text:
1Matanga ti Mapa so a sara na mama ni pepe aga nduru awe; matanga so a iri ni Pake. 2Akota wayango-sandaga na awafango-ndia ayeke gi lege ti fâ Jésus; me ala sara mbeto ti azo ti kodro. 3Tongaso Satan ali na be ti Judas so a iri lo Iskariote, mbeni disiple oko na popo ti adisiple baleoko na use. 4Lo gue lo baa akota wayango-sandaga na amakonzi ti aturugu ti batango lo si lo na ala ama tere na ndö ti lege so fade lo yeke ka Jésus na ala. 5Tere ti ala anzere si ala ma tere ti mu na lo nginza. 6Judas ayeda na ala si lo to nda ti gi nzoni lege ti ka Jésus na ala si gba ti azo ni ahinga tënë ni pepe. 7Lango ti matanga ti Mapa so a sara na mama ni pepe asi awe, lango so alingbi azo afâ akete taba ndali ti matanga ti Pake. 8Jésus atokua Pierre na Jean; lo tene na ala, lo tene: “Ala gue aleke na e kobe ti Pake titene e gue, e te.” 9Ala hunda lo, atene: “Mo ye e leke kobe ni na ndo wa?” 10Lo tene na ala: “Na lingo ti ala na ya ti gbata ni, fade ala yeke tengbi na mbeni koli so ayo ta ti ngu na li ti lo. Ala mu peko ti lo na ya ti da so lo yeke li daa; 11fade ala yeke tene na wa ti da ni, atene: ‘Wafango-ye atene na mo: ndo titene mbi na adisiple ti mbi, e te kobe ti Pake daa ayeke na ndo wa?’ 12Fade lo yeke fa na ala mbeni kota kubu na nduzu so a leke ya ni awe: na ndo so laa ala yeke leke kobe ni daa.” 13Adisiple ague awara aye ni kue gi tongana ti so lo fa na ala si ala leke kobe ti Pake ni. 14So ngbonga ni alingbi awe, Jésus na awatokua aduti ti te kobe. 15Lo tene na ala: “Mbi ye mingi ti te kobe ti Pake so na ala kozoni si mbi baa pasi! 16Biani, mbi tene na ala: mbi yeke kiri ti te ni pepe ngbii Nzapa afa taa nda ti kobe ni na ya ti Kodro-gbia ti lo.” 17Na pekoni, Jésus amu kopo ti vin, lo mu singila na Nzapa si lo tene: “Ala mu ni, ala kangbi na popo ti ala. 18Biani, mbi tene na ala: fade mbi yeke kiri ti nyon ngu ti le ti vinye pepe ngbii kodro-gbia ti Nzapa asi.” 19Na pekoni, lo mu mapa, lo mu singila na Nzapa, lo fâ ya ni, lo mu na ala si lo tene: “So ayeke tere ti mbi so mbi mu ndali ti ala. Ala sara ye so ti dabe ti ala na mbi.” 20So ala te kobe ni awe, lo mu nga kopo ti vin si lo tene: “Kopo so ayeke fini mbuki na lege lege ti mene ti mbi, mene so atuku ndali ti ala. 21Ala baa: zo ti kango mbi ayeke na ndo so, mbi na lo laa e yeke te kobe so! 22Molenge ti Zo ayeke gue ti lo tongana ti so Nzapa aleke awe; me mawa na zo so aka lo!” 23Adisiple ayeke hunda tere ti ala na popo ti ala ti hinga zo wa laa ayeke sara ande ye ni so. 24Na pekoni, papa alondo na popo ti adisiple, ngbanga ti so ala ye ti hinga zo wa na popo ti ala si ayeke kota zo ahon atanga ni. 25Jésus atene na ala: “Agbia ti amara nde ayeke sara komandema na ndö ti amara ni. Azo so ayeke na komandema na ndö ti amara ni aye titene azo ni airi ala ‘Azo ti sarango nzoni be’. 26Ti ala azo ti mbi, ye ni ayeke tongaso pepe. Me ayeke nzoni zo so ayeke kota zo na popo ti ala ahon atanga ni kue aduti tongana kete zo ahon atanga ni kue; zo so ayeke na komandema, ayeke nzoni lo ga tongana zo ti sarango kua na ala. 27Biani, na popo ti zo so aduti ti te kobe na zo so ayeke sara kua ti kobe ni, zo wa laa ayeke kota zo? Ayeke lo so aduti ti te kobe so pepe? Ti mbi, mbi yeke na popo ti ala tongana zo so ayeke mu kobe na azo! 28Ti ala, ala yeke azo so angba lakue na tere ti mbi na ya ti pasi ti mbi. 29Tongana ti so Babâ amu na mbi Kodro-gbia, mbi nga, mbi yeke mu kodro-gbia na ala: 30fade mbi na ala, e yeke te si e yeke nyon na ya ti Kodro-gbia ti mbi si ala yeke duti na ndö ti ambata ti gbia ti fâ ngbanga ti amara baleoko na use ti Israel.” 31Jésus atene: “Simon, Simon, Satan ahunda ti yengere ala tongana ti so zo ayeke yengere ale ti kobe. 32Me mbi sambela ngbanga ti mo si mabe ti mo ati pepe. Tongana mo kiri ande na mbage ti mbi, ayeke nzoni mo sara titene a-ita ti mo akpengba.” 33Pierre atene na lo: “Kota Gbia, ataa na da ti kanga, mbi na mo e yeke gue; ataa ti kuâ ni, mbi na mo e yeke kui!” 34Jésus atene na lo: “Pierre, mbi tene na mo: kozo titene koli-kondo atoto, fade mo yeke bere fani ota mo tene, mo hinga mbi pepe.” 35Jésus atene na ala: “So lani mbi tokua ala si ala gue na bozo ti nginza pepe, na bozo ti kobe pepe, na poro pepe so, mbeni ye atia ala?” Ala kiri tënë na lo, atene: “Ye oko atia e pepe.” 36Lo tene na ala: “Ti fadeso, zo so ayeke na bozo ti nginza, ayeke nzoni lo mu ni biani; zo so ayeke na bozo ti kobe, lo mu nga ni; zo so ayeke na yongoro zeme pepe, lo ka kota bongo ti lo ti vo na ni. 37Mbi tene na ala: ayeke nzoni ye ni asi alingbi na tënë so a su na ya ti Mbeti ti Nzapa na ndö ti mbi, atene: ‘A diko lo na popo ti azo ti fango zo.’ Biani, tënë so atene na ndö ti mbi so, ye ni ayeke si ande alingbi na ni.” 38Adisiple atene na lo: “Kota Gbia, baa yongoro zeme use laa.” Lo kiri tënë na ala, lo tene: “Alingbi awe.” 39Jésus asigigi si lo gue na hoto ti a-olive tongana ti so lo yeke sara lakue; adisiple ti lo amu peko ti lo. 40So lo si kâ awe, lo tene na ala: “Ala sambela si ye ti tarango be ahon ndö ti ala pepe.” 41Na pekoni, lo londo na tere ti ala, lo gue yongoro alingbi na ndo so tongana zo abi têne, ati daa. Lo kuku na sese, lo sambela, 42lo tene: “Babâ, tongana mo ye, ayeke nzoni mo zi kopo ti pasi so na tere ti mbi. Me mbi ye pepe titene mo sara ye so be ti mbi aye, me mo sara gi ye so be ti mo aye.” [ 43Tongaso mbeni ange alondo na yayu asi na lo ti mu ngangu na be ti Jésus. 44So mbeto angba ti sara lo ahon ndoni, lo kiri lo sambela Nzapa ngangu. Gbiki asigigi na tere ti lo tongana angbongboro mene si ayeke yuru na sese.] 45So lo sambela awe, lo londo si lo ga na mbage ti adisiple; lo wara ala na lango ndali ti so vundu asara ala. 46Lo tene na ala: “Ala lango ngbanga ti nyen? Ala londo asambela si ye ti tarango be ahon ndö ti ala pepe.” 47So Jésus angba ti tene tënë, gba ti azo asi. Mbeni oko ti adisiple baleoko na use so a iri lo Judas ayeke tambula na li ni; lo ga nduru na Jésus si asu ngbangba ti lo. 48Jésus atene na lo: “Judas, na lege ti sungo ngbangba si mo yeke ka Molenge ti Zo?” 49Azo so ayeke na tere ti Jésus abaa ye so azo ni aye ti sara na lo si ala hunda lo, atene: “Kota Gbia, alingbi e de ala na yongoro zeme?” 50Mbeni oko na popo ti ala ade zo ti kua ti kota wayango-sandaga si afâ mê ti lo ti mbage ti koli. 51Me Jésus atene: “Ala zia! Alingbi awe!’ Lo ndu mê ti koli ni si mê ti lo ni akiri aga nzoni. 52Na pekoni, Jésus atene na akota wayango-sandaga, amakonzi ti aturugu ti kota da ti Nzapa na akangba so aga ti gbu lo, lo tene: “Ala ga na ayongoro zeme na akeke ti gbu mbi, mo baa mo tene, mbi yeke zo ti nzi! 53Lakue mbi yeke na popo ti ala na ya ti kota da ti Nzapa, me ala gbu mbi pepe. Biani, so ayeke ngbonga ti ala si ayeke nga ngbonga ti komandema ti vukongo ndo.” 54Ala gbu Jésus si ala gue na lo na ya ti da ti kota wayango-sandaga. Pierre ague na peko ti ala, me lo gue nduru nduru pepe. 55Azo asara wâ na ya ti gbagba ni si ala yeke duti na tere ni; Pierre aga aduti na popo ti ala. 56Mbeni wali so ayeke sara kua kâ abaa lo so lo duti na tere ti wâ ni. Wali ni abaa le ti lo ngbii si atene: “Koli so nga ayeke zo ti lo!” 57Me Pierre abere, atene: “Wali, mbi hinga lo pepe.” 58Kete na pekoni, mbeni koli abaa Pierre si atene na lo: “Mo nga, mo yeke mbeni zo ti Jésus!” Me Pierre atene: “Mbi yeke ti mbi zo ti lo pepe!” 59Ngbonga oko na pekoni, mbeni zo nde akiri atene: “Taa-tënë, lo so nga lo yeke mbeni zo ti lo si lo yeke nga zo ti Galile!” 60Pierre akiri tënë na lo, atene: “Mbi gi li ti mbi na tënë ti mo ni gbaa!” Gi so tënë angba na yanga ti lo, koli-kondo atoto. 61Kota Gbia abaa ndo na peko, lo baa le ti Pierre si Pierre adabe ti lo na tënë so Kota Gbia atene: “Laso, kozo titene koli-kondo atoto, fade mo yeke bere tënë ti mbi fani ota.” 62Pierre asigigi si lo toto ngangu mingi. 63Azo so ayeke bata Jésus ahe lo si ala pika nga lo. 64Ala kanga le ti lo na bongo si ala hunda lo, atene: “Sara tongana wayanga-Nzapa! Zo wa laa apika mo?” 65Ala zonga lo na ambeni gba ti zonga. 66So ndo ahan awe, akangba ti azuife na akota wayango-sandaga na awafango-ndia abongbi tere ti ala. Ala mu Jésus ague na lo na gbe ti azo ti Kota Bongbi ti Fango Ngbanga ti ala. 67Ala hunda lo, atene: “Tongana mo yeke Mesii, tene na e.” Lo kiri tënë na ala: “Tongana mbi tene na ala, ala yeke ma na be pepe. 68Tongana mbi hunda ala na mbeni tënë, ala yeke kiri peko ni na mbi pepe. 69Me ti londo na ndembe so ti gue na ni, fade Molenge ti Zo ayeke duti na tere ti Nzapa so ngangu ti lo ahon angangu kue; lo yeke duti na mbage ti maboko ti lo ti koli.” 70Ala kue atene: “So ti tene mo yeke Molenge ti Nzapa?” Lo kiri tënë na ala: “Tënë ni laa ala wani atene so: mbi yeke lo.” 71Ala tene: “E yeke kiri ti hunda mbeni tënë ngbanga ti nyen? E wani e ma tënë ni na yanga ti lo wani awe!”
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
AMBENI TËNË TI BÂ NA NDO NI
Tâ tënë na ndo Babâ Nzapa, Molenge ni na yingo vulu
AZO mingi amä na bê so Nzapa ayeke ota na yâ oko: mo yeke wara Nzapa Babâ, Nzapa Molenge na Nzapa Yingo Vulu. Ala tene so ala ota kue alingbi tele, ngangu ti ala kue gi oko, na mbeni zo aleke ala lekengo pëpe. Atâa so ala tene Babâ ni ayeke Nzapa, Molenge ni ayeke Nzapa nga na yingo vulu ayeke Nzapa, ti ala aNzapa ni ayeke ota pëpe me gi oko.
Azo mingi so amä na bê na tënë so atene so a yeke mbeni ye so zo alingbi ti fa nda ni pëpe. Me atâa so a yeke tongaso, na yâ ti li ti ala peut-être ala yeke tene so tënë ni alondo na Bible. Ye oko, a yeke nzoni ti hinga so na yâ ti Bible, mo yeke wara lâ oko pëpe mbeni tënë so a sû ni, so atene “Nzapa ayeke ota na yâ oko”. Me hundango tënë ni ayeke so: A yeke wara ambeni tënë na yâ ti Bible so ayeda na tënë so Nzapa ayeke ota na yâ oko? Ti kiri tënë, zia e bâ mbeni versê oko so azo so amä na bê na tënë so ayeke luti ka na ndo ni mingi ti fa tënë ti ala ni.
“TËNË NI AYEKE NZAPA”
Jean 1:1 atene: “Kozoni, Tënë ni ayeke, na Tënë ni ayeke na tele ti Nzapa, na Tënë ni ayeke Nzapa.” Na pekoni, gi na yâ oko chapitre so, bazengele Jean afa polele so “Tënë ni” so a sala tënë ti lo ayeke Jésus (Jean 1:14). Teti so a hiri Tënë ni Nzapa, ambeni zo atene ti ala so Molenge ni na Babâ ni ayeke tâ gi na yâ Nzapa oko.
Me a yeke nzoni e girisa pëpe so a sû mbage ti Bible so lani na yanga ti Grec. A yeke gi na pekoni la si azo akiri peko ti Bible na ayanga nde nde. Me na yâ ti ambeni Bible so a kiri pekoni na ayanga nde, a sû pëpe na Jean 1:1 so “Tënë ni ayeke Nzapa”, me azo so akiri peko ti aBible ni so asû tënë ni na ndo so na mbeni lege nde. Ngbanga ti nyen ala sala tongaso? Ala sala tongaso ndali ti ye so ala hinga na ndo yanga ti Grec so a sû na Bible giriri. Na lege ti hingango ye ti ala so, ala bâ so na kiringo peko ti versê so na mbeni yanga nde, a lingbi a sû fade pëpe so “Tënë ni ayeke Nzapa.” Tongaso, ala kiri ti ala peko ti tënë so na mbeni lege nde. Na tapande, na yâ ti mbeni Bible ni, a kiri peko ti tënë ti Grec ni so tongaso: “Tënë ni ayeke tongana mbeni nzapa.” (A New Translation of the Bible). Mbeni Bible ni nde atene ti lo: “Tënë ni ayeke mbeni nzapa.” (The New Testament in an Improved Version). Mbeni nga atene: “Tënë ni ayeke na tele ti Nzapa na lo yeke na mara ti tele tongana ti Nzapa.” (The Translator’s New Testament). Tongana e bâ lege so a kiri peko ti tënë ni na yâ ti aBible so, a yeke polele so Tënë ni ayeke Lo Nzapa ni pëpe.* Me lo yeke tongana “mbeni nzapa” teti so lo yeke na kota ndo mingi na li ti tanga ti acréature kue so Jéhovah aleke. Na ndo so, tënë “nzapa” aye ti tene “zo ti ngangu”.
BÂ AMBENI TËNË NA NDO NI
Mingi ti azo laso ahinga pëpe yanga ti Grec so giriri a sû na ambeni mbage ti Bible. Tongana a yeke tongaso, tënë so bazengele Jean aye fade mbilimbili ti tene ni, e yeke hinga ni tongana nyen? Ti kiri tënë na ni, zia e mû mbeni tapande: mbeni maître ayeke fa ye na a-élève ti lo na ndo ti mbeni tënë. Tongana lo hunzi ti fa ye ni kue, a-élève ni abâ so ala kue amä yâ ti ye so lo fa so legeoko pëpe. Ala yeke sala nyen? Ala lingbi ti hunda maître ni ti kiri ti mû ambeni tënë na ndo ni na ala, so ayeke mû maboko na ala ti gbu nda ti ye so lo fa so nzoni. Legeoko nga, tongana mo ye ti gbu nda ti versê ti Jean 1:1, mo lingbi ti bâ ambeni tënë na ndo ni so andu Jésus na so mo lingbi ti wara gi na yâ Évangile ti Jean ni. Ye so ayeke mû lege na mo ti hinga tâ tënë ni.
Na tapande, bâ ambeni tënë so Jean asû na yâ Évangile ti lo, na chapitre 1, versê 18: “Mbeni zo oko ade abâ Nzapa [Ti Ngangu Ahon Kue] lâ oko pëpe.” Ye oko, azo abâ Jésus, Molenge ti lo, teti Jean atene: “Tënë ni [Jésus] aga mitele, Lo duti na popo ti e,…na e bâ gloire ti Lo.” (Jean 1:14). Tongaso, Molenge ni alingbi pëpe ti duti na yâ Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue. Jean atene nga so Tënë ni ayeke ‘na tele ti Nzapa’. Tongana a tene so mo yeke na tele ti mbeni zo, a ye ti fa so zo ni so ayeke mo pëpe, me mo na lo kue abungbi aga zo use. Legeoko nga, tongana a tene so Tënë ni ayeke na tele ti Nzapa, a ye ti sala tënë ti azo use me pëpe ti zo oko. Na ndo ni, na Jean 17:3, Jésus azia tâ kangbi polele na popo ti lo na Babâ ti lo ti yayu teti lo hiri Babâ ti lo “Mo so gi Mo oko ayeke tâ Nzapa”. Nga, na hunzingo ti Évangile ti lo, Jean asû tënë so: “A sala tënë ti ye so na yâ mbeti, si i lingbi mä na bê so Jésus ayeke Christ, Molenge Ti Nzapa.” (Jean 20:31). Bâ so Jean atene Jésus ayeke Molenge Ti Nzapa me pëpe so lo yeke Nzapa. Atënë so e bâ na ndo ni ge na so a wara gi na yâ Évangile ti Jean afa tongana nyen a lingbi a gbu nda ti versê ti Jean 1:1. Jésus so ayeke Tënë ni ayeke “mbeni nzapa” na lege so lo yeke kota mingi ahon tanga ti aye kue so Nzapa aleke. Ye oko, lo lingbi pëpe na Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue.
KIRI MO BÂ AMBENI TËNË NDE SO AGUE OKO NA NI
Zia e kiri na ndo ti tapande ti maître na a-élève ti lo so e mû ni fade. A lingbi ti si peut-être so ambeni élève ni angbâ lakue ti duti na kite na bê ti ala; ala de ti gbu nda ti tënë ti maître ni kue pëpe, atâa so maître ni amû ambeni tënë na ndo ni. Ala lingbi ti sala tongana nyen? Ala lingbi ti gue ti hunda tënë na mbeni maître nde ti tene lo mû ambeni tënë nde na ndo ni na ala, na so andu gi oko tënë so. Tongana use maître ni afa ambeni tënë na ndo ni so ague gi oko na ti so kozo maître ni afa, bê ti a-élève ni mingi alingbi fadeso ti dë. A yeke nga legeoko tongaso tongana mo yeke gi ti gbu nda ti tënë so ayeke na Jean 1:1. Tongana bê ti mo ade ti dë kue pëpe na ndo ye so Jean aye biani fade ti tene na ndo songo so atingbi Jésus na Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue, mo lingbi ti bâ atënë so mbeni wasungo Bible nde atene ti lo na ndo ti tënë so. Bâ na tapande ye so Matthieu asû na yâ Évangile ti lo. Tongana lo yeke sala tënë ti hunzingo ti aye ti sese so, lo di tënë so Jésus mveni atene: “Tënë ti lâ ni kâ na tënë ti l’heure ni kâ, zo oko ahinga pëpe, même a-ange ti yayu ahinga pëpe, na Molenge ni ahinga pëpe, gi Babâ ahinga.” (Matthieu 24:36). Tongana nyen atënë so amû lege na e ti bâ so Jésus ayeke pëpe Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue?
Jésus aye ti tene so ambeni ye ayeke dä so Babâ Nzapa ahinga me so Molenge ni ahinga pëpe. Tongana fade Jésus ayeke oko na Nzapa Ti Ngangu Ahon Kue, ka lo yeke hinga aye kue so Babâ ti lo ahinga. Ye so amû lege na e ti bâ so Molenge ni alingbi na Babâ ni pëpe. Me ambeni zo alingbi ti tene: ‘Jésus ayeke lani na mara ti tele use. Na mbeni mbage lo yeke zo, na mbeni mbage nga lo yeke Nzapa. Ge so, lo yeke sala tënë na yâ tele ti lo ti zo.’ Me tongana a yeke tongaso, ka ti yingo vulu ni e yeke tene ande nyen? Tongana yingo vulu ni ayeke fade oko na Babâ Nzapa ni, ngbanga ti nyen Jésus atene pëpe so yingo vulu nga ahinga ye so Babâ ni ahinga?
Na ngoi so mo yeke ngbâ ti gue na li ni na yâ mandango ye ti mo na ndo Bible, mo yeke wara lege ande ti hinga gbâ ti ambeni versê so andu tënë so. Atënë ti yâ ti aversê ni kue ague oko ti fa tâ tënë na ndo ti Babâ Nzapa, Molenge ti lo nga na yingo vulu.—Psaume 90:2; Kusala 7:55; aColossien 1:15.
* Ti hinga tënë na ndo ti kode ti yanga ti Grec so a sû na agere-mbeti ti atënë ti Jean 1:1, bâ brochure Doit-on croire à la Trinité?, lembeti 26-29 so aTémoin ti Jéhovah si asigigi na ni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Lango oku na pekoni, kota wayango-sandaga Ananias na ambeni kangba, nga na mbeni wagbungo-koko so azo ahinga lo na iri ti Tertulus, asi na Sezare. Ala gue na tënë ti Paul na gbe ti govoronere Félix. 2A iri Paul si Tertulus amu tënë si lo bi tënë na li ti Paul, lo tene: “Gbia Félix, nzoni kode ti lekengo kodro ti mo asara si siriri aga na ya ti kodro so. Afini kode so mo sigigi na ni aga na nzoni duti na azo ti kodro so. 3Lakue, na ndo kue, e yeke yamba aye ni si e mu singila na mo mingi, gbia. 4Mbi ye ti mu ngoi ti mo mingi pepe. Ndani laa mbi hunda na mo titene mo ma na nzoni be nduru tënë so e ye ti tene. 5E baa so, koli so ayeke sioni mingi: lo yeke bi wusuwusu na popo ti azuife ti dunia kue, lo yeke makonzi ti sioni bongbi so iri ni bongbi ti Nazaret. 6Lo tara nga ti li na sioni ye na ya ti kota da ti Nzapa si e gbu lo. [E ye fade ti fâ ngbanga ti lo alingbi na tënë ti ndia ti e, 7me Lisias, kota komanda ti aturugu aga si lo gboto lo na maboko ti e na ngangu. 8Na pekoni, Lisias amu yanga na azo ti bingo tënë na li ti Paul ti ga na gbe ti mo.] Mo hunda koli so, fade mo wani mo yeke baa so, atënë so kue e bi na li ti lo ayeke taa-tënë.” 9Azuife ayeda na peko ti tënë ni si ala tene, tënë ni kue ayeke taa-tënë. 10Govoronere asara maboko na Paul titene lo tene tënë; Paul atene: “Mbi hinga so mo fâ ngbanga na kodro so na ya ti angu mingi awe. Tongaso mbi zia be ti mbi na ndö ti mo so, fade mo yeke ma tënë so mbi yeke tene na ndö ti tënë so ala bi na li ti mbi. 11Tongana mo ye ti gi ti hinga nda ti tënë so, mo gi ni senge. Asara gi lango baleoko na use so mbi gue na Jérusalem ti voro Nzapa. 12Na ya ti kota da ti Nzapa, wala na ya ti ada ti sambelango Nzapa wala na mbeni ndo na ya ti gbata ni, mbeni zo abaa mbi na bingbingo tënë na mbeni zo pepe; mbeni zo abaa nga mbi na pusungo azo ti sara wusuwusu na ya ti gbata pepe. 13Azo ni alingbi ti fa na mo pepe ye so afa atene, tënë so ala yeke bi na li ti mbi fadeso ayeke taa-tënë. 14Me ye so mbi hinga na dawa ti mo ayeke so: mbi yeke voro Nzapa ti akotara ti e, mbi yeke sara ni alingbi na lege so Jésus afa na e; me azo ni atene, so ayeke sioni lege. Mbi yeda nga na atënë so kue a su na ya ti Ndia ti Moïse na ambeti ti awayanga-Nzapa. 15Mbi zia be ti mbi ti ku mbeni ye na mbage ti Nzapa, azo so ayeke bi tënë na li ti mbi ayeke ku nga ni: fade azo ti mbirimbiri na azo ti sioni ayeke zingo na kuâ. 16Ndani laa, mbi nga, mbi yeke sara ngangu lakue titene mbeni sioni ye aduti na be ti mbi na le ti Nzapa pepe nga na le ti azo pepe. 17“Asara ngu mingi so mbi si na Jérusalem pepe, nilaa mbi ga na nginza ti mu maboko na azo ti mara ti mbi; mbi ga nga ti mu sandaga na Nzapa. 18Na ndembe so laa, ala wara mbi na ya ti kota da ti Nzapa, na peko ti so mbi hunzi sukulango sioni ti mbi. Andaa mbi bongbi azo na tere ti mbi pepe, azo asara wusuwusu pepe. 19Me ambeni zuife ti sese ti Azii ayeke na ya ti da ni. Ala laa alingbi fade ti ga na gbe ti mo ti bi tënë na li ti mbi, tongana ala yeke na mbeni tënë na tere ti mbi. 20Wala ala so ge so, ala fa sioni so ala wara na li ti mbi na ndembe so mbi yeke na gbe ti azo ti Kota Bongbi ti Fango Ngbanga. 21Na ndembe so mbi luti na gbe ti azo ti Kota Bongbi ti Fango Ngbanga, mbi dekongo, mbi tene: ‘Ala yeke fâ ngbanga na li ti mbi laso, ngbanga ti so mbi yeda na tënë ti zingongo ti akuâ!’ Ndali ti tënë oko so laa ala duti ti fâ ngbanga na li ti mbi laso?” 22Félix so ahinga tënë nzoni na ndö ti lege so Jésus afa, apusu tënë ni na mbeni lango. Lo tene: “Fade mbi yeke fâ ya ti ngbanga ni tongana Lisias, kota komanda ti aturugu aga si.” 23Lo mu yanga na makonzi ti aturugu so ayeke bata Paul ti bata lo na da ti kanga, me ti zia na lo lege titene lo sara ambeni ye so be ti lo aye. Tongana amba ti lo aga ti mu maboko na lo, ayeke nzoni a kanga lege na ala pepe. 24Ambeni lango na pekoni, Félix na wali ti lo Drusile aga; wali ni ayeke zuife. Félix atokua ti iri Paul titene lo ma tënë so lo yeke tene na ndö ti mabe na Jésus Christ. 25Me so Paul ayeke tene tënë na ndö ti lege ti sarango ye ti mbirimbiri, ti kangango nzara ti tere nga na ndö ti fango ngbanga so ayeke ga gbanda, mbeto agbu Félix si lo kai Paul, lo tene: “Ti laso alingbi awe! Tongana mbi wara ngoi, fade mbi yeke kiri ti iri mo.” 26Félix abaa ti lo atene, fade Paul ayeke pete goro na lo, nilaa lo yeke iri Paul fani mingi titene ala sara lisoro. 27Na peko ti ngu use, Porsius Festus amu mbata ti govoronere na peko ti Félix. So Félix aye ti ga nzoni na le ti azuife, lo zia Paul angba na da ti kanga.
Copyright
Learn More


text:
1Na kota ndaperere ti layenga, awali ni amu ayombo so ala leke ni ti zia na tere ti kuâ, ague na ni na du ti kuâ ti Jésus. 2Ala baa so, têne so a kanga na yanga ti du ni, a pusu ni si a zi ni awe. 3Ala li na ya ti du ni, me ala wara kuâ ti Kota Gbia Jésus pepe. 4So ala ngba ti gi li ti ala na ndö ti ye so asi so, mo ye ti baa, akoli use asi, ala yu bongo so aza zango. 5Mbeto agbu awali ni, ala bi le ti ala na sese si akoli use so atene na ala: “Ngbanga ti nyen si ala yeke gi zo so ayeke na fini na popo ti akuâ? 6Lo yeke na ndo so pepe, lo zingo na kuâ awe. Ala dabe ti ala na tënë so lo tene lani na ala na ndembe so lo de na Galile, 7lo tene: ‘Alingbi a zia Molenge ti Zo na maboko ti azo ti sioni, ala fâ lo na ndö ti keke ti kroa si na lango ota ni, lo yeke zingo na kuâ.’ ” 8Ala dabe ti ala na tënë so Jésus atene lani na ala so. 9Ala londo na yanga ti du ti kuâ ni si ala gue atene tënë ti aye so kue na adisiple baleoko na oko nga na tanga ti azo ni kue. 10Awali ni ayeke Marie ti kodro ti Magdala, Jeanne na Marie mama ti Jacques. Ambeni wali so ague na ala atene nga gi tënë ni so na awatokua. 11Me awatokua ni abaa tënë ti awali ni tongana abuba tënë si ala yeda na ni pepe. 12Me Pierre akpe ague na yanga ti du ti kuâ ni; lo kuku, lo baa ya ni si lo baa gi akamba ti bongo ni. Na pekoni, lo kiri na ndo ti lo, li ti lo kue akpe ndali ti ye so asi so. 13Gi na lango ni so, adisiple use amu lege ti gue na mbeni kete kodro so iri ni Emaus. Ti londo na Jérusalem ti gue na Emaus, zo ayeke tambula na ya ti ngbonga use. 14Ala yeke tene tënë na ndö ti aye so kue asi so. 15So ala ngba ti tene tënë ni si zo oko oko ayeke fa tënë ti be ti lo na ndö ni, Jésus wani asi na popo ti ala si lo na ala ayeke tambula. 16Ala baa lo, me mbeni ye akanga lege na ala ti hinga lo. 17Jésus ahunda ala, atene: “Tënë ti nyen laa ala yeke tene si ala yeke tambula na ni so?” Tongaso ala luti, vundu agbu ala kue. 18Mbeni oko so iri ti lo ayeke Kleopas atene na lo: “Ye so asi na ya ti alango so, gi mo oko na popo ti azo ti Jérusalem laa mo ma tënë ni pepe?” 19Lo hunda ala, lo tene: “Ye ni ayeke nyen?” Ala kiri tënë na lo: “Ye so asi na Jésus, zo ti Nazaret so! Lo yeke mbeni ngangu wayanga-Nzapa na lege ti akota ye so lo sara na atënë so lo fa; lo fa ni na dawa ti Nzapa nga na dawa ti azo kue. 20Akota wayango-sandaga na amakonzi ti e amu lo, aka lo titene a fâ ngbanga ti kuâ na li ti lo si a fâ lo na ndö ti keke ti kroa. 21Ti e, e zia be ti e ti ku e tene, lo laa lo yeke zi ande Israel na gbe ti ngbaa. Me na ndö ni kue, aye ni asi asara fadeso lango ota awe. 22Ambeni wali so ayeke na popo ti e aga atene mbeni tënë so e hinga li ti e daa pepe. Na kota ndaperere, ala gue na yanga ti du ti kuâ ni, 23me ala wara kuâ ni pepe. Ala kiri atene na e atene, a-ange asi na ala si a-ange ni atene na ala atene, Jésus ayeke na fini! 24Ambeni mba ti e ague na yanga ti du ti kuâ ni si ala baa so ye ni ayeke gi tongana ti so awali ni atene so; me ala baa Jésus pepe.” 25Tongaso Jésus atene na ala: “Ala azo so li ti ala ayeke daa pepe so, tënë so kue awayanga-Nzapa atene ando so, ala ma na be na ni hio pepe! 26Alingbi fade titene Mesii abaa pasi kozoni si lo li na ya ti gonda ti lo pepe?” 27Na pekoni, Jésus ato nda ti fa na ala nda ti tënë so ando awayanga-Nzapa kue atene na ndö ti lo na ya ti Mbeti ti Nzapa, ti londo na Moïse ngbii asi na awayanga-Nzapa kue. 28So ala ga nduru na kete kodro so ala yeke gue daa, Jésus asara mo baa mo tene, lo yeke hon ti gue. 29Me ala gbanzi lo, atene: “Mo ngba na e ge, ngbanga ti so lâ aga nduru ti kui si ndo ato nda ti vuko.” Lo li na ya ti da si lo ngba na ala. 30So lo na ala aduti ti te kobe, lo mu mapa, lo mu singila na Nzapa; na pekoni, lo fâ ya ni si lo mu na ala. 31Tongaso le ti ala azi si ala hinga lo. Na pekoni, lo girisa na le ti ala 32si ala tene na popo ti ala: “So lo yeke tene tënë na e na lege si lo yeke fa nga na e nda ti tënë ti Mbeti ti Nzapa so, be ti e ayeke kporo fade na ya ni kâ pepe?” 33Gi hio tongaso, ala londo si ala kiri na Jérusalem. Ala wara adisiple baleoko na oko na tanga ti azo ni so abongbi kâ. 34Azo ni atene na ala: “Taa-tënë, Kota Gbia azingo na kuâ awe! Lo si na Simon!” 35Adisiple use so atene tënë ti ye so asi na ala na lege so. Ala fa nga lege so ala hinga Jésus na ni, na ndembe so lo fâ ya ti mapa si lo mu na ala. 36So ala ngba ti tene tënë so, Jésus wani asi, lo luti na popo ti ala si lo tene na ala: “Siriri aduti na ala!” 37Mbeto agbu ala si tere ti ala ayeke do; ala baa ti ala atene, mbeni toro laa ala baa lo so. 38Jésus ahunda ala, atene: “Ala yeke gi be ti ala ngbanga ti nyen? Ala yeke dekite na be ti ala ngbanga ti nyen? 39Ala baa maboko ti mbi na gere ti mbi: so taa mbi laa! Ala ndu tere ti mbi abaa! Toro ayeke na tere wala na bio pepe tongana ti so ala baa mbi yeke na ni so!” [ 40So lo yeke tene tënë ni, lo fa na ala maboko ti lo na gere ti lo.] 41Be ti ala asi na ngia, ye so asara si ala ngba ti dekite, li ti ala kue akpe. Tongaso Jésus ahunda ala, atene: “Ala yeke na mbeni ye ti tengo ni na ndo so?” 42Ala ga na lo mbeni nduru zongo susu. 43Lo mu ni si lo te ni na le ti ala. 44Na pekoni, lo tene na ala: “Na ndembe so mbi de na popo ti ala, mbi tene na ala mbi tene: ayeke nzoni atënë so kue a su na ndö ti mbi na ya ti mbeti ti Ndia ti Moïse, ti awayanga-Nzapa na ti Abia, aye ni asi alingbi na ni.” 45Tongaso lo sara si hingango ndo ti ala azi ti hinga nda ti Mbeti ti Nzapa. 46Lo tene na ala: “A su na ya ti Mbeti ti Nzapa, atene: fade Mesii ayeke baa pasi si na lango ota ni, lo yeke zingo na kuâ. 47Na iri ti lo, fade azo ayeke fa Nzoni Tënë na amara kue, to nda ni na Jérusalem. Ala yeke tene na azo titene ala zia ngbene lege ti sarango ye ti ala, ala kiri na Nzapa si fade Nzapa azi siokpari na li ti ala. 48Ti ala, ala yeke azo so abaa aye ni na le ti ala awe. 49Ti mbi, fade mbi yeke tokua na ndö ti ala ye so Babâ ti mbi amu zendo ni. Ti ala, ala ngba na ya ti gbata ni ngbii ala wara ngangu so alondo na nduzu.” 50Na pekoni, Jésus amu ala, ague na ala nduru na Betanii, lo yo maboko ti lo na nduzu si lo sara tufa na ndö ti ala. 51So lo ngba ti sara tufa na ndö ti ala, lo londo na tere ti ala, lo hon si a mu lo, a gue na lo na yayu. 52Ti adisiple, ala voro lo; na pekoni ala kiri na Jérusalem, be ti ala asi na kota ngia. 53Lakue, ala yeke na ya ti kota da ti Nzapa si ala yeke sepela Nzapa.
Copyright
Learn More


text:
CHAPITRE 6
Awafango tënë: Awafango tënë ni amû tere ti ala na bê ti ala wani
1, 2. Kota kua wa la Jésus asara tënë ni ândö? Nga akota hundango ndo wa abâ gigi?
AKOTA zo ti poroso ayeke mû ka yanga ti sara mbeni ye, me mingi ni, ala yeke sara ye ni ape. Même ala so ayeke na anzoni bibe ayeke na ngangu pëpe ti sara ye kue so ala tene. Me Jésus Christ, Gbia so Nzapa asoro lo, ayeke ti lo nde na ala. Lakue, tongana lo mû yanga ti sara mbeni ye, lo yeke sara ni.
2 Na peko ti so Jésus aga lani Gbia na ngu 1914, lo yeke lani nduru ti sara ye alingbi na mbeni prophétie so lo tene a sara angu 1900 tongaso. Lani, kozo ti tene Jésus akui, lo tene: “A yeke fa ande nzoni tënë ti royaume so na ndo ti sese kue so azo ayeke dä.” (Mat. 24:14). Na ngoi so atënë ti lo so aga tâ tënë, a yeke mû lege na azo ti hinga so lo ga Gbia awe. Me, mbeni kota hunda abâ gigi. Na alango ti nda ni so, azo ayeke ndoye gi tere ti ala wani, ala yeke ye amba ti ala zo pëpe nga ala yeke ndoye angia ahon ti ndoye Nzapa. Tongaso, Gbia ni ayeke sara tongana nyen ti wara mbeni bungbi ti azo so ayeke mû tere ti ala, na bê ti ala wani, ti fa tënë? (Mat. 24:12; 2 Tim. 3:1-5). A yeke nzoni e wara kiringo tënë ni, ngbanga ti so hunda ni so abâ atâ Chrétien kue.
3. Confiance wa la Jésus ayeke na ni lani, na lo manda ni na tere ti zo wa?
3 Zia e kiri e bâ atënë ti yâ ti prophétie ti Jésus so. So lo tene “a yeke fa ande” afa so Jésus ahinga so a yeke fa ande tënë ni biani? En, Jésus ahinga tongaso. Lo hinga na bê ti lo kue so, na alango ti nda ni, lo yeke wara azo so ayeke mû tere ti ala, na bê ti ala wani, ti sara kua ni so. Nyen la asara si lo yeke na confiance tongaso? Lo manda ni na tere ti Babâ ti lo (Jean 12:45; 14:9). Lani, kozo ti tene lo ga na sese ge, lo bâ na lê ti lo wani tongana nyen la Jéhovah ayeke na confiance na awakua ti lo. Zia e bâ tongana nyen la Jéhovah afa confiance ni so.
Ala mû tere ti ala na bê ti ala wani
4. Jéhovah atisa lani azo ti Israël ti sara nyen, na ye ti pekoni ayeke so wa?
4 Zia e bâ ye so asi lani na ngoi so Jéhovah atene na Moïse ti leke tabernacle so ayeke lani ndo so mara ti Israël ayeke voro Jéhovah dä. Na lege ti Moïse, Jéhovah atisa azo ni ti mû maboko na kua ni. Moïse atene na ala, lo tene: “Tongana bê ti zo aye, zia lo ga na offrande ti lo na L’Éternel.” Ye ti pekoni ayeke so, azo ni “angbâ ti ga na offrande ti be-nzoni . . . lâ na lâ na ndapre kue.” Ala ga na aye ni ahon ndo ni juska “lo gbanzi azo [ni] ti ga na ye.” (Ex. 35:5; 36:3, 6). Ye ni so azo ti Israël ni asara so afa so Jéhovah ayeke na raison ti sara confiance na ala.
5, 6. Tongana ti so a tene na Psaume 110:
5 Jéhovah aku lani ti wara mara ti azo ni so, so ala yeke sara ye na bê ti ala wani, na popo ti awakua ti lo na alango ti nda ni? En! Angu 1 000 kozo ti tene a dü Jésus na sese ge, Jéhovah amû yingo ti lo na David ti sû tënë na ndo ti ngoi so Messie ayeke ga Gbia. (Diko Psaume 110:1-3.) A fa so, na ngoi so a yeke zia Gbia ni na ndo ti mbata ti gbia, lo yeke duti ande na awato. Me nga, lo yeke wara ande mbeni bungbi ti azo so ayeke mû mbage ti lo. Azo ni so ayeke sara kua na Gbia ni so na bê ti ala wani. Même amaseka, so ayeke na popo ti ala, ayeke mû tere ti ala na bê ti ala wani ti sara kua ni so. Ala yeke duti gbani gbani tongana gbâ ti ngu ti pere na ndapre. *
6 Jésus ahinga lani so atënë ti prophétie so ayeke na Psaume 110 so abâ lo (Mat. 22:42-45). Ni la, lo yeke na raison ti gi bê ti lo ape; lo hinga lo tene lo yeke wara ambeni zo so ayeke duti ande na mbage ti lo, na ala yeke mû tere ti ala na bê ti ala wani ti fa nzoni tënë na ndo ti sese kue. Aye so asi na yâ ti mbaï afa nyen na ndo ni? Gbia ni ayeke wara mbeni bungbi ti azo, so na bê ti ala wani, ayeke fa tënë na ngoi ti nda ni so?
“Mbi yeke na pasa nga a yeke ti mbi ti gue ti fa tokua ni so”
7. Na peko ti so a zia Jésus Gbia, aye wa la lo sara ti leke adisciple ti lo ndali ti kua so ayeke ku ala?
7 Kete na peko ti so a zia Jésus Gbia, lo mû li ni ti leke adisciple ti lo ndali ti kota kua so a yeke sara ni ande. Tongana ti so e bâ na Chapitre 2, na ngu 1914 ti si na tongo nda ti ngu 1919, Jésus aga abâ azo ti lo ni nga lo zi asaleté na popo ti ala (Mal. 3:1-4). Na pekoni, na ngu 1919 ni, lo zia ngbâa be-ta-zo na li ti bungbi ti adisciple ti lo ni (Mat. 24:45). A yeke mbilimbili na ngoi ni so la si ngbâa ni akomanse ti mû akobe ti yingo ni. Lo sara ni na lege ti adiskur ti akota bungbi nga na lege ti ambeti, so na yâ ni, a luti mingi na ndo ti kungba so aChrétien kue ayeke na ni, so a yeke ti tene ala kue afa tënë.
8-10. Tongana nyen la lani akota bungbi apusu azo ti sara kua ti fango tënë? Mû mbeni tapande. (Bâ nga encadré “ Akozo kota bungbi so apusu azo ti sara kusala ti fango tënë.”)
8 Adiskur ti akota bungbi. Teti so aWamandango Bible aye lani ti tene a fa lege na ala, ti londo na lango 1 ti septembre ti si na lango 8 ti septembre ngu 1919, ala bungbi tere na Cedar Point, Ohio (États-Unis) ti sara kozo kota bungbi ti ala na peko ti Kozo Bira. Na use lango ni, Ita Rutherford amû mbeni diskur, so na yâ ni lo tene na azo so aga, lo tene: “Kua ti Chrétien na sese ge . . . ayeke ti fa tokua ti royaume ti Seigneur.”
9 Kota mbage ti bungbi ni ayeke lango ota na pekoni, na ngoi so Ita Rutherford amû mbeni diskur so kota mama-tene ni ayeke, “Diskur na amba ti e awakua,” so asigigi nga na yâ ti Tour ti Ba Ndo na mbage so atene, “E fa tënë ti Royaume ni.” Lo tene: “Na angoi ti ngangu, mbeni Chrétien ayeke hunda tere ti lo, lo tene, Mbi yeke na ndo ti sese so ngbanga ti nyen? Ni la, a yeke nzoni kiringo tënë ti lo ni aduti so: Seigneur, na nzoni bê ti lo, asoro mbi ti ga lembe ti lo ti fa tënë ti lekengo songo na popo ti lo na dunia so, mbi yeke na pasa nga a yeke ti mbi ti gue ti fa tokua ni so.”
10 Na yâ ti oko kpengba diskur ni so, Ita Rutherford asara tënë ti mbeni fini périodique so a yeke sigigi na ni ti gboto lê ti azo mingi na ndo ti Royaume ni, so ayeke oko beku ti azo. Périodique ni so ayeke L’Âge d’Or (so laso a iri ni Réveillez-vous !). Na pekoni, lo hunda ti hinga wala azo oke la aye ti sara kua ti kangbingo périodique ni so. Mbeni tondo na ndo ti kota bungbi ni so atene: “Kiringo tënë ti azo ni ayeke lani ye ti dongo bê. Azo saki omene alondo na nduzu, tongana zo oko.” * A yeke tâ polele so Gbia ni ayeke lani na ambeni zo, so na bê ti ala wani, ayeke na kota nzara ti fa tënë ti Royaume ti lo.
11, 12. Na ngu 1920, tënë wa la Tour ti Ba Ndo atene na ndo ti ngoi so a yeke sara na kua ti fango tënë so Jésus asara tënë ni kozo?
11 Ambeti. Tour ti Ba Ndo afa yeke na yeke nda ti kua so Jésus asara lani tënë ni kozo so, so a yeke ti fa nzoni tënë ti Royaume. Zia e bâ ambeni tapande ni na tongo nda ti ngu 1920.
12 Tokua wa la a yeke fa ni ti tene tënë ti Matthieu 24:14 so aga tâ tënë? A yeke sara kua ni so lawa? Na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti juillet ngu 1920, na Anglais, na mbage so atene, “Nzoni tënë ti Royaume,” a tene: “Nzoni tënë ni ge andu hunzingo ti aye ti ngoi so nga tongo nda ti kua ti Royaume so Christ ayeke Gbia ni.” Na yâ ti oko article ni so, a fa nga ngoi so a yeke fa na tënë ni, a tene: “A yeke fa tënë ni na popo ti ngoi ti kota bira so amû sese kue [Kozo Bira ni] juska na ngoi ti ‘kota ye ti vundu.’” Ni la, article ni atene: “Ngoi ni asi awe . . . ti tene a fa nzoni tënë ni so na azo kue so atene ala yeke aChrétien.”
13. Tour ti Ba Ndo ti ngu 1921 awa lani aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ti bâ kua ti fango tënë tongana nyen?
13 A pusu lani azo ti Nzapa pusungo ti sara kua ni so Jésus asara tënë ni kozo awe so? Oko ape. Na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti mars ngu 1921, na Anglais, na mbage so atene, “Ala sara mbeto ape,” asara tënë mingi na aChrétien so a soro ala ti gue na yayu. A wa lani azo oko oko ti hunda tere ti ala wani, a tene: “Kota pasa nga kota kungba la mbi yeke na ni ti fa tënë so ape?” Article ni atene: “E hinga e tene tongana ala bâ ni tongaso [ti bâ kua ti fango tënë tongana mbeni pasa] ala yeke ga tongana Jérémie, so tënë ti Seigneur aga lani ‘tongana wâ so agbi ye, a gbi na yâ bio ti [lo]’ juska lo kanga yanga ti lo gbä, lo sara tënë.” (Jér. 20:9). Atënë ni so afa biani so Jéhovah na Jésus ayeke na raison ti sara confiance na awafango tënë ti Royaume ni.
14, 15. Na ngu 1922, Tour ti Ba Ndo awa lani aita ti sara kua na akode wa?
14 Atâ Chrétien ni ayeke sara tongana nyen ti wara azo si ala fa tënë ti Royaume ni na ala? Mbeni kpengba nduru article ti Tour ti Ba Ndo ti Anglais, ti lango 15 ti août ngu 1922, so kota mama-tene ni ayeke “Fango tënë ayeke kota ye mingi,” awa aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ti bâ nene ti “guengo na ambeti ti e na azo, nene ti sarango lisoro na ala na yanga-da ti ala nga ti fa na ala so Royaume ti yayu aga nduru awe.”
15 A yeke polele so, ti to nda ni na ngu 1919 ti ga na ni, Christ asara kusala na ngbâa be-ta-zo so ayeke sara ye na ndara ti luti mingi na ndo ti pasa nga na kungba so aChrétien ayeke na ni ti fa nzoni tënë ti Royaume na sese ge. Me, aWamandango Bible ni asara ye lani tongana nyen na ngoi so a wa ala ti mû mbage mingi na fango tënë ti Royaume ni so?
“Awakua ti Nzapa ayeke mû tere ti ala na bê ti ala wani”
16. So lani a tene a yeke nzoni azo kue afa tënë, ambeni ancien ni asara ye tongana nyen?
16 Na yâ ti angu so aga na peko ti ngu 1920 nga na ngu 1930, ambeni zo ni ake tënë so a tene a yeke nzoni aChrétien kue so a soro ala ti gue na yayu afa tënë so. Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti novembre ngu 1927, na Anglais, afa ye so asi lani, a tene: “Laso, ambeni zo ayeke dä na yâ ti eglize [wala congrégation] so ala yeke sara kua tongana a-ancien . . . me ala ke ti wa aita ti ala ti mû mbage na kua ni so, nga ala wani ake ti mû mbage dä. . . . So a hunda ti gue da na da ti fa tënë ti Nzapa, ti fa tënë ti Gbia so lo soro nga na ti Royaume ni so na azo, ala he ti ala tënë ni so hengo.” Article ni atene polele, a tene: “Ngoi ni alingbi awe ti tene aita so ayeke be-ta-zo azia lê ti ala na ndo ti mara ti azo tongaso, ti kpe ala nga ti tene na ala so a yeke zi kua ti ancien ni na tïtî ala.” *
17, 18. Mingi ti acongrégation ti ngoi ni kâ asara ti ala ye tongana nyen na gbele fango lege ti ngbâa be-ta-zo ni? (b) Na yâ ti angu 100 so ahon, azo kutu mingi asara nyen?
17 Me, mingi ti aita ayeda, na ngia na bê, na fango lege ti ngbâa be-ta-zo ni. Ala bâ so a yeke mbeni pasa ti tene ala fa tënë ti Royaume ni. Tour ti Ba Ndo ti lango 15 ti mars ngu 1926, na Anglais, atene: “Awakua ti Nzapa ayeke mû tere ti ala na bê ti ala wani . . . ti fa tokua so na azo.” Awakua ni so asara ye alingbi na tënë ti prophétie so ayeke na Psaume 110:3, nga ala fa so a yeke na bê ti ala wani la ala yeke mû mbage ti Gbia so Nzapa asoro lo.
18 Na yâ ti angu 100 so ahon, azo kutu mingi amû tere ti ala na bê ti ala wani ti sara na kua ti fango tënë ti Royaume so. Na yâ ti ambeni chapitre so ayeke ga, e yeke bâ akode so ala sara na kusala, agbakuru so ala sara na kua ni nga na aye ti pekoni. Kozoni kue, zia e bâ ndani so azo kutu mingi ayeke mû tere ti ala na bê ti ala wani ti fa tënë ti Royaume ni so, atâa so ala yeke na yâ ti mbeni dunia so azo ti yâ ni apensé gi na ala wani. Na ngoi so e yeke bâ mbage so, a yeke nzoni e hunda tere ti e, e tene, ‘Mbi yeke fa nzoni tënë na azo ndali ti nyen?’
‘Ala ngbâ ti gi Royaume ti Nzapa kozoni’
19. Ngbanga ti nyen e yeke sara ye alingbi na wango ti Jésus so atene “ala ngbâ ti gi royaume ti Nzapa . . . kozoni”?
19 Jésus awa lani adisciple ti lo ti “ngbâ ti gi royaume ti Nzapa . . . kozoni”. (Mat. 6:33). E yeke sara ye alingbi na wango so ngbanga ti nyen? Kota raison ni ayeke so e hinga kota ti Royaume ni so; Royaume ni la ayeke kota mbage ti aye so Nzapa aleke ti sara. Tongana ti so e bâ na yâ ti chapitre so ahon, yingo vulu afa apendere tâ tënë na ndo ti Royaume ni so yeke na yeke. Na ngoi so pendere tokua ti Royaume ni so andu bê ti e, e bâ so a yeke kungba ti e ti gi Royaume ni so kozoni.
20. Tapande so Jésus amû na ndo ti mosoro so a honde afa so adisciple ti lo ayeke sara ande ye tongana nyen?
20 Jésus ahinga tongana nyen la si adisciple ti lo ayeke sara ye alingbi na wango so ahunda ti gi Royaume ni so kozoni. Zia e bâ tapande so lo mû na ndo ti mosoro so a honde ni. (Diko Matthieu 13:44.) Na ngoi so zo ti fango yaka, so a sara tënë ti lo na yâ ti tapande ni so, angbâ ti sara kua ti yaka, lo wara mbeni mosoro so a honde na lo hinga so ngere ni ayeke kota mingi. Lo sara tongana nyen? “Teti so tere ti lo anzere mingi, lo gue lo kä aye ti lo kue na lo vo yaka so.” E manda nyen dä? E manda so, na ngoi so e wara tâ tënë ti Royaume nga si e hinga so Royaume ni ayeke kota mingi, e yeke sara ye kue so e lingbi ti sara tongaso si e zia Royaume ni na kozo ndo na yâ ti fini ti e. *
21, 22. Tongana nyen la awafango tënë ti Royaume afa so ala yeke gi Royaume ni kozoni? Mû mbeni tapande.
21 Awafango tënë ti Royaume afa na lege ti sarango ye ti ala, pëpe gi na tënë ti yanga senge, so ala ngbâ ti gi Royaume ni kozoni. Ala mû fini ti ala, ngangu ti ala nga na amosoro ti ala ti sara na kua ti fango tënë ti Royaume. Azo mingi ayeke sara akota sacrifice na yâ ti fini ti ala ti mû lege na ala ti fa tënë mingi. Amara ti azo tongaso abâ na lê ti ala wani so Jéhovah ayeke iri tënë nzoni na ndo ti azo so ayeke gi Royaume ni kozoni. E yeke bâ mbeni tapande ni oko fadeso.
22 Avery na Lovenia Bristow asara lani kua tongana acolporteur (wala apionnier) na mbongo ti États-Unis na yâ ti angu 1920. Angu mingi na pekoni, Lovenia adabe ti lo, lo tene: “Mbi na Avery e sara kua ti e ti pionnier nzoni na yâ ti angu mingi. Fani mingi, a si so e hinga pëpe ndo so e yeke wara nginza ti vongo na essence wala kobe dä. Me lakue, Jéhovah azia e ape. E dö nga lege ti kua ti pionnier ni e zia pëpe. Lakue, e yeke wara ye so e yeke na bezoin ni na yâ ti lango oko oko.” Lovenia adabe ti lo na mbeni ngoi so ala yeke na gbata ti Pensacola, na Floride. A si na mbeni ngoi, nginza ti ala aga nduru ti hunzi nga kobe ti ala angbâ mingi ape. Na mbeni lango so ala kiri na yanga-da ti ala, ala wara kota bozo use na akobe na yâ ni nga na mbeni lettre na tere ni. Na yâ ti lettre ni a tene: “Congrégation ti Pensacola la atokua ni.” Tongana Lovenia agbu li ti lo na ndo ti gbâ ti angu so lo sara na yâ ti kua ti ngoi kue, lo tene: “Jéhovah agirisa e lâ oko ape. E zia confiance ti e kue na lo, na lo zia kamene na lê ti e lâ oko ape.”
23. Ti mo, tâ tënë ti Royaume so mo wara asara nyen na ndo ti mo? Mo leke na bê ti mo ti sara nyen?
23 Dutingo ti zo oko oko ayeke nde nde, e kue e peut ti fa tënë alingbi tere ape. Me, e kue e lingbi ti bâ fango nzoni tënë tongana mbeni pasa, nga e lingbi ti sara ni na âme ti e kue (aCol. 3:23). Teti so e bâ tâ tënë ti Royaume so e wara na nene ni, e ye ti sara ye kue so e lingbi ti sara ti mû mbage ti e mingi, nga na bê ti e kue, ti fa nzoni tënë ni. A yeke ye so mo kue mo leke na bê ti mo ti sara la?
24. Mbeni oko ti akota ye so Royaume ni ayeke sara na alango ti nda ni so ayeke so wa?
24 Na yâ ti angu 100 so ahon, Gbia ni asara si prophétie so lo sara tënë ni na Matthieu 24:14 aga tâ tënë. Me, lo gbu azo ni gbungo na ngangu ti sara kua ni ape. Na ngoi so adisciple ni azi tere ti ala na yâ ti dunia so, so azo ti yâ ni apensé gi na ala wani, ala mû tere ti ala na bê ti ala wani ti fa tënë. Kusala ti fango tënë so ala yeke sara na ndo ti dunia mobimba afa so a zia Jésus Gbia ti Royaume ni awe. Nga, a yeke oko ti akota ye so Royaume ni ayeke sara na alango ti nda ni so.
^ par. 5 Na yâ ti Bible, mamio, wala ngu ti pere aye ti sara tënë ti gbâ ti aye.
^ par. 10 Mbeni brochure so iri ni ayeke À qui l’œuvre est confiée, na Anglais, atene: “A yeke sara kua ti kangbingo L’Âge d’Or na yanga-da ti azo tongaso si a gue na ala tokua ti royaume. . . . Tongana a si na mbeni yanga-da si a fa tokua ni awe, a yeke zia L’Âge d’Or oko na yanga-da ni so, même si azo ti da ni ayeda ti sara abonema wala pëpe.” Me, angu mingi na pekoni, a wa aita ti hunda na azo ti sara abonema ti L’Âge d’Or nga na ti Tour ti Ba Ndo. A to nda ni na lango 1 ti février ngu 1940, a wa awakua ti Jéhovah oko oko kue ti tene, tongana ala kangbi apériodique ni, a yeke nzoni ala sû wungo ni na yâ ti rapport ti ala.
^ par. 16 Na ngoi ni so lani, acongrégation la ayeke voté a-ancien. Me, azo so ake kua ti fango tënë, acongrégation ni ayeke voté ala ape. Na Chapitre 12, e yeke bâ ande tongana nyen la a kaï kua ti votengo a-ancien na lege ti acongrégation.
^ par. 20 Jésus ahaka nga mara ti ye ni so na yâ ti tapande ti mbeni wadengo buze so ayeke tambela na nduzu ti gi perle ti nginza mingi. Na ngoi so wadengo buze ni awara perle ni, lo kä aye ti lo kue ti vo na ni (Mat. 13:
TI HINGA AMBENI TËNË
Sara na Jéhovah kozo si angoi ti vundu asi
Apasa wa aita so ayeke mbakoro ayeke na ni ti fa tënë mingi?


text:
Mo bâ so mo yeke na bezoin ti gue na li ni na lege ti yingo?
“Mo ngbâ ti mû bê ti mo kue na dikongo mbeti na gbele azo, na mungo wango na ala nga na fango ye na ala.”—1 TIM. 4:13.
ABIA: 45, 70
1, 2. (a) Tongana nyen la Ésaïe 60:22 aga tâ tënë na ngoi ti nda ni so? (b) Bezoin wa la ayeke dä mingi laso na yâ ti mbage ti bungbi ti Jéhovah so ayeke na sese?
“FADE lo so ayeke kete aga saki oko, na lo so ayeke kete mingi aga mara ti ngangu”. (És. 60:22). Prophétie so angbâ ti ga tâ tënë na alango ti nda ni so. Na ngu ti kusala 2015, awafango tënë ti Royaume 8 220 105 afa tënë mingi na yâ ti dunia kue. Ndangba mbage ti prophétie ni adoit ti ndu e aChrétien oko oko kue, ndali ti so Babâ ti e ti yayu atene: “Mbi, L’Éternel, fade Mbi sara si ye so aga fade fade tongana lâ ni alingbi.” Legeoko tongana ti azo so ayeke na yâ ti mbeni oto so akpe loro mingi, e bâ so kua ti sarango adisciple ayeke gue na li ni na loro mingi. Sarango ye ti e wani na ndo ti guengo na li ni so ayeke tongana nyen? E yeke sara ye kue so e lingbi ti sara ti ga awafango tënë so ayapu? Aita-koli na aita-wali mingi ayeke sara kua ti pionnier permanent na ti pionnier auxiliaire. Nga, a nzere na e mingi ti bâ so aita mingi ayeda ti gue na ando so bezoin ti awafango tënë ayeke dä mingi nga ti bâ ambeni so ayeke sara kua ngangu ti leke aDa ti Royaume.
2 Na oko ngoi ni, e bâ so kota bezoin ti gbâ ti awakua ayeke dä. Ngu oko oko afini congrégation 2 000 tongaso ayeke bâ gigi. Tongana a hunda ti wara a-ancien 5 na yâ ti acongrégation oko oko, a lingbi awakua ti mungo maboko 10 000 agi ti ga a-ancien ngu oko oko. So aye ti tene so a lingbi aita-koli saki mingi alë alengo so alingbi, tongaso si ala ga awakua ti mungo maboko. Na ndo ni, atâa e yeke ita-koli wala ita-wali, e yeke biani na “ye mingi ti sara na yâ ti kusala ti Seigneur”.—1 aCor. 15:58.
TI GUE NA LI NI NA LEGE TI YINGO AYE TI TENE NYEN?
3, 4. Aye ti yingo wa la mo zia na gbele mo?
3 Diko 1 Timothée 3:1. Tënë ti Grec so a kiri peko ni na ‘gi kusala’ aye ti tene ti yôro maboko ti mo ti mû mbeni ye, peut-être mbeni ye so ayo na mo. Na sarango kua na tënë so, Paul afa biani so ti gue na li ni na lege ti yingo a hunda ti sara kua ngangu. Tara ti bâ mbeni ita-koli so ayeke gbu li na ndo ti kua so lo ye ti sara ande na yâ ti congrégation. Peut-être ade lo ga wakua ti mungo maboko ape, me lo bâ so a lingbi lo maï anzoni sarango ye na lege ti yingo. Kozoni kue, lo yeke sara kue ti sara aye so alingbi ti mû lege na lo ti ga wakua ti mungo maboko. A si na mbeni ngoi, lo pensé so a yeke nzoni lo maï asarango ye ti Chrétien ti ga ancien. Na yâ ti aye so oko oko kue, lo yeke sara kua ngangu ti duti na asarango ye so alingbi ti mû lege na lo ti sara na akua so lo kiri lo wara na yâ ti congrégation.
4 Legeoko nga, aita-koli na aita-wali so aye ti ga apionnier, ti sara kua na Béthel wala ti mû tere ti ala tongana avolontaire ti leke aDa ti Royaume, a yeke nzoni ala sara ngangu kue ti si na aye so ala leke na bê ti ala ti sara. Zia e bâ tongana nyen la Bible awa azo kue ti gue na li ni na yâ ti tâ vorongo.
SARA KUE TI GUE NA LI NI NA LEGE TI YINGO AHON TI KOZO
5. Tongana nyen la amaseka alingbi ti sara kua na ngangu ti ala na yâ ti kua ti Royaume?
5 Amaseka alingbi ti sara aye mingi na yâ ti kua ti Jéhovah ndali ti so ala yeke na ngangu nga na nzoni seni. (Diko aProverbe 20:29.) Ambeni ita so ayeke amaseka so asara kua na Béthel ayeke imprimé ambeti ti e nga ala yeke tingbi alembeti ti aBible nga na ambeti ti e nga ala zia acouverture ni dä. Aita mingi, amaseka-koli na amaseka-wali, ayeke mû mbage na kua ti lekengo aDa ti Royaume nga ala yeke bâ lege ni. Ambeni ayeke mû maboko na bê ti ala wani na ngoi so aye tongana ngu, pupu wala yengingo ti sese aga na kpale. Nga, apionnier mingi ayeke manda mbeni yanga ti kodoro wala ala yeke gue na mbeni kodoro ti fa nzoni tënë.
6-8. (a) Tongana nyen la mbeni maseka-koli achangé bango ndo ti lo na ndo ti kua ti Nzapa? Ye ti peko ni ayeke nyen? (b) Tongana nyen la e lingbi ti ‘tara na ti bâ so Jéhovah ayeke nzoni’?
6 Kite ayeke dä ape so mo bâ so a yeke kota ye ti tene e sara kua ti Jéhovah na bê ti e kue. Me ka tongana tënë ti bê ti e ague oko na bango ndo so mbeni ita so iri ti lo ayeke Aaron ayeke na ni kozo? Atâa so a bata lo na yâ ti sewa so ayeke voro Jéhovah, lo tene: “Guengo na abungbi nga fango tënë anzere na mbi ape.” Lo ye lani ti sara na Nzapa na ngia me lo hunda tere ti lo ti hinga ndani so lo yeke na ngia ape. Nyen la lo sara lani?
7 Aaron asara ngangu ti diko Bible lâ na lâ, ti leke abungbi nga ti mû acommentaire na ngoi ti abungbi ni. Lo komanse ti sambela mingi ahon ti kozo. Lo kiri lo ye Jéhovah mingi, ye so asara si lo komanse ti gue na li ni nzoni na lege ti yingo. Ngbene ye na ngoi ni so, Aaron aga pionnier, lo sara kua na ambeni ita so ayeke mû maboko na ngoi ti akpale nga lo gue lo fa tënë na mbeni kodoro-wande. Aaron ayeke sara kua fadeso na Béthel nga lo yeke ancien. Lo bâ aye so lo sara so tongana nyen? Lo tene: “Mbi ‘tara na mbi bâ so Jéhovah ayeke nzoni.’ Ndali ti so lo iri tënë nzoni na ndo ti mbi, mbi bâ so bon ti lo ayeke na li ti mbi na apusu mbi ti sara aye mingi na yâ ti kua ti lo, na mbi wara gbâ ti tufa na peko ni.”
8 Mbeni zo ti sungo psaume ahe bia, lo tene: “Azo so agi L’Éternel, fade nzoye oko amanke ala pëpe.” (Diko Psaume 34:9-11.) Biani, Jéhovah ayeke zia vundu lâ oko pëpe na bê ti azo so ayapu na yâ ti kua ti lo. Tongana e sara ye kue so e lingbi ti sara na yâ ti kua ti Jéhovah, e wani e yeke ‘tara na e yeke bâ so Jéhovah ayeke nzoni.’ Nga, tongana e voro Jéhovah na bê ti e kue, e yeke wara ngia so mbeni ye ti lingbi na ni ayeke dä ape.
NGBÂ TI GUE NA LI NI NA KIRI NA PEKO PËPE
9, 10. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye ti tene mo ngbâ ti ku?
9 Na ngoi so mo yeke gi ti si na aye so mo leke na bê ti mo ti sara, a yeke nzoni mo ngbâ ti ku (Mi. 7:7). Jéhovah ayeke mû maboko lakue na awakua be-ta-zo ti lo, même atâa so lo lingbi ti zia lege na ala ti ku akua so ala ye ti sara wala ti ku ti tene duti ti ala achangé si. Lo tene lani na Abraham so lo yeke wara ande molenge ti koli, me a lingbi Abraham aduti na mabe nga lo ku (aHéb. 6:12-15). Atâa so Abraham aku dungo Isaac angu mingi, bê ti lo anze pëpe, nga Jéhovah azia vundu na bê ti lo pëpe.—Gen. 15:3, 4; 21:5.
10 Ti ku mbeni ye ayeke kete ye ape (aProv. 13:12). Tongana e yeke pensé mingi na ndo ti vundu so asara e, bê ti e alingbi ti nze. Me, a yeke nzoni e sara kua na ngoi ti e nzoni ti gi ti maï ambeni nzoni sarango ye so e yeke na bezoin ni ti sara ambeni kua na yâ ti congrégation. Zi e bâ aye ota so afa na e tongana nyen ti sara ni.
11. Anzoni sarango ye na lege ti yingo wa la e lingbi ti gi ti duti na ni? Ngbanga ti nyen la asarango ye so ayeke kota ye?
11 Gi ti maï anzoni sarango ye na lege ti yingo. Tongana e yeke diko Bible nga e yeke gbu li na ndo ni, e lingbi ti sara ye na ndara, ti mû anzoni desizion, ti wara hingango ye, ti gbu li nzoni nga ti bata bibe ti e nzoni. Asarango ye so ayeke kota ye mingi ndali ti azo so ayeke mû li ni na yâ ti tâ vorongo Nzapa (aProv. 1:1-4; Tite 1:7-9). Nga tongana e yeke diko ambeti ti e, e lingbi ti hinga bango ndo ti Nzapa na ndo ti aye mingi. Lâ na lâ, e yeke tingbi na akpale so andu tënë ti ngia, yungo bongo, lekengo kuä ti li, sarango kua na nginza nga sarango songo na azo. Tongana e sara ye alingbi na aye so e manda na yâ ti Bible, e lingbi ti mû anzoni desizion so anzere na Jéhovah.
12. Tongana nyen la aita ti congrégation alingbi ti fa so zo alingbi ti zia bê na ndo ti ala?
12 Fa so zo alingbi ti zia bê na ndo ti mo. Atâa e yeke ita-koli wala ita-wali, a yeke nzoni e sara kue ti bâ lege ti akua kue so a mû na e na yâ ti bungbi. Néhémie, so ayeke gouverneur, ayeke lani na bezoin ti soro azo ti mû li ni na ndo ti akua na popo ti awakua ti Nzapa. Azo wa la lo soro ala? Lo soro azo so akpe mbeto ti Nzapa nga so zo alingbi ti zia bê na ndo ti ala (Néh. 7:2; 13:12, 13). Laso nga kue, “ye so a yeke gi na mbage ti awabatango ye ayeke ti tene ala duti be-ta-zo.” (1 aCor. 4:2). Anzoni kusala ayeke ngbâ ka na hondengo ni ape.—Diko 1 Timothée 5:25.
13. Tongana nyen la mo lingbi ti mû tapande ti Joseph tongana ambeni zo asara ye na mo na lege ni ape?
13 Zia Jéhovah aleke mo ti ga nzoni ahon ti kozo. Nyen la mo lingbi ti sara tongana ambeni zo asara ye na mo na lege ni ape? Peut-être mo lingbi ti leke tënë ni hio. Me, na ambeni ngoi, tongana mo gi ti luti nganganga, mo yeke sara si kpale ni aga kota. Aita ti Joseph asara ye na lo lani na lege ni ape, me lo bata tënë ni na bê ape. Na pekoni, a bi tënë na li ti Joseph senge senge nga a bi lo na kanga na mbana. Me lo zia si Jéhovah afa lege na lo na yâ ti angoi ti kpale so. Ye ti peko ni ayeke nyen? “Tënë ti L’Éternel atara lo.” (Ps. 105:19). Na ngoi so atara ni ahunzi, Joseph alingbi lani awe ti sara mbeni kua so ayeke nde (Gen. 41:37-44; 45:4-8). Na ngoi so mo tingbi na angangu kpale, sambela ti wara ndara, sara ye nga sara tënë na nzoni bê nga hunda na Nzapa ti mû na mo ngangu. Jéhovah ayeke mû maboko na mo.—Diko 1 Pierre 5:10.
GUE NA LI NI NA YÂ TI KUA TI FANGO TËNË
14, 15. (a) Ngbanga ti nyen a lingbi e “sara hange lakue” na fason ti fango tënë ti e? (b) Tongana nyen la mo lingbi ti sara changement alingbi na aye so asi? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni nga na encadré “ Mo yeke nduru ti tara mbeni kode nde?”)
14 Paul atene na Timothée: “Mo ngbâ ti mû bê ti mo kue na dikongo mbeti na gbele azo, na mungo wango na ala nga na fango ye na ala. Mo sara hange lakue na aye so abâ mo nga na fango ye ti mo.” (1 Tim. 4:13, 16). Timothée afa tënë asara angu mingi lani awe. Ye oko, fango tënë ti lo ayeke ga nzoni gi tongana lo “sara hange lakue” na fango ye ti lo. Timothée ahinga lani so azo nga na aye ayeke changé changengo. Lo ye ti tene azo angbâ lakue ti mä lo, tongaso, a lingbi lo ngbâ lakue ti fa ye nzoni ahon ti kozo nga ti changé akode so lo yeke fa na ye na ala. So e yeke awafango tënë ti Royaume, a lingbi e nga kue e sara tongaso.
15 E yeke bâ ka so azo ayeke na yanga-da ape na ngoi so e yeke fa tënë da na da. Na ambeni ndo, ambeni da ayeke dä so a mû lege na e ti si dä ape. Tongana a yeke nga tongaso na yâ ti territoire ti mo, mo lingbi ti tara ti fa nzoni tënë na ambeni kode nde.
16. Tongana nyen la fango tënë na ndo so azo ayeke dä mingi alingbi ti duti mbeni kode so ayeke pendere mingi?
16 Mbeni kode ti fango tënë so ayeke pendere mingi ayeke fango tënë na ndo so azo ayeke dä mingi. Aita mingi afa tënë na pendere kode so nga ala wara ye ti nzoni dä. Ala yeke gue na aplace so atrain, abus ayeke luti dä, na yâ ti agara nga na ando so azo ayeke dä mingi ti fa tënë. Mbeni Témoin so ahinga ti bâ yâ ti aye nzoni alingbi ti komanse lisoro na mbeni zo na ndo ti aye so lo diko na yâ ti mbeti-sango, wala na gondango amolenge ti mbeni zo wala na hundango tënë na ndo ti kua ti zo ni. Na ngoi so lisoro ni ayeke kporo, wafango tënë ni alingbi ti yôro mbeni bango ndo ti Bible na yâ ni nga lo hunda bango ndo ti zo ni na ndo ni. Kiringo tënë ti zo ni ayeke zi ka lege ti sara lisoro mingi na ndo ti Bible.
17, 18. (a) Tongana nyen la mo lingbi ti hon ndo ti mbeto si mo fa tënë nzoni ahon ti kozo na ndo so azo ayeke dä mingi? (b) Ngbanga ti nyen mo bâ so bibe ti David so agonda Jéhovah ayeke kota ye mingi ndali ti mo tongana mo yeke fa tënë?
17 Tongana mo bâ so fango tënë na ndo so azo ayeke dä mingi akpengba na mo, zia lege ni ape. Eddie, so ayeke mbeni pionnier na gbata ti New York City, ayeke gi bê lani na ndo ti sarango tënë na mbeni zo na lê ti azo. Tongana ngoi ayeke hon, lo bâ so mbeto ti sarango tënë na lê ti azo asara lo encore ape. Nyen la amû maboko na lo? Lo tene: “Na ngoi so e yeke voro Nzapa na sewa, mbi na wali ti mbi e sara recherche ti wara akiringo tënë na atënë so azo ayeke tene ka ti kanga lege na e ti fa tënë na ala. E hunda nga wango na ambeni Témoin.” Eddie aye fadeso ti fa tënë mingi na ndo so azo ayeke dä mingi.
18 Tongana e ye fango tënë mingi nga e maï kode ti sarango tënë ti e na azo na ndo ti nzoni tënë, azo ayeke bâ guengo na li ni ti e na lege ti yingo. (Diko 1 Timothée 4:15.) Nga, e lingbi même ti mû maboko na azo ti ga awakua ti Jéhovah. David atene: “Fade mbi sara tënë nzoni na L’Éternel lakue, na mbi sepela Lo na yanga ti mbi lakue. Fade âme ti mbi asara bia na L’Éternel; na fade azo ti vundu amä tënë so, na ala yeke na ngia.”—Ps. 34:2, 3.
MÛ GLOIRE NA NZAPA NA GUENGO NA LI NI NA LEGE TI YINGO
19. Ngbanga ti nyen a lingbi mbeni wakua be-ta-zo ti Jéhovah aduti na ngia même tongana ambeni kpale akanga lege na lo ti fa tënë tongana ti kozo?
19 David nga ahe bia lo tene: “Fade kusala ti Mo kue amû singila na Mo, O L’Éternel. Na fade azo ti Mo ti nzobe asara tënë nzoni na Mo. Fade ala sara tënë ti gloire ti royaume ti Mo, na ala sara tënë ti ngangu ti Mo, ti fa na amolenge ti azo kusala ti ngangu ti Mo, na kota gloire ti royaume ti Mo.” (Ps. 145:10-12). Atënë so afa biani tënë ti bê ti aTémoin ti Jéhovah kue so ayeke be-ta-zo. Ka tongana kobela wala ngu ti mo so ague na li ni mingi asara si mo fa tënë mingi ape? Dabe ti mo lakue so tongana mo yeke fa tënë na azo so ayeke soigné mo wala na ambeni zo, kusala ti mo so ayeke nzoni-kue ayeke mû gonda na Nzapa. Tongana a kanga mo ndali ti mabe ti mo, mo lingbi peut-être lakue ti sara tënë na azo na ndo ti Jéhovah, na ye so ayeke zia ngia na bê ti lo (aProv. 27:11). A yeke nzere nga na lo mingi tongana mo voro lo atâa so tanga ti azo ti sewa ti mo ayeke voro lo ape (1 Pi. 3:1-4). Même na yâ ti angangu kpale, mo lingbi ti gonda Jéhovah nga ti gue na li ni na lege ti yingo.
20, 21. Tongana a mû na mo akua mingi ti sara na yâ ti bungbi ti Jéhovah, tongana nyen la mo lingbi ti sara si aita awara ye ti nzoni dä?
20 Jéhovah ayeke iri tënë nzoni na ndo ti mo biani tongana mo ngbâ ti gue na li ni na lege ti yingo. Peut-être tongana mo sara akete changement na yâ ti kapa ti mo wala na yâ ti dutingo ti mo, mo lingbi ti wara lege ti mû maboko na azo ti hinga ye na ndo ti apendere zendo ti Nzapa. Na ndo ni, guengo na li ni ti mo na lege ti yingo nga sacrifice so mo yeke sara alingbi ti ga na aye ti nzoni mingi na amba ti mo Chrétien. Nga, ndali ti a-effort so mo yeke sara na yâ ti congrégation na sarango tere ti mo kete, mo yeke wara ye ti nzoni na peko ni na lege so amba ti mo so aye Jéhovah ayeke ye mo, ala yeke gonda mo nga ala yeke mû maboko na mo.
21 Atâa e yeke sara na Jéhovah asara angu mingi awe wala gi teti ambeni nze, e kue e lingbi ti gue na li ni na lege ti yingo na yâ ti vorongo lo. Me tongana nyen la aita so akpengba alingbi ti mû maboko na afini zo ti gue na li ni? E yeke sara tënë na ndo ni na yâ ti article ti peko.


text:
HUNDA 9
Mbi doit ti yeda na tënë ti évolution?
NYEN LA MO YEKE SARA?
Tara ti bâ ye so: Li ti Alex aga kirikiri. Lo mä na bê lakue na Nzapa nga na tënë ti création. Me laso prof ti lo ti biologie atene polele so awandara agi nda ti ye ngbii na ala bâ so tënë ti évolution ayeke vrai. Alex aye ti tene a bâ lo tongana buba zo ape. Lo tene: ‘Kozoni kue, tongana awandara agi nda ti ye si ala tene so tënë ti évolution ayeke vrai, mbi yeke zo wa ti dë kite na ala?’
Tongana mo yeke Alex, mo yeke tene so tënë ti évolution ayeke vrai gi ngbanga ti so a fa ni tongaso na yâ ti alivre?
GBU LI TI MO KETE!
Atâa azo so ayeda na tënë ti évolution wala ala so ayeda na tënë ti création, ala kue ayeke ka nduru ti fa ye so ala mä na bê na ni sân ti hinga ndani.
Ambeni zo ayeda na tënë ti création gi ndali ti so ayeke ye so a fa na ala na eglize.
Ambeni zo ayeda na tënë ti évolution gi ndali ti so ayeke ye so a fa na ala na ekole.
AHUNDA OMENE TI GBU LI NA NDO NI
Bible atene: “Da oko oko kue, mbeni zo si asara ni, me zo so asara aye kue ayeke Nzapa.” (aHébreu 3:4). A yeke na lege ni ti yeda na tënë so?
YE SO AZO ATENE: Mbeni kota sungbango ti ye la asara si aye kue abâ gigi.
1. Zo wala nyen la asara si ye ni so asungba?
2. Tënë wa la ayeke na lege ni: Aye abâ gigi gi tongaso wala mbeni zo la asara si aye abâ gigi?
YE SO AZO ATENE: Anyama la achangé yeke yeke si aga azo.
3. Tongana anyama, na tapande amakako, la achangé yeke yeke si aga azo, ngbanga ti nyen la hingango ndo ti azo ayeke nde mingi na ti amakako?
4. Ngbanga ti nyen la a yeke ngangu ti hinga nzoni nda ti ambeni kete kete ye so ayeke na fini?
YE SO AZO ATENE: Évolution ayeke mbeni tënë so gere ni aluti.
5. Zo so atene tënë ni so agi nda ti aye ni lo wani na lo bâ so ayeke vrai?
6. Azo oke la ayeda na tënë ti évolution gi ngbanga ti so a fa na ala na ekole so awandara kue ayeda na ni?
“Tongana mo yeke tambela na yâ ti gbako na mo bâ mbeni pendere da, mo yeke tene: ‘So pendere da! Akeke adoit ti tuku gi na bê ti ala na sese tongaso si aga da so.’ A yeke tongaso ape. A yeke na lege ni ape ti tene tongaso. Ka ngbanga ti nyen la e doit ti yeda so aye so ayeke na yâ ti dunia abâ gigi gi na bê ti ala wani?”—Julia.
“Tara ti bâ so mbeni zo atene na mo atene mbeni ye asungba na place ti imprimerie, encre atuku na tere ti mur nga na plafond asara si ambeti asigi na aga mbeni kota dictionnaire. Mo yeke yeda na ni?”—Gwen.
NGBANGA TI NYEN TI MÄ NA BÊ NA NZAPA?
Bible awa mo ti sara kua na ‘hingango ndo ti mo.’ (aRomain 12:1). So aye ti tene so mo doit ti mä na bê na Nzapa pëpe gi ndali ti
TËNË TI BÊ TI MO (Mbi pensé mbeni zo so ayeke na ngangu ahon azo kue adoit ti duti dä)
AMBA TI MO (Ndo so mbi yeke dä, azo amä na bê na Nzapa)
MBETO TI AZO (Babâ na mama ti mbi afa na mbi ti mä na bê na Nzapa, mbi peut ti sara lani mbeni ye nde ape)
Mo doit ti duti na anzoni raison so apusu mo ti mä na bê.
“Na klase, na ngoi so mbi yeke mä so prof ti mbi ayeke fa tongana nyen la tere ti e ayeke sara kua, mbi yeke na kite oko ape so Nzapa ayeke dä. Mbage oko oko ti tere ti zo ayeke na kua ti lo wani, na mingi ni ambage ti tere ti e ayeke sara kua sân ti tene e hinga ni. Ti vrai ni, tere ti e azo ahon gbungo li ti zo.” —Teresa.
“Tongana mbi bâ mbeni yongoro étage, mbeni bateau so ayeke hon wala mbeni oto, mbi yeke hunda tere ti mbi, mbi tene: ‘Zo wa la asara ni?’ A yeke azo so ayeke na ndara la aleke oto, na teti so ti tene oto ni asara kua a lingbi gbâ ti akete kete ye ti tere ni kue asara kua nzoni. Tongaso, tongana zo la aleke a-oto, e azo nga kue mbeni zo la aleke e.—Richard.
“Tongana mbi manda ye mingi na ndo ti science, tënë ti évolution aluti encore na lê ti mbi ape.. . . Na mbi, ti yeda na tënë ti évolution ayeke ngangu mingi ahon ti mä na bê na Zo so aleke aye.” —Anthony.
GBU LI TI MO NA NDO TI YE SO
Atâa so awandara agi nda ti ye teti angu mingi, a lingbi ala sigi na mbeni tënë so ala kue amä tere na ndo ni. Tongana awandara amä tere na ndo ti tënë ti évolution ape, atâa so ala tene so ala hinga ye mingi, eskê ayeke sioni ti tene mo dë kite na atënë so ala tene?


text:
YE TI MANDA 7
E yeke sara ka abungbi ti e tongana nyen?
Ândö, na ngoi so akozo Chrétien awara tere ti sara abungbi, ala yeke he abia, ala yeke sambela, ala yeke diko Mbeti ti Nzapa nga ala yeke gi ndani (1 aCorinthien 14:26). A yeke nga oko tongaso na abungbi ti e.
Afango ye ni alondo na yâ ti Bible nga amû maboko. Na samedi wala dimanche, a yeke mû ka mbeni diskur ti penze-ngbonga 30 na yâ ti acongrégation kue. Adiskur ni ayeke fa tongana nyen ti sara ye ague oko na atënë ti Bible nga afa kamba so ayeke na popo ti atënë ti Bible na aye so asi na ngoi ti e. Na ngoi ni so, a wa azo kue ti zi Bible ti ala na ti mä dikongo aversê ni na yâ ni. Na peko ti diskur ni, teti ngbonga oko a yeke sara ye so a iri ni Mandango “Tour ti Ba Ndo.” Na ngoi ni so, a yeke manda mbeni article ti Tour ti Ba Ndo so ayeke ti mandango ni, na azo kue alingbi ti mû mbage na yâ ti lisoro ni. Lisoro ni so ayeke mû maboko na e ti sara ye so Bible afa. A yeke manda oko article ni so na yâ ti acongrégation kue, so wungo ni ahon saki 110 na ndo ti sese kue.
A fa na e tongana nyen ti maï akode ti e ti fango tënë. E yeke sara nga ka mbeni bungbi na milieu ti yenga ni, na peko ti midi wala na lakui. Bungbi ni so ayeke na ambage ota na a iri ni Kusala ti e nga na gigi ti e ti Chrétien. Bungbi ni so aluti na ndo ti mbeni mbeti so ayeke sigi na ni nze na nze so airi ni Mbeti ti bungbi: Kusala ti e nga na gigi ti e ti Chrétien. Kozo mbage ti bungbi ni, so a iri ni Anzoni ye so ayeke na yâ ti Bible, ayeke mû maboko na e ti mä yâ ti ambeni versê ti Bible so afa ni kozo awe na aita ti diko ni na yanga-da. Na pekoni, na mbage so a iri ni Maï akode ti fango tënë ti mo, a yeke sara ambeni démonstration ti fa tongana nyen la e lingbi ti sara lisoro na azo na ndo ti Bible. Mbeni ita ayeke mû wango na e ti maï kode ti e ti dikongo mbeti nga ti sarango tënë (1 Timothée 4:13). Ndangba mbage ti bungbi ni, so a iri ni Gigi ti e ti Chrétien, a yeke fa na e tongana nyen la e lingbi ti sara ye alingbi na fango ye ti Bible na yâ ti gigiti e ti lâ oko oko. Na ngoi ni, a yeke hunda tënë nga azo ayeke kiri tënë na ni, na ye so ayeke sara si e yeke gbu nda ti Bible nzoni.
Na ngoi so mo yeke sara abungbi ti e, mo yeke bâ so fango ye so e yeke wara kâ ayeke tâ nzoni mingi.
Afango ye wa la mo lingbi ti mä na abungbi ti aTémoin ti Jéhovah?
Bungbi wa la mo ye ti gue dä ti peko?
TI HINGA AMBENI TËNË
E yeke sara abungbi ti e tongana nyen?
Ti hinga ye so ayeke passé kâ, bâ vidéo ni.


text:
Ndani so e yeke sara Matanga ti Kobe ti Seigneur
“Ala ngbâ ti sara ye so ti dabe ti ala na mbi.”—1 ACOR. 11:24.
1, 2. Nyen la Jésus asara lani na bï ti lango 14 ti nze ti Nisan ti ngu 33? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
NA BÏ ti lango 14 ti nze ti Nisan, nze asû pendere na yâ ti Jérusalem kue. Nze ni akono kue. Jésus na abazengele ti lo asara Matanga ti Pâque ti dabe ti ala na zingo azo ti Israël na ngbâa na Égypte so asara ngu 1500 awe. Jésus na abazengele ti lo 11 so ayeke be-ta-zo ate mbeni kobe. A yeke ye so la adisciple ti lo ayeke sara ni ngu oko oko ti dabe ti ala na kuâ ti lo. *—Mat. 26:1, 2.
2 Jésus asambela na ndo ti mapa so a sara na mama ni ape lo mû ni na abazengele ti lo, lo tene: “Ala mû ni, ala te.” Na pekoni, lo mû kopo so vin ayeke na yâ ni lo kiri lo sambela na ndo ni, na lo tene: “Ala kue ala nyon ni.” (Mat. 26:26, 27). Gi aye so Jésus amû na ala awe la. Lo fa na abazengele ti lo so ayeke be-ta-zo na lo gbâ ti aye na bï ni so.
3. Article so ayeke kiri tënë na ahundango ndo wa?
3 A yeke tongaso la si Jésus azia na sese Matanga ti Dango Bê na kuâ ti lo, so a iri ni nga “kobe ti Seigneur.” (1 aCor. 11:20). Na ndo ti matanga so, ambeni zo alingbi ti hunda atënë so: E yeke sara Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ngbanga ti nyen? Mapa na vin ni ayeke fä ti nyen? Tongana nyen la e lingbi ti leke tere ti e ndali ti matanga ni? Azo wa la ayeke te mapa ni nga ayeke nyon vin ni? Tongana nyen la aChrétien ayeke fa so ala bâ beku ti ala na nene ni?
NDANI SO E YEKE DABE TI E NA KUÂ TI JÉSUS
4. Kuâ ti Jésus amû lege na e ti wara aye ti nzoni wa?
4 Ndali ti so e yeke amolenge ti Adam, e yeke na siokpari na tere ti e nga e yeke kui (aRom. 5:12). Zo so siokpari ayeke na tere ti lo alingbi pëpe ti futa mbeni ye na Nzapa ndali ti fini ti lo wala ndali ti fini ti amba ti lo (Ps. 49:7-10). Me, na lege ti kuâ ti Jésus, lo mû fini ti lo so ayeke nzoni-kue ti futa na ngere so alingbi ti zi e nga lo fa ngere ni na Nzapa. Ye so Jésus asara so amû lege ti tene a zi e na gbe ti siokpari nga na kuâ. A mû nga lege na e ti wara matabisi ti ngbâ na fini lakue lakue.—aRom. 6:23; 1 aCor. 15:21, 22.
5. (a) Nyen la afa so Nzapa nga na Christ aye e? (b) Ngbanga ti nyen a lingbi e gue na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus?
5 So Nzapa aleke si Jésus amû fini ti lo na sandaga ti zi e afa so Nzapa aye e (Jean 3:16). Jésus nga kue afa so lo ye e na lege so lo mû fini ti lo na sandaga ndali ti e. Même na ngoi so Jésus ayeke lani na yayu tongana “wakode” ti Nzapa, lo “wara ngia na popo ti amolenge ti azo.” (aProv. 8:30, 31). E yeke fa singila ti e na Nzapa nga na Molenge ti lo, na guengo na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ti sara ye alingbi na commandement so atene: “Ala ngbâ ti sara ye so ti dabe ti ala na mbi.”—1 aCor. 11:23-25.
MAPA NA VIN NI AYEKE FÄ TI NYEN?
6. A lingbi e bâ mapa nga na vin ti Dango Bê na kuâ ti Jésus tongana nyen?
6 Na ngoi so Jésus azia na sese Matanga ti Dango Bê na kuâ ti lo, lo sara pëpe mbeni miracle ti tene mapa ni aga vrai tere ti lo nga ti tene vin ni aga vrai mênë ti lo. Na ndo ti mapa ni, lo tene: “So ayeke fä ti tere ti mbi.” Na ndo ti vin ni, lo tene: “So ayeke fä ti ‘mênë ti mbele ni,’ mênë ti mbi so biani ayeke tuku ande ndali ti azo mingi.” (Marc 14:22-24). A yeke polele so mapa ni nga na vin ni ayeke na lege ti fä.
7. Mapa so a yeke sara kua na ni na ngoi ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ayeke fä ti nyen?
7 Na ngu 33, na kota lango so, Jésus asara kua na tanga ti mapa so a sara na mama ni pëpe so angbâ na peko ti so ala te kobe ti Pâque (Ex. 12:8). Na yâ ti Bible, na ambeni ngoi, mama ti mapa aye ti sara tënë ti ye so abuba wala siokpari (Mat. 16:6, 11, 12; Luc 12:1). Tongaso, a yeke na lege ni so Jésus asara kua na mapa so a sara ni na mama ni pëpe ndali ti so ayeke lani fä ti tere ti lo so siokpari oko ayeke dä ape (aHéb. 7:26). A yeke ndali ni la e yeke sara kua na mara ti mapa so na ngoi ti Dango Bê na kuâ ti Jésus.
8. Vin ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ayeke fä ti nyen?
8 Vin so Jésus asara kua na ni na lango 14 ti nze ti Nisan ti ngu 33, a yeke lani fä ti mênë ti lo. Vin so laso e yeke sara kua na ni na ngoi ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ayeke nga fä ti mênë ti lo. A tuku mênë ti lo na Golgotha, mbeni place so ayeke na gigi ti Jérusalem “ti tene a pardone asiokpari.” (Mat. 26:28; 27:33). Mapa na vin ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ayeke fä ti fini ti lo so lo mû na sandaga ndali ti azo so amä yanga. Tongana e bâ ye so Nzapa asara ndali ti e na lege ti ndoye so na nene ni, e oko oko kue e yeke leke tere ti e ndali ti Matanga ti Kobe ti Seigneur so a yeke sara ni ngu oko oko.
AMBENI YE SO E LINGBI TI SARA TI LEKE TERE TI E NDALI NI
9. (a) Ngbanga ti nyen a lingbi e diko aversê so a zia ndali ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus? (b) Mo bâ ti mo sandaga ti Jésus tongana nyen?
9 Mbeni ye so e lingbi ti sara ti leke tere ti e ndali ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus, a yeke ti diko aversê so a zia ni ndali ti matanga ni, so ayeke na yâ ti Gingo nda ti tënë ti Nzapa lâ oko oko. Ye so ayeke mû lege na e ti gbu li na ndo ti aye so Jésus asara lani ngoi kete kozo si lo kui. Ye so alingbi nga ti mû maboko na e ti leke bê ti e ndali ti Matanga ti Kobe ti Seigneur. Mbeni ita-wali atene: “E yeke ku lango ti Matanga ti Dango Bê na kua ti Jésus kungo. Ngu oko oko e yeke bâ ni na nene ni mingi ahon ti kozo. Mbi dabe ti mbi na ngoi so mbi luti nduru na tere ti caisse ti kuâ ti babâ ti mbi so mbi ye lo mingi . . . mbi yeke bâ lê ti kuâ ni na yâ ti caisse na mbi kiri singila na gbe ti bê ti mbi ndali ti sandaga ti Jésus. . . . Mbi hinga lani aversê kue na ndo ti tënë ti sandaga ti Jésus na mbi yeke fa ndani. Me gi na ngoi so babâ ti mbi wani akui, ge la bê ti mbi asi na ngia ndali ti aye ti nzoni so e yeke wara ande na lege ti sandaga so.” Biani, na ngoi so e yeke leke tere ti e ndali ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus, a yeke nzoni e gbu li ti e ti bâ tongana nyen la sandaga ti Jésus azi e na gbe ti ngbâ ti siokpari na ti kuâ so asara pasi mingi na azo.
10. Mbeni ye wa la e lingbi ti sara ti leke tere ti e ndali ti Dango Bê na Kuâ ti Jésus?
10 Mbeni ye so e lingbi ti sara ti leke tere ti e ndali ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ayeke ti fa tënë mingi ahon ti kozo. Peut-être e lingbi ti mû kua ti pionnier auxiliaire na nze ni. Na ngoi so e yeke tisa azo so e yeke manda Bible na ala nga na ambeni zo ti ga na Matanga ti Kobe ti Seigneur, tere ti e ayeke nzere mingi ti sara tënë na ndo ti Nzapa, Molenge ti lo, nga na aye ti nzoni so ayeke ku azo so asara ye so bê ti Jéhovah aye nga ala yeke gonda lo.—Ps. 148:12, 13.
11. Tongana nyen la ambeni zo ti Corinthe ate mapa nga ala nyon vin ti Dango Bê na Kuâ ti Jésus na lege ni ape?
11 Na ngoi so mo yeke leke tere ti mo ndali ti Matanga ti Kobe ti Seigneur, gbu li ti mo na ndo ti tënë so bazengele Paul atene na aChrétien ti Corinthe. (Diko 1 aCorinthien 11:27-34.) Paul atene so zo so ate mapa ni na lo nyon vin ni na lege ni pëpe “tënë ayeke duti na li ti lo na ndo ti tënë ti tere na ti mênë ti Seigneur”, Jésus Christ. Tongaso, kozo ti tene mbeni Chrétien so a soro lo ti gue na yayu ate mapa ni nga anyon vin ni, a lingbi lo ‘bâ tere ti lo mbilimbili ti bâ wala lo lingbi’. Tongaso ape, lo “te na lo nyon ngbanga na li ti lo wani.” Ndali ti so tambela ti azo ti Corinthe ayeke na lege ni ape, mingi ti ala “awoko, ala yeke na kobela nga ambeni mingi akui [na lege ti yingo].” Peut-être ambeni ate kobe mingi nga ala nyon ye mingi kozo na matanga ni wala na ngoi ti matanga ni asara si ala dengi mê nzoni pëpe na aye so a fa na ngoi ti matanga ni. Ti te mapa nga ti nyon vin ti Matanga ti Kobe ti Seigneur na mara ti sioni fason so anzere na Nzapa oko pëpe.
12. (a) Paul ahaka Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus na nyen? Wango wa la Paul amû na azo so ayeke te mapa nga ayeke nyon vin ni? (b) Nyen la a lingbi ala sara tongana ala sara mbeni kota siokpari?
12 Paul ahaka Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus na tengo kobe legeoko na ambeni zo, nga lo mû wango na azo so ayeke te ni, lo tene: “Ala lingbi ti nyon kopo ti Jéhovah nga na kopo ti asioni yingo pëpe. Ala lingbi ti te ye na ‘table ti Jéhovah’ nga na table ti asioni yingo pëpe.” (1 aCor. 10:16-21). Tongana mbeni zo so ate mapa nga anyon vin ti Kobe ti Seigneur asara mbeni kota siokpari, a lingbi lo gi mungo maboko na lege ti yingo. (Diko Jacques 5:14-16.) Tongana zo ni alë “lengo so alingbi biani na changengo bê,” si na peko ni lo te mapa nga lo nyon vin ti Kobe ti Seigneur, a ye pëpe ti tene so lo bâ na nene ni pëpe sacrifice ti Jésus.—Luc 3:8.
13. Ngbanga ti nyen a yeke nzoni e sambela ndali ti beku so Nzapa amû na e?
13 Na ngoi so e wani e yeke leke tere ti e ndali ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus, a yeke nzoni e sambela nga e gbu li ti e na ndo ti beku so Nzapa amû na e. Mbeni wakua ti Jéhovah, so amû tere ti lo na lo nga so ayeke mû peko ti Molenge ti lo nga so ayeke be-ta-zo, ayeke ye pëpe ti bâ tongana senge ye sacrifice ti Jésus. Tongaso, lo yeke te mapa nga lo yeke nyon vin ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus pëpe tongana mbeni ye oko afa na lo polele pëpe so a soro lo ti gue na yayu. Tongaso, tongana nyen la mbeni zo alingbi ti hinga so lo lingbi ti te mapa nga ti nyon vin ni?
AZO WA LA AYEKE TE MAPA NI NGA AYEKE NYON VIN NI?
14. So aChrétien so a soro ala ti gue na yayu ayeke na yâ ti fini mbele, nyen la ala yeke sara na ngoi ti Dango Bê na Kuâ ti Jésus?
14 Azo so ayeke te mapa nga ayeke nyon vin ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ahinga biani so ala yeke na yâ ti fini mbele. Na ndo ti vin ni, Jésus atene: “Kopo so ayeke fä ti fini mbele na lege ti mênë ti mbi.” (1 aCor. 11:25). Na lege ti prophète Jérémie, Nzapa atene kozoni awe so lo yeke te mbeni fini mbele so ayeke mû place ti mbele ti Ndia so lo te na azo ti Israël. (Diko Jérémie 31:31-34.) Nzapa ate fini mbele ni na Israël ti yingo (aGal. 6:15, 16). Fini mbele so akomanse ti sara kua na ngoi so Jésus akui nga mênë ti lo atuku (Luc 22:20). Jésus ayeke Walekengo-songo ti fini mbele ni nga aChrétien so a soro ala ti gue na yayu so ayeke be-ta-zo so ayeke na yâ ti fini mbele ni ayeke wara ye ti héritier ti ala na yayu.—aHéb. 8:6; 9:15.
15. Azo wa la ayeke na yâ ti mbele ti Royaume? Pasa wa la ala yeke wara ande tongana ala duti be-ta-zo?
15 Azo so ayeke na droit ti te mapa nga ti nyon vin ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ahinga so ala yeke na yâ ti mbele ti Royaume. (Diko Luc 22:29.) Azo so aga lani adisciple ti Jésus so a soro ala ti gue na yayu nga so angbâ be-ta-zo na lo, so abâ pasi tongana lo, ayeke komande legeoko na lo na yayu (aPhil. 3:10). Ndali ti so aChrétien so a soro ala ti gue na yayu so ayeke be-ta-zo ayeke na yâ ti mbele ti Royaume, ala yeke komande legeoko na Christ na yayu tongana agbia lakue lakue (Apoc. 22:5). Ala yeke na droit ti te mapa nga ti nyon vin na ngoi ti Matanga ti Kobe ti Seigneur.
16. Fa na nduru tënë nda ti aRomain 8:15-17.
16 Gi azo so yingo afa na ala atene ala yeke amolenge ti Nzapa la alingbi ti te mapa nga ti nyon vin ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus. (Diko aRomain 8:15-17.) Bâ so Paul asara kusala na tënë “Abba” ti yanga ti Araméen so aye ti tene “Babâ!” Mbeni kete molenge alingbi ti sara kua na tënë so ti sara tënë na babâ ti lo ndali ti so ayeke tënë so afa yengo so lo ye na babâ ni. Tënë ni ague oko na tënë “papa” wala “babâ” so mbeni molenge ayeke tënë na babâ ti lo ti fa so lo ye babâ ti lo nga lo ne lo. Ala so awara “mbeni yingo so Nzapa amû ti mû ala ti ga amolenge ti lo” ayeke amolenge ti Nzapa ti yingo. Yingo ti Nzapa afa na yingo ti ala, ti tene ala hinga biani so ala yeke amolenge ti Jéhovah so lo soro ala ti gue na yayu. A ye pëpe ti tene so ala ye pëpe ti duti na fini na ndo ti sese. Ala hinga biani so ala yeke ga ahéritier legeoko na Jésus na yâ ti Royaume ti Nzapa na yayu tongana ala duti be-ta-zo juska na kuâ. Ala hinga so a yeke Jéhovah, “lo so ayeke nzoni-kue si asoro ala”. Laso, tanga ti aChrétien 144000 so a soro ala ti gue na yayu so, angbâ gi kete na ndo ti sese (1 Jean 2:20; Apoc. 14:1). A yeke na lege ti yingo ti Nzapa la ala dekongo, ala tene: “Abba, Babâ!” Ala yeke biani na kpengba songo na Nzapa.
BÂ BEKU SO MO YEKE NA NI NA NENE NI
17. Beku wa la aChrétien 144000 ayeke na ni? Ala bâ beku ni tongana nyen?
17 Tongana mo yeke na beku ti gue na yayu, a yeke kota ye so a lingbi mo sambela ndali ni. Nga, ambeni tënë so ayeke na yâ ti Bible abâ gi mo. Na tapande, tongana Bible asara tënë ti mariage so Jésus na “wali” ti lo ayeke sara na yayu, mo hinga so tënë ni abâ mo wani nga mo yeke ku ngoi ti mariage ni kungo (2 aCor. 11:2; Jean 3:27-29; Apoc. 21:2, 9-14). Tongana na yâ ti Bible Nzapa asara tënë ti ndoye ti lo na mbage ti amolenge ti lo ti yingo, a yeke nzoni mo tene: “Tënë so abâ mbi.” Nga tongana na yâ ti Bible Jéhovah amû wango na amolenge ti lo so lo soro ala ti gue na yayu, yingo vulu ayeke pusu mo ti sara ye a lingbi na wango ni nga ti tene na yâ ti bê ti mo, mo tene: “Wango so abâ mbi.” Tongaso, yingo ti Nzapa nga na yingo ti mo ayeke fa na mo so mo yeke na beku ti gue na yayu.
18. Beku wa la “ambeni ngasangbaga” ayeke na ni? Mo bâ ni tongana nyen?
18 Na mbage, tongana mo yeke na yâ ti “azo mingi mingi” ti “ambeni ngasangbaga”, Nzapa amû na mo beku ti wara fini na ndo ti sese (Apoc. 7:9; Jean 10:16). Mo ye ti ngbâ na fini lakue lakue na yâ ti Paradis, na a nzere na mo mingi ti gbu li ti mo na ndo ti ye so Bible atene na ndo ti gigi ti e ti kekereke na ndo ti sese. Mo yeke ku kungo ti duti na yâ ti dunia so siriri ayeke dä legeoko na sewa ti mo nga na ambeni zo ti mbilimbili. Mo yeke ku na ngia ngoi so kpale ti kobe, yere, pasi, kobela, nga na kuâ ayeke duti dä mbeni pëpe (Ps. 37:10, 11, 29; 67:6; 72:7, 16; És. 33:24). Mo yeke ku kungo ti yamba azo so a yeke zingo ala na kuâ ti tene ala ngbâ na fini lakue lakue na ndo ti sese (Jean 5:28, 29). Mo kiri singila mingi na Jéhovah so amû na mo pendere beku so. Atâa so mo yeke te mapa nga mo yeke nyon vin ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus ape, mo yeke gue na matanga ni ti fa so mo kiri singila ndali ti ngere so Jésus Christ afuta ti zi na azo.
MO YEKE DUTI ANDE DÄ?
19, 20. (a) Nyen la mo lingbi ti sara ti ngbâ na fini lakue lakue? (b) Ngbanga ti nyen mo yeke gue ande na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus?
19 Mo lingbi ti ngbâ na fini lakue lakue, na sese wala na yayu, gi tongana mo mä na bê na Jéhovah Nzapa, na Jésus Christ, nga na ngere so a futa ti zi na azo. Tongana mo gue na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus, mo yeke wara pasa ti gbu li ti mo na ndo ti beku ti mo nga na ndo ti ndani so kuâ ti Jésus ayeke kota ye. Tongaso, leke ti duti na popo ti azo kutu mingi so ayeke ga ande na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus. A yeke sara ni ande na vendredi lango 3 ti avril, ngu 2015 na peko ti lindango ti lâ na yâ ti dunia kue na yâ ti aDa ti Royaume nga na ambeni ndo.
20 Tongana mo gue na Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus alingbi ti sara si mo kiri singila mingi ndali ti ngere so Jésus afuta ti zi na azo. Tongana mo dengi mê ti mo nzoni na diskur so a yeke mû ni, a lingbi ti pusu mo ti ye amba ti mo na ti fa na ala aye so mo manda na ndo ti ndoye ti Jéhovah nga na ye so lo leke na bê ti lo ti sara ndali ti azo (Mat. 22:34-40). Sara kue ti duti dä na ngoi ti Matanga ti Dango Bê na kuâ ti Jésus.
^ par. 1 Ti aHébreu, lango oko ti ala akomanse na lindango ti lâ na ahunzi na lindango ti lâ ti peko.


text:
AMBENI TËNË TI BÂ NA NDO NI
Lâ ti fango ngbanga ayeke nyen?
TONGANA a sala na mo tënë ti Lâ ti fango ngbanga, nyen la aga na li ti mo? Ti azo mingi, tongana a sala tënë ti Lâ ti fango ngbanga, ala yeke pensé ti ala na mbeni ngende ti gbia so Nzapa aduti na ndo ni. Azo kutu mingi mingi ayeke hon na gbele lo na a yeke fâ ngbanga ti ala oko oko. Azo ti nzoni ayeke gue na yâ ti paradis na yayu, me azo ti sioni ayeke gue ti ala na lê ti wâ teti lakue lakue. Me Bible afa ti lo Lâ ti fango ngbanga ni na mbeni lege nde. Lo fa ni pëpe tongana mbeni ngoi so a zia azo na yâ ti kota mbito, me tongana mbeni ngoi ti beku na so ye kue ayeke kiri ti ga nzoni.
Na Apocalypse 20:11, 12, e diko tënë so bazengele Jean afa na ndo ti Lâ ti fango ngbanga so; lo tene: “Mbi bâ kota vulu trône na Lo so aduti na ndo ni, Lo so sese na yayu akpe lê ti Lo, na a wara ndo teti ala pëpe. Mbi bâ awakinda, akete zo na akota zo, ala yeke luti na gbele trône so; na a lungula mbeti nde nde, na a lungula mbeni mbeti so ayeke mbeti ti iri ti azo so ayeke na fini. Na a fâ ngbanga ti awakinda na lege ti ye so a sala na mbeti nde nde so, alingbi na kusala ti ala.” Lo so aduti ti fâ ngbanga ni ayeke zo wa?
Biani, Jéhovah Nzapa si ayeke kota Wafango ngbanga ni. Ye oko, lo zia kusala ti fango ngbanga ni na maboko ti mbeni zo nde. Na Kusala 17:31, bazengele Paul atene so Nzapa ‘adiko lâ ni so fade Lo fâ ngbanga ti sese so mbilimbili na lege ti Zo so Lo hiri Lo na gigi.’ Zo ni so Lo hiri lo ti fâ ngbanga ni so ayeke Jésus Christ so Lo zingo lo na popo ti akuâ (Jean 5:22). Lawa si Lâ ti fango ngbanga ni ayeke komanse? Na a yeke mû ngoi oke?
Mbeti ti Apocalypse afa so Lâ ti fango ngbanga ni ayeke komanse na peko ti bira ti Harmaguédon tongana a hunzi awe ti futi aye ti sese ti Satan so kue* (Apocalypse 16:14, 16; 19:19-20:3). Na peko ti Harmaguédon, fade a yeke kanga Satan na ayingo sioni ti lo teti ngu saki oko. Na ngoi ni so, azo 144 000 so ayeke zingo na kuâ ti wara fini na yayu ayeke duti ajuge nga ala yeke “komande legeoko na Christ ngu [saki] oko.” (Apocalypse 14:1-3; 20:1-4; aRomain 8:17). Tongaso, Lâ ti fango ngbanga ni ayeke pëpe gi mbeni ye so ayeke hon gi na loro na so aninga gi ngbonga 24 awe, a yeke tongaso pëpe. Me a yeke mbeni ye so ayeke mû ande ngoi mingi, so ayeke ninga ngu saki oko.
Teti angu saki oko so, fade Jésus Christ ayeke “fâ ngbanga ti azo so ayeke na fini na ti awakinda”. (2 Timothée 4:1). “Azo so ayeke na fini” so a sala tënë ti ala ge ayeke “azo mingi so asi singo” so ayeke sö kuâ na Harmaguédon (Apocalypse 7:9-17). Bazengele Jean abâ nga na suma “awakinda…, ala yeke luti na gbele trône” ti fango ngbanga. Tongana ti so Jésus amû zendo ni, “azo kue so ayeke na dukua, fade ala mä yanga ti [Christ], na ala sigigi” na ngoi so ala yeke zingo na kuâ (Jean 5:28, 29; Kusala 24:15). Me fade a yeke luti na ndo ti nyen ti fâ ngbanga ti ala kue?
Na yâ ti suma so bazengele Jean abâ, “a lungula mbeni mbeti”, na “a fâ ngbanga ti awakinda na lege ti ye so a sala na mbeti nde nde so, alingbi na kusala ti ala.” Ambeti so ayeke nyen? A yeke ambeti so a sû na yâ ni aye so azo ni asala kozoni si ala kui? Ên-ën. Ngbanga ti nyen? Bible atene: “Zo so akui awe, ngbanga ti siokpari ayeke na li ti lo mbeni pëpe.” (aRomain 6:7). Tongana ala kiri na fini, a yeke kiri pëpe na ndo ti asiokpari so ala sala kozo. Tongaso, ambeti so alingbi ti duti gi ambeni ndia so Nzapa akiri ti sigigi na ni ande. Tongana ala so asö kuâ na Harmaguédon nga ala so a yeke zingo ala na kuâ aye ti ngbâ na fini lakue, a lingbi ala bata akomandema ti Nzapa, na akomandema so abâ nga afini ndia so Jéhovah alingbi peut-être ti sigigi na ni na ngoi ti angu saki oko so. Tongaso, ti fâ ngbanga ti zo oko oko, a yeke luti ande na ndo ti aye so zo ni ayeke sala na ngoi ti Lâ ti fango ngbanga ni.
Mingi ti azo so ayeke zingo ande na kuâ na ngoi ti Lâ ti fango ngbanga so awara lege lani pëpe ti hinga tënë ti Nzapa na ti sala ye so bê ti lo aye. Me na ngoi ti fango ngbanga so, fade ala yeke wara lege ti hinga tënë ni na ti sala ye alingbi na ni. So aye ti tene so a yeke to nda ti mbeni kota kusala ti fango ye so ayeke mû ndo lê sese kue. Biani, ‘fade awakodoro ti sese ayeke manda lege ti mbilimbili.’ (Esaïe 26:9). Ye oko, a yeke duti ande pëpe azo kue si ayeke yeda ti sala ye so bê ti Nzapa aye. Esaïe 26:10 atene: “Même tongana zo asala be-nzoni na zo ti sioni, lo manda lege ti mbilimbili pëpe; fade lo sala kirikiri na yâ sese ti mbilimbili; lo ye ti bâ kota ndo ti L’Eternel pëpe.” Na Lâ ti fango ngbanga ni, fade a yeke fâ mara ti azo tongaso biaku biaku.—Esaïe 65:20.
Na hunzingo ti Lâ ti fango ngbanga ni, ala so angbâ na fini juska na nda ni “ayeke [kiri] na fini”, so ti tene ala yeke ga azo so siokpari oko angbâ na tele ti ala pëpe (Apocalypse 20:5). Lâ ti fango ngbanga ayeke duti ande ngoi so azo ayeke kiri na tâ nzoni dutingo ti ala ti kozo (1 aCorinthien 15:24-28). Na pekoni, a yeke zi Satan na kanga ti lo ti ga ti handa azo ti ndangba ni. A yeke duti ande ndangba tara so azo ti sese ayeke wara (Apocalypse 20:3, 7-10). Ala so ayeke ke ti mû peko ti Satan ayeke duti “azo ti mbilimbili” so “sese ni aga [ande] ye ti héritier ti [ala], na fade ala duti dä lakue” tongana ti so Bible amû zendo ni (Psaume 37:29). Biani, Lâ ti fango ngbanga ayeke ga ande na aye ti nzoni mingi na azo kue so ayeke ngbâ be-ta-zo na Nzapa!
* Na ndo tënë ti Harmaguédon so, bâ buku Étude perspicace des Écritures, Volume 1, lembeti 1073-1075, nga Volume 2, lembeti 63, 64. Bâ nga chapitre 20 ti buku Voro oko tâ Nzapa. Abuku use so kue, a yeke aTémoin ti Jéhovah si asigigi na ni.
TI HINGA AMBENI TËNË
Ngoi ti “nda ni” aye ti tene nyen?
Eskê mo hinga so ye so Bible atene na ndo ti ngoi ti nda ni ayeke mbeni nzoni sango?


text:
Kiri singila na Nzapa ndali ti kota nzobe ti lo
“E kue e wara . . . kota nzobe ti Nzapa na ndo ti tere.”
ABIA: 95, 13
1, 2. (a) Fa peko ti toli ti Jésus na ndo ti wa ti yaka ti vigne. (b) Tongana nyen la mbaï ni agboto lê na ndo ti asarango ye tongana mungo ye na zo nga na kota nzobe?
MBENI KOLI so ayeke na yaka ti vigne ague na kota ndapre na yâ ti gara ti gi azo ti mû ala ti sara kua na yâ ti yaka ti lo. Akoli so lo wara ala so ayeda na wungo ti nginza so lo tene lo yeke futa na ala na yâ ti lango ni na ala gue na kua ni. Me, wa ti yaka ni abezoin gbâ ti azo ti kua, na lo kiri lo gue na gara ni fani mingi ti mû azo mingi mingi ti sara kua ti lo ni, lo mä tere même na azo so lo mû ala nduru na lakui ti futa ala na ye so alingbi na ala. A ga ti si na lakui, lo bungbi azo ti kua ni kue ti mû na ala nginza ti ala ti lango ni, na lo mû na ala kue gi oko wungo ti nginza, atâa ala so asara kua ni l’heure mingi wala gi l’heure oko. Na ngoi so akozo zo ti kua ni ahinga tënë ni, ala komanse ti diko tënë na gbe ti go. Wa ti yaka ti vigne ni atene: ‘Ala yeda fade na nginza so mbi tene mbi yeke mû na ala so ape? Mbi lingbi ti mû na azo ti kua ti mbi kue ye so mbi ye ape? Bê ti ala ason ndali ti so maboko ti mbi awoko ti mû ye na zo so?’—Mat. 20:1-15.
2 Toli ti Jésus so adabe ti e na “kota nzobe” ti Jéhovah so ayeke mbeni sarango ye ti lo so a sara tënë ni fani mingi na yâ ti Bible. (Diko 2 aCorinthien 6:1.) Na bango ni, azo ti kua so asara gi l’heure oko alingbi pëpe ti wara nginza ni so, me wa ti yaka ti vigne ni afa kota nzobe na mbage ti ala. Na ndo ti tënë “kota nzobe” so a kiri pekoni na “grâce” na yâ ti aBible mingi, mbeni wandara atene: “Kota pensé so ayeke na peko ti tënë so aye ti sara tënë ti mbeni matabisi so a mû na mbeni zo senge senge na nzobe, mbeni ye so a mû na mbeni zo pëpe ndali ti so lo sara ngangu ti wara ni wala ndali ti so lo lingbi na ni.”
MATABISI SO JÉHOVAH AMÛ NA NZOBE
3, 4. Ngbanga ti nyen nga tongana nyen la Jéhovah afa kota nzobe ti lo na mbage ti azo kue?
3 Bible asara tënë ti “kota nzobe ti Nzapa” tongana mbeni ‘matabisi so lo mû na zo senge senge’. (aÉph. 3:7). Ngbanga ti nyen nga tongana nyen la Jéhovah amû “matabisi so senge senge” na azo? Tongana fade e sara aye kue so Jéhovah ahunda na e tâ na lege ni, andâ e lingbi na nzobe ti lo. Mawa ni ayeke so, a yeke ngangu na e ti sara ni. Ndani la, Gbia ti ndara Salomon atene: “Zo oko ti mbilimbili, so asara nzoni na lo sara siokpari pëpe, ayeke na sese so pëpe.” (Zo-ti. 7:20). Bazengele Paul nga kue atene: “Azo kue asara siokpari awe na ala si nduru na gloire ti Nzapa pëpe,” nga “futa ti peko ti siokpari ayeke kuâ.” (aRom. 3:23; 6:23a). Ye so e lingbi na ni la.
4 Ye oko, Jéhovah afa ndoye ti lo na mbage ti azo so siokpari ayeke na tere ti ala, na lege ti kota nzobe ti lo so mara ni ayeke dä ape. Lo tokua kota matabisi ti lo so ahon atanga ni kue, so ayeke “gi oko Molenge ti lo” na sese ge ti kui ndali ti e (Jean 3:16). Ni la, Paul atene na ndo ti Jésus lo tene, a “zia couronne ti gloire na ti gonda na li ti lo ngbanga ti so lo kui, si na lege ti kota nzobe ti Nzapa lo bâ pasi juska ti kui teti zo oko oko kue.” (aHéb. 2:9). Biani, “matabisi so Nzapa amû ayeke fini ti lakue lakue na lege ti Christ Jésus Seigneur ti e.”—aRom. 6:23b.
5, 6. Ye ti pekoni ayeke so wa (a) tongana e yeke na gbe ti komandema ti siokpari? (b) tongana e yeke na gbe ti komandema ti kota nzobe ti Nzapa?
5 Ngbanga ti nyen la e yeke na siokpari na tere ti e nga e yeke kui? Bible atene: “Na lege ti faute ti zo oko [Adam] kuâ akomande tongana gbia” na ndo ti ahale ti Adam (aRom. 5:12, 14, 17). Atâa so kue, e lingbi ti soro ti duti na gbe ti komandema ti siokpari pëpe wala ti zia si ahon ndo ti e pëpe. Tongana e mä na bê na ngere so Christ afuta ti zi na e, e yeke duti na gbe ti komandema ti kota nzobe ti Jéhovah. Tongana nyen? Bible atene: “Na ndo so siokpari awu dä, kota nzobe ti Nzapa akiri awu mingi mingi. Ndali ti nyen? Ti tene tongana ti so siokpari akomande tongana gbia legeoko na kuâ, tongaso nga kota nzobe ti Nzapa alingbi ti komande tongana gbia na lege ti mbilimbili ti gue na fini ti lakue lakue so ayeke ga na lege ti Jésus Christ.”—aRom. 5:20, 21.
6 Atâa so siokpari angbâ na tere ti e, a lingbi e zia pëpe si a hon ndo ti e. Na ngoi so e sara siokpari, e yeke hunda Jéhovah ti pardonné e. Paul awa aChrétien, lo tene: “A lingbi siokpari aduti na ngangu na ndo ti ala pëpe, teti ala yeke na gbe ti ndia pëpe, me na gbe ti kota nzobe ti Nzapa.” (aRom. 6:14). Tongaso, e yeke na gbe ti komandema ti kota nzobe ti Nzapa. Ye ti pekoni ayeke nyen? Paul atene: “Kota nzobe ti Nzapa . . . a fa na e ti ke asarango ye so ayeke nde na ye so Nzapa aye, ti ke anzara ti dunia so; a fa na e ti tene na lege ti dutingo ti e, e bata bibe ti e nzoni, e sara ye ti mbilimbili nga e gbu tënë ti Nzapa ngangu na yâ ti aye ti ngoi ti laso.”—Tite 2:11, 12.
JÉHOVAH AFA KOTA NZOBE TI LO “NA ALEGE NDE NDE”
7, 8. So a tene Jéhovah ayeke fa kota nzobe ti lo “na alege nde nde” so aye ti tene nyen? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
7 Bazengele Pierre atene: “So zo oko oko awara mbeni matabisi, ala mû ni ala sara na kua na amba ti ala tongana anzoni wabatango ye ti kota nzobe ti Nzapa so lo yeke sara ni na alege nde nde.” (1 Pi. 4:10). So aye ti tene nyen? A ye ti tene so atâa atara so e tingbi na ni na yâ ti fini ti e ayeke tongana nyen, Jéhovah alingbi ti mû maboko na e ti hon ndo ni (1 Pi. 1:6). Nzapa ayeke fa lakue kota nzobe ti lo na mbage ti e alingbi na atara oko oko so e yeke tingbi na ni.
8 Me, Jéhovah ayeke fa kota nzobe ti lo na alege nde nde. Bazengele Jean atene: “E kue e wara ye na lege ti ye so lo yeke na ni mingi mingi, so ti tene kota nzobe ti Nzapa na ndo ti tere.” (Jean 1:16). So Jéhovah ayeke fa kota nzobe ti lo na mbage ti e na alege nde nde, a sara si e wara gbâ ti aye ti nzoni na pekoni. Ambeni ye ni ayeke so wa?
9. Tongana nyen la e wara aye ti nzoni na lege ti kota nzobe ti Jéhovah? Tongana nyen la e lingbi ti fa singila ti e ndali ni?
9 Jéhovah apardonné asiokpari ti e. Ndali ti kota nzobe ti Jéhovah, e wara pardon ti asiokpari ti e, gi tongana e changé bê ti e nga e ngbâ ti tiri na anzara ti sarango sioni ye so ayeke na bê ti e. (Diko 1 Jean 1:8, 9.) Be-nzoni so Nzapa asara na e ayeke pusu e ti fa singila ti e na lo nga ti gonda lo. Paul asû mbeti na ambeni mba ti lo aChrétien so a soro ala nga ti gue na yayu, lo tene: “[Jéhovah azi] e na gbe ti komandema ti bingo na lo gue na e na yâ ti royaume ti Molenge ti lo so lo ndoye lo mingi. Na lege ti Molenge so, a zi e na lege ti ngere so a futa ti zi azo, so ti tene a pardone asiokpari ti e.” (aCol. 1:13, 14). So a pardonné asiokpari ti e so azi lege na e ti wara gbâ ti ambeni pendere ye ti nzoni.
10. Ndali ti kota nzobe ti Nzapa, songo ti e na lo ayeke tongana nyen?
10 E lingbi ti duti na siriri na Nzapa. Teti so a dü e na siokpari na tere ti e, e ga awato ti Nzapa. Paul atene: “Na ngoi so e yeke lani awato, e ga azo so akiri asara songo na Nzapa na lege ti kuâ ti Molenge ti lo.” (aRom. 5:10). So e kiri e sara songo na Jéhovah so amû lege na e ti duti na siriri na lo. Paul atingbi pasa ni so na kota nzobe ti Jéhovah, lo tene: “So a diko e [aita ti Christ so a soro ala ti gue na yayu] fadeso awe tongana azo ti mbilimbili ndali ti mabe, zia e duti na siriri na Nzapa na lege ti Seigneur ti e Jésus Christ, lo so na lege ti lo nga e lingbi ti ga nduru na Nzapa na lege ti mabe ti lï na yâ ti kota nzobe ti Nzapa ni so e luti dä fadeso.” (aRom. 5:1, 2). So tâ pendere tufa!
11. Tongana nyen la aChrétien so a soro ala ti gue na yayu asara si “ambeni ngasangbaga” aga mbilimbili?
11 E lingbi ti ga mbilimbili na gbele Nzapa. E kue e yeke mbilimbili pëpe ndali ti so siokpari ayeke na tere ti e. Me prophète Daniel afa so na ngoi ti nda ni, “ala so ayeke na ndara,” wala tanga ti aChrétien so a soro ala ti gue na yayu, ayeke ‘sara si azo mingi aga mbilimbili’. (Diko Daniel 12:3.) Na lege ti kua ti ala ti fango tënë nga na ti fango ye, ala sara si “ambeni ngasangbaga” kutu mingi alë kpengba songo na Jéhovah (Jean 10:16). Me, a yeke gi na lege ti kota nzobe ti Jéhovah la azo kutu mingi so alë kpengba songo na lo. Paul atene: “A yeke tongana mbeni matabisi so a mû ni senge senge si a diko ala tongana azo ti mbilimbili na lege ti kota nzobe ti lo so aga na lege ti zingo ala so aga na lege ti ngere so Christ Jésus afuta ni ti zi azo.”—aRom. 3:23, 24.
12. Tongana nyen la sambela afa kota nzobe ti Nzapa na mbage ti e?
12 E lingbi ti ga nduru na trône ti Nzapa na lege ti sambela. Kota nzobe ti Jéhovah asara si e wara pasa ti ga nduru na trône ti lo so ayeke na yayu na lege ti sambela. Ni la, Paul airi trône ti Jéhovah lo tene, “trône ti kota nzobe ti Nzapa” nga lo tisa e ti ga nduru na ni na “sarango tënë na kamene pëpe”. (aHéb. 4:16a). Jéhovah amû na e pasa so na lege ti Molenge ti lo, “so ndali ti lo e wara lege ti sara tënë na kamene pëpe nga e yeke gi bê ti e pëpe tongana e yeke ga nduru na Nzapa na lege ti mabe ti e na Christ.” (aÉph. 3:12). So e yeke gi bê ti e pëpe tongana e sara tënë na Jéhovah na yâ ti sambela ayeke mbeni pendere ye so afa kota nzobe ti lo na mbage ti e.
13. Tongana nyen la kota nzobe ti Nzapa alingbi ti mû maboko na e “na ngoi so e yeke na bezoin” ni?
13 E lingbi ti wara mungo maboko na ngoi so e yeke na bezoin ni. Paul awa e ti ga nduru na Jéhovah senge senge na yâ ti sambela, “si a lingbi ti sara nzoni bê na e na a sara kota nzobe na e na ngoi so e yeke na bezoin ti tene a mû maboko na e.” (aHéb. 4:16b). Na ngoi kue so e wara atara wala akpale na yâ ti gigi ti e, e lingbi ti toto na Jéhovah ti mû maboko na e na nzoni bê. Atâa so e lingbi na ni ape, lo yeke kiri tënë na e, mingi ni na lege ti aita ti e Chrétien, ‘tongaso si e duti na mbeto oko pëpe na e tene: “Jéhovah ayeke zo ti mungo maboko na mbi; fade mbeto ayeke sara mbi pëpe. Nyen la zo alingbi ti sara na mbi nyen?”’—aHéb. 13:6.
14. Mbeni kota pasa so e wara na lege ti kota nzobe ti Jéhovah ayeke nyen?
14 E wara dengo bê ndali ti avundu ti e. Mbeni kota pasa so e wara na lege ti kota nzobe ti Jéhovah ayeke dengo bê ndali ti avundu ti e (Ps. 51:19). Paul atene na aChrétien ti Thessalonique, so asara ngangu na ala lani, lo tene: “Zia Seigneur ti e Jésus Christ na Nzapa Babâ ti e so andoye e nga so amû na e dengo bê ti lakue lakue nga na nzoni beku na lege ti kota nzobe ti lo adë bê ti ala na asara si ala luti ngangu.” (2 aThes. 2:16, 17). A yeke biani ye ti dengo bê ti hinga so Jéhovah andoye e nga lo yeke bi bê ti lo na e na lege ti kota nzobe ti lo.
15. Kota nzobe ti Nzapa asara si e wara beku wa?
15 E wara beku ti fini ti lakue lakue. So e yeke na siokpari na tere ti e, e wani e yeke na beku ape. (Diko Psaume 49:8, 9.) Me Jéhovah amû na e mbeni pendere beku. Jésus amû zendo na adisciple ti lo, lo tene: “Ye so bê ti Babâ ti mbi aye ayeke so: A lingbi zo kue so abâ Molenge ni na amä na bê na lo awara fini ti lakue lakue.” (Jean 6:40). Biani, beku ti fini ti lakue lakue ayeke mbeni matabisi, mbeni pendere ye so afa kota nzobe ti Nzapa. Paul, so abâ beku so na nene ni, atene: “Kota nzobe ti Nzapa so aga na salut na mara ti azo nde nde kue asigigi polele awe.”—Tite 2:11.
KOTA NZOBE TI NZAPA AMÛ LEGE NA E PËPE TI SARA SIOKPARI NA MBANA
16. Tongana nyen la ambeni kozo Chrétien amû kota nzobe ti Nzapa ti sara na siokpari na mbana?
16 Atâa so kota nzobe ti Jéhovah asara si e wara aye ti nzoni mingi, a yeke nzoni e pensé pëpe so lo yeke kanga lê na ndo ti asioni sarango ye ti e kue. Na popo ti akozo Chrétien, ambeni atara lani ti “mû kota nzobe ti Nzapa . . . tongana mbeni raison ti sara sioni ye na kamene pëpe.” (Jude 4). Na bango ni, aChrétien so ayeke lani be-ta-zo ape so apensé so ala lingbi ti sara siokpari, na pekoni ti zia bê na ndo ti Jéhovah ti pardonné ala. Ye so ayeke sioni mingi encore ayeke so, ala sara kue ti pusu aita ti ala ti bungbi legeoko na ala na yâ ti asioni sarango ye ti ala ni. Même laso kue, azo kue so ayeke sara ye tongaso ayeke “zonga yingo ti kota nzobe ti Nzapa”.—aHéb. 10:29.
17. Kpengba wango wa la Pierre amû lani?
17 Laso, Satan ahanda ambeni Chrétien ti pensé so ala lingbi ti sara siokpari sân ti tene Nzapa apunir ala ndali ti so lo yeke Nzapa ti be-nzoni. Me atâa so Jéhovah ayeke nduru ti pardonné wasiokpari so achangé bê ti lo, lo ye ti tene e tiri ngangu ti hon ndo ti asioni bibe so e yeke na ni. Lo pusu Pierre ti sû tënë so na mbeti: “Tongaso, aita so mbi ndoye ala mingi, so ala hinga ye so kozo awe, ala sara hange si girisango lege ti azo ni so akpe ndia pëpe ague na ala yongoro pëpe si ala tï, atâa so ala wani ala luti fade ngangu. Me ala ngbâ ti maï na yâ ti kota nzobe nga na yâ ti hingango ye na ndo ti Seigneur na Sauveur ti e Jésus Christ.”—2 Pi. 3:17, 18.
KOTA NZOBE TI NZAPA APUSU E TI SARA AKUA
18. Kota nzobe ti Jéhovah apusu e ti sara akua wa?
18 So e kiri singila na Jéhovah ndali ti kota nzobe ti lo, a lingbi e sara kua na amatabisi so e yeke na ni ti mû gonda na Nzapa nga ti mû maboko na amba ti e. E yeke sara ni na alege wa? Paul atene: “Tongaso, teti so e yeke na amatabisi nde nde na lege ti kota nzobe ti Nzapa so a mû na e, . . . wala a yeke mbeni kusala, zia e ngbâ ti sara kusala so; wala zo so ayeke fa ye, zia lo ngbâ ti fa ye; wala zo so ayeke wa zo, zia lo ngbâ ti wa zo; . . . zo so ayeke sara nzoni bê na zo, zia lo sara ni na ngia na bê.” (aRom. 12:6-8). Kota nzobe so Jéhovah afa na mbage ti e apusu e ti gue ti fa tënë mingi, ti manda Bible na azo, ti wa amba ti e aChrétien nga ti pardonné azo so peut-être ason bê ti e.
19. Kua wa la e yeke sara tënë na ndo ni na yâ ti article ti peko?
19 So Nzapa afa kota nzobe ti lo na mbage ti e, a lingbi a pusu e ti “fa nda ti tënë ni kue na ndo ti nzoni tënë ti kota nzobe ti Nzapa.” (Kus. 20:24). E yeke sara nzene nzene tënë na ndo ti kua ti fango tënë so na yâ ti article ti peko.