text:
1Fütanga ngü la, fü wü Yesu anü baaala, anü akoro gbamari ede Yerüsalema. Fü ewü ale kaje ka Betefage, te fü esa mere da de ïrï ye Olïve. Fü Yesu ayia atima gara wü kpara ka-ye ʼbasu kpa engagira nü, 2gü ba, "Wü nü enü agbü kötï de kpa engakara wü la. Te wü koro kpala, wü ena amaka yï dongï, te wüh i, o kpala, ake enga ye. Wü furu wü dongï la, de wü za ewü, wü koro di fü ni akine. 3Amba te gara kpara yi-ta wü, gü ba, 'Wü ngbü efuru wü nü la teka ne la?' de wü lügü ngü fefe, gü ba, 'Mere kpara ka-ani ngbü ele me-ye. Ani ena alügü fü wü enatikine.' Te wü mala bala la, wüh ena ace wü nü la fü wü." 4Ngü la mere te-ye bala kükürü de, angü ngü la tï kpini de ngü ta te mürü dofo Zakarïya, ba gbü Ngari Me, gü ba, 5"Me mala ngü fü wü kpara ka Yerüsalema, gü ba, 'Wü ceka la! Miri, te ni le atima fü wü ne, ah ena koro kpaka wü, füh enga dongï. Ah ka-ye de züka kpara, de gu maguma ye, te ngbü emere ngü ʼburu ferrre.' " 6Fü wü kpara ka Yesu de ʼbasu la ayia anü amere ngü la, kpah ʼburu baka te Yesu mala fü ewü ne. 7Fü ewü afuru dongï la ake enga ye, aza adu di fü Yesu. Fü ewü ayia aza wü bongo ka-wü, agbala, agü füh gü enga dongï la. Fü Yesu adu alï, angbü fefeh. Fü ewü ale kaje angbü enü agbü Yerüsalema. 8Fü mere bi wü kpara akpo da efufuru wü bongo ka-wü, angbü egbala te kaje. Wü gara ngbü nda-wü edoro wü zukpa rü, eo ereke areke te kaje, teka agbo nga ïrï Yesu di. 9Fü mere bi wü kpara, ta te wüh ngbü enü de wü Yesu ne, angbü ʼburu egbo nga ïrï Yesu. Gara nda-wü kpa engagira nü, wü gara nda-wü kpa sidi, da eba rere de tadu, emï koko, da ebï ci, gü ba, "Nih gbo nga ïrï Me! Me to wazi fü mü, angü ah tima mü fü a me-ye! Mü za wazi ka kundu kundu nih Davidi! Mü koro eyi angbü gbü nzö a, baka mere Miri Davidi engu! Me di de mü! Nih gbo nga ïrï Me kpa gbü kpï!" 10Te Yesu ngbü erï tete enü agbü Yerüsalema, fü sü angbü eyiki ʼduwa ayiki teka wü kpara. Fü wü gara kpara angbü ʼburu de mere fïngangü, da eyi-ta ngü esüka wü, gü ba, "Apa! Mere kpara te wüh ngbü egbo nganga na de bane, neh da?" 11Fü mere bi wü kpara, de te ewü ngbü efa nganga na ne, fü ewü angbü elügü ngü fü wü kpara ka Yerüsalema, gü ba, "Ah de Yesu, mürü dofo ka Me, te koro agbü Galïlaya ne." 12Te wü Yesu du koro tete agbü Yerüsalema, fü ewü anü akoro etambasü Mere Kambü ka Me. Fü ewü amaka mere bi wü kpara kpala, te wüh ngbü ecïnzï wü nü de wü lu, teka fü wü kpara adi ese, eto laʼbï tete fü mere Me. Wü gara ngbü nda-wü da ekura jiase. Fü ngü la ayia asiti gbü jia Yesu afa sü. Fü engu ayia aliki ewü ʼburu asidi, anzinzi wü cangalï de wü gbaʼda ka wü kpara la, agbogbofo ʼburu kötö. 13Fü ah amala ngü fü ewü kpekpeke, gü ba, "Me mala ta teka Kambü ka-ye, gü neh fe? Me gü ba, 'Kambü ka-ni, ah de sü te wü kpara ena angbü egbo nga ïrï ni gbügbü.' Yi wu bala de? Amba nda-yi, yi du fü tambasü Kambü ka Me eyi, ba sü ka wü mürü zi!" 14Fütanga ngü la, fü wü kpara te jia ewü ni ani, de wü mene te lö ewü di walawala, agbeke te-wü, akoro kpaka Yesu kpa etambasü Mere Kambü ka Me kpala. Fü engu ayia aküwa ewü ʼburu. 15Te wü mere kovo, de wü mürü rïrï wu wü mere kpeke ngü, te Yesu mere ne, fü ngü la ayia asiti te ewü, angü wü jaji ngbü fï bü da egbo nga Yesu kpa etambasü Mere Kambü ka Me kpala, gü ba, "Gbo nga e ngbü te ïrï Me! Nih gbo nga ïrï Yesu, kundu ye Miri Davidi!" 16Fü wü mere kovo la ayi-ta Yesu, gü ba, "Ceka la! Wü jaji ne ngbü egbo nga ïrï ye, gü ba, ye de Mere Miri, te Me tima teka aküwa ani ne. Ye le atïrï ewü de, neh teka ne?" Fü Yesu alügü ngü fü ewü, gü ba, "Ma tï atïrï ewü nda-ra de! Angü Me mala eyi, gü ba, 'De-ni Me, ni to wazi eyi fü wü jürü jaji, de wüh di egbo nga ïrï ni di ereke areke.' Yi wu bala de?" 17Fü Yesu ayia de wü kpara ka-ye, ace wü angbe cögbörö kpara la sela. Etamurago la, fü ewü anü ara ka-wü agbü Betanïya. 18Gügü kpurutokokpï, fü wü Yesu ayia agbü Betanïya, edu kpah agbü Yerüsalema. O wüh ngbü enü tete, fü tala ayia amere Yesu. 19Fü engu afü jia ye, awu rü figi. Fü ah afü akoro kpuru esa rü la, de ni maka ta rïrï na, teka azü ka tala. Amba te engu nü koro kpa esa rü la, rïrï na nda ma, ka-ye bü kpakpa na kükürü. Fü Yesu ayia akïna rü la, gü ba, "Mü tï arï tïne kpo fï de!" Bü gbü lö-ra la, fü rü la ayia akpi. 20Te wü kpara ka Yesu wu ngü la bala, fü ngü la aga gbü jia ewü afa sü. Fü ewü ayi-ta Yesu, gü ba, "Dene neh ene ngü ne? Rü la ürü bü kere de bala teka ne?" 21Fü Yesu alügü ngü fü ewü, gü ba, "Ma ngbü emala fü yi dene zu ngü. Te yi ena ato ta maguma yi fü Me fanü fanü, maguma yi ngbü ʼbasu ʼbasu de la, de bane Me ena ato wazi fü yi, teka fü yi amere wü mere kpeke ngü di kpah bala. Yi tï ta eyi amala ngü fü mere da la, gü ba dene, 'Ye yia eyia sela, ye nü, ye tï agbü mere ngu.' Ngü la tï ta kpah eyi amere te-ye, ba e te yi mala la. Amba te maguma yi ngbü engbü ʼbasu ʼbasu la, yi tï amere ngü bala ne nda-yi de. 22Te di bala, te mü to maguma mü fü Me fanü fanü la, mene ngü te mü ena ayi-tata kpaka Me, Me ena ato ato fü mü." Dela ngü te Yesu mala fü wü kpara ka-ye. 23Fütanga ngü la, fü wü Yesu ayia sela, anü akoro agbü Yerüsalema. Fü Yesu ayia arï kpa etambasü Mere Kambü ka Me, akpo angbü erï wü kpara. Fü wü angbe cögbörö kovo ayia akoro kpaka Yesu, ayi-tata, gü ba, "De-ye deyï, ye ngbü emere wü ngü de bala ne, neh gbü wazi ka da? Kpara te tima ye, aliki wü kpara etambasü Mere Kambü ka Me ne, neh da?" 24Fü Yesu alügü ngü fü ewü, gü ba, "Ni ele kpah ayi-ta wü de ngü biringbö, de wü lügü fü ni feke, fü ni adu amala nga kpara te to wazi fü ni ne, sidi. 25Yitangü ka-ni la, ah teka Yüwane Mürü Babatïza. E-tima engu teka ato babatïza fü wü kpara neh da? Ah de Me de? Anga ah mere ngü la de tete-ye?" Fü ewü akpo da ega yïkï esüka wü, gü ba, "Ani ena alügü ngü la fefe, agü neh fe? Angü te ani mala, gü ba, 'Me to wazi fü Yüwane me-ye la,' Yesu ena adu kpah ayi-ta ani, gü ba, 'Te ah bala la, ani le ngü kaka de, neh teka ne?' 26Amba te ani mala, gü ba, 'Yüwane ngbü mere ngü la de tete-ye' la, ah kpah esiti, angü mere bi wü kpara ne ena afala ani, anga amere ani esiti, angü wüh le ngü ka Yüwane fa sü, gü ba, engu de mürü dofo ka Me." 27Te di bala, fü wü angbe cögbörö kpara la alügü ngü fü Yesu, gü ba, "Ani wu kpara te to wazi fü Yüwane ne, nda-ani de." Kpah bala, fü Yesu adu alügü ngü fü ewü, gü ba, "Wayi, ah mbi! Baka te yi le amala nga Yüwane de ne, ma tï amala nga kpara, te to wazi fere ne, fü yi kpah de." 28Fütanga ngü la, fü Yesu adu amala gara ngü fü wü cögbörö kpara la gbü mani, gü ba, "Ah le de yi fï nga ngü ne mbi mbi mbi. Gara komoko ta ladü de wü di ye ʼbasu. Gbü gara ra, fü engu anü amala fü gina ye ye, gü ba, 'Ye ni deyï, ye nü la mba enatikine ale ta-ngü te ni agbü yï ka-ni ke.' 29Fü gina yeye la alügü ngü fefe, gü ba, 'Aʼa! Ni le nda-ni de!' Te komoko la wu, gü ba, ye ni le anü de ne, fü ah ayia anü kpaka gara ye ye, amala ngü fefe, gü ba, 'Ye ni deyï, ye nü la mba enatikine, ale ta-ngü te ni, agbü yï ka-ni.' Fü yeye la ale ngü la ʼduwa ale, gü ba, 'Wayi, wö ni, ni ena anü.' Amba, ah du nü nda de. Sidi nga ngü la, fü gina mbarase la adu afü fïngangü ka-ye. Fü ah adu anü, amere tima la." 31Fü Yesu adu ayi-ta wü cögbörö kpara la, gü ba, "Esüka wü jaji de ʼbasu ne, kpara te mere ngü de te wö ye ngbü ele ne, ah de neh da?" Wüh gü ba, "Ah de gina mbarase." Yesu gü ba, "Wayi, ah ngbürü bala. Amba dene kpeke ngü te ma le amala fü yi. Ah le de yi wu, gü ba, wü siti wü kpara baka wü kpara de te ewü ngbü ero jiase fü miri, de wü würüse mürü waza, te wüh fü maguma wü, ale ngü ka-ra la, wüh ena aküwa me-wü agbü sü ka Me agbü kpï. Amba nda-yi, te yi gü ba, ani de züka wü kpara ka Me me-ani ne, yi tï aküwa nda-yi de, angü yi le ngü ka-ra de. 32Angü Yüwane koro ta, gü tamu züka kaje ka Me fü yi, gü ba, ah le de yi fü maguma yi, yi le ngü ka Me, amba yi le ngü ka Yüwane la nda-yi de. Amba wü siti kpara le ngü kaka ka-wü ta bü me-wü, fü ewü ayia ace siti ngü ka-wü, adu ale ngü ka Me. Baka te yi wu siti wü kpara la, te ewü fü maguma wü de bala ne, yi le afü maguma yi nda-yi kpah de." Dela ngü te Yesu lügü fü wü cögbörö kpara ka wü Yïsarayele la. 33Fütanga ngü la, fü Yesu adu kpah amala gara mani fü wü cögbörö kpara la, gü ba, "Yi je la gara ngü te ma le amala fü yi dene. Gara komoko ta ladü, te maka züka sü, fü ah ayia aru mere bi rü vinü ka-ye gbü sü la. Fü ah adu ajï ʼbaranga ekekere na kerekere gbaa. Fü ah areke kpah sü, teka adi efi rï-rü la gbügbü na. Fü ah ajï kpah kambü teka fü wü kpara adi engbü gbügbü, da efete yï la. Fü engu aza wü kpara ka tima, ao kpala, aro mö de ewü areke areke, de wüh di eceka kpï fütanga yï ka-ni la mbi mbi mbi, angü ni ena anü andoro agbü gara sü nengete. 34Te kpïrï ka makolo rï-rü la koro tete, fü komoko la ayia atima wü labï ka-ye, kpaka wü kpara ka tima ka-ye la, teka aza rï-rü la fü ye. 35Fü wü kpara de te ewü ngbü emere tima agbü yï la, ayia azoro wü labï la. Fü ewü amiki gara, amörö gara, asötö gara de teme. Fü ngü la ato mere fïngangü fü mürü rïrü la. 36Teka ngü la, fü ah ayia atima kpah mere bi wü gara labï ka-ye, afa mene ewü te enga gina ne ka. Fü wü siti kpara la ayia amemere ewü kpah bala. 37Fütanga ngü la, fü engu adu afï nga ngü, gü ba, 'Te ni tima tïne cu ye ni kpaka wü kpara la, wüh ena akpe cürü mbarase la akpe.' Fü ah ayia atima ye ye la kpaka ewü kpala. 38Te wü kpara la wu ye mürü rïrü la te ngbü ekoro, fü ewü akpo da emala ngü esüka wü, gü ba, 'Ceka la! Ye mürü rïrü ne te ekoro! Engu ena aza e-nga-kpa wö ye, te gara me-ye. Te di bala, ah le de ani mörö engu asidi, teka fü yï ka-ewü ne angbü te gara fü ani.' 39Fü ewü ayia azoro ye mürü rïrü la, anü di agbü gü, amiki engu kpö kpö kpö! amörö ka." 40Fü Yesu adu ayi-ta wü cögbörö kpara la, gü ba, "Gbü fïngangü ka-yi, te mürü rïrü la du koro kpaka siti wü kpara la, ah ena amere de ewü neh baye?" 41Wüh gü ba, "Ah ena amörö siti wü kpara la ʼburu, adu aza wü gara kpara, ao ewü teka adi eceka kpï fütanga wü rïrü ka-ye la, teka fü ewü angbü eto rï-rü kaka la fefe gbü kpïrï ka-ye." 42Fü Yesu amala ngü fü wü cögbörö kpara la, gü ba, "Ngü ta te wüh ba gbü Ngari Me, teka ngü la, gü neh fe? Ngü la gü ba, 'Wü gara kpara ngbü ta ejï Mere Kambü ka Me. Fü ewü amaka gara mere rü, te ewü le nda-wü de. Fü ewü ace rü la asidi. Tïtïne rü ta te ewü ce la, Me du o tïne eyi mere kpeke rü de wazi ye, te wü bu ye na ngbü engbü ʼburu eküküte. Nih gbo nga ïrï Me, angü engu mere mere züka ngü eyi fü nih!' 43Te di bala, ma ngbü emala fü yi kpekpeke, gü ba, Me tï ale yi ba wü kpara ka-ye tïne kpo fï de! Ah ena adu ale ka-ye ʼduwa wü ganzi kpara, te ewü ngbü ele ngü kaka. 44Ma ngbü emala fü yi dene zu ngü, angü te kpara tï füh rü engu la, ah ena akukuru akukuru, coro coro! Kpah bala, te rü la tï füh kpara la, rü la ena akpaʼda engu akpaʼda." 45Te wü angbe cögbörö wü kovo la je mani te Yesu mala la, fü ewü awu teke, gü ba, Yesu ngbü emala mani la eküte ani, teka te ani le ngü kaka nda-ani de ne. Fü ngü la ake te ewü afa sü. 46Teka ngü la, wüh le ta de ani zoro Yesu gbü lö-ra la, amba dada ma, angü wüh ngbü ekpe cürü mere bi wü kpara la. Angü mere bi wü kpara la le ta ngü ka Yesu fa sü, gü ba, engu de mürü dofo ka Me. Dela mani te Yesu mala teka wü cögbörö kpara, te ewü le ngü kaka de ne.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
CHAPITRE 24
Jésus akono yâ ti kua ti lo na Galilée
MATTHIEU 4:23-25 MARC 1:35-39 LUC 4:42, 43
JÉSUS NA ADISCIPLE TI LO OSIO AVOYAGÉ NA YÂ TI GALILLÉE KUE
TËNE TI KUA TI LO TI FANGO TËNË NGA NA AMIRACLE SO LO SARA AMÛ NDO
Jésus na adisciple ti lo osio so ayeke lani na akua mingi ti sarango ni na Capernaüm. Na lakui, azo ti Capernaüm aga na lo azo ti ala so ayeke na kobela ti tene a sava ala. Jésus awara nga ngoi mingi ti wu tere ti lo ape.
Na ndade ni, na yanga ti ndapre, tongana ndo angbâ ti vuko kete, Jésus alondo, lo sigi lo oko. Lo gue na mbeni ndo so zo ayeke dä ape tongaso si lo peut ti sambela Babâ ti lo. Me lo wara lege ti sara ni a ninga ape. Na ngoi so ala bâ so lo yeke na popo ti ala ape, “Simon na ala so ayeke na tere ti lo” alondo ti gi Jésus. Peut-être Pierre la adoit ti mû li ni, ngbanga ti so a yeke na ndo ti lo la Jésus alango dä.—Marc 1:36; Luc 4:38.
Na ngoi so ala wara Jésus, Pierre atene: “Azo kue ayeke gi mo.” (Marc 1:37). Kite ayeke dä ape so, azo ti Capernaüm aye ti tene Jésus angbâ. Aye so lo sara anzere tâ na ala mingi, ni la si “ala tara ti gbanzi lo si lo zia ala ape.” (Luc 4:42). Me eskê Jésus aga gi ge na sese kozoni kue ti sava kobela ti azo? Na a yeke gi na ndo ni so la si lo doit ti sara akua ti lo kue dä? Tënë ti nyen la lo wani lo tene na ndo ni?
Jésus akiri tënë na adisciple ti lo, lo tene: “Zia e gue na mbeni ndo nde. E gue na akete gbata so ayeke nduru ge, tongaso si mbi lingbi nga ti fa tënë kâ, ndali ti so ayeke ye so mbi ga ngbanga ni la.” Ni la, Jésus atene même na azo so aye ti tene lo ngbâ so, lo tene: “Mbi doit nga ti fa nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa na ambeni gbata nde, ngbanga ti so a yeke ndali ni la a tokua mbi.”—Marc 1:38; Luc 4:43.
Biani, kota raison so ndali ni Jésus aga na sese ayeke ti fa nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa na azo. Royaume ni so ayeke sara ande si iri ti Babâ ti lo aga nzoni-kue nga ayeke sara si kobela ti azo kue ayeke hunzi biani biani. So Jésus asava azo na lege ti miracle so, a fa biani so lo la Nzapa atokua lo. Angu mingi kozoni na lo, Moïse nga kue asara akota miracle ti fa na azo so Nzapa la atokua lo.—Exode 4:1-9, 30, 31.
Tongaso, Jésus azia Capernaüm, lo gue na ambeni gbata ni nde, legeoko na adisciple ti lo osio so. Adisciple ni ayeke Pierre na ita ti lo André nga na Jean na ita ti lo Jacques. Girisa ape so, na yenga so ahon lani, Jésus ahunda na ala ti ga akozo zo so lo na ala ayeke sara kua legeoko nga ayeke voyagé legeoko.
Voyage so Jésus asara na yâ ti Galilée kue, legeoko na adisciple ti lo osio so, apassé pendere mingi. Ye so asara si tënë ti Jésus amû lani ndo mingi. Bible atene so “sango ti lo amû yâ ti Syrie kue,” nga na yâ ti agbata bale-oko so a iri ni Décapole, nga na mbage ti Ngu ti Jourdain kâ (Matthieu 4:24, 25). Gbâ ti azo so ayeke na ando ni so, nga so ayeke na Judée, amû peko ti Jésus na adisciple ti lo. Ala ga na gbâ ti azo ti kobela na Jésus. Jésus azia vundu na bê ti ala ape, lo sava ala nga lo tomba asioni yingo na yâ ti ala so ayeke na asioni yingo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Mbeni lâ, Jésus ayeke sambela na mbeni ndo. So lo hunzi ti sambela awe, mbeni disiple ti lo oko atene na lo: “Kota Gbia, fa na e lege ti sambela tongana ti so Jean afa na adisiple ti lo.” 2Lo tene na ala: “Tongana ala yeke sambela, ala tene: Babâ, ayeke nzoni azo ane iri ti mo so ayeke nde si ayeke nzoni kue; ga mo le-gbia na ndö ti azo. 3Mu na e na ya ti lango oko oko, kobe so alingbi na e. 4Zi siokpari ti e na li ti e, ngbanga ti so e nga, e yeke zi siokpari na li ti azo so kue asara sioni na e. Sara si e ti na ya ti ye ti tarango be pepe.” 5Jésus akiri atene na ala: “Tongana mbeni zo na popo ti ala ayeke na mba ti lo so lo ye lo si lo gue na da ti mba ti lo ni na be ti bi, lo tene: ‘Ita ti mbi, mu na mbi mapa ota, fade mbi yeke kiri ni na mo. 6Mbeni mba ti mbi so mbi ye lo mingi alondo na mbeni kodro aga na ndo ti mbi; me mbi yeke na kobe ti mu na lo pepe.’ 7Tongana mba ti lo ni angba gi na ya ti da kâ si atene na lo: ‘Zia mbi kpoo! E kanga yanga ti da awe; mbi na amolenge ti mbi, e yeke na gbogbo awe, lege titene mbi londo ti mu na mo mapa ayeke daa pepe’; 8mbi tene na ala: mba ti lo ni ayeke londo si lo yeke mu na lo ye so lo ye! Lo yeke londo pepe, ngbanga ti so ayeke mba ti lo, me lo yeke londo, ngbanga ti so mba ti lo ni angba ti so li ti lo. 9Ndani laa, mbi tene na ala: ala hunda ye si fade a yeke mu na ala; ala gi ye si fade ala yeke wara; ala pika yanga ti da si fade a yeke zi na ala. 10Zo so ahunda ye, fade a yeke mu na lo; zo so agi ye, fade lo yeke wara; zo so apika yanga ti da, fade a yeke zi na lo. 11Babâ wa na popo ti ala, tongana molenge ti lo ahunda na lo susu, lo yeke mu na lo ngbo? 12Wala tongana lo hunda na lo para-kondo, lo yeke mu na lo kparakongo? 13Ala so ayeke azo ti sioni, ala hinga ti mu anzoni ye na amolenge ti ala. Tongaso, Babâ so ayeke na yayu, alingbi ti mu ande Yingo-Vuru na azo so ahunda ni na lo pepe?” 14Jésus atumba mbeni sioni yingo so ayeke na ya ti mbeni buburu. So sioni yingo ni asigigi awe, buburu ni ato nda ti tene tënë si li ti gba ti azo akpe kue. 15Me ambeni atene: “Na ngangu ti Beelzebul, makonzi ti asioni yingo laa lo yeke tumba asioni yingo so!” 16Ti ambeni zo ni, ala ye sara si lo ti na ya ti gbanda ti ala. Nilaa ala hunda na lo titene lo sara mbeni ye ti kpene ti fa atene, lo londo na Nzapa. 17Me lo hinga tënë ti be ti ala si lo tene na ala: “Kodro so kue azo ni akangbi si ala yeke tiri na popo ti ala, fade kodro ni ayeke buba; ada ti ya ni kue ayeke kungbi oko oko kue si ayeke tuku na ndö ti tere. 18Tongana Satan atiri na lo wani, fade komandema ti lo ayeke ngba tongana nyen? Mbi tene tongaso, ngbanga ti so ala tene, mbi yeke tumba asioni yingo na ngangu ti Beelzebul. 19Tongana mbi yeke tumba asioni yingo na ngangu ti Beelzebul, azo ti ala ayeke tumba ti ala asioni yingo ni na ngangu ti zo wa? Gi azo ti ala laa ayeke fa ande na gigi so ala yeke sara ye na legeni pepe! 20Me tongana mbi yeke tumba asioni yingo ni na ngangu ti Nzapa, andaa kodro-gbia ti Nzapa asi na ala awe. 21“Tongana ngangu koli ayeke na aye ti bira ti lo si lo yeke bata da ti lo, aye ti lo ayeke duti na siriri. 22Me tongana mbeni zo so ngangu ti lo ahon ti koli so aga si akinda lo, amu aye ti bira ti lo so kue lo zia be ti lo daa, fade lo yeke kangbi aye ti lo ni na azo. 23“Zo so ayeke na mbage ti mbi pepe, andaa lo yeke wato ti mbi; zo so ayeke bongbi ye legeoko na mbi pepe, andaa lo yeke kangbi ya ti aye ni kirikiri.” 24“Tongana sioni yingo asigigi na ya ti zo awe, yingo ni ayeke fono na ndo so ngu ayeke daa pepe ti gi mbeni ndo ti wu tere ti lo daa. So lo wara ndo ni pepe, lo tene: ‘Mbi yeke kiri na ya ti da ti mbi so mbi londo daa si mbi sigigi so.’ 25So lo kiri lo si, lo wara da ni, andaa a balee ya ni, a leke ni kue nzoni awe. 26Tongaso, lo gue lo mu ambeni yingo mbarambara so ayeke sioni ahon lo; lo na ala aga ali na ya ti da ni si ala duti daa. Na pekoni, dutingo ti zo ni akiri aga sioni ahon ti kozoni.” 27So Jésus angba ti tene tënë so, mbeni wali na popo ti gba ti azo adekongo, atene: “Ti lo nzoni, wali so amu lani ngo ti mo si amu me na mo ti nyon ni so!” 28Me Jésus atene na lo: “Ti ala nzoni, azo so ama tënë ti Nzapa si ala sara ye alingbi na ni!” 29So azo ayeke bongbi gbani gbani na tere ti Jésus, lo to nda ti tene tënë na ala, lo tene: “Azo ti fadeso ayeke azo ti sioni; ala yeke hunda ti baa mbeni ye ti kpene, me fade ala yeke baa mbeni ye ti kpene oko pepe, gi ye ti kpene so asi ando na Jonas so alingbi awe. 30Legeoko tongana ti so Jonas ayeke ando mbeni ye ti kpene ndali ti azo ti Ninive, fade Molenge ti Zo ayeke duti mbeni ye ti kpene ndali ti azo ti fadeso. 31Na lango ti fango ngbanga, fade gbia-wali ti kodro so ayeke na Mbongo ayeke londo ti luti na le ti azo ti fadeso ti fâ ngbanga na li ti ala, ngbanga ti so lo londo ando na nda ti sese yongoro si lo ga ti ma atënë ti ndara so Salomon ayeke tene. Mbeni zo ayeke ge so ayeke kota ahon Salomon! 32Na lango ti fango ngbanga, fade azo ti Ninive ayeke londo ti luti na le ti azo ti fadeso ti fâ ngbanga na li ti ala, ngbanga ti so azo ti Ninive akiri na lege ti Nzapa. Na ndembe so azo ti Ninive ama tënë so Jonas afa, ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala. Mbeni zo ayeke ge so ayeke kota ahon Jonas!” 33“Zo ayeke zia wâ na ya ti lamba ti honde ni wala ti zia ni na gbe ti ta pepe. Me lo yeke zia ni na ndö ti mbeni ye na nduzu titene azo so ali abaa ndo na ni. 34Le ti mo ayeke tongana lamba ti tere ti mo. Tongana le ti mo ayeke nzoni, tere ti mo kue ayeke na ya ti vurungo ndo. Me tongana le ti mo abuba, tere ti mo kue ayeke na ya ti vukongo ndo. 35Mo sara hange si vurungo ndo so ayeke na ya ti mo akiri avuko pepe! 36Tongana tere ti mo kue ayeke na ya ti vurungo ndo si mbeni vukongo ndo oko ayeke daa pepe, fade tere ti mo ni kue ayeke na ya ti vurungo ndo, tongana ti so wâ ti lamba ayeke za na tere ti mo.” 37So Jésus ayeke tene tënë, mbeni farizien atisa lo ti te kobe na da ti lo. Lo li si lo duti ti te kobe ni. 38So farizien ni abaa Jésus ayeke te kobe, me lo sukula maboko ti lo kozoni pepe, li ti lo akpe. 39Tongaso Kota Gbia atene na lo: “Ala afarizien, ala yeke sukula tere ti kopo na ti sembe, me nzara ti nzi na ti aye ti sioni asi singo na be ti ala. 40Ala so li ti ala ayeke daa pepe so! Nzapa so aleke tere, lo nga laa lo leke ye so ayeke na ya ni pepe? 41Ala mu na azo ti mawa ye so ayeke na ya ti akopo na asembe ti ala. Tongaso si aye kue ayeke ga ande nzoni ndali ti ala. 42“Mawa na ala, afarizien! Ala yeke mu na Nzapa dime ti akugbe ti kasa ti yaka ti ala, ataa akete kete ye ti yaka ti ala. Me ala girisa taa ye so Nzapa aye: dutingo mbirimbiri na azo nga na yengo Nzapa. Baa, ye so ala lingbi fade ti sara laa, me ala girisa nga tanga ni pepe. 43“Mawa na ala, afarizien! Ala ye ti duti gi na ndö ti akozo ngende na ya ti ada ti sambelango Nzapa, ala ye nga titene azo abara ala na ndo so azo abongbi daa. 44Mawa na ala, ngbanga ti so ala yeke tongana adu ti kuâ so azo abaa ni pepe, ala hinga pepe si ala yeke tambula na ndö ni!” 45Mbeni oko ti awafango-ndia atene na lo: “Wafango-ye, tënë so mo yeke tene so, mo yeke zonga nga e laa!” 46Jésus akiri tënë na lo: “Mawa na ala nga, ala awafango-ndia, ngbanga ti so ala yeke zia kungba na li ti azo! Kungba ni ane ahon ngangu ti azo ni, me ala awafango-ndia ni, ala yeke ndu kungba ni na li ti maboko ti ala oko pepe! 47Mawa na ala, ala so ayeke leke adu ti kuâ ti awayanga-Nzapa pendere! Andaa akotara ti ala wani laa afâ ando awayanga-Nzapa ni! 48So ti fa atene, ala yeda na ye so akotara ti ala asara ni. Akotara ti ala afâ awayanga-Nzapa si ti ala, ala yeke leke adu ti kuâ ti awayanga-Nzapa pendere! 49Ndani laa, Nzapa atene na lege ti ndara ti lo, lo tene: ‘Fade mbi yeke tokua na ala awayanga-Nzapa na awatokua. Ala yeke fâ ambeni na popo ti ala si ala yeke sara ngangu na ambeni.’ 50Tongaso, fade Nzapa ayeke hunda na azo ti fadeso ti kiri tënë na lo na ndö ti fango so azo afâ ando awayanga-Nzapa kue, ngbene ye so dunia abaa gigi, 51ti londo na kuâ ti Abel ngbii asi na kuâ ti Zakarii, so akui na popo ti gbalaka ti da ti Nzapa na ti ndo so ayeke nzoni kue so. Mbi tene na ala taa-tënë: fade Nzapa ayeke hunda na azo ti fadeso ti kiri tënë na lo na ndö ti kuâ ti awayanga-Nzapa so! 52“Mawa na ala, awafango-ndia! Ala mu kerere so a yeke zi na yanga ti hingango ndo; me ala wani, ala li na ndo ti hingango ndo ni pepe. Azo so aye ti li, ala kanga lege ni na ala.” 53So Jésus alondo na ya ti da ni asigigi, awafango-ndia na afarizien ato nda ti gi tënë mingi na lo. Ala hunda lo na atënë na ndö ti aye mingi, 54ala ye ti sara si lo ti na ya ti gbanda ti ala gi na lege ti mbeni tënë ti yanga ti lo.
Copyright
Learn More


text:
GIGI TI MBENI ZO
Tufa ti Jéhovah aga na mbi aye ti nzoni
A DÜ mbi na ngu 1927 na kete gbata ti Wakaw na Saskatchewan na Canada. Babâ na mama ti mbi ayeke na amolenge mbasambala, koli osio na wali ota. Tongaso, hio na yâ ti gigi ti mbi mbi habitué ti duti na popo ti azo.
Sewa ti e abâ pasi na ngoi ti kpale ti konomi so atï lani na ngu 1930 ti si ngu 1939. E yeke lani azo ti mosoro ape, me e yeke na kobe ti tengo ni. E yeke lani na akondo nga na mbeni wali-bagara. Tongaso, e yeke lani na para, lait, mafuta, fromage nga na beurre. E kue e yeke sara lani akete kete kua na yanga-da.
Mbi ngbâ ti dabe ti mbi na gbâ ti anzoni ye so asi lani na ngoi ni so. Na tapande, mbi yeke dabe ti mbi na pendere fion ti apomme so amû yâ ti da ti e kue. Na ngoi so babâ ti mbi ayeke gue ka lani ti kä aye ti ferme ti e, fani mingi lo yeke kiri na mbeni boîte so apendere pomme so a fâ ni ade ti ninga ape ayeke na yâ ni. A nzere lani na e mingi ti nyon jus ti pomme lango oko oko.
A FA TÂ TËNË NA BABÂ NA MAMA TI MBI
Mbi yeke lani na ngu omene na ngoi so a fa tâ tënë na babâ na mama ti mbi. Johnny, kozo molenge ti ala, akui ngoi kete na peko ti so a dü lo. Babâ na mama ti mbi so vundu ahon ndo ti ala ahunda pasteur ti ndo ni so, ala tene: “Johnny ayeke na ndo wa?” Pasteur ni atene na ala so bébé ni awara lani batême ape, tongaso lo yeke na yayu ape. Pasteur ni atene nga so tongana babâ na mama ti mbi apayé lo, lo yeke sambela ndali ti Johnny ti tene lo gue na yayu. Tongana a yeke fade mo, mo yeke duti tongana nyen? Vundu ahon ndo ti Papa na Mama na ala sara tënë na pasteur ni encore ape. Ye oko, ala ngbâ ti hunda tere ti ala wala Johnny ayeke na ndo wa.
Mbeni lâ, Mama awara mbeni brochure so iri ni ayeke Azo so akui ayeke na ndo wa? so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni. Lo diko ni kue. Na ngoi so Papa akiri na yanga-da, Mama atene na lo na nzerengo tere, a tene: “Mbi hinga ndo so Johnny ayeke dä awe. Lo ngbâ ti lango, me lo yeke zingo ande.” Papa adiko brochure ni kue na lakui ni. Bê ti Papa na Mama adë ti hinga so Bible atene so azo so akui ayeke lango nga a yeke zingo ala mbeni lâ.—Zo-ti. 9:5, 10; Kus. 24:15.
Atënë so ala diko na yâ ti mbeti so asara si ala wara ngangu na ala yeke na ngia. A-Témoin ti Jéhovah ato nda ti manda Bible na ala, nga ala komanse ti gue na bungbi na yâ ti mbeni kete congrégation na Wakaw, mbeni gbata so na yâ ni a yeke wara gbâ ti azo so alondo na Ukraine si aga. A ninga ape, Papa na Mama akomanse ti fa tënë.
Ngoi kete na pekoni, e gue na Colombie-Britannique, na aita ti mbeni congrégation so ayeke kâ ayamba e nzoni mingi. Tongana mbi dabe ti mbi na angoi so e yeke leke lani Tour ti Ba Ndo ndali ti abungbi ti dimanche, a nzere na mbi mingi. E kue e yeke gi lani ti ndoye Jéhovah mingi nga na tâ tënë so ayeke na yâ ti Bible. Mbi bâ lani so gigi ti e ayeke nzoni nga Jéhovah airi tënë nzoni mingi na ndo ti e.
A yeke lani ngangu na e amolenge ti sara tënë na ndo ti mabe ti e na azo. Me, ye so amû biani maboko na e ayeke so fani mingi mbi na ngambe ti mbi Eva, e yeke leke akode ti fango tënë ti nze oko oko nga e yeke sara démonstration ni na ngoi ti Bungbi ti Kusala. Atâa so e yeke zo ti kamene, sarango tongaso amû maboko na e mingi ti sara lisoro na azo na ndo ti Bible. Mbi kiri singila mingi ndali ti akode ti fango tënë so a fa na e.
Mbeni ye so anzere lani na e mingi na ngoi so e ngbâ kete ayeke so awakua ti ngoi kue ayeke lango na ndo ti e. Na tapande, na ngoi so Jack Nathan, so ayeke surveillant ti circonscription asara vizite na congrégation ti e na lo lango na ndo ti e, a nzere na e mingi. * A nzere lani na e mingi ti mä apendere mbaï ti lo, nga so lo yeke gonda e asara si e ye ti voro Jéhovah na bê ti e kue.
Mbi dabe ti mbi so mbeni lâ mbi tene na yâ ti bê ti mbi, mbi tene: “Tongana mbi kono, mbi ye ti ga tongana Ita Nathan.” A yeke na pekoni la mbi ga ti bâ so tapande ti lo ayeke leke mbi lani ti sara kua ti ngoi kue na yâ ti gigi ti mbi. Na ngoi so mbi yeke na ngu 15, mbi leke na bê ti mbi ti sara na Jéhovah. Mbi na Eva e wara batême na ngu 1942.
AYE SO ATARA MABE TI E
Na ngoi ti Use Bira so Amû Sese Kue na ngoi so tënë ti yengo kodoro ahon ndo ni, Madame Scott, so ayeke mbeni wafango mbeti, atomba aita ti mbi ti wali use nga na mbeni ita ti mbi ti koli na ekole. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so ala ke ti bara drapeau. Na pekoni, lo tene na madame ti mbi ti tomba mbi na ekole. Me madame ti mbi atene na lo, a tene: “E yeke na yâ ti mbeni kodoro so liberté ayeke dä, nga e yeke na liberté ti ke ti sara amatanga so ayä na nduzu tënë ti yengo kodoro.” Atâa so Madame Scott apusu madame ti mbi na ngangu ti tomba mbi, madame ti mbi atene na lo, a tene: “So ayeke desizion ti mbi la.”
Madame Scott atene: “Ên-ën, a yeke desizion ti mo ape. Tongana mo tomba Melita ape, mbi yeke kä mo.” Madame ti mbi atene na babâ na mama ti mbi so tongana lo ye ti bata kua ti lo, a lingbi lo tomba gi mbi awe, atâa so lo bâ so a yeke lani na lege ni ape. Ye oko, a mû na e ambeni mbeti ti ekole so a fa mbeti na e na yâ ni na yanga-da. Kete na pekoni, e gue na mbeni ndo so ayo kilomètre 32, kâ a yeda ti tene e sara ekole.
Na ngoi ti bira ni, a ke na e ti sara kua na ambeti ti e, me e yeke fa tënë lani da na da na Bible. Ye so asara si e hinga lani nzoni mingi ti sara kua na Bible ti fa nzoni tënë ti Royaume. Ye so amû nga maboko na e ti hinga Bible nzoni mingi, ti maï na lege ti yingo nga ti wara mungo maboko ti Jéhovah.
E MÛ KUA TI NGOI KUE
Gi so mbi na Eva e hunzi ekole, e mû kua ti ngoi kue. Mbi sara kozo kua ti nginza ti mbi na yâ ti mbeni kota magazin. A si na mbeni ngoi, mbi mû mbeni cours ti sarango li teti nze omene. Mbi ye lani mingi ti sara li ti azo na yanga-da. Mbi sara kua na yâ ti mbeni salon ti coiffure fani use na yâ ti yenga oko, nga fani use na yâ ti nze oko, mbi yeke fa sarango li na azo. Ye so amû lege na mbi ti bâ lege ti abezoin ti mbi na yâ ti kua ti mbi ti ngoi kue.
Na ngu 1955, mbi ye lani ti gue na New York City na Amerika, nga na Nuremberg na Allemagne ti sara assemblée so mama-tene ni ayeke “Royaume ti Nzapa asö benda”. A sara ni na yanga ti Anglais. Ye oko, kozo ti tene mbi gue na New York, mbi wara Ita Nathan Knorr so alondo na kota ndokua ti e na Amerika. Lo na wali ti lo aga ndali ti mbeni assemblée na Vancouver, na Canada. Na ngoi ti vizite ti ala, a hunda na mbi ti sara li ti wali ti Ita Knorr. Na ngoi so Ita Knorr abâ li ti wali ti lo, tere ti lo anzere na lo hunda ti bâ mbi. Na ngoi so mbi na lo e yeke sara lisoro, mbi tene na lo so mbi leke ti gue na New York nga na pekoni ti gue na Allemagne. Lo hunda na mbi ti gue ti sara kua na Béthel ti Brooklyn teti lango gumbaya.
Guengo ti mbi na New York achangé aye na yâ ti fini ti mbi. Kâ, mbi wara Theodore (Ted) Jaracz, mbeni ita-koli so ayeke lani maseka. Kete na peko ti so mbi na lo e wara tere, bê ti mbi afâ na ngoi so lo hunda mbi, lo tene: “Mo yeke pionnier?” Mbi tene na lo “Ên-ën.” Kamarade ti mbi LaVonne amä tënë ni na lo fâ tënë na yanga ti mbi, lo tene: “En, lo yeke pionnier.” Li ti Ted aga kirikiri na lo hunda LaVonne, lo tene: “Bon, zo wa la atene tâ tënë, mo wala lo?” Mbi tene na lo so mbi yeke lani pionnier nga mbi leke na bê ti mbi ti kiri ti sara kua ni tongana mbi kiri na peko ti assemblée.
MBI MÛ MBENI KOLI SO AYE JÉHOVAH
A dü Ted na ngu 1925 na Kentucky na Amerika. Lo mû tere ti lo na Jéhovah na lege ti batême na ngoi so lo yeke na ngu 15. Atâa so mbeni zo ti sewa ti lo ayeda na tâ tënë ape, lo mû kua ti pionnier ngu use na peko ti batême ti lo. Lo ga nduru ti sara lani ngu 67 na yâ ti kua ti ngoi kue.
Na juillet, ngu 1946, na ngoi so Ted ayeke na ngu 20, lo wara diplôme ti klase mbasambala ti Ekole ti Galaad ti Mandango Bible ti Société Watchtower. Na pekoni, lo sara kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde na Cleveland na Ohio. Ngu osio na pekoni, a tokua lo ti sara kua tongana surveillant ti filiale na Australie.
Ted ague na mbeni assemblée na Nuremberg na Allemagne, nga mbi na lo e wara lege ti sara lisoro. E komanse ti tï mba. Mbi yeke lani na ngia mingi ti bâ so aye so lo zia na gbele lo aluti na ndo ti vorongo Jéhovah na bê kue. Lo ye kua ti Jéhovah mingi nga lo bâ ni na nene ni. Lo ye azo nga lo sara ye na nzoni bê na mbage ti ala. Lo zia aye so agbu bê ti amba ti lo kozo na ti lo. Na peko ti assemblée ni, Ted akiri na Australie nga mbi kiri na Vancouver, me e ngbâ lani ti sara lettre na mba.
Na peko ti so Ted asara ngu oku tongaso na Australie, lo kiri na Amerika na pekoni lo ga ti sara kua ti pionnier na Vancouver. Mbi yeke lani na ngia ti bâ so afami ti mbi aye lo mingi. Michael, yaya ti mbi ti koli, aye ka ti tene ye ti kirikiri asi na mbi ape, nga fani mingi lo yeke gi bê ti lo tongana mbeni ita-koli aye mbi. Ye oko, a ninga ape Michael aye tënë ti Ted mingi. Lo tene: “Melita, mo wara mbeni nzoni koli. A yeke nzoni mo occupé na lo nzoni nga sara kue ti perdre lo ape.”
Mbi kue mbi ye lani Ted mingi. E sara mariage na lango 10 ti décembre, ngu 1956. E sara kua ti pionnier na Vancouver, na Californie, nga na pekoni a tokua e ti sara kua ti circonscription na Missouri nga na Arkansas. Teti ngu 18 tongaso, e lango na ando nde nde yenga oko oko na ngoi so e sara kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde na yâ ti gbâ ti akodoro ti Amerika. E wara aye ti nzoni mingi lani na yâ ti kua ti fango tënë nga e yeke na gbâ ti aita so e na ala e sara kua na ngia. Atâa so a yeke lani ngangu ti gue na ando nde nde yenga oko oko, e ye lani mingi kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde.
Mbeni ye so mbi ye lani na Ted mingi ayeke so lo bâ songo ti lo na Jéhovah na nene ni mingi. Lo bâ na nene ni mingi kusala so ayeke nzoni-kue so lo sara na lo so ayeke kota ahon azo kue na yâ ti dunia. E ye lani mingi ti diko Bible nga ti manda ni place oko. Lakue na bï, kozo ti tene e lango, e yeke sara agenou na tere ti gbogbo na lo sambela teti e. Na pekoni, zo oko oko atene sambela ti lo wani. Lakue tongana mbeni ye ayeke dä so Ted agi bê ti lo mingi na ndo ni, mbi yeke hinga. Lo yeke descend na ndo ti gbogbo, lo sara agenou encore, lo sambela na yâ ti bê ti lo aninga. Mbi ye lani lo mingi ndali ti so lo yeke sambela Jéhovah ndali ti akota kpale nga na akete ni.
Ambeni ngu tongaso na peko ti mariage ti e, Ted atene na mbi so lo yeke komanse ti te mapa na ti nyon vin na ngoi ti Mémorial. Lo tene na mbi, lo tene: “Mbi sambela mingi ndali ni ti bâ wala mbi yeke sara biani ye so Jéhovah aye ti tene mbi sara.” Bê ti mbi adö lani mingi ape ti hinga so yingo ti Nzapa la asoro lo ti gue ti sara kua ande na yayu. Mbi bâ so a yeke mbeni pasa la mbi yeke na ni ti mû maboko na mbeni ita ti Christ.—Mat. 25:35-40.
E WARA MBENI FINI KUA NDE
Na ngu 1974, a hunda na Ted ti ga membre ti Bebungbi ti aTémoin ti Jéhovah. A yeke ye so e ku tere ti e na ni lani ape. A si na mbeni ngoi, a iri e ti sara kua na Béthel ti Brooklyn. Na ngoi so Ted ayeke sara akua ti lo, mbi yeke sukula yâ ti achambre nga na ambeni ngoi mbi sara kua na place ti sarango coiffe.
Mbeni kua so Ted ayeke sara lani ayeke so lo yeke sara vizite na gbâ ti afiliale. Lo ye lani mingi ti fa tënë na yâ ti akodoro so a kanga lege na kua ti fango tënë dä. Na tapande, akodoro ti tö ti Europe so ayeke na gbe ti Union soviétique. Mbeni lâ, na ngoi ti mbeni vacances na Suède, Ted atene na mbi, atene: “Melita, a kanga lege na kua ti fango tënë na Pologne, mbi ye ti gue kâ ti mû maboko na aita.” E wara visa nga e gue na Pologne. Ted awara tere na ambeni ita so abâ lege ti kua ti e, lo na ala ague na mbeni yongoro tambela tongaso si zo oko amä lisoro ti ala ape. Ala sara mbeni réunion teti lango osio, me mbi yeke lani na ngia mingi ti bâ so tere ti Ted anzere mingi ti mû maboko na amba ti lo aChrétien.
Use vizite so e sara na Pologne ayeke lani na novembre, ngu 1977. Akota zo ti kodoro ti Pologne amû lege polele na Frédérick William Franz, Daniel Sydlik, nga na Ted so ayeke amembre ti Bebungbi ti ga na Pologne ti sara vizite. A yeke kozoni ti tene a mû lege na ala la. A ngbâ lani ti kanga lege na kua ti e ti fango tënë, me amembre ti Bebungbi awara lege ti sara lisoro na asurveillant, apionnier nga na aita so asara na Jéhovah teti angu mingi na yâ ti agbata nde nde ti kodoro ni.
Na ngu so aga na pekoni, na ngoi so Milton Henschel nga na Ted asara vizite na Pologne, ala wara ambeni kota zo ti kodoro so aye tënë ti e aTémoin nga amû lege na e ti fa tënë. Na ngu 1982, gouvernement ti Pologne ayeda ti tene aita asara assemblée ti lango oko. Na ngu so aga na pekoni, aita asara akota bungbi, mingi ni na yâ ti ando so ala loué ni. Atâa so na ngu 1985, a ngbâ ti kanga lege na kua ti e ti fango tënë, a mû lege na e ti sara akota bungbi osio na yâ ti akota stade. Na pekoni, na mai, ngu 1989, na ngoi so a ngbâ ti leke aye ti tene a sara ambeni kota bungbi, gouvernement ti Pologne amû lege na aTémoin ti Jéhovah polele ti sara kua ti ala na yâ ti kodoro ni. Aye mingi asi na yâ ti gigi ti Ted ape so amû na lo mara ti kota ngia tongaso.
KPALE TI KOBELA
Na ngu 2007, e yeke gue lani na Afrique du Sud ndali ti mungo mbeni da ti filiale na Jéhovah. Na Angleterre, tension asara Ted, nga mbeni docteur atene na lo ti pusu lango ti voyage ti lo na peko. Na peko ti so Ted awara sava, e kiri na Amerika. Me ayenga kete na pekoni, mbeni ngangu kobela asara lo asara si mbage ti tere ti lo oko aparalysé.
Ted awara lani sava hio ape. Na tongo nda ni, lo lingbi ti gue na bureau ape. Ye oko, e yeke lani na ngia ndali ti so lo yeke sara tënë lani nzoni. Atâa akpale so lo yeke na ni, lo sara effort ti ngbâ ti sara akua ti lo. Na lege ti téléphone, lo yeke ngbâ na salon ti e na lo yeke sara aréunion so aita ti Bebungbi ayeke sara ka yenga oko oko.
Ted akiri singila mingi ndali ti anzoni yorö so a mû na lo na Béthel. Yeke yeke, lo komanse ti tambela. Lo to nda ti sara ambeni kua ti lo, nga lakue lo yeke na ngia.
Ngu ota na pekoni, mbeni ngangu kobela akiri asara lo na lo kui na mercredi lango 9 ti juin, ngu 2010. Atâa so mbi hinga lani so Ted ayeke hunzi kusala ti lo na sese, mbi lingbi ti fa pëpe tongana nyen la vundu ahon ndo ti mbi nga tongana nyen la lo yeke manke mbi mingi. Me, mbi yeke mû merci na Jéhovah lâ na lâ ndali ti aye so mbi sara lani ti mû maboko na Ted. Mbi na lo e sara lani kua ti ngoi kue teti ngu 53 tongaso. Mbi kiri singila na Jéhovah ndali ti so Ted amû maboko na mbi mingi ti ga nduru na Babâ ti mbi ti yayu. Fadeso, mbi hinga so lo yeke sara fini kua ti lo na kota ngia.
AFINI KPALE SO MBI HON NDO NI
Mbi na koli ti mbi e sara kua mingi teti angu mingi nga e wara gbâ ti aye ti nzoni na yâ ti angu ni so. Me na peko ti kuâ ti lo, a yeke lani ngangu na mbi ti habitué na afini changement so asi na mbi. Mbi na Ted e ye lani mingi ti sara lisoro na azo so aga ti sara vizite na Béthel nga na azo so aga na Da ti Royaume ti e. So fadeso Ted ti mbi so mbi ye lo mingi ayeke dä ape so nga so mbi yeke na ngangu tongana ti kozo ape so, mbi yeke na akamarade mingi tongana ti kozo ape. Atâa so kue, mbi yeke na ngia lakue ti duti na popo ti aita ti mbi so mbi ye ala mingi so ayeke na Béthel nga na congrégation. A yeke kete ye na mbi ape ti sara kua ti mbi na Béthel lango oko oko, me ti sara na Nzapa tongaso aga na zo ngia. Nga, mbi kiri na peko na yâ ti kua ti fango tënë ape. Atâa so mbi fatigué nga mbi lingbi pëpe ti luti na nduzu aninga, mbi yeke na ngia mingi ti fa tënë na azo so ayeke hon na lege nga ti manda Bible na azo.
Na ngoi so mbi yeke bâ aye ti ngangu kue so ayeke si na yâ ti dunia, mbi yeke na ngia mingi ti sara kua na Jéhovah legeoko na nzoni koli so mbi na lo e sara mariage. Tufa ti Jéhovah aga na mbi biani aye ti nzoni.—aProv. 10:22.
^ par. 13 A sara tënë na ndo ti Ita Jack Nathan na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango oko ti septembre, ngu 1990, lembeti 10-14 na Français.


text:
Sara na Jéhovah sân ti zia si mbeni ye agboto lê ti mo
“Marie . . . [a]ngbâ ti mä tënë ti [Jésus]. Me ti Marthe, lo zia si gbâ ti kua ahon ndo ti lo.”—LUC 10:39, 40.
ABIA: 94, 134
1, 2. Jésus aye lani Marthe ngbanga ti nyen? Nyen la afa so Marthe ayeke lani na siokpari na tere ti lo?
TONGANA mo pensé na ndo ti Marthe ita ti Lazare, nyen la aga na li ti mo? Atâa so gi lo oko la Bible afa iri ti lo atene Jésus aye lo, Jésus aye nga lani ambeni wali so akpe mbeto ti Nzapa. Na tapande, mama ti lo Marie so lo ye lo mingi nga na Marie ita ti Marthe (Jean 11:5; 19:25-27). Jésus aye lani Marthe ngbanga ti nyen?
2 Jésus aye Marthe gi pëpe ndali ti so lo yeke zo ti yambango agene nga zo ti sarango kua, me lo ye lo nga ndali ti kpengba mabe ti lo. Marthe amä na bê lani na afango ye ti Jésus kue. Lo hinga lani na bê ti lo kue so Jésus ayeke Messie so a sara tënë ti lo (Jean 11:21-27). Me, Marthe ayeke na siokpari na tere ti lo tongana e. Mbeni lâ, na ngoi so Jésus ayeke na ndo ti Marthe, bê ti Marthe ason na tere ti ita ti lo Marie, na lo tene na Jésus so a lingbi lo suku na Marie. Marthe atene: “Seigneur, a sara ye oko na mo pëpe so ita ti mbi ti wali azia gi mbi oko ti sara aye ni? Tene na lo ti ga ti mû maboko na mbi.” (Diko Luc 10:38-42.) Mbaï so afa na e nyen?
MARTHE AZIA SI AMBENI YE AGBOTO LÊ TI LO
3, 4. Na lege wa la Marie ‘asoro nzoni mbage ni’? Nyen la Marthe ayeda na ni? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
3 A nzere na Jésus so Marthe na Marie atisa lo na ndo ti ala, na lo mû ngoi ni so ti fa apendere tâ tënë na ala. Hio Marie aduti na tere ti Jésus lo yeke ‘mä tënë so lo yeke tene.’ Lo ye lani ti mä ye kue so Kota Wafango ye ayeke tene. A yeke ye so Marthe adoit fade ti sara la. Tongana lo zia fade ye so lo yeke sara so lo ga lo mä Jésus, ka Jésus ayeke gonda lo.
4 Ye oko, Marthe amû ngoi ti lo mingi ti tö gbâ ti kobe nga ti sara ambeni kua ti da ti sara si Jésus aduti nzoni. Akua so kue asara si lo gi bê ti lo senge senge nga bê ti lo ason na tere ti Marie. Jésus abâ so Marthe ayeke gi ti sara ye ahon ndo ni. Ni la, na nzoni bê lo tene na Marthe, lo tene: “Marthe, Marthe, aye mingi asara si mo yeke gi bê ti mo na li ti mo ayeke kpô pëpe.” Lo tene so gi sembe ti kobe oko alingbi awe. Na pekoni, Jésus agonda Marie ndali ti so lo dengi mê ti lo nzoni lo mä lo, lo tene: “Ti Marie, lo soro nzoni mbage ni, na fade a yeke zi ni na tïtî lo pëpe.” Peut-être Marie agirisa kobe so lo te lani na ngoi ni so, me lo yeke girisa lâ oko ape aye so Jésus afa na lo nga na gondango so Jésus agonda na lo. Angu 60 tongaso na pekoni, bazengele Jean atene: “Jésus andoye Marthe na ita ti lo ti wali.” (Jean 11:5). Atënë so afa biani so Marthe ayeda na wango so Jésus amû na lo na nzoni bê nga lo sara kue ti voro Jéhovah be-ta-zo na yâ ti tanga ti fini ti lo kue.
5. Ngbanga ti nyen laso a yeke ngangu mingi ti zia lê ti e gi na ndo ti vorongo Jéhovah? Hundango ndo wa la e yeke kiri tënë na ni?
5 Laso, e bâ so aye so alingbi ti gboto lê ti e na tere ti vorongo Jéhovah ayeke mingi ahon ti ngoi so a sû na Bible lani. Na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti septembre, ngu 1958, a wa aita ti zia pëpe si aye so awandara asigigi na ni agboto lê ti ala na tere ti vorongo Jéhovah. Même na ngoi ni so, a yeke lani mo bâ mo tene a yeke sigigi na fini ye lâ na lâ. Aye tongana radio, afilm nga na télé ayeke lani mingi. Na yâ ti Tour ti Ba Ndo ni a tene so, na ngoi so e yeke ga nduru na futingo ti sioni dunia so, “aye so ayeke gboto lê ti zo ayeke ga gbani.” Laso, aye so alingbi ti gboto lê ti e ayeke mingi ahon ti kozo. Nyen la e lingbi ti sara ti sara ye tongana Marie na ti zia lê ti e gi na ndo ti vorongo Jéhovah?
SARA KUSALA NA YE TI DUNIA SO ME KUE PËPE
6. Tongana nyen la awakua ti Jéhovah asara kua nzoni na aye so awandara asigigi na ni?
6 Mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na sese ge asara kua lakue nzoni na aye so awandara asigigi na ni ti sara si tâ vorongo amaï. Na tapande, gbu li na ndo ti “Photo-Drame de la Création,” mbeni film so ambeni diapo ayeke na yâ ni, a yeke na couleur nga a yeke mä go ti azo dä. Kozo si Kozo Bira so Amû Sese Kue ato nda ni nga na ngoi ti bira ni, azo million mingi na yâ ti dunia awara dengo bê na lege ti film so, so na hunzingo ni a sara tënë ti Ngu Saki Oko ti Komandema ti Jésus Christ. A si na mbeni ngoi, awakua ti Jéhovah asara kua na radio ti mû lege na azo mingi na yâ ti dunia ti mä tënë ti Royaume. Laso, awakua ti Jéhovah asara kua mingi na ordinateur nga na Internet ti fa nzoni tënë na azo na ndo kue so ala yeke dä, même na ando so ayo mingi.
7. (a) Ngbanga ti nyen a yeke sioni ti sara kua na aye ti dunia so kue? (b) A lingbi e sara hange na nyen? (Bâ kete tënë na gbe ni.)
7 Bible awa e ti sara kua na aye ti dunia so kue ape. Ye so andu mungo ngoi ti e mingi ndali ti aye so dunia so ayeke sigigi na ni. (Diko 1 aCorinthien 7:29-31.) Tongana mbeni Chrétien asara hange ape, lo lingbi ti buba ngoi ti lo mingi ndali ti aye so ayeke nga sioni ape. Na tapande, ti diko mbeni buku, ti bâ télé, ti gue ti bâ mbeni pendere ndo, ti gue ti vo ye nga ti gi ti hinga afini ye so awandara asigigi na ni. Azo mingi aye ti sara lisoro na amba ti ala na ndo ti Internet, ti tokua amessage nga na e-mail wala ti wara asango na ndo ti ngia ti awanguru. Me ambeni zo alingbi ti mû ngoi ti ala mingi ti sara gi na aye so. * (Zo-ti. 3:1, 6). Tongana e mû ngoi ti e mingi ti sara na aye so ayeke nga kota ye ape, e yeke bâ na nene ni mingi ape ye so ayeke kota ye mingi: vorongo so e yeke voro na Jéhovah.—Diko aÉphésien 5:15-17.
8. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi ti tene e ndoye pëpe aye so ayeke na yâ ti dunia so?
8 Satan asara kue ti zia nzara ti aye so ayeke na yâ ti dunia ti lo na yâ ti e nga ti sara si mbeni ye agboto lê ti e si e voro Jéhovah ape. A yeke ye so lo sara lani na ngoi ti akozo Chrétien nga lo sara ni laso même mingi ahon ti kozo (2 Tim. 4:10). Tongaso, a lingbi e sara ye alingbi na wango so atene: ‘Ala ndoye pëpe aye so ayeke na yâ ti dunia so.’ Tongana e ngbâ lakue ti changé aye na yâ ti fini ti e ti sara ye alingbi na wango so, mbeni ye ayeke gboto lê ti e ape nga e yeke kiri ti ‘ndoye Babâ ni’ mingi. Ye so ayeke sara si a yeke ngangu na e ape ti sara ye so bê ti Nzapa aye nga e yeke ngbâ nduru na lo.—1 Jean 2:15-17.
ZIA LÊ TI MO NA NDO TI AYE SO AYEKE KOTA MINGI
9. Jésus afa na adisciple ti lo ti zia lê ti ala na ndo ti nyen? Nzoni tapande wa la lo zia?
9 Atënë so Jésus atene na Marthe na nzoni bê ti mû wango na lo ague oko na fango ye ti lo nga na tapande ti lo. Lo wa adisciple ti lo ti ngbâ ti zia lê ti ala na ndo ti kua ti Jéhovah nga na Royaume ti lo. (Diko Matthieu 6:22, 33.) Jésus ayeke lani na gbâ ti aye ti sese ape, lo yeke nga na da ti li ti lo ape wala mbeni ndo ape.—Luc 9:58; 19:33-35.
10. Nzoni tapande wa la Jésus azia na e?
10 Aye mingi apassé na ngoi so Jésus ayeke fa lani tënë na sese, so alingbi fade ti gboto lê ti lo, me lo zia si agboto lê ti lo lâ oko ape. Na tapande, ngoi kete na peko ti so lo komanse ti fa tënë, lo fa ye na gbâ ti azo na Capernaüm nga lo sara amiracle, na pekoni ala voro yanga na lo ti ngbâ na gbata ti ala. Me Jésus asara nyen? Lo zia lê ti lo gi na ndo ti kua ti lo. Lo tene na ala, lo tene: “A lingbi mbi fa nga nzoni tënë ti royaume ti Nzapa na ambeni gbata nde, ngbanga ti so a yeke ndali ni si a tokua mbi.” (Luc 4:42-44). Jésus asara ye alingbi na tënë ti yanga ti lo, lo tambela na yâ ti Palestine kue ti fa tënë na azo nga ti fa ye na ala. Atâa so lo yeke lani nzoni-kue, lo fatigué nga lo yeke na bezoin ti wu tere ti lo ndali ti so lo sara kua ngangu.—Luc 8:23; Jean 4:6.
11. Jésus atene nyen na mbeni koli so ahunda lo ti leke tënë na popo ti lo na ita ti lo? Wango wa la Jésus amû na adisciple ti lo?
11 Mbeni lâ, na ngoi so Jésus ayeke fa na adisciple ti lo tongana nyen la ala lingbi ti hon ndo ti kangango lege, mbeni koli afâ tënë na yanga ti lo, lo tene: “Wafango ye, tene na ita ti mbi ti kangbi yâ ti ye ti héritier ni na ti mû ti mbi na mbi.” Me Jésus ake ti yôro yanga ti lo na yâ ti tënë ti ala. Lo tene na koli ni, lo tene: “Koli, zo wa la azia mbi wafango ngbanga wala zo ti kangbingo yâ ti ye na ndo ti ala?” Na pekoni, Jésus akiri na ndo ti fango ye ti lo, lo wa adisciple ti lo na ndo ti kpale so ala yeke wara tongana ala zia si aye ti sese agboto lê ti ala na tere ti kua ti Nzapa.—Luc 12:13-15.
12, 13. (a) Nyen la Jésus asara so apika bê ti ambeni Grec so ayeke aprosélyte so ayeke na Jérusalem? (b) Jésus asara ye tongana nyen na ngoi so Philippe ahunda na lo ti wara tere na aGrec so?
12 Na ndangba yenga ti Jésus na sese lo gi bê ti lo mingi (Mat. 26:38; Jean 12:27). Lo yeke lani na gbâ ti kua ti sarango ni, nga lo hinga so a yeke sara pasi na lo nga lo yeke kui kuâ ti ngangu. Na tapande, bâ ye so asi na dimanche na lango 9 ti Nisan, ngu 33. Tongana ti so a fa kozo awe, Jésus alï na Jérusalem na ndo ti mbeni kete lele, gbâ ti azo asepela lo tongana “Lo so aga tongana Gbia na iri ti Jéhovah.” (Luc 19:38). Na ndade ni, na mbeto pëpe Jésus alï na yâ ti temple lo tomba azo ti kango ye so na bê ti warango ye ayeke nzi nginza lani na tïtî amba ti ala aJuif.—Luc 19:45, 46.
13 Na popo ti gbâ ti azo so ayeke lani na Jérusalem, a yeke wara ambeni Grec so ayeke aprosélyte, so aye so Jésus asara apika bê ti ala mingi. Tongaso, ala hunda na bazengele Philippe ti bâ wala ala lingbi ti wara tere na Jésus. Ye oko, Jésus azia pëpe si mbeni ye nde agboto lê ti lo na tere ti aye so ayeke kota mingi so ayeke ku lo. Lo gi lani pëpe ti wara gbâ ti azo na peko ti lo ti kanga lege na awato ti lo ti tene afâ lo. Na peko ti so Jésus atene na André na Philippe so lo ga nduru ti kui awe, lo tene na ala, lo tene: “Zo so tënë ti âme ti lo agbu bê ti lo mingi, lo yeke futi ni. Me zo so ake âme ti lo na yâ ti dunia so, fade lo yeke bata ni teti fini ti lakue lakue.” Ahon ti tene Jésus asara ye so aGrec so ahunda na lo, lo hunda na ala ti sara ye tongana ti lo nga lo mû zendo na ala, lo tene: “Tongana mbeni zo aye ti sara kua na mbi, fade Babâ ayeke ne lo.” Kite ayeke pëpe so Philippe ague asara tënë ti Jésus so na ala.—Jean 12:20-26.
14. Atâa so Jésus azia kua ti fango tënë na kozo ndo, nyen la afa so lo sara ye ahon ndo ni ape?
14 Atâa so Jésus azia pëpe si mbeni ye nde agboto lê ti lo lani na tere ti kota kua ti lo ti fango nzoni tënë, pensé ti lo lakue ayeke gi na ndo ti kua ni ape. Lo gue na mbeni matanga ti mariage so a tisa lo dä nga lo sara si atambela nzoni na lege so na lege ti miracle, lo sara si ngu aga vin (Jean 2:2, 6-10). Lo gue nga na ambeni matanga so akamarade ti lo nga na ambeni zo so aye nzoni tënë atisa lo dä (Luc 5:29; Jean 12:2). Me ye so Jésus asara mingi ahon aye so, a yeke so lo mû ngoi lakue ti sambela, ti duti lo oko ti gbu li ti lo, nga ti wu tere ti lo.—Mat. 14:23; Marc 1:35; 6:31, 32.
“E ZI NENGO YE KUE E BI NI”
15. Wango wa la Paul amû na aChrétien? Paul azia nzoni tapande wa?
15 Bazengele Paul, so ahaka aChrétien na azo ti sarango mandako ti kpengo loro, atene: “Zia e zi nengo ye kue e bi ni”. (Diko aHébreu 12:1.) Paul asara ye alingbi na aye so lo fa, lo ke ti ga mbeni kota zo ti nzapa ti aJuif mbeni ye so alingbi fade ti sara si lo ga zo ti mosoro nga iri ti lo awu. Lo zia lê ti lo na ndo ti “aye so ayeke akota ye mingi ahon atanga ni” nga lo sara na Nzapa tongana ngbâa, lo voyagé na Syrie, Asie Mineure, Macédoine nga na Judée. Paul asara tënë na ndo ti beku ti lo ti gue na yayu, lo tene: “Mbi yeke girisa aye kue so ayeke na peko ti mbi na mbi yôro go ti mbi na mbage ti aye so ayeke na dawa, mbi ngbâ ti kpe loro ni ti wara ye so ayeke na gbele mbi so ayeke futa.” (aPhil. 1:10; 3:8, 13, 14). Paul ayeke lani kumbamba na amû maboko na lo ti sara “kusala lakue na Seigneur, na ziango si mbeni ye agboto lê ti [lo] pëpe.”—1 aCor. 7:32-35.
16, 17. Atâa e yeke kumbamba wala e sara mariage awe, tongana nyen la e lingbi ti mû tapande ti Paul? Tongana nyen la Mark na Claire asara ni?
16 Legeoko tongana Paul, ambeni wakua ti Jéhovah asoro ti ngbâ ti ala kumbamba tongaso si ala yeke na kua ti sewa mingi ti sara ape nga si ala mû ngoi ti ala mingi ti sara na kua ti Royaume (Mat. 19:11, 12). Mingi ni, awakua ti Jéhovah so asara mariage awe ayeke na akua ti sewa mingi ti sara. Me atâa e yeke kumbamba wala e sara mariage awe, e kue e lingbi ti “zi nengo ye kue” so alingbi ti gboto lê ti e na tere ti vorongo Jéhovah “e bi ni”. Ye so ahunda peut-être ti tene e zia ti buba ngoi ti e senge senge, me e mû ngoi ti e mingi ti sara na kua ti Jéhovah.
17 Na tapande, Mark na Claire, so akono na Pays de Galles, akomanse kua ti pionnier na peko ti so ala hunzi ekole. Na peko ti so ala mû tere, ala ngbâ na yâ ti kua ti pionnier. Me ala ye lani ti sara na Jéhovah mingi. Mark atene: “Ti tene mbeni ye ane e ape, e kä da ti e ti chambre ota nga e zia kua ti nginza ti e ti mû lege na e ti gue na ando nde nde ti leke ada so andu kua ti Jéhovah.” Na yâ ti angu 20 so ahon, ala voyagé na yâ ti mingi ti akodoro ti Afrika ti mû maboko na kua ti lekengo aDa ti Royaume. Na ambeni ngoi, ala yeke na nginza mingi ape, me Jéhovah abâ lege ti ala lakue. Claire atene: “E yeke na ngia mingi ti sara na Jéhovah lâ na lâ. E sara kamarade na aita mingi na ando so e gue dä, nga ye oko amanke e ape. E lingbi pëpe ti haka ngia so e wara na yâ ti kua ti ngoi kue so e sara na Jéhovah na akete ye ti e so e dö e zia.” Mara ti ye so asi na mingi ti awakua ti ngoi kue. *
18. Ahundango ndo wa la a lingbi e hunda tere ti e na ni?
18 Mo bâ so mo lingbi ti wara ngia mingi na yâ ti kua so mo yeke sara na Jéhovah? Ambeni ye agboto lê ti mo na tere ti ye so ayeke kota mingi? Tongana a yeke tongaso, nyen la mo lingbi ti sara? Peut-être a lingbi mo changé fason so mo yeke diko na Bible nga mo yeke manda na ye ti sara si aga nzoni mingi. Article ti peko ayeke fa na mo tongana nyen la mo lingbi ti sara ni.
^ par. 7 Bâ article “Zo so li ti lo ayeke dä pëpe, lo yeda na tënë kue.”
^ par. 17 Bâ nga gigi ti Hadyn nga Melody Sanderson na yâ ti article “E sara ye so e hinga ayeke nzoni.” (Tour ti Ba Ndo ti lango oko ti mars, ngu 2006). Ala dö kua ti dengo buze ti ala na Australie ala zia ti mû kua ti ngoi kue. Diko ye na ndo ti ye so asi na ala na peko ti so nginza ahunzi na tere ti ala na ngoi so ala yeke sara kua ti missionnaire na Inde.


text:
CHAPITRE BALE-OKO
Kusala ti a-ange na ayingo sioni andu e tongana nyen?
A-ange ayeke mû maboko na azo?
Ayingo sioni asala ngangu na ndo ti azo tongana nyen?
A lingbi e sala mbito ti ayingo sioni?
MINGI ni, ti gi ti hinga mbeni zo, a hunda ti hinga tënë kete na ndo ti sewa ti lo. Legeoko nga, ti manda ti hinga Jéhovah Nzapa a hunda ti hinga tënë nga nzoni na ndo ti a-ange so ayeke tongana sewa ti lo ti yayu. Bible ahiri a-ange “amolenge ti Nzapa”. (Job 38:7). Tongaso, kusala wa Nzapa amû na ala ti sala? A bâ nga maboko ti ala na yâ ti ambeni ye so asi giriri na yâ mbaï ti azo? Kusala ti ala ayeke ndu fini ti mo? Tongana a yeke tongaso, a ndu fini ti mo ni tongana nyen?
2 A sala tënë ti a-ange lege mingi na yâ ti Bible. Zia e bâ gi ambeni place na yâ ti Bible so a sala tënë ti a-ange dä. Na tapande, a-ange abâ gigi tongana nyen? A-Colossien 1:16 akiri tënë: “Na yâ Lo [Jésus Christ], a leke ye kue so ayeke na ayayu na so ayeke na ndo sese.” So ti fa na e so a yeke Jéhovah Nzapa si aleke acréature ti yingo oko oko kue so a hiri ala a-ange, na lo sala ala na lege ti kozo Molenge ti lo. Ala yeke oke? Bible afa so a leke ala gbâ ni, a hon kutu mingi, na ala kue ayeke na ngangu mingi.—Psaume 103:20.*
3 Mbeti ti Nzapa, Bible, afa na e so na ngoi so a leke lani sese, “amolenge ti Nzapa kue adekongo na ngia.” (Job 38:4-7). Versê ti Bible so afa so a-ange abâ gigi ngoi mingi kozoni si a sala azo na sese, na même kozoni si a leke sese. Versê ni afa nga na e so aye alingbi ti mû ngia na a-ange wala pëpe, teti a tene so ala ‘dekongo na ngia.’ Bâ so a tene ‘amolenge ti Nzapa kue’ awara ngia legeoko. Biani, na ngoi ni kâ, a-ange kue abungbi lani tongana sewa oko ti sala na Jéhovah Nzapa.
A-ANGE AMÛ MABOKO NA AZO TI NZAPA NA ABATA ALA
4 Ngbele ye ti londo na ngoi so ala bâ na lê ti ala lekengo kozo koli na kozo wali, a-ange abi bê ti ala mingi na ndo ti sewa ti azo so yâ ni ayeke kono gi konongo, nga na ndo gango tâ tënë ti ye so Nzapa aleke ti sala (aProverbe 8:30, 31; 1 Pierre 1:11, 12). Ye oko, tongana ngoi ayeke hon, a-ange abâ so mingi ti azo ti sese ake ti sala na Nzapa ti ndoye so aleke ala. Ye so alingbi gi ti mû lani vundu na a-ange be-ta-zo so. Na mbage, na ngoi kue so tongana même gi zo oko agbian bê ti lo ti kiri na Jéhovah, “ngia ayeke na gbele a-ange”. (Luc 15:10). Teti so tënë ti nzoni duti ti azo ti Nzapa agbu bê ti a-ange ngangu mingi tongaso, ye so amû lege na e ti hinga ngbanga ti nyen Jéhovah atokua fani mingi a-ange ti kpengba awakua ti lo na sese na ti bata ala (aHébreu 1:7, 14). Zia e bâ ambeni tapande ni.
5 Na ngoi so a leke ti futi asioni gbata ti Sodome na Gomorrhe, a-ange use amû maboko na Lot so ayeke zo ti mbilimbili nga na amolenge ti lo ti wali ti sigigi na ndo ni si ala wara kuâ pëpe (Genèse 19:15, 16). Angu mingi na pekoni, a bi prophète Daniel na yâ ti mbeni dû ti bamara, me ye oko asi na lo pëpe. Lo tene: “Nzapa ti mbi ato ange ti Lo, lo kanga yanga ti abamara.” (Daniel 6:22). Na ngoi ti akozo Chrétien, mbeni ange aga azi bazengele Pierre na da ti kanga (Kusala 12:6-11). Nga, a-ange amû maboko lani na Jésus na tongo nda ti kusala ti lo na sese (Marc 1:13). Ngoi kete kozoni si Jésus akui, mbeni ange asi na tele ti lo na ‘lo sala si Jésus awara ngangu.’ (Luc 22:43). Ye so alingbi lani gi ti dë bê ti Jésus mingi na yâ angoi ti ngangu so asi na lo.
6 Laso, a-ange ayeke fa tele ti ala polele na azo ti Nzapa tongana ti so ala yeke sala kozo so pëpe. Me atâa so azo alingbi pëpe ti bâ ala, a-ange ti Nzapa so na kota ngangu ti ala angbâ lakue ti bata azo ti lo, mbilimbili ti kanga lege si mbeni ye ti sioni asi na ala pëpe na lege ti yingo. Bible atene: “Ange ti L’Eternel ase kando ti ngoro ala so akpe mbito ti Lo, na Lo sö ala.” (Psaume 34:8). Ngbanga ti nyen a lingbi e wara dengo bê na lege ti atënë so? Ngbanga ti so ambeni yingo sioni ayeke dä so aye ti sala sioni na e! A yeke azo wa? Ala bâ gigi tongana nyen? Ala yeke gi ti sala sioni na e tongana nyen? Ti kiri tënë na ahundango tënë so, zia e bâ kete mbeni ye so asi lani na tongo nda ti mbaï ti azo.
AWATO TI E AYINGO SIONI
7 Tongana ti so e manda na chapitre 3 ti buku so, mbeni ange amaï lani na bê ti lo nzara ti komande na ndo amba ti lo na ye so apusu lo ti ke Nzapa. Na pekoni, a hinga ange so na iri ti Satan Zabolo (Apocalypse 12:9). Teti ngu 1 600 tongaso ti londo na lâ ni so lo handa na Eve, Satan awara lege ti gboto mingi ti azo ti sese yongoro na Nzapa; gi ambeni oko oko la angbâ be-ta-zo, na tapande Abel, Hénoc na Noé.—aHébreu 11:4, 5, 7.
8 Na ngoi ti Noé, ambeni ange ake nga yanga ti Jéhovah. Ala zia ndo ti ala na yayu na popo ti a-ange ti Nzapa na ala ga na sese na ala mû tele ti zo. Ngbanga ti nyen? E diko na Genèse 6:2: “Amolenge ti Nzapa abâ so amolenge-wali ti azo ayeke pendere. Ala kamata awali na popo ti azo tongana bê ti ala aye.” Me Jéhovah Nzapa akanga lê lani pëpe na ndo ti aye so a-ange so asala nga na salango ye ti azo ti sese so aga kirikiri na pekoni. Lo ga na Kota Moa na ndo ti sese mobimba so afuti azo ti sioni kue; gi ala so asala lani na lo si lo bata ala na fini (Genèse 7:17, 23). Ye so asi asala si asioni ange wala ayingo sioni so alingbi lani pëpe ti ngbâ na yâ tele ti ala ti mitele ni; tongaso, ala dö tele ti ala ti mitele ni azia, na ala kiri na yayu tongana ayingo. Na salango tongaso, ala mû peko ti Zabolo so aga “mokonzi ti ayingo sioni.”—Matthieu 9:34.
9 Tongana a-ange so ake yanga lani akiri na yayu, a ke na ala ti kiri na popo ti a-ange so angbâ ti ala be-ta-zo na Nzapa; a zia ala na gigi legeoko tongana ti so a sala na mokonzi ti ala, Satan (2 Pierre 2:4). Atâa so fadeso ala lingbi mbeni pëpe ti kiri ti mû tele ti zo, ala ngbâ lakue ti sala ngangu na ndo ti azo ti buba li ti ala. Biani, a yeke ayingo sioni so la amû maboko na Satan si lo ga laso ‘wahanda ti azo ti sese kue’. (Apocalypse 12:9; 1 Jean 5:19). Na lege wa? Mingi ni, ayingo sioni ayeke na akode ti ala so ala yeke sala na kusala ti handa na azo (2 aCorinthien 2:11). Zia e bâ ambeni kode ni.
ALEGE SO AYINGO SIONI AYEKE HANDA NA AZO
10 Ti handa azo, ayingo sioni ayeke sala kusala na aye ti yorö. Aye so andu salango tënë na amamiwata, salango magie me nga bango nganga na salango yorö. Bible ake tënë ti yorö, na lo tene na e ti kpe ye kue so ague oko na ni (aGalate 5:19-21). Ayingo sioni ayeke sala kusala na aye ti yorö ti gbu azo legeoko tongana mbeni zo ti gbungo susu ayeke sala kusala na lê ti kobe so lo zia na yanga ti yango ti lo ti gbu na susu. Mbeni zo ti gbungo susu ayeke sala kusala na alê ti kobe nde nde ti gbu mara ti asusu nde nde. Legeoko nga, ayingo sioni ayeke sala kusala na aye ti yorö nde nde ti gboto azo nde nde na gbe ti ngangu ti ala.
11 Mbeni ye ti yorö ni oko so ayingo sioni ayeke sala na kusala ti gbu azo ayeke bango mbadi. Bango mbadi ayeke nyen? A yeke ti gi ti hinga ye so ayeke si kekereke wala ti hinga tënë na ndo ti mbeni ye so mo hinga tënë na ndo ni kozo pëpe. Alege ti bango mbadi ayeke mingi. Mo yeke wara na yâ ni bingo zeke, bango horoscope, fango nda ti abango li ti zo nga na ambeni ye tongaso. Atâa so azo mingi abâ ti ala mbeni ye ti sioni oko pëpe na yâ ti bango mbadi ni, Bible atene so azo ti gingo bendo so ayeke sala mbadi ayeke sala kusala maboko na maboko na ayingo sioni. Na tapande, Kusala 16:16-18 (Fini Mbuki, 2001) asala tënë ti mbeni molenge-wali so ayeke na ‘mbeni sioni yingo na yâ ti lo so ayeke sala si lo yeke fa aye so ayeke si ande na azo.’ Me ngangu ti lo ti fango aye ti kekereke ahunzi tongana a tomba yingo sioni so na yâ ti lo.
12 Mbeni lege so ayingo sioni ayeke handa na azo ayeke ti pusu ala ti hunda tënë na atoro wala ayingo ti akuâ. Fani mingi, azo so ayeke na yâ ti mawa teti azo ti ala so akui awe ayeke zia tele ti ala si a handa ala na atënë ti mvene na ndo ti azo so akui. Mbeni zo ti nganga alingbi ti mû na zo ambeni tënë so adö bê, wala ti sala tënë na mbeni go so mo bâ mo tene gi zo ni so akui so la ayeke sala tënë so. Ye so asala si azo mingi ayeda so akuâ ayeke na fini biani, na ti wara tele na atoro ti akuâ ni ti sala lisoro ayeke mû maboko ande na ala ti hon ndo ti vundu ti ala. Me atâa dengo bê kue so zo alingbi ti pensé ti wara na lege ti aye so, a yeke tâ gi wataka na a yeke sala gi sioni na zo. E tene tongaso ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so ayingo sioni alingbi ti haka peko ti go ti mbeni zo so akui na ti fa ambeni tënë na ndo kuâ ni na zo ti nganga ni (1 Samuel 28:3-19). Na ndo ni, tongana ti so e bâ na chapitre 6, ala so akui ahinga ye oko pëpe (Psaume 115:17). Tongaso, “zo so ahunda tënë na akuâ” azia tele ti lo si ayingo sioni ahanda lo, na lo yeke sala ye so ague nde na ye so bê ti Nzapa aye (Deutéronome 18:10, 11; Esaïe 8:19). Ni la, sala kue ti ke sioni gbanda ti ayingo sioni so.
13 Ayingo sioni ayeke handa azo. Na mbage nga, ala yeke zia mbito na bê ti ala. Laso, Satan na ayingo sioni ti lo ahinga so a ngbâ na ala ‘lâ mingi pëpe’ ti tene a kaï kusala ti ala na ndo ti azo; ye so asala si ala ga tâ sioni mingi ahon ti kozo (Apocalypse 12:12, 17). Atâa so kue, azo saki mingi so giriri aduti lâ oko oko na yâ kota mbito ti ayingo sioni awara lege ti zi mbito so na bê ti ala. Ala sala tongana nyen? Ye nyen mbeni zo alingbi ti sala même tongana lo bi tele ti lo awe na yâ ti atënë ti yorö?
YE TI SALA TI KE NA AYINGO SIONI
14 Bible afa na e tongana nyen ti ke ayingo sioni nga ti sigigi na gbe ti ngangu ti ala. Bâ tapande ti aChrétien ti giriri ti gbata ti Ephèse. Ambeni na popo ti ala ayeke sala yorö lani kozoni ti ga Chrétien. Na ngoi so ala mû desizion ti zia lege ti aye ti yorö, ala sala nyen? Bible atene: “Ambeni zo mingi so asala yorö, ala bungbi mbeti ti ala, na ala zö mbeti ni na lê ti azo kue.” (Kusala 19:19). Na zongo ambeti ti ala ti magie ni, afini Chrétien so azia tapande teti ala so aye ti ke ayingo sioni laso. Azo so aye ti sala na Jéhovah ayeke na bezoin ti bi yongoro na ala ye kue so andu aye ti yorö. A lingbi ti duti abuku, ambeti-sango, afilm, afoto na akasete ti bia so ayeke wa zo na ndo atënë ti yorö na a fa ni na mbeni lege so akpa ye so anzere mingi. A lingbi ti ndu nga aye tongana awaraga so zo ayeke yü ni ti bata tele ti lo.—1 aCorinthien 10:21.
LEGE TI KE AYINGO SIONI
- Bi yongoro na mo aye ti yorö kue
- Manda Bible
- Sambela Nzapa
15 Angu kete na pekoni so aChrétien ti Ephèse azö lani ambeti ti ala ti magie kue na wâ, bazengele Paul asû mbeti na ala, lo tene: ‘E yeke tiri bira ni na asioni yingo.’ (aEphésien 6:12, FM 01). Tënë ti Paul aye ti fa so ayingo sioni azia lege ti aChrétien so lani pëpe. Ala ngbâ ti tiri na aChrétien so ti gi ti hon ala na ngangu. Tongaso, mbeni ye nde wa aChrétien so ayeke lani na bezoin ti sala? Paul atene: “A hon ye so kue, i kamata vala ti mabe, na lege ti vala so fade i lingbi mingo akondoro ti wâ kue ti wato-sioni [Satan].” (aEphésien 6:16). Tongana mabe ti e so ayeke tongana vala angbâ gi ti kpengba ti gue na ni, a yeke sala si e ngbâ lakue gi ngangu ti tiri na ayingo sioni.—Matthieu 17:20.
16 Tongaso, e lingbi ti sala tongana nyen ti kpengba mabe ti e? E lingbi ti sala ni na mandango Bible. Mur ti mbeni da wala ti gbagba ayeke kpengba ngangu gi tongana gere ni agbu sese ngangu. Legeoko nga, mabe ti e ayeke kpengba ngangu mingi gi tongana gere ni, so ti tene tâ hingango ye so e yeke na ni ti Mbeti ti Nzapa, Bible, alï tâ ngangu. Tongana e yeke diko na e manda Bible lâ oko oko, mabe ti e ayeke ga ngangu. Legeoko tongana mbeni gbagba so akpengba, mara ti mabe tongaso ayeke bata e si ayingo sioni asala ngangu na ndo e pëpe.—1 Jean 5:5.
17 Mbeni ye wa a hunda nga na aChrétien ti Ephèse ti sala? Ala yeke na bezoin ti mbeni ye na ndo ni ti bata ala teti so ala yeke lani na yâ ti mbeni gbata so azo ni amû tele ti ala mingi na vorongo ayingo sioni. Ni la, Paul atene na ala: “Na sambela kue na hundango mingi, i sambela na ngoi kue na yâ Yingo.” (aEphésien 6:18). Teti so e nga kue e yeke na yâ ti mbeni sese so azo mingi ayeke voro ayingo sioni, a hunda mingi na mbage ti e ti tene e sambela Jéhovah ngangu ti bata e si ayingo sioni ahon e na ngangu pëpe. Biani, a yeke ti e ti sala kusala na iri ti Jéhovah tongana e yeke sambela lo (aProverbe 18:10). Ni la, a lingbi e ngbâ ti sambela Nzapa na bê kue si lo “zi e na tïtî wato-sioni”, Satan Zabolo (Matthieu 6:13). Fade Jéhovah ayeke kiri tënë na asambela tongaso.—Psaume 145:19.
18 Ayingo sioni aye gi sioni ti azo, me a lingbi e sala mbito ti ala pëpe tongana e yeke ke Zabolo na e yeke ga ndulu na Nzapa na salango ye so Lo ye (Jacques 4:7, 8). Ayingo sioni ayeke na ngangu ti sala ye kue pëpe. A fâ ngbanga na ndo ti ala lani na ngoi ti Noé, na fade a yeke fâ ngbanga ti nda ni na ndo ti ala na yâ ti angoi so ayeke ga (Jude 6). E girisa pëpe so a-ange ti Jéhovah so ayeke ngangu mingi ayeke bata e (2 aGbia 6:15-17). A-ange so aye tâ mingi ti bâ e na hongo ayingo sioni na ngangu. A yeke mo bâ mo tene ala yeke pika maboko na li ti e na tenengo na e ti ngbâ ti tiri na ti kiri na peko pëpe. Tongaso, zia e ngbâ ndulu na Jéhovah nga na a-ange ti lo so ayeke tongana sewa ti lo. Nga, zia e kpe aye ti yorö kue me e ngbâ lakue ti bata wango ti Mbeti ti Nzapa (1 Pierre 5:6, 7; 2 Pierre 2:9). Na salango tongaso, e lingbi ti duti na kite pëpe so e yeke hon na ngangu ayingo sioni.
19 Me ngbanga ti nyen Nzapa azia si ayingo sioni nga na aye ti sioni angbâ ti sala si azo abâ pasi mingi tongaso? Fade e yeke kiri tënë na ni na yâ chapitre ti peko.
YE SO BIBLE AFA
- A-ange ti Nzapa ayeke mû maboko na ala so ayeke sala na lo.—aHébreu 1:7, 14.
- Satan na ayingo sioni ti lo angbâ lakue ti handa azo na ti gboto ala yongoro na Nzapa.—Apocalypse 12:9.
- Tongana mo sala ye so Nzapa aye na mo ke Zabolo, fade Satan ayeke kpe yongoro na mo.—Jacques 4:7, 8.
* Na salango tënë ti a-ange ti Nzapa, Apocalypse 5:11 atene: “Ala yeke [saki] bale-oko lege [saki] bale-oko, na [saki] mingi mingi.” Tënë ti Bible so afa na e so a leke lani a-ange kutu mingi mingi.
Ahundango tënë
1. Ngbanga ti nyen a lingbi e gi ti hinga tënë na ndo ti a-ange?
2. A-ange abâ gigi tongana nyen? Ala yeke oke?
3. Job 38:4-7 atene nyen na e na ndo ti a-ange?
4. Bible afa tongana nyen so a-ange ti Nzapa ayeke bi bê ti ala mingi na aye so azo ayeke sala na sese?
5. Atapande wa so a wara ni na yâ Bible afa so a-ange ayeke mû maboko na awakua ti Nzapa?
6. (a) Tongana nyen a-ange ayeke bata azo ti Nzapa laso? (b) Ahundango tënë wa e ye ti bâ tënë na ndo ni fadeso?
7. Satan awara lege lani ti gboto azo mingi yongoro na Nzapa? Fa nda ni.
8. (a) A sala tongana nyen si ambeni ange aga ayingo sioni? (b) Ti tene Kota Moa ni afuti ala pëpe, a-ange so ake yanga asala nyen?
9. (a) Ye nyen asi na ayingo sioni tongana ala kiri na yayu? (b) E yeke bâ ande tënë wa na ndo ti ayingo sioni?
10. Aye ti yorö andu nyen?
11. Bango mbadi ayeke nyen? Ngbanga ti nyen a lingbi e kpe ni?
12. Ngbanga ti nyen a yeke sioni mingi ti tara ti sala tënë na akuâ?
13. Ye wa ambeni zo mingi so giriri ayeke na mbito ti ayingo sioni awara lege ti sala?
14. Legeoko na aChrétien ti giriri na Ephèse, tongana nyen e lingbi ti sigigi na gbe ti ngangu ti ayingo sioni?
15. Ti ke ayingo sioni, a lingbi e sala nyen?
16. Tongana nyen e lingbi ti sala si mabe ti e akpengba?
17. Mbeni ye nde wa a hunda e nga ti sala ti tiri na ayingo sioni si ala hon e na ngangu pëpe?
18, 19. (a) Ngbanga ti nyen e lingbi ti duti na kite pëpe so e yeke hon ayingo sioni na ngangu? (b) Tënë wa e yeke bâ ande ni na chapitre ti peko?


text:
Yenga ti 7-13 mars
ESTHER 6-10
Bia 131 na sambela
Atënë ti tongo nda ni (ahon pn. 3 pëpe)
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
“Esther apensé gi na lo wani ape, me na Jéhovah nga na azo ti lo”: (pn. 10)
Est 8:3, 4—Atâa so Esther asigigi na lê ti kuâ, lo kiri lo zia fini ti lo na lê ti kuâ ndali ti ambeni zo (ia 143 par. 24-25)
Est 8:5—Esther asara ye na mbage ti Gbia Assuérus na ndara (w06 1/3 11 par. 8)
Est 8:17—Mingi ti azo aga lani aprosélyte (w06 1/3 11 par. 3)
-
Gi anzoni ye so ayeke na yâ ti Bible: (pn. 8)
Est 8:1, 2—Tongana nyen la prophétie so Jacob atene na ngoi so lo ga lani nduru ti kui, so lo tene: Benjamin ayeke ‘kangbi ye so lo gbu na lakui’, aga tâ tënë? (ia 142, encadré)
Est 9:10, 15, 16—Atâa so mbela ni azi lege na aJuif ti gbu ye ti azo ni, ngbanga ti nyen ala ke ti sara ni? (w06 1/3 11 par. 4)
Nyen la dikongo Bible ti yenga so afa na mbi na ndo ti Jéhovah?
Aye wa la ayeke na yâ ti dikongo Bible ti yenga so, so mbi lingbi ti sara kua na ni na fango tënë?
-
Dikongo Bible: Est 8:1-9 (ahon pn. 4 pëpe)
MAÏ AKODE TI FANGO TËNË TI MO
Leke akode ti fango na tënë ti nze so: (pn. 15) Lisoro. Zia vidéo ti kode ti fango na tënë oko oko, na sara lisoro na ndo ti akota tënë ni. Na pekoni, sara lisoro na ndo ti article “Maï akode ti fango tënë ti mo: Leke kode ti mo wani ti fa na périodique.”
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Bia 118
“Yamba azo so aga na Mémorial”: (pn. 15) Lisoro. Hunda na aita ti fa aye ti nzoni so ala wara ndali ti so ala mû li ni ti yamba azo so aga na Mémorial so ahon. Fa peko ti mbeni ye so asi.
Mandango Bible ti Congrégation: ia chap. 10 par. 12-21, dango bê ti l. 91 (pn. 30)
Kiri kete na ndo ti ye so ala manda nga fa ye so ala yeke bâ na yenga ti peko (pn. 3)
Bia 147 na sambela


text:
CHAPITRE 38
Jean aye ti mä tënë ti yanga ti Jésus
JEAN BAPTISTE AYE TI HINGA YE NZONI NA NDO TI JÉSUS
JÉSUS AGONDA JEAN
A sara ngu oko tongaso awe la Jean Baptiste ayeke na da ti kanga. Même lo kue lo mä nga tënë ti amiracle so Jésus asara. Tara ti bâ ngia so Jean ayeke na ni lani tongana adisciple ti lo aga atene na lo so Jésus azingo mbeni molenge-koli ti mbeni wali-mua na gbata ti Naïn. Me, Jean aye ti hinga nda ti aye ni so kue, na lo ye ti mä ni na yanga ti Jésus ni wani. Tongaso, Jean airi adisciple ti lo use ti ga. Lo iri ala ngbanga ti nyen? Ti tokua ala ti gue ti hunda na Jésus tënë so: “Mo yeke Lo so e yeke ku gango ti lo so? Wala a lingbi e ku mbeni zo nde?”—Luc 7:19.
Hundango tënë ni so akpa mbeni ye so zo amä yâ ni ape. Jean ayeke mbeni koli so avoro Nzapa na bê kue. Lo la lo yeke zo so abatize lani Jésus asara ngu use tongaso awe. Lo bâ lani yingo ti Nzapa so adescend na ndo ti Jésus na lo mä go ti Nzapa so ayeda na Jésus. Mbeni ye so amû lege na e ti pensé so Jean ayeke na mabe encore ape tongana ti kozo ayeke dä ape. Tongana a yeke tongaso, ka Jésus ayeke sara nzoni tënë ti Jean ape tongana ti so lo yeke gue ti sara so. Me tongana a yeke kite la Jean ayeke na ni so ape, ngbanga ti nyen la lo hunda mara ti tënë ni so na ndo ti Jésus?
Jean aye ti tene Jésus lo wani la atene na yanga ti lo so ni la ni yeke Messie ni. Ye so ayeke kpengba Jean so angbâ gi na da ti kanga. Me, âmanke mbeni raison ni nde ayeke dä so Jean ahunda ndo ni so. Jean ahinga so aprophétie ti yâ ti Bible afa so Messie ni ayeke ga ande gbia nga sauveur ti azo. Me, anze mingi na peko ti batême ti Jésus, Jean la angbâ na da ti kanga so. Tongaso, Jean aye ti hinga wala mbeni zo nde la ayeke ga ande, na peko ti Jésus, ti sara ande si aprophétie kue so a tene na ndo ti Messie ni aga tâ tënë.
A hon ti tene lo tene na adisciple ti Jean ni lo tene, ‘En mbi la mbi yeke Lo so ala yeke ku gango ti lo so’, Jésus afa na ala polele so ayeke Nzapa la amû na lo ngangu ti sava kobela ti azo nde nde kue. Na pekoni, lo tene na adisciple ni, lo tene: “Ala gue afa na Jean peko ti ye so ala yeke mä na ala yeke bâ so: Awaziba ayeke bâ ndo, azo so gere ti ala abuba ayeke tambela, tere ti azo ti buruma aga nzoni, azo so mê ti ala akanga ayeke mä ndo, a yeke zingo akuâ, na a yeke fa nzoni tënë na awayere.”—Matthieu 11:4, 5.
Peut-être gbe ti tënë ti Jean ni ayeke so, Jésus ayeke sara ande gbâ ti aye ahon ti so lo yeke sara ni fadeso, na peut-être lo yeke zi ande ni Jean ni na da ti kanga. Me, Jésus atokua ndo ti tene a tene na Jean so a lingbi lo ku pëpe ti bâ amiracle mingi ahon ti so ni yeke sara ni fadeso.
Na ngoi so adisciple ti Jean ni ague awe, Jésus afa na azo so Jean ayeke gi pëpe mbeni senge prophète, me lo yeke nga ‘watokua’ ti Jéhovah, tongana ti so prophétie so ayeke na Malachie 3:1 afa ni. Nga tongana ti so Malachie 4:5, 6 afa ni, lo yeke nga Prophète Élie. Jésus afa ndani na ngoi so lo tene: “Ti tâ tënë ni, na popo ti azo so awali adü ala, mbeni so abâ gigi so ayeke kota ahon Jean Baptiste ayeke dä ape. Me zo so ayeke senge zo na yâ ti Royaume ti yayu ayeke kota ahon lo.”—Matthieu 11:11.
Na tenengo so zo so ayeke senge zo na yâ ti Royaume ti yayu ayeke kota ahon Jean, Jésus aye ti fa so Jean ayeke duti ande pëpe na popo ti azo so ayeke komande na yâ ti Royaume na yayu. Jean aleke lani lege na Jésus, me lo kui kozoni si Jésus azi lege na azo ti gue na yayu (aHébreu 10:19, 20). Me, Jean ayeke mbeni prophète be-ta-zo ti Nzapa, na lo yeke duti ande na popo ti azo so ayeke wara fini na ndo ti sese na gbe ti Royaume ti Nzapa.


text:
1“Su mbeti so, mo tokua na ange so ayeke na li ti Eglize ti gbata ti Efeze: “Baa, lo so lo gbu atongoro mbarambara na maboko ti lo ti koli si ayeke tambula na popo ti agere ti lamba mbarambara so a sara ni na lôro, atene: 2Mbi hinga aye so mo yeke sara, na pasi so mo yeke baa na sarango kua ti mo, na kangango be ti mo. Mbi hinga so mo lingbi pepe ti kanga be ti mo na azo ti sioni. Azo so ayeke tene, ani yeke awatokua, andaa ala yeke awatokua biani pepe so, mo tara ala si mo baa so ala yeke azo ti mvene. 3Mo kanga be ti mo: mo baa pasi ndali ti mbi, be ti mo awoko pepe. 4Me ye so mbi ke na mo ayeke so: mo ye mbi tongana ti kozoni pepe. 5Dabe ti mo na ndo so mo londo daa si mo ti! Zia lege ti sarango ye so mo yeke sara fadeso, kiri mo sara ye so mo sara kozoni. Tongana mo ngba na sioni lege so, fade mbi yeke ga ti zi gere ti alamba ti mo na ndo so ayeke daa. 6Me mbeni nzoni ye so mbi baa na mbage ti mo ayeke so: be ti mo ake sarango ye ti azo so amu peko ti Nicolas; mbi nga, be ti mbi ake sarango ye ti ala. 7“Zo so ayeke na mê ti mango ndo, ayeke nzoni lo ma tënë so Yingo ayeke tene na a-Eglize! “Zo so aso benda, fade mbi yeke mu na lo lege ti te le ti keke so ayeke mu fini na zo si ayeke na ya ti paradi ti Nzapa.” 8“Su mbeti so, mo tokua na ange so ayeke na li ti Eglize ti gbata ti Simirne: “Baa, lo so lo yeke kozo ni si lo yeke ndangba ni, lo so akui si lo kiri na fini, atene: 9Mbi hinga so mo yeke na ya ti ye ti ngangu, mo yeke wayere – andaa mo yeke zo ti mosoro! – Ambeni zo atene, ani yeke azuife, andaa ala yeke taa azuife pepe. Ala yeke bongbi ti azo so ayeke sambela Satan. Mbi hinga atënë ti mvene so azo ni ayeke du na li ti mo. 10Mo yeke baa ande pasi, me ayeke nzoni mbeto ti pasi ni asara mo pepe. Baa, fade Zabolo ayeke bi ambeni zo na popo ti ala na da ti kanga, ti tara be ti ala, azo ti Nzapa; na ya ti lango baleoko kue, a yeke sara ngangu na ala. Ayeke nzoni mo bata tënë ti mbi ngbii asi na kuâ, fade mbi yeke mu na mo nzoni ye so a yeke mu na zo so aso benda, so ti tene fini so angba lakue lakue. 11“Zo so ayeke na mê ti mango ndo, ayeke nzoni lo ma tënë so Yingo ayeke tene na a-Eglize! “Zo so aso benda, fade lo yeke kui kuâ ti use ni oko pepe.” 12“Su mbeti so, mo tokua na ange so ayeke na li ti Eglize ti gbata ti Pergame: “Lo so lo yeke na yongoro zeme so yanga ni aza mingi mbage na mbage, atene: 13Mbi hinga ndo so mo yeke duti daa: ayeke ndo so Satan azia mbata ti lo ti gbia daa, me mo ngba na tere ti mbi; be ti mo so mo zia na ndö ti mbi, mo zia lege ni pepe, ataa na ndembe so a fâ Antipas, lo so lo fa tënë na ndö ti mbi na legeni, na ndo so Satan azia mbata ti lo ti gbia daa. 14Me ambeni ye so mbi ke na mo ayeke so: na ndo ti mo, ambeni zo ayeke daa so ayeke mu peko ti Balaam na lege ti fango tënë ti lo. Ando Balaam amu wango na Balak titene lo handa azo ti Israel ti te anyama so a mu na sandaga na anzapa nde si ala sara nga aye ti ndumba. 15Na ndo ti mo nga, ambeni zo amu tere ti ala kue ti sara ye so azo ti mungo peko ti Nicolas ayeke fa. 16Tongaso, mo zia ngbene lege ti sarango ye ti mo. Tongaso pepe, fade mbi yeke ga fafadeso ti tiri na azo so na yongoro zeme so ayeke sigigi na yanga ti mbi. 17“Zo so ayeke na mê ti mango ndo, ayeke nzoni lo ma tënë so Yingo ayeke tene na a-Eglize! Zo so aso benda, fade mbi yeke mu na lo mane so angba na hondengo ni. Mbi yeke mu nga na lo mbeni vuru têne so a su fini iri na ndö ni, mbeni zo nde ahinga iri ni pepe, gi zo so awara iri ni si ahinga.” 18“Su mbeti so, mo tokua na ange so ayeke na li ti Eglize ti gbata ti Tiatire: “Molenge ti Nzapa, lo so le ti lo ti bango na ndo aza tongana menga ti wâ si agere ti lo akpa bengba wen so a kpaka ni si aza zango, lo tene: 19Mbi hinga aye so mo yeke sara, ndoye ti mo, mabe ti mo, nzoni ye so mo yeke sara na azo nga na kangango be ti mo. Aye so mo yeke sara fadeso ahon ti so mo sara kozoni. 20Me ye so mbi ke na mo ayeke so: mo zia lege na Yezabel, wali so, ti sara si azo ti kua ti mbi agirisa lege. Lo yeke tene na azo atene, ni yeke wayanga-Nzapa, lo yeke fa lege na azo ti mbi ti sara aye ti ndumba si ala yeke te akobe so a mu na sandaga na ayanda. 21Mbi zia na lo ngoi titene lo zia ngbene lege ti sarango ye ti lo, me lo ye ti zia lege ti sarango ye ti ndumba ti lo ni pepe. 22Ndani laa mbi yeke bi lo na ndö ti gbogbo na kobela titene lo baa pasi mingi, lo na azo so lo na ala ayeke sara aye ti ndumba. Tongana ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala ni pepe, pasi ni ayeke si na ala. 23Fade mbi yeke fâ azo so kue ayeke mu peko ti wali ni. Na pekoni, a-Eglize kue ayeke hinga atene, mbi yeke lo so lo hinga tënë so ayeke na ya ti be ti zo nga na nzara ti be ti zo. Fade mbi yeke futa zo oko oko alingbi na ye so lo sara. 24“Me ti ala azo ti Tiatire, ambeni zo na popo ti ala ake ti mu peko ti asioni tënë so azo ni ayeke fa. Ala so ake ti zia be ti ala na ndö ti atënë so azo ni airi ni ‘atënë ti Satan so angba na hondengo ni’, mbi tene na ala: mbi ye ti zia na ndö ti ala mbeni nengo kungba nde pepe. 25Gi ye oko, ye so ayeke na maboko ti ala, ala bata ni ngangu ti ku na gango ti mbi. 26“Zo so aso benda si lo ngba ti sara aye so mbi ye ngbii asi na ndani, fade mbi yeke mu na lo komandema na ndö ti amara nde. 27Fade lo yeke fa lege na ala na komandema ti ngangu, lo yeke fâ ya ti ala kete kete tongana ti so zo ayeke fâ ya ti ta ti sese. 28Tongaso laa mbi wara komandema ni na maboko ti Babâ ti mbi. Fade mbi yeke mu na lo tongoro ti ndaperere. 29“Zo so ayeke na mê ti mango ndo, ayeke nzoni lo ma tënë so Yingo ayeke tene na a-Eglize!”
Copyright
Learn More


text:
Yenga ti 25 avril–1 mai
JOB 33-37
Bia 50 na sambela
Atënë ti tongo nda ni (ahon pn. 3 pëpe)
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
“Tâ kamarade amû wango so akpengba zo”: (pn. 10)
Job 33:1-5—Elihu afa lani so lo ne Job (w95-F 15/2 29 par. 2-4)
Job 33:6, 7—Elihu asara lani tere ti lo kete nga lo sara ye na nzoni bê (w95-F 15/2 29 par. 2-4)
Job 33:24, 25—Elihu akpengba lani Job atâa so lo mû wango na lo (w11-F 1/4 23 par. 3; w09 1/4 10 par. 8)
-
Gi anzoni ye so ayeke na yâ ti Bible: (pn. 8)
Job 33:24, 25—Atënë ti Elihu afa nyen na ndo ti Nzapa? (w09 1/8 11 par. 11)
Job 34:36—A yeke tara Job juska ti si na ndo wa? Nga ye so afa nyen na e? (w94-F 15/11 17 par. 10)
Nyen la dikongo Bible ti yenga so afa na mbi na ndo ti Jéhovah?
Aye wa la ayeke na yâ ti dikongo Bible ti yenga so, so mbi lingbi ti sara kua na ni na fango tënë?
-
Dikongo Bible: Job 33:1-25 (ahon pn. 4 pëpe)
MAÏ AKODE TI FANGO TËNË TI MO
Kozo tingbingo tere: Sara kua na kode ti kangbingo mbeti ti tisango azo na kota bungbi ti lango ota ti ngu 2016. (ahon pn. 2 pëpe)
Vizite: fg ye ti manda 12 par. 4-5. Sara mbeni démonstration so na yâ ni mbeni ita akiri ti sara vizite na mbeni zo so amû lani mbeti ti tisango azo na kota bungbi ti lango ota. Zia mbeni tënë ndali ti vizite ti peko. (ahon pn. 4 pëpe)
Étude: jl ye ti manda 11
—Wa zo so mo yeke manda Bible na lo ti gue na kota bungbi ti lango ota. (ahon pn. 6 pëpe)
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Bia 124
“Adango bê ndali ti kota bungbi ti lango ota”: (pn. 8) Diskur. Zia vidéo Adango bê ndali ti kota bungbi ti lango ota, so ayeke na ndo ti jw.org. Wa aita ti tene ala leke programme ti ala si ala duti dä na ngoi ti kota bungbi ni. Fa aye so a leke ndali ti kapa ti tisango azo.
Bezoin ti congrégation: (pn. 7)
Mandango Bible ti Congrégation: ia chap. 14 par. 1-13 (pn. 30)
Kiri kete na ndo ti ye so ala manda nga fa ye so ala yeke bâ na yenga ti peko (pn. 3)
Bia 21 na sambela


text:
YE TI MANDA 13
Kua ti pionnier ayeke nyen?
“Pionnier” ayeke zo so ayeke zi li ti mbeni ye. Jésus ayeke lani mbeni pionnier teti so Nzapa atokua lo na sese ge ti fa tënë na ti mû fini ti lo ndali ti azo si lege azi na ala ti wara salut (Matthieu 20:28). Laso, adisciple ti lo ayeke sara tongana lo na lege so ala yeke mû ngoi ti ala mingi ‘ti sara adisciple.’ (Matthieu 28:19, 20). Ambeni awara lege ti sara ye so a iri ni kua ti pionnier.
Pionnier ayeke zo so amû ngoi ti lo mingi ti fa tënë. A-Témoin ti Jéhovah kue ayeke fa nzoni tënë. Me, ambeni aleke kapa ti ala ti fa tënë tongana pionnier permanent, so ti tene ala yeke fa tënë teti angbonga 70 nze na nze. Ti sara ni, mingi ti ala akiri na wungo ti angbonga ti kua ti nginza ti ala na gbe ni. Ti ambeni, a tokua ala na ando so kota bezoin ti awafango tënë ti Royaume ayeke dä ti fa tënë tongana pionnier spécial. Ala yeke fa tënë teti angbonga 130 wala ahon ni nze na nze. Apionnier ayeke gi ti duti na gbâ ti ye na yâ ti fini ti ala pëpe, ala hinga so Jéhovah ayeke mû na ala aye so ala yeke na bezoin ni (Matthieu 6:31-33; 1 Timothée 6:6-8). Ala so dutingo ti ala amû lege na ala ti sara akua ti pionnier ni so ape alingbi ti mû kua ti pionnier auxiliaire, so ti tene ala lingbi ti soro mbeni nze oko ti fa tënë teti angbonga 30 wala 50.
Zo aga pionnier ndali ti so lo ye Nzapa nga na amba ti lo. Tongana ti Jésus, e kue e bâ so laso azo ague yongoro mingi na Nzapa (Marc 6:34). Me hingango ye so e yeke na ni alingbi ti mû maboko na ala laso laso, na ye so ayeke sara si ala wara mbeni kpengba beku ndali ti gigi ti kekereke. Ndoye so mbeni pionnier ayeke na ni na mbage ti amba ti lo azo ayeke pusu lo ti mû ngoi ti lo mingi nga na ngangu ti lo ti mû maboko na ala na lege ti yingo (Matthieu 22:39; 1 aThessalonicien 2:8). Ye so asara si mabe ti lo akpengba, songo ti lo na Nzapa nga akpengba nga lo yeke na ngia mingi.
Ti mo, kua ti pionnier ayeke nyen?
Nyen la apusu ambeni zo ti mû kua ti pionnier permanent wala spécial?


text:
‘Hinga biani so Nzapa amû lo ti ga Seigneur na Christ’
Tongana ngoi ayeke hon, mo lingbi ti wara akite nga mabe ti mo alingbi ti woko. Gi ti duti na kpengba mabe na Jésus, Messie so a mû zendo ti lo nga Gbia ti Royaume ti Nzapa.
‘Hinga biani so Nzapa amû lo ti ga Seigneur na Christ’ (Kozo mbage ni)
Nyen la apusu mo ti yeda so Nzapa amû Jésus ti ga Seigneur na Christ?
‘Hinga biani so Nzapa amû lo ti ga Seigneur na Christ’ (Use mbage ni)
Bâ aye so alingbi ti mû maboko na mo ti duti na kpengba mabe na Jésus.


text:
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
“Nzapa la ayeke Zo ti mungo maboko na mbi”
Psaume 52-59 afa atënë ti bê ti David na ngoi so lo tingbi na angangu kpale na yâ ti fini ti lo. Me na yâ ti angoi ti ngangu so kue, lo ngbâ ti zia confiance ti lo na Jéhovah (Ps 54:6; 55:23). Lo gonda nga Jéhovah ndali ti tënë ti Lo (Ps 56:11). E yeke maï mara ti mabe so nga e yeke na confiance na Nzapa ti e? E yeke zia si tënë ti lo Bible afa lege na e na ngoi so e tingbi na akpale? (aPr 2:6). Ambeni versê wa alingbi ti mû maboko na mo na ngoi so . . .
bê ti mo anze wala mo yeke na yâ ti kota vundu?
mo tï kobela?
ambeni zo ason bê ti mo?
a sara ye ti ngangu na mo?


text:
SANGO NA NDO TI MBAÏ TI BUNGBI TI E
“Tâ mbeni pendere ngoi”
NA NGU 1870 na Pittsburgh (Allegheny), na Pennsylvanie na Amerika, mbeni kete groupe ti azo akomanse ti gi ti hinga ye na ndo ti Bible. Charles Taze Russell la amû li ni na ndo ti ala. Ala manda ye na ndo ti ngere so Christ afuta ti zi na azo na hio ala hinga kota ye so ngere so asara na yâ ti ye so Jéhovah aleke ti sara. A nzere na ala lani mingi ti hinga so ngere so Christ afuta ti zi na azo amû lege na azo ti sö kuâ, même na ala so ade amä lani tënë na ndo ti Jésus pëpe. Teti so ala bâ ye so na nene ni mingi apusu ala ti sara matanga ti dabe ti ala na kuâ ti Jésus ngu oko oko.—1 aCor. 11:23-26.
Ita Russell akomanse ti sigigi na Tour ti Ba Ndo so asara tënë mingi na ndo ti ngere so Christ afuta ti zi na azo tongana kota ye so Nzapa asara ti fa ndoye so lo yeke na ni na mbage ti azo. Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so a iri Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Christ “tâ mbeni pendere ngoi” na a wa azo so adiko ni ti sara matanga so na Pittsburgh wala na ambeni ndo nde na yâ ti agroupe. “Même tongana azo use wala ota so tënë ti mabe ti ala ayeke oko”, wala même gi zo oko, Christ ayeke na ala.
Ngu oko oko, gbâ ti aita ayeke ga lani na Pittsburgh ti sara Matanga ti Dango bê na kuâ ti Christ. Na ndo ti mbeti ti tisango ndo ndali ti matanga ni, a tene: “A yeke yamba mo na ngia”. A-Wamandango Bible ti Pittsburgh ayeke nduru ti mû na aita ti ala ndo ti lango nga na kobe. Na ngu 1886, na yâ ti nze ti Dango Bê na kuâ ti Christ a yeke sara lani mbeni “kota bungbi” so aninga alango mingi. Tour ti Ba Ndo awa azo atene: “Ala ga, ala so andoye mingi Maître ti ala, aita ti lo nga na tâ tënë.”
Teti angu mingi, aWamandango Bible ti Pittsburgh ayeke leke lani akota bungbi ndali ti azo so amä na bê na ngere so a futa ti zi na azo na so aga na Pittsburgh ndali ti Dango Bê na kuâ ti Christ. Na ngoi so wungo ti aWamandango Bible aga mingi wungo ti azo so ayeke ga na Dango Bê na kuâ ti Christ nga kue aga mingi, nga a sara ni na yâ ti ando mingi na yâ ti dunia. Ray Bopp so ayeke na congrégation ti Chicago atene so na yâ ti ngu so alondo na ngu 1910 ti si na ngu 1919, hongo na mapa na vin ti Dango Bê na kuâ ti Christ amû l’heure mingi ngbanga ti so mingi ti azo so aga ayeke te mapa ni nga ayeke nyon vin ni.
Aye wa la a sara lani na kua na ngoi ti Dango Bê na kuâ ti Christ ni? Atâa so Jésus asara lani kua na vin na ngoi ti Kobe ti Seigneur, teti mbeni ngoi Tour ti Ba Ndo ahunda ti tene a sara kua na ngu ti raisin wala na raisin so atö ni, tongaso si “azo so awoko”, wala azo so alingbi ti nyon sämba ahon ndo ni, alingbi ti tï pëpe. Ye oko, a yeke mû vin na ala so ayeda so “vin so ason la alingbi a sara kua na ni.” Na pekoni, aWamandango Bible aga ti hinga so bengba vin la ayeke tâ fä ti mênë ti Jésus.
Dango Bê na kuâ ti Jésus amû lege na aita ti gbu li ti ala mingi. Ye oko, na yâ ti ambeni congrégation, mawa asara aita na ngoi ti dango bê ni nga tongana kapa ni ahunzi, zo oko asara tënë pëpe. Buku Jéhovah ti ngu 1934 atene so a lingbi a sara Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Christ na yâ ti “vundu” pëpe ndali ti kuâ ti pasi so Jésus akui, me a lingbi a sara ni na yâ ti “ngia” ndali ti so lo yeke Gbia na yayu ngbene ye na ngu 1914.
A komanse na ngu 1935 a changé lege so a yeke sara fadeso na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Christ ndali ti so a zi nda ti tënë “azo mingi mingi” so a sara tënë ni na Apocalypse 7:9. Ngbene ye na ngu ni so ti ga na ni, awakua ti Jéhovah abâ “azo mingi mingi” so tongana aChrétien so amû tere ti ala na Nzapa awe na so ayapu na yâ ti kua ti Nzapa mingi ape. Na ngoi ni so, a bâ gbâ ti azo so tongana awakua ti Nzapa so ayeke be-ta-zo na so ayeke na beku ti wara fini na yâ ti paradis na ndo ti sese. Na peko ti so Russell Poggensee akiri abâ zingo nda ti ye so nga lo gbu li ti lo na ndo ti lo wani, lo tene: “Jéhovah asoro mbi pëpe na lege ti yingo vulu ti lo ti gue na yayu.” Ita Poggensee, nga na ambeni ita mingi so ayeke be-ta-zo tongana lo, azia ti te mapa ni nga ti nyon vin ni me ala ngbâ ti gue na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Christ.
Na ‘tâ pendere ngoi’ so, kapa ti fango tënë so ayeke nde amû lege na azo kue ti fa singila ti ala ndali ti ngere so a futa ti zi na azo. Na yâ ti Bulletin, wala Kusala ti Royaume ti ngu 1932 a wa aChrétien ti duti pëpe “asaint ti Dango Bê na kuâ ti Christ,” azo so ate gi mapa ni nga anyon gi vin ni me ala yeke pëpe “atâ awakua,” azo so ayeke fa tâ tënë. Na yâ ti Bulletin ti ngu 1934 a hunda ndo na ndo ti wungo ti azo so ayeke ga “apionnier auxiliaire,” a tene: “E yeke wara ande ala 1000 na ngoi ti Dango Bê?” Na ndo ti azo so a soro ala ti gue na yayu Informateur atene: “Ala lingbi ti wara ngia gi tongana ala fa tënë ti Royaume.” A si na mbeni ngoi, azo so ayeke na beku ti wara fini na ndo ti sese ayeke wara nga ngia gi tongana ala fa tënë. *
Ti awakua ti Jéhovah kue, lakui so a yeke sara na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Christ ayeke ngoi so ayeke nzoni-kue na yâ ti ngu ni so ahon atanga ni kue. Ala yeke sara ni même na yâ ti angoi so ayeke ngangu. Na ngu 1930, Pearl English na ita ti lo ti wali, Ora atambela akilomètre 80 ti gue ti sara Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Christ. Na ngoi so Harold King, so ayeke mbeni missionnaire, ayeke gi lo oko na da ti kanga na Chine, lo sû mbeni suma-tene nga na abia na ndo ti Dango Bê na kuâ ti Christ nga lo mû mbeni lê ti keke la lo sara na vin ni nga lo sara mapa ni na loso. Ti londo na akodoro so ayeke na tö ti Europe ti si na akodoro so ayeke na bê ti Amerika nga ti si na Afrika, aChrétien asara Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Christ na mbeto pëpe na angoi ti bira wala na angoi so a kanga lege na ala ti fa tënë. Atâa ndo wa la e yeke dä wala dutingo ti e ayeke tongana nyen, e yeke bungbi oko ti gonda Jéhovah Nzapa nga na Jésus Christ na pendere ngoi ti Dango Bê na kuâ ti Christ.
^ par. 10 Ândö a iri Kusala ti Royaume a tene bulletin na pekoni a iri ni Informateur.


text:
CHAPITRE 40
Mbeni tapande na ndo ti tënë ti pardon
MBENI WALI SO AYEKE WASIOKPARI ATUKU MAFUTA NA GERE TI JÉSUS
A HAKA PARDON NA ZINGO BON NA LI TI MBENI ZO
Ndali ti so bê ti ala ayeke nde nde, azo ayeke sara ye lani nde nde na gbele aye so Jésus atene na lo sara. A bâ ni polele na ngoi so Jésus ague na yâ ti mbeni da na Galilée. Mbeni Farizien so iri ti lo ayeke Simon atisa Jésus ti ga ti te ye na da ti lo. Peut-être lo ye lani ti bâ mbilimbili zo so ayeke sara amiracle so. Me, teti so Jésus abâ tisango ndo ni so tongana mbeni lege so azi na lo ti fa tënë, lo yeda, tongana ti so lo yeda lani na tisango ndo ti gue ti te ye legeoko na azo ti rongo nginza ti impôt nga na awasiokpari.
Me, a yamba Jésus tongana ti so a yeke yamba lani na agene ape. Poussière ayeke mingi na ando ti lege na Palestine. Ni la, na peko ti tambela, gere ti zo ayeke chauffé nga ayeke mû saleté. Tongaso, mingi na ngoi ni kâ, tongana gene aga, a yeke sukula ka gere ti lo na dede ngu. Me a sara ni na Jésus ape. Même azo ni asu ngbangba ti lo ape, tongana ti so a yeke sara ka ni ti yamba na agene. Mbeni ye ni ayeke tukungo mafuta na li ti gene ni, ti fa nzoni bê so ala yeke na ni na mbage ti lo. So kue a sara nga ni na Jésus ape. A yamba tâ lo nzoni la?
Fadeso, a komanse ti ga na kobe na agene so ayeke na tere ti table ti tengo ye ni. Tongana azo ayeke te ye, mbeni wali, so a tisa nga lo ape, alï na yâ ti da ni. Lo yeke mbeni zo “so azo ahinga lo na yâ ti gbata ni tongana wasiokpari”. (Luc 7:37). Ti tâ tënë ni, e kue e yeke awasiokpari. Me ti wali ni so, âmanke lo yeke sara ka ye ti kirikiri mingi, peut-être lo yeke lani mbeni wali-ndumba. Âmanke lo mä ambeni fango ye ti Jésus awe, na tapande, tisango ndo so lo mû na azo so kungba ane ala ti ga na mbage ti lo, si ala wara dengo bê (Matthieu 11:28, 29). Peut-être a yeke atënë so Jésus atene nga na aye so lo sara la apusu wali so ti gi ti ga na mbage ti Jésus.
Lo ga na tere ti table ni na mbage ti peko ti Jésus na lo kuku na tere ti gere ti lo, lo komanse ti toto. Angu ti lê ti lo atï na ndo ti gere ti Jésus na lo essuyé ni na kuä ti li ti lo. Lo embrassé gere ti Jésus na lo tuku mafuta so lo ga na ni na ndo ni. Bê ti Simon ason tongana lo bâ ye ni so. Lo yeke tene na yâ ti bê ti lo, lo tene: “Tongana koli so ayeke prophète, ka lo yeke hinga zo so ayeke ndu lo so, lo yeke hinga so wali so ayeke wasiokpari.”—Luc 7:39.
Me teti so Jésus ahinga ye so lo yeke pensé so, lo tene na Simon ni, lo tene: “Simon, mbi yeke na mbeni tënë ti tene na mo.” Na Simon angbâ atene: “Maître, tene tënë ni!” Jésus angbâ atene: “Bon ti mbeni zo ayeke na li ti akoli use. Bon ti oko ayeke denier 500, me ti mbeni ayeke denier 50. Tongana ala yeke na ye ti futa na ni ape, na nzoni bê, lo zi bon ni na li ti ala use kue. Tongaso, na popo ti ala use so, zo wa la ayeke ye wa ti bon ni mingi?” Peut-être, Simon atene nga gi tongaso atene: “Mbi pensé a yeke lo so bon ti lo ni ayeke mingi si wa ti bon ni azi ni so.”—Luc 7:40-43.
Jésus ayeda. Na pekoni, Jésus abâ ndo na mbage ti wali ni na lo tene na Simon, lo tene: “Mo bâ wali so? Mbi lï na da ti mo, me mo mû na mbi ngu ti sukula na gere ti mbi ape. Me wali so amouillé gere ti mbi na ngu ti lê ti lo, na lo essuyé ni na kuä ti li ti lo. Mo su ngbangba ti mbi ape. Me wali so, ngbene ye so mbi lï na da so, lo zia pëpe ti embrassé gere ti mbi. Mo tuku mafuta na li ti mbi ape, me wali so atuku mafuta so afun pendere na gere ti mbi.” Jésus abâ so wali ni asara ye so afa biani so lo ye ti changé asioni sarango ye ti lo. Ni la, Jésus atene na nda ni lo tene: “Mbi tene na mo, atâa so siokpari ti lo ayeke mingi, a pardonné ni kue awe ngbanga ti so lo ye zo mingi. Me zo so a pardonné siokpari ti lo kue ape, me gi kete, lo ye zo mingi ape.”—Luc 7:44-47.
Jésus ayeke kanga lê na ndo ti sarango ye ti kirikiri la ape. Nde na so, lo yeke fa nzoni bê na mbage ti azo so, na mbeni ngoi, asara akota siokpari, me so na pekoni ala fa so ala ye ti changé na ti ga ti wara dengo bê na mbage ti Christ. Wali ni adoit ti wara dengo bê lani na ngoi so Jésus atene na lo, a tene: “A pardonné siokpari ti mo awe . . . Mabe ti mo asö mo awe. Mo gue na siriri.”—Luc 7:48, 50.


text:
YE SO E LINGBI TI SARA
MAMA TI CENTRAFRIKA, MASEKA-OUALI, MOLENGUE-OUALI
LONDO LONDOULONDO E A OUALI TI CENTRAFRIKA E KOUE E LONDO
E TOTO NDA LI TI KODRO TI E BEAFRIKA
E SARA TENE NDA LI TI KODRO TI E
NDA LI TI A MOLENGUE TI E
KEKEREKE A KE TI A MOLENGUE TI E
BEAFRIKA A YEKE KODRO SO A ZO MINGUI A YINGA ZONI TI LO
CENTRAFRIKA NA YANGA OKO SANGO
CENTRAFRIKA KODRO OKO
NA CENTRAFRIKA ZO KO KWE ZO MARA A KE PEPE
E KOUE E YEKE A ITA
SO KOTA DJIA TI KODRO TI E SO KO ZO GBIA TI KODRO E BABA BOGANDA A ZIA NA E :
- GBIA BOGANDA A ZIA NA E YENGO TERE;
- GBONGBI NGO TERRE NA MANGO TERE;
- SARANGO KWA TI MAE NA KODRO TI E BEAFRIKA.
- SO KOTA PORO TI GBIA BABA BOGANDA
LA SO KODRO TI E A GA KODRO BEAFRIKA TI FA NGO ZO,
PIKANGO ZO (A KOLI), NA LE TI A OUALI NA A MOLENGUE
KANGANGO ZO SENGUE SENGUE AIEEEEEE
KOLI A GA MOLENGUE,
A GA OUALI,
A GA BOUBA HEEEEEEEE BOZIZE KONBO ZOMBO MO DEBA DJONI SI
SORE SORE TI MO NI MO KE SI GUI GA NA YA NI GBI TI A KOUA
KOLI A KE LANGO NA DA TI LO PEPE,
A BE NI A YEKE LANGO NA KOTA BETO NA BE TI ALA
A YEKE PIKA KOLI, A GBOTO LO SA SESSE AHEEEEEE MAWA
MAMA TI BE AFRIKA MBI TARA TI ALA MALENGUE TI ALA ITA TI ALA NA GA MAMA TI ALA
MBI OUNDA A E GOUE E A OUALI E LONDOU E KE A YE SO GBI TI KODRO BOZIZE A YEKE SALA NA BEAFRIKA
LO GA NA BIRA NA YAYA KODRO TI E
GA GON TI LO TI MO KODRO GUI NA BIRA,
NA MANDA KO TI SORO NGO GBIA TI KODRO GUI NA BIRA AIE SO GNE YE TI VOUNDOU
NA BOZIZE CENTRAFRIKA A GA YE TI LO (PATRIMOINE)
YE SO LA OKO E BA NA YA TI KODRO TI E A PE
GBIA OKO A SARA A PE
A LONDOU NA KOZO GBIA BOGANDA E BA A PE,
DACKO. KOLINGBA. PATASSE SO YE
MAMA MO YEKE MAMA KETE TI MO A YEKE PEPE
OUALI KOUE A YEKE MAMA E LONDOU E KE NA KOROUGO YA SO GBIA BOZIZE A YEKE SARA NA BEAFRIKA
LO MOU KOKORA NA A MOLENGUE TI E TI FA NA TERE TI ALA AIE SO MAWA
LE TI GBIA GUI NA MENE TI A MOLENGUE TI KODORO
LO VON GONBE TI FA NA A MOLENGUE TI BEAFRIKA MA LO YE TI DOUTI GBIA TI A KOUA ? GBIA BOZIZE
NA CENTRAFRIKA MO YEKE KE MARA WA SI MOYEKE YE SO WA BOZIZE E OUNDA MO
MO NVENI MO YEKE NDO NA A OUALI KIRIKIRI NA YA KODRO NI
MAIS NA GBO GON LI TI MO NVENI MO TENE YE GBIA TI A KOUA
E A MAMA E LONDO NA LA GON TI 8 MARS 2013
SO A YEKE LANGO TI A OUALI NA NDO DOUNIA KOUE
E FA NA BOZIZE SIONI TI LO
NGA E OUNDA NA LO TI ZIA LEGUE NA A ITA TI KAMA KITE TI SALA KOUSALA TI ALA
TONGA NA LO KE FADE LO NVENI LO YEKE BA NGOZO TI E A MAMA
BOZIZE NA BOSSEMBELE MO GANGA A ITA A OUALI NA A MOLENGUE
NA CERD MO SARA BA NA NA KOLI A GNON INO TI ALA A BENI A LANGO NA NDOTI ZENDE HEEEEE SO GBIA
NA GARAGBA WARA NA CAMP DE ROUX A MOLENGUE A YEKE BA PASSI SENGUE SENGUE
NA OMISPORT MOLENGUE TI MO GBIA BOZIZE DJODJO A GANGA A ZO NA YA TI SIONI ZENDE
ALA GA GNAMA NA YA TI VOU KO NDO PASSI
A YEKE A MOLENGUE TI A ZO A PE
A YEKE A MOLENGUE TI CENTRAFRIKA A PE
GBO LI TI MO NA PEKO TI MO A YEKE GUI YE BOZIZE
BIBLE SO MO GBO SO A TENE GNE
YINGA GBIA MO SALA SIONI MINGUI
MO GA NA KAGBI NA YA KODRO
MO ZIA A HINDOU MINGUI GA NA A OUALI LI MOA BOZIZE
SO RE ! SO RE SO RE ! TI MO NI A YEKE NGAGOU MINGUI GBIA TI A KOUA
SO A YEKE TOTO TI BE TI A MAMA TI BEAFRIKA
TOTO TI A OUALI TI BEAFRIKA
DE KONGO TI A MASSEKA TI BE AFRIKA SO A TOUROUGOU TI MO A SALA LANGO SIONI NA ALA
BOZIZE NA GBE TI GBIA PATASSE MO GA NA BANIA MOLENGUE A SARA BA NA NA A OUALI NA A MASSEKA OUALI
BOZIZE MO OKO SO MO GA BENI TI OUSSE NI NA A ZAKAWA GUI BA NA NA PEKO TI TERE
KEKEREKE TI A MASEKA SO A BOUBA NDA LI TI MO BOZIZE
BOZIZE E KIRI SINGUILA NA MO NA KOTA PASI SO MO ZIA E NA YA NI
SINGUILA NA A ZO TI MO SO A KE PIKA A KOLI TI E
A MOLENGUE TI E
A SEWA A BOUBA MINGUI NA GA
KA GBI A OUNDO NI MINGUI GUI NDA LI TI MO
YE SO E LINGI TI SARA A MAMA TI BE AFRIKA
A YEKE GA NA PEKO TI TOTO NA PASSI TI E A MAMA
SINGUI SINGUILA MINGUIGBIA TI A KOUA BOZIZE
A MAMA TI BEAFRIKA NA LE 7 MARS 2013
NA YA TI A VAKA KOUE NA 17H30 E PIKA YANGA TAWA TENE TI KETE GOUE 18H30
NA LA NGO TI 8 MARS A MAMA TI BEAFRIKA E LONDO NA 5H30 E YOU VOURO DOUZOU BONGO
E BALE LE TI KODRO NA TOTO E OUNDA NA NZAPA TI ZI SIO NI GBIA NA YA KODRO
TI KANGA LEGUE NA BIRA SO A YEKE NDOUROU TI LE NA YA KODRO
A BA TI LO GBIA LO MA ALA PEPE A YEKE GANGOU
NGOU BALAOKO A HON GUI PASSI, TOTO TI GMBE E KE NA KOUROUGOU
E A MAMA TI BEAFRIKA
SO KOTA TOTO TI E A MAMA TI BEAFRIKA NA LENGO TI ITA
MAMA MOKONZI-OUALI