text: 5 Sara hange na tambela ti mo lakue na ngoi so mo gue na da ti tâ Nzapa;+ a yeke nzoni ti pusu nduru ti mä tënë+ ahon ti mû sandaga tongana ti so azo ti buba ayeke sara,+ ndali ti so ala hinga pëpe so ye so ala yeke sara ayeke sioni.2 Zi yanga ti mo hio hio pëpe, wala zia bê ti mo apusu mo pëpe ti dö terê ti sara tënë na gbele tâ Nzapa.+ Tâ Nzapa ayeke ti lo na yayu, me mo, mo yeke ti mo na sese. Ndani la a yeke nzoni mo diko tënë mingi pëpe.+3 Ye so asara si zo abâ li ti lo ayeke so aye so lo yeke bâ lege ni ahon ndö ni;+ ye so asara si zo ti buba adiko tënë mingi ayeke so lo ye tënë mingi.+4 Lakue tongana mo mû zendo na Nzapa, sara ye hio alingbi na ni,+ ndali ti so lo ye azo ti buba+ pëpe. Ye so mo mû zendo ti sara, sara ni.+5 A yeke nzoni mo mû zendo pëpe ahon ti mû zendo me mo sara ye alingbi na ni pëpe.+6 Zia pëpe si yanga ti mo apusu mo* ti sara siokpari,+ na tene pëpe na gbele ange so mo sara faute.+ Ndani nyen ti sara si bê ti tâ Nzapa ason ndali ti ye so mo tene si lo futi kusala ti maboko ti mo?+7 Tongana ti so bango lege ti gbâ ti aye asara si zo abâ li ti lo,+ dikongo gbâ ti tënë ayeke ga na ye oko pëpe. Me kpe mbeto ti tâ Nzapa.+8 Na ndo so mo yeke dä, tongana mo bâ a yeke sara ye ti ngangu na awayere wala a yeke fâ ngbanga kirikiri wala a yeke sara ye ti mbilimbili pëpe, zia bê ti mo adö pëpe,+ ndali ti so mbeni zo so ayeke na ndö ti kota zo ti ndo ni ayeke bâ aye so lo yeke sara so; nga, ambeni zo so ayeke kota ahon ala ayeke dä.9 Nga, a yeke kangbi yâ ti anzoni ye ti sese ni na azo kue; même aye so a mû na gbia alondo na yaka.+10 Zo so aye argent mingi, argent kue so lo wara ayeke lingbi lo pëpe, nga zo so aye mosoro mingi, mosoro kue so lo wara ayeke lingbi lo pëpe.+ So kue ayeke senge senge.+11 Tongana anzoni ye aga gbani, azo so ayeke bâ nzoni dä ayeke ga nga gbani.+ Nzoni ti nyen la wa ti aye ni ayeke wara dä? Lo yeke bâ ni gï bango na lê.+12 Senge zo ti kua ayeke lango nzoni, atâa lo te ye mingi wala lo te ye mingi pëpe; me gbâ ti aye ti zo ti mosoro asara si lo lango pëpe.13 Mbeni kota ye so amû vundu na zo so mbi bâ na gbe ti lâ ayeke so: gbâ ti mosoro so zo abungbi ni aga na ye ti sioni na lo.14 Mbeni buze so atambela nzoni pëpe* asara si lo girisa mosoro ti lo kue, na tongana lo dü molenge, mbeni ye oko angbâ na lo pëpe.+15 Tongana ti so zo asigi na yâ ti mama ti lo terê senge, lo yeke gue nga terê senge.+ Lo yeke mû ye oko pëpe ti gue na ni na peko ti angangu kua kue so lo sara.+16 Mbeni kota ye so amû vundu na zo* ayeke so: Zo ayeke gue gï tongana ti so lo ga na ni; nga nzoni ti nyen la zo ayeke wara na peko ti ngangu kua so lo yeke sara ndali ti pupu?+17 Nga lâ oko oko, lo te ye na yâ ti bingo, bê ti lo ason mingi, terê ti lo ason nga ngonzo asara lo.+18 Ye so mbi bâ a yeke nzoni nga a yeke na lege ni ayeke so: a yeke ti tene zo ate ye, lo nyon ye nga lo bâ nzoni na peko ti angangu kua+ kue so lo bâ pasi ti sara na gbe ti lâ na yâ ti kete ngoi so tâ Nzapa amû na lo, ndali ti so futa* ti lo la.+19 Nga tongana tâ Nzapa amû na zo amosoro nga na akungba,+ na lo mû lege na zo ni ti bâ nzoni dä, a yeke nzoni zo ni ayeda na futa* so lo wara, na lo duti na ngia na peko ti ngangu kua so lo sara. So ayeke matabisi ti Nzapa la.+20 A yeke ngangu ti tene lo bâ* tongana nyen alango ayeke hon, ndali ti so tâ Nzapa asara si bê ti lo ayeke lakue gï na ngia.+


c: text/html

text:
CHAPITRE 20
Use miracle so lo sara na Cana
MARC 1:14, 15 LUC 4:14, 15 JEAN 4:43-54
JÉSUS AFA TËNË ATENE “ROYAUME TI NZAPA AGA NDURU AWE”
LO NGBÂ AYO, ME LO SAVA MBENI MOLENGE-KOLI
Na peko ti so lo sara lango use tongaso na Samarie awe, Jésus akiri na kodro ti lo. Atâa so lo fa tënë mingi na Judée, Jésus akiri na Galilée ti wu tere pëpe. Nde na so, lo komanse ti sara kota kua ti fango tënë na ndo so lo kono dä. Lo ku lani pëpe ti tene a yamba lo nzoni, ngbanga ti so lo Jésus ni wani, lo tene: “A yeke ne mbeni prophète na kodro ti lo wani ape.” (Jean 4:44). Ahon ti tene adisciple ti lo angbâ na tere ti lo, ala kiri na yanga-da ti ala na tere ti asewa ti ala nga na angbene kua ti ala.
Tënë wa la Jésus akomanse ti fa ni lani? Lo yeke fa lani tënë, lo tene: “Royaume ti Nzapa aga nduru awe. Ala changé bê ti ala, na ala mä na bê na nzoni tënë.” (Marc 1:15). Azo abâ lani fango ye ti lo ni tongana nyen? Gbâ ti azo ti Galilée ayeda na tënë ti Jésus ni na ala gonda lo. A yeke gi ngbanga ti tënë ni so oko ape. A yeke nga ngbanga ti so mingi ti ambeni zo ti Galilée ni abâ amiracle so Jésus asara lani na ngoi so ala nga kue ague lani na matanga ti Pâque na Jérusalem, na anze so ahon kozoni.—Jean 2:23.
Na mbage wa ti Galilée Jésus akomanse kota kua ti lo ti fango tënë? Na bango ni, a yeke na Cana, place so lani si na ngoi ti mbeni matanga ti mariage lo sara si ngu aga vin. Tongana lo gue kâ lani ti fani use ni, Jésus amä tënë ti mbeni molenge-koli so tere ti lo ason na so lo yeke gue ti kui. Molenge-koli ni ayeke molenge ti mbeni zo ti kua ti Hérode Antipas, Gbia so na pekoni ayeke mû ande yanga ti tene a dë go ti Jean Baptiste. Kota zo so amä so Jésus alondo na Judée ti gue na Cana. Tongaso, koli ni alondo na kodro ti lo na Capernaüm, lo gue ti bâ Jésus na Cana. Lo tene na mawa na Jésus, lo tene: “Seigneur, ga hio si ndali ti kete molenge ti mbi ni akui.”—Jean 4:49.
Jésus akiri tënë na koli ni na mbeni lege so adoit ti sara si li ti lo akpe kue. Jésus atene na lo: “Mo gue, molenge ti mo ti koli ayeke na fini.” (Jean 4:50). Zo ti kua ti Hérode ni amä na bê na tënë ti Jésus, na lo tourné lo kiri na kodro ti lo. Na lege ti kiringo ni, lo wara tere na angbâa ti lo, so tere ti ala ayeke dö dongo ti fa na lo mbeni nzoni sango. Molenge ti lo ni angbâ na fini na tere ti lo akaï awe! Ti tingbi atënë ni, lo hunda ala ti hinga l’heure so tere ti molenge ni akaï na ni.
Ala kiri tënë, a tene: “A yeke biri nduru na ngbonga mbasambala si kobela so asara si tere ti molenge ni amû wâ mingi akaï.”—Jean 4:52.
Zo ti kua ni abâ so ye ni apassé tâ gi na ngoi so Jésus atene na lo atene: “Molenge ti mo ti koli ayeke na fini.” Na pekoni, koli so, so mosoro ti lo asara si lo yeke na gbâ ti angbâa so, lo na azo ti da ti lo kue aga adisciple ti Christ.
A ga lege use awe la Jésus asara amiracle na Cana. Kozo ni, lo sara si ngu aga vin, na use ni lo ngbâ ayo, akilomètre 26 tongaso, me lo sava mbeni molenge-koli. A yeke gi amiracle so lo sara lani kue la ape. Me savango zo ti use ni so ayeke kota mingi ngbanga ti so a fa so na kiringo ti lo na Galilée lo yeke biani mbeni prophète ti Nzapa. Me juska ndo wa la si ‘a yeke ne ande prophète ni so na kodro ti lo wani’?
E yeke hinga ni na ngoi so Jésus ague ande na Nazareth. Me nyen la ayeke ku lo kâ?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
22: Joseph na da ti kanga
JOSEPH ayeke lani gi na ngu 17 tongana a gue na lo na Egypte. Kâ, a kä lo na mbeni koli so iri ti lo ayeke Potiphar. Koli so asara kua ndali ti Pharaon, gbia ti Egypte.
Joseph asara kua ngangu ndali ti Potiphar. Tongana Joseph akpengba awe, Potiphar azia lo mokonzi ti da ti lo. Tongaso, ngbanga ti nyen lo yeke na da ti kanga? A yeke ndali ti wali ti Potiphar.
Joseph aga pendere koli, na wali ti Potiphar aye ti lango na lo. Me Joseph ahinga so ye so ayeke sioni, na lo ke ti sara ni. Ngonzo agbu wali ti Potiphar. Tongana koli ti lo akiri na yanga-da, lo tene mvene na lo tongaso: ‘Sioni Joseph so aye fade ti lango na mbi!’ Potiphar amä tënë ti wali ti lo na ngonzo asara lo mingi na tere ti Joseph si lo bi lo na da ti kanga.
Mokonzi ti da ti kanga ni abâ so Joseph ayeke nzoni zo. Tongaso lo zia lo ti bâ ndo na ndo ti azo ti da ti kanga ni kue. Mbeni lâ, ngonzo agbu Pharaon na tere ti zo so ayeke mû ye ti nyon na lo nga na tere ti zo ti sarango mapa ti lo si lo bi ala na da ti kanga. Na mbeni bï, azo use so abâ li ti ala, me ala hinga nda ni pëpe. Na ndapre, Joseph atene na ala: ‘Ala fa bango li ti ala na mbi.’ Ala fa peko ti bango li ti ala ni, na Nzapa amû maboko na Joseph ti fa nda ni na ala.
Na zo ti mû ye ti nyon na Pharaon, Joseph atene: ‘Na yâ ti lango ota, Pharaon ayeke zi mo na da ti kanga na mo yeke kiri na kua ti mo.’ Na lo bi mbeni tënë dä, lo tene: ‘Tongana a zi mo awe, tene na Pharaon ti zi mbi na da ti kanga.’ Me Joseph atene na zo ti sarango mapa: ‘Na yâ ti lango ota, Pharaon ayeke tene ande ti dë go ti mo.’
Ye kue so Joseph atene aga tâ tënë. Na yâ ti lango ota, Pharaon atene ti dë go ti zo ti sarango mapa ni. Me a zi zo ti mû ye ti nyon na Pharaon na da ti kanga, na lo kiri na kua ti lo. Me lo girisa na ndo ti Joseph kue. Lo tene tënë oko na Pharaon pëpe, na Joseph angbâ na da ti kanga.
Genèse 39:1-23; 40:1-23.
Ahundango tënë
- Joseph ayeke na ngu oke na ngoi so a mû lo ti gue na ni na Egypte? Nyen la asi na lo kâ?
- Nyen la asara si a bi Joseph na da ti kanga?
- Kusala wa a mû na Joseph na da ti kanga kâ?
- Na da ti kanga, Joseph asara nyen ndali ti zo ti mungo ye ti nyon na Pharaon nga na zo ti sarango mapa ti lo?
- Nyen la asi tongana Pharaon azi zo ti mungo ye ti nyon na lo na da ti kanga?
Ambeni hundango tënë
- Diko Genèse 39:1-23.
Teti so a sara lani mbeni ndia pëpe na lê ti mbeti so ake lango-sioni na ngoi ti Joseph, nyen la apusu lo ti kpe wali ti Potiphar? (Gen. 2:24; 20:3; 39:9).
- Diko Genèse 40:1-23.
Fa na nduru tënë bango li so zo ti mungo ye ti nyon na Pharaon abâ. Jéhovah afa nda ni na Joseph, lo tene nyen? (Gen. 40:9-13).
Zo ti sarango mapa na Pharaon abâ li ti lo na ndo ti nyen? Fa nda ti bango li ti lo ni (Gen. 40:16-19).
Tongana nyen bungbi ti ngbâa be-ta-zo na ti ndara ayeke sara ye laso tongana Joseph? (Gen. 40:8; Ps. 36:10; Jean 17:17; Kus. 17:2, 3).
Tongana nyen mbaï so ayeke na Genèse 40:20 amû lege ti hinga bango ndo ti aChrétien na ndo ti amatanga ti dungo zo? (Zo-ti. 7:1; Marc 6:21-28).


text: 25 Jéhovah, mo yeke Nzapa ti mbi.Mbi gonda mo mingi, mbi sepela iri ti mo,ndali ti so mo sara aye so apika bê mingi,+aye so, ngbene ye ândö giriri, mo leke na bê ti mo ti sara.*+Mo sara aye so ndali ti so mo yeke be-ta-zo,+ na zo alingbi ti zia bê ti lo kue na mo.2 Mo sara si mbeni gbata aga gï gbâ ti atênë,mo sara si kodro so ayeke na yâ ti ngangu gbagba abuba kue.Tour ti awande ayeke mbeni gbata encore ape;a yeke kiri ti leke ni lâ oko pëpe.3 Ndani la mbeni mara so ayeke ngangu mingi ayeke mû gloire na mo;gbata ti amara so akomande na ngangu ayeke sara mbeto ti mo.+4 Mo ga mbeni ngangu gbagba ndali ti azo ti mawa,mbeni ngangu gbagba ndali ti awayere so ayeke na yâ ti ye ti ngangu,+mbeni ndo ti batango terê na ngoi ti kota ngu-nzapanga mbeni gbe ti dê na ngoi ti ndowa.+Mo ga mbeni ngangu gbagba na ngoi so pupu ti yanga ti azo so akomande na ngangu ayeke tongana kota ngu-nzapa so apika na terê ti mur.5 Legeoko tongana ti so ndowa asara si mbeni ndo ahule ngangu,mo sara si wuluwulu ti awande akaï.Legeoko tongana ti so mbinda akanga lege na sungo ti lâ,mo sara si bia ti azo so akomande na ngangu akaï.6 Na ndö ti hoto so,+ Jéhovah ti aturugu ayeke sara mbeni matanga ndali ti azo ti amara kue;matanga ti gbâ ti anzoni kobe,+matanga ti pendere vin,*matanga ti gbâ ti anzoni kobe so asi singo na mafuta ti bio,matanga ti pendere vin so a passé ni.7 Na ndö ti hoto so, lo yeke zi* tissu ti marakani so aroulé terê ti azo ti amara kuenga na bongo so a kpo ni kpongo* so ayeke na ndö ti azo ti amara kue.8 Lo yeke mene* ande kuâ biaku biaku,+Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, ayeke mbô ngu ti lê na lê ti azo kue.+Na ndö ti sese kue, lo yeke sara si iri ti azo ti lo so abuba akiri aga nzoni,ndali ti so Jéhovah lo wani asara tënë ni awe.9 Na ngoi ni so, ala yeke tene:“Bâ, Nzapa ti e la!+Lo la e yeke ku fade lo so,+lo yeke sö e ande.+Jéhovah la!Lo la e yeke ku fade lo so.Zia e duti na ngia nga e dekongo na ngia ndali ti so lo yeke sö e.”+10 Maboko ti Jéhovah ayeke ngbâ na ndö ti hoto so,+nga a yeke dö yâ ti Moab na ndo so lo yeke dä+tongana ti so a bungbi asaleté ti peko ti alê ti kobe na puru ti anyama si a dö yâ ni.11 Lo yeke yôro yâ ti maboko ti lo na ndö ti kodro ti Moab ti pika nitongana ti so zo ti tingo ngu ayeke yôro yâ ti maboko ti lo ti pika ngu.Lo yeke sara si pikango kate ti Moab ahunzi+tongana lo pika Moab na mbeni kode.12 Lo yeke kungbi andegbata ni so ayeke na yâ ti ngangu gbagba so ayo na nduzu si ayeke bata ni.Lo yeke kungbi ni si a tï tâ na yâ ti fuku ti sese.


text: 5 Na peko ti so aPhilistin amû Sanduku+ ti tâ Nzapa, ala mû ni na Ében-Ézer, ala gue na ni na Ashdod.2 A-Philistin amû Sanduku ti tâ Nzapa, ala gue na ni na yâ ti da* ti nzapa ti ala Dagon; ala zia ni na terê ti Dagon.+3 Na ndade ni, tongana azo ti Ashdod alondo hio na ndapre, ala bâ so Dagon atï na gbele Sanduku ti Jéhovah, lê ti lo na sese.+ Tongaso, ala mû Dagon na nduzu, ala kiri na lo na place ti lo.+4 Na ndade ni encore, tongana ala londo hio na ndapre, ala bâ so Dagon atï na gbele Sanduku ti Jéhovah, lê ti lo na sese. Li ti Dagon nga yâ ti maboko ti lo use kue afâ atï tâ na yanga ti porte ti da ni. Gï terê ti lo ni so akpa susu* la afâ pëpe.5 Ndani la juska laso, aprêtre ti Dagon nga na azo kue so alï na da ti Dagon ayeke yô gere ti ala na nduzu, si ala dö pëpe ndo so ayeke tâ gï na yanga ti porte ti da ti Dagon so ayeke na Ashdod.6 Jéhovah asara ye ti ngangu na azo ti Ashdod, na lo sara si mbeto ahon ndö ti azo ti gbata ti Ashdod nga na tanga ti akodro ni na lege so lo pika ala na hémorroïde.+7 Tongana azo ti Ashdod abâ ye so asi, ala tene: “Zia Sanduku ti Nzapa ti Israël angbâ na e ge pëpe, ndali ti so lo sara ye ti ngangu mingi na e nga na nzapa ti e Dagon.”8 Tongaso, ala tokua ndo, na aseigneur ti aPhilistin kue abungbi, na pekoni ala hunda agbia ni, ala tene: “A yeke nzoni e sara nyen na Sanduku ti Nzapa ti Israël?” Ala tene: “Zia a gue na Sanduku ti Nzapa ti Israël na Gath.”+ Tongaso, ala gue na Sanduku ti Nzapa ti Israël kâ.9 Na peko ti so ala gue na ni kâ, Jéhovah asara ye ti ngangu mingi na azo ti gbata ni, na mbeto ahon ndö ti azo ni. Lo sara si hémorroïde asara azo ti gbata ni, akete zo na akota zo.+10 Tongaso, ala tokua Sanduku ti tâ Nzapa na Écron,+ me gï so Sanduku ti tâ Nzapa asi na Écron, azo ti Écron adekongo, atene: “A ga na Sanduku ti Nzapa ti Israël na e ge ti sara si e na azo ti e, e kui!”+11 Ala tokua ndo, na ala bungbi aseigneur ti aPhilistin kue, ala tene: “Ala mû Sanduku ti Nzapa ti Israël ala hon na ni; zia a kiri na ni na place ni, si e na azo ti e, e kui pëpe.” Mbeto ti kuâ amû ndo na yâ ti gbata ni kue. Tâ Nzapa asara ye ti ngangu mingi na azo ni kâ;+12 azo so akui pëpe, hémorroïde asara ala. Toto ti azo ti gbata ni ti tene a mû na ala maboko ague ngbii asi na yayu.


text:
YE TI MANDA 50
Jéhovah abata Josaphat
Josaphat, so ayeke gbia ti Juda, afuti agbalaka ti Baal nga na ayanda kue na yâ ti kodro ni. Lo ye si azo ni ahinga andia ti Jéhovah. Tongaso, lo tokua ndo na amokonzi nga na azo ti mara ti Lévi ti gue na yâ ti Juda kue ti fa andia ti Jéhovah na azo.
Amara so ayeke na terê ti Juda asara mbeto ti tiri na ala ndali ti so ala hinga so Jéhovah ayeke na azo ti lo. Ala ga même na acadeau na Gbia Josaphat. Me na pekoni, azo ti Moab, azo ti Ammon nga na ala so alondo na sese ti Séir aga ti tiri na Juda. Josaphat ahinga so lo bezoin ti tene Jéhovah amû maboko na lo. Lo hunda na akoli, awali nga na amolenge kue ti bungbi na Jérusalem. Na lê ti ala kue, lo sambela, lo tene: ‘Jéhovah, sân mo, e peut ti sö benda ape. Pardon, fa na e ye so a lingbi e sara.’
Jéhovah akiri tënë na sambela ni, lo tene: ‘Sara mbeto ape. Mbi yeke aidé ande ala. Ala luti kpô na ala bâ tongana nyen la mbi yeke sö ala ande.’ Jéhovah asö ala tongana nyen?
Na ndade ni, Josaphat asoro azo ti hengo bia na lo tene na ala ti tambela na devant ti aturugu ni. Ala londo na Jérusalem juska na ndo ti sarango bira ni so a iri ni Técoa.
Na ngoi so azo ti hengo bia ni ayeke sepela Jéhovah na ngia nga na kota go, Jéhovah ayeke tiri ndali ti azo ti lo. Lo sara si li ti azo ti Ammon nga na ti azo ti Moab aga kirikiri na ala komanse ti tiri na popo ti ala, na mbeni oko na popo ti ala asö kuâ ape. Me Jéhovah abata azo ti Juda, aturugu nga na aprêtre. Azo kue so ayeke nduru na kodro ni amä tënë ti ye so Jéhovah asara so na ala hinga so Jéhovah angbâ ti mû mbage ti azo ti lo. Tongana nyen la Jéhovah asö azo ti lo? Lo sara ni na alege mingi. Lo yeke pëpe na bezoin ti mungo maboko ti azo si lo sara ni.
“A yeke hunda na ala pëpe ti tiri bira so. Ala luti gï kpô na place ti ala, na ala bâ salut so Jéhovah ayeke ga na ni na ala.”—2 Chronique 20:17


text:
KOTA MAMA-TENE NI | NZAPA AYEKE BI BÊ TI LO NGA NA MO LA?
Nzapa ayeke bi bê ti lo nga na mo la?
“Mbi yeke wanzinga na ye amanke mbi mingi; me Seigneur abi bê ti Lo na mbi.” *
So David atene so Nzapa abi bê ti lo na lo, a yeke tâ na lege ni? Nzapa ayeke bi bê ti lo tâ na mo la? Azo mingi abâ so a yeke ngangu na ala ti mä na bê so Nzapa ti ngangu ahon kue ayeke bi bê ti lo na ala. Ngbanga ti nyen?
Mbeni raison ni ayeke so Nzapa ayeke tâ kota mingi ahon e azo. Ni la, kota ti lo ni asara si na lê ti lo azo ti akodoro kue “ayeke tongana goutte oko ti ngu na yâ seau, [nga] tongana kete pupu-sese na ndo kilo.” (Ésaïe 40:15). Mbeni wasungo mbeti-sango afa tënë ti bê ti lo, lo tene: “Zo so apensé so mbeni Nzapa ayeke dä so ayeke bi bê na aye so lo yeke sara, andâ zo ni so ayeke pensé gi na lo wani la.”
Me, ambeni zo apensé so ndali ti asarango ye ti ala, ala kpa pëpe ti tene Nzapa abi bê na ndo ti ala. Na tapande, Pakara Jim atene: “Mbi sambela ka Nzapa ti tene lo mû na mbi siriri nga na kangango bê, me lakue ngonzo ti mbi ni ayeke kiri gi kiringo. Na nda ni, mbi tene ti mbi so sioni ti mbi ayeke mingi, nga Nzapa alingbi ti mû maboko na mbi ape.”
Nzapa ayo na e azo mingi? si lo yeke bi bê ti lo na e ape? Tënë ti bê ti lo na ndo ti e asenge zo ayeke biani so wa? Mbeni zo alingbi pëpe ti sara tënë na place ti Nzapa ti kiri tënë na ahunda so, gi tongana Nzapa la afa ni na lo si. Me Bible, so ayeke tënë ti yanga ti Nzapa so lo mû na azo, atene so Nzapa ayo na e ape na so lo yeke bi bê ti lo na ndo ti e oko oko kue. Bible atene: “Ti tâ tënë ni, lo yeke yongoro [pëpe] na e oko oko kue.” (Kusala 17:27). Na yâ ti a-article osio so ayeke ga, e yeke bâ tënë so Nzapa atene so afa so lo yeke bi bê ti lo na zo oko oko na popo ti e. E yeke bâ nga tongana nyen so lo fa so lo yeke bi bê ti lo na azo tongana mo.


text:
KOTA MAMA-TENE NI: NZAPA AYEKE SIONI?
Why Do People Say That God Is Cruel?
NZAPA ayeke sioni? Hundango tënë so asara nyen na ndo ti mo? Ti ambeni zo, Nzapa alingbi ti duti sioni oko ape. Ambeni atene ti ala so Nzapa ayeke ti lo gi sioni. Nyen la apusu ala ti tene tënë tongaso?
Ambeni zo so ye ti ngangu asi na ala ayeke hunda tere ti ala atene: “Nyen la si Nzapa azia si mara ti aye tongaso asi na e so? Lo yeke bâ nga mawa ti e ape?”
Ti ambeni ayeke gi na peko ti so ala diko Bible. Na tapande, tongana ala diko mbaï ti Kota Ngu so apika lani na ngoi ti Noé, ala yeke tene: “Tongana Nzapa aye azo, nyen la si lo kiri lo fâ gbâ ti azo so kue tongaso? Ye ni mawa ti azo asara lo ape?”
Mo kue mo hunda tere ti mo na atënë so awe? Tongana ambeni zo ahunda tere ti ala atene, ‘Nzapa ayeke sioni?’, mo wani mo bâ so kiringo tënë ni akara mo? Atâa a yeke so wa, bâ mbeni hundango tënë ni nde so alingbi ti mû maboko na mo.
E AZO E YE KA SIONI YE APE NGBANGA TI NYEN?
E ye ka sioni ye ape ngbanga ti so e hinga ti sara kangbi na popo ti nzoni na sioni. E yeke nde mingi na anyama, teti so Nzapa asara e na “image ti Lo mveni.” (Genèse 1:27). A ye ti tene so Nzapa aleke e ti tene e sara ye tongana ti lo, nga lo mû na e ndara ti hinga ti sara kangbi na popo ti nzoni na sioni. Bâ tënë so si: So Nzapa la si amû na e ndara ni so, a yeke nzere ka na e ape ti bâ aye ti sioni so ayeke si. Ti Nzapa nga kue ayeke tongaso ape?
Bible afa so ti lo nga kue ayeke tongaso, teti Nzapa lo wani atene tënë so: “Lege ti Mbi ayeke na nduzu ahon lege ti i, na bibe ti Mbi ayeke na nduzu ahon bibe ti i.” (Ésaïe 55:9). Tongana e tene Nzapa ayeke sioni, andâ e yeke tene so lege ti e la ayeke na nduzu mingi ahon ti lo. A yeke nzoni ti bâ ambeni ye kozoni awe si e tene mara ti tënë tongaso. Ni la, ahon ti tene e tene Nzapa ayeke sioni, a yeke peut-être nzoni ti hunda tere ti e, ‘Ngbanga ti nyen ambeni ye so lo sara akpa mo bâ mo tene lo yeke sioni?’ Ti hinga tënë so nzoni, zia e hinga kozoni kue nda ti tënë “sioni.”
Tongana e tene zo tongaso ayeke sioni, andâ e tene so sioni bê ti lo la asara si lo ga tongaso. Sioni zo ayeke zo so a nzere na lo nzerengo ti bâ ambeni zo na yâ ti pasi na ye so asara ye oko na ndo ti lo ape. Na tapande, mbeni babâ so ase molenge ti lo gi ti son bê ti molenge ni, lo yeke sioni babâ. Me babâ so ase molenge ti lo ndali ti so lo ye ti fa lege na lo wala lo ye si sioni ye asi na molenge ni ape ayeke mbeni nzoni babâ. Tongana a si na mo awe so mbeni zo afâ ngbanga hio na ndo ti mo, mo yeke hinga so a yeke ngangu pëpe na zo ti fâ ngbanga hio na ndo ti mba ti lo.
Fadeso zia e bâ araison use so ndali ni ambeni zo apensé ti ala atene Nzapa ayeke sioni. Kozoni ayeke aye ti ngangu so ayeke si laso, na use ni angbanga so Nzapa afâ ândö na ndo ti azo so Bible asara tënë ni. Aye ni so afa biani atene Nzapa ayeke sioni?


text:
77: Ala yeke kuku na gbele yanda pëpe
MO DABE ti mo na amaseka-koli ota so? Ala yeke azo wa? Ala yeke amba ti Daniel so ake lani ti te kobe so ayeke sioni ndali ti ala. Azo ti Babylone airi ala Sadrac, Mésac na Abed-Nego. Bâ ala fadeso. Ala ke ti kuku na gbele kota yanda tongana azo kue. Ngbanga ti nyen? Zia e bâ nda ni.
Mo dabe ti mo na andia so Jéhovah azia na mbeti so a iri ni aKomandema Bale-oko? Kozo komandema ni atene: ‘Mo voro mbeni nzapa nde pëpe, gi mbi oko.’ Amaseka-koli ota so ayeke sara ye alingbi na komandema so, atâa so a yeke kete ye pëpe ti sara tongaso.
Nébucadnezzar, gbia ti Babylone, airi akota zo mingi ti ga ti voro yanda so lo leke. Lo tene na ala, lo tene: ‘Tongana ala mä toto ti trompette, ti harpe na ti ambeni ye ti mozoko nde nde, ala kuku na sese na ala sambela yanda ti lor so. Zo kue so akuku pëpe na lo sambela yanda ni pëpe, fade a yeke mû lo na lê ni lê ti bi lo na yâ ti four ti wâ so agbi ngangu.’
Tongana Nébucadnezzar amä so Sadrac, Mésac na Abed-Nego ake ti sambela yanda ni, ngonzo agbu lo ngangu. Lo tene a ga na ala na lo. Lo kiri lo hunda na ala ti sambela yanda ni. Me amaseka-koli so azia bê ti ala na Jéhovah, na ala tene na Nébucadnezzar: ‘Nzapa ti e so e voro lo alingbi ti sö e. Même tongana lo sö e pëpe, e yeke kuku na gbele yanda ti lor ti mo ni pëpe.’
Tongana Nébucadnezzar amä tënë so, ngonzo akiri agbu lo ahon ndo ni. Mbeni four ti wâ ayo na lo pëpe. Tongaso lo tene: ‘Ala kiri azia wâ dä ahon ti kozoni lege mbasambala!’ Na pekoni, lo hunda na ambeni ngangu turugu ti lo ti gbe amaseka-koli ota so na kamba na ti bi ala na yâ ti four ti wâ so. Wâ ti four ni agbi ngangu mingi si a fâ angangu turugu so. Me ti amaseka-koli ota so a bi ala na lê ti wâ so, ye wa asi na ala?
Gbia Nébucadnezzar abâ ndo na yâ ti four ni, na mbeto asara lo mingi. Lo hunda, lo tene: ‘E kanga fade akoli ota na e bi ala na yâ ti four ti wâ so pëpe?’
Awakua ti lo akiri tënë, ala tene: ‘En, e kanga ala ota fade.’
Gbia ni atene: ‘Me mbi bâ azo osio ayeke tambela na yâ ti wâ ni. Kamba oko ayeke na tere ti ala pëpe, na wâ ni agbi nga ala pëpe. Osio zo ni so akpa mbeni nzapa.’ Gbia ni ague nduru na yanga ti four ni na lo dekongo, lo tene: ‘Sadrac, Mésac na Abed-Nego, awakua ti Nzapa ti Nduzu Ahon Kue, ala sigigi!’
Tongana ala sigigi awe, azo ni kue abâ so wâ agbi ala oko pëpe. Tongaso, gbia ni atene: ‘Zia azo kue agonda Nzapa ti Sadrac, ti Mésac na ti Abed-Nego! Lo tokua ange ti lo ti bata ala na fini teti so ala yeke kuku pëpe na gbele mbeni yanda ti voro ni, me ala yeke voro gi Nzapa ti ala oko.’
Amaseka-koli so azia na e tâ mbeni nzoni tapande ti dutingo be-ta-zo na Jéhovah.
Exode 20:3; Daniel 3:1-30.
Ahundango tënë
- Nébucadnezzar, gbia ti Babylone, atene na azo ti sara nyen?
- Ngbanga ti nyen Sadrac, Mésac na Abed-Négo ake ti voro yanda ti lor ni?
- Tongana Nébucadnezzar akiri amû lege na aHébreu ota so ti voro yanda ni, aHébreu so afa tongana nyen so ala zia bê ti ala kue na Jéhovah?
- Nébucadnezzar ahunda na azo ti lo ti sara nyen na Sadrac, Mésac nga na Abed-Négo?
- Tongana Nébucadnezzar abi lê ti lo na yâ ti four ti wâ ni, lo bâ nyen?
- Ngbanga ti nyen gbia ni agonda Nzapa ti Sadrac, ti Mésac na ti Abed-Négo? Amaseka so azia tapande wa na e?
Ambeni hundango tënë
- Diko Daniel 3:1-30.
Sarango ye wa ti amaseka Hébreu ota so a lingbi awakua ti Nzapa kue amû pekoni tongana ala tingbi na atara so andu dutingo be-ta-zo ti ala na Nzapa? (Dan. 3:17, 18; Mat. 10:28; aRom. 14:7, 8).
Kota ye wa Jéhovah Nzapa afa na Nébucadnezzar ti tene lo manda ye dä? (Dan. 3:28, 29; 4:34, 35).


text:
BIBLE ACHANGÉ FINI TI AZO
Mbi hinga so Jéhovah ayeke sara nzoni bê na zo nga lo yeke pardonné zo
A DÜ LO NA NGU 1954
NA KODORO TI CANADA
LO YEKE ÂNDÖ MBENI ESCROC NGA ZO SO AYE JEU TI NGINZA MINGI
GIGI TI MBI ÂNDÖ:
Mbi kono na yâ ti mbeni ndo so warango kua ayeke ngangu dä, na yâ ti gbata ti Montréal. Babâ ti mbi akui na ngoi so mbi yeke na nze omene, na a yeke mama ti mbi lo oko la abata e. A dü e miombe, na mbi la mbi yeke tanga ti molenge ni.
Na ngoi so mbi yeke kono, fini ti mbi ti lâ oko oko angoro gi na tere ti mbangi, ajeu ti nginza, sarango ye ti ngangu na zo nga sarango kamarade na asioni zo. Na ngoi so mbi yeke na ngu bale-oko, mbi komanse ti gue tokua na awali-ndumba nga na a-escroc. Mbi yeke tene mvene lani mingi, nga a nzere ka lani na mbi mingi ti escroqué azo na alege kue so mbi peut ti sara ni. Aye ni so aga lani tongana mbeni ye ti tere ti mbi.
Na ngoi so mbi yeke lani na ngu 14, mbi ga mbeni kota escroc. Mbi yeke vo lani aye so a sara ni na lor, na tapande amontre, aye ti maboko, abague. Mbi yeke sara na ndo ni 14-carat, na pekoni mbi gue mbi kä ni na azo na ndo ti lege nga na place ti akango ye. A nzere ka lani na mbi mingi ti wara gbâ ti nginza sân ti sara kota effort. Na mbeni ngoi, nginza so mbi wara na yâ ti lango oko asi dollar 10 000!
Na ngoi so mbi wara ngu 15, a tomba mbi na yâ ti da so a yeke fa lege na amolenge ti kpengbango-li dä. Ye so asara si mbi hinga ndo so mbi peut ti lango dä ape. Mbi yeke lango lani na bê ti lege, na yâ ti aparc wala na ndo ti akamarade.
Azo ti Lapolice ayeke hunda lani yâ ti mbi mingi, ngbanga ti so mbi yeke escroqué lani azo mingi. Teti so mbi yeke kä ka akungba ti nzi ape, a bi mbi lâ oko na da ti kanga ape. Me, mbi yeke futa lani anginza mingi ndali ti sarango ye ti escroc nga ndali ti kango aye sân ti tene a mû na mbi lege ti sara ni. Sân mbeto, mbi yeke bata lani nginza ti a-escroc. A lingbi lani ti sara sioni na mbi ndali ni, ye so asara si na ambeni ngoi, mbi yeke tambela na ngombe na tere ti mbi. Na ambeni ngoi, mbi sara kua ndali ti ambeni zo so kua ti ala ayeke ti sara sioni na zo.
LEGE SO BIBLE ACHANGÉ FINI TI MBI:
Kozo ngoi so mbi mä tënë ti Nzapa, a yeke na ngoi so mbi yeke na ngu 17. Mbi yeke vivre lani na mbeni ndeko ti mbi na ngoi so aTémoin ti Jéhovah akomanse ti manda Bible na lo. Me, teti so mbi ye lani andia ti Bible ape, mbi dö lo mbi zia na mbi gue na peko ti mbeni ndeko ti mbi ni nde.
Kota changement ni aga na ngoi so aTémoin akomanse ti manda Bible na use ndeko ti mbi ni nga kue! Lo changé asarango ye ti lo, na li ti mbi akpe kue ti bâ so lo ga kpô mingi ahon ti kozo nga lo yeke sara ye na kangango bê. Na ngoi so a tisa mbi lani ti gue na mbeni bungbi na Da ti Royaume ti aTémoin ti Jéhovah, mbi yeda. Azo ni ayamba mbi lani na ngia, ala yeke sara ye na nengo tere nga na nzoni bê. Ti mbi bango mara ti ye tongaso la! Lâ oko azo ti sewa ti mbi aye mbi tongaso ape. Depuis so mbi yeke molenge juska mbi kono na ni, a sara ye lani na mbi na ndoye ape nga na nzoni bê ape. Ye so mbi gue mbi bâ kâ na mbage ti aTémoin ti Jéhovah so, a yeke tâ ye so mbi yeke na bezoin ni la. Na ngoi so aTémoin ti Jéhovah ni ahunda ti manda Bible na mbi, mbi yeda na bê ti mbi kue.
Ti bâ ni nzoni, aye so mbi manda na yâ ti Bible la asö lani fini ti mbi. Mbi na ambeni mba ti mbi use, e leke lani ti sara mbeni braquage ti tene amû lege na mbi ti futa na abon ti jeu ti nginza so angbâ na li ti mbi, so ahon dollar 50 000. Merci so mbi gue lani ape so! Amba ti mbi ni ague ti ala lani. Me, a gbu mbeni oko, na a fâ mbeni oko ni.
Tongana mbi yeke manda lani Bible, mbi ga ti bâ so a lingbi mbi changé aye mingi na yâ ti gigi ti mbi. Na tapande, 1 aCorinthien 6:10 atene: “Azo ti nzi, wala azo ti sarango bê ti ye, wala angbâa ti sämba, wala azo ti zongango ndo, wala azo ti mungo ye ti zo na likisi, royaume ti Nzapa ayeke ga ti ala pëpe.” Na ngoi so mbi diko lani versê so, ngu ti lê ti mbi asigigi ngbanga ti so mbi ga ti bâ so mbi sara aye ti sioni mingi. Mbi bâ so a lingbi mbi changé tâ gi fini ti mbi kue awe (aRomain 12:2). Mbi yeke lani zo so aye sarango ye ti ngangu mingi nga gigi ti mbi angoro gi na tere ti mvene.
Me mbi manda nga na yâ ti Bible so, Jéhovah ayeke sara nzoni bê na zo nga lo yeke pardonné zo (Ésaïe 1:18). Mbi sambela lani mingi, na mbi toto na Jéhovah ti mû maboko na mbi ti sigigi na yâ ti mara ti vie ni so. Na mungo maboko ti lo, mbi wara lege ti changé yeke yeke. Mbeni kota ye so mbi sara lani ayeke so, mbi na ndeko ti mbi ni e sara mariage.
Tongana mbi ngbâ na fini laso, a yeke ndali ti so mbi yeke sara ye alingbi na afango ye ti Bible
Mbi yeke lani na ngu 24 la mbi sara mariage nga mbi yeke na amolenge ota. Tongaso, mbi doit ti gi lani ti sara mbeni kua so ayeke na lege ni. Me, mbi hinga lani mbeti mingi ape nga mbi yeke na diplôme ape. Ge encore, mbi kiri mbi sambela Jéhovah mingi. Na pekoni mbi komanse ti gi kua. Mbi tene na azo so ayeke mû azo na kua so, mbi ye ti changé fini ti mbi nga mbi ye ti sara mbeni kua so ayeke na lege ni. Na ambeni ngoi, mbi fa na ala so mbi yeke manda Bible nga mbi ye ti ga mbeni nzoni molenge ti kodoro. Gbâ ti apatron ti ando ti kua ni ake ti mû mbi na kua. Na nda ni, na peko ti so mbi fa aye so mbi yeke sara na yâ ti gigi ti mbi ti ândö, mbeni patron ni atene: “Mbi hinga nga vrai raison so apusu mbi ape, me mbeni ye atene na mbi so a lingbi mbi mû mo na kua.” Mbi hinga lani so ayeke kiringo tënë na asambela ti mbi la. Ambeni ngoi na pekoni, mbi na wali ti mbi kue e wara batême, e ga aTémoin ti Jéhovah.
NZONI YE SO MBI WARA NA PEKONI:
Tongana mbi ngbâ na fini laso, a yeke ndali ti so mbi yeke sara ye alingbi na afango ye ti Bible, nga mbi yeke sara ye tongana ti atâ Chrétien. Mbi yeke na mbeni nzoni sewa. Mbi hinga so Jéhovah apardonné mbi awe, nga mbi yeke na mbeni nzoni conscience.
A sara ngu 14 tongaso awe la mbi yeke sara kua ti fango tënë ti Nzapa teti angbonga mingi ti mû maboko na azo ti hinga ye so Bible afa. Nga ade ti ninga ape, wali ti mbi kue atï nga dä na peko ti mbi na yâ ti kua ni so. Na yâ ti angu 30 so ahon, mbi yeke na ngia ti mû maboko na azo 22, so mbi na ala e sara kua oko, ti ga azo so ayeke voro Jéhovah. Mbi ngbâ ti gue na aplace ti kango ye, me ti so ni so, mbi yeke gue kâ ti escroqué azo pëpe, tongana ti so mbi yeke sara lani. Mbi yeke gue kâ ti fa na ala tënë ti Nzapa. Mbi ye ti fa na ala so ala lingbi ti duti ande na fini na yâ ti mbeni fini dunia so a-escroc ayeke duti ande na yâ ni kete ape.—Psaume 37:10, 11.


text: 3 E yeke kiri ti sara nzoni tënë ti e wani? Wala tongana ti ambeni zo, e yeke na bezoin ti ambeti so a sara nzoni tënë ti e na yâ ni ti tene e gue na ni na ala? wala e yeke na bezoin ti ambeti so ala si asû ni na so asara nzoni tënë ti e?2 Ala la si ayeke mbeti ti e ni,+ mbeti so a sû na ndö ti bê ti e, na so azo kue ahinga ni na ayeke diko ni.3 Ndali ti so a yeke polele so ala yeke mbeni mbeti ti Christ so e so e yeke awakua+ si e sû ni; a sû ni na encre pëpe, me na yingo ti Nzapa so ayeke na fini; a sû ni na lê ti akete tableau ti tênë pëpe,+ me na lê ti akete tableau ti mitele, so ti tene na ndö ti bê.+4 Na lege ti Christ, e lingbi ti tene tënë so na bê ti e kue na gbele Nzapa.5 E wani pëpe la si e bâ terê ti e so e lingbi biani nga a yeke na lege ti ngangu ti e wani si e sara ye so pëpe; me Nzapa la asara si e lingbi biani;+6 a yeke lo la si lo bâ e tongana azo so alingbi biani ti duti awakua ti mbeni fini mbele;+ e yeke awakua ti mbeti ti andia pëpe,+ me awakua ti yingo. Biani, mbeti ti andia afâ ngbanga ti kuâ na li ti zo,+ me yingo amû fini na zo.+7 Tongana andia so aga na ngbanga ti kuâ na li ti zo na so a kpaka agere-mbeti ni na lê ti atênë+ abâ gigi lani na yâ ti gloire, ye so asara si amolenge ti Israël alingbi ti bâ lê ti Moïse aninga pëpe ndali ti gloire ti lê ti lo,+ gloire so ayeke hon hongo so,8 ngbanga ti nyen si mungo yingo+ na azo aduti na yâ ti gloire mingi ahon ni ape?+9 Tongana andia so aga na ngbanga na li ti zo+ ayeke lani na gloire,+ kusala ti dikongo azo tongana azo ti mbilimbili ayeke duti na gloire mingi ahon ni.+10 Biani, même ye so ândö a mû gloire na ni, a zi gloire ni ngbanga ti so gloire ti mbeni so ahon ni mingi.+11 Ndali ti so tongana ye so ayeke hon hongo aga lani na yâ ti gloire,+ ye so ayeke ngbâ ti lo ngbango ayeke ga na yâ ti gloire mingi ahon ni.+12 So e yeke na mara ti beku tongaso,+ e yeke sara tënë na kamene oko pëpe,13 nga e yeke sara ye pëpe tongana ti ngoi so Moïse azia lani voile na lê ti lo+ si amolenge ti Israël angbâ ti bâ pëpe hunzingo ti ye so a yeke zi ni fade zingo so.14 Me lege ti hingango ndo ti ala akanga lani.+ Biani, juska laso na ngoi so a yeke diko ngbene mbele ni,+ oko voile so angbâ tongaso, a zi ni pëpe ngbanga ti so a yeke zi ni gï na lege ti Christ.+15 Ni la, juska laso, tongana a yeke diko ambeti ti Moïse,+ mbeni voile angbâ na ndö ti bê ti ala.+16 Me tongana mbeni zo atourné na mbage ti Jéhovah,* a zi voile ni.+17 Jéhovah* ayeke Yingo.+ Ndo so yingo ti Jéhovah* ayeke dä, liberté ayeke dä.+18 Na oko ngoi so lê ti e so a zi voile dä awe ayeke za gloire ti Jéhovah* tongana ti tatara, a changé e kue ti ga tongana oko image so na ti wara gï kota gloire na kota gloire na peko ti terê,* gï tongana ti so Jéhovah,* lo so ayeke Yingo, ayeke sara.*+


text:
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Mû maboko na amolenge ti mo ti duti na kpengba mabe na Nzapa so asara aye kue
Création afa na gigi gloire ti Jéhovah (Ps 19:1-4; 139:14). Ye oko, Zabolo apusu azo ti mä na bê na atënë so azo atene na ndö ti lege so fini abâ gigi, atënë ni so abi zonga na ndö ti Nzapa (aRm 1:18-25). Tongana nyen la mo lingbi ti kanga lege na mara ti atënë tongaso ti maï na yâ ti bê ti amolenge ti mo? Na ngoi so ala de kete, mû maboko na ala ti mä na bê so Jéhovah ayeke dä nga so lo yeke bi bê na ala oko oko kue (2aC 10:4, 5; aÉp 6:16). Gi ti hinga tënë so ayeke na gbe ti bê ti ala na ndö ti aye so a fa na ala na ekole, nga sara kua na gbâ ti agbakuru so ayeke dä ti ndu bê ti ala.—aPr 20:5; Jac 1:19.
BÂ VIDÉO AMBA TI MO ATENE TI ALA NYEN?—MANGO NA BÊ NA NZAPA, NA PEKONI KIRI TËNË NA AHUNDANGO NDO SO GE:
Tënë ti mvene wa so andu mango na bê na Nzapa amû ndo mingi?
Nyen la a fa na mo na ekole?
Nyen la ague na mo ti yeda so Jéhovah ayeke dä?
Tongana nyen la mo lingbi ti mû maboko na mbeni zo ti yeda so Nzapa la acréé aye kue?


text:
Nzapa asara tënë na ndö ti Léviathan, nyama so apika bê (1-34)
41 “Mo lingbi ti gbu Léviathan*+ na lê ti yango?Wala ti kanga yanga ti lo na kamba?2 Mo lingbi ti yôro kamba* na hôn ti lo?Wala ti kôro bio ti ngbangba ti lo na lê ti yango?*3 Lo yeke voro yanga na mo?Wala lo yeke sara tënë na mo yeke?4 Lo yeke te mbele na mosi mo sara si lo ga ngbâa ti mo na yâ ti fini ti lo kue?5 Mo yeke sara ngia na lo tongana ti so zo asara ngia na ndeke?Wala mo yeke kanga kamba na go ti lo si lo zia ngia na bê ti amolenge ti mo ti wali?6 Azo ti dengo buze ayeke gi ti sara ngere ti lo?Azo so agbu lo ayeke kangbi yâ ti lo na popo ti azo ti dengo buze?7 Mo lingbi ti kpo poro ti terê ti lo na likongo+wala li ti lo na likongo ti kpongo na susu?8 Zia maboko ti mo na ndö ti lo mo bâ!Bira so lo yeke sara na mo, mo yeke girisa ni pëpe, na mo yeke kiri ti sara ni lâ oko pëpe.9 Azo agi gbä ti sara si lo woko terê ti lo na ala.Gï senge bango lo ayeke sara si mo woko kue.*10 Zo alingbi pëpe ti sara mvene ti sara si lo londo.Tongaso, zo wa la alingbi ti luti na gbele mbi?+11 Zo wa la amû ye na mbi kozo, si mbi doit ti kiri na ni na lo?+Ye kue so ayeke na gbe ti yayu ayeke ti mbi.+12 Mbi yeke zi yanga ti sara tënë na ndö ti aye ti terê ti lo,na ndö ti ngangu ti lo nga na terê ti lo so ayeke pendere mingi.13 Zo wa la alingbi ti zi poro ti terê ti lo?Zo wa la ayeke lï na yâ ti yanga ti lo so lo zi ni?14 Zo wa la akpa ti zi yâ ti yanga ti lo na ngangu?Pembe ti lo kue amû mbeto na zo.15 Peko ti lo ayeke gï molongo ti a-écaille;*a gbu terê ngangu.16 Ala oko oko kue agbu terê ngangu,a sara si pupu alingbi ti hon na popo ni pëpe.17 Ala gbu terê na popo ti ala;ala gbu terê ngangu na zo alingbi ti zi yâ ni pëpe.18 Tongana lo ngasi, lumière aza;lê ti lo ayeke tongana lumière ti lâ ti kota ndapre.19 Wâ ti bekpa asigi na yanga ti lo;akete kete wâ asigi dä.20 Gbâ ti guru asigi na hôn ti lotongana wâ ti four so a tingo ni na ngala.21 Pupu ti yanga ti lo asara si charbon amû wâ,nga wâ asigi na yanga ti lo.22 Kota ngangu ayeke na yâ ti peko ti go ti lo,mbeto amû ndo na devant ti lo.23 Poro ti yâ ti lo agbu terê ngangu;a gbu terê ti lo tongana wen, na a lingbi ti yengi ni pëpe.24 Bê ti lo akpengba tongana tênë,a kpengba tongana tênë ti nekango na ye.25 Tongana lo londo, mbeto ayeke gbu même awangangu;sarango damba ti lo asara si li ti zo aga kirikiri.26 Épée so akpo lo ayeke sara ye oko na lo pëpe;likongo, kete likongo na lê ti kokora nga kue asara ye oko na lo pëpe.+27 Lo bâ wen tongana saleté ti peko ti alê ti kobe,lo bâ cuivre tongana keke so afun awe.28 Lo bâ kokora lo kpe pëpe;tênë so a bi ni ti tene a mû lo aga gï hulengo pere.29 Lo bâ nduru keke ti pikango na zo tongana hulengo pere;nga lo he toto ti kota likongo hengo.30 Poro ti yâ ti lo ayeke tongana fango ta so yanga ni aza;lo gbara terê ti lo na yâ ti popoto tongana keke so abagara agboto ni ti pika na alê ti kobe.+31 Lo sara si ngu so alï akporo mo bâ mo tene a yeke na yâ ti tawa;lo sara si ngu-ingo alondo tongana ta so a yeke sara mafuta na yâ ni.32 A yeke bâ mousse na place ti ndo so lo hon dä,zo ayeke pensé so ngu so alï ayeke na vuru kuä ti li.33 Mbeni nyama tongana lo na ndö ti sese ayeke dä pëpe,a sara lo ti tene lo sara mbeto pëpe.34 Lê ti lo abe na terê ti nyama kue so abâ so lo yeke na ngangu.Lo yeke gbia na ndö ti angangu nyama kue ti ngonda.”


text:
Leke tere ti mo laso ti duti na yâ ti fini dunia
“Mû yanga na ala ti sara ye ti nzoni, . . . tongaso si ala gbu fini so ayeke tâ fini ni biani.”
ABIA: 125, 40
1, 2. (a) Nyen la mo yeke ku kungo ti wara na yâ ti Paradis? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.) (b) Nyen la ayeke sara ande si e yeke duti na ngia mingi na yâ ti fini dunia?
TI MINGI ti e, tongana a sara tënë ti “fini so ayeke tâ fini ni biani”, e yeke pensé na beku ti e ti fini ti lakue lakue na yâ ti Paradis na ndo ti sese. Bazengele Paul ahaka “fini ti lakue lakue” na “fini so ayeke tâ fini ni biani”. (Diko 1 Timothée 6:12, 19.) E yeke ku ti wara mbeni fini so ayeke ngbâ lakue lakue nga e yeke duti na ngia lakue lakue. Tere ti e ayeke nzere ande mingi na ngoi so e yeke zingo na ndapre na ngia, na nzoni seni nga e yeke gi bê ti e ape (És. 35:5, 6). Gbu nga li ti mo ti bâ tongana nyen la tere ti e ayeke nzere ande ti duti place oko na asewa ti e, akamarade ti e nga na azo so a yeke zingo ala na kuâ (Jean 5:28, 29; Kus. 24:15). E yeke wara nga ande pasa ti manda ye mingi na ndo ti aye ti ndara, mozoko, sarango plan ti ada, wala ambeni ye nde.
2 Atâa so e yeke ku ti wara anzoni ye so kue, ye so ayeke sara ande si e yeke duti na ngia mingi ayeke vorongo Jéhovah. A yeke nzere ande na e mingi ti bâ tongana nyen la iri ti Jéhovah ayeke ga nzoni-kue nga azo kue ayeke yeda so Jéhovah ayeke Gbia ti ala (Mat. 6:9, 10). E yeke duti ande na ngia ti bâ tongana nyen ye so Jéhovah aleke lani na bê ti lo ti sara teti azo nga na sese aga tâ tënë. Gbu nga li ti mo ti bâ tongana nyen a yeke duti ande ngangu na e ape ti ga nduru na Jéhovah na ngoi so e yeke ga nzoni-kue yeke yeke.
3. Nyen la a lingbi e leke tere ti e ndali ni laso?
3 E lingbi ti wara aye ti nzoni so kue ndali ti so Jésus adë bê ti e so “Nzapa alingbi ti sara ye kue.” (Mat. 19:25, 26). Me, tongana e ye ti duti na yâ ti fini dunia
AYE SO MO LINGBI TI SARA TI LEKE TERE TI MO
4. Mû mbeni tapande so afa tongana nyen e lingbi ti leke tere ti e laso ti duti ande na yâ ti fini dunia.
4 Tongana nyen la e lingbi ti leke tere ti e laso ti duti na yâ ti fini dunia? Tara ti bâ so e yeke leke tere ti e ti gue na mbeni kodoro. Nyen la e lingbi ti sara? E lingbi ti manda yanga ti kodoro so azo ni ayeke tene. A yeke nga nzoni ti tene e hinga ye na ndo ti sarango ye ti azo ni. E lingbi ti tara ti te kobe so azo ni ayeke te. E lingbi ti komanse ti sara ye mo bâ mo tene e yeke na yâ ti kodoro ni awe. A yeke na lege ni ti tene e sara tongaso, ndali ti so ayeke fason so e ye ti vivre ande na ni kâ la. Legeoko nga, e lingbi ti leke tere ti e laso ti ku fini dunia tongana e sara kue ti sara ye mo bâ mo tene e yeke na yâ ti fini dunia awe. Zia e bâ ambeni ye so e lingbi ti sara.
5, 6. Tongana nyen la tongana e sara ye alingbi na fango lege ti bungbi ti Jéhovah ayeke mû maboko na e ti leke tere ti e ti ku fini dunia?
5 Na yâ ti fini dunia, azo kue ayeke yeda so Jéhovah la ayeke Gbia ti ala. Ye so adë bê ti e ndali ti so na yâ ti dunia ti Satan so, azo aye gi ti komande tere ti ala wani. Ambeni zo aye gi ti sara ye so bê ti ala aye nga ala yeke luti nganganga na ndo ti abango ndo ti ala. Ye ti pekoni ayeke nyen? Pasi, yere nga na kuâ ahon ndo ni ndali ti so azo ake ti yeda na fango lege ti Nzapa (Jér. 10:23). E yeke ku kungo ngoi so azo kue ayeke woko tere na gbe ti komandema ti Jéhovah.
6 Na yâ ti fini dunia, a yeke nzere ande na e mingi ti sara ye alingbi na fango lege ti bungbi ti Jéhovah ti sara si sese aga mbeni pendere paradis nga ti fa ye na azo so a yeke zingo ala na kuâ. Jéhovah ayeke mû na e ande akua mingi ti sara. Ka tongana azo so ayeke mû li ni ande na yâ ti akua ni ahunda na e ti sara mbeni kua so anzere na e ape, e yeke sara kua ni? E yeke sara kua ni na bê ti e kue nga na ngia? Mingi ti e alingbi ti kiri tene, a tene En. Me, eskê e yeke woko tere ti e laso na gbe ti afango ye so bungbi ti Jéhovah ayeke fa na e? Tongana e sara ni, e yeke leke tere ti e ti ku ti wara fini ti lakue lakue na gbe ti komandema ti Jéhovah.
7, 8. (a) Ngbanga ti nyen a lingbi e sara kua maboko na maboko na aita so amû li ni? (b) Achangement wa la asi na ambeni ita? (c) Nyen la e hinga na ndo ti fini dunia?
7 Mbeni ye so e lingbi nga ti sara ti leke tere ti e ti duti ande na yâ ti fini dunia, a yeke ti tene e wara ngia na yâ ti ye so e yeke na ni nga e sara kua maboko na maboko na amba ti e. Tongana e sara kua maboko na maboko na aita so amû li ni laso, na tapande, e sara akua so a mû na e na ngia na bê ti e, e yeke duti ande na oko sarango ye so na yâ ti fini dunia. (Diko aHébreu 13:17.) Na Sese ti Zendo, a mû lani na azo ti Israël oko oko ndo so ala lingbi ti duti dä (Nom. 26:52-56; Jos. 14:1, 2). E hinga pëpe ndo so a yeke mû ande na e oko oko na yâ ti fini dunia. Ye oko, tongana e sara kua maboko na maboko na amba ti e, e yeke duti ande na ngia mingi ti sara ye so bê ti Jéhovah aye atâa ndo wa la a mû na e ti duti dä.
8 A yeke mbeni kota pasa ti voro Jéhovah na yâ ti fini dunia na gbe ti komandema ti Royaume ti lo. Ni la, e yeke na ngia ti sara kua maboko na maboko na bungbi ti Jéhovah laso nga ti sara akua kue so a mû na e. Ye oko, na ambeni ngoi, a lingbi ti si so a changé akua so a mû na e. Na tapande, a tokua ambeni ita ti Béthel ti Amerika na yâ ti territoire. Ambeni ita so kozo ayeke asurveillant so ayeke gue na ando nde nde, a kiri na ala apionnier spécial ndali ti so ngu ti ala ague na li ni mingi wala ambeni ye nde asi na yâ ti fini ti ala. Ala yeke na ngia na yâ ti fini kua ti ala nga Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti ala. Tongana e gi ti wara ngia na yâ ti akua so a mû na e, e sambela Jéhovah ti mû maboko na e, nga e sara kua ti lo na bê ti e kue, e yeke duti na ngia nga lo yeke iri tënë nzoni na ndo ti e même na yâ ti alango ti nda ni so ayeke ngangu so. (Diko aProverbe 10:22.) Ka ti fini dunia ande? E lingbi peut-être ti pensé na ndo so e yeke duti ande dä na yâ ti fini dunia, me peut-être a lingbi ti hunda na e ti gue na mbeni ndo nde. Atâa ndo wa la a yeke tokua e ande dä wala atâa kua wa la e yeke sara, e hinga so e yeke duti na ngia nga e yeke wara ngia mingi na yâ ti kua so e yeke sara.
9, 10. (a) Ngbanga ti nyen e yeke duti ande peut-être na bezoin ti kanga bê ti e ti ku na yâ ti fini dunia? (b) Tongana nyen la e lingbi ti fa so e kanga bê ti e ti ku?
9 Na yâ ti fini dunia, peut-être na ambeni ngoi, e yeke duti ande na bezoin ti kanga bê ti e ti ku. Na tapande, peut-être e lingbi ti mä so tere ti ambeni zo anzere ndali ti so a zingo afami ti ala wala akamarade ti ala na kuâ. Me, peut-être ti e a lingbi e ku kete na pekoni si a zingo afami ti e. Tongana a yeke tongaso, e yeke duti na ngia legeoko na amba ti e nga e kanga bê ti e e ku? (aRom. 12:15). Tongana e manda laso ti kanga bê ti e ti ku ti tene azendo ti Jéhovah aga tâ tënë, ye so ayeke mû maboko na e ande ti kanga bê ti e ti ku.
10 Mbeni ye so e lingbi nga ti sara ti leke tere ti e ti duti ande na yâ ti fini dunia ayeke ti tene e kanga bê ti e e ku na ngoi so a sara ambeni changement na ndo ti fason so e mä na yâ ti atâ tënë ti Bible. E yeke manda afini ye so a yeke fa na e so nzoni? Tongana ade e mä yâ ni nzoni ape, e yeke kanga bê ti e e ku? Tongana e sara tongaso, a yeke duti ngangu na e ande ape ti kanga bê ti e ti ku na yâ ti fini dunia na ngoi so Jéhovah ayeke fa na e aye so lo ye ti tene e sara.
11. Ngbanga ti nyen a lingbi e pardone amba ti e laso? Tongana nyen la ye so a yeke mû maboko na e na yâ ti fini dunia?
11 Mbeni ye so e lingbi nga ti sara ti leke tere ti e ti ku fini dunia ayeke ti tene e pardone amba ti e. Na ngoi ti Komandema ti Ngu Saki Oko ti Christ, a yeke hunda ande peut-être ambeni ngoi ti tene e kue e ga nzoni-kue (Kus. 24:15). E yeke sara ande ye na nzoni bê na mba nga e yeke pardone mba na ngoi ni so? Tongana laso e yeke pardone amba ti e na bê ti e kue nga e yeke na nzoni songo na popo ti e, a yeke duti ngangu na e pëpe ti sara nga tongaso ande.
12. Ngbanga ti nyen a lingbi e leke tere ti e laso ti duti na yâ ti fini dunia?
12 Na yâ ti fini dunia, peut-être e yeke wara ande lakue pëpe aye so e ye na ngoi so bê ti e aye. Ye oko, e yeke kiri ande singila na Jéhovah nga e yeke duti na ngia atâa dutingo ti e ayeke tongana nyen. E yeke duti ande na bezoin ti duti na asarango ye so Jéhovah ayeke fa na e laso. Tongana e gi ti sara ye laso tongana ti so e yeke sara ni ande na yâ ti fini dunia, e yeke fa so fini dunia ayeke tâ ye na lê ti e nga e yeke leke tere ti e ti ku ni (aHéb. 2:5; 11:1). Na ndo ni, e yeke fa so e ye ti duti na yâ ti fini dunia so na yâ ni azo kue ayeke mä yanga ti Jéhovah.
NGBÂ TI SARA NA JÉHOVAH
13. Nyen la e yeke mû ande ngoi mingi ti sara na yâ ti fini dunia?
13 Na yâ ti fini dunia, e yeke wara ande aye kue so e yeke na bezoin ni ti duti na ngia. Me ye so ayeke sara ande si e duti na ngia mingi ayeke kpengba songo ti e na Jéhovah (Mat. 5:3). E yeke mû ande ngoi mingi ti voro Jéhovah nga a yeke nzere na e ti sara ni (Ps. 37:4). Tongana e zia aye ti yingo laso na kozo ndo, e yeke fa so e yeke leke tere ti e ti ku tâ fini so ayeke ga.
14. Aye wa la amaseka alingbi ti leke na bê ti ala ti sara na yâ ti kua ti Jéhovah?
14 Nyen la e lingbi ti sara ti ye kua ti Jéhovah mingi? Mbeni ye so e lingbi ti sara ayeke ti leke na bê ti e ti sara ambeni kua na yâ ti bungbi ti Jéhovah. Tongana mo yeke maseka nga mo bâ so ayeke biani kota ye ti sara na Jéhovah na yâ ti fini ti mo kue, kiri mo diko ambeti ti e so a sigigi na ni so na yâ ni a sara tënë na ndo ti akua ti ngoi kue nga leke na bê ti mo ti sara mbeni oko na popo ni. * Mo lingbi ti sara lisoro na ambeni ita so asara angu mingi awe na yâ ti kua ti ngoi kue. Tongana mo mû fini ti mo kue ti sara na Jéhovah, mo yeke leke tere ti mo ti ngbâ ti sara kua na Nzapa na yâ ti fini dunia. Aye so mo yeke sara laso na yâ ti kua ti Jéhovah ayeke mû maboko na mo ande mingi na yâ ti fini dunia.
15. Ambeni ye wa e lingbi ti leke na bê ti e ti sara na yâ ti kua ti Jéhovah?
15 E so e yeke awafango tënë ti Royaume, ambeni ye wa la e lingbi ti leke na bê ti e ti sara na yâ ti kua ti Jéhovah? E lingbi ti leke na bê ti e ti maï mbeni kode ti fango tënë ti e. Wala e lingbi ti sara ngangu ti mä yâ ti afango ye ti Bible nzoni mingi nga ti hinga tongana nyen la e lingbi ti sara ye alingbi na ni. E lingbi nga ti gi ti diko ye nzoni na devant ti azo, ti sara diskur nzoni nga ti kiri tënë nzoni na ngoi ti abungbi. Kite ayeke ape so mo pensé na ambeni ye so mo lingbi ti leke na bê ti mo ti sara. Kota tënë ni ayeke so: Tongana mo leke na bê ti mo ti sara ambeni ye na yâ ti kua ti Jéhovah, a yeke sara si mo yapu mingi na yâ ti kua ti lo nga a yeke mû lege na mo ti leke tere ti duti ande na yâ ti fini dunia.
E KOMANSE TI WARA AYE TI NZONI AWE
16. Ngbanga ti nyen mbeni ye so alingbi ti ga na zo ngia mingi ahon sarango na Jéhovah ayeke dä ape?
16 Na ngoi so e yeke leke tere ti e ti duti na yâ ti fini dunia ti Nzapa, eskê mbeni nzoni ye ahon e na yâ ti gigi ti laso? Ên-ën. Mbeni ye so alingbi ti ga na zo ngia mingi ahon sarango na Jéhovah ayeke dä ape. Mbeni zo la aforcé e ti tene e sara na Jéhovah pëpe wala e yeke sara na lo pëpe gi ti sö kuâ na ngoi ti kota ye ti vundu. Tongana e yeke na nzoni songo na Jéhovah, gigi ti e ayeke ga nzoni nga e yeke duti na ngia. Lo leke e ti tene e duti tongaso. Tongana Nzapa aye e nga lo fa lege na e, mbeni ye ti nzoni ahon ni ayeke dä ape. (Diko Psaume 63:2-4.) Biani, e yeke na bezoin pëpe ti ku ti tene fini dunia aga awe si e wara aye ti nzoni so zo ayeke wara tongana lo sara na Jéhovah na bê ti lo kue. E lingbi ti wara aye ti nzoni so même laso. Ambeni ita awara aye ti nzoni so teti angu mingi awe, nga aye so asi na e wani afa so ti sara na Jéhovah ayeke mbeni ye so aga na zo ngia mingi.
17. Atâa so e yeke sara ande ye so bê ti e aye nga e yeke sara ngia na yâ ti fini dunia, nyen la e yeke zia na kozo ndo?
17 Na yâ ti fini dunia, e yeke sara ye so bê ti e aye nga e yeke sara ngia. Jéhovah acréé e lo zia na yâ ti e nzara ti sara aye so bê ti e wani aye nga ti duti na ngia. Tongana ayeke tongaso ape, ka lo yeke zia nzara ni na yâ ti e ape (Zo-ti. 2:24). Ye so afa so Jéhovah ayeke ‘mû ye ande lakue alingbi na nzara ti ye kue so ayeke na fini’. (Ps. 145:16). Laso, e yeke na bezoin ti sara ngia nga ti wu tere, me aye so alingbi ti ga na e ngia mingi tongana e zia songo ti e na Jéhovah na kozo ndo. Na yâ ti Paradis nga kue ayeke duti ande tongaso. Tongaso, na ngoi so e yeke zia Royaume na kozo ndo nga e yeke zia li ti e na ndo ti anzoni ye so Jéhovah ayeke mû laso na awakua ti lo, a yeke nzoni e hinga ti zia aye so agbu bê ti e na place ni.
18. Tongana nyen la e lingbi ti fa so e yeke leke tere ti e ti ku fini dunia?
18 Na yâ ti Paradis, e yeke wara ande ngia so ade e wara mara ni lâ oko ape. Zia e leke tere ti e laso ti fa so e ye mingi ti wara tâ fini. Zia e gi ti duti na amara sarango ye ti Jéhovah nga e sara kua ti fango tënë so a mû na e na bê ti kue nga na ngia. Zia si e sara akua so asara si songo ti e na Jéhovah akpengba na ngia na bê ti e. E hinga na bê ti e kue so na yâ ti fini dunia, Jéhovah ayeke sara ande ye kue so lo mû zendo ni. Tongaso, zia e leke tere ti e laso ti duti ande na yâ ti fini dunia.
^ par. 14 Bâ buku Les jeunes s’interrogent — Réponses pratiques, Volume 2, lembeti 311-318.


text: Bia ti David, na ngoi so lo yeke na yâ ti benyama ti Juda.+63 Nzapa, mbi ngbâ ti gi mo.+Nzara ti mo asara mbi* tongana nzara ti ngu.Mbi fatigué na nzara ti mo,+na ngoi so mbi yeke na yâ ti mbeni kuru sese so ahule kue si ngu ayeke dä pëpe.+2 Ni la mbi bâ mo na yâ ti ndo so ayeke nzoni-kue;mbi bâ ngangu ti mo nga na gloire ti mo.+3 So tâ ndoye ti mo ayeke nzoni ahon fini,+mbi yeke gonda mo na yanga ti mbi.+4 Tongaso mbi yeke sepela mo na yâ ti gigi ti mbi kue;na iri ti mo, mbi yeke yâa maboko ti mbi na nduzu.5 Yâ ti mbi asi na anzoni ye so mo mû na mbi,* so mara ni ayeke use pëpe;tongaso mbi yeke sepela mo na ngia na yanga ti mbi.+6 Mbi dabe ti mbi na mo na ngoi so mbi yeke na ndö ti gbogbo ti mbi,mbi gbu li ti mbi na ndö ti mo na al’heure ti bï ni kue,+7 ndali ti so mo yeke zo ti mungo maboko na mbi;+nga mbi dekongo na ngia na gbe ti akpangbi ti mo.+8 Mbi hule* na terê ti mo;maboko ti mo ti koli agbu mbi ngangu.+9 Me azo so agi ti futi fini ti mbi,*ala yeke descend kâ na gbe ti sese.10 A yeke zia ala ti tene épée afâ ala;ala yeke ga kobe ti ambo ti ngonda.*11 Me gbia ayeke duti na ngia ndali ti Nzapa.Azo kue so adeba na iri ti Lo ayeke dekongo na ngia,*ndali ti so a yeke kanga yanga ti azo so atene mvene.


text:
Paul akiri na Pierre (wala Céphas) na nzoni lege (11-14)
A diko mbeni zo tongana zo ti mbilimbili gï na lege ti mabe (15-21)
2 Ngu 14 na pekoni, mbi kiri mbi monté na Jérusalem, mbi na Barnabas;+ mbi mû nga Tite na terê ti mbi.+2 Me mbi gue kâ ndali ti so Nzapa afa na mbi ti gue. Mbi fa na ala nzoni tënë so mbi yeke fa na popo ti azo ti amara, me mbi fa ni gï na gbele aita so ayeke akpengba zo ni, ti bâ si loro so mbi kpe lani wala ti so mbi ngbâ ti kpe ni so ayeke senge senge pëpe.3 Ye oko, même Tite+ so lo yeke na terê ti mbi, a gbu lo na ngangu pëpe ti fâ ganza,+ atâa so lo yeke ti lo Grec.4 Me tënë so alondo ndali ti aita ti wataka so alï gï yeke tongaso,+ ala so ayeke hara na popo ti e tongana azo so ayeke bembe ndo ti sara sioni na liberté+ ti e so e wara ni na dutingo beoko na Christ Jésus, ti mû e biani biani na ngbâa;+5 e yeda ti zia terê ti e na gbe ti aita so pëpe,+ même gï ndali ti ngbonga oko, si tâ tënë so ayeke na yâ ti nzoni tënë angbâ na popo ti ala.6 Ala so a bâ ala tongana akota zo ni+ (atâa ala yeke lani tongana nyen, a sara ye oko na mbi pëpe, ndali ti so Nzapa ayeke bâ ti lo mbeni zo pëpe tongana ti so azo ayeke bâ), ala so ayeke akpengba zo ni, ala fa mbeni fini ye na mbi pëpe.7 Ahon so, tongana ala bâ so a zia lani na maboko ti mbi nzoni tënë ti fa na azo so afâ ganza pëpe,+ gï tongana ti so a zia ni lani na maboko ti Pierre ti fa na azo so afâ ganza8 (lo so lo mû lani ngangu na Pierre ti sara kusala ti lo ti bazengele na popo ti azo so afâ ganza, lo la si lo mû nga ngangu na mbi ti sara kusala ti mbi ti bazengele na popo ti azo ti amara),+9 tongana Jacques,+ Céphas* na Jean, so a bâ ala tongana apilier ti congrégation, ahinga so a mû na mbi+ kota nzobe ti Nzapa awe, ala bara mbi na Barnabas+ na maboko ti ala ti koli ti fa so e na ala kue e yeke sara oko kusala ni, si e gue ti e na azo ti amara, na ala gue ti ala na azo so afâ ganza.10 Me a tene na e ti bi bê na aita so ayeke awayere. Na a yeke tâ ye so mbi nga, na bê ti mbi kue, mbi sara ngangu ti sara ni.+11 Ye oko, tongana Céphas*+ asi lani na Antioche,+ mbi luti na lo na lê ti lo, ndali ti so a yeke polele so lo sara ye na lege ni pëpe.*12 Kozo si ambeni koli so alondo na Jacques+ aga, lo yeke te ka ye na azo ti amara;+ me na ngoi so akoli so asi awe, lo gboto terê ti lo na lo duti nde, ngbanga ti so mbeto ti ala so aye tënë ti fango ganza asara lo.+13 Tanga ti aJuif ni atï nga na peko ti lo na yâ ti ngia ti handango lê so, même Barnabas kue atï na peko ti ala na yâ ti sarango ye ti ala ni.14 Me tongana mbi bâ so ala yeke tambela mbilimbili pëpe alingbi na tâ tënë so ayeke na yâ ti nzoni tënë,+ mbi sara tënë so na Céphas* na lê ti ala kue, mbi tene: “Tongana mo so mo yeke Juif, mo yeke sara ye tongana ti azo ti amara, me tongana ti aJuif pëpe, ngbanga ti nyen mo yeke gbu na ngangu azo ti amara ti sara ye alingbi na ngobo ti aJuif?”+15 E so a dü e Juif, na e yeke pëpe awasiokpari so alondo na popo ti azo ti amara,16 e hinga e tene a yeke diko mbeni zo tongana zo ti mbilimbili ndali ti akusala ti ndia pëpe, me gï ndali ti mabe+ ti lo na Jésus Christ,+ e nga e mä na bê na Christ Jésus, tongaso si a lingbi ti diko e tongana azo ti mbilimbili ndali ti mabe ti e na Christ, me pëpe ndali ti akusala ti ndia, ngbanga ti so, na lege ti akusala ti ndia, a yeke diko zo* oko pëpe tongana zo ti mbilimbili.+17 Tongana e so e yeke gi ti tene a diko e tongana azo ti mbilimbili na lege ti Christ, a bâ so e yeke nga awasiokpari, a ye ti fa so Christ ayeke wakua ti siokpari? Oko pëpe!18 Tongana ye so mbi kungbi ni ândö na sese awe so, mbi kiri mbi leke ni na nduzu, mbi fa so mbi yeke mbeni zo ti kengo ndia la.19 Na batango ndia,+ mbi kui awe tongana a ngbâ gï ndia ni, si mbi kiri mbi duti na fini ndali ti Nzapa.20 A pika mbi na pointe na ndö ti keke legeoko na Christ+ awe. A yeke mbi si mbi ngbâ na fini mbeni pëpe,+ me a yeke Christ si ayeke na fini na lo sara beoko na mbi. Biani, fini so mbi yeke na ni fadeso na yâ ti terê ti mbi ti zo, mbi yeke na ni ndali ti mabe ti mbi na Molenge ti Nzapa,+ lo so andoye mbi si lo kä terê ti lo na kuâ ndali ti mbi.+21 Mbi ke kota nzobe ti Nzapa pëpe,*+ ndali ti so tongana fade zo ayeke ga mbilimbili na lege ti ndia, andâ Christ akui gï senge senge.+


text: Na mokonzi ti azo ti pikango mozoko; ti pika ni alingbi na bia “Futi mbi pëpe.” Psaume ti David. Mictam.* Na ngoi so Saül atokua azo ti bembe ndo na yanga-da ti David ti fâ lo.+59 Nzapa ti mbi, zi mbi na tïtî awato ti mbi;+bata mbi si azo so alondo na terê ti mbi asara sioni na mbi pëpe.+2 Zi mbi na tïtî azo so asara aye ti sioni,na sö mbi na tïtî azo so asara ye ti ngangu na zo.*3 Bâ! Ala honde terê ti ala ti ku mbi;+Jéhovah, azo ti ngangu aga ti tiri na mbi,me a yeke pëpe ndali ti so mbi sara kpengba-li wala mbi sara siokpari.+4 Atâa so mbi sara sioni pëpe, ala yeke ga na loro na ala leke terê ti ala ti tiri na mbi.Londo na ngoi so mbi iri mo, mo bâ ye so ayeke si.5 Teti mo, Jéhovah, Nzapa ti aturugu, mo yeke Nzapa ti Israël.+Zingo, mo bi lê ti mo na mbage ti amara kue.Sara nzoni bê pëpe na azo kue ti sioni bê so akä zo.+ (Sélah)6 Lakue ala kiri aga na lakui;+ala suku* tongana ambo,+ na ala yeke fono na yâ ti gbata ni ti gi ye.+7 Bâ mara ti atënë so ayeke sigi gbani gbani na yanga ti ala so!Yanga ti ala ayeke tongana épée,+teti ala tene: “Zo wa la ayeke mä?”+8 Me mo, Jéhovah, mo yeke he ala;+mo yeke he amara kue na ngia.+9 Mo so mo yeke Ngangu ti mbi, lê ti mbi ayeke gï na lege ti ku mo;+teti mo Nzapa, mo yeke nzoni ndo so mbi yeke bata terê ti mbi dä.*+10 Nzapa so afa tâ ndoye na mbi ayeke ga ti mû maboko na mbi;+Nzapa ayeke sara si mbi bâ tingo ti awato ti mbi.+11 Fâ ala pëpe, si azo ti mbi agirisa ye so pëpe.Na ngangu ti mo, sara si ala fono gï tongaso;Jéhovah, vala ti e,+ sara si ala tï.12 Ndali ti siokpari ti yanga ti ala, tënë ti yanga ti ala,zia si baba ti ala agbu ala tongana kûkû,+ndali ti so ala zonga ndo nga ala handa azo na tënë ti yanga ti ala.13 Hunzi ala kue na lê ti ngonzo ti mo;+hunzi ala kue, si mbeni oko angbâ pëpe;sara si ala hinga so Nzapa la ayeke komande na ndö ti Jacob nga juska na nda ti sese.+ (Sélah)14 Zia si ala kiri aga na lakui;zia si ala suku* tongana ambo, na ala fono na yâ ti gbata ni ti gi ye.+15 Zia si ala fono gï tongaso ti gi mbeni ye ti te;+zia si ala wara ye alingbi na nzara ti ala pëpe wala ala wara ndo ti lango dä pëpe.16 Me ti mbi, mbi yeke he bia ti gonda ngangu ti mo;+na ndapre, mbi yeke sara tënë ti tâ ndoye ti mo na ngia na bê,ndali ti so mo yeke nzoni ndo so mbi yeke bata terê ti mbi dä,+nga ndo so mbi kpe dä na ngoi ti vundu ti mbi.+17 Mo so mo yeke Ngangu ti mbi, mbi yeke he bia ti sepela mo,*+teti mo Nzapa, mo yeke nzoni ndo so mbi yeke bata terê ti mbi dä, Nzapa so afa tâ ndoye na mbi.+


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) Janvier 2016
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 29 ti février ti si na lango 3 ti avril 2016.
Ala mû tere ti ala wani ti sara ye: na Océanie
Tongana nyen la aTémoin ti Jéhovah so afa tënë na ando so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi na Océanie ahon ndo ti akpale so ala wara?
Ala sara kue ti “zia yengo tere ti ala ti aita angbâ ti gue”
Versê ti ngu 2016 ayeke mû maboko na e ti leke tere ti e ndali ti aye so ayeke nduru ti si.
Zia ‘matabisi ti Nzapa, so a lingbi ti fa nda ni kue pëpe’ apusu e ti sara ye
Tongana nyen la ndoye ti Nzapa a yeke pusu e ti mû tâ gi peko ti gere ti Jésus mbilimbili, ti ye aita ti e nga ti pardonné amba ti e?
Yingo afa na yingo ti e
Nyen la aku na mbage ti mbeni zo so a soro lo zo ti gue na yayu?
“Fade e gue na mo”
Nyen la a lingbi e bata na li ti e na ndo ti azo 144000?
So e yeke sara kua legeoko na Nzapa asara si e yeke na ngia
Tongana nyen la ti sara kua legeoko na Nzapa ayeke ga na e ngia nga ayeke bata e na lege na ti yingo?


text:
Mbeni nzoni ye so azo ti Japon aku tere ti ala na ni ape
NA NGOI ti mbeni bungbi so a sara na Nagoya, na Japon na lango 28 ti avril, ngu 2013, Anthony Morris, so ayeke mbeni membre ti Bebungbi, atene mbeni pendere tokua so azo so aga na bungbi ni aku tere ti ala na ni ape. Lo sara tënë ti sigingo ti mbeni fini mbeti na yanga ti Japonais so iri ni ayeke: Bible: Nzoni tënë so Matthieu asû na mbeti. Azo so aga na bungbi ni wala so abâ ni na télé so wungo ti ala ahon 210000 apika maboko aninga.
Mbeti ti Évangile ti Matthieu so a sigigi na ni so ayeke na alembeti 128. A yeke Évangile ti Matthieu so ayeke na yâ ti Mbeti ti Nzapa ti fini dunia na yanga ti Japonais la a mû ni a imprimé ni na mbeni fason so ayeke nde mingi. Ita Morris afa so a sigigi na mbeti so “ndali ti azo ti Japon”. Mbeti ni ayeke tongana nyen? Ngbanga ti nyen la a sigigi na mbeti so? Nyen la azo atene na ndo ni?
MBETI NI AYEKE TONGANA NYEN?
Fason so a sû na mbeti ti Matthieu so apika bê ti azo so aga na bungbi ni mingi. Azo ti Japon alingbi ti sû mbeti ti ala ti londo na mbage ti wali ti gue na mbage ti koli wala ti londo na mbage ti nduzu ti kiri na mbage ti gbe ni. Nga, gi kete wungo ti ambeti-sango nga na ambeti ti e so a sigigi na ni ade ti ninga pëpe la a sû ni ti londo na mbage ti wali ti gue na mbage ti koli. Ye oko, a sû atënë so ayeke na yâ ti fini mbeti so ti londo na mbage ti nduzu ti kiri na mbage ti gbe ni alingbi na kode so azo ti Japon mingi ayeke sû na ambeti-sango nga na ambeni mbeti nde. Azo ti Japon mingi so ayeke diko mbeti abâ so lege so a sû na mbeti so ayeke ngangu ape ti diko ni. Nga, a mû anduru tënë so ayeke na li ti alembeti ti mbeti ti Matthieu ni a zia ni tongana akete li ti tënë na yâ ti aversê ni ti tene azo so adiko ni abâ akota tënë ti yâ ni hio.
Hio, aita ti Japon awara aye ti nzoni mingi na lege ti kode so a sû na mbeti ti Matthieu so. Mbeni ita-wali, so ayeke na ngu 80 tongaso, atene: “Mbi diko mbeti ti Matthieu fani mingi awe, me kode so a sû na fini mbeti ti Matthieu so ti londo na mbage ti nduzu ti kiri na mbage ti gbe ni nga na ali ti tënë so ayeke na yâ ti aversê ni amû maboko na mbi ti mä yâ ti fango ye ti Jésus na ndo ti Hoto nzoni mingi.” Mbeni ita-wali, so ayeke maseka, atene: “Mbi diko mbeti ti Matthieu ni kue mbi hunzi ni lango oko. Mbi habitué na dikongo ambeti ti yanga ti Japonais so a sû ni ti londo na mbage ti wali ti gue na mbage ti koli, me mingi ti azo ti Japon aye ti ala mingi ambeti so a sû atënë ni na mbage ti nduzu ti kiri na mbage ti gbe ni.”
A SARA NI NDALI TI AZO TI JAPON
Ngbanga ti nyen la mbeti ti Matthieu so alingbi biani na bezoin ti azo ti Japon? Atâa so azo ti Japon mingi ahinga Bible ape, ala ye ti diko ni. Mbeti ti Évangile ti Matthieu so ayeke mû pasa na azo so ade abâ Bible lâ oko ape ti gbu mbage ti Bible so na maboko ti ala na ti diko ni.
Ngbanga ti nyen a soro lani mbeti ti Matthieu? Ti mingi ti azo ti Japon, tongana a sara tënë ti “Bible” ye so aga na li ti ala ayeke Jésus Christ. Tongaso, a soro mbeti ti Matthieu ndali ti so na yâ ni a sara tënë ti akotara ti Jésus nga na tënë ti dungo lo, fango ye ti lo na ndo ti Hoto so azo ahinga ni mingi nga na prophétie ti lo na ndo ti alango ti nda ni. Azo ti Japon mingi ayeke ye atënë so mingi.
Awafango tënë ti Royaume na Japon ayeke na ngia ti kangbi fini mbeti so da na da nga na angoi so ala yeke sara avizite. Mbeni ita-wali atene: “Fadeso mbi wara pasa mingi ti kangbi Mbeti ti Nzapa na azo na yâ ti territoire ti e. Mbi wara lani lege ti mû na mbeni zo mbeti ti Matthieu so gi na peko ti bungbi ni na lakui.”
NYEN LA AZO ATENE NA NDO NI?
Tongana nyen la awafango tënë ayeke zia mbeti ti Matthieu ni na azo? Azo ti Japon mingi ahinga atënë tongana “kete yanga ti gbagba”, “ala tuku aperle ti ala na gbe ti agaduru pëpe” na “ala gi bê ti ala lâ oko pëpe ngbanga ti kekereke”. (Mat. 6:34; 7:6, 13). Bê ti ala adö ti hinga so ayeke Jésus Christ la atene atënë so. Azo mingi, so abâ atënë so na yâ ti mbeti ti Évangile ti Matthieu so, atene: “Mbi ye dépuis ti diko Bible kamême fani oko.”
Na ngoi so awafango tënë akiri ti sara vizite na azo so ayeda ti mû mbeti ti Matthieu ni, fani mingi azo ni atene so na ngoi so ala wara mbeti ni so ala diko ni kue gi na lê ni lê ni, ti ambeni ala diko gi mbage ni. Mbeni koli, so ayeke na ngu 60 tongaso atene na mbeni ita, atene: “Mbi diko ni fani mingi nga adë bê ti mbi. Pardon, fa na mbi ye mingi na ndo ti Bible.”
Na ngoi so a fa tënë na mbeti ti Matthieu so na ando so azo ayeke dä mingi, mbeni ita-wali amû adresse ti e-mail ti lo na mbeni wali so ayeda ti mû mbeti ti Matthieu ni. A sara l’heure oko na peko ni, wali ni atokua mbeti na ita-wali ni na Internet, lo tene so lo diko mbage ti Bible ni na lo ye ti hinga ye mingi na ndo ni. Yenga oko na peko ni, lo to nda ti manda Bible nga kete na peko ni, lo komanse ti ga na abungbi.
A tokua mbeti ti Matthieu so ahon 1600000 na acongrégation ti Japon, nga nze na nze aita azia ni saki mingi na azo. Akozo tënë ti mbeti ti Matthieu ni afa atënë ti bê ti aita so asigigi na ni na lege ti tënë so: “E hinga na bê ti e kue so dikongo mbeti so ayeke sara si ala yeke ye Bible mingi.”


text:
CHAPITRE 61
Jésus asava mbeni molenge-koli so sioni yingo ayeke na yâ ti lo
MATTHIEU 17:14-20 MARC 9:14-29 LUC 9:37-43
TI SAVA MOLENGE SO SIONI YINGO AYEKE NA YÂ TI LO A HUNDA KPENGBA MABE
Na ngoi so Jésus, Pierre, Jacques na Jean alondo na ndo ti hoto ti Hermon adescend, ala tingbi na gbâ ti azo so abungbi. Mbeni ye apassé. Ascribe abungbi na tere ti adisciple ti lo na ala yeke papa na adisciple ni. So azo ni abâ Jésus, li ti ala akpe kue, ala mû loro ti gue ti yamba lo. Tongaso, lo hunda ndo atene: “Nyen la ala yeke papa na ndo ni na adisciple ti mbi so?”—Marc 9:16.
Mbeni koli alondo na milieu ti azo ni aga, lo sara agenou na devant ti Jésus na lo tene: “Maître, mbi ga na molenge ti mbi ti koli na mo ngbanga ti so lo yeke na mbeni yingo so asara si lo sara tënë pëpe. Na ndo kue so yingo ni agbu lo, lo yeke bi molenge ni na sese, mousse ayeke sigi na yanga ti lo, lo yeke te pembe ti lo nga ngangu ayeke hunzi na lo. Mbi tene na adisciple ti mo ti tomba sioni yingo so, me ala sara gbä.”—Marc 9:17, 18.
Na bango ni, ascribe ni ayeke kasa adisciple ti Jésus ndali ti so ala sara gbä ti sava molenge ni so, âmanke ascribe ni ahe ala même hengo. Me ahon ti tene Jésus akiri tënë na babâ ti molenge ni so, lo sara tënë na gbâ ti azo ni, lo tene: “Aï, azo ti ngoi so, so mabe amanke ala nga so asara ye ti kirikiri mingi, mbi yeke ngbâ na terê ti ala juska lawa? Mbi yeke kanga bê na ala juska lawa?” Atënë so Jésus atene so abâ mbilimbili ascribe so aga na kpale na adisciple ti lo na ngoi so lo yeke fade dä ape. Na pekoni Jésus atourné na mbage ti babâ ti molenge ni so vundu ahon ndo ti lo so, lo tene: “Ga na lo na mbi ge.”—Matthieu 17:17.
Na ngoi so molenge ni ayeke ga nduru na Jésus, sioni yingo ni, so ayeke na yâ ti lo, abi lo na sese nga asara si lo yeke gboto ngangu ngangu. Molenge ni ayeke kpaka tere ti lo na sese, na mousse ayeke sigi na yanga ti lo. Jésus angbâ ahunda babâ ti molenge ni atene: “Ye ni akomanse ti sara lo lawa?” Lo tene: “A komanse ti sara lo na ngoi so lo de kete. Mingi ni sioni yingo so ayeke bi lo na lê ti wâ même na yâ ti ngu ti fâ lo fango.” Babâ ni avoro yanga na Jésus, lo tene: “Tongana mo lingbi ti sara mbeni ye, bâ mawa ti e na mû maboko na e.”—Marc 9:21, 22.
Babâ ni ahinga ye so lo peut ti sara ape, ngbanga ti so même adisciple ti Jésus alingbi ti sara mbeni ye ape. Ti kiri tënë na ye so babâ ni ahunda so, Jésus adë bê ti lo na tënë so: “Ngbanga ti nyen si mo tene ‘Tongana mo lingbi ti sara mbeni ye?’ biani, ti zo so ayeke na mabe, ye kue alingbi ti si.” Hio, babâ ti molenge ni adekongo, atene: “Mbi yeke na mabe! Mû maboko na mbi na ndo so mabe amanke mbi dä!”—Marc 9:23, 24.
Jésus abâ so gbâ ti azo ni ayeke kpe ti ga na mbage ti lo. Na lê ti ala kue so ayeke bâ ye ni so, Jésus asuku na sioni yingo ni, lo tene: “Mo yingo so mo sara si molenge so aga wabuburu so, mbi tene na mo ti sigi na yâ ti lo, mo kiri na yâ ti lo encore ape.” Na ngoi so sioni yingo ni ayeke sigi na yâ ti molenge ni, lo sara si molenge ni adekongo nga lo gboto fani mingi. Na pekoni molenge ni alango lo bougé tere ti lo ape. Tongana azo ni abâ ye so, mingi ti azo ni atene: “Lo kui awe!” (Marc 9:25, 26). Me Jésus agbu maboko ti molenge ni, lo yô lo na nduzu, “gi na ngoi ni so, molenge ni asava.” (Matthieu. 17:18). A yeke biani na lege ni ti tene na bango ye so Jésus asara so, li ti azo ni akpe kue.
Ambeni ngoi kete kozoni, tongana Jésus atokua adisciple ti lo ti fa tënë, ala wara lege lani ti tomba asioni yingo. Tongana lo na ala ayeke na yâ ti mbeni da, ala hunda lo atene: “Ngbanga ti nyen si e tomba sioni yingo so gbä?” Jésus afa na ala so a yeke ndali ti so mabe amanke ala, lo tene: “A lingbi ti tomba mara ti sioni yingo tongaso na lege ti mbeni ye nde ape, gi na lege ti sambela awe.” (Marc 9:28, 29). Ala yeke na bezoin ti mabe so akpengba nga ti sambela Nzapa ti tene lo mû na ala ngangu ti tomba na sioni yingo so ayeke na ngangu mingi so.
Ti hunzi na ni, Jésus atene: “Ti tâ tënë ni, tongana ala yeke na mabe so akono tongana lê ti keke ti moutarde, ala yeke tene na hoto so: ‘Londo ge, mo gue mo duti kâ,’ na lo yeke londo ti gue. Nga, ye oko ti kara ala ayeke dä ape.” (Matthieu 17:20). Bâ mara ti ngangu so mabe alingbi ti duti na ni so ma!
Akpale na aye ti ngangu so ayeke kanga lege na e ti maï na yâ ti kua ti Jéhovah alingbi ti kpa mbeni ye so zo alingbi pëpe ti hon ndo ni wala ti zi ni tongana ti mbeni tâ hoto. Me, tongana e yeke na mabe, e lingbi ti hon ndo ti akpale nga na aye ti ngangu so ayeke tongana hoto so.


text:
Bible atene ti lo nyen?
Harmaguédon ayeke nyen?
Ambeni zo apensé . . .
so ayeke futingo ti dunia so aga na lege ti mbeni bira so a sara ni na akota lê ti ngombe wala ayeke mbeni futingo so aga na lege ti ambeni ye tongana ngu so asuku amû ndo kue wala yengingo ti sese. Ka mo, mo tene ti mo nyen?
Ye so Bible afa
Harmaguédon ayeke “bira ti kota lâ ti Nzapa, Lo so ngangu ti lo ahon angangu kue,” so lo yeke tiri ande na azo ti sioni.—Apocalypse 16:14, 16.
Ambeni ye so Bible afa na ndö ni
Bira ti Harmaguédon so Nzapa ayeke ga na ni so ayeke ti futi sese ape, me a yeke ti futi gï azo so ayeke buba sese so.—Apocalypse 11:18.
Bira ti Harmaguédon so ayeke sara ande si abira kue ahunzi na ndö ti sese.—Psaume 46:8, 9.
Eskê zo apeut ti sö kuâ na yâ ti bira ti Harmaguédon so?
Kiringo tënë ti mo ayeke so wa?
En
Ên-ën
Mbi hinga ape
Ye so Bible afa
“Azo mingi mingi” so alondo na popo ti amara kue ayeke sö ande kuâ “na yâ ti kota ye ti vundu,” so na nda ni a yeke hunzi na Harmaguédon.—Apocalypse 7:9, 14.
Ambeni ye so Bible afa na ndö ni
Nzapa aye si gbâ ti azo asö kuâ na ngoi ti bira ti Harmaguédon. Lo yeke futi azo ti sioni gï tongana mbeni ye nde ti sarango ni ayeke dä ape.—Ézéchiel 18:32.
Bible afa ye so zo adoit ti sara ti sö kuâ na ngoi ti Harmaguédon.—Sophonie 2:3.


text:
KAPITA RIBUA
Ya Mo Ani Naraka Rogo Yangara Arame?
Gini apai namanga ti gi gaani regbo re i aima gumbapaha rogo Ziazia Kekeapai mbata kusayo?
Sangba Mbori naya aboro nika du wai rogo yangara arame?
Gini weneapai Ziazia Kekeapai nafura tipaha ki ya si nikaa manga rogo yangara arame?
1. Wari rengbe ani ka ino agu apai ni du ku mbatayo?
MO ADENGENGA turo kuti agu apangbanga i agumbaha rogo radio watadu terevizioni mo ki kpari ki ya, ‘Gi zegino re adu wai ku mbatayo?’ Dungu gbegberẽ apai natunguo aboro atunguo, sidu, boro ho rengbe ka ino gupai nika manga gba te. (Yakoba 4:14) Ono tipa Yekova tigako, ko nabi apai abi ku mbatayo. (Yesaya 46:10) Bakuru kusayo, Sangbako nga Ziazia Kekeapai aima gumbapa gu gbegberẽ apai nikaa manga ti gi gaani regbo re gbiati gu weneapai a nika manga ku mbatayo barambeda.
2, 3. Gini sanahe ga Yesu abawiriki asanako na ni, na gako karagapai angia gine?
2 Yesu Kristo afura tipa ga Mbori Kindo, nga gu Kindo nika dia gbegberẽ apai dunduko kusayo na ki sa kpotosende ni paradizo. (Ruka 4:43) Ti rago Yesu, aboro aidi ka ino gu regbo ga Mbori Kindo nika ye ti ni. Zavura gako abawiriki, i asanako ki ya: “Gine i ka ina pa ga ye ti ni, na pa digida rago?” (Matayo 24:3) Yesu akaragapai fuyo ki ya wẽ kina Yekova sa ini gu regbo nzunzu digida gi zegino re nika ye ti ni. (Matayo 24:36) Ono Yesu aima gumba agu apai nikaa manga auru kpotosende ho ga Mbori Kindo nika mbeda ni ka ye na ndikidi zereda gbiati ngbabase. Agu apai ko agumbapaha re, si namanga amanga awere wa du rago re!
3 Mbata fu ani wisigi agu apai nayugo gupai nga ani naraka ti “digida rago,” ani wisigingo pai tooni tipa gu vura boro aarengbanga ka bihe ya. Gu vura re amangi ngbangbaturũ yo, na sangbanaha ima du kurirani.
GU VURA NAMANGI NGBANGBATURŨ YO
4, 5. (a) Ginipai namangi ngbangbaturũ yo nibasa fuo da Yesu ni Bakindo? (b) Ringbisihe kuti Yugoti 12:12, ginipai si adu nga si nika ngia sangbana gu vura namangi ngbangbaturũ yo?
4 Gu kapita du mbata fu gere nayugo gupai furani nga, Yesu Kristo ada ni Bakindo ngbangbaturũ yo rogo 1914. (Mo gedi Daniere 7:13, 14.) Nibasa fuo da ko ni Bakindo, ko atona vura. Ziazia Kekeapai naya: “Vura ki du ngbangbaturũ yo, Mikaere [nga Yesu] na gako amaraika ki so vura na daragona [nga Satana Bakitingbanga]; daragona ki niso vura na gako amaraika a.” * Yesu adibe Satana na gako gbegberẽ amaraika nga adaimona, ki diyo ki bayo ku sende no. Gu ga Mbori ruru amaraika du ngbangbaturũ yo adu na bakere ngbarago mbiko gupai nga i ado Satana kusayo ngbangbaturũ yo. Ono tipa rani nga agu aboro nga ga kpotosende yó, rago angbanga tirani te. Gupai i apehe tipa rani fuo bayo Satana kono nga: “Rungo du fu kpotosende na baime, bambiko bakitingbanga azorõ koyo du oni ni na bakere zinga, bambiko ko ini he ya kina bete rago nye fu ko.”
5 Mo bi gupai i agumbaha nga si nika manga fuo manga vura ngbangbaturũ yo. Si adu nga Satana nika ye na rungo kurii agu aboro naraka auru kpotosende. A wa mo nika bihe ku mbatayo, ani naraka awere ti regbo gu rungo re. Ono gu rungo re nika du gbua tipa “bete” regbo. Satana ima inoho wo a. Ziazia Kekeapai nayamba gi regbo re nga “kusa rago,” watadu yangara arame. (2 Timoteo 3:1) Si naida ani du na bakere ngbarago mbiko gupai nga, Mbori ima mbeda ka dia ga Bakitingbanga gbegberẽ apai kusayo auru kpotosende. Ani bingo bete agu apai namanga awere nga gu i aima gumbapaha rogo Ziazia Kekeapai. Agi apai re nayugo gupai nga ani naraka rogo yangara arame na ga Mbori Kindo ima mbeda ka ye na nyenye amaku fu agu aboro nakpinyemu Yekova. Ni bambataha, ani bingo apai biama Yesu aya si ani ka inopa yangara arame ti ni.
GU BAKEREAPAI NAMANGA ROGO YANGARA ARAME
6, 7. Wai gupai Yesu agumbaha tipa avura na angbongi adigo areme?
6 “Rika aboro azínga kuti gu rika aboro, ngbi ki zingi kuti gu ngbi.” (Matayo 24:7) Vuru agu agarã kama susi kusayo, badungu amirioni aboro kpiki be vura. Bakeke kuru apangbanga sa nga Ngirisi akepai ki ya: “Ue-bawe kama agarã nga gu regbo i aimi aboro kisusi tona wa rago aenge. . . . Si angia gu regbo vura aatidanga rogoho ya, bambiko aregbo dunduko abasovura anidu ho tingba vura rogo gu papara zegino. Kina wiri bete guruguru aregbo gbua gu vura nga ga abanzengere anaadunga ya.” Kura riigbu sa du Amerika yo ape gupai nga: “Agu aboro nakpiki be vura rogo [20 kama agarã], bangeyo ima susa ga aguyo nakpiki be agu avura dunduko natona rogo bambata sa kama agarã Fuo Batikayo Kristo kada ku rogo gu garã nga 1899.” (Worldwatch Institute) Aboro susi amirioni 100 kpiki be vura tona rogo gu garã nangia 1914 kada ku awere. Ho bangisa gaani boro akpi ni be vura, si nafu bakere rungo furani, ono mo berẽnga pa gu rungo du badungu amirioni aboro na ni nga aguyo gayo aboro nakpiki be vura.
7 “Angbongi nikadu.” (Matayo 24:7) Abawetekeapai nape gupai nga, i ima kusa riahe rogo zegino ni bakerehe gbe rogo agu agarã 30 susi kusayo. Ono wa vura duhe wo, zingo riahe namanga aboro kindi bambiko badungu aboro na marã beyo ka ngbe riahe te, watadu sende ka sopa bino rogoho te. Rogo agu aringara du ni rungorungoho, aboro susi birioni nambu be gomoro, nga boro sa nari he ngba dorari sa watadu kusende ti ni rogo uru sa. Badungu agi aboro re nakoba akoba be gomoro. Gu riigbu nabipa ngerafuo kpotose rogo zegino dunduko naya wẽ, zanga ririahe wenengai naimo agude susi amirioni bisue na agarã dũ.
8, 9. Ginipai nayugoho nga agu apai Yesu agumbaha tipa abazigizo na riri akaza, si ima da ti rengo?
8 “Kpotosende adú ni zigizozigizo ho bakere.” (Ruka 21:11) Gu riigbu nga ga Amerika nawisigopai tipa sende bi gupai nga, agarã dunduko kikindigi abazigizo nikaa manga wa bara 19 nga gu nikaa kuadi abambu na kini sapu sende. Na agarã dũ bazigizo amanga nga gu nakuadi abambu akuadi kusande. Agu apangbanga duho ni kekehe nayugo gupai nga, tona rogo gu garã nangia 1900 kada ku awere, abazigizo imi aboro bangeyo naima susa amirioni ue. Gu kura riigbu naya: “Wa sonakumbatayo rogo birĩ-ino-mangaahe navura du, si zogosi bange agu aboro nakpi be abazigizo gbua tooni.”
9 ‘Gberãngbi nikadu.’ (Ruka 21:11) Gu gberãngbi Yesu ape paha re, si nga gu gberãngbi nga ga riri akaza. Wa vura duhe nga sonakumbatayo ima du awere tipa inopa akaza na husa akaza, kuru akaza na gu vovoho nakura naimo aboro kindi ni bakerehe gbe. Riigbu sa naya wẽ akaza ho 20 aboro naima inoho wenengai moipai rogo gi bete agarã susi kusayo re, kodihe na dingo, mararia, na korera (cholera). Na kura ngbatunga akaza kinaho du ni kpakarakpakaraha ka husaha na ziga. Vovo akaza ho kuru naima da ti 30 nga gu nanaadunga mbata ya. Agu akuraha kinaho i abingo ziga tipaha ya, na si naimo aboro aimo.
SINO ABORO ROGO YANGARA ARAME
10. Gini asino gumbayo paha rogo 2 Timoteo 3:1-5 mo abihe areme ti aboro?
10 Kurii agu apai namanga rogo zegino re, Ziazia Kekeapai aima pe gupai a nga agu aboro nikaa raka rogo yangara arame, gayo mangaapai nika du kia. Gu mokedi nangia Pauro aringbisipa wai badungu aboro nika du. Ko aya: “Rogo kusa rago gbegberẽ rago aye.” (Mo gedi 2 Timoteo 3:1-5.) Bete agu apai Pauro agumbaha nga, aboro nika ngia
airakpinyemutise
airakpinyemumarã
abasasangba avunguyo
airazanga ziaziapai
airasakparakpa
airazanga rugatise
airaerã
akpinyemu sangba borose susi nyemu Mbori
akakuti kpia sinombori ono kini ti kango tanduhe
11. Wai Atambuahe 92:7 asakapa gupai nika manga gbegberẽ aboro?
11 Ya mo aboro da wa gure rogo gu rago mo araka rogoho? Si nawira wa i ima da wo. Aboro rogo arago dunduko du na gbegberẽ asino tiyo. Gere nayugo gupai nga Mbori ima mbeda ka mangapai, a wa Ziazia Kekeapai agumbaha niya: “Ka gbegberẽ aboro vura kura wa tomo nvuo vurũ, amangi irairapai dunduko ki nizuga, i ringbisi yo tipa gbarasa yo nye anye kindi.”
GU WENEAPAI NAMANGA ROGO YANGARA ARAME!
12, 13. Wai “[ndikidi] inahe” namoipai ti gi ‘digida rago’ re?
12 Yangara arame ima hi be arungo nirengo, a wa Ziazia Kekeapai agumbaha. Ono wa zegino navura hi be fudifudiapai, weneapai kinaho namanga fu agu aboro nakpinyemu ka iriso Yekova nga gu i aima gumbapaha ku mbatayo.
13 “[Ndikidi] inahe amáa pai,” gure nga gupai gu kitabu nga Daniere agumbaha. Gini regbo si adu nga gupai re nika manga? Si adu nga si nika manga ti ‘digida rago.’ (Daniere 12:4) Gbe, tona rogo gu garã nangia 1914 kada ku awere, Yekova ima undo agu aboro du na nyemu ka irisoko i sono rogo gayo giarogo Ziazia Kekeapai yo. I na tambuahe mbiko gu rengo i nainihe tipa rimo Mbori na tipa gako ringbisapai, tipa gu motumo tumorii nga ga Yesu Kristo, tipa gupai du tipa kpikpi aboro, na tipa zingabekpio. Kurigure, airisi Yekova ima wirika wai ka raka ngba gu gene naundoyo aundo na si kini fu taarimo fu Mbori. I ima ino gu rengo a du tipa ga Mbori Kindo na wai gu Kindo re nika mbakada apai auru kpotosende ane. Ginipai i amangaha na gi inahe i agbiaha re? Gu sanahe re nasa rani ani bi gu kura sangbanebi i agumbaha tipa yangara arame.
14. Wai sunge tungusa gu wene pangbanga nga ga Kindo namoipai areme, na ada natungusaha?
14 “Gi wene pangbanga nga ga ngbi re i atungusa ha rogo zegino dunduko,” gure nga gupai Yesu agumbaha ho ko aafura ni tipa “digida rago.” (Mo gedi Matayo 24:3, 14.) Rogo zegino dunduko, i natungusa gu wene pangbanga nga ga ngbii, watadu Kindo, rogo aringara susi 230 na rogo badungu akama afugo. Gu wene pangbanga re nafura tipa guhe nga ga Mbori Kindo, gupai si nika mangaha, na wai rengbe ani ka gbia agu amaku si nika ye na ni. Dungu amirioni aboro nga aDezire Yekova natungusa gi wene pangbanga nga ga Kindo re kakaka. I “dagba rika aboro dunduko, na angbatunga yo, na aboro, na angbatunga afugo dunduko.” (Yugoti 7:9) ADezire Yekova nandu kaa yugo Ziazia Kekeapai fu dungu amirioni aboro rogo akpuyo, nga agu aboro nakpinyemu ka ino agu apai nzunzu Ziazia Kekeapai ayugoho. Gure nga gu bakere sangba Yesu nadigo areme, si ki vura du vurũ nga aboro nasoga aDezire Yekova asoga a wa Yesu agumbaha nga aboro dunduko nika soga ndikidi aKristano asoga tipa rimoko!
GINIPAI MO NIKA MANGAHA?
15. (a) Ya mo mo idi kuti gupai nga ani naraka rogo yangara arame, na tipagine? (b) Digida rago nika du wai fu agu aboro nasoga Yekova na fu aguyo idi na gako Kindo?
15 Wa duhe nga badungu asangbaanebi nga ga Ziazia Kekeapai nadigo areme, ya mo mo aidanga kuti gupai nga ani naraka rogo yangara arame te? Fuo tungusayo wene pangbanga si ki da wa Yekova aidaha, digida rago nika da. (Matayo 24:14) Digida rago nga gu regbo Mbori nika nyasariipa gbegberẽ apai kusayo dunduko auru kpotosende. Yekova nika mangasunge na Yesu gbiati amaraika i imi agu aboro kusayo nataino aino kini sogo Yekova. (2 ATesaroniko 1:6-9) Fuo manga gupai re, Satana na gako adaimona aingisanga aboro berewe te. Fuo gure, ga Mbori Kindo nika ye na badungu amaku fu agu aboro dunduko idi na gu zogarago re.
16. Gini apai duhe foro ni patatamana mo mangihe?
16 Wa duhe nga digida gi zegino re ima mbeda, si naida boro sana tiní na gu sanahe nga, ‘Ginipai si aida mi nimangihe?’ Si ni patatamana boro niwirikipai kindi tipa Yekova na tipa agu apai ko akpinyemuhe berani. (Yoane 17:3) Mo du ni wene bawiriki Ziazia Kekeapai. Mo saha ni sinoro kaa koda tiro dedede na agu aboro naˈasadatiyo ka manga gupai Yekova akpinyemuhe. (Mo gedi AEbere 10:24, 25.) Mo nigbia gu inahe Yekova Mbori afuhe kpaima fu aboro rogo zegino dũ, na mo ki mangi ariapai rogo gamo raka tipa ka ngba bangiriko.
17. Tipagine rago gbarasa gbegberẽ aboro nika tunguo dungu aboro atunguo ti ni?
17 Yesu aya wẽ badungu aboro nika basa agu apai abasa nayugo gupai nga ani naraka rogo yangara arame. Rago gbarasa gbegberẽ aboro nika da wa ikpirogumba na ni tunguotunguoho. Si nika ye wakina gu iradĩ naye yuru; si atunguo badungu aboro atunguo. (Mo gedi 1 ATesaroniko 5:2.) Yesu aya: “Wa si adu rago Noa, wo pa ye Wiri boro nika du. Bambiko, wa si adu ni gu rago naadu mbata fu ngirimo akangbi re, i aniri he nimbiri he, nirogo ade nifuku ade sa roga yo, ki da ti gu uru Noa arimi . . . ku kurungba yo, ka i aina nga ha ya daho ngirimo akangbi aye ni ki nirogo yo dunduko ku sa yo; wo ye Wiri boro nikadu.”
18. Gini rugute Yesu afuhe si aida ani mangipai kuti ni?
18 Sidu tie, Yesu afu rugute fu aboro ki ya: “Oni bánda tironi, oni ka hisa kpotoroni yo na bakere riahe, na kpibuda, na berã pa gi unga re, gu rago ki da re ni ba sa wa kina gbina naza; bambiko wo si ka da fu agu aboro dunduko naraka auru kpotosende dunduko. Oni ngére dedede, ki nikpari, ya oni di be pai ka bata be agi apai nikamanga dunduko re, ki ru barangba Wiri boro [ko ki idi na oni.]” (Ruka 21:34-36) Si ni patatamana boro berẽ wenengai kurii gu fugo Yesu re na ki mangipai kutini. Tipagine? Bambiko agu aboro Yekova Mbori na “Wiri boro” nga Yesu Kristo nika ida na yo, i nika bata ho Mbori nika gbarasa gi ga Satana gbegberẽ zegino re ni, na i kidu na maabangirise ka raka nyeanye kindi rogo gu vovo zegino naima mbeda kada!
^ genewaraga 4 Tipa ka ino gupai nga Mikaere nga kura rimo Yesu Kristo, mo bi Kura Apai ti kpewaraga 250-251.