde ndali ti Jéhovah juska ngoi ni so ahunzi si.6 Na ngoi kue so lo bata terê ti lo nde ndali ti Jéhovah so, a lingbi lo ga nduru pëpe na mbeni zo* so akui awe.7 Atâa babâ ti lo wala mama ti lo wala ita ti lo ti koli wala ti wali la akui, lo yeke ga nduru na kuâ ni pëpe ndali ti lo ga sioni;+ ngbanga ti so, kuä ti li ti lo so lo zia ni ayo so afa atene lo mû zendo na Nzapa ti lo ti duti Naziréen awe.8 “‘Na ngoi kue so lo yeke Naziréen, a lingbi lo bata terê ti lo nde ndali ti Jéhovah.9 Me tongana mbeni zo akui gï hio tongaso na terê ti lo,+ na a sara si kuä ti li ti lo so afa atene lo bata terê ti lo nde ndali ti Nzapa so aga sioni,* lo yeke kio kuä ti li ti lo+ na lango so lo yeke zi sioni ye na terê ti lo. A lingbi lo fâ kuä ti li ti lo na lango mbasambala ni.10 Na lango miombe ni, lo yeke ga na akolokoto use wala akete pigeon use na prêtre na yanga ti tente ti bungbi.11 Prêtre ni ayeke mû mbeni oko lo mû na sandaga ndali ti siokpari nga use ni so na sandaga so a zö ni agbi kue, na lo sara si a zi siokpari ti zo ni ngbanga ti so lo sara siokpari+ na lege so lo ndu mbeni zo* so akui awe. Na lango ni so lo Naziréen ni lo yeke bata terê* ti lo nde ndali ti Nzapa.12 Lo yeke to nda ti mbeni fini ngoi ti dutingo Naziréen na batango terê ti lo nde ndali ti Jéhovah, lo yeke mû mbeni kete koli-taba ti ngu oko ti mû na sandaga ndali ti siokpari. Ti ngoi so lo duti lani Naziréen so, a yeke diko ni pëpe ngbanga ti so lo sara si a ga sioni awe.13 “‘Ndia na ndö ti zo so aduti Naziréen ayeke so: Tongana alango ti dutingo Naziréen ti lo ahunzi awe,+ a yeke ga na lo na yanga ti tente ti bungbi.14 Lo yeke ga na sandaga ti lo na Jéhovah: kete koli-taba ti ngu oko so sioni ye ayeke na terê ti lo pëpe ti mû ni na sandaga so a zö ni agbi kue,+ kete wali-taba ti ngu oko so sioni ye ayeke na terê ti lo pëpe ti mû na sandaga ndali ti siokpari;+ mbeni kete koli-taba so sioni ye ayeke na terê ti lo pëpe ti mû na sandaga ti beoko.+15 Lo yeke ga na sakpa oko ti mapa so ayeke ronde ronde, so a mû mafuta a bungbi ni na pendere farine si a sara na ni na a zia levure dä pëpe; lo yeke ga nga na makara so a sara na levure pëpe si a kpaka mafuta na terê ni, na asandaga ti lê ti kobe ni+ nga asandaga ti sämba ni.+16 Prêtre ni ayeke ga na aye so kue na gbele Jéhovah na lo yeke yâa sandaga ndali ti siokpari, lo yeke yâa nga sandaga so a zö ni agbi kue.17 Prêtre ni ayeke yâa koli-taba ni na sandaga ti beoko na Jéhovah legeoko na sakpa so a yeke wara na yâ ni amapa so a sara na levure pëpe so. Prêtre ni ayeke yâa nga sandaga ti lê ti kobe ni+ na sandaga ti sämba ni na terê ti koli-taba ni.18 “‘Naziréen ni ayeke kio kuä ti li ti lo so lo fâ ape so+ na yanga ti tente ti bungbi, kuä ti li ti lo so lo fâ ni lani pëpe na ngoi so lo duti Naziréen so, lo mû ni lo tuku na lê ti wâ so ayeke na gbe ti sandaga ti beoko.19 Prêtre ni ayeke mû maboko ti koli-taba ni so a tö ni+ awe so, lo mû mapa oko so a sara na levure pëpe si ayeke na yâ ti sakpa ni nga na makara oko so a sara na levure pëpe so, lo zia ni kue na yâ ti maboko ti Naziréen ni na peko ti so lo kio kuä ti li ti lo so afa atene lo yeke Naziréen so.20 Prêtre ni ayeke yengi ni mbage na mbage tongana sandaga so a yengi ni na gbele Jéhovah.+ A yeke ga ye so a zia ni nde ndali ti lo prêtre ni, kate ti taba ti sandaga so a yengi ni so, legeoko na gere ti taba ni so a zia ni nde ndali ti Nzapa so.+ Na pekoni Naziréen ni alingbi ti nyon vin senge.21 “‘Ndia na ndö ti Naziréen+ so amû zendo ayeke so: Tongana lo mû zendo na lo lingbi ti mû na Jéhovah mbeni sandaga so ahon ti so ndia ti dutingo Naziréen ahunda na lo, lo yeke sara ye alingbi na zendo ti lo ni alingbi na ye so ndia ti dutingo Naziréen ahunda na lo.’”22 Na pekoni, Jéhovah atene na Moïse:23 “Mo tene na Aaron nga na amolenge ti lo, mo tene: ‘Lege so ala yeke iri tufa+ na ndö ti azo ti Israël ayeke so:24 “Zia Jéhovah asara tufa na ndö ti mo+ na lo bata mo.25 Zia Jéhovah asara si lê ti lo asu na ndö ti mo+ na lo sara nzoni na mo.26 Zia Jéhovah abâ ndo na mbage ti mo na lo mû na mo siriri.”’+27 Ala yeke zia iri ti mbi na ndö ti azo ti Israël,+ si mbi sara tufa na ndö ti ala.”+
Kete tënë
^ Na Hébreu: nazir, ndani aye ti tene “Zo so a zia lo nde; Zo so a mû lo na Nzapa awe.”


text:
AMBENI TËNË
Lekengo tënë so alondo ndali ti dengo buze
Na 1 aCorinthien 6:1-8, bazengele Paul asara tënë ti aita so ayeke gue na mba na gbele ngbanga. Lo fa vundu ti bê ti lo ndali ti so ambeni Chrétien ti Corinthe “[a]yeke gue tâ na [tënë ti ala] na gbe ti azo so ayeke mbilimbili pëpe”. (Versê 1) Paul afa akota raison so ndali ni a lingbi Chrétien ague na mba ti lo Chrétien na gbele ngbanga ti azo ti dunia so pëpe, me lo gi ti leke tënë ni na yâ ti congrégation. Zia e bâ ambeni raison so apusu Paul ti mû wango so nga na pekoni e yeke bâ ande ambeni ye so peut-être wango ti lo andu ni pëpe.
Tongana tënë alondo na popo ti e na mbeni ita ndali ti dengo buze, kozoni kue e yeke gi ti leke tënë ni tongana ti so Jéhovah aye, me pëpe tongana ti so bê ti e aye (aProverbe 14:12). Tongana ti so Jésus afa, a yeke nzoni ti leke ni hio kozoni si a ga kota tënë (Matthieu 5:23-26). Mawa ni ayeke so ambeni ita apapa ngangu, même ala gue na tënë ni na gbele ada-ngbanga ti dunia so. Paul atene: “So ala yeke gue na mba na gbele ngbanga afa so ala tï biani awe.” Ngbanga ti nyen? Mbeni kota raison ni ayeke so sarango tongaso alingbi ti pusu azo ti sara sioni tënë ti congrégation nga na ti Nzapa so e yeke voro lo. Ni la, e yeke gbu li ti e na ndö ti tënë so Paul ahunda so: “Ngbanga ti nyen ala zia pëpe si a sara sioni na ala?”—Versê 7.
Paul afa nga so Nzapa azia na yâ ti congrégation mbeni pendere lege ti leke na akpale mingi na popo ti aita. A-ancien ayeke aita-koli so hingango ye ti ala na ndö ti atâ tënë ti Bible asara si ala yeke na ndara mingi, na Paul atene so tongana a ndu “atënë ti gigi so” ala yeke azo “so alingbi . . . ti fâ ngbanga ti mbeni tënë na popo ti aita”. (Versê 3-5) Jésus afa so tongana tënë alondo na ndö ti akota faute tongana pango zo nga na sarango ye ti likisi, a lingbi a leke ni na lege ti aye ota so: kozoni, sara kue ti leke tënë ni gï na popo ti mo na azo so tënë ni abâ ala; use ni, tongana kozo ye ni so atï na ngu, mû na terê ti mo zo oko wala use so ayeke témoin ti tënë ni; na ota ni, tongana aye so kue atï na ngu, gue na tënë ni na gbele congrégation, so ti tene a-ancien.—Matthieu 18:15-17.
Mingi ni, a-ancien ayeke awagbungo koko wala akota wadengo buze pëpe, na kua ti ala ti ancien ayeke pëpe ti mû awango na ndö ti andia ti kodro wala na ndö ti dengo buze. Ala yeke fa pëpe na aita ni anzene nzene ye so a lingbi ala sara ti leke tënë ti dengo buze so alondo na popo ti ala. Me ala yeke gi ti mû maboko na aita so tënë ayeke na popo ti ala ti sara ye alingbi na ye so Bible afa, nga ti mä terê na yâ ti siriri. Tongana kpale ni ayeke ngangu, na a-ancien ahinga ye ti sara pëpe, ala lingbi ti bâ surveillant ti circonscription wala filiale ti aTémoin ti Jéhovah ti kodro ni. Me ambeni ye ayeke dä so peut-être wango ti Paul andu ni pëpe. Ambeni ayeke so wa?
A lingbi ti si so ambeni ita ague na mba na gbele ngbanga, me na sioni bê pëpe, ndali ti so a yeke gï lege so ndia ti kodro afa ti leke na mbeni tënë na yâ ti siriri. Na tapande, a lingbi ti hunda gï ti gue na gbele ngbanga tongana zo aye ti wara mbeti ti divorce, ti wara droit ti batango molenge, ti fa wungo ti nginza so a lingbi wali wala koli amû na mba ti lo ti bata na molenge, ti wara assurance ti kanga na lê ti mbeni kpale so asi na lo, ti duti na popo ti azo so ayeke na droit ti wara mbeni nginza na peko ti tingo ti mbeni buze, na ti fa so mbeni testament ayeke na lege ni. Ambeni ye ni nga ayeke dä so mbeni ita alingbi ti bâ so a lingbi lo nga lo gue na mbeni ita na gbele ngbanga ti tene lo bata adroit ti lo. *
Tongana aita ni ague na mba ti ala na gbele ngbanga na sioni bê pëpe, peut-être ala gue nde pëpe na tënë so ayeke na peko ti wango ti Paul so. * Ye oko, a lingbi ye so agbu bê ti Chrétien ayeke ti sara si iri ti Jéhovah aga nzoni-kue nga ti sara si siriri nga na beoko aduti na yâ ti congrégation. Kozo ye so a hinga na adisciple ti Christ ayeke ndoye, na ndoye “[a]gi gï aye so anzere na lo pëpe”.—1 aCorinthien 13:4, 5; Jean 13:34, 35.
^ par. 2 Ti ambeni ye ni so ayeke si hio hio ape ayeke so mbeni Chrétien alingbi ti sara mbeni ye ti sioni na mba ti lo, ye so ndia ti kodro ni afâ ngbanga na ndö ni ngangu: na tapande, gbungo wali na ngangu ti lango na lo, sarango ye ti ngangu na terê ti zo, fango zo wala kota nzi. Ti aye tongaso, a yeke duti sioni pëpe tongana mbeni ita ague na tënë ni na gbele azo ti komande, atâa so sarango tongaso alingbi ti sara si tënë ni ague na gbele ngbanga.
^ par. 3 Ti hinga ambeni tënë mingi na ndö ti atënë so, bâ Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti avril 1997, lembeti 14-19, nga ti lango 15 ti octobre 1991, lembeti 25-28, na Français.


text:
72: Nzapa amû maboko na Ezéchias
MO HINGA ngbanga ti nyen koli so ayeke sambela Jéhovah? Ndali ti nyen lo tanda ambeti so na gbele gbalaka ti Jéhovah? Koli so ayeke Ezéchias, gbia ti royaume ti akete mara use ti Israël. Lo yeke na yâ ti kota kpale. Ngbanga ti nyen?
Ngbanga ti so aturugu ti Assyrie afuti royaume ti akete mara 10 ti Israël awe. Jéhovah azia ala ti sara tongaso ndali ti so akete mara 10 so asara sioni mingi. Fadeso, aturugu ti Assyrie aga ti tiri bira na royaume ti akete mara use ti Israël.
Gbia ti Assyrie atokua lani ambeti na gbia Ezéchias. Ni la si Ezéchias azia ni na gbele Nzapa. Atënë ti yâ ti ambeti so ayeke atënë ti hengo Jéhovah, na a tene na Ezéchias ti tiri pëpe. A yeke nda ni la si Ezéchias asambela Jéhovah, lo tene: ‘O Jéhovah, zi e na tïtî gbia ti Assyrie, si amara kue ahinga so gi mo oko ayeke Nzapa.’ Fade Jéhovah ayeke mä Ezéchias?
Ezéchias ayeke nzoni gbia. Lo yeke pëpe tongana asioni gbia ti royaume ti akete mara 10 ti Israël. Lo yeke nga tongana babâ ti lo Achaz pëpe, so ayeke nga lani mbeni sioni gbia. Ezéchias ayeke sara kue ti sara ye alingbi na andia ti Jéhovah kue. Ni la si tongana lo hunzi ti tene sambela ti lo ni awe, prophète Esaïe atokua na lo ti fa atënë so Jéhovah atene: ‘Gbia ti Assyrie ayeke si na Jérusalem pëpe. Turugu ti lo oko ayeke ga même nduru na ni pëpe. Ala yeke pika likongo oko na tere ti kodoro so pëpe.’
Bâ foto so na gbe ni ge. Mo hinga aturugu so akui kue so? A yeke aturugu ti Assyrie. Jéhovah atokua ange ti lo, na ange ni afâ aturugu 185 000 ti Assyrie gi na yâ ti bï oko. Me, gbia ti Assyrie akpe ti lo, lo kiri na kodoro.
Jéhovah azi royaume ti akete mara use ti Israël na tïtî awato ti ala, na azo ni kue aduti na siriri teti mbeni ngoi. Me na peko ti so Ezéchias akui, molenge ti lo Manassé aga gbia. Manassé na molenge ti lo Amon so akomande na peko ti lo ayeke asioni gbia. Sioni nga na sarango ngangu akiri amû ndo na yâ ti kodoro ni. Tongana awakua ti gbia Amon afâ Amon, molenge ti lo Josias alë gbia na ndo ti royaume ti akete mara use ti Israël na peko ti lo.
2 aGbia 18:1-36; 19:1-37; 21:1-25.
Ahundango tënë
- Koli wa la ayeke na lê ti foto so? Nyen la asara si lo yeke na yâ ti kota kpale?
- Ambeti wa la Ezéchias azia na gbele Nzapa? Ezéchias atene nyen na yâ ti sambela ti lo?
- Ezéchias ayeke mara ti gbia wa? Jéhovah atene na lo nyen na lege ti prophète Esaïe?
- Tongana ti so foto ni afa, ange ti Jéhovah asara nyen na azo ti Assyrie?
- Atâa so royaume ti akete mara use ti Juda aduti na siriri teti mbeni ngoi, nyen la asi na peko ti kuâ ti Ezéchias?
Ambeni hundango tënë
- Diko 2 aGbia 18:1-36.
Tongana nyen Rabsaké, so afa peko ti yanga ti gbia ti Assyrie, agi ti woko mabe ti azo ti Israël? (2 aGbia 18:19, 21; Ex. 5:2; Ps. 64:4).
Na yâ ti sarango ye ti ala na mbage ti awato ti ala, tongana nyen aTémoin ti Jéhovah ayeke mû tapande ti Ezéchias? (2 aGbia 18:36; Ps. 39:2; aProv. 26:4; 2 Tim. 2:24).
- Diko 2 aGbia 19:1-37.
Tongana nyen azo ti Jéhovah ayeke sara ye laso tongana Ezéchias na ngoi ti ye ti ngangu? (2 aGbia 19:1, 2; aProv. 3:5, 6; aHéb. 10:24, 25; Jacq. 5:14, 15).
Aye ota wa asi na gbia Sennakérib so asara si lo mû Jérusalem pëpe? Sennakérib aduti fä ti zo wa? (2 aGbia 19:32, 35, 37; Apoc. 20:2, 3).
- Diko 2 aGbia 21:1-6, 16.
Ndali ti nyen a lingbi ti tene so Manassé ayeke oko ti agbia ti Jérusalem so asara sioni ahon atanga ni kue? (2 Chron. 33: 4-6, 9).


text: 5 Na peko ti aye so, mbeni matanga ti aJuif ayeke dä, na Jésus amontê na Jérusalem.2 Na Jérusalem, nduru na Yanga ti gbagba ti angasangbaga, mbeni lende ti ngu ayeke dä so na yanga ti Hébreu a iri ni Bethzatha. Avéranda oku ayeke na tere ni.3 Gbâ ti azo ti kobela, awaziba, azo so gere ti ala abuba na ala so mbeni mbage ti tere ti ala abuba ayeke lango na gbe ti avéranda so.4* ——5 Na mbeni koli so kobela asara lo ngu bale-ota na miombe ayeke na ndo ni so.6 Tongana lo bâ koli ni so ayeke lango na sese, na lo hinga so tere ti lo ason a ninga mingi awe, Jésus atene na lo: “Mo ye si tere ti mo aga nzoni?”7 Zo ti kobela ni akiri tënë na lo atene: “Kota zo, na ngoi so ngu ni ayeke yengi, mbeni zo ti zia mbi na yâ ni ayeke dä pëpe. Me na ngoi so mbi yeke gue ti lï na yâ ti ngu ni, mbeni zo alï kozo ti mbi awe.”8 Jésus atene na lo: “Londo, yô kete gbogbo ti mo, mo tambela.”9 Na ndo ti tënë so, tere ti koli so aga nzoni gi na lê ni lê ni, lo yô kete gbogbo ti lo na lo to nda ti tambela.Andâ lango ni so ayeke mbeni sabbat.10 Tongaso aJuif ato nda ti tene na koli so tere ti lo aga nzoni awe so, ala tene: “A yeke lâ ti sabbat, na ndia amû lege na mo pëpe ti yô kete gbogbo so.”11 Me lo kiri tënë na ala: “A yeke lo so asara si tere ti mbi aga nzoni si atene na mbi: ‘Yô kete gbogbo ti mo, mo tambela.’ ”12 Ala hunda lo: “Zo ni so ayeke zo wa si atene na mo: ‘Yô kete gbogbo so na mo tambela’?”13 Me koli so tere ti lo aga nzoni so ahinga zo ni so pëpe, teti Jésus ahon awe, ngbanga ti so gbâ ti azo ayeke na ndo ni so.14 Na peko ti aye so, Jésus awara koli so na yâ ti temple na lo tene na lo: “Bâ, tere ti mo aga nzoni awe. Mo sara siokpari mbeni pëpe si mbeni ye so ayeke tâ sioni mingi ahon so asi na mo pëpe.”15 Koli ni asigigi na lo tene na aJuif so Jésus la asara si tere ti lo aga nzoni.16 Ndali ti tënë so, aJuif ayeke sara ye ti ngangu na Jésus teti lo yeke sara aye so na lâ ti sabbat.17 Me Jésus akiri tënë na ala: “Babâ ti mbi angbâ ti sara kua juska fadeso, na mbi kue mbi ngbâ ti sara kua.”18 Biani, na ndo ti tënë so, aJuif ayeke gi alege kue ti fâ lo, gi pëpe ngbanga ti so lo yeke doro ndia ti lâ ti sabbat, me nga ngbanga ti so lo yeke tene Nzapa ayeke Babâ ti ni, na lo yeke sara tere ti lo ti lingbi na Nzapa.19 Tongaso Jésus akiri tënë na ala, lo tene: “Biani, ti tâ tënë ni, mbi tënë na ALA: Molenge ni alingbi pëpe ti sara mbeni ye oko tongaso na bê ti lo wani, me lo yeke sara gi ye so lo bâ Babâ ni na sarango ni. Teti aye kue so Babâ ni asara, Molenge ni nga asara legeoko tongaso.20 Babâ ni aye Molenge ni mingi, na lo fa na Molenge ni aye kue so lo wani lo sara, na lo yeke fa ande na Molenge ni akusala so ayeke kota mingi ahon ti so, si bê ti ALA adö.21 Teti legeoko tongana Babâ ni azingo akuâ na lo sara si ala duti na fini, Molenge ni nga ayeke sara si azo so lo ye ti tene ala duti na fini aduti na fini.22 Teti Babâ ni afâ ngbanga na li ti zo oko pëpe, me lo zia fango ngbanga ni kue na maboko ti Molenge ni,23 si azo kue alingbi ti ne Molenge ni tongana ti so ala ne Babâ ni. Zo so ane Molenge ni pëpe, lo ne nga pëpe Babâ ni so atokua lo.24 Biani, ti tâ tënë ni, mbi tene na ALA: Zo so amä tënë ti mbi na lo mä na bê na zo so atokua mbi, lo yeke na fini ti lakue lakue, na lo yeke gue na gbele ngbanga pëpe, me lo londo na yâ ti kuâ awe ti si na fini.25 “Biani, ti tâ tënë ni, mbi tene na ALA: Ngbonga ni ayeke ga, na a si awe, so fade akuâ ayeke mä go ti Molenge ti Nzapa, na ala so adengi mê ayeke duti ande na fini.26 Legeoko tongana Babâ ni ayeke na fini na yâ ti lo, lo sara si Molenge ni nga ayeke na fini na yâ ti lo wani.27 Nga, lo mû komandema na Molenge ni ti fâ ngbanga, teti so lo yeke Molenge ti zo.28 Zia bê ti ALA adö pëpe ndali ti tënë so, teti ngbonga ni ayeke ga so ala kue so ayeke na yâ ti asende* ti kuâ ayeke mä ande go ti lo29 na ala yeke sigigi. Ala so asara aye ti nzoni, zingongo ti ala na kuâ ayeke ti wara fini, na ala so asara aye ti sioni, zingongo ti ala na kuâ ayeke ti wara ngbanga.30 Mbi lingbi pëpe ti sara mbeni ye oko tongaso na bê ti mbi wani. Mbi yeke fâ ngbanga alingbi na ye so mbi mä. Na ngbanga so mbi yeke fâ ayeke mbilimbili, teti mbi gi ti sara ye so bê ti mbi wani aye pëpe, me ye so bê ti lo so atokua mbi aye.31 “Tongana gi mbi oko si mbi sara tënë ti témoin na ndo ti mbi wani, tënë ti mbi ni ayeke tâ tënë pëpe.32 Me mbeni zo nde ayeke dä so ayeke sara tënë ti témoin na ndo ti mbi, na mbi hinga so tënë so lo tene na ndo ti mbi ayeke tâ tënë.33 ALA tokua lani azo na Jean, na lo sara tënë ti témoin na ndo ti tâ tënë.34 Ye oko, mbi yeke na bezoin ti tënë ti témoin ti mbeni zo pëpe, me mbi sara tënë ti aye so na ALA si a lingbi ti sö fini ti ALA.35 Koli so ayeke lani mbeni lampe so wâ ayeke dä na so ayeke za, na teti mbeni kete ngoi ALA ye fade ti duti na ngia mingi na yâ ti lumière ti lo.36 Me mbi yeke na tënë ti témoin so ayeke kota ahon ti Jean so: Akusala so Babâ ti mbi afa na mbi ti sara, so ti tene akusala so mbi yeke sara so, a yeke ni si asara tënë ti témoin na ndo ti mbi so Babâ si atokua mbi.37 Nga, Babâ so atokua mbi asara tënë ti témoin na ndo ti mbi. ALA mä go ti lo lâ oko pëpe nga ALA bâ lê ti lo lâ oko pëpe.38 Na tënë ti lo angbâ na yâ ti bê ti ALA pëpe, ngbanga ti so ALA mä na bê pëpe na tâ zo so lo tokua lo.39 “ALA yeke gi nda ti Mbeti ti Nzapa ngbanga ti so ALA bâ ti ALA atene a yeke na lege ni si ALA yeke wara ande fini ti lakue lakue. Andâ a yeke tâ gi Mbeti ni so si ayeke mbilimbili ye so asara tënë ti témoin ti mbi.40 Atâa so kue ALA ye pëpe ti ga na mbage ti mbi si ALA wara fini.41 Mbi ye pëpe ti wara gloire so alondo na azo.42 Me mbi hinga nzoni mingi so ALA yeke na ndoye ti Nzapa na yâ ti bê ti ALA pëpe.43 Mbi ga na iri ti Babâ ti mbi na ALA yamba mbi pëpe, me tongana mbeni zo nde aga fade na iri ti lo wani, ka ALA yeke yamba zo so.44 So ALA yeke yeda na gloire so alondo na amba ti ALA na popo ti ALA, na ALA yeke gi pëpe ti wara gloire so alondo na Nzapa oko, ALA lingbi ti mä na bê tongana nyen?45 ALA tene na bê ti ALA pëpe so mbi yeke bi tënë ande na li ti ALA na gbele Babâ; me mbeni zo ayeke dä so abi tënë na li ti ALA: a yeke Moïse, lo so ALA yeke zia beku ti ALA na ndo ti lo.46 Biani, tongana ALA mä na bê na Moïse, ALA yeke mä na bê na mbi nga, ndali ti so Moïse asara tënë ti mbi na mbeti.47 Me tongana ALA mä na bê pëpe na ambeti ti lo, ALA yeke mä na bê ande na atënë ti mbi tongana nyen?”


text:
Yingo afa na yingo ti e
“Yingo wani afa na yingo ti e so e yeke amolenge ti Nzapa.” —AROM. 8:16.
ABIA: 109, 108
1-3. Aye wa la asi na Pentecôte so asara si lango ni so ayeke nde? Aye so asi lani asara si prophétie wa aga tâ tënë? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
A YEKE lani na dimanche na ngbonga gumbaya ti ndapre na Jérusalem. Na lango ni so tere ti azo anzere lani mingi ahon tanga ti alango kue. Ngbanga ti so a yeke lani lango ti mbeni matanga nga lango ti sabbat. Na ndapre ni, kota prêtre amû offrande na yâ ti temple, tongana ti so a yeke sara ka. Na pekoni, na ngbonga gumbaya, lo mû amapa use so a sara na mama ni na sandaga so a yengi ni, a sara amapa ni na akozo lê ti blé (Lév. 23:15-20). Offrande so afa tongo nda ti fango lê ti blé. A yeke lani na Pentecôte ti ngu 33.
2 Na ngoi so a yeke mû lani offrande so na yâ ti temple, mbeni ye so ayeke kota mingi ayeke lani nduru ti si, ye ni ayeke si na yâ ti temple ni ape me na yâ ti mbeni kubu so ayeke na nduzu na Jérusalem. Ambeni Chrétien so wungo ti ala ayeke 120 abungbi lani na ala ‘ngbâ ti sambela’. (Kus. 1:13-15). Ye so ayeke nduru ti si na ala so aye ti gue oko na ye so kota prêtre ayeke sara lani lakue na ngoi ti Pentecôte ti ngu oko oko. A yeke ye so prophète Joël asara tënë ni lani a sara ngu 800 awe (Joël 2:28-32; Kus. 2:16-21). Kota ye so ayeke lani nduru ti si so ayeke nyen?
3 Diko Kusala 2:2-4. Yingo vulu ti Nzapa aga lani na ndo ti aChrétien so abungbi lani na yâ ti kubu so ayeke na nduzu na Jérusalem (Kus. 1:8). Ala komanse ti tene prophétie wala ti sara tënë ti apendere ye so ala mä na ala bâ. Bazengele Pierre afa lani na gbâ ti azo so abungbi ngbanga ti nyen la ye so asi so ayeke kota ye. Na pekoni, lo tene na ala: “Ala changé bê ti ala, na zia a batize ala oko oko na iri ti Jésus Christ teti pardon ti asiokpari ti ala, na fade ala yeke wara yingo vulu so ayeke matabisi so a mû senge senge.” Na lango ni so azo nduru na 3000 ayeda na tënë ni so, a batize ala na ala wara yingo vulu so a mû zendo ni.—Kus. 2:37, 38, 41.
4. (a) Ngbanga ti nyen a yeke nzoni ti gi ti hinga ye na ndo ti ye so asi na Pentecôte? (b) Nyen la asi peut-être na oko lango ni so angu mingi kozo? (Bâ kete tënë.)
4 Ngbanga ti nyen Pentecôte ti ngu 33 ayeke kota ye mingi na lê ti e? A yeke pëpe ngbanga ti ye so asi lani na temple na Jérusalem. Me a yeke ndali ti so Jésus Christ so ayeke Kota Prêtre asara si prophétie ni aga tâ tënë. [1] Na lango ni so, kota prêtre amû amapa use na offrande na Jéhovah. Amapa so a mû na offrande na temple aye ti sara tënë ti adisciple ti Jésus so a soro ala ti gue na yayu, so a mû ala na popo ti azo so siokpari ayeke na tere ti ala ti ga amolenge ti Nzapa. Lege azi na ambeni zo so ayeke tongana “kozo li ti ye” ti gue na yayu ti komande legeoko na Jésus na yâ ti Royaume so ayeke ga ande na gbâ ti aye ti nzoni na azo so amä yanga (Jacq. 1:18; 1 Pi. 2:9). Tongaso, atâa beku ti e ayeke ti gue na yayu ti komande legeoko na Jésus wala ti wara fini na ndo ti sese so ayeke ga ande paradis, aye so asi na Pentecôte ti ngu 33 ayeke kota ye mingi ndali ti e.
A YEKE SORO AZO TI GUE NA YAYU TONGANA NYEN?
5. E hinga tongana nyen so fason so a soro azo na lege ti yingo vulu ayeke nde nde?
5 Tongana mo yeke mbeni oko ti adisciple so yingo aga lani na ndo ti li ti ala tongana wâ, mo yeke girisa lango ni so ape. Mo yeke duti na kite ape so a soro mo na lege ti yingo vulu ti gue na yayu, mbilimbili tongana mo wara nga na lege ti miracle matabisi ti sarango tënë na yanga ti kodoro nde (Kus. 2:6-12). Me eskê azo kue so a soro ala ti gue na yayu a yeke soro ala gi na mbeni lege so adö bê tongana ti so a soro lani na adisciple 120 so? Ên-ën. Na tapande, tanga ti azo so angbâ lani na Jérusalem na lango ni so a soro ala na ngoi ti batême ti ala (Kus. 2:38). Yingo vulu aga lani na li ti ala tongana wâ ape. Na ndo ni, a yeke aChrétien kue la a soro ala na ngoi ti batême ti ala ape. A soro lani azo ti Samarie na lege ti yingo vulu na peko ti batême ti ala (Kus. 8:14-17). Na mbage, a soro lani Corneille na azo ti da ti lo na lege ti yingo vulu kozo si ala wara batême. Ye so ayeke lani tâ nde mingi.—Kus. 10:44-48.
6. Nyen la aChrétien kue so a soro ala ti gue na yayu awara ni? Ye so amû lege na ala ti hinga nyen?
6 A yeke soro azo kue ti gue na yayu gi na oko fason ape. Ambeni alingbi ti hinga hio so a iri ala ti gue na yayu, me ti ambeni yeke yeke si ala ga ti hinga ni. Ye oko, atâa a soro ala tongana nyen, bazengele Paul afa ye so ayeke si na ala, lo tene: “Na peko ti so ala mä na bê awe, a kpo mbeni nzoroko na tere ti ala, yingo vulu so a mû zendo ni ândö; a yeke yingo vulu so si afa na e kozo atene e yeke wara ande ye ti héritier ni biani, ti ku na zingo azo so ayeke ti Nzapa wani na lege ti mbeni ngere so a futa ti zi e, si a sepela gloire ti lo.” (aÉph. 1:13, 14). Tongaso, Jéhovah asara kua na yingo vulu ti lo ti fa polele na aChrétien ni so lo soro ala ti gue na yayu. A yeke na lege so la yingo vulu ‘afa na ala kozo atene’ ala yeke wara fini ti lakue lakue ande na yayu me na sese ape.—Diko 2 aCorinthien 1:21, 22; 5:5.
7. Nyen la a lingbi Chrétien oko oko kue so a soro lo ti gue na yayu asara si lo wara futa ti lo na yayu?
7 Tongana a soro mbeni Chrétien ti gue na yayu aye ti tene so nyen na nyen lo yeke gue na yayu? Ên-ën. Lo yeke hinga biani so a iri lo ti gue na yayu. Me ti hinga wala lo yeke wara futa ti lo na yayu a lingbi lo duti be-ta-zo na Jéhovah. Pierre atene: “Ndani la, aita, ala sara ngangu kue ti sara si iringo so a iri na ala nga sorongo so a soro na ala aduti tâ ye biani; teti tongana ala ngbâ ti sara aye so, fade ala yeke tï lâ oko pëpe. Biani, a yeke tongaso si fade a yeke mû lege na ala nzoni ti lï na yâ ti royaume ti Seigneur na Sauveur ti e Jésus Christ, royaume so ayeke ngbâ lakue lakue.” (2 Pi. 1:10, 11). A lingbi Chrétien oko oko kue so a soro lo ti gue na yayu asara ngangu ti ngbâ be-ta-zo. Tongaso ape, lo yeke wara futa ti lo ni ape.—aHéb. 3:1; Apoc. 2:10.
ZO NI AYEKE HINGA NI TONGANA NYEN?
8, 9. (a) Ngbanga ti nyen a yeke ngangu na mingi ti aita ti hinga ye so asi na mbeni Chrétien na ngoi so a soro lo ti gue na yayu? (b) Mbeni ita ayeke hinga tongana nyen so a iri lo ti gue na yayu?
8 A lingbi ti duti ngangu na mingi ti awakua ti Jéhovah laso ti hinga ye so asi na mbeni zo na ngoi so Nzapa asoro lo ti gue na yayu. Na a yeke na lege ni ndali ti so a soro ala ti gue na yayu ape. Nzapa aleke lani na bê ti lo ti tene azo aduti na fini lakue lakue na ndo ti sese (Gen. 1:28; Ps. 37:29). Me ti soro ambeni zo ti duti tongana agbia na aprêtre na yayu ayeke lani ye so lo leke kozo ape. So ayeke mbeni lekengo ye so ayeke tâ nde. Tongana a iri mbeni zo ti gue na yayu, lege so lo yeke pensé na ni, bango ndo ti lo nga na beku so lo yeke na ni ayeke changé.—Diko aÉphésien 1:18.
9 Me mbeni zo ayeke hinga tongana nyen so a iri lo ti gue na yayu? Kiringo tënë ni asigigi polele na yâ ti tënë so bazengele Paul atene na aChrétien so ayeke na Rome, so a soro ala ti gue na yayu, so ayeke lani azo “so a iri ala ti duti azo so ayeke nzoni-kue”. Lo tene na ala, lo tene: “Teti ala wara lani pëpe mbeni yingo ti dutingo ngbâa so asara si ala kiri aduti na mbeto, me ala wara lani mbeni yingo so Nzapa amû ti mû ala ti ga amolenge ti lo. Na lege ti yingo so, e dekongo, e tene: ‘Abba, Babâ!’ Yingo wani afa na yingo ti e so e yeke amolenge ti Nzapa.” (aRom. 1:7; 8:15, 16). Na lege ti yingo vulu Nzapa ayeke fa na mbeni zo polele so lo iri lo ti komande legeoko na Jésus na yayu tongana gbia ti Royaume ti lo.—1 aThes. 2:12.
10. Tënë ti 1 Jean 2:27, so a tene aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ayeke pëpe na bezoin ti mbeni zo ti fa ye na ala, aye ti tene nyen?
10 Azo so Nzapa airi ala ti gue na yayu ayeke na bezoin ape ti tene mbeni zo la atene na ala so a soro ala ti gue na yayu. Ala yeke na bezoin pëpe ti tene mbeni zo agi ti hinga ye so asi na ala. Jéhovah asara si ala wani ahinga biani so ala yeke gue na yayu. Bazengele Jean atene na aChrétien so a soro ala ti gue na yayu, lo tene: “Me ti ala, a yeke Lo so ayeke nzoni-kue si asoro ala, na ala kue ala hinga ye.” Lo tene nga lo tene: “Ti ala, sorongo so a soro na ala angbâ na ala. Na ala yeke na bezoin ti mbeni zo ti fa ye na ala pëpe. Legeoko tongana ti so sorongo ala ni afa ye na ala na ndo ti aye kue, na a yeke tâ tënë nga a yeke mvene pëpe, na gi tongana ti so a fa ye na ala, zia ala ngbâ ti duti beoko na lo.” (1 Jean 2:20, 27). A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu ayeke nga na bezoin ti tene Jéhovah afa ye na ala tongana tanga ti azo. Me ala yeke pëpe na bezoin ti tene mbeni zo la ayeda biani so a soro ala ti gue na yayu. Jéhovah asara kua na kota ngangu ti lo, so ayeke yingo vulu ti lo, ti fa na ala ni polele.
“A KIRI A DÜ” ALA
11, 12. Tënë wa la mbeni Chrétien so a soro lo ti gue na yayu alingbi ti hunda tere ti lo na ni? Me nyen la lo yeke na kite dä ape?
11 Na ngoi so a soro aChrétien na lege ti yingo vulu ti gue na yayu ala yeke changé mingi, ndani la Jésus atene so “a kiri a dü” ala [2] (Jean 3:3, 5). Na pekoni, lo fa ndani, lo tene: “Zia bê ti mo adö pëpe ngbanga ti so mbi tene na mo: A lingbi a dü ala mbeni si. Pupu ayeke ya na ndo so bê ti lo aye, na mo yeke mä toto ni, me mo yeke hinga ndo so pupu ni alondo dä pëpe nga ndo so lo yeke gue dä pëpe. Zo kue so yingo adü lo ayeke tongaso.” (Jean 3:7, 8). A yeke polele so a yeke ngangu na mbeni Chrétien so a soro lo ti gue na yayu ti fa na mbeni zo so a soro lo ape tongana nyen la Nzapa airi lo wani ti gue na yayu.
12 Azo so a soro ala ti gue na yayu alingbi ti hunda tere ti ala: ‘Ndali ti nyen la Jéhovah asoro mbi me mbeni zo nde ape?’ Ala lingbi même ti hunda tere ti ala wala ala lingbi na iringo ndo ni so. Me ala yeke na kite ape so Jéhovah asoro ala. Ala yeke na ngia mingi nga ala kiri singila ndali ni. Ala yeke na ngia tongana ti Pierre so lo tene: “Zia a gonda Nzapa na Babâ ti Seigneur ti e Jésus Christ, ndali ti so, na lege ti kota nzoni bê so lo sara, lo kiri lo dü e fini ti duti na beku so ayeke na fini na lege ti zingongo so Jésus Christ azingo na kuâ, ti wara ye ti héritier so alingbi ti buba pëpe, so alingbi ti ga sioni pëpe nga so pendere ni alingbi ti hon pëpe. A bata ni na ala na yayu.” (1 Pi. 1:3, 4). Tongana aChrétien so a soro ala ti gue na yayu adiko tënë so, ala yeke duti na kite oko ape so ala la Babâ ti ala ayeke sara tënë na ala.
13. Na lege wa la fason so mbeni zo ayeke pensé na ni achangé na ngoi so a soro lo na lege ti yingo vulu ti gue na yayu? Nyen la asara si pensé ti lo ni achangé?
13 Kozo ti tene Nzapa asoro aChrétien so ti gue na yayu ala ye lani mingi beku so ala yeke na ni ti ngbâ na fini lakue lakue na ndo ti sese. Ala yeke ku lani kungo ngoi so Jéhovah ayeke sara si sese aga paradis nga lo yeke zi aye ti sioni kue. Peut-être ala yeke bâ na yâ ti li ti ala tongana nyen la ala yeke yamba ande afami ti ala wala akamarade ti ala so ayeke zingo ande na kuâ. Ala yeke ku lani kungo ti leke da ti ala ti lango na yâ ni nga ti te alê ti akeke so ala yeke lu (És. 65:21-23). Ngbanga ti nyen la lege so ala yeke pensé na ni achangé? A yeke pëpe ngbanga ti so beku so ala ayeke na ni kozo anzere na ala encore ape. A yeke nga pëpe ndali ti so ala yeke na vundu wala ndali ti so ala bâ pasi mingi. Ala mû desizion gi hio tongaso ape mo bâ mo tene a nzere na ala ape ti ngbâ na fini na ndo ti sese wala ala yeke duti ande na ngia ape na ndo ti sese ni. Wala ala ye gi pëpe ti gue ti bâ wala fini na yayu ayeke tongana nyen. Me a yeke Jéhovah la achangé lege so ala yeke pensé na ni. Na ngoi so Jéhovah airi ala, lo sara kua na yingo vulu ti lo ti changé lege so ala yeke pensé na ni kozo nga beku so ala yeke na ni.
14. A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu abâ fini ti ala na sese ge tongana nyen?
14 So aye ti tene so aChrétien so a soro ala ti gue na yayu aye ti kui? Paul akiri tënë, a tene: “Biani, e so e yeke na yâ ti tente so, e yeke dema, na ye ahon ndo ti e awe; teti e ye pëpe ti zi da ni so na tere ti e, me ti yü mbeni da ni so, si fini amene ye so ayeke kui kuingo.” (2 aCor. 5:4). A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu aye ti kui ape. Ala ye ti ngbâ na fini nga ti sara na Jéhovah legeoko na afami ti ala nga na akamarade ti ala lâ na lâ. Me atâa ye wa la ala yeke sara, ala yeke girisa pëpe pendere beku ti ala ti kekereke.—1 aCor. 15:53; 2 Pi. 1:4; 1 Jean 3:2, 3; Apoc. 20:6.
JÉHOVAH ASORO MO?
15. Aye wa la ayeke fa pëpe so a soro mbeni Chrétien na lege ti yingo vulu ti gue na yayu?
15 Peut-être mo yeke gi bê ti mo wala Jéhovah asoro mo ti gue na yayu. Tongana ayeke tongaso mo lingbi ti hunda tere ti mo na ahundango ndo so: Mo bâ so mo yeke fa tënë mingi na bê ti mo kue? A nzere na mo mingi ti manda Bible nga ti gi ti hinga “aye ti Nzapa so nda ni alï mingi”? (1 aCor. 2:10). Mo bâ so Jéhovah airi tënë nzoni mingi na ndo ti kua ti mo ti fango tënë? Mo ye mingi ti sara aye so Jéhovah ahunda na mo ahon tanga ti aye kue? Mo ye amba ti mo mingi na mo bâ so mo yeke na kota kua ti mû maboko na ala ti sara na Jéhovah? Mo bâ na yâ ti fini ti mo so Jéhovah amû maboko na mo na yâ ti aye mingi? Tongana mo kiri tënë En na ahundango ndo so, andâ a iri mo ti gue na yayu la? Ên-ën, a yeke tongaso ape. Ndali ti nyen? Ndali ti so awakua ti Jéhovah kue alingbi ti pensé tongaso, atâa a soro ala ti gue na yayu wala pëpe. Nga, na lege ti yingo vulu ti Jéhovah lo lingbi ti mû mara ti ngangu so na mbeni wakua ti lo atâa beku ti zo ni ayeke so wa. Biani tongana mo yeke hunda tere ti mo ti hinga wala a iri mo ti gue na yayu, a ye ti fa so a iri mo ti gue na yayu ape. Azo so Jéhovah airi ala ti gue na yayu ayeke hunda tere ti ala hundango ape, ala hinga ni.
16. E hinga tongana nyen so a yeke pëpe azo kue so awara yingo ti Nzapa la lo iri ala ti gue na yayu?
16 Na yâ ti Bible, e yeke na tapande ti azo mingi so ayeke lani be-ta-zo na Jéhovah na so awara yingo vulu ti lo me ala gue na yayu ape. Jean Baptiste ayeke mbeni tapande ni. Jésus agonda lani Jean mingi me lo tene so Jean ayeke komande na yâ ti Royaume ti yayu ape (Mat. 11:10, 11). Yingo vulu afa nga lege lani na David (1 Sam. 16:13). Yingo vulu amû maboko na lo ti mä yâ ti aye ti Jéhovah so ndani alï mingi nga amû maboko na lo ti sû ambeni mbage ti Bible (Marc 12:36). Atâa so kue, bazengele Pierre atene so “David amontê na yayu pëpe”. (Kus. 2:34). Jéhovah amû yingo vulu ti lo na akoli so ti sara aye so apika bê mingi, me yingo afa na ala ape so a iri ala ti wara fini na yayu. So aye ti tene so ala yeke lani be-ta-zo kue ape wala ala lingbi ti komande na yayu ape? Ên-ën. A ye gi ti tene so Jéhovah ayeke zingo ande ala na kuâ ti wara fini na ndo ti sese na yâ ti paradis.—Jean 5:28, 29; Kus. 24:15.
17, 18. (a) Nyen la mingi ti awakua ti Jéhovah ayeke ku ni kungo laso? (b) Ahundango ndo wa e yeke sara tënë na ndo ni na yâ ti article ti peko?
17 Jéhovah airi mingi ti awakua ti lo laso ti gue na yayu ape. Ala yeke na oko beku so David, Jean Baptiste nga na akoli na awali so ayeke be-ta-zo na Jéhovah ayeke na ni lani. Legeoko tongana Abraham, ala yeke ku lani kungo ti duti na fini na ndo ti sese na ngoi so Royaume ti Nzapa ayeke komande na ndo ti ala (aHéb. 11:10). Gi tanga ti ala so a soro ala ti gue na yayu la angbâ na ndo ti sese na ngoi ti nda ni so (Apoc. 12:17). So ti tene so mingi ti aChrétien 144000 so a soro ala ti gue na yayu akui lani be-ta-zo awe.
18 Tongaso, tongana mbeni zo atene so a soro lo ti gue na yayu, a yeke nzoni aChrétien so ayeke na beku ti wara fini na sese asara ye tongana nyen? Tongana mbeni zo na yâ ti congrégation ti mo akomanse ti te mapa na ti nyon vin na ngoi ti Dango bê na kuâ ti Christ, mo yeke bâ lo tongana nyen? Mo yeke gi bê ti mo so wungo ti azo so atene a iri ala ti gue na yayu ayeke gue gi na li ni so? Akiringo tënë ni ayeke na yâ ti article ti peko.
^ [1] (paragraphe 4) Peut-être a sara lani matanga ti Pentecôte so na oko ngoi so Nzapa amû lani Ndia na Moïse na Sinaï (Ex. 19:1). Tongana a yeke tongaso, peut-être na oko lango ti yâ ti ngu so Moïse alï na azo ti Israël na yâ ti mbele ti Ndia la Jésus alï na Israël ti yingo na yâ ti fini mbele.
^ [2] (paragraphe 11) Ti hinga ambeni tënë na ndo ti kiringo ti dü mbeni zo, bâ Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti mai 2009, l. 3-11.