text:
1Afarizien na awafango-ndia alondo na Jérusalem, aga na tere ti Jésus si ala hunda lo, atene: 2“Ngbanga ti nyen si adisiple ti mo ake tënë ti ndia ti akotara so? Kozo titene ala te kobe, ala yeke sukula maboko ti ala pepe.” 3Jésus akiri tënë na ala, atene: “Ka ala, ngbanga ti nyen si ala ke yanga ti Nzapa ti sara gi ye ti akotara ti ala so? 4Nzapa atene: ‘Mo ne babâ na mama ti mo.’ Lo kiri lo tene: ‘Zo so atene sioni tënë na tere ti babâ ti lo wala mama ti lo, lo lingbi na kuâ.’ 5Me ti ala, ala tene: ‘Zo so atene na babâ wala mama ti lo, atene: ‘Mbi ye fade ti mu ye na mo ti sara nzoni na mo, me mbi zia ni nde ti mu na Nzapa, 6zo ni alingbi ti gbanzi mungo ye ni na babâ wala mama ti lo senge.’ Lege so laa ala yeke buba ya ti tënë ti Nzapa ti bata lege ti ndia ti akotara ti ala! 7Ala, azo so tënë ti yanga ti ala ayeke nde na sarango ye ti ala so! Ésaïe atene peko ti tënë ti yanga ti Nzapa na ndö ti ala na legeni, lo tene: 8‘Azo so ayeke ne mbi gi na yanga ti ala senge, me be ti ala ayeke yongoro na mbi mingi. 9Vorongo so ala yeke voro mbi so, ayeke gi senge senge, ngbanga ti so ala yeke fa gi andia so azo laa asigigi na ni.’ ” 10Na pekoni, Jésus airi gba ti azo ni si lo tene na ala: “Ala ma mbi, ala ma ya ti tënë ti mbi nzoni: 11ye so ali na yanga ti zo laa ayeke sara titene zo ni aga sioni pepe; me ye so alondo na yanga ti lo asigigi laa ayeke sara titene lo ga sioni.” 12Tongaso, adisiple ti lo ague nduru na tere ti lo si ala tene na lo: “Mo hinga mo tene, tënë so mo tene so aso be ti afarizien mingi?” 13Jésus akiri tënë na ala: “Akeke so kue Babâ ti mbi so ayeke na yayu alu ni pepe, fade a yeke gboto ni. 14Ala zia afarizien ni: ala yeke awaziba, ala ye ti fa lege na amba ti ala awaziba! Tongana waziba afa lege na mbeni mba ti lo waziba, fade ala use kue ayeke ti na ya ti du!” 15Pierre amu tënë si lo tene na Jésus: “Fa na e nda ti toli so.” 16Jésus ahunda ala, atene: “Ala nga, ala de ti hinga ndo pepe? 17Ala hinga kue atene, aye so kue ali na yanga ti zo, ague asi na ya ti lo si na pekoni, ague na ya ti du. 18Me ye so asigigi na yanga ti zo, alondo na be ti lo. So laa asara titene zo ni aga sioni. 19Biani, aye tongana asioni tënë ti be ti zo, fango zo, gingo wali wala koli ti zo, sarango aye ti ndumba, nzi, tenengo mvene na le ti ngbanga na zongango ndo, alondo kue na be ti zo si asigigi. 20Aye so laa asara si zo aga sioni. Me tengo kobe na maboko so a sukula ni pepe, so laa asara si zo aga sioni pepe.” 21Jésus alondo na ndo so, lo gue na sese ti Tir na ti Sidon. 22Mbeni wali ti kodro ti Kanaan aga si lo dekongo, lo tene: “Kota Gbia, Molenge ti David, baa mawa ti mbi! Molenge ti mbi ti wali ayeke na sioni yingo na ya ti lo si asara lo pasi mingi.” 23Me Jésus akiri tënë oko na lo pepe. Adisiple ti lo aga nduru na tere ti lo si ala tene na lo: “Mo tumba lo, ngbanga ti so lo yeke dekongo si lo yeke mu gi peko ti e.” 24Jésus akiri tënë na ala: “Nzapa atokua mbi gi na azo ti Israel so ala yeke tongana ataba so agirisa.” 25Me wali ni aga, lo kuku na gbe ti Jésus si lo tene na lo: “Kota Gbia, mu maboko na mbi!” 26Jésus akiri tënë na wali ni, atene: “Ti mu kobe ti amolenge ti bi na akete mbo, so ayeke na legeni pepe.” 27Wali ni akiri tënë: “Taa-tënë, kota zo! Akete mbo ayeke te nga afuku ti kobe so ayeke ti na gbe ti meza ti awa ti ala.” 28Tongaso, Jésus akiri tënë na lo: “Wali, mabe ti mo ayeke kota! Ye so mo ye so, ayeke nzoni mo wara ni.” Gi na ndembe ni so, tere ti molenge ti lo ni aga nzoni. 29Jésus alondo na ndo so, lo gue na tere ti kota ngu ti Galile. Lo gue na li ti hoto, kâ, lo duti na sese. 30Gba ti azo aga na tere ti lo. Ala mu azo so gere ti ala abuba, awaziba, azo so mbage ti tere ti ala abuba, abuburu na azo ti kobela mingi aga na ala na lo. Ala zia ala na gbe ti Jésus si lo kai akobela ti ala. 31Li ti azo ni kue akpe, ngbanga ti so ala baa abuburu atene tënë, azo so mbage ti tere ti ala abuba, tere ti ala akiri aga nzoni, azo so gere ti ala abuba, ala yeke tambula, awaziba akiri abaa ndo. Tongaso ala gonda Nzapa ti Israel. 32Jésus airi adisiple ti lo si lo tene na ala: “Mawa ti gba ti azo so agbu mbi, ngbanga ti so na ya ti alango ota so ala yeke na tere ti mbi, ala yeke na ye ti tengo ni pepe. Mbi ye ti zia ala titene ala gue na nzara na ya ti ala pepe, ngbanga ti ala woko na nzara na lege.” 33Adisiple ahunda lo, atene: “So e yeke na ya ti ngonda ge so, e yeke wara kobe na ndo wa ti mu na gba ti azo so kue titene ala te, ya ti ala asi?” 34Jésus ahunda ala, atene: “Ala yeke na mapa oke?” Ala kiri tënë na lo: “E yeke na mapa mbarambara na ambeni kete susu na tere ni.” 35Jésus amu yanga na gba ti azo ni ti duti na sese. 36Lo mu mapa mbarambara na asusu so, lo mu singila na Nzapa, lo fâ ya ni, lo mu na adisiple ti lo si ala kangbi ni na gba ti azo ni kue. 37Zo oko oko ate, ya ti lo asi. Na pekoni, adisiple ti lo aro tanga ti anduru ni asi sakpa mbarambara. 38Azo so kue ate kobe ni, wungo ti ala ayeke saki osio; a diko awali na amolenge daa pepe. 39Na pekoni, Jésus azia lege na gba ti azo ni ti kiri na ndo ti ala. Lo ko na ya ti ngo si lo gue na sese ti Magadan.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Akiringo tënë na ahunda 10 so amaseka ayeke hunda ka
Gi anzoni wango so alingbi ti sara si gigi ti mo aga nzoni.
HUNDA 1
Mbi yeke zo wa?
Tongana mo hinga aye so ayeke kota ye na lê ti mo, aye so mo lingbi ti sara, akatikati ti mo nga na aye so mo pensé ti sara ayeke mû maboko na mo ti mû anzoni desizion tongana a pusu mo ti sara sioni ye.
HUNDA 2
Ngbanga ti nyen mbi yeke gi bê na ndo pendere ti mbi?
Bê ti mo ason na ye so mo bâ na tere ti mo na lê ti tatara? Aye wa la ayeke na lege ni ti tene mo changé ni?
HUNDA 3
Tongana nyen la mbi peut ti sara tënë na babâ na mama ti mbi?
Awango so alingbi ti sara si ayeke ngangu na mo ape ti sara lisoro na babâ na mama ti mo.
HUNDA 4
Tongana nyen la mbi peut ti corrigé afaute so mbi sara?
Nyen na nyen mo yeke sara afaute: Zo kue ayeke sara faute. Me nyen la ayeke passé na pekoni?
HUNDA 5
Nyen la mbi yeke sara tongana azo agi yanga ti mbi na ekole?
Mo yeke na ngangu. Mo peut ti kanga yanga ti zo so ayeke gi yanga ti mo sân ti tiri.
HUNDA 6
Tongana nyen la mbi peut ti ke na amba ti mbi so apusu mbi ti sara sioni ye?
A peut ti duti ngangu na mo ti dö sese ndali ti ye so mo hinga so ayeke na lege ni.
HUNDA 7
Nyen la mbi yeke sara tongana mbeni zo apusu mbi ti bungbi na lo koli na wali?
Bâ ambeni kpale so ambeni maseka awara na peko ti so ala ye mbeni zo mingi.
HUNDA 8
Nyen la a yeke nzoni mbi hinga na ndo ti bungbingo na zo na ngangu?
Akozo zo so a yeke gi ti bungbi na ala na ngangu ayeke amaseka. Tongana nyen la mo peut ti hon ndo ti kpale so?
HUNDA 9
Mbi doit ti yeda na tënë ti évolution?
Tënë wa la ayeke vrai?
HUNDA 10
Bible apeut ti aidé mbi tongana nyen?
Azo mingi atene so atënë ti tere ayeke mingi na yâ ti Bible, ngoi ti Bible ahon awe, wala a yeke ngangu ti mä yâ ti atënë ni. So kue ayeke gi atënë ti mvene.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CHAPITRE 92
A sava azo ti buruma bale-oko, me gi mbeni oko la akiri merci
JÉSUS ASAVA AZO TI BURUMA BALE-OKO
Ndali ti so azo ti Sanhédrin aleke ti fâ lo, Jésus ague na gbata ti Éphraïm, mbeni kodro so ayeke nduru na Jérusalem, na mbage ti nord-est. Lo na adisciple ti lo angbâ na ndo ni so, yongoro na awato ti lo (Jean 11:54). Me, ngoi ti matanga ti Pâque ti ngu 33 aga nduru awe, tongaso kete na pekoni, Jésus akiri ahon. Lo gue na mbage ti nord, na hongo na yâ ti Samarie, juska na yâ ti Galilée. Tanga ti tene lo gue na ando ni so kozo na kuâ ti lo la.
Na tongo nda ti tambela ni so, tongana lo yeke hon na yâ ti akete kodro ni so oko na oko, Jésus atingbi na ambeni zo ti buruma bale-oko. Tongana kobela ti buruma aninga na tere ti mbeni zo, tere ti zo ni ayeke te yeke na yeke, na tapande kobela ni ayeke te ali ti maboko ti lo, ali ti gere ti lo nga na amê ti lo (Nombre 12:10-12). Ndia ti Nzapa ahunda ti tene mbeni zo ti buruma adekongo atene: ‘Mbi ga sioni awe, mbi ga sioni awe!’ Na ndo ni, a hunda na lo ti duti yamba na tanga ti azo kue.—Lévitique 13:45, 46.
Ndali ni la, azo ti buruma ni so angbâ yongoro na tere ti Jésus. Ye oko, ala dekongo na kota go atene: “Jésus, Maître, sara nzoni bê na e!” Tongana Jésus abâ ala, lo tene na ala, lo tene: “Ala gue ala fa tere ti ala na aprêtre.” (Luc 17:13, 14). Na tenengo tongaso, Jésus afa so lo bâ Ndia ti Nzapa na nene ni. Ndia ni so afa so a yeke gi aprêtre la apeut ti fa so mbeni zo ti buruma akiri aga nzoni awe. A yeke na pekoni fadeso awe la si zo ni so apeut ti duti na popo ti azo senge.—Lévitique 13:9-17.
Azo ti buruma bale-oko so ahinga so Jésus ayeke na ngangu ti sara amiracle. Ala mû lege ti gue na mbage ti aprêtre, même kozo ti tene ala wara sava. Na ngoi so ala yeke na lege, ala wara futa ti peko ti mabe ti ala so ala yeke na ni na Jésus. Ala komanse ti bâ nga ti hinga so ala wara sava awe!
Gumbaya na popo ti azo ti buruma so, so awara sava awe so, amû ti ala lege ahon. Me, mbeni oko asara ti lo tongaso ape. Koli ni so, so ayeke mbeni zo ti Samarie, akiri na lo yeke gi place so Jésus ayeke dä. Ngbanga ti nyen? Koli ni aye ti kiri merci mingi na Jésus ndali ti ye so alondo ti passé so. Koli ni “ayeke mû gloire na Nzapa na kota go,” ndali ti so lo hinga so a yeke Nzapa la asara si lo wara sava ti tere so (Luc 17:15). Tongana lo wara Jésus, lo tï na sese na devant ti lo, na lo kiri merci na lo.
Jésus atene na azo so ayeke nduru na lo na ndembe ni so, lo tene: “Ala bale-oko la tere ti ala aga nzoni so ape? Ka atanga ni gumbaya ayeke na ndo wa? Mbeni zo oko ti kiri ti mû gloire na Nzapa ayeke dä ape, gi koli so, so ayeke zo ti mbeni mara nde so?” Na pekoni, Jésus atene na koli ti Samarie ni, lo tene: “Londo mo gue; mabe ti mo asava mo awe.”—Luc 17:17-19.
Na savango azo ti buruma bale-oko so, Jésus afa so a yeke Jéhovah Nzapa la amû na lo ngangu ti sara miracle ni so. A yeke gi sava ti tere la koli ti Samarie so awara ape, me lo wara nga lege ti fini. Laso na ngoi ti e, Nzapa ayeke sara kua na Jésus ti sava azo na mara ti fason ni so ape. Me, tongana e yeke na mabe na Jésus, e peut ti wara lege ti fini, so ayeke fini ti lakue lakue. Eskê e nga kue e yeke fa bê ti kiri singila tongana ti so koli ti Samarie so asara lani?


text:
CHAPITRE 15
E tiri ndali ti liberté ti vorongo Nzapa
1, 2. (a) Nyen la afa polele so mo yeke na gbe ti Royaume ti Nzapa? (b) Ngoi na ngoi aTémoin ti Jéhovah ayeke tiri ndali ti liberté ti ala ti voro Nzapa ngbanga ti nyen?
MO YEKE na gbe ti Royaume ti Nzapa? Tongana mo yeke Témoin ti Jéhovah, mo yeke na gbe ni biani! Nyen la afa ni nyen? A yeke pëpe passeport ti mo, wala mbeni mbeti nde ti kodoro. Nde na so, a yeke vorongo so mo yeke voro na Jéhovah la afa ni. Tâ vorongo Nzapa andu ye mingi ahon gi mango na bê. A ndu ye so mo yeke sara, batango andia ti Royaume ti Nzapa. Vorongo Nzapa andu ambage ti fini ti e kue, so a bâ nga lege so e yeke bata na sewa ti e nga na kode so e yeke bâ na tënë ti seni ti e.
2 Ye oko, dunia so e yeke na yâ ni ayeke bâ ka na nene ni lakue ape ye so e ye ni mingi: ti duti na gbe ti Royaume ti Nzapa nga ti sara ye so a hunda na e ti sara. Ambeni gouvernement agi lege ti sara si e voro Jéhovah nzoni pëpe wala même ti tene e voro lo oko pëpe. Ngoi na ngoi, a lingbi azo so ayeke na gbe ti Christ atiri ndali ti liberté ti bata andia ti Royaume ni. A yeke mbeni ye ti dongo bê? Oko pëpe. Fani mingi Bible asara tënë ti awakua ti Jéhovah so atiri lani ndali ti liberté ti vorongo Jéhovah.
3. Tiri wa la a lingbi awakua ti Nzapa atiri lani na ngoi ti Gbia-wali Esther?
3 Bâ mbeni tapande ni. Na ngoi ti Gbia-wali Esther, a lingbi awakua ti Nzapa atiri lani ti tene ala ngbâ na fini. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Haman, sioni Kozo gbenyon-gbia atene na Assuérus, Gbia ti Perse, so a lingbi a fâ aJuif kue so ayeke na yâ ti kodoro ti lo ngbanga ti so “ndia ti ala ayeke nde na ndia ti azo kue.” (Esther 3:8, 9, 13). Jéhovah adö awakua ti lo lo zia? Ên-ën. Lo iri tënë nzoni na ndo ti ngangu so Esther na Mardochée asara ti gue ti tene na Gbia ti Perse ti bata awakua ti Nzapa.
4. E yeke bâ ande nyen na yâ ti chapitre so?
4 Ti laso ayeke tongana nyen? Tongana ti so e bâ na yâ ti chapitre so ahon, ngoi na ngoi, akota zo ti kodoro akanga lege na aTémoin ti Jéhovah. Na yâ ti chapitre so, e yeke bâ ambeni ye, so na yâ ni, agouvernement so agi ti kanga lege na ambeni kusala ti e ti vorongo Nzapa. E yeke sara tënë ti akota ye ota: (1) droit ti e ti duti tongana mbeni bungbi nga ti voro Nzapa tongana ti so e soro, (2) liberté ti soro kode ti savango tere so ague oko na awango ti Bible nga (3) droit ti ababâ na amama ti bata amolenge ti ala alingbi na fango lege ti Jéhovah. Na yâ ti mbage oko oko, e yeke bâ tongana nyen azo so amû mbage ti Royaume so Messie ayeke Gbia ni atiri ngangu ti ngbâ be-ta-zo nga tongana nyen la ala wara nzoni na pekoni.
E tiri ti tene ndia ayeda na kua ti e nga na liberté ti e
5. Ye ti nzoni wa atâ Chrétien ayeke wara tongana ndia ayeda na kua ti ala?
5 E yeke na bezoin ti tene agouvernement ti sese so ayeda na e si e voro Jéhovah? Ên-ën. Me tongana ndia ayeda na kua ti e, a yeke ngangu na e ape ti ngbâ ti voro Nzapa. Na tapande, e lingbi ti bungbi senge na yâ ti aDa ti Royaume, na ndo ti akota bungbi ti e, ti sigigi na ambeti ti e na ti ga na ni na yâ ti kodoro ni. E lingbi nga ti fa nzoni tënë na azo ti vaka ti e sân ti tene a kanga lege na e. Na yâ ti akodoro mingi, ndia ayeda na aTémoin ti Jéhovah na ala yeke na liberté ti voro Nzapa tongana ti so ambeni zo ti ambeni bungbi ti nzapa nde ti kodoro ni ayeke sara. Ye oko, nyen la ayeke si ka tongana agouvernement ake ti yeda na e wala ala gi ti kanga lege na mbeni liberté ti e?
6. Na yâ ti angu so aga na peko ti ngu 1940, aTémoin ti Jéhovah ti Australie atingbi na kpale wa?
6 Australie. Na tongo nda ti ngu 1940, kota gouverneur ti Australie abâ so aye so e mä na bê na ni “ayeke buba yâ ti” akua so a yeke sara ndali ti bira. A kanga lege na aTémoin ti Jéhovah ti bungbi tere na ti fa tënë. Akua ti Béthel akaï nga a kanga aDa ti Royaume. A ke même na aita ti duti na ambeti ti e. Aita asara kua na hondengo ni teti angu mingi, me na pekoni pupu ayä ala. Na lango 14 ti octobre ngu 1943 Kota da-ngbanga ti Australie amingo desizion ti gouvernement ni.
7, 8. Fa tongana nyen aita ti e na Russie atiri ndali ti liberté ti vorongo Nzapa teti angu mingi.
7 Russie. Teti angu mingi, aCommuniste akaï kua ti aTémoin ti Jéhovah. Me na ngu 1991, gouvernement ayeda na kua ti ala. Na peko ti so Union Soviétique ayeke dä mbeni pëpe, Fédération ti Russie ayeda na kua ti e na ngu 1992. Ye oko, a ninga ape wungo ti aita so ayeke gue gi guengo na li ni anzere pëpe na ambeni wato, mbilimbili azo ti Eglize Orthodoxe ti Russie. Ala dë mbeti na tere ti e fani oku na popo ti ngu 1995 ti si na ngu 1998. Me na yâ ni kue, juge ni awara tënë na li ti e ape. Ala ngbâ ge ape. Na ngu 1998, ala gue na e na ndo ti tënë so andu droit ti azo. E sö benda na kozo ngbanga ni, me ala ke desizion ni na mbeni da-ngbanga nde amû na ala raison na mai ngu 2001. A kiri a fâ ngbanga ni na octobre ti ngu 2001 si a si na ngu 2004 a mû desizion ti kaï kua ti association so aTémoin ti Jéhovah ti Moscou ayeke sara na kua.
8 Na pekoni, a sara ngangu mingi na aita. (Diko 2 Timothée 3:12.) A gi yanga ti ala na a sara sioni na ala. A gbu ambeti ti e na ngangu. Nga, ti loué ada wala ti leke afini ni, a ga ngangu na e. Tara ti bâ dutingo ti aita ni na gbele aye ti ngangu tongaso. A-Témoin ti Jéhovah ague na tënë ni na gbele Kota da-ngbanga ti Poto na ngu 2001 na ala kiri ala azia ambeni sango na ndo ni na ngu 2004. Na ngu 2010, Kota da-ngbanga ni amû desizion. Lo bâ polele so ye so ayeke na gbe ti kangango lege na aTémoin ti Jéhovah na Russie ayeke kengo mbeni bungbi ti nzapa na bê oko. Kota da-ngbanga ni ake ti yeda na adesizion ti ada-ngbanga ti Russie ngbanga ti so mbeni ye afa ape so tënë ayeke na li ti aTémoin ti Jéhovah. Kota da-ngbanga ni akiri atene so ye so agi lani ayeke ti kanga lege na liberté ti aTémoin ti Jéhovah ti voro Nzapa. Atâa so kue, ambeni kota zo ti Russie ake ti sara ye alingbi na desizion so, awakua ti Nzapa na yâ ti kodoro so akiri awara ngangu ndali ti asongo benda so.
9-11. Na Grèce, tongana nyen la awakua ti Jéhovah atiri lani ndali ti liberté ti ala ti vorongo Nzapa ndo oko? Nyen la asi na pekoni?
9 Grèce. Na ngu 1983, Titos Manoussakis aloué mbeni da na Héraklion (na sese ti Crète) si mbeni kete bungbi ti aTémoin ti Jéhovah avoro Nzapa dä (aHéb. 10:24, 25). Ye oko, hio mbeni prêtre ti Eglize Orthodoxe ague na e na gbele akota zo ti kodoro. Lo ke ti tene aita aloué da so. Ndali ti nyen? Ndali ti so aye so aTémoin ti Jéhovah amä na bê na ni ayeke nde na ti Eglize Orthodoxe! Ala gue na ita Titos Manoussakis nga na ambeni ita ota na gbele ngbanga. A hunda na ala ti futa amende na a dë ngbanga ti kanga ti nze use na li ti ala. Teti ala yeke mû gi mbage ti Royaume ti Nzapa, aTémoin ti Jéhovah abâ desizion so tongana ye so ayeke kanga lege na liberté ti ala ti vorongo Nzapa. Tongaso, ala gue na tënë ni na gbele ngbanga juska ti si na Kota da-ngbanga ti Poto.
10 Na nda ni, na ngu 1996, Kota da-ngbanga ti Poto amû mbeni desizion so akinda awato ti tâ vorongo. Kota da-ngbanga ni atene so “aTémoin ti Jéhovah ayeke ‘bungbi ti Nzapa so azo ahinga ni’ tongana ti so ndia ti Grèce afa” nga so adesizion ti ambeni da-ngbanga ni “asara sioni na liberté ti aTémoin ti Jéhovah ti voro Nzapa.” Lo kiri lo tene so a yeke na gouvernement ti Grèce ape ti “fa so aye so azo amä na bê na ni wala lege so ala yeke fa ni na gigi ague oko na ndia wala pëpe.” Ni la, a mingo adesizion so amû kozo na tere ti aTémoin ti Jéhovah na a kiri ayeda na liberté ti ala ti vorongo Nzapa.
11 Songo benda so akaï atënë kue na Grèce? Oko pëpe. Na ngu 2012, na peko ti afango ngbanga nde nde teti nduru na ngu 12, Kota ndokua ti Letäa ti Grèce aleke mara ti tënë tongaso teti biani biani na Kassandreia (Grèce). Mbeni Kota bua ti Eglize Orthodoxe la akiri alondo na tënë so lani. Desizion ti Kota ndokua so amû raison na e na atene so mama-ndia ti Grèce wani ayeda na liberté ti vorongo Nzapa. Ndokua ni ake nga tënë so a bi lakue na ndo ti aTémoin ti Jéhovah atene ala yeke mbeni bungbi ti Nzapa so azo ahinga ni ape. Kota ndokua ni atene: “A-Témoin ti Jéhovah ahonde pëpe ye so ala mä na bê na ni, tongaso ala yeke na yâ ti mbeni bungbi ti Nzapa so azo ahinga ni.” Tere ti aita ti kete congrégation ti Kassandreia anzere ngangu so fadeso ala lingbi ti sara abungbi na yâ ti Da ti Royaume ti ala wani.
12, 13. Na France, tongana nyen la awato ti e atara ti “turnê yâ ti ndia ti ga na kpale na azo”? Nyen la asi na pekoni?
12 France. Ambeni wato ti awakua ti Nzapa asara kua na mayele ti “turnê yâ ti ndia ti ga na kpale na azo”. (Diko Psaume 94:20, Fini dunia.) Na tapande, na yâ ti angu so aga na peko ti ngu 1990, azo ti impôt ti France ato nda ti bâ yâ ti ambeti ti compte ti Association Les Témoins de Jéhovah (ATJ), mbeni oko ti a-association so aTémoin ti Jéhovah ayeke sara na kua na France. Ministre so abâ lege ti nginza ti Leta afa tâ nda ti bango yâ ti ambeti ti compte ni: “Bango yâ ti ambeti ti compte so alingbi ti sara si ngbanga abâ lege ti kangango ndo ni wala ti dë ngbanga na ndo ni . . . , so ayeke sara si a buba yâ ti kua ti association ni wala ti kaï kusala ti ala biaku na yâ ti kodoro ti e.” Atâa so a wara ye ti sioni na yâ ti compte ni ape, azo ti impôt ni apika kate ti ATJ na mbeni kota amende. Tongana mayele ti ala atambela nzoni, a yeke sara si aita ayeke kanga gi yanga ti filiale wala ti kä ada ni ti futa na nene amende so. Ye ni ayengi awakua ti Nzapa me ala tï pëpe. Aita ake na kuru go mara ti ye ti kirikiri so juska ala gue na tënë ni na gbele Kota da-ngbanga ti Poto na ngu 2005.
13 Kota da-ngbanga so adë ngbanga ti lo na lango 30 ti juin ti ngu 2011. Ajuge ni atene so, na yâ ti aye mingi, liberté ti vorongo Nzapa amû lege na Letäa pëpe ti fa wala aye so zo amä na bê na ni wala lege so lo yeke fa ni na gigi ague oko na ndia wala pëpe. Ala tene nga: “Taxe ni . . . asara si association ni awara aye ti sara na kua ape na a kanga lege na lo ti mû maboko na azo ti yâ ni ti voro Nzapa na lege ni.” Ajuge ni kue amû raison na e! Gouvernement ti France akiri na ATJ nginza ti taxe so lo mû nga na intérêt na ndo ni. Ye so anzere na awakua ti Jéhovah. Na ndo ni, ti gue oko na desizion ti Kota da-ngbanga ni, gouvernement ni azi ndia so amû lege na lo ti gbu ada ti filiale.
Mo lingbi ti sambela lakue ndali ti aita ti mo ti koli na ti wali na lege ti yingo so ayeke bâ pasi na ndembe so ndali ti fango ngbanga ti kirikiri
14. Mo nga mo lingbi ti tiri ndali ti liberté ti vorongo Nzapa tongana nyen?
14 Legeoko tongana Esther na Mardochée, awakua ti Jéhovah laso atiri ndali ti liberté ti ala ti voro lo alingbi na lege so lo fa na ala (Esther 4:13-16). Mo kue mo lingbi ti mû mbage dä? En. Mo lingbi ti sambela lakue ndali ti aita ti mo ti yingo so ayeke bâ pasi na ndembe so ndali ti fango ngbanga ti kirikiri. Asambela tongaso alingbi ti mû ngangu na aita ti e so ayeke na gbe ti atara nga na sarango ngangu. (Diko Jacques 5:16.) Jéhovah ayeke sara ye alingbi na asambela tongaso? Asongo benda ti e afa so a yeke tongaso biani!
Liberté ti soro kode ti kaïngo kobela so ague oko na aye so e mä na bê na ni
15. Na ndo ti tënë ti mênë, nyen la awakua ti Nzapa ayeke bâ ni kozo?
15 Tongana ti so e bâ na chapitre 11, azo so ayeke na gbe ti Royaume ti Nzapa awara polele awango ti Bible ti kpe ti sara kua kirikiri na mênë so amû ndo laso. (Gen. 9:5, 6; Lév. 17:11; diko Kusala 15:28, 29.) Atâa so e yeda pëpe ti tene a mû mênë na e, e ye si a sava e na afami ti e na anzoni kode ti kaïngo kobela, tongana akode so ague nde ape na andia ti Nzapa. Akota da-ngbanga ti akodoro mingi ayeda so azo ayeke na droit ti ye wala ti ke mbeni kode ti kaïngo kobela tongana ti so tënë ti mabe ti ala wala bê ti ala atene na ala. Me na yâ ti ambeni kodoro, awakua ti Nzapa awara angangu kpale na ndo ti tënë so. Zia e bâ ambeni tapande ni.
16, 17. A kaï lani kobela ti mbeni ita-wali na Japon na kode wa so asara lo nzoni ape? Nzapa amä sambela ti lo tongana nyen?
16 Japon. Misae Takeda ayeke mbeni ita-wali ti ngu 63. A doit ti sara na lo mbeni ngangu opération. Teti so lo mû gi mbage ti Royaume ti Nzapa, lo tene polele na docteur ni so ni ye si a sara ni na mênë ape. Me anze mingi na pekoni, lo ga ti mä so a mû na lo lani mênë na ngoi ti opération ni. Ye so asara lo lani nzoni ape. Teti so lo bâ so a sara ye ti kirikiri nga a handa lo, Ita-wali Takeda ague na adocteur ni nga na da-nganga ni na gbele ngbanga na nze ti juin ti ngu 1993. Senge ita-wali so, atâa so lo yeke sara tënë ka ngangu ape, ayeke na mbeni kpengba mabe. Na ngoi ti ngbanga ni, na gbele gbâ ti azo so aga, lo fa tënë ti mabe ti lo pendere mingi. Lo luti na nduzu teti ngbonga oko atâa so seni ti lo ayeke nzoni ape. Ndangba ngoi so lo ga na gbele ngbanga ni ayeke nze oko kozoni si lo kui. Mbeto so lo yeke na ni ape nga mabe ti lo apika bê ti e ape? Ita Takeda atene lani so ni sambela Jéhovah lakue ti tene lo iri tënë nzoni na ndo ti ngangu so ni yeke sara. Lo hinga na bê kue so Jéhovah ayeke mä sambela ti lo. Eskê Jéhovah amä ni?
17 Ngu ota na peko ti kuâ ti Ita-wali Takeda, Kota da-ngbanga ti Japon amû raison na lo na yâ ti fango ngbanga ni. Kota da-ngbanga ni atene so a yeke lani na lege ni ape ti mû na lo mênë atâa so lo ke polele. Desizion ti lango 29 ti février ngu 2000 atene so na yâ ti mara ti ye tongaso “droit ti mungo desizion ayeke na popo ti adroit ti zo oko oko so a lingbi a kpe ni.” Ndali ti ngangu desizion so Ita-wali Takeda amû ti tiri ndali ti liberté ti lo ti soro kode ti kaïngo kobela ague oko na ye so Bible afa na lo, aTémoin ti Japon alingbi fadeso ti sava tere ti ala sân ti sara mbeto ti tene a mû na ala mênë na ngangu.
18-20. (a) Tongana nyen la mbeni kota da-ngbanga na Argentine ayeda na droit ti mbeni zo ti ke mênë na lege ti mbeti so lo sû ni kozo? (b) Na ndo ti tënë ti mênë, tongana nyen la e yeke fa so e woko tere ti e na gbe ti komandema ti Christ?
18 Argentine. A lingbi ti si so a yeke nzoni a mû mbeni desizion na ndo ti kode ti kaïngo kobela na ngoi so zo ni alingbi ti sara tënë ape. Azo so ayeke na gbe ti Royaume ti Nzapa ayeke sara nyen na yâ ti mara ti ye so? Ala yeke na mbeni mbeti na tere ti ala so asara tënë na place ti ala na lê ti ndia. A yeke ye so Pablo Albarracini asara lani la. Na mai ngu 2012, lo yeke lani na place so azo aye ti nzi ye na ngangu na ngombe. Lo wara kä ti ngombe ni mingi. A gue na lo na hôpital na yâ ti koma na lo lingbi pëpe ti sara tënë na ndo ti tënë ti kengo mênë. Ye oko, lo yeke na mbeti “Pas de sang” na tere ti lo, so lo sû maboko ti lo dä a sara ngu osio awe. Atâa so akä ti lo ayeke kota mingi na ambeni docteur atene so lo bezoin mênë ti tene lo ngbâ na fini, adocteur so abâ lege ti lo ayeda ti sara ye alingbi na desizion ti ita ni. Me babâ ti Pablo so ayeke Témoin ti Jéhovah ape ague abâ mbeni da-ngbanga si amû lege na lo ti gue nde na ye so molenge ti lo atene.
19 Avocat ti wali ti Pablo ake desizion ni. Gi l’heure kete na pekoni, mbeni kota da-ngbanga ni amingo desizion ti kozo da-ngbanga ni na atene so a lingbi a sara ye alingbi na ye so bê ti zo ti kobela ni aye, tongana ti so lo fa ni na lê ti mbeti. Babâ ti Pablo ague na tënë ni na gbele Kota da-ngbanga ti Argentine. Me Kota da-ngbanga ni awara ti lo “mbeni raison pëpe ti dë kite so [atënë so Pablo asû na mbeti na ndo ti seni ti lo] alondo na lo bê ti lo wani ape.” Kota da-ngbanga ni akiri atene: “Kota zo oko oko kue, so awara lege ti fa kozoni atënë ti lo na ndo ti seni ti lo, alingbi ti yeda wala ti ke ambeni kode ti kaïngo kobela . . . Docteur so ayeke bâ lege ti lo adoit ti yeda na ni.”
20 Ita Albarracini asava kue awe. Tere ti lo na wali ti lo anzere so lo sû lani kozoni awe atënë ti bê ti lo na yâ ti “Pas de sang.” Na sarango kete ye so, me so ayeke kota ye mingi, lo fa so lo yeke na gbe ti Gbia Christ so ayeke na ndo ti Royaume ti Nzapa. Mo na sewa ti mo nga asara mara ti aye so awe?
21-24. (a) Tongana nyen la Kota da-ngbanga ti Canada ague ngbii ti mû mbeni kpengba desizion na ndo ti amolenge so ade kete nga na ndo ti tënë ti mênë? (b) Desizion so alingbi ti mû ngangu na awakua ti Jéhovah so ade maseka tongana nyen?
21 Canada. Mingi ni, ada-ngbanga ayeda na droit ti ababâ na amama ti soro kode ti kaïngo kobela so ayeke nzoni mingi ndali ti amolenge ti ala. Ambeni da-ngbanga ni ayeda même so a lingbi a bâ na nene ni ye so bê ti amolenge so lê ti ala akpengba aye na ndo ti tënë ti sorongo akode ti kaïngo kobela. A yeke ye so asi lani na April Cadoreth la. Na ngoi so lo yeke na ngu 14, a gbanzi lo na hôpital ndali ti so mênë ayeke yuru na yâ ti lo. Anze mingi kozoni, lo sû maboko na gbe ti mbeni mbeti (Instructions médicales anticipées). Na yâ ni, lo tene polele so a lingbi a mû mênë na lo ape, même tongana ye ni aga ngangu. Docteur so abâ lege ti lo ake ti sara ye alingbi na tënë ti April, na lo hunda si mbeni da-ngbanga amû na lo lege ti zia mênë na tere ti lo. A zia bozo ti mênë ota na tere ti April na ngangu. April atene ye so ala sara na lo so ayeke mo bâ mo tene a lango na lo na ngangu.
22 April na babâ na mama ti lo ague na tënë ni na gbele ngbanga. Na peko ti ngu use, tënë ni asi na gbele Kota da-ngbanga ti Canada. Atâa so Kota da-ngbanga ni ayeda so desizion so a mû lani ague oko na mama-ndia ti kodoro ni, lo hunda ti tene a kiri na ala nginza so ala futa ndali ti ngbanga ni. Lo mû raison na April nga na amolenge so ade ti wara ngu 16 ape, so aye ti sara kua na droit ti ala ti soro ala wani akode ti kaïngo na kobela. Kota da-ngbanga ni atene: “Na ndo ti tënë ti kode ti kaïngo kobela, a lingbi a mû lege na amolenge so ade ti wara ngu 16 ape ti tara ti fa so atënë ti bê ti ala na ndo ti mbeni mbilimbili kode ti kaïngo kobela alondo na ala wani na so ala kpengba awe.”
23 Ye so ayeke kota ye mingi ndali ti so Kota da-ngbanga ni asara tënë na ndo ti droit so mama-ndia amû na amolenge so ade ti wara ngu 16 ape. Kozo na ni, mbeni da-ngbanga ti Canada alingbi ti mû yanga ti tene a sara kua na mbeni kode ti kaïngo kobela na tere ti mbeni molenge so ade ti wara ngu 16 ape, tongana lo bâ so a yeke nzoni ndali ti molenge ni. Me na peko ti desizion so, mbeni da-ngbanga alingbi ti sara tongaso ape sân ti tene lo mû lege na molenge ni kozoni ti fa so lo kpengba awe ti mû desizion lo wani.
“Ti hinga so mbi sara mbeni kete ye ti mû gloire na iri ti Jéhovah na ti fa so Satan ayeke zo ti mvene asara si mbi yeke na ngia mingi”
24 Ye ti nzoni aga na peko ti tënë ti ngbanga ti ngu ota so? Ti April, En. Ti ndembe so, lo yeke pionnier permanent nga lo yeke na nzoni seni. Lo tene: “Ti hinga so mbi sara mbeni kete ye ti mû gloire na iri ti Jéhovah na ti fa so Satan ayeke zo ti mvene asara si mbi yeke na ngia mingi.” Ye so asi na April afa so amaseka ti e alingbi ti mû desizion na mbeto ape na ala fa so ala mû biani mbage ti Royaume ti Nzapa.
Liberté ti bata amolenge alingbi na afango lege ti Jéhovah
25, 26. Na peko ti divorce, ye wa la ayeke si ngoi na ngoi?
25 Jéhovah amû na ababâ na amama kua ti bata amolenge ti ala alingbi na afango lege ti lo (Deut. 6:6-8; aÉph. 6:4). A yeke kete kua ape. Me, a lingbi ti ga ngangu ahon so tongana divorce ayeke dä ndali ti so koli na wali ni ayeke na bango ndo nde nde. Na tapande, lo so ayeke Témoin ti Jéhovah aye si a bata molenge ni alingbi na afango ye ti aChrétien, me lo so ayeke Témoin ape alingbi ti ke na kuru go. Me a yeke nzoni lo so ayeke Témoin ahinga so divorce akangbi songo ti koli na wali me pëpe songo ti babâ na molenge wala mama na molenge.
26 Lo so ayeke Témoin ape alingbi ti gue na da-ngbanga ti hunda ti tene lo la lo bata amolenge ni si lo fa na ala tënë ti Nzapa. Ambeni atene so tongana a fa na amolenge ni ti ga aTémoin ti Jéhovah ayeke sara sioni na ala. Ala tene so a yeke gbanzi na amolenge ni ambeni matanga tongana matanga ti lâ ti dungo zo nga mênë so “alingbi ti sö fini ti ala.” Nzoni ye ni ayeke so, mingi ti ada-ngbanga ayeke gi ti bâ ye so ayeke nzoni mingi ndali ti amolenge ni me ala yeke gi pëpe ti bâ wala bungbi ti vorongo nzapa ti babâ ni wala ti mama ni alingbi ti sara sioni na amolenge ni. Zia e bâ ambeni tapande ni.
27, 28. Na Ohio, a tene mbeni Témoin ti Jéhovah ayeke sara sioni na molenge ti lo. Kota da-ngbanga ni atene ti lo nyen na ndo ni?
27 États-Unis. Na ngu 1992, Kota da-ngbanga ti Ohio (États-Unis) afâ ngbanga na ndo ti tënë, so na yâ ni, mbeni babâ so ayeke Témoin ti Jéhovah ape atene so a yeke sara sioni na molenge ti lo ti koli, Bobby, tongana a fa ye na lo ti ga Témoin ti Jéhovah. Mbeni kozo da-ngbanga amû na lo raison na atene lo la lo yeke bata molenge ni. A mû na mama ni, Jennifer Pater, droit ti tene molenge ni ague na ndo ti lo. Me a tene na lo ti “fa atënë ti aTémoin ti Jéhovah oko pëpe na molenge ni.” Fason so a sû na desizion ni so asara si zo alingbi ti tene so Ita-wali Pater alingbi oko pëpe ti sara tënë na molenge ti lo na ndo ti Bible wala atënë ti nzoni sarango ye ti yâ ni. Tara ti bâ ye so asara na ndo ti Jennifer! Ye ni ayengi lo ngangu, me lo tene so lo manda ti ku Jéhovah ti sara ye. Lo tene: “Jéhovah ayeke lani lakue na mbi.” Bungbi ti Jéhovah amû maboko na avocat ti lo so ayeke mbeni wali ti gue na tënë ni na gbele Kota da-ngbanga ti Ohio.
28 Kota da-ngbanga ni ake desizion so kozo da-ngbanga ni amû. Lo tene so “ababâ na amama ayeke tâ na droit ti fa lege na amolenge ti ala, so andu nga fango na ala anzoni sarango ye nga na atënë ti mabe ti ala.” Kota da-ngbanga ni atene so, teti so a fa pëpe so atënë ti mabe ti aTémoin ti Jéhovah alingbi ti buba yâ ti li ti molenge ni wala ti sara sioni na tere ti lo, kozo da-ngbanga ni ayeke na droit ape ti ke ti mû droit ti batango molenge na babâ wala mama ndali ti atënë ti mabe ti zo ni. Kota da-ngbanga ni abâ ti lo mbeni ye pëpe so afa so atënë ti mabe ti aTémoin ti Jéhovah ayeke buba yâ ti li ti molenge wala asara sioni na tere ti lo.
29-31. A zi droit ti batango molenge na tïtî mbeni ita-wali na Danemark ngbanga ti nyen? Desizion wa Kota da-ngbanga ti Danemark kue amû na ndo ti tënë so?
29 Danemark. Anita Hansen awara mara ti kpale tongaso tongana ngbene koli ti lo ahunda na mbeni da-ngbanga ti tene a zia lo la lo bata molenge ti ala Amanda so ayeke na ngu mbasambala. Atâa so da-ngbanga ni amû droit ni na Ita-wali Hansen na ngu 2000, babâ ti Amanda ague na tënë ni na gbele kota da-ngbanga si na nda ni a tene lo la lo yeke bata molenge ni, nde na desizion ti kozo da-ngbanga ni. Kota da-ngbanga ni atene so bango ndo ti babâ na mama ni ayeke nde nde na ndo ti fini, ndali ti so tënë ti mabe ti ala ayeke nde nde, tongaso babâ ni la alingbi ti luti na lê ni. Ti tâ tënë ni, a zi Amanda na tïtî Ita-wali Hansen ndali ti so lo yeke Témoin ti Jéhovah!
30 Na yâ ti ye ti ngangu so kue, ngoi na ngoi, beku ahunzi na Ita-wali Hansen kue si lo hinga lani ape ye so lo lingbi ti tene na Nzapa na yâ ti sambela. Lo tene: “Me, atënë so ayeke na aRomain 8:26 nga na 27 adë bê ti mbi ngangu. Mbi bâ lani so Jéhovah ahinga nzoni mingi ye so mbi ye ti tene. Lê ti lo ayeke na ndo ti mbi nga lo yeke lakue nduru na mbi.”
31 Ita Hansen ague na tënë ni na gbele ndangba Kota da-ngbanga ti Danemark kue. Na yâ ti desizion ti lo, Kota da-ngbanga ni atene: “Desizion ti fa zo wa la ayeke bata molenge ayeke luti na ndo ti tâ ye so ayeke duti nzoni teti molenge ni.” Na mbage, Kota da-ngbanga ni atene so desizion na ndo ti sorongo zo so ayeke bata molenge ayeke luti na ndo ti lege so babâ ni wala mama ni ayeke sara ye na gbele akpale, me pëpe na ndo ti “tënë ti mabe na tënë ti bê” ti aTémoin ti Jéhovah. Kota da-ngbanga ni ayeda so Ita Hansen alingbi ti duti nzoni mama na tongaso a kiri na lo Amanda. Ye so azi kota vundu ti lo.
32. Tongana nyen la Kota da-ngbanga ti Poto abata ababâ na amama so ayeke aTémoin si ala bâ pasi ape ndali ti tënë ti mabe ti ala?
32 Akodoro nde nde ti Poto. Na yâ ti ambeni ye ni, tënë ti zo so ayeke bata molenge ni angbâ gi na aKota da-ngbanga ti kodoro ni pëpe. Kota da-ngbanga ti Poto so abâ tënë ti adroit ti zo afâ ambeni ngbanga ni nga. Na yâ ti afango ngbanga use, Kota da-ngbanga so ayeda so akete da-ngbanga ti kodoro ti azo ni asara ye na ababâ na amama so ayeke aTémoin ti Jéhovah nga na ala so ayeke aTémoin ti Jéhovah pëpe nde nde ndali ti tënë ti bungbi ti Nzapa. Kota da-ngbanga ni abâ ti lo so a yeke sarango kangbi la, na lo tene so “sarango kangbi na popo ti azo gi ndali ti bungbi ti Nzapa ti ala ayeke tâ na lege ni oko pëpe.” Mbeni mama so ayeke Témoin ti Jéhovah na so awara nzoni na lege ti desizion ti Kota da-ngbanga so afa so bê ti lo adë na lo tene: “A zia vundu na bê ti mbi mingi so a tene mbi yeke sara sioni na amolenge ti mbi, andâ ye kue so mbi gi ayeke ti mû na ala ye so ayeke nzoni mingi na lê ti mbi: ti fa ye na ala ti ga aChrétien.”
33. A yeke nzoni ababâ na amama so ayeke aTémoin asara ye alingbi na aPhilippien 4:5 tongana nyen?
33 Tâ tënë, ababâ na amama so ayeke aTémoin ti Jéhovah, so azo ake na ala droit ti ala ti fa andia ti Bible na amolenge ti ala ayeke sara kue ti fa so ala yeke sara ye ahon ndo ni ape. (Diko aPhilippien 4:5.) Gi tongana ti so ala hinga nzoni ti duti na droit ti fa alege ti Nzapa na amolenge ti ala, a yeke nzoni ala hinga nga so lo so ayeke Témoin ti Jéhovah pëpe ayeke nga na droit ti fa ye na amolenge ni. A-Témoin ti Jéhovah ayeke sara kua ti ala ti fango ye na amolenge ti ala nzoni tongana nyen?
34. Laso, ababâ na amama so ayeke aChrétien alingbi ti manda nyen na lege ti tapande ti aJuif ti ngoi ti Néhémie?
34 Mbeni ye so asi na ngoi ti Néhémie ayeke fa na e mbeni ye. A-Juif asara kua lani ngangu ti leke peko ti agbagba ti Jérusalem so abuba. Ala hinga so a yeke bata ala nga na sewa ti ala si akodoro so angoro ala asara sioni na ala pëpe. Ndali ni, Néhémie amû na ala wango so: “I sara bira teti aita ti i, na teti amolenge ti i ti koli, na amolenge ti i ti wali, na awali ti i, na teti da ti i.” (Néh. 4:14). Ti aJuif so, bira ni ayeke lani senge senge ape. Legeoko nga laso, ababâ na amama so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke sara kue ti bata amolenge ti ala alingbi na tâ tënë. Ala hinga so na yâ ti vaka ti ala nga na ekole, azo ayeke tuku asioni ye na yâ ti li ti amolenge ti ala. Mara ti asioni ye tongaso alingbi même ti lï na yâ ti sewa ni na lege ti télé, radio nga na ambeni ye tongaso. Ababâ na amama, zia ala girisa lâ oko ape so ngangu kue so ala yeke sara ti tiri ndali ti amolenge ti ala si ala duti nzoni ayeke senge senge ape.
Mä na bê so Jéhovah ayeke mû maboko na tâ vorongo
35, 36. So e aTémoin ti Jéhovah e tiri ndali ti adroit ti e, aye ti nzoni wa e wara na pekoni? Mo leke na bê ti mo ti sara nyen?
35 Jéhovah azia biani tufa ti lo na ndo ti ngangu so awakua ti lo ti laso asara ti tiri ndali ti droit ti ala ti voro lo senge. Na yâ ti atënë ti fango ngbanga tongaso, mingi ni, awakua ti Nzapa awara lege ti fa tënë ti mabe ti ala na gbele azo ti ngbanga nga na gbele tanga ti azo (aRom. 1:8). Na tere ni, asongo benda ti ala mingi akiri amû ngangu na droit ti azo mingi so ayeke aTémoin ti Jéhovah pëpe. Ye oko, e awakua ti Nzapa e yeke pëpe azo so aye ti changé ye na yâ ti kodoro; e yeke gi nga ape gi nzoni ti e wani. Ahon aye kue, aTémoin ti Jéhovah ague na tënë ti droit ti ala na gbele ngbanga ti sara si tâ vorongo aluti nzoni nga amaï.
36 Zia e bâ lâ oko ape tongana senge ye, ye so e manda na lege ti mabe ti azo so atiri lani ndali ti liberté ti voro Jéhovah! Zia e nga kue e ngbâ be-ta-zo, e zia bê ti e kue na Jéhovah ti mû maboko na kusala ti e nga ti ngbâ ti mû ngangu na e ti sara ye so bê ti lo aye.


text:
1Lango kete na pekoni, Jésus akiri na Kapernaum. So azo ama atene lo yeke na yanga-da, 2ala ga, abongbi tere ti ala gbani gbani. Ndo ayeke daa mbeni pepe, ataa na yanga ti da ni kue. Jésus ayeke fa tënë ti Nzapa na ala. 3Azo aga na lo mbeni zo so mbage ti tere ti lo abuba; akoli osio laa ayo zo ni. 4Lege ti gue na lo na Jésus ayeke daa pepe, ngbanga ti so azo ayeke gbani gbani. Tongaso ala gue na li ti da ni, ala zi mbage ti li ti da ni taa na ndö ti Jésus si ala yoro koli so na kelekpa ti lo kue na Jésus. 5Jésus abaa mabe ti azo ni si lo tene na zo so mbage ti tere ti lo abuba so, lo tene: “Molenge ti mbi, a zi asiokpari ti mo awe.” 6Ambeni wafango-ndia ayeke duti kâ; ala yeke tene na be ti ala: 7“Ngbanga ti nyen si koli so ayeke zonga Nzapa tongaso? Zo wa laa alingbi ti zi asiokpari ti azo? Gi Nzapa oko!” 8Gi hio tongaso, Jésus ahinga tënë ti be ti ala si lo hunda ala, lo tene: “Ala yeke tene mara ti atënë tongaso na be ti ala ngbanga ti nyen? 9Ti tene na zo so mbage ti tere ti lo abuba so, atene: ‘A zi asiokpari ti mo awe’, wala ti tene: ‘Londo, mo mu kelekpa ti mo, mo tambula’, so wa laa ayeke ngangu pepe?” 10Me ti sara si ala hinga atene, Molenge ti Zo ayeke na ngangu ti zi asiokpari na ndö ti sese so, Jésus atene na zo so mbage ti tere ti lo abuba so, atene: 11“Londo, mo mu kelekpa ti mo, mo gue na da ti mo!” 12Gi hio tongaso, koli ni alondo na le ti azo kue, lo mu kelekpa ti lo si lo gue. Azo so ayeke kâ si abaa lo, li ti ala kue akpe; ala gonda Nzapa, atene: “E de ti baa mara ti ye tongaso laoko pepe!” 13Jésus akiri ague na yanga ti ngu ti Galile; gba ti azo aga na tere ti lo si lo yeke fa ye na ala. 14So lo yeke hon, lo baa Lévi, molenge ti Alfe, lo yeke duti na ndo so azo ayeke futa lapo daa. Jésus atene na lo: “Mu peko ti mbi!” Lévi alondo si lo mu peko ti Jésus. 15Na pekoni, Jésus ague ti te kobe na da ti Lévi. Azo ti rongo nginza ti lapo na azo ti siokpari mingi aduti na tere ti lo na adisiple ti lo. Amara ti azo mingi tongaso laa ayeke mu peko ti Jésus. 16So Jésus na azo ti rongo nginza ti lapo na azo ti siokpari ayeke te kobe, ambeni farizien so ayeke awafango-ndia abaa lo si ala hunda adisiple ti lo, atene: “Ngbanga ti nyen si lo yeke te kobe na azo ti rongo nginza ti lapo na azo ti siokpari?” 17Jésus ama ala si lo tene na ala: “Azo so ayeke na nzoni tere ayeke na nzara ti gue ti baa wanganga pepe; me gi azo ti kobela laa ayeke na nzara ti gue ti baa wanganga. Mbi ga ti iri azo so ayeke mbirimbiri pepe, me mbi ga ti iri azo ti siokpari.” 18Mbeni lâ, adisiple ti Jean-Baptiste na afarizien ake kobe ti sambela. Ambeni zo aga, ahunda Jésus, atene: “Ngbanga ti nyen si adisiple ti Jean na adisiple ti afarizien ake kobe si adisiple ti mo ayeke ke kobe pepe so?” 19Jésus atene na ala: “Azo so a tisa ala na matanga ti mungo tere ti koli na wali, fade ala lingbi ti ke kobe ti sambela na ndembe so koli ni ade na popo ti ala? Oko pepe! Tongana koli ti wali ni ade na popo ti ala, ala lingbi ti ke kobe pepe. 20Me ambeni lango ayeke ga so fade a yeke mu koli ni na popo ti ala, a hon na lo. Tongaso, na lango so laa fade ala yeke ke kobe.” 21“Zo alingbi ti mu fini yanga ti bongo ti fu na le ti ka ti ngbene bongo pepe, ngbanga ti so fade fini yanga ti bongo ni ayeke suru ngbene bongo ni si le ti ka ni aga kota. 22Zo alingbi nga ti tuku fini vin na ya ti ngbene bozo ti poro pepe, ngbanga ti so fade vin ni ayeke sungba ya ti bozo ni si vin ni na bozo ni kue abuba. Zo ayeke zia fini vin gi na ya ti fini bozo ti poro.” 23Na mbeni lango ti wungo tere, Jésus ayeke hon na ya ti ayaka ti ble. Na hongo ti ala, adisiple ti lo ayeke fâ ambeni le ti ble ni. 24Tongaso afarizien atene na Jésus: “Ngbanga ti nyen si adisiple ti mo ayeke sara ye so Ndia ake titene zo asara ni na lango ti wungo tere?” 25Jésus akiri tënë na ala: “Ye so David asara ando na ndembe so nzara asara lo, lo na azo so amu peko ti lo si ala yeke na ye ti tengo ni pepe, ala diko tënë ni pepe? 26David ali na ya ti da ti Nzapa, lo mu mapa so a mu na sandaga na Nzapa, lo te ni si lo mu mbeni na azo so amu peko ti lo. Na ngoi ni so, Abiatar laa ayeke kota wayango-sandaga. Andaa a mu lege gi na awayango-sandaga ti te mapa ni!” 27Jésus akiri atene na ala: “A sara lango ti wungo tere ndali ti zo, me a sara zo ndali ti lango ti wungo tere pepe. 28Ndani laa Molenge ti Zo ayeke nga makonzi ti lango ti wungo tere.”
Copyright
Learn More


text:
Jésus: Lege ni, tâ tënë na fini
Peut-être a yeke nzere ka na mo ti mä nzoni tënë. Tongaso, mbeni nzoni tënë ayeke dä ndali ti mo na azo so mo ye ala mingi.
Nzoni tënë ni so ayeke na yâ ti Bible, mbeni mbeti so Lo so aleke aye kue, Jéhovah Nzapa, la apusu azo ti sara ni, a sara angu mingi awe. Mbeti so na maboko ti mo so, a sara tënë mingi na ndo ti ambeni buku osio ti Bible so a yeke wara na yâ ni ambeni nzoni tënë so ayeke ndali ti azo kue. Buku ni oko oko amû iri ti azo so Nzapa asara kua na ala ti sû ni: Matthieu, Marc, Luc na Jean.
Mingi ti azo airi abuku osio ni so aÉvangile. Abuku osio so kue asara gi tënë ti évangile wala nzoni tënë na ndo ti Jésus. Abuku ni so atene so lo yeke zo so Nzapa asara kua na lo ti mû salut na azo nga so lo Jésus ni, so ayeke Gbia ti Royaume ti Nzapa, ayeke sara ande si azo kue so ayeke na mabe na lo awara gbâ ti atufa na ndo ti ala.—Marc 10:17, 30; 13:13.
NGBANGA TI NYEN A SARA A-ÉVANGILE OSIO SO?
Peut-être mo yeke hunda ngbanga ti nyen la Nzapa asara si a sû ambaï osio na ndo ti fini ti Jésus nga na afango ye ti lo.
A yeke nzoni ti wara abuku nde nde tongaso so asara tënë na ndo ti aye so Jésus atene na lo sara lani. Zia e mû mbeni tapande: Tara ti bâ na yâ ti li ti mo ambeni koli osio so angbâ ti duti na tere ti mbeni wafango ye so azo ahinga lo mingi. Mbeni oko so aduti na devant ti wafango ye ni ayeke zo ti rongo nginza ti impôt. Lo ti so aduti na mbage ti koli ayeke mbeni docteur. Lo so aduti na mbage ti wali ayeke mbeni zo ti gingo susu nga lo yeke mbeni kota kamarade ti wafango ye ni. Osio koli ni, so aduti ti lo na mbage ti peko, ayeke mbeni senge zo so ayeke bâ ti lo gi ndo na so ngu ti lo ayeke kete na amba ti lo. Akoli osio so kue ayeke azo so ayeke sara ka ye na lege ni nga bango ndo ti ala ayeke nde nde. Tongana ala oko oko asû mbaï ti aye so wafango ye ni ayeke tene na lo yeke sara, peut-être mbaï so zo oko oko ayeke sû ayeke fa ambeni nzene nzene tënë so ambeni afa ni ape. Me, tongana e bungbi ambaï so kue na e bata na li anzene nzene tënë nde nde kue so ala fa ni, a yeke mû ande lege na e ti hinga na ti gbu nda ti aye kue so wafango ye ni atene na lo sara. Tapande so amû lege na e ti bâ ye ti nzoni so e lingbi ti wara na lege ti abuku osio so asara tënë na ndo ti gigi ti Kota Wafango ye so ayeke Jésus.
Zia e kiri na ndo ti tapande ti e so. Lo so ayeke zo ti rongo nginza ti impôt so aye ti ndu bê ti aJuif. Tongaso lo sû peko ti afango ye wala aye so asi ti aidé aJuif ni so. Lo so ayeke docteur asara tënë mingi na ndo ti asavango zo so ayeke na kobela wala azo so ayeke awazin, tongaso lo sara tënë pëpe na ndo ti aye so zo ti rongo nginza ti impôt asû wala afa ni na mbeni lege nde. Ti lo so ayeke kota kamarade ti wafango ye ni so, lo sara ti lo tënë mingi na ndo ti asarango ye ti tere ti wafango ye ni nga na abibe ti lo. Lo ti so ngu ti lo ayeke kete na amba ti lo, lo sara tënë nduru me na mbeni lege so ayeke polele. Na ndo ti aye so kue, atënë so kue akoli so asû ni so ayeke tâ tënë. Tapande so amû lege na e ti bâ so abuku osio so, so kue asara tënë na ndo ti gigi ti Jésus, amû lege na e ti hinga nzoni mingi aye so Jésus asara, aye so lo fa nga mara ti zo wa lo yeke lani.
Peut-être mingi ti azo ayeke tene ka ‘Évangile ti Matthieu’ wala ‘Évangile ti Jean.’ A yeke sioni ape ti tene tongaso, ndali ti so aÉvangile ni oko na oko asara gi tënë na ndo ti “nzoni tënë na ndo ti Jésus Christ”. (Marc 1:1). Ye oko, e peut ti tene so évangile, wala nzoni tënë, ayeke gi oko na ndo ti Jésus, so e peut ti wara ni na yâ ti abuku osio so.
Gbâ ti azo so ayeke manda Bible amû aye so a sara tënë ni na yâ ti ambeti ti Matthieu, Marc, Luc na Jean, ala haka ni nga ala tingbi atënë ni ti tene alingbi tere. Na ngu 170 tongaso, Tatien, so ayeke mbeni wasungo mbeti ti Syrie, asara effort ti sara tongaso. Lo yeda so abuku osio so ayeke tâ tënë nga alondo na Nzapa, nga lo sara Diatessaron, so ayeke ambaï ti fini ti Jésus nga na ti kua ti lo ti fango tënë. Lo leke yâ ti ambaï ni na molongo ni.
Buku Jésus: Lege ni, tâ tënë na fini asara nga tongaso, me a fa ti lo atënë ni polele mingi. A yeke ngbanga ti so, laso, e gbu nda ti aprophétie ti Jésus nga na ti atapande ti lo nzoni mingi ahon ti kozo. Gbungo nda ti ye ni so a-aidé e ti mä yâ ti aye so Jésus atene na lo sara, nga ti zia ambaï ni na molongo ni. Aye so a wara na gbe ti sese a-aidé nga e ti gbu nda ti ambeni nzene nzene tënë so a tene na yâ ti ambaï ni nga ti hinga nyen la azo so asû ni ayeke na ni na yâ ti li ti ala lani. A yeke tâ tënë so, zo alingbi pëpe ti tene so aye ni oko oko kue asi tâ gi tongaso na ti luti nganganga na ndo ni. Me, buku Jésus: Lege ni, tâ tënë na fini afa na e aye ni na molongo ni nga na lege ni.
LEGE NI, TÂ TËNË NA FINI
Na ngoi so mo yeke diko ande buku so, tara ti gi ti hinga nzoni kota tënë so ayeke na yâ ni ndali ti mo na azo so mo ye ala mingi. Girisa ape so, Jésus Christ lo wani lo tene na bazengele Thomas, lo tene: “Mbi yeke lege ni, tâ tënë na fini. Zo oko alingbi ti ga na Babâ na mbeni lege nde pëpe, gi na lege ti mbi.”—Jean 14:6.
Buku Jésus: Lege ni, tâ tënë na fini ayeke aidé ande mo ti bâ na lege wa la Jésus ayeke “lege ni”. A yeke gi na lege ti Jésus la si e peut ti ga nduru na Jéhovah Nzapa na yâ ti sambela. Na ndo ni, lo la lo yeke lege so ayeke gue na e ti leke songo ti e na Nzapa (Jean 16:23; Romain 5:8). Ni la, a yeke gi na lege ti lo la si e peut ti duti na nzoni songo na Nzapa.
Jésus ayeke “tâ tënë”. Lo yeke tene gi tâ tënë nga sarango ye ti lo ague oko na tâ tënë so Nzapa afa; a yeke mo bâ mo tene tâ tënë ayeke gi lo wani. Lo sara si gbâ ti aprophétie aga “En na lege ti lo.” (2 aCorinthien 1:20; Jean 1:14). Aprophétie ni a-aidé e ti bâ kota kua so lo yeke na ni na yâ ti ye so Nzapa aleke ti sara.—Apocalypse 19:10.
Jésus ayeke nga “fini.” Na lege ti ngere so lo futa ti zi na azo, so ti tene fini ti lo so ayeke nzoni-kue nga mênë ti lo so lo mû tongana sacrifice, lo sara si e peut ti wara “tâ fini” so ayeke “fini ti lakue lakue”. (1 Timothée 6:12, 19; aÉphésien 1:7; 1 Jean 1:7). Lo yeke fa nga ande so lo yeke “fini” ndali ti gbâ ti azo so akui, na lege so a yeke zingo ande ala na fini ti duti na yâ ti Paradis teti lakue lakue.—Jean 5:28, 29.
E kue e bezoin ti hinga nga ti mä yâ ti kua so Jésus ayeke na ni na yâ ti ye so Nzapa aleke ti sara. Zia si mo wara ngia na ngoi so mo yeke gi ti hinga ye mingi na ndo ti Jésus so ayeke “lege ni, tâ tënë na fini.”
TI HINGA AMBENI TËNË
Ye so Nzapa aye ti sara teti sese ayeke nyen?
Bible afa ndani so Nzapa aleke sese, nga lawa si pasi ayeke hunzi. A fa nga sese ni ayeke ga ande nyen nga azo wa la ayeke duti ande na ndo ni.


text:
Kiringo tënë na ahunda ti azo
A yeke nzoni e sambela ngbanga ti nyen?
Jéhovah Nzapa aye si e fa atënë ti bê ti e na lo lakue lakue sân gingo bê (Luc 18:1-7). Lo yeke dengi mê ti mä e ndali ti so lo yeke pensé na e. So Babâ ti e ti yayu la na nzoni bê atene na e ti sambela lo so, a yeke nzoni e yeda na ni ape?—Diko aPhilippien 4:6.
Sambela ayeke pëpe gi mbeni lege ti hunda mungo maboko. Nde na so, sambela ayeke mû maboko na e ti ga nduru mingi na Nzapa (Psaume 8:4, 5). Tongana e yeke fa atënë ti bê ti e lakue lakue na Nzapa, a yeke sara si e yeke lë tâ kpengba songo ti kamarade na lo.—Diko Jacques 4:8.
A yeke nzoni e sambela tongana nyen?
Tongana e yeke sambela, Nzapa aye ape si e tene gi atënë so apika bê ti zo wala e tene gi peko ti asambela so a fa na e fango. Lo fa nga na e ape wala a lingbi e duti wala e luti wala e kuku si e sambela lo. Jéhovah ahunda na e ti tene gi tënë so alondo na yâ ti bê ti e na lo (Matthieu 6:7). Na tapande, na Israël ti ândö, Anne asambela ndali ti mbeni kpale so lo yeke na ni na yâ ti sewa ti lo. Na pekoni, tongana lo wara ye so lo hunda lani na Nzapa awe, na ngia na bê, lo sambela Nzapa, lo kiri singila na lo.—Diko 1 Samuel 1:10, 12, 13, 26, 27; 2:1.
So kota pasa si e yeke na ni! E yeke na pasa ti fa akpale ti e na Nzapa, ti gonda lo nga ti tene merci na lo ndali ti aye so lo sara. Biani, a yeke nzoni e bâ kota pasa ni so tongana senge ye ape.—Diko Psaume 145:14-16.


text:
CHAPITRE 123
Jésus asambela na ngoi so vundu ahon ndo ti lo
MATTHIEU 26:30, 36-46 MARC 14:26, 32-42 LUC 22:39-46 JEAN 18:1
JÉSUS NA YÂ TI YAKA TI GETHSÉMANÉ
GBIKI TI JÉSUS AGA TONGANA MÊNË
Jésus ahunzi sambela so lo sara ni legeoko na adisciple ti lo so ayeke be-ta-zo. Na pekoni, “tongana ala sepela Nzapa na bia awe, ala sigi ala gue na ndo ti Hoto ti akeke ti olive.” (Marc 14:26). Ala gue na mbage ti est, na yâ ti mbeni yaka so a iri ni Gethsémané, ndo so Jésus aye ka ti gue dä mingi.
Na ngoi so ala si na yaka ni, Jésus azia ambeni bazengele ti lo ni miombe, peut-être nduru na yanga ti yaka ni, teti lo tene na ala, lo tene: “Ala duti ti ala ge, me mbi, mbi yeke gue ti mbi kâ ti sambela.” Lo mû fadeso atanga ni ota, Pierre, Jacques na Jean, lo gue na ala na yâ ti yaka ni. Vundu akomanse ti sara lo mingi, si lo tene na ala, lo tene: “Vundu asara mbi ngangu, mo bâ mo tene mbi ye ti kui. Ala ngbâ ge, na mbi na ala kue e lango pëpe.”—Matthieu 26:36-38.
Jésus ahon ayo na ala kete, “lo sara agenou, na lo komanse ti sambela”. Lo sambela Nzapa na ndo ti nyen na mara ti ngoi ni so? Lo tene: “Babâ, mo lingbi ti sara ye kue. Mo zi kopo so yongoro na mbi. Me zia a duti tongana ti so bê ti mbi aye ape, me tongana ti so bê ti mo aye.” (Marc 14:35, 36). Lo ye ti tene nyen la? Lo ye ti kiri na peko, ti kpe ti tene lo kui tongana Zo ti zingo azo? Ên-ën, a yeke ni la ape!
Lani na ngoi so Jésus angbâ na yayu kâ, lo bâ tâ tongana nyen la aRomain asara pasi mingi na ambeni zo juska ala fâ ala. Fadeso, teti so lo kue lo yeke zo, so ti tene aye apeut ti nzere na lo wala apeut ti son lo, ye so asara si tongana lo pensé na ye so ayeke ku lo, a sara lo nzoni ape. Me, kota raison so vundu ahon ndo ti lo ayeke so kuâ ti kamene so lo yeke gue ti kui apeut ti bi zonga na ndo ti iri ti Babâ ti lo, ngbanga ti so a yeke bâ lo tongana mbeni zo so ake ndia. Na yâ ti kete ngoi, a yeke kanga lo na ndo ti keke tongana mbeni zo so azonga Nzapa.
Na peko ti sambela ni, Jésus akiri na lo wara abazengele ti lo ota so angbâ ti lango. Lo ngbâ lo tene na Pierre, lo tene: “A yeke ngangu na ala ti lango pëpe même gi l’heure oko legeoko na mbi? Ala lango pëpe na ala ngbâ ti sambela, si ala tï na yâ ti tara pëpe.” Jésus ahinga so vundu la ahon ndo ti abazengele ti lo so, na l’heure nga kue ahon mingi awe. Ni la, lo tene: “Ti tâ tënë ni, zo ayeke na nzara ti sara ye, me lo yeke na ngangu ti sara ni ape.”—Matthieu 26:40, 41.
Na pekoni, Jésus akiri ague ti fani use ni ti sambela, ti hunda na Nzapa ti zi “kopo” ni so na tere ti lo. Na ngoi so lo kiri, lo wara encore abazengele ota so na lango, atâa so ala doit fade ti sambela mingi ti tene ala tï na yâ ti tara ape. Na ngoi so Jésus asara tënë na ala, ala “hinga tënë so ala lingbi ti kiri na ni na lo ape.” (Marc 14:40). Lo kiri lo hon ti fani ota ni, na lo kpo genou ti lo na sese ti sambela.
Teti so a yeke fâ ande Jésus ndali ti so a pensé a tene lo ke ndia, a sara Jésus nzoni ape, ngbanga ti so a yeke bi zonga na ndo ti iri ti Babâ ti lo. Jéhovah amä sambela ti Molenge ti lo, ni la lo tokua mbeni ange ti kpengba Jésus ni. Atâa so kue, Jésus azia lege ti sambelango Babâ ti lo ni ape, lo “ngbâ ti sambela ngangu ahon ti kozo”. Vundu ti lo ni ahon ndo ni. A kpa mbeni nengo kungba na ndo ti go ti lo. Kpale ayeke hara fini ti lo ti lakue lakue nga na ti azo kue. A sara si “gbiki ti lo aga tongana mênë si ayeke tï oko oko na sese.”—Luc 22:44.
Na ngoi so Jésus akiri ti fani ota ni na mbage ti abazengele ti lo, lo wara ala lakue gi na lango. Ni la, lo tene na ala, lo tene: “Na mara ti ngoi tongaso, ala yeke lango na ala yeke wu tere ti ala! L’heure aga nduru awe ti tene a kä Molenge ti zo na a zia lo na maboko ti awasiokpari. Ala londo, e gue. Bâ, zo ti kango mbi asi nduru ge awe.”—Matthieu 26:45, 46.


text:
CHAPITRE 138
Christ aduti na mbage ti maboko ti Nzapa ti koli
JÉSUS ADUTI NA MBAGE TI MABOKO TI NZAPA TI KOLI
SAUL AGA DISCIPLE
E YEKE NA RAISON TI DUTI NA NGIA
Lango bale-oko na peko ti so Jésus akiri na yayu, lo tuku yingo vulu na ndo ti adisciple ti lo na Pentecôte, na ye so afa so lo yeke biani na yayu. Nga, mbeni ye so asi na pekoni afa ni polele. Kete kozo ti tene a bo disciple Étienne na tênë, lo dekongo lo tene: “Ala bâ, mbi bâ yayu azi na Molenge ti zo ayeke luti na koti ti Nzapa.”—Kusala 7:56.
Na ngoi so Jésus asi na yayu kâ na tere ti Babâ ti lo, lo yeke ku ti tene Nzapa amû na lo yanga ti sara mbeni ye. A yeke ye so David atene ni ândo awe, lo tene: “Jéhovah atene na Seigneur ti mbi [Jésus], lo tene: ‘Duti na mbage ti maboko ti mbi ti koli juska mbi zia awato ti mo tongana mbata ti gere ti mo.’” Tongana lo ku ngbii si ngoi ni alingbi awe, lo yeke ‘gue ti sö benda na popo ti awato ti lo.’ (Psaume 110:1, 2). Me, nyen la Jésus ayeke sara na yayu kâ na ngoi so lo ngbâ ti ku ngoi so a yeke mû yanga na lo ti londo na tere ti awato ti lo?
Na Pentecôte ti ngu 33, congrégation ti aChrétien abâ gigi. Jésus angbâ na yayu kâ, me lo komanse ti komande na ndo ti adisciple ti lo so a soro ala na lege ti yingo (aColossien 1:13). Lo yeke fa lege na ala na yâ ti kua ti fango tënë nga lo yeke leke ala ndali ti kua so ayeke ku ala. Kua ni ayeke so wa? Ala so angbâ ande be-ta-zo juska na kuâ, a yeke zingo ande ala, na ala yeke gue ti sara kua na tere ti Jésus, tongana agbia, na yâ ti Royaume ni.
Mbeni kota tapande ti mbeni zo ni so ayeke ga ande gbia ayeke ti Saul, so a hinga lo mingi na iri ti lo ti Romain so ayeke Paul. Lo yeke mbeni Juif so ahinga Ndia ti Nzapa mingi, me amokonzi-nzapa ti aJuif ni asara si lo girisa lege si lo kue lo yeda même ti tene a fâ Étienne. Na pekoni, teti so Saul aye “lakue ti gi ti zia mbeto na bê ti adisciple ti Seigneur”, lo ngbâ lo mû lege ti gue na Damas. Kota Prêtre Caïphe amû yanga na lo ti gbu adisciple ti Jésus, ti ga na ala na Jérusalem (Kusala 7:58; 9:1). Me, na ngoi so Saul ayeke na lege ti guengo ni, mbeni ngangu lumière ti wâ angoro lo, na lo tï na sese.
Mbeni go asara tënë na lo atene: “Saul, Saul, mo yeke sara ye ti ngangu na mbi ngbanga ti nyen?” Saul ni angbâ atene: “Mo yeke zo wa, Seigneur?” Lo tene: “Mbi yeke Jésus, lo so mo yeke sara ye ti ngangu na lo so.—Kusala 9:4, 5.
Jésus angbâ atene na Saul ti gue na Damas ni na ti ku ye so ni yeke hunda na lo ti sara. Me, a gbu maboko ti lo gbungo, ngbanga ti so lumière so asu fade na tere ti lo so avuko lê ti lo. Na mbeni mbage, Jésus asi na Ananias na yâ ti mbeni vision. Ananias ayeke mbeni disciple ti Jésus so alango na Damas. Jésus afa na lo mbeni ndo so a lingbi lo gue dä, na fade lo yeke wara Saul kâ. Me, mbeto ti guengo ni kâ asara Ananias, me Jésus adë bê ti lo atene: “Koli so ayeke mbeni ta so mbi soro ni awe ti mû iri ti mbi ti fa na amara, agbia nga na amolenge ti Israël.” Saul akomanse ti bâ ndo, na gi kâ na Damas ni “lo komanse ti fa tënë ti Jésus na yâ ti asynagogue, lo fa so Jésus si ayeke Molenge ti Nzapa.”—Kusala 9:15, 20.
Na mungo maboko ti Jésus, Paul na ambeni disciple ni amû mbage ti ala mingi na kua ti fango tënë so Jésus akomanse ni lani so. Nzapa airi tënë nzoni na ndo ti kua ti ala ni. Angu 25 tongaso na peko ti so Jésus asi na Paul na lege ti Damas, Paul ni wani asû na mbeti atene a fa nzoni tënë “na création kue so ayeke na gbe ti yayu”.—aColossien 1:23.
Ambeni ngu na pekoni, Jésus afa ambeni molongo ti avision na bazengele Jean so lo ye lo mingi, so a yeke wara ni na yâ ti mbeti ti Apocalypse. Na lege ti avision ni so, Jean angbâ na fini ti tene lo bâ kiringo ti Jésus na yâ ti Royaume ti lo (Jean 21:22). “Na lege ti ngangu ti yingo, [Jean abâ] so [lo] yeke na lâ ti Seigneur.” (Apocalypse 1:10). Ye ni so asi lawa?
Na mandango aprophétie ti Bible nzoni, a ga ti bâ so “lâ ti Seigneur” akomanse na ngoi ti e. Na ngu 1914, Kozo Bira so Amû Sese Kue asungba. Nga, na yâ ti angu so aga na pekoni, gi tënë ti bira la ahon ndo ni, tënë ti kobela, kota nzara, yengingo ti sese nga na ambeni ye nde so afa biani so “fä” so Jésus amû lani na adisciple ti lo, na ndo ti ‘ngoi so lo yeke dä’ nga na ti “ngoi so aye ti ngoi so ayeke gue ti hunzi”, la asi awe so (Matthieu 24:3, 7, 8, 14). A yeke fa nzoni tënë ti Royaume laso mingi, pëpe gi na yâ ti akodro so ayeke na gbe ti Rome, me na ndo ti dunia mobimba.
Jéhovah amû yingo ti lo na Jean ti tene lo fa nda ti ye so: “Fadeso salut, na ngangu, na Royaume ti Nzapa ti e nga na komandema ti Christ ti lo aga tâ ye awe.” (Apocalypse 12:10). Biani, Royaume ti Nzapa so ayeke na yayu, so Jésus afa tënë ni lani mingi so, a yeke tâ ye!
A yeke tâ mbeni nzoni tënë ndali ti adisciple ti Jésus so angbâ be-ta-zo na lo. Ala peut ti zia bê ti ala na tënë ti Jean so, so a tene: “Ndani la, ala duti na ngia, ayayu na ala so ayeke kâ! Mawa na sese nga na ngu-ingo, ngbanga ti so Zabolo adescend na mbage ti ala, lo yeke na kota ngonzo, ndali ti so lo hinga so lo yeke na ngoi mingi ape.”—Apocalypse 12:12.
Na ndembe so, Jésus angbâ gi ti duti ti ku na mbage ti maboko ti Nzapa ti koli ape. Lo komanse ti komande awe, na yâ ti kete ngoi, lo yeke futi awato ti lo kue (aHébreu 10:12, 13). Pendere ye la si ayeke ku e so ape?
TI HINGA AMBENI TËNË
Royaume ti Nzapa akomanse ti komande lawa? (Mbage 1)
Tongana mo wara kiringo tënë ni, mo lingbi ande ti fa pekoni na mbeni zo na yâ ti Bible?


text:
1Mbi Paul, mbi yeke watokua ti Jésus Christ na lege ti so be ti Nzapa aye, mbi na ita Timothée 2si e tokua mbeti so na a-ita, azo ti Nzapa so ayeke na gbata ti Kolose, ala so ama na be na Christ si ala ga oko na lo. Ayeke nzoni Nzapa Babâ ti e asara nzoni be na ala si amu na ala siriri. 3Tongana e yeke sambela ndali ti ala, e yeke mu singila lakue na Nzapa, Babâ ti Kota Gbia ti e Jésus Christ. 4Biani, e ma tënë ti mabe ti ala so ala yeke na ni na Jésus Christ nga na yengo so ala ye na azo ti Nzapa kue. 5Na ndembe so taa-tënë so ayeke Nzoni Tënë asi kozoni na popo ti ala, na ya ti tënë ni, ala ma tënë ti ye so ala zia be ti e ti ku na yayu. Ye so ala zia be ti ku asara si ala zia be ti ala na ndö ti Jésus Christ si ala ye azo ti Nzapa. 6Nzoni Tënë asi na popo ti ala, azo ti Kolose. Na ndö ti dunia kue, Nzoni Tënë ni ayeke gue gi na nduzu si azo ayeke baa aye ti peko ni. Ye ni ayeke gi tongaso na popo ti ala, ti londo na ndembe so ala yamba Nzoni Tënë ni si ala hinga taa-tënë na ndö ti lege so Nzapa ayeke sara nzoni be na azo. 7Epafras, mba ti e zo ti kua so e ye lo mingi afa tënë so na ala; lo yeke nga taa zo ti kua ti Christ ndali ti ala. 8Lo fa nga na e tënë ti ndoye so Yingo azia na be ti ala. 9Ndani laa, ti londo na lango so e ma tënë so, e nga, e ngba ti sambela lakue ndali ti ala. E yeke hunda na Nzapa titene lo sara si ala hinga tënë ti be ti lo kue kue kue si ala wara ndara kue na hingango ye so Yingo ti lo ayeke mu na azo. 10Tongaso, fade dutingo ti ala ayeke lingbi na ti so be ti Kota Gbia aye si ala sara ye so anzere na be ti lo. Ye ti peko ni ayeke so ala yeke sara mara ti anzoni ye nde nde si hingango so ala hinga na Nzapa ayeke gue lakue na nduzu. 11Fade Nzapa ayeke sara titene ala kpengba mingi na lege ti ngangu ti lo so ayeke fa gonda ti lo. Tongaso, na ya ti aye ti ngangu kue, ala lingbi ti gbu ngangu, ala kanga be ti ala ti ku. 12Na ngia na be, ala mu singila na Nzapa Babâ so asara si ala lingbi ti wara anzoni ye so lo leke ndali ti azo ti lo na ya ti lumiere. 13Nzapa azi e na gbe ti ngangu ti makonzi ti vukongo ndo si lo zia e na ndo so Molenge ti lo so lo ye lo mingi ayeke gbia daa. 14Na lege ti Molenge ti lo, lo zi e na ya ti sioni si lo zi siokpari na li ti e kue. 15Christ ayeke limo ti Nzapa so zo ade ti baa lo pepe; lo yeke kozo Molenge, lo yeke na li ti aye so kue Nzapa asara. 16Na lege ti lo, Nzapa asara aye so kue ayeke na yayu na aye so kue ayeke na sese, aye so zo ayeke baa na aye so zo ayeke baa pepe, ayingo so aduti gbia, ala so ayeke makonzi na ala so ayeke na komandema. Nzapa asara aye kue na lege ti Christ, ndali ti Christ. 17Christ ayeke ando daa kozoni na ye kue, ye kue angba ti duti gi na lege ti lo. 18Lo laa lo yeke li ti Eglize so ayeke tere ti lo, ye kue ato nda ni na lege ti lo; lo laa lo zingo na kuâ kozo titene, na ya ti ye kue, lo duti na kozo ndo. 19Biani, Nzapa ayeda ti duti kue kue kue na ya ti Molenge ti lo. 20Nzapa ayeda nga si songo akiri na popo ti lo na aye ti dunia kue na lege ti Molenge ti lo. Lo mu siriri na aye kue na lege ti mene ti Molenge ti lo so ayuru na ndö ti keke ti kroa. Tongaso, songo akiri na popo ti lo na aye kue, ataa aye ti sese, ataa aye ti yayu kue. 21Ala azo ti Nzapa, ala yeke ando azo so akangbi na lo, ala yeke awato ti lo ndali ti sioni tënë ti be ti ala nga na aye ti kirikiri so ala sara. 22Me fadeso, na lege ti Molenge ti lo so amu tere ti zo si akui, songo akiri na popo ti ala na Nzapa. Tongaso, ala lingbi ti luti na le ti Nzapa tongana azo so ayeke nde si ayeke nzoni kue, azo so tënë ayeke na li ti ala pepe, azo so mbeni ye ti sioni ayeke na tere ti ala pepe. 23Me alingbi ala ngba na lege ti mabe, ala luti ngangu na ndö ni si ala kpengba. Na ndembe so ala ma Nzoni Tënë, ala wara lege ti zia be ti ala ti ku, ala zia lege ni, ala hon nde pepe. A fa Nzoni Tënë so na azo ti dunia kue si mbi Paul, mbi ga zo ti kua ti fango Nzoni Tënë ni. 24A-ita, fadeso, mbi yeke na ngia ndali ti pasi so mbi yeke baa ndali ti ala, ngbanga ti so na lege ti pasi ni, mbi yeke hunzi tanga ti pasi ti Christ so lo baa ndali ti Eglize so ayeke tere ti lo. 25Mbi ga zo ti kua ti Eglize alingbi na kua so Nzapa amu na mbi ti sara ndali ti ala: kua ni ayeke kua ti fango tënë ti Nzapa kue kue kue. 26Nzapa ahonde tënë ni ngu na ngu na azo kue si lo zi le ni fadeso na azo ti lo. 27Nzapa aye si ala hinga mosoro na gonda so lo leke na hondengo ni ndali ti azo so ayeke azuife pepe. Ye so lo leke ayeke so: Christ ayeke na be ti ala si ala zia be ti ala ti ku titene ala duti ande na ya ti gonda ti lo. 28Tënë ti lo laa e yeke fa na azo. E yeke mu wango na azo kue si e yeke fa na ala ye na lege ti ndara kue, tongaso si zo oko oko na lege ti gango so lo ga oko na Christ aga kangba na lege ti Yingo. 29Ndali ni, mbi yeke sara kua si mbi yeke tiri ti hunzi kua ni na ngangu so Christ amu na mbi, ngangu so asara si mbi kpengba na ya ti kua ni.
Copyright
Learn More


text:
MBAGE 1
Mä Nzapa si mariage ti mo aduti na ngia
“Na tongo nda ni, lo so asara ala, lo sara ala koli na wali.”
Jéhovah * Nzapa la ayeke kozo zo so abungbi koli na wali na gbe ti mariage. Bible atene na e so lo sara kozo wali, na lo “ga na wali so na koli ni.” Tere ti Adam anzere sioni si lo tene: “So ayeke bio ti bio ti mbi, na mi ti mitele ti mbi.” (Genèse 2:22, 23). Laso nga, Jéhovah aye si azo so asara mariage aduti na ngia.
Tongana mo sara mariage pan, peut-être mo pensé so aye kue ayeke duti ande gi nzoni. Me ti tâ tënë ni, même koli na wali so aye tere mingi ayeke duti ande na akpale (1 aCorinthien 7:28). Na yâ ti brochure so, mo yeke wara ande awango ti Bible so, tongana mo mû pekoni, alingbi ti sara si mariage ti mo nga na sewa ti mo ayeke duti na ngia.
1 YEDA NA KUA SO JÉHOVAH AMÛ NA MO
YE SO BIBLE ATENE: Koli ayeke li ti sewa.
Tongana mo yeke koli ti wali, Jéhovah aku ti tene mo bâ lege ti wali ti mo na nzoni bê (1 Pierre 3:7). Lo zia wali tongana zo ti mungo maboko na mo nga lo ye si mo sara ye na mbage ti wali ti mo na nengo lo nga na ndoye (Genèse 2:18). Yengo so mo ye na wali ti mo ayeke sara si mo yeke nduru ti zia na kozo ndo aye so ayeke sara nzoni na lo ahon ti mo wani.
Tongana mo yeke wali ti koli, Jéhovah aku ti tene mo ne koli ti mo na gbe ti bê ti mo nga mo mû maboko na lo ti sara kua ti lo ti koli nzoni (1 aCorinthien 11:3; aÉphésien 5:33). Yeda na adesizion so lo yeke mû nga sara kua maboko na maboko na lo na bê ti mo kue (aColossien 3:18). Tongana mo sara tongaso, mo yeke nzere na lê ti lo nga na lê ti Jéhovah.
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Koli, hunda na wali ti mo ti fa na mo tongana nyen ti duti nzoni koli. Wali, sara nga tongaso. Ala mä mba nzoni nga ala gi ti sara ye nzoni ahon ti kozo
Kanga bê. A yeke hunda ande ngoi ti tene ala use kue ahinga tongana nyen la ala lingbi ti zia ngia na bê ti mba
2 PENSÉ BIANI NA YE SO AGBU BÊ TI KOLI WALA WALI TI MO
YE SO BIBLE ATENE: A yeke nzoni mo gi gi nzoni ti wali wala koli ti mo (aPhilippien 2:3, 4). Ye lo mingi, nga girisa ape so Jéhovah ahunda na awakua ti lo ti sara “ye na ngangu pëpe na azo kue”. (2 Timothée 2:24). “Tënë senge ti ambeni zo akpo tongana épée, me menga ti wandara asara si ye aga nzoni.” Ni la, soro atënë ti mo nzoni (aProverbe 12:18). Yingo ti Jéhovah ayeke mû maboko na mo ti sara tënë na nzoni bê nga na ndoye.
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Kozoni ti tene ala sara lisoro na ndo ti ambeni ngangu tënë, sambela ti tene mo duti kpô nga ti mä mba ti mo nzoni
Gbu li nzoni na ndo ti ye so mo yeke tene ande nga tongana nyen la mo yeke tene ni
3 ALA MÄ TERE
YE SO BIBLE ATENE: Na ngoi so mo sara mariage, mo ga “mitele oko” na wali wala koli ti mo (Matthieu 19:5). Me atâa so kue, zo oko oko ayeke na asarango ye ti lo nga na apensé ti lo wani. Ni la, a hunda ti tene ala gi ti sara si apensé nga na atënë ti bê ti ala ague oko (aPhilippien 2:2). Mango tere ayeke kota ye mingi na yâ ti adesizion so ala yeke mû. Bible atene: “Ye so zo abi bê ti lo dä ti sara, a ga nzoni na lege ti wango.” (aProverbe 20:18). Zia si awango ti Bible afa lege na ala na yâ ti akota desizion so ala yeke mû.
YE SO MO LINGBI TI SARA:
Tongana mo yeke fa ambeni tënë na wali wala koli ti mo, fa nga na lo apensé ti mo na ndo ni
Bâ wali wala koli ti mo kozo si mo mû yanga ti sara mbeni ye
^ par. 4 Jéhovah ayeke iri ti Nzapa na yâ ti Bible.
TI HINGA AMBENI TËNË
Akoli: Ala bata awali ti ala nzoni
Mbeni sewa alingbi ti duti na nginza, me ambeni ye so ayeke kota ye alingbi ti manke ala.


text:
1Ndani laa, tënë ti Nzapa so e ma, alingbi e gbu ni ngangu, tongaso si e girisa lege pepe. 2Tënë so Nzapa afa ando na lege ti a-ange, aga taa-tënë. Azo so kue ake tënë ni, wala ala so aye ti ma ni pepe, Nzapa afâ ngbanga na li ti ala alingbi mbirimbiri na ye so ala sara. 3Tongaso, tënë ti songo zo na kuâ ayeke kota ye mingi. Tongana e baa ni tongana mbeni senge ye na le ti e, fade e yeke kpe ngbanga ti Nzapa tongana nyen? Kota Gbia ato nda ti tene tënë ti songo zo na kuâ ni so kozoni. Na pekoni, azo so ama tënë ni, ala fa ni na e si ala ye gbe ni atene, tënë ni ayeke taa-tënë. 4Nzapa nga afa atene, tënë ni ayeke taa-tënë na lege ti aye ti kpene nde nde na aye ti dongo be nga na amatabisi ti Yingo-Vuru so lo kangbi na azo tongana ti so be ti lo aye. 5Biani, dunia so ayeke ga ande si e yeke tene tënë ni so, a-ange laa Nzapa azia ni na gbe ti ala pepe. 6Me na ya ti Mbeti ti Nzapa, mbeni zo atene: “Nzapa, zo ayeke nyen titene mo dabe ti mo na lo? Zo ayeke nyen titene mo baa lege ti lo? 7Mo sara si lo kiri na gbe ti a-ange ndali ti kete ngoi, mo sara si azo agonda lo mingi si ane lo. 8Mo zia ye kue na gbe ti lo.” So Nzapa azia ye kue na gbe ti lo, ye kue ayeke na gbe ti lo. Me na le ti e, e de ti baa so ye kue ayeke na gbe ti lo pepe. 9Me ye so e baa ni ayeke so: Nzapa akiri na Jésus na gbe ti a-ange ndali ti kete ngoi. Na lege ti nzoni be ti Nzapa, Jésus akui ndali ti azo kue, nilaa Nzapa asara si azo agonda lo mingi si ane lo ndali ti kuâ so lo kui. 10Nzapa asara ye kue, ye kue ayeke ndali ti lo. Lo ye ti mu azo mingi ti li na ala na ya ti gonda ti lo. Biani, alingbi fade lo sara titene Jésus aga nzoni kue na lege ti pasi so lo baa. Andaa Jésus ayeke mu lege na azo titene ala soo kuâ. 11Lo so ayeke zia azo nde ndali ti Nzapa, lo na azo ni ayeke gi na Babâ oko. Ndani laa, lo yeke na kamene ti iri ala a-ita ti ni pepe. 12Biani, lo tene: “Fade mbi yeke tene tënë ti mo na a-ita ti mbi si mbi yeke gonda mo na ya ti bongbi ti azo ti mo.” 13Lo kiri lo tene: “Fade mbi yeke zia be ti mbi kue na ndö ti Nzapa.” Lo kiri lo tene nga: “Amolenge so Nzapa amu ala na mbi, baa, mbi na ala laa!” 14Ndali ti so amolenge ni ayeke na tere na mene oko, Jésus aga tongana ala si lo mu tere ti zo. Tongaso, na lege ti kuâ ti lo, lo kinda Zabolo so ayeke ando na ngangu na ndö ti kuâ. 15Azo so lani mbeto ti kuâ ayeke sara ala si ala ga tongana angbaa na gigi ti ala kue, na lege ti kuâ ti lo, lo zi ala awe. 16Biani, Jésus aga ti mu maboko na a-ange pepe, me lo ga ti mu maboko na ahale ti Abraham. 17Ndani laa, alingbi fade lo ga tongana a-ita ti lo na ya ti aye kue. Tongaso, lo ga kota wayango-sandaga so ayeke baa mawa ti azo si lo yeke sara kua ti Nzapa na legeni, titene lo zi asiokpari ti azo. 18Biani, lo lingbi ti mu maboko na azo so aye ti tarango be asi na ala, ngbanga ti so lo nga, lo baa pasi si aye ti tarango be asi ando na lo.
Copyright
Learn More


text:
1Biani, na ndö ti sese so, tere ti e ti zo akpa da ti bongo so ayeke buba mbeni lâ; me e hinga e tene, na yayu, e yeke na da so ayeke ngba lakue lakue. Nzapa laa asara ni, maboko ti zo laa asara ni pepe. 2E yeke dema si e yeke gi lege ngangu ti yu mbeni bongo ni, so ti tene da ti e so ayeke na yayu. 3Kota ye ni ayeke titene bongo aduti na tere ti e si tere ti e ni angba senge pepe. 4Biani, na ngoi so kue e yeke na ya ti da ti bongo so, so ti tene na ya ti tere ti e ti zo, e yeke dema na gbe ti mbeni nengo kungba. E ye ti zia tere ti e ti zo so pepe, me e ye titene a yu bongo ti yayu na ndö ti tere ni so, tongaso si fini amene ye so ayeke kui so. 5Nzapa wani laa asara e ndali ti fini so; lo mu nga na e Yingo ti lo ti fa atene, anzoni ye so lo bata ndali ti e, fade lo yeke mu ni kue na e. 6Tongaso be ti e awoko laoko pepe. E hinga e tene, na ngoi so kue e ngba na ya ti tere so, e yeke duti yongoro na Kota Gbia. 7– E yeke duti na fini na lege ti mabe, me na lege ti ye so e yeke baa pepe –. 8Be ti e awoko oko pepe, e ye mingi ti zia tere so e yeke na ni so ti gue ti duti na tere ti Kota Gbia. 9Me taa ye so e ye ayeke titene dutingo ti e azia ngia na be ti lo, ataa e ngba na ya ti tere so wala e sigigi na ya ni. 10Biani, fade e kue e yeke si na le ti ngbanga ti Christ titene zo oko oko awara ye ti peko ti aye so lo sara na ngoi so lo yeke na fini na ndö ti sese so: nzoni ni wala sioni ni. 11E hinga lege ti kpengo mbeto ti Kota Gbia awe, nilaa e yeke gi lege ti sara kue titene azo ayeda na tënë ti lo. Nzapa ahinga e nzoni mingi, mbi hinga mbi tene, gbaa na be ti ala kâ, ala nga ahinga mbi nzoni mingi. 12E yeke kiri ti tene nzoni tënë na ndö ti e wani na ala pepe, me e ye ti mu na ala lege titene ala gonda tere ti ala ndali ti e. Tongaso, fade ala yeke wara tënë ti kiri na ni na azo so ayeke gonda tere ti ala ndali ti ye so le ti zo ayeke baa; me ye so ayeke na be ti zo, ni laa ala yeke gonda tere ti ala daa pepe. 13Tongana e yeke azo so li ti ala ayeke daa pepe, e yeke tongaso ndali ti Nzapa. Tongana e yeke azo so li ti ala ayeke daa, e yeke tongaso ndali ti ala, a-ita. 14Biani, ndoye ti Christ ahon ndö ti e awe, tongana e dabe ti e na tënë so: zo oko akui ndali ti azo kue, zo ni ayeke Christ, tongaso azo kue laa akui legeoko na lo. 15Lo kui ndali ti azo kue titene azo so angba na fini, ala ngba na fini ndali ti ala wani pepe, me ndali ti lo so lo kui si lo zingo na kuâ ndali ti ala. 16Ndani laa, ti fadeso, e yeke kiri ti baa zo oko na le ti e na bango ndo ti zo pepe. Ataa so e baa Christ ando na le ti e na bango ndo ti zo, ti fadeso e yeke kiri ti baa lo tongaso pepe. 17Tongaso, tongana mbeni zo aga oko na Christ, lo ga fini zo awe; ngbene ye ahon awe, fini ye asi. 18Ye kue alondo na Nzapa, lo so lo sara si songo akiri na popo ti e na lo na lege ti Christ. Lo mu na e kua ti sara si songo akiri na popo ti lo na azo. 19Biani, Nzapa laa asara si songo akiri na popo ti lo na azo na lege ti Christ. Lo kanga le ti lo na ndö ti asiokpari ti azo, lo zia tënë ti lekengo songo na yanga ti e ti tene ni na azo. 20Tongaso, e yeke sara kua ti lembe na iri ti Christ; Nzapa wani laa airi ala na lege ti e: e voro ala na iri ti Christ, ala yeda titene songo akiri na popo ti ala na Nzapa. 21Christ asara siokpari oko pepe, me Nzapa asara si siokpari ti e akiri na li ti lo. Tongaso na lege ti Christ, Nzapa asara si e ga mbirimbiri.
Copyright
Learn More


text:
MBAGE 3
Tongana bê ti e ason: Tongana e yeke na “tënë ti dema”
“Mbeni ita-wali ti yâ ti congrégation ti mbi abi tënë na li ti mbi senge senge, lo tene mbi la mbi nzi nginza ti lo. Ambeni ita so amä tënë ni na yâ ti congrégation nga ayôro yanga ti ala dä. Na nda ni, ita-wali ni atene na mbi so ni mä mbeni tënë so afa so tënë ayeke na li ti mbi ape. Atâa so lo hunda lani pardon, mbi tene na yâ ti bê ti mbi so mbi yeke pardonné lo lâ oko ape ndali ti ye so lo sara so.”—Linda.
MARA ti ye so asi na Linda so asi na mo awe? Bê ti mo ason mingi awe ndali ti aye so mbeni ita asara na mo? A yeke ye ti mawa ti bâ so, sarango ye ti ambeni ita asara vundu na amba ti ala nga asara si ala voro Jéhovah tongana ti kozo ape. Mo kue a si na mo awe?
Mbeni ye alingbi ti “kangbi e na ndoye ti Nzapa”?
Ti tâ tënë ni, a lingbi ti duti ngangu mingi na e ti pardonné mbeni ita so ason bê ti e. Me, a lingbi aChrétien andoye tere na popo ti ala (Jean 13:34, 35). Tongana mbeni ita asara ye na e na lege ni ape, vundu ayeke sara e mingi nga bê ti e ayeke son ngangu.—Psaume 55:13.
Biani, Bible atene so na ambeni ngoi aChrétien ayeke na “tënë ti dema” na tere ti amba ti ala (aColossien 3:13). Atâa so kue, tongana ye tongaso asi na e wani, e lingbi ti bâ so a yeke ngangu mingi ti hon ndo ni. Nyen la alingbi ti mû maboko na e? Zia e bâ ambeni fango ye ti Bible ota:
Babâ ti e ti yayu ahinga ye kue. Jéhovah ayeke bâ ye kue so ayeke passé, même aye so a sara na e na lege ni ape nga na apasi ti pekoni (aHébreu 4:13). Na ndo ni, lo yeke bâ mawa ti e na ngoi so e yeke bâ pasi (Ésaïe 63:9). Lo yeke zia lege lâ oko pëpe na ‘ye ti vundu wala ye ti mawa’ wala mbeni ye nde, wala même mbeni wakua ti lo, “ti kangbi e na ndoye ti Nzapa”. (aRomain 8:35, 38, 39). A lingbi e nga kue e zia pëpe si mbeni ye wala mbeni zo akangbi e na ndoye ti Nzapa.
Ti pardonné zo aye ti tene pëpe ti kanga lê na ndo ti sioni ye so lo sara. Tongana e pardonné aita so ason bê ti e, aye pëpe ti tene so e bâ aye so ala sara na e so tongana senge ye, e yeda na ni, e tene so a sara ye ape nga e kanga lê na ndo ni. Girisa pëpe so Jéhovah ayeda lâ oko pëpe na azo so asara siokpari, me lo pardonné ala tongana lo bâ so mbeni nzoni raison ayeke dä ti sara ni (Psaume 103:12, 13; Habakuk 1:13). Tongana Jéhovah awa e ti pardonné amba ti e, lo ye ti tene e sara ye tongana lo. “Ngonzo ti Lo ayeke teti lakue pëpe.”—Psaume 103:9; Matthieu 6:14.
Tongana e bata ngonzo na bê ape, e yeke sara nzoni na e wani. Na lege wa? Tara ti bâ ye so. Mo yô mbeni tênë na maboko ti mo, peut-être so ane mingi ape. A lingbi ti duti ngangu na mo ape ti yô ni teti kete ngoi. Me nyen la ayeke si tongana mo yô ni aninga? Mo lingbi ti yô ni teti ngoi oke? Gi na yâ ti ambeni minute? L’heure oko? Ahon so? Kite ayeke dä ape so maboko ti mo ayeke fatigué mingi. Biani, nengo ti tênë ni ayeke changé ape. Tongana mo yô ni aninga, a yeke ne mo mingi. Ngonzo nga ayeke tongaso. Tongana e bata ngonzo na bê aninga mingi, même gi kete ngonzo, a yeke sara sioni na e mingi. A yeke senge ape la Jéhovah awa e ti bata ngonzo na bê ape. Biani, tongana e bata ngonzo na bê ape, e yeke sara nzoni na e wani.—aProverbe 11:17.
“A yeke lani mo bâ mo tene Jéhovah wani la ayeke sara tënë na mbi”
Aye wa la amû maboko na Linda ti bata ngonzo na bê ape na ngoi so mbeni ita ason bê ti lo? Mbeni ye so amû maboko na lo ayeke so lo gbu li na ndo ti aversê so awa e ti pardonné amba ti e (Psaume 130:3, 4). Bê ti Linda adö na ngoi so lo hinga so tongana e pardonné amba ti e, Jéhovah kue ayeke pardonné e (aÉphésien 4:32–5:2). Atënë so andu bê ti lo lani mingi, lo tene: “A yeke lani mo bâ mo tene Jéhovah wani la ayeke sara tënë na mbi.”
A si na mbeni ngoi, Linda asara ngonzo na tere ti ita-wali ni encore ape. Lo pardonné ita-wali ni nga fadeso ala ga kamarade. Linda angbâ ti voro Jéhovah. Hinga biani so Jéhovah ayeke mû maboko na mo ti sara nga tongaso.


text:
BIBLE ACHANGÉ FINI TI AZO
Mû gi na mbi ngu oko ti siriri nga na ti ngia awe
A DÜ LO NA NGU: 1971
NA KODORO TI: FRANCE
LO YEKE ÂNDÖ: ZO SO AYE SARANGO YE TI KIRIKIRI NGA ZO TI NYONGO MBANGI
GIGI TI MBI ÂNDÖ:
Mbi na asewa ti mbi e lango lani na Tellancourt, mbeni kete kodoro so ayeke na mbage ti nord-est ti France. Babâ ti mbi ayeke Français na mama ti mbi ayeke zo ti Italie. Na ngoi so mbi yeke na ngu miombe, e gue na Italie, na yâ ti mbeni quartier ti Rome so awayere ayeke dä mingi. Babâ na mama ti mbi ayeke papa lani ngangu ndali ti so ala yeke na kpale ti nginza.
Na ngoi so mbi yeke na ngu 15, mama ti mbi apusu mbi ti wara akamarade. Tongaso, mbi komanse ti lango na gigi teti ambeni ngoi. Hio na pekoni, mbi komanse ti wara asioni kamarade. Mbeni lâ, mbeni koli so akpa nzoni zo aga na mbage ti mbi, lo yôro na mbi mbangi, na mbi mû ni, ngbanga ti so mbi ye ti fa so mbi ga koli awe. Hio, mbi tï na yâ ti kua ti nyongo ti mbangi nga na ti sarango ye ti kirikiri. Fani mingi, a gbu mbi na ngangu a lango na mbi. Gigi ayeke encore ye oko na lê ti mbi ape; tongana mbi kui lani ason nga mbi ape. Mbi yeke lani gi mbi oko. Na ngu 16, mbi tara ti fâ tere ti mbi lani na nyongo ngbenda ti whisky oko kue na mbi gue mbi tï na yâ ti mbeni ngu. Ye ti pekoni ayeke so, teti lango ota, mbi lï na yâ ti coma.
Mbi komanse ti hinga nzerengo ti gigi, me na mbage, mbi ga sioni zo nga zo so asara ye na lege ni ape. Mbi yeke gue mbi sara lango-sioni na azo na da ti ala, mbi zia mbangi na yâ ti ye ti nyongo ti ala, na pekoni mbi yeke nzi aye ti ala. Mbi yeke sara kua lani na agroupe ti abandit, ti kä mbangi ti ala na akodoro so ayeke na yâ ti Italie. Mbi wara tënë na Lapolice lege mingi. Gigi ti mbi aga lani kirikiri na ndani ayeke dä ape. Me, mbi hinga lani so raison so mbi yeke na fini ayeke dä. Mbi sambela Nzapa ti tene lo mû gi na mbi ngu oko ti siriri nga na ti ngia awe.
LEGE SO BIBLE ACHANGÉ FINI TI MBI:
Na ngoi so mbi yeke na ngu 24, mbi mû desizion ti gue na Angleterre. Gigi ti mbi ayeke lani na lê ti kuâ ngbanga ti so mbi yeke kä lani mbangi. Kozo si mbi hon, mbi gue mbi bâ mama ti mbi, na li ti mbi akpe tongana mbi bâ mbeni koli, so iri ti lo ayeke Annunziato Lugarà, so ayeke fa na lo tënë ti Bible. * Teti so mbi hinga so, ândö, lo yeke mbeni sioni zo, mbeto asara mbi na mbi hunda lo nyen la lo yeke gi ge nyen. Lo fa na mbi aye so lo changé na yâ ti gigi ti lo ti ga Témoin ti Jéhovah, nga lo tene na mbi ti tene mbi gi aTémoin ti Jéhovah ti tene ala manda na mbi Bible, tongana mbi si kâ na Angleterre ni. Mbi yeda. Mawa ni ayeke so, tongana mbi si kâ, mbi kiri na yâ ti ngbene sarango ye ti mbi.
Mbeni lâ, mbi tingbi na mbeni Témoin ti Jéhovah so angbâ ti kangbi Tour ti Ba Ndo na Réveillez-vous ! na ndo ti mbeni lege, so azo ayeke hon dä mingi, na Londres. Tongana mbi rappelé na zendo so mbi mû na Annunziato, mbi hunda na Témoin ni ti manda Bible na mbi.
Aye so mbi manda adö bê ti mbi mingi. Na tapande, bê ti mbi apika tongana mbi diko tënë so ayeke na 1 Jean 1:9, so atene na ndo ti Nzapa atene: “Tongana e fa asiokpari ti e na gigi, lo yeke be-ta-zo nga mbilimbili ti pardone siokpari ti e na ti sukula e.” Versê so andu bê ti mbi mingi ngbanga ti so, gigi so mbi yeke na ni asara si mbi bâ tere ti mbi so mbi yeke saleté mingi. Hio, mbi komanse ti gue na abungbi na Da ti Royaume ti aTémoin ti Jéhovah. A yamba mbi kâ nzoni. Tongana mbi bâ yengo tere so ayeke na popo ti ala, mbi kue mbi ye ti ga mbeni membre ti yâ ti bungbi ti ala ni, ngbanga ti so a yeke mbeni ye so mbi yeke gi ni gingo depuis so la.
A yeke lani ngangu na mbi ape ti zia lege ti mbangi nga na sarango ye ti kirikiri, me a yeke lani ngangu na mbi ti changé asarango ye ti mbi. Mbi bâ so a lingbi mbi ne azo kue. Me juska laso kue, mbi ngbâ ti tiri na asioni pensé. Me na lege ti mungo maboko ti Jéhovah, mbi sara a-effort mingi. Nze omene na peko ti so a manda Bible lani na mbi, mbi wara batême, mbi ga Témoin ti Jéhovah, na ngu 1997.
NZONI YE SO MBI WARA NA PEKONI:
Na peko ti batême ti mbi, mbi sara mariage na Barbara, so lo kue lo ga lani Témoin ti Jéhovah ade ti ninga ape. Tongana mbeni ngbene kamarade ti mbi abâ tongana nyen la mbi changé, lo kue lo komanse ti manda Bible. Na pekoni, lo ga Témoin, lo na ita ti lo ti wali kue. Na pekoni encore, ita ti atâ ti mbi ti wali, so ngu ti lo ahon 80, akomanse ti manda Bible na lo wara batême kozoni si lo kui.
Mbi yeke sara kua fadeso tongana ancien na yâ ti congrégation ti mbi, na mbi na wali ti mbi e yeke fa tënë teti al’heure mingi. E yeke fa tënë na azo so ayeke tënë yanga ti Italien, na gbata ti Londres. Na ambeni ngoi, vundu ayeke sara mbi mingi ndali ti aye so mbi sara ândö, me Barbara ayeke aidé ka mbi mingi. Mbi yeke na mbeni nzoni sewa, so mbi yeke gi ni depuis, nga mbi yeke na Babâ ti mbi ti ndoye so mbi ye ka ti wara ni depuis. Mbi hunda lani na Nzapa ngu oko ti siriri nga na ti ngia, me lo mû na mbi mingi ahon so!
Mbi yeke na mbeni nzoni sewa, so mbi yeke gi ni depuis, nga mbi yeke na Babâ ti mbi ti ndoye so mbi ye ka ti wara ni depuis
^ par. 10 Bâ article, “Bible achangé fini ti azo: Mbi fono lani lâ oko sân ngombe ti mbi ape,” tënë ti Annunziato Lugarà, na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango 1 ti juillet 2014, lembeti 8-9.


text:
1Mbi Paul, mbi yeke watokua ti Jésus Christ na lege so be ti Nzapa aye. Mbi na ita Timothée laa e tokua mbeti so. E tokua mbeti ni na Eglize ti Nzapa so ayeke na gbata ti Korente nga na azo ti Nzapa so ayeke na sese ti Akayi kue. 2Ayeke nzoni Nzapa Babâ ti e na Kota Gbia Jésus Christ asara nzoni be na ala si amu na ala siriri. 3E gonda Nzapa, Babâ ti Kota Gbia ti e Jésus Christ, Babâ so ayeke baa mawa ti azo mingi si lo yeke de be ti zo na ya ti aye kue! 4Lo yeke de be ti e na ya ti apasi so kue e yeke baa. Tongaso si e wani, e ga azo so alingbi ti de be ti azo so kue ayeke na ya ti pasi, e lingbi ti de be ti azo gi tongana ti so Nzapa ade be ti e so. 5Biani, legeoko tongana ti so e na Christ e baa pasi ahon ndoni, Christ ayeke de be ti e nga ahon ndoni. 6Tongana e yeke baa pasi, so ayeke sara si be ti ala ade si ala soo kuâ. Tongana be ti e ade, so ayeke sara si be ti ala ade si ala kanga be ti ala na ya ti amara ti pasi so e nga, e yeke baa so. 7E zia be ti e kue na ndö ti ala, ngbanga ti so e hinga e tene, pasi so e yeke baa so, ala nga ayeke baa ni, nilaa fade be ti ala ayeke de tongana ti so be ti e ade. 8A-ita, e ye titene ala hinga tënë na ndö ti apasi so e baa na sese ti Azii: e baa lani pasi ngangu mingi, pasi ni aye ti hon ngangu ti e; ti be ti e, e tene, ti e ahunzi awe. 9E baa ti e, e tene, a fâ ngbanga ti kuâ na li ti e awe. Me ye ni asara si e kiri e zia be ti e na ndö ti ngangu ti e wani pepe, me e zia be ti e na ndö ti Nzapa so ayeke zingo azo na kuâ. 10Lo laa lo zi e na ya ti kuâ, fade lo yeke kiri ti zi e na ya ni. Biani, e zia be ti e ti ku lo, fade lo yeke kiri ti zi e. 11Ala nga, ala yeke mu maboko na e na lege ti sambela ti ala. Tongaso, fade Nzapa ayeke ma sambela so azo mingi ayeke sambela ndali ti e si lo yeke sara ande nzoni be na e. Ndani laa azo mingi ayeke mu singila na lo ndali ti e. 12Ye so e yeke gonda tere ti e daa ayeke so: be ti e afa na e atene, dutingo ti e na dunia so, e duti na vuru be nga na be so sioni oko ayeke daa pepe. E duti tongaso mbirimbiri na mbage ti ala na lege ti ndara ti azo pepe, me na lege ti nzoni be ti Nzapa. 13Na ya ti ambeti so kue e tokua na ala, e su gi tënë so ala lingbi ti diko si ala ma ya ni. Mbi hinga mbi tene, gbaa ala yeke ma ya ti tënë ni kue. 14Andaa ti fadeso, ala de ti ma ya ti atënë ti e ni kue pepe. Ye so ala lingbi ti ma ya ni ayeke so: na lango ti kiringo ti Kota Gbia ti e Jésus, fade ala yeke gonda tere ti ala ndali ti e si e nga, e yeke gonda tere ti e ndali ti ala. 15Mbi hinga biani mbi tene, ye ni ayeke tongaso, nilaa mbi ye lani ti si kozoni na popo ti ala titene ala wara nzoni ye fani use. 16Na pekoni, mbi ye lani ti londo na ala kâ ti gue na Masedoane. Ti hunzi na ni, mbi ye ti londo na Masedoane ti kiri na ala kâ si ala mu na mbi maboko ndali ti tambula ti mbi ti gue na Judée. 17So mbi leke na be ti mbi tënë ti tambula so, mbi mu tënë ni tongana tënë ti ngia? Wala aye so mbi leke na be ti mbi ti sara so, mbi leke ni na lege ti anzara ti be ti mbi si gi mbi oko so, mbeni be ti mbi atene: “een” si mbeni be ti mbi atene: “ên-en”? 18Na le ti Nzapa, tënë so mbi tene na ala, mbi tene ge “een” si mbi tene kâ “ên-en” pepe. 19Jésus Christ, Molenge ti Nzapa, so mbi, Silas na Timothée, e fa tënë ti lo na popo ti ala, lo ga ti tene “een” si na mbage lo tene ‘ên-en’ pepe; me tënë ti lo ayeke gi “een”. 20Na lege ti lo laa Nzapa atene “een” ti mu na e aye so kue lo mu ando zendo ni. Na lege ti lo nga laa e yeke tene “amen” ti gonda Nzapa. 21Nzapa laa ayeke sara titene mbi na ala kue, e kpengba na lege ti gango so e ga oko na Christ. Lo laa lo zia e nde ndali ti lo; 22lo nga laa lo zia nzoroko ti lo na ndö ti e, lo zia Yingo ti lo na be ti e ti fa atene, anzoni ye so lo bata ndali ti e, fade lo yeke mu ni kue na e. 23Mbi tene taa-tënë, Nzapa ayeke ma mbi. Tongana mbi tene mvene, ayeke nzoni Nzapa afâ mbi! Mbi zia lege ti kiringo na Korente, ngbanga ti so mbi ye ti sara pasi na ala pepe. 24E ye ti duti makonzi na ndö ti mabe ti ala pepe, ngbanga ti so ala kpengba na lege ti mabe awe, me e ye ti sara kua maboko na maboko titene ala duti na ngia.
Copyright
Learn More


text:
1Na pekoni, Jésus atambula na ya ti agbata na akete kodro; lo yeke fa na azo Nzoni Tënë ti kodro-gbia ti Nzapa. Adisiple baleoko na use ayeke na tere ti lo, 2ala na ambeni wali so lo tumba asioni yingo na ya ti ala si lo kai akobela na tere ti ala. Awali ni ayeke: Marie so a iri lo zo ti kodro ti Magdala, so ayingo mbarambara asigigi na ya ti lo, 3lo na Jeanne, wali ti Kuza, wabatango aye ti Herode, na Suzanne na ambeni wali mingi so ayeke mu ye ti ala wani ti mu maboko na Jésus na adisiple ti lo. 4Gba ti azo alondo na ya ti agbata oko oko kue si ala ga abongbi na tere ti Jésus; lo tene na ala toli so, lo tene: 5“Mbeni zo ague na yaka ti lo ti bi ale ti kobe. So lo yeke bi ale ti kobe ni, ambeni atuku na tere ti lege; azo ado ni na gere ti ala si andeke ti nduzu ate ni kue. 6Ambeni le ni atuku na ndö ti atêne; ala sigigi, akono si ahole, ngbanga ti so ngu ayeke na gere ni pepe. 7Ambeni le ni atuku na popo ti apere ti ki; apere ni akono legeoko na ale ti kobe ni si akanga ndö ti ala kue. 8Ambeni le ni atuku na nzoni sese; ala kono si ala oko oko ale ngbangbo oko.” So Jésus atene tënë so awe, lo dekongo, lo tene: “Zo so ayeke na mê ti mango ndo, ayeke nzoni lo ma tënë so!” 9Adisiple ti Jésus ahunda lo na nda ti toli so. 10Lo tene: “Ti ala, Nzapa amu na ala lege ti hinga nda ti tënë ti Kodro-gbia ti Nzapa so angba na hondengo ni, me ti ambeni zo, a tene tënë ni na ala na lege ti atoli titene ‘ala yeke baa ndo, me ala yeke baa ye pepe; ala yeke ma ndo, me ala yeke ma ya ti atënë ni pepe.’ ” 11“Nda ti toli ni ayeke so: le ti kobe ni ayeke tënë ti Nzapa. 12Ambeni zo ayeke tongana tere ti lege so ale ti kobe atuku daa. So ala ma tënë ni, Zabolo aga, azi tënë ni na be ti ala titene ala ma na be pepe, ngbanga ti ala soo kuâ. 13Ambeni zo ayeke tongana ndö ti têne so ale ti kobe atuku daa; tongana ala ma tënë ni, ala yamba ni na ngia, me tënë ni ali na ya ti be ti ala pepe; ala ma na be gi na ya ti kete ngoi, tongana ye ti tarango be asi na ala, ala do lege ni azia. 14Ale ti kobe so atuku na popo ti apere ti ki ayeke azo so ama tënë ni; me gingo be ti ala, na amosoro, na anzerengo ye ti dunia so akanga ndö ti ala si lege ti ala ti le nzoni lengo ayeke daa pepe. 15Ambeni zo ayeke tongana nzoni sese so ale ti kobe atuku daa; ala ma tënë ni na be so ayeke mbirimbiri si ayeke nzoni. Ala bata tënë ni si ala kanga be ti ala ti le lakue.” 16“Zo ayeke zia wâ na ya ti lamba ti zia ni na gbe ti ta wala na gbe ti gbogbo pepe. Me lo yeke zia ni na ndö ti mbeni ye na nduzu si azo so ayeke li na ya ti da abaa ndo nzoni. 17Ye so kue angba na hondengo ni, fade ayeke sigigi polele na le ti azo; ye so kue angba na gbe mingo, fade ayeke sigigi si azo kue ahinga tënë ni. 18Ala sara hange na lege so ala yeke ma na tënë, ngbanga ti so zo so ayeke na ye, fade a kiri amu mbeni na ndö ni na lo; me zo so ayeke na ye pepe, ataa ye so lo baa lo tene, ni yeke na ni, fade a yeke zi na maboko ti lo.” 19Mama ti Jésus na a-ita ti lo aga ti baa lo, me ala lingbi ti si na tere ti lo pepe, ngbanga ti so azo ayeke gbani gbani. 20Azo atene na lo: “Mama ti mo na a-ita ti mo ayeke na gigi, ala ye ti baa mo.” 21Lo kiri tënë na ala: “Azo so ama tënë ti Nzapa si ala yeke sara ye alingbi na ni, ala so laa ayeke mama ti mbi na a-ita ti mbi.” 22Mbeni lâ, Jésus na adisiple ti lo ako na ya ti ngo; lo tene na ala: “E gue na mbage ti kota ngu ni kâ.” Ala hon ague yongoro na le ti ngu ni. 23So ala yeke hon na le ti ngu ni, Jésus alango. Mbeni kota pupu ato nda ti ya na le ti ngu ni si ngu ayeke tuku na ya ti ngo ni; ala yeke na ya ti ye ti ngangu. 24Ala ga azingo Jésus, atene: “Kota zo, kota zo, e yeke kui!” Lo zingo na lango, lo suku na pupu nga na amapo ni si ala kai, ndo ade. 25Na pekoni, lo tene na adisiple ti lo: “Mabe ti ala ayeke na ndo wa?” Mbeto agbu ala, li ti ala kue akpe si ala yeke tene na popo ti ala, atene: “Koli so ayeke zo wa si lo suku na pupu nga na ngu si ala kue ama yanga ti lo so?” 26Jésus na adisiple ti lo asi na mbage ti ngu ni na sese ti azo ti Zeraza, so ayeke baa le na Galile. 27So Jésus alondo na ya ti ngo ni si lo yeke zu na sese, mbeni zo ti gbata ni so ayeke na asioni yingo aga atengbi na lo. Ngu mingi, zo ni ayu bongo pepe, lo yeke lango nga na ya ti da pepe, me lo yeke lango gi na popo ti adu ti kuâ. 28So lo baa Jésus, lo dekongo, lo ti na gbe ti lo si lo tene tënë na kota go, lo tene: “Jésus, Molenge ti Nzapa so ayeke na yayu kâ na ndö ti aye kue, ti mo na mbi nyen? Mbi gbu gere ti mo, sara sioni na mbi pepe!” 29Lo tene tongaso, ngbanga ti so Jésus asuku na sioni yingo ni ti sigigi na ya ti koli so. Lege mingi, sioni yingo ni amu lo; azo ayeke kanga maboko ti lo na gere ti lo na azingiri ti bata lo, me lo yeke fâ ya ti aye so kue si sioni yingo ni ayeke mu lo ti kpe na lo na benyama. 30Jésus ahunda lo: “Iri ti mo ayeke nyen?” Lo kiri tënë: “Gbani-gbani”, ngbanga ti so asioni yingo gbani gbani laa ali na ya ti lo. 31Asioni yingo ni avoro tere ti ala na Jésus titene lo mu yanga na ala pepe ti gue na ya ti kota du so alinda mingi so. 32Andaa na ndo ni so, gba ti anguru ayeke te kobe na li ti hoto. Asioni yingo ni avoro Jésus titene lo zia ala, ala li na ya ti anguru ni; lo yeda na ala. 33Tongaso asioni yingo ni asigigi na ya ti koli ni, ala li na ya ti anguru ni. Ala londo na loro na li ti hoto ni si ala tuku kue na ya ti ngu, ala kui. 34So awabatango-nguru ni abaa ye so asi so, ala kpe si ala gue atene tënë ni na ya ti gbata ni nga na ya ti akete kodro ti yanga ti yaka. 35Azo aga ti baa ye so asi so. Ala si na tere ti Jésus si ala baa koli so lani asioni yingo asigigi na ya ti lo so. Lo yeke duti na gbe ti Jésus, lo yu bongo si li ti lo aga nzoni. Mbeto agbu ala kue. 36Azo so abaa ye so asi so afa na azo ni lege so zo ti asioni yingo so aga nzoni. 37Azo ti sese ti Zeraza kue ahunda na Jésus ti londo na ndo ti ala ti hon, ngbanga ti so kota mbeto agbu ala mingi. Jésus ako na ya ti ngo si lo kiri. 38Koli so asioni yingo asigigi fade na ya ti lo so ahunda mingi na Jésus ti ngba na tere ti lo. Me Jésus ake na lo, atene: 39“Kiri na ndo ti mo si mo fa peko ti ye so kue Nzapa asara na mo.” Koli ni ague si lo yeke fa tënë ti ye so kue Jésus asara na lo so na azo ti gbata ni kue. 40So Jésus akiri awe, gba ti azo aku lo ti yamba lo. 41Mbeni koli so iri ti lo Yairus, aga na tere ti lo; lo yeke makonzi ti da ti sambelango Nzapa. Lo ti na gbe ti Jésus, lo voro lo titene lo gue na da ti lo, 42ngbanga ti so oko molenge ti lo ti wali ngu ti lo ayeke nduru na ngu baleoko na use ayeke kui. So Jésus amu lege ti gue, azo gbani gbani ayeke na tere ti lo si ala yeke pete lo mbage na mbage. 43Mbeni wali ayeke kâ, mene ayeke ga na tere ti lo mingi mingi, asara ngu baleoko na use awe. Wali so abuba aye ti lo kue na lege ti awanganga ndali ti kobela so, me zo oko awara lege ti kai kobela ni pepe. 44Lo ga na mbage ti peko ti Jésus si lo ndu yanga ti bongo ti lo. Gi hio tongaso, kobela ti mene ni akai. 45Jésus ahunda ndo, atene: “Zo wa laa andu mbi so?” Azo ni kue abere atene, ayeke ani pepe; Pierre atene: “Kota zo, azo ayeke gbani gbani, ala laa ayeke pete mo mbage na mbage!” 46Me Jésus atene: “Mbeni zo andu mbi! Mbi hinga ni, ngbanga ti so mbeni ngangu asigigi na ya ti tere ti mbi.” 47So wali ni ahinga atene, a sigigi na nda ti lo awe, tere ti lo ayeke do, lo ga, lo ti na gbe ti Jésus, lo fa na le ti azo kue ye so asara si lo ndu bongo ti Jésus. Lo fa nga lege so kobela ti lo akai gi na ndembe so lo ndu bongo ni. 48Jésus atene na lo: “Molenge ti mbi ti wali, mabe ti mo asoo mo awe, mo gue nzoni!” 49So Jésus ade ti tene tënë so, mbeni zo alondo na da ti Yairus si aga atene na lo: “Molenge ti mo ni akui awe; mo hunda na wafango-ye ti gue kâ senge senge pepe.” 50Me Jésus ama tënë ni si lo tene na Yairus: “Sara mbeto pepe, ma gi na be; fade lo yeke soo kuâ.” 51So Jésus asi na da ni, lo mu lege gi na Pierre, Jean na Jacques, na babâ ti molenge ni na mama ti lo titene ala na lo ali na ya ti da ni. 52Azo ni kue ayeke toto si ala yeke dema tere ndali ti molenge ni. Me Jésus atene na ala: “Ala toto pepe! Lo kui pepe, me lo yeke lango.” 53Ala he lo na ngia, ngbanga ti so ala hinga atene, molenge ni akui awe. 54Me Jésus agbu maboko ti molenge ni, lo iri lo, lo tene: “Molenge ti mbi, londo!” 55Yingo ti lo akiri na ya ti tere ti lo si gi hio tongaso, lo londo. Jésus amu yanga, atene: “Ala mu na lo kobe, lo te.” 56Li ti babâ na mama ti molenge-wali ni akpe; me Jésus amu yanga na ala ti tene tënë ni na zo oko pepe.
Copyright
Learn More