text:
1Jésus atene: “Biani, mbi tene na ala taa-tënë: zo so ali na ya ti gbagba ti ataba na yanga ti gbagba ni pepe, me lo li na mbeni lege nde, andaa lo yeke zo ti nzi si lo yeke sioni zo. 2Zo so ali na taa yanga ti gbagba ni ayeke wabatango-taba. 3Wabatango yanga ti gbagba ni azi yanga ni na lo, ataba ni ama go ti lo. Lo iri ataba ti lo na iri ti ala oko oko si lo sigigi na ala. 4Tongana lo sigigi na ala kue awe, lo hon na li ni si ala mu peko ti lo, ngbanga ti so ala hinga go ti lo. 5Ala yeke mu peko ti mbeni zo nde laoko pepe. Tongana ayeke mbeni zo nde, ala yeke kpe lo, ngbanga ti so ala hinga go ti zo ni pepe.” 6Jésus atene na ala toli so, me ala ma ya ni pepe. 7Jésus akiri atene: “Biani, mbi tene na ala taa-tënë: mbi laa mbi yeke yanga ti gbagba ti ataba ni. 8Azo so kue aga kozo ti mbi ayeke azo ti nzi na asioni zo; me ataba ni ama yanga ti ala pepe. 9Mbi yeke yanga ti gbagba ni. Zo so ali na lege ti mbi, fade lo yeke soo kuâ; lo yeke li, lo yeke sigigi si lo yeke wara kobe ti tengo ni. 10Zo ti nzi aga ti lo gi ti nzi ye, ti fâ ye, ti buba ye. Ti mbi, mbi ga ti sara si azo aduti na fini si ala duti na fini so awu ahon ndoni. 11Mbi yeke nzoni wabatango-taba. Nzoni wabatango-taba ayeke ka fini ti lo ndali ti ataba ti lo. 12Me ti zo so ayeke taa wabatango-taba pepe si lo yeke sara gi kua ndali ti nginza, ataba ni ayeke ti lo pepe. Tongana lo baa mbo ti ngonda na gango ni, lo zia ataba ni, lo kpe. Tongaso mbo ti ngonda agbu ataba ni si lo tumba ala kirikiri. 13Zo so ayeke sara kua gi ndali ti nginza ayeke bata ataba ni nzoni pepe. 14Mbi yeke nzoni wabatango-taba. Mbi hinga ataba ti mbi si ala nga, ala hinga mbi, 15tongana ti so Babâ ahinga mbi si mbi hinga Babâ. Mbi yeke ka fini ti mbi ndali ti ataba ti mbi. 16Ambeni taba ti mbi ayeke na ya ti gbagba ti ataba so pepe. Alingbi mbi fa na ala lege; fade ala yeke ma go ti mbi si ala kue aga bongbi oko ti ataba na wabatango-taba oko. 17Babâ ti mbi aye mbi, ngbanga ti so mbi yeke ka fini ti mbi si mbi yeke kiri ti wara ni. 18Mbeni zo laa ayeke zi fini ti mbi pepe, me mbi wani laa mbi yeda ti ka ni. Mbi yeke na ngangu ti ka ni, mbi yeke nga na ngangu ti kiri ti wara ni. Babâ ti mbi amu yanga na mbi ti sara tongaso.” 19Na ndö ti tënë so, popo ti azuife akiri akangbi. 20Ambeni zo mingi na popo ti ala atene: “Sioni yingo ayeke na ya ti lo! Li ti lo aga kirikiri awe! Ala yeke ma lo ngbanga ti nyen?” 21Ambeni atene ti ala: “Zo so sioni yingo ayeke na ya ti lo ayeke tene amara ti tënë tongaso pepe! Sioni yingo alingbi ti zi le ti waziba?” 22Ngoi ti de asi awe. Na Jérusalem, azo ayeke sara matanga ti ziango kota da ti Nzapa nde 23Na ya ti kota da ti Nzapa, Jésus ayeke tambula, lo si kâ, lo si ge na gbe ti veranda so a iri ni Veranda ti Salomon. 24Azuife abongbi na tere ti lo, ala hunda lo, atene: “Mo ye e ku mo ngbii asi lawa si mo tene na e taa-tënë so? Tongana mo yeke Mesii ni, tene na e polele ma!” 25Jésus akiri tënë na ala, atene: “Mbi tene na ala awe, me ala yeda na ni pepe. Aye so mbi yeke sara na iri ti Babâ ti mbi ayeke tene tënë na ndö ti mbi. 26Me ala ma na be pepe, ngbanga ti so ala yeke na popo ti ataba ti mbi pepe. 27Ataba ti mbi ahinga go ti mbi; mbi hinga ala si ala yeke mu peko ti mbi. 28Mbi yeke mu na ala fini so angba lakue lakue; ala yeke kui ande laoko pepe, zo oko alingbi ti gboto ala na maboko ti mbi pepe. 29Babâ ti mbi so amu ala na mbi, lo yeke kota ahon ye kue; zo oko ayeke na ngangu ti gboto ala na maboko ti Babâ pepe. 30Mbi na Babâ, e yeke oko.” 31Tongaso azuife akiri amu têne ti bo na Jésus. 32Lo hunda ala, lo tene: “Na dawa ti ala, mbi sara anzoni ye mingi so alondo na Babâ. Ti so wa laa ala ye ti bo mbi na têne ngbanga ni so?” 33Azuife akiri tënë, atene: “E ye ti bo mo ngbanga ti mbeni nzoni ye ni pepe, me ngbanga ti so mo zonga Nzapa: mo yeke gi zo senge, me mo ye ti sara tere ti mo Nzapa!” 34Jésus akiri tënë na ala, atene: “Na ya ti mbeti ti Ndia ti ala, Nzapa atene: ‘Ala yeke anzapa.’ 35E hinga so, tënë so Mbeti ti Nzapa atene, zo alingbi ti mingo ni pepe. Andaa azo so Nzapa atene tënë ti ala ge so ayeke azo senge, me mbeti ti Ndia airi ala anzapa. 36Me ti mbi, Babâ ti mbi azia mbi nde si lo tokua mbi na ndö ti dunia so. Ngbanga ti nyen laa ala tene: ‘Mo yeke zonga Nzapa!’ Ngbanga ti so mbi tene: ‘Mbi yeke Molenge ti Nzapa’ so? 37Tongana mbi sara pepe aye so Babâ ti mbi amu na mbi ti sara, ayeke nzoni ala yeda na tënë ti mbi pepe! 38Me tongana mbi yeke sara ni, ataa ala yeda na tënë ti mbi pepe, ayeke nzoni ala yeda na aye so mbi yeke sara si ala hinga so mbi na Babâ, e ga oko.” 39Ala kiri agi lege ti gbu Jésus, me lo kpe na maboko ti ala, lo hon. 40Jésus akiri ague na mbage ti ngu ti Jourdain, na ndo so Jean abatize azo kozoni daa si lo duti kâ. 41Azo mingi aga na tere ti lo; ala tene na lo: “Jean asara aye ti kpene oko pepe, me atënë so kue Jean atene na ndö ti koli so ayeke taa-tënë.” 42Kâ, azo mingi ama na be na Jésus.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Mo hinga?
Ândö, a yeke sara ka arouleau tongana nyen, nga a yeke sara kua na ni tongana nyen?
Évangile ti Luc atene so Jésus azi rouleau ti Ésaïe, lo diko ni na lo roulé ni na place ni. Na yâ ti andangba tënë ti Évangile ti Jean, Jean asara tënë ti mbeni rouleau, nga lo tene so place ayeke dä ape ti tene lo sû na yâ ti rouleau ni so, tënë ti amiracle kue so Jésus asara lani.—Luc 4:16-20; Jean 20:30; 21:25.
A leke ka arouleau tongana nyen? A yeke sara ni lani na poro ti tere ti nyama, wala na papyrus, so a yeke fü ni na tere ti tere, tongaso si aga mbeni yongoro mbeti wala mbeni rouleau. Na pekoni, a yeke roulé ni na tere ti mbeni keke na a yeke zia mbage so mbeti ni ayeke dä na yâ ni. A yeke sû atënë ni nduru nduru, a londo na nduzu a descend na gbe ni, na a zia alege na popo ni. Tongana rouleau ni ayo mingi, a yeke zia akeke use na tere ni, ti tene a mû lege na zo so ayeke diko ni ti zi yâ ni na mbeni maboko ti lo na ti roulé ni na mbeni mbage ti maboko ti lo ni, juska lo wara place so lo yeke gi ni.
Mbeni bakari (The Anchor Bible Dictionary) atene: “Nzoni ye ti rouleau ni ayeke so, teti so a yo pendere (mètre 10 tongaso), a peut ti sû atënë ti yâ ti mbeni ngbongboro livre na yâ ni, na tongana zo aroulé ni, mbeti ni akiri aga kete.” Na tapande, Évangile ti Luc kue apeut ti mû lê ti mbeni rouleau so ayo mètre gumbaya na ndambo tongaso. Ti ambeni rouleau ni, a yeke fâ ayanga ni pendere, a mû tênë ti kpakango na gere a kpaka na ni pendere na a zia acouleur na tere ni.
Azo wa la ayeke lani “aprêtre-mokonzi” so a sara tënë ti ala na yâ ti mbage ti Mbeti ti Nzapa so alondo na Genèse ti si na Apocalypse?
Ândö, na ngoi so a komanse ti sara kua na aprêtre na Israël, gi mbeni koli oko la ayeke sara kua tongana kota prêtre, na lo yeke sara kua ni so juska na lâ ti kuâ ti lo (Nombre 35:
Na ngoi so Israël ayeke lani na gbe ti ngbâa, agbia so akomande ala, so ayeke aJuif ape, ayeke soro nga ayeke zi aprêtre-mokonzi ti aJuif tongana ti so bê ti ala aye. Me, âmanke, a yeke soro afini prêtre ni so na yâ ti asewa so azo ane ala mingi, na mingi ni na popo ti ahale ti Aaron. Tënë “aprêtre-mokonzi” aye mbilimbili ti sara tënë ti akota membre ti yâ ti bungbi ti aprêtre. A lingbi ti wara na popo ti aprêtre-mokonzi amokonzi ti agroupe 24 ti aprêtre, ambeni kota zo ti yâ ti sewa ti akota prêtre nga na ambeni ngbene kota prêtre, na tapande ti Anne.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
44: Rahab ahonde awakala
AKOLI use so mo bâ na lê ti foto so ayeke na yâ ti kpale. A lingbi ala kpe, tongaso pëpe a yeke fâ ala. Akoli so ayeke azo ti Israël so aga ti bembe ndo. Wali so ayeke mû maboko na ala ti kpe so ayeke Rahab. Da ti Rahab la, a yeke na ndo ti gbagba ti gbata ti Jéricho. Zia e bâ ngbanga ti nyen akoli so ayeke na yâ ti kpale.
Azo ti Israël aga nduru ti fâ kota ngu ti Jourdain ti gue na sese ti Canaan. Me kozoni si ala fâ ngu ni, Josué atokua awakala use so. Lo tene na ala: ‘Ala gue abâ sese ni nga yâ ti gbata ti Jéricho.’
Tongana awakala ni alï na yâ ti Jéricho awe, ala gue na da ti Rahab. Me mbeni zo atene na gbia ti Jéricho, atene: ‘Azo use ti Israël aga ge na bï so ti bembe ndo na yâ ti kodoro ti e.’ Tongana gbia ni amä tënë so, lo tokua azo na Rahab, na ala tene na lo: ‘Akoli use so ayeke na da ti mo so, sigigi na ala.’ Me Rahab ahonde ala awe na li ti da ti lo. Tongaso, lo tene: ‘Tâ tënë, ambeni koli aga na da ti mbi, me mbi hinga ndo so ala londo dä pëpe. Ala sigigi tongana ndo akomanse ti vuko, kozoni si a kanga kota yanga ti gbagba ti gbata ni. Tongana ala gue hio, ala yeke wara ala!’ Tongaso, azo ti gbia so ague na peko ti ala.
Tongana ala hon awe, Rahab ague hio na li ti da ti lo, na lo tene na awakala ni, lo tene: ‘Mbi hinga so Jéhovah ayeke mû ande na ala sese so. E mä tongana nyen lo hule Kota Ngu Bengba na ngoi so ala yeke sigigi lani na sese ti Egypte, nga tongana nyen ala fâ gbia ti Sihon na ti Og. Mbi sara nzoni na ala. Tongaso, mbi hunda na ala ti mû yanga na mbi so ala yeke sara ande nzoni na mbi nga. Ala bata babâ ti mbi na mama ti mbi na fini, aita ti mbi ti koli nga na aita ti mbi ti wali.’
Awakala amû yanga so ala yeke sara tongaso, me a lingbi Rahab asara mbeni ye. Awakala ni atene na lo: ‘Kanga bengba kamba so na fenêtre ti mo, na iri afami ti mo kue ti ga na yâ ti da ti mo. Tongana e kue e ga ande ti mû Jéricho, si e bâ kamba so na fenêtre ti mo, e yeke fâ zo oko na da ti mo pëpe.’ Tongana awakala ni akiri na tere ti Josué, ala tene na lo ye kue so asi.
Josué 2:1-24; aHébreu 11:31.
Ahundango tënë
- Rahab alango na ndo wa?
- Akoli use so ayeke na lê ti foto so ayeke azo wa? Ala gue na Jéricho ti sara nyen kâ?
- Gbia ti Jéricho ahunda na Rahab ti sara nyen? Rahab akiri tënë, lo tene nyen?
- Tongana nyen Rahab amû maboko na akoli use so? Lo hunda na ala ti sara nyen na lo?
- Awakala use so amû yanga ti sara nyen na Rahab?
Ambeni hundango tënë
- Diko Josué 2:1-24.
Tënë so Jéhovah atene na Exode 23:28 aga tâ tënë tongana nyen na ngoi so azo ti Israël aga ti tiri bira na Jéricho? (Jos. 2:9-11).
- Diko aHébreu 11:31.
Tongana nyen tapande ti Rahab afa nene ti duti na mabe? (aRom. 1:17; aHéb. 10:39; Jacq. 2:25).
TI HINGA AMBENI TËNË
Rahab ahinga atene Jéhovah ayeke tâ Nzapa
Bâ tongana nyen la Jéhovah abata Rahab na afami ti lo tongana lo futi Jéricho.


text:
“Zia royaume ti mo aga”: Me a yeke ga lawa?
“Tongana ala bâ aye so kue, zia ala hinga so lo si nduru awe, lo yeke na yanga-da.”—Mat. 24:33.
1, 2. (a) Nyen la alingbi ti sara si azo ahinga pëpe nda ti aye so ayeke si na yâ ti dunia so? (b) Nyen la e hinga na ndo ti Royaume ti Nzapa?
TONGANA mbeni ye asi, azo kue so ayeke na place ti ye ni alingbi ti dabe ti ala na aye so apasêe, me aye so ala yeke dabe ti ala na ni alingbi ti duti nde nde. Legeoko nga, a lingbi ti duti ngangu na mbeni zo ti dabe ti lo mbilimbili na atënë kue so docteur atene na lo na peko ti so docteur ni afa na lo ye so ason lo. Wala peut-être mbeni zo alingbi ti gi aclé ti lo wala lunette ti lo gbä atâa so ni la ayeke nduru na lo so. Azo ti gingo nda ti ye atene so mara ti ye tongaso ayeke si na zo na ngoi so lo yeke gi ti sara gbâ ti aye na ngoi oko. A tene so mongoli ti e alingbi ti pensé na ndo ti gbâ ti aye na ngoi oko ape.
2 A yeke mara ti ye so ayeke si laso. Azo mingi ahinga pëpe nda ti aye so ayeke si laso na yâ ti dunia. Ala lingbi ti tene so aye achangé mingi ngbene ye na ngu 1914 ti ga na ni, me ala hinga nda ni ape. Teti so e yeke azo so ayeke manda Bible, e hinga so Royaume ti Nzapa aga na ngu 1914 na ngoi so Nzapa azia Jésus Gbia na yayu. Me sambela so e tene “zia royaume ti mo aga. Zia a sara ye so bê ti mo aye, na yayu legeoko nga na ndo ti sese” ade Jéhovah akiri tënë na ni kue ape (Mat. 6:10). Jéhovah ayeke kiri tënë na sambela so kue na ngoi so a yeke futi sioni dunia so. A yeke na ngoi so la a yeke sara ande ye so bê ti Nzapa aye na sese tongana ti so a sara na yayu.
3. Nyen la mandango Bible amû maboko na e ti hinga ni?
3 Teti so e yeke manda Bible lakue, e lingbi ti bâ so aprophétie ti Bible ayeke ga tâ tënë laso. Mingi ti azo ahinga ni pëpe. Ala yeke na aye mingi ti sarango ni na a sara si ala bâ pëpe aye so afa polele so Christ akomanse ti komande awe ngbene ye na ngu 1914, na so na yâ ti ngoi kete lo yeke futi ande sioni dunia so. Me a lingbi mo gbu li na ndo ti hundango ndo so: Tongana mo sara na Nzapa asara angu mingi awe, mo ngbâ ti hinga biani na bê ti mo kue so ngoi ti futingo sioni dunia so aga nduru mingi awe, na so aye so asi na yâ ti dunia afa ni tongaso? Même tongana mo ga Témoin aninga mingi ape, nyen la agbu bê ti mo mingi? Atâa kiringo tënë ti mo ayeke so wa, zia e bâ akota raison ota so ndali ni e hinga so na yâ ti kete ngoi a yeke sara ande na ndo ti sese ye so bê ti Nzapa aye.
AZO SO AKPE NA AMBARATA ASI AWE
4, 5. (a) Nyen la Jésus asara ngbene ye na ngu 1914 ti ga na ni? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.) (b) Azo ota so ayeke kpe na ambarata na peko ti Jésus aye ti sara tënë ti nyen? Tongana nyen la prophétie so aga tâ tënë?
4 Na ngu 1914, a mû na Jésus Christ mbeni couronne na yayu, so ti tene lo ga Gbia ti Royaume ti Nzapa. Prophétie so ayeke na Apocalypse chapitre 6 afa Jésus so ayeke kpe na vuru mbarata. Hio na pekoni so lo ga Gbia lo sö benda na ndo ti sioni dunia ti Satan ti gue na ni nga ti hunzi songo benda ni. (Diko Apocalypse 6:1, 2.) Prophétie ni afa nga so na pekoni so Royaume ti Nzapa ayeke komanse ti komande, aye ayeke ga sioni hio mingi na yâ ti dunia. Bira, kpale ti kobe, sioni kobela nga na ambeni ye so asara si azo awara kuâ ayeke gue na li ni mingi ahon ti kozo. Na yâ ti prophétie ni a fa aye so na lege ti azo ota so ayeke kpe na ambarata na peko ti Jésus Christ.—Apoc. 6:3-8.
5 Tongana ti so a fa tënë ni kozo awe, bira asara si ‘siriri ayeke na ndo ti sese’ ape. Atâa so akodoro mingi atene so ala yeke sara kua maboko na maboko ti tene azo aduti na siriri na yâ ti dunia, azo ayeke na siriri ape. Akota bira so asara si siriri ayeke na ndo ti sese ape ato nda ni lani na Kozo Bira so Amû Sese Kue. Atâa so konomi nga na aye ti senda-ye amaï mingi ngbene na ngu 1914, kpale ti warango kobe angbâ ti sara si azo aduti na siriri ape. Zo oko alingbi ti ke pëpe so akota kobela, angu so asuku amû ndo, asese so ayengi nga na ambeni kpale asara si azo kutu na kutu ayeke kui ngu oko oko. Aye so asi so ayeke sioni mingi na a yeke si fani mingi nga a yeke fâ gbâ ti azo. A yeke ye so mara ni ade ti si lâ oko pëpe na yâ ti mbaï ti azo. Mo hinga ndani so aye ni so asi so?
6. Azo wa la agi lani ti hinga gango tâ tënë ti prophétie ti Bible? Nyen la ala sara na ngoi so prophétie ni aga tâ tënë?
6 Tongo nda ti Kozo Bira so Amû Sese Kue nga na grippe Espagnole asara si li ti azo mingi aga kirikiri. Me aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ayeke ku lani kungo ti tene ngoi ti aGentil, wala “ngoi so a diko teti amara”, ahunzi na ngu 1914 (Luc 21:24). Ala hinga lani mbilimbili pëpe tongana nyen la prophétie ni ayeke ga tâ tënë, me ala hinga so na ngu 1914 mbeni kpengba ye ayeke si na yâ ti Royaume ti Nzapa. Hio na pekoni so ala hinga nzoni mingi tongana nyen la prophétie ni ayeke ga tâ tënë, ala fa na mbeto pëpe na azo so Nzapa ato nda ti komande awe. A sara ye ti ngangu mingi na gbâ ti ala so afa tënë ti Royaume so. Ye so asi na yâ ti akodoro mingi na ayeke nga ye so prophétie ti Bible asara tënë ni la aga tâ tënë so. Angu mingi na pekoni, awato ti Royaume agi ti kanga lege na aita ti fa tënë ti Royaume na lege so ala sigigi na andia, ala sara ngangu na ala, ala kanga ala nga ala fâ même ala.—Ps. 94:20; Apoc. 12:15.
7. Ngbanga ti nyen la mingi ti azo ahinga pëpe nda ti aye so ayeke si na yâ ti dunia laso?
7 Atâa so aye mingi ayeke dä so afa polele so Royaume ti Nzapa akomande na yayu awe, ngbanga ti nyen la azo mingi ahinga ni ape? Ngbanga ti nyen la ala hinga pëpe so aye so ayeke si na yâ ti dunia ayeke ambilimbili prophétie ti Bible la aga tâ tënë tongana ti so awakua ti Jéhovah afa tënë ni teti angu mingi? Ala zia bê ti ala gi na ndo ti ye so ala lingbi ti bâ na lê ti ala? (2 aCor. 5:7). Ala zia si aye so ala yeke sara avuko lê ti ala na ala bâ pëpe ye so Nzapa ayeke sara? (Mat. 24:37-39). Li ti ambeni na popo ti ala aga kirikiri ndali ti aye so azo ti dunia ti Satan ayeke sara sabango ni? (2 aCor. 4:4). Ti hinga aye so Royaume ti Nzapa angbâ ti sara, a lingbi e duti na mabe nga na kode ti bâ gi aye so ayeke na devant ti e ape. E yeke na ngia mingi so e hinga aye so ayeke si na yâ ti dunia so.
AYE AKIRI AGA GI SIONI SIONI
8-10. (a) Tongana nyen la 2 Timothée 3:1-5 aga tâ tënë? (b) Ngbanga ti nyen e lingbi ti tene so aye ti sioni akiri aga gi sioni sioni ti gue na ni?
8 Use raison so ndali ni e hinga so Royaume ti Nzapa aga nduru awe ti komande na ndo ti sese ayeke so aye ti sioni akiri aga gi sioni sioni ahon ti kozo. A ga nduru ti sara ngu ngbangbo oko tongaso awe, e bâ so prophétie so ayeke na 2 Timothée 3:1-5 aga tâ tënë. Aye so a sara tënë ni na yâ ti aversê so asi laso na yâ ti dunia kue. Mo nga kue mo bâ aye ni so? Zia e bâ ambeni tapande so afa ni.—Diko 2 Timothée 3:1, 13.
9 Tongana ngoi ayeke hon, sarango ye ti azo na place ti kua, na yâ ti angia, angia ti awanguru nga na fason ti yungo bongo ti azo aga sioni mingi ahon ti kozo. Na tapande, aye so ason azo ândö na yâ ti aye ni so na yâ ti ngu 1940 ti si na ngu 1959, azo abâ ni laso tongana mbeni nzoni ye. Sarango ngangu na zo nga na sarango aye ti sioni ague na li ni mingi nga amû ndo kue. Azo ayeke gi ti hon amba ti ala na lege ti aye ti ngangu so ala yeke sara nga na aye ti sioni so ala sara. Aye so ayeke fa na télé so kozo azo apensé atene ayeke sioni na yâ ti ngu 1950 ti si na ngu 1959 azo abâ ni laso tongana mbeni ngia so ayeke nzoni ndali ti asewa. Azo mingi abâ so sarango ye ti azo so ayeke bungbi koli na koli wala wali na wali asara ngangu mingi na ndo ti angia, na ndo ti yungo bongo ti azo nga na ndo ti sarango ye ti azo. Merci so e hinga bango ndo ti Nzapa na ndo ti aye so so.—Diko Jude 14, 15.
10 Haka nga ngangu-li so amaseka ti ândö ayeke sara lani na ye so amaseka ti laso ayeke sara. Na tapande, na yâ ti ngu 1950 ti si na ngu 1959 ababâ na amama ayeke gi bê ti ala mingi ti bâ wala amolenge ti ala ayeke nyon manga, ayeke nyon sämba, wala ayeke do adodo so ayeke sioni. Laso, asango so ayeke son bê ti zo aga mbeni ye so zo ayeke mä ni lakue. Na tapande, mbeni molenge ti ngu 15 apika ngombe na li ti amba ti lo ti klase, 2 akui na 13 awara akota kä. Mbeni groupe ti amolenge so anyon sämba asulêe afâ mbeni molenge ti wali ti ngu gumbaya nga ala pika babâ ti lo na mbeni fami ti lo. Na mbeni kodoro ti Asie a tene so aye ti sioni so a sara na yâ ti ngu bale-oko so ahon, ndambo ti aye ti sioni ni amaseka la ayeke na gunda ni. Zo oko alingbi ti ke pëpe so laso aye ti sioni ague na li ni mingi.
11. Ngbanga ti nyen mingi ti azo ahinga pëpe so aye ayeke ga gi sioni sioni ti gue na ni?
11 Bazengele Pierre atene polele, a tene: “Na alango ti nda ni, fade azo ti hengo ndo ayeke ga na atënë ti hengo ndo ti ala, na sarango ye alingbi na anzara ti bê ti ala, ala yeke tene: ‘Ngoi so lo yeke si na lo yeke duti dä, so a mû zendo ni ândö so, ayeke na ndo wa? Teti a londo na ngoi so akotara ti e akui, aye kue angbâ tâ gi tongana ti so a yeke na tongo nda ti sarango dunia.’” (2 Pi. 3:3, 4). Ngbanga ti nyen la ambeni zo ayeke sara ye tongaso? Mingi ni e yeke bi ka bê ti e ape na ndo ti aye so e hinga so ayeke si ka lakue. Tongana sarango ye ti kota kamarade ti e achangé gi hio tongaso, a lingbi ti son bê ti e mingi. Me tongana sarango ye ti azo nga na dutingo ti ala ayeke changé yeke yeke tongana ngoi ayeke hon, a lingbi peut-être ti son bê ti e mingi ape. Ye oko, sarango ye ti azo nga na dutingo ti ala so ayeke changé yeke yeke so ayeke ga na kpale.
12, 13. (a) Ngbanga ti nyen a lingbi bê ti e anze pëpe na aye so ayeke si na yâ ti dunia? (b) Aye wa la alingbi ti mû maboko na e ti gbu ngangu na ngoi ti nda ni so ayeke “ngangu na zo ti kanga bê na yâ ni” so?
12 Bazengele Paul awa e atene so “na alango ti nda ni” aye so ayeke si ayeke duti ande “ngangu na zo ti kanga bê na yâ ni”. (2 Tim. 3:1). Me e lingbi ti kanga bê na yâ ti aye ni so. Tongaso, e yeke na bezoin pëpe ti kpe ni. Na lege ti mungo maboko ti Jéhovah, ti yingo ti lo nga na ti aita ti congrégation, e lingbi ti hon ndo ti aye kue so alingbi ti sara si bê ti e anze wala so alingbi ti sara si mbeto asara e. E lingbi ti ngbâ be-ta-zo. Nzapa ayeke mû na e “ngangu so ahon ti so zo ayeke na ni”.—2 aCor. 4:7-10.
13 Paul ato nda ti prophétie so andu angoi ti nda ni, lo tene: “A yeke nzoni mo hinga tënë so.” Tënë so aye ti fa so prophétie so ayeke ga tâ tënë. E hinga so dunia so ayeke ga gi sioni sioni ti gue na ni juska na ngoi so Jéhovah ayeke futi ni. Awasungo mbaï afa so na yâ ti ambeni ndo wala ambeni kodoro sarango ye ti azo aga sioni mingi. Mara ti sarango ye ti sioni so azo ayeke sara laso na yâ ti dunia kue, a de ti si lâ oko ape na yâ ti mbaï ti azo. Peut-être azo mingi ahinga pëpe ndani so aye tongaso ayeke si, me aye so asi ngbene ye na ngu 1914 alingbi ti mû maboko na e ti hinga na bê ti e kue so na yâ ti ngoi kete Royaume ti Nzapa ayeke zi aye ti sioni kue.
AZO TI NGOI NI SO AYEKE HON PËPE
14-16. Ota raison so ndali ni e hinga biani so Royaume ti Nzapa aga nduru ti “ga” awe ayeke so wa?
14 Ye so asi na awakua ti Nzapa ayeke ota raison so ndali ni e hinga biani so ngoi ti nda ni aga nduru awe. Na tapande, kozo ti tene Royaume ti Nzapa ato nda ti komande na yayu, aChrétien so a soro ala ti gue na yayu so ayeke be-ta-zo asara lani kua ti Nzapa ngangu mingi. Na ngoi so ye so ala ku tere ti ala na ni ti tene asi na ngu 1914 asi ape, nyen la ala sara lani? Mingi ti ala afa so ala yeke be-ta-zo na lege so ala gbu ngangu na yâ ti atara nga na gbele akangango lege nga ala ngbâ ti sara na Jéhovah. Teti angu mingi, mingi ti aChrétien so a soro ala ti gue na yayu angbâ be-ta-zo na Jéhovah juska na kuâ.
15 Na yâ ti Prophétie ti Jésus na ndo ti alango ti nda ni ti aye ti ngoi so, lo tene: “Azo ti ngoi ni so ayeke hon pëpe juska aye so kue asi awe si.” (Diko Matthieu 24:33-35.) Na ngoi so Jésus asara tënë ti “azo ti ngoi ni so”, lo yeke sara lani tënë ti agroupe use ti aChrétien so a soro ala ti gue na yayu. Kozo groupe ni ayeke lani dä na ngu 1914, na ala hinga so Christ akomanse ti komande awe na ngu ni so. A-Chrétien so ayeke na yâ ti groupe so ayeke lani dä na ngu 1914, na a soro ala ti gue na yayu tongana amolenge ti Nzapa na yâ ti ngu ni so wala kozo.—aRom. 8:14-17.
16 Use groupe ti aChrétien so ayeke na yâ ti “azo ti ngoi ni so” ayeke lani na fini nga a soro ala na lege ti yingo vulu na ngoi so ambeni Chrétien so ayeke na yâ ti kozo groupe ni angbâ na fini na ndo ti sese. Tongaso, laso a yeke pëpe aChrétien kue so a soro ala ti gue na yayu la ayeke na yâ ti “azo ti ngoi ni so” so Jésus asara tënë ti ala. Laso ala so ayeke na yâ ti use groupe ni aga mbakoro awe. Me, tënë so Jésus atene na Matthieu 24:34 asara si e hinga biani so azo so ayeke na yâ ti “azo ti ngoi ni so ayeke hon pëpe” kozo ti tene kota ye ti vundu ato nda ni. Ye so amû nga lege na e ti hinga so ngoi angbâ mingi pëpe ti tene Royaume ti Nzapa afuti aye ti sioni nga ti tene e lï na yâ ti fini dunia.—2 Pi. 3:13.
CHRIST AGA NDURU TI SÖ BENDA BIANI BIANI AWE
17. Nyen la e lingbi ti tene na nda ni na ndo ti aye ota so e londo ti bâ so?
17 Nyen la e lingbi ti tene na nda ni na ndo ti aye ota so e londo ti bâ so? Jésus atene so e lingbi pëpe ti hinga mbilimbili lango ni nga na ngbonga ni (Mat. 24:36; 25:13). Me Paul atene so e lingbi ti hinga “ngoi ni” so, na biani e hinga ni. (Diko aRomain 13:11.) E yeke laso na yâ ti ngoi ni so, so ti tene alango ti nda ni. Tongana e gi ti bâ aprophétie ti Bible nga na aye so Jéhovah na Jésus Christ ayeke sara, e yeke bâ ande polele so a ga nduru ti futi sioni dunia ti Satan so awe.
18. Nyen la ayeke si ande na azo so ake ti yeda na komandema ti Jésus Christ?
18 Na yâ ti ngoi kete, azo so ake ti yeda na komandema ti Jésus Christ, Zo ti kpengo na vuru mbarata, ayeke hinga ande so ala sara ye na lege ni ape. Ala yeke wara lege ti kpengo ni ape. Na ngoi ni ande, mbeto ayeke sara azo mingi na ala yeke tene: “Zo wa si alingbi ti gbu lê ni, zo wa?” (Apoc. 6:15-17). Me, mbeti ti Apocalypse chapitre 7 akiri tënë na hundango ndo so. A-Chrétien so a soro ala ti gue na yayu so angbâ na sese nga na “azo mingi mingi” so ayeke na beku ti wara fini na ndo ti sese ayeke “luti” ndali ti so Nzapa abâ ala na nzoni lê. Kete na pekoni “azo mingi mingi” so ayeke ti ambeni ngasangbaga ayeke sö ande kuâ na yâ ti kota ye ti vundu.—Apoc. 7:9, 13-15.
19. So mo hinga na bê ti mo kue so nda ni aga nduru awe so, nyen la mo yeke ku ni kungo?
19 Tongana e bata na li ti e lakue aprophétie ti Bible so ayeke ga tâ tënë na ngoi ti e, aye ti dunia ti Satan ayeke sara si li ti e aga kirikiri ape. E yeke hinga ande nda ti aye so ayeke si na yâ ti dunia. Na yâ ti ngoi kete Christ ayeke hunzi ande songo benda ti lo biani biani nga lo yeke futi ande sioni dunia so na lege ti ndangba bira so lo yeke sara na lege ti mbilimbili (Apoc. 19:11, 19-21). Tongana Jésus ahunzi ti sara ande aye so kue awe e yeke duti ande na ngia mingi.—Apoc. 20:1-3, 6; 21:3, 4.


text:
“Tongana Kingsley asara ni, mbi kue mbi lingbi ti sara ni!”
A YEKE kozo devoir ti Kingsley na Ekole ti Kusala ti aChrétien na congrégation la. Mbeni ita apika ndo ti peko ti lo, na Kingsley akomanse dikongo ye ni. Lo diko lê ti atënë ni nzoni nga lo huru ndo ti tënë oko ape. Me, ku si! Ngbanga ti nyen la lo diko ni na yâ ti Bible ape?
Kingsley ayeke na Sri Lanka, lo bâ ndo ape. Lo mä ndo nzoni ape nga lo bezoin puse ti azo ti bubango gere ti tambela na ni. Koli so asara tongana nyen ti hinga ye na ndo ti Jéhovah nga ti zia iri ti lo na Ekole ti Kusala ti aChrétien? Zia mbi fa ni na ala.
Na ngoi so mbi tingbi na Kingsley pan, bê ti mbi adö ti bâ so lo ye lani mingi ti hinga tâ tënë so ayeke na yâ ti Bible. Gbâ ti aTémoin ti Jéhovah amanda Bible na lo kozo awe na yâ ti mbeti ti lo Hingango Ye So Ague na Fini ti Lakue Lakue so awoko kue awe, so a sû ni na Braille, kode ti sungo mbeti ti awaziba. * Lo yeda ti tene mbi kiri mbi sara étude ti lo, me e wara akpale use.
Kozo kpale ni, Kingsley alango ndo oko na ambeni mba ti lo na yâ ti mbeni da so na yâ ni a yeke bata ambakoro nga na azo so mbage ti tere ti ala abuba dä. A lingbi mbi sara tënë na kota go na ngoi so e yeke sara étude ni ndali ti so bruit ayeke na ndo ni so mingi nga Kingsley amä ndo nzoni ape. Azo kue so ayeke na yâ ti da ni ayeke mä e lani na ngoi so e yeke sara étude yenga na yenga.
Use kpale ni, na ngoi ti étude ni, Kingsley alingbi ti diko mbeti mingi ape nga lo lingbi ti bata na li ti lo afini ye mingi ape. Kingsley ayeke leke étude ni nzoni ti tene mandango ye ni atambela nzoni. Kozo ti tene e sara étude ni, lo yeke diko fani mingi mbage so e yeke manda ni, lo yeke diko aversê ni na yâ ti Bible ti lo ti Braille, nga na pekoni lo yeke leke akiringo tënë na ahunda ni na yâ ti li ti lo. Kode ti lo so ayeke pendere mingi. Na ngoi ti étude ni, lo yeke duti na ndo ti konza lo plié gere ti lo, na ngia lo yeke fa na kota go aye so lo manda. Kete na pekoni, e sara étude ni fani use na yâ ti yenga oko, étude ni ayeke mû lani l’heure use.
LO GUE NA BUNGBI NGA LO KIRI TËNË
Kingsley aye lani mingi ti gue na abungbi na Da ti Royaume, me a yeke lani kete ye na lo ape. Lo bezoin mbeni zo ti zia lo na yâ ti puse ti lo ni nga ti descend lo na yâ ni, wala ti zia lo na yâ ti oto wala ti zia lo na yâ ti Da ti Royaume. Me mingi ti aita ti congrégation amû maboko na lo, ala bâ so a yeke mbeni pasa ti sara ni. Na angoi ti bungbi ni, Kingsley ayeke zia mbeni baffle nduru na tere ti mê ti lo, lo yeke dengi mê nzoni na aye so a yeke fa nga lo yeke mû même acommentaire.
Na peko ti so e manda ye ni asara ambeni ngoi, Kingsley azia iri ti lo na Ekole ti Kusala ti aChrétien. Yenga use kozo ti tene lo sara kozo devoir ti lo, mbi hunda lo ti hinga wala lo leke ni. Lo tene na mbi sân mbeto, lo tene: “En, mbi diko ni fani 30, ita.” Mbi gonda lo ndali ti a-effort so lo sara ni nga mbi hunda lo ti diko ni na mbi mbi mä. Lo zi Bible ti lo, lo zia maboko ti lo na ndo ti atënë ni na braille, na lo komanse ti diko ni. Maboko ti lo adoit fade ti gue oko na atënë ni, me mbi bâ so maboko ti lo ague na atënë ni ape. Andâ lo bata atënë ti aversê ni kue na li.
Ngu ti lê ti mbi ayuru, li ti mbi akpe. Mbi hunda Kingsley ti hinga tongana nyen la lo bata aversê ni pendere tongaso na li, so lo sara ni gi fani 30 so. Lo tene: “Ên-ën, mbi diko ni fani 30 lango oko oko.” Kingsley amû nze oko na ndo ni, lo duti na ndo ti konza ti lo, lo diko aversê ni lo kiri lo diko ni juska lo bata atënë ni kue na li.
Fadeso a yeke lango ti devoir ti Kingsley. Na ngoi so lo hunzi ti sara devoir ti lo, na ngia aita apika maboko ngangu, na ambeni atoto ndali ti so ala bâ ngangu so fini élève so asara. Mbeni wafango tënë, so azia ti sara devoir na ekole ndali ti so mbeto asara lo, ahunda ti kiri ti zia iri ti lo na ekole. Ndali ti nyen? Lo tene: “Tongana Kingsley asara ni, mbi kue mbi lingbi ti sara ni!”
Na peko ti so Kingsley amanda Bible teti ngu ota, lo fa so lo mû tere ti lo na Jéhovah na ngoi so lo wara batême na lango 6 ti septembre, ngu 2008. Lo yeke mbeni Témoin so angbâ be-ta-zo juska na ngoi so lo kui na lango 13 ti mai, ngu 2014. Kingsley ahinga lani biani so na ngoi so sese ayeke ga ande Paradis, lo yeke kiri ti ngbâ ti sara na Nzapa na ngangu ti lo kue nga na seni so ayeke nzoni-kue (És. 35:5, 6).—Tënë ti Paul McManus.
^ par. 4 A sigigi na ni na ngu 1995; fadeso a imprimé ni encore ape.


text:
CHAPITRE 9
Jérémie asara lakue tënë ti Jéhovah na azo
A si ka so azo ayeke he e wala asara ngonzo tongana e yeke sara tënë ti Jéhovah na ala. Ye so alingbi ti sara si e zi yanga encore ape. Mara ti ye tongaso asi na mo awe?— Bible asara tënë ti mbeni molenge-koli so aye Jéhovah, me so a ngbâ kete lo zia lege ti sara tënë ti Nzapa na azo. Iri ti lo ayeke Jérémie. Zia e manda ambeni ye na ndo ti lo.
Lani so Jérémie ade maseka, Jéhovah atene na lo ti tene na azo ti zia ti sara aye ti sioni. A yeke lani ngangu na Jérémie, nga mbeto asara lo. Ni la lo tene na Jéhovah: ‘Mbi hinga ye so mbi peut ti tene ape. Mbi ngbâ kete mingi.’ Me Jéhovah atene: ‘Sara mbeto ape. Mbi yeke mû maboko na mo.’
Tongaso, Jérémie ague atene na azo ni lo tene so tongana ala changé ape, Nzapa ayeke punir ala. Mo pensé azo ni asara ye so Jérémie atene na ala so la?— Ala sara ni ape. Ala he lo, nga ambeni asara ngonzo mingi na tere ti lo. Ambeni même agi ti fâ lo lani. Ye so asara nyen na Jérémie?— Mbeto asara lo si lo tene: ‘Mbi yeke sara tënë na iri ti Jéhovah encore ape.’ Lo kanga yanga ti lo vraie?— Ên-ën. So lo ye Jéhovah mingi so, lo kanga yanga ti lo ape, lo ngbâ ti fa tënë ti lo. Ni la Jéhovah abata lo na fini.
Bâ na tapande, mbeni lâ ambeni sioni koli abi Jérémie na yâ ti kota dû ti ngu so popoto asi yâ ni. Ala mû na lo ngu ape, ala mû nga na lo kobe ape. Akoli so aye gi ti tene Jérémie akui kâ. Me Jéhovah asara si Jérémie asigigi na yâ ti dû ni.
Mo yeke sara tongana nyen ti fa so mo sara ye tongana Jérémie?— A si ka lani so Jérémie asara mbeto. Me ye so akanga lege na lo ape ti sara tënë ti Jéhovah. Mo nga kue, tongana mo sara tënë ti Jéhovah na azo, peut-être ala yeke he mo wala ala yeke sara ngonzo na tere ti mo, na hinga ape kamene wala mbeto asara mo. Me ngbâ lakue ti sara tënë ti Jéhovah na azo. Lo yeke mû lakue maboko na mo tongana ti so lo sara lani na Jérémie.
DIKO NA YÂ TI BIBLE TI MO
Jérémie 1:4-8; 20:7-9; 26:8-19, 24; 38:6-13


text:
NZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | PSAUME 142-150
‘Jéhovah ayeke kota, na a lingbi azo asepela Lo mingi’
145:1-5
Na bango kota ti Jéhovah so ayeke na akatikati ape, ye so apusu lani David ti sepela Lo teti lakue lakue
145:10-12
Legeoko tongana ti David, bê ti awakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo apusu ala ti sara lakue tënë ti akpengba ye so Lo sara na yâ ti alisoro ti ala
145:14
David ahinga lani na bê ti lo kue so Jéhovah ayeke na nzara ti bâ lege ti awakua ti Lo kue nga Lo yeke na ngangu ti sara ni


text:
TOUR TI BA NDO MAI 2015
Ngoi ti nda ni aga nduru awe?
Tongana mo mä a tene, “Ngoi ti nda ni aga nduru awe”, nyen la aga na li ti mo? Bê ti mo ayeke gi mo?
Ngoi ti “nda ni” aye ti tene nyen?
Eskê mo hinga so ye so Bible atene na ndo ti ngoi ti nda ni ayeke mbeni nzoni sango?
Ngoi ti nda ni aga nduru awe?
Zia e wara kiringo tënë ni na gbungo li na ndo ti ambeni ye osio so Bible afa ni, na so a fa so ngoi ti nda ni ayeke nduru
Azo mingi ayeke sö kuâ ande: Mo nga kue
Ala yeke sö kuâ ni tongana nyen? Na batango gbâ ti amosoro wala na lekengo ambeni ye nde ti ku na ngoi ti nda ni ni?
Mo hinga?
Eskê aye so a wara na gbe ti sese alingbi tere na aye so ambaï ti Bible afa? Na ngoi wa la abamara ahunzi na yâ ti ambeni kodoro so Bible asara tënë ni?
Mbi hinga so Jéhovah ayeke sara nzoni bê na zo nga lo yeke pardonné zo
Ti Normand Pelletier, ti escroqué azo aga tongana mbeni ye ti tere ti lo. Me na ngoi so lo diko mbeni versê ti Bible, ngu ti lê ti lo asigigi.
“Mbi yeke na place ti Nzapa?”
Yâ ti sewa ti mo abuba ngbanga ti so kota bê, kango mba wala kengo mba ayeke na yâ ni? Tongana ayeke tongaso, mbaï ti Joseph apeut ti mû maboko na mo.
Kiringo tënë na ahunda ti azo
Ngbanga ti nyen la Lâ ti fango ngbanga ayeke ninga ande ngu 1 000?


text:
Wara ye ti nzoni mingi na lege ti aye so Jéhovah amû na e
“Mbi yeke [Jéhovah] Nzapa ti mo, Lo so awa mo si mo ga nzoni.”—ÉS. 48:17.
ABIA: 117, 114
1, 2. (a) A-Témoin ti Jéhovah abâ Bible tongana nyen? (b) Ti mo, mbage ti Bible wa la mo ye ni mingi?
A-TÉMOIN TI JÉHOVAH aye Bible mingi. E yeke wara na yâ ni anzoni wango so adë bê ti e nga amû na e beku (aRom. 15:4). E bâ Bible pëpe tongana mbeni mbeti so azo la asara ni na ndara ti ala, me e bâ ni “tongana tënë ti Nzapa, na a yeke tënë ti lo biani”.—1 aThes. 2:13.
2 Kite ayeke dä ape so zo oko oko ayeke na ambage ti Bible so lo ye ni mingi. Ambeni aye ti ala aÉvangile ndali ti so afa apendere sarango ye ti Jéhovah tongana ti so asigigi lani na yâ ti asarango ye ti Molenge ti lo (Jean 14:9). Ambeni aye ti ala mingi ambage ti Bible so andu aprophétie, tongana Apocalypse so afa “aye so a ga nduru ti si awe.” (Apoc. 1:1). Zo wa la na popo ti e awara dengo pëpe tongana lo diko Psaume? Zo wa la awara anzoni ye pëpe na lege ti anzoni wango so ayeke na yâ ti mbeti ti aProverbe? Bible ayeke biani mbeti so a sara ni ndali ti azo kue.
3, 4. (a) E bâ ambeti ti e tongana nyen? (b) Ambeti wa la e yeke na ni so a sigigi na ni gi ndali ti ambeni zo?
3 So e ye Bible mingi, a sara si e ye nga mingi ambeti ti e so azi nda ti Bible ni. Na tapande, e ye mingi akobe ti yingo so e yeke wara na lege ti abuku, abrochure, apériodique nga na ambeni mbeti ti e. E hinga so aye so Jéhovah amû na e so amû maboko na e ti ngbâ nduru na lo nga ti “duti nzoni na yâ ti mabe”.—Tite 2:2.
4 Na ndo ti ambeti so a sigigi na ni ndali ti aTémoin ti Jéhovah kue, e yeke na ambeti so asara tënë na ndo ti Bible so a sigigi na ni gi ndali ti ambeni zo. A sigigi na ambeni ti mû maboko na amaseka; ambeni ayeke ti mû maboko na ababâ na amama. A sigigi na mingi ti ambeti so a-imprimé ni wala so a zia na ndo ti site ti e ndali ti azo so ayeke aTémoin ape. Gbâ ti aye so kue adabe ti e so Jéhovah asara ye alingbi na zendo so lo mû ti ‘sara pumba teti azo kue, pumba ti ye ti mafuta’.—És. 25:6.
5. Nyen la e hinga na bê ti e kue so Jéhovah abâ ni na nene ni?
5 Biani, mingi ti e aye ti wara ngoi mingi ti diko Bible nga na ambeti so asara tënë na ndo ti Bible. E hinga na bê ti e kue so Jéhovah ayeke bâ na nene ni angangu so e yeke sara ti ‘sara kusala nzoni na ngoi’ ti e ti diko Bible lakue nga ti manda ye e wani (aÉph. 5:15, 16). Ti tâ tënë ni, angoi so e yeke mû ti diko na ambeti kue so e yeke na ni alingbi ti duti nde nde. Me a lingbi e sara hange na mbeni kpale. Kpale wa?
6. Nyen la alingbi ti sara si e wara pëpe aye ti nzoni na lege ti aye so Jéhovah amû na e na lege ti yingo?
6 Tongana e sara hange ape, e peut ti pensé so ambeni ye so Jéhovah amû na e na lege ti yingo abâ ti lo e ape. Na tapande, nyen la ayeke si tongana e bâ so mbeni mbage ti Bible abâ ti lo e ape? Ka tongana e yeke pëpe na popo ti azo so a sigigi na mbeni mbeti ndali ti ala? E yeke diko atënë ti yâ ni gi na loro loro? E yeke diko ni ape? Tongana e sara tongaso, andâ e wani e ke mbeni ye so alingbi ti mû maboko na e mingi. Tongana nyen la e lingbi ti tï pëpe na yâ ti kpale so? A lingbi zo oko oko agirisa pëpe so akobe ti yingo so e yeke wara alondo na Nzapa. Na lege ti prophète Ésaïe, lo tene: “Mbi yeke [Jéhovah] Nzapa ti mo, Lo so awa mo si mo ga nzoni.” (És. 48:17). Na yâ ti article so, e yeke bâ awango ota so ayeke mû maboko na e ti wara ye ti nzoni na lege ti ambage ti Bible kue nga na ambeti nde nde so a yeke sigigi na ni.
AWANGO SO AYEKE MÛ MABOKO NA E TI WARA AYE TI NZONI NA DIKONGO BIBLE
7. Ngbanga ti nyen a lingbi e diko Bible na nzoni bibe?
7 Diko Bible na nzoni bibe. Bible atene polele so “atënë kue ti yâ ti Mbeti ti Nzapa, a sara ni na mbeti na gbe ti yingo ti Nzapa, na a yeke nzoni”. (2 Tim. 3:16). Tâ tënë, a sara ambeni mbage ti Bible lani gi ndali ti zo oko wala ndali mbeni groupe ti azo. Ndani la a lingbi e diko ni na nzoni bibe. Mbeni ita-koli atene: “Na ngoi so mbi yeke diko Bible, mbi yeke dabe ti mbi so a lingbi ti wara gbâ ti aye ti manda na yâ ti mbeni mbaï oko. So mbi hinga tongaso apusu mbi ti gi ambeni ye ti manda so ayeke polele ape.” Kozo si e diko Bible, a yeke nzoni e sambela Jéhovah ti leke bibe ti e nga ti mû na e ndara si e hinga aye so lo ye ti tene e manda.—Esdras 7:10; Diko Jacques 1:5.
8, 9. (a) Na ngoi so e yeke diko Bible, atënë wa la e lingbi ti hunda tere ti e na ni? (b) Aye so a hunda na a-ancien afa na e nyen na ndo ti Jéhovah?
8 Hunda atënë. Na ngoi so mo diko mbeni versê ti Bible, luti kete nga hunda tere ti mo na atënë so: ‘Ye so afa na mbi nyen na ndo ti Jéhovah? Tongana nyen la mbi lingbi ti sara ye alingbi na tënë so na yâ ti gigi ti mbi? Tongana nyen la mbi lingbi ti sara kua na ni ti mû maboko na ambeni zo?’ Tongana e gbu li ti e na ndo ti ahundango ndo tongaso, e yeke wara biani aye ti nzoni mingi na ngoi ti dikongo Bible ti e. Na tapande, gbu li na ndo ti versê so afa aye so a hunda na a-ancien ti sara. (Diko 1 Timothée 3:2-7.) So mingi ti e ayeke a-ancien ape, e lingbi kozo ti pensé so atënë ni abâ e ape. Me tongana e gbu li na ndo ti akiringo tënë na ahundango ndo so, e yeke bâ so e kue e lingbi biani ti wara ye ti nzoni na alege mingi tongana e sara ye alingbi na atënë ti yâ ti versê ni.
9 “Ye so afa na mbi nyen na ndo ti Jéhovah?” So Jéhovah amû na e molongo ti aye so a hunda na a-ancien so, lo fa so kua ti ancien ayeke kota kua mingi. Lo ye ti tene ala zia nzoni tapande. Nga, ala yeke kiri tënë na lo alingbi na lege so ala yeke sara na ye na mbage ti congrégation “so lo vo na mênë ti Molenge ti lo wani.” (Kus. 20:28). Jéhovah aye ti tene a-ancien so lo zia na ndo ti e abata e si e duti nzoni (És. 32:1, 2). Na lege ti atënë so, aye so Bible ahunda na a-ancien so afa na e tongana nyen la Jéhovah ayeke bâ lege ti e.
10, 11. (a) Tongana e diko aye so a hunda na a-ancien, tongana nyen la e wani e lingbi ti sara ye alingbi na ni na yâ ti gigi ti e? (b) Tongana nyen la e lingbi ti sara kua na aye so a hunda na ala so ti mû maboko na ambeni zo?
10 “Tongana nyen la mbi lingbi ti sara ye alingbi na tënë so na yâ ti gigi ti mbi?” A lingbi mbeni ita so ayeke ancien agbu li ti lo ngoi na ngoi na ndo ti aye so a hunda na a-ancien, ti bâ ambeni ye wa la lo lingbi ti sara achangement dä ahon ti kozo. A lingbi mbeni ita-koli so ayeke gi “kusala ti zo ti bango ndo na ndo ti congrégation” asara ngangu ti sara ye alingbi na aye so a hunda so kue (1 Tim. 3:1). Me ti tâ tënë ni, Chrétien oko oko alingbi ti sara ye alingbi na aye so afa na yâ ti aversê so, ndali ti so mingi ti aye ni so a yeke aye so Jéhovah ahunda na e kue ti sara ni. Na tapande, Jéhovah aye ti tene aChrétien kue asara ye na lege ni nga ala bata bibe ti ala nzoni (aPhil. 4:5; 1 Pi. 4:7). Tongana a-ancien afa so ala yeke “atapande ndali ti angasangbaga ni,” e lingbi ti manda ye na lege ti ala nga ti “mû tapande ti mabe ti ala.”—1 Pi. 5:3; aHéb. 13:7.
11 “Tongana nyen la mbi lingbi ti sara kua na ni ti mû maboko na ambeni zo?” E lingbi ti fa na azo so aye tâ tënë nga na ala so e yeke manda Bible na ala aye so Bible ahunda na a-ancien ti sara ti mû maboko na ala ti bâ kangbi so ayeke na popo ti a-ancien ti congrégation nga na akota zo ti a-eglize so atene ala yeke aChrétien. Nga, tongana e diko aye ni so, e lingbi ti dabe ti e na ngangu kua so a-ancien ti congrégation ti e wani ayeke sara ndali ti e. Tongana e gbu li ti e ti bâ tongana nyen la ala yeke sara akua mingi, e yeke “ne azo so ayeke sara kua ngangu” na popo ti e (1 aThes. 5:12). Tongana e ngbâ ti ne azo so ayeke bâ ndo na ndo ti e so na bê ti kue, e yeke sara si ala wara ngia mingi.—aHéb. 13:17.
12, 13. (a) Tongana e sara kua na aye so e yeke na ni, mara ti recherche wa la e lingbi ti sara? (b) Tapande wa la afa so ti hinga ye na ndo ti aye so asi ândö alingbi ti fa na e ambeni ye so e hinga ni polele hio ape?
12 Sara recherche. Tongana e sara kua na aye so e yeke na ni, e lingbi ti wara akiringo tënë na ahunda so:
Zo wa la asû mbage ti Bible so?
Lo sû ni na ndo wa nga lawa?
Akota ye wa la apassé na ngoi so a sû mbage ti Bible so?
Tongana e wara akiringo tënë na ahunda tongaso, a yeke mû maboko na e ti bâ ambeni ye so e hinga ni polele hio ape.
13 Na tapande, Ézéchiel 14:13, 14 atene: “Tongana mbeni sese asara siokpari ti ke Mbi na lege ti kengo-ndia, na Mbi ye tïtî Mbi na ndo ni, Mbi gbanzi kobe na sese ni so, Mbi to boma na ndo ni, na Mbi lungula zo na nyama na yâ sese ni so, même tongana azo ota so, Noé, Daniel, na Job, ayeke na yâ ni, ala lingbi bata gi fini ti ala mveni na lege ti mbilimbili ti ala, Seigneur L’Éternel atene.” Tongana e sara mbeni recherche, e yeke bâ so a sû mbage ti versê ti Ézéchiel so na ngu 612 tongaso kozo na Christ. Na ngoi ni so, Noé na Job akui asara angu ngbangbo mingi awe, me Jéhovah angbâ ti dabe na dutingo be-ta-zo ti ala. Me Daniel angbâ ti lo na fini lani. Peut-être lo ga nduru ti wara ngu bale-use awe wala lo hon ni kete na ngoi so Jéhovah atene so lo yeke zo ti mbilimbili tongana Noé nga na Job. Nyen la e manda ge? Jéhovah ayeke bâ awakua ti lo so ayeke be-ta-zo nga lo bâ ala na nene ni même ala so ayeke amaseka.—Ps. 148:12-14.
WARA YE TI NZONI NA LEGE TI AMBETI TI E KUE
14. Tongana nyen la ambeti so a sigigi na ni ndali ti amaseka amû maboko na ala? Tongana nyen la ambeni zo nga alingbi ti wara aye ti nzoni dä? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
14 Tongana ti so mandango ambage ti Bible kue ayeke ga na e aye ti nzoni, e lingbi nga ti wara aye ti nzoni na lege ti ambeti nde nde so e yeke na ni. Bâ ambeni tapande. Ambeti so a sigigi na ni ndali ti amaseka. Na yâ ti angu so ahon ade ti ninga ape, a sigigi na mingi ti ambeti ti e ndali ti amaseka. [1] Ambeni ayeke ti mû maboko na ala ti hon ndo ti akpale so ala yeke wara na ekole wala akpale so ala yeke wara tongana ala komanse ti ga koli wala wali. Tongana nyen la e kue e lingbi ti wara aye ti nzoni na dikongo ambeti so? Tongana e diko ni, a yeke dabe ti e na akpale so amaseka ti e so ayeke be-ta-zo ayeke wara ka ni. Na nda ni, e yeke hinga tongana nyen ti mû maboko na ala nga ti kpengba ala.
15. Ngbanga ti nyen a lingbi aChrétien so aga koli wala wali awe adiko ambeti so asigigi na ni ndali ti amaseka?
15 Mingi ti akpale so amaseka ayeke wara, so a sara tënë ni na yâ ti ambeti so, abâ gi ala oko ape. E kue e yeke na bezoin ti fa tënë ti mabe ti e na azo, ti hon ndo ti asioni bibe ti e, ti zia pëpe si amba ti e apusu e ti sara sioni ye, ti kpe asioni kamarade nga na asioni ngia. A sara tënë na ndo ti aye so nga na ambeni nde na yâ ti ambeti so asigigi na ni ndali ti amaseka. Achrétien so aga koli wala wali awe alingbi ti bâ so ala yeke kiri na tere ti ala na peko tongana ala diko ambeti so a sigigi na ni ndali ti amaseka? Oko ape. Atâa so a sara mbeti ni ndali ti amaseka, atënë so ayeke na yâ ni alondo na Bible nga e kue e lingbi ti wara aye ti nzoni na lege ti aye so Jéhovah amû na e so.
16. Ambeti ti e ayeke mû nga maboko na amaseka ti sara nyen?
16 Na ndo ti so ambeti ti e ayeke mû maboko na amaseka ti hon ndo ti akpale ti ala, a yeke mû nga maboko na ala ti gue na li ni nga ti ga nduru na Jéhovah. (Diko Zo-ti-fa-tene 12:3, 15.) Ge nga kue, aChrétien so aga koli wala wali awe alingbi ti wara aye ti nzoni dä. Na tapande, na yâ ti Réveillez-vous ! ti avril, ngu 2009, a yeke wara article “Les jeunes s’interrogent . . . Comment trouver du plaisir à lire la Bible?” Na yâ ti article ni, a yeke wara gbâ ti awango nga na mbeni encadré so a lingbi ti fâ ni ti bata ni na yâ ti Bible. Azo so aga koli wala wali awe nga kue awara aye ti nzoni dä? Mbeni wali so ayeke na ngu 24 nga so ayeke na molenge, atene: “A yeke ngangu na mbi lakue ti diko Bible lani. Mbi sara ye alingbi na awango ti article so, mbi sara nga kua nzoni na encadré so a zia dä ti tene e fâ ni so. A nzere na mbi fadeso mingi ti diko Bible. Mbi bâ tongana nyen la ambeti ti yâ ni amä tere nzoni nga ayeke tongana apendere kamba so a kpo na tere ti tere ti sara na mbeni pendere ye. Kozo tere ti mbi anzere na dikongo Bible tongaso ape.”
17, 18. Tongana nyen la e lingbi ti wara aye ti nzoni na lege ti ambeti so a sigigi na ni ndali ti azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah ape? Mû mbeni tapande.
17 Ambeti so a sigigi na ni ndali ti azo so ayeke aTémoin ape. Ngbene ye na ngu 2008, a nzere na e mingi ti manda Tour ti Ba Ndo ti mandango ni, so a sigigi na ni kozo ni kue ndali aTémoin ti Jéhovah. Ka ti ambeti so a sigigi na ni gi ndali ti azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah ape? Tongana e diko ni, e nga kue e lingbi ti wara ye ti nzoni dä? Zia e bâ mbeni ye. Tara ti bâ so mbeni lâ, na mbeni bungbi ti dimanche, kozo ti tene a mû diskur, mo bâ so mbeni zo so mo tisa lo aga na Da ti Royaume. Kite ayeke dä ape so tere ti mo ayeke nzere mingi. Na ngoi so diskur ni ayeke hon, mo yeke pensé na ndo ti zo ni. Mo wani mo yeke mä diskur ni mo bâ mo tene mê ti lo la mo yeke mä na ni. Na nda ni, aye so mo mä ni andu bê ti mo nga mo kiri singila mingi ndali ni.
18 Mara ti ye tongaso alingbi nga ti si na e tongana e yeke diko ambeti so a sigigi na ni ndali ti azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah ape. Na tapande, Tour ti Ba Ndo ti fango na tënë ayeke zi nda ti Bible na sarango kua na atënë so azo so ayeke aTémoin ti Jéhovah ape alingbi ti mä yâ ni. Ti mingi ti a-article so a yeke sigigi na ni na ndo ti jw.org kue ayeke tongaso. A yeke a-article tongana ti so ayeke na yâ ti mbage so atene “Questions Bibliques” nga na “Questions fréquentes”. Tongana e diko atënë so ayeke na yâ ti ambage so, e yeke kiri singila mingi ndali ti atâ tënë so e hinga ni awe. Na ndo ni, e lingbi ti hinga afini lege ti fa nda ti mabe ti e tongana e yeke fa tënë. Legeoko nga, Réveillez-vous ! ayeke kpengba mabe ti e lakue so tâ Nzapa ayeke dä, nga a yeke mû maboko na e ti hinga tongana nyen ti gbu koko ti mabe ti e.—Diko 1 Pierre 3:15.
19. Tongana nyen la e lingbi fa so e kiri singila na Jéhovah ndali ti aye so lo mû na e?
19 A yeke polele so, Jéhovah amû na e gbâ ti aye ti kaï na “bezoin ti aye ti yingo” so e yeke na ni (Mat. 5:3). Zia e ngbâ lakue ti sara kua nzoni na aye so lo yeke mû na e so. Na sarango tongaso, e yeke fa so e kiri singila na Lo so ayeke fa ye na e ndali ti nzoni ti e.—És. 48:17.
^ [1] (paragraphe 14)Na popo ti ambeti so e yeke na Les jeunes s’interrogent — Réponses pratiques, volume 1 et 2, nga na a-article ti “Les jeunes s’interrogent” so a yeke sigigi na ni gi na ndo ti site ti e.


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | A-PROVERBE 17-21
Gi ti duti na siriri na azo
Siriri so ayeke na popo ti awakua ti Jéhovah aga gi tongaso ape. Na ngoi so mbeni tënë alondo, ngonzo alingbi ti gbu zo ngangu, me awango ti Bible ayeke na ngangu mingi ahon ngonzo ni.
Na ngoi so ala tingbi na akpale, aChrétien so ayeke be-ta-zo ayeke gi ti duti na siriri na . . .
19:11
dutingo kpô
18:13, 17
sarango kue ti hinga nda ti aye ni nzoni kozo si ala sara tënë na ndo ni
17:9
pardonengo faute ti zo ni na lege ti ndoye


text:
CHAPITRE 5
A dü Jésus na ndo wa nga lawa?
A DÜ JÉSUS NA BETHLÉHEM
ABERGER AGUE TI BÂ JÉSUS
César Auguste, togbia ti Rome, amû lani yanga ti tene azo kue ague asara recensement. Ni la, Joseph na Marie adoit lani ti kiri na ndo so a dü Joseph dä, na Bethléhem, mbeni gbata so ayeke na mbage ti sud ti Jérusalem.
Gbâ ti azo aga na Bethléhem ti sara recensement. Ni la, oko ndo ti lango so Joseph na Marie awara lani, a yeke mbeni place so a yeke bata akororo nga na ambeni nyama nde dä. A yeke na place ni so la a dü Jésus dä. Marie aroulé Jésus na mbeni yongoro lê ti bongo na lo zia lo na yâ ti place ti tengo kobe ti anyama ni so.
A yeke Nzapa la apusu César Auguste ti lu ndia ti recensement so. Lo sara tongaso ndali ti nyen? Ndali ti so a yeke sara si a dü Jésus na Bethléhem, gbata ti kotara ti lo Gbia David. Mbeti ti Nzapa afa ândö awe so, a yeke duti ande na gbata so la si a yeke dü Mokonzi so a sara tënë ti lo kozo awe.—Michée 5:2, FD.
Bï ni so ayeke nde mingi na atanga ni! Mbeni kota wâ aza na tere ti groupe ti aberger so ayeke na yâ ti benyama. So gloire ti Jéhovah la! Mbeni oko ti a-ange ti Jéhovah angbâ asara tënë na aberger ni atene: “Ala sara mbeto ape. Mbi ga ti fa na ala nzoni tënë so ayeke mû ande kota ngia na azo kue, ngbanga ti so laso, na gbata ti David, a dü na ala mbeni sauveur, so ayeke Christ nga Seigneur. Ye so ayeke mû lege na ala ti hinga na lo ayeke so: Ala yeke wara ande mbeni foroto so a kanga lo na bongo na so alango na yâ ti ndo ti tengo kobe ti anyama.” Mo ye ti bâ, gbâ ti a-ange aga na ala tene: “Gloire na Nzapa so ayeke na yayu, nga na ndo ti sese, azo so Nzapa asara nzoni bê na ala ayeke duti ande na siriri.”—Luc 2:10-14.
Na peko ti so a-ange ni ahon awe, aberger ni asara tënë na popo ti ala atene: “E gue hio na Bethléhem ti bâ ye so asi so, so Jéhovah asara si e hinga ni so.” (Luc 2:15). Tongaso, ala gue kâ hio na ala wara Jésus, so a dü lo fini fini, tâ gi na place so ange ni afa fade na ala so. Li ti azo kue akpe, na ngoi so aberger ni afa na ala peko ti ye so ange ni atene na ala. Marie abata atënë so kue na yâ ti bê ti lo nga lo yeke gbu li ti lo na ndo ti nda ti atënë so.
Mingi ti azo apensé atene a dü Jésus na lango 25 ti nze ti décembre. Ye oko, na Bethléhem, nze ti décembre ayeke mbeni nze so ngu ayeke pika dä mingi nga dê ayeke sara mingi. Même na ambeni ngoi, neige ayeke tï na ndo ni so. Ni la, na amara ti angoi tongaso, a yeke ngangu ti wara aberger na gigi na batango anyama ti ala na bï. Na ndo ni, togbia ti Rome apeut lani ti hunda pëpe na mara ni so, so ayeke azo so ayeke nduru ti ke yanga, ti sara mbeni voyage teti alango mingi na lege, na yâ ti mara ti dê tongaso, ndali ti tënë ti recensement. Aye afa so a dü lani Jésus na yâ ti nze ti octobre tongaso.
TI HINGA AMBENI TËNË
Marie “agbu li ti lo na ndo ti nda ti atënë so”
Aye so asi na Marie na Bethlehem akiri akpengba mabe ti lo na yâ ti azendo ti Jéhovah.


text:
BIBLE ACHANGÉ FINI TI AZO
Mbi bâ mbi tene gigi ni kue lani awe la
A DÜ LO NA NGU: 1982
NA KODORO TI: POLOGNE
LO YEKE ÂNDÖ: ZO TI SARANGO NGANGU NA ZO, TI NYONGO MBANGI NGA LO YE LANI TI WARA NZONI KUA TI NGINZA
GIGI TI MBI ÂNDÖ:
A dü mbi na mbeni kete gbata ti Pologne, so ayeke nduru na frontière ti Allemagne. Ayaka nga na agbako la angoro e, a sara si e duti nzoni mingi. Babâ na mama ti mbi aye mbi mingi, nga ala encouragé mbi ti gi ti duti mbeni nzoni zo, ti manda mbeti nzoni nga ti gi ti wara mbeni nzoni kua ti nginza.
Gigi ti mbi akomanse ti ga kirikiri na ngoi so mbi gue ti manda droit na université ti Wrocław. Teti so mbi yo na babâ na mama ti mbi, mbi komanse ti sara kamarade na asioni zo. Mbi ye ka ballon mingi, me asioni kamarade ni so ague na mbi ngbii juska mbi ga mbeni zo so aye ballon ahon ndo ni. Équipe so mbi ye tënë ni mingi ayeke équipe ti Varsovie, na lakue na anda-yenga, même si ala pika ballon ni na ndo wa, mbi yeke gue ti bâ ni. Na angoi ni so, e yeke nyon sämba ahon ndo ni, e yeke nyon mbangi nga même sioni tiri ayeke londo na popo ti e na asupporteur ti mbeni équipe ni. Na mbi, guengo na ando ni so ayeke aidé mbi ti girisa na ndo ti akpale ti mbi ti lango ni so, atâa so mbi hinga mbi tene tongana lapolice agbu mbi, gigi ti mbi ayeke buba.
Mbi na akamarade ti mbi e ye ka ti gue na aclub nga na aboîte de nuit mingi. Na ngoi so e si kâ, fani mingi e yeke yô ka tiri na azo. Lapolice agbu mbi lege mingi, me ti tene tënë ni ague ayo ape, mbi yeke pete goro na ala. Ti vrai ni, mbi bâ mbi tene gigi ni kue lani awe la. Me atâa so kue, mbi hinga lani mbi tene aye so mbi yeke sara so ayeke nzoni ape. Lakue na adimanche, mbi yeke gue lani na eglize ti tene conscience ti mbi adérangé mbi mingi ape.
LEGE SO BIBLE ACHANGÉ FINI TI MBI:
Na ngu 2004, aTémoin ti Jéhovah use aga na yanga-da ti mbi, na mbi yeda ti tene mbi na ala e sara lisoro na ndo ti Bible. Teti so mbi manda aye mingi na ndo ti asarango ye ti aChrétien, conscience ti mbi akomanse ti dérangé mbi. Mbi hinga so a lingbi mbi zia lege ti nyongo sämba ahon ndo ni, ti nyongo mbangi nga ti zia lege ti sarango kamarade na azo so ayeke sara ye alingbi na andia ti Bible ape. Mbi bâ nga so mbi doit ti zia lege ti sarango ye ti ngangu na zo. Me atâa so mbi hinga mbi tene mbi doit ti changé, mbi ngbâ gi na yâ ti asioni sarango ye ni so.
Mbeni changement ni aga na ngoi so, na mbeni bï, mbi yô tiri na ambeni koli miombe. Mo bâ mbi na lê ti sese, na ndo ti lege, ala yeke boxé mbi nga ala yeke botté yâ ti li ti mbi kirikiri. Teti so mbi bâ so mbi yeke na yanga ti kuâ, mbi komanse ti sambela, mbi tene: “Jéhovah, pardonné mbi so mbi bâ Tënë ti mo tongana ye ti ngia so. Tongana mo sö mbi, mbi yeke yeda ti manda Bible, mbi na aTémoin ti Jéhovah, nga mbi yeke changé asarango ye ti mbi.” Mo ye ti bâ, mbi ngbâ na fini. Na pekoni, mbi sara ye alingbi na zendo so mbi mû na Nzapa, mbi manda Bible.
A si na ngu 2006, mbi gue na Angleterre. Mbi gue lani kâ ti tene mbi wara gbâ ti nginza, ti tene na pekoni mbi kiri na Pologne ti gi mbeni kota diplôme ti droit. Na ngoi so mandango Bible ti mbi ayeke gue na li ni, mbeni versê apika bê ti mbi ngangu. Bazengele Paul atene: “Ndali ti hingango ye na ndo ti Christ Jésus Seigneur ti mbi so mbeni ye ti hon ni ayeke dä pëpe, mbi dö aye kue mbi zia. Ndali ti lo, mbi dö aye kue mbi zia, na mbi bâ aye ni tongana gbâ ti azende si mbi lingbi ti wara Christ.” (aPhilippien 3:8). Legeoko tongana mbi, bazengele Paul nga kue amanda lani droit, nga lo kue lo sara lani aye ti ngangu na azo mingi (Kusala 8:3). Me, lo ga ti bâ so nzoni ye ti tene zo asara na yâ ti gigi ti lo ayeke ti sara kua ti Nzapa nga ti gi ti sara ye tongana ti Jésus. Na ngoi so mbi gbu li na ndo ti tapande ti Paul so, mbi ga ti bâ so nzoni kua ti nginza nga na sarango ye ti ngangu na zo la ayeke ga na zo ngia ape. Mbi tene so, so Paul awara lege ti changé lani so, mbi kue mbi peut ti changé. Tongaso, mbi décidé ti ngbâ na Angleterre nga mbi dö lege ti gingo kota diplôme ti droit ni mbi zia.
So mbi yeke manda ye mingi na ndo ti Jéhovah, mbi bâ so mbi kiri mbi ga nduru mingi na lo. Zendo so lo mû, so ayeke ti pardonné azo so aye tâ ti changé bê ti ala, andu lani bê ti mbi mingi (Kusala 2:38). Nga, na ngoi so mbi gbu li ti mbi na ndo ti 1 Jean 4:16, so atene “Nzapa ayeke ndoye,” ge la mbi ga ti comprendre ndani so Nzapa ake sarango ye ti ngangu na zo.
Mbi ye lani ti lï na yâ ti pendere sewa so aTémoin ti Jéhovah ayeke na yâ ni so
Mbeni ye so apika lani bê ti mbi ayeke sarango ye ti tere ti aTémoin ti Jéhovah. Mbi bâ lani polele so ala yeke sara kue ti bata andia ti Nzapa, nga ala yeke na ngia. Mbi ye lani ti lï na yâ ti pendere sewa so ala yeke na yâ ni so. Na peko ti akota changement so mbi sara na yâ ti gigi ti mbi, atâa so ayeke lani kete ye ape, mbi wara batême, mbi ga Témoin ti Jéhovah, na ngu 2008.
NZONI YE SO MBI WARA NA PEKONI:
Mbi so lani mbi yeke sara ye ti ngangu mingi na tere ti azo, mbi yeke nyon mbangi, mbi yeke nyon sämba ahon ndo ni, mbi ye ballon ahon ndo ni nga mbi ye lani gi ti wara nzoni kua ti nginza so, Bible asara si mbi changé mbi ga mbeni wakua ti Nzapa, so ayeke na ngia ti fa tënë ti Nzapa na amba ti lo. Mbi ngbâ lakue ti ye bango ballon, me mbi décidé ti zia bê ti mbi kue gi na ndo ni ape.
Mbi sara mariage na Esther, so ayeke mbeni wakua ti Jéhovah, na e yeke na ngia na yâ ti mariage ti e. E yeke na ngia mingi ti fa tënë ti Nzapa na aPolonais, so ayeke ge na nord-ouest ti Angleterre. Kozo ti tene, na yâ ti gigi ti mbi, mbi wara tâ ngia tongaso la. Conscience ti mbi adérangé mbi encore ape, nga mbi yeke na ngia mingi na yâ ti gigi ti mbi.
TI HINGA AMBENI TËNË
Tongana nyen andia ti Nzapa ayeke sara nzoni na e?
Jésus afa ndani so e bezoin ti tene Bible afa lege na e. Lo fa nga akota ndia ni use.


text:
Kiringo tënë na ahunda ti azo
Lâ ti fango ngbanga ayeke nyen?
Ândö, Nzapa asara kua na ajuge ti bata azo ti lo si a sara na ala ye ti sioni ape (aJuge 2:18). Bible afa Lâ ti fango ngbanga so ayeke ga tongana mbeni ngoi ti ngia ndali ti so, Jéhovah, so ayeke Juge ti dunia kue, ayeke zi ande azo kue na yâ ti aye ti sioni so a yeke sara na tere ti ala.—Diko Psaume 96:12, 13; Ésaie 26:9.
Nzapa asoro Jésus ti fâ, na lege ni, ngbanga ti azo so angbâ na fini nga na ala so akui (Kusala 10:42; 17:31). Gbâ ti azo akui sân ti tene ala hinga Nzapa. Me na ngoi ti Lâ ti fango ngbanga ni so, Jésus ayeke kiri ande na fini mara ti azo tongaso ti tene a mû lege na ala ande ti hinga tâ Nzapa nga ti ye lo.—Diko Kusala 24:15.
Ngbanga ti nyen la Lâ ti fango ngbanga ayeke ninga ande ngu saki oko?
A yeke zingo ande akuâ na ngoi ti ngu saki oko so (Apocalypse 20:4, 12). A yeke hunda ande na ala ngoi ti hinga aye so Nzapa aye nga ti mä yanga ti lo. Nde na aye so azo ayeke pensé ka na ndo ti tënë ni so, Bible afa ti lo so a yeke fâ ande ngbanga na ndo ti azo alingbi na aye so ala yeke sara ande na peko ti so a zingo ala na kuâ.—Diko aRomain 6:7.
Bible asara nga tënë ti mbeni lâ ti fango ngbanga so ayeke si ande gi gbagburu tongaso, kozoni si ngu saki oko so akomanse. A iri lango ni so ngoi ti nda ni, tongana ti so a fa ni na yâ ti a-article ti tongo nda ni. Na lango ni so ande, Nzapa ayeke futi azo ti sioni kue (2 Pierre 3:7). Ni la, a yeke nzoni e sara kue ti fa so e ye Nzapa.—Diko 2 Pierre 3:9, 13.


text:
1Fütanga ngü la, wü Yesu ngbü fï enü agbü Yerüsalema. Fü ewü anü, anü akoro gbamari ede Yerüsalema, angü wüh le kaje ka Betefage ake Betanïya, te di esa mere da de ïrï ye Olïve. Te wüh nü koro gbamari kpala, fü Yesu ayia atima gara wü kpara ka-ye ʼbasu kpa engagira nü, 2gü ba, "Wü nü enü agbü kötï de kpa engakara wü la. Te wü koro kpala, wü ena amaka dongï, te wüh i, o kpala, enganga na, te wüh lï fefeh na la de. Wü furu dongï la, wü du di fü ni akine. 3Te wüh yi-ta wü, gü ba, 'Wü ngbü efuru enga nü la teka ne?' la, de wü lügü ngü fü ewü, gü ba dene, 'Mere kpara ka-ani ngbü ele me-ye. Ani ena alügü fü wü enatikine.' " 4Te wüh je ngü la, fü wü kpara ʼbasu la ayia anü agbü Betanïya. Fü ewü amaka enga dongï, te wüh i o etanü, ede möngïtï. Fü ewü ayia afuru dongï la, ba e te Yesu mala fü ewü. 5Fü wü gara kpara ayi-ta ewü, gü ba, "Ah mere baye, te wü ngbü efuru enga dongï ne?" 6Fü ewü ayia alügü ngü fü ewü, gü ba dene, "Mere kpara ka-ani ngbü ele me-ye. Ani ena alügü enatikine." Fü wü kpara la ale. Fü ewü ayia aza dongï la, adu di kpaka Yesu. 7Te wüh koro de dongï la kpaka Yesu, fü ewü agü wü bongo ka-wü füh gügü na. Fü Yesu ayia alï fefeh na, anü di agbü Yerüsalema. 8Fü mere bi wü kpara ayia akoro, teka agbo nga ïrï Yesu. Fü gara ewü agbala bongo ka-wü kötö te kaje. Wü gara ngbü nda-wü edoro wü zukpa rü, da egü te kaje, teka agbo nga ïrï Yesu di. 9Fü gara wü kpara atï kpa engagira nü fefe na, gara ewü nda-wü kpa sidi. Fü ewü angbü ʼburu egbo nga ïrï Yesu, da ebï ci, da emï koko, gü ba, "Nih gbo nga ïrï Me! Me to wazi fü mü, angü ah tima mü fü a me-ye! 10Mü za wazi ka kundu kundu nih Davidi! Mü koro eyi angbü gbü nzö a, baka mere Miri Davidi engu! Me di de mü! Nih gbo nga ïrï Me kpa gbü kpï!" 11Baka te Yesu nü koro agbü Yerüsalema, fü ah anü arï kpa etambasü Mere Kambü ka Me. Fü ah aceka kpï, aceka wü ngü de kpala ʼburu. Fü ewü ayia de wü kpara ka-ye, nzükpa de füh ye ʼbasu ne, adu kpa gbü Betanïya, ara kpala, angü sü yia etï atï. 12Kpurutokokpï la, fü wü Yesu ayia ace Betanïya, edu agbü Yerüsalema. O wüh ngbü enü tete, fü tala ayia amere Yesu. 13Fü Yesu aceka kpï, awu nzö rü figi, te kpakpa na bi abi. Fü ah afü kpuru akoro kpala, de ni maka rïrï na. Te wüh nü koro kpa esa rü la, rïrï na nda ma, ka-ye bü kpakpa na kükürü. Angü ah de fe kaka, te ngbü erï tete na, nda de. 14Fü Yesu ayia akïna rü engu la, gü ba dene, "Mü ngbü fï bala. Wü kpara tï azü rï mü tïne fï de, fï mere badi." Fü wü kpara ka Yesu ayia aje ngü de te engu mala la. 15Te wü Yesu du koro tete agbü Yerüsalema, fü ewü ayia anü akoro etambasü Mere Kambü ka Me. Fü ewü amaka mere bi wü kpara kpala, te ewü ngbü ecïnzï wü nü de wü lu, teka fü wü kpara adi ese, eto laʼbï tete fü Me. Wü gara ngbü nda-wü da ekura jiase. Fü ngü la ayia asiti gbü jia Yesu afa sü. Fü engu ayia aliki ewü ʼburu asidi, anzinzi wü cangalï de wü gbaʼda ka wü kpara la, agbogbofo ʼburu kötö. 16Fü ah amaka kpah wü gara kpara te ewü ngbü da ebï e ka-wü, ekolo sü di kpuru etambasü Kambü ka Me la. Fü Yesu ayia atïrï kaje la te ewü, gbere. 17Fü ah akpo da erï wü kpara, gü ba dene, "Me mala ta teka Kambü ka-ye, gü neh fe? Me gü ba, 'Kambü ka-ni, ah de sü te wü kpara füh kotö ne ʼburu ena akoro angbü egbo nga ïrï ni gbügbü.' Yi wu bala de? Amba nda-yi, yi du fü tambasü Kambü ka Me eyi, ba sü ka wü mürü zi!" 18Fü wü mere mürü gele bete wü mürü rïrï ayia aje ngü la. Fü ngü la asiti te ewü afa sü. Fü ewü akpo da egïrï kaje de ani mörö Yesu tete na. Wüh maka kaje kere de, angü cürü ngbü emere ewü, teka mere bi wü kpara te ewü le ka-wü ngü ka Yesu, gü ba, "Engu ngbü erï ani de mere kpeke rïrï." 19Etamurago la, fü wü Yesu ayia ace Yerüsalema, ayia adu agbü Betanïya. 20Kpurutokokpï la, fü wü Yesu alügü te-wü, edu agbü Yerüsalema. Te wüh ngbü edu te kaje la, fü ewü adu amaka rü de esikine, te Yesu kïna ne. Rü la ürü ka-ye eyi, de sï ye ʼburu. 21Petero, fü mü adu afï nga kïna, te Yesu kïna rü la di ne. Fü mü amala ngü fü Yesu, gü ba dene, "Mere kpara, ye ceka la! Rü de esikine te ye kïna ne, ah ürü ka-ye eyi!" 22Yesu gü ba, "Ah de wazi ka Me. Te yi to maguma yi fü Me, Me ena ato wazi fü yi kpah bala. 23Ngü te ma emala dene, ah de zu ngü. Te mü ena ato ta maguma mü fü Me ʼburu ʼburu la, Me ena ato wazi fü mü, teka fü mü amere wü mere kpeke ngü di kpah bala. Mü tï eyi amala ngü fü mere siti da la, gü ba dene, 'Mere da la yia eyia, ah tï agbü mere ngu.' Ah ena amere te-ye kpah bala. Amba te maguma mü ngbü ʼbasu ʼbasu la, Me to wazi fü mü nda de. 24Kpah bala, mene ngü te mü ena ayi-ta Me tete na, ah le de mü o maguma mü ʼburu te Me, gü ba, 'Fanü fanü, Me tï eyi amere ngü la fü ni.' Te maguma mü ngbü ʼbasu ʼbasu de la, Me ena amere ngü la fü mü amere fanü. 25Te mü ngbü eku gba fü Me, mü mere e ati ngü te kiri mü emaguma mü de. Mü boro siti ngü ka kiri mü emaguma mü asidi feke, teka fü Me, te di de Wö nih agbü kpï ne, aboro kpah wü siti ngü ka-mü." Dela ngü te Yesu mala, teka kpara te le aku gba fü Me. 27Fütanga ngü la, fü wü Yesu adu anü akoro agbü Yerüsalema. Fü Yesu angbü endoro ka-ye etambasü ka Mere Kambü ka Me. Fü wü mere kovo ayia de wü mürü rïrï, akoro kpaka Yesu, ayi-tata, 28gü ba dene, "De ye deyï, ngü te ye mere esikine de sene ne, ye mere ngü la neh de wazi ka da? Kpara te tima ye, aliki wü kpara etambasü Mere Kambü ka Me ne, neh da?" 29Yesu gü ba, "Gara ngü ladü biringbö, te ni ele ayi-ta wü di feke. Te wü lügü ngü la eyi, fü ni adu amala nga kpara, de te to wazi la fü ni ne. 30Yitangü ka-ni, ah teka Yüwane Mürü Babatïza. Kpara te to wazi fü Yüwane, de ah to babatïza fü wü kpara, neh da? Me to wazi fefe me-ye de? Anga ah mere ngü la de tete-ye?" 31Fü ewü akpo da emala ngü esüka wü, gü ba dene, "Ani ena alügü ngü la fefe, agü neh fe? Te ani gü ba, 'Me to wazi fü Yüwane me-ye la,' ah esiti, angü Yesu ena adu kpah ayi-ta ani, agü ba dene, 'Te di bala ne, ah mere baye, te ani le ngü ka Yüwane de ne?' 32Te ani mala fefe, gü ba, 'Yüwane mere ngü la de tete-ye la,' ah tï kpah de, angü maguma wü kpara ʼburu ena asiti te ani." Wüh ngbü ekpe cürü teka mere bi wü kpara, angü wü kpara ngbü ele ngü ka Yüwane, gü ba, "Engu ka-ye zu de mürü dofo ka Me." 33Te di bala, fü wü angbe cögbörö kpara la adu alügü ngü fü Yesu, gü ba dene, "Ani wu kpara te to wazi fü Yüwane ne, nda-ani de." Yesu gü ba, "Wayi, ah mbi! Te ah bala la, ni tï amala nga kpara, te to wazi fü ni ne, kpah de."
Copyright
Learn More


text:
MBAGE 4
Tongana bê ti mo afâ ngbanga na ndo ti mo: “Mo sukula mbi si siokpari ti mbi awe”
“Fini kua so mbi wara asara si sewa ti mbi aduti nzoni, me a sara nga si mbi komanse ti sara mara ti asioni ye kue. Mbi komanse ti sara afête, mbi mû mbage na aye ti poroso, mbi gue même na eglize. A sara ngu 40 mbi gue na bungbi ape. Tongana angu mingi ayeke hon, mbi pensé mbi tene ti mbi awe, Jéhovah ayeke pardonné ti lo mbi encore ape. Lakue bê ti mbi ayeke fâ ngbanga na ndo ti mbi. Kozoni kue, kozo si mbi tï lani na yâ ti sarango asioni ye, mbi hinga lani tâ tënë bien.”—Martha.
TONGANA bê ti mo afâ ngbanga na ndo ti mo, a lingbi ti duti tongana mbeni nengo kungba na ndo ti mo. Gbia David atene: “Sioye ti mbi ahon ndo ti mbi awe; a ne tongana kungba so ahon ndo ti mbi.” (Psaume 38:5). Ambeni Chrétien ayeke dä so vundu ahon ndo ti ala ndali ti so ala pensé so Jéhovah alingbi ti pardonné ala encore ape (2 aCorinthien 2:7). Pensé ti ala ni ayeke na lege ni? Même tongana mo sara mbeni kota siokpari, mo yeke yongoro mingi na Jéhovah si lo lingbi ti pardonné mo lâ oko ape? Ên-ën, a yeke tongaso ape.
“Zia e bungbi [e] leke tënë”
Jéhovah ake pëpe azo so asara siokpari si ala changé bê ti ala. Lo yeke yamba ala. Na yâ ti parabole ti molenge so abuba aye ti lo kue, Jésus ahaka Jéhovah na mbeni babâ ti ndoye so molenge ti lo azia dä ti lo na lo gue lo sara aye ti kirikiri. A si na mbeni ngoi, molenge ni amû desizion ti kiri na yanga-da. “Tongana [molenge ni a]ngbâ ayo, lê ti babâ ti lo atï na ndo ti lo na mawa ti lo asara babâ ni. Babâ ni akpe loro atï na ndo ti go ti lo na lo su ngbangba ti lo a ninga.” (Luc 15:11-20). Mo ye ti ga nduru mingi na Jéhovah me mo bâ so mo “ngbâ ayo” na lo? Legeoko tongana ti babâ ti yâ ti toli ti Jésus so, Jéhovah ayeke sara ye na mo na nzoni bê. Lo yeke ku kungo ti yamba mo.
Ka tongana mo pensé so Jéhovah alingbi ti pardonné mo ape ndali ti so asiokpari so mo sara ayeke sioni mingi wala ayeke mingi? Bâ tënë so Jéhovah atene na Ésaïe 1:18, so atene: “L’Éternel atene, I ga fadeso, zia e bungbi ti leke tënë: kamême siokpari ti i ayeke tongana bengba ye, fade a vuru tongana neige.” Biani, même tongana asiokpari ti e abe tongana mbeni bengba ye so acallé na tere ti mbeni vuru bongo, Jéhovah ayeke pardonné ni.
Jéhovah aye pëpe ti tene mo ngbâ lakue ti bâ pasi ndali ti so bê ti mo afâ ngbanga na ndo ti mo. Tongaso, nyen la mo lingbi ti sara ti tene Nzapa apardonné mo nga ti tene bê ti mo afâ ngbanga na ndo ti mo ape tongaso si bê ti mo adë? Bâ aye use so David asara. Kozoni, lo tene: “Fade mbi fa tënë ti kengo-ndia ti mbi na [Jéhovah].” (Psaume 32:5). Girisa ape so, Jéhovah atisa mo awe ti ga nduru na lo na lege ti sambela nga ti tene ala “leke tënë” na popo ti ala. Yeda na tisango ndo ni. Fa asiokpari ti mo na Jéhovah nga fa atënë ti bê ti mo na lo. Ye so asi na David, a mû lege na lo ti sambela Jéhovah na bê ti lo kue, lo tene: “Mo sukula mbi si siokpari ti mbi awe . . O Nzapa, bê so afâ awe na ayeke na vundu, Mo ke pëpe.”—Ps. 51:4, 19.
Use ni, David awara mungo maboko na mbage ti prophète Nathan, so ayeke lani watokua ti Nzapa (2 Samuel 12:13). Laso, Jéhovah azia a-ancien ti congrégation so a fa ye na ala nzoni ti mû maboko na aita so asara siokpari si achangé bê ti ala ti tene ala kiri aleke songo ti ala na Jéhovah. Tongana mo gue na mbage ti a-ancien, ala yeke diko aversê ti Bible na mo nga ala yeke sambela na mo ti dë bê ti mo, ti zi asioni bango ndo so mo yeke na ni nga ti mû maboko na mo ti wara sava na lege ti yingo.—Jacques 5:14-16.
‘Ngia ayeke na zo so a pardonné kengo-ndia ti lo awe’
Biani, a lingbi ti duti ngangu mingi na mo ti fa asiokpari ti mo na Jéhovah nga ti gue na mbage ti a-ancien. David kue apensé tongaso lani. Lo “sara tënë pëpe” na ndo ti asiokpari ti lo teti mbeni ngoi (Psaume 32:3). Ye oko, a si na mbeni ngoi, lo fa asiokpari ti lo nga lo changé bê ti lo na lo bâ so lo wara aye ti nzoni mingi ndali ni.
Mbeni nzoni ye so David awara ayeke so lo kiri lo wara ngia ti lo. Lo tene: “Ngia ayeke na zo so kengo-ndia ti lo a pardonné awe, na lo so siokpari ti lo a honde awe.” (Psaume 32:1). Lo sambela nga lo tene: “O [Jéhovah]! Mo lungula yanga ti mbi, na fade yanga ti mbi asepela Mo.” (Psaume 51:17). Bê ti David adë lani ndali ti so bê ti lo afâ ngbanga na ndo ti lo encore ape nga lo mû merci na Nzapa so apardonné lo. Ye so apusu lo ti sara tënë ti Jéhovah na azo.
Jéhovah aye ti tene mo wara dengo bê so zo ayeke wara tongana bê ti lo afâ ngbanga na ndo ti lo ape. Lo ye nga ti tene, mo sara tënë ti lo nga na aye so lo leke na bê ti lo ti sara na azo na bê ti mo kue nga na ngia. Me lo ye pëpe ti tene mo sara ni na vundu na bê (Psaume 65:2-5). Girisa ape so lo hunda na mo ti gue na mbage ti lo ti “mbô asiokpari ti [mo], ti tene angoi ti kiringo ti wara ngangu alingbi ti londo na gbele Jéhovah ti ga”.—Kusala 3:19.
A yeke ye so asi lani na Martha. Lo tene: “Molenge ti mbi ti koli angbâ lani ti tokua na mbi a-Tour ti Ba Ndo nga na a-Réveillez-vous ! Yeke yeke, mbi komanse ti kiri ti sara songo na Jéhovah. Ye so ayeke lani ngangu mingi na mbi ti sara ti kiri na bungbi ayeke ti hunda pardon ndali ti asiokpari kue so mbi sara. Me na nda ni, mbi sambela Jéhovah na mbi hunda lo ti pardonné mbi. A yeke ngangu ti yeda so mbi sara ngu 40 si mbi ga ti kiri na Jéhovah. Ye so asi na mbi afa polele so même na peko ti angu mingi, zo alingbi ti kiri ti sara na Nzapa na ti kiri na yâ ti ndoye ti lo.”


text:
YE TI MANDA 27
Bibliothèque ti Da ti Royaume alingbi ti mû maboko na e tongana nyen?
Mo ye ti kono hingango ye ti mo na ndo ti Bible? Mo ye ti hinga ambeni ye na ndo ti mbeni versê wala na ndo ti mbeni zo, na ndo ti mbeni place wala mbeni ye so Bible asara tënë ni? Wala mo hunda tere ti mo mo tene Bible alingbi ti mû maboko na mo na ndo ti mbeni ye so agbu bê ti mo? Tongana a yeke tongaso, gue na bibliothèque ti Da ti Royaume.
A yeke mû maboko na mo ti sara recherche. Peut-être mo yeke pëpe na ambeti kue ti aTémoin ti Jéhovah na yanga ti kodoro ti mo. Me na bibliothèque ti Da ti Royaume mo yeke wara mingi ti afini mbeti ni. Mo lingbi ti wara nga na yâ ni amara ti Bible nde nde, mbeni nzoni dictionnaire, nga na ambeni bakari so alingbi ti mû maboko na mo. Kozo ti tene bungbi ato nda ni wala na pekoni, mo lingbi ti gue ti sara kua na aye so ayeke na yâ ti bibliothèque ni. Tongana congrégation ni ayeke na ordinateur, peut-être Watchtower Library kue ayeke na ndo ni. A yeke mbeni gbakuru ti kua na ndo ti ordinateur so a zia mara ti ambeti ti e nde nde na yâ ni nga ayeke mû maboko na mo ti sara recherche hio na ndo ti mbeni tënë wala mbeni versê.
A yeke mû maboko na a-élève na ngoi Bungbi ti Kusala ti e nga na gigi ti e ti Chrétien. Bibliothèque ti Da ti Royaume alingbi ti mû maboko na mo mingi ti leke na adevoir ti mo. Surveillant ti bungbi ti Kusala ti e nga na gigi ti e ti Chrétien la ayeke bâ lege ti bibliothèque ni. A yeke ti lo ti bâ wala a zia andangba mbeti ti e na yâ ni awe nga ti bâ wala a leke ambeti ni nzoni. Lo wala ita so ayeke manda Bible na mo alingbi ti fa na mo lege ti wara asango so mo yeke na bezoin ni. Me, ambeti ti yâ ti bibliothèque ni angbâ gi na yâ ti Da ti Royaume ni me a sigigi na ni ape. Nga, e ye ti sara kua na ambeti ni na hange si a suru ape nga ti sû mbeti na yâ ni ape.
Bible afa so ti “wara lege ti hinga Nzapa”, a lingbi e duti na nzara ti gi lo “tongana mosoro so ahonde”. (aProverbe 2:1-5). Bibliothèque ti Da ti Royaume alingbi ti mû maboko na mo ti to nda ti recherche ti mo ni.
Aye wa la mo lingbi ti wara na yâ ti bibliothèque ti Da ti Royaume?
Azo wa la alingbi ti fa na mo nzoni lege ti sarango kua na bibliothèque ni?


text:
ATËNË NI
Mbage 1 SARANGO SESE JUSKA NA NGOI TI KOTA MOA
- Nzapa akomanse ti sara ye
- Mbeni pendere ndo
- Adam na Eve
- A tomba ala na yaka ti Eden
- Pasi akomanse
- Caïn na Abel
- Mbeni koli so ayeke na mbeto pëpe
- Akota yongoro zo na ndo ti sese
- Noé aleke arche
- Kota Moa
Mbage 2 KOTA MOA JUSKA NA ZINGO AZO TI ISRAËL NA EGYPTE
- Kozo kongo
- Tour ti Babel
- Abraham, koli so Nzapa aye tënë ti lo mingi
- Nzapa atara mabe ti Abraham
- Wali ti Lot
- Isaac amû nzoni wali
- Esaü na Jacob
- Jacob ague na Haran
- Amolenge ti Jacob
- Ye ti sioni asi na Dina
- Aita ti Joseph ake lo
- Joseph na da ti kanga
- Abango li ti Pharaon
- Joseph atara aita ti lo
- Sewa ti Jacob ague na Egypte
- Job aduti be-ta-zo na Nzapa
- Mbeni sioni gbia akomande na Egypte
- A sö Moïse na yâ ti ngu
- Moïse akpe
- Moïse na Horeb
- Moïse na Aaron na ndo ti Pharaon
- Aye ti ngangu 10
- Fango Kota Ngu Bengba
Mbage 3 ZINGO AZO NA EGYPTE JUSKA NA KOZO GBIA TI ISRAËL
- Fini mara ti kobe
- Jéhovah amû andia ti lo
- Molenge ti bagara ti lor
- Tente ti voro na Nzapa
- Awakala 12
- Keke ti Aaron
- Moïse apika kota tênë
- Ngbo ti gengere
- Lele ti Balaam
- Josué aga mokonzi ti azo
- Rahab ahonde awakala
- Fango kota ngu ti Jourdain
- Gbagba ti Jéricho
- Zo ti nzi na Israël
- Ndara ti azo ti Gabaon
- Lâ aluti
- Awali use so asara ye na mbeto pëpe
- Ruth na Naomi
- Gédéon na azo ti lo 300
- Yanga so Jephté amû
- Koli so ayeke na ngangu mingi
- Mbeni kete molenge ti koli asara na Nzapa
Mbage 4 KOZO GBIA TI ISRAËL JUSKA NA DUTINGO NGBÂA TI AZO TI ISRAËL NA BABYLONE
- Saül, kozo gbia ti Israël
- Nzapa asoro David
- David na Goliath
- David akpe
- Abigaïl na David
- David aga gbia
- Vundu na yâ ti da ti David
- Salomon, gbia ti ndara
- Salomon aleke temple
- Yâ ti royaume akangbi
- Jézabel, mbeni sioni gbia-wali
- Josaphat azia bê ti lo na Jéhovah
- A zingo amolenge-koli use na kuâ
- Tere ti Naaman aga nzoni
- Jonas na kota susu
- Paradis so Nzapa amû zendo ni
- Nzapa amû maboko na Ezéchias
- Ndangba nzoni gbia ti Israël
- Koli so mbeto ti ye oko asara lo pëpe
- Daniel na amba ti lo maseka ota
- A futi Jérusalem
Mbage 5 DUTINGO NGBÂA NA BABYLONE JUSKA NA SARANGO GBAGBA TI JÉRUSALEM
- Ala yeke kuku na gbele yanda pëpe
- A sara mbeti na tere ti mur
- Daniel na yâ ti dû ti abamara
- Ala sigigi na Babylone
- Ala zia bê ti ala na Nzapa
- Mardochée na Esther
- Gbagba ti Jérusalem
Mbage 6 DUNGO JÉSUS JUSKA NA KUÂ TI LO
- Mbeni ange aga ti bâ Marie
- Dungo Jésus
- Tongoro afa lege na azo
- Jésus na yâ ti temple
- Jean abatize Jésus
- Jésus azi sioni na yâ ti temple
- Jésus na wali ti kodoro ti Samarie
- Jésus na ndo ti hoto
- Jésus azingo akuâ
- Jésus amû kobe na azo mingi
- Lo ye akete molenge
- Lege so Jésus afa ye na azo
- Jésus azi kobela na tere ti azo
- Jésus aga tongana Gbia
- Na hoto ti akeke ti olive
- Na yâ ti mbeni da na nduzu
- Na yaka ti Gethsémané
- A fâ Jésus
Mbage 7 ZINGONGO TI JÉSUS NA KUÂ JUSKA NA KANGA TI PAUL
- Jésus azingo na kuâ
- Jésus afa tere ti lo na azo
- Jésus akiri na yayu
- Ala ku na Jérusalem
- Mbeni ange azi ala na kanga
- A bo Etienne na tênë
- Na lege ti Damas
- Pierre na ndo ti Corneille
- Timothée amû maboko na Paul
- Molenge so atï na lango
- Bateau atuku na ngu na tere ti zoa
- Paul na Rome


text:
Mapa so amû fini na zo: Mo te ni awe?
AMBENI touriste ayeke fono na yâ ti ngbene gbata ti Bethléhem ti bâ aye so ayeke na yâ ni. A si na mbeni ngoi, nzara asara ala sioni si ala ye ti te mbeni ye ti kodoro ni. Mbeni oko ti ala abâ mbeni restaurant so a kä falafel dä. A yeke mbeni nzerengo kobe so a sara ni na mbeni ye so akpa lê ti gbokoro, a sara na tomate, oignon nga na ambeni ye ni nde, na a te ni na mbeni mapa so ayeke ronde ronde, plat plat. Kobe so amû na ala ngangu ti ngbâ ti sara vizite ti ala ni.
Ti atouriste ni so, ala hinga ape me senge mapa ni so ala te so ayeke peut-être mbeni ye so azo ti kodoro ni ayeke te ni depuis ândö giriri la. Iri Bethléhem aye ti tene “Da ti Mapa”, na depuis la a yeke zö mapa na yâ ti kodoro ni so (Ruth 1:22; 2:14). Mara ti mapa so atouriste so ate ayeke mbeni oko ti amapa so laso a yeke zö ni mingi na Bethléhem.
Angu ngbangbo osio tongaso kozoni, na mbongo ti Bethléhem, Sara, wali ti Abraham, azö lani “mapa” na ambeni gene ota so aga na ndo ti ala (Genèse 18:5, 6). ‘Nzoni fuku’ ti farine la Sara amû ti sara na mapa ni, na a yeke peut-être farine ti orge wala ti mbeni mara ti blé nde. Sara asara lani mapa ni na loro loro, na peut-être lo zö ni na ndo ti atênë so ayeke wâ.—1 aGbia 19:6.
Kete mbaï so afa so Abraham na sewa ti lo ayeke sara lani mapa ti ala, ala wani. Teti so ala yeke sara kodoro lani place oko ape, âmanke Sara na azo ti kua ti lo ayeke zö lani mapa ti ala na yâ ti afour ape, tongana ti so a yeke sara ka na Our, kodoro ti Sara. Lo yeke sara afarine ti lo gi na blé so lo wara na ando ni. A yeke lani kete kua ape ngbanga ti so ala yeke neka ni na tênë so a turnê ni turnengo na maboko nga peut-être ala yeke pika ni na kpu.
Angu ngbangbo osio na pekoni, Ndia so Nzapa amû lani na Moïse ake ti tene mbeni zo ague amû tênë ti nekango na ye ti mba ti lo na place ti bon, ndali ti so a yeke “fini ti zo” ni la (Deutéronome 24:6). Na lê ti Nzapa, tênë ti nekango na ye ayeke kota ye ngbanga ti so sân ni, asewa alingbi ti sara mapa ti ala ti lango oko oko ape.—Bâ encadré so atene, “Sarango farine nga na zongo mapa na ngoi ti ândö.”
KOBE SO ASARA SI ZO AWARA NGANGU
Bible asara tënë ti mapa lege mingi, nga azo so asû Bible asara kua mingi na tënë mapa ti sara na tënë ti kobe. Jésus atene lani so awakua ti Nzapa alingbi ti sambela lo, a tene: “Laso mû na e kobe [wala “mapa,” kete tënë na gbe ti versê ni] ti e ti lango ni”. (Matthieu 6:11). Ge, Jésus aye ti fa so e lingbi ti zia bê ti e na Nzapa ti tene lo mû na e kobe ti lango oko oko.—Psaume 37:25.
Me, mbeni ye ayeke dä so ayeke kota ahon mapa wala kobe. Jésus atene: “Zo ayeke ngbâ na fini gi na lege ti mapa pëpe, me na lege ti tënë kue so asigigi na yanga ti Jéhovah.” (Matthieu 4:4). Tënë ti lo so agboto lê ti e na ndo ti ngoi so lani azo ti Israël ate gi ye so Nzapa amû na ala kete na peko ti so ala sigigi na Égypte, si ala lï na yando ti Sinaï. Nze oko ahon awe, na kobe ti ala ayeke gue ti hunzi. Mbeto ti tene ala kui nzara na yando so agbu ala si ala dema tere sioni, ala tene: “E yeke te kobe [wala “mapa,” FD] alingbi na nzara ti e” ândö na Égypte.—Exode 16:1-3.
Âmanke mapa ti Égypte ni anzere lani mingi. Na tango ti Moïse, azo so ahinga kua ti zongo mapa nzoni na Égypte ayeke zö lani amara ti mapa nde nde nga na agâteau. Me Jéhovah apensé lani pëpe ti zia azo ti lo gi tongaso, sân mapa. Lo tene na ala, lo tene: “Bâ, fade Mbi sara si mapa alondo na yayu atï na sese teti i.” Tâ gi tongana ti so Nzapa atene, na kota ndapre “mbeni kete kete ye” alondo na yayu atï na sese. A kpa ngu ti pere wala fuku ti glason. Gi so azo ti Israël ni abâ ni kpâ tongaso, ala tene: “So nyen” la? Moïse atene na ala: “A yeke mapa so L’Éternel amû na i ti te.” Ala iri ni “manne,” * na mapa ni so la ala te na yâ ti angu 40 so aga na pekoni.—Exode 16:4, 13-15, 31.
Na tongo nda ni, manne ni adoit ti nzere lani na azo ti Israël ni mingi. A nzere “tongana gâteau so a sara na ngu-lavu”, na zo oko oko aro alingbi na lo (Exode 16:18). Me tongana ngoi ayeke hon, ala komanse ti pensé na amara ti kobe nde nde so ala yeke te lani na Égypte. Ala diko tënë, ala tene: “Mbeni ye ayeke pëpe; e bâ gi manne so!” (Nombre 11:6). Na pekoni bê ti ala ason, ala tene: “Âme ti e ake kobe ti sioni so.” (Nombre 21:5). “Kobe ti yayu” ni anzere encore na yanga ti ala ape, nzara ni asigigi na yâ ti ala.—Psaume 105:40.
MAPA SO AMÛ FINI
Tâ tënë, zo alingbi ti bâ mapa nga na ambeni ye nde mingi tongana senge ye. Me Bible asara tënë ti mbeni mapa so ayeke ti lo nde mingi, na so zo adoit ti kasa ni ape. Mapa ni so, so Jésus ahaka ni na manne so azo ti Israël abâ ni lani na sioni lê, alingbi ti ga na aye ti nzoni na zo kpu na kpu.
Jésus atene lani na azo so ayeke mä lo, lo tene: “Mbi yeke mapa so amû fini na zo. Akotara ti ala ate manne na yando giriri, me atâa so kue ala kui. So ayeke mapa so alondo na yayu si azu, si zo kue alingbi ti te ni na lo kui pëpe. Mbi yeke mapa so ayeke na fini, so alondo na yayu si azu. Tongana mbeni zo ate mapa so, fade lo yeke ngbâ na fini lakue lakue. Biani, mapa so mbi yeke mû ni ande ayeke nyama ti tere ti mbi so mbi yeke mû ndali ti fini ti dunia so.”—Jean 6:48-51.
Tënë “mapa” na “nyama ti tere” so Jésus asara tënë ni ayeke gi hakango ye la. Me azo so ayeke mä lo lani amä yâ ti tënë ni so ape. Hakango ye ti lo ni alingbi tâ na ni. Mapa ayeke ye so lani aJuif ayeke na bezoin ni lâ oko oko tongana ti so manne asara si azo ti Israël angbâ lani na fini na yando teti ngu 40. Atâa so Nzapa la amû manne ni, manne ni so amû fini ti lakue lakue na zo ape. Me ti sandaga ti Jésus, lo yeke mû fini ti lakue lakue na azo so amä na bê na lo Jésus ni. Biani, Jésus ayeke tâ “mapa so amû fini na zo.”
Tongana nzara asara mo, peut-être mo yeke gi ti te mbeni kete mapa. Mo lingbi nga peut-être ti tene merci na Nzapa ndali ti mapa ti mo ti lango ni (Matthieu 6:11). Na ndembe so e yeke te mbeni nzerengo ye, zia e girisa lâ oko ape nzoni ye so “mapa so amû fini na zo”, wala Jésus Christ, aga na ni na e.
E yeke sara tongana nyen ti fa so, nde na azo ti Israël ti ândö, e hinga ti e ti kiri singila ndali ti mapa so mara ni tongaso ayeke dä ape so? Jésus atene: “Tongana ala ndoye mbi, fade ala yeke bata acommandement ti mbi.” (Jean 14:15). Tongana e bata acommandement ti Jésus, e yeke wara ande pasa ti te mapa na ngia lakue lakue.—Deutéronome 12:7.
^ par. 10 Tënë “manne” alondo peut-être na tënë ti yanga ti Hébreu “man hou’?” so aye ti tene “so nyen” la?


text:
74: Koli so mbeto ti ye oko asara lo pëpe
BÂ AZO so! Ala yeke he koli so na ngia. Mo hinga koli so? A yeke Jérémie, kota prophète ti Nzapa.
Kete na peko ti so gbia Josias ato nda ti fâ yâ ti ayanda na sese ti Israël, Jéhovah airi Jérémie ti ga prophète ti lo. Me Jérémie abâ ti lo so lo de maseka mingi ti ga prophète. Tongaso, Jéhovah atene na lo so ni yeke mû maboko na lo.
Jérémie atene na azo ti Israël ti zia lege ti sioni so ala yeke sara. Lo tene: ‘Anzapa so azo ti akodoro wande ayeke voro so ayeke anzapa ti wataka.’ Me azo ti Israël mingi aye ti voro ayanda ahon ti voro tâ Nzapa Jéhovah. Tongana Jérémie atene na ala so Nzapa ayeke fâ ngbanga na ndo ti ala ndali ti asioni ye ti ala, ala he lo gi na ngia.
Ngu mingi ahon, na Josias akui. Nze ota na pekoni, molenge ti lo Jojakim aga gbia na peko ti lo. Jérémie angbâ ti tene na azo ni: ‘A yeke futi Jérusalem tongana ala zia lege ti sioni ti ala pëpe.’ Aprêtre agbu Jérémie na ala dekongo, ala tene: ‘A lingbi a fâ mo teti atënë so mo tene so.’ Na pekoni, ala tene na amokonzi ti Israël: ‘A lingbi a fâ Jérémie, ngbanga ti so lo tene sioni tënë na tere ti kodoro ti e.’
Jérémie ayeke sara nyen fadeso? Mbeto asara lo pëpe! Lo tene na ala kue: ‘Jéhovah atokua mbi ti tene atënë so na ala. Tongana ala zia sioni sarango ye ti ala pëpe, Jéhovah ayeke futi Jérusalem. Me ala girisa so pëpe: Tongana ala fâ mbi, andâ ala fâ zo so asara sioni lâ oko pëpe.’
Amokonzi afâ Jérémie pëpe, me azo ti Israël azia sioni sarango ye ti ala pëpe. Na pekoni Nébucadnezzar, gbia ti Babylone, aga asara bira na Jérusalem. Lo hon azo ti Israël na ngangu, si na nda ni ala ga angbâa ti lo. Lo gue na ala saki mingi na Babylone. Bâ kete si! Tongana ambeni wande aga agbu mo na ague na mo na kodoro ti ala, mo yeke duti ande tongana nyen?
Jérémie 1:1-8; 10:1-5; 26:1-16; 2 aGbia 24:1-17.
Ahundango tënë
- Maseka-koli so ayeke na lê ti foto so ayeke zo wa?
- Jérémie atene ti lo nyen tongana a iri lo ti ga prophète? Me Jéhovah atene nyen na lo?
- Tënë wa Jérémie angbâ gi ti fa na azo ni?
- Tongana nyen aprêtre ni atara ti kanga lege na Jérémie? Me tongana nyen lo fa so mbeto asara lo pëpe?
- Nyen la asi tongana azo ti Israël ake ti zia lege ti asioni sarango ye ti ala?
Ambeni hundango tënë
- Diko Jérémie 1:1-8.
Tongana ti so tapande ti Jérémie afa, ye wa ayeke sara si mbeni zo alingbi na kusala ti Jéhovah? (2 aCor. 3:5, 6).
Tapande ti Jérémie akpengba amaseka Chrétien laso tongana nyen? (Zo-ti. 12:3; 1 Tim. 4:12).
- Diko Jérémie 10:1-5.
Jérémie asara kusala na kpengba tapande wa ti fa so ti zia bê kue na ayanda ayeke gi ye senge? (Jér. 10:5; Es. 46:7; Hab. 2:19).
- Diko Jérémie 26:1-16.
Na ngoi so ala yeke fa tënë laso ti gboto mê ti azo, na lege wa tanga ti ala so a sa yingo na ndo ti ala ayeke bata komandema so Jéhovah amû na Jérémie ti “lungula mbeni tënë na yâ ni pëpe”? (Jér. 26:2; Deut. 4:2; Kus. 20:27).
Nzoni tapande wa Jérémie azia na aTémoin ti Jéhovah laso na ndo ti tënë ti fango tënë ti ngbanga ti Jéhovah na azo? (Jér. 26:8, 12, 14, 15; 2 Tim. 4:1-5).
- Diko 2 aGbia 24:1-17.
Ye ti vundu wa asi na Juda ngbanga ti so lo ngbâ be-ta-zo na Jéhovah pëpe? (2 aGbia 24:2-4, 14).