text: 44 “Fadeso, mo wakua ti mbi Jacob,nga mo Israël so mbi soro mo, mä tënë so.+2 Jéhovah, so lo yekeZo so asara mo nga Zo so aleke mo+na so amû maboko na mo ngbene ye so mo sigi na yâ ti mama ti mo,* atene:‘Wakua ti mbi Jacob, sara mbeto pëpe,+nga mo Jéshurun*+ so mbi soro mo, sara mbeto pëpe,3 ndali ti so mbi yeke mû ngu na zo so nzara ti ngu asara lo;*+mbi yeke sara nga si angu asua na ndö ti kuru sese.Mbi yeke tuku yingo ti mbi na ndö ti amolenge* ti mo+nga mbi yeke sara si ahale ti mo awara tënë nzoni.4 Ala yeke sigi gbani tongana afini pere,+nga tongana akeke ti peuplier so ayeke na terê ti angu.5 Mbeni ayeke tene: “Mbi yeke ti Jéhovah.”+Mbeni nde ayeke tene so iri ti Jacob ayeke na ndö ti lo.Mbeni nde nga ayeke sû tënë so na terê ti maboko ti lo: “Zo ti Jéhovah.”Lo yeke zia iri ti Israël na ndö ti lo wani.’6 Jéhovah, so lo yekeGbia ti Israël,+ Zo so afuta ye ti zi Israël+ nga Jéhovah ti aturugu, atene:‘Mbi yeke kozoni nga mbi yeke ndangba ni.+Mbeni Nzapa ayeke dä pëpe, gï mbi oko.+7 Zo wa la ayeke tongana mbi zo wa?+Zia lo dekongo, lo fa ni na gigi nga lo sara si mbi hinga so lo yeke tongana mbi.+Ngbene ye giriri so mbi sara si azo ti Israël abâ gigi, mbi fa aye so ayeke si ande.Zia lo so lo bâ so lo yeke tongana mbi afa aye so ayeke si na yâ ti kete ngoinga na ti so ayeke si ande.8 Zia si mbeto ahon ndö ti ala pëpe,nga zia si ala woko kue na mbeto pëpe.+Mbi fa tënë ti aye ni so na ala oko oko kue kozoni awe ape? Mbi sara tënë ni awe ape?Ala yeke atémoin ti mbi.+Mbeni Nzapa nde na mbi ayeke dä?Ên-ën, mbeni Kota tênë nde ayeke dä pëpe;+ mbi hinga ti mbi mbeni pëpe.’”9 Azo kue so aleke astatue na kode ayeke ye oko pëpe,nga aye ti ala so ala ye tënë ni mingi so ayeke mû maboko na ala pëpe.+Ala bâ ala tongana atémoin ti ala, me ala* bâ ye oko pëpe nga ala hinga ye oko pëpe.+Ni la kamene ayeke sara azo so aleke ala.+10 Zo wa la ayeke sara mbeni nzapa wala aleke mbeni statue ti wen*ti tene amû maboko na lo ape?+11 Kamene ayeke gbu amba ti lo kue.+Azo so ahinga ti sara kua ti maboko nzoni ayeke gï asenge zo.Zia ala kue abungbi terê ti ala, ala luti.Kota mbeto ayeke hon ndö ti ala, nga kamene ayeke gbu lê ti ala kue.12 Zo so ahinga ti leke aye na wen amû agbakuru ti lo ti pikango na wen so lo zia na lê ti wâ si abe.Lo pika ni na marteau ti tene a kpa image ti mbeni ye.Lo ngbâ ti pika ni na ngangu ti lo kue.+Na pekoni, nzara asara lo nga ngangu ti lo ahunzi;lo nyon ngu pëpe na lo fatigué ngangu.13 Zo so ahinga kua ti keke amû kamba, lo mû na mesure ti keke so lo ye ti sara kua na terê ni; lo mû lacraie ti bengba, lo sara na dessin ti modèle so lo ye ti dë ni so.Lo mû ciseau ti fango na keke, lo dë na ni, nga lo mû wen so yanga ni aza, lo tracé dessin so lo ye ti dë ni.Lo sara ni akpa zo,+lo sara ni pendere tongana zo,ti tene aduti na yâ ti da.*+14 Mbeni zo ayeke dä so kua ti lo ayeke ti dengo akeke ti cèdre.Lo soro mbeni mara ti keke, keke ti chêne.Lo zia si keke ni akono aga kota na popo ti akeke ti gbako.+Lo lu keke ti laurier, na ngu-nzapa apika dä si akono.15 Na pekoni, lo mû mbage ni ti sara na wâ.Lo mû mbage ni ti sara na wâ, ti chauffé na terê ti lo;Lo mû mbeni, lo tingo na wâ na lo zö mapa dä.Lo mû mbage ni, lo sara na mbeni nzapa lo voro ni.Lo leke mbeni statue, na lo kuku na gbe ni.+16 Lo mû ndambo ti keke ni, lo sara na wâ;lo zö nyama dä, lo te ni, na yâ ti lo asi.Lo chauffé nga terê ti lo dä na lo tene:“A-aa! Mbi duti na terê ti wâ, na terê ti mbi achauffé!”17 Me lo mû tanga ti keke ni, lo sara na mbeni nzapa, mbeni statue so lo leke na kode.Lo kuku na gbe ni na lo voro ni.Lo sambela ni na lo tene:“Sö mbi, ndali ti so mo yeke nzapa ti mbi.”+18 Zo tongaso ahinga ye oko pëpe nga lo hinga ndo pëpe,+ndali ti so lê ti lo akanga, na lo lingbi ti bâ ndo pëpe.Ndara ayeke na yâ ti bê ti lo pëpe.19 Zo oko ahinga ye pëpe, lo hinga ndo pëpenga lo tene pëpe na yâ ti bê ti lo:“Mbi mû ndambo ti keke ni, mbi tingo na wâ,mbi zö mapa dä nga mbi zö nyama dä mbi te.Eskê a yeke nzoni mbi mû tanga ni ti sara na mbeni ye so ayeke sioni mingi?+A yeke nzoni mbi mû mbeni mbage ti keke ni* so mbi voro ni?”20 Lo zia bê ti lo na ndö ti mburu ti wâ.Bê ti lo so ahanda lo ague na lo yongoro.Lo lingbi ti sö lo wani* pëpe, nga lo tene pëpe:“Gï mbeni buba ye la mbi gbu na yâ ti maboko ti mbi ti koli so ape?”21 “Jacob, mo dabe ti mo na aye so, na mo Israël nga kue,ndali ti so mo yeke wakua ti mbi.Mbi la mbi leke mo lani, na mo yeke wakua ti mbi.+Israël, mbi yeke girisa mo pëpe.+22 Mbi yeke mbô akengo ndia ti mo, tongana ti so mbinda ahonde mbeni ye.+Mbi yeke mbô siokpari ti mo, tongana ti so mbinda so ane ahonde mbeni ye.Kiri na mbage ti mbi, na mbi yeke futa mbeni ye ti zi mo.+23 Mo yayu, mo dekongo na ngia,ndali ti so Jéhovah alondo, lo sara ye!Ala ambage ti sese so ayeke na gbe ni kâ, ala dekongo tongana azo so asö benda!Ahoto, ala dekongo na ngia!+Agbako nga na akeke kue so ayeke dä, ala dekongo na ngia,ndali ti so Jéhovah afuta mbeni ye ti zi Jacob,nga lo sara si a bâ gloire ti lo na ndö ti Israël.”+24 Jéhovah, lo so afuta mbeni ye ti zi mo+nga so aleke mo ngbene ye so mo yeke na yâ ti mama ti mo, atene:“Mbi yeke Jéhovah, lo so asara ye kue.Mbi wani mbi gbara yâ ti yayu,+nga mbi gbara yâ ti sese.+Zo wa la ayeke lani na terê ti mbi zo wa?25 Mbi yeke buba yâ ti afä so azo ti dikongo tënë senge senge* asara,nga mbi la mbi yeke sara si azo ti bango mbadi asara ye tongana azo ti fou.+Mbi la mbi sara si li ti azo ti ndara aga kirikiringa mbi sara si ye so ala hinga aga ye ti buba.+26 Mbi la mbi sara si ye so wakua ti mbi asara tënë ni asi,nga mbi sara si aye kue so awatokua ti mbi asara tënë ni asi.+Mbi la mbi sara tënë ti Jérusalem, mbi tene: ‘Azo ayeke kiri ti sara kodro dä.’+Mbi sara tënë ti agbata ti Juda, mbi tene: ‘A yeke kiri ti leke ni,+nga mbi yeke sara si a kiri a leke agbagbara da so ayeke na yâ ni.’+27 Mbi la mbi tene na ngu so alï, mbi tene: ‘Mo hule,nga mbi yeke sara si akota ngu ti mo kue ahule.’+28 Mbi la mbi sara tënë ti Cyrus,+ mbi tene: ‘Lo yeke berger so mbi soro lo,nga lo yeke sara ye kue kue kue so bê ti mbi aye.’+Mbi la mbi sara tënë ti Jérusalem, mbi tene: ‘A yeke kiri ti leke ni.’Mbi sara tënë ti temple, mbi tene: ‘A yeke zia gere ti mo na sese.’”+


c: text/html

text:
MBAGE 2
Tongo nda ti kua ti fango tënë ti Jésus
“Ala bâ, so kete taba ti Nzapa la, lo so azi siokpari.” —Jean 1:29
NA YÂ TI MBAGE SO
CHAPITRE 12
A batize Jésus
Ngbanga ti nyen la Jésus awara batême, atâa so lâ oko lo sara siokpari ape?
CHAPITRE 13
Manda ye na lege ti fason so Jésus aluti na lê ti atara
Atara so Satan aga na ni na Jésus afa aye use na ndo ti Zabolo.
CHAPITRE 14
Jésus akomanse ti sara adisciple
Nyen la a-aidé akozo disciple ti Jésus ti yeda so ala wara Messie ni awe?
CHAPITRE 15
Kozo miracle so Jésus asara
Jésus afa na mama ti lo so a yeke lo la lo doit ti fa na lo ye so lo doit ti sara ape, me a yeke Babâ ti lo ti yayu la adoit ti fa ni na lo.
CHAPITRE 16
Tënë ti tâ vorongo Nzapa agbu bê ti Jésus mingi
Ndia ti Nzapa ahunda lani na azo ti vo anyama na Jérusalem ti mû na sacrifice. Ka ngbanga ti nyen la Jésus asara ngonzo na tere ti azo so ayeke kä ye na yâ ti temple?
CHAPITRE 17
Lo fa tënë na Nicodème na bï
Tënë “a kiri a dü” zo mbeni aye ti tene nyen?
CHAPITRE 18
Jésus ague na li ni me Jean akiri na gbe ni
Bê asara adisciple ti Jean Baptiste, me ti Jean ayeke tongaso ape.
CHAPITRE 19
Lo fa tënë na mbeni wali ti Samarie
Jésus atene na lo mbeni tënë so ade lo tene na yanga ti lo tongaso na mbeni zo ape.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
MBAGE 5
Ala kiri na “berger nga zo ti bango ndo na ndo ti âme ti ala”
Mbeni kpale so aita awara so a sara tënë ni na yâ ti brochure so asi na mo awe? Tongana asi na mo awe, a yeke gi mo oko ape. Gbâ ti awakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo, ti ngoi ti giriri nga na ti laso, ahon ndo ti mara ti akpale so. Legeoko tongana ti so Jéhovah amû maboko na ala lani ti hon ndo ni, lo yeke mû maboko na mo nga.
Jéhovah ayeke mû maboko na mo tongana mo kiri na lo
HINGA na bê ti mo kue so Jéhovah ayeke mû maboko na mo tongana mo kiri na lo. Lo yeke mû maboko na mo ti hon ndo ti agingo bê, lo yeke sara si bê ti mo adë nga mo yeke wara siriri ti bê so zo ayeke wara tongana bê ti lo afâ ngbanga na ndo ti lo ape. Na pekoni bê ti mo ayeke pusu mo ti kiri ti voro Jéhovah legeoko na awakua ti lo. Mo yeke ga tongana ambeni kozo Chrétien so bazengele Pierre atene na ala, lo tene: “Ala yeke tongana angasangbaga so agirisa lege awe; me fadeso ala kiri na mbage ti lo so ayeke berger nga zo ti bango ndo na ndo ti âme ti ala.”—1 Pierre 2:25.
Ti kiri na Jéhovah ayeke tâ nzoni ye so mo lingbi ti sara. Ngbanga ti nyen? Mo yeke zia ngia na bê ti Jéhovah (aProverbe 27:11). Tongana ti so mo hinga, lo yeke na bê, asarango ye ti e alingbi ti zia ngia wala vundu na bê ti lo. Biani, Jéhovah aforcé e ti ye lo wala ti voro lo ape (Deutéronome 30:19, 20). Mbeni wandara ti Bible atene: “Bê ti zo ayeke pëpe tongana mbeni yanga-da so maboko ni ayeke na gigi. Me a yeke mbeni ye so a lingbi a zi ni gi na mbage ti yâ ni.” Tongana ndoye la apusu e ti voro Jéhovah, a yeke mo bâ mo tene e zi yanga-da ni la. Tongana e sara tongaso, e yeke zia ngia mingi na bê ti lo. Biani, tongana e voro Jéhovah tongana ti so lo ye, mbeni ye so alingbi ti mû na e ngia ahon ni ayeke dä ape.—Kusala 20:35; Apocalypse 4:11.
Na ndo ni, tongana mo kiri mo komanse ti voro Jéhovah, mo yeke wara aye so mo yeke na bezoin ni na lege ti yingo (Matthieu 5:3). Tongana nyen? Azo na yâ ti dunia ayeke hunda tere ti ala, a tene: ‘Ngbanga ti nyen e yeke na ndo ti sese?’ Ala ye mingi ti hinga ngbanga ti nyen la e yeke na fini. Azo ayeke na bezoin ti hinga ni senge ape, a yeke Jéhovah la acréé ala na bezoin ni so. Lo créé e ti tene e wara ngia na vorongo lo. Tongana ndoye la apusu e ti voro Jéhovah, mbeni ye ti mû ngia na e ahon ni ayeke dä ape.—Psaume 63:2-6.
Hinga so Jéhovah aye ti tene mo kiri na lo. Nyen la afa ni? Gbu li ti mo kete: Aita so asara brochure so asambela mingi kozo ti sara ni. Peut-être mbeni ancien wala mbeni mba ti mo Chrétien la asara tënë ti brochure ni na mo. Na pekoni, mo diko ni nga mo sara ye alingbi na atënë ti yâ ni. Aye so kue afa so Jéhovah agirisa mo ape. Me, na nzoni bê lo yeke kiri na mo na mbage ti lo.—Jean 6:44.
Tongana e hinga so Jéhovah ayeke girisa lâ oko ape awakua ti lo so ahon yongoro na lo, a yeke kpengba e. A yeke ye so asi na mbeni ita-wali so iri ti lo ayeke Donna. Lo tene: “Yeke yeke mbi hon yongoro na tâ tënë, me fani mingi mbi yeke gbu li na ndo ti Psaume 139:23, 24, so atene: ‘O Nzapa, tara mbi ti hinga bê ti mbi! Tara mbi ti hinga bibe ti mbi! Bâ tongana sioye ayeke na yâ mbi, na Mo fa lege ti lakue lakue na mbi.’ Mbi hinga lani so place ti mbi ayeke na yâ ti dunia so ape, sarango ye ti azo ni ayeke nde mingi, me mbi hinga so place ti mbi ayeke na yâ ti bungbi ti Jéhovah. Mbi ga ti bâ so Jéhovah azia mbi lâ oko ape, mbi yeke lani gi na bezoin ti kiri na mbage ti lo. Tere ti mbi anzere mingi so mbi kiri na mbage ti lo so.”
“Mbi ga ti bâ so Jéhovah azia mbi lâ oko ape, mbi yeke lani gi na bezoin ti kiri na mbage ti lo”
E sambela na bê ti e kue ti tene mo kue mo kiri mo wara “ngia ti [Jéhovah]”. (Néhémie 8:10). Tongana mo kiri na Jéhovah, mo yeke regretté lâ oko ape.


text:
A sö benda na ndö ti agbia na mbage ti est ti Jourdain (1-6)
A sö benda na ndö ti agbia na mbage ti ouest ti Jourdain (7-24)
12 Bâ agbia so azo ti Israël asö benda na ndö ti ala la, so ala mû sese ti ala na mbage ti est ti Ngu ti Jourdain, ti londo na Popo-hoto* ti Arnon+ ti si na Hoto ti Hermon+ nga na Arabah kue na mbage ti est:+2 A yeke Sihon+ gbia ti azo ti mara ti Amori, lo so asara kodro na Hesbon na lo komande ti londo na Aroër,+ so ayeke na yanga ti Popo-hoto* ti Arnon+ nga ti londo na yâ ti popo-hoto ni, na ndambo ti Galaad juska na Popo-hoto* ti Jabboc, so ayeke yanga ti sese ti kodro ti azo ti Ammon.3 Lo komande nga na ndö ti Arabah juska na Kota ngu ti Kinnéreth*+ ti gue na mbage ti est, juska na Kota ngu ti Arabah, Kota ngu ti gbâ ti ingo,* na mbage ti est ti gue na Beth-Jéshimoth na mbage ti sud na ando so ayeke na terê ti Hoto ti Pisgah.+4 Ala mû nga sese ti Og,+ gbia ti Basan, tanga ti azo ti Rapha,+ so asara kodro na Ashtaroth nga na Édréi;5 lo komande na ndö ti Hoto ti Hermon, Salécah, Basan+ kue juska na yanga ti sese ti kodro ti azo ti mara ti Guéshur, azo ti mara ti Maacath+ nga na ndambo ti kodro ti Galaad ti si na sese ti Sihon, gbia ti Hesbon.+6 Moïse, wakua ti Jéhovah, na azo ti Israël asö benda na ndö ti ala,+ na pekoni Moïse, wakua ti Jéhovah, amû sese ti ala lo kangbi ni na azo ti mara ti Ruben, ti Gad nga na ndambo ti mara ti Manassé.+7 Bâ agbia ti akodro so Josué na azo ti Israël asö benda na ndö ti ala na mbage ti ouest ti Ngu ti Jourdain, ti londo na Baal-Gad+ so ayeke na Popo-hoto ti Liban+ juska na Hoto ti Halac,+ so amonté na Séir;+ na pekoni Josué amû sese ti ala ni lo kangbi na azo ti Israël alingbi na amara ti Israël na aga ti ala;+8 ando so ahoto ayeke dä, Séphélah, Arabah na ando so ayeke na terê ti ahoto ni, na yâ ti désert nga na Négueb,+ a yeke sese ti azo ti mara ti Heth, ti azo ti mara ti Amori,+ ti azo ti Canaan, ti azo ti Périzzi, ti azo ti Hévi na ti azo ti mara ti Jébus:+9 Gbia oko, ti Jéricho;+ gbia oko, ti Aï,+ so ayeke na terê ti Béthel;10 gbia oko, ti Jérusalem; gbia oko, ti Hébron;+11 gbia oko, ti Jarmuth; gbia oko, ti Lakish;12 gbia oko, ti Églon; gbia oko, ti Guézer;+13 gbia oko, ti Debir;+ gbia oko, ti Guéder;14 gbia oko, ti Hormah; gbia oko, ti Arad;15 gbia oko, ti Libnah;+ gbia oko, ti Adullam;16 gbia oko, ti Makkédah;+ gbia oko, ti Béthel;+17 gbia oko, ti Tappuah; gbia oko, ti Hépher;18 gbia oko, ti Aphec; gbia oko, ti Lassaron;19 gbia oko, ti Madon; gbia oko, ti Hazor;+20 gbia oko, ti Shimron-Méron; gbia oko, ti Acshaph;21 gbia oko, ti Taanak; gbia oko, ti Méguiddo;22 gbia oko, ti Kédesh; gbia oko, ti Jocnéam+ so ayeke na Carmel;23 gbia oko, ti Dor, so ayeke na ndö ti hoto ti Dor;+ gbia oko, ti Goiim so ayeke na Guilgal;24 gbia oko, ti Tirzah. Wungo ti agbia ni kue ayeke 31.


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | OSÉE 8-14
Mû na Jéhovah aye ti mo so ayeke nzoni mingi
Tongana mo mû na Jéhovah aye ti mo so ayeke nzoni mingi, a yeke nzere na lo nga a yeke ga na mo aye ti nzoni
Mo mû na Jéhovah asandaga ti gonda
Jéhovah ayeke pardonné mo, mo yeke nzere na lê ti lo nga mo yeke ga kamarade ti lo
Mo yeke wara aye ti nzoni so batango acommandement ti Jéhovah aga na ni, nga bê ti mo ayeke kiri ti pusu mo mingi ti sepela lo
Na yâ ti aye wa la mbi lingbi ti mû na Jéhovah aye ti mbi so ayeke nzoni mingi?


text:
KOTA MAMA-TENE NI | AZO TI KPENGO NA MBARATA OSIO SO ASARA NYEN NA NDÖ TI MO?
Azo wa la ayeke na ndö ti ambarata osio so?
Azo ti kpengo na ambarata osio so akpa ye so zo ahinga li ti lo na ni ape nga ye so asara zo mbeto mingi, me ye ni ayeke tongaso ape. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Bible nga na aye so asi laso na yâ ti mbaï ti azo amû maboko na e ti hinga biani tënë na ndö ti azo ti kpengo na ambarata ni so oko oko kue. Atâa so kpengo loro ti ala ni afa tënë ti aye ti ngangu so ayeke si na sese, a lingbi nga ti duti mbeni nzoni tënë ndali ti mo na afami ti mo. Tongana nyen? Kozoni kue, zia e gi ti hinga azo ti kpengo na mbarata ni oko oko.
ZO TI KPENGO NA VURU MBARATA
Vision ni akomanse tongaso: “Mbi bâ ndo, na bâ, mbeni vuru mbarata! Zo so aduti na ndö ti mbarata ni ayeke na kokora; a mû na lo mbeni couronne, lo sigi lo sö benda ti gue na ni nga lo sigi ti hunzi songo benda ti lo ni.”—Apocalypse 6:2.
Zo ayeke na ndö ti vuru mbarata so ayeke zo wa? E yeke wara ye so amû lege na e ti hinga zo ni so gï na yâ ti mbeti ti Apocalypse so. Mbeti ti Apocalypse ni atene so zo ti kpengo na mbarata ni so iri ti lo ayeke “Tënë ti Nzapa.” (Apocalypse 19:11-13). Iri “Tënë ti Nzapa, ayeke iri ti Jésus Christ, ndali ti so lo sara kua tongana wayanga ti Nzapa (Jean 1:1, 14). A iri lo nga “Gbia ti agbia na Seigneur ti aseigneur”, nga a fa lo tongana, “Be-ta-zo so ayeke tene gï tâ tënë”. (Apocalypse 19:16). A yeke polele so, a mû na lo komandema ti sara kua tongana mbeni gbia so ague ti tiri bira, na lo yeke mû ngangu so lo yeke na ni ti sara na ye ti kirikiri pëpe. Ye oko, ambeni hundango tënë alondo.
Zo wa la amû na Jésus ngangu ti songo benda so? (Apocalypse 6:2). Prophète Daniel abâ mbeni vision so na yâ ni lo bâ Messie, so a haka lo na “molenge ti zo,” na a mû na lo “komandema, nengo nga na royaume”, zo so amû na lo ni ayeke Jéhovah Nzapa * so a iri lo “Lo so ayeke dä ngbene ye giriri”. (Daniel 7:13, 14). Tongaso, a yeke Nzapa so ngangu ti lo ahon ti aye kue la amû na Jésus ngangu, droit ti komande nga na ti fango ngbanga. Mbarata ni ayeke vuru, na ayeke na lege ni ti fa so bira so Molenge ti Nzapa ayeke sara ni, ayeke ti lo mbilimbili, ndali ti so fani mingi tongana Bible asara tënë ti couleur ti vuru aye ti sara tënë ti mbeni ye so ayeke mbilimbili.—Apocalypse 3:4; 7:9, 13, 14.
Lawa la ambarata so akomanse loro ti ala ni? Hinga so, Jésus so ayeke kozo zo ti kpengo na mbarata ni so, lo komanse ti kpe na ni na ngoi so a mû na lo mbeni couronne (Apocalypse 6:2). Lawa la Jésus aga Gbia na yayu? A yeke pëpe na ngoi so lo kiri na yayu na peko ti kuâ ti lo. Me Bible afa so alingbi lo ku teti mbeni ngoi (aHébreu 10:12, 13). Jésus afa na adisciple ti lo aye so alingbi ti mû lege na ala ti hinga na hunzingo ti ngoi so lo yeke ku na ni nga na ti ngoi so lo yeke komanse ti komande na yayu. Lo tene so na ngoi so lo yeke komanse ti komande, dutingo ti dunia ayeke kiri ti ga sioni ahon ti kozo. Bira, kota nzara nga asioni kobela so ayeke mû ndo ayeke duti dä (Matthieu 24:3, 7; Luc 21:10, 11). Kete na peko ti so Kozo Bira so Amû Sese Kue ato nda ni na ngu 1914; a yeke lani polele so dunia mobimba alï awe na yâ ti ngoi ni so, mbeni ngoi ti ngangu, so Bible airi ni “lâ ti nda ni”.—2 Timothée 3:1-5.
So Jésus awara couronne ti lo na ngu 1914 awe so, ngbanga ti nyen la aye ti sioni angbâ ti gue na li ni, ahon ti tene e bâ aye ti nzoni? A yeke ngbanga ti so na ngoi ni so, Jésus akomanse ti komande gï na yayu, me na ndö ti sese pëpe. Ni la, bira alondo na yayu kâ, Jésus fini Gbia so amû mbata ti kua ti lo awe, so a iri lo nga Michel, lo bi Satan na asioni yingo ti lo na sese (Apocalypse 12:7-9, 12). Tongaso, na sese ge Satan ayeke na kota ngonzo, ndali ti so lo hinga so ngoi ti lo angbâ mingi ape. Biani, na yâ ti kete ngoi Nzapa ayeke sara ye so lo leke na bê ti lo ti sara na terê ti Satan ge na ndö ti sese (Matthieu 6:10). Fadeso, zia e bâ tongana nyen la ambeni zo ti kpengo na ambarata ni amû lege na e ti hinga biani so e yeke na ngoi ti ngangu so a iri ni “lâ ti nda ni”. E bâ so kozo zo ti kpengo na mbarata ni ayeke mbeni zo so a fa lo polele, me ti atanga ti a-ota ni so e yeke gue ti bâ tënë na ndö ti ala so, ala yeke azo pëpe me aye ti sara tënë ti aye so ayeke si laso na ndö ti sese si andu fini ti azo kue.
ZO TI KPENGO NA MBARATA SO TERÊ TI LO ABE TONGANA WÂ
“Mbeni mbarata ni asigi, terê ti lo abe tongana wâ; a mû lege na zo so aduti na ndö ti lo ti zi siriri na ndö ti sese si ala fâ terê na popo ti ala, na a mû na lo mbeni kota épée.”—Apocalypse 6:4.
Zo ti kpengo na mbarata so aye ti sara tënë ti bira. Bâ so lo yeke zi gï siriri ti ambeni kodro pëpe, me lo yeke zi siriri na ndö ti sese kue. Na ngu 1914, a yeke kozoni ti tene mbeni bira so amû ndö ti sese kue asi na yâ ti mbaï ti azo la. Na pekoni, Use Bira so Amû Sese Kue alondo, na asara sioni mingi ahon kozo bira ni so. Ambeni atene so ti londo na 1914 ti ga na ni, wungo ti azo so akui ndali ti abira nga ndali ti fango terê na ngombe ahon kutu 100. Nga, gbâ ti azo awara akota kä.
Bira ayeke mbeni ye so amû ndo mingi laso? Na yâ ti mbaï ti azo, kozo ti tene azo awara kode ti fâ gbâ ti azo tongaso la. Atâa so ambeni bungbi ayeke dä so a iri ni bungbi so ayeke bâ tënë ti siriri, na tapande Bendo ti Gigi, ala lingbi pëpe ti kanga lege na zo ti kpengo na mbarata so terê ti lo abe tongana wâ so.
ZO TI KPENGO NA VUKO MBARATA
“Mbi bâ ndo, na bâ, mbeni vuko mbarata! Zo so aduti na ndö ti mbarata ni ayeke na kilo na maboko ti lo. Mbi mä mbeni go so, mo bâ mo tene a londo na popo ti acréature osio so, atene: ‘Kilo oko ti blé ndali ti denier oko, na kilo ota ti orge ndali ti denier oko; na mo buba mafuta ti olive nga na vin pëpe.’”—Apocalypse 6:5, 6.
Zo ti kpengo na mbarata so aye ti sara tënë ti nzara. Ge e bâ tongana nyen warango kobe aga ngangu mingi, ni la kilo oko ti blé teti denier oko alingbi na wungo ti nginza ti kua ti lango oko na ngoi ti Jésus (Matthieu 20:2). Legeoko nga, denier oko so alingbi ti vo kilo ota ti orge, a bâ so lê ti orge ayeke na valeur pëpe tongana ahaka lo na blé. So apeut ti lingbi mbeni kota sewa tongana nyen? Mafuta ti olive nga na vin ayeke ye so azo ti giriri aye ni mingi, na a mû ni tongana tapande ti gboto mê ti azo ti buba kobe kirikiri ape, même akobe so ayeke wara lâ na lâ.
Ngbene ye na ngu 1914, eskê e bâ biani aye so afa so, zo so ayeke kpe na vuko mbarata so angbâ ti kpe loro ape? En, e bâ ni! Ti londo na ngu 1914 ti si na ngu 1999, azo kutu 70 tongaso akui na nzara. Mbeni kota zo ti kodro afa so “ti londo na ngu 2012 ti si na ngu 2014, azo kutu 805, so ti tene tongana mo mû azo gumbaya, oko na popo ti ala ayeke te ye nzoni ape.” Mbeni mbeti-sango atene ti lo, a tene: “Ngu oko oko wungo ti azo so ayeke kui na nzara ahon wungo ti azo kue so akui na kobela ti SIDA, palu nga na kota koro.” Atâa angangu kue so azo asara ti kanga lege na nzara, zo so ayeke kpe na vuko mbarata so angbâ ti kpe loro ti lo.
ZO TI KPENGO NA MBARATA SO TERÊ TI LO AKPA TI NYAMA SO KOBELA ASARA LO
“Mbi bâ ndo, na bâ, mbeni mbarata so terê ti lo akpa ti nyama so kobela asara lo! Iri ti zo so aduti na ndö ti mbarata ni ayeke Kuâ. Dû ti kuâ ayeke mû peko ti lo nduru nduru. Na a mû na ala komandema na ndö ti mbage oko ti sese na popo ti ambage osio, ti fâ azo na yongoro épée, na kota nzara, na sioni kobela ti fango zo nga na lege ti anyama ti ngonda.”—Apocalypse 6:8.
Osio zo ti kpengo na mbarata so aye ti sara tënë ti kuâ so aga na lege ti kobela nga na ambeni kpale nde. Kete na peko ti ngu 1914, grippe espagnole afâ azo kutu bale-oko. Peut-être azo kutu 500 tongaso awara lani kobela so; tongana a mû azo 3 na popo ti ala, gï zo oko la angbâ na fini na pekoni.
Me grippe espagnole so ayeke gï tongo nda ni la. Awandara atene so ti londo na ngu 1914 ti si na ngu 1999, azo saki na saki akui na kobela ti yangba. Juska laso, kobela ti SIDA, kota koro nga na kobela ti palu afâ azo mingi atâa so a sigi na ayorö ndali ni.
Atâa ayeke bira, nzara wala kobela, ye ti pekoni ayeke gï oko, kuâ. Dû ti kuâ ayeke mene azo so kue, na mbeni beku oko ayeke pëpe.
NZONI NGOI AYEKE GA!
Angoi ti laso so ayeke angoi ti ngangu so, aga nduru ti hunzi awe. Dabe ti mo na tënë so: Jésus ‘asigi lo sö benda’ na ngu 1914, lo bi Satan na ndö ti sese, me ade lo hunzi songo benda ti lo ni pëpe (Apocalypse 6:2; 12:9, 12). Na yâ ti kete ngoi, na ngoi ti Harmaguédon, Jésus ayeke zi ande ngangu ti Satan so lo yeke handa na azo nga lo yeke futi azo so amû peko ti Zabolo (Apocalypse 20:1-3). Jésus ayeke kaï gï pëpe loro ti ambarata ota so, me nga lo yeke sara si aye ti nzoni amû place ti aye ti sioni so ala ga na ni. Tongana nyen? Bâ fadeso apendere ye so Bible asara tënë ni.
Ahon ti tene bira la amû ndo, siriri la ayeke komande ande. Jéhovah ayeke “sara si abira ahunzi na ndö ti sese kue. Lo fâ yâ ti kokora, nga lo fâ yâ ti likongo kete kete”. (Psaume 46:9). Ti azo so aye siriri, “ala yeke duti na ngia mingi na yâ ti siriri so amû ndo.”—Psaume 37:11.
Ahon ti tene nzara atï, kobe ayeke duti ande dä gbani gbani. “Alê ti kobe ayeke dü mingi na ndö ti sese; a yeke sigi gbani gbani na li ti ahoto.”—Psaume 72:16.
Ahon ti tene kobela nga na kuâ amû azo, azo kue ayeke na ngia ti duti ande na nzoni seni nga na fini ti lakue lakue. Nzapa ayeke “mbô ande ngu ti lê kue na lê ti ala, kuâ ayeke duti ande dä mbeni pëpe; mua, wala toto, wala pasi ayeke duti dä mbeni pëpe.”—Apocalypse 21:4.
Na ngoi so Jésus ayeke na sese lani, lo sara ambeni ye so adë bê ti zo so afa kete yanga ti duti so azo ayeke wara ande na gbe ti komandema ti lo. Lo sara si siriri amaï, lo mû kobe na azo saki na saki na lege ti miracle, lo sava azo ti kobela nga même lo zingo akuâ.—Matthieu 12:15; 14:19-21; 26:52; Jean 11:43, 44.
A-Témoin ti Jéhovah ayeke na ngia ti fa na mo na yâ ti Bible ti mo wani tongana nyen la mo lingbi ti leke terê ti mo na ngoi so loro ti ambarata so ayeke hunzi. Tongana a tisa mo ti hinga ye mingi na ndö ni mo yeke yeda?
^ par. 7 Jéhovah ayeke iri ti Nzapa so ayeke na yâ ti Bible.


text:
Apendere lê ti figue nga na ati so ayeke nzoni ape (1-10)
24 Na pekoni, Jéhovah afa na mbi asakpa use so alê ti figue ayeke na yâ ni na so a zia ni na devant ti temple ti Jéhovah. Lo fa ni na mbi na peko ti so Nébucadnezzar* gbia ti Babylone agbu Jéconias*+ molenge ti Jéhoïakim,+ gbia ti Juda, ague na lo na ngbâa, lo na amokonzi ti kodro ti Juda, azo so ahinga ti sara kua ti maboko nzoni nga na azo ti kua ti ndao;* Nébucadnezzar amû ala na Jérusalem la lo gue na ala na ngbâa na Babylone.+2 Na yâ ti mbeni sakpa ni oko, a yeke wara apendere lê ti figue, so ayeke tongana akozo lê ti figue. Me na yâ ti mbeni sakpa ni, a yeke wara alê ti figue so ayeke nzoni oko pëpe, na so zo alingbi ti te ni pëpe.3 Tongaso, Jéhovah ahunda mbi, atene: “Jérémie, nyen la mo bâ nyen?” Mbi tene: “Mbi bâ alê ti figue so ayeke pendere mingi, mbi bâ nga alê ti figue so ayeke nzoni oko pëpe na so zo alingbi ti te ni pëpe.”+4 Jéhovah atene na mbi:5 “Bâ tënë so Jéhovah, Nzapa ti Israël, atene la: ‘Legeoko tongana apendere lê ti figue so, mbi yeke bâ azo ti Juda so a gbu ala a gue na ala na kodro-wande so na nzoni lê, ala so mbi mû ala lani na ndo so, mbi tokua ala na kodro ti azo ti Chaldée.6 Lê ti mbi ayeke ngbâ ande na ndö ti ala ndali ti nzoni ti ala, na mbi yeke sara ande si ala kiri na yâ ti kodro so.+ Mbi yeke leke ala ande na nduzu tongana da, mbi yeke kungbi ala na sese pëpe. Mbi yeke lu ala tongana keke, mbi yeke gboto gunda ti ala pëpe.+7 Mbi yeke mû na ala mbeni bê so ayeke pusu ala ti hinga mbi, so mbi la mbi yeke Jéhovah.+ Ala yeke ga azo ti mbi, na mbi yeke ga Nzapa ti ala+ ndali ti so ala yeke kiri ande na mbage ti mbi na bê ti ala kue.+8 “‘Me ti alê ti figue so ayeke nzoni oko pëpe si zo alingbi ti te ni pëpe so,+ bâ tënë so Jéhovah atene la: “Legeoko nga, mbi yeke bâ Sédécias+ gbia ti Juda tongaso, lo, amokonzi ti lo nga na tanga ti azo ti Jérusalem so angbâ na yâ ti kodro so, nga ala so asara kodro na sese ti Égypte.+9 Mbi yeke sara si ala ga mbeni ye so ayeke mû mbeto na zo, mbeni ye ti vundu na lê ti aroyaume kue ti sese,+ mbeni ye ti kamene, mbeni ye so azo ayeke mû ti tene na mato, mbeni ye ti hengo ni nga mbeni ye so a deba ni awe+ na ando kue so mbi kangbi ala kirikiri dä.+10 Mbi yeke tokua épée na terê ti ala,+ mbi yeke tokua kota nzara na ndö ti ala nga na sioni kobela so amû ndo+ na ayeke fâ ala juska ala hunzi na yâ ti kodro so mbi mû lani na ala nga na akotara ti ala.”’”
Kete tënë
^ Na Hébreu: “Nébucadrezzar,” so mbeni lege ti di iri ni so la.


text: 10 Aita, ye so bê ti mbi aye mingi nga so mbi voro tere ti mbi na Nzapa ndali ni ngbanga ti ala ayeke biani ti tene a sö ala.2 Teti mbi yeke tene tënë ti ala, so ala yapu na kusala ti Nzapa, me a yeke na lege ti tâ hingango ye pëpe.3 Ngbanga ti so ala hinga mbilimbili ti Nzapa pëpe, na ala yeke gi ti zia na sese mbilimbili ti ala wani, ala woko tere ti ala pëpe na gbe ti mbilimbili ti Nzapa.4 Teti Ndia ahunzi na ndo ti Christ, tongaso si zo oko oko kue so amä na bê awara mbilimbili.5 Moïse asû na mbeti atene so zo so asara ye alingbi na mbilimbili ti Ndia, fade lo yeke duti na fini ndali ni.6 Me mbilimbili so aga na lege ti mabe asara tënë tongaso atene: “Mo tene na bê ti mo pëpe, mo tene: ‘Fade zo wa si ayeke montê na yayu?’ so ti tene, ti mû Christ ti zu na lo na sese,7 wala, ‘Fade zo wa si ayeke zu juska na yâ ti kota dû so alï mingi?’ so ti tene, ti sigigi na Christ na popo ti akuâ.”8 Me a tene nyen? “Tënë ni ayeke nduru na mo, a yeke na yanga ti mo nga a yeke na yâ ti bê ti mo”, so ti tene, “tënë” ti mabe so e yeke fa tënë ni.9 Teti tongana mo fa na lê ti azo dandara ‘tënë ni so ayeke na yanga ti mo’, so Jésus ayeke Seigneur, nga na yâ ti bê ti mo, mo mä na bê so Nzapa azingo lo na kuâ, fade a yeke sö mo.10 Teti a yeke na bê si mbeni zo ayeke mä na bê ti ga mbilimbili, me a yeke na yanga ti lo si mbeni zo ayeke fa tënë na lê ti azo dandara ti wara salut.11 Teti Mbeti ti Nzapa atene: “Zo kue so azia mabe na lo, fade vundu ayeke sara lo na pekoni pëpe.”12 Biani, Juif ayeke nde na Grec pëpe, ngbanga ti so Seigneur ayeke gi oko na ndo ti ala kue, lo so amû ye mingi na ala kue so airi lo.13 Teti “fade a yeke sö zo kue so airi ndo na Jéhovah na iri ti lo.”14 Me fade ala yeke iri ndo na lo tongana nyen tongana ala mä na bê na lo pëpe? Na ala yeke mä na bê na lo tongana nyen tongana ala mä tënë na ndo ti lo pëpe? Nga, ala yeke mä tënë ni tongana nyen tongana zo ti fa tënë ni ayeke dä pëpe?15 Na ala yeke fa tënë ni tongana nyen tongana a tokua ala pëpe? Legeoko tongana ti so a sû na Mbeti ti Nzapa, a tene: “Gere ti ala so ayeke fa nzoni tënë ti anzoni ye ayeke tâ pendere biani!”16 Me, ala kue pëpe si asara ye alingbi na nzoni tënë ni. Teti Ésaïe atene: “Jéhovah, zo wa si amä na bê na tënë so lo mä na yanga ti e?”17 Teti mabe aga na peko ti ye so zo amä. Na ye so zo amä aga na lege ti tënë so a fa na ndo ti Christ.18 Me mbi hunda ndo, mbi tene: Ala mä ni nzoni, ni la pëpe? Biani, “lego ti ala asigigi juska na ndo ti sese kue, na atënë ti yanga ti ala ague juska na nda ti sese so azo ayeke dä.”19 Me mbi hunda ndo, mbi tene: Israël ahinga ni nzoni, ni la pëpe? Kozoni kue, Moïse atene: “Na lege ti mbeni mara so ayeke biani mbeni mara pëpe, fade mbi yeke sara si mbanda ti ALA alondo. Na lege ti mbeni buba mara, fade mbi yeke pusu ALA ti sara ngonzo mingi.”20 Me Ésaïe aduti na mbeto oko pëpe si lo tene: “Ala so ayeke gi mbi pëpe, ala si awara mbi. Na ala so ahunda tënë ti mbi pëpe, ala si mbi fa tere ti mbi na ala.”21 Me na ndo ti Israël, lo tene: “Lakue mbi gbara maboko ti mbi na mbage ti mbeni mara so ake yanga na so aza yanga na mbi.”


text: Bia. Bia so a he ni na ngoi so a yeke mû da na Nzapa. Psaume ti David.30 Jéhovah, mbi yeke gonda mo, ndali ti so mo yô mbi na nduzu,*mo zia pëpe si awato ti mbi aduti na ngia ndali ti ye so asi na mbi.+2 Jéhovah, Nzapa ti mbi, mbi toto na mo ti mû maboko na mbi, na mo sava mbi.+3 Jéhovah, mo sigi na mbi* na yâ ti Dû ti kuâ.*+Mo bata fini ti mbi, mo kanga lege si mbi descend na yâ ti dû* pëpe.+4 Ala azo ti lo so ayeke be-ta-zo, ala he bia* ti sepela Jéhovah!+Ala kiri singila na lo, ndali ti iri ti lo so ayeke nzoni-kue,*+5 ndali ti so tongana lo sara ngonzo na terê ti zo, a yeke gï teti kete ngoi,+me tongana lo sara nzoni bê na zo, a yeke na yâ ti fini ti zo ni kue.+Zo alingbi ti toto na lakui, me na ndapre, lo yeke dekongo na ngia.+6 Na ngoi so mbi yeke na gingo bê pëpe, mbi tene:“Ye ayeke yengi mbi lâ oko pëpe.”*7 Jéhovah, na ngoi so mo sara nzoni bê na mbi, mo sara si mbi kpengba tongana hoto.+Me na ngoi so mo honde lê ti mo na mbi, mbeto ahon ndö ti mbi.+8 Jéhovah, lani mbi yeke toto na mo lakue;+mbi yeke voro yanga na Jéhovah lakue ti sara nzoni bê na mbi.9 Nzoni ti nyen la kuâ* ti mbi ayeke ga na ni? Nzoni ti nyen la ayeke ga tongana mbi descend na yâ ti dû?*+Fuku ti sese ayeke sepela mo?+ Fuku ti sese ayeke fa so mo yeke be-ta-zo?+10 Jéhovah, mä mbi na sara nzoni bê na mbi.+Jéhovah, mû maboko na mbi.+11 Mo sara si mbi dodo ahon ti sara mua;mo zi bongo ti vundu ti mbi, na mo yü na mbi ngia tongana bongo,12 si mbi he bia ti sepela mo, na mbi kanga yanga ti mbi pëpe.Jéhovah, Nzapa ti mbi, mbi yeke sepela mo lakue lakue.


text:
AVIDÉO NA NDÖ TI AYE SO BIBLE AFA
Nduru tënë ti ambeti ti Bible
Anduru vidéo so afa gbâ ti apendere sango na ndö ti ambeti ti Bible. Sara kua na avidéo so ti sara si dikongo Bible ti mo wani nga na mandango ni akiri aga pendere.
Nduru tënë ti mbeti ti Esdras
Jéhovah asara ye alingbi na zendo ti lo ti zi awakua ti lo na Babylone na ti kiri na tâ vorongo lo na Jérusalem.
Nduru tënë ti mbeti ti Néhémie
Mbeti ti Néhémie ayeke na apendere ye mingi so atâ zo so ayeke voro Nzapa alingbi ti manda ye dä laso.
Nduru tënë ti mbeti ti Esther
Aye ti ngangu so asi lani na ngoi ti Esther ayeke sara si mo yeke kiri ti zia bê ti mo kue na ngangu so Jéhovah ayeke na ni ti zi awakua ti lo na yâ ti aye ti ngangu laso.
Nduru tënë ti mbeti ti Job
Azo kue so andoye Jéhovah ayeke wara ande atara. Mbaï ti Job afa na e so e lingbi biani ti ngbâ be-ta-zo nga ti mû mbage ti droit ti Nzapa ti komande dunia kue.
Nduru tënë ti mbeti ti Psaume
Mbeti ti Psaume amû mbage ti droit ti Jéhovah ti komande dunia kue, amû maboko na azo so aye lo nga adë bê ti ala. A fa nga so dunia so ayeke changé ande na lege ti Royaume ti lo.
Nduru tënë ti mbeti ti aProverbe
Gi ti hinga awango so alondo na Nzapa na ndö ti aye nde nde so alingbi ti si na yâ ti gigi ti mo: alondo na atënë ti dengo buze ti si na atënë ti sewa.
Nduru tënë ti mbeti ti Zo-ti-fa-tene
Gbia Salomon afa aye so ayeke biani akota ye na yâ ti gigi ti zo nga lo fa kangbi so ayeke na popo ni na aye so ague nde na ndara so alondo na Nzapa.
Nduru tënë ti mbeti ti Bia ti Salomon
A sara tënë ti tâ ndoye ti maseka-wali ti Sulem na mbage ti mbeni berger so ade maseka tongana ‘tâ menga-wa ti Jéhovah.’ Ngbanga ti nyen?
Nduru tënë ti mbeti ti Ésaïe
E yeke wara na yâ ti mbeti ti Ésaïe tâ prophétie so alingbi ti sara si e duti na confiance encore mingi na Jéhovah, Lo so asara si azendo ti lo aga tâ tënë nga Nzapa ti salut ti e.
Nduru tënë ti mbeti ti Jérémie
Jérémie angbâ gï ti sara kua ti lo ti prophète atâa na yâ ti aye ti ngangu. Gbu li na ndö ti ye so tapande ti lo alingbi ti sara na ndö ti aChrétien laso.
Nduru tënë ti mbeti ti Toto ti Jérémie
Prophète Jérémie la asû mbeti ti Toto ti Jérémie; na yâ ni lo fa vundu ti bê ti lo ndali ti futingo ti Jérusalem nga lo fa so Nzapa asara nzoni bê na azo so achangé bê ti ala.
Nduru tënë ti mbeti ti Ézéchiel
Ézéchiel asara terê ti lo kete nga na mbeto pëpe lo sara akua kue so Nzapa amû na lo, atâa kua ni ayeke ngangu. Lo zia mbeni nzoni tapande na e laso.
Nduru tënë ti mbeti ti Daniel
Daniel na amba ti lo angbâ be-ta-zo na Jéhovah na yâ ti aye kue. Na lâ ti nda ni so, e lingbi ti wara ye ti nzoni na lege ti tapande ti ala nga na gango tâ tënë ti aprophétie.
Nduru tënë ti mbeti ti Osée
Laso, e yeke na aye ti manda mingi na yâ ti prophétie ti Osée na ndö ti nzoni bê ti Jéhovah na mbage ti azo ti sioni so achangé bê ti ala nga na lege so lo hunda ti tene e voro na lo.
Nduru tënë ti mbeti ti Joël
Joël atene prophétie na ndö ti gango ti “lâ ti Jéhovah” nga lo fa ye so a lingbi zo asara ti sö kuâ. Prophétie ti lo apusu zo ti sara ye hio laso.
Nduru tënë ti mbeti ti Amos
Jéhovah asara kua na senge zo so ti sara kota kua. Akota ye wa la e lingbi ti manda na lege ti tapande ti Amos?
Nduru tënë ti mbeti ti Abdias
A yeke mbeti so ayeke nduru mingi na yâ ti mbage ti mbeti ti Nzapa so a sû na Hébreu. Prophétie ni amû beku nga afa so Jéhovah la ayeke na droit ti komande dunia kue.
Nduru tënë ti mbeti ti Michée
Prophétie so alingbi ti sara si e kiri e duti na confiance mingi so aye so Jéhovah ahunda na e ayeke nzoni nga ayeke na lege ni.
Nduru tënë ti mbeti ti Sophonie
Ngbanga ti nyen a lingbi e kpe ti pensé so lâ ti fango ngbanga ti Jéhovah ayeke ga ape?
Nduru tënë ti mbeti ti Aggée
Prophétie so afa so a yeke kota ye ti zia vorongo Jéhovah kozo na aye so agbu bê ti e.
Nduru tënë ti mbeti ti Zacharie
Gbâ ti avision nga na aprophétie amû ngangu na awakua ti Nzapa ti ândö. A-oko prophétie ni so adë bê ti e so Nzapa ayeke mû maboko na e laso.
Nduru tënë ti mbeti ti Malachie
Mbeti ti Malachie ayeke mbeni prophétie so afa so andia ti Jéhovah, nzoni bê ti lo nga na ndoye ti lo ayeke changé pëpe. Prophétie ni afa nga akpengba ye ti manda na yâ ti aye so asi na ngoi ti e.
Nduru tënë ti mbeti ti Matthieu
Manda ambeni ngbongboro tënë na ndo ti mbeti ti Bible so, kozo ti a-Évangile osio.
Nduru tënë ti mbeti ti Marc
Évangile ti Marc la ayeke nduru mingi na popo ti a-Évangile. A fa ye so Jésus ayeke sara ande tongana lo komande tongana Gbia ti Royaume ti Nzapa.
Nduru tënë ti mbeti ti Luc
Asango wa la a yeke wara ni gï na yâ ti Évangile ti Luc?
Nduru tënë ti mbeti ti Jean
Jean asara tënë mingi na ndö ti ndoye so Jésus ayeke na ni na mbage ti azo, tapande ti sarango terê ti lo kete, nga lo fa Jésus tongana Messie, zo so ayeke ga ande Gbia ti Royaume ti Nzapa.


text: 4 Zia zo abâ e tongana azo ti kua ti Christ* nga awabatango ye so ayeke bata atënë ti Nzapa so lo honde ndani.+2 Tongaso, ye so a yeke gi na mbage ti awabatango ye ayeke ti tene ala duti be-ta-zo.3 Ti mbi, a yeke gï mbeni senge ye tongana ala wala mbeni da-ngbanga ti azo si abâ tënë ti mbi. Même mbi kue mbi bâ tënë ti mbi wani pëpe.4 Mbi hinga ti mbi mbeni ye ti sioni so mbi sara pëpe. Me mbi ye ti tene pëpe so mbi yeke mbilimbili, me a yeke Jéhovah* si ayeke bâ tënë ti mbi.+5 Tongaso, ala fâ ngbanga na ndö ti mbeni ye pëpe+ kozo si ngoi ni alingbi, juska Seigneur aga, lo so ayeke mû ande aye so a sara na hondengo ni na yâ ti bingo ti sigi na ni na lumière, nga lo so ayeke fa na gigi aye so azo aleke na bê ti ala ti sara. Na pekoni, zo oko oko ayeke wara ande gonda ti lo so ayeke londo na Nzapa.+6 Aita, mbi sara tënë ti aye so na mungo tapande ni na ndö ti mbi nga na Apollos+ ndali ti nzoni ti ala, si na lege ti tapande ti e, ala lingbi ti hinga ye so: “Ala sara ye ahon ti so a sû na mbeti pëpe,” tongaso si zo oko oko asara baba pëpe+ na bango mbeni zo kota ahon mbeni.7 Zo wa la si asara si mo yeke nde na mba ti mo? Biani, nyen la mo yeke na ni so a mû na mo mungo ape?+ Tongana a mû ni na mo mungo, ngbanga ti nyen mo yeke pika kate ti mo mo bâ mo tene a mû ni na mo mungo ape so?8 Ala wara ti ala ye ni alingbi ala awe? Ala ga azo ti mosoro awe? Ala komanse ti komande tongana agbia+ sân e awe? Biani, mbi ye si ala komanse ti komande tongana agbia si e nga kue e komande legeoko na ala tongana agbia.+9 Ti mbi, ye ni ayeke mo bâ mo tene Nzapa afa e abazengele na gigi na ndangba ni tongana azo so a fâ ngbanga ti kuâ na li ti ala awe,+ ndali ti so e ga mbeni ngia ti théâtre so dunia so,+ a-ange nga na azo ayeke bâ ni.10 E ga azo ti buba+ ndali ti Christ, me ala, ala yeke sara ye na ndara na yâ ti Christ. E woko, me ala kpengba ti ala. Azo agonda ala, me azo abâ e tongana ambumbuse zo.11 Juska na ngoi so, nzara ti kobe+ na nzara ti ngu angbâ ti sara e,+ e yeke yü bongo nzoni pëpe,* a yeke pika e,*+ e yeke na ndo ti lango pëpe12 na e yeke sara ngangu kua na maboko ti e wani.+ Na ngoi so azo ayeke zonga e, e yeke iri tufa na ndö ti ala;+ na ngoi so azo ayeke sara ye ti ngangu na e, e yeke kanga bê;+13 na ngoi so azo ayeke buba iri ti e, e yeke voro yanga na ala;+ e ga tongana azende ti dunia so nga saka ti aye kue, juska fadeso.14 Mbi sû aye so na mbeti na ala ti zia kamene na lê ti ala pëpe, me ti gboto mê ti ala tongana amolenge ti mbi so mbi ndoye ala mingi.15 Biani, atâa so na yâ ti Christ ala lingbi ti duti na azo 10 000 so ayeke azo ti batango ala, so kue ala yeke na ababâ mingi pëpe la. Ndali ti so na yâ ti Christ Jésus, na lege ti nzoni tënë mbi ga babâ ti ala.+16 Mbi voro yanga na ala mingi: Ala ga azo so asara ye tongana mbi.+17 Ndani la, mbi yeke tokua Timothée na ala, ndali ti so lo yeke molenge ti mbi so mbi ndoye lo mingi nga so lo yeke be-ta-zo na yâ ti Seigneur. Lo yeke kiri ande ti dabe ti ala na akode ti mbi na ndö ti tënë ti Christ Jésus,+ a-oko kode so mbi yeke fa na ye na ndo kue na yâ ti acongrégation oko oko kue.18 Baba ti ambeni ahon ndö ni mo bâ mo tene mbi yeke si na ala kâ pëpe.19 Me tongana Jéhovah* aye, na yâ ti kete ngoi mbi yeke si na ala kâ, mbi yeke zia ande bê ti mbi pëpe na tënë ti yanga ti azo so baba ti ala ahon ndö ni so, me mbi yeke bâ ngangu ti ala ni.20 Ndali ti so Royaume ti Nzapa ayeke tënë ti yanga pëpe, me a yeke tënë ti ngangu.21 Ala ye nyen? Ala ye mbi mû keke si mbi gue na ni na terê ti ala kâ?+ Wala ala ye si mbi si na ala kâ na ndoye nga na bibe ti sarango ye na ngangu pëpe?


text:
GIGI TI MBENI ZO
Tufa ti Jéhovah aga na mbi aye ti nzoni
A DÜ mbi na ngu 1927 na kete gbata ti Wakaw na Saskatchewan na Canada. Babâ na mama ti mbi ayeke na amolenge mbasambala, koli osio na wali ota. Tongaso, hio na yâ ti gigi ti mbi mbi habitué ti duti na popo ti azo.
Sewa ti e abâ pasi na ngoi ti kpale ti konomi so atï lani na ngu 1930 ti si ngu 1939. E yeke lani azo ti mosoro ape, me e yeke na kobe ti tengo ni. E yeke lani na akondo nga na mbeni wali-bagara. Tongaso, e yeke lani na para, lait, mafuta, fromage nga na beurre. E kue e yeke sara lani akete kete kua na yanga-da.
Mbi ngbâ ti dabe ti mbi na gbâ ti anzoni ye so asi lani na ngoi ni so. Na tapande, mbi yeke dabe ti mbi na pendere fion ti apomme so amû yâ ti da ti e kue. Na ngoi so babâ ti mbi ayeke gue ka lani ti kä aye ti ferme ti e, fani mingi lo yeke kiri na mbeni boîte so apendere pomme so a fâ ni ade ti ninga ape ayeke na yâ ni. A nzere lani na e mingi ti nyon jus ti pomme lango oko oko.
A FA TÂ TËNË NA BABÂ NA MAMA TI MBI
Mbi yeke lani na ngu omene na ngoi so a fa tâ tënë na babâ na mama ti mbi. Johnny, kozo molenge ti ala, akui ngoi kete na peko ti so a dü lo. Babâ na mama ti mbi so vundu ahon ndo ti ala ahunda pasteur ti ndo ni so, ala tene: “Johnny ayeke na ndo wa?” Pasteur ni atene na ala so bébé ni awara lani batême ape, tongaso lo yeke na yayu ape. Pasteur ni atene nga so tongana babâ na mama ti mbi apayé lo, lo yeke sambela ndali ti Johnny ti tene lo gue na yayu. Tongana a yeke fade mo, mo yeke duti tongana nyen? Vundu ahon ndo ti Papa na Mama na ala sara tënë na pasteur ni encore ape. Ye oko, ala ngbâ ti hunda tere ti ala wala Johnny ayeke na ndo wa.
Mbeni lâ, Mama awara mbeni brochure so iri ni ayeke Azo so akui ayeke na ndo wa? so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni. Lo diko ni kue. Na ngoi so Papa akiri na yanga-da, Mama atene na lo na nzerengo tere, a tene: “Mbi hinga ndo so Johnny ayeke dä awe. Lo ngbâ ti lango, me lo yeke zingo ande.” Papa adiko brochure ni kue na lakui ni. Bê ti Papa na Mama adë ti hinga so Bible atene so azo so akui ayeke lango nga a yeke zingo ala mbeni lâ.—Zo-ti. 9:5, 10; Kus. 24:15.
Atënë so ala diko na yâ ti mbeti so asara si ala wara ngangu na ala yeke na ngia. A-Témoin ti Jéhovah ato nda ti manda Bible na ala, nga ala komanse ti gue na bungbi na yâ ti mbeni kete congrégation na Wakaw, mbeni gbata so na yâ ni a yeke wara gbâ ti azo so alondo na Ukraine si aga. A ninga ape, Papa na Mama akomanse ti fa tënë.
Ngoi kete na pekoni, e gue na Colombie-Britannique, na aita ti mbeni congrégation so ayeke kâ ayamba e nzoni mingi. Tongana mbi dabe ti mbi na angoi so e yeke leke lani Tour ti Ba Ndo ndali ti abungbi ti dimanche, a nzere na mbi mingi. E kue e yeke gi lani ti ndoye Jéhovah mingi nga na tâ tënë so ayeke na yâ ti Bible. Mbi bâ lani so gigi ti e ayeke nzoni nga Jéhovah airi tënë nzoni mingi na ndo ti e.
A yeke lani ngangu na e amolenge ti sara tënë na ndo ti mabe ti e na azo. Me, ye so amû biani maboko na e ayeke so fani mingi mbi na ngambe ti mbi Eva, e yeke leke akode ti fango tënë ti nze oko oko nga e yeke sara démonstration ni na ngoi ti Bungbi ti Kusala. Atâa so e yeke zo ti kamene, sarango tongaso amû maboko na e mingi ti sara lisoro na azo na ndo ti Bible. Mbi kiri singila mingi ndali ti akode ti fango tënë so a fa na e.
Mbeni ye so anzere lani na e mingi na ngoi so e ngbâ kete ayeke so awakua ti ngoi kue ayeke lango na ndo ti e. Na tapande, na ngoi so Jack Nathan, so ayeke surveillant ti circonscription asara vizite na congrégation ti e na lo lango na ndo ti e, a nzere na e mingi. * A nzere lani na e mingi ti mä apendere mbaï ti lo, nga so lo yeke gonda e asara si e ye ti voro Jéhovah na bê ti e kue.
Mbi dabe ti mbi so mbeni lâ mbi tene na yâ ti bê ti mbi, mbi tene: “Tongana mbi kono, mbi ye ti ga tongana Ita Nathan.” A yeke na pekoni la mbi ga ti bâ so tapande ti lo ayeke leke mbi lani ti sara kua ti ngoi kue na yâ ti gigi ti mbi. Na ngoi so mbi yeke na ngu 15, mbi leke na bê ti mbi ti sara na Jéhovah. Mbi na Eva e wara batême na ngu 1942.
AYE SO ATARA MABE TI E
Na ngoi ti Use Bira so Amû Sese Kue na ngoi so tënë ti yengo kodoro ahon ndo ni, Madame Scott, so ayeke mbeni wafango mbeti, atomba aita ti mbi ti wali use nga na mbeni ita ti mbi ti koli na ekole. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so ala ke ti bara drapeau. Na pekoni, lo tene na madame ti mbi ti tomba mbi na ekole. Me madame ti mbi atene na lo, a tene: “E yeke na yâ ti mbeni kodoro so liberté ayeke dä, nga e yeke na liberté ti ke ti sara amatanga so ayä na nduzu tënë ti yengo kodoro.” Atâa so Madame Scott apusu madame ti mbi na ngangu ti tomba mbi, madame ti mbi atene na lo, a tene: “So ayeke desizion ti mbi la.”
Madame Scott atene: “Ên-ën, a yeke desizion ti mo ape. Tongana mo tomba Melita ape, mbi yeke kä mo.” Madame ti mbi atene na babâ na mama ti mbi so tongana lo ye ti bata kua ti lo, a lingbi lo tomba gi mbi awe, atâa so lo bâ so a yeke lani na lege ni ape. Ye oko, a mû na e ambeni mbeti ti ekole so a fa mbeti na e na yâ ni na yanga-da. Kete na pekoni, e gue na mbeni ndo so ayo kilomètre 32, kâ a yeda ti tene e sara ekole.
Na ngoi ti bira ni, a ke na e ti sara kua na ambeti ti e, me e yeke fa tënë lani da na da na Bible. Ye so asara si e hinga lani nzoni mingi ti sara kua na Bible ti fa nzoni tënë ti Royaume. Ye so amû nga maboko na e ti hinga Bible nzoni mingi, ti maï na lege ti yingo nga ti wara mungo maboko ti Jéhovah.
E MÛ KUA TI NGOI KUE
Gi so mbi na Eva e hunzi ekole, e mû kua ti ngoi kue. Mbi sara kozo kua ti nginza ti mbi na yâ ti mbeni kota magazin. A si na mbeni ngoi, mbi mû mbeni cours ti sarango li teti nze omene. Mbi ye lani mingi ti sara li ti azo na yanga-da. Mbi sara kua na yâ ti mbeni salon ti coiffure fani use na yâ ti yenga oko, nga fani use na yâ ti nze oko, mbi yeke fa sarango li na azo. Ye so amû lege na mbi ti bâ lege ti abezoin ti mbi na yâ ti kua ti mbi ti ngoi kue.
Na ngu 1955, mbi ye lani ti gue na New York City na Amerika, nga na Nuremberg na Allemagne ti sara assemblée so mama-tene ni ayeke “Royaume ti Nzapa asö benda”. A sara ni na yanga ti Anglais. Ye oko, kozo ti tene mbi gue na New York, mbi wara Ita Nathan Knorr so alondo na kota ndokua ti e na Amerika. Lo na wali ti lo aga ndali ti mbeni assemblée na Vancouver, na Canada. Na ngoi ti vizite ti ala, a hunda na mbi ti sara li ti wali ti Ita Knorr. Na ngoi so Ita Knorr abâ li ti wali ti lo, tere ti lo anzere na lo hunda ti bâ mbi. Na ngoi so mbi na lo e yeke sara lisoro, mbi tene na lo so mbi leke ti gue na New York nga na pekoni ti gue na Allemagne. Lo hunda na mbi ti gue ti sara kua na Béthel ti Brooklyn teti lango gumbaya.
Guengo ti mbi na New York achangé aye na yâ ti fini ti mbi. Kâ, mbi wara Theodore (Ted) Jaracz, mbeni ita-koli so ayeke lani maseka. Kete na peko ti so mbi na lo e wara tere, bê ti mbi afâ na ngoi so lo hunda mbi, lo tene: “Mo yeke pionnier?” Mbi tene na lo “Ên-ën.” Kamarade ti mbi LaVonne amä tënë ni na lo fâ tënë na yanga ti mbi, lo tene: “En, lo yeke pionnier.” Li ti Ted aga kirikiri na lo hunda LaVonne, lo tene: “Bon, zo wa la atene tâ tënë, mo wala lo?” Mbi tene na lo so mbi yeke lani pionnier nga mbi leke na bê ti mbi ti kiri ti sara kua ni tongana mbi kiri na peko ti assemblée.
MBI MÛ MBENI KOLI SO AYE JÉHOVAH
A dü Ted na ngu 1925 na Kentucky na Amerika. Lo mû tere ti lo na Jéhovah na lege ti batême na ngoi so lo yeke na ngu 15. Atâa so mbeni zo ti sewa ti lo ayeda na tâ tënë ape, lo mû kua ti pionnier ngu use na peko ti batême ti lo. Lo ga nduru ti sara lani ngu 67 na yâ ti kua ti ngoi kue.
Na juillet, ngu 1946, na ngoi so Ted ayeke na ngu 20, lo wara diplôme ti klase mbasambala ti Ekole ti Galaad ti Mandango Bible ti Société Watchtower. Na pekoni, lo sara kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde na Cleveland na Ohio. Ngu osio na pekoni, a tokua lo ti sara kua tongana surveillant ti filiale na Australie.
Ted ague na mbeni assemblée na Nuremberg na Allemagne, nga mbi na lo e wara lege ti sara lisoro. E komanse ti tï mba. Mbi yeke lani na ngia mingi ti bâ so aye so lo zia na gbele lo aluti na ndo ti vorongo Jéhovah na bê kue. Lo ye kua ti Jéhovah mingi nga lo bâ ni na nene ni. Lo ye azo nga lo sara ye na nzoni bê na mbage ti ala. Lo zia aye so agbu bê ti amba ti lo kozo na ti lo. Na peko ti assemblée ni, Ted akiri na Australie nga mbi kiri na Vancouver, me e ngbâ lani ti sara lettre na mba.
Na peko ti so Ted asara ngu oku tongaso na Australie, lo kiri na Amerika na pekoni lo ga ti sara kua ti pionnier na Vancouver. Mbi yeke lani na ngia ti bâ so afami ti mbi aye lo mingi. Michael, yaya ti mbi ti koli, aye ka ti tene ye ti kirikiri asi na mbi ape, nga fani mingi lo yeke gi bê ti lo tongana mbeni ita-koli aye mbi. Ye oko, a ninga ape Michael aye tënë ti Ted mingi. Lo tene: “Melita, mo wara mbeni nzoni koli. A yeke nzoni mo occupé na lo nzoni nga sara kue ti perdre lo ape.”
Mbi kue mbi ye lani Ted mingi. E sara mariage na lango 10 ti décembre, ngu 1956. E sara kua ti pionnier na Vancouver, na Californie, nga na pekoni a tokua e ti sara kua ti circonscription na Missouri nga na Arkansas. Teti ngu 18 tongaso, e lango na ando nde nde yenga oko oko na ngoi so e sara kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde na yâ ti gbâ ti akodoro ti Amerika. E wara aye ti nzoni mingi lani na yâ ti kua ti fango tënë nga e yeke na gbâ ti aita so e na ala e sara kua na ngia. Atâa so a yeke lani ngangu ti gue na ando nde nde yenga oko oko, e ye lani mingi kua ti surveillant so ayeke gue na ando nde nde.
Mbeni ye so mbi ye lani na Ted mingi ayeke so lo bâ songo ti lo na Jéhovah na nene ni mingi. Lo bâ na nene ni mingi kusala so ayeke nzoni-kue so lo sara na lo so ayeke kota ahon azo kue na yâ ti dunia. E ye lani mingi ti diko Bible nga ti manda ni place oko. Lakue na bï, kozo ti tene e lango, e yeke sara agenou na tere ti gbogbo na lo sambela teti e. Na pekoni, zo oko oko atene sambela ti lo wani. Lakue tongana mbeni ye ayeke dä so Ted agi bê ti lo mingi na ndo ni, mbi yeke hinga. Lo yeke descend na ndo ti gbogbo, lo sara agenou encore, lo sambela na yâ ti bê ti lo aninga. Mbi ye lani lo mingi ndali ti so lo yeke sambela Jéhovah ndali ti akota kpale nga na akete ni.
Ambeni ngu tongaso na peko ti mariage ti e, Ted atene na mbi so lo yeke komanse ti te mapa na ti nyon vin na ngoi ti Mémorial. Lo tene na mbi, lo tene: “Mbi sambela mingi ndali ni ti bâ wala mbi yeke sara biani ye so Jéhovah aye ti tene mbi sara.” Bê ti mbi adö lani mingi ape ti hinga so yingo ti Nzapa la asoro lo ti gue ti sara kua ande na yayu. Mbi bâ so a yeke mbeni pasa la mbi yeke na ni ti mû maboko na mbeni ita ti Christ.—Mat. 25:35-40.
E WARA MBENI FINI KUA NDE
Na ngu 1974, a hunda na Ted ti ga membre ti Bebungbi ti aTémoin ti Jéhovah. A yeke ye so e ku tere ti e na ni lani ape. A si na mbeni ngoi, a iri e ti sara kua na Béthel ti Brooklyn. Na ngoi so Ted ayeke sara akua ti lo, mbi yeke sukula yâ ti achambre nga na ambeni ngoi mbi sara kua na place ti sarango coiffe.
Mbeni kua so Ted ayeke sara lani ayeke so lo yeke sara vizite na gbâ ti afiliale. Lo ye lani mingi ti fa tënë na yâ ti akodoro so a kanga lege na kua ti fango tënë dä. Na tapande, akodoro ti tö ti Europe so ayeke na gbe ti Union soviétique. Mbeni lâ, na ngoi ti mbeni vacances na Suède, Ted atene na mbi, atene: “Melita, a kanga lege na kua ti fango tënë na Pologne, mbi ye ti gue kâ ti mû maboko na aita.” E wara visa nga e gue na Pologne. Ted awara tere na ambeni ita so abâ lege ti kua ti e, lo na ala ague na mbeni yongoro tambela tongaso si zo oko amä lisoro ti ala ape. Ala sara mbeni réunion teti lango osio, me mbi yeke lani na ngia mingi ti bâ so tere ti Ted anzere mingi ti mû maboko na amba ti lo aChrétien.
Use vizite so e sara na Pologne ayeke lani na novembre, ngu 1977. Akota zo ti kodoro ti Pologne amû lege polele na Frédérick William Franz, Daniel Sydlik, nga na Ted so ayeke amembre ti Bebungbi ti ga na Pologne ti sara vizite. A yeke kozoni ti tene a mû lege na ala la. A ngbâ lani ti kanga lege na kua ti e ti fango tënë, me amembre ti Bebungbi awara lege ti sara lisoro na asurveillant, apionnier nga na aita so asara na Jéhovah teti angu mingi na yâ ti agbata nde nde ti kodoro ni.
Na ngu so aga na pekoni, na ngoi so Milton Henschel nga na Ted asara vizite na Pologne, ala wara ambeni kota zo ti kodoro so aye tënë ti e aTémoin nga amû lege na e ti fa tënë. Na ngu 1982, gouvernement ti Pologne ayeda ti tene aita asara assemblée ti lango oko. Na ngu so aga na pekoni, aita asara akota bungbi, mingi ni na yâ ti ando so ala loué ni. Atâa so na ngu 1985, a ngbâ ti kanga lege na kua ti e ti fango tënë, a mû lege na e ti sara akota bungbi osio na yâ ti akota stade. Na pekoni, na mai, ngu 1989, na ngoi so a ngbâ ti leke aye ti tene a sara ambeni kota bungbi, gouvernement ti Pologne amû lege na aTémoin ti Jéhovah polele ti sara kua ti ala na yâ ti kodoro ni. Aye mingi asi na yâ ti gigi ti Ted ape so amû na lo mara ti kota ngia tongaso.
KPALE TI KOBELA
Na ngu 2007, e yeke gue lani na Afrique du Sud ndali ti mungo mbeni da ti filiale na Jéhovah. Na Angleterre, tension asara Ted, nga mbeni docteur atene na lo ti pusu lango ti voyage ti lo na peko. Na peko ti so Ted awara sava, e kiri na Amerika. Me ayenga kete na pekoni, mbeni ngangu kobela asara lo asara si mbage ti tere ti lo oko aparalysé.
Ted awara lani sava hio ape. Na tongo nda ni, lo lingbi ti gue na bureau ape. Ye oko, e yeke lani na ngia ndali ti so lo yeke sara tënë lani nzoni. Atâa akpale so lo yeke na ni, lo sara effort ti ngbâ ti sara akua ti lo. Na lege ti téléphone, lo yeke ngbâ na salon ti e na lo yeke sara aréunion so aita ti Bebungbi ayeke sara ka yenga oko oko.
Ted akiri singila mingi ndali ti anzoni yorö so a mû na lo na Béthel. Yeke yeke, lo komanse ti tambela. Lo to nda ti sara ambeni kua ti lo, nga lakue lo yeke na ngia.
Ngu ota na pekoni, mbeni ngangu kobela akiri asara lo na lo kui na mercredi lango 9 ti juin, ngu 2010. Atâa so mbi hinga lani so Ted ayeke hunzi kusala ti lo na sese, mbi lingbi ti fa pëpe tongana nyen la vundu ahon ndo ti mbi nga tongana nyen la lo yeke manke mbi mingi. Me, mbi yeke mû merci na Jéhovah lâ na lâ ndali ti aye so mbi sara lani ti mû maboko na Ted. Mbi na lo e sara lani kua ti ngoi kue teti ngu 53 tongaso. Mbi kiri singila na Jéhovah ndali ti so Ted amû maboko na mbi mingi ti ga nduru na Babâ ti mbi ti yayu. Fadeso, mbi hinga so lo yeke sara fini kua ti lo na kota ngia.
AFINI KPALE SO MBI HON NDO NI
Mbi na koli ti mbi e sara kua mingi teti angu mingi nga e wara gbâ ti aye ti nzoni na yâ ti angu ni so. Me na peko ti kuâ ti lo, a yeke lani ngangu na mbi ti habitué na afini changement so asi na mbi. Mbi na Ted e ye lani mingi ti sara lisoro na azo so aga ti sara vizite na Béthel nga na azo so aga na Da ti Royaume ti e. So fadeso Ted ti mbi so mbi ye lo mingi ayeke dä ape so nga so mbi yeke na ngangu tongana ti kozo ape so, mbi yeke na akamarade mingi tongana ti kozo ape. Atâa so kue, mbi yeke na ngia lakue ti duti na popo ti aita ti mbi so mbi ye ala mingi so ayeke na Béthel nga na congrégation. A yeke kete ye na mbi ape ti sara kua ti mbi na Béthel lango oko oko, me ti sara na Nzapa tongaso aga na zo ngia. Nga, mbi kiri na peko na yâ ti kua ti fango tënë ape. Atâa so mbi fatigué nga mbi lingbi pëpe ti luti na nduzu aninga, mbi yeke na ngia mingi ti fa tënë na azo so ayeke hon na lege nga ti manda Bible na azo.
Na ngoi so mbi yeke bâ aye ti ngangu kue so ayeke si na yâ ti dunia, mbi yeke na ngia mingi ti sara kua na Jéhovah legeoko na nzoni koli so mbi na lo e sara mariage. Tufa ti Jéhovah aga na mbi biani aye ti nzoni.—aProv. 10:22.
^ par. 13 A sara tënë na ndo ti Ita Jack Nathan na yâ ti Tour ti Ba Ndo ti lango oko ti septembre, ngu 1990, lembeti 10-14 na Français.


text: 26 Job akiri tënë, atene:2 “Zo so ayeke na ngangu pëpe, mo hinga ti mû maboko na lo!Maboko so ayeke na ngangu pëpe,+ mo hinga ti sö ni!3 Zo so ayeke na ndara pëpe,+ mo mû tâ pendere wango na lo!Mo fa so mo yeke tâ na kota* ndara!*4 Mo yeke gi ti sara tënë na zo wa?Zo wa la azia mara ti atënë ni so na yanga ti mo?*5 Azo so akui awe na so ayeke na ngangu pëpe, terê ti ala adö;ala yeke na gbe ni mingi ahon akota ngu nga na aye kue so ayeke na yâ ni.6 Dû ti kuâ* ayeke na gigi senge na lê ti Nzapa,*+nga ndo so ye afuti dä* ayeke dandara.7 Lo gbara yâ ti lê ti nduzu na mbage ti nord* na ndo so ayeke hololo,+lo zia sese na ndö ti ye oko pëpe;8 lo kanga angu na yâ ti ambinda ti lo,+si nengo ti angu ni asuru yâ ti ambinda ni pëpe;9 lo kanga lege ti trône ti lo si a bâ ni pëpe,lo gbara yâ ti mbinda ti lo na ndö ni.+10 Lo suru mbeni ligne* na popo ti lê ti nduzu na lê ti ngu,+lo zia katikati na popo ti lumière na bingo.11 Apilier ti yayu ayengi,sukungo so lo suku asara si ala dö.12 Na lege ti ngangu ti lo, lo sara si ngu-ingo alondo ngangu,+nga teti so lo hinga ye, lo kungbi yâ ti kota nyama ti ngu-ingo* kete kete.+13 Na lege ti pupu ti yanga* ti lo, lo sara si lê ti nduzu avuru;na maboko ti lo, lo kpo yâ ti ngbo so a yeke ngangu ti gbu lo.*14 Bâ, aye so ayeke gï kete yanga ti akusala ti lo;+e mä tënë gï kete kete na ndö ti lo.Tongaso, zo wa la alingbi ti hinga lege so lo sara si bekpa asungba ngangu?”+


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | DANIEL 10-12
Jéhovah abâ lani kozo awe azo so ayeke ga agbia
Agbia osio ayeke bâ gigi na Perse. Osio gbia ni ayeke “mû aye kue ti londo na bira na terê ti royaume ti Grèce.”
Cyrus ti Kota
Cambyse II
Darius I
Xerxès I (azo apensé atene lo la lo yeke Gbia Assuérus so amû Esther)
Mbeni ngangu gbia ti Grèce ayeke bâ gigi nga lo yeke komande mbeni kota kodro-komanda.
Alexandre ti Kota
Awatongoro osio ti Alexandre akangbi yâ ti kodro-komanda ti Grèce na popo ti ala.
Cassandre
Lysimaque
Séleucus I
Ptolémée I


text: 4 Gï so azo ti Israël kue afâ Ngu ti Jourdain awe, Jéhovah atene na Josué:2 “Soro na popo ti azo ni akoli 12, koli oko na yâ ti mara oko,+3 na mo mû yanga so na ala: ‘Ala mû atênë 12 so ayeke na milieu ti Ngu ti Jourdain, na ndo so aprêtre ni aluti fade dä,+ ala ga na ni ala zia na ndo so ala yeke lango ande dä na bï so.’”+4 Tongaso, Josué airi akoli 12 so lo zia ala na ndö ti azo ti Israël, koli oko na yâ ti mara oko,5 na lo tene na ala: “Ala hon ti ala kozo na Sanduku ti mbele* ti Jéhovah Nzapa ti ala na ala gue na milieu ti Ngu ti Jourdain, zo oko ayô tênë oko na ndö ti go ti lo alingbi na wungo ti amara bale-oko na use ti azo ti Israël,6 ti tene aduti mbeni fä na popo ti ala. Tongana amolenge* ti ala ahunda ala ande atene: ‘Ala zia atênë so ge ngbanga ti nyen?’+7 fade ala tene na amolenge ti ala, atene: ‘A yeke ngbanga ti so Ngu ti Jourdain aluti lani na gbele sanduku+ ti mbele ti Jéhovah. Na ngoi so sanduku ni ayeke fâ lani Ngu ti Jourdain, ngu ni akaï ti sua. Atênë so ayeke ga ande ye ti dango bê ndali ti azo ti Israël lakue lakue.’”+8 Tongaso, azo ti Israël asara lani tongana ti so Josué amû yanga na ala. Ala mû atênë 12 so ayeke na milieu ti Ngu ti Jourdain tongana ti so Jéhovah afa na Josué, atênë ni alingbi na wungo ti amara ti azo ti Israël. Ala mû atênë ni ala gue ala zia ni na ndo so ala lango dä na bï ni so.9 Josué adö atênë 12 so na milieu ti Ngu ti Jourdain na ndo so aprêtre so ayô sanduku ti mbele ni azia gere ti ala fade dä.+ Atênë so angbâ na ndo ni so juska laso.10 Aprêtre so ayô Sanduku ni angbâ ti luti na milieu ti Ngu ti Jourdain, juska azo ni asara aye kue so Jéhovah amû yanga na Josué si lo fa peko ni na ala so. Ala sara ni alingbi na ye kue so Moïse ahunda lani na Josué. Na oko ngoi ni azo ti Israël ague hio ti fâ ngu ni.11 Gï so azo ni afâ ngu ni awe, aprêtre so ayô Sanduku ti Jéhovah afâ ngu na ni na lê ti azo ni.+12 Azo ti mara ti Ruben, azo ti mara ti Gad na ndambo ti mara ti Manassé afâ ti ala ngu ni kozo ti tanga ti azo ti Israël kue, mo bâ mo tene aturugu so a leke ala nzoni ti gue na bira,+ tongana ti so Moïse amû lani yanga na ala so.+13 Aturugu nduru na 40 000 so ayü aye ti bira la afâ ngu ni na gbele Jéhovah ti gue na kpangbala ndo ti désert ti Jéricho.14 Na lango ni so Jéhovah ayâa Josué na lê ti azo ti Israël kue,+ na ala ne* lo mingi na lâ ti fini ti lo kue tongana ti so ala ne lani Moïse mingi.+15 Na pekoni, Jéhovah atene na Josué:16 “Mû yanga na aprêtre so ayô sanduku+ ti Témoin ni ti sigi na yâ ti Ngu ti Jourdain.”17 Tongaso, Josué amû yanga na aprêtre ni, lo tene: “Ala sigi na yâ ti ngu ni.”18 Tongana aprêtre so ayô sanduku+ ti mbele ti Jéhovah alondo na milieu ti Ngu ti Jourdain ti sigi, na gere ti ala andu yanga ti kuru sese, Ngu ti Jourdain ni akiri asua nga asuku asigi na yanga ni+ tongana ti kozo.19 Azo ni afâ Ngu ti Jourdain na lango bale-oko ti kozo nze na ala sara camp ti ala na Guilgal,+ na mbage ti est na yanga ti sese ti Jéricho.20 Ti atênë 12 so ala mû na yâ ti Ngu ti Jourdain si ala sigi na ni so, Josué adö ni na ndö ti terê na Guilgal.+21 Na pekoni, lo tene na azo ti Israël, lo tene: “Mbeni lâ tongana amolenge ti ala ahunda ala, atene: ‘Nda ti atênë so ayeke nyen?’+22 fade ala tene na amolenge ti ala, atene: “Azo ti Israël afâ ândö Ngu ti Jourdain na ndö ti kuru sese,+23 na ngoi so Jéhovah Nzapa ti e asara si Ngu ti Jourdain ahule na gbele ala juska ala fâ ni, gï tongana ti so Jéhovah Nzapa ti e asara lani na Ngu-Bengba na ngoi so lo sara si ahule na gbele ti e juska e fâ ni.+24 Lo sara ye so ti tene azo ti sese kue ahinga so maboko ti Jéhovah ayeke ngangu mingi,+ tongaso si ala lingbi ti kpe Jéhovah Nzapa ti ala lakue.’”


text:
Amaseka, ala leke tere ti ala nzoni awe ti wara batême?
“Zo wa na popo ti ala, tongana lo ye ti sara mbeni tour, lo yeke duti kozoni pëpe ti diko ngere ni, ti bâ wala ye so lo yeke na ni alingbi ti tene lo hunzi na tour ni?”—LUC 14:28.
ABIA: 120, 64
A sara article so nga na ti peko ndali ti amaseka so aye ti wara batême
1, 2. (a) Nyen la asara si awakua ti Nzapa ayeke na ngia laso? (b) Tongana nyen la ababâ na amama so ayeke aChrétien nga na a-ancien alingbi ti mû maboko na amaseka ti hinga nda ti batême?
MBENI ancien atene na Christopher so ayeke na ngu 12, lo tene: “Mbi hinga mo depuis so a dü mo, na a nzere na mbi mingi ti mä so mo ye ti wara batême. Mbi ye ti hunda mo, ngbanga ti nyen la mo ye ti wara batême?” Hundango ndo ti ancien ni ayeke na lege ni. Biani, a nzere na e mingi ti bâ so ngu oko oko amaseka saki mingi na yâ ti dunia ayeke wara batême (Zo-ti. 12:3). Me, ababâ na amama nga na a-ancien ti congrégation aye ti hinga wala amaseka ni wani la amû desizion ni nga ala hinga ndani so ala ye ti wara batême.
2 Mbeti ti Nzapa afa so ti mû tere na Nzapa nga ti wara batême ayeke tongo nda ti mbeni fini so aChrétien ayeke wara tënë nzoni ti Jéhovah, me Satan ayeke gi nga ti kanga lege na ala (aProv. 10:22; 1 Pi. 5:8). Ye oko, ababâ na amama so ayeke aChrétien ayeke mû ngoi ti fa na amolenge ti ala ye so a ku na mbage ti mbeni disciple ti Christ. Ti amaseka so ababâ na amama ti ala ayeke aChrétien ape, na ndoye a-ancien ayeke mû maboko na ala ti hinga ye so mungo tere na Nzapa nga na batême aye ti tene. (Diko Luc 14:27-30.) Legeoko tongana ti so a hunda na mbeni zo ti leke tere ti lo nzoni si lo hunzi da so lo ye ti leke ni, a hunda nga ti tene zo aleke tere ti lo nzoni si lo lingbi ti sara na Jéhovah be-ta-zo juska “na nda ni”. (Mat. 24:13). Me nyen la amaseka alingbi ti sara ti leke na bê ti ala ti sara na Jéhovah na yâ ti fini ti ala kue? Zia e bâ ni.
3. (a) Atënë ti Jésus na ti Pierre afa na e nyen na ndo ti ndani so batême ayeke kota ye? (Mat. 28:19, 20; 1 Pi. 3:21). (b) Ahundango ndo wa la e yeke sara tënë na ndo ni, nga ngbanga ti nyen la e yeke sara tënë dä?
3 Mo yeke mbeni maseka so aye ti wara batême? Tongana a yeke tongaso, e gonda mo mingi. Ti wara batême ti ga Témoin ti Jéhovah ayeke mbeni kota pasa. Ti wara batême ayeke mbeni ye so a lingbi aChrétien asara, nga a yeke mbeni kota ye so ayeke mû lege na zo ti wara salut (Mat. 28:19, 20; 1 Pi. 3:21). Ndali ti so mo ye tâ na bê ti mo kue ti sara ye alingbi na zendo so mo yeke mû na Jéhovah, leke tere ti mo ti sara ye alingbi na ni. A yeke nzoni mo gbu li ti mo na ndo ti ahundango ndo ota so alingbi ti mû maboko na mo ti bâ wala mo leke tere ti mo nzoni awe ndali ti batême. Ahundango ndo ni ayeke so: (1) Mbi kpengba nzoni awe ti mû desizion ni so? (2) Mbi wani la mbi mû desizion ni? (3) Mbi hinga nda ti mungo tere na Jéhovah? Zia e bâ ahundango ndo so.
NA NGOI SO MO KPENGBA NZONI
4, 5. (a) Ngbanga ti nyen a yeke pëpe gi akota zo la adoit ti wara batême? (b) Ti tene mbeni Chrétien akpengba aye ti tene nyen?
4 Bible atene ape so gi akota zo wala azo so ngu ti ala ague na li ni kamême awe la si ayeke wara batême. A-Proverbe 20:11 atene: “Même molenge afa tënë ti bê ti lo na lege ti kusala ti lo, tongana a yeke nzoni wala mbilimbili.” Mbeni zo so ade maseka alingbi ti hinga ye so ayeke nzoni na ye so ayeke sioni nga lo lingbi ti mû tere ti lo na Zo so acréé lo. Tongaso, batême ayeke mbeni kota ye nga mbeni ye so ayeke na lege ni ndali ti mbeni maseka so akpengba awe nga so amû tere ti lo na Jéhovah.—aProv. 20:7.
5 Ti tene mbeni zo akpengba aye ti tene nyen? Ti tene mbeni zo akpengba aye lakue pëpe ti sara tënë ti ngu ti zo ni wala ti konongo ti lo. Bible atene so azo so akpengba ayeke azo so “na lege ti sarango kusala na ngangu ti gbungo li ti ala, asara si ngangu ti gbungo li ti ala ni aga nzoni awe ti hinga popo ti ye ti nzoni na ye ti sioni.” (aHéb. 5:14). Tongaso, azo so akpengba ahinga ye so ayeke nzoni na lê ti Jéhovah na ala leke na bê ti ala ti ngbâ ti sara ye alingbi na ni. Ye ti pekoni ayeke so, ala yeke zia pëpe si mbeni zo apusu ala ti sara ye ti sioni nga mbeni zo la ayeke tene na ala lakue pëpe ti sara ye ti nzoni. Biani, a yeke na lege ni ti ku ti tene mbeni maseka so awara batême awe asara ye alingbi na andia ti Nzapa même na ngoi so babâ na mama ti lo wala mbeni kota zo ayeke na tere ti lo ape.—Bâ aPhilippien 2:12.
6, 7. (a) Fa akpale so Daniel atingbi na ni lani na ngoi so lo yeke na Babylone. (b) Tongana nyen la Daniel afa lani so lo kpengba awe?
6 Amaseka alingbi biani ti fa so ala kpengba tongana ti so Bible afa so? En, zia e bâ tapande ti Daniel so ayeke na yâ ti Bible. Peut-être lo de lani maseka na ngoi so a mû lo na ngangu na maboko ti babâ na mama ti lo a gue na lo na Babylone. Hio tongaso, Daniel ayeke na popo ti azo so bango ndo ti ala ayeke tâ nde mingi na ndo ti nzoni ye nga na sioni ye. Na ndo ni, Daniel atingbi lani na mbeni kpale nde na Babylone, a bâ lo lani tongana mbeni zo so ayeke ti lo nde mingi. Tongaso, lo yeke lani na popo ti amaseka so a soro ala nzoni ti sara kua na gbia (Dan. 1:3-5, 13). Na bango ni Daniel ayeke lani na mbeni kota kua na Babylone so lo lingbi ti wara mara ni na Israël lâ oko ape.
7 Daniel so ayeke maseka asara lani ye tongana nyen? Lo sara lani nzara ti apendere ye ti Babylone? Lo zia lani si azo ti Babylone asara si lo changé sarango ye ti lo wala ala sara si mabe ti lo awoko? Ên-ën. Bible atene so na ngoi so Daniel ayeke na Babylone, Daniel ‘akanga bê ti lo si lo sara lo mveni ti ga sioni’ pëpe, na lege so lo ndu pëpe mbeni ye so andu vorongo ti wataka (Dan. 1:8). Daniel afa lani biani so lo kpengba awe.
8. Nyen la mo lingbi ti manda na lege ti tapande ti Daniel?
8 Nyen la mo lingbi ti manda na lege ti tapande ti Daniel? Mbeni maseka so akpengba ayeke gbu tënë ti aye so lo mä na bê na ni ngangu même na yâ ti aye ti ngangu. Lo yeke sara ye pëpe tongana mbeni caméléon so ayeke changé couleur ti lo ti lingbi na ndo so lo yeke dä. A yeke na lege ni ape ti tene na Da ti Royaume lo sara ye tongana kamarade ti Nzapa me na ekole lo sara ye tongana kamarade ti dunia so. Lo yeke ngbâ be-ta-zo même tongana ye atara mabe ti lo.—Diko aÉphésien 4:14, 15.
9, 10. (a) Tongana mbeni maseka agbu li ti lo na ndo ti ye so lo sara ade ti ninga ape na ngoi so a tara mabe ti lo, ye ti nzoni wa la lo yeke wara? (b) Batême aye ti tene nyen?
9 Biani, mbeni zo so siokpari ayeke na tere ti lo pëpe ayeke dä ape, ngoi na ngoi amaseka nga na akota zo kue ayeke sara afaute (Zo-ti. 7:20). Me tongana mo ye ti wara batême, a yeke nzoni mo hinga wala mo leke biani na bê ti mo awe ti sara ye alingbi na acommandement ti Nzapa. Tongana nyen la mo lingbi ti hinga biani ye so mo leke na bê ti mo ti sara? Hunda tere ti mo: ‘A sara ngoi oke la mbi yeke sara ye alingbi na acommandement ti Nzapa?’ Gbu li ti mo na ndo ti ye so mo sara ade ti ninga ape na ngoi so a tara mabe ti mo. Mo fa lani so mo hinga ti sara kangbi na popo ti ye so ayeke nzoni na ye so ayeke sioni? Tongana Daniel, mbeni zo awa mo ti mû akode so mo yeke na ni ti sara na kua na yâ ti dunia ti Satan? Mo yeke “ngbâ ti gi ti hinga wala ye so bê ti Jéhovah aye ayeke nyen” même na ngoi so ye so mo ye ti sara ague nde na ye so bê ti lo aye?—aÉph. 5:17.
10 Ngbanga ti nyen la e hunda atënë so? Ahundango tënë so ayeke mû maboko na mo ti bâ tongana nyen la batême ayeke kota mingi. Tongana ti so a fa na tongo nda ni, tongana mo wara batême andâ mo mû mbeni kpengba zendo na Jéhovah. Mo mû zendo ti ye lo nga ti sara na lo na bê ti mo kue teti lakue lakue (Marc 12:30). A lingbi zo kue so awara batême asara ye alingbi na zendo so lo mû.—Diko Zo-ti-fa-tene 5:3, 4.
MO WANI LA MO MÛ DESIZION NI?
11, 12. (a) Nyen la a lingbi zo so ayeke gbu li ti lo ti wara batême ahinga ni nzoni? (b) Nyen la ayeke mû maboko na mo ti bâ batême tongana ti so Jéhovah ayeke bâ na ni?
11 Bible atene so awakua ti Jéhovah, so na popo ni a yeke wara amaseka, ayeke ‘mû tere ti ala mveni’ ti sara kua ti lo (Ps. 110:3). Tongaso, a lingbi zo so aye ti wara batême azia si desizion ni alondo na lo wani. Ye so ahunda peut-être ti tene mo hinga ye so ayeke na yâ ti bê ti mo nzoni si, mbilimbili tongana mo kono na yâ ti sewa so ayeke Témoin ti Jéhovah.
12 Na yâ ti ngu so ahon, kite ayeke dä ape so mo bâ azo mingi so awara batême, na popo ti ala ambeni ayeke akamarade ti mo nga peut-être même aita ti mo. Me a yeke nzoni mo sara hange si mo komanse pëpe ti pensé so a lingbi mo wara batême ndali ti so ngu ti mo alingbi na ni awe wala ngbanga ti so ambeni zo awara batême. Tongana nyen la mo lingbi ti hinga biani so mo bâ batême tongana ti so Jéhovah ayeke bâ na ni? Mû ngoi ti gbu li na ndo ti ndani so batême ayeke kota ye mingi. Na yâ ti article so nga na ti peko, mo yeke wara gbâ ti anzoni raison ni.
13. Tongana nyen la mo yeke hinga wala desizion so mo mû ti wara batême alondo na bê ti mo wani?
13 Ambeni ye ayeke dä so alingbi ti mû maboko na mo ti hinga wala desizion so mo mû ti wara batême alondo na bê ti mo. Na tapande, nzara so mo yeke na ni ti sara na Jéhovah na bê ti mo kue ayeke sigigi polele na yâ ti asambela ti mo. Fani oke la mo yeke sambela ka Jéhovah? Tënë ti nyen la mo yeke tene na yâ ti asambela ti mo? Kiringo tënë ti mo na ahundango ndo so alingbi ti fa kpengba songo so mo yeke na ni na Jéhovah (Ps. 25:4). Mbeni kpengba lege so Jéhovah ayeke kiri tënë na asambela ti e ayeke na lege ti Bible. Tongaso, tongana e sara ngangu ti manda Bible ayeke mbeni ye so afa so e ye biani ti ga nduru na Nzapa nga ti sara na lo na bê ti e kue (Jos. 1:8). Hunda tere ti mo: ‘Mbi yeke manda ka Bible lakue? Mbi yeke mû mbage na vorongo Nzapa na yâ ti sewa na bê ti mbi kue?’ Kiringo tënë ti mo na ahunda so ayeke mû maboko na mo ti bâ wala desizion so mo mû ti wara batême alondo na bê ti mo wani.
TI MÛ TERE TI MO NA NZAPA AYE TI TENE NYEN?
14. Fa kangbi so ayeke na popo ti mungo tere na Nzapa nga na batême.
14 Ambeni maseka ahinga pëpe kangbi so ayeke na popo ti mungo tere na Nzapa nga na batême. Na tapande, ambeni maseka atene so ala mû tere ti ala na Nzapa awe me ala yeke nduru ti wara batême ape. Tënë so ayeke na lege ni? Mungo tere na Nzapa ayeke mbeni sambela so mo sara na Jéhovah so mo tene na lo so mo ye ti sara na lo teti lakue lakue. A yeke na ngoi so mbeni zo awara batême la lo yeke fa na lê ti azo so lo mû tere ti lo na Nzapa awe. Tongaso, batême ayeke fango na lê ti azo so mo mû lani tere ti mo na Jéhovah na yâ ti sambela awe gi mo na lo use. Kozo ti tene mo wara batême, a yeke nzoni mo hinga nda ti mungo tere na Nzapa.
15. Mungo tere na Nzapa aye ti tene nyen?
15 Na nduru tënë, tongana mo mû fini ti mo na Jéhovah, mo tene na lo so tere ti mo ayeke ti mo encore ape. Mo mû zendo na Jéhovah so mo yeke sara ye so bê ti lo aye kozo si mo sara aye ti mo wani. (Diko Matthieu 16:24.) Azendo kue so e mû ayeke kota ye, me zendo so e mû na Jéhovah Nzapa ayeke kota mingi ahon atanga ni kue (Mat. 5:33). Tongana nyen la e lingbi ti fa biani so e ke tere ti e nga Jéhovah la ayeke fadeso wa ti e?—aRom. 14:8.
16, 17. (a) Ti ke tere ti mo aye ti tene nyen? Mû mbeni tapande. (b) Tënë ti nyen la mbeni zo so amû tere ti lo na Nzapa ayeke tene biani?
16 Zia e mû mbeni tapande, bâ so mbeni kamarade ti mo amû na mo mbeni oto na cadeau. Lo mû na mo mbeti ti oto ni na lo tene: “Oto ni ayeke ti mo.” Me tara ti bâ so kamarade ti mo ni atene: “Mbi yeke bata clé ti oto ni. Mbi la mbi yeke kpe na oto ni, me a yeke mo ape.” Mo yeke pensé nyen na ndo ti “cadeau” ni? Mo yeke pensé nyen na ndo ti kamarade ti mo ni?
17 Fadeso, gbu li ti mo na ndo ti mbilimbili ye so Jéhovah ayeke ku na mbage ti mbeni zo so amû tere ti lo na lo, mbeni zo so atene na lo: “Mbi mû tere ti mbi na mo. Mbi yeke ti mo.” Ka tongana zo ni so akomanse ti sara ye ti sioni na hondengo ni peut-être lo yeke gue na peko ti mbeni zo so ayeke Témoin ape ti sara mariage na lo? Ka tongana lo yeke sara mbeni kua so ayeke kanga lege na lo ti sara na Jéhovah na âme ti lo kue na fango tënë wala ti gue na abungbi? A yeke mo bâ mo tene lo bata clé ti oto ni la ape? Zo so amû tere ti lo na Jéhovah atene na Jéhovah atene: “Fini ti mbi ayeke ti mo me ti mbi wani ape. Tongana a yeke ti soro ye so bê ti mo aye na ye so bê ti mbi aye, mbi yeke sara lakue gi ye so bê ti mo aye.” Ye so ague oko na bango ndo so Jésus ayeke na ni, na ngoi so lo yeke lani na sese. Lo tene: “Mbi londo na yayu mbi zu ti sara pëpe ye so bê ti mbi aye, me ti sara ye so bê ti lo so atokua mbi aye.”—Jean 6:38.
18, 19. (a) Tongana nyen la atënë ti Rose na ti Christopher afa so batême ayeke mbeni pasa nga ayeke ga na aye ti nzoni? (b) Mo bâ ti mo pasa so mo yeke na ni ti wara batême tongana nyen?
18 A yeke polele so batême ayeke mbeni kota ye, na a lingbi a bâ ni tongana kete ye ape. A yeke mbeni kota pasa ti tene mbeni zo amû tere ti lo na Nzapa nga lo wara batême. Amaseka so aye Jéhovah nga so ahinga ye so mungo tere na lo aye ti tene ayeke pusu pëpe lango ti batême ti ala na peko, wala ala yeke regretté pëpe desizion so ala mû. Rose, mbeni maseka so awara batême awe, atene: “Mbi ye Jéhovah, nga ti sara na lo anzere na mbi mingi ahon ye kue. Mbi hinga so na nyen na nyen mbi yeke wara batême, me lâ oko mbi duti sûr tongaso ape na ndo ti adesizion so mbi yeke mû ka ni.”
19 Ka ti Christopher, so e sara tënë ti lo fade na tongo nda ti article so? Lo yeke lani na raison ti wara batême na ngoi so lo yeke na ngu 12? Christopher adabe ti lo na ngoi so lo mû tere ti lo na Jéhovah nga lo wara batême na a nzere na lo mingi. Lo komanse ti sara kua ti pionnier permanent na ngu 17 nga lo ga wakua ti mungo maboko na ngu 18. Laso, lo yeke sara kua na Béthel. Lo tene: “Desizion so mbi mû ti wara batême ayeke nzoni desizion. Mbi yeke na ngia ti sara kua ndali ti Jéhovah nga na bungbi ti lo.” Tongana mo ye ti wara batême, tongana nyen la mo lingbi ti leke tere ti mo ndali ni? Article ti peko ayeke kiri tënë na hundango ndo so.


text:
Néhémie angoro gbagba ti Jérusalem ti bâ ni nzoni (11-20)
2 Na yâ ti ngu 20 ni+ ti komandema ti Gbia Artaxerxès,+ na nze ti Nisan, vin ayeke na devant ti gbia, tongana ti so mbi yeke sara ka, mbi mû vin mbi mû na lo.+ Me lâ oko mbi sara mawa tongaso na devant ti lo pëpe.2 Tongaso gbia atene na mbi, atene: “Mo sara mawa tongaso ngbanga ti nyen, so terê ti mo ason ape so? Âmanke mbeni tënë agbu bê ti mo, ni la mo sara mawa tongaso so.” Na mango tënë so, mbeto ahon ndö ti mbi.3 Tongaso mbi tene na gbia: “Zia gbia angbâ na fini lakue! Mawa asara mbi ape tongana nyen? tongana gbata ti akotara ti mbi, ndo so a lu ala dä, abuba kue na wâ agbi ayanga ti gbagba ni kue so?”+4 Gbia akiri tënë na mbi: “Mo ye mbeni ye?” Hio, mbi ngbâ mbi sambela Nzapa ti yayu.+5 Tongaso mbi tene na gbia: “Tongana mo gbia mo ye, si bê ti mo aye ti sara nzoni na mbi zo ti kua ti mo, gbia, mo zia mbi gue na Juda, na gbata so a lu akotara ti mbi dä, si mbi lingbi ti kiri ti leke ni.”+6 Na pekoni, gbia ahunda mbi, na ndembe ni so wali ti lo ayeke na terê ti lo, atene: “Tambela ti mo ni ayeke sara lango oke? Mo yeke kiri lawa?” Tongaso, a nzere na bê ti gbia ni ti tene mbi gue,+ nga mbi fa na lo alango kue so mbi yeke sara.+7 Mbi tene na gbia: “Tongana a nzere na bê ti mo gbia, zia mo mû na mbi alettre ti tene mbi gue na ni na agouverneur ti ando so ayeke na Mbage ti ngu ni,*+ si ala zia lege na mbi ti gue juska mbi si na Juda,8 mbeni lettre ni nga ti tene mbi mû na Asaph zo ti batango Gbako ti gbia, si lo lingbi ti mû na mbi akeke ndali ti acharpente ti véranda ti Ngangu gbagba+ so ayeke na terê ti Kota Da ni,* ndali ti amur ti gbagba ni+ nga ndali ti da so mbi yeke gue ti lango na yâ ni.” Ndali ti so maboko ti Nzapa ti mbi ayeke na ndö ti mbi,+ gbia amû na mbi alettre so.+9 Tongaso, mbi si na agouverneur ti ando so ayeke na Mbage ti ngu ni na mbi mû alettre ti gbia ni na ala. Gbia azia na terê ti mbi ambeni mokonzi ti aturugu nga na ambeni zo so ayeke kpe na ambarata.10 Na ngoi so Sanballat,+ zo ti gbata ti Beth-Horon nga na Tobiah+ mbeni kota zo ti kodro,* so lo yeke zo ti mara ti Ammon,+ amä tënë so, bê ti ala ason ndali ti so mbeni zo aga ti sara ye ti nzoni na azo ti Israël.11 Tongana mbi si na Jérusalem, mbi sara lango ota.12 Na pekoni, mbi londo na bï, mbi na ambeni koli na terê ti mbi. Tënë ti ye so Nzapa azia na bê ti mbi ti sara ndali ti Jérusalem so mbi sara tënë ni na zo oko pëpe; mbeni nyama nde ayeke na terê ti mbi pëpe gï kororo so mbi monté na ndö ti lo.13 Na bï, mbi sigi na yanga ti gbagba so a di iri ni Yanga-ti-gbagba-ti-popo-hoto,+ mbi hon na devant ti dungu so a iri ni Dungu-ti-kota-ngbo juska mbi si na yanga ti gbagba so a iri ni Yanga-ti-gbagba-ti-gba-ti-amburu-ti-wa,+ mbi bâ gbagba ti Jérusalem mbi bâ so akungbi, na wâ agbi ayanga ti gbagba ni kue.+14 Mbi hon mbi si na ndo so a iri ni Dungu-ti-yanga-ti-gbagba,+ na mbi gue mbi si na ndo so a leke ni ti bata ngu ti gbia dä, me lege ni akono pëpe ti tene kororo so mbi yeke na ndö ti lo so ahon dä.15 Me gï na bï, mbi gue juska mbi si na popo-hoto ni,*+ mbi ngbâ ti tambela ti bâ gbagba ni, na pekoni mbi tourné mbi lï na yanga ti gbagba so a iri ni Yanga-ti-gbagba-ti-Popo-hoto, na mbi kiri.16 Akota zo ti kodro ni+ ahinga fade tënë ti ndo so mbi gue dä so pëpe nga na tënë ti ye so mbi yeke sara so, ndali ti so ade mbi sara mbeni tënë oko pëpe na aJuif, atâa aprêtre, amokonzi, akota zo ti kodro ni nga na tanga ti azo ti kua ni.17 Na nda ni mbi tene na ala: “Ala bâ tâ mawa so e yeke na yâ ni so ma! ala bâ tongana nyen la Jérusalem abuba kue nga tongana nyen la si wâ agbi ayanga ti gbagba ni. Ala ga e kiri e leke gbagba ti Jérusalem, si ye ti kamene so angbâ ti gue tongaso pëpe.”18 Na pekoni mbi fa na ala tongana nyen la maboko ti Nzapa ti mbi ayeke na ndö ti mbi,+ mbi fa nga na ala atënë so gbia atene lani na mbi.+ Na mango tënë so, ala tene: “Zia e londo e leke gbagba ni.” Tongaso, ala kpengba mba na popo ti ala ti leke terê ti ala ngangu ti sara pendere kua so.+19 Na ngoi so Sanballat, zo ti gbata ti Beth-Horon na Tobiah+ mbeni kota zo ti kodro ni,* so lo yeke zo ti mara ti Ammon+ nga na Guéshem zo ti Arabie,+ amä tënë so, ala komanse ti he e+ nga ala bâ e tongana ambumbuse zo na ala tene: “Nyen la ala yeke sara so? Ala yeke sara kpengba-li na gbia?”+20 Ye oko, mbi tene na ala, mbi tene: “Nzapa ti yayu ayeke sara si kua so aga nzoni,+ e awakua ti lo e yeke londo ti sara gbagba ni. Me mbeni ye ti ala oko ayeke na Jérusalem pëpe, ala yeke na droit na ndö ti mbeni ye na Jérusalem oko pëpe, nga mbeni zo na Jérusalem ti dabe ti lo na ala ayeke dä pëpe.”+


text: 15 Na pekoni, Jéhovah asara tënë na Abram na yâ ti mbeni vision, lo tene: “Abram, sara mbeto pëpe.+ Mbi yeke vala ndali ti mo.+ Futa ti mo ayeke duti ande kota mingi.”+2 Abram atene: “Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, so mbi yeke na molenge pëpe nga da ti mbi ayeke ga ande ti Éliézer,+ zo ti Damas, nyen la mo yeke mû ande na mbi?”3 Abram akiri atene: “Mo mû na mbi molenge*+ pëpe, nga mbeni zo* ti da ti mbi la ayeke ga héritier na peko ti mbi.”4 Me Jéhovah atene na lo: “Koli so la ayeke ga héritier na peko ti mo pëpe, me a yeke tâ molenge ti yâ* ti mo la ayeke ga héritier na peko ti mo.”+5 Fadeso Nzapa asigi na Abram na gigi, lo tene na lo: “Pardon, yô lê ti mo na nduzu na diko atongoro, tongana mo lingbi ti diko ala.” Lo kiri lo tene na lo: “Hale* ti mo ayeke ga ande tongaso.”+6 Abram amä na bê na Jéhovah;+ na Nzapa adiko ni na lo tongana mbilimbili.+7 Lo tene na lo: “Mbi yeke Jéhovah, lo so asigi na mo na Ur ti azo ti Chaldée ti mû sese so na mo si aga ti mo.”+8 Abram atene: “Jéhovah, Seigneur ti dunia kue, nyen la ayeke mû lege na mbi ti hinga so sese ni ayeke ga ande ti mbi?”9 Lo tene na lo: “Mû wali-bagara ti ngu ota so ade ti dü pëpe, wali-ngasa ti ngu ota, koli-taba ti ngu ota, kolokoto oko nga na kete pigeon oko.”10 Tongaso, lo mû anyama so kue, lo fâ yâ ti ala use use na lo zia ni mbage na mbage,* me lo fâ yâ ti andeke ni pëpe.11 Andeke ti mungo nyama ato nda ti descend na ndö ti akuâ ti anyama ni, me Abram ayeke tomba ala.12 Na ngoi so lâ aye ti linda, Abram atï na kota lango, na mbeni kota bingo so amû mbeto mingi na zo aga na ndö ti lo.13 Nzapa atene na Abram: “Hinga biani so ahale* ti mo ayeke sara kodro na mbeni kodro so ayeke ti ala pëpe; ala yeke ga angbâa na a yeke sara pasi na ala kâ ngu 400.+14 Me mara ni so ala yeke sara kua na ala so,+ mbi yeke dë ngbanga na li ti ala; na pekoni ahale ti mo ayeke hon na gbâ ti anzoni ye.+15 Âdu ti mo, mo yeke wu terê ti mo na siriri tongana ti akotara ti mo; a yeke lu mo na peko ti so mo ga mbakoro mingi.+16 Me tongana a si na ahale ti mo so aga na molongo osio ni, ala yeke kiri na ndo so,+ ngbanga ti so ade faute ti azo ti mara ti Amori alingbi kue pëpe.”+17 Tongana lâ alinda awe nga ndo avuko mingi, lo bâ mbeni four so guru ayeke sigi dä, nga mbeni keke so wâ ayeke za na yanga ni ahon na popo ti anyama so a fâ yâ ni so.18 Na lango ni so, Jéhovah ate mbele na Abram,+ lo tene: “Mbi yeke mû sese so na ahale* ti mo,+ a londo na ngu ti Égypte juska na kota ngu, Ngu ti Euphrate:+19 sese ti azo ti mara ti Kéni,+ ti Kénaz, ti Kadmon,20 ti azo ti mara ti Heth,+ ti azo ti Périzzi,+ ti azo ti Rapha,+21 ti azo ti mara ti Amori, ti azo ti Canaan, ti azo ti mara ti Guirgashi na ti azo ti mara ti Jébus.”+


text:
ANZONI YE SO AYEKE NA YÂ TI BIBLE | ÉSAÏE 6-10
Messie asara si aprophétie aga tâ tënë
Angu ngbangbo mingi kozoni si a dü Jésus, Ésaïe afa so Messie ayeke fa tënë na “mbengu ti Jourdain, na Galilée ti aGentil.” Jésus asara si prophétie so aga tâ tënë na ngoi so lo tambela na yâ ti Galilée lani ti fa nzoni tënë nga ti fa ye.
Jésus asara kozo miracle ti lo
—Jn 2:1-11 (Cana)
Lo soro abazengele ti lo
—Mc 3:13, 14 (nduru na Capernaüm)
Lo fa ye na ndo ti hoto
—Mt 5:1–7:27 (nduru na Capernaüm)
Lo zingo oko molenge-koli ti mbeni wali-mua so akui
—Lc 7:11-17 (Naïn)
Lo si na adisciple 500 tongaso na peko ti zingongo ti lo na kuâ
—1aC 15:6 (Galilée)


text:
Amolenge ti lo ti koli aga amokonzi na ndö ti sese kue (16)
Na mokonzi ti azo ti pikango mozoko; ti pika ni alingbi na bia “Afleur ti lis.” Psaume ti amolenge ti Coré.+ Maskil.* Bia ti yengo terê.45 Bê ti mbi asi singo na mbeni nzoni ye,si mbi tene: “Bia ti mbi* ayeke na ndö ti mbeni gbia.”+Zia si langue ti mbi aga tongana keke-mbeti+ ti mbeni zo so ahinga ti sû mbeti pendere mingi.*+2 Mo yeke pendere koli mingi ahon tanga ti amolenge ti azo kue.Anzerengo tënë la ayeke sigi na yanga ti mo.+Ndani la Nzapa asara tufa na ndö ti mo lakue lakue.+3 Mo wangangu,+ kanga épée ti mo+ na terê ti mo,na zia si azo abâ kota ti mo nga na gloire ti mo.+4 Na yâ ti gloire ti mo, gue mo sö benda;+monté na ndö ti mbarata, gue mo tiri ndali ti tâ tënë, ndali ti azo so asara terê ti ala kete nga ndali ti mbilimbili;+maboko ti mo ti koli ayeke sara* ande akpengba ye so apika bê ti zo mingi.5 Yanga ti alê ti kokora ti mo aza mingi, a sara si azo ti amara ayeke tï na gbele mo;+alê ti kokora ni alï bê ti awato ti gbia.+6 Nzapa ayeke trône ti mo lakue lakue nga kpu na kpu;+keke ti komandema ti royaume ti mo ayeke mbeni keke ti komandema ti mbilimbili.*+7 Mo ye mbilimbili+ na mo ke ye ti sioni.+Ndani la Nzapa, lo so ayeke Nzapa ti mo, atuku mafuta na li ti mo+ ahon amba ti mo, mafuta so amû na mo ngia mingi.+8 Terê ti abongo ti mo kue afun gï yombo ti myrrhe, ti aloès na ti keke ti casse;terê ti mo anzere ti mä go ti aye ti mozoko so ayeke na kamba so alondo na yâ ti yangbo so a zia pembe ti doli na terê ni ti sara pendere ni.9 Amolenge-wali ti agbia ayeke na popo ti awali ti yangbo ti mo so a ne ala mingi.Gbia-wali ni aluti na terê ti mo na mbage ti koli, lo yü aye ti pendere ti lor ti Ophir.+10 Molenge-wali, dengi mê ti mo, mo mä mbi;zi bê ti mo na ndö ti azo ti mo nga na azo ti da ti babâ ti mo.11 Gbia ayeke sara nzara ti pendere ti mo;so lo yeke seigneur ti mo,kuku na gbe ti lo.12 Maseka-wali ti Tyr ayeke ga na matabisi,akoli so ayeke na mosoro ahon atanga ni kue ayeke gi ande ti nzere na lê ti mo.*13 Molenge-wali ti gbia ayeke na yâ ti yangbo,* na pendere ti lo ni, mara ni ayeke use pëpe.A zia lor na terê ti bongo ti lo tongana ye ti baba.14 A yeke ga na lo na gbele gbia, lo yü bongo so a kpo ni pendere.*Amba ti lo amaseka-wali so ayeke mû peko ti lo, a yeke ga na ala na gbele mo.15 A yeke ga na ala, terê ti ala anzere nga ala yeke sara ngia;ala yeke lï na yâ ti yangbo ti gbia.16 Amolenge ti mo ti koli ayeke mû place ti akotara ti mo.Mo yeke zia ala tongana amokonzi na ndö ti sese kue.+17 Mbi yeke sara si azo ahinga iri ti mo na yâ ti angoi nde nde kue.+Ndani la azo ti amara ayeke sepela mo lakue lakue nga kpu na kpu.


text:
Atënë ti tongo nda ni
Nzapa asara ye tongana mbeni babâ so aye amolenge ti lo mingi. 1 Pierre 5:6, 7
Nzapa la asara e na lo yeke bi bê ti lo na e. Legeoko tongana ti so mbeni babâ so aye amolenge ti lo ayeke fa ye na ala, Nzapa nga ayeke fa tâ nzoni lege na azo ti lo na ndo kue.
Nzapa ayeke fa na e atâ tënë so ayeke nzoni mingi na so asara si e duti na ngia nga amû beku na e.
Tongana mo mä Nzapa, lo yeke fa lege na mo, lo yeke bata mo nga lo yeke mû maboko na mo ti hon ndo ti akpale ti mo.
Me ahon aye so kue, mo yeke wara fini ti lakue lakue!


text:
3 Bâ ahale ti Aaron na Moïse na lâ ni so Jéhovah asara tënë na Moïse na Hoto ti Sinaï:+2 Iri ti amolenge ti Aaron ayeke Nadab kozo molenge ni, Abihu,+ Éléazar+ na Ithamar.+3 So ayeke amolenge ti Aaron so a soro ala na a zia ala na kua ti prêtre la.+4 Me Nadab na Abihu akui na gbele Jéhovah na ngoi so ala yâa mbeni wâ so ndia ayeda na ni pëpe na gbele Jéhovah+ na benyama ti Sinaï. Ala dü amolenge pëpe. Me Éléazar+ na Ithamar+ angbâ ti sara kua ti prêtre na terê ti babâ ti ala Aaron.5 Tongaso, Jéhovah atene na Moïse:6 “Mo ga na azo ti mara ti Lévi+ si ala luti na devant ti prêtre Aaron na ala yeke sara ande kua+ na lo.7 Ala yeke sara akua so mbi hunda na ala ti sara na lo nga na bungbi ti azo ni kue; ala yeke sara akua ni na gbele tente ti bungbi ni nga na akua ti tabernacle ni.8 Ala yeke bâ lege ti akungba+ ti tente ti bungbi ni kue, ala yeke sara akua so a hunda na ala ti sara ndali ti amolenge ti Israël na sarango akua ti tabernacle ni.+9 Mo yeke mû azo ti mara ti Lévi mo mû ala na Aaron nga na amolenge ti lo. Ala yeke matabisi so a mû na popo ti azo ti Israël ti mû na Aaron.+10 A lingbi mo zia Aaron na amolenge ti lo na mbata ti kua ti ala si ala sara kua ti ala ti prêtre.+ Tongana mbeni zo nde* apusu nduru na ndo ni so, a yeke fâ lo.”+11 Jéhovah akiri atene na Moïse, atene:12 “Ti mbi, na popo ti azo ti Israël, mbi mû azo ti mara ti Lévi na place ti akozo molenge-koli kue* ti Israël.+ Ala yeke ga ande ti mbi.13 Akozo molenge oko oko kue ayeke ti mbi.+ Na lango so mbi fâ lani akozo molenge ti kodro ti Égypte kue,+ mbi zia akozo molenge ti Israël kue nde ndali ti mbi, akozo molenge ti zo wala ti anyama.+ Ala ga ti mbi. Mbi yeke Jéhovah.”14 Jéhovah akiri atene na Moïse na benyama ti Sinaï,+ lo tene:15 “Mo zia iri ti amolenge ti Lévi na mbeti na lege ti akotara ti ala nga na asewa ti ala oko oko kue. Akoli ni kue so ngu ti ala alondo na nze oko ti gue na ni, mo zia iri ti ala na mbeti.”+16 Tongaso, Moïse azia iri ti ala na mbeti alingbi na yanga so Jéhovah amû na lo, lo sara gï tongana ti so Nzapa ahunda.17 Iri ti amolenge ti Lévi ayeke Guershon, Kohath na Mérari.+18 Bâ iri ti amolenge ti Guershon so na lege ti ala si asewa ni abâ gigi la: Libni na Shiméï.+19 Amram, Izhar, Hébron na Uzziel+ ayeke amolenge ti Kohath so na lege ti ala si asewa ni abâ gigi.20 Mahli+ na Mushi+ ayeke amolenge ti Mérari so na lege ti ala si asewa ni abâ gigi.So ayeke asewa ti azo ti mara ti Lévi na lege ti akotara ti ala la.21 Asewa ti Libni+ na asewa ti Shiméï abâ gigi na lege ti Guershon. So ahale ti Guershon la.22 Wungo ti akoli ni kue so a zia iri ti ala na mbeti, so ngu ti ala alondo na nze oko ti gue na ni ayeke 7 500.+23 Ahale ti Guershon asara camp ti ala na peko ti tabernacle ni+ na mbage ti ouest.24 Mokonzi ti ahale ti Guershon ayeke Éliasaph, molenge ti Laël.25 Kua ti amolenge ti Guershon+ na yâ ti tente ti bungbi ni andu tabernacle, abongo ti kangango na ndö ni,+ bongo ti ziango na ndö ni,+ rideau+ ti yanga ti lingo na yâ ti tente ti bungbi ni,26 gbagba+ ti lacour ti tabernacle ni, rideau+ ti yanga ti gbagba ni so angoro tabernacle ni na gbalaka ni, akamba ni nga na aye ti sarango na akua ni kue.27 Ahale ti Amram, ahale ti Izhar, ahale ti Hébron nga na ahale ti Uzziel, ala bâ gigi na lege ti Kohath.+ So ahale ti Kohath la.28 Wungo ti akoli ni kue so ngu ti ala alondo na nze oko ti gue na ni ayeke 8 600. Ala la ayeke bâ lege ti ndo so ayeke nzoni-kue.+29 Ahale ti amolenge ti Kohath asara camp ti ala na terê ti tabernacle ni na mbage ti sud.+30 Mokonzi ti ahale ti Kohath ayeke Élizaphan, molenge ti Uzziel.+31 Kua ti ala ayeke ti bâ lege ti Sanduku ni,+ table ni,+ ye ti yongo lampe ni,+ agbalaka ni,+ agbakuru+ so a yeke sara na kua na ndo so ayeke nzoni-kue, rideau ni+ nga na aye ti sarango na akua ni kue.+32 Zo so ayeke na li ti amokonzi ti ahale ti mara ti Lévi ayeke Éléazar+ molenge ti prêtre Aaron. Lo la lo yeke bâ ndo na ndö ti azo so ayeke bâ lege ti ndo so ayeke nzoni-kue.33 Ahale ti Mahli, ahale ti Mushi abâ gigi na lege ti Mérari. So ahale ti Mérari la.+34 Wungo ti akoli ni kue so a zia iri ti ala na mbeti, so ngu ti ala alondo na nze oko ti gue na ni ayeke 6 200.+35 Mokonzi ti ahale ti Mérari ayeke Zuriel, molenge ti Abihaïl. Ala sara camp ti ala na terê ti tabernacle ni na mbage ti nord.+36 Kua ti amolenge ti Mérari ayeke ti bâ lege ti acadre+ ti tabernacle ni, abarre ni,+ apilier ni,+ agere ti acadre ni, agbakuru ni kue+ nga na aye ti sarango na akua ni kue,+37 ala bâ nga lege ti apilier so angoro lacour ni kue na agere ni,+ apiquet ti gbagba ni nga na akamba ni.38 Moïse, Aaron na amolenge ti lo asara camp ti ala na devant ti tabernacle ni na mbage ti est, lê na lê na tente ti bungbi ni na mbage so lâ ayeke londo dä. Ala la ayeke bâ lege ti ndo so ayeke nzoni-kue. So ayeke kua so ala yeke sara ndali ti azo ti Israël la. Tongana mbeni zo nde* apusu nduru na ndo ni so, a yeke fâ lo.+39 Azo ti mara ti Lévi kue so Moïse na Aaron azia iri ti ala na mbeti, na lege ti asewa ti ala, tongana ti so Jéhovah afa na ala, akoli ni kue so ngu ti ala alondo na nze oko ti gue na ni ayeke 22 000.40 Na pekoni, Jéhovah atene na Moïse, atene: “Mo zia iri ti akozo molenge-koli ti Israël kue na mbeti na mo diko wungo ti ala, ala so ngu ti ala alondo na nze oko ti gue na ni.+41 Mo mû azo ti mara ti Lévi mo mû na mbi na place ti akozo molenge-koli kue ti azo ti Israël.+ Mo mû anyama so azo ti mara ti Lévi abata mo mû na mbi na place ti akozo molenge ti anyama kue so azo ti Israël abata.+ Mbi yeke Jéhovah.”42 Moïse azia iri ti akozo molenge-koli kue ti azo ti Israël na mbeti, lo sara gï tongana ti so Jéhovah ahunda na lo.43 Wungo ti akozo molenge-koli kue so a zia iri ti ala na mbeti, so ngu ti ala alondo na nze oko ti gue na ni ayeke 22 273.44 Jéhovah akiri atene na Moïse, atene:45 “Mo mû azo ti mara ti Lévi mo mû na mbi na place ti akozo molenge-koli kue ti azo ti Israël. Mo mû anyama so azo ti mara ti Lévi abata mo mû na mbi na place ti anyama kue so azo ti Israël abata. Azo ti mara ti Lévi ayeke ga ti mbi. Mbi yeke Jéhovah.46 Wungo ti akozo molenge-koli ti Israël ahon ndö ti wungo ti azo ti mara ti Lévi na azo 273.+ Ti ala ni so mo yeke mû mbeni ye ti vo+ na ala vongo,47 mo yeke mû sicle oku ndali ti zo oko oko.+ Mo mû sicle* so a yeke sara kua na ni na ndo so ayeke nzoni-kue.* Sicle oko ayeke guérah* 20.+48 Mo yeke mû nginza ni na Aaron nga na amolenge ti lo tongana ye so a futa na place ti azo ni so wungo ti ala ahon ti azo ti mara ti Lévi so.”49 Tongaso, Moïse aro nginza so a futa na place ti azo ni so wungo ti ala ahon ti azo ti mara ti Lévi so.50 Moïse aro nginza so a mû ni ndali ti akozo molenge-koli ti azo ti Israël so, a yeke sicle 1 365, ti sicle so a yeke sara kua na ni na ndo so ayeke nzoni-kue.51 Na peko ti yanga so Jéhovah amû, Moïse amû nginza ni na Aaron na amolenge ti lo alingbi na yanga so Jéhovah amû na lo.
Kete tënë
^ Na Hébreu: “mbeni wande,” so ti tene mbeni zo so ayeke ti sewa ti Aaron pëpe.
^ Na Hébreu: “akozo molenge ti koli oko oko kue so azi lege ti da ti molenge.”
^ Na Hébreu: “mbeni wande,” so ti tene mbeni zo so ayeke ti mara ti Lévi pëpe.