text:
Ngbâ ti ku
“Tongana tënë ni asi fade pëpe, mo ku.”
ABIA: 128, 45
1, 2. Na ndo ti tënë ti aprophétie, sarango ye ti awakua ti Jéhovah ayeke tongana nyen?
AWAKUA ti Jéhovah aku a ninga ti tene aprophétie ti lo so ayeke na yâ ti Bible aga tâ tënë. Na tapande, Jérémie afa kozoni awe so a yeke futi Juda, na a yeke ye so asi na ngu 607 kozo ti Christ na ngoi so azo ti Babylone aga afuti gbata ni (Jér. 25:8-11). Na lege ti yingo ti Jéhovah, Ésaïe afa so Jéhovah ayeke mû aJuif so a gue na ala na ngbâa ti kiri na ala na Juda. Lo tene: “Ngia ayeke na azo kue so aku Lo.” (És. 30:18). Michée nga kue aku ti tene azendo ti Jéhovah aga tâ tënë, lo tene: “Fade mbi yä lê ti mbi na L’Éternel; mbi ku Nzapa ti salut ti mbi.” (Mi. 7:7). Teti angu mingi, awakua ti Nzapa nga kue aku ti tene aprophétie so asara tënë na ndo ti Messie, wala Christ aga tâ tënë.
2 Laso nga kue, awakua ti Jéhovah angbâ ti ku, ndali ti so aprophétie so asara tënë na ndo ti Messie ade ti ga tâ tënë kue ape. Na yâ ti ngoi kete, na lege ti Royaume ti Jéhovah so Messie ayeke Gbia ni, Jéhovah ayeke zi apasi ti azo kue na lege so lo yeke futi azo ti sioni nga lo yeke zi awakua ti lo na yâ ti sioni dunia so, so a yeke na gbe ti ngangu ti Satan (1 Jean 5:19). Tongaso, a lingbi e ngbâ ti ku nga e hinga biani so a ga nduru awe ti futi sioni dunia so.
3. Tongana a yeke depuis la e yeke ku ti tene a futi sioni dunia so, e lingbi peut-être ti hunda tere ti e na tënë wa?
3 E awakua ti Jéhovah, e yeke ku kungo ti bâ ngoi so a yeke sara ande ye so bê ti Nzapa aye na ndo ti sese (Mat. 6:10). Me tongana ayeke depuis la e yeke ku ti tene a futi sioni dunia so, e lingbi peut-être ti to nda ti hunda tere ti e, e tene: ‘Eskê a yeke biani na lege ni ti ngbâ ti ku?’
NGBANGA TI NYEN A LINGBI E NGBÂ TI KU?
4. Kota raison so ndali ni e ngbâ ti ku ayeke so wa?
4 Bible afa na e ye so a lingbi e sara na ngoi so a ga nduru mingi awe ti futi sioni dunia so. Jésus atene na adisciple ti lo ti “lango pëpe” nga ti “zia lê ti ala angbâ na zingo ni”. (Mat. 24:42; Luc 21:34-36). Kota raison so ndali ni e ngbâ ti ku ayeke so Jésus la ahunda na e ti sara ni. Bungbi ti Jéhovah nga kue ayeke dabe ti e lakue ti ‘ku na ti bata na li ti e ngoi so lâ ti Jéhovah ayeke si na ayeke duti dä,’ nga ti ngbâ ti zia lê ti e gi na ndo ti zendo ti fini dunia so Jéhovah amû na e.
5. Ngbanga ti nyen la a yeke kota ye mingi laso ti tene lê ti e angbâ na zingo ni?
5 Tongana a lingbi lani adisciple ti Jésus ti ngoi ti akozo Chrétien angbâ ti ku, a yeke kota ye mingi ndali ti e ti ngbâ ti ku. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so e yeke na ngoi so Christ asi awe nga lo yeke dä. Ngbene ye na ngu 1914 ti ga na ni, e bâ polele aye so afa so Christ asi awe nga lo yeke dä. Nga, tongana e bâ tongana nyen la aye ayeke ga gi sioni sioni ti gue na ni nga na kua ti fango tënë so a yeke sara ni na yâ ti dunia kue, a fa polele so e yeke na “ngoi so aye ti ngoi so ayeke gue ti hunzi”. (Mat. 24:3, 7-14). Teti so Jésus afa pëpe ngoi oke la alango ti nda ni ayeke ninga, a lingbi lê ti e angbâ na zingo ni.
6. E hinga tongana nyen so aye ayeke ga ande gi sioni sioni tongana e ga nduru mingi na nda ni?
6 Bible atene so sarango ye ti azo ayeke ga gi sioni sioni “na alango ti nda ni”. (2 Tim. 3:1, 13; Mat. 24:21; Apoc. 12:12). Atâa so aye ti sioni ayeke mingi laso, e hinga so ayeke ngbâ ande ti ga gi sioni sioni ti gue na ni. Tongaso, “ngoi so aye ti ngoi so ayeke gue ti hunzi” aye ti sara tënë ti mbeni ngoi so ayeke ga ande so aye ayeke ga tâ sioni mingi na yâ ti dunia?
7. Matthieu 24:37-39 atene nyen na ndo ti aye so ayeke passé na yâ ti dunia na alango ti nda ni?
7 Ambeni zo alingbi ti pensé so kozo ti tene “kota ye ti vundu” ato nda ni, bira ayeke passé na yâ ti akodoro kue, azo mingi ayeke wara kobe ti te ape nga azo mingi ayeke tï kobela (Apoc. 7:14). Tongana ayeke tongaso, azo kue ayeke hinga so aprophétie ti Bible la ayeke ga tâ tënë so. Même azo so asara sanka ti aye so Bible afa alingbi peut-être ti hinga ni. Ye oko, Jésus atene so mingi ti azo ayeke “hinga tënë ni pëpe”, so ti tene ala yeke sara sanka ti aye so ayeke passé. Ala yeke ngbâ ti sara akua ti ala ti lâ na lâ juska na ngoi so lâ ti Jéhovah ayeke tï na ndo ti ala gi gbagburu tongaso. (Diko Matthieu 24:37-39.) Tongaso, a lingbi e pensé pëpe so aye ayeke ga ande tâ sioni mingi na yâ ti dunia awe si “kota ye ti vundu” ato nda ni.
8. So e “lango pëpe” tongana ti so Jésus atene, nyen la e hinga ni?
8 Jésus afa lani na adisciple ti lo aye nde nde so ayeke si ande mbeni lâ ti tene ala hinga nzoni mingi gigi so angbâ ti ku ala. Lê ti adisciple ti Jésus akpengba lani (Mat. 24:27, 42). Ti londo na ngu 1914 ti ga na ni, aye so Jésus asara tënë ni so afa so e yeke na alango ti nda ni akomanse ti ga tâ tënë. E hinga biani so e yeke fadeso na “ngoi so aye ti ngoi so ayeke gue ti hunzi”. Jéhovah asoro awe ngoi so lo yeke futi sioni dunia ti Satan so.
9. Ngbanga ti nyen a lingbi e ngbâ ti ku ti tene a futi sioni dunia so?
9 Tongaso, ngbanga ti nyen a lingbi e aChrétien e ngbâ ti ku? Ngbanga ti so e ye ti mä yanga ti Jésus. Nga, e bâ polele so aye so Jésus afa so afa biani so e yeke na alango ti nda ni aga tâ tënë awe. E hinga so a ga nduru mingi awe ti futi sioni dunia so ndali ti so e hinga biani so aprophétie ti Bible ayeke ga tâ tënë. A lingbi e lango pëpe nga e leke tere ti e ti ku na lango ni so.
E YEKE KU JUSKA LAWA?
10, 11. (a) Ngbanga ti nyen Jésus atene na adisciple ti lo ti “lango pëpe”? (b) Nyen la Jésus atene na adisciple ti lo ti sara tongana ala bâ so futingo dunia so aga hio ape? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
10 A sara angu mingi awe la mingi ti e aduti be-ta-zo na Jéhovah nga angbâ ti ku lâ ti Jéhovah kungo. Ye oko, atâa tongana e ku asara ngu oke awe, a lingbi bê ti e anze ape nga e ngbâ ti ku lango ni so kungo. A lingbi e leke tere ti e ti ku na ngoi so Jésus ayeke ga ande ti futi sioni dunia ti Satan so. E girisa ape so Jésus awa adisciple ti lo, lo tene: “Ala sara hange, zia lê ti ala angbâ na zingo ni, teti ala hinga pëpe lawa si lango so a fa ni awe ayeke si. A yeke tongana mbeni koli so ayeke gue na kodoro wande na lo zia da ti lo na peko ti lo, lo mû komandema na angbâa ti lo, lo fa kua ti zo oko oko na lo, na lo mû yanga na sinziri ni ti lango pëpe. Ni la, ala lango pëpe, ngbanga ti so ala hinga pëpe ngbonga ni so wa ti da ni ayeke ga na ni, wala na lakui, wala na bê ti bï, wala na toto ti kondo wala na yanga ti ndapre, tongaso si na ngoi so lo si gi hio tongaso, lo wara ala na lango pëpe. Me tënë so mbi tene na ala so, mbi tene ni na azo kue: Ala lango pëpe.”
11 Gi na ngoi so adisciple ti Jésus ahinga so ngoi so Christ ayeke si na lo yeke duti dä ato nda ni na ngu 1914, ala leke tere ti ala ti ku futingo sioni dunia so. Ala sara ni na lege so ala kiri afa tënë mingi. Jésus atene so lo yeke ga ande peut-être “na toto ti kondo wala na yanga ti ndapre”. Tongana ayeke tongaso, a lingbi adisciple ti lo asara nyen? Lo tene: “Ala lango pëpe.” Tongaso, même tongana e pensé so e ku a ninga awe, a ye pëpe ti tene so futingo dunia so angbâ ti yô wala ayeke si na ngoi ti e ape.
12. Nyen la Habakuk ahunda na Jéhovah? Tënë wa la Jéhovah atene na lo?
12 Gbu li ti mo na ndo ti ye so asi na prophète Habakuk so Jéhovah atokua lo ti sara tënë ti futingo Jérusalem. Na ngoi so lo si na Jérusalem, ambeni prophète so ayeke kozo na lo asara nga tënë ti futingo ti gbata ni teti angu mingi awe. Habakuk abâ so sarango ye ti sioni nga na aye ti kirikiri ahon tâ ndo ni. Lo hunda na Jéhovah ti mû maboko na lo, lo tene: “O L’Éternel, a lingbi mbi dekongo lâ oke?” Atâa so Jéhovah afa na Habakuk pëpe lango so a yeke futi gbata ni, Jéhovah atene na lo, lo tene: “A manke pëpe.” Jéhovah atene nga na lo ti “ ku.”—Diko Habakuk 1:1-4; 2:3.
13. Bango ndo wa Habakuk alingbi lani ti duti na ni? Aye wa alingbi fade ti si na lo?
13 Tongana fade Habakuk aku gbâ, bê ti lo anze na lo tene: ‘Depuis angu mingi la mbi yeke ku futingo Jérusalem so. Lango ni angbâ ti yô. Mbi yeke na bezoin ape ti ngbâ ti fa tënë ti futingo ni. Ambeni zo nde apeut ti fa tënë ni.’ Nyen la alingbi fade ti si tongana lo pensé lani tongaso? Jéhovah alingbi lani ti ke lo. Nga, tongana lo leke tere ti lo lani ape ti ku na ngoi so a yeke futi gbata ni, lo lingbi fade ti wara kuâ.
14. Ngbanga ti nyen e yeke mû ande merci mingi na Jéhovah ndali ti so lo wa e ti ngbâ ti ku?
14 Na yâ ti fini dunia, e yeke bâ ande so aprophétie kue so asara tënë na ndo ti alango ti nda ni aga tâ tënë. Tongana e gbu li ti e ande ti bâ tongana nyen la aye ni asi, e yeke kiri ti zia bê ti e kue na Jéhovah ahon ti kozo nga e yeke duti na confiance so atanga ti azendo ti lo ayeke ga tâ tënë. (Diko Josué 23:14.) E yeke mû ande merci mingi na Jéhovah ndali ti so lo soro nzoni ngoi ti futi sioni dunia so nga lo wa awakua ti lo ti ngbâ ti ku ni.
TI KU A HUNDA TI SARA MBENI YE
15, 16. Ngbanga ti nyen a lingbi e sara kue ti fa tënë laso na azo?
15 Bungbi ti Jéhovah ayeke ngbâ lakue ti dabe ti e ti ngbâ ti sara na Jéhovah. Adango bê so e yeke wara amû maboko na e ti yapu na kua ti fango tënë nga ti bâ polele so a lingbi e fa tënë hio. E hinga biani so aye so Jésus afa atene a yeke hinga na alango ti nda ni ayeke si na ngoi ti e nga a ga nduru mingi awe ti futi dunia so. Tongaso, a lingbi e ngbâ ti gi Royaume ti Nzapa nga na mbilimbili ti lo kozoni na lege so e yapu na kua ti fango nzoni tënë.
16 Mbeni ita-wali atene: “Tongana e fa nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa na azo, e . . . yeke mû maboko na ala ti sö kuâ na ngoi so a yeke futi ande sioni dunia so.” Ita-wali ni ahinga ye na ndo ti songo azo, ndali ti so lo na koli ti lo asö kuâ lani na ngoi ti mbeni ngangu accident so ala sara na bateau (Wilhelm Gustloff) na ngu 1945. Même na yâ ti ye ti ngangu tongaso, zo alingbi ti girisa ye so ayeke biani kota ye. Ita ni adabe ti lo so mbeni wali ayeke toto lani, lo yeke tene: “Abozo ti mbi-ooo! Abozo ti mbi-ooo! Abijou ti mbi-ooo! Abijou ti mbi kue angbâ na yâ ti bateau. Mbi perdre aye ti mbi kue awe.” Me amba ti lo ahinga ti ala lani ye so ayeke kota ye nga ala sara kue ti sö fini ti ambeni zo so ayeke lani na yâ ti ngu ni. Laso, fini ti azo ayeke na yâ ti kpale. Legeoko tongana ti azo so asara lani kue ti sö fini ti amba ti ala so, e yeke sara kue ti mû maboko na azo. E yeke sara kue ti fa tënë hio na azo ti mû maboko na ala ti sö fini ti ala na ngoi so a yeke futi sioni dunia so.
17. Ngbanga ti nyen e hinga biani so a yeke futi sioni dunia so na mbeni ngoi so e yeke ku tere ti e na ni ape?
17 Aye so ayeke si na yâ ti dunia afa polele so aprophétie ti Bible ayeke ga tâ tënë na ngoi ti e nga a ga nduru mingi awe ti futi sioni dunia so. Tongaso, a lingbi e pensé ape so ngoi angbâ mingi ti tene “adidi bale-oko” nga na “nyama ti ngonda” so a sara tënë ni na Apocalypse 17:16 aturne na tere ti abungbi ti vorongo nzapa ti wataka, Babylone, Ngangu gbata. A lingbi e girisa ape so Nzapa ayeke ‘zia na yâ ti bê ti ala’ ti sara bira na abungbi ti vorongo nzapa ti wataka na ye so alingbi ti si gi hio tongaso na ngoi so e ku tere ti e na ni ape (Apoc. 17:17). A ga nduru mingi awe ti futi sioni dunia ti Satan so. Tongaso, a lingbi e sara ye alingbi na wango ti Jésus so lo tene: “Ala sara hange si tënë ti tengo kobe ahon ndo ni, nyongo sämba ahon ndo ni nga na gingo bê ngbanga ti aye ti gigi ane bê ti ala pëpe, na lango ni so aga hio tongaso na ndo ti ala tongana mbeni kûkû.” (Luc 21:34, 35; Apoc. 16:15). Zia e leke na bê ti e ti ngbâ ti yapu na kua ti Jéhovah na e hinga na bê ti e kue so lo yeke “sara na zo so aku Lo.”—És. 64:3.
18. Hundango ndo wa la e yeke kiri tënë na ni na yâ ti article ti peko?
18 Na ngoi so e yeke ku ti tene a futi sioni dunia so, zia e sara ye alingbi na wango ti disciple Jude, so atene: “Ala so mbi ndoye ala mingi, tongana ala yeke kpengba na ndo ti mabe ti ala so ayeke nzoni ahon tanga ti aye kue, na ala yeke sambela na yingo vulu, zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa na ngoi so ala yeke ku ti tene Seigneur ti e Jésus Christ asara nzoni bê na ala si ala wara fini ti lakue lakue.” (Jude 20, 21). Tongaso, tongana nyen la e lingbi ti fa so e leke tere ti e awe nga e yeke ku kungo fini dunia so Nzapa amû zendo ni? E yeke kiri tënë na hundango ndo so na yâ ti article ti peko.
^ par. 1 Ti hinga ambeni prophétie so asara tënë na ndo ti Messie na so aga tâ tënë, bâ buku Bible afa nyen biani? na lembeti 200


c: text/html

text:
54: Koli so ayeke na ngangu mingi
MO HINGA iri ti koli so ayeke na ngangu ahon akoli ti ndo lê ti sese kue? Iri ti lo ayeke Samson, na lo yeke mbeni juge. A yeke Jéhovah si amû na lo ngangu so. Même kozoni si a dü Samson, Jéhovah atene na mama ti lo, lo tene: ‘Na yâ ti kete ngoi, mo yeke dü mbeni molenge ti koli. Lo yeke sö ande Israël na maboko ti aPhilistin.’
A-Philistin ayeke lani asioni zo so aduti na sese ti Canaan. Ala yeke na gbâ ti aturugu, na ala sara sioni mingi na azo ti Israël. Mbeni lâ, tongana Samson ayeke gue na ndo so aPhilistin ayeke dä, lo tingbi na mbeni kota bamara so ayeke ga na mbage ti lo na dekongo. Me Samson afâ bamara ni na maboko ti lo senge. Lo fâ nga asioni Philistin ngbangbo mingi.
Na pekoni, Samson atï mbeni wali so iri ti lo ayeke Dalila. Amokonzi ti aPhilistin atene na Dalila so ala oko oko kue ayeke mû na lo nginza ti argent 1 100 tongana lo fa na ala ye so asara si Samson ayeke na ngangu mingi tongaso. Dalila aye ti wara nginza so kue. Ti tâ tënë ni, lo ye Samson pëpe na lo ye azo ti Nzapa nga pëpe. Tongaso, lo hunda lakue na Samson ti fa na lo ye so asara si lo yeke na ngangu mingi.
Na nda ni, Dalila asara si Samson afa na lo ye so asara si lo yeke na ngangu. Samson atene: ‘A fâ kuä ti li ti mbi lâ oko pëpe. Tâ gi na ngoi so a dü mbi, Nzapa asoro mbi ti ga wakua ti lo so ayeke nde. So ti tene mbi yeke Naziréen. Tongana a fâ kuä ti li ti mbi, ngangu ti mbi ayeke hunzi.’
Tongana Dalila amä tënë so, lo sara si Samson alango na ndo ti gere ti lo. Na pekoni, lo iri mbeni zo ti ga ti fâ kuä ti li ti Samson. Tongana Samson azingo na lango, ngangu ti lo ahunzi awe. A-Philistin alï na yâ ti da ni na ala gbu lo. Ala koro lê ti lo use kue, na ala sara si lo ga ngbâa ti ala.
Mbeni lâ aPhilistin asara kota matanga ti voro nzapa ti ala Dagon. Ala zi Samson na da ti kanga na ala ga na lo na ndo ti matanga ni ti he lo. Na ngoi so lo ngbâ lani na da ti kanga, kuä ti li ti lo akiri apusu. Samson atene na molenge-koli so agbu maboko ti lo ti fa lege na lo, lo tene: ‘Zia mbi ndu apilier so da ni aluti na ndo ni.’ Na pekoni, lo sambela Jéhovah ti mû ngangu na lo, na lo gbu apilier ni. Lo dekongo, lo tene: ‘Zia mbi kui legeoko na aPhilistin!’ Wungo ti aPhilistin so aga na kota matanga so ayeke 3 000 tongaso, na tongana Samson apusu apilier ni, da ni akungbi na ndo ti asioni zo so, si a fâ ala kue.
aJuge chapitre 13 ti si na 16.
Ahundango tënë
- Iri ti koli so ayeke na ngangu ahon akoli ti ndo lê ti sese kue ayeke nyen? Zo wa la amû na lo ngangu so?
- Mbeni lâ, Samson asara nyen na mbeni kota bamara? (Bâ foto ni.)
- Na lê ti foto ni ge, tënë wa so Samson aye si zo oko ahinga ni pëpe lo yeke tene ni na Dalila? Tongana nyen ye so azi lege na aPhilistin ti gbu lo?
- Samson asara tongana nyen si awato ti lo aPhilistin 3 000 akui na lango ti kuâ ti lo?
Ambeni hundango tënë
- Diko aJuge 13:1-14.
Tongana nyen Manoah na wali ti lo azia nzoni tapande na ababâ na amama na ngoi so ala yeke bata amolenge ti ala? (aJu. 13:8; Ps. 127:3; aEph. 6:4).
- Diko aJuge 14:5-9 na 15:9-16.
Mbaï ti Samson afa so lo fâ bamara, lo fâ yâ ti afini kamba so a kanga na lo na lo fâ azo 1 000 na bio ti ngbangba ti mbeni lele. Aye so kue afa nyen na ndo ti lege so yingo ti Jéhovah ayeke sara kusala?
Tongana nyen yingo vulu ayeke mû maboko na e laso? (aJu. 14:6; 15:14; Zach. 4:6; Kus. 4:31).
- Diko aJuge 16:18-31.
Asioni kamarade asara nyen na ndo ti Samson? E lingbi ti manda nyen dä? (aJu. 16:18, 19; 1 aCor. 15:33).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ala mû tere ti ala wani ti sara ye: Na Ghana
MO HINGA mbeni ita so ague na kodoro-wande ti fa tënë na ndo so bezoin ti awafango tënë ti Royaume ayeke dä mingi? E yeke tene ka so aita tongaso ayeke mû maboko mingi. Mo hunda tere ti mo lâ oko awe: ‘Nyen la apusu ala ti gue na kodoro-wande? Tongana nyen la ala leke tere ti ala ndali ti mara kua so? Mbi kue mbi lingbi ti sara ni?’ Biani, nzoni lege ti wara akiringo tënë ni ayeke ti sara lisoro na aita ni. Zia e sara ni.
NYEN LA APUSU ALA?
Nyen la apusu mo ti komanse ti gbu li na ndo ti fango tënë na kodoro-wande na ndo so bezoin ayeke dä mingi? Amy, so ayeke na ngu 35 tongaso, so alondo na États-Unis, atene: “Teti angu mingi, mbi gbu li lani na ndo ti fango tënë na kodoro-wande, me mbi bâ mbi tene mbi lingbi lâ oko ti sara ni ape. Nyen la asara si lo changé bango ndo ti lo?” Lo tene: “Na ngu 2004, mbeni ita-koli na wali ti lo so ayeke fa tënë na Bélize atene na mbi ti gue na ndo ti ala ti fa tënë ndali ti nze oko. Mbi gue lani nga mbi ye ni mingi! Ngu oko na pekoni, mbi quitté mbi gue na Ghana ti fa tënë kâ tongana pionnier.”
A sara ambeni ngu tongaso awe, Stephanie, so aga nduru fadeso na ngu 30, so alondo nga na États-Unis, abâ dutingo ti lo nzoni nga lo tene: ‘Mbi yeke na nzoni seni nga mbi yeke na mbeni sewa ti bâ lege ni ape. Biani, mbi lingbi ti sara na Jéhovah mingi ahon ti fadeso.’ Nzoni gbungo li ti lo so apusu lo ti gue na Ghana ti fa tënë mingi. Ita Filip na wali ti lo Ida alondo na Danemark, ala use kue ayeke na ngu 50 tongaso nga ala yeke apionnier. Ala sara lani nzara mingi ti gue na mbeni territoire so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi. Ala gi alege kue ti wara ye so ala sara nzara ni. Filip atene: “Na ngoi so lege ni azi na e, a yeke lani mo bâ mo tene Jéhovah atene na e: ‘ala gue!’” Na ngu 2008, ala gue na Ghana na ala fa tënë kâ ahon ngu ota tongaso.
Hans na wali ti lo Brook, asara kua ti pionnier asara angu 30 tongaso na États-Unis. Na ngu 2005, ala mû maboko na akpale so asi na peko ti katrina, mbeni kota pupu so aga na ngu si abuba aye na yâ ti kodoro. Na pekoni, ala mû iri ti ala ti mû maboko na kua ti lekengo ada so andu kua ti Jéhovah, me a iri ala dä ape. Hans atene: “Na pekoni, na ngoi ti mbeni kota bungbi, e mä mbeni diskur so afa so Gbia David asara ye lani alingbi na tënë so a tene lo la lo yeke leke temple ape, tongaso lo changé ye so lo leke na bê ti lo ti sara so. Tënë so amû maboko na e ti bâ so ayeke na lege ni ti tene zo achangé akua ti Nzapa so lo leke na bê ti lo ti sara ni.” (1 Chron. 17:1-4, 11, 12; 22:5-11). Brook akiri atene: “Jéhovah aye lani ti tene e pika mbeni yanga-da nde.”
Na peko ti so, Hans na wali ti lo Brook amä tënë ti apendere ye so asi na akamarade ti ala so asara kua ti fango tënë na ambeni kodoro, a pusu ala ti tara ti sara kua ti pionnier na kodoro-wande. Na ngu 2012, ala gue na Ghana, kâ ala fa tënë teti anze osio na ala mû maboko na mbeni congrégation ti awambongi. Atâa so a lingbi ala kiri lani na États-Unis, aye so asi na ala na yâ ti kua ti fango tënë na Ghana, asara si nzara ti ala ti ngbâ ti zia Royaume na kozo ndo na yâ ti gigi ti ala akiri akono. Na pekoni, ala mû nga lani maboko na kua ti lekengo da ti mbeni filiale na Micronésie.
AYE SO ALA SARA TI SI NA YE SO ALA ZIA NA GBELE ALA
Tongana nyen la mo leke tere ti mo lani ti fa tënë na ndo so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi? Stephanie * atene: “Mbi sara recherche na yâ ti a-article ti Tour ti Ba Ndo so asara tënë na ndo ti fango tënë na ando so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi. Nga mbi yeke sara lisoro na ndo tënë ti nzara ti mbi ti fa tënë na kodoro-wande so na a-ancien ti congrégation ti mbi, na surveillant ti circonscription nga na wali ti lo. Na ndo ni kue, fani mingi mbi yeke fa tënë ti ye so mbi leke na bê ti sara so na yâ ti sambela na Jéhovah.” Na oko ngoi ni, Stephanie aduti na aye mingi na yâ ti gigi ti lo ape, si amû lege na lo ti bata mbeni nginza nde ti tene amû maboko na lo ti wara na aye so lo yeke na bezoin ni ti sara na kua ti fango tënë ni na kodoro-wande.
Hans atene: “E sambela Jéhovah ti fa lege na e ndali ti so e ye ti gue na ndo so lo la lo fa na e. E zia nga na yâ ti sambela ti e ni mbilimbili lango so e ye ti sara ye so e leke na bê ti sara.” Ita-koli ni na wali ti lo atokua alettre na afiliale osio. Na pekoni, ala wara mbeni nzoni kiringo tënë ti filiale ti Ghana, ala gue kâ, na ala pensé ti sara nze use. Hans atene: “Anzere na e mingi ti sara kua na yâ ti congrégation ni, ye so asara si e gboto yâ ti lango so e sara kâ.”
George na wali ti lo Adria, so ayeke na ngu 30 tongaso alondo na Canada, ala girisa ape so Jéhovah ayeke zia tufa na ndo ti anzoni desizion, me pëpe gi na ndo ti anzoni bibe. Ala sara ye kue so a lingbi ala sara ti si na ye so ala leke na bê ti ala ti sara. Ala sara lisoro na mbeni ita-wali so ayeke fa tënë na ndo so bezoin ayeke dä mingi na Ghana na ala hunda gbâ ti tënë na lo. Nga, ala sû mbeti na filiale ti Canada nga na ti Ghana. Adria atene: “Na ndo ni, e sara kue ti duti na aye mingi ape na yâ ti gigi ti e, e sara ni même ahon ti so e sara kozo.” Adesizion so amû lege na ala ti quitté ti gue na Ghana na ngu 2004.
AKPALE SO ALA HON NDO NI
Akpale wa la mo tingbi na ni lani na peko ti so mo quitté mo gue na mbeni kodoro-wande? Mo hon ndo ni tongana nyen? Ti Amy, kozo kpale so lo wara ayeke nzara ti kodoro ti lo. Lo tene: “Aye kue ti yâ ti kodoro ni so ayeke nde na ti so mbi habitué na ni na kodoro ti mbi.” Nyen la amû maboko na lo? Lo tene: “So afami ti mbi ayeke iri ka mbi ti fa so ala bâ na nene ni mingi kua so mbi yeke sara so, amû maboko na mbi mingi ti ngbâ ti bata na li ndani so mbi gue kâ. Na pekoni, mbi na ala e komanse ti sara lisoro na lege ti vidéo na ndo ti Internet. Teti so mbi na fami ti mbi e lingbi ti bâ tere, mbi bâ so ala yeke yongoro mingi na mbi ape.” Amy afa so, so lo sara kamarade na mbeni ita-wali so ngu ti lo ague na li ni amû maboko na lo ti hinga ye na ndo ti angobo nde nde ti sarango ye ti azo ni. Lo tene: “Kamarade ti mbi so aga lani zo so mbi yeke gue na ndo ti lo na ngoi kue so mbi bezoin mungo maboko ti hinga ndani so azo ni ayeke sara ye na ambeni lege nde. Na lege ti mungo maboko ti lo, mbi hinga ye so mbi peut ti sara nga ye so mbi peut ti kpe ni. Aye ni so la asara si mbi ngbâ ti wara ngia na yâ ti kua ti fango tënë so mbi yeke sara ka.”
George na wali ti lo Adria afa so na ngoi so ala si pan na Ghana, ala bâ so dutingo ti azo ni kâ angbâ na peko mingi. Adria atene: “Ahon ti sukula bongo na machine, e sukula ni na yâ ti aseau. Ti tö kobe ayeke ninga mingi ahon ti so e yeke sara kozo. Me ambeni ngoi na pekoni, aye so ala bâ tongana ngangu kpale so aga biani tongana mbeni fini ye na ala.” Brook atene: “Atâa akpale so e apionnier e wara, e yeke na ngia na yâ ti fini ti e. Na ngoi so e dabe ti e na aye kue so asi, so akpengba e, a yeke tongana mbeni pendere pot ti fleur ti souvenir so e bâ ni na nene ni mingi.”
ALA WARA AYE TI NZONI NA YÂ TI KUA TI FANGO TËNË
Ngbanga ti nyen la mo hunda na ambeni zo nga ti sara mara ti kua ti Royaume so? Stephanie atene: “Anzere mingi ti fa tënë na yâ ti mbeni territoire so mo wara azo so ayeke na nzara mingi ti hinga tâ tënë asara si ala ye ti tene mo manda Bible na ala lâ na lâ. Ti gue ti fa tënë na ando so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi, a yeke mbeni oko ti apendere desizion so mbi mû ni na yâ ti gigi ti mbi.” Na ngu 2014, Aaron asara mariage na Stephanie, nga laso ala yeke sara kua na filiale ti Ghana.
Christine, mbeni pionnier so ayeke na ngu 30 na Allemagne, a tene: “A yeke tâ mbeni pendere ye mingi.” Lo fa tënë na Bolivie kozo si lo gue na Ghana. Lo tene: “So mbi duti ayo na afami ti mbi, mbi tourné lakue na mbage ti Jéhovah ti mû maboko na mbi. Mbi ga nduru mingi na lo ahon ti kozo. Mbi bâ nga tongana nyen la awakua ti Jéhovah aduti biani beoko na popo ti ala. Kua ti fango tënë so asara si gigi ti mbi aga nzoni.” Ade ti ninga ape, Gideon asara mariage na Christine nga ala use kue angbâ ti sara kua ti fango tënë na Ghana.
Filip na wali ti lo Ida afa na e ye so ala sara lani ti mû maboko na azo so ala manda Bible na ala ti gue na li ni. Ala tene: “E yeke manda ka Bible na azo 15 wala ahon, me e ngbâ gi na azo 10 si e lingbi ti fa ye na ala nzoni.” Ye ti nzoni wa la azo so amanda Bible ni awara? Filip atene: “Mbi manda Bible na mbeni maseka-koli so iri ti lo ayeke Michael. Lo yeke manda ye ni lâ na lâ nga lo yeke leke étude ti lo nzoni, ye so asara si e hunzi buku Bible afa gi na yâ ti nze oko. Na pekoni, lo ga mbeni wafango tënë so ade ti wara batême ape. Na kozo lango so lo sigigi na fango tënë, lo hunda mbi, lo tene: ‘Eskê mo peut ti mû maboko na mbi ti sara a-étude ti mbi?’ Mbi bâ lo bê ti mbi adö. Michael atene so lo komanse ti manda Bible na azo ota kozo awe nga lo bezoin mungo maboko ti sara na a-étude ni.” Teti so bezoin ti awafango ye ayeke mingi, a sara si même azo so angbâ ti manda Bible ayeke fa tënë ti Bible na azo.
Amy afa tongana nyen la hio lo ga ti bâ so kota bezoin ti awafango tënë ayeke dä, lo tene: “Kete na peko ti so mbi si na Ghana, e fa tënë na yâ ti mbeni kete kodoro nga e gi awambongi. E wara gi oko ape, me e wara ala miombe na yâ ti kete kodoro oko.” Na ngoi ni so, Eric asara mariage na Amy, nga ala use kue ayeke sara kua ti pionnier spécial. Ala sara bungbi na yâ ti mbeni congrégation ti awambongi ti mû maboko na awambongi 300 tongaso, so ayeke awafango tënë nga na ambeni wambongi ti yâ ti kodoro ni so ayeda na tâ tënë. Ti George na wali ti lo Adria, fango tënë na Ghana amû lege na ala ti hinga aye so a lingbi zo asara kozo ti ga missionnaire. So ngia si ala yeke na ni na ngoi so a tisa ala ti gue na klase 126 ti Ekole ti Galaad! Laso, ala yeke missionnaire na Mozambique.
NDOYE LA APUSU ALA
A mû ngia na bê mingi ti bâ so gbâ ti azo so alondo na akodoro nde nde ayeke sara kua ngangu na tere ti aita ti yâ ti kodoro so si ala kö lê ti kobe (Jean 4:35). Yenga oko oko na yâ ti ngu oko oko, azo 120 tongaso ayeke wara batême na Ghana. Tongana ti aita 17 so ague na ndo so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi na Ghana, ndoye ti Jéhovah apusu awafango tënë saki mingi na yâ dunia ti mû tere ti ala wani na nzoni bê ti sara ye. Ala yeke fa tënë na ando so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi. Kite ayeke dä ape so, mara ti avolontaire so azia ngia na bê ti Jéhovah.—Ps. 110:3; aProv. 27:11.
^ par. 9 Na tapande bâ a-article, “Pouvez-vous vous rendre là où il y a grand besoin de prédicateurs du Royaume ?” nga na “Pourriez-vous passer en Macédoine ?”—Na yâ ti Tour ti Ba Ndo, ti lango 15 ti avril nga ti lango 15 ti décembre 2009, na Français.


text:
1Mbi Simon Pierre, zo ti kua nga na watokua ti Jésus Christ, mbi tokua mbeti so na azo so awara gi oko mabe ti kota ngere tongana e. Ala wara ni na lege ti mbirimbiri ti Jésus Christ, lo so lo yeke Nzapa ti e na Wasongo e. 2Ayeke nzoni Nzapa asara nzoni be na ala, lo mu na ala siriri gbani gbani na lege so ala hinga Nzapa nga na Jésus, Kota Gbia ti e. 3Na lege ti ngangu ti lo, Christ amu na e aye so kue alingbi na e titene e duti na fini si e ngba ti gbu tënë ti Nzapa ngangu. Christ afa na e ti hinga Nzapa so airi e ti wara mbage ti gonda ti lo na ti nzoni ye so lo sara. 4Na lege ti aye ni, Nzapa amu na e anzoni ye ti kota ngere so lo mu ando zendo ni na e. Tongaso, ala yeke kpe lege ti sioni nzara ti sarango aye ti dunia so, asioni ye so ayeke buba azo ti dunia so si dutingo ti ala akpa ti Nzapa. 5Ndani laa, ala sara kue titene ala zia na ndö ti mabe ti ala, sarango nzoni ye; na ndö ti sarango nzoni ye, ala zia hingango ndo; 6na ndö ti hingango ndo, ala zia kangango nzara ti tere; na ndö ti kangango nzara ti tere, ala zia kangango be; na ndö ti kangango be, ala zia gbungo tënë ti Nzapa ngangu; 7na ndö ti gbungo tënë ti Nzapa ngangu, ala zia yengo amba ti ala; na ndö ti yengo amba ti ala, ala zia ndoye. 8So ayeke anzoni ye so ala lingbi ti duti na ni laa. Tongana ala yeke na ni gbani gbani, fade ayeke sara si ala duti senge senge pepe si hingango so ala hinga na Kota Gbia ti e Jésus Christ ayeke gue lakue gi na nduzu. 9Me zo so ayeke na anzoni ye so pepe, lo yeke tongana waziba so ayeke tatara ndo tatarango; lo girisa so Nzapa asukula angbene siokpari ti lo awe. 10Ndani laa, a-ita, ayeke nzoni ala kiri asara ngangu ahon ti kozoni ti ngba na lege ti iringo so Nzapa airi ala, nga na lege ti sorongo so lo soro ala. Tongana ala sara tongaso, mbeni ye ti sara si ala ti ande ayeke daa oko pepe. 11Tongaso, fade a yeke zi lege na ala polele ti li na ya ti Kodro ti Kota Gbia ti e na Wasongo e, Jésus Christ; kodro so ayeke ngba kpu na kpu. 12Mbi ye lakue ti dabe ti ala na aye so, ataa so ala hinga ni awe si ala ngba lakue ti luti ngangu na ndö ti taa-tënë so ala hinga ni fadeso. 13Na ndembe so mbi de na ndö ti sese so, mbi baa mbi tene, ayeke nzoni na lege ti atënë so, mbi yeke dabe ti ala titene ala lango pepe. 14Mbi hinga so, mbi ga nduru ti zia sese so awe tongana ti so Kota Gbia ti e Jésus Christ afa ni na mbi. 15Me mbi yeke sara kue titene na peko ti mbi, ala wara lege ti dabe ti ala lakue na aye so mbi fa na ala. 16Biani, na lege ti ambeni tere ti li ti azo wani, atere so ala sigigi na ni na lege ti kode laa e fa tënë ti ngangu ti Kota Gbia ti e Jésus Christ na tënë ti gango ti lo pepe. Me e baa kota gonda ti lo kue na le ti e wani. 17Biani, Nzapa Babâ ane lo si agonda lo, na ndembe so Nzapa so ayeke na ya ti gonda ti lo so ahon gonda kue, atene: “So ayeke Molenge ti mbi so mbi ye lo mingi, be ti mbi anzere na lo mingi.” 18Go so alondo na yayu so, e wani e ma ni na ndembe so, e na Christ, e yeke na li ti hoto so ayeke nde si ayeke nzoni kue. 19Na ndö ni kue, tënë so awayanga-Nzapa atene so ayeke taa kpengbango tënë; tënë ni ayeke tongana lamba so ayeke za na ya ti vukongo ndo. So ayeke na legeni titene le ti ala angba na ndö ni ngbii ndo ahan si tongoro ti ndaperere aza na be ti ala. 20Kozo ye so ala lingbi ti hinga ayeke so: mbeni tënë oko ti peko ti yanga ti Nzapa so a su na Mbeti ti Nzapa, zo alingbi ti fa nda ni gi na li ti lo wani pepe. 21Biani, zo alondo na be ti lo wani ti tene peko ti tënë ti yanga ti Nzapa pepe, me Yingo-Vuru laa ayeke fa lege na azo titene ala tene tënë na iri ti Nzapa.
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE 52
Lo mû kobe na gbâ ti azo na lege ti kete mapa na susu
MATTHIEU 14:13-21 MARC 6:30-44 LUC 9:10-17 JEAN 6:1-13
JÉSUS AMÛ KOBE NA AKOLI 5 000
Tere ti abazengele ni anzere lani mingi tongana ala gue ala fa tënë na yâ ti Galilée kue. Ala fa na Jésus peko ti “aye kue so ala sara nga aye kue so ala fa na azo.” Me, ala fatigué lani na pekoni, na ala wara nga ngoi ti te ye ape ndali ti so azo ayeke ga na ayeke gue na peko ti tere. Tongaso, Jésus atene na ala atene: “Ala ga ala duti na mbeni ndo so zo ayeke dä ape na ala wu tere ti ala kete.”—Marc 6:30, 31.
Jésus na abazengele ni amû mbeni ngö, peut-être nduru na Capernaüm, na ala gue na mbeni place so ayeke nduru na est ti Ngu ti Jourdain, na mbage ti Bethsaïda. Me, gbâ ti azo abâ ala na hongo ni nga ambeni amä tënë ni. Ala mû loro na yanga ti ngu ni juska na ndo ni kâ, na ala si kozo na ngö ni.
Tongana Jésus adescend na yâ ti ngö ni, lo bâ azo ni, na mawa asara lo ndali ti so azo ni ayeke tongana ataba so ayeke na berger ape. Tongaso, lo komanse “ti fa aye mingi na ala” na ndo ti Royaume (Marc 6:34). Lo sava nga “ala so ayeke na bezoin ti tene a sava ala.” (Luc 9:11). Tongana l’heure ahon, adisciple ti lo atene na lo atene: “Ndo ni ge ayeke yâ ti benyama na l’heure ahon mingi awe. Tene na azo ni ti gue, tongaso si ala gue na yâ ti akete kodro, ala vo ye ala te.”—Matthieu 14:15.
Jésus akiri tënë na adisciple ni, lo tene: “Azo ni ayeke na bezoin ti gue ape; ala la amû ye ti tengo ni na azo ni.” (Matthieu 14:16). Atâa so Jésus ahinga so lo yeke gue ti sara mbeni ye fafadeso, lo tara Philippe lo tene: “E yeke vo ande mapa na ndo wa ti mû na azo so ti tene ala te?” Lo hunda Philippe tongaso ndali ti so Philippe ayeke zo ti Bethsaïda so ayo na ndo ni so ape. Me, ti vo mapa la ayeke leke kpale ni ape. Gi wungo ti akoli ayeke 5 000 tongaso awe, na tongana a zia wungo ti awali na amolenge na ndo ni, wungo ti azo ni kue apeut ti ga fani use. Ndali ni la Philippe atene: “Même mapa ti denier ngbangbo use ayeke lingbi ala ape, ti tene zo oko oko awara kete ti te.”—Jean 6:5-7.
Peut-être ti fa na Jésus so a yeke ngangu ti tene a wara kobe ndali ti azo ni so kue, André atene: “Bâ, mbeni kete molenge-koli ayeke ge, lo yeke na mapa oku ti orge nga na kete susu use. Me so ayeke sara nyen na gbâ ti azo so?”—Jean 6:9.
A yeke lani na nze ti mars wala avril la, kete kozoni na lango ti Matanga ti Pâque ti ngu 32 ti ngoi ti e, na apere ayeke lani na ndo ti hoto ni. Jésus atene na adisciple ti lo ti tene na azo ni ti bungbi tere ti ala na groupe; ambeni abungbi 50 na ambeni abungbi 100. Lo ngbâ lo mû amapa oku na asusu use ni, na lo kiri singila na Nzapa. Na pekoni, lo fâ yâ ti amapa ni nga lo kangbi yâ ti asusu ni. Lo mû ni na adisciple ti lo ti tene ala kangbi ni na azo ni. Tâ gi tongana ye ti bango li, azo kue ate ye, na yâ ti ala asi!
Na pekoni, Jésus atene na adisciple ti lo, lo tene: “Ala ro tanga ti anduru ni so angbâ, tongaso si ye oko angbâ senge senge ape.” (Jean 6:12). Ala ro atanga ni so angbâ, na asi yâ ti asakpa 12!


text:
1Gara Farusi ta ladü de ïrï ye Nikodemü, te di de mere kovo ka wü Yïsarayele. 2Gbü gara sïkpï, fü Nikodemü ayia gbü biti, anü akoro kpaka Yesu. Fü ah amala ngü fü Yesu, gü ba, "Mere kpara, ani wu eyi, gü ba, wazi ye fa sü, teka ngü ka wü mere bi wü kpeke ngü, te ye ngbü emere ne. Kpah bala, ani wu kpah kpo, gü ba, Me tima ye me-ye, teka arï ani de ngü ka-ye, ka Me. Angü kpara tï amere kpeke ngü ba e la de tete-ye nda de, ʼduwa te Me to wazi fefe me-ye la." 3Yesu gü ba, "Ngü te ma emala fü mü ne, ah de zu ngü. Te mü le akoro kpara ka Me la, ah le de wüh yaka mü toto. Mene kpara te wüh yaka engu toto de, engu de kpara ka Me nda de." 4Nikodemü gü ba, "Ata! Te kpara gbe tïne eyi la, wüh ena ayaka engu toto, neh baye baye? Ah ena adu arï guvu ni ye, fü ewü adu ayaka engu kpah toto?" 5Yesu gü ba, "Ngü te ma emala fü mü ne, ah de zu ngü. Wü kpara, te wüh ngbü ebï ewü gbü küte füh kotö ne, wüh de wü kpara ka küte. Amba, te Nzïla Wazi Me yaka mü me-ye la, ah ena azürü mü, fü mü akoro kpara ka Me fanü fanü. 7Fïngangü ka-mü ngbü ejiji faaa, teka ngü te ma mala fü mü, gü ba, ah le de wüh yaka mü toto ne? Mü fï nga ngü de. 8Ngü ka kpara, te wüh eyaka engu toto, ah baka ngü ka wege. Mü tï eyi awu sü te wege koro tete? Anga mü tï eyi awu sü te wege ngbü enü tete? Mü tï awu de! Wege ngbü efe ka-ye baka e te engu ngbü ele. Mü eje nda-mü bü gigiri na kükürü. Mü wu küküte kpah de. Ngü ka kpara te Nzïla Wazi Me yaka engu me-ye ne, ah kpah baka ngü ka wege la." 9Nikodemü gü ba, "Ngü la ena adi bala, neh baye baye?" 10Yesu gü ba, "Mü di ne mere kpara te mü ngbü erï wü bu mü, wü di enga Yïsarayele, me-mü ne, mü tï awu ngü la de, neh teka ne? 11Ngü te ma emala fü mü ne, ah de zu ngü fanü fanü. Angü ah de ngü te ma wu cu de jia ra. Amba yi le aje ngü ka-ra nda-yi de, neh teka ne? 12Mü da la güje mü teka ngü te ma ngbü emala fü mü ne, angü ma ngbü emala ngü ka wü e de füh kotö ne fü yi, baka mani. Te yi je si-ngü la de la, ma ena amala nga wü ngü ka Me agbü kpï, fü yi aje sisi na, neh baye baye? 13Angü kpara te nü koro kpaka Me agbü kpï nda ma. ʼDuwa de-ra, Ye Me, angü ma yia kpala, akoro sene, teka amala ngü kaka fü yi. 14Kaje te yi ena akoro tete kpara ka Me, fü yi aküwa fï mere badi, ah kpah baka ngü ta te Müse mere fü wü kundu nih, te ewü ngbü ejiji tete agbü gü ne. Angü te siti wü kpürü ngbü ta ede ewü kpala ne, Müse mere ta neh ene? Ah za ta kuru kpürü, te wüh mï gbü se, ae ao eküte rü kpa tikpi, teka fü wü kpara adi eceka. Mene wü kpara ta te ewü ngbü eceka kpürü la, wüh kpi nda-wü de, wüh küwa ka-wü ta eyi. Kpah bala, de-ra Ye Kpara ka Kpï, wüh ena ae ra eküte rü kpa tikpi, te gara, teka fü wü kpara adi eceka. 15Te di bala, mene kpara te ena angbü eo jia ye eküte ra, ah ena aküwa ka-ye aküwa fï badi." 16Angü Me le ngü ka wü kpara füh kotö ne fa sü, fü ah ayia atima biri Ye ye biringbö, teka aküwa nih. Te di bala, te mü to maguma mü fü Yesu la, mü tï akpi fï de. Mü ena aküwa ka-mü aküwa fï badi. 17Me tima Ye ye füh kotö ne, neh teka ne? Teka ato kuru te wü kpara? Ah bala de. Me tima Ye ye teka aküwa wü kpara füh kotö ne ʼburu. 18Te mü to maguma mü fü Ye Me la, Me to kuru te mü de. Te mü to maguma mü fefe de la, Me ena ato kuru te mü ato, angü mü le ngü ka biri Yeye na nda-mü de. 19Si-ngü te Me ena ato kuru tete di te wü kpara ne, angü engu tima ra-sü, koro di füh kotö ne, teka asere kaje ka küküwa fü ewü, amba wü kpara le ra-sü la nda-wü de. Wü kpara ngbü ele ka-wü biti, efa ra-sü di, teka lümü ka siti ngü ka-wü te ewü ngbü emere ne. 20Angü siti kpara le ra-sü nda de. Ah ngbü ekpe ra-sü akpe, angü wüh ena awu siti ngü ka-ni, te ni ngbü emere ne. 21Kpara te ngbü ele zu ngü ka Me de maguma ye ʼburu ʼburu ne, ah ngbü engbü ka-ye gbü ra-sü, teka fü wü kpara awu, gü ba, ngü te ni ngbü emere ne, ah de ngü te ngbü ereke gbü jia Me. 22Sidi nga ngü la, fü Yesu ayia de wü kpara ka-ye, ace Yerüsalema, anü andoro agbü wü jürü kötï ede Yerüsalema sela. Fü ewü angbü de wü kpara ka-ye, da eto babatïza fü wü kpara de kpala. 23Ngü la mere ta te-ye, o wüh gü Yüwane agbü ku la de. Yüwane ngbü nda-ye ta eto babatïza agbü tö ka Yudaya, kpah baka Yesu. Ah ngbü ta eto babatïza sela, agbü gara sü de ïrï ye Ayïnona, angü züka ngu ladü sela, te cu acu. Fü mere bi wü kpara angbü fï bü ekoro kpakaka na, da eza babatïza esakaka na. 25Gbü gara ra, fü gara enga Yïsarayele akoro kpaka wü kpara ka Yüwane, akpo da ega yïkï de ewü, teka ngü ka babatïza. 26Fü komoko la ayia amala nga Yesu fü ewü, gü ba, "Tïtïne mere bi wü kpara ngbü ekoro kpaka Yesu, efa nda Yüwane ka." Te wü kpara ka Yüwane je ngü la bala, fü ngü la ake te ewü. Fü ewü ayia anü akoro kpaka Yüwane, amala nga Yesu fefe, gü ba, "Mere kpara, ceka la! Kpara ta te ani ngbü de ewü, kpa etangu Yürüdene ne, te ye ngbü egü tatamu, gü ba, engu de Kambiliki ka Me ne, ah kpo eyi eto babatïza fü wü kpara. Bi wü kpara ngbü eyi ʼburu enü kpakaka na kpala!" 27Yüwane gü ba, "Züka ngü. Me to wazi la fefe me-ye. Angü kpara tï amere kpeke ngü bala, de tete-ye, nda de. 28Ma mala ta fü yi eyi, gü ba, ma de Kurisito te Me tima engu ne nda-ra de. Yi je ngü la ta eyi. Ma nda-ra mene kpara, te wüh tima ra kpa engagira nü fü Kurisito la, teka areke kaje fefe. 29Te komoko le aza würüse, ah ena atima enga ni ye kpa engagira nü, teka areke ngü la. Kpara la, ah de watï würüse la nda de. Ah de kpara te ena areke ngü fü watï würüse la. Te kpara la wu watï würüse la te ngbü ekoro, ah ena angbü de mere tadu, gü ba, 'Mere kpara ka-ni koro eyi!' Enatikine ma ngbü eyi de mere tadu, angü mere kpara ka-ra koro eyi dela! 30Ah le de ngü ka Yesu nü kpa engagira nü, de nda-ra ngü du kpa sidi." Dela ngü ta te Yüwane Mürü Babatïza, mala teka Yesu. 31Yesu de kpara te koro agbü kpï. Ah wu ngü fa nda wü kpara füh kotö ne ʼburu. Baka te Yüwane di de kpara füh kotö ne, ah ngbü emala ngü ka Me baka kpara ka kotö ne. Ah tï amala ngü ka Me baka kpara te koro agbü kpï ne nda de. Amba ngü ka Yesu fa nda Yüwane ka, angü engu koro ka-ye agbü kpï. 32Ah ngbü emala ngü ka Me ereke areke, angü engu koro ka-ye agbü kpï. Ah ngbü emala ngü te engu wu cu de jia ye, amba wü kpara le aje ngü kaka nda-wü de. 33Te mü le ngü te Yesu gü tatamu fü mü ne eyi la, amba mü wu eyi, gü ba, Me tima engu me-ye fanü fanü. 34Yesu ngbü emala ngari Me fü nih, angü Me tima engu me-ye. Me to wazi ka Nzïla Wazi ye eyi ʼburu fefe, de ah mere ngü di ba e te engu ngbü ele. 35Angü Wö ye na le engu fa sü, fü ah ace wü ngü ʼburu esakaka. 36Kpara te to maguma ye fü Yesu, Ye Me, ah ena aküwa fï mere badi. Amba mene kpara te to maguma ye fü Yesu de, ah küwa kpah de, angü Me ena asü gü fefe fï mere badi.
Copyright
Learn More


text:
AMBENI TËNË TI BÂ NA NDO NI
Kobe ti Seigneur: mbeni matanga so amû gonda na Nzapa
A MÛ yanga na aChrétien ti sala Matanga ti Dango Bê na kui ti Christ. A hiri nga matanga ni so “Kobe ti Seigneur”. (1 aCorinthien 11:20). Ye nyen apika bê ti zo mingi na ndo tënë ti matanga so? Lawa si a lingbi a sala ni? Na a lingbi a sala ni tongana nyen?
Jésus Christ azia na sese matanga so na bï ti Pâque ti aJuif ti ngu 33. Pâque ayeke lani mbeni matanga so a yeke sala ni gi fani oko na yâ ngu oko, na lango 14 ti nze ti aJuif so a hiri ni Nisan. Ti hinga lango ti Pâque ni, aJuif ayeke ku na popo ti nze ti mars na avril, lango so lâ ayeke su teti angbonga 12 tongaso, na bï nga ayeke ninga teti angbonga 12. Kozo sigingo ti fini nze ndulu na lango ni so ayeke fa tongo nda ti nze ti Nisan. Tongaso, a yeke diko lango 14 na pekoni si a yeke wara lango ti Matanga ti Pâque so a yeke sala ni na peko ti lindango ti lâ.
Jésus asala lani Matanga ti Pâque na adisciple ti lo. Na pekoni so lo tene na Judas Iscariote ti sigigi, lo zia na sese Matanga ti Kobe ti Seigneur. Matanga so amû place ti Pâque ti aJuif, so ti tene a lingbi a sala ni gi fani oko na yâ ti ngu oko.
Évangile ti Matthieu afa peko ti ye so asi lani so tongaso: “Jésus akamata mapa, Lo hiri tënë nzoni dä, Lo fâ yâ ni; na Lo mû na adisciple, Lo tene, I kamata so, i te; so ayeke tele ti Mbi. Lo kamata kopo, Lo mû merci, Lo mû na ala, na Lo tene, I kue [i] nyon; teti so ayeke mênë ti Mbi, mênë ti mbele so a sa na sese teti azo mingi teti pardon ti siokpari.”—Matthieu 26:26-28.
Ambeni atene so Jésus achangé lani mapa ni si a ga tâ tele ti lo mveni na lo changé vin ni ti ga tâ mênë ti lo. Me ti tâ tënë ni, mbeni ye oko achangé na yâ tele ti lo ti zo pëpe tongana lo mû lani mapa so na adisciple ti lo ti te. Abazengele ni ayeke te lani tâ tele ti Jésus ni wala ala yeke nyon tâ mênë ti lo? Ên-ën, teti ndia ti Nzapa ake ti tene zo amû tele ti mba ti lo zo ti te ni tongana kobe (Genèse 9:3, 4; Lévitique 17:10). Na Luc 22:20, Jésus atene: “Kopo so ayeke fini mbele na yâ mênë ti Mbi, mênë so [a yeke] sa teti i.” So aye ti tene so kopo ni achangé tele ti lo ti ga “fini mbele” ni? A lingbi ti duti tongaso pëpe teti mbele ayeke gi senge mango tele na popo ti ambeni zo, me a yeke pëpe mbeni tâ ye tongaso, so zo alingbi ti gbu ni na maboko.
Tongaso, mapa ni nga na vin ni ayeke gi ti fa ambeni ye awe. Mapa ni ayeke fä ti tele ti Christ so siokpari oko ayeke dä pëpe. Jésus asala kusala lani na tanga ti mapa so angbâ na peko ti Pâque so lo na adisciple ti lo asala. A sala mapa ni na mama ni pëpe (Exode 12:8). Bible asala kusala na mama ti mapa ti fa tënë ti siokpari wala ti ye so ayeke buba ye bubango. Tongaso, mapa ni aduti fä ti tele ti Jésus so siokpari oko ayeke dä pëpe na so lo mû ni tongana sandaga teti azo.—Matthieu 16:11, 12; 1 aCorinthien 5:6, 7; 1 Pierre 2:22; 1 Jean 2:1, 2.
Bengba vin ni aduti ti lo fä ti mênë ti Jésus. A yeke mênë so la amû lege na fini mbele ti sala kusala. Jésus atene so mênë ti ni ayeke yuru “teti pardon ti siokpari.” Na lege ti mênë so, azo alingbi ti ga nzoni na lê ti Nzapa na ti te fini mbele ni na lo (aHébreu 9:14; 10:16, 17). Mbele ni so azi lege na ambeni Chrétien be-ta-zo so wungo ti ala asi 144 000 ti gue na yayu. Kâ, ala yeke sala kusala tongana agbia na aprêtre ti ga na aye ti nzoni na azo kue ti sese.—Genèse 22:18; Jérémie 31:31-33; 1 Pierre 2:9; Apocalypse 5:9, 10; 14:1-3.
Azo wa la ayeke na droit ti te mapa na ti nyon vin ti Kobe ti Seigneur? Ti bâ ni nzoni, gi ala so ayeke na yâ ti fini mbele so si alingbi ti te mapa na ti nyon vin, so ti tene ala so beku ti ala ayeke ti wara fini na yayu. Yingo vulu ti Nzapa si ayeke fa na ala so a soro ala awe ti ga agbia na yayu (aRomain 8:16). Ala te nga mbeni mbele na Jésus ti duti na tele ti lo na yâ Royaume ti lo.—Luc 22:29.
Me ti ala so beku ti ala ayeke ti wara fini ti lakue lakue na yâ paradis na ndo sese, a ku nyen na mbage ti ala na ngoi ti matanga so? Ala yeke sala tongana ti so Jésus ahunda, so ti tene ala yeke ga nga na Matanga ti Kobe ti Seigneur ni. Me ala yeke te ti ala mapa ni wala ala yeke nyon ti ala vin ni pëpe; ala yeke ga dä gi ti bâ tongana nyen aye ni ayeke tambela na ti fa singila ti ala na lege so. A si na lango 14 ti nze ti Nisan ti ngu oko oko, aTémoin ti Jéhovah ayeke bungbi ka teti Matanga ti Kobe ti Seigneur. Atâa so gi wungo ti ala kete si atene so ala yeke na beku ti gue na yayu, matanga ni ayeke tâ kota ye mingi teti aChrétien kue. A yeke mbeni lango so zo kue alingbi ti gbu li na ndo kota ndoye so ahon aye kue, ndoye so Jéhovah Nzapa na Jésus Christ afa na mbage ti e.—Jean 3:16.


text:
82: Mardochée na Esther
ZIA e kiri na peko angu kete kozoni si Esdras ague na Jérusalem. Na ngoi ni kâ, Mardochée na Esther ayeke akota zo ahon tanga ti azo ti Israël kue na yâ ti royaume ti Perse. Esther ayeke wali ti gbia ni, lo yeke molenge ti ita ti babâ ti Mardochée. Na peko ti gbia ni, Mardochée ayeke zo so komandema ti lo ahon ti tanga ti azo kue. Ye ni asi tongaso tongana nyen? Zia e bâ.
Babâ na mama ti Esther akui tongana lo de lani kete mingi, na Mardochée abata lo. Assuérus, gbia ti Perse, ayeke na mbeni kota da na kodoro ti Suse, na Mardochée ayeke oko ti awakua ti lo. Mbeni lâ, Vasthi, wali ti gbia ni, amä yanga ti koli ti lo pëpe, tongaso gbia ni amû mbeni fini wali ti ga wali ti lo. Wali so lo mû so ayeke zo wa? A yeke Esther, maseka-wali so ayeke pendere mingi.
Mo bâ koli ti baba so azo ayeke ba li ti ala na gbele lo so? A yeke Haman, mbeni kota zo ti Perse. Haman aye si Mardochée, zo so ayeke duti so, aba li ti lo nga na gbele lo. Me Mardochée ake. Ti lo, a yeke na lege ni pëpe ti ba li ti lo na gbele mara ti sioni zo tongaso. Ye so azia ngonzo na bê ti Haman mingi. Bâ ye so lo sara.
Haman atene mvene na gbia ni na ndo ti azo ti Israël. Lo tene: ‘Ala yeke asioni zo, ala yeke sara ye alingbi na andia ti mo pëpe. A lingbi a fâ ala.’ Assuérus ahinga pëpe so wali ti lo Esther ayeke mbeni zo ti Israël. Tongaso, lo mä tënë ti Haman, na lo sigigi na mbeni ndia so ahunda ti tene na mbeni lango a fâ azo ti Israël kue.
Tongana Mardochée amä tënë ti ndia so, bê ti lo agi lo mingi. Lo tokua mbeti na Esther, lo tene: ‘Tene tënë na gbia, na toto na lo ti sö e.’ Na lege ti ndia ti Perse, zo alingbi ti gue ti bâ gbia pëpe gi tongana gbia ni la atisa lo si, tongaso pëpe, a yeke fâ zo ni. Me Esther ague abâ gbia ni atâa so a tisa lo pëpe. Gbia ni ayôro keke ti lo ti lor na lo, so aye ti fa so a yeke fâ Esther pëpe. Esther ahunda na gbia ni nga na Haman ti ga na mbeni kota matanga so lo yeke sara ni. Na ndo ti matanga ni, gbia ni ahunda na Esther ye so lo ye ti tene ni sara na lo. Esther atene so ni yeke fa ni ande gi tongana lo na Haman akiri aga kekereke na mbeni matanga ni.
Na ngoi ti matanga so, Esther atene na gbia ni, lo tene: ‘A yeke fâ mbi na azo ti mbi.’ Ngonzo asara gbia ni. Lo hunda, lo tene: ‘Zo wa la atara ti sara mara ti ye tongaso, zo wa?’
Esther atene: ‘Zo ni so ayeke Haman, sioni zo na wato so.’
Ti so ni, ngonzo agbu tâ gbia ni ngangu. Lo mû yanga ti tene a fâ Haman. Na pekoni, lo sara si Mardochée aga zo so komandema ti lo ahon ti tanga ti azo kue na peko ti lo gbia ni. Tongaso, Mardochée abâ si a sigigi na mbeni ndia so amû lege na azo ti Israël ti tiri ndali ti fini ti ala na lango so azo ayeke ga ti fâ ala. Teti so Mardochée ayeke fadeso kota zo mingi, azo mingi amû maboko na azo ti Israël, si ala sö fini ti ala na tïtî awato ti ala.
Mbeti ti Esther.
Ahundango tënë
- Mardochée na Esther ayeke azo wa?
- Ngbanga ti nyen gbia Assuérus aye ti mû mbeni wali nde? Lo mû zo wa?
- Haman ayeke zo wa? Nyen la azia ngonzo mingi na bê ti lo?
- A lu ndia wa? Esther asara nyen na peko ti so lo wara mbeni mbeti so alondo na Mardochée?
- Nyen la asi na Haman? Nyen la asi na Mardochée?
- A sara nyen ti sö azo ti Israël na tïtî awato ti ala?
Ambeni hundango tënë
- Diko Esther 2:12-18.
Tongana nyen Esther afa so a yeke kota ye ti duti na “yingo ti tâ be-ti-molenge na ti siriri”? (Esther 2:15; 1 Pi. 3:1-5).
- Diko Esther 4:1-17.
Legeoko tongana ti so lege azi na Esther ti sara ye ndali ti tâ vorongo, lege wa azi nga na e laso ti fa so e mû tere ti e na Jéhovah na e yeke be-ta-zo na lo? (Esther 4:13, 14; Mat. 5:14-16; 24:14).
- Diko Esther 7:1-6.
Tongana ti so Esther asara giriri, tongana nyen a yeke gi ti sara ngangu na awakua ti Nzapa mingi laso? (Esther 7:4; Mat. 10:16-22; 1 Pi. 2:12).


text:
1So ala ga nduru na Jérusalem, ala si nduru na kete kodro ti Betfaze, na tere ti hoto ti a-olive, Jésus atokua adisiple use; 2lo tene na ala: “Ala gue na kete kodro so ayeke na dawa ti ala so. Kâ, ala yeke wara hio tongaso mbeni mama ti lele so a kanga lo na tere ti mbeni ye si molenge ti lo ayeke na tere ti lo. Ala zi ala, aga na ala na mbi. 3Tongana mbeni zo atene tënë na ala, fade ala kiri tënë, atene: ‘Kota Gbia aye alele ni.’ Gi hio tongaso, fade zo ni ayeke zia lege na alele ni ti gue.” 4Ye ni asi tongaso titene tënë so wayanga-Nzapa atene, aga taa-tënë; lo tene: 5“Ala tene na gbata ti Sion, atene: Baa, gbia ti mo ayeke ga na mo, lo sara tere ti lo tongana senge zo. Lo duti na ndö ti mama ti lele nga na ndö ti molenge ti lele so ayeke nyama ti sarango na kua.” 6Adisiple ague si ala sara ye so lo mu yanga na ala ti sarango ni. 7Ala mu mama ti lele ni na molenge ti lo aga na ala. Ala zia bongo ti ala na ndö ti alele ni si Jésus aduti na ndö ni. 8Azo so abongbi si ayeke gbani gbani so agbara abongo ti ala na ndö ti lege; ambeni afâ amaboko ti akeke si azia ni na ndö ti lege. 9Azo so ayeke tambula na dawa ti Jésus na ala so ayeke tambula na peko ti lo ayeke dekongo, atene: “E gonda Molenge ti David! Ayeke nzoni Nzapa asara tufa na ndö ti lo so aga na iri ti Kota Gbia! E gonda Nzapa so ayeke na yayu kâ na ndö ti aye kue!” 10So Jésus ali na Jérusalem awe, gbata ni kue ayingi. Azo ahunda ndo, atene: “So zo wa laa?” 11Gba ti azo ni akiri tënë, atene: “So Jésus laa, wayanga-Nzapa so alondo na Nazaret, na sese ti Galile.” 12Jésus ali na ya ti kota da ti Nzapa si lo tumba azo ti kango ye na azo ti vongo ye so ayeke na ya ni; lo kinda na sese ameza ti azo ti sanzengo nginza na angende ti azo ti kango ambipa. 13Lo tene na ala: “A su na ya ti Mbeti ti Nzapa, atene: ‘Fade a yeke iri da ti mbi da ti sambelango Nzapa.’ Me ti ala, ala sara si da ni aga du so azo ti nzi ayeke honde tere ti ala daa!” 14Awaziba na azo so gere ti ala abuba aga nduru na Jésus na ya ti kota da ti Nzapa ni si lo kai kobela ti ala. 15So akota wayango-sandaga na awafango-ndia abaa aye ti kpene so Jésus asara si ala baa nga amolenge so ayeke dekongo na ya ti kota da ti Nzapa, atene: “E gonda Molenge ti David”, be ti ala aso. 16Ala tene na Jésus: “Mo ma tënë so ala yeke tene so?” Jésus akiri tënë na ala: “Mbi ma ni. Ala de ti diko tënë so Mbeti ti Nzapa atene so pepe? Mbeti ti Nzapa atene: ‘Mo sara si abia ti gondango mo asigigi na yanga ti akete molenge nga na yanga ti ala so angba ti nyon me.’” 17Na pekoni, Jésus azia ala na ndo so, lo sigigi na ya ti gbata ni, lo gue na Betanii, lo lango kâ. 18So Jésus alondo na ndaperere si lo kiri na ya ti gbata ni, nzara asara lo. 19Lo baa mbeni keke ti fige na tere ti lege si lo gue nduru na ni, me lo wara gi akugbe ni. Lo tene na keke ni, lo tene: “Mo yeke kiri ti le oko pepe!” Gi hio tongaso, keke ti fige ni ahole. 20So adisiple abaa ye so asi so, li ti ala kue akpe. Ala hunda Jésus, atene: “Asara tongana nyen si keke ti fige so ahole gi hio tongaso?” 21Jésus akiri tënë na ala: “Mbi tene na ala taa-tënë: tongana ala yeke na mabe si ala dekite pepe, fade ala yeke sara ye so mbi sara na keke ti fige so. Ala lingbi nga ti tene na hoto so: ‘Londo na ndo so, mo ti na ya ti kota ngu-ingo’, fade ye ni ayeke si alingbi na ni. 22Ye so kue ala yeke hunda na mabe na lege ti sambela, fade ala yeke wara ni.” 23Jésus ali na ya ti kota da ti Nzapa si lo yeke fa ye. Tongaso, akota wayango-sandaga na akangba ti azuife aga nduru na tere ti lo si ala hunda lo, atene: “Na iri ti zo wa laa mo yeke sara aye so? Zo wa laa amu lege na mo ti sara ni, zo wa?” 24Jésus akiri tënë na ala: “Mbi nga, mbi yeke hunda ala na mbeni tënë, gi tënë oko. Tongana ala kiri peko ni na mbi, fade mbi yeke di na ala iri ti zo so amu lege na mbi ti sara aye so. 25Zo wa laa atokua Jean ti batize azo? Nzapa wala azo?” Azo ni atene na popo ti ala: “Tongana e tene: ‘Nzapa laa atokua Jean’, fade lo hunda e, lo tene: ‘Ngbanga ti nyen si ala yeda na tënë ti lo pepe?’ 26Me tongana e tene: ‘Azo laa atokua lo’, e lingbi ti sara mbeto ti gba ti azo ni, ngbanga ti so ala kue ahinga atene, Jean ayeke wayanga-Nzapa.” 27Tongaso ala kiri tënë na Jésus, atene: “E hinga pepe.” Nilaa lo nga, lo tene na ala: “Zo so amu lege na mbi ti sara aye so, mbi nga, mbi yeke di iri ti lo na ala pepe.” 28Jésus akiri atene: “Ala baa tënë so tongana nyen? Mbeni koli ayeke na amolenge-koli use. Lo tene na kozo molenge ni: ‘Molenge ti mbi, laso, mo gue mo sara kua na yaka ti vinye ti mbi.’ 29Lo kiri tënë na babâ ti lo, lo tene: ‘Mbi ye pepe’; me na pekoni, be ti lo aso ndali ti tënë so lo tene so si lo gue na yaka ni. 30Na pekoni, babâ ni ague na tere ti use molenge ni si atene na lo gi oko tënë so. Use molenge ni atene na lo: ‘Babâ, mbi yeke gue’; me lo gue na yaka ni pepe.” 31Jésus ahunda ala: “Zo wa na popo ti amolenge use so si asara ye so babâ ti lo aye?” Ala kiri tënë na lo: “Ayeke kozo molenge ni.” Jésus atene na ala: “Mbi tene na ala taa-tënë: azo ti rongo nginza ti lapo na awali-ndumba ayeke si ande kozo na ala na ya ti Kodro-gbia ti Nzapa. 32Biani, Jean aga ando na mbage ti ala, lo fa na ala lege so ayeke lege ti sarango ye ti mbirimbiri, me ala yeda na tënë ti lo pepe. Me azo ti rongo nginza ti lapo na awali-ndumba ayeda na tënë ti lo. Ti ala, na peko ti ye so kue ala baa, ala ke ti zia sioni lege ti ala, ala yeda na tënë ti lo pepe.” 33Ala kiri ama mbeni toli ni: “Mbeni wa ti sese afâ yaka ti vinye. Lo sara gbagba na tere ni kue, lo zi du titene a pete le ti vinye ni daa, lo leke mbeni ndo na nduzu titene zo aluti daa ti baa ndo na tere ti yaka ni. Na pekoni, lo zia yaka ni na maboko ti ambeni zo ti fango yaka ti vinye si lo gue na mbeni kodro nde. 34So ngoi ti fango ale ti vinye ni aga nduru, lo tokua azo ti kua ti lo na azo ti fango yaka ni titene ala mu ti lo ale ti vinye ni aga na ni. 35Me azo ti fango yaka ni agbu azo ti kua ti lo ni, ala pika mbeni oko, ala fâ mbeni si ala bo mbeni na têne. 36Wa ti yaka ni akiri atokua ambeni zo ti kua so wungo ti ala ahon ti ala ti kozoni; me azo ti fango yaka ni asara gi mara ti sioni so na ala. 37Na ndani, koli ni atokua molenge ti lo na ala; lo tene na be ti lo, lo tene: ‘Fade ala yeke kpe mbeto ti molenge ti mbi.’ 38Me so azo ti fango yaka ni abaa molenge ni, ala tene na popo ti ala: ‘Baa, lo so lo yeke ga wa ti yaka ni na peko ti babâ ti lo laa! Ala ga, e fâ lo si yaka ti lo aga ti e!’ 39Ala gbu lo, ala sigigi na lo na ya ti yaka ni si ala fâ lo.” 40Jésus ahunda ala, atene: “Tongana wa ti yaka ni aga ande, fade lo yeke sara nyen na azo ti fango yaka so?” 41Azo ni akiri tënë na lo, atene: “Lo yeke fâ azo ti sioni so sioni sioni. Na pekoni, lo yeke mu yaka ni na ambeni zo ti kua nde si tongana ndembe ni asi, ala yeke mu na lo ti lo ale ti vinye ni.” 42Na pekoni, Jésus ahunda ala, atene: “Tënë so a su na ya ti Mbeti ti Nzapa so, ala diko ni laoko pepe? Tënë ni atene: ‘Têne so azo ti sarango da ake ni, ni laa akiri aga ngangu têne ti gere ti da ni. Ye so alondo na Kota Gbia, ye ni ayeke ye ti kpene na le ti e!’” 43Ndani laa, Jésus atene: “Mbi tene na ala: fade a yeke zi Kodro-gbia ti Nzapa na maboko ti ala ti mu na azo so asara ye alingbi na ni. [ 44Zo so kue ayeke ti na ndö ti têne so, fade tere ti lo ayeke kungbi. Tongana têne ni ati na ndö ti mbeni zo, fade ayeke nika lo nikango!”] 45So akota wayango-sandaga na afarizien ama atoli so, ala hinga atene, lo tene tënë so na ndö ti ala. 46Ala gi lege ti gbu lo, me mbeto ti gba ti azo so asara ala, ngbanga ti so azo ni abaa Jésus tongana wayanga-Nzapa.
Copyright
Learn More


text:
Mû anzoni desizion na ngoi so mo de maseka?
“Apendere koli na amasia, . . . ala sepela iri ti [Jéhovah].”—PS. 148:12, 13.
1. Pendere kusala wa la amaseka mingi amû tere ti ala dä?
E YEKE na yâ ti angoi so azo kutu mingi na popo ti amara kue ayeke ga ti voro Jéhovah. A yeke mbeni ye so ade ti si lâ oko pëpe na yâ ti mbaï ti azo (Apoc. 7:9, 10). Amaseka mingi awara aye ti nzoni mingi na ngoi so ala yeke mû maboko na amba ti ala amaseka ti hinga tâ tënë so ayeke mû fini na zo so ayeke na yâ ti Bible (Apoc. 22:17). Ambeni maseka ni ayeke manda Bible na azo, ti mû maboko na ala ti duti nzoni na yâ ti gigi ti ala. Ambeni nga ayeke sara kua na ngangu ti ala kue ti fa nzoni tënë na ando so azo ni ayeke tene mbeni yanga ti kodoro nde (Ps. 110:3; És. 52:7). Nyen la mo lingbi ti sara ti mû maboko mingi na pendere kusala so?
2. Na lege wa tapande ti Timothée afa so Jéhovah aye ti mû na amaseka akusala ti sara? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
2 So mo ngbâ maseka, mo lingbi ti soro mbeni ye so alingbi ti zi lege na mo na yâ ti angoi so ayeke ga ti sara kusala ti Jéhovah. Na tapande, Timothée amû anzoni desizion so amû lege na lo ti sara kusala tongana missionnaire na ngoi so lo wara ngu 20 tongaso (Kus. 16:1-3). Peut-être gi anze kete na pekoni, Paul azia fini congrégation so abâ gigi na Thessalonique lo hon ngbanga ti aye ti ngangu so a sara na lo kâ, me lo sara confiance na Timothée na lo tokua lo ti gue na Thessalonique ti kpengba aita (Kus. 17:5-15; 1 aThes. 3:1, 2, 6). Tere ti Timothée anzere lani mingi na ngoi so a mû na lo kusala so.
DESIZION TI MO SO AYEKE KOTA AHON ATANGA NI KUE
3. Kota desizion wa la mo lingbi ti mû na yâ ti gigi ti mo? Lawa la a yeke nzoni mo mû desizion ni?
3 Tongana mo de maseka, a yeke ngoi ti tene mo mû akota desizion la. Na yâ ti adesizion so mo yeke mû, mbeni oko ayeke kota mingi ahon atanga ni kue. A yeke desizion so mo yeke mû ti sara na Jéhovah. Lawa la a yeke nzoni ngoi ti tene mo mû desizion so? Jéhovah atene: “Mo dabe mo na Lo so acréé mo, na lâ ti pendere ti mo.” (Zo-ti. 12:3). Oko lege ti dabe ti mo na Jéhovah ayeke ti sara na lo na bê ti mo kue (Deut. 10:12). Desizion so mo mû ti sara na Jéhovah na bê ti mo kue ayeke kota ahon atanga ni kue. A yeke sara ngangu na yâ ti tanga ti gigi ti mo kue.—Ps. 71:5.
4. Ambeni kota desizion wa alingbi ande ti sara ngangu na ndo ti lege so mo yeke sara na Nzapa?
4 Ti tâ tënë ni, desizion so mo mû ti sara na Jéhovah ayeke pëpe gi oko desizion so ayeke sara ande ngangu na yâ ti gigi ti mo. Na tapande, mo yeke na bezoin ti soro ti sara mariage wala ti sara ni ape, tongana mo ye ti sara mariage ni mo yeke sara ni na zo wa, nga kusala wa la mo ye ti sara ande. Adesizion so ayeke akota desizion, me kozoni kue a lingbi mo soro ti sara na Jéhovah na bê ti mo kue (Deut. 30:19, 20). Ngbanga ti nyen? A yeke ngbanga ti so adesizion so kue ayeke sara ngangu na ndo ti mba. Desizion so mo yeke mû na ndo ti tënë ti mariage nga na ndo ti kua ti nginza ti mo, a yeke sara ngangu na ndo ti lege so mo yeke sara na Nzapa (Bâ Luc 14:16-20.) Legeoko nga, nzara so mo yeke na ni ti sara na Jéhovah ayeke sara nga ngangu na ndo ti desizion so mo yeke mû na ndo ti tënë ti mariage nga na kua ti nginza. Tongaso, na popo ti aye so, soro ye so ayeke kota mingi ahon atanga ni na yâ ti fini ti mo.—aPhil. 1:10.
NYEN LA MO YEKE SARA ANDE TONGANA MO GA MASEKA?
5, 6. Fa tongana nyen mungo anzoni desizion alingbi ti mû lege na e ti sara na Jéhovah mingi. (Bâ nga article “Ye so mbi soro ti sara na ngoi so mbi ngbâ lani kete” na yâ ti Tour ti Ba Ndo so.”)
5 Na pekoni so mo soro ti sara na Nzapa awe, gi ti hinga ye so lo ye mo sara, na soro fadeso lege so mo lingbi ande ti sara na lo. Mbeni ita-koli ti kodoro ti Japon atene: “Na ngoi so mbi yeke lani na ngu 14, mbi na mbeni ancien ti congrégation e sigigi na fango tënë na ancien ni abâ so fango tënë ni anzere na mbi ape. Na nzoni bê, lo tene na mbi, lo tene: ‘Yuichiro, mo kiri na yanga-da. Mo duti kpô na devant ti table ti mo, mo gbu li ti mo nzoni na ndo ti aye so Jéhovah asara ndali ti mo.’ Mbi sara tongana ti so lo hunda na mbi. Mbi gbu li ti mbi teti alango mingi, nga mbi sambela na yâ ti alango ni. Yeke yeke, sarango ye ti mbi achangé. Kete na pekoni, mbi bâ so mbi yeke na ngia ti sara na Jéhovah. A nzere na mbi mingi ti diko ye na ndo ti kusala ti amissionnaire, na mbi komanse ti pensé ti sara na Jéhovah mingi ahon ti kozo.”
6 Yuichiro ato nda ti mû anzoni desizion. Ye so amû lege na lo ti sara na Jéhovah na yâ ti mbeni kodoro nde. Lo tene: “Na tapande, mbi soro ti manda yanga ti Anglais. Na ngoi so mbi hunzi lani ti manda mbeti, mbi soro ti sara kua so amû ngoi ti mbi kue pëpe, so ayeke ti fango yanga ti anglais na azo, tongaso si mbi lingbi ti sara kua ti pionnier. Mbi komanse ti manda yanga ti Mongol na mbi wara lani pasa ti gue ti bâ mbeni groupe ti awafango tënë ti yanga ti Mongol na ngoi so mbi yeke na ngu 20. Ngu use na pekoni, na ngu 2007, mbi gue na Mongolie. Na ngoi so mbi sigigi na fango tënë na ambeni pionnier na mbi bâ so azo mingi asara nzara ti hinga tâ tënë, mbi yeke na nzara ti gue kâ ti mû maboko na ala. Mbi kiri na Japon ti leke tere ti mbi. Mbi yeke fa tënë na Mongolie ngbene ye na avril 2008. Na Mongolie gigi akpengba. Me azo ayeke mä nzoni tënë, na mbi lingbi ti mû maboko na ala ti ga nduru na Jéhovah. Mbi bâ so ye so mbi soro ti sara ayeke tâ nzoni ye so mbi lingbi ti sara na yâ ti gigi ti mbi.”
7. Adesizion wa la a lingbi e mû? Tapande wa Moïse azia na e?
7 A yeke ti zo oko oko ti soro tongana nyen la lo lingbi ti mû fini ti lo ti sara na Jéhovah (Jos. 24:15). E lingbi pëpe ti tene na ala, ala amaseka ti sara mariage, ti fa na ala zo so a lingbi ala sara mariage na lo wala ti fa na ala kua ti nginza so a lingbi ala sara. Ala yeke soro ande ti sara mbeni kua so mandango ni ahunda ngoi mingi ape? Ambeni maseka Chrétien ayeke na yâ ti akete kodoro so yere ayeke dä; ambeni ayeke na yâ ti akota kodoro ti mosoro. Sarango ye ti ala, hingango ndo ti ala, ye so ala manda, ye so anzere na ala ayeke nde nde nga mabe ti ambeni akpengba ahon ti ambeni. Peut-être dutingo ti ala ayeke nde nde tongana ti so dutingo ti Moïse ayeke nde na ti amaseka so ayeke aHébreu na Égypte ti giriri. Moïse ayeke lani na apasa kue so azo so ayeke na yâ ti yangbo ti gbia ayeke na ni, me ambeni maseka so ayeke aHébreu ayeke lani angbâa (Ex. 1:13, 14; Kus. 7:21, 22). Legeoko tongana ti e, amaseka so ayeke lani na yâ ti angoi so a lingbi ala mû akota desizion (Ex. 19:4-6). A lingbi zo oko oko asoro ye so lo yeke sara na yâ ti gigi ti lo. Moïse amû lani nzoni desizion ti sara ye so Jéhovah aye.—Diko aHébreu 11:24-27.
8. Ti tene amaseka amû anzoni desizion, ala lingbi ti wara mungo maboko na ndo wa?
8 Jéhovah ayeke mû maboko na ala amaseka ti mû anzoni desizion. Na lege ti afango ye ti Bible, lo mû na ala awango so alingbi ti mû maboko na ala oko oko (Ps. 32:8). Ababâ na amama ti ala so ayeke aChrétien nga na a-ancien alingbi ti mû maboko na ala ti sara ye alingbi na afango ye ti Bible so (aProv. 1:8, 9). Zia e bâ akota fango ye ti Bible ota so alingbi ti mû maboko na ala ti mû anzoni desizion so ayeke sara si ala wara ye ti nzoni na yâ ti gigi ti ala ti kekereke.
AFANGO YE TI BIBLE OTA SO AYEKE MÛ MABOKO NA MO
9. (a) Tongana nyen la Jéhovah ane e na lege so lo mû na e liberté ti soro ye so bê ti e aye? (b) ‘Ti gi Royaume kozoni’ ayeke ga na aye ti nzoni wa?
9 Gi Royaume ti Nzapa na mbilimbili ti lo kozoni. (Diko Matthieu 6:19-21, 24-26, 31-34.) Jéhovah ane ala amaseka, ni la lo mû na ala liberté ti soro ye so ala ye ti sara. Lo tene na ala pëpe ti mû ngoi ti ala kue ti fa gi tënë. Me, Jésus afa na e so a yeke kota ye ti gi Royaume kozoni. Tongana ala sara ye alingbi na tënë ti Jésus so, lege ayeke zi na ala mingi ti fa ndoye ti ala na mbage ti Nzapa nga na mbage ti amba ti ala. Lege ayeke zi nga na ala ti kiri singila ndali ti beku ti fini ti lakue lakue. Na ngoi so ala yeke gbu li ti ala ti sara mariage wala ti sara kua ti nginza, ala gi ti bâ wala adesizion ti ala ayeke sara ande si ala gi bê ti ala mingi na ndo ti aye ti mitele wala ayeke fa so tënë ti Royaume ti Nzapa na mbilimbili ti lo la agbu bê ti ala mingi.
10. Nyen la asara si Jésus ayeke lani na ngia? Nyen la a lingbi amaseka asara ti duti na ngia?
10 Duti na ngia ti sara kua teti ambeni zo. (Diko Kusala 20:20, 21, 24, 35.) So ayeke kota ye so ayeke mû maboko na zo na yâ ti gigi. Jésus ahinga ni, ni la lo yeke lani na ngia mingi ndali ti so lo sara ye so Babâ ti lo aye me lo sara ye ti bê ti lo wani ape. A nzere na Jésus ti bâ azo so asara tere ti ala kete ayeda na nzoni tënë (Luc 10:21; Jean 4:34). Peut-être ala amaseka nga kue ala wara ngia awe na ngoi so ala mû maboko na azo. Tongana ala zia si afango ye ti Jésus amû maboko na ala na yâ ti adesizion ti ala, a yeke sara si ala wara ngia nga Jéhovah kue ayeke wara ngia.—aProv. 27:11.
11. Nyen la asara si Baruc ayeke lani na ngia ape? Wango wa Jéhovah amû na lo?
11 E yeke wara ngia mingi tongana e sara kua teti Jéhovah (aProv. 16:20). Amanke Baruc so ayeke wakuasu ti Jérémie agirisa lani tënë so. Na mbeni ngoi, lo yeke lani na ngia mbeni pëpe ti sara kua ti Jéhovah. Jéhovah atene na lo, a tene: “Mo yeke gi kota ye teti mo mveni? Mo gi ye so pëpe; teti fade Mbi sara si sioye aga na ndo mi kue . . . fade Mbi mû fini ti mo na mo tongana ye so zo agbu na bira, na ndo kue so mo yeke gue dä.” (Jér. 45:3, 5). Nyen la alingbi ti sara si Baruc aduti na ngia? A yeke ti gi akota ye wala ti sara ye so Jéhovah aye na ti sö fini ti lo na ngoi so a yeke futi Jérusalem?—Jacq. 1:12.
12. Adesizion wa la Ramiro amû so amû maboko na lo ti wara ngia?
12 Ramiro ayeke mbeni ita so awara ngia na sarango kua teti ambeni zo. Lo tene: “Mbi londo na yâ ti mbeni sewa so ayeke na ye mingi ape na Bolivie. Na ngoi so yaya ti mbi aye ti futa ekole ti tene mbi sara na dasendagi, a yeke lani mbeni kota pasa teti mbi. Me mbi wara lani batême aninga ape nga mbeni pionnier ahunda na mbi ti tene mbi na lo e gue e fa tënë na mbeni kete gbata. Mbi gue na kete gbata ni, mbi manda ti sara coiffe ti akoli na mbi zi mbeni place ti sarango coiffe ti tene mbi bâ na lege ti abezoin ti mbi. Na ngoi so e hunda azo ti manda Bible na ala, ala mingi ayeda. Na pekoni, mbi gue na mbeni congrégation so abâ gigi fini fini so ayeke na kete yanga ti kodoro so a yeke tene na ndo ni. Mbi sara kua ti pionnier na congrégation so a sara ngu bale-oko awe.” Lo tene so mungo maboko na azo ti manda Bible na yanga ti kodoro ti ala asara si lo yeke na ngia mingi, mbeni kua nde alingbi ti sara si lo wara ngia so ape.
13. Ngbanga ti nyen ngoi ti maseka ayeke nzoni ngoi ti sara na Jéhovah na bê kue?
13 Duti na ngia ti sara kua teti Jéhovah na lâ ti maseka ti mo. (Diko Zo-ti-fa-tene 12:3.) Pensé ape so alingbi mo wara mbeni nzoni kua ti nginza awe si mo sara kua ti pionnier. Nzoni ngoi so mo lingbi ti sara kua ti Jéhovah na bê ti mo kue ayeke na ngoi so mo ngbâ maseka. Mingi ti amaseka ayeke na akua mingi ape na yâ ti sewa, ala yeke na seni nga ala yeke na ngangu ti sara angangu kua. Nyen la mo ye ti sara na Jéhovah na ngoi so mo ngbâ maseka? Peut-être mo ye ti ga pionnier wala mo ye ti fa tënë na mbeni ndo so azo ni atene mbeni yanga ti kodoro nde. Peut-être mo bâ so ambeni ye mingi ayeke dä so mo lingbi ti sara na yâ ti congrégation so mo yeke dä. Atâa ye wa la mo ye ti sara na yâ ti kua ti Nzapa, mo yeke na bezoin ti sara mbeni ye ti bâ na lege ti abezoin ti mo. Hunda tere ti mo: ‘Kua wa la mbi yeke soro ti sara? Kua ni ayeke hunda ande ngoi oke ti manda ni?’
SARA KUA NA AFANGO YE TI BIBLE TI MÛ ANZONI DESIZION
14. Nyen la a lingbi mo sara hange na ni na ngoi so mo yeke gi kua ti sara?
14 Afango ye ti Bible ota so e sara tënë na ndo ni alingbi ti mû maboko na mo na ngoi so mo yeke soro mbeni kua ti sara. Kite ayeke pëpe so awafango mbeti na mo ahinga ye na ndo ti akua so alingbi ti wara na ndo so mo yeke dä. Wala peut-être mbeni ndokua ayeke dä so alingbi ti fa na mo kua so a yeke na bezoin ti azo ti sara ni na ndo so mo yeke dä wala na mbeni ndo so mo ye ti sara kua dä. Azo so alingbi ti mû maboko na mo, me sara hange. Azo so andoye Jéhovah ape alingbi ti gi ti yôro na yâ ti bê ti mo ndoye ti dunia so (1 Jean 2:15-17). Na ngoi so mo yeke bâ aye ti dunia so, girisa ape so bê ti mo alingbi hio ti handa mo.—Diko aProverbe 14:15; Jér. 17:9.
15, 16. Azo wa la alingbi ti mû na mo anzoni wango na ndo ti kua?
15 Tongana mo hinga kua so mo ye ti sara awe, mo yeke na bezoin ti anzoni wango (aProv. 1:5). Zo wa la alingbi ti mû maboko na mo ti sara kua na afango ye ti Bible ti soro mbeni kua ti sarango ni? Mä azo so andoye Jéhovah, so andoye mo nga so ahinga mo na dutingo ti mo nzoni. Ala yeke mû maboko na mo ti hinga kua so mo lingbi ti sara alingbi na kode so mo yeke na ni nga ti hinga ye so apusu mo ti gi ti sara mbeni kua. Tongana babâ na mama ti mo andoye Jéhovah, ala lingbi ti mû maboko na mo mingi. A-ancien so ayeke na yâ ti congrégation ti mo alingbi nga ti mû na mo anzoni wango. Hunda nga na apionnier nga na asurveillant so ayeke gue na ando nde nde ndani so ala soro ti sara kua ti ngoi kue. Ala komanse kua ti pionnier tongana nyen? Nyen la ala sara ti bâ lege ti abezoin ti ala? Anzoni ye wa la ala wara na yâ ti kua ti pionnier?—aProv. 15:22.
16 Azo so ahinga mo nzoni alingbi ti mû na mo anzoni wango. Na tapande, bâ so mo ye ti zia mandango mbeti ti mo na lycée ti mû kua ti pionnier ndali ti so mo ye pëpe ti sara angangu kua so a lingbi mo sara na ekole. Zo so andoye mo alingbi ti hinga ndani so mo ye ti zia lege ti ekole. Tongaso, lo lingbi ti mû maboko na mo ti bâ so ekole alingbi ti mû maboko na mo ti hinga tongana nyen ti ngbâ ti gbu ngangu na yâ ti aye. A yeke kota ye ti gbu ngangu tongana mo ye ti sara na Jéhovah teti lakue lakue.—Ps. 141:5; aProv. 6:6-10.
17. Adesizion wa la alingbi e ke ti mû ni?
17 Azo kue so asara na Jéhovah ayeke tingbi na akpale so alingbi ti sara si mabe ti ala awoko nga so alingbi ti gue na ala yongoro na Jéhovah (1 aCor. 15:33; aCol. 2:8). Ambeni kua ayeke dä so alingbi ti sara si mo wara kpale mingi na lege ti yingo. Me ambeni ayeke dä so kpale ayeke dä mingi ape. Peut-être mo hinga ambeni ita so mabe ti ala atï na peko ti so ala soro ti sara mbeni kua (1 Tim. 1:19). A yeke nzoni mo ke ti mû adesizion so alingbi ti buba songo ti mo na Jéhovah.—aProv. 22:3.
SO MO YEKE MBENI CHRÉTIEN SO ADE MASEKA SO BÂ NZONI DÄ
18, 19. Nyen la alingbi mo sara tongana mo yeke na nzara ti sara na Jéhovah ape?
18 Tongana mo ye biani ti sara na Jéhovah, bâ nzoni na lege ti apasa so lo mû na mo na ngoi so mo ngbâ maseka. So ayeke ngoi ti tene mo mû adesizion so ayeke mû lege na mo ti sara na Jéhovah la.—Ps. 148:12, 13.
19 Nyen la alingbi mo sara tongana mo yeke na nzara ti sara na Jéhovah ape? Ngbâ ti gi ti sara si mabe ti mo akpengba. Paul afa ye so lo sara ti wara tënë nzoni ti Jéhovah. Lo tene: “Tongana ala yeke na mbeni bibe nde na ndo ti mbeni tënë, Nzapa ayeke fa ande na ala bango ndo ni so e sara tënë ni fade. Atâa nyen la asi, ndo so e maï ngbii si e si dä awe so, zia e ngbâ ti tambela mbilimbili na ndo ti oko lege ni so.” (aPhil. 3:15, 16). Girisa ape so Jéhovah aye mo. Awango ti lo ayeke nzoni mingi. Zia lo mû maboko na mo na ngoi so mo ngbâ maseka ti mû anzoni desizion.


text:
Subject Index for The Watchtower 2014
A fa lango ti mbeti so tënë ni asigigi dä
AMBENI TËNË NDE
Ândö azo aleke abateau ti ala tongana nyen ti tene ngu alï na yâ ni ape? 1/7
Ndali ti nyen la ândö tongana a kanga azo na ndo ti keke, a yeke kungbi yâ ti gere ti ala? 1/5
Ndia so Nzapa amû ândö na azo ti Israël ayeke lani mbilimbili? 1/9
Ngbanga ti nyen a lingbi e sambela? E yeke sambela tongana nyen? 1/7
Ngbanga ti nyen e yeke sambela ti tene Royaume ti Nzapa aga? 1/10
Royaume ti Nzapa: Mo lingbi ti sara nyen ti bâ nzoni dä? 1/10
ATÉMOIN TI JÉHOVAH
“Kua ti fango akobe ti yaka angbâ mingi ti tene a sara” (Brésil), 15/5
ATËNË SO AZO AHUNDA
Atémoin use so a sara tënë ti ala ayeke azo wa? (Apoc. 11:3-12), 15/11
A yeke na lege ni ti tene aChrétien azö kuâ ti azo ti ala so akui? 15/6
Azo so a yeke zingo ala ti wara fini na ndo ti sese “ayeke sara mariage pëpe”? (Luc 20:34-36), 15/8
Jéhovah ayeke zia si mbeni Chrétien amanke kobe? (Ps. 37:25; Mat. 6:33), 15/9
So Rachel atoto amolenge ti lo, a ye ti tene nyen? (Jér. 31:15), 15/12
Tongana nyen la a yeke soro a-ancien nga na awakua ti mungo maboko? 15/11
AYE TI MANDA
“Ala zia li ti ala angbâ gi na ndo ti aye so ayeke na yayu,” 15/10
Awakua ti Jéhovah “adö lege ti ye so ayeke mbilimbili pëpe azia,” 15/7
Bâ na nene ni aye so Jéhovah ayeke sara ti bâ ndo na ndo ti mo, 15/4
Bâ na nene ni pasa so mo yeke na ni ti sara kua legeoko na Jéhovah, 15/10
Duti na mbeto oko pëpe: Jéhovah ayeke zo ti mungo maboko na mo! 15/4
Duti na ngia ndali ti mariage ti Molenge ti ngasangbaga, 15/2
Jésus Christ akomande asara ngu 100 awe: A sara nyen na ndo ti mo? 15/1
Kua wa la awali ayeke sara na yâ ti ye so Jéhovah aleke ti sara? 15/8
Mo bâ wokongo so zo ayeke na ni tongana ti so Jéhovah abâ na ni? 15/6
Mû maboko na amba ti mo ti sara kua na akode so ala yeke na ni nzoni, 15/6
Ngbanga ti nyen la mo hinga na bê ti mo kue so mo yeke na yâ ti tâ tënë? 15/9
Sara na Nzapa be-ta-zo atâa mo tingbi na “aye ti vundu mingi,” 15/9
Tongana nyen e lingbi ti ngbâ ti duti na bibe ti sacrifice? 15/3
BIBLE
BIBLE ACHANGÉ FINI TI AZO
Ala mû gi Bible si ala kiri tënë na ahunda ti mbi ni kue (I. Lamela), 1/4
Mbi gi ka lani ti kanga lege na aye ti sioni na fason ti mbi wani (A. Touma), 1/8
Zendo ti paradis na ndo ti sese achangé fini ti mbi! (I. Vigulis), 1/2
FINI NA ANZONI SARANGO YE TI ACHRÉTIEN
“Sara si lege so mo tambela dä aduti nzoni lege” tongaso si mo gue na li ni, 15/6
JÉHOVAH
Jéhovah airi tënë nzoni mingi na ndo ti azo so amû ye na lo na bê ti ala wani, 15/12
Ndali ti nyen la Nzapa azia si awangangu asara sioni na asenge zo? 1/2
JÉSUS CHRIST
GIGI TI AMBENI ZO
Akpengba ye so asi na mbi na yâ ti kua ti Royaume so mbi sara (M. Olson), 15/10
Kua ti pionnier: Akua so mbi wara na pekoni (R. Wallen), 15/4
Ngia so mbi wara na sarango kua ti Nzapa (P. Carrbello), 1/9


text:
KOTA MAMA-TENE NI | ATÉMOIN TI JÉHOVAH AYEKE AZO WA?
E yeke fa ka tënë ti Nzapa ngbanga ti nyen?
Kua so azo ahinga e na ni mingi ayeke kua ti fango tënë ti Nzapa. E yeke fa ni da na da, na ando so azo ayeke dä mingi nga na ndo kue so e wara azo dä. E sara ka kua ni so ngbanga ti nyen?
E aTémoin ti Jéhovah e yeke fa ka tënë ti mû gloire na Nzapa nga ti sara si azo ahinga iri ti lo (aHébreu 13:15). E ye nga ti sara ye alingbi na commandement so Jésus amû, so lo tene: “Tongaso ala gue, ala sara si azo na popo ti amara kue aga adisciple. . . . Ala fa na ala ti bata aye kue so mbi mû yanga na ala ti sara.”—Matthieu 28:19, 20.
Na ndo ni, e ye amba ti e (Matthieu 22:39). E hinga so azo mingi ayeke na atënë ti nzapa ti ala, nga so zo kue la si aye tënë so e yeke fa so ape. Me, e hinga so aye so Bible afa ayeke sö fini ti zo. Ni la si e ngbâ lakue “ti fa ye na ti fa nzoni tënë na ndo ti Christ”, tongana ti so aChrétien ti ândö asara.—Kusala 5:41, 42.
Mbeni wandara, so iri ti lo ayeke Antonio Cova Maduro, atene so “atâa akpale so aTémoin ti Jéhovah ayeke tingbi na ni, même ala woko kue, ala yeke sara effort . . . ti tene tënë ti Nzapa asi na andangoro osio ti sese kue.”—Mbeti-sango El Universal, Venezuela
Mingi ti azo so ayeke diko ka ambeti ti e ayeke aTémoin ti Jéhovah ape. Nga, azo gbani gbani, so e yeke manda Bible na ala, ayeke na abungbi ti nzapa ti ala. Me, a nzere na ala so aTémoin ti Jéhovah ayeke ga ka ti fa tënë na ala.
Peut-être mo yeke na ambeni hunda na ndo ti aTémoin ti Jéhovah. Tongana mo ye ti wara akiringo tënë ni, e wa mo
Ti hunda mbeni Témoin ti Jéhovah.
Ti gue na ndo ti site ti e, www.jw.org.sg.
Ti gue na abungbi ti e, so zo kue apeut ti gue dä senge senge.


text:
CHAPITRE 17
A fa kode ti sarango kua na awakua ti Royaume ni
1-3. Jésus akono lani yâ ti kua ti fango tënë tongana nyen? Ye so aga na ahundango tënë wa?
TETI ngu use, Jésus afa tënë lani na yâ ti Galilée kue. (Diko Matthieu 9:35-38.) Lo gue na yâ ti agbata nga na akete kodoro mingi ti fa ye na yâ ti asynagogue nga ti fa nzoni tënë ti Royaume. Na ndo kue so lo fa tënë dä, azo mingi aga ti mä lo. Tongana ti so Jésus atene, “akobe ti fango ni ayeke mingi,” na a bezoin azo ti kua ni mingi.
2 Me, Jésus aleke aye ti kono yâ ti kusala ti fango tënë ni. Tongana nyen? Lo tokua abazengele 12 “ti fa tënë ti royaume ti Nzapa”. (Luc 9:1, 2). Abazengele ni aye peut-être lani ti hinga tongana nyen la ala yeke sara kua ni so. Kozo ti tene Jésus atokua ala, na ndoye, lo sara mbeni ye so Babâ ti lo ti yayu asara na lo ândo: lo fa kode ti sarango kua ni na ala.
3 Ahundango tënë mingi alondo: Kode ti kua wa la Jésus amanda lani na mbage ti Babâ ti lo? Lege ti sarango kua wa la Jésus afa lani na abazengele ti lo? Ka ti laso, eskê Gbia ti Royaume ni afa na adisciple ti lo lege ti sarango kua ti fango tënë ni? Lo sara ni tongana nyen?
“Mbi yeke tene gi aye so Babâ afa na mbi”
4. Babâ ti Jésus afa ye na lo lani na ngoi wa nga na ndo wa?
4 Jésus ayeda na lê ti azo so babâ ti lo afa ye na lo lani. Na ngoi so lo yeke fa tënë lani, lo tene: “Mbi yeke tene gi aye so Babâ afa na mbi.” (Jean 8:28). A fa ye lani na Jésus na ngoi wa nga na ndo wa? Fango ye ni so ato nda ni gi na peko ti so Nzapa asara lo, lo so lo yeke Kozo Molenge ti Nzapa (aCol. 1:15). Na tere ti Babâ ti lo na yayu kâ, Molenge ni ayeke mä nga ayeke bâ sarango ye ti “Maître” ti lo teti angu mingi mingi (És. 30:20). Ye ti pekoni ayeke so, Molenge ni ahinga ye mingi na ndo ti asarango ye ti tere ti Babâ ti lo, akusala ti lo nga aye so lo leke na bê ti lo ti sara.
5. Aye wa la Babâ ni afa lani na Molenge ni na ndo ti kua ti fango tënë so lo yeke sara ande na ndo ti sese?
5 A si na mbeni ngoi, Jéhovah afa ye na Molenge ti lo na ndo ti kusala so lo yeke sara ande na ndo ti sese. Bâ prophétie so afa songo so ayeke na popo ti Maître ni na kozo Molenge ti lo. (Diko Ésaïe 50:4, 5.) Prophétie ni atene so Jéhovah azingo Molenge ti lo “na ndapre kue”. Tënë so aye ti fa tapande ti mbeni wafango ye so ayeke zingo élève ti lo hio na ndapre ti fa ye na lo. Mbeni mbeti so asara tënë na ndo ti Bible atene: “A yeke mo bâ mo tene Jéhovah . . . amû lo na ekole, tongana ti so a yeke sara na mbeni élève, na lo fa na lo ye so a lingbi lo fa nga tongana nyen.” Na “ekole” ti yayu so, Jéhovah afa lani na Molenge ti lo “ye so a lingbi [lo] fa na [lo] sara tënë ni.” (Jean 12:49). Babâ ni afa nga na Molenge ti lo tongana nyen la lo yeke fa ye ande. * Na ngoi so Jésus ayeke na ndo ti sese lani, lo sara kusala nzoni na kode so Nzapa afa na lo ti sara na kua ti lo nga ti fa na adisciple ti lo lege ti sara na kua ti ala.
6, 7. (a) Kode ti sarango kua wa la Jésus afa na adisciple ti lo? Lo mû na ala aye ti sara kua wa? (b) Laso, Jésus asara kue ti tene adisciple ti lo awara mara ti fango ye wa?
6 Lege ti sarango kua wa la Jésus afa lani na abazengele ti lo, tongana ti so e tene na tongo nda ti chapitre so? Tongana ti so Matthieu chapitre 10 afa, lo fa na ala ambilimbili ye na ndo ti fango tënë ni. A yeke aye so: ndo so ala yeke fa tënë ni dä (versê 5, 6), tënë so ala yeke fa na azo (versê 7), nene ti zia bê ti ala kue na Jéhovah (versê 9, 10), lege so ala yeke sara tënë na azo ni (versê 11-13), ye so ala yeke sara tongana azo ake ti mä tënë ni (versê 14, 15) nga ye so ala yeke sara tongana a sara ye ti ngangu na ala (versê 16-23). * Ye so Jésus afa polele na abazengele ti lo amû na ala ye kue so ala yeke na bezoin ni ti mû li ni na yâ ti kua ti fango nzoni tënë na ngoi ti ala lani kâ.
7 Ka ti laso ayeke tongana nyen? Jésus, Gbia ti Royaume ti Nzapa, amû na adisciple ti lo mbeni kota kua so ahon atanga ni kue, kua ti fa “nzoni tënë ti royaume so na ndo ti sese kue so azo ayeke dä tongana mbeni tënë ti témoin ndali ti amara kue.” (Mat. 24:14). Eskê Gbia ti e afa na e lege ti sara kpengba kua so? Biani, lo fa ni na e! Na yayu kâ, Jésus asara kue si a fa na adisciple ti lo lege ti fa tënë na azo nga ti sara ambeni kua na yâ congrégation.
Fango kode ti kua na awakua ti ga awafango nzoni tënë
8, 9. (a) Kota raison so a sigigi na Ekole ti Kusala ti aChrétien ayeke nyen? (b) Tongana nyen ekole so amû maboko na mo ti fa tënë nzoni mingi?
8 A ninga awe la bungbi ti Jéhovah ayeke sara kua na akota bungbi nga na abungbi ti congrégation, tongana Bungbi ti Kusala, ti fa na awakua ti Nzapa kode ti fango na tënë. Ye oko, a to nda ni na angu so aga na peko ti ngu 1940, aita so ayeke mû li ni lani na kota ndokua ti e aleke ti fa kode ti sarango kua na lege ti a-ekole nde nde.
9 Ekole ti Kusala ti aChrétien. Tongana ti so e bâ na yâ ti chapitre so ahon, ekole so akomanse na ngu 1943. Eskê ekole ni so ayeke gi ti fa na a-élève ni ti mû anzoni diskur na ngoi ti abungbi ti congrégation awe? Ên-ën. Mbilimbili ye so a zia ekole so na sese ndali ni achangé ape. A yeke ti fa na awakua ti Nzapa lege ti sara kua nzoni na tënë ti yanga ti ala ti sepela na Jéhovah na fango tënë (Ps. 150:6). Ekole ni amû na aita-koli nga na aita-wali so ayeke sara ekole so ye kue so ala yeke na bezoin ni ti duti anzoni wakua ti Royaume ni.
10, 11. Azo wa la alingbi ti sara Ekole ti Galaad? Aye so a fa na ekole so, ndani ayeke nyen?
10 Ekole ti Galaad. Ekole so a iri ni fadeso Ekole ti Galaad ti mandango Bible ti Société Watchtower akomanse na lundi lango 1 ti février ngu 1943. Lani, a sigigi na ekole so ti fa lege ti sarango kua na apionnier nga na ambeni ita, so asara kua ti ngoi kue, ti sara kua ti missionnaire na ambeni kodoro. Me, ngbene ye na octobre ngu 2011, azo so ayeke gue na ekole so ayeke aita so ayeke sara gi kua ti ngoi kue: apionnier spécial, asurveillant so ague na ndo nde nde na awali ti ala, aBéthelite nga na amissionnaire so ade ti sara ekole ni so ape.
11 Aye so a yeke fa na Ekole ti Galaad so, ndani ayeke nyen? Mbeni ita so afa ye a ninga na ekole so akiri na tënë ni: “A yeke ti sara si mandango Mbeti ti Nzapa ngangu akpengba mabe ti a-élève ni. A yeke nga ti mû maboko na ala ti gi ti duti na anzoni sarango ye so ayeke mû maboko na ala ti hon ndo ti akpale so ala yeke wara na yâ ti akua ti ala. Na mbage, mbeni kota ye ni ayeke ti zia na yâ ti bê ti a-élève ni kota nzara ti mû mbage na kusala ti fango nzoni tënë.”
12, 13. Nyen la Ekole ti Galaad asara na ndo ti kua ti fango tënë? Fa mbeni tapande ni.
12 Nyen la Ekole ti Galaad asara na ndo ti kua ti fango tënë? Ngbene ye na ngu 1943, aita ahon 8 500 amanda ye na ekole so, * nga amissionnaire so afa ye na ala na Galaad asara kua na yâ ti akodoro ahon 170. Amissionnaire asara kua nzoni na ye so ala manda, ala zia nzoni tapande ti azo so ayapu na yâ ti kua ti fango tënë nga ti fa lege ti sarango kua na ambeni zo ti sara tongana ala. Na yâ ti aye mingi, amissionnaire la amû li ni na yâ ti kua ni na ambeni ndo so awafango tënë ti Royaume ayeke mingi ape wala ayeke dä oko ape.
13 Bâ tapande ti Japon, so fango tënë ti acongrégation akaï na ngoi ti Use Bira. Na août ngu 1949, a wara awafango tënë ti kodoro ni ahon bale-oko ape na Japon. Ye oko, tongana ngu ni ayeke gue ti hunzi, amissionnaire 13 so amanda ye na Galaad afa tënë lani ngangu na Japon. Ambeni missionnaire mingi aga na ndo ni. Na tongo nda ni, amissionnaire ni ayeke sara kua lani mingi gi na yâ ti akota gbata; me na pekoni ala gue na yâ ti ambeni gbata nde. Ala wa azo so ala yeke fa ye na ala nga na ambeni ita ti mû kua ti pionnier. Ngangu kua ti ala so alë lengo mingi. Laso, a yeke wara na Japon awafango tënë ti Royaume ahon 216 000 so nduru na ndambo ni ayeke apionnier! *
14. A-Ekole ti bungbi ti e afa nyen polele? (Bâ nga encadré “ A-ekole so afa kode ti sarango kua na awakua ti Royaume ni.”)
14 Ambeni ekole ni. Ekole ti apionnier, Ekole ti aita-koli na awali ti ala nga Ekole ti aita-koli so ayeke kumbamba amû maboko na a-élève ni ti kpengba songo ti ala na Nzapa nga ti mû li ni na kusala ti fango nzoni tënë. * A-ekole so kue ayeke mbeni kpengba ye so afa so Gbia ti e ayeke mû na adisciple ti lo aye kue so ala yeke na bezoin ni ti fa na tënë.
Fango kode ti kua na aita-koli ti sara ambeni kua so ayeke nde
15. Aita-koli so ayeke mû li ni na yâ ti bungbi ti e aye ti mû peko ti Jésus na yâ ti ye wa?
15 Dabe ti mo na prophétie ti Ésaïe so atene Nzapa la ayeke fa ye na Jésus. Na “ekole” ti yayu so, Molenge ni amanda “lege ti sara tënë nzoni na zo so anze”. (És. 50:4). Jésus asara ye lani alingbi na fango ye so. Na ngoi so lo yeke lani na ndo ti sese, lo dë bê ti azo so “asara ngangu kua na kungba ane ala”. (Mat. 11:28-30). Aita-koli so ayeke mû li ni na yâ ti bungbi amû peko ti tapande ti Jésus so, ni la ala ye ti duti azo so ayeke dë bê ti aita ti ala ti koli na ti wali. Ndali ni, a sigigi na ekole nde nde ti mû maboko na aita-koli so alingbi ti sara kusala mingi ndali ti aita ti ala.
16, 17. A sigigi na Ekole ti Kusala ti Royaume ndali ti nyen? (Bâ nga kete tënë.)
16 Ekole ti kusala ti Royaume. Kozo klase ti ekole so ato nda ni na lango 9 ti mars ngu 1959, na South Lansing, New York. A tisa lani asurveillant so ague na ndo nde nde nga na aserviteur ti congrégation ti sara ekole ti nze oko so. Na pekoni, a mû aplan ti aye so a fa na ekole ni, na Anglais, a kiri peko ni na ambeni yanga ti kodoro nde si ekole so akomanse ti fa lege ti sarango kua na aita-koli na ndo ti sese kue. *
17 Annuaire 1962 des Témoins de Jéhovah, na Anglais, afa ndani so a sara ekole so: “Na yâ ti dunia so aye ti sarango ni ayeke mingi, a lingbi mbeni surveillant na yâ ti congrégation ti aTémoin ti Jéhovah aduti mbeni zo so ahinga ti leke yâ ti gigi ti lo nzoni si lo bâ lege ti azo kue na yâ ti congrégation nga lo sara nzoni na ala. Me na mbage, lo lingbi pëpe ti duti mbeni zo so ayeke zia sewa ti lo yamba ndali ti congrégation; a yeke nzoni apensé ti lo aduti nzoni. So pendere lege si azi na awakua ti congrégation na dunia kue ti bungbi ndo oko na Ekole ti Kusala ti Royaume ti wara akode so ayeke mû maboko na ala ande ti sara tâ gi ye so Bible atene a lingbi mbeni surveillant asara!”
18. Tongana nyen la awakua ti Nzapa kue abâ nzoni na peko ti Ekole ti Kusala ti Royaume?
18 Awakua ti Nzapa kue awara nzoni na lege ti Ekole ti Kusala ti Royaume. Tongana nyen? Tongana a-ancien nga na awakua ti mungo maboko asara ye alingbi na aye so ala manda na ekole so, ala yeke duti azo so adë bê ti aita ti ala, tongana Jésus. A yeke nzere na mo so mbeni ancien wala mbeni wakua ti mungo maboko atene na mo mbeni pendere tënë, adengi mê amä mo nga asara nzoni vizite na mo? (1 aThes. 5:11). Mara ti aita-koli tongaso ayeke sara biani nzoni na acongrégation ti ala!
19. Ambeni ekole wa Komite ti fango ye ayeke bâ lege ni? A leke a-ekole so ti sara nyen?
19 Ambeni ekole ni. Komite ti fango ye ti Bebungbi ayeke bâ ndo na ndo ti ambeni ekole so ayeke fa lege ti sarango kua na aita-koli so ayeke mû li ni na yâ ti bungbi ti e. A leke a-ekole so ti mû maboko na a-ancien ti acongrégation, asurveillant so ague na ndo nde nde nga na amembre ti Komite ti filiale ti sara gbâ ti akusala ti ala nzoni. Aye so aluti na ndo ti Bible, so a yeke fa na aita-koli so, ayeke sara si ala kpengba songo ti ala na Nzapa. Teti so ala yeke bata angasangbaga ti Jéhovah so lo bâ ala na nene ni mingi, ekole ni ayeke mû maboko na aita-koli ni so ti sara ye alingbi na awango ti Mbeti ti Nzapa na yâ ti akode so ala yeke sara na ye na mbage ti angasangbaga ni.
20. Ngbanga ti nyen Jésus alingbi lani ti tene so “Jéhovah afa tënë” na e kue? Desizion ti mo ayeke ti sara nyen?
20 A yeke polele so Gbia so Nzapa asoro lo ayeke sara kue ti tene a fa lege ti sarango kua nzoni na adisciple ti lo. Afango ye so kue alondo na nduzu si aga: Jéhovah afa lege ti sarango kua na Molenge ti lo, nga Molenge ni afa ni na adisciple ti lo. Ni la, Jésus alingbi lani ti tene so e kue “Jéhovah afa tënë” na e (Jean 6:45; És. 54:13). Zia si e mû desizion ti bâ nzoni na peko ti kode ti kua so Gbia ti e ayeke fa ni na e. Nga, zia e dabe ti e na kota raison so a yeke fa na e lege ti sarango kua ti e: A yeke ti kpengba songo ti e na Nzapa si e lingbi ti sara kua ti e kue nzoni.
^ par. 5 E hinga tongana nyen so Babâ ni afa na Molenge ni lege ti fa ye? Bâ ye so: Angu mingi kozoni si a dü Jésus, Bible atene so lo yeke sara ande kusala na atapande (Ps. 78:2; Mat. 13:34, 35). A yeke polele so Jéhovah, so ayeke na gunda ti prophétie so, aleke kozoni awe ti tene Molenge ti lo ayeke fa ye na lege ti atapande, wala atoli.
^ par. 6 Ambeni nze na pekoni, Jésus “asoro ambeni nde bale-mbasambala na lo tokua ala use use” ti fa tënë. Lo fa nga na ala kode ti sarango kua ni.
^ par. 12 Ambeni élève ni asara Ekole ti Galaad ni ahon fani oko.
^ par. 13 Ti hinga ambeni tënë na ndo ti ye so amissionnaire so amanda ye na Galaad asara na ndo ti fango tënë na dunia kue, bâ chapitre 23 ti buku Les Témoins de Jéhovah, prédicateurs du Royaume de Dieu.
^ par. 14 A changé a-ekole use so na Ekole ti awafango nzoni tënë ti Royaume.
^ par. 16 Ti fadeso, a-ancien kue ayeke sara Ekole ti Kusala ti Royaume so ayeke ninga lango oko wala ahon ni nga so angu so akangbi popo ni ayeke nde nde. Ngbene ye na ngu 1984, awakua ti mungo maboko kue ayeke sara ekole so.
TI HINGA AMBENI TËNË
“Sara si lege so mo tambela dä aduti nzoni lege” tongaso si mo gue na li ni
Tongana nyen la mo lingbi ti zi aye so aye ti kanga lege na mo na ti si na aye so mo zia na gbele mo na lege ti yingo?
Mû maboko na amba ti mo ti sara kua na akode so ala yeke na ni
Tongana nyen la e lingbi ti mû maboko na aita-koli so ayeke amaseka nga na ala so awara batême fini fini ti sara kua na akode so ala yeke na ni?