text:
Mo hinga?
Ndali ti nyen la ândö tongana a kanga azo na ndo ti keke, a yeke kungbi yâ ti gere ti ala?
Lani tongana a kanga Jésus na ndo ti keke ti pasi nga na ambeni sioni zo use na tere ti lo, Bible atene: “A-Juif ahunda Pilate ti mû yanga si a kungbi yâ ti gere ti [ala] na a zi akuâ ni.”—Jean 19:31.
Na yâ ti ndia ti aJuif, tongana a fâ ngbanga na ndo ti zo si a kanga lo na ndo ti keke na lo kui, a yeke bata kuâ ti zo ni so “angbâ na keke na bï pëpe”. (Deutéronome 21:22, 23). Peut-être aJuif ni asara kua na oko ndia so na tere ti azo so aRomain akanga ala na ndo ti keke. Ni la, ti Jésus na akoli use so, aJuif ni aye ti kungbi yâ ti gere ti ala si ala kui hio kozo si lâ ti Sabbat akomanse na peko ti lindango ti lâ.
Na mingi ti angoi ni so, a yeke pika gere ti zo ni nga na maboko ti lo na apointe alï. Na ngoi so a yô keke ni na nduzu, nengo ti zo ni kue ayeke luti gi na ndo ti apointe ni. Ye so asara si lo yeke bâ pasi sioni. Tongana zo ni aye ti wu pupu, lo yeke zia poids ti lo ni kue na ndo ti apointe ti gere ti lo ni ti gi ti gboto yâ ti tere ti lo na nduzu. Me tongana a kungbi yâ ti gere ti lo awe, a yeke duti ande ngangu na lo ti sara ni. Songo ti kungbingo yâ ti gere ti lo ni wala pupu so ahunzi na yâ ti kate ti lo asara si lo yeke kui hio.
Tongana nyen la a sara bira ti ândö na alance?
David afâ lani Goliath, yongoro koli so, na lance. Na bango ni, David amanda sarango kua na lance ni nzoni na tango so lo yeke bata lani ataba.—1 Samuel 17:40-50.
A yeke wara adessin ti lance na yâ ti aye ti ndara ti azo ti Égypte ti ândö nga na ti Assyrie. Lance ni ayeke tongana ti mbeni bozo so yâ ni azi, so a sara ni na poro ti nyama wala na bongo, na a kanga kamba na ayanga ni use kue. Tênë so zo ni ayeke zia na yâ ti lance ni ayeke lisse lisse wala ronde ronde, so konongo ni aye ti lingbi na ti mbeni kete orange nga a ne gramme 250. Zo ni ayeke turnê lance ni na nduzu ngbii, lo zi tïtî lo na tere ti mbeni kamba ni oko, na tênë ni akpe ngangu ague droit awara ye ni so a bi lo ndali ni.
Na peko ti gingo aye na gbe ti sese na Israël nga na akodoro so ayeke na tere ni, a wara mara ti gbâ ti atênë ni so. A yeke aye ti peko ti abira so a sara ândö. Âmanke lani angangu turugu ni ayeke bi atênë ni akpe 160 wala 240 km/h. Ambeni wandara atene so ndo so tênë ni ayeke tï dä ayeke tongana ti mbeni kokora, me ambeni ake ti ala. Atâa a yeke so wa, mbeni lance alingbi ti fâ zo.—aJuge 20:16.


c: text/html

text:
Laâ Jesus Lögbïä? Sara Jesus tï yeke Lögbïä?
Hünda: Laâ Jesus Lögbïä? Sara Jesus tï yeke Lögbïä?
Myekenïsër: Jesus laâ recwaladed nê Bîbili töngana Sâra ténë nê preclaâe wwalads, “I Lögbïä.” Thna ñdo tï Sâra pepe memyekenï, Töngana nyênever, thna ñdo tï Lo sara pepe proclaim thna ñdo tï Lo laâ Lögbïä. Take hên tapandê Jesus’ wwalads John 10:30, “I na nê Fna ñdo tïlwala tâte oko.” Ë bezoa gi tï bâ na ñdo tï nê Jews’ tï Hlaâ stna ñdo tïement tï kpepew Lo wtöngana claim tï yeke Lögbïä. Nêy tï stïne Tî lo hên thlaâ toroo retönganaon. “… âla, a mere mmyekenï, claim tï yeke Lögbïä” (John 10:33). Nê Jews understïod whna ñdo tï Jesus wtöngana—denây. Pepeice thna ñdo tï Jesus Sâra pepe deny Hlaâ claim tï yeke Lögbïä. Wlon Jesus decltâted, “I na nê Fna ñdo tïlwala tâte oko” (John 10:30), Lo wtöngana Sâra ténë thna ñdo tï Lo na nê Fna ñdo tïlwala tâte tî oko nna ñdo tïure na essence. John 8:58 laâ myekenïonêr tapandê. Jesus decltâted, “I tell âla nê boro, yekehêne Abraham wtöngana bwalan, I !” Nê kiringi tî nê Jews zo ya loard thlaâ stna ñdo tïement wtöngana tï stïnes tï kill Tî lo hên bltönganaplomy, töngana nê Mosaic Law nêm tï Sâra (Leviticus 24:15).
John renâerna ñdo tïes nê tî Jesus’ denây: “nê Wwalad wtöngana Lögbïä” na “nê Wwalad yekecame flesh” (John 1:1, 14). Nêse verses clearly dicna ñdo tïe thna ñdo tï Jesus laâ Lögbïä nê flesh. Acts 20:28, “Yeke sloplwalads tî nê tî Lögbïä, lo wnâh hlaâ.” Zo ya nê —nê tî Lögbïä—wnâh Hlaâ ? Jesusus Christ. Acts 20:28 decltâtes thna ñdo tï Lögbïä purchtönganaed Hlaâ church wnâh Hlaâ . Ayaeke dâhêne, Jesus laâ Lögbïä!
Thomtöngana nê dlaâciple decltâted Jesus, “Lwalad na Lögbïä” (John 20:28). Jesus Sâra pepe cwalarect tî lo. Tnâ 2:13 encages tï wanâ hên nê com tî Lögbïä na Saviwala, Jesusus Christ (ba kûë 2 Peter 1:1). Hebrews 1:8, nê Fna ñdo tïlwala decltâtes tî Jesus, “Me ab nê Sïn Lo Sâra ténës, ’Âlar throko, O Lögbïä, fadê ltönganat hênever na ever, na righteokoss fadê yeke nê scepter tî âlar kSâram.’” Nê Fna ñdo tïlwala tï Jesus töngana “O Lögbïä” dicna ñdo tï thna ñdo tï Jesus laâ Lögbïä.
Revelna ñdo tïion, myekenï myekenïgel nê apostle John tï gi wwalaship Lögbïä (Revelna ñdo tïion 19:10). Jesus s wwalaship (Matthew 2:11, 14:33, 28:9, 17; Luke 24:52; John 9:38). Lo rebukes zo hên wwalaship Tî lo. Ka Jesus ëre pepe Lögbïä, Lo fadê yeke na tïld zo tï pepe wwalaship Tî lo, jt töngana nê myekenïgel Revelna ñdo tïion sara. Ayaeke dâ tâte mmyekenïy onêr na ptöngantönganaages tî thna ñdo tï papae hên Jesus’ denây.
Nê retönganaon thna ñdo tï Jesus htöngana tï yeke Lögbïä laâ thna ñdo tï ka Lo laâ pepe Lögbïä, Hlaâ dena ñdo tïh fadê pepe yeke na yekeen sufficient tï pay nê hên nê ss tî nê mokili (1 John 2:2). A crena ñdo tïed yeke, Jesus fadê yeke ka Lo ëre pepe Lögbïä, boate pepe nê fnâe hên s agast myekenï fnâe Lögbïä. Gi Lögbïä boate payyê myekenï fnâe penalty. Gi Lögbïä boate nê ss tî nê mokili (2 Corinthians 5:21), die, na yeke, prov Hlaâ victïry sna dena ñdo tïh.
Laâ Jesus Lögbïä? Sara Jesus tï yeke Lögbïä?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
GIGI TI MBENI ZO
Mbi wara aye ti nzoni “na ngoi so aye atambela nzoni nga na ngoi ti wusuwusu”
A DÜ mbi na nze ti mars, ngu 1930 na Namkumba, mbeni kete kodoro so ayeke nduru na gbata ti Lilongwe, na Malawi. Afami nga na akamarade ti mbi avoro lani Jéhovah be-ta-zo. Na ngu 1942, mbi mû tere ti mbi na Jéhovah na mbi wara batême na yâ ti mbeni pendere ngu so ayeke na yâ ti kodoro ni. Teti ngu 70, mbi sara kue ti sara ye alingbi na wango so Paul amû na Timothée, a tene: “Fa tënë ni, ngbâ na ndo ni atâa a yeke na ngoi so aye atambela nzoni wala na ngoi ti wusuwusu.”—2 Tim. 4:2.
Kozo vizite so Nathan Homer Knorr na Milton Henschel asara na Malawi na ngu 1948 asara si nzara ti sarango kua ti ngoi kue akiri ahon ndo ti mbi. Mbi dabe ti mbi na anzoni wango so aita so, so aga na iri ti kota ndokua ti e na Brooklyn na New York amû. Ita Knorr amû mbeni pendere diskur na Anglais so mama-tene ni atene: “Mbeni gbia so ayeke komande teti lakue lakue na ndo ti amara kue.” Wungo ti e so e luti na yâ ti popoto e dengi mê ti e nzoni na pendere diskur ni ayeke 6 000.
Na ngoi so mbi wara Lidasi, mbeni pendere ita-wali so babâ na mama ti lo ayeke aTémoin ti Jéhovah tongana ti mbi, mbi bâ so lo nga kue lo ye ti sara kua ti ngoi kue. E sara mariage na ngu 1950, nga ti si na ngu 1953 e dü amolenge use. Atâa so e kiri e wara kua ti batango amolenge, e mû desizion ti tene mbi mû kua ti pionnier permanent. Ngu use na pekoni, a hunda mbi ti sara kua ti pionnier spécial.
Kete na pekoni, mbi ga surveillant ti circonscription na mbi yeke sara vizite na acongrégation. Teti so Lidasi amû maboko na mbi nzoni, a sara si mbi bâ lege ti azo ti sewa ti mbi na lege ti mitele nga mbi fa ye na ala na ndo ti Jéhovah na mbi ngbâ ti sara kua ti ngoi kue. * Me e ye lani mingi ti tene e use kue e sara kua ti ngoi kue. Tongaso, e leke yâ ti kapa ti e nzoni, nga amolenge ti e oku amû maboko na e, a sara si Lidasi akomanse kua ti ngoi kue na ngu 1960.
E yeke na ngia ti mû maboko na aita ti e na yâ ti acongrégation nde nde na ngoi so aye atambela lani nzoni so. E sara kua ti circonscription na tere ti apendere hoto ti Mulanje so ayeke na mbage ti mbongo ti si na yanga ti ngu-lende ti Malawi, so ayeke sua nduru na tere ti kodoro ni na mbage ti tö. E bâ lani so wungo ti awafango tënë nga na acongrégation so e sara kua ti circonscription dä ayeke gue gi na li ni.
Na ngu 1962, e sara kota bungbi ti district na Anglais so mama-tene ni atene: “Awafango tënë so ayeke na mbeto pëpe.” Tongana mbi dabe ti mbi na akota bungbi so e sara lani so, mbi bâ so a yeke ye so e kue e yeke na bezoin ni na Malawi ti mû maboko na e ti hon ndo ti akpale so ayeke ku e. Ngu oko na pekoni, Ita Henschel akiri asara vizite na Malawi nga a sara mbeni kota bungbi nduru na gbata ti Blantyre na azo 10 000 la aga. Kota bungbi so amû maboko na e ti wara ngangu ti hon ndo ti atara so ayeke ku e.
NA NGOI TI WUSUWUSU
Na ngu 1964, a sara ye ti ngangu mingi na aTémoin ti Jéhovah ndali ti so ala ke ti sara akua ti poroso. A zö aDa ti Royaume ahon 100 na ada ti aita ahon 1000. Me, mbi na Lidasi e ngbâ lani ti sara kua ti circonscription juska na ngoi so gouvernement ti Malawi ake ti tene aTémoin ti Jéhovah afa tënë na yâ ti kodoro ni, na ngu 1967. Gouvernement ni amû da ti filiale, a hunda na amissionnaire ti kiri na kodoro ti ala, nga a bi mbi na Lidasi nga na ambeni ita mingi na da ti kanga. Na peko ti so a zi e na kanga, mbi na Lidasi e ngbâ lani ti sara kua ti circonscription na hondengo ni.
Mbeni lâ na octobre, ngu 1972, mbeni bungbi ti amaseka so wungo ti ala asi ngbangbo oko tongaso so ayeke na yâ ti mbeni kama-poroso ti Malawi amû lege ti ga na yanga-da ti e. Me mbeni oko na popo ti ala akpe kozo aga atene na mbi ti honde tere ti mbi ndali ti so azo ni aleke ti fâ mbi. Mbi tene na wali ti mbi nga na amolenge ti mbi ti honde tere ti ala na yâ ti akeke ti bule so ayeke nduru na tere ti da ti e. Na pekoni, mbi kpe mbi montê mbeni kota keke ti mango. Kâ na yâ ti keke ti mango ni, mbi bâ so ala zö da ti e nga na aye ti e kue.
Teti so aye ti ngangu so a sara na aTémoin ti Jéhovah na Malawi ahon ndo ni, mbi na Lidasi nga na aita saki mingi e kpe kodoro ni. E ngbâ na yâ ti mbeni camp ti aréfugié so ayeke na do ti Mozambique juska na nze ti juin, ngu 1974. Na ngoi ni so, a hunda na mbi na Lidasi ti sara kua ti pionnier spécial na Dómue na Mozambique, nduru na frontière ti Malawi. E sara kua ni juska na ngu 1975, ngu so Mozambique asigigi na gbe ti komandema ti kodoro ti Portugal. Na pekoni, a forcé e na ambeni ita ti kiri na Malawi na tere ti azo so angbâ ti sara ye ti ngangu na aTémoin ti Jéhovah.
Na peko ti so e kiri na Malawi, a hunda na e ti sara vizite na acongrégation so ayeke na Lilongwe, li-kodoro ti Malawi. Atâa aye ti ngangu so a sara na aita nga na akpale kue so ala wara, wungo ti acongrégation ague na li ni na yâ ti acirconscription so e sara kua dä.
JÉHOVAH ABATA E
Mbeni lâ, e si na mbeni kete kodoro na ambeni zo ni angbâ ti sara bungbi ti poroso. Ambeni zo ti bungbi ni ahinga so e yeke aTémoin ti Jéhovah, na ala tene na e ti duti na popo ti mbeni bungbi ti ambeni maseka so ayeke na yâ ti mbeni kama-poroso ti Malawi. E sambela Jéhovah ngangu ti mû maboko na e nga ti fa lege na e na yâ ti ngangu kpale so. Na ngoi so bungbi ni ahunzi, ala komanse ti pika e. Mbeni wali so ayeke mbakoro aga na loro lo dekongo, lo tene: “Pardon, ala zia ala kpo! Koli so ayeke omba ti mbi. Ala zia lo gue na voyage ti lo.” Zo so amû li ni na li ti bungbi ni atene: “Ala zia ala ala gue!” Wali so ayeke lani fami ti e ape, me e hinga ndani so lo sara ye so ape. E pensé so Jéhovah la akiri tënë na sambela ti e so.
Na ngu 1981, e kiri e wara ambeni maseka so ayeke na yâ ti mbeni kama-poroso ti Malawi so. Ala mû avélo ti e, akungba ti e, acarton ti ambeti ti e, nga na ambeti ti e so andu aita na yâ ti circonscription. E kpe e gue na ndo ti mbeni ancien. E kiri e sambela Nzapa ndali ti kpale so. E gi bê ti e lani mingi ndali ti ambeti so ala mû ni so. Na ngoi so amaseka ti kama-poroso so abâ yâ ti ambeti ni, ala wara alettre so aita ti Malawi atokua na mbi. Mbeto ahon ndo ti ala ndali ti so ala pensé so mbi yeke mbeni kota zo na yâ ti gouvernement. Tongaso, ala kiri na ambeti ni kue hio na a-ancien ti ndo ni, ye oko amanke dä ape.
Na mbeni ngoi nde, e mû bateau ti fâ mbeni ngu. Wa ti bateau ni ayeke lani kota zo ti poroso ti ndo ni, tongaso lo mû desizion ti tene azo ti yâ ti bateau ni kue afa akarte ti ala ti kama-poroso. Na ngoi so lo si nduru na e, lo wara mbeni zo ti nzi so aturugu ti lapolice ayeke gi lo gingo depuis. Ye so asara si wusuwusu alondo na lo zia lege ti bango ambeti ni. Ge nga kue e bâ so Jéhovah abata e nzoni.
A GBU MBI A BI MBI NA KANGA
Na février, ngu 1984, mbi yeke gue lani na Lilongwe ti zia arapport na filiale ti Zambie. Mbeni zo ti lapolice a-arrêté mbi, lo gi yâ ti bozo ti mbi. Lo wara gi ambeni mbeti ti Nzapa, lo mû mbi lo gue na mbi na commissariat lo komanse ti pika mbi. Na pekoni, lo gbe mbi na kamba na lo zia mbi na yâ ti chambre so a kanga azo ti nzi dä.
Na ndade ni, chef ti lapolice ni ague na mbi na yâ ti mbeni chambre nde, lo hunda na mbi ti sû maboko na gbe ti mbeni mbeti so atene: “Mbi, Trophim R. Nsomba, mbi yeke Témoin ti Jéhovah encore ape, mbi ye si a zi mbi na kanga.” Mbi ke ti sû maboko na gbe ti mbeti ni, mbi tene: “Mbi yeke nduru ti tene a gbe gi mbi na kamba pëpe, me mbi yeke nga nduru ti kui. Mbi yeke ngbâ lakue Témoin ti Jéhovah.” Tënë so ason bê ti chef ti lapolice ni, lo pika ndo ti table ngangu asara si mbeni zo ti lapolice so ayeke na yâ ti chambre na tere ni akpe loro aga ti bâ ye so apasêe. Chef ni atene na lo, a tene: “Koli so ake ti sû maboko na gbe ti mbeti so afa atene lo yeke Témoin ti Jéhovah encore ape. Zia lo sû maboko na gbe ti mbeti so atene lo yeke Témoin ti Jéhovah, na e tokua lo ti tene a gbe lo na kamba na Lilongwe.” Na yâ ti angoi so kue, wali ti mbi ayeke gi bê ti lo na ndo ti ye asi na mbi. Lango osio na pekoni la ambeni ita aga ti fa na lo ye so asi na mbi.
Kâ na commissariat ti Lilongwe, a sara ye na mbi na nzoni bê. Chef ti lapolice ni atene na mbi, lo tene: “Bâ loso la na yâ ti sembe so ndali ti so a kanga mo ndali ti tënë ti Nzapa. Atanga ti azo so ge ayeke azo ti nzi.” Na pekoni lo tokua mbi na da ti kanga ti Kachere, mbi ngbâ na kanga kâ nze oku.
Tere ti zo so ayeke bâ ndo na ndo ti azo ti kanga ni anzere ndali ti so a tokua mbi kâ, lo ye ti tene mbi duti pasteur ti azo ti kanga ni. Lo zi ngbene pasteur ni lo tene na lo, lo tene: “Mbi ye ti tene mo fa tënë ti Nzapa ge encore ape, a kanga mo ndali ti so mo nzi ye ti eglize ti mo.” Tongaso, a mû na mbi pasa ti fa atënë so ayeke na yâ ti Bible yenga oko oko na ngoi ti abungbi so a leke ti sara ndali ti azo ti kanga.
A si na mbeni ngoi, ye ni aga sioni. Akota zo so abâ ndo na ndo ti azo ti kanga ni ahunda mbi ti fa na ala wungo ti aTémoin ti Jéhovah so ayeke na Malawi. Mbi kiri tënë tongana ti so bê ti ala aye ape, ala pika mbi juska mbi évanouir. Na mbeni ngoi ala ye ti hinga ndo so kota ndokua ti e ayeke dä. Mbi tene na ala, mbi tene: “Hundango ndo ti so ayeke ngangu ape, mbi yeke fa ni na ala.” Tere ti azo ti lapolice ni anzere, ala zi radio ti ala ti mû go ti mbi. Mbi tene na ala so a sara tënë ti kota ndokua ti aTémoin ti Jéhovah na yâ ti Bible. Bê ti ala adö, ala hunda ndo atene: “Na yâ ti Bible na mbage wa?”
Mbi tene na ala, mbi tene: “A yeke na Ésaïe 43:12.” Ala zi ni na ala diko ni nzoni, a tene: “[Jéhovah] atene, I yeke atémoin ti Mbi, Mbi yeke Nzapa.” Ala diko versê so lege ota. Na pekoni, ala hunda ndo atene: “Ngbanga ti nyen la kota ndokua ti aTémoin ti Jéhovah ayeke na yâ ti Bible me ayeke na Amerika ape?” Mbi tene na ala, mbi tene: “A-Témoin ti Jéhovah na Amerika nga kue abâ so versê so la asara tënë ti kota ndokua ti ala.” Teti so mbi tene na ala pëpe ye so ala ye ti mä, ala tokua mbi na da ti kanga ti Dzaleka, na banga ti Lilongwe.
E WARA AYE TI NZONI MÊME NA NGOI TI WUSUWUSU
Na ngoi so mbi si na da ti kanga ti Dzaleka na juillet, ngu 1984, mbi wara aTémoin 81 so ayeke ti ala kâ kozo awe. Kâ na Dzaleka, azo ti kanga so wungo ti ala asi 300 ayeke lango na sese na tere ti mba. Yeke yeke, e so e yeke aTémoin ti Jéhovah e kangbi yâ ti e na yâ ti akete groupe ti sara lisoro lango oko oko na ndo ti mbeni versê so zo oko oko afa ni. Ye so akpengba e mingi.
Na pekoni, koli so ayeke bâ ndo na ndo ti azo ti kanga ni azia e nde na tanga ti azo ti kanga ni. Mbeni garde atene na e na hondengo ni, lo tene: “Gouvernement ake ala pëpe. E yeke bata ala na da ti kanga ndali ti araison use: Gouvernement asara mbeto ti tene amaseka so ayeke na yâ ti kama-poroso afâ ala, nga teti so ala yeke fa tënë ti mbeni bira so ayeke ga ande, gouvernement asara mbeto ti tene mbeto asara aturugu ti lo na ala kpe na ngoi ti bira ni.”
Na nze ti octobre, ngu 1984, a hunda na e kue ti gue na devant ti ngbanga. A tene na e kue so e yeke sara kanga ngu use. Tongana ti kozo, a bungbi e oko na azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah pëpe na yâ ti chambre oko. Me zo so ayeke bâ ndo na ndo ti azo ti kanga ni atene na azo ti kanga kue, a tene: “A-Témoin ti Jéhovah ayeke nyon manga pëpe. Agarde, ala zia ala kpô. Ala hunda manga na ala pëpe nga ala tokua ala pëpe ti gue ti mû na ala wâ ti tene ala nyon na manga ti ala. Ala yeke azo ti Nzapa. A lingbi a mû na aTémoin ti Jéhovah kobe lege use na yâ ti lango oko, ala yeke ge pëpe ndali ti so ala sara ye ti sioni me ndali ti so ala mä na bê na Bible.”
Nzoni sarango ye ti e aga nga na e aye ti nzoni na ambeni lege nde. Tongana ndo avuko wala tongana ngu apika, a ke na azo ti kanga ti sigigi. Me a tene na e ti sigigi na l’heure kue so bê ti e aye. Ala hinga so e yeke kpe pëpe. Mbeni lâ, tere ti mbeni garde so abâ ndo na ndo ti e ason na ngoi so e yeke sara kua, e yô lo e kiri na lo na place ti da ti kanga ni ti tene a sava lo. Akota zo so abâ ndo na ndo ti azo ti kanga ni ahinga lani so ala lingbi ti sara confiance na e. Teti so e ngbâ ti bata nzoni sarango ye ti e, tere ti e anzere mingi ti bâ so azo so agbu e ayeke gonda iri ti Jéhovah.—1 Pi. 2:12. *
AYE AKIRI ATAMBELA NZONI
Na lango 11 ti mai, ngu 1985, a zi mbi na kanga na Dzaleka. Mbi yeke lani na ngia mingi ti kiri ti wara tere na sewa ti mbi. E kiri singila na Jéhovah so amû maboko na e ti ngbâ be-ta-zo na lo na ngoi ti wusuwusu so. Na yâ ti ngoi ni so, pensé ti e ague oko na ti Paul so atene: “Aita, e ye si ala hinga tënë ti vundu so asi na e . . . A sara lani pasi mingi na e, pasi ni ahon ngangu ti e biani, na a sara si e hinga pëpe wala e yeke ngbâ na fini. Ti tâ tënë ni, e wani e bâ ti e lani so a dë ngbanga ti kuâ na li ti e awe. Ye so asi ti tene e zia bê ti e na e wani pëpe, me na Nzapa so ayeke zingo akuâ. Lo zi e lani na yâ ti kota ye ti kuâ tongaso.”—2 aCor. 1:8-10.
Biani, na mbeni ngoi e pensé so e yeke ngbâ na fini pëpe. Me e sambela lani Jéhovah lakue ti mû na e ngangu nga na ndara so e yeke na bezoin ni ti tene e ngbâ ti sara tere ti e kete tongaso si e ngbâ lakue ti sara si iri ti lo so ayeke kota awara gloire.
Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti kua so e sara na lo na ngoi so aye atambela nzoni nga na ngoi ti wusuwusu. Laso, e yeke na ngia mingi ti bâ fini filiale ti Lilongwe so a hunzi kua ti lekengo ni na ngu 2000, nga na afini Da ti Royaume ahon 1000 so a leke ni na Malawi. Aye ti nzoni kue so Jéhovah asara so apika bê ti mbi na Lidasi mingi, na e bâ ni mo bâ mo tene a yeke bango-li. *
^ par. 7 A yeke hunda encore pëpe na aita-koli so ayeke na akete molenge na gbe ti ala ti sara kua ti surveillant ti circonscription.
^ par. 30 Ti hinga anzene nzene tënë na ndo ti aye ti ngangu so a sara na aTémoin ti Jéhovah na Malawi, bâ Annuaire des Témoins de Jéhovah 1999 lembeti 171-223.
^ par. 34 Na ngoi so a yeke leke ti sigigi na article so, Ita Nsomba akui na ngoi so lo yeke na ngu 83.


text: 4 Abira na atiri so ayeke na popo ti ala alondo na ndo wa? A londo na kota nzara ti bê ti ala ti aye ti mitele so ayeke tiri na yâ ti terê ti ala* so, ni la ape?+2 Ala sara nzara ti ye, me ala wara ni pëpe. Ala ngbâ ti fâ zo nga ti sara bê ti ye, me ala lingbi ti wara ye ni pëpe. Ala ngbâ ti tiri na ti sara bira.+ Ala wara ye ni pëpe ngbanga ti so ala hunda ni pëpe.3 Ala yeke hunda ye, me ala wara ni pëpe ngbanga ti so ala yeke hunda ni ti sara na ye ti sioni, tongaso si ala sara na aye so kota nzara ti bê ti ala ti wara aye ti mitele aye.4 Ala awali so agi akoli nde, ala hinga so sarango kamarade na dunia so ayeke dutingo wato ti Nzapa la ape? Ni la, zo kue so aye ti ga kamarade ti dunia so ayeke sara terê ti lo wato ti Nzapa.+5 Wala ala bâ ti ala so a yeke senge la si Mbeti ti Nzapa atene tënë so? A tene: “Bibe ti kota bê so ayeke na yâ ti e angbâ lakue ti sara nzara ti aye nde nde.”+6 Me, kota nzobe so Nzapa amû ayeke ti lo kota mingi. Ni la, a tene: “Nzapa ake azo ti baba,+ me lo mû kota nzobe ti lo na azo so asara terê ti ala kete.”+7 Ala woko terê ti ala na gbe ti Nzapa;+ me ala luti na Zabolo,+ lo yeke kpe ande yongoro na ala.+8 Ala ga nduru na Nzapa, lo yeke ga ande nduru na ala.+ Ala sukula maboko ti ala, ala awasiokpari,+ na ala sukula bê ti ala, ala so bê ti ala+ ayeke use use na ndö ti ye so ala ye ti sara.9 Ala sara mawa, ala sara vundu nga ala toto.+ Zia ngia so ala yeke he achangé aga vundu, na ngia so ala yeke na ni achangé aga lê so ayeke na vundu.10 Ala sara terê ti ala kete na gbele Jéhovah,*+ na lo yeke yâa ala ande na nduzu.+11 Aita, ala zia ti sara tënë na terê ti mba.+ Zo so asara tënë na terê ti ita ti lo wala lo fâ ngbanga na li ti ita ti lo, lo yeke sara tënë na terê ti ndia na lo yeke fâ ngbanga na li ti ndia nga. Me tongana mo yeke fâ ngbanga na li ti ndia, mo yeke zo ti sarango ye alingbi na ndia pëpe, me mo yeke juge.12 Gï zo oko la si ayeke Zo ti lungo ndia nga Juge,+ lo la si lo lingbi ti sö zo nga ti futi zo.+ Me ti mo, mo yeke zo wa ti fâ ngbanga na li ti mba ti mo?+13 Ala mä si, ala so atene: “Laso wala kekereke e yeke gue na kodro tongaso, e yeke sara ngu oko kâ, e yeke dë buze nga e yeke wara nginza mingi,”+14 me ala hinga ye so ayeke si na gigi ti ala kekereke pëpe.+ Ndali ti so ala yeke tongana guru ti ngu so asigi teti kete ngoi si na pekoni agirisa.+15 A hon ti tene tënë ni so, a yeke nzoni ala tene: “Tongana Jéhovah* aye,+ e yeke ngbâ na fini na e yeke sara so wala so.”16 Me ala yeke sara baba ti pikango kate ti ala. Baba tongaso kue ayeke sioni.17 Ni la, tongana mbeni zo ahinga ti sara ye so ayeke nzoni, me lo sara ni pëpe, siokpari la lo sara so.+


text:
Aprêtre na azo ti mara ti Lévi amû mbage dä (2-21)
31 Gï so ala hunzi ti sara Matanga ni, azo ti Israël kue so aga ague na yâ ti agbata ti Juda, ala kungbi yâ ti ayanda ti tênë,+ ala dë na sese ayongoro yanda,*+ nga ala kungbi na sese ando so ayeke na nduzu+ nga na agbalaka+ so a sara ni ndali ti ambeni nzapa nde. Ala sara tongaso na sese ti Juda, ti Benjamin, ti Éphraïm nga na ti Manassé,+ juska ala futi aye so kue. Na pekoni, azo ti Israël kue akiri na yâ ti agbata ti ala, zo oko oko akiri na ndo ti lo.2 Ézéchias akangbi yâ ti aprêtre na yâ ti abungbi nde nde+ nga azo ti mara ti Lévi na yâ ti abungbi ti ala.+ Bungbi ti aprêtre oko oko ayeke na kua ti ala nga bungbi ti azo ti mara ti Lévi na kua ti ala,+ ti tene ala bâ lege ti asandaga so a zö ni agbi kue nga na asandaga ti beoko. Ala yeke sara kua, ala yeke kiri singila na Jéhovah nga ala yeke sepela lo na lê ti alacour* ti da ti lo.+3 Gbia amû mbage ti aye ti lo wani ndali ti asandaga so a zö ni agbi kue,+ même asandaga so a yeke mû na ndapre nga na lakui,+ ati so a yeke mû na alango ti sabbat,+ na ngoi ti afini nze+ nga na ngoi ti amatanga,+ tongana ti so a sû ni na yâ ti Ndia ti Jéhovah.4 Ézéchias amû nga yanga na azo so alango na Jérusalem ti mû na aprêtre nga na azo ti mara ti Lévi ye so a doit ti mû na ala,+ tongaso si ala zia bê ti ala kue gï na ndö ti* ndia ti Jéhovah.5 Gï so lo mû yanga, azo ti Israël aga na gbâ ti akozo lê ti kobe, fini vin, mafuta,+ mafuta ti otoro nga na akobe ti yaka kue.+ Ala ga nga na gbâ ti dîme ti ye oko oko kue.+6 Azo ti Israël na ti Juda so alango na yâ ti agbata ti Juda aga nga na dîme ti abagara, ti ataba nga na ti aye so ayeke nzoni-kue+ so a zia ni nde ndali ti Jéhovah Nzapa ti ala. Ala ga na ni, na ala dö ni na ando nde nde gbani gbani.7 Na yâ ti ota nze ni,+ ala komanse ti ga ti zia amatabisi ti ala ni ngbii aga gbani; a ga ti si na nze mbasambala ni,+ ala hunzi ti ga na ni.8 Tongana Ézéchias na akota zo ti kodro aga abâ amatabisi ni so ayeke gbani gbani, ala sepela Jéhovah nga ala iri tënë nzoni na ndö ti azo ti lo, azo ti Israël.9 Ézéchias ahunda aprêtre nga na azo ti mara ti Lévi na ndö ti gbâ ti amatabisi so.10 Kota prêtre Azariah, so ayeke hale ti Zadoc, atene na lo: “Ngbene ye so a komanse ti ga na amatabisi na da ti Jéhovah,+ azo ayeke te ye nzoni na même tanga ni angbâ gbani, ndali ti so Jéhovah airi tënë nzoni na ndö ti azo ti lo; ni la tanga ti aye ni so angbâ gbani so.”+11 Ézéchias atene na ala ti leke ndo ti batango aye*+ na yâ ti da ti Jéhovah, na ala leke ni.12 A ngbâ lakue ti ga na amatabisi, adîme+ nga na aye so a zia ni nde ndali ti kua ti Nzapa. Conaniah, so ayeke zo ti mara ti Lévi, la a zia lo ti bâ ndo na ndö ti aye so kue. Ita ti lo Shiméï ayeke lo so aga na peko ti lo.13 Jéhiel, Azaziah, Nahath, Asahel, Jérimoth, Jozabad, Éliel, Ismakiah, Mahath nga na Bénaïah ayeke akota zo so Gbia Ézéchias amû yanga ti tene ala mû maboko na Conaniah na ita ti lo Shiméï. Azariah la ayeke bâ ndo na ndö ti da ti tâ Nzapa.14 Koré molenge ti Imnah, zo ti mara ti Lévi so ayeke bata yanga ti gbagba na mbage ti est,+ la ayeke bâ ndo na ndö ti asandaga so azo amû na bê ti ala wani+ na tâ Nzapa, nga lo la lo yeke kangbi yâ ti matabisi so azo amû na Jéhovah+ nga na aye so ayeke nzoni kue kue kue.+15 Azo so ayeke sara kua na gbe ti Koré ayeke Éden, Miniamin, Jéshua, Shémaïah, Amariah nga na Shécaniah. Kua ti ala ayeke kua so a yeke mû ni gï na azo so a sara confiance na ala. Ala yeke sara kua na yâ ti agbata ti aprêtre+ ti kangbi yâ ti aye ni na lege ni na aita ti ala (akota zo na akete zo) so ayeke na yâ ti abungbi nde nde.+16 A yeke kangbi nga ye na akoli so ngu ti ala alondo na ngu ota ti gue na ni, so a sû iri ti ala na mbeti alingbi na molongo ti akotara ti ala, ala so ayeke ga lâ oko oko ti sara kua na da ti Jéhovah nga ti sara akua so a mû na abungbi so ala yeke na yâ ni.17 A sû iri ti aprêtre na mbeti alingbi na molongo ti akotara ti ala,+ tongana ti so a sara na azo ti mara ti Lévi so ngu ti ala alondo na ngu 20 ti gue na ni,+ a lingbi na akua so a mû na bungbi ti ala.+18 Na popo ti azo so a sû iri ti ala na mbeti alingbi na molongo ti akotara ti ala, a yeke wara amolenge ti azo ti mara ti Lévi kue, awali ti ala, amolenge ti ala ti koli nga na ti wali, so ti tene ala kue, ndali ti so ala ngbâ lakue ti duti nde ti sara akua so ayeke nzoni-kue, ngbanga ti so kua ti ala ayeke kua so a yeke mû ni gï na azo so a sara confiance na ala.19 A yeke wara nga ahale ti Aaron, so ti tene aprêtre so ayeke sara kodro na yâ ti ando ti tengo pere ti anyama so angoro agbata ti ala.+ Na yâ ti agbata kue, a fa iri ti akoli so a soro ala ti mû na koli oko oko kue so ayeke prêtre nga na azo kue so a sû iri ti ala na mbeti na popo ti azo ti mara ti Lévi aye so a doit ti mû na ala.20 Ézéchias asara tongaso na yâ ti sese ti Juda kue, na lo ngbâ ti sara ye so ayeke nzoni nga so ayeke na lege ni na lê ti Jéhovah Nzapa ti lo, nga lo ngbâ be-ta-zo na lo.21 Ye kue so lo sara ti gi Nzapa ti lo, atâa a ndu kua ti da ti tâ Nzapa+ wala Ndia nga na commandement ti Nzapa, lo sara ni na bê ti lo kue, na ye kue so lo sara aga nzoni.


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA OMENE
Mû mbage ti tâ vorongo
Bible atene ti lo nyen na ndo vorongo Nzapa na lege ti ayanda?
Bango ndo ti aChrétien ayeke tongana nyen na ndo amatanga ti vorongo?
Mo lingbi ti sala tënë ti mabe ti mo tongana nyen si mo so pëpe bê ti azo so mo yeke fa tënë ni na ala?
TONGANA a si so, na yâ vaka so mo lango dä, mo mä so mbeni zo aga na hondengo ni abi sioni yorö na yâ dungu so mo yeke gboto ngu ti nyongo ti mo dä, na mo bâ so tongana mo sala hange pëpe, mo yeke wara kuâ, mo yeke sala tongana nyen? Biani, mo yeke kpe hio na mbeni ndo nde ti gi ngu ti nyongo ti mo. Me même tongana mo sala tongaso, mo yeke hunda lakue tele ti mo: ‘Mbi nyon sioni ngu so kete awe pëpe?’
2 A yeke mara ti ye tongaso nga la e bâ na ndo tënë ti abungbi ti vorongo nzapa ti wataka. Bible atene so afango ye nga na asalango ye so Nzapa ake ni alï yâ ti anzapa so kue na abuba vorongo so azo ni agi ti mû na Nzapa (2 aCorinthien 6:17). Ndani la a hunda na mo na ngangu ti sigigi na yâ “Kota Babylone”, so ti tene abungbi ti vorongo nzapa kue ti wataka (Apocalypse 18:2, 4). Mo sala ni awe? Tongana a yeke tongaso, mo nzere biani na gonda. Me a hunda gi pëpe ti tene mo zi tele na abungbi ti vorongo nzapa ti wataka wala ti tene mo hunda si a zi iri ti mo na yâ ni tongana mo yeke dä kozo. Même tongana mo sala tongaso awe, a lingbi mo hunda tele ti mo: ‘Ambeni kete ye ti bungbi ti vorongo nzapa ti wataka ni angbâ na yâ ti asalango ye ti mbi?’ Bâ ambeni tapande ni ge.
TËNË TI AYANDA NA TI VORONGO ATORO TI AKOTARA
3 Teti angu mingi awe, ambeni zo ayeke na ayanda na ndo ti ala wala na mbeni balaga ti vorongo nzapa ti ala. Mo kue mo yeke na aye tongaso na ndo ti mo? Tongana mo yeke na ni, peut-être mo lingbi ti bâ so a yeke ngangu na mo wala a yeke na lege ni pëpe ti sambela Nzapa gi tongaso sân ti sala kusala na aye so. Peut-être mo ye tënë ti ambeni ye ni so mingi na a ngbâ ti gbu bê ti mo. Me Nzapa la ayeke fa na e tongana nyen ti voro lo, na Bible afa so lo ye pëpe ti tene e sala kusala na ayanda tongana e ye ti voro lo (Exode 20:4, 5; Psaume 115:4-8; Esaïe 42:8; 1 Jean 5:21). Tongaso, mo lingbi ti fa polele so mo mû mbage ti tâ vorongo tongana mo futi aye kue so mo yeke na ni so ague oko na vorongo nzapa ti wataka. Biani, gi ti bâ aye so tongana ti so Jéhovah abâ ni, so ti tene tongana “ye so ayeke ye ti sioni mingi”.—Deutéronome 27:15.
4 Na yâ ti avorongo nzapa mingi ti wataka, a yeke voro nga ayingo wala atoro ti akotara. Kozoni si ala manda tâ tënë na lege ti Bible, ambeni zo abâ ti ala atene so akuâ ayeke na fini na mbeni ndo, na ala lingbi ti mû maboko na e wala ti sala sioni na e. Peut-être mo yeke sala ngangu mingi giriri ti dë bê ti atoro ti akotara ti mo. Me tongana ti so mo manda na chapitre 6 ti buku so, akuâ ayeke na fini oko pëpe na mbeni ndo. Ni la, ti tara ti sala tënë na ala ayeke gi ye senge. Tongana mo wara ambeni tokua so a tene a londo na mbeni zo so akui, ti tâ tënë ni, a londo na ayingo sioni. A yeke ngbanga ni la si Jéhovah ake na azo ti Israël giriri ti gi ti sala tënë na akuâ wala ti mû mbage na atënë ti yorö kue.—Deutéronome 18:10-12.
5 Tongana mo yeke sambela lani na lege ti ayanda wala mo yeke voro giriri ayingo ti akotara ti mo, mo lingbi ti sala nyen? Diko aversê so afa na mo bango ndo ti Nzapa na ndo ti aye so, na gbu li dä. Na yâ sambela ti mo ti lâ oko oko na Jéhovah, fa so mo ye ti mû mbage ti tâ vorongo, na hunda lo ti mû maboko na mo ti bâ aye tongana ti so lo bâ.—Esaïe 55:9.
NOËL: MBENI MATANGA SO AKOZO CHRÉTIEN AYEKE SALA NI GIRIRI PËPE
6 Na lege ti tënë ti amatanga, avorongo nzapa ti wataka alingbi ti buba yâ ti vorongo so mbeni zo ayeke mû na Nzapa. Bâ gi tapande ti Matanga ti Noël. A tene so Noël ayeke matanga ti dungo Jésus Christ, na mingi ti abungbi ti vorongo nzapa so atene ala yeke mû peko ti Christ ayeke sala matanga so. Me ye oko pëpe afa so akozo disciple ti Jésus ayeke sala lani mbeni matanga tongaso. Mbeni buku (Sacred Origins of Profound Things) atene: “Teti angu 200 na peko ti dungo ti Christ, zo oko ahinga pëpe tâ lango so a dü na Jésus, na mingi ti azo asala nga nzara ti hinga ni pëpe.”
7 Même tongana fade adisciple ti Jésus ahinga tâ lango so a dü na lo, ala yeke sala matanga ti dungo lo pëpe. Ngbanga ti nyen? Mbeni bakari (The World Book Encyclopedia) afa atene a yeke ngbanga ti so akozo Chrétien “abâ lani matanga kue ti dungo tongana matanga ti apaïen.” A-oko matanga ti dungo so Bible asala tënë na ndo ni ayeke ti ambeni kota zo ti komande use so avoro lani Jéhovah pëpe (Genèse 40:20; Marc 6:21). A yeke sala nga lani amatanga ti dungo teti anzapa ti apaïen. Na tapande, na lango 24 ti nze ti mai, azo ti Rome ayeke sala matanga ti dungo ti nzapa so a hiri lo Diane. Na ndade ni, ala yeke sala matanga ti dungo ti nzapa ti ala ti lâ so a hiri lo Apollon. Ndani la si giriri, tongana a sala tënë ti amatanga ti dungo, a yeke pensé gi na apaïen me pëpe na aChrétien.
8 Mbeni nda ti tënë nde ayeke nga dä so asala lani si akozo Chrétien ayeke yeda pëpe ti sala matanga ti dungo Jésus. Adisciple ti Jésus ahinga peut-être so amatanga ti dungo ague oko na ambeni tënë ti pande so azo ayeke tene ni kozo me so a luti pëpe na ndo tâ tënë. Na tapande, azo ti kodoro ti Grèce na ti Rome mingi giriri amä na bê so, na lâ ti dungo ti azo kue, mbeni yingo ayeke ga ti duti na tele ti lo na yingo so ayeke bata lo na lâ ti fini ti lo kue. Buku Ye ti manda na ndo amatanga ti dungo (Angl.) atene: “Yingo ni so ayeke duti na mbeni songo ti ndima na nzapa so lâ ti dungo ti lo atï na lango so a dü na zo ni lani.” Jéhovah ayeke wara ande ngia pëpe na yâ matanga kue so abungbi tënë ti Jésus na atënë ti pande so aluti pëpe na ndo tâ tënë (Esaïe 65:11, 12). Tongana ye ni ayeke tongaso, a sala tongana nyen si azo mingi ato nda ti sala Matanga ti Noël?
MATANGA TI NOËL ALONDO NA NDO WA?
9 A yeke gi angu mingi mingi na peko ti kuâ ti Jésus si azo ato nda ti sala matanga ti dungo lo na lango 25 ti nze ti décembre. Me so ayeke lango ti dungo Jésus la pëpe.* Me a sala tongana nyen si lango 25 ti nze ti décembre aga lango so a soro ni tongana lâ ti dungo Jésus? Ambeni zo so atene ala yeke aChrétien “aye lani ti tene lango ti matanga ni atï na lango ti matanga so apaïen ti Rome ayeke sala” ndali ti fini sigingo ti lâ na hunzingo ti ngu oko oko (The New Encyclopædia Britannica). Na ngoi ti dê, ti londo na novembre ti si na janvier, tongana ye ni akpa mo bâ mo tene ngangu ti lâ akiri kue na peko, apaïen ayeke sala ambeni matanga ti tene lâ alondo na yongoro tambela ti lo na a kiri a ga na ndowa nga na lumière. A tene so lango 25 ti décembre ayeke lango so lâ ni ayeke kiri aga yeke yeke. Tongaso, ti wara lege ti ga na apaïen na yâ ti nzapa ti ala, amokonzi-nzapa ti a-église so atene ala yeke Chrétien ayeda na matanga so, na ala leke pekoni kete si a ga mbeni matanga ti aChrétien.#
10 A sala angu mingi awe la azo ahinga atene Matanga ti Noël alondo kozoni kue na apaïen. A yeke ngbanga ti so Mbeti ti Nzapa afa tënë ti salango matanga ni pëpe la si na kodoro ti Angleterre giriri nga na ambeni kodoro ti Amerika, a sala fadeso angu 400 tongaso awe, a ke ti tene a sala Matanga ti Noël. Même mbeni zo so ague na kua pëpe na lango ti Noël, a yeke tene na lo ti futa lamande. Ye oko, kete na pekoni, angbele ngobo ti salango ye so akiri, na a kiri a zia ambeni ngobo ti salango ye na ndo ni. Noël akiri aga mbeni kota matanga, na a ngbâ lakue kota matanga na yâ akodoro mingi laso. Me teti so Noël alondo na abungbi ti vorongo nzapa ti wataka, ala so aye ti nzere na lê ti Nzapa ayeke sala ni pëpe, nga matanga kue so alondo na bungbi ti vorongo nzapa ti apaïen, ala yeke sala ni pëpe.%
A BÂ MBENI YE TI SIONI DÄ PËPE SO NOËL ALONDO NA APAÏEN?
11 Ambeni atene so, biani, ala hinga so Matanga ti Noël alondo na apaïen, me ala bâ ti ala mbeni ye ti sioni dä pëpe tongana a sala ni. Na ti bâ ni nzoni, mingi ti azo so ayeke sala amatanga tongaso ayeke pensé pëpe na vorongo nzapa ti wataka. Na mbage, a yeke angoi so amû lege na asewa ti kpengba songo ti ala na popo ti ala. Me ti mo, a yeke tongaso la mo yeke bâ na aye so? Tongana a yeke ni la, peut-être a yeke ndoye so mo yeke na ni teti sewa la si asala si a duti ngangu na mo ti fa na gigi so mo mû mbage ti tâ vorongo, me a yeke pëpe ndoye ti mo teti vorongo nzapa ti wataka. Me hinga so Jéhovah, lo so asala si sewa abâ gigi, aye si mo duti na nzoni songo na afami ti mo (aEphésien 3:14, 15). Me mo lingbi ti kpengba songo ti mo na ala na lege so lo yeda na ni. Na ndo tënë ti aye so a lingbi a gbu bê ti e kozo, bazengele Paul asû na mbeti, lo tene: “I tara ye si i lingbi hinga ye so ayeke nzoni na lê ti Seigneur.”—aEphésien 5:10.
12 Peut-être mo lingbi ti tene na bê ti mo so anda ti tënë so apusu laso azo ti sala amatanga so ayeke nde na ti apaïen ti giriri. So amatanga ni alondo na apaïen asala ye? Biani, a sala ye! Zia e mû gi mbeni tapande: tongana mo bâ na sese mbeni bonbon so atï na yâ ti saleté, fade mo yeke mû bonbon so ti su? Oko pëpe. Bonbon ni ayeke nzoni pëpe. Legeoko na bonbon so, amatanga tongana ti Noël alingbi ti nzere mingi, me ala londo na mbeni ndo so ayeke saleté wala nzoni oko pëpe na lê ti Nzapa. Ni la, tongana e ye ti mû mbage ti tâ vorongo, a lingbi e duti na oko bango ndo ti prophète Esaïe so atene na atâ wakua ti Nzapa: “I ndu ye ti sioni oko pëpe.”—Esaïe 52:11.
SALA YE NA LEGE TI NDARA TONGANA MO YEKE KIRI TËNË NA AMBENI ZO
13 Kpale alingbi ti londo tongana mo mû desizion ti mû mbage pëpe na amatanga tongana Noël. Na tapande, ambeni kamarade ti mo ti place ti kua alingbi ti hunda mo ngbanga ti nyen mo yeke mû mbage pëpe na ambeni ye so amba ti mo ti kua ayeke sala na ngoi ti amatanga. Wala a lingbi ti si so mbeni mba ti mo amû na mo mbeni cadeau ti Noël; a yeke sioni ti yeda na cadeau so? Ka tongana koli wala wali ti mo avoro Jéhovah pëpe, mo yeke sala nyen? Mo lingbi ti sala tongana nyen ti hinga so amolenge ti mo apensé pëpe so mbeni ye amanke ala teti so ala yeke sala amatanga pëpe?
14 A hunda ti sala ye na ndara na yâ ti kpale ni oko oko so ayeke si. Na tapande, tongana mbeni zo atene gi hio tongaso na mo “Bonne année!” wala “Bonne fête!”, mo lingbi gi ti kiri tënë “merci”. Me tongana a si so mo yeke na gbele mbeni zo so mo na lo ayeke bâ ka tele lakue wala so mo yeke sala kua na lo lakue, na ndo so, mo lingbi ti soro peut-être ti sala lisoro kete na zo ni. Me na yâ ye kue, sala ye na ndara. Bible amû wango so: “I sala si tënë ti yanga ti i ayeke nzoni lakue, i leke na ingo, si i lingbi hinga lege ti kiri tënë na azo oko oko kue.” (aColossien 4:6). Sala hange ti tene salango ye ti mo afa pëpe so mo ne zo ni pëpe. Me fa na ndara ngbanga ti nyen bango ndo ti mo ayeke tongaso. Fa polele so mo ke pëpe ti tene zo amû cadeau na mba ti lo wala ti tene azo awara tele ti sala ngia; ye oko, mo soro ti mo ti sala tongaso na mbeni ngoi nde me pëpe na ngoi ti matanga ni.
15 Ka tongana mbeni zo aye ti mû mbeni cadeau na mo, mo yeke sala tongana nyen? Mingi ni, a yeke na mo ti bâ, a lingbi na aye so asi. Lo so aye ti mû na mo cadeau ni alingbi peut-être ti tene: “Mbi hinga, mo yeke sala ti mo fête ni pëpe. Me mbi ye ti mbi ti mû gi na mo cadeau so.” Mo lingbi ti tene so yengo dä na cadeau ni ayeke nde na mungo mbage na matanga ni mo mveni. Tongana zo ni ahinga nzoni pëpe tënë na ndo ti aye so mo mä na bê dä, mo lingbi ti tene na lo so mo yeke sala matanga ni pëpe. Na tenengo tongaso, zo ni ayeke bâ ngbanga ti nyen mo yeda na mbeni cadeau so a mû na mo, me mo yeke mû ti mo cadeau pëpe na azo na ngoi ni so. Na mbeni mbage nga, a yeke duti lege ti ndara ti ke mbeni cadeau tongana bibe ti zo so amû cadeau ni na mo ayeke ti fa na lê ti azo so tënë ti mo ti batango andia ti Nzapa ti mo ayeke gi tënë ti yanga senge, me tongana mo yeke na nzara ti wara ye, mo yeke gue nde na ni.
KA TONGANA A YEKE AZO TI SEWA TI MO?
16 Ka tongana mo yeke na gbele azo ti sewa ti mo so amä na bê pëpe, mo yeke sala nyen? Na ndo so nga, a hunda ti sala ye na ndara. A hunda pëpe ti londo na tele ti ala na ngangu ti ke angobo ti salango ye wala amatanga oko oko kue so ala soro ti sala. Yeda so ala nga ayeke na droit ti ala ti bâ aye tongana ti so ala ye, legeoko tongana ti so mo ye si ala nga ayeda so mo yeke na droit ti bâ aye tongana ti so mo ye (Matthieu 7:12). Ke ti bi tele ti mo na yâ ye kue so alingbi ti sala si mo mû mbage na matanga ni. Ye oko, sala ye na lege ni na ndo atënë so andu tâ lo matanga ni pëpe. A yeke nzoni mo gi ti sala ye lakue na mbeni lege so asala si yingo-ti-hinga ti mo agi mo pëpe.—1 Timothée 1:18, 19.
17 Mo lingbi ti sala tongana nyen ti tene amolenge ti mo abâ pëpe so ala manke mbeni ye teti so ala yeke sala pëpe amatanga so Bible ake? Tënë ni abâ mingi ye so mo yeke sala na alango so matanga ayeke dä pëpe. Ambeni babâ na mama ayeke leke mbeni ngoi ti kangbi acadeau na amolenge ti ala. Mbeni nzoni cadeau so ahon tanga ni kue so mo lingbi ti mû na amolenge ti mo ayeke ngoi ti mo nga bingo bê ti mo na ndo ala na lege ti ndoye.
MÛ MBAGE TI TÂ VORONGO
18 Ti zia ngia na bê ti Nzapa, a lingbi mo ke vorongo nzapa ti wataka na mo mû mbage ti tâ vorongo. Ye so ahunda ti sala nyen? Bible atene: “A lingbi e bi bê ti e na ambeni zo na popo ti e ti wa ala si ala ndoye azo, na ala sala kusala nzoni; a lingbi e zia ti bungbi pëpe, legeoko tongana ambeni zo asala, me e wa tele ti e na ambeni zo, na a lingbi i wa tele ti i mingi ahon teti i bâ so lâ ni aga ndulu.” (aHébreu 10:24, 25). Abungbi ti e ayeke angoi ti ngia so amû lege na e ti voro Nzapa tongana ti so lo hunda (Psaume 22:23; 122:1). Na ngoi ti abungbi tongaso, “wango tele ayeke na popo” ti atâ Chrétien.—aRomain 1:12, NW.
19 Mbeni lege nde ti fa so mo mû mbage ti tâ vorongo ayeke ti fa na amba ti mo aye so mo wara lege ti hinga ni na mandango Bible na aTémoin ti Jéhovah. Azo mingi ‘ayeke bima na ayeke toto’ teti ye kue ti sioni mingi so ayeke na ndo ti sese (Ezéchiel 9:4). Peut-être mo hinga ambeni zo so ayeke bima tongaso. Ngbanga ti nyen mo fa na ala pëpe tënë na ndo beku so Bible afa ti aye ti nzoni so ayeke si ande kekereke? Na ngoi so mo yeke bungbi oko na atâ Chrétien na mo yeke fa na azo apendere tâ tënë ti Bible so mo manda, mo yeke bâ ande so kete nzara kue so mo yeke peut-être na ni teti ambeni ye so andu vorongo nzapa ti wataka ayeke girisa yeke yeke na yâ bê ti mo. Zia na li ti mo so fade mo yeke wara ngia mingi nga gbâ ti aye ti nzoni tongana mo mû mbage ti tâ vorongo.—Malachie 3:10.
YE SO BIBLE AFA
- A lingbi a sala kusala pëpe na ayanda ti voro tâ Nzapa nga a lingbi a voro pëpe ayingo ti akotara.—Exode 20:4, 5; Deutéronome 18:10-12.
- A yeke sioni ti mû mbage na amatanga so alondo na apaïen.—aEphésien 5:10.
- A lingbi atâ Chrétien asala ye na ndara tongana ala yeke fa ngbanga ti nyen Bible afa na ala ti sala so me so pëpe.—aColossien 4:6.
* Bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
# Matanga ti Saturne wala Saturnale ayeke nga mbeni ye so apusu amokonzi-nzapa ti a-église ti soro lango 25 ti décembre tongana lango ti dungo Jésus. Matanga ti Saturne ayeke lani ti mû gonda na nzapa ti aRomain so abâ ndo na ndo kusala ti dengo yaka, na a yeke sala ni lani na popo ti lango 17 ti si na 24 ti décembre. Na ngoi ti matanga ni, azo ayeke sala pumba, ayeke sala ngia na ayeke mû acadeau na popo ti ala.
% Ti hinga tongana nyen atâ Chrétien ayeke bâ ambeni matanga ti sese, bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
Ahundango tënë
1, 2. A lingbi mo hunda tele ti mo na tënë wa même tongana mo sigigi awe na yâ anzapa ti wataka? Ti mo, mo bâ so a yeke kota ye ti hunda tënë tongaso ngbanga ti nyen?
3. (a) Bible atene nyen na ndo tënë ti ayanda? Ngbanga ti nyen a lingbi ti duti ngangu na ambeni zo ti yeda na bango ndo ti Nzapa na ndo aye so? (b) Tongana ambeni ye so mo yeke na ni ague oko na vorongo ti wataka, a lingbi mo sala nyen na ni?
4. (a) E hinga tongana nyen so salango tënë na yingo ti akotara ti e ayeke gi ye senge? (b) Ngbanga ti nyen Jéhovah ake lani na azo ti lo ti bi tele ti ala na yâ ti atënë ti yorö kue?
5. Mo lingbi ti sala nyen tongana giriri mo yeke sambela lani na lege ti ayanda wala mo yeke sala na ayingo ti akotara ti mo?
6, 7. (a) A tene so Noël ayeke matanga ti nyen? Me akozo disciple ti Jésus ayeke sala ni? (b) Na ngoi ti akozo disciple, tongana a sala tënë ti amatanga ti dungo, a yeke pensé lani gi na azo wa?
8. Fa kamba so ayeke na popo ti amatanga ti dungo na atënë ti pande so azo atene giriri me so a luti pëpe na ndo tâ tënë.
9. Ye ni ague tongana nyen si azo asoro lango 25 ti décembre ti ga lango ti salango matanga ti dungo Jésus?
10. Ngbanga ti nyen ambeni zo giriri ayeke sala Matanga ti Noël pëpe?
11. Ngbanga ti nyen ambeni zo ayeke sala amatanga tongana Noël? Me a lingbi nyen si a gbu bê ti e kozo?
12. Mû mbeni tapande ti fa ngbanga ti nyen a lingbi e duti yongoro na angobo ti salango ye nga na amatanga so alondo na ando so ayeke sioni na lê ti Nzapa.
13. Akpale wa alingbi ti londo tongana mo ke ti mû mbage na amatanga?
14, 15. Mo lingbi ti kiri tënë tongana nyen tongana mbeni zo atene hio na mo “Bonne Année” wala “Bonne fête”? Ka tongana a yeke cadeau si mbeni zo aye ti mû na mo na ngoi ti mbeni fête?
16. Mo lingbi ti sala ye na ndara tongana nyen na ndo atënë so andu amatanga?
17. Mo lingbi ti mû maboko na amolenge ti mo tongana nyen ti tene ala bâ pëpe so ala manke ye teti ala mû mbage pëpe na amatanga?
18. Tongana nyen gango na abungbi alingbi ti mû maboko na mo ti mû mbage ti tâ vorongo?
19. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi ti fa na azo tënë ti aye so mo manda na yâ ti Bible?


text: 47 Na pekoni, lo gue na mbi na yanga ti temple ni.+ Kâ, mbi bâ mbeni ngu so ayeke sua na mbage ti est, ngu ni so alondo na gbe ti yanga ti porte ti temple ni,+ ndali ti so temple ni abâ ndo na mbage ti est. Ngu ni alondo na gbe ti temple ni na mbage ti maboko ti koli si ayeke sua na mbage ti sud ti gbalaka ni.2 Na pekoni, lo sigi na mbi na lege ti yanga ti gbagba ti mbage ti nord,+ lo ngoro na mbi na porte so abâ ndo na mbage ti est,+ na mbi bâ mbeni ngu so alondo na mbage ti maboko ti koli si ayeke sua kete kete.3 Tongana koli ni asigi na mbage ti est, lo yeke na kamba ti mungo na mesure ti ye na maboko ti lo,+ lo mû mesure ti ngu ni ayeke coudée* 1 000, na lo hon na mbi na yâ ti ngu ni, ngu ni agbu mbi na gere ti mbi.4 Na pekoni, lo kiri lo mû mesure ti ngu ni ayeke coudée 1 000, na lo hon na mbi na yâ ti ngu ni, ngu ni agbu mbi na genou.Lo kiri lo mû mesure ti ngu ni ayeke coudée 1 000, na lo hon na mbi na yâ ti ngu ni, ngu ni agbu mbi na gbe ti yâ ti mbi.5 Tongana lo kiri lo mû mesure ti ngu ni, a yeke coudée 1 000, ngu ni aga kota ngu so mbi lingbi ti fâ ni na gere pëpe, ndali ti so ngu ni alï mingi si zo alingbi ti tï ngu dä; ngu ni aga kota ngu so zo alingbi ti fâ ni na gere pëpe.6 Lo hunda mbi, lo tene: “Molenge ti zo, mo bâ ye so awe?”Na pekoni, lo mû mbi lo tambela na ni na lo kiri na mbi na yanga ti ngu ni.7 Na ngoi so mbi kiri, mbi bâ gbâ ti akeke na yanga ti ngu ni mbage na mbage.+8 Lo tene na mbi: “Ngu so ayeke sua na mbage ti sese ti est na ayeke gue juska ti hon na yâ ti Arabah*+ na ayeke tuku na ngu-ingo. Tongana a tuku na ngu-ingo awe, a yeke sara si ngu-ingo ni+ aga nzoni.9 Na ndo kue so angu* ni ayeke sua ande dä, gbâ ti anyama* alingbi ti ngbâ na fini dä. Asusu nga ayeke dü ande gbani na ndo ni so. Ngu-ingo ni ayeke ga ande nzoni, na aye kue ayeke ngbâ na fini na ndo kue so ngu ni ayeke gue dä.10 “Azo ti gingo susu ayeke luti na terê ti ngu ni, ti londo na En-Guédi+ juska na En-Églaïm, ndo so a yeke wara mbeni place so azo agbara akota gbanda ti ala dä ti tene ahule. A yeke wara ande na ndo so mara ti gbâ ti asusu nde nde kue, tongana asusu ti Kota ngu-ingo ti Méditerranée.+11 “Me ti alando nga na ando ni so ayeke popoto si ayeke na terê ti ngu ni so, ala yeke ga ande nzoni pëpe. A yeke zia si ingo amû ando ni so.+12 “Na ayanga ti ngu ni so, a yeke wara mara ti akeke nde nde so a yeke te lê ni. Kugbe ti akeke ni ayeke hule ande pëpe nga alengo ni ayeke tuku pëpe. Nze oko oko ala yeke lë afini lengo, ndali ti ngu so ayeke sua na gunda ti ala alondo na temple ni.+ Alengo ti ala ayeke ga ande kobe ti tengo ni nga a yeke mû akugbe ti ala ti kaï na kobela.”+13 Bâ tënë so Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, atene la: “Bâ sese so ala yeke mû ni ande na amara 12 ti Israël ti ga ye ti ala la, Joseph ayeke wara ti lo mbage ti sese ni use.+14 A yeke mû ande na ala sese ni ti ga ti ala, zo oko oko ayeke wara ni alingbi na ti mba ti lo. Mbi deba lani ti mû sese ni so na akotara ti ala,+ na fadeso a kangbi ni na ala si a ga ti ala.15 “Yanga ti sese ni na mbage ti nord ayeke tongaso: A londo na Kota ngu-ingo ti Méditerranée ahon na lege ti Hethlon+ ti si na Zédad,+16 Hamath,+ Bérotha+ na Sibraïm so ayeke na popo ti sese ti Damas na ti sese ti Hamath ti si na Hazer-Hatticon so ayeke na yanga ti sese ti Hauran.+17 Tongaso, yanga ti sese ni ayeke londo na ngu-ingo ti si na Hazar-Énon,+ na a yeke hon na yanga ti sese ti Damas ti si na mbage ti nord, nga na yanga ti sese ti Hamath.+ So yanga ti sese ni na mbage ti nord la.18 “Ti mbage ti est alondo na popo ti Hauran na Damas ahon na terê ti Ngu ti Jourdain na popo ti Galaad+ nga na sese ti Israël. Ala mû mesure ni alondo na yanga ti sese ni ti si na ngu-ingo* ti mbage ti est. So yanga ti sese ni na mbage ti est la.19 “Yanga ti sese ni na mbage ti sud ayeke londo na Tamar ti si na angu ti Méribath-Cadès+ juska na popo-hoto ti Égypte nga ti si na Kota ngu-ingo ti Méditerranée.+ So yanga ti sese ni na mbage ti sud la.20 “Na mbage ti ouest, yanga ti sese ni alondo na Kota ngu-ingo ti Méditerranée ti si na mbeni ndo so abâ ndo lê na lê na Lebo-Hamath.*+ So yanga ti sese ni na mbage ti ouest la.”21 “Ala yeke kangbi yâ ti sese ni na popo ti ala, na popo ti amara 12 ti Israël.22 Ala yeke kangbi yâ ti sese ni na popo ti ala ti ga ti ala; ala yeke mû nga mbeni mbage ni na awande so asara kodro na popo ti ala, ala so adü amolenge na popo ti ala. Ala yeke bâ ala nga tongana amolenge ti kodro ni. Awande so nga ayeke wara ande mbeni sese na popo ti amara ti Israël ti ga ti ala.23 Ti wande so asara kodro na popo ti ala, ala yeke mû mbeni sese na lo gï na yâ ti sese ti mara so lo sara kodro dä,” tënë ti yanga ti Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, la.


text:
Cicale Gigimixiane: differenze tra le versioni
Versione attuale delle 20:12, 26 lug 2012
regole di questa pagina:
vedi anche storia delle Cicale Gigimixiane
--Ciocca 19:02, 4 mar 2008 (CET)
gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi gigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigigi
--Ciocca 19:01, 4 mar 2008 (CET)


text: 26 Kete na peko ti so Jéhoïakim+ molenge ti Josias, gbia ti Juda, akomanse ti komande, Jéhovah asara tënë so na mbi:2 “Bâ tënë so Jéhovah atene la: ‘Mo gue mo luti na yâ ti lacour ti Jéhovah na mo sara tënë so abâ* azo kue ti agbata ti Juda so ayeke ga ti voro* Jéhovah na yâ ti da ti lo. Mo tene na ala atënë kue so mbi mû yanga na mo ti tene. Mo zi mbeni tënë oko na yâ ni pëpe.3 Peut-être ala yeke mä tënë ni na zo oko oko kue ayeke zia lege ti sioni sarango ye ti lo, tongaso mbi yeke changé bango ndo ti mbi na ndö ti* ye ti vundu so mbi ye ti ga na ni na ndö ti ala ndali ti asioni sarango ye ti ala so.+4 Mo tene na ala: “Bâ tënë so Jéhovah atene la: ‘Tongana ala mä mbi pëpe na lege so ala ke ti sara ye alingbi na andia* ti mbi so mbi zia na devant ti ala,5 tongana ala mä mbi pëpe na lege so ala ke ti mä awakua ti mbi aprophète, atâa so mbi tokua ala na mbage ti ala fani mingi* si ala mä ala pëpe,+6 mbi yeke sara si da so aga tongana Shilo,+ na mbi yeke sara si gbata so aga mbeni ye so a deba ni awe na lê ti amara kue ti sese.’”’”+7 Aprêtre, aprophète nga na azo ni kue amä Jérémie so angbâ ti tene atënë ni so na yâ ti da ti Jéhovah.+8 Na ngoi so Jérémie ahunzi ti sara atënë kue so Jéhovah ahunda na lo ti tene na azo ni so kue awe, aprêtre, aprophète nga na azo ni kue agbu lo, ala tene: “Mo lingbi na kuâ!9 Ngbanga ti nyen la mo tene prophétie na iri ti Jéhovah, mo tene: ‘Da so ayeke ga ande tongana Shilo nga a yeke futi gbata so na zo oko ayeke ngbâ na yâ ni pëpe so’?” Azo ni kue aga abungbi na terê ti Jérémie na yâ ti da ti Jéhovah.10 Tongana amokonzi ti Juda amä atënë so, ala londo na da* ti gbia ti Juda ala monté na da ti Jéhovah na ala duti na fini yanga ti gbagba ti da ti Jéhovah.+11 Aprêtre nga na aprophète atene na amokonzi ni nga na azo ni kue, atene: “Koli so alingbi biani na kuâ,+ ngbanga ti so lo tene aprophétie ti aye ti vundu na ndö ti gbata so, tongana ti so ala wani ala mä na mê ti ala so.”+12 Tongaso, Jérémie atene na amokonzi ni kue nga na azo ni kue, lo tene: “Jéhovah la atokua mbi ti tene prophétie na ndö ti da so nga na ndö ti gbata so, lo tokua mbi ti tene atënë kue so ala mä so.+13 Ni la, ala changé asarango ye ti terê ti ala nga na aye so ala yeke sara so, na ala mä yanga ti Jéhovah Nzapa ti ala, na Jéhovah ayeke changé bango ndo ti lo na ndö ti* ye ti vundu so lo tene lo yeke ga na ni na ndö ti ala.+14 Me ti mbi, mbi la na yâ ti maboko ti ala so. Ala sara na mbi ye so ala bâ ayeke nzoni si ayeke na lege ni na lê ti ala ti sara.15 Ye oko, zia ala hinga so tongana ala fâ mbi, ala yeke sara si mênë ti zo so tënë ayeke na li ti lo pëpe aga na ndö ti ala wani, na ndö ti gbata so nga na ndö ti azo ti gbata ni, ndali ti so, ti tâ tënë ni, Jéhovah la atokua mbi na ala ti tene atënë so kue na mê ti ala.”16 Na pekoni, amokonzi na azo ni kue atene na aprêtre nga na aprophète ni, atene: “Koli so alingbi na kuâ pëpe, ngbanga ti so lo sara tënë na e na iri ti Jéhovah Nzapa ti e.”17 Tongaso, ambeni ancien ti azo ti kodro ni alondo na ala komanse ti sara tënë na bungbi ti azo ni kue, ala tene:18 “Na ngoi ti Ézéchias+ gbia ti Juda, Michée+ ti kodro ti Morésheth ayeke tene lani aprophétie, na lo tene na azo ti Juda kue, lo tene: ‘Bâ tënë so Jéhovah ti aturugu atene la:“A yeke dë ande Sion tongana ti so azo ayeke dë yaka,Jérusalem ayeke ga ndo so gï gbâ ti afango brique ti da la ayeke dä,+hoto ti Da* ni ayeke ga tongana ahoto na yâ ti gbako.”’*+19 “Eskê Ézéchias, gbia ti Juda, nga na azo ti Juda kue afâ lani Michée ni? Ézéchias asara mbeto ti Jéhovah na lo voro terê ti lo na Jéhovah ti sara nzoni bê na lo, ni la Jéhovah achangé lani bango ndo ti lo na ndö ti ye ti vundu so lo tene lani lo tene lo yeke ga na ni na ndö ti ala.+ A yeke tongaso ape? Bâ, e yeke gi ti ga na kota ye ti vundu na ndö ti e wani* la.20 “Mbeni koli ni nde nga ayeke tene lani aprophétie na iri ti Jéhovah, iri ti lo ayeke Urie, molenge ti Shémaïah ti kodro ti Kiriath-Jéarim,+ lo tene prophétie na ndö ti gbata so nga na ndö ti kodro so, lo tene lani gï mara ti atënë so Jérémie ayeke tene so.21 Gbia Jéhoïakim,+ angangu zo ti bira ti lo kue nga na amokonzi ni kue amä atënë so Urie atene so, na Gbia Jéhoïakim agi lege lani ti fâ lo.+ Gï so Urie amä tënë ni, mbeto asara lo si lo kpe lo gue na Égypte.22 Na pekoni, Gbia Jéhoïakim amû Elnathan,+ molenge ti Akbor, lo na ambeni zo na terê ti lo, lo tokua ala na Égypte.23 Ala gue na Égypte, ala gbu Urie ala ga na lo na Gbia Jéhoïakim, si Gbia Jéhoïakim afâ lo na épée+ na a bi kuâ ti lo na yâ ti cimetière so a yeke lu azo kue dä.”24 Me Ahicam,+ molenge ti Shaphan,+ la agbu koko ti Jérémie, tongaso a zia lo pëpe na maboko ti azo ni ti tene ala fâ lo.+


text:
Anyama ayeke na mbeni ndara ti ala so a dü ala na ni (24)
30 Kpengba tënë so ayeke na yâ ti atënë ti Agur, molenge ti Jakéh, atënë so lo tene na Ithiel nga na Ucal.2 Mbi yeke zo so azo kue ahinga ye ahon mbi,+nga ye so zo adoit ti hinga, mbi hinga ni pëpe.3 Mbi hinga ye na ndö ti ndara pëpe;nga mbi yeke na hingango ye pëpe na ndö ti Nzapa so ayeke nzoni-kue ahon aye kue.4 Zo wa la amonté na yayu si lo descend zo wa?+Zo wa la agbu pupu na yâ ti maboko ti lo use kue zo wa?Zo wa la azia ngu na yâ ti bongo ti lo si lo kanga ni zo wa?+Zo wa la aleke* ayanga ti sese kue zo wa?+Iri ti lo ayeke zo wa? Iri ti molenge ti lo ayeke zo wa? Mo hinga ni?5 Tënë kue so Nzapa atene, sioni oko ayeke dä pëpe.+Lo yeke vala ti azo so akpe na lo ti bata terê ti ala.+6 Zia mbeni tënë na ndö ti atënë ti lo pëpe;+tongaso pëpe, lo yeke suku na mo,na mo yeke ga zo ti mvene.7 Mbi hunda aye use na mo.Gbanzi ni na mbi pëpe kozo ti tene mbi kui.8 Zi tënë so ayeke tâ tënë pëpe nga na amvene yongoro na mbi.+Sara si mbi ga wayere pëpe wala mbi ga zo ti mosoro pëpe.Zia si mbi te kobe so alingbi na mbi,+9 ngbanga ti so tongana yâ ti mbi asi awe, mbi ke mo na mbi tene: “Jéhovah ni ayeke zo wa?”+Nga zia pëpe si mbi ga wayere, mbi nzi ye, na mbi bi nengo ti iri ti Nzapa ti mbi na sese.10 Pa zo ti kua na wa ti lo pëpe,wala peut-être lo yeke deba mo nga tënë ayeke duti na li ti mo.+11 Azo ti mbeni ngoi ayeke dä so ayeke deba ababâ ti alanga ala iri tufa na ndö ti amama ti ala pëpe.+12 Azo ti mbeni ngoi ayeke dä so abâ terê ti ala so ala yeke nzoni-kue+me ade a sukula saleté* na terê ti ala pëpe.13 Azo ti mbeni ngoi ayeke dä so lê ti ala abâ ndo gï na fandara,nga so na bango lê ti ala, ala yeke gï azo ti baba.+14 Azo ti mbeni ngoi ayeke dä so pembe ti ala ayeke tongana épéenga so bio ti ngbangba ti ala ayeke tongana zembe ti fango zo;ala hunzi azo ti mawa na ndö ti sesenga ala hunzi awayere na popo ti azo.+15 Nikpa ayeke na amolenge ti lo ti wali use so ayeke toto, atene: “Mû ni na mbi! Mû ni na mbi!”Aye ota ayeke dä so yâ ti ala ayeke si pëpe,aye osio ayeke dä so atene lâ oko pëpe, atene: “A lingbi awe!”16 A yeke: Dû ti kuâ,*+ yâ so amû ngo pëpe,sese so ngu ayeke dä pëpenga na wâ so atene lâ oko pëpe, atene: “A lingbi awe!”17 Zo so ahe babâ ti lo nga lo ke ti mä yanga ti mama ti lo,+acorbeau ti popo-hoto* ayeke dë lê ti longa akete aigle ayeke te lê ti lo.+18 Aye ota ayeke dä so ahon gbungo li ti mbi,*aye osio ayeke dä so mbi mä yâ ni pëpe:19 Lege ti aigle na lê ti nduzu,lege ti ngbo na ndö ti kota tênë,lege ti bateau na lê ti ngu-ingonga na lege ti mbeni koli tongana lo yeke na terê ti mbeni maseka-wali.20 Wali so agi koli nde ayeke sara ye tongaso:Lo te ye, lo kpaka yanga ti lo na sesena lo tene: “Mbi sara ti mbi ye ti sioni oko pëpe.”+21 Aye ota ayeke dä so asara si sese ayengi,aye osio ayeke dä so sese apeut ti gbu lê ni pëpe:22 Tongana mbeni ngbâa aga gbia,+tongana mbeni zo ti buba ate ye ahon ndö ni,23 tongana mbeni wali so a ke lo* aga wali ti kolinga tongana mbeni wali so ayeke zo ti kua amû place ti wa ti lo so ayeke wali.+24 Na ndö ti sese, anyama osio ayeke dä so ayeke na popo ti aye so ayeke kete mingi,me ala yeke na mbeni ndara ti ala so a dü ala na ni:*+25 Avuvu* ayeke anyama so ayeke ngangu pëpe,*me ala leke kobe ti ala na ngoi ti ndowa.+26 Asibisi*+ ayeke angangu nyama pëpe,*me ala leke da ti ala na yâ ti adû ti akota tênë;+27 agbadora+ ayeke na gbia pëpe,me ala yeke mû ndo na groupe;*+28 kada ti da,+ so gere ti lo ayeke hule na terê ti aye;lo yeke lï na yâ ti yangbo ti gbia.29 Aye ota ayeke dä so tambela ti ala apika bê ti zo mingi,aye osio ayeke dä so hongo ti ala apika bê ti zo mingi:30 Bamara, so ayeke ngangu ahon tanga ti anyama kue ti ngonda;lo kpe na devant ti mbeni ye oko pëpe;+31 mbo ti gingo nyama, koli-ngasanga na gbia so aturugu ti lo ayeke na terê ti lo.32 Tongana mo sara ye na ndara pëpe na lege so mo gonda terê ti mo,+wala tongana mo leke ti sara tongaso,gbu yanga ti mo,+33 ndali ti so tongana mo pika yâ ti ngu ti me ti bagara, beurre ayeke sigi dä,tongana mo pete hôn ti zo, mênë ayeke sigi dä;legeoko nga, tongana mo sara si ngonzo agbu zo, papa ayeke londo.+


text:
MBETI TI BUNGBI—KUSALA TI E NGA NA GIGI TI E TI CHRETIEN Juin 2017
Akode ti fango na tënë
Akode ti fango na Réveillez-vous ! nga na tâ tënë na ndö ti fini so Nzapa amû na e. Sara kua na atënë so ti leke akode ti fango tënë ti mo wani.
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
Tënë ti Jéhovah aga tâ tënë na yâ ti anzene nzene ye ni kue
Anzene nzene ye so Jérémie afa na yâ ti prophétie na ndö ti mungo Babylone nga na futingo ni biani biani aga tâ tënë.
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Mo mä na bê ngangu na azendo ti Jéhovah?
Josué atene so mbeni zendo ti Jéhovah na azo ti Israël oko atï na ngu ape. E lingbi ti sara tongana nyen ti mä na bê ngangu na azendo ti Nzapa?
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
Ti kanga bê ti ku ayeke mû maboko na e ti gbu ngangu
Nyen la amû maboko na Jérémie ti gbu ngangu na ti duti na nzoni bango ndo atâa so lo bâ pasi ngangu? Tongana nyen la e lingbi ti leke terê ti e ndali ti akpale so ayeke si ande?
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
Anzere na Ézéchiel ti fa tokua ti Nzapa
Na yâ ti mbeni vision, Jéhovah amû na Ézéchiel mbeni rouleau na lo tene na lo ti te ni. So Ézéchiel ate rouleau ni so aye ti tene nyen?
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Wara ngia na fango nzoni tënë
Fango nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa alingbi ti duti ngangu na ambeni ngoi, me Nzapa aye si e sara na lo na ngia. Tongana nyen la e lingbi ti wara ngia na yâ ti kua ti fango tënë?
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
Mo yeke wara marque ti sö kuâ ande?
Vision ti Ézéchiel aga tâ tënë ti kozoni na ngoi so a futi Jérusalem ti giriri. Gango tâ tënë ni ti ngoi ti e asara nyen na ndö ti e?
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Sara ye alingbi na andia ti Jéhovah na ndö ti nzoni sarango ye
A lingbi e sara mbeto ape ti sara ye alingbi na andia ti Jéhovah Nzapa na ndö ti nzoni sarango ye. Na lege wa? Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi?


text: 5 Mbi ye ti he bia na zo so mbi ye lo mingi,tënë ti bia ni ayeke na ndö ti zo so mbi ye lo mingi nga na yaka ti vigne ti lo.+Zo so mbi ye lo mingi ayeke na yaka ti vigne na ndö ti mbeni kete hoto so sese ni awoko pendere.2 Lo tourné sese ni, lo zi atênë na yâ ni.Lo lu pendere bengba vigne dä,lo leke mbeni tour na milieu ti yaka ninga lo zi dû ti sarango na vin na yâ ni.+Na pekoni, lo ku ti tene vigne ni alë,me a lë gï alê ti vigne ti ngonda.+3 “Fadeso, ala azo ti Jérusalem na ti Juda,ala fâ yâ ti ngbanga so na popo ti mbi na yaka ti vigne ti mbi.+4 Nyen la mbi de mbi sara pëpeso a yeke nzoni mbi sara ni ndali ti yaka ti vigne ti mbi?+Mbi yeke ku fade ti tene a lë pendere lê ti vigne,me ngbanga ti nyen a lë gï lê ti vigne ti ngonda?5 Mbi yeke fa na alaye so mbi yeke sara ande na yaka ti vigne ti mbi ni:Mbi yeke zi gbagba ti akeke ti sisi so angoro ni,na mbi yeke gbi ni.+Mbi yeke kungbi gbagba ti atênë so angoro nisi a dö yâ ti yaka ni.6 Mbi yeke sara si a ga gï mbeni senge ndo;+a yeke dë asenge maboko ti keke ni pëpe nga a yeke fâ asaleté na gbe ni pëpe.Akeke ti sisi nga na apere ayeke mû ni kue,+nga mbi yeke mû yanga na lê ti nduzu ti tene ngu-nzapa apika na ndö ni pëpe.+7 Azo ti Israël la ayeke yaka ti vigne ti Jéhovah ti aturugu.+Azo ti Juda la ayeke yaka ti vigne so lo ye ni mingi.Lo ku ti tene ala sara ye mbilimbili,+me ala sara gï ye ti kirikiri.Lo ku ti tene ala sara ye na lege ni,me azo ayeke dema na vundu.”+8 Mawa na azo so angbâ ti wara ada ngbii ada ni atingbi terê+nga so angbâ ti wara ayaka ngbii ayaka ni atingbi terê+na mbeni ndo so angbâ senge ayeke dä pëpe,si ala duti gï ala oko na yâ ti kodro ni.9 Na mê ti mbi, Jéhovah ti aturugu adeba atenegbâ ti akota pendere daayeke ga ande ye so amû mbeto na zo,nga zo ayeke lango na yâ ni pëpe.+10 Na yâ ti hectare osio* ti yaka ti vigne, zo ayeke wara gï bath* oko ti vin,nga tongana a mû ngongoa ti kobe na yâ ti kungba so alingbi homer* oko si a lu ni, a yeke wara lengo ni na yâ ti kungba so alingbi gï épha* oko.+11 Mawa na azo so alondo na kota ndapre ti nyon sämba,+ala so angbâ ti nyon ngbii ndo avuko si vin ni asara si ala sara ye kirikiri!12 Na ngoi ti amatanga ti ala, ala yeke pika harpe nga na ambeni ye ti mozoko so ayeke na kamba,ala yeke pika tambourin, ala yeke hûru flûte nga ala yeke nyon vin;me ala gbu li pëpe na ndö ti akua so Jéhovah asaranga ala bâ pëpe akua ti maboko ti lo.13 Ndani la, a yeke gbu azo ti mbi ti gue na ala na kodro-wandengbanga ti so hingango ndo amanke ala.+Nzara ti kobe ayeke hon ndö ti azo ti ala so a ne ala mingi,+nga nzara ti ngu ayeke hon ndö ti tanga ti azo ni kue.14 Dû ti kuâ* aga gï kota*nga lo ngbâ gï ti zi yanga ti lo kota.+Akota zo ti gbata ni, gbâ ti asenge zo so go ti ala ahon ndö ni nga na azo so viva ti ala ahon ndö niayeke gue ande na yâ ti dû ti kuâ ni.15 Zo ayeke ba ande li ti lo na sese,kamene ayeke hon ndö ti lo,nga kamene ayeke gbu lê ti zo ti fandara.16 Azo ayeke yâa iri ti Jéhovah ti aturugu ndali ti ngbanga so lo fâ.*Tâ Nzapa, Nzapa so ayeke nzoni-kue,+ ayeke sara si azo ahinga so lo yeke nzoni-kue na lege ti mbilimbili ti lo.+17 Akete taba ayeke te pere na ndo ni so tongana ti so ala yeke sara ka na ndo ti tengo pere ti ala.Ando so abuba, so kozo anyama so akono nzoni la ate pere dä so, awande la ayeke te ande ye dä.18 Mawa na azo so ayeke gboto siokpari ti ala na peko ti ala na lege ti akusala ti mvene,nga ala yeke gboto siokpari ti ala tongana ti so nyama ayeke gboto puse so a kanga kamba na terê ni.19 Mawa nga na azo so atene: “Zia Nzapa asara kua ti lo ni hio.Zia ye ni aga hio si e bâ ni.Zia si ye so Nzapa ti Israël so ayeke nzoni-kue aye ti sara* so asitongaso si e hinga ni.”+20 Mawa na azo so atene nzoni ye ayeke sioni nga sioni ye ayeke nzoni,+azo so azia bingo na place ti lumière nga lumière na place ti bingo,azo so atene ye so ase anzere nga ye so anzere ase!21 Mawa na azo so abâ terê ti ala tongana azo ti ndaranga tongana azo so lê ti ala ahan mingi!+22 Mawa na azo so amû ngangu ti ala gï ti nyon na vin,azo so ayeke awa ti sarango asämba so ason,+23 azo so ayeke zi tënë na li ti azo ti sioni tongana a pete goro na ala+nga na azo so ake ti mû raison na azo ti mbilimbili na gbele ngbanga.+24 Ndani la, gï tongana ti so wâ ayeke gbi hulengo saleté so angbâ na lê ti yakanga hulengo pere ayeke ga mburu ti wâ tongana wâ agbi ni,azo ni so ayeke ga tongana agunda ti pere so afun na yâ ti sese.Nga tongana ti so pupu ayeke hon na fuku ti sese, lengo ti ala ayeke hon kirikiri.Ye ni ayeke si tongaso ndali ti so ala ke ndia* ti Jéhovah ti aturugunga ala bâ tënë ti Nzapa ti Israël so ayeke nzoni-kue tongana mbumbuse ye.+25 Ndani la, ngonzo agbu Jéhovah ngangu mingi na terê ti azo ti lo,na lo yeke yôro ande maboko ti lo ti sara sioni na ala nga lo yeke pika ala.+Ahoto ayeke yengi ande,nga kuâ ti azo ni ayeke duti ande tongana saleté na ndö ti alege.+Ndali ti asioni ye kue so azo ni asara, ade ngonzo ti lo adë pëpe,na maboko ti lo ayeke lakue nduru ti pika ala.26 Lo kpo mbeni yongoro keke na nduzu si azo ti mbeni mara so ayeke na yongoro ndo abâ ni, na ala bungbi kâ.+Lo hûru yanga ti lo na ala ti tene ala londo na nda ti sese kue ala ga.+Bâ! Ala yeke mû loro ti ga.+27 Mbeni zo na popo ti ala afatigué pëpe nga lo pika gere ti lo pëpe.Lango asara mbeni zo pëpe nga zo oko alango pëpe.Ceinture so ala kanga na ndö ti yâ ti ala awoko pëpe,nga kamba ti poro ti ala afâ pëpe.28 Yanga ti alê ti kokora ti ala kue aza,ala kue agboto kamba ti kokora ti ala.*Gere ti ambarata ti ala akpengba tongana ngangu tênë,na agere ti apuse ti mbarata ti ala ayeke tourné tongana pupu ti ngu-nzapa.+29 Toto ti azo ni ayeke tongana toto ti bamara;ala toto tongana abamara so akono awe.*+Ala yeke suku tongana bamara, ala gbu ye tongana bamara so agbu ye ti tengo ni,ala hon na ni, na mbeni zo ti zi ni na maboko ti ala ayeke dä pëpe.30 Na lango ni so, ala yeke suku na ndö ti ye so ala gbu;toto ti sukungo ti ala ayeke tongana toto ti ngu-ingo.+Zo kue so lê ti lo ayeke gï na terê ti kodro ni ti bâ ni ayeke bâ bingo so asara si zo agi bê;même lumière aga bingo ndali ti ambinda so amû ndo ni.+


text:
A fâ ngbanga na ndö ti azo ti kengo yanga ni (20-50)
16 Na pekoni, Coré+ molenge ti Izhar,+ alondo. Izhar ayeke molenge ti Kohath,+ Kohath ayeke molenge ti Lévi.+ Coré alondo lo mû na terê ti lo Dathan na Abiram, amolenge ti Éliab,+ nga On molenge ti Péleth, ti mara ti Ruben.+2 Ala londo ti ke Moïse, ala na akoli 250 ti Israël; akoli ni so ayeke amokonzi na ndö ti bungbi ti azo ni, ala yeke mû li ni na yâ ti congrégation ni nga iri ti ala awu mingi.3 Tongaso, ala bungbi ala londo na terê ti+ Moïse na Aaron, ala tene na ala: “Ti ala ni ahon ndö ni awe! Azo ti Israël kue ayeke nzoni-kue,+ na Jéhovah ayeke na popo ti ala.+ Ngbanga ti nyen la ala yeke sara terê ti ala kota na ndö ti congrégation ti Jéhovah?”4 Tongana Moïse amä tënë so, lo kuku, lo kpo li ti lo na sese.5 Na pekoni, Moïse atene na Coré nga na azo kue so amû peko ti lo so: “Kekereke na ndapre Jéhovah ayeke fa zo wa la ayeke ti lo,+ zo wa la ayeke nzoni-kue, zo wa la alingbi ti ga nduru na Nzapa.+ Zo so Nzapa asoro lo,+ lo la si lo yeke ga ande nduru na Nzapa.6 Ala sara ye so: Ala mû aye ti ziango lê ti wâ dä,+ Coré, mo na azo kue so amû peko ti mo,+7 kekereke ala zia wâ dä, ala tuku dukane na ndö ni na ala zia ni na gbele Jéhovah. Zo so Jéhovah ayeke soro ande lo,+ lo la si lo yeke nzoni-kue. Ti ala amolenge ti Lévi ni+ ahon ndö ni awe.”8 Moïse atene na Coré: “Pardon, ala amolenge ti Lévi, ala mä mbi si.9 So Jéhovah Nzapa ti Israël azia ala nde na popo ti azo ti Israël+ na lo mû lege na ala ti ga nduru na lo ti sara kua so andu tabernacle ti Jéhovah nga ti sara kua ndali ti azo ti Israël kue so, a yeke kete ye na lê ti ala?+10 Lo ga na mo na aita ti mo, amolenge ti Lévi kue nduru na lo, na so kue ala gi lege ti mû kua ti aprêtre ni nga kue?+11 Tongaso, mo na azo kue so amû peko ti mo ala yeke bungbi terê ti ala ti ke Jéhovah la. Ti Aaron ni dä nyen si ala yeke diko tënë na terê ti lo so?”+12 Na pekoni, Moïse atokua ti iri Dathan na Abiram+ amolenge ti Éliab, me ala tene: “E yeke gue pëpe!13 A yeke senge ye na lê ti mo, so mo sigi na e na yâ ti kodro so lait na mafuta ti otoro asi singo dä ti ga ti fâ e na yâ ti benyama?+ Fadeso, mo ye nga ti komande na ngangu na ndö ti e?14 Mo gue nga na e na yâ ti kodro so lait na mafuta ti otoro asi singo dä so pëpe,+ mo mû nga na e ayaka nga na avigne pëpe. Mo ye ti kôro lê ti akoli so? E yeke gue pëpe!”15 Tongaso, ngonzo agbu Moïse ngangu si lo tene na Jéhovah: “Mo bi lê ti mo ti bâ sandaga ti alê ti kobe ti ala so pëpe. Mbi mû kororo ti ala oko tongaso pëpe, mbi sara sioni na mbeni zo ti ala oko pëpe.”+16 Na pekoni, Moïse atene na Coré: “Kekereke, mo na azo ti mo ni kue, ala ga na gbele Jéhovah, mo na ala nga na Aaron.17 Zo oko oko amû ye ti lo ti ziango lê ti wâ dä, lo tuku dukane na ndö ni na zo oko oko ayeke zia ande ye ti ziango lê ti wâ ti lo ni na gbele Jéhovah. Aye ti ziango lê ti wâ ni kue ayeke 250; mo na Aaron kue ayeke ga na aye ti ala ti ziango lê ti wâ dä.”18 Tongaso, azo ni oko oko kue amû aye ti ala ti ziango lê ti wâ dä, ala zia wâ na yâ ni, ala tuku dukane na ndö ni na ala gue aluti na yanga ti tente ti bungbi ni, ala na Moïse na Aaron kue.19 Tongana Coré abungbi azo ti lo ni kue+ na yanga ti tente ti bungbi ni ti tene ala ke Moïse na Aaron, mo ye ti bâ, gloire ti Jéhovah asigi na gbele azo ni kue.+20 Fadeso Jéhovah atene na Moïse na Aaron:21 “Ala zi terê ti ala yamba na popo ti azo so, si mbi lingbi ti futi azo ni so kue fafadeso.”+22 Na mango tënë so, Moïse na Aaron atï na sese na lê ti ala, ala tene: “Nzapa ti e, mo so mo mû fini na azo nde nde kue,*+ mo yeke sara ande ngonzo na terê ti azo so kue gï ndali ti zo oko so asara siokpari?”+23 Jéhovah akiri tënë na Moïse, atene:24 “Tene na azo ti Israël kue, mo tene: ‘Ala hon yongoro na atente ti Coré, ti Dathan na ti Abiram!’”+25 Tongaso, Moïse alondo ague na mbage ti Dathan na Abiram, na a-ancien+ ti Israël ague legeoko na lo.26 Moïse atene na azo ni kue: “Ala hon yongoro na atente ti azo ti sioni so, ala ndu mbeni ye ti azo so oko pëpe si a futi ala ndali ti siokpari ti azo so pëpe.”27 Hio, ala hon yongoro na terê ti atente ti Coré, ti Dathan na ti Abiram, ala londo na aterê ni kue la ala hon. Dathan na Abiram asigi aluti na yanga ti tente ti ala, ala na awali ti ala, amolenge ti ala ti koli na akete molenge ti ala.28 Na pekoni, Moïse atene: “Na lege ti ye so ayeke si so, ala yeke hinga ande so Jéhovah la atokua mbi ti sara aye so kue, me mbi sara ye ni na li ti mbi wani pëpe:*29 Tongana azo so akui tongana ti so azo kue ayeke kui na ni nga tongana punition so ala wara ayeke tongana ti so azo kue awara, andâ Jéhovah la atokua mbi pëpe.+30 Me tongana Jéhovah asara mbeni ye ti kpene na ala, na sese asuru* amene ala na aye ti ala kue si ala gue na fini lê ti ala na yâ ti Dû ti kuâ,* ala yeke hinga ande so azo so ane Jéhovah kete pëpe.”31 Gï so Moïse ahunzi ti sara tënë awe, sese asuru na gbe ti ala.+32 Sese asuru* amene ala na azo ti da ti ala, nga na azo kue so ayeke ti Coré+ na akungba ti ala kue.33 Tongaso, ala gue na fini lê ti ala na yâ ti Dû ti kuâ,* ala na azo so amû peko ti ala, sese akanga na ndö ti ala, tongaso a zi ala na popo ti congrégation ni.+34 Azo ti Israël kue so ayeke na terê ti ala amä dekongo ti ala, ala kpe na ala tene: “E kpe si sese amene e pëpe.”35 Na pekoni, wâ alondo na mbage ti Jéhovah+ aga agbi azo 250 so angbâ ti zö dukane so.+36 Jéhovah atene na Moïse:37 “Tene na Éléazar molenge ti prêtre Aaron ti zi na yâ ti wâ ni aye ti ziango lê ti wâ dä,+ ndali ti so a yeke aye so ayeke nzoni-kue. Tene nga na lo ti tuku alê ti wâ ni yongoro.38 Aye ti ziango wâ dä so, a yeke ti azo so asara siokpari* si ala kui so, a yeke mû ande ni a sara na akete kete plaque ti wen ti tene a kanga ni na terê ti gbalaka ni kue,+ ngbanga ti so ala gue na ni fade na gbele Jéhovah na a ga ye so ayeke nzoni-kue awe. A yeke duti tongana mbeni ye ti tene azo ti Israël adabe ti ala na ni.”+39 Tongaso, prêtre Éléazar amû aye ti ziango lê ti wâ ni dä so ayeke na cuivre, a yeke ti azo ni so wâ agbi ala so, a pika yâ ni na a mû ni a kanga ni na terê ti gbalaka ni kue,40 gï tongana ti so Jéhovah atene lani na lo na lege ti Moïse. A ga mbeni ye so azo ti Israël adabe ti ala na ni, si mbeni zo nde* so ayeke pëpe ti sewa ti Aaron aga nduru pëpe na gbele Jéhovah ti zö dukane+ nga si mbeni zo aga tongana Coré na azo so amû peko ti lo so pëpe.+41 Na ndade ni, bungbi ti azo ti Israël ni kue akomanse ti diko tënë na terê ti Moïse na Aaron,+ ala tene: “Ala la afâ azo ti Jéhovah so.”42 Tongana azo ni kue akiri alondo na terê ti Moïse na Aaron, ala bâ ndo na mbage ti tente ti bungbi ni, na bâ, mbinda amû ndö ti tente ti bungbi ni kue, na gloire ti Jéhovah asigi na gbele ala.+43 Moïse na Aaron aga na gbele tente ti bungbi ni,+44 si Jéhovah atene na Moïse:45 “Ala zi terê ti ala yamba na popo ti bungbi ti azo so, ti tene mbi futi ala kue fafadeso.”+ Na mango tënë so, Moïse na Aaron akuku akpo li ti ala na sese.+46 Na pekoni, Moïse atene na Aaron: “Mû ye ti ziango lê ti wâ dä, mo mû wâ ti gbalaka ni+ mo zia na yâ ni na mo tuku dukane na ndö ni na mo gue hio na mbage ti azo ni ti tene mo sara si a zi siokpari ti ala,+ ndali ti so Jéhovah asara ngonzo awe. Sioni kobela ti fango azo akomanse awe!”47 Aaron amû ni tongana ti so Moïse atene na lo, lo mû loro lo gue na popo ti bungbi ti azo ni, na bâ, sioni kobela ti fango azo akomanse na popo ti azo ni awe. Tongaso lo zia dukane ni na ndö ti ye ti ziango lê ti wâ dä na lo komanse ti sara mbeni ye ti tene a zi siokpari ti azo ni.48 Lo luti na popo ti akuâ ni nga na azo so angbâ na fini. Mo ye ti bâ, sioni kobela ni so akaï.49 Wungo ti azo so akui ndali ti sioni kobela ni so ayeke 14 700; a diko wungo ti ala so akui ndali ti Coré so dä pëpe.50 Sioni kobela ni so ahunzi kue awe la si Aaron akiri na terê ti Moïse na yanga ti tente ti bungbi ni.
Kete tënë
^ Na Hébreu: “mo so mo mû yingo na mitele nde nde kue.”


text: 21 Tongana ala ga nduru na Jérusalem, na ala si na Bethphagé, na ndö ti Hoto ti akeke ti olive, Jésus atokua adisciple use,+2 lo tene na ala: “Ala gue na yâ ti kete kodro so ala yeke bâ so. Gï na lingo ti ala, ala yeke wara mbeni kororo so a kanga lo, nga mbeni kete kororo ni so ayeke na terê ti lo. Ala zi akororo ni na ala ga na ala na mbi.3 Tongana mbeni zo atene mbeni tënë na ala, ala tene: ‘Seigneur la ayeke na bezoin ti ala.’ Hio, lo yeke zia anyama ni na ala.”4 Ye so asi biani, si tënë so a tene na lege ti prophète ni aga tâ tënë, so lo tene:5 “Ala tene na molenge-wali ti Sion: ‘Bâ, gbia ti mo ayeke ga ti bâ mo,+ lo yeke sara ye na ngangu pëpe.+ Lo yeke na ndö ti mbeni kororo, na ndö ti mbeni kete kororo, molenge ti mbeni nyama ti yongo kungba.’”+6 Tongaso adisciple ni ague, na ala sara gï tongana ti so Jésus amû yanga na ala ti sara.+7 Ala ga na kororo ni nga na molenge ti lo, ala bi abongo ti ala ti ndö ni na ndö ti anyama ni, na Jésus aduti na ndö ni.+8 Mingi ti gbâ ti azo ni agbara abongo ti ala ti ndö ni na ndö ti lege ni.+ Na oko ngoi ni, ambeni ayeke fâ amaboko ti akeke na ala yeke zia ni na ndö ti lege ni.9 Nga, gbâ ti azo ni so ayeke hon kozo na lo nga na ala so ayeke ga na peko ti lo ayeke dekongo, atene: “E voro mo, mo sö Molenge ti David!+ Tufa ayeke na ndö ti lo so aga na iri ti Jéhovah!*+ Mo so mo yeke kâ na nduzu, e voro mo, mo sö lo!”+10 Na ngoi so lo lï na Jérusalem, gbata ni kue ayengi, na azo atene: “So zo wa la?”11 Gbâ ti azo ni ayeke tene: “So ayeke prophète Jésus,+ lo so alondo na Nazareth ti Galilée!”12 Jésus alï na yâ ti temple na lo tomba azo so ayeke kä ye nga na azo kue so ayeke vo ye na yâ ni. Nga, lo kinda atable ti azo so ayeke changé nginza nga na aye ti duti ti azo so ayeke kä akolokoto.+13 Lo tene na ala: “Mbeti ti Nzapa atene: ‘A yeke iri da ti mbi da ti sambela.’+ Me ala sara si da ni aga kota dû ti azo ti gbungo aye ti azo na ngangu.”+14 Nga, awaziba na azo so gere ti ala abuba aga na lo na yâ ti temple ni, na lo sava ala.15 Tongana aprêtre-mokonzi nga na ascribe abâ aye ti dongo bê so lo sara, nga na amolenge-koli so ayeke dekongo na yâ ti temple, atene: “E voro mo, sö Molenge ti David!”+ bê ti ala ason mingi,+16 na ala tene na Jésus: “Mo mä tënë so ala yeke tene so?” Jésus atene na ala: “En, mbi mä ni. Ala diko tënë so lâ oko ape? tënë so atene: ‘Mo zia tënë ti sepela na yanga ti amolenge nga na aforoto.’”+17 Lo zia ala, lo sigi na gbata ni, lo gue na Béthanie na lo lango kâ.+18 Tongana lo yeke kiri na yâ ti gbata ni na yanga ti ndapre, nzara asara lo.+19 Lê ti lo atï na ndö ti mbeni keke ti figue so ayeke na terê ti lege ni, na lo gue na terê ni. Me lo wara ye oko dä pëpe, gï akugbe ni.+ Tongaso, lo tene na keke ni: “Zia mo lë mbeni pëpe biani biani.”+ Mo ye ti bâ, keke ti figue ni ahule gï na lê ni lê ni.20 Tongana adisciple ni abâ ye so, li ti ala akpe kue na ala hunda ndo, ala tene: “A sara tongana nyen si keke ti figue so ahule gï na lê ni lê ni so?”+21 Jésus atene na ala: “Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Tongana ala yeke na mabe, na ala yeke na kite pëpe, ala yeke sara ande gï pëpe ye so mbi sara na keke ti figue so. Me même tongana ala tene na hoto so: ‘Mo londo, mo gue mo tï na yâ ti ngu-ingo,’ a yeke si ande tongaso.+22 Nga, aye kue so ala hunda ni na yâ ti sambela na mabe, ala yeke wara ni.”+23 Na peko ti so lo lï na yâ ti temple, aprêtre-mokonzi nga na a-ancien ti azo ni aga na terê ti lo na ngoi so lo yeke fa ye, ala tene: “Na iri ti zo wa si mo yeke sara aye so? Zo wa si amû na mo komandema so?”+24 Jésus akiri tënë na ala, lo tene: “Mbi kue, mbi yeke hunda na ala mbeni ye oko. Tongana ala kiri tënë na mbi, mbi kue mbi yeke fa na ala iri ti zo so amû na mbi komandema ti sara aye so:25 Batême ti Jean alondo na ndo wa? A londo na yayu wala na azo?” Me ala to nda ti sara tënë na popo ti ala, ala yeke tene: “Tongana e tene: ‘A londo na yayu’, lo yeke tene ande na e: ‘Ka ngbanga ti nyen ala mä na bê na lo ape?’+26 Me tongana e tene: ‘A londo na azo,’ e yeke na mbeto ti gbâ ti azo so, ndali ti so ala kue abâ Jean tongana mbeni prophète.”27 Tongaso ala tene na Jésus: “E hinga pëpe.” Jésus atene nga na ala: “Mbi kue mbi yeke fa na ala pëpe iri ti zo so amû na mbi komandema ti sara aye so.28 “Ala pensé nyen? Mbeni koli ayeke na amolenge use. Lo si na kozo molenge ni, lo tene: ‘Molenge ti mbi, laso, mo gue mo sara kua na yaka ti vigne.’29 Molenge ni akiri tënë: ‘Mbi yeke gue pëpe,’ me na pekoni lo regretté, na lo gue.30 Koli ni ague atene oko tënë so na use molenge ni. Molenge ni akiri tënë: ‘Babâ, mbi yeke gue,’ me lo gue pëpe.31 Na popo ti amolenge use so, zo wa la asara ye so bê ti babâ ti lo aye?” Ala tene: “Kozo ni so.” Jésus atene na ala: “Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Azo ti rongo nginza ti impôt na awali-ndumba ayeke lï na yâ ti Royaume ti Nzapa kozo na ala.32 Jean aga, na lo fa na ala lege ti mbilimbili, me ala mä na bê na lo lani pëpe. Me azo ti rongo nginza ti impôt na awali-ndumba amä na bê na lo.+ Me ala, atâa so ala bâ ye so lani, ala regretté pëpe ti tene ala mä na bê na lo.33 “Ala mä mbeni toli ni: Mbeni koli ayeke dä, mbeni wa ti mbeni sese. Lo fâ yaka ti vigne+ na lo sara gbagba angoro ni, lo zi dû ti sarango na vin dä nga lo leke mbeni tour dä.+ Lo zia yaka ni na azo ti fango yaka ti tene ala loué ni, na lo gue na mbeni tambela na kodro-wande.+34 Tongana ngoi ti sigingo ti alê ti vigne ni alingbi awe, lo tokua angbâa ti lo na azo ti fango yaka ni ti tene ala tokua na lo ti lo alê ti vigne ni.35 Me azo ti fango yaka ni agbu angbâa ti lo so, ala pika mbeni ngangu, ala fâ mbeni na ala bo mbeni na tênë.+36 Lo kiri lo tokua groupe ti ambeni ngbâa ni, mingi ahon groupe so lo tokua kozo. Me azo ti fango yaka ni asara na ala gï oko ye ni.+37 Na nda ni, lo tokua molenge ti lo ti koli na ala, lo tene: ‘Ala yeke kpe mbeto ti molenge ti mbi so.’38 Tongana azo ti fango yaka ni abâ molenge ni, ala tene na popo ti ala: ‘So héritier+ ni la. Ala ga, e fâ lo na e mû héritage ti lo!’39 Tongaso ala gbu lo, ala bi lo na peko ti yaka ti vigne ni, na ala fâ lo.+40 Tongana wa ti yaka ti vigne ni aga ande, lo yeke sara nyen na azo ti fango yaka ni so?”41 Ala tene na lo: “So azo ti fango yaka so ayeke sioni, lo yeke futi ala ti sioni ni. Lo yeke zia yaka ti vigne ni na ambeni zo ti fango yaka nde ti loué ni, si na ngoi so avigne ni alë, ala mû na lo alê ti vigne ni.”42 Jésus atene na ala: “Ala diko tënë so na yâ ti Mbeti ti Nzapa lâ oko ape? ‘Tênë so azo ti lekengo da ake ni so, ni la aga ngangu tênë ti coin ti da ni.+ Ye so alondo na Jéhovah,* na a yeke ye ti dongo bê na lê ti e.’+43 Ndani la, mbi tene na ala: A yeke zi ande Royaume ti Nzapa na maboko ti ala, ti mû ni na mbeni mara so ayeke lë alengo ni.44 Nga, zo so atï na ndö ti tênë ni so, yâ ti lo ayeke fâ kete kete.+ Âdu ti zo so tênë ni si atï na ndö ti lo, tênë ni ayeke neka lo si lo ga fuku fuku.”+45 Tongana aprêtre-mokonzi na aFarizien amä atoli so lo fa so, ala hinga so lo yeke sara gï tënë ti ala la.+46 Atâa so ala ye ti gbu lo, mbeto ti gbâ ti azo so asara ala, ndali ti so azo ni abâ Jésus tongana mbeni prophète.+


text:
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
“Mbi yeke, Mo to mbi”
Bibe so Ésaïe ayeke na ni ti duti nduru ti sara ye ayeke mbeni nzoni tapande ti mû peko ni. Lo fa so lo yeke na mabe nga lo yeda hio ti sara mbeni ye so a hunda ti sara, atâa so lo hinga anzene nzene ye kue na ndo ni pëpe (És 6:8). Mo lingbi ti changé aye na yâ ti gigi ti mo ti mû lege na mo ti gue na ndo so bezoin ti awafango tënë ti Royaume ayeke dä mingi? (Ps 110:3). Biani, ti sara mara ti tambela tongaso, a yeke kota ye ti “diko ngere ni”. (Lc 14:27, 28). Ye oko, duti nduru ti sara asacrifice ndali ti kua ti fango tënë (Mt 8:20; Mc 10:28-30). Tongana ti so a fa na yâ ti vidéo Gue na ndo so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi, aye ti nzoni so e wara na yâ ti kua ti Jéhovah ayeke mingi ahon asacrifice kue so e sara.
NA PEKO TI SO MO BÂ VIDÉO NI, KIRI TËNË NA AHUNDANGO NDO SO GE:
Asacrifice wa la azo ti sewa ti Williams asara ti gue ti fa tënë na Équateur?
Aye wa la ala gbu li dä na ngoi so ala yeke soro ndo so ala ye ti gue ti fa tënë dä?
Aye ti nzoni wa la ala wara lani?
Ndo wa la mo lingbi ti wara gbâ ti asango dä na ndo ti fango tënë na ndo so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi?
NA NGOI TI VORONGO NZAPA NA YÂ TI SEWA TI PEKO, SARA LISORO NA NDO TI AHUNDANGO TËNË SO GE:
Tongana nyen la na sewa e lingbi ti fa tënë ahon ti kozo? (km 8/11 l. 4-6)
Tongana e lingbi pëpe ti gue na ndo so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi, aye wa la e lingbi ti sara ti mû maboko na congrégation ti e? (w16.03 l. 23-25)


text:
CHAPITRE 14
Royaume so ayeke komande ande sese kue
Ti mo, Royaume wa la e ye ti sara tënë ni so?— Ni la, a yeke Royaume ti Nzapa. Royaume ni so la ayeke sara si sese kue aga paradis. Mo ye ti hinga ye na ndo ti Royaume ni so?—
Royaume oko oko ayeke ka na gbia ti lo, na gbia ni akomande na ndo ti azo ti kodoro ni kue. Zo wa la Nzapa azia lo gbia na ndo ti Royaume ni?— A yeke Jésus Christ. Lo yeke na yayu kâ, nga lo ga nduru ti komande na ndo ti azo oko oko kue na ndo ti sese ge. Tongana Jésus aga Gbia na ndo ti sese kue, e yeke duti ande na ngia?—
Nyen la ayeke nzere ande na mo na Paradis kâ?
E yeke duti ande na ngia mingi! Na Paradis ande kâ, azo ayeke tiri na popo ti ala ape, nga ala yeke sara bira ape. Azo kue ayeke ye tere na popo ti ala. Zo oko ayeke tï kobela ape wala ayeke kui ape. Azo so lê ti ala abuba ayeke bâ ndo ande, azo so mê ti ala akanga ayeke mä ndo, nga azo so gere ti ala abuba ayeke kpe loro nga ala yeke huru. Azo kue ayeke wara ande gbâ ti kobe ti tengo ni. Anyama ayeke te tere na popo ti ala ape, nga ala yeke te zo ape. Azo so akui, a yeke zingo ala ande. Ambeni zo so e manda ye na ndo ti ala na yâ ti mbeti so, ala nga kue ayeke zingo ande na kuâ, azo tongana Rébecca, Rahab, David na Élie. Mo ye ti bâ ala ande?—
Jéhovah aye mo nga lo ye si mo duti na ngia. Tongana mo ngbâ ti manda ye na ndo ti Jéhovah nga mo ngbâ ti mä yanga ti lo, mo peut ande ti ngbâ lakue lakue na yâ ti pendere Paradis. Mo ye ti duti ande na yâ ti Paradis ni?—
DIKO NA YÂ TI BIBLE TI MO


text: 11 Abazengele na aita so ayeke na Judée amä so azo ti amara nga ayeda na tënë ti Nzapa.2 Tongaso, tongana Pierre asi na Jérusalem, azo so aye tënë ti fango ganza ato nda ti dë gaba na lo,3 ala tene so lo lï na da ti azo so afâ ganza pëpe na lo te kobe na ala.4 Na ndo ti tënë so, Pierre ato nda ti sara tënë na ti fa nda ti aye ni oko na oko na ala, lo tene:5 “Mbi yeke lani na gbata ti Joppé, mbi yeke sambela, na mbi bâ mbeni ye tongana suma: Mbeni ye ayeke zu tongana mbeni kota bongo ti lin so a gbu ayanga ni osio na yayu si a yeke ga na ni, na a si juska na tere ti mbi.6 Tongana mbi bâ ndo na yâ ni, mbi bâ ye ni mbilimbili na mbi bâ anyama ti sese ti gere osio, anyama ti ngonda, anyama so ayeke hara harango nga na andeke ti nduzu.7 Mbi mä nga mbeni go so asara tënë na mbi atene: ‘Pierre, londo, fâ anyama so mo te!’8 Me mbi tene: ‘Ên-ën, Seigneur, mbeni sioni ye wala mbeni ye ti saleté andu yanga ti mbi lâ oko pëpe.’9 Ti fani use ni, go ni so alondo na yayu akiri tënë na mbi atene: ‘Ye so Nzapa asara si aga nzoni awe, mo zia ti iri ni sioni ye.’10 Go ni asara tënë ti fani ota ni, na a mû aye ni kue a kiri na ni na yayu.11 Na bâ, gi na ndembe ni so, azo ota ayeke luti na yanga ti da so e yeke na yâ ni. Ala yeke azo so alondo na Césarée na a tokua ala na mbi.12 Na yingo atene na mbi ti gue legeoko na ala, ti dë kite oko pëpe. Me aita omene so kue ague legeoko na mbi, na e lï na da ti koli ni.13 “Lo fa peko ti ye ni na e, tongana nyen lo bâ ange so aluti na yâ ti da ti lo na atene: ‘Tokua azo na Joppé na iri Simon, so mbeni iri ti lo ayeke Pierre, ti ga,14 na fade lo yeke fa na mo aye so ayeke mû lege na mo nga na azo ti da ti mo kue ti sö fini ti ALA.’15 Me na ngoi so mbi to nda ti sara tënë, yingo vulu atï na ndo ti ala gi tongana ti so a tï lani na ndo ti e na tongo nda ni.16 Na bango ye so, mbi dabe ti mbi na tënë ti Seigneur so lo yeke tene lakue na e: ‘Jean abatize ti lo azo na ngu, me ti ALA, fade a yeke batize ALA na yingo vulu.’17 Ni la, tongana Nzapa amû na azo so oko matabisi so a mû senge senge gi tongana ti so lo sara nga lani na e, e so e mä na bê na Seigneur Jésus Christ, mbi yeke ti mbi zo wa si mbi lingbi ti kanga lege na Nzapa?”18 Tongana ala mä atënë so, ala yeda, na ala mû gloire na Nzapa, ala tene: “Biani, Nzapa amû lege na azo ti amara nga ti changé bê ti ala si ala wara fini.”19 Tongaso ala so akangbi kirikiri ndali ti ye ti vundu so alondo lani na ndo ti Étienne ague juska na Phénicie, Chypre nga na Antioche. Me ala tene tënë ti Nzapa ni na ambeni zo nde pëpe, gi na aJuif awe.20 Me, na popo ti ala, ambeni koli ti Chypre na ti Cyrène so aga na Antioche ato nda ti sara tënë na azo so ayeke tene yanga ti Grec, ala fa na ala nzoni tënë ti Seigneur Jésus.21 Nga, maboko ti Jéhovah ayeke na ala, na azo mingi so aga azo so amä na bê achangé lege ti ala ti ga na Seigneur.22 Sango ti ala atï na mê ti congrégation so ayeke na Jérusalem na ala tokua Barnabas ti gue juska na Antioche.23 Tongana lo si kâ si lo bâ kota nzobe ti Nzapa, tere ti lo anzere na lo to nda ti kpengba ala kue ti leke na bê ti ala ti ngbâ na yâ ti Seigneur,24 teti lo yeke mbeni nzoni zo na lo si singo na yingo vulu nga na mabe. Na azo mingi mingi angbâ ti ga na Seigneur.25 Tongaso lo gue na Tarse ti gi Saul nzoni,26 na tongana lo wara Saul awe, lo ga na lo na Antioche. Na teti ngu oko kue, ala bungbi oko na azo ni na yâ ti congrégation na ala fa ye na gbâ ti azo. Na a yeke na Antioche si ti kozoni Nzapa asara si a iri adisciple ni aChrétien.27 Na yâ ti alango ni so, ambeni prophète alondo na Jérusalem azu na Antioche.28 Mbeni oko na popo ti ala, so iri ti lo ayeke Agabus, alondo na lo to nda ti fa na lege ti yingo so mbeni kota nzara ayeke nduru ti tï na ndo ti sese kue so azo ayeke dä. Kota nzara so atï biani na ngoi ti Claude.29 Tongaso adisciple so aleke na bê ti ala ti tene zo oko oko amû ye alingbi na ye so lo yeke na ni, ti tokua ni si a mû maboko na aita so alango na Judée;30 na a yeke ye so ala sara, ala tokua ni na a-ancien na maboko ti Barnabas na Saul.


text:
Bible atene ti lo nyen?
Bungbi ti Nzapa ayeke mbeni ye so zo la asigigi na ni?
AMBENI ZO ATENE so bungbi ti Nzapa ayeke mbeni ye so zo la asigigi na ni; ambeni apensé so Nzapa ayeke sara kua na ni ti mû maboko na azo ti ga nduru na lo. Ka mo, mo tene ti mo nyen?
YE SO BIBLE AFA
A lingbi ti wara mbeni bungbi ti Nzapa so “ayeke na sioni pëpe nga so saleté ayeke dä pëpe na lê ti Nzapa Babâ ti e”. (Jacques 1:27). Bungbi ti Nzapa so ayeke nzoni-kue, wala tâ bungbi ti Nzapa, alondo na Nzapa.
AMBENI YE SO BIBLE AFA NA NDO NI
Ti nzere na lê ti Nzapa, a lingbi afango ye ti mbeni bungbi ti Nzapa aluti na ndo ti ye so Bible afa.—Jean 4:23, 24.
Abungbi ti nzapa so afango ye ti ala aluti na ndo ti ndara ti azo ayeke ye oko ape.—Marc 7:7, 8.
A yeke nzoni ti duti na yâ ti mbeni bungbi ti Nzapa?
KIRINGO TËNË TI MO AYEKE . . .
En
Ên-ën
Mbi hinga ape
YE SO BIBLE AFA
“Zia e bi lê na ndo ti mba ti pusu mba ti duti na ndoye na ti sara apendere kusala, e kpe bungbi ti e pëpe.” (aHébreu 10:24, 25). Nzapa aye si azo so ayeke voro lo aga mbeni bungbi so a fa lege na ni nzoni.
AMBENI YE SO BIBLE AFA NA NDO NI
A lingbi tënë ti mabe ti azo so ayeke bungbi place oko ti voro Nzapa aduti oko.—1 aCorinthien 1:10, 11.
Azo so ayeke na yâ ti bungbi so Nzapa ayeda na ni ayeke tongana mbeni sewa ti aita na ndo ti sese kue.—1 Pierre 2:17.


text: 15 Samuel atene na Saül: “Jéhovah la atokua mbi lani ti tuku mafuta na li ti mo si mo ga gbia na ndö ti azo ti Israël, azo ti lo.+ Tongaso, mä tënë so Jéhovah atene.+2 Jéhovah ti aturugu atene: ‘Mbi yeke hunda na azo ti mara ti Amalec ti kiri tënë ndali ti ye so ala sara ândö na azo ti Israël. Ala kanga lani lege na azo ti Israël na ngoi so ala sigi na Égypte si ala yeke hon.+3 Tongaso, gue mo fâ azo ti mara ti Amalec,+ mo futi ala+ nga na aye ti ala kue. Mo bata ala na fini* pëpe;+ mo fâ akoli na awali, amolenge na aforoto, abagara na ataba, achameau na akororo.’”+4 Saül airi azo ni, lo diko wungo ti ala na kodro ti Télaïm. Wungo ti aturugu so atambela na gere ayeke 200 000, na ti akoli ti Juda ayeke 10 000.+5 Saül ague ngbii lo si na kodro ti Amalec, na lo zia aturugu ti lo ahonde terê ti ala nduru na popo-hoto* so ayeke kâ ti ku azo ni.6 Me Saül atene na azo ti mara ti Kéni:+ “Ala sigi na popo ti azo ti mara ti Amalec ala hon, si mbi futi ala legeoko na azo ti mara ti Amalec pëpe,+ ndali ti so na ngoi so azo ti Israël+ alondo lani na Égypte si ala yeke hon, ala fa tâ ndoye na mbage ti ala.” Tongaso, azo ti mara ti Kéni alondo na popo ti azo ti mara ti Amalec ala hon.7 Na pekoni, Saül afuti azo ti mara ti Amalec,+ a londo na Havilah+ juska na Shur,+ so ayeke na terê ti Égypte.8 Lo gbu Agag,+ gbia ti Amalec, me lo fâ tanga ti azo ti kodro ni kue na épée.+9 Ye oko, Saül na azo ti lo abata* Agag, nga ala bata apendere taba na apendere ngasa, abagara, anyama so akono pendere, akoli-taba nga na aye kue so ayeke nzoni.+ Ala ye ti futi aye ni so pëpe. Me asenge kungba kue nga na aye so ala ye ni pëpe, ala futi ni.10 Tënë ti Jéhovah asi na Samuel, atene:11 “Mbi regretté* so mbi sara si Saül aga gbia ndali ti so lo tourné peko ti lo na mbi awe nga lo sara ye alingbi na tënë ti yanga ti mbi pëpe.”+ Tënë so amû vundu na Samuel mingi, na lo toto na Jéhovah na bï ni kue.+12 Samuel alondo hio na ndapre lo gue ti wara Saül. Me a tene na Samuel, a tene: “Saül asi na Carmel,+ lo leke mbeni ye aluti na nduzu ti yâa na iri ti lo wani.+ Na pekoni, lo mû lege lo gue na Guilgal.”13 Tongana Samuel asi na Saül, Saül atene na lo: “Zia tufa ti Jéhovah aga na ndö ti mo. Mbi sara ye alingbi na tënë ti yanga ti Jéhovah awe.”14 Me Samuel atene: “Ka a sara tongana nyen si mbi yeke mä toto ti ataba, ti angasa nga na ti abagara so?”+15 Saül akiri tënë, atene: “Azo ni amû ni na kodro ti azo ti mara ti Amalec si ala ga na ni, ndali ti so ala bata* apendere taba na apendere ngasa nga na abagara ni ti tene ala mû ni na sandaga na Jéhovah Nzapa ti mo. Me ti tanga ti aye ni, e futi ni.”16 Na mango tënë so, Samuel atene na Saül, atene: “Duti kpô! Mbi yeke tene na mo tënë so Jéhovah atene na mbi na bï so.”+ Saül atene: “Tene tënë ni.”17 Samuel akiri atene: “Na ngoi so a zia mo na ndö ti amara ti Israël, nga na ngoi so Jéhovah asoro mo lani ti ga gbia ti Israël,+ mo bâ terê ti mo kete lani ape?+18 Na pekoni Jéhovah atokua mo, lo tene: ‘Gue, mo futi azo ti mara ti Amalec so ayeke awasiokpari.+ Tiri na ala juska mo hunzi ala kue.’+19 Tongaso, ndali ti nyen si mo mä yanga ti Jéhovah ape? Me mo gue mo tï na ndö ti aye so mo gbu ni,+ na mo sara ye so ayeke sioni na lê ti Jéhovah.”20 Saül atene na Samuel: “Me mbi mä yanga ti Jéhovah! Mbi gue mbi sara ye so Jéhovah atokua mbi ti sara, na mbi ga na Agag, gbia ti Amalec, nga mbi futi azo ti mara ti Amalec.+21 Ye oko, azo ni amû ataba na abagara na popo ti aye so ala gbu ni, apendere ye na popo ti aye so e futi ni, ti mû ni na sandaga na Jéhovah Nzapa ti mo na Guilgal.”+22 Samuel atene: “Eskê asandaga so a zö ni agbi kue nga na ambeni sandaga+ anzere na Jéhovah ahon mango yanga ti lo? Bâ! Ti mä yanga ayeke nzoni ahon mungo sandaga,+ nga ti dengi mê ti mä tënë ayeke nzoni ahon mafuta+ ti akoli-taba.23 Sarango kpengba-li+ ayeke sioni tongana bango mbadi,+ nga sarango ye na fandara ayeke sioni tongana sarango magie nga na vorongo yanda.* So mo ke tënë ti Jéhovah awe so,+ lo nga kue lo ke ti tene mo ngbâ gbia.”+24 Na pekoni, Saül atene na Samuel: “Mbi sara siokpari; mbi gue nde na yanga so Jéhovah amû nga na tënë ti yanga ti mo, ndali ti so mbi sara mbeto ti azo ni na mbi sara ye so ala hunda.25 Tongaso, mbi gbu gere ti mo, mo pardonné siokpari so mbi sara, nga zia mbi na mo e kiri si mbi kuku na gbe ti Jéhovah.”+26 Me Samuel atene na Saül: “Mbi na mo e yeke kiri pëpe, ndali ti so mo ke yanga ti Jéhovah, na Jéhovah ake ti tene mo ngbâ gbia na ndö ti Israël.”+27 Gï so Samuel amû lege ti hon, Saül agbu yanga ti kota bongo* ti lo, na bongo ni asuru.28 Samuel atene na lo: “Gï tongana ti so kota bongo ni asuru, laso Jéhovah azi komandema na ndö ti Israël na maboko ti mo awe, na lo yeke mû ni na mbeni mba ti mo so ayeke nzoni ahon mo.+29 Na ndö ni, tënë ti Kota Nzapa ti Israël+ ayeke ngbâ senge pëpe,+ nga lo yeke changé yanga ti lo* pëpe ndali ti so lo yeke zo pëpe si lo changé yanga ti lo.”*+30 Saül atene: “Mbi sara siokpari. Pardon, mo ne mbi na lê ti a-ancien ti azo ti mara ti mbi nga na lê ti azo ti Israël. Zia mbi na mo e kiri, na mbi yeke kuku na gbe ti Jéhovah Nzapa ti mo.”+31 Tongaso, Samuel amû peko ti Saül, ala kiri, na Saül akuku na gbe ti Jéhovah.32 Na pekoni Samuel atene: “Ala ga na Agag, gbia ti azo ti mara ti Amalec, na mbi ge.” Agag ague na mbage ti Samuel na gingo bê kete* ndali ti so lo yeke tene fade na yâ ti bê ti lo, lo tene: “Kuâ ayeke ku mbi encore ape.”*33 Me Samuel atene: “Gï tongana ti so mo sara si amama atoto kuâ ti amolenge ti ala so mo fâ na épée, mama ti mo la ayeke sara ande vundu mingi ahon tanga ti awali kue.” Ge, Samuel afâ yâ ti Agag kete kete na gbele Jéhovah na Guilgal.+34 Samuel ague na Ramah, na Saül ague na da ti lo na Guibéah.35 Samuel abâ Saül encore ape juska na lango ti kuâ ti lo, ngbanga ti so Samuel asara vundu ti Saül.+ Jéhovah aregretté so lo zia Saül gbia na ndö ti Israël.+