text:
Azo nde nde so ague asara kodro na Jérusalem (1-36)
11 Amokonzi ti azo ti Israël asara kodro fadeso na Jérusalem.+ Me tanga ti azo ni abi mbeni ye+ ti bâ zo wa na popo ti azo bale-oko alingbi ti gue ti sara kodro na Jérusalem, gbata so ayeke nzoni-kue, na tanga ti azo ni gumbaya ayeke ngbâ ti ala na yâ ti ambeni gbata ni nde.2 Nga, azo ni airi tënë nzoni na ndö ti azo kue so ayeda na bê ti ala wani ti sara kodro na Jérusalem.3 So ayeke iri ti amokonzi ti kodro-komanda ni so asara kodro na Jérusalem la. (Tanga ti azo ti Israël, aprêtre, azo ti mara ti Lévi, azo ti kua ti temple,*+ nga na ahale ti azo ti kua ti Salomon+ so asara kodro na yâ ti ambeni gbata ni nde ti Juda, zo oko oko aduti na ndö ti sese ti lo na yâ ti gbata so lo yeke dä.+4 Ambeni zo ti mara ti Juda na ti Benjamin nga asara kodro na Jérusalem). Na popo ti azo ti mara ti Juda a wara Athaïah molenge ti Ozias, Ozias ayeke molenge ti Zacharie, Zacharie ayeke molenge ti Amariah, Amariah ayeke molenge ti Shéphatiah, Shéphatiah ayeke molenge ti Mahalalel, Mahalalel ayeke molenge ti Pérès.+5 A yeke wara nga Maaséïah molenge ti Baruch, Baruch ayeke molenge ti Colhozéh, Colhozéh ayeke molenge ti Hazaïah, Hazaïah ayeke molenge ti Adaïah, Adaïah ayeke molenge ti Joïarib, Joïarib ayeke molenge ti Zacharie, Zacharie ayeke molenge ti Shiloni.6 Amolenge ti Pérès kue so asara kodro na Jérusalem ayeke lani 468, ala kue ayeke angangu-koli.7 Azo ti Benjamin ayeke: Sallu+ molenge ti Méshullam, Méshullam ayeke molenge ti Joëd, Joëd ayeke molenge ti Pédaïah, Pédaïah ayeke molenge ti Colaïah, Colaïah ayeke molenge ti Maaséïah, Maaséïah ayeke molenge ti Ithiel, Ithiel ayeke molenge ti Jéshaïah;8 na peko ti lo ayeke Gabbaï na Sallaï, ala kue ayeke 928;9 Joël molenge ti Zicri la ayeke zo so ayeke bâ ndo na ndö ti ala, na Juda molenge ti Hassénuah la ayeke use zo so ayeke bâ ndo na ndö ti gbata ni.10 Ti aprêtre ayeke: Jédaïah molenge ti Joïarib, Jakin,+11 Séraïah molenge ti Hilkiah, Hilkiah ayeke molenge ti Méshullam, Méshullam ayeke molenge ti Zadoc, Zadoc ayeke molenge ti Méraïoth, na Méraïoth ayeke molenge ti Ahitub,+ mbeni mokonzi na da* ti tâ Nzapa;12 ala na aita ti ala 822 so asara kua ti da ti tâ Nzapa; Adaïah molenge ti Jéroham, Jéroham ayeke molenge ti Pélaliah, Pélaliah ayeke molenge ti Amzi, Amzi ayeke molenge ti Zacharie, Zacharie ayeke molenge ti Pashhur,+ Pashhur ayeke molenge ti Malkijah,13 na aita ti lo so ayeke amokonzi na ndö ti ahale ti akotara ti ala, ala kue ayeke 242; nga Amashsaï molenge ti Azarel, Azarel ayeke molenge ti Ahzaï, Ahzaï ayeke molenge ti Méshillémoth, Méshillémoth ayeke molenge ti Immer,14 ala na aita ti ala ni so ayeke angangu-koli, azo so asara mbeto pëpe, ala kue ayeke 128; na zo so abâ ndo na ndö ti ala ayeke Zabdiel, zo ti mbeni sewa so iri ni awu.15 Ti azo ti mara ti Lévi ayeke: Shémaïah+ molenge ti Hashub, Hashub ayeke molenge ti Azricam, Azricam ayeke molenge ti Hashabiah, Hashabiah ayeke molenge ti Bunni;16 Shabbthaï+ na Jozabad,+ ala yeke na popo ti amokonzi ti azo ti mara ti Lévi, a yeke ala si ayeke bâ lege ti kua so ayeke na gigi ti da ti Nzapa;17 Mattaniah,+ Bacbukiah na Abda. Mattaniah ayeke molenge ti Michée, Michée ayeke molenge ti Zabdi, Zabdi ayeke molenge ti Asaph.+ Mattaniah ayeke zo so ayeke mû li ti bia nga na atënë ti sepela na ngoi ti sambela.+ Bacbukiah ayeke use zo so ayeke mû li ni na popo ti aita ti lo. Abda ayeke molenge ti Shammua, Shammua ayeke molenge ti Galal, Galal ayeke molenge ti Jéduthun.+18 Azo ti mara ti Lévi kue so ayeke na yâ ti gbata so ayeke nzoni-kue ayeke lani 284.19 Azo ti batango yanga ti gbagba ayeke Accub, Talmon+ nga na aita ti ala so ayeke sara nga kua ti batango yanga ti gbagba ni, ala kue ayeke 172.20 Tanga ti azo ti Israël, aprêtre na azo ti mara ti Lévi ayeke na yâ ti agbata kue ti Juda, zo oko oko na ndö ti sese ti lo wani.21 Azo ti kua ti temple*+ asara ti ala kodro na Ophel;+ Ziha nga na Guishpa la ayeke bâ ndo na ndö ti ala.22 Zo ti bango ndo na ndö ti azo ti mara ti Lévi so ayeke na Jérusalem ayeke Uzzi molenge ti Bani, Bani ayeke molenge ti Hashabiah, Hashabiah ayeke molenge ti Mattaniah,+ Mattaniah ayeke molenge ti Mica, Mica ayeke na popo ti amolenge ti Asaph, so kua ti ala ayeke ti hengo bia; Uzzi ayeke bâ ndo na ndö ti akua nde nde so a yeke sara na yâ ti da ti Nzapa.23 Gbia amû lani mbeni mbela ndali ti+ azo ti hengo bia ni, na a leke mbeni mbilimbili ye ti sara ti bâ lege ti azo ti hengo bia ni, a lingbi na abezoin ti ala ti lango oko oko.24 Péthahiah molenge ti Méshézabel, Méshézabel ayeke na popo ti ahale ti Zérah, Zérah ayeke molenge ti Juda; Péthahiah ayeke wamungo wango na gbia na ndö ti atënë kue so andu azo ti Israël.25 Ti akete kodro nga na ayaka so ayeke na terê ni, ambeni zo ti Juda asara kodro na Kiriath-Arba+ na agbata so ayeke na gbe ti Kiriath-Arba,* na Dibon na agbata so ayeke na gbe ti Dibon, na Jécabzéel+ na akete kodro so ayeke na terê ni,26 na Jéshua, na Moladah,+ na Beth-Pélet,+27 na Hazar-Shual,+ na Béer-Shéba na agbata so ayeke na gbe ti Béer-Shéba,*28 na Ziclag,+ na Méconah na agbata so ayeke na gbe ti Méconah,*29 na En-Rimmon,+ na Zorah+ nga na Jarmuth,30 na Zanoah,+ na Adullam na akete kodro so ayeke na terê ni, na Lakish+ na ayaka ti ndo ni, nga na Azécah+ na agbata so ayeke na gbe ti Azécah.* Ala sara kodro* a londo na Béer-Shéba juska ti si na Popo-hoto ti Hinnom.+31 Azo ti Benjamin ayeke na Guéba,+ Micmash, Aija, Béthel,+ nga na agbata so ayeke na gbe ti Béthel,*32 Anathoth,+ Nob,+ Ananiah,33 Hazor, Ramah,+ Guittaïm,34 Hadid, Zéboïm, Néballat,35 Lod na Ono,+ popo-hoto ti azo so ahinga ti sara kua ti maboko nzoni.36 Na popo ti agroupe ti azo ti mara ti Lévi so ayeke na Juda, a soro ambeni groupe ti duti ndo oko na azo ti Benjamin.
Kete tënë
^ Wala “aNéthinim.” Na Hébreu: “azo so a mû ala tongana matabisi.”


c: text/html

text:
B12-B
Ndangba yenga ti Jésus na sese (Use mbage ni)
12 Nisan
LINGO TI LÂ (Lango oko ti aJuif akomanse na lakui ahunzi na lakui)
SIGINGO TI LÂ
Lo na adisciple ti lo
Judas agi lege ti kä Jésus
LINGO TI LÂ
13 Nisan
SIGINGO TI LÂ
LINGO TI LÂ
Pierre na Jean aleke aye ndali ti Pâque
Jésus na ambeni bazengele asi na lakui
LINGO TI LÂ
14 Nisan
SIGINGO TI LÂ
Lo te Pâque na abazengele
Lo sukula gere ti abazengele
Lo tene na Judas ti sigi
Lo zia gere ti Kobe ti Seigneur na sese
A kä lo nga a gbu lo na yaka ti Gethsémané
Abazengele akpe
Sanhédrin adë ngbanga na li ti lo na da ti Caïphe
Pierre abere Jésus
SIGINGO TI LÂ
A kiri a gue na lo na devant ti Sanhédrin
A gue na lo na Pilate, na pekoni na Hérode, na a kiri na lo na Pilate
A dë ngbanga ti kuâ na li ti lo na a fâ lo na Golgotha
Nduru na 3:00 ti peko ti midi lo kui
A zi kuâ ti lo na a lu ni
15 Nisan (Sabbat)
LINGO TI LÂ
SIGINGO TI LÂ
Pilate ayeda ti tene a zia aturugu na yanga ti dû ti kuâ ti Jésus
16 Nisan
LINGO TI LÂ
A vo ambeni épice ndali ti lungo na kuâ ni
SIGINGO TI LÂ
A zingo lo na kuâ
Lo si na adisciple
LINGO TI LÂ

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
GIGI TI MBENI ZO
Gbungo ngangu na yâ ti tara aga na aye ti nzoni
MBENI turugu ti kota kamba ti Union soviétique asuku na mbi, atene: “Mo yeke tâ mbeni sioni babâ. Mo dö wali ti mo so ayeke na ngo nga na bébé ti mo ti wali mo zia. Zo wa la ayeke mû na ala kobe nga ayeke bâ lege ti ala? Zia akua ti mo so mo kiri na kodro!” Mbi tene na lo, mbi tene: “Mbi dö sewa ti mbi mbi zia ape. Ala la agbu mbi. Ala gbu mbi ngbanga ti nyen?” Lo tene: “Ti ga Témoin ti Jéhovah ayeke sioni ahon tanga ti asioni kue so zo asara.”
Mbi na turugu so e sara lisoro so na ngu 1959 na yâ ti mbeni da ti kanga na gbata ti Irkoutsk, na Russie. Zia mbi fa na ala ndani so mbi na wali ti mbi, Maria, e yeke lani nduru ti “bâ pasi ndali ti mbilimbili” nga tongana nyen la e wara aye ti nzoni ndali ti so e ngbâ be-ta-zo.—1 Pi. 3:13, 14.
A dü mbi na ngu 1933 na Ukraine na kete kodro ti Zolotniki. Na ngu 1937, mama-kete ti mbi na koli ti lo so ayeke aTémoin ti Jéhovah alondo na France aga asara vizite na e na ala zia na e buku Gouvernement nga na buku Délivrance, so Société Watch Tower asigi na ni. Na ngoi so babâ ti mbi adiko abuku ni mabe ti lo akiri akpengba. Mawa ni ayeke so na ngu 1939 terê ti lo ason ngangu, me kozo ti tene lo kui lo tene na mama ti mbi, lo tene: “So tâ tënë la. Fa ni na amolenge ti e.”
SIBÉRIE: FINI NDO TI FANGO TËNË
Na avril ngu 1951, akota zo ti kodro akomanse lani ti tokua aTémoin so ayeke na ouest ti Union soviétique na Sibérie. A mû mbi na mama ti mbi nga na ngambe ti mbi ti koli, Grigory, na Ukraine a hon na e. E sara kilomètre 6 000 na train, e si na gbata ti Touloun, na Sibérie. Yenga use na pekoni yaya ti mbi ti koli, Bogdan, asi na yâ ti mbeni camp na gbata ti Angarsk so ayeke nduru na e. A dë ngbanga ti kua ti ngangu ti ngu 25 na li ti lo.
Mbi, mama ti mbi nga na Grigory e yeke fa tënë lani na akete kodro so ayeke na terê ti Touloun, me a lingbi e sara ye na hange. Na tapande, e yeke hunda, e tene: “Mbeni zo ayeke na bagara ti kango ni?” Tongana e wara mbeni zo so ayeke na bagara ti kango ni, e yeke fa na lo so a leke abagara pendere mingi. Kete na pekoni e komanse ti sara tënë na ndö ti Zo so acréé aye kue. Na ngoi ni so, mbeni mbeti-sango atene so aTémoin ayeke hunda abagara me ala yeke gi ataba. E wara azo so ayeke tongana ataba. A nzere na e ti manda Bible na azo so asara terê ti ala kete nga ayeke yamba azo nzoni na yâ ti territoire so, so ade a fa tënë dä kozo ape so. Fadeso, na yâ ti congrégation ti Touloun a yeke wara awafango tënë 100 na ndö ni.
YE SO ATARA MABE TI MARIA
Wali ti mbi, Maria, amanda lani tâ tënë na Ukraine na ngoi so Use Bira so Amû Sese Kue ayeke kporo. Na ngoi so lo yeke na ngu 18, mbeni turugu ti kota kamba ti Union soviétique akomanse ti gi ti bungbi na lo na ngangu, me lo ke na kuru go. Mbeni lâ, lo kiri na yanga-da lo wara koli ni na ndö ti gbogbo ti lo. Maria akpe. Ngonzo asara turugu ti kota kamba ni mingi, lo tene ni yeke kanga lo ndali ti so lo yeke Témoin. Na nda ni, na ngu 1952, a dë ngbanga ti ngu bale-oko na ndö ti Maria. Lo bâ terê ti lo lani tongana Joseph, so a kanga lani lo ndali ti so lo ye ti ngbâ be-ta-zo (Gen. 39:12, 20). Zo so amû Maria na ndo so a dë ngbanga ni dä ti gue na lo na ndo so lo yeke sara kanga ni dä atene na lo, atene: “Sara mbeto ape. Azo mingi so a kanga ala abata nengo ti ala na ngoi so a zi ala.” Atënë so akpengba lo.
Ti londo na ngu 1952 ti si na ngu 1956, a tokua Maria ti sara kua ti ngangu na yâ ti mbeni camp so ayeke nduru na gbata ti Gorki (so fadeso a yeke Nijni Novgorod) na Russie. A hunda na lo ti zi akeke na gunda ni kue na sese, même na ngoi so dê asara ngangu. Lo wara lani kpale ti seni, me na ngu 1956 a zi lo na lo gue na Touloun.
MBI YO NA WALI TI MBI NGA NA AMOLENGE TI MBI
Na ngoi so mbeni ita-koli na Touloun atene na mbi so mbeni ita-wali ayeke ga, mbi gue na vélo na place so abus ayeke luti dä ti wara ita-wali ni ti aidé lo na akungba ti lo. Gï so mbi wara terê na Maria, mbi ye lo. Lo ye mbi lani hio ape, me mbi gue na lo ngbii lo ye mbi. E sara lani mariage na ngu 1957. Ngu oko na pekoni, e dü molenge ti e ti wali, Irina. Mbi yeke na ngia lani ti duti na terê ti lo me aninga ape. Na ngu 1959, a gbu mbi ndali ti so mbi yeke imprimé ambeti ti Nzapa. A kanga mbi nze omene na mbeni ndo so gï mbi oko la mbi yeke dä. Ti ngbâ ti duti na siriri ti bê na ngoi ni so, mbi yeke sambela lakue, mbi yeke he abia ti Royaume nga mbi yeke gi ti imaginé tongana nyen la mbi yeke fa tënë ande tongana a zi mbi.
Na ngoi so mbi yeke na kanga, mbeni lâ mbeni zo so aga ti hunda tënë na mbi adekongo, atene: “Fafadeso e yeke dö yâ ti ala tongana adeku na sese.” Mbi tene na lo: “Jésus atene so a yeke fa ANDE nzoni tënë ti Royaume na amara kue, na zo oko alingbi ti kanga lege na ni ape.” Na pekoni, zo ti hundango tënë ni atara mbeni kode nde na lo gi ti sara si mbi sara ye ague nde na ye so mbi mä na bê na ni, tongana ti so mbi fa na tongo nda ni. Tongana lo bâ so lo gi ti zia mbeto na yâ ti mbi nga lo handa mbi gbä, a dë ngbanga ti ngu mbasambala na li ti mbi a tene mbi yeke sara kanga ti kua ti ngangu na yâ ti mbeni camp nduru na gbata ti Saransk. Na guengo ti mbi na camp ni, mbi mä tënë ti dungo use molenge ti e ti wali, Olga. Atâa so wali ti mbi na amolenge ayo na mbi, bê ti mbi adë ti hinga so mbi na Maria e ngbâ be-ta-zo na Jéhovah.
Maria ayeke ga abâ mbi na Saransk fani oko ngu oko oko, atâa so ti londo na Touloun ti gue na ti kiri asara lango 12 na train. Ngu oko oko lo yeke ga na mbi mbeni fini botte. Lo yeke honde na yâ ti atalon ti botte ni afini Tour ti Ba Ndo. Na mbeni ngu so lo ga ti bâ mbi ye ni ayeke nde mingi ndali ti so lo na amolenge ti e ti wali use la aga. Tara ti bâ tongana nyen la a nzere na mbi ti bâ ala nga ti duti na ala.
AFINI NDO NGA NA AFINI KPALE
Na ngu 1966, a zi mbi na camp ti kua ti ngangu na mbi na wali ti mbi na amolenge ti e e gue na gbata ti Armavir, nduru na Vuko Ngu-ingo. Kâ e dü amolenge ti e ti koli, Yaroslav na Pavel.
A ninga ape aturugu ti kota kamba ti Union soviétique akomanse ti ga ti gi ambeti ti Nzapa na yâ ti da ti e. Ala gi ni na ndo kue, même na yâ ti kobe ti abagara. Na mbeni ngoi so aturugu ti kota kamba ni ayeke gi ndo, gbiki amû ala kue nga poussière amû terê ti costume ti ala kue. Mawa ti ala asara Maria, ndali ti so ala yeke mä gï yanga so a mû na ala. Lo mû na ala jus, lo ga na ala brosse ti tene ala zi na poussière so ayeke na terê ti bongo ti ala, lo ga na ala ngu na yâ ti mbeni dû ti sembe nga lo mû na ala aserviette. Na pekoni, na ngoi so kota zo ti aturugu ni aga, ala tene na lo tënë ti nzoni bê so a sara na ala. Tongana ala londo ti hon, kota zo ni ahe kete ngia nga lo sara maboko ti lo na e. A nzere na e ti bâ nzoni so e lingbi ti wara tongana e gi ti “ngbâ ti hon ndö ti sioni na lege ti ye ti nzoni.”—aRom. 12:21.
Atâa so a yeke ga ka ti gi ambeti na da ti e, e ngbâ ti fa tënë na Armavir. E mû nga maboko na mbeni kete groupe ti awafango tënë ti gbata ti Kourganinsk so ayeke nduru na e. A nzere na mbi mingi so laso congrégation ayeke omene na Armavir nga osio na Kourganinsk.
Na yâ ti angu mingi, ambeni ngoi ayeke dä so songo ti e na Jéhovah awoko. Me e kiri singila na Jéhovah so asara kua na aita so ayeke be-ta-zo ti kiri na e na nzoni lege nga ti mû ngangu na e ti kpengba songo ti e na lo (Ps. 130:3). A yeke lani mbeni ngangu tara na e ti tene e sara kua maboko na maboko na aturugu ti Union soviétique so alï na yâ ti congrégation sân ti tene e hinga. Ala kpa azo so ayapu na ala fa tënë mingi. A mû même kua na ambeni lani na yâ ti bungbi. Me tongana ngoi ayeke hon, e hinga ala tâ nzoni.
Na ngu 1978, na ngoi so Maria ayeke na ngu 45, lo kiri lo mû ngo. Ndali ti so lo yeke na mbeni sioni kobela ti bê, mbeto ti tene lo kui asara adocteur na ala gi ti ga na lo ti tene lo yeda ti tuku ngo ni. Maria ake. Tongaso, ambeni docteur ni amû peko ti lo na seringue na ndo kue na yâ ti hôpital ni ti kpô lo si lo dü kozo na lango ti dungo ti lo. Maria akpe na yâ ti hôpital ni lo hon ti bata molenge so angbâ na yâ ti lo.
Aturugu ti Union soviétique ahunda na e ti zia gbata ni. E gue na mbeni kete kodro nduru na gbata ti Tallinn na Estonie, so ayeke lani mbeni mbage ti Union soviétique. Na Tallinn, Maria adü Vitaly, mbeni molenge ti koli so ayeke na nzoni seni, atâa so adocteur atene lo yeke dü nzoni ape.
Ambeni ngoi na pekoni, e londo na Estonie e gue na Nézlobnaïa, na sud ti Russie. E sara ye na hange ti fa tënë na yâ ti apendere gbata so ayeke na terê ti e, so azo ti kodro ni kue ayeke ga dä. Ala yeke ga ndali ti kpale ti seni, me ambeni akiri na ndo ti ala na beku ti fini ti lakue lakue.
E FA NA AMOLENGE TI E TI YE JÉHOVAH
E gi ti zia na bê ti amolenge ti e ti koli na ti wali ndoye ti Jéhovah nga nzara ti sara na lo. E yeke tisa mingi na ndo ti e aita so alingbi ti pusu amolenge ti e ti sara nzoni ye. Mbeni zo so ayeke ga lakue na ndo ti e ayeke ita ti mbi ti koli Grigory, so ayeke surveillant so ayeke gue na ando nde nde na ngu 1970 ti si na ngu 1995. Azo kue na yâ ti sewa ni aye vizite ti lo mingi ndali ti so lo yeke na ngia nga lo ye atënë ti ngia mingi. Tongana agene aga na e, e yeke sara lakue ajeux ti Bible, a sara si amolenge ti e aye ambaï ti Bible mingi.
Na ngu 1987, molenge ti e Yaroslav ague na gbata ti Riga na Lettonie, kâ lo lingbi ti fa tënë yamba. Me na ngoi so lo ke ti sara kua ti turugu, a dë ngbanga ti ngu oko na nze omene na li ti lo na lo sara kanga na ada ti kanga nde nde gumbaya. Aye so mbi fa na lo na ndö ti aye so asi na mbi na ngoi so mbi yeke lani na kanga amû maboko na lo ti gbu ngangu. Na pekoni, lo komanse kua ti pionnier. Na ngu 1990, molenge ti e Pavel, so ayeke na ngu 19, aye ti gue ti sara kua ti pionnier na Sakhaline, mbeni zoa na mbage ti nord ti Japon. Na tongo nda ni, e ye lani ti tene lo gue ape. Gï awafango tënë 20 la ayeke na yâ ti zoa ni kue, nga e yo na zoa ni kilomètre 9 000. Me na nda ni e yeda, na a yeke mbeni nzoni desizion. Azo ti ndo ni ayeda na tënë ti Royaume. Ngu mingi ape na pekoni, acongrégation miombe abâ gigi. Pavel asara kua na Sakhaline juska na ngu 1995. Me na ngoi ni so, gï tanga ti molenge ti e ti koli, Vitaly, la angbâ na ndo ti e. Ngbene ye na ngoi so lo ngbâ kete lo ye dikongo Bible mingi. Lo komanse kua ti pionnier na ngoi so lo yeke lani na ngu 14, na mbi sara kua ti pionnier na terê ti lo ngu use. A yeke lani mbeni pendere ngoi mingi. Na ngoi so Vitaly ayeke na ngu 19, lo gue ti sara kua ti pionnier spécial.
Lani na ngu 1952, mbeni turugu ti kota kamba ti Union soviétique atene na Maria, atene: “Zia ti sara ye alingbi na mabe ti mo wala mo sara ngu bale-oko na da ti kanga. Tongana mo sigi, mo ga mbakoro awe nga mo yeke ngbâ mo oko.” Me ye ni apassé tongana ti so lo tene so oko ape. E bâ tongana nyen la Nzapa ti e, Jéhovah, so ayeke be-ta-zo aye e, amolenge ti e aye e nga azo mingi so e mû maboko na ala ti hinga tâ tënë aye e. Mbi na Maria e yeke na ngia ti bâ ando so amolenge ti e asara kua dä. E bâ so azo so amolenge ti e amû maboko na ala ti hinga Jéhovah akiri singila na ala.
MBI KIRI SINGILA NA JÉHOVAH NDALI TI ANZONI YE SO LO SARA
Na ngu 1991, ndia ayeda na kua ti aTémoin ti Jéhovah. Desizion so akiri amû ngangu na kua ti fango tënë. Congrégation ti e avo même mbeni kota bus ti tene na anda-yenga oko oko e lingbi ti gue ti fa tënë na agbata nga na akete kodro so ayeke nduru na e.
Mbi yeke na ngia so Yaroslav na wali ti lo, Alyona, nga na Pavel na wali ti lo, Raya, ayeke sara kua na Béthel. Vitaly na wali ti lo, Svetlana, ayeke sara kua ti circonscription. Kozo molenge ti e ti wali, Irina, nga na sewa ti lo ayeke na Allemagne. Koli ti lo, Vladimir, na amolenge ti ala ti koli ota kue ayeke a-ancien. Molenge ti e ti wali Olga ayeke na Estonie na lo yeke iri mbi lakue. Mawa ni ayeke so wali ti mbi, Maria, so mbi ye lo mingi, akui na ngu 2014. Mbi yeke ku kungo ti bâ lo na ngoi so a yeke zingo akuâ. Laso mbi yeke na gbata ti Belgorod, na aita amû maboko na mbi mingi.
Na yâ ti angu so mbi sara na Jéhovah, mbi bâ so ti ngbâ be-ta-zo ahunda ti sara asacrifice mingi me siriri ti bê so Jéhovah ayeke mû na pekoni ayeke mbeni mosoro so ngere ni ahon ngere ti amosoro kue. Aye ti nzoni so mbi na Maria e wara ndali ti so e ngbâ ti luti ngangu ayeke kota mingi ahon ti so e pensé fade na ni. Kozo ti tene Union soviétique atï na ngu 1991, a yeke wara lani gï awafango tënë 40 000 na ndö ni. Laso, a yeke wara awafango tënë 400 000 na ndö ni na yâ ti akodro so ayeke lani mbage ti akodro ti Union soviétique. Mbi yeke fadeso na ngu 83 na mbi ngbâ ti sara kua ti ancien. Jéhovah amû maboko lakue na mbi ti gbu ngangu. Ti tâ tënë ni, Jéhovah afuta mbi na anzoni ye mingi.—Ps. 13:5, 6.


text:
YE TI MANDA 74
Jésus aga Messie
Jean afa lani tënë, atene: ‘Mbeni zo so ayeke kota ahon mbi ayeke ga.’ Na ngoi so Jésus ayeke na ngu 30 tongaso, lo ga na Galilée na Ngu ti Jourdain, ndo so Jean ayeke batize lani azo dä. Jésus aye ti tene Jean abatize lo, me Jean atene: ‘Mbi la mbi doit ti batize mo ape. Mo la mo doit ti batize mbi.’ Jésus atene na Jean, atene: ‘Jéhovah aye ti tene mo batize mbi.’ Tongaso ala gue na yâ ti Ngu ti Jourdain ni, na Jean ayôro Jésus kue na yâ ti ngu ni.
Na peko ti so Jésus asigi na yâ ti ngu ni, lo sambela. Mo ye ti bâ, yayu azi, na yingo ti Nzapa adescend na ndö ti lo tongana mbeni kolokoto. Na pekoni Jéhovah asara tënë na yayu, atene: “So ayeke Molenge ti mbi, lo so mbi ndoye lo mingi, lo so bê ti mbi anzere na lo mingi.”
Na ngoi so yingo ti Jéhovah adescend na ndö ti Jésus, lo ga Christ wala Messie. Lo peut fadeso ti komanse kua so Jéhovah atokua lo ti sara na ndö ti sese.
Hio na peko ti so Jésus awara batême, lo gue na yâ ti benyama na lo sara lango 40 kâ. Na ngoi so lo kiri, lo gue ti bâ Jean. Tongana Jésus angbâ ti ga na mbage ti lo, Jean atene: ‘Ala bâ Kete taba ti Nzapa so ayeke zi ande siokpari ti dunia so.’ Na tenengo tënë ni so, Jean aye ti tene azo ahinga so Jésus la ayeke Messie ni. Mo hinga ye so asi na Jésus lani na ngoi so lo yeke na yâ ti benyama? Zia e bâ ni.
“Mbeni go asara tënë na yayu, atene: ‘Mo yeke Molenge ti mbi, so mbi ndoye mo mingi; bê ti mbi anzere na mo mingi.’”—Marc 1:11


text: 18 Tongana Jésus asara atënë so awe, lo na adisciple ti lo asigigi, ala fâ popo-hoto ti Cédron, na ala gue na ndo so mbeni yaka ayeke dä. Na lo na adisciple ti lo alï na yâ ti yaka ni.2 Judas, zo ti kango lo, ahinga ndo ni nga, ngbanga ti so fani mingi Jésus na adisciple ti lo awara tere kâ.3 Tongaso Judas amû na peko ti lo bungbi ti aturugu nga na aturugu ti temple so aprêtre-mokonzi na aFarizien atokua ala. Na ala ga na akeke so ala zia wâ na li ni, alampe nga na aye ti bira.4 Teti so Jésus ahinga aye kue so ayeke si na lo, lo sigigi na lo tene na ala: “ALA yeke gi zo wa?”5 Ala kiri tënë na lo: “Jésus, zo ti Nazareth.” Lo tene na ala: “Mbi la.” Judas, zo ti kango lo, aluti nga na popo ti ala.6 Me, na ngoi so lo tene na ala: “Mbi la,” ala kiri na peko na ala tï na sese.7 Tongaso lo kiri lo hunda ala: “ALA yeke gi zo wa?” Ala tene: “Jésus, zo ti Nazareth.”8 Jésus akiri tënë: “Mbi tene na ALA, mbi la. Tongana mbi la si ALA yeke gi mbi, ALA zia ala so ague ti ala,”9 si tënë ti lo alingbi ti ga tâ tënë, so lo tene: “Na popo ti ala so mo mû na mbi, mbi girisa mbeni oko tongaso pëpe.”10 Teti so Simon Pierre ayeke na épée, lo gboto ni, lo dë ngbâa ti kota prêtre na lo fâ mê ti lo ti mbage ti koli. Iri ti ngbâa so ayeke Malchus.11 Me Jésus atene na Pierre: “Kiri na épée ti mo na yâ ti bozo ni. Kopo so Babâ amû na mbi so, a lingbi mbi nyon gi ni pëpe?”12 Na pekoni, bungbi ti aturugu ni, mokonzi ti aturugu ni nga na aturugu ti aJuif ni agbu Jésus na ala kanga lo.13 Ala gue na lo kozoni na Anne, teti lo yeke babâ ti wali ti Caïphe so ayeke kota prêtre na ngu ni so.14 Biani, Caïphe ayeke lo so awa lani aJuif atene a yeke ndali ti nzoni ti ala tongana zo oko akui ngbanga ti azo ni.15 Simon Pierre nga na mbeni disciple ayeke mû peko ti Jésus. Kota prêtre ni ahinga disciple so, na disciple ni alï na peko ti Jésus na yâ ti gbagba ti kota prêtre ni,16 me Pierre ayeke luti na gigi na yanga ti gbagba ni. Tongaso disciple ni so, so kota prêtre ni ahinga lo, asigigi na lo sara tënë na wali ti batango yanga ti gbagba ni na lo sara si Pierre alï.17 Na pekoni, maseka-wali so ayeke zo ti kua nga so ayeke bata yanga ti gbagba ni atene na Pierre: “Mo yeke nga mbeni oko ti adisciple ti koli so, ni la pëpe?” Lo tene: “Mbi yeke disciple ti lo pëpe.”18 Angbâa nga na aturugu ayeke luti na ndo so, teti ala tingo fade wâ ti charbon, ndali ti so dê ayeke dä na ala yeke duti na tere ti wâ ni ti tomba dê na tere ti ala. Pierre nga aluti na tere ti ala na tere ti wâ ni na lo yeke tomba dê na tere ti lo.19 Aprêtre-mokonzi ni ayeke hunda tënë na Jésus na ndo ti adisciple ti lo nga na ndo ti fango ye ti lo.20 Jésus akiri tënë na lo: “Mbi sara tënë lani dandara na lê ti azo ti dunia so. Lakue mbi fa ye na yâ ti synagogue nga na yâ ti temple, ndo so aJuif kue ayeke bungbi dä. Na mbi sara mbeni tënë na hondengo ni pëpe.21 Mo hunda tënë na mbi ngbanga ti nyen? Hunda tënë na ala so amä ye so mbi tene lani na ala. Bâ, azo so ahinga ye so mbi tene.”22 Tongana lo sara tënë so awe, mbeni oko ti aturugu ti temple ni so ayeke luti na ndo so apika lê ti Jésus na lo tene: “A yeke tongaso si mo kiri tënë na prêtre-mokonzi?”23 Jésus akiri tënë: “Tongana mbi tene sioni tënë, mo fa ni. Me tongana mbi sara tënë na lege ni, ngbanga ti nyen mo pika mbi?”24 Na pekoni, Anne amû Jésus na kangango ni tongaso, lo tokua lo na kota prêtre Caïphe.25 Simon Pierre angbâ ti luti na tere ti wâ ti tomba dê na tere ti lo. Tongaso, ala tene na lo: “Mo kue mo yeke mbeni disciple ti lo pëpe?” Lo bere tënë ni, lo tene: “Mbi yeke disciple ti lo pëpe.”26 Mbeni oko ti angbâa ti kota prêtre ni, so lo yeke fami ti koli so Pierre afâ mê ti lo, atene: “Mbi bâ mo fade na tere ti lo kâ na yâ ti yaka, mvene la?”27 Me Pierre akiri abere; na fade fade, mbeni koli-kondo atoto.28 Na pekoni, ala mû Jésus na ndo ti Caïphe ala gue na lo na yangbo ti gouverneur ni. Andâ a yeke kota ndapre. Me ala wani ala lï na yâ ti yangbo ti gouverneur ni pëpe ti tene ala ga sioni pëpe, si ala lingbi ti te kobe ti Pâque.29 Tongaso Pilate asigigi lo wara ala na lo tene: “Tënë wa ALA bi na li ti koli so?”30 Ala kiri tënë na lo, ala tene: “Tongana koli so ayeke mbeni zo so asara sioni pëpe, ka e yeke zia lo na maboko ti mo pëpe.”31 Tongaso Pilate atene na ala: “ALA wani ALA mû lo na ALA fâ ngbanga ti lo alingbi na ndia ti ALA.” A-Juif ni atene na lo: “Ndia amû lege na e pëpe ti fâ mbeni zo.”32 Ye so asi ti tene tënë ti Jésus aga tâ tënë, tënë so lo tene ti fa mara ti kuâ so a lingbi lo wara ni.33 Na pekoni, Pilate akiri alï na yâ ti yangbo ti gouverneur ni, lo iri Jésus na lo tene na lo: “Mo yeke gbia ti aJuif?”34 Jésus akiri tënë: “Tënë so mo tene alondo na mo wani wala ambeni zo si asara tënë ni na ndo ti mbi na mo?”35 Pilate akiri tënë: “Mbi yeke Juif? Gi azo ti mara ti mo nga na aprêtre-mokonzi si azia mo na maboko ti mbi. Nyen la mo sara?”36 Jésus akiri tënë: “Royaume ti mbi ayeke ti dunia so pëpe. Tongana royaume ti mbi ayeke fade ti dunia so, ka azo ti gbe ti mbi ayeke tiri si a zia mbi na maboko ti aJuif pëpe. Me bâ, royaume ti mbi ayeke ti dunia so pëpe.”37 Tongaso, Pilate atene na lo: “So ti tene mo yeke mbeni gbia?” Jésus akiri tënë: “Mo wani mo tene awe so mbi yeke mbeni gbia. Nda ni so a dü mbi nga nda ni so mbi ga na yâ ti dunia ayeke ti tene mbi fa tënë ti témoin na ndo ti tâ tënë. Zo kue so ayeke na mbage ti tâ tënë amä go ti mbi.”38 Pilate atene na lo: “Tâ tënë ni ayeke nyen?”Na peko ti tënë so, Pilate akiri asigigi ti wara aJuif na lo tene na ala: “Mbi wara mbeni tënë ti fâ ngbanga na li ti lo ndali ni pëpe.39 Nga, ALA yeke na mbeni ngobo ti ALA so ahunda ti tene mbi zi na ALA mbeni zo na ngoi ti Pâque. Tongaso, ALA ye mbi zi na ALA gbia ti aJuif ni?”40 Na ala kiri ala dekongo, ala tene: “Koli so pëpe, me Barabbas!” Andâ Barabbas ayeke mbeni zo ti gbungo aye ti azo na ngangu.


text:
Azo ti Israël abi tënë ni na li ti Moïse na Aaron (19-23)
5 Na pekoni, Moïse na Aaron ague ala tene na Pharaon: “Jéhovah Nzapa ti Israël atene: ‘Zia azo ti mbi ague si ala lingbi ti sara mbeni matanga na mbi na yâ ti benyama.’”2 Me Pharaon atene: “Jéhovah ni ayeke zo wa,+ si mbi mä yanga ti lo ti zia Israël ague?+ Mbi hinga ti mbi Jéhovah ni pëpe; nga, mbi yeke zia Israël ti gue pëpe.”+3 Me, ala tene: “Nzapa ti aHébreu asara tënë na e. Pardon, e ye ti gue na mbeni tambela ti lango ota na yâ ti benyama ti mû sandaga na Jéhovah Nzapa ti e;+ tongana e sara ni pëpe, lo yeke bi sioni kobela na terê ti e wala lo yeke fâ e na épée.”4 Gbia ti Égypte akiri tënë na ala, lo tene: “Moïse na Aaron, ngbanga ti nyen si ala pusu azo ni ti dö kua ti ala ti zia? Ala kue ala kiri na terê ti kua ti ala ti ngbâa.”*+5 Pharaon akiri atene: “Ala bâ tongana nyen azo ti kodro ni ayeke mingi fadeso, na ala ye ti tene azo ni adö kua ti ala azia.”6 Tâ na lango ni so, Pharaon amû yanga na amokonzi so ayeke pusu azo ni na kua nga na azo so a zia ala na li ti kua ni, lo tene:7 “Ala mû asaleté ti peko ti alê ti kobe na azo ni mbeni pëpe ti sara na abrique.+ Zia ala wani ague aro ni.8 Me ala hunda na ala na ngangu ti sara gï oko wungo ti abrique so ala yeke sara ka kozo so. Ala zi mbeni mbage ni na ala pëpe, ngbanga ti so ala ye ti sara kua pëpe.* Ndani la si ala yeke dekongo, ala tene: ‘E ye ti gue, e ye ti mû sandaga na Nzapa ti e!’9 Ala sara si azo ni asara kua ngangu ahon ti kozo, ala mû gbâ ti kua na ala, tongaso si ala dengi mê ti ala na atënë ti mvene pëpe.”10 Tongaso, amokonzi+ ni nga na azo so a zia ala na li ti kua ni ague atene na azo ni, atene: “Pharaon atene: ‘Mbi yeke mû na ala asaleté ti peko ti alê ti kobe encore ape.11 Ala gue, ala wani ala gi asaleté ti peko ti alê ti kobe ni na ndo kue so ala lingbi ti wara ni dä, me a yeke zi mbeni mbage ti akua ni na ala kete tongaso pëpe.’”12 Tongaso, azo ni akangbi terê ti ala na yâ ti kodro ti Égypte kue ti ro asaleté ti peko ti alê ti kobe.13 Amokonzi ni ayeke forcé ala, ala tene: “Zo oko oko ahunzi kua ti lo ti lâ na lâ, gï tongana ti so lani a yeke mû na ala asaleté ti peko ti alê ti kobe.”14 Tongaso, a pika azo ti Israël so a zia ala na li ti kua ni, ala so amokonzi ti kua ti Pharaon azia ala na ndö ti azo ti Israël.+ Nga a hunda ala, a tene: “Wungo ti abrique so a hunda ka na ala ti sara so, ala sara ni pëpe ngbanga ti nyen? Kua ti biri na ti laso kue ala hunzi ni pëpe.”15 Tongaso, azo ti Israël so a zia ala na li ti azo ti kua ni ague adema terê ti ala na Pharaon, ala tene: “Mo sara ye tongaso na azo ti kua ti mo ngbanga ti nyen?16 A mû asaleté ti peko ti alê ti kobe na e azo ti kua ti mo pëpe, me a tene na e a tene: ‘Ala sara abrique!’ A pika e azo ti kua ti mo, atâa so faute ni ayeke ti azo ti mo.”17 Me lo tene: “Ala ye ti sara kua pëpe,* ala ye ti sara kua pëpe!*+ Ndani la si ala tene: ‘E ye ti gue, e ye ti mû sandaga na Jéhovah.’+18 Ala kiri fadeso ala sara kua! A yeke mû asaleté ti peko ti alê ti kobe na ala pëpe, me ala yeke ngbâ ti sara tâ gï wungo ti abrique so a fa na ala so.”19 Azo ti Israël so a zia ala na li ti azo ti kua ni abâ so ye ni aga sioni na ala awe ngbanga ti so a mû yanga, a tene: “Ala zi mbeni wungo ti abrique ni oko pëpe na ndö ti wungo ti so zo oko oko ayeke sara ni lâ na lâ.”20 Na pekoni, ala tingbi na Moïse na Aaron so angbâ ti ku ala na sigingo ti ala na gbele Pharaon.21 Ala tene na Moïse na Aaron: “Zia Jéhovah abâ ala na lo fâ ngbanga, ndali ti so ala sara si Pharaon na azo ti kua ti lo abâ e na sioni lê.* Ala zia épée na maboko ti ala ti tene ala fâ e na ni.”+22 Moïse akiri na mbage ti Jéhovah na lo tene: “Jéhovah, mo sara sioni na azo so ngbanga ti nyen? Mo tokua mbi ngbanga ti nyen?23 A komanse na ngoi so mbi gue na gbele Pharaon ti sara tënë na iri ti mo,+ lo kiri lo sara sioni mingi na azo so,+ na mo zi azo ti mo oko pëpe.”+


text:
Élie asara tënë ti kuâ so Achaziah ayeke wara ande (1-18)
1 Na peko ti kuâ ti Achab, azo ti Moab+ alondo ti ke yanga ti gbia ti Israël.2 Na ngoi ni so, Achaziah ayeke na yâ ti chambre so ayeke na li ti da ti lo na Samarie. Lo dö mbeni keke so afun, lo tï lo wara kä. Tongaso lo tokua azo, na lo tene na ala: “Ala gue ahunda Baal-Zébub, nzapa ti azo ti gbata ti Écron,+ ti bâ wala mbi yeke wara ande sava na peko ti kä so.”+3 Me ange ti Jéhovah aga atene na Élie,*+ zo ti kete kodro ti Tishbé, lo tene: “Londo, mo gue mo wara terê na azo so gbia ti Samarie atokua ala, na mo hunda ala, mo tene: ‘Ye ni Nzapa ayeke na Israël pëpe la gbia atokua ala ti gue ti hunda Baal-Zébub, nzapa ti azo ti Écron so?+4 Tongaso, Jéhovah atene: “Mo yeke londo ande na ndö ti gbogbo so mo lango dä so pëpe, ndali ti so mo yeke kui ande.”’” Ge, Élie alondo ahon.5 Gï so azo so gbia atokua ala akiri aga awara lo, lo hunda ala, lo tene: “Ala kiri ngbanga ti nyen?”6 Ala tene: “Mbeni koli aga awara e, na lo tene na e, lo tene: ‘Ala kiri ala tene na gbia so atokua ala so, ala tene: “Jéhovah atene: ‘Ye ni Nzapa ayeke na Israël pëpe la mo tokua azo ti hunda Baal-Zébub, nzapa ti azo ti Écron so? Ni la, mo yeke londo ande na ndö ti gbogbo so mo lango dä so pëpe, ndali ti so mo yeke kui ande.’”’”+7 Gbia ahunda ala, atene: “Koli so aga awara ala si lo tene na ala tënë so, lo yeke tongana nyen?”8 Ala tene: “Lo yü bongo so a sara ni na kuä ti terê ti nyama,+ na lo kanga yâ ti lo na mbeni ceinture so a leke ni na poro ti nyama.”+ Hio lo tene: “So ayeke Élie, zo ti kodro ti Tishbé, la.”9 Na pekoni, gbia amû mbeni zo so ayeke mokonzi ti aturugu 50 nga na aturugu ti lo 50 lo tokua ala na Élie. Na ngoi so mokonzi ni ague awara Élie, Élie ayeke duti na li ti hoto. Mokonzi ni atene na lo: “Prophète ti tâ Nzapa,+ gbia atene: ‘Mo descend!’”10 Me Élie atene na mokonzi ni: “Nzoni. Tongana mbi yeke prophète ti Nzapa, zia wâ alondo na yayu+ aga agbi mo na aturugu ti mo 50 kue.” Mo ye ti bâ, wâ alondo na yayu aga agbi lo na aturugu ti lo 50 kue.11 Tongaso, gbia akiri amû mbeni mokonzi ti aturugu 50 nga na aturugu ti lo 50 lo tokua ala na Élie. Mokonzi ni ague atene na Élie: “Prophète ti tâ Nzapa, gbia atene: ‘Mo descend hio!’”12 Me Élie atene na lo: “Tongana mbi yeke prophète ti tâ Nzapa, zia wâ alondo na yayu aga agbi mo na aturugu ti mo 50 kue.” Mo ye ti bâ, wâ ti Nzapa alondo na yayu aga agbi lo na aturugu ti lo 50 kue.13 Ti fani ota ni, gbia akiri atokua mbeni mokonzi ti aturugu 50 nga na aturugu ti lo 50 na Élie. Me ota mokonzi ni aga na gbele Élie, lo kuku, lo kpo li ti lo na sese. Lo komanse ti voro yanga na Élie, lo tene: “Pardon, prophète ti tâ Nzapa, bâ fini ti mbi na ti* awakua ti mo 50 so na nene ni.14 Wâ alondo na yayu aga agbi amokonzi use so aga kozo nga na azo ti ala bale-oku bale-oku so awe. Me ti fadeso, bâ fini* ti mbi na nene ni.”15 Ge, ange ti Jéhovah atene na Élie: “Descend, mo na lo ague. Sara mbeto ti lo pëpe.” Tongaso Élie adescend, lo na lo ague na ndo ti gbia.16 Élie atene na gbia: “Jéhovah atene: ‘Mo tokua azo ti gue ti hunda Baal-Zébub, nzapa ti azo ti Écron.+ Ye ni Nzapa ayeke na Israël ape?+ Ngbanga ti nyen mo hunda lo ape? Ni la, mo yeke londo ande na ndö ti gbogbo so mo lango dä so pëpe, ndali ti so mo yeke kui ande.’”17 Tongaso, lo kui, a lingbi na tënë ti Jéhovah so Élie atene. So lo yeke na molenge ti koli pëpe, Joram*+ aga gbia na peko ti lo, na yâ ti use ngu ti komandema ti Joram+ molenge ti Josaphat, gbia ti Juda.18 Âdu ti tanga ti mbaï ti Achaziah+ nga na tënë ti aye so lo sara, eskê a sû ni na yâ ti mbeti ti mbaï ti agbia ti Israël ape?