text:
GIGI TI MBENI ZO
Kua ti pionnier: Akua so mbi wara na pekoni
Tongana mbi gbu li ti mbi na ndo ti ngu 65 so mbi sara na yâ ti kua ti ngoi kue, mbi lingbi ti tene biani so mbi wara ngia mingi na yâ ti fini ti mbi. So aye ti tene ape so na yâ ti fini ti mbi mbi wara vundu ape wala bê ti mbi anze ape ape (Ps. 34:13; 94:19). Me, na yâ ti fini ti mbi kue mbi wara aye ti nzoni mingi nga mbi yeke na ngia.
NA LANGO 7 ti septembre, ngu 1950, mbi ga membre ti sewa ti Béthel ti Brooklyn. Na ngoi ni so, aita 355 so alondo na akodoro nde nde na so ngu ti ala ayeke na popo ti ngu 19 ti si na ngu 80 ayeke lani na Béthel. Mingi ti aita ni ayeke aChrétien so a soro ala ti gue na yayu.
TONGANA NYEN LA MBI KOMANSE TI SARA NA JÉHOVAH?
Mama ti mbi la afa na mbi lege ti sara na Nzapa ti e so ayeke “Nzapa so ayeke na ngia”. (1 Tim. 1:11). Lo to nda ti sara na Jéhovah na ngoi so mbi ngbâ kete. Na lango 1 ti juillet, ngu 1939 na ngoi so mbi yeke na ngu bale-oko, mbi wara batême na ngoi ti mbeni assemblée ti zone (so fadeso a iri ni kota bungbi ti circonscription) na Columbus, Nebraska na Amerika. E kue so e bungbi na yâ ti mbeni da so a loué ni ti mä diskur ti Ita Joseph Rutherford so a enregistré ni, wungo ti e ayeke ngbangbo oko tongaso. Li ti tënë ti diskur ni ayeke “Fascisme ou Liberté”. Na milieu ti diskur ni, gbâ ti azo aga na tere ti da so e sara bungbi dä. Ala lï na ngangu na yâ ti da ni, ala kanga lege na e ti sara bungbi ni nga ala tomba e na yâ ti gbata ni. E gue na yaka ti mbeni ita ti sara tanga ti bungbi ti e. Yaka ni ayo pëpe na gbata ni. Mbi yeke girisa lâ oko ape lango ti batême ti mbi.
Mama ti mbi abata mbi nzoni mingi na yâ ti tâ tënë. Atâa so babâ ti mbi ayeke lani nzoni koli nga nzoni babâ, tënë ti Nzapa wala aye ti nzoni so mbi lingbi ti wara na lege ti yingo agbu bê ti lo mingi ape. Mama ti mbi nga na ambeni ita so ayeke na congrégation ti Omaha akpengba mbi mingi.
MBI CHANGÉ AYE NA YÂ TI GIGI TI MBI
Na ngoi so mbi ga nduru ti hunzi mandango mbeti ti mbi na lycée, a lingbi lani mbi mû desizion na ndo ti ye so mbi yeke sara na yâ ti gigi ti mbi. Na ngoi ti vacance oko oko, mbi na amba ti mbi so ngu ti mbi na ala oko e mû kua ti pionnier de vacances (so a iri ni fadeso pionnier auxiliaire).
A tokua ambeni ita-koli use, so ayeke akumbamba, John Chimiklis na Ted Jaracz so alondo ti sara klase mbasambala ti Ekole ti Galaad ti sara kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde na ndo so e yeke dä. Bê ti mbi adö ti hinga so ala yeke lani gi na ngu 20 tongaso. Na ngoi ni so, mbi yeke na ngu 18 nga mbi ga lani nduru ti hunzi mandango mbeti ti mbi na lycée awe. Mbi ngbâ ti dabe ti mbi na ngoi so Ita Chimiklis ahunda mbi na ndo ti ye so mbi yeke sara na yâ ti gigi ti mbi. Na ngoi so mbi fa na lo ni, lo wa mbi, lo tene: “Sara kusala ti pionnier. Mo hinga ape, mo lingbi ti wara ambeni kua na yâ ti bungbi ti Jéhovah.” Wango so nga na tapande ti aita so andu bê ti mbi mingi. Tongaso, tongana mbi hunzi mandango mbeti ti mbi na lycée awe, mbi to nda ti kua ti pionnier na ngu 1948.
YE SO ASARA SI MBI SARA KUA NA BÉTHEL
Na juillet ngu 1950, mbi na babâ na mama ti mbi e gue na assemblée internationale na Yankee Stadium na New York City. Na ngoi ti assemblée ni, mbi gue na bungbi so a sara ndali ti aita so aye ti sara kua na Béthel. Mbi sara mbeni lettre so na yâ ni mbi tene so mbi ye ti sara kua na Béthel.
Atâa so babâ ti mbi ake ti tene mbi sara kua ti mbi ti pionnier ape nga lo ke ti tene mbi lango na yanga-da ape, lo bâ so a lingbi mbi mû mbeni kete nginza ti bâ lege ti ambeni ye na yanga-da. Mbeni lâ na tongo nda ti nze ti août, na ngoi so mbi yeke gue lani ti gi kua, mbi luti na tere ti mbeni boîte so a yeke zia alettre ti e dä. Mbi wara mbeni lettre so alondo na Brooklyn. A yeke Ita Nathan Knorr la asû maboko na gbe ti lettre ni. Lo tene: “E wara mbeti so mo sû ti sara kua na Béthel awe. Mbi hinga so mo ye ti ngbâ na Béthel juska ngoi so Seigneur ayeke mû mo ande ti hon na ni. Me mbi ye si mo gue na mbeni da ti Béthel so adresse ni ayeke 124 Columbia Heights, na Brooklyn, New York, na lango 7 ti septembre, ngu 1950.”
Na ngoi so babâ ti mbi akiri na kua na lango ni so, mbi tene na lo so mbi wara kua awe. Lo tene na mbi, lo tene: “So nzoni mingi, me mo yeke sara kua ni na ndo wa?” Mbi tene na lo mbi tene “na Béthel ti Brooklyn, na a yeke futa mbi dollar $10.00 nze oko oko.” Tënë ni ason lo kete, me lo tene na mbi so tongana a yeke ye so mbi soro ti sara la, a lingbi mbi sara kue ti sara kua ni nzoni. A ninga mingi na pekoni ape babâ ti mbi awara batême na assemblée so a sara ni na Yankee Stadium na ngu 1953.
Mbeni ye so anzere na mbi mingi, a yeke so a tisa nga Alfred Nussrallah, ita so mbi na lo e sara kua ti pionnier, ti gue na Béthel na e voyagé lani legeoko. Na pekoni, Alfred Nussrallah asara mariage na Joan na ala gue na Ekole ti Galaad, ala sara kua ti missionnaire na kodoro ti Lebanon na ala kiri na Amerika ti sara kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde.
AKUA SO MBI SARA NA BÉTHEL
Kozo kua so a mû lani na mbi ti sara na Béthel, a yeke kua ti tingbi ambeti na ti fü ni. Kozo mbeti so mbi sara kua na ndo ni, a yeke lani La religion a-t-elle servi l’humanité? Na pekoni so mbi sara ngu miombe na yâ ti kua ti lekengo ambeti so, a mû na mbi kua na bureau ti service ti sara kua na gbe ti ita Thomas Sullivan. Lo yeke lani mbeni ita so akpengba na lege ti yingo na lo sara kua teti angu mingi na yâ ti bungbi ti Jéhovah. A nzere na mbi lani mingi ti sara kua legeoko na lo na ti manda ye na mbage ti lo.
Na pekoni so mbi sara kua nduru na ngu ota na bureau ti service, Max Larson, ita so ayeke bâ ndo na ndo ti ndokua ti petengo ambeti, atene na mbi so Ita Knorr aye ti bâ mbi. Mbi gi bê ti mbi mbi tene wala mbi sara mbeni ye so ayeke na lege ni ape. Bê ti mbi adë na ngoi so Ita Knorr atene na mbi so lo ye ti hinga wala mbi leke na bê ti mbi ti sigigi na Béthel na yâ ti angoi so ayeke ga. Lo yeke lani na bezoin ti tene mbeni zo asara kua na place ti lo teti mbeni ngoi na lo ye lani ti hinga wala mbi lingbi ti sara kua ni so. Mbi tene na lo so mbi leke na bê ti mbi ti sigigi na Béthel ape. Ye so asi ayeke so mbi wara pasa ti sara kua na yâ ti bureau ti lo teti ngu 20.
Mbi yeke tene ka lakue so mbi lingbi lâ oko pëpe ti futa aye so mbi manda na ngoi so mbi sara kua legeoko na Ita Sullivan na Ita Knorr nga na ambeni ita ti Béthel tongana Milton Henschel, Klaus Jensen, Max Larson, Hugo Riemer, nga na Grant Suiter. *
Aita so mbi na ala e yeke sara lani kua ayeke aita so aleke tere ti ala nzoni mingi ti sara kua teti bungbi ti Jéhovah. Ita Knorr ayeke zo so ayeke sara lani kua na ngangu ti lo kue ngbanga ti so lo ye ti tene kusala ti Royaume amaï na amû ndo. Aita so ayeke sara kua na yâ ti bureau ti lo atene so a yeke ngangu pëpe ti sara lisoro na lo. Atâa tongana bango ndo ti e ayeke nde na ti lo na ndo ti mbeni ye, e lingbi ti sara tënë ti bê ti e polele na lo nga lo yeke na confiance na e.
Mbeni lâ, Ita Knorr atene na mbi so a yeke nzoni mbi sara akua so a mû na mbi nzoni même tongana mbi bâ so a yeke gi mbeni kete kua. Lo tene na mbi so na ngoi so lo yeke bâ ndo lani na ndo ti ndokua ti petengo ambeti, Ita Rutherford ayeke iri lo na téléphone na lo yeke tene: “Ita Knorr, na ngoi so mo yeke londo na ndokua ti petengo ambeti ti ga ti te ye, mo ga na mbi ambeni gomme. Mbi yeke na bezoin ni na bureau ti mbi.” Ita Knorr atene so kozo ye so lo sara ayeke so lo gue na magazin lo mû agomme na lo zia ni na yâ ti bozo ti lo. Na midi lo yeke gue na ni na bureau ti Ita Rutherford. A yeke lani mbeni kete kua mingi, me a mû maboko lani na Ita Rutherford. Na pekoni, Ita Knorr atene na mbi, a tene: “Mbi yeke na bezoin ti acrayon so a leke yanga ni nzoni na bureau ti mbi. Pardon gue na acrayon ni na bureau ti mbi lâ oko oko na ndapre.” Teti angu mingi mbi sara kue ti tene mbi leke yanga ti acrayon ti Ita Rutherford nzoni.
Fani mingi Ita Knorr atene so a yeke kota ye ti tene e dengi mê ti e nzoni na ngoi so a mû na e mbeni kua ti sara. Mbeni lâ, lo fa na mbi ambeni ye so alingbi ti mû maboko na mbi ti sara mbeni kua, me mbi dengi mê ti mbi nzoni ti mä lo ape. Ye so asara si mbi sara ambeni ye so asara si kamene asara lo. Mbeto asara mbi asara si mbi sara na lo lettre ti fa na lo so mbi yeke na vundu mingi ndali ti ye so mbi sara so na mbi bâ so a yeke nzoni a zi mbi na yâ ti bureau ti lo. Na ndapre ni, Ita Knorr aga na bureau ti mbi. Lo tene: “Robert, mbi wara lettre ti mo awe. Mo sara faute. Mbi sara tënë ni na mo, na mbi hinga so mo yeke sara hange mingi ti kiri ti sara ni mbeni lâ ape. E gue e sara kua.” Sarango ye ti lo na nzoni bê andu bê ti mbi mingi.
MBI YE LANI TI SARA MARIAGE
Na pekoni so mbi sara kua na Béthel teti ngu miombe, mbi ye ti ngbâ gi ti sara kua na Béthel. Me ye ni achangé. Na ngoi ti assemblée internationale na Yankee Stadium nga na Polo Grounds na 1958, mbi wara Lorraine Brookes, so mbi wara lo lani na ngu 1955 na ngoi so lo yeke sara kua ti pionnier na Montréal na Canada. Lo yeke lani na nzoni bango ndo na ndo ti kua ti ngoi kue nga lo yeda ti gue na ndo kue so bungbi ti Jéhovah alingbi ti tokua lo dä. Ye so apika bê ti mbi mingi. Lorraine azia lani na gbele lo ti sara Ekole ti Galaad. Na ngoi so lo yeke na ngu 22, a tisa lo ti sara klase 27 ti Ekole ti Galaad na ngu 1956. Na pekoni so lo wara diplôme ti lo, a tokua lo missionnaire na Brésil. Na ngu 1958, mbi na Lorraine e kiri e hinga mba nzoni mingi na lo yeda ti tene e sara mariage. E leke ti sara mariage ni na ngu so aga na pekoni nga e yeke ku lani kungo ti sara kua ti missionnaire legeoko.
Na ngoi so mbi sara tënë ti mariage ni na Ita Knorr, lo tene so a yeke nzoni e ku ngu ota si e sara mariage na pekoni e sara kua na Béthel ti Brooklyn. Na ngoi ni so, ti tene azo so asara mariage angbâ na Béthel na peko ti mariage ti ala, a lingbi mbeni oko asara kua na Béthel teti ngu bale-oko tongaso na mbeni asara kamême ngu ota si. Tongaso, Lorraine ayeda ti sara kua teti ngu use na Béthel ti Brésil nga ngu oko na Béthel ti Brooklyn kozo si e sara mariage.
Na yâ ti akozo ngu use so e fiancé e yeke sara lani lisoro na mba gi na lege ti lettre. Na ngoi ni so, a hunda nginza mingi ti iri ndo na téléphone, nga Internet ayeke lani dä ape. Na ngoi so e sara mariage na lango 16 ti septembre, ngu 1961, e yeke lani na pasa so Ita Knorr la asara diskur ti mariage ti e. Biani, akete ngu so e ku so akpa mbeni ngoi so aninga mingi. Me fadeso, tongana e bâ so e wara ngia mingi na yâ ti ngu 50 ti mariage ti e, e ga ti hinga so a yeke lani nzoni so e ku so.
AKUA SO E SARA
Na ngu 1964, mbi wara pasa ti sara kua ti surveillant ti zone na yâ ti ambeni kodoro. Na ngoi ni so, a yeda lani pëpe na awali ti sara avoyage ni legeoko na akoli ti ala. Me na ngu 1977, awali akomanse ti sara avoyage ni legeoko na akoli ti ala. Na ngu ni so, mbi na Lorraine e gue legeoko na Grant nga na Edith Suiter ti bâ filiale ti Allemagne, Autriche, Grèce, Chypre, Turquie nga na Israël. Akodoro kue so mbi gue dä ayeke 70 tongaso.
Na ngoi ti mbeni voyage na Brésil, e gue na Belém, mbeni gbata so ayeke na Équateur, ndo so Lorraine asara lani kua ti missionnaire dä. E luti nga ti bâ aita ti Manaus. Na ngoi ti mbeni diskur so a sara na stade, e bâ ambeni zo so sarango ye ti ala ayeke nde na ti azo ti Brésil so na yâ ti ngobo ti ala awali ayeke su ngbangba ti mba nga akoli ayeke bara tere na maboko. Ngbanga ti nyen ala sara ni ape?
Ala yeke lani amba ti e Témoin so ayeke azo ti buruma so alondo na yâ ti gbako ti Amazone. Ala kpe ti bara azo ndali ti so ala ye pëpe ti tene kobela ti ala agbu azo ni. Me, sarango ye ti ala apika bê ti e mingi, nga e yeke girisa lâ oko pëpe ngia so ala yeke na ni na yanga ti ala. Tënë ti Ésaïe so ayeke biani tâ tënë: “Fade aboi ti Mbi asara bia teti ngia ayeke na bê ti ala.”
E WARA AYE TI NZONI NGA GIGI TI E AGA NZONI
Mbi na Lorraine e yeke pensé lakue na ndo ti angu 60 na ndo ni so e sara na yâ ti kua ti Jéhovah. E yeke na ngia mingi ndali ti aye ti nzoni kue so e wara ndali ti so e zia si Jéhovah afa lege na e na lege ti bungbi ti lo. Atâa so mbi lingbi pëpe ti gue na akodoro nde nde tongana ti kozo mbi ngbâ lakue ti mû maboko na aita ti Bebungbi. Mbi yeke sara kua na yâ ti Komite ti kusala nga na Komite ti acoordinateur. Mbi bâ na nene ni mingi pasa so mbi yeke na ni ti sara kete ye ti mû maboko na sewa ti aita kue na yâ ti dunia. A pika bê ti e lakue ti bâ aita mingi so ayeke mû kua ti ngoi kue na ala yeke na bango ndo ti Ésaïe, so atene: “Mbi yeke, Mo to mbi.” (És. 6:8). Bango gbâ ti aita so adabe ti mbi na tënë so mbeni surveillant ti circonscription atene na mbi. Lo tene: “Sara kusala ti pionnier. Mo hinga ape, mo lingbi ti wara ambeni kua na yâ ti bungbi ti Jéhovah.”
^ par. 20 Ti hinga ye na ndo ti gigi ti ambeni ita so, bâ a-article ti a-Tour ti Ba Ndo so na Français: Thomas Sullivan (1 octobre 1966); Klaus Jensen (1 septembre 1971); Max Larson (1 septembre 1989); Hugo Riemer (15 juin 1965); nga na Grant Suiter (1 décembre 1983).


c: text/html

text:
KOTA MAMA-TENE NI | TONGANA MBENI ZO SO E YE LO MINGI AKUI
Dë bê ti azo so sewa ti ala kui
A si na mo awe ti bâ so ayeke ngangu na mo ti aidé mbeni zo so agirisa mbeni sewa ti lo so lo ye lo mingi? Na ambeni ngoi, e hinga vrai ye so e peut ti tene wala ti sara ape, tongaso e yeke zi yanga ape nga e sara mbeni ye ape. Me, ambeni nzoni ye ayeke dä so e peut ti sara ni.
Kota ye ni ayeke ti tene mo duti na tere ti zo ni na tenengo na lo ambeni tënë so afa so mo yeke pensé na lo. Na yâ ti angobo ti ambeni kodoro, tongana mo gbu mbeni zo na kate wala mo zia maboko na ndo ti go ti lo yeke, a yeke fa so mo bi bê na lo la. Tongana zo ni so, so sewa ti lo akui so, aye ti sara tënë, dengi mê mo mä lo nzoni. Kota ye so ahon atanga ni kue ayeke ti sara mbeni ye ndali ti sewa ni, peut-être na sarango mbeni kua so ayeke ngangu fadeso na ala ti sara ni, na tapande ti tö kobe, ti bâ lege ti amolenge wala ti aidé ala na lekengo kapa ti lungo kuâ ni, tongana ala ye. Ye ni so apeut ti ndu bê ti zo ni ahon gi ti tene apendere tënë na lo.
Tongana ngoi ayeke hon, mo peut ti sara tënë ti wakuâ ni, peut-être na lutingo na ndo ti apendere sarango ye ti lo wala ambeni pendere ye so mo dabe ti mo na ni na ndo ti lo. Mara ti lisoro tongaso apeut ti sara si zo ni ahe ngia kete. Na tapande, Pam, so koli ti lo Ian akui asara angu omene awe, atene: “Azo ayeke sara ka na mbi tënë ti ambeni ye so Ian asara lani, so mbi hinga ni lâ oko ape. Ye so asara si bê ti mbi ayeke na ngia.”
Ambeni gingo nda ti ye afa so tongana mbeni zo agirisa mbeni sewa ti lo, na tongo nda ni, azo ayeke ga ti mû maboko na lo mingi, me kete na pekoni azo ni ayeke ga encore ape ndali ti so ala kiri na tere ti gbâ ti aye ti sarango ni so ala yeke na ni. Ni la, leke mbeni programme so mo peuti ti sara ni lakue ti gue ti bâ zo ni so. * Azo so agirisa sewa ti ala aye mingi tongaso, ngbanga ti so ayeke aidé ala ti hon ndo ti kota vundu ti ala ni.
Bâ tapande ti Kaori, mbeni maseka-wali na Japon. Lo sara lani vundu mingi ndali ti so mama ti lo akui nga anze 15 na pekoni yaya ti lo ti wali kue akui. Nzoni ye ni ayeke so, atâ kamarade ti lo amû maboko na lo lani aninga. Ritsuko, so ngu ti lo ahon ti Kaori mingi, ahunda lani na Kaori ni ti ga kamarade ti lo. Kaori atene: “Ti honde ape, tënë ni so anzere na mbi lani ape. Mbi ye mbeni zo nde amû place ti mama ti mbi ape, na zo oko alingbi nga ti mû place ti lo ape. Me, fason so mama Ritsuko asara na ye na mbage ti mbi apika bê ti mbi na asara si mbi ga nduru na lo. Lakue, e yeke gue legeoko ti fa tënë ti Nzapa na azo nga e yeke gue na abungbi legeoko. Lo yeke tisa nga mbi ti nyon thé, lo ga na mbi kobe nga lo yeke tokua ka alettre na mbi. Nzoni sarango ye ti mama Ritsuko asara ye mingi na ndo ti mbi.”
Mama ti Kaori akui asara fadeso angu 12 tongaso awe, na laso Kaori na koli ti lo ayeke sara kua ti fango tënë ti Nzapa teti al’heure mingi. Kaori atene: “Mama Ritsuko angbâ lakue ti pensé na mbi. Tongana mbi kiri na kodoro so lo yeke dä, mbi yeke gue ka ti bâ lo na lo yeke kpengba mbi.”
Mbeni tapande ti mbeni zo so awara aye ti nzoni na lege ti mungo maboko ti azo ayeke ti Poli, mbeni Témoin ti Jéhovah na Chypre. Poli ayeke lani na mbeni nzoni koli so iri ti lo ayeke Sozos, so asara ye tongana ti mbeni berger na lege so lo yeke tisa ka anyindu nga na awomua ti ga ti te kobe (Jacques 1:27). Mawa ni ayeke so, na ngoi so Sozos awara ngu 53, lo kui na kobela ti cancer ti li. Poli atene: “Mbi perdre koli ti mbi so mbi ye lo mingi so e na lo e sara ngu 33 ti mariage.”
Na peko ti so a lu kuâ ni, Poli na molenge ti lo Daniel, so ayeke na ngu 15, ague alango na Canada. Kâ, ala komanse ti gue na congrégation ti aTémoin ti Jéhovah. Poli atene: “Aita ti yâ ti fini congrégation ni so ahinga ye oko ape na ndo ti aye so e sara ândö nga na aye ti ngangu so asi na e. Me ye ni so akanga lege na ala ape ti ga nduru na e, ti dë bê ti e nga ti aidé e. Mungo maboko ti ala ni atï tâ na ngoi so molenge ti mbi ayeke na bezoin ti babâ ti lo mingi! Aita so ayeke mû li ni na yâ ti congrégation ni so afa so ala yeke bi bê mingi na Daniel. Mbeni oko asara kue ti iri Daniel na ngoi so ala ye ti gue ti joué ballon.” Laso, Poli na molenge ti lo ni ayeke nzoni.
Tâ tënë, e peut ti mû maboko nga ti dë bê ti azo so ayeke na yâ ti vundu na alege mingi. Bible nga kue adë bê ti e na lege ti pendere beku ti kekereke.
^ par. 6 Ambeni zo ayeke sara même lango ti kuâ ni na ndo ti calendrier ti dabe ti ala ti dë bê ti zo ni na ngoi so lo yeke na bezoin ni mingi, na lango so alingbi na lango ti kuâ ni wala nduru na ni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1“Ala sara hange! Tongana ala sara nzoni kua ndali ti Nzapa, ala sara ni titene azo abaa ala pepe. Tongana ala yeke sara kua ni gi ndali ti le ti azo, fade Babâ ti ala so ayeke na yayu ayeke mu na ala futa ni pepe. 2Tongana mo yeke mu ye na azo ti mawa, ayeke nzoni mo dekongo na tënë ni pepe, tongana ti azo so tënë ti yanga ti ala ayeke nde na sarango ye ti ala: azo ni ayeke sara tongaso na ya ti ada ti sambelango Nzapa nga na be ti lege titene azo agonda ala. Mbi tene na ala taa-tënë: azo ni so awara ti ala futa ni awe. 3Ti mo, tongana mo yeke mu ye na azo ti mawa na maboko ti mo ti koli, sara si maboko ti mo ti wali ahinga tënë ni pepe. 4Mu ye ni na hondengo ni si Babâ ti mo so ayeke baa ye so mo yeke sara na hondengo ni amu na mo ye ti peko ni.” 5“Tongana ala yeke sambela, ala sara tongana azo so tënë ti yanga ti ala ayeke nde na sarango ye ti ala so pepe: azo ni aye ti luti na nduzu ti sambela na ya ti ada ti sambelango Nzapa nga na asangbi-lege titene azo abaa ala. Mbi tene na ala taa-tënë: azo ni awara futa ti ala awe. 6Ti mo, tongana mo ye ti sambela, mo li na ya ti kubu ti mo, mo kanga yanga ti kubu ni si mo sambela Babâ ti mo so zo ayeke baa lo pepe. Fade Babâ ti mo so ayeke baa ye so mo yeke sara na hondengo ni ayeke mu na mo ye ti peko ni. 7“Tongana ala yeke sambela, ala diko gba ti atënë pepe tongana ti azo so ahinga Nzapa pepe: azo ni abaa ti ala atene, na lege ti dikongo gba ti atënë si fade Nzapa ayeke ma ala. 8Ala sara ye tongana ti azo ni so pepe. Biani, Babâ ti ala ahinga kozoni awe ye so atia ala. 9Lege so alingbi ala sambela na ni ayeke tongaso: ‘Babâ ti e so mo yeke na yayu, ayeke nzoni azo ane iri ti mo so ayeke nde si ayeke nzoni kue; 10ga mo le-gbia na ndö ti azo. Ayeke nzoni a sara na sese ye so be ti mo aye, tongana ti so a yeke sara na yayu. 11Mu na e laso kobe so alingbi na e. 12Zi sioni ti e na li ti e tongana ti so e nga, e yeke zi sioni na li ti azo so asara sioni na e. 13Sara si e ti na ya ti ye ti tarango be pepe, me mo zi e na maboko ti Sioni wato. [Mo yeke Gbia, mo yeke na ngangu si gonda ayeke ti mo kpu na kpu! Amen.’] 14“Biani, tongana ala zi sioni na li ti azo so asara sioni na ala, fade Babâ ti ala so ayeke na yayu ayeke zi nga sioni na li ti ala. 15Me tongana ala zi sioni pepe na li ti azo so asara sioni na ala, fade Babâ ti ala ayeke zi nga sioni na li ti ala pepe.” 16“Tongana ala yeke ke kobe ti sambela, ala duti na vundu pepe tongana ti azo so tënë ti yanga ti ala ayeke nde na sarango ye ti ala: azo ni ayeke sara le ti ala kirikiri ti fa na azo atene, ala yeke ke kobe ti sambela. Mbi tene na ala taa-tënë: azo ni awara ti ala futa ni awe. 17Ti mo, tongana mo ye ti ke kobe ti sambela, sukula le ti mo, sua ya ti li ti mo 18si azo ahinga pepe atene, mo yeke ke kobe. Me mo sara si gi Babâ ti mo ahinga tënë ni; Babâ ti mo so ayeke daa si zo alingbi ti baa lo pepe so. Lo yeke baa ye so mo yeke sara na hondengo ni si lo yeke mu ande na mo ye ti peko ni.” 19“Ala bongbi mosoro na ndö ti dunia so pepe! Na ndö ti dunia so, akangi na soko ayeke buba ni, azo ti nzi ayeke kungbi yanga ti da ti nzi ni. 20Me ala bongbi mosoro ti ala na yayu! Na yayu kâ, akangi na soko alingbi ti buba ni pepe, azo ti nzi alingbi nga ti kungbi yanga ti da ti nzi ni pepe, 21ngbanga ti so ndo so mosoro ti mo ayeke daa, be ti mo ayeke nga daa.” 22“Le ti zo ayeke tongana lamba ti tere ti lo. Tongaso, tongana le ti mo ayeke nzoni, tere ti mo kue ayeke na ya ti vurungo ndo. 23Me tongana le ti mo abuba, tere ti mo kue ayeke na ya ti vukongo ndo. Tongana vurungo ndo so ayeke na ya ti mo avuko awe, fade akiri avuko pitipiti!” 24“Zo oko alingbi ti sara kua na amakonzi use pepe, ngbanga ti so fade lo yeke ke mbeni oko si lo yeke ye mbeni; lo yeke ma yanga ti mbeni oko si lo yeke baa mbeni na le ti lo tongana senge zo. Ala lingbi ti sara kua na Nzapa nga na nginza legeoko pepe.” 25“Ndani laa mbi tene na ala: ala gi be ti ala ndali ti fini ti ala pepe wala ndali ti tere ti ala pepe, atene: ‘Fade e yeke te nyen? Fade e yeke nyon nyen? Fade e yeke wara bongo na ndo wa ti yu?’ Fini ti zo ayeke kota ahon kobe pepe? Tere ti zo ayeke kota ahon bongo pepe? 26Ala baa andeke ti nduzu si: ala yeke lu le ti kobe pepe, ala yeke ko le ti kobe ti bongbi ni na ya ti gogoro pepe; me Babâ ti ala so ayeke na yayu ayeke mu kobe na andeke so. Ala azo, ala hon andeke pepe? 27Zo wa na popo ti ala, na lege ti gingo be ti lo, lo lingbi ti zia mbeni lango oko na ndö ti alango ti fini ti lo? 28“Ngbanga ti nyen si ala yeke gi be ti ala ndali ti bongo? Ala baa lege so akongo ti ngonda ayeke kono na ni: ala yeke sara kua pepe, ala yeke leke nga bongo pepe. 29Me mbi tene na ala: ataa Salomon so ayeke ando na amosoro mingi, pendere ti abongo so lo yu alingbi na pendere ti akongo ni oko pepe. 30Apere so ayeke laso na ya ti ngonda si kekereke a yeke tuku ni na le ti wâ so, Nzapa aleke ni pendere. Ala azo ti kete mabe, Nzapa alingbi ti sara si ala wara bongo pepe? 31Tongaso, ala gi be ti ala pepe, atene: ‘Fade e yeke te nyen? Fade e yeke nyon nyen? Fade e yeke wara bongo na ndo wa ti yu?’ 32Azo so ahinga Nzapa pepe laa ayeke gi be ti ala lakue ndali ti aye tongaso. Ti ala azo ti mbi, Babâ ti ala so ayeke na yayu ahinga atene, ayeke nzoni ala wara aye so ndali ti fini ti ala. 33Ala gi lege ti Kodro-gbia ti Nzapa kozoni, ala sara nga ye so ayeke mbirimbiri na le ti lo; fade lo yeke mu na ala tanga ti aye kue na ndö ni. 34Tongaso, ala gi be ti ala ndali ti aye ti kekereke pepe: pasi ti kekereke ayeke pasi ti kekereke. Lango oko oko ayeke ga na pasi ti lo wani.
Copyright
Learn More


text:
TOUR TI BA NDO NOVEMBRE 2014
Satan ayeke dä biani?
Tongana Satan ayeke dä ape, andâ azo so apensé atene lo yeke dä so ahanda tere ti ala. Me, tongana Satan ayeke zo ti handango azo, andâ lo yeke sioni mingi ahon ti so azo ayeke pensé na ni.
Satan ayeke dä biani?
Satan ayeke mbeni sioni ye? wala lo yeke mbeni zo ti yingo.
Satan ayeke gi mbeni sioni ye?
Ambeni mbaï use so ayeke na yâ ti Bible akiri tënë na hunda ni so.
A yeke nzoni e sara mbeto ti Satan?
Nzapa amû na mo aye osio so alingbi ti bata mo na devant ti atara ti Satan.
Royaume ti Nzapa akomanse ti komande lawa? (Mbage 2)
Prophétie ti Bible nga na bango li so Nzapa afa ni na gbia ti Babylone afa ngu so ye ni asi na ni.
‘Mbi lingbi ti sara kota sioye so tongana nyen?’
Ye kue so wali ti Potiphar asara ti gi ti zia nzara ti lo na yâ ti Joseph so, Joseph asara tongana nyen ti tï na yâ ni ape?
Jésus azingo lani azo biani?
Tënë ti zingongo ti azo so Jésus azingo ala lani afa nyen na e na ndo ti zendo so lo mû na ndo ti kekereke?


text:
1So wusuwusu ni akai awe, Paul airi adisiple si lo tene tënë na ala ti mu ngangu na be ti ala. Na pekoni, lo bara ala si lo mu lege ti gue na Masedoane. 2Lo hon na ya ti sese so si lo fa tënë mingi na a-ita, azo ti Christ ti mu ngangu na be ti ala. Na pekoni, lo gue na Grese. 3Lo sara kâ nze ota. Na ndembe so lo ye ti mu mangboko ti gue na sese ti Sirii, lo ma so azuife aleke tënë ti sara sioni na lo. Tongaso lo leke na be ti lo ti kiri ti hon na ya ti Masedoane. 4Azo so lo na ala ague ayeke Sopater, molenge ti Pirus, zo ti Bere, Aristarke na Sekundus, azo ti Tesalonike, Gaius, zo ti gbata ti Derbe, Tishike na Trofime, azo ti sese ti Azii nga na Timothée. 5Ala hon kozoni si ala ku e na gbata ti Troas. 6Na peko ti matanga ti Mapa so a sara na mama ni pepe, e mu mangboko na gbata ti Filipe si na peko ti lango oku, e wara ala na Troas; e sara yenga oko na ndo so. 7Na lakui ti laposo, e bongbi tere ti te kobe ti beoko. Ndali ti so, tongana ndo ahan, Paul ayeke hon hongo, lo tene tënë ngbii asi na be ti bi. 8Alamba mingi ayeke za na ya ti kubu ti nduzu, na ndo so e bongbi daa so. 9Mbeni maseka-koli so iri ti lo Etish aduti na yanga ti fenetere. Na ndembe so Paul angba ti tene tënë, lango asara lo mingi si lo londo na da-nduzu ti ota ni, lo ti na sese. So ala ga ti mu lo na nduzu, andaa lo kui awe. 10Paul azu na sese, lo kuku na ndö ti lo, lo mu lo na ya ti maboko ti lo si lo tene: “Be ti ala agi ala pepe, lo yeke na fini!” 11Paul akiri na nduzu, lo mu mapa, lo fa ya ni si lo te. Lo kiri lo tene tënë ngbii asi na yanga ti ndaperere, na pekoni lo hon. 12A mu maseka-koli ni aga na lo, lo yeke na fini; be ti azo kue ade. 13E mu mangboko na Troas ti gue ti e kozoni na Asos, ndo so e yeke gue ti mu Paul daa. Biani, Paul aleke na be ti lo lani ti gue kâ na gere. 14So lo wara e na Asos, e mu lo na ya ti mangboko si e gue na Mitilene. 15E londo na ndo so si lango oko na pekoni, e si na mbeni ndo so ayeke nduru na zoa ti Kio. Lango oko na pekoni, e si na zoa ti Samos si lango oko na pekoni, e si na gbata ti Mile. 16Biani, Paul aleke na be ti lo ti luti na Efeze pepe, tongaso si ngoi ahon lo na sese ti Azii pepe. Lo ye ti gue hio ti si na Jérusalem kozoni si lango ti Pantekote alingbi, tongana lege ayeke daa. 17Na Mile, Paul atokua na Efeze ti iri akangba ti Eglize ni ti ga. 18So ala ga awara lo awe, lo tene na ala: “Ala hinga lege so mbi duti na ni na ya ti alango so kue mbi yeke na popo ti ala, ti londo na kozo lango so mbi si na ni na sese ti Azii. 19Mbi sara kua ti Kota Gbia na be ti molenge, na ngu ti le, na ya ti apasi so kue mbi baa, ngbanga ti so azuife aleke tënë ti sara sioni na mbi. 20Mbeni ye so alingbi ti sara nzoni na ala, ala hinga so mbi honde ni na ala oko pepe: mbi fa tënë kue si mbi fa nda ti ye kue na ala na le ti azo kue nga na ya ti ada. 21Mbi iri azuife na azo ti amara nde titene ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala, ala kiri na Nzapa si ala ma na be na Kota Gbia ti e Jésus. 22Fadeso, mbi yeke gue na Jérusalem tongana ti so Yingo-Vuru agbu mbi na ngangu ti gue. Mbi hinga ye so ayeke si na mbi kâ pepe. 23Ye oko so mbi hinga ayeke so: na ya ti agbata oko oko, Yingo-Vuru afa na mbi kozoni atene, kanga na pasi ayeke ku mbi. 24Me mbi baa so fini ti mbi ayeke senge ye na le ti mbi. Ye so mbi yeke gi lege ni, ayeke ti hunzi kua ti mbi, ti sara ye so kue Kota Gbia Jésus amu na mbi ti sara, so ti tene kua ti fango Nzoni Tënë ti nzoni be ti Nzapa na azo. 25“Mbi tambula na popo ti ala kue si mbi fa na ala tënë ti Kodro-gbia ti Nzapa kue awe. Ti fadeso, mbi hinga mbi tene, mbeni zo oko na popo ti ala ayeke kiri ti baa le ti mbi pepe. 26Ndani laa, laso mbi tene na ala mbirimbiri, mbi tene: tongana mbeni zo oko na popo ti ala agirisa lege, ngbanga ti mene ti lo ayeke na li ti mbi pepe. 27Biani, aye so kue Nzapa aleke na be ti lo so, mbi fa na ala awe, mbi honde ye oko pepe. 28Ala sara hange na lege ti dutingo ti ala, ala bata nzoni ataba so Yingo-Vuru azia na maboko ti ala. Ala bata nzoni azo ti Eglize so Nzapa asoro ala na lege ti mene ti molenge ti lo. 29Mbi hinga mbi tene, na peko ti mbi, fade ambeni sioni mbo ti ngonda ayeke ga na popo ti ala ti fâ ataba ni. 30Na popo ti ala wani nga, fade ambeni ayeke londo ti tene mvene ti handa adisiple mingi ti mu peko ti ala. 31Le ti ala akpengba, ala dabe ti ala so na ya ti ngu ota, bi na lâ, na ngu ti le, mbi zia ti mu wango na zo oko oko na popo ti ala pepe. 32“Fadeso, mbi zia ala na maboko ti Nzapa, mbi zia nga ala titene tënë ti nzoni be ti lo abata ala. Nzapa ayeke na ngangu ti kpengba ala, ti mu na ala anzoni ye so kue lo bata ni ndali ti azo ti lo. 33Mbi sara nzara ti nginza, wala nzara ti lôro wala nzara ti bongo ti mbeni zo oko pepe. 34Ala wani ahinga atene, mbi sara kua na maboko ti mbi wani si mbi na amba ti mbi, e wara aye so atia e. 35Lakue, mbi fa na ala ti sara kua si fade ala lingbi ti mu maboko na azo ti mawa. Ala dabe ti ala na atënë so Kota Gbia Jésus wani atene: ‘Mungo ye anzere ahon warango ye!’ ” 36Na peko ti atënë so, Paul akuku si lo na ala kue asambela. 37Azo ni kue ati na toto si ala gbu Paul ngangu na kate ti ala ti su ngbangba ti lo. 38Ala wara vundu mingi ndali ti tënë so lo tene: “Ala yeke kiri ti baa le ti mbi pepe.” Na pekoni, ala zia lo na lege ngbii asi na yanga ti mangboko.
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE 113
Wango na ndo ti sarango kua ngangu
:Atalent
JÉSUS AMÛ TOLI NA NDO TI ATALENT
Na ngoi so Jésus angbâ na ndo ti Hoto ti akeke ti olive lo na abazengele ti lo osio, lo kiri lo mû na ala mbeni toli ni. Ambeni lango kozoni, na ngoi so lo yeke na Jéricho, lo fa toli ti amine ti fa biani so Royaume ade yongoro. Toli so lo yeke fa ni fadeso, a kpa kozo toli ni na lege ti ambeni ye. A yeke nga gi mbeni mbage ti kiringo tënë ti lo na ndo ti ngoi so lo yeke duti dä nga na ngoi so aye ti ngoi so ayeke gue ti hunzi. A ye ti fa so adisciple ti lo adoit ti sara kua ngangu na ye so lo mû na ala.
Jésus akomanse toli ti lo ni na lege so: “A lingbi nga ti haka Royaume ni na mbeni koli so ayeke nduru ti voyagé na kodro-wande. Lo iri angbâa ti lo, na lo zia aye ti lo na tïtî ala.” (Matthieu 25:14). Teti so Jésus atene kozo awe so lo yeke tongana mbeni koli so ague na mbeni yongoro kodro “ti tene a zia lo gbia si lo kiri”, abazengele ti lo apeut ti hinga so “koli” so lo kiri lo yeke sara tënë ti lo fadeso ayeke gi lo Jésus ni wani.—Luc 19:12.
Kozo ti tene koli ni so avoyagé ague na mbeni kodro-wande, lo mû aye ti lo, lo zia na tïtî angbâa ti lo. Na yâ ti ngu ota na ndambo, kua so Jésus asara ni mingi ayeke kua ti fango tënë ti Royaume ti Nzapa, na lo fa kode ti kua ni na adisciple ti lo ndali ni. Fadeso, lo ga nduru ti hon awe, na lo hinga so ala yeke sara ande kua so lo fa kode ti kua ni na ala ndali ni so.—Matthieu 10:7; Luc 10:1, 8, 9; haka ni na Jean 4:38; 14:12.
Na yâ ti toli ni so, koli ni akangbi aye ti lo ni tongana nyen? Jésus atene: “Lo mû talent oku na mbeni oko, lo mû use na mbeni nga lo mû oko na mbeni nde. Lo mû ye ni na zo oko oko alingbi na ngangu ti lo, na lo hon na voyage ni.” (Matthieu 25:15). Angbâa ni ayeke sara ande nyen na aye so lo zia na tïtî ti ala so? Ala yeke sara kua na ni ndali ti nzoni ti wa ti ala ni? Jésus atene:
“Hio na pekoni, lo so awara talent oku ague adë buze na ni, na lo wara ambeni oku na ndo ni. Lo so awara talent use asara nga tongaso, na lo wara ambeni use na ndo ni. Me ti lo so awara gi talent oko, lo gue lo zi dû, lo honde nginza ti wa ti lo ni dä.” (Matthieu 25:16-18). Tongana wa ti ala ni asi ande, nyen la ayeke passé nyen?
Jésus atene: “Ngoi mingi na pekoni, wa ti angbâa ni aga aleke tënë ti nginza ni na ala.” (Matthieu 25:19). Kozo ngbâa na use ngbâa ni asara ye so ala peut ti sara, ala sara ni a lingbi na ngangu ti ala. Ala use kue ayeke angangu zo ti kua, na aye so a zia na tïtî ala, ala sara kua na ni ngangu. Lo so a mû na lo talent oku so, lo kiri lo wara talent oku na ndo ni; na lo so a mû na lo talent use so, lo nga kue lo wara use na ndo ni. (Ândö, ti tene mbeni zo ti kua awara talent oko, a lingbi lo sara kua teti ngu 19 si.) Na ala use kue, wa ti ala ni atene na ala même tënë, lo tene: “So nzoni! Mo yeke nzoni ngbâa nga mo yeke be-ta-zo! Mo yeke be-ta-zo na yâ ti akete ye. Mbi yeke zia mo na ndo ti gbâ ti aye. Ga, mo duti na ngia legeoko na wa ti mo.”—Matthieu 25:21.
Me, lo so a mû na lo talent oko so, lo sara ti lo ye nde. Lo tene na wa ti lo ni, lo tene: “Kota zo, mbi hinga so mo yeke zo so mo yeke sara ngia na aye ti mo ape, mo yeke ko ye na ndo so mo lu ye dä ape nga mo yeke ro ye na ndo so mo pë lê ti kobe dä ape. Ni la, mbi sara mbeto, mbi gue mbi honde talent ti mo ni na gbe ti sese. Bâ, ye ti mo la.” (Matthieu 25:24, 25). Lo zia même nginza ni na banque ape, ti tene wa ti lo ni awara kamême mbeni ye na ndo ni. Ti tâ tënë ni, lo kanga lege na nzoni ti wa ti lo.
Wa ti lo ni airi lo “sioni ngbâa nga zo ti goigoi!”, na lo lingbi tâ na airi ni so! A zi ye ni na tïtî lo, a mû ni na ngbâa so amû bê ti lo kue na kua ni. Wa ti ala ni angbâ atene: “Zo kue so ayeke na ye, a yeke mû na lo mbeni na ndo ni, na ye ti lo ayeke ga gbani. Me zo so ayeke na ye ape, même kete ye so lo yeke na ni, a yeke zi ni na tïtî lo.”—Matthieu 25:26, 29.
Adisciple ti Jésus ayeke na aye mingi ti manda na lege ti oko toli so. Ala yeke bâ so ye so Jésus azia na tïtî ala, so ayeke kua ti sarango adisciple, ngere ni ayeke kota mingi. Lo yeke ku na mbage ti ala ti tene ala sara kua na ni ngangu. Jésus ahinga so ngangu ti ala ayeke oko ape, ala kue apeut ti sara gi même ye na yâ ti kua ti fango tënë so lo mû na ala so ape. Tongana ti yâ ti toli ni so, zo oko oko ayeke sara gi ye so lo peut ti sara. Me a ye pëpe ti tene so, tongana mbeni zo ni aga zo ti “goigoi” wala lo gi pëpe ti sara si aye ti wa ti lo ni aga gbani, a yeke nzere na Jésus.
Me, so abazengele ni amä so wa ti ala ni ayeke tene, “Zo kue so ayeke na ye, a yeke mû na lo mbeni na ndo ni”, a doit ti nzere na ala mingi!
TI HINGA AMBENI TËNË
Toli ti atalent afa na e nyen?
Article so achangé fason so e gbu na nda ti toli ti atalent.


text:
MBAGE 2
Fango tënë ti Royaume: Nzoni tënë ti Royaume amû ndo ti sese kue
LANGO so mo yeke gue na kua pëpe la. Mo yeke leke tere ti mo ti sigigi na fango tënë. Mo gi bê ti mo kete ndali ti so mo fatigué. Ndapre ni so akpa mbeni nzoni ngoi ti wu tere. Me mo sambela, na mo mû desizion ti sigigi. Mo sara kua na tere ti mbeni ita-wali mbakoro so aninga na yâ ti kua ni, na lo yeke sara ye na nzoni bê. Ye so apika bê ti mo mingi. Na ngoi so ala yeke fa tâ tënë da na da, mo bâ so aita-koli na aita-wali ti dunia kue ayeke fa oko tënë so. Ala yeke sara kusala so na a-oko mbeti nga ala yeke wara nzoni na lege ti oko ye so a yeke fa na e. Tongana mo kiri na yanga-da, mo kiri mo wara ngangu. Tere ti mo anzere so mo ngbâ fade na kodoro ape so!
Laso, fango tënë ayeke kota kua so Royaume ti Nzapa ayeke sara. Jésus atene lani so yâ ti kusala ti fango tënë ayeke kono mingi na ngoi ti alango ti nda ni (Mat. 24:14). Ye so ayeke ga tâ tënë tongana nyen? Na yâ ti mbage so, e yeke sara tënë na ndo ti azo, akode nga na agbakuru ti kusala so amû maboko mingi na kua ti fango tënë. Kua ni so asara si azo kutu mingi na yâ ti dunia abâ Royaume ti Nzapa tongana tâ ye na lê ti ala.
NA YÂ TI MBAGE SO
CHAPITRE 6
Awafango tënë: Awafango tënë ni amû tere ti ala na bê ti ala wani
Nyen la asara si Jésus ayeke lani sûr so lo yeke wara mbeni bungbi ti azo, so na lâ ti nda ni, ala yeke mû tere ti ala na bê ti ala wani ti fa tënë? Mo yeke sara nyen ti fa so mo yeke gi Royaume ni kozoni?
CHAPITRE 7
Akode ti fango tënë: Sarango kua na akode nde nde ti ndu azo mingi
Bâ akode so azo ti Nzapa asara na kua ti ndu azo mingi na nzoni tënë kozoni si nda ni aga.
CHAPITRE 8
Agbakuru ti fango na tënë: Sigingo na ambeti ti fa na tënë na ndo ti dunia mobimba
Na lege wa kua ti kiringo na peko ti ambeti ti e afa biani so Gbia ni ayeke na e? Aye wa so andu ambeti ti e afa na mo biani so Royaume ni ayeke tâ ye?
CHAPITRE 9
Aye ti peko ti fango tënë: “Ayaka ni . . . abe awe ti tene a ko ni”
Jésus afa akota ye use na adisciple ti lo na ndo ti kongo lê ti kobe na lege ti yingo. Aye use ni so abâ e laso tongana nyen?


text:
TOUR TI BA NDO JANVIER 2015
Mbeni gouvernement so petengo goro ayeke na yâ ni ape
Na ndo ti dunia mobimba, azo abâ so bungbi so tënë ti goro ahon ndo ni dä, a yeke agouvernement. A yeke mbeni ye ti bango li ti bâ mbeni gouvernement so petengo goro ayeke na yâ ni ape?
Petengo goro ahon ndo ni na yâ ti andokua ti Letäa
Kpale ni alingbi même ti ga sioni ahon ti so mo pensé fade.
Royaume ti Nzapa: Mbeni gouvernement so aye tënë ti petengo goro ape
Aye omene so afa so tënë ti petengo goro ayeke duti ande na yâ ti Royaume ni ape.
Bible akaï nzara ti mbi ti wara akiringo tënë ni
Mayli Gündel ake ti mä na bê na Nzapa na ngoi so babâ ti lo akui. Tongana nyen la lo wara tâ mabe nga na siriri ti bê?
Akoli: Ala bata awali ti ala nzoni
Mbeni sewa alingbi ti duti na nginza, me ambeni ye so ayeke kota ye alingbi ti manke ala.
Mo hinga?
Tongana ti so Bible afa, tënë “eunuque” aye ti tene nyen? Ngbanga ti nyen aberger so Bible asara tënë ti ala akangbi popo ti angasangbaga na angasa?
A yeke nzoni e sambela Jésus?
Jésus wani akiri tënë na hundango ndo so.
Kiringo tënë na ahunda ti azo
Nzapa la acréé azo, wala ala ga na lege ti anyama?


text:
1So Jésus ahunzi ti mu yanga na adisiple ti lo baleoko na use awe, lo londo si lo gue ti fa ye na azo, ti fa nga Nzoni Tënë na ya ti agbata ti ala. 2Andaa Jean-Baptiste angba na da ti kanga, lo ma tënë ti aye so Christ asara. Tongaso lo tokua ambeni disiple ti lo 3ti hunda Jésus, atene: “Mo yeke Mesii so ayeke ga ande so? Wala e ku mbeni zo nde?” 4Jésus akiri tënë na ala: “Ala gue atene na Jean tënë ti aye so ala yeke ma na aye so ala yeke baa: 5awaziba akiri abaa ndo, azo so gere ti ala abuba akiri atambula nzoni, tere ti azo ti buruma aga nzoni, azo so mê ti ala akanga akiri ama ndo, azo azingo na kuâ, a fa Nzoni Tënë na azo ti mawa. 6Ti lo nzoni, zo so azia lege ti mabe ti lo pepe ndali ti mbi!” 7So adisiple ti Jean amu lege ti kiri, Jésus atene tënë ti Jean na gba ti azo so ayeke na tere ti lo so, atene: “Nyen laa ala gue ti bango ni kâ na ya ti benyama so? Mbeni sosongo so pupu ayeke yingi ni? 8Nyen laa ala gue ti bango ni kâ? Mbeni zo so ayu pendere bongo? Azo so ayu apendere bongo ayeke duti na ya ti ada ti agbia! 9Nyen laa ala gue ti bango ni kâ? Mbeni wayanga-Nzapa? Mbi tene na ala taa-tënë: zo so ala gue ti baa lo so ayeke kota ahon wayanga-Nzapa! 10Lo laa a su tënë ti lo na Mbeti ti Nzapa, atene: ‘Baa, mbi tokua zo ti kua ti mbi kozo ti mo, fade lo yeke leke lege na dawa ti mo.’ 11Mbi tene na ala taa-tënë: na popo ti azo so kue awali adu ala, mbeni oko so ayeke kota ahon Jean-Baptiste ayeke daa pepe. Me ndangba zo ti ya ti Kodro-gbia ti yayu ayeke kota ahon lo. 12Ti londo na ndembe so Jean-Baptiste ato nda ti fango tënë ti Nzapa ngbii asi laso, azo atiri bira ti mu Kodro-gbia ti yayu; azo ti ngangu laa agi lege ti mu ni. 13Awayanga-Nzapa kue na Ndia ti Moïse atene peko ti tënë ti Nzapa na ndö ti Kodro-gbia ti yayu ngbii asi na ngoi ti Jean. 14Tongana ala ye ti ma tënë ti mbi, mbi tene na ala: Jean laa ayeke biani Élie so a tene ando tënë ti gango ti lo so. 15Zo so ayeke na mê ti mango ndo, ayeke nzoni lo ma tënë so! 16“Fade mbi yeke haka azo ti fadeso na azo wa? Ala yeke tongana amolenge so aduti na le ti kodro si ambeni ayeke iri amba ti ala, atene: 17‘E huru ngoli titene ala dodo, me ala dodo pepe! E he na ala bia ti totongo kuâ, me ala toto pepe!’ 18Jean aga, lo yeke te kobe pepe, lo yeke nyon nga ye pepe, me azo atene: ‘Sioni yingo ayeke na ya ti lo!’ 19Molenge ti Zo aga, lo yeke te, lo yeke nyon, me azo atene: ‘Ala baa, koli so ayeke gbongo ti kobe si lo yeke nyon samba mingi! Lo ye tënë ti azo ti rongo nginza ti lapo na ti azo ti siokpari!’ Me ndara so alondo na Nzapa, zo ayeke hinga atene, ayeke mbirimbiri ndara gi na lege ti ye so ndara ni asara.” 20Na pekoni, Jésus ato nda ti suku na azo ti agbata so lo sara aye ti kpene mingi daa so. Biani, azo ti agbata ni azia ngbene lege ti sarango ye ti ala pepe. 21Lo tene na ala: “Mawa na mo, gbata ti Korazen! Mawa na mo, gbata ti Betsaida! Biani, tongana aye ti kpene so asi na ndo ti ala so asi ando na sese ti Tir na ti Sidon, ka azo ni ayu bongo ti mua, ala tuku mburu ti wâ na li ti ala aninga awe ti fa atene, ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala awe! 22Ndani laa, mbi tene na ala: na lango ti fango ngbanga, fade a yeke fâ ngbanga ngangu na li ti ala ahon ti Tir na ti Sidon. 23Ti mo gbata ti Kapernaum, mo baa ti mo, mo tene, fade mo yeke gue ngbii ti kpo le ti nduzu? Fade mo yeke kiri ngbii ti si na ndo ti akuâ! Tongana aye ti kpene so asi na ndo ti mo so asi ando na Sodome, ka gbata ni angba ngbii asi laso! 24Ndani laa, mbi tene na ala: na lango ti fango ngbanga, fade a yeke fâ ngbanga ngangu na li ti ala ahon ti Sodome.” 25Na ndembe ni so, Jésus akiri atene: “Mbi gonda mo Babâ, mo so mo yeke Kota Gbia ti yayu na ti sese, ndali ti so mo honde ye so na azo ti ndara nga na azo ti hingango ye si mo sigigi na nda ni na akete molenge. 26Biani Babâ, ye ni ayeke tongaso, ngbanga ti so mo yeda. 27“Babâ ti mbi azia ye kue na maboko ti mbi. Zo oko ahinga Molenge ni pepe, gi Babâ oko; zo oko ahinga Babâ ni pepe, gi Molenge ni oko nga na azo so Molenge ni aye ti fa Babâ ni na ala titene ala hinga lo. 28“Ala ga na mbi, ala so kue awoko na yongo anengo kungba, fade mbi yeke mu na ala lege ti wu tere ti ala. 29Ala yeda ti yo zuge ti mbi. Ala manda ye so mbi fa na ala, ngbanga ti so mbi yeke zo so mbi yeke sara ngangu na zo pepe si mbi yeke gi kota ndo pepe. Fade ala yeke wara lege ti wu tere ti ala. 30Biani, zuge ti mbi ayapu ti yongo ni, kungba ti mbi ane pepe.”
Copyright
Learn More


text:
1Kota tënë so e ye ti luti na ndö ni ayeke so: e yeke na mara ti kota wayango-sandaga so, lo yeke duti na yayu na tere ti mbata ti Gbia Nzapa na mbage ti maboko ti lo ti koli, Nzapa so ngangu ti lo ahon ndoni. 2Lo yeke sara kua ti lo ti kota wayango-sandaga ni na ndo so ayeke nde si ayeke nzoni kue, so ti tene, na ya ti taa da ti bongo so Kota Gbia Nzapa asara ni so; maboko ti zo laa asara ni pepe. 3Kota wayango-sandaga kue, a mu lo titene lo ya aye wala sandaga na Nzapa. Nilaa, alingbi Jésus ayeke na mbeni ye na maboko ti lo ti ya na Nzapa. 4Tongana lo yeke fade na sese so, ka lo duti wayango-sandaga oko pepe, ngbanga ti so awayango-sandaga ayeke daa awe, ala so ayeke ya aye na Nzapa alingbi na Ndia ti Moïse. 5Kua so ala yeke sara ayeke gi tongana limo ti aye so ayeke na yayu. Ye ni ayeke legeoko tongana ye so asi na Moïse na ngoi so lo ye ti leke da ti bongo. Nzapa atene na lo: “Fade mo yeke sara kue ti sara ye ni alingbi gi na kode so mbi fa na mo na li ti hoto so.” 6Biani, Nzapa amu na Jésus kota kua so ahon ti ambeni wayango-sandaga kue, ngbanga ti so lo yeke zo ti lekengo tënë ti mbeni mbuki so ayeke nzoni ahon ti kozo ni. Mbuki ni so ayeke na ndö ti aye so Nzapa amu zendo ni na azo, aye so ayeke nzoni ahon atanga ni kue. 7Tongana ye ti sioni oko ayeke fade na ya ti kozo mbuki ni pepe, ka lege ayeke daa pepe ti sara mbeni fini mbuki nde. 8Andaa Nzapa asuku na azo ti lo, atene: “Kota Gbia atene: Ambeni lango ayeke ga so fade mbi na azo ti Israel nga na azo ti Juda, e yeke sara fini mbuki. 9Mbuki ni ayeke duti nde na ti so lani mbi na akotara ti ala e sara na ngoi so mbi gbu maboko ti ala ti sigigi na ala na Ezipte. Kota Gbia atene: Akotara ti ala angba na ya ti mbuki ni pepe, nilaa mbi nga, mbi do ala, mbi zia. 10Kota Gbia atene: Baa, mbuki so mbi na azo ti Israel, e yeke sara ni ayeke so: Na peko ti alango ni so, mbi yeke mu andia ti mbi na ala, mbi yeke su ni na ya ti li ti ala nga na ndö ti be ti ala. Mbi yeke duti Nzapa ti ala si ala yeke duti azo ti mbi. 11Zo oko ayeke kiri ti fa ye na mba ti lo wala na ita ti lo oko pepe, atene: ‘Mo hinga Kota Gbia!’ Biani, ti londo na kete zo asi na kota zo, fade ala kue ayeke hinga mbi. 12Biani, mbi yeke zi tënë na li ti ala, mbi yeke kiri ti dabe ti mbi na siokpari ti ala oko pepe.” 13So Nzapa atene tënë ti fini mbuki so, lo sara si kozo mbuki ni aga ngbene ye. E hinga so, ye so aga ngbene ye si aga gbagbara ni, aga nduru ti hon awe.
Copyright
Learn More


text:
Yenga ti 23-
29 mai
Psaume 19-25
Bia 116 na sambela
Atënë ti tongo nda ni (ahon pn. 3 pëpe)
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE
“Aprophétie so afa anzene nzene ye na ndo ti Messie”: (pn. 10)
Ps 22:2—Mo bâ Messie ni mo bâ mo tene Nzapa ake lo awe (w11 1/8 17 par. 16)
Ps 22:8, 9—A yeke zonga ande Messie ni (w11 1/8 16 par. 13)
Ps 22:19—Azo ayeke bi mbeni ye tongana dé ti kangbi yâ ti bongo ti Messie ni (w11 1/8 17 par. 14)
-
Gi anzoni ye so ayeke na yâ ti Bible: (pn. 8)
Ps 19:15—Nyen la e lingbi ti manda na lege ti versê so? (w06 15/5 19 par. 11)
Ps 23:1, 2—Tongana nyen la Jéhovah ayeke mbeni berger so asara ye na ndoye? (w02 15/9 32 par. 1-2)
Nyen la dikongo Bible ti yenga so afa na mbi na ndo ti Jéhovah?
Aye wa la ayeke na yâ ti dikongo Bible ti yenga so, so mbi lingbi ti sara kua na ni na fango tënë?
-
Dikongo Bible: (ahon pn. 4 pëpe) Ps 25:1-22
MAÏ AKODE TI FANGO TËNË TI MO
Kozo tingbingo tere: (ahon pn. 2 pëpe) bh. Diko versê ni na ndo ti téléphone wala tablette ti mo.
Vizite: (ahon pn. 4 pëpe) bh. Sara kua na recherche so ayeke na ndo ti JW Library ti gi mbeni versê so akiri tënë na hundango tënë ti zo ni.
Étude: (ahon pn. 6 pëpe) bh 129 par. 11-12. Na nduru tënë fa na zo so mo yeke manda Bible na lo so lo lingbi ti sara kua na JW Library so ayeke na ndo ti téléphone ti lo ti leke tere ndali ti étude ti lo.
GIGI TI E TI CHRÉTIEN
Bia 55
“Lege ti sara kua na JW Library”—Use mbage ni: (pn. 15) Lisoro. Zia vidéo so li ni ayeke Téléchargé Bible nga sara kua na ni nga na vidéo Sara recherche na yâ ti Bible wala na yâ ti ambeti ti e na sara lisoro na ndo ni. Na pekoni, sara lisoro na ndo ti ndangba li ti tënë ti article ni. Wa aita ti fa ambeni lege so ala lingbi ti sara kua na JW Library na fango tënë.
Mandango Bible ti Congrégation: (pn. 30) ia chap. 16 par. 1-15
Kiri kete na ndo ti ye so ala manda nga fa ye so ala yeke bâ na yenga ti peko (pn. 3)
Bia 139 na sambela


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA OSIO
Lege ti sala si sewa ti mo aduti na ngia
Ti duti nzoni koli ti wali ahunda nyen?
Tongana nyen mbeni wali alingbi ti duti nzoni wali ti da?
Ti duti nzoni babâ wala mama ti sewa ahunda nyen?
Amolenge alingbi ti mû mbage ti ala tongana nyen si sewa ni aduti na ngia?
JÉHOVAH NZAPA aye si sewa ti mo aduti na ngia. Tënë ti lo, Bible, afa aye so a ku na mbage ti koli, wali na molenge na yâ ti sewa, na lo fa polele kusala so Nzapa aye si ala oko oko asala. Tongana azo ti sewa ni asala tongana ti so Nzapa afa, aye ti nzoni mingi ayeke ga na pekoni. Jésus atene: “Ngia ayeke mingi ahon na ala so amä Tënë ti Nzapa na ala bata [ni].”—Luc 11:28.
2 Ti duti na ngia na yâ sewa ahunda kozoni kue ti yeda so sewa alondo na Jéhovah, lo so Jésus ahiri lo “Babâ ti e”. (Matthieu 6:9). Asewa kue ti sese abâ gigi laso ngbanga ti Babâ ti e ti yayu, na lo hinga nzoni mingi ye so alingbi ti mû maboko na asewa ti duti na ngia (aEphésien 3:14, 15). Tongaso, Bible afa nyen na ndo ti kusala ti koli, ti wali nga na ti amolenge na yâ sewa?
NZAPA SI ALEKE GUNDA TI SEWA
3 Jéhovah si aleke lani kozo koli na kozo wali, Adam na Eve, na lo si abungbi ala oko ti ga koli na wali. Lo zia ala na yâ mbeni pendere ndo na sese, mbeni paradis so a hiri ni yaka ti Eden, na lo tene na ala ti dü amolenge. Jéhovah atene: “I dü amolenge mingi, i wu, i si singo na sese.” (Genèse 1:26-28; 2:18, 21-24). Tondo so ayeke gi mbeni senge tënë ti tere pëpe teti Jésus afa lani so tënë so buku ti Genèse atene na ndo tongo nda ti sewa na sese ayeke tâ tënë (Matthieu 19:4, 5). Atâa so e yeke tingbi na akpale mingi, na fini ti azo laso ayeke tongana ti so Nzapa azê kozoni pëpe, zia e bâ ngbanga ti nyen akpale so kue akanga lege pëpe ti wara tâ ngia na yâ ti sewa.
4 Tongana zo oko oko ti sewa amû tapande ti Nzapa ti fa ndoye na gigi, a lingbi ti sala si sewa ni kue aduti na ngia (aEphésien 5:1, 2). Me e yeke mû tapande ti Nzapa ni tongana nyen so e lingbi même ti bâ lo pëpe so? E lingbi ti manda ye na ndo asalango ye ti lo teti lo tokua lani Molenge ti lo ngengele oko ti ga na sese (Jean 1:14, 18). Na ngoi so lo yeke na sese, Molenge so, Jésus Christ, amû tâ gi tapande ti Babâ ti lo ti yayu, a sala si ti duti na tele ti Jésus na ti mä lo ayeke tongana ti so e yeke na tele ti Jéhovah na e yeke mä lo (Jean 14:9). Ni la, tongana e manda ye na ndo ndoye so Jésus afa ni, na e mû tapande ti lo, e oko oko kue e lingbi ti sala si sewa awara ngia ahon ti kozo.
MBENI TAPANDE TETI AKOLI
5 Bible atene so a lingbi akoli asala ye na awali ti ala tongana ti so Jésus asala ye na adisciple ti lo. Bâ wango so Bible amû so: ‘Akoli, i ndoye awali ti i, legeoko tongana Christ andoye église, na Lo mû Lo mveni teti église…Tongaso a lingbi akoli andoye awali ti ala legeoko tongana tele ti ala mveni. Zo so andoye wali ti lo, lo ndoye tele ti lo mveni; teti zo ake tele ti lo lâ oko pëpe, me lo mû kobe na ni, lo bata ni legeoko tongana Christ abata église.’—aEphésien 5:23, 25-29.
6 Ndoye so Jésus ayeke na ni teti kongregation ti adisciple ti lo ayeke tapande ti nzoni ahon kue so akoli alingbi ti haka ni. Jésus ‘andoye ala juska na nda ni’, na lo mû fini ti lo na sandaga teti ala, atâa so ala yeke lani awasiokpari (Jean 13:1; 15:13). Legeoko nga, a wa akoli tongaso: “I ndoye awali ti i, na i zia bê ti i aso na ala pëpe.” (aColossien 3:19). Nyen la ayeke mû ande maboko na mbeni koli ti sala ye alingbi na mara ti wango tongaso, mbilimbili na angoi so wali ni asala mbeni ye so ayeke na lege ti ndara pëpe? A lingbi lo dabe ti lo na afaute so lo nga kue lo yeke sala, nga ye so a lingbi lo mveni asala ti wara pardon na mbage ti Nzapa. A yeke nyen? A yeke ti pardone ala so asala mbeni ye so aso lo, na a lingbi ti duti nga wali ti lo si asala ye ni na lo. Biani, a yeke ti wali ni ti sala tongaso nga (Matthieu 6:12, 14, 15). Mo bâ awe ngbanga ti nyen ambeni zo atene so nzoni mariage ayeke mariage ti azo use so ahinga ti pardone tele na popo ti ala?
7 A yeke nzoni akoli ahinga nga so Jésus lani ayeke bi bê ti lo lakue na adisciple ti lo. Lo bâ akatikati ti ala na aye so atia ala na lege ti mitele. Na tapande, na ngoi so ala nze, lo tene: “I ga na yando, i hu tele ti i kete.” (Marc 6:30-32). A hunda nga na akoli ti bi bê nzoni na ndo ti awali ti ala tongaso. Bible afa awali tongana mbeni “ta so ayeke ngangu pëpe,” na a ku na mbage ti akoli ti “yekia” ala. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so akoli na awali ti ala ayeke wara mbage na oko “grâce so amû fini”. (1 Pierre 3:7). A lingbi akoli adabe ti ala so a yeke dutingo be-ta-zo ti mbeni zo si ayeke pusu Nzapa ti bâ lo na ngele mingi, me a yeke pëpe ngbanga ti so zo ni ayeke koli wala wali.—Psaume 101:6.
8 Bible atene so koli so “andoye wali ti lo, lo ndoye tele ti lo mveni”. Lo tene tongaso teti mbeni koli na wali ti lo ‘ayeke use mbeni pëpe, me ala yeke mitele oko’, tongana ti so Jésus atene (Matthieu 19:6). Tongaso, a lingbi ala sala angia ti ala ti koli na wali gi na popo ti ala (aProverbe 5:15-21; aHébreu 13:4). Koli na wali ni alingbi ti sala tongaso tongana zo oko oko apensé kozoni kue na abezoin so mba ti lo ayeke na ni ahon ti bâ gi ati lo (1 aCorinthien 7:3-5). Tënë ti dango bê so alingbi tâ na ni, a tene: ‘Zo ake tele ti lo lâ oko pëpe, me lo mû kobe na ni, lo bata ni.’ A hunda na akoli ti ndoye awali ti ala tongana tele ti ala mveni, na ti dabe so ala nga ayeke kiri tënë na lo so ayeke na li ti ala, Jésus Christ.—aEphésien 5:29; 1 aCorinthien 11:3.
9 Bazengele Paul asala tënë ti “be-ti-ndoye ti Christ Jésus.” (aPhilippien 1:8). Be-ti-ndoye so Jésus afa ayeke mbeni ye so asala si zo awara ngangu, na salango ye ti lo so andu bê ti awali so ayeke lani na popo ti adisciple ti lo si apusu ala ti ga ndulu na lo (Jean 20:1, 11-13, 16). Nga, awali aye mingi ti tene akoli ti ala afa be-ti-ndoye tongaso na mbage ti ala.
MBENI TAPANDE TETI AWALI
10 Sewa ayeke tongana mbeni bungbi so a leke ni tâ na lege ni si ye oko oko aduti na place ti lo. Tongaso, ti tene ye kue atambela nzoni, a hunda mbeni zo ti mû li ni. Même Jésus kue, mbeni Zo ayeke na li ti lo so lo bâ Lo tongana mokonzi ti lo. “Nzapa ayeke Beli ti Christ” legeoko tongana ti so “koli ayeke beli ti wali”. (1 aCorinthien 11:3). So Jésus ayeke mä Nzapa tongana Lo so ayeke na li ti lo, a yeke mbeni nzoni tapande mingi teti e kue so e yeke na mbeni zo na li ti e so a lingbi e mä lo.
11 A yeke si na akoli ti sala mbeni ye na lege ni pëpe teti ala yeke awasiokpari, na fani mingi a si ti tene ala sala ye pëpe tâ tongana ti so a ku fade na mbage ti mbeni nzoni mokonzi ti sewa. Tongana a si tongaso, a lingbi wali asala tongana nyen? A yeke nzoni pëpe ti tene lo duti na ndo so ti kasa ye so koli ni asala, wala ti tara ti mû komandema ti sewa ni na tïtî lo. A lingbi lo dabe so na lê ti Nzapa, dutingo na bibe ti sala ye kpô nga na ngangu pëpe ayeke ye so ayeke kota mingi (1 Pierre 3:4). Tongana wali afa mara ti bibe tongaso na gigi, lo yeke bâ ande so a yeke ngangu pëpe na lo ti mä yanga ti koli ti lo tongana ti so Nzapa ahunda, atâa na angoi so salango tongaso ayeke ngangu. Na ndo ni, Bible atene: “A lingbi wali ayekia koli ti lo.” (aEphésien 5:33). Me ka tongana koli ni ayeke mbeni zo so ayeda pëpe so Christ ayeke na li ti lo tongana Mokonzi? Même na yâ mara ti dutingo tongaso, Bible awa awali a tene: ‘Awali, ala mä yanga ti akoli ti ala. Tongaso si ambeni koli so ake ti mä na bê na tënë ti Nzapa, alingbi ti mä na bê ndali ti salango ye ti ala, atâa so ala, awali ni, atene tënë ti Nzapa na akoli ti ala pëpe. Ala yeke mä na bê gi ndali ti salango ye ti ala awali so ayeke na lege ni, na nengo so ala awali ni ayeke ne ala so.’—1 Pierre 3:1, 2, Fini Mbuki, 2001.
12 Atâa koli ti lo ayeke sala na Jéhovah wala pëpe, mbeni wali ayeke sala ande ye na kpengba-li pëpe tongana lo tara na kode ti fa na koli ti lo mbeni bango ndo so ayeke nde na ti koli ni. Bango ndo ti lo alingbi ti duti nzoni, na sewa ni kue alingbi ti wara ye ti nzoni dä tongana koli ni amä lo. Sara, wali ti Abraham, ahunda lani na lo ti sala mbeni ye ti leke na mbeni kpale so asi na yâ ti sewa ti ala; Abraham ake na Sara, me Nzapa atene na Abraham: “Mo mä yanga ti lo.” (Genèse 21:9-12). Me na nda ni, tongana mbeni koli amû desizion so ague nde pëpe na ndia ti Nzapa, wali ti lo ayeke fa so lo mä yanga tongana lo mû mbage ti fa so lo yeda na desizion ni.—Kusala 5:29; aEphésien 5:24.
13 Tongana lo yeke sala kusala ti lo, mbeni wali alingbi ti sala mingi ti bata sewa ti lo. Na tapande, Bible afa so a yeke ti awali ti “ndoye akoli ti ala, ti ndoye amolenge ti ala, ti bi bê ti ala na lege ni, ti bata tele ti ala, ti sala kusala ti da ti ala, ti sala nzoni, na ti mä yanga ti akoli ti ala mveni”. (Tite 2:4, 5). Tongana mbeni wali so ayeke na amolenge asala tongaso, azo ti da ti lo ayeke ngbâ lakue ti ndoye lo na ti yekia lo (aProverbe 31:10, 28). Me teti so mariage ayeke salango beoko ti azo use so ayeke awasiokpari, ambeni ye ti ngangu alingbi ti si so asala si ala kangbi teti mbeni ngoi wala ala zia tele biaku. Bible afa so ambeni ye alingbi ti sala si mbeni koli na wali akangbi tele teti mbeni ngoi. Me kangbingo tele ti mbeni koli na wali ayeke ye ti bâ tongana kete ye pëpe, teti Bible amû wango so: “A lingbi wali azia koli ti lo pëpe [wala ‘akangbi na koli ti lo pëpe’, FM 01]…na a lingbi koli azia wali ti lo pëpe.” (1 aCorinthien 7:10, 11). Âdu ti tënë ti ziango tele ti mbeni koli na wali biaku, so ahunda ti suru mbeti ti mariage, Bible afa so a lingbi ti si gi tongana koli wala wali ni asala pitan.—Matthieu 19:9.
MBENI NZONI TAPANDE TETI ABABÂ NA MAMA
14 Jésus azia nga nzoni tapande na ababâ na mama na ndo tënë ti batango amolenge. Tongana adisciple ti lo atara lani ti kanga lege na amolenge ti ga ndulu na lo, Jésus atene: “I zia akete molenge aga na Mbi, i gbanzi ala pëpe.” Bible atene so na pekoni lo “kamata amolenge ni na tïtî Lo, Lo hiri tënë nzoni na ndo ala, na Lo zia maboko ti Lo na ndo ala.” (Marc 10:13-16). Teti so Jésus amû ngoi lani ti duti na akete molenge, a lingbi mo sala tongaso nga teti amolenge ti mo mveni pëpe? Ye so amolenge ti mo aku na mbage ti mo, a yeke pëpe gi ambeni kete ngoi tongaso so mo yeke mû ti duti na ala tongana lege ayeke dä, me a yeke ti mû gbâ ti ngoi ti mo teti ala. A hunda mo ti mû ngoi ti fa ye na ala, teti a yeke ye so Jéhovah awa ababâ na mama ti sala.—Deutéronome 6:4-9.
15 Na ngoi so sioni ti sese ni ayeke gue gi na li ni guengo, amolenge aye mingi ti duti na ababâ na mama so ayeke bata ala yongoro na azo so agi ti sala sioni na ala, na tapande asioni zo so ayeke gi akete molenge ti lango na ala. Bâ tongana nyen Jésus abâ ndo lani na ndo ti adisciple ti lo, so na lege ti ndoye lo hiri ala “akete molenge”. Na ngoi so a gbu lo si lo yeke ndulu ti kui, lo leke kue ti tene adisciple ti lo akpe (Jean 13:33; 18:7-9). Tongana mo yeke babâ wala mama, a yeke ti mo ti zi lê ti mo mingi, teti Zabolo ayeke tara na alege nde nde ti sala sioni na amolenge ti mo. A yeke nzoni mo fa na ala kozoni aye ti sioni so ayeke ku ala* (1 Pierre 5:8). Kpale so laso amolenge ayeke na gbele ni na lege ti mitele wala ti yingo ahon ti mbaï kue.
16 Na ndangba bï ti Jésus na sese kozoni si lo kui, adisciple ti lo apapa na popo ti ala ti hinga zo wa si ayeke kota ahon amba ti lo. Ahon ti sala ngonzo na tele ti ala, Jésus na yâ ndoye ti lo agi lakue ti ndu bê ti ala na lege ti atënë ti lo nga na ti tapande ti lo (Luc 22:24-27; Jean 13:3-8). Tongana mo yeke babâ wala mama, mo lingbi ti bâ lege ti mû tapande ti Jésus na yâ lege so mo yeke se amolenge ti mo? Tâ tënë, a hunda ti se amolenge ngoi na ngoi, me a lingbi a se ala “na lege so alingbi “, me lâ oko pëpe na yâ ti ngonzo. Nga, mo yeke bi na ala pëpe atënë ti mbana so “akpo tongana épée”. (Jérémie 30:11, NW; aProverbe 12:18). A lingbi mo se molenge ti mo na mbeni lege so asala si na pekoni lo bâ so sengo ndo ni ayeke lani tâ na lege ni.—aEphésien 6:4; aHébreu 12:9-11.
NZONI TAPANDE TETI AMOLENGE
17 Amolenge alingbi ti manda mbeni ye na mbage ti Jésus? Biani, ala lingbi ti manda ye! Na lege ti tapande ti lo mveni, Jésus afa na amolenge tongana nyen ti mä yanga ti ababâ na mama ti ala. Lo tene: “Mbi tene gi ye so Babâ afa na Mbi.” Lo tene na pekoni: “Mbi sala ye so amû ngia na Lo lakue.” (Jean 8:28, 29). Jésus amä yanga ti Babâ ti lo ti yayu, na Bible atene na amolenge ti mä yanga ti ababâ na mama ti ala (aEphésien 6:1-3). Atâa so Jésus ayeke lani mbeni molenge so asala faute lâ oko pëpe, lo mä yanga ti ala so ayeke lani babâ na mama ti lo na sese ge, so ti tene Joseph na Marie so ayeke sala ti ala faute. Biani, na mango yanga ti ala, Jésus asala lani si zo kue na yâ sewa ni aduti na ngia.—Luc 2:4, 5, 51, 52.
18 Amolenge alingbi ti bâ na ndo so alege ti sala ye mingi tongana ti Jésus na ti zia ngia na bê ti ababâ na mama ti ala. Tâ tënë, amaseka alingbi ti bâ na ambeni ngoi so a yeke ngangu na ala ti sala ye so babâ na mama ahunda ala ti sala; me Nzapa aye si amolenge amä ala (aProverbe 1:8; 6:20). Jésus amä lani yanga ti Babâ ti lo ti yayu na ngoi kue, même na yâ angoi ti ngangu. Mbeni lâ, na ngoi so Nzapa aku na mbage ti Jésus ti sala mbeni ye so ayeke tâ ngangu mingi, Jésus ahunda, lo tene: “Babâ, tongana Mo ye, Mo lungula kopo so na Mbi.” (Na dingo “kopo”, lo ye ti sala tënë ti mbeni ye so Babâ ti lo ahunda lo ti sala.) Me atâa so kue, lo sala lani ye so Nzapa ahunda lo teti lo bâ so Babâ ti lo ahinga nzoni mingi ahon lo ye so a lingbi lo sala (Luc 22:42). Tongana ala manda ti mä yanga, amolenge ayeke zia ngia ande mingi na bê ti ababâ na mama ti ala nga na bê ti Babâ ti ala ti yayu.#—aProverbe 23:22-25.
19 Zabolo atara lani Jésus, na e hinga so biani fade lo yeke tara nga amaseka ti sala ye ti sioni (Matthieu 4:1-10). Satan Zabolo ayeke ga na mo atara na lege ti akamarade ti mo, na ye so alingbi ti duti ngangu na mo mingi ti luti na gbele ni. Ni la, a yeke tâ kota ye mingi na amolenge ti kpe ti tambela na azo so ayeke sala aye ti sioni (1 aCorinthien 15:33). Dina, molenge ti Jacob ti wali, ato nda ti tambela na azo so avoro Jéhovah pëpe, na ye so aga na akpale mingi na pekoni (Genèse 34:1, 2). Gbu li kete na ndo vundu so mbeni sewa alingbi ti wara tongana gi zo oko na yâ ti sewa ni atï na yâ ti pitan.—aProverbe 17:21, 25.
YE SO AMÛ LEGE NA SEWA TI DUTI NA NGIA
20 A yeke ngangu mingi pëpe ti hon ndo ti akpale ti sewa tongana azo ti sewa ni kue asala tongana ti so Bible afa. Biani, ti bata awango ti Bible ayeke ye so ayeke mû lege na sewa ti duti na ngia. Ni la, i akoli, i ndoye awali ti i na i sala ye na ala tongana ti so Jésus asala na kongregation ti lo. I awali, i mä yanga ti akoli ti i, na i mû tapande ti wali so alingbi, so a sala tënë ti lo na aProverbe 31:10-31. Ababâ na mama, i fa lege na amolenge ti i (aProverbe 22:6). I ababâ ti sewa, i ‘komande da ti i mveni nzoni’. (1 Timothée 3:4, 5; 5:8). Na i amolenge, i mä yanga ti ababâ na mama ti i (aColossien 3:20). Na yâ ti sewa, ti wara mbeni zo oko so ayeke sala aye kue gi na lege ni ayeke dä pëpe teti zo kue ayeke wasiokpari. Tongaso, i duti na tâ be-ti-molenge ti hunda pardon na popo ti mba.
21 Biani, a lingbi ti wara na yâ ti Bible gbâ ti awango so ayeke teti nzoni ti sewa. Nga na yâ ti Bible, a yeke wara fango ye na ndo ti fini sese ti Nzapa nga na Paradis so ayeke mû sese kue na so na yâ ni a yeke wara gi azo so ayeke na ngia nga so asala na Jéhovah (Apocalypse 21:3, 4). Biani, apendere ye mingi ayeke ku e! Me ti ku na ngoi so, e lingbi ti wara ngia mingi na yâ ti sewa ti e tongana e bata awango so Nzapa amû na yâ ti Tënë ti lo, Bible.
YE SO BIBLE AFA
- A lingbi akoli andoye awali ti ala tongana tele ti ala mveni.—aEphésien 5:25-29.
- A lingbi awali andoye azo ti sewa ti ala na ala yekia akoli ti ala.—Tite 2:4, 5.
- A lingbi ababâ na mama andoye amolenge ti ala, afa ye na ala na abata ala na gbele aye ti sioni.—Deutéronome 6:4-9.
- A lingbi amolenge amä yanga ti ababâ na mama ti ala.—aEphésien 6:1-3.
* A fa ambeni ye so ababâ na mama alingbi ti sala ti bata amolenge ti ala na chapitre 32 ti buku Mä Kota Wafango ye, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.
# A yeke gi tongana babâ wala mama ti lo ahunda lo ti doro mbeni ndia ti Nzapa si a yeke duti na lege ni na molenge ni ti ke.—Kusala 5:29.
Ahundango tënë
1. Ye nyen ayeke mû maboko na sewa ti duti na ngia?
2. Ti duti na ngia na yâ sewa, a lingbi e yeda na nyen kozoni si?
3. Bible afa tongo nda ti sewa ti azo na sese tongana nyen? E hinga tongana nyen so tënë ti Bible so ayeke tâ tënë?
4. (a) Tongana nyen zo oko oko ti sewa alingbi ti sala mbage ti lo si sewa ni aduti na ngia? (b) Ngbanga ti nyen ti manda ye na ndo fini ti Jésus ayeke tâ kota ye mingi ti sala si sewa aduti na ngia?
5, 6. (a) Lege so Jésus asala na ye na mbage ti kongregation aduti tapande tongana nyen teti akoli? (b) Ye nyen a lingbi akoli (nga na awali) asala ti tene Nzapa apardone siokpari ti ala?
7. Jésus ayeke bâ lani nyen na mbage ti adisciple ti lo? Tapande wa lo zia na akoli?
8. (a) Na lege wa koli so ‘andoye wali ti lo andoye tele ti lo mveni’? (b) Ti duti “mitele oko” aye ti tene nyen teti mbeni koli na wali ti lo?
9. A-Philippien 1:8 afa so Jésus ayeke sala ye lani tongana nyen? Ngbanga ti nyen a lingbi akoli asala ye tongaso nga na mbage ti awali ti ala?
10. Jésus azia tapande wa na awali?
11. A lingbi wali asala ye tongana nyen na mbage ti koli ti lo? Na salango ye ti lo alingbi ti sala nyen na ndo ti koli ni?
12. Ngbanga ti nyen a yeke sioni pëpe tongana mbeni wali afa na yekiango ndo tënë ti bê ti lo na ndo ti mbeni ye?
13. (a) Tite 2:4, 5 awa awali so asala mariage awe ti sala nyen? (b) Tongana mbeni koli na wali aye ti kangbi tele wala ala ye ti zia tele biaku, Bible atene nyen na ndo ni?
14. Jésus asala ye lani tongana nyen na mbage ti amolenge? Na amolenge aku nyen na mbage ti ababâ na mama ti ala?
15. Ababâ na mama alingbi ti sala nyen ti bata amolenge ti ala si sioni asi na ala pëpe?
16. Ababâ na mama alingbi ti manda nyen na ndo lege so Jésus asala ye na adisciple ti lo tongana ala sala ye so ayeke na lege ni pëpe?
17. Na lege wa Jésus azia lani nzoni tapande so ahon tanga ni kue teti amolenge?
18. Ngbanga ti nyen Jésus amä lani yanga ti Babâ ti lo na ngoi kue? Na zo wa si ayeke duti na ngia tongana amolenge amä yanga ti ababâ na mama ti ala laso?
19. (a) Satan ayeke tara amolenge tongana nyen? (b) Sioni salango ye ti amolenge ayeke sala nyen na ndo ti ababâ na mama ti ala?
20. Ti wara ngia na yâ ti sewa, a lingbi zo oko oko ti sewa ni asala nyen?
21. Aye ti nzoni wa ayeke ku e? Tongana nyen e lingbi ti wara ngia laso na yâ ti sewa ti e?
TI HINGA AMBENI TËNË
Vorongo Nzapa na yâ ti sewa ayeke nyen?
Bâ tongana nyen la lekengo ye ni so alingbi ti mû maboko na mo ti ga nduru na Nzapa nga ti kpengba songo na popo ti sewa.


text:
102: Jésus azingo na kuâ
WALI so na akoli use so ayeke azo wa? Wali ni ayeke Marie Madeleine, mbeni disciple ti Jésus. Akoli so ayü vuru bongo so ayeke a-ange. Kete da so Marie abâ ndo na yâ ni so ayeke ndo so a zia kuâ ti Jésus dä. Me kuâ ti Jésus ayeke na yâ ni mbeni pëpe! Zo wa la amû ni, zo wa? Zia e bâ.
Na peko ti so Jésus akui, aprêtre atene na Pilate: ‘Lani so Jésus ade na fini, lo tene so lo yeke zingo ande na kuâ lango ota na pekoni. Tongaso, mû yanga ti tene a bata yanga ti dû so a zia kuâ ni dä si adisciple ti lo aga anzi kuâ ti lo pëpe, si ala tene pëpe so a zingo lo na kuâ!’ Pilate atene na aprêtre ni ti tokua aturugu ti bata yanga ti dû ni.
Me mo ye ti bâ, na kota yanga ti ndapre ti lango ota ni na peko ti so Jésus akui, mbeni ange ti Jéhovah asi. Lo pusu tênë so ayeke na yanga ti dû ti kuâ ni. Mbeto agbu aturugu ni mingi si ala lingbi ti sara ye oko pëpe. Na nda ni, tongana ala bâ ndo na yâ ti dû ni, ala bâ so kuâ ti Jésus ayeke dä pëpe! Ambeni turugu ni ague atene pekoni na aprêtre ni. Asioni prêtre so asara nyen? Ala mû pata na aturugu ni ti tene ala tene mvene. Aprêtre ni atene na ala: ‘Ala tene so adisciple ti lo aga na bï, na ndembe so ala ngbâ na lango, na ala nzi kuâ ti lo.’
Na ngoi ni so, ambeni wali so ayeke adisciple ti Jésus aga ti bâ ndo na yâ ti dû ti kuâ ni. Li ti ala akpe kue ti bâ so yâ ti dû ni ayeke senge! Me na ngoi so ala ngbâ ti bâ ndo, a-ange use asigigi, ala yü bongo so avuru mingi. Ala hunda ala, ala tene: ‘Ala yeke gi Jésus ge ngbanga ti nyen? A zingo lo na kuâ awe. Ala gue hio a sara tënë ni na adisciple ti lo.’ So tâ loro si awali so amû! Me na lege, mbeni koli ahunda na ala ti luti. Koli so ayeke zo wa? Mo hinga? A yeke Jésus. Lo tene: ‘Ala gue asara tënë ni na adisciple ti mbi.’
Tongana awali ni atene na adisciple ni so Jésus azingo na kuâ na so ala bâ lo, adisciple ni adë kite. Pierre na Jean akpe loro ti gue kâ na dû ni ti bâ na lê ti ala wani. Tongana ala si kâ, ala bâ so yâ ti dû ni ayeke senge, na ala kiri. Me Marie Madeleine angbâ ti lo na peko. A yeke na ngoi so la si lo bâ a-ange use so.
Mo hinga ye so asi na kuâ ti Jésus? Nzapa asara si a girisa. Nzapa azingo Jésus na kuâ na tere so lo kui na ni so pëpe. Lo mû na Jésus mbeni fini tere so ayeke ti yingo, legeoko tongana ti a-ange. Me ti fa na adisciple ti lo so lo yeke na fini, Jésus alingbi ti mû tere so zo alingbi ti bâ. E yeke bâ ande tënë na ndo ni.
Matthieu 27:62-66; 28:1-15; Luc 24:1-12; Jean 20:1-12.
Ahundango tënë
- Wali so ayeke na lê ti foto so ayeke zo wa? Akoli use so ayeke azo wa? Ala yeke na ndo wa la?
- Ngbanga ti nyen Pilate atene na aprêtre ti tokua aturugu ti bata yanga ti dû so a zia kuâ ti Jésus dä?
- Tongana ndo ahan awe na lango ota ti peko ti kuâ ti Jésus, mbeni ange asara nyen? Me aprêtre ni asara nyen?
- Ngbanga ti nyen bê ti ambeni wali so aga ti bâ dû so a zia kuâ ti Jésus dä adö?
- Ngbanga ti nyen Pierre na Jean akpe loro juska na dû so a zia kuâ ti Jésus dä? Ala bâ nyen kâ?
- Nyen la asi na kuâ ti Jésus? Me lo sara nyen ti fa na adisciple ti lo so lo kiri na fini?
Ambeni hundango tënë
- Diko Matthieu 27:62-66 na 28:1-15.
Na peko ti so Jésus azingo na kuâ, tongana nyen aprêtre, aFarizien na a-ancien ti aJuif asara siokpari na tere ti yingo vulu? (Mat. 12:24, 31, 32; 28:11-15).
- Diko Luc 24:1-12.
Tongana nyen mbaï ti zingongo ti Jésus na kuâ afa so Jéhovah abâ awali tongana atémoin so a lingbi ti zia bê kue na ala? (Luc 24:4, 9, 10; Mat. 28:1-7).
- Diko Jean 20:1-12.
Tongana nyen Jean 20:8, 9 amû maboko na e ti bâ so a yeke kota ye ti kanga bê ti e ti ku tongana e hinga mbilimbili kue pëpe tongana nyen mbeni prophétie ti Bible ayeke ga tâ tënë? (aProv. 4:18; Mat. 17:22, 23; Luc 24:5-8; Jean 16:12).
TI HINGA AMBENI TËNË
Jésus afa tere ti lo na azo mingi na peko ti londongo ti lo na kuâ
Nyen la Jésus asara ti fa na adisciple ti lo so lo kiri na fini awe?
Kuâ ti Jésus nga na zingongo ti lo: Aga na aye ti nzoni wa na mo?
Zia e bâ atënë omene so Bible atene ti fa tongana nyen la na lege ti kuâ ti zo oko azo mingi alingbi ti wara fini.


text:
1Fani ota titene mbi gue na ndo ti ala kâ laa. Andaa Mbeti ti Nzapa atene: “Na lege ti tënë ti yanga ti azo use wala ota so ahinga tënë ni laa alingbi ti leke tënë ni nzoni.” 2Mbi yeke tene tënë so na azo so asara siokpari kozo so, ala na atanga ni kue; fadeso mbi yeke na popo ti ala pepe, me mbi kiri ti tene gi tënë so mbi tene lani na ala na ndembe so mbi gue na ndo ti ala ti fani use ni: tongana mbi kiri ande ti gue, fade mbi yeke zia zo oko senge pepe, 3ngbanga ti so ala ye ti baa mbeni ye so afa atene, Christ laa ayeke tene tënë na lege ti mbi. Tongana Christ ayeke baa lege ti ala, lo yeke woko pepe, me lo yeke fa ngangu ti lo na popo ti ala. 4Biani, a fâ lo na ndö ti keke ti kroa ndali ti so lo yeke na ngangu pepe, me fadeso, lo yeke na fini na lege ti ngangu ti Nzapa. Ndali ti so e ga oko na lo, e nga, e yeke na ngangu pepe, me fade e yeke fa na ala so, e yeke na fini na lege ti ngangu ti Nzapa. 5Ala wani abaa be ti ala nzoni, ala gi ti hinga biani wala ala yeke duti na lege ti mabe. Ala hinga pepe atene, Jésus Christ ayeke na be ti ala? Tongana ye ni ayeke tongaso, ye so afa atene, ala yeke na mabe ayeke daa pepe. 6Ti e, e lingbi ti fa ni; mbi hinga mbi tene, ala yeke yeda ande. 7E yeke sambela Nzapa titene ala sara ye ti sioni oko pepe. E ye ti fa na ala pepe e tene, sarango ye ti e ayeke na legeni; me e ye ti baa ala na sarango ye ti nzoni. Tongana azo ayeke baa ala na sarango ye ti nzoni si azo ni atene, e yeke sara kua nzoni pepe, so ayeke senge. 8Biani, e lingbi ti kanga lege na taa-tënë pepe, me kua ti e ayeke ti sara si azo ahinga taa-tënë. 9Lakue, be ti e ayeke na ngia tongana e yeke na ngangu pepe si ala yeke ti ala na ngangu. Ye so e yeke sambela ndali ni ayeke titene ala ga nzoni kue. 10Ndani laa, so mbi de yongoro na ala, mbi yeke su mbeti so ti tokua na ala. Tongaso, tongana mbi si na popo ti ala, mbi yeke so na ndö ti ala pepe. Kota Gbia amu na mbi ngangu ti sara si Eglize ti ala akpengba, me ti buba Eglize ni pepe. 11Ti hunzi na ni, a-ita, ala duti na ngia! Ala gi lege ti ga nzoni kue, ala mu wango ti kpengba na amba ti ala, ala ma tere na popo ti ala, ala duti na siriri si Nzapa so aye zo si ayeke mu siriri na zo, fade lo yeke duti na ala. 12Ala bara tere na popo ti ala na sungo ngbangba so ayeke nzoni na le ti Nzapa. Azo ti Nzapa kue abara ala. 13Ayeke nzoni Kota Gbia Jésus Christ asara nzoni be na ala! Ndoye ti Nzapa aduti na ala si Yingo-Vuru asara titene ala kue aduti na beoko.
Copyright
Learn More


text:
97: Jésus aga tongana gbia
NGOI kete na peko ti so Jésus azi lê ti azo ti iringo ye use so, lo si na mbeni kete kodoro nduru na Jérusalem. Lo tene na ambeni disciple ti lo use, lo tene: ‘Ala lï na yâ ti kodoro ni. Kâ ala yeke wara mbeni molenge ti lele. Ala zi lo a ga na ni na mbi.’
Tongana ala ga na lele ni na Jésus awe, lo duti na ndo ni, na lo gue na Jérusalem. A yo pëpe na kodoro so ala yeke fade dä. Tongana lo si nduru na Jérusalem, gbâ ti azo asigigi ti yamba lo. Mingi ti ala azi bongo ti ala ti ndo ni na ala tanda ni na ndo ti lege. Ambeni afâ amaboko ti akeke ti mburu, si ala zia ni nga na ndo ti lege ni. Ala dekongo, ala tene: ‘Zia Nzapa asara na gbia so aga na iri ti Jéhovah!’
Ândö giriri na sese ti Israël, afini gbia ayeke lï na Jérusalem na ndo ti mbeni molenge ti lele ti fa tere ti ala na azo. A yeke ye so Jésus ayeke sara la. Azo so ayeke fa na gigi so ala ye ti tene Jésus aga gbia ti ala. Me azo kue la ayeda na lo pëpe. E lingbi ti bâ ni na lege ti ye so ayeke si na Jésus tongana lo gue na temple.
Na yâ ti temple, Jésus azi lê ti azo nga lo sava azo so mbeni mbage ti tere ti ala abuba. Tongana akete molenge abâ ye so, ala dekongo ala sepela Jésus. Me ye so azia ngonzo na bê ti aprêtre, na ala tene na Jésus: ‘Mo mä tënë so amolenge so ayeke tene so?’
Jésus akiri tënë na ala, lo tene: ‘En, mbi mä. Ala de ti diko tënë so na yâ ti Mbeti ti Nzapa pëpe? A tene: “Nzapa ayeke sara si tënë ti sepela ayeke sigigi na yanga ti akete molenge.” ’ Tongaso, amolenge ni angbâ ti sepela gbia so Nzapa asoro lo.
E ye ti sara ye tongana amolenge so. Mo bâ ti mo ye ni nga tongaso? Ambeni zo alingbi ti gi ti kanga lege na e si e sara tënë ti Royaume ti Nzapa pëpe. Me e yeke ngbâ lakue ti fa na azo anzoni ye so Jésus ayeke sara ande ndali ti azo kue.
Lani so Jésus ayeke na ndo ti sese ge, ngoi ni ade asi pëpe ti tene lo komande tongana Gbia. Me ngoi ni ayeke si ande lawa? Adisciple ti Jésus aye ti hinga tënë na ndo ni. E yeke diko ande ye na ndo ni na chapitre ti peko.
Matthieu 21:1-17; Jean 12:12-16.
Ahundango tënë
- Tongana Jésus asi na mbeni kete kodoro nduru na Jérusalem, lo tene na adisciple ti lo ti sara nyen?
- Na lê ti foto ni, nyen la asi tongana Jésus aga nduru na gbata ti Jérusalem?
- Tongana akete molenge abâ so Jésus azi lê ti azo nga lo sava azo so mbeni mbage ti tere ti ala abuba, ala sara nyen?
- Jésus atene nyen na aprêtre so ngonzo agbu ala?
- Tongana nyen e lingbi ti sara ye tongana amolenge so agonda Jésus?
- Adisciple aye ti hinga nyen?
Ambeni hundango tënë
- Diko Matthieu 21:1-17.
Tongana nyen lingo ti Jésus tongana Gbia na Jérusalem ayeke nde na sarango ye ti aturugu ti kota kamba ti Rome so ahon awato ti ala na ngangu? (Mat. 21:4, 5; Zach. 9:9; aPhil. 2:5-8; aCol. 2:15).
Amolenge alingbi ti manda nyen na mbage ti amolenge ti Israël so atene peko ti atënë so ayeke na Psaume 118 na ngoi so Jésus alï na temple? (Mat. 21:9, 15; Ps. 118:25, 26; 2 Tim. 3:15; 2 Pi. 3:18).
- Diko Jean 12:12-16.
So azo asepela Jésus na amaboko ti keke ti mburu aduti fä ti nyen? (Jean 12:13; aPhil. 2:10; Apoc. 7:9, 10).
TI HINGA AMBENI TËNË
Gbia ni alï na Jérusalem na ndo ti mbeni kete kororo
Lo sara si mbeni prophétie so a tene ni a sara angu mingi awe aga tâ tënë.


text:
Mo hinga?
Ndali ti nyen la ândö tongana a kanga azo na ndo ti keke, a yeke kungbi yâ ti gere ti ala?
Lani tongana a kanga Jésus na ndo ti keke ti pasi nga na ambeni sioni zo use na tere ti lo, Bible atene: “A-Juif ahunda Pilate ti mû yanga si a kungbi yâ ti gere ti [ala] na a zi akuâ ni.”—Jean 19:31.
Na yâ ti ndia ti aJuif, tongana a fâ ngbanga na ndo ti zo si a kanga lo na ndo ti keke na lo kui, a yeke bata kuâ ti zo ni so “angbâ na keke na bï pëpe”. (Deutéronome 21:22, 23). Peut-être aJuif ni asara kua na oko ndia so na tere ti azo so aRomain akanga ala na ndo ti keke. Ni la, ti Jésus na akoli use so, aJuif ni aye ti kungbi yâ ti gere ti ala si ala kui hio kozo si lâ ti Sabbat akomanse na peko ti lindango ti lâ.
Na mingi ti angoi ni so, a yeke pika gere ti zo ni nga na maboko ti lo na apointe alï. Na ngoi so a yô keke ni na nduzu, nengo ti zo ni kue ayeke luti gi na ndo ti apointe ni. Ye so asara si lo yeke bâ pasi sioni. Tongana zo ni aye ti wu pupu, lo yeke zia poids ti lo ni kue na ndo ti apointe ti gere ti lo ni ti gi ti gboto yâ ti tere ti lo na nduzu. Me tongana a kungbi yâ ti gere ti lo awe, a yeke duti ande ngangu na lo ti sara ni. Songo ti kungbingo yâ ti gere ti lo ni wala pupu so ahunzi na yâ ti kate ti lo asara si lo yeke kui hio.
Tongana nyen la a sara bira ti ândö na alance?
David afâ lani Goliath, yongoro koli so, na lance. Na bango ni, David amanda sarango kua na lance ni nzoni na tango so lo yeke bata lani ataba.—1 Samuel 17:40-50.
A yeke wara adessin ti lance na yâ ti aye ti ndara ti azo ti Égypte ti ândö nga na ti Assyrie. Lance ni ayeke tongana ti mbeni bozo so yâ ni azi, so a sara ni na poro ti nyama wala na bongo, na a kanga kamba na ayanga ni use kue. Tênë so zo ni ayeke zia na yâ ti lance ni ayeke lisse lisse wala ronde ronde, so konongo ni aye ti lingbi na ti mbeni kete orange nga a ne gramme 250. Zo ni ayeke turnê lance ni na nduzu ngbii, lo zi tïtî lo na tere ti mbeni kamba ni oko, na tênë ni akpe ngangu ague droit awara ye ni so a bi lo ndali ni.
Na peko ti gingo aye na gbe ti sese na Israël nga na akodoro so ayeke na tere ni, a wara mara ti gbâ ti atênë ni so. A yeke aye ti peko ti abira so a sara ândö. Âmanke lani angangu turugu ni ayeke bi atênë ni akpe 160 wala 240 km/h. Ambeni wandara atene so ndo so tênë ni ayeke tï dä ayeke tongana ti mbeni kokora, me ambeni ake ti ala. Atâa a yeke so wa, mbeni lance alingbi ti fâ zo.—aJuge 20:16.


text:
AMBENI TËNË
Lege ti sara ye na mbage ti azo so a bi ala na gigi ti bungbi
Mbeni ye so alingbi ti mû vundu mingi na e ayeke tënë ti bingo mbeni fami wala kamarade ti e na gigi ti bungbi ndali ti so lo sara siokpari si lo changé bê ti lo pëpe. Sarango ye ti e alingbi na aye so Bible afa na ndo ti tënë so ayeke fa wala e ye Nzapa mingi nga e ye ti ngbâ be-ta-zo na aye so lo zia na sese na yâ ti bungbi. * Bâ ambeni hundango ndo so alondo ndali ti tënë so.
A lingbi e sara ye tongana nyen na mbage ti azo so a bi ala na gigi ti bungbi? Bible atene: “Ala zia ti sara songo na mbeni zo so a iri lo ita na so lo yeke zo ti sarango lango-sioni, wala zo ti sarango bê ti ye, wala zo ti vorongo ayanda, wala zo ti zongango ndo, wala ngbâa ti sämba, wala zo ti mungo ye ti zo na likisi, na même ti tene ala te kobe na mara ti zo tongaso pëpe.” (1 aCorinthien 5:11). Na ndo ti “zo kue so [a]ngbâ na yâ ti fango ye ti Christ pëpe,” Bible atene: “Ala yamba lo na da ti ala oko pëpe na ala bara lo nga pëpe. Teti zo so abara lo amû mbage na asioni kusala ti lo.” (2 Jean 9-11). E yeke na songo ti ita ti bungbi wala ti kamarade mbeni pëpe na azo so a bi ala na gigi ti bungbi. Tour ti Ba Ndo ti 15 décembre 1981, na lembeti 23, na Français, atene: “Gi tenengo ‘Bara mo’ na mbeni zo alingbi ti mû lege na e ti to nda ti sara lisoro na lo na même ti gue na e ti sara kamarade na lo. Fade e yeke mû li ni ti sara tongaso na mbeni zo so bungbi abi lo na gigi awe?”
A hunda biani ti fâ yâ ti songo ni kue kue kue? En, a hunda ti sara tongaso biani. Kozoni kue, sarango tongaso afa so e yeke be-ta-zo na Nzapa nga na Bible. E yeke mä yanga ti Jéhovah gi pëpe na ngoi so ye ni anzere na e, me nga na ngoi so sarango tongaso ayeke ngangu. Ndoye teti Jéhovah apusu e ti bata acommandement ti lo kue, teti e hinga so lo yeke Nzapa ti mbilimbili na ti ndoye nga andia ti lo ayeke sara nzoni mingi na e (Ésaïe 48:17; 1 Jean 5:3). Use ni, ti fâ yâ ti songo na zo so a bi lo na gigi ti bungbi awe ayeke bata e nga na tanga ti aita ti congrégation ni si lo buba songo ti e na Jéhovah pëpe nga lo buba nzoni sarango ye ti e pëpe; a yeke sara nga si nzoni iri ti congrégation abuba pëpe (1 aCorinthien 5:6, 7). Ota ni, so e ngbâ gi na ndo ti akpengba-ndia ti Bible alingbi même ti sara nzoni na lo so a bi lo na gigi so. Tongana e fa so e yeda na desizion so komite ni amû, e lingbi ti ndu bê ti wasiokpari ni so juska fadeso ade ti yeda pëpe na ye kue so a-ancien asara ti mû maboko na lo. So wasiokpari ni ayeke na songo ti kamarade mbeni pëpe na azo so lo ye ala mingi alingbi ti sara si “li ti lo aga dä” na lo bâ kota ti sioni so lo sara na lo gi lege ti kiri na mbage ti Jéhovah.—Luc 15:17.
WMe tongana a yeke fami ti mo si a bi lo na gigi? Tongana ye tongaso asi, kpengba songo so ayeke na popo ti azo ti sewa alingbi ti duti mbeni tara ndali ti zo so aye andia ti Jéhovah. A lingbi e sara ye tongana nyen na mbage ti fami ti e so a bi lo na gigi ti bungbi? Na yâ ti buku so, e lingbi pëpe ti fa aye kue so alingbi ti si, me zia e bâ gi ambeni use.
Ti ambeni sewa, fami ni so a bi lo na gigi so angbâ ti lango da oko na ala. Bingo lo na gigi ti bungbi afâ yâ ti songo ti fami ni pëpe; tongaso, ala yeke ngbâ ti sara akua ti da legeoko nga ti sara lisoro. Me, na lege ti ye so lo sara, lo fâ yâ ti songo so abungbi lo ândö na tanga ti sewa ni na yâ ti kua ti Nzapa. Tongaso, tanga ti amembre ti sewa ni so angbâ na bungbi alingbi mbeni pëpe ti sara beoko na lo na kua ti Nzapa. Na tapande, lo lingbi pëpe ti sara tënë na ngoi so sewa ni ayeke bungbi ti manda Bible, atâa so lo lingbi ti duti dä. Ye oko, tongana zo ni so a bi lo na gigi ti bungbi awe ade kete, a yeke ti babâ na mama ti lo ti ngbâ ti fa ye na lo nga ti se lo. Ni la, ababâ na amama so aye molenge ti ala alingbi ti leke kapa ti manda Bible na lo. *—aProverbe 6:20-22; 29:17.
Ti ambeni sewa ni, lo so a bi lo na gigi so alango da oko na ala pëpe. Atâa so ngoi na ngoi a lingbi ti si so ala sara tënë na lo ndali ti ambeni kota ye so andu sewa ni, a lingbi a duti lakue lakue pëpe. Aita so ayeke be-ta-zo na Jéhovah ayeke gi pëpe araison ti ngbâ ti sara songo na fami ti ala so a bi lo na gigi awe na so ala na lo alango da oko pëpe. Ahon ti gi araison, dutingo ti ala be-ta-zo na Jéhovah nga na bungbi ti lo ayeke pusu ala ti yeda na ye so Bible ahunda ti sara na mbage ti zo so a bi lo na gigi ti bungbi awe. Dutingo ti ala be-ta-zo afa so ala ye nzoni ti lo so a bi lo na gigi so, na peut-être a lingbi ti mû maboko na lo ti bâ nzoni na lege ti sengo so a se na lo so. *—aHébreu 12:11.
^ par. 1 Akpengba-ndia ti Bible na ndo ti tënë ti azo so a bi ala na gigi ti bungbi andu nga azo so ala wani si azia bungbi ti Jéhovah.
^ par. 2 Ti hinga ambeni tënë na ndo ti molenge so a bi lo na gigi ti bungbi me so lo ngbâ na da ti babâ na mama ti lo, bâ Tour ti Ba Ndo ti 1 octobre 2001, lembeti 16 na 17, nga ti 15 novembre 1988, lembeti 20 na Français.
^ par. 3 Ti hinga ambeni tënë na ndo ti sarango ye na mbage ti fami so a bi lo na gigi, bâ Tour ti Ba Ndo ti 15 avril 1988, lembeti 26-31, nga na ti 15 décembre 1981, lembeti 25-30, na Français.


text:
Mo bâ Mbeti ti Nzapa na nene ni mingi?
“Na ngoi so ala yamba tënë ti Nzapa . . . ala yamba ni . . . tongana tënë ti Nzapa, na a yeke tënë ti lo biani.”
ABIA: 114, 113
1-3. Peut-être kpale so ayeke na popo ti Évodie na Syntyche alondo lani tongana nyen? Tongana nyen la e lingbi ti kanga lege na mara ti akpale tongaso ti si? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article so.)
AWAKUA ti Jéhovah abâ Mbeti ti Nzapa, Bible, na nene ni mingi. Teti so siokpari ayeke na tere ti e, e kue e yeke wara awango so alondo na Mbeti ti Nzapa na ambeni ngoi. E yeke sara ye tongana nyen na awango ni? Gbu li ti mo na ndo ti tapande ti Évodie na Syntyche na ngoi ti akozo Chrétien. Angangu kpale alondo lani na popo ti awali so a soro ala ti gue na yayu so. A yeke akpale wa? Bible afa ni pëpe. Zia e tara ti bâ ye so peut-être asi lani.
2 Peut-être Évodie atisa lani ambeni ita na da ti lo ti te mbeni ye nga ti sara ngia. Lo tisa Syntyche pëpe, me Syntyche amä tënë ti pendere ngia so ala kue asara. Peut-être lo tene: ‘Évodie alingbi ti tisa azo sân ti tisa mbi pëpe. Mbi bâ mbi tene e yeke akota kamarade!’ Syntyche abâ so Évodie aye lo nzoni pëpe nga lo yeke kpe lo kpengo. Tongaso, Syntyche atisa a-oko ita ni ti te kobe na ndo ti lo me lo tisa Évodie pëpe. Kpale so ayeke na popo ti Évodie na Syntyche so alingbi lani ti buba yâ ti siriri ti congrégation kue. Bible atene na e pëpe ye so asi na peko ni, me peut-être aita-wali so asara ye alingbi na wango so bazengele Paul amû na ala na ndoye.
3 Laso, mara ti ye tongaso ayeke ga nga na akpale na yâ ti congrégation ti awakua ti Jéhovah. Me, e lingbi ti leke mara ti akpale tongaso wala même ti kanga lege na ni tongana e sara ye alingbi na awango so ayeke na yâ ti Bible. Tongana e bâ Mbeti ti Nzapa na nene ni mingi, e yeke sara ye alingbi na awango so ayeke na yâ ni na yâ ti gigi ti e.
BIBLE AFA NA E TI HON NDO TI NGONZO TI E
4, 5. Wango wa la Bible amû na e ti hon ndo ti ngonzo ti e?
4 A yeke ngangu ti hon ndo ti ngonzo ti e tongana e bâ so a zonga e wala a sara ye na e na lege ni pëpe. Vundu alingbi ti sara e tongana a sara ye na e na lege ni pëpe ndali ti ngobo ti e, couleur ti e, wala ndali ti tere ti e. Vundu ni ayeke ngangu mingi tongana mbeni ita la asara ye ni na e. Wango ti Bible wa la alingbi ti mû maboko na e?
5 Jéhovah ahinga ye so alingbi ti passé tongana azo ahon ndo ti ngonzo ti ala pëpe. Tongana bê ti e ason wala ngonzo asara e, e lingbi ti tene mbeni tënë wala ti sara mbeni ye so e yeke regretté na pekoni. A yeke nzoni e sara ye alingbi na awango ti Bible nga e zia si bê ti e ason hio hio pëpe. (Diko aProverbe 16:32; Zo-ti-fa-tene 7:9.) Kite ayeke dä ape so e kue e bezoin ti sara ngangu ti sara ngonzo hio hio pëpe nga ti pardonné zo mingi. Pardon ayeke kota ye mingi na lê ti Jéhovah nga na Jésus (Mat. 6:14, 15). Mo bâ so a lingbi mo kanga bê nga mo pardonné azo ahon ti kozo?
6. Ngbanga ti nyen a lingbi e sara hange na songo bê?
6 Azo so ahon ndo ti ngonzo ti ala pëpe, bê ti ala yeke son mingi. Ye so ayeke sara si azo aye ti duti na tere ti ala pëpe. Mbeni zo so bê ti lo ason alingbi ti pusu aita na yâ ti congrégation ti sara ye tongana lo. Peut-être lo yeke gi ti kanga ndo ti songo bê ti lo wala même ti kanga ndo ti kengo zo so ayeke na bê ti lo, me asioni pensé so ayeke na yâ ti bê ti lo so ‘fade a fa ni na gigi na gbele azo so abungbi.’ (aProv. 26:24-26). A-ancien alingbi ti mû maboko na azo tongaso ti bâ so ngonzo, kengo zo na bê wala batango tënë na bê ayeke asarango ye so place ni ayeke na yâ ti bungbi ti Jéhovah pëpe. Mbeti ti Nzapa so ayeke kota mingi asara tënë tâ polele na ndo ni (Lév. 19:17, 18; aRom. 3:11-18). Mo yeda na atënë so Bible atene?
JÉHOVAH AYEKE FA LEGE NA E
7, 8. (a) Tongana nyen la Jéhovah ayeke fa lege na mbage ti bungbi ti lo so ayeke na sese ge? (b) Ambeni fango lege wa ayeke na yâ ti Bible? Ngbanga ti nyen a lingbi e sara ye alingbi na ni?
7 Jéhovah ayeke fa lege na mbage ti bungbi ti lo na sese ge nga lo yeke mû kobe na ni na lege ti “ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara” so ayeke na gbe ti fango lege ti Christ, “li ti congrégation”. (Mat. 24:45-47; aÉph. 5:23). Legeoko tongana bebungbi ti akozo Chrétien, ngbâa so ayeda na tënë ti Mbeti ti Nzapa nga lo bâ ni na nene ni mingi. (Diko 1 aThessalonicien 2:13.) Ambeni fango lege wa so ayeke na yâ ti Bible alingbi ti ga na e aye ti nzoni?
8 Bible ahunda na e ti gue na abungbi lakue (aHéb. 10:24, 25). A wa e ti yeda na a-oko fango ye so ayeke na yâ ni (1 aCor. 1:10). Mbeti ti Nzapa atene na e ti zia Royaume na kozo ndo na yâ ti fini ti e (Mat. 6:33). Mbeti ti Nzapa afa na e ti fa tënë da na da, na ndo so azo ayeke dä mingi nga na alege kue so azi (Mat. 28:19, 20; Kus. 5:42; 17:17; 20:20). Mbeti ti Nzapa ahunda na a-ancien ti bata bungbi ti Jéhovah si aduti na saleté pëpe (1 aCor. 5:1-5, 13; 1 Tim. 5:19-21). Mbeti ti Nzapa atene nga na e so a lingbi e bata tere ti e si aduti na saleté pëpe nga e kpe apensé nga na asarango ye so Jéhovah ake.
9. Zo wa la Jésus azia lo ti mû maboko na e ti mä yâ ti Mbeti ti Nzapa?
9 Ambeni zo alingbi ti pensé so ala wani ala lingbi ti fa nda ti aversê ti Bible. Me Jésus azia “ngbâa be-ta-zo” tongana oko lege so lo yeke mû na e kobe ti yingo. Ti londo na ngu 1919 ti ga na ni, Jésus so awara gloire ayeke sara kua na ngbâa so ti mû maboko na adisciple ti lo ti mä yâ ti Mbeti ti Nzapa nga ti sara ye alingbi na afango lege ti lo. Tongana e sara ye alingbi na awango so ayeke na yâ ti Bible, e yeke sara si congrégation aduti na saleté pëpe, na siriri nga beoko. A lingbi e oko oko e hunda tere ti e, ‘Mbi yeke be-ta-zo na ngbâa be-ta-zo so Jésus ayeke sara kua na lo laso so?’
CHAR TI JEHOVAH ANGBÂ TI TAMBELA
10. Mbeti ti Ézéchiel afa mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na yayu tongana nyen?
10 Mbeti ti Nzapa afa na e mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na yayu. Na tapande, na yâ ti mbeni vision so prophète Ézéchiel abâ, a fa na lo mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na yayu tongana mbeni char (Ézéch. 1:4-28). Jéhovah la ayeke kpe na char ni, na char ni ayeke gue na ndo kue so yingo ti lo afa ti tene ague dä. Mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na yayu ayeke pusu mbage ni so ayeke na sese ge ti sara ye. Kite ayeke dä ape so char ni ayeke tambela. Gbu li ti mo na ndo ti gbâ ti achangement so a sara na yâ ti bungbi ti Jéhovah na yâ ti angu bale-oko so ahon, na zia na li ti mo so Jéhovah la ayeke na peko ti achangement so. So Christ nga na a-ange so ayeke nzoni-kue ayeke nduru ti futi sioni dunia so, char ti Jéhovah ayeke gue na loro mingi ti sara si a hinga droit ti Jéhovah ti komande dunia kue nga ti sara si iri ti lo aga nzoni-kue.
11, 12. Ambeni ye wa la bungbi ti Jéhovah ayeke sara?
11 Gbu li ti mo na ndo ti aye so mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na sese ayeke sara na alango ti nda ni so. Lekengo ada so andu aye ti Royaume. Avolontaire ngbangbo mingi asara kua mingi lani ti leke fini kota ndokua ti aTémoin ti Jéhovah na Warwick, New York, U.S.A. Na gbe ti ndokua so ayeke bâ lege ti lekengo ada so andu aye ti Royaume na yâ ti dunia kue, avolontaire saki mingi ayeke sara kua mingi ti leke afini Da ti Royaume nga ti kono yâ ti ada ti Béthel. E kiri singila mingi na aita so, so ayeke sara akua so na bê ti ala kue sân ti fatigué. Girisa ape so Jéhovah ayeke iri tënë nzoni na ndo ti awafango tënë ti Royaume na ndo ti sese kue so asara tere ti ala kete na ndo so ala yeke dä ti mû maboko na yâ ti kua so.
12 A-ekole. Gbu li ti mo na ndo ti a-ekole nde nde so na lege ni Nzapa ayeke fa ye na azo ti lo (És. 2:2, 3). E yeke na Ekole ti apionnier, Ekole ti awafango nzoni tënë ti Royaume, Ekole ti Galaad, Ekole ti azo so alï fini fini na Béthel, Ekole ti asurveillant na awali ti ala, Ekole ti a-ancien, Ekole ti Kusala ti Royaume nga na Ekole ti amembre ti komite ti filiale na awali ti ala. Jéhovah aye mingi ti fa ye na azo ti lo. Na ndo ti site ti e jw.org, e yeke wara Bible nga na ambeti na ayanga ti kodoro ngbangbo mingi. Na ndo ti site ti e, a yeke wara ambeni mbage so a leke ni mbilimbili ndali ti amolenge nga na asewa; nga a leke mbeni mbage ni ndali ti asango. Mo yeke sara kua na site jw.org na fango tënë nga na ngoi ti vorongo Nzapa na yâ ti sewa?
NGBÂ BE-TA-ZO NA JÉHOVAH NGA MÛ MABOKO NA BUNGBI TI LO
13. So e yeke awakua be-ta-zo ti Jéhovah, a lingbi e sara nyen?
13 Ti duti na yâ ti bungbi ti Jéhovah ayeke mbeni pasa. Teti so e hinga aye so Nzapa ahunda na e nga na andia ti lo, a lingbi e sara ye so ayeke nzoni nga e yeda na droit so lo yeke na ni ti komande dunia kue. Atâa so azo ti dunia so ayeke sara aye ti sioni mingi, a lingbi e “ke sioye” tongana ti so Jéhovah ake ni (Ps. 97:10). E yeke mû pëpe peko ti azo so akpe Nzapa pëpe na atene: “Nzoni ye ayeke sioni nga sioni ye ayeke nzoni.” (És. 5:20, FD). E ye ti zia ngia na bê ti Jéhovah, ni la na yâ ti aye kue e leke na bê ti e ti duti na saleté pëpe (1 aCor. 6:9-11). E ye Jéhovah nga e zia bê ti e kue na lo; e ye ti fa so e yeke be-ta-zo na lo na lege so e yeke sara ye alingbi na andia so lo fa ni polele na yâ ti Mbeti ti lo so ayeke kota mingi. Nga, e yeke sara kue ti sara ye alingbi na andia ti lo so na yanga-da, na yâ ti congrégation, na place ti kua, na ekole, so ti tene na ndo kue (aProv. 15:3). Bâ ambeni ye so na yâ ni e lingbi ti fa so e yeke be-ta-zo na Nzapa.
14. Tongana nyen la ababâ na amama so ayeke aChrétien alingbi ti fa so ala yeke be-ta-zo na Nzapa?
14 Batango molenge. Ababâ na amama so ayeke aChrétien afa so ala yeke be-ta-zo na Jéhovah na lege so ala yeke fa ye na amolenge ti ala alingbi na Mbeti ti Nzapa. Ababâ na amama so akpe mbeto ti Nzapa ayeke zia pëpe si bango ndo ti azo ti ndo so ala yeke dä na ndo ti batango molenge achangé bango ndo ti ala. A lingbi yingo ti dunia so aduti na yâ ti da ti Chrétien pëpe (aÉph. 2:2). Mbeni babâ ti sewa so awara batême awe ayeke tene pëpe: ‘Na kodoro ti e, awali ayeke fa ye na amolenge.’ Bible ayeke polele na ndo ti tënë so, a tene: “Ababâ, . . . ala ngbâ ti bata [amolenge ti ala] na lege ti sengo ndo nga na awango ti gbotongo mê so alondo na Jéhovah.” (aÉph. 6:4). Ababâ na amama so akpe mbeto ti Nzapa aye ti tene amolenge ti ala aduti tongana Samuel, ndali ti so Jéhovah ayeke na lo lani na ngoi so lo ngbâ kete molenge.
15. Tongana nyen la e yeke fa so e yeke be-ta-zo na Jéhovah na ngoi so e ye ti mû akota desizion?
15 Mungo adesizion. Tongana e ye ti mû akota desizion na yâ ti gigi ti e, mbeni lege so e yeke fa so e yeke be-ta-zo na Nzapa ayeke ti gi mungo maboko ti Mbeti ti lo nga na ti bungbi ti lo. Ti bâ ndani so a yeke kota ye ti sara tongaso, gbu li na ndo ti mbeni ye so ababâ na amama mingi ayeke sara. Ambeni zo so ague na mbeni kodoro-wande ayeke tokua ka amolenge so ala dü na afami so angbâ na kodoro ti ala ti bata ala, tongaso si babâ na mama ni alingbi ti ngbâ ti sara kua ti wara nginza. Biani, so ayeke desizion ti zo oko oko, me a lingbi e girisa pëpe so e yeke kiri tënë na Nzapa ndali ti adesizion ti e. (Diko aRomain 14:12.) Eskê a yeke na lege ni ti mû akota desizion na ndo ti sewa nga na kua ti nginza sân ti gi ti hinga ye so Bible atene? Oko pëpe. E bezoin mungo maboko ti Babâ ti e ti yayu ndali ti so e lingbi pëpe ti fa lege na gere ti e wani.
16. Desizion wa la mbeni mama amû na ngoi so lo dü lani mbeni bébé ti koli? Nyen la amû maboko na lo ti mû nzoni desizion?
16 Mbeni wali so ayeke na kodoro-wande so adü mbeni bébé ti koli aye ti tokua molenge ni na a-âta ti lo na kodoro ti lo ti bâ lege ti lo. Na ngoi ti dungo molenge ni, mbeni Témoin ti Jéhovah akomanse ti manda Bible na wali ni. Lo gue na li ni na lege ti aye so lo manda na yâ ti Bible, na lo ga ti hinga so a yeke na lo la Jéhovah amû na lo kua ti fa na molenge ti lo ti voro Jéhovah (Ps. 127:3; aProv. 22:6). Lo fa atënë ti bê ti lo na Jéhovah tongana ti so Bible afa na e ti sara (Ps. 62:8, 9). Lo fa nga atënë ti bê ti lo na ita-wali so amanda Bible na lo nga na ambeni ita na yâ ti congrégation. Atâa so afami ti lo nga na akamarade ti lo apusu lo ti tokua molenge ni na a-âta ti lo, lo tene so a yeke na lege ni pëpe ti sara ni. Bê ti koli ti lo adö ti bâ tongana nyen la aita ti congrégation afa so ala yeke ndo ti batango tere ndali ti wali ni nga na bébé ni, ye so asara si lo yeda ti manda Bible nga lo komanse ti gue na bungbi legeoko na wali ti lo nga na molenge ni. Mo pensé so mama so abâ so Jéhovah akiri tënë na sambela so lo sara na bê ti lo kue so? Kite ayeke dä ape so lo pensé lani tongaso.
17. Fango lege wa la a fa na e na ndo ti azo so e yeke sara étude na ala?
17 Sarango ye alingbi na afango lege. Mbeni kpengba lege so e lingbi ti fa so e yeke be-ta-zo na Nzapa ayeke ti sara ye alingbi na afango lege ti bungbi ti lo. Na tapande, gbu li ti mo na ndo ti awango so a mû na e na ndo ti azo so e yeke sara étude na ala. Kete na peko ti so e to nda ti manda Bible na mbeni zo na yâ ti buku Bible afa nyen biani? a hunda na e ti mû kete penze-ngbonga na peko ti étude oko oko ti fa bungbi ti Jéhovah na zo ni. E lingbi ti sara ni na fango na lo vidéo E yeke sara abungbi ti e tongana nyen? nga na brochure Azo wa la ayeke sara laso ye so Jéhovah aye? Na ngoi so e hunzi ti manda buku Bible afa nyen na mbeni zo so ayeke gue na li ni, a hunda na e ti manda na lo buku “Zia ala ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa” même na peko ti so lo wara batême awe. Bungbi ti Jéhovah amû fango lege so tongaso si afini disciple ‘ayengi ande pëpe na yâ ti mabe’. (aCol. 2:7). Mo yeke sara ye alingbi na awango so alondo na bungbi ti Jéhovah so?
18, 19. Ambeni raison wa la a lingbi e kiri singila na Jéhovah ndali ni?
18 Araison ayeke mingi so a lingbi e kiri singila na Jéhovah. E yeke na fini ndali ti lo, ndali ti so sân lo e yeke tambela pëpe wala e yeke na fini pëpe (Kus. 17:27, 28). Lo mû na e mbeni cadeau so ngere ni ayeke kota mingi, Mbeti ti lo Bible. Na singila na bê, e yeda na ni tongana tënë ti Nzapa, tongana ti so aChrétien ti Thessalonique ayamba lani tënë ti Nzapa na ala yeda na ni.
19 Bible amû maboko na e ti ga nduru na Jéhovah, nga lo ga nduru na e (Jacq. 4:8). Babâ ti e ti yayu amû na e pendere pasa ti duti na yâ ti bungbi ti lo. E bâ apasa tongaso na nene ni mingi. Tënë ti bê ti e ague oko na ti zo ti sungo psaume so atene: “Mû merci na L’Éternel, teti Lo yeke nzoni, teti nzobe ti Lo angbâ lakue.” (Ps. 136:1). Na yâ ti Psaume 136, e wara tënë “nzobe ti Lo angbâ lakue” fani bale-use na omene. Tongana e fa so e yeke be-ta-zo na Jéhovah nga na bungbi ti lo, e yeke bâ tâ tënë ti atënë so zo ti sungo psaume so atene na bê ti lo kue, ndali ti so e yeke ngbâ na fini lakue lakue.


text:
100: Na yaka ti Gethsémané
TONGANA Jésus na abazengele ti lo asigigi na da ni awe, ala gue na yaka ti Gethsémané. Ala gue kâ fani mingi kozoni awe. Fadeso Jésus atene na ala ti lango pëpe na ti sambela. Na pekoni, lo hon a yo kete na ala, na lo kuku na sese ti sambela.
Kete na pekoni, Jésus akiri na ndo so abazengele ti lo ayeke dä. Ti mo, ala yeke sara nyen? Ala yeke lango! Lege ota, Jésus atene na ala ti lango pëpe, me lakue tongana lo kiri, lo wara ala na lango. Tongana lo kiri ti fani ota ni, lo tene: ‘Ala lango na mara ti ngoi tongaso ngbanga ti nyen? L’heure ni asi awe ti tene a kä mbi na awato ti mbi.’
Tâ gi na ngoi ni so, a mä go ti gbâ ti azo so ayeke ga. Bâ! Azo ayeke ga na ayongoro zembe nga na akeke na maboko ti ala! Ala yeke nga na akeke so wâ ayeke na yanga ni ti tene ala bâ na ndo. Tongana ala si nduru, mbeni zo alondo na popo ti ala aga na mbage ti Jésus. Lo su ngbangba ti Jésus, tongana ti so mo bâ ge. Zo ni so ayeke tâ gi Judas Iscariote. Ngbanga ti nyen lo su ngbangba ti Jésus?
Jésus ahunda lo, a tene: ‘Judas, na lege ti sungo ngbangba ti mbi si mo yeke kä mbi?’ Tâ tënë, a yeke na lege ti sungo ngbangba ti lo si azo so aga legeoko na Judas alingbi ti hinga Jésus, zo so ala ye ti gbu lo so. Tongaso ala ga ala gbu lo. Me Pierre ayeke bâ ala gi na lê pëpe. Lo mû yongoro zembe so ayeke na tere ti lo si lo ye ti dë na zo so ayeke nduru na lo. Zembe ni ahon tâ gi nduru na tere ti li ti zo ni si afâ mê ti lo ti mbage ti koli. Me Jésus andu mê ti zo ni na a kiri na place ni.
Jésus atene na Pierre: ‘Kiri na yongoro zembe ti mo na place ni. Mo bâ mo tene mbi lingbi ti hunda Babâ ti mbi ti tokua a-ange saki mingi ti zi mbi na lê ni pëpe?’ Lo lingbi ti sara tongaso. Me Jésus ahunda na Babâ ti lo ti tokua a-ange pëpe, ngbanga ti so lo hinga so l’heure ni asi awe ti tï na maboko ti awato ti lo. Tongaso, lo zia ala ti gue na lo. Zia e bâ ye so asi na Jésus fadeso.
Matthieu 26:36-56; Luc 22:39-53; Jean 18:1-12.
Ahundango tënë
- Tongana Jésus na abazengele ti lo asigigi na da ni awe, ala gue na ndo wa? Jésus atene na ala ti sara nyen?
- Tongana Jésus akiri na ndo so abazengele ni ayeke dä, lo bâ ala yeke sara nyen? Ye so asi fani oke?
- Zo wa la aga na mbage ti Jésus, zo wa? Tongana ti so foto ni afa, Judas Iscariote asara nyen?
- Ngbanga ti nyen Judas asu ngbangba ti Jésus? Pierre asara nyen?
- Jésus atene nyen na Pierre? Me ngbanga ti nyen Jésus ake ti hunda na Babâ ti lo ti tokua a-ange?
Ambeni hundango tënë
- Diko Matthieu 26:36-56.
Lege so Jésus amû lani wango na adisciple ti lo aduti nzoni tapande teti a-ancien laso tongana nyen? (Mat. 20:25-28; 26:40, 41; aGal. 5:17; aEph. 4:29, 31, 32).
Tongana nyen Jésus abâ mungo aye ti bira ti sara sioni na mba ti mo zo? (Mat. 26:52; Luc 6:27, 28; Jean 18:36).
- Diko Luc 22:39-53.
Tongana mbeni ange asi na Jésus na yaka ti Gethsémané ti kpengba lo, ye so aye ti fa so mabe ti Jésus atara ti woko lani? Fa nda ni (Luc 22:41-43; Es. 49:8; Mat. 4:10, 11; aHéb. 5:7).
- Diko Jean 18:1-12.
Jésus asara nyen ti tene awato ti lo asara sioni na adisciple ti lo pëpe? E lingbi ti manda nyen na lege ti tapande so? (Jean 10:11, 12; 18:1, 6-9; aHéb. 13:6; Jacq. 2:25).
TI HINGA AMBENI TËNË
Jésus asambela na ngoi so vundu ahon ndo ti lo
Ngbanga ti nyen la Jésus asambela Nzapa ti ‘zi kopo so yongoro na ni’? Lo ye ti kiri na peko, ti kpe kuâ ti lo ti Zo ti zingo azo?
A kä Christ nga a gbu lo
Atâa so a yeke na milieu ti bï, Judas ahinga ndo so lo peut ti wara Jésus dä.