c: text/html

text:
AMBENI TËNË TI BÂ NA NDO NI
“Âme” na “yingo”: nda ti atënë use so ayeke nyen?
TONGANA mo mä tënë “âme” na “yingo”, kozo ye so aga na li ti mo ayeke nyen? Azo mingi atene so tënë ni aye ti fa mbeni ye so zo alingbi ti bâ na lê pëpe, so alingbi ti kui pëpe na so ayeke na yâ e. Ala pensé so tongana zo akui, ye ni so ayeke sigigi na yâ tele ti zo na a yeke ngbâ na fini. Teti so tënë so amû ndo laso mingi, tongana a tene so Bible afa ti lo tënë tongaso pëpe, azo mingi agi li ti ala na ni gbä. Tongaso, na yâ ti Bible, âme ayeke nyen? Na yingo ayeke nyen?
NDA TI TËNË “ÂME” NA YÂ TI BIBLE
Kozoni kue, zia e bâ tënë na ndo ti âme. Peut-être mo dabe ti mo so na tongo nda ni a sû Bible na yanga ti Hébreu nga na yanga ti Grec. Ala so asû lani Bible asala kusala na tënë ti yanga ti Hébreu ne´phesh nga na tënë ti yanga ti Grec psy·khe´ ti fa peko ti tënë “âme”. Atënë use so asigigi ahon fani 800 na yâ Mbeti ti Nzapa. Bible Traduction du monde nouveau akiri pekoni kue gi na tënë oko: âme. Âdu ti Bible ti Sango ti Alliance Biblique Universelle 1966, na yâ ti ambeni versê ni so atënë use so asigigi dä, a kiri pekoni na tënë “âme”; me mingi ni, a kiri pekoni na atënë tongana “créature ti fini”, “azo”, “kuâ” wala gi na atënë tongana “mbi”, “mo”, “lo”, “ani”, “ala”. Ye oko, tongana mo bâ lege so a kiri peko ti atënë ne´phesh na psy·khe´ na yâ ti Bible, a yeke polele so tënë ni aye ti sala kozoni kue tënë ti azo, use ni ti anyama, na ota ni ti fini so zo na nyama ayeke na ni. Zia e bâ ambeni versê ti Bible so afa peko ti aye ota so.
Azo. ‘Na lâ ti Noé, azo oko oko, so atene, azo [psy·khe´] miombe, asö fini ti ala na yâ arche na lege ti ngu.’ (1 Pierre 3:20). Na ndo so, a kiri peko ti tënë ti Grec psy·khe´ so na azo, so ti tene Noé, wali ti lo, amolenge ti ala ti koli ota na awali ti ala. Na Exode 16:16, a sala tënë ti aye so a hunda na azo ti Israël ti sala ti ro manne. A tene na ala tënë so: “I ro…teti zo oko na lege ti wungo ti azo [ne´phesh] ti i, azo oko oko kue teti azo ti tente ti ala.” Tongaso, a yeke ro alê ti manne ni alingbi na wungo ti azo so ayeke na yâ ti sewa oko oko. Ambeni versê ni nde so na yâ ni a mû atënë ne´phesh na psy·khe´ a kiri pekoni na tënë “zo”, “azo” wala “e” ayeke na Genèse 46:18; Josué 11:11 na Kusala 27:37. Me na Genèse 2:7 nga na 1 aCorinthien 15:45, a kiri peko ti atënë ti Hébreu na Grec so na tënë “âme”, na a ye ti sala tënë ti mbeni zo, Adam.
Anyama. Na yâ mbeti ti Genèse so a fa tongana nyen Nzapa aleke aye, e diko tënë so: “Nzapa atene, Zia ngu nde nde asi na acréature [ne´phesh] ti fini; zia andeke ahulu na ndo sese na nduzu na gbe yayu. Nzapa atene, Zia sese adü acréature [ne´phesh] ti fini na lege ti mara ti ala mveni, anyama ti kodoro, anyama so ahara, anyama ti sese, na lege ti mara ti ala mveni; na a yeke tongaso.” (Genèse 1:20, 24). Na yâ ti aversê so, a hiri anyama ti gbe ti ngu, anyama ti kodoro nga na anyama ti ngonda kue gi na iri oko ti yanga ti Hébreu so: ne´phesh. Na Genèse 9:10, Lévitique 11:46 nga na Nombre 31:28, a sala kusala na tënë ti yanga ti Hébreu ne´phesh ti sala tënë ti andeke na ambeni nyama.
Fini ti mbeni zo. Ngoi na ngoi, atënë ne´phesh na psy·khe´ aye ti sala tënë ti fini ti mbeni zo. Ndia so Jéhovah amû giriri na lege ti Moïse atene: “Tongana sioye aga na lege ti pikango wali so, tongaso fade mo mû fini [ne´phesh] teti fini.” (Exode 21:23). Tongana mbeni ye ti ngangu asi na zo awara kuâ dä, a lingbi a mû nyen ti kanga lê ni? A hunda ti mû fini ti zo na place ti fini so agirisa. Kozoni si a mû ndia so, Mbeti ti Nzapa asala tënë ti Rachel so, na ngoi so lo yeke dü molenge ti lo Benjamin, “âme ti lo ayeke hon (teti lo kui)”. (Genèse 35:16-19). A yeke na ngoi ni so la Rachel agirisa fini ti lo. Bâ nga tënë so Jésus atene lani: “Mbi yeke Nzo Berger. Nzo berger amû fini [psy·khe´] ti lo teti angasangbaga ni.” (Jean 10:11). Jésus amû lani psy·khe´ ti lo, so ti tene fini ti lo, teti azo. Na yâ ti aversê so, a yeke polele so tënë “âme” wala ne´phesh na psy·khe´ aye ti sala tënë ti fini ti mbeni zo. Mo lingbi nga ti wara ambeni tapande tongaso so tënë ne´phesh na psy·khe´ aye ti sala tënë ti fini ti zo tongana mo diko 1 aGbia 17:17-23; Matthieu 10:39; Jean 15:13 na Kusala 20:10.
Tongana mo kiri mo gi nda ti aye mingi na yâ ti Bible so andu atënë so, mo yeke wara tâ mbeni versê tongaso oko pëpe so na yâ ni a sala tënë ti ne´phesh na psy·khe´ so alingbi kui pëpe, ên-ën mo yeke wara ni pëpe. Me mo lingbi ti wara aversê so afa biani so ne´phesh ayeke kui (Ezéchiel 18:4, 20). Ndani la tongana Bible aye ti sala tënë ti mbeni zo so akui awe, lo tene gi so zo ni ayeke mbeni ne´phesh so akui awe wala mbeni “kuâ”.—Lévitique 21:11.
NDA TI TËNË “YINGO” NA YÂ TI BIBLE
Fadeso, zia e bâ tongana nyen Bible asala kusala na tënë “yingo”. Ambeni zo atene so tënë “yingo” ayeke gi oko na tënë “âme”. Me Bible atene ti lo tongaso pëpe. Lo tene polele so “yingo” ayeke nde na “âme”. Tongana nyen?
Awakua ti Nzapa so asû Bible giriri asala kusala na atënë ti yanga ti Hébreu ru´ach nga na ti Grec pneu´ma tongana ala ye ti sala tënë ti “yingo”. Bible ti Sango akiri nga pekoni na “mbö”, “mbö ti fini” wala “pupu”. Aversê ni mveni ayeke fa tâ nda ti atënë ru´ach na pneu´ma. Na tapande, na Psaume 104:29, e diko tënë so na ndo ti Jéhovah: “Mo lungula mbö [ru´ach] ti ala, na ala kui, na ala kiri na pupu-sese ti ala.” (Psaume 104:29). Nga, Jacques 2:26 atene so “tele so ayeke na yingo [pneu´ma] pëpe ayeke na fini pëpe”. Ti tâ tënë ni, na yâ ti aversê so, atënë ru´ach na pneu´ma aye ti sala pëpe gi tënë ti pupu so zo ayeke hu, a ye ti sala nga pëpe tënë ti “âme”. Me a ye ti sala tënë ti ngangu so ayeke na yâ ti zo na so asala si lo yeke na fini. Tongana yingo so, wala ngangu so, ayeke dä pëpe, tele ni ayeke kui. A yeke ye so asi na Kota Moa ti ngoi ti Noé, tongana Nzapa atene: “Fade Mbi sala si moa ti angu asi na ndo sese ti fâ mi kue na gbe yayu so mbö [ru´ach] ti fini ayeke na yâ ala.” (Genèse 6:17; 7:15, 22). Aye so kue aye ti fa na e so tënë “yingo” aye ti sala tënë ti ngangu so ayeke na yâ ti azo wala anyama na so amû lege na ala ti duti na fini.
Âme ayeke nde na yingo. Tele ti zo ayeke na bezoin ti yingo ti duti na fini. Lo yeke tongana mbeni radio so kuran ague na yâ ni si a lingbi ti tambela. E lingbi ti luti na ndo ti tënë ti radio so, me zia e mû tapande ti mbeni kete radio so atambela na pile. Tongana mo zia pile dä na mo za radio ni, a yeke kuran wala ngangu so ayeke na yâ ti pile ni so la ayeke sala si radio ni atambela. Tongana mo zi pile ni na yâ ti radio ni, radio ni alingbi ti tambela pëpe. A yeke nga tongaso teti radio so atambela na wâ ti dada. Tongana mo mû kamba ti radio ni mo yôro na place so kuran ti wâ ti dada ni ayeke ga dä, na mo za radio ni, lo yeke tambela. Me tongana mo gboto kamba ti radio ni, radio ni ayeke mingo. Tongana e kiri na ndo ti tënë ti yingo so, e lingbi ti tene so yingo ayeke ngangu so amû lege na tele ti zo ti ngbâ na fini. Na legeoko tongana ti so kuran ayeke gi mbeni senge ngangu, yingo so ayeke na yâ zo ayeke nga gi mbeni senge ngangu tongaso awe; lo lingbi pëpe ti duti na ngia, ti sala vundu wala ti pensé tongana mbeni zo. Ye oko, tongana yingo wala ngangu ni so ayeke na yâ tele ti e pëpe, wasungo psaume atene so e yeke ‘kui, na e kiri na pupu-sese ti e’.
Tongana Gbia Salomon ayeke sala tënë ti kuâ ti zo, lo tene na Zo-ti-fa-tene 12:9: “Pupu-sese [ti tele ti lo] akiri na sese, na ndo so pupu-sese ayeke giriri, na yingo ni akiri na Nzapa, Lo so amû lo.” Yingo ni ayeke ngangu so na yâ tele ti zo ayeke mû lege na lo ti duti na fini na ti sala aye so lo ye. Tongana yingo ni asigigi, zo ni ayeke kui na tele ti lo ayeke kiri na ndo so a mû ni dä kozo, so ti tene sese. Legeoko nga, a lingbi ti tene so yingo ni akiri na ndo so lo yeke dä kozo, so ti tene na Nzapa (Job 34:14, 15; Psaume 36:10). A ye ti tene pëpe so yingo ni ayeke hulu tâ tongaso juska ti si na Nzapa na yayu, me a ye gi ti tene so tongana mbeni zo akui, beku ti lo kue ti kiri na fini mbeni lâ ayeke gi na maboko ti Jéhovah Nzapa. A yeke gi na ngangu ti Nzapa si zo ni alingbi ti kiri ti wara yingo wala ngangu mbeni lâ, so ti tene ti kiri na fini.
A dë bê ti e mingi ti hinga so a yeke tâ ye so Nzapa ayeke sala ande teti ala so ayeke na “dukua”. (Jean 5:28, 29). Na ngoi so Jéhovah ayeke zingo azo so akui, lo yeke mû ande na ala mbeni fini tele, na lo yeke mû fini na ni na ziango yingo dä, so ti tene lo yeke zia na yâ tele ti zo ni mbeni ngangu so ayeke mû lege na lo ti duti na fini. Biani, a yeke duti ande ngoi ti ngia mingi tongana ye so asi.
Tongana mo ye ti hinga tënë mingi na ndo ti “âme” na “yingo” so asigigi na yâ Bible, bâ brochure Tongana E Kui Ye Wa Asi na E? nga na buku Comment raisonner à partir des Écritures, lembeti 27-32, 135-140. Ambeti use so kue, a yeke aTémoin ti Jéhovah si asigigi na ni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA MIOMBE
A lingbi mbi mû fini ti mbi na Nzapa na mbi wara batême?
1. Nyen la peut-être mo pensé ti sara na peko ti so mo manda mbeti so nzoni awe so?
MO MANDA lani atâ tënë ti Bible mingi na ngoi ti mandango ye ti mo na yâ ti mbeti so, na tapande fini ti lakue lakue so Nzapa amû zendo ni, dutingo ti akuâ nga na beku ti zingongo ti akuâ (Zo-ti-fa-tene 9:5; Luc 23:43; Jean 5:28, 29; Apocalypse 21:3, 4). Peut-être mo komanse ti ga na bungbi ti aTémoin ti Jéhovah awe na mo hinga so ala yeke voro Nzapa tongana ti so lo ye (Jean 13:35). Peut-être mo komanse ti lë kpengba songo na Jéhovah, nga mo mû peut-être desizion ti sara na lo. Tongaso, mo lingbi ti hunda terê ti mo: ‘Nyen la a lingbi mbi sara ti sara na Nzapa fadeso?’
2. Ngbanga ti nyen la mbeni zo ti Éthiopie aye ti wara batême?
2 A yeke ye so mbeni zo ti Éthiopie so ayeke na fini na ngoi ti Jésus apensé na ndö ni. Ambeni ngoi na peko ti so a zingo Jésus na kuâ, Philippe, disciple ti Jésus, afa tënë na koli so. Philippe afa na lo so Jésus la ayeke Messie ni. Ye so zo ti Éthiopie so amanda agbu bê ti lo mingi apusu lo ti tene na lê ni lê ni: “Bâ, ngu la! Nyen la akanga lege na mbi ti wara batême?”—Kusala 8:26-36.
3. (a) Commandement wa la Jésus amû lani na adisciple ti lo? (b) A lingbi a batize mbeni zo tongana nyen?
3 Bible afa polele so tongana mo ye ti sara na Jéhovah, a lingbi mo wara batême. Jésus atene lani na adisciple ti lo, atene: “Ala sara si azo na popo ti amara kue aga adisciple. Ala batize ala.” (Matthieu 28:19). Jésus wani azia nga tapande ni na lege so lo wara batême. A yôro lo lani kue na yâ ti ngu me a tuku ngu tukungo na li ti lo pëpe (Matthieu 3:16). Laso, tongana a batize mbeni Chrétien, a lingbi a yôro lo kue na yâ ti ngu.
4. Batême ti mo afa nyen na azo?
4 Tongana mo wara batême, a fa na azo so mo ye biani ti ga kamarade ti Nzapa nga ti sara na lo (Psaume 40:7, 8). Tongaso, peut-être mo yeke hunda terê ti mo: ‘Nyen la a lingbi mbi sara ti wara batême?’
HINGANGO YE NGA NA MABE
5. (a) Nyen la a lingbi mo sara kozo si mo wara batême? (b) Ngbanga ti nyen la abungbi ayeke kota ye mingi?
5 Kozo si mo wara batême, a lingbi mo manda ti hinga Jéhovah na Jésus. Mo komanse ti sara ni awe na lege ti mandango Bible. (Diko Jean 17:3.) Me so alingbi pëpe. Bible atene so a lingbi mo “si singo na tâ hingango ye” ti ye so bê ti Jéhovah aye (aColossien 1:9). Abungbi ti aTémoin ti Jéhovah ayeke mû maboko na mo ti lë kpengba songo na Jéhovah. So ayeke mbeni kpengba raison so ndali ni a lingbi mo gue na abungbi lakue.—aHébreu 10:24, 25.
6. A lingbi mo hinga aye kue na ndö ti Bible kozo si mo wara batême?
6 Jéhovah ahunda pëpe ti tënë mo hinga aye kue so ayeke na yâ ti Bible kozo si mo wara batême. Lo hunda lani pëpe ti tene zo ti Éthiopie so ahinga aye kue kozo si lo wara batême (Kusala 8:30, 31). Nga, e yeke ngbâ ande ti manda ye na ndö ti Nzapa teti lakue lakue (Zo-ti-fa-tene 3:11). Me ti wara batême, a lingbi mo hinga akota fango ye ti Bible nga mo yeda na ni.—aHébreu 5:12.
7. Mandango Bible amû maboko na mo tongana nyen?
7 Bible atene: “Tongana mabe ayeke dä pëpe zo alingbi ti nzere na lê ti Nzapa pëpe.” (aHébreu 11:6). Tongaso, kozo si mo wara batême, a lingbi mo mä na bê. Bible atene so ambeni zo ti gbata ti Corinthe ti giriri amä lani ye so adisciple ti Jésus afa, ye ti peko ni ayeke so ala ‘komanse ti mä na bê nga a batize ala.’ (Kusala 18:8). Legeoko nga, so mo manda Bible amû maboko na mo ti mä na bê na azendo so Nzapa amû nga na ngangu so sacrifice ti Jésus ayeke na ni ti zi e na gbe ti siokpari na kuâ.—Josué 23:14; Kusala 4:12; 2 Timothée 3:16, 17.
FA NA AMBA TI MO ATÂ TËNË TI BIBLE
8. Nyen la ayeke pusu mo ti fa na azo aye so mo manda?
8 Tongana mo manda ye mingi na yâ ti Bible nga mo bâ tongana nyen la Bible amû maboko na mo na yâ ti gigi ti mo, mabe ti mo ayeke kpengba. Mo yeke ye ande ti fa na ambeni zo ye so mo yeke manda (Jérémie 20:9; 2 aCorinthien 4:13). Me mo yeke fa ni na azo wa?
9, 10. (a) Azo wa la mo lingbi ti komanse ti fa na ala aye so mo manda? (b) Tongana mo ye ti fa tënë legeoko na congrégation, nyen la a lingbi mo sara?
9 Peut-être mo ye ti fa na afami ti mo, akamarade ti mo, avoizin ti mo wala amba ti mo ti place ti kua ye so mo yeke manda. So ayeke nzoni, me sara ni lakue na nzoni bê nga na ndoye. Na nda ni, mo lingbi ti komanse ti fa tënë legeoko na congrégation. Na ngoi so mo bâ so mo yeke nduru ti sara ni, mo lingbi ti tene na zo so ayeke manda Bible na mo so mo ye ti fa tënë legeoko na congrégation. Tongana lo pensé so mo yeke nduru nga tongana mo yeke sara ye alingbi na andia ti Bible, ala yeke wara terê na a-ancien use ti congrégation.
10 Nyen la ala yeke sara na ngoi so ala wara terê? A-ancien ni ayeke sara lisoro na mo ti bâ wala mo mä yâ ti afango ye ti Bible nga mo yeda na ni, wala na yâ ti gigi ti mo ti lâ oko oko mo yeke sara ye alingbi na ye so Bible atene, nga ala yeke bâ wala mo ye biani ti ga Témoin ti Jéhovah. Girisa ape so a-ancien ayeke bâ ndo na ndö ti azo ti congrégation kue nga na ndö ti mo nga kue, tongaso sara mbeto ti sara tënë na ala pëpe (Kusala 20:28; 1 Pierre 5:2, 3). Na peko ti warango terê ni, a-ancien ni ayeke fa na mo wala mo lingbi ti komanse ti fa tënë legeoko na congrégation.
11. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye ti tene mo sara achangement kozo si mo lingbi ti fa tënë legeoko na congrégation?
11 A-ancien alingbi ti tene na mo so a lingbi mo sara ambeni changement kozo si mo lingbi ti komanse ti fa tënë legeoko na congrégation. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye ti tene mo sara achangement so? Ngbanga ti so tongana e yeke fa tënë ti Nzapa na azo, e yeke sara kua na iri ti Jéhovah na a lingbi asarango ye ti e amû gloire na lo.—1 aCorinthien 6:9, 10; aGalate 5:19-21.
CHANGÉ BÊ TI MO NGA NA LEGE TI MO
12. Ngbanga ti nyen la azo kue ayeke na bezoin ti changé bê ti ala?
12 Mbeni ye nde ayeke dä so a lingbi mo sara ni kozo si mo lingbi ti wara batême. Bazengele Pierre atene: “Ala changé bê ti ala, na ala changé lege ti ala si a zi asiokpari ti ala.” (Kusala 3:19). Ti changé bê aye ti tene nyen? A ye ti tene mo sara vundu ndali ti asioni ye kue so mo sara. Na tapande, tongana mo sara lani lango-sioni, a lingbi mo changé bê ti mo. Nga, même tongana na yâ ti gigi ti mo kue mo sara kue ti sara gï ye na lege ni, mo yeke lakue na bezoin ti changé bê ti mo, ndali ti so e kue e yeke sara siokpari na e bezoin ti hunda Nzapa ti pardonné e.—aRomain 3:23; 5:12.
13. Ti “changé lege” ti mo aye ti tene nyen?
13 Tongana mo sara vundu ndali ti asioni ye so mo sara, a lingbi awe? Ên-ën. Pierre atene so a lingbi nga mo “changé lege” ti mo. So ti tene mo bezoin ti zia lege ti angbene sioni sarango ye ti mo kue nga mo komanse ti sara ye na lege ni. Zia e mû mbeni tapande, tara ti bâ so mo yeke gue na mbeni ndo so ade mo si dä lâ oko pëpe. Na peko ti so mo hon ayo kete, mo bâ so nzoni lege ni la mo mû so pëpe. Nyen la mo yeke sara? Kite ayeke dä ape so mo yeke luti, mo tourné mo mû nzoni lege ni. Legeoko nga, na ngoi so mo yeke manda Bible, mo bâ so ambeni sarango ye ti mo ayeke dä so a lingbi mo changé ni. Duti nduru ti “changé lege” ti mo, so ti tene, sara achangement so a hunda ti tene mo sara ni, na komanse ti sara ye so ayeke na lege ni.
MÛ TERÊ TI MO NA NZAPA
14. Mo yeke mû terê ti mo na Nzapa tongana nyen?
14 Mbeni kpengba ye so a lingbi mo sara kozo ti wara batême ayeke ti mû terê ti mo na Jéhovah. Na ngoi so mo yeke mû terê ti mo na Jéhovah, mo yeke tene na lo mbeni sambela so na yâ ni mo mû zendo ti voro gï lo oko na mo mû zendo ti zia si aye so bê ti lo aye aduti kota ye na yâ ti fini ti mo.—Deutéronome 6:15.
15, 16. Nyen la ayeke pusu mbeni zo ti mû terê ti lo na Nzapa?
15 Ti mû zendo ti sara gï na Jéhovah ayeke tongana mungo zendo ti ye mbeni zo na yâ ti tanga ti fini ti mo kue. Tara ti bâ so mbeni koli na wali ayeke bâ terê. Tongana koli ni agi ti hinga wali ni nzoni mingi, lo yeke ye lo mingi nga lo yeke ye ti sara mariage na lo. Atâa so a yeke mbeni kota desizion la, koli ni ayeke yeda ti sara ni ndali ti so lo ye wali ni.
16 Tongana mo manda ye na ndö ti Jéhovah, mo yeke ye lo nga mo yeke sara kue ti sara na lo. A yeke pusu mo ti tene na lo mbeni sambela ti mû zendo ti sara na lo. Bible atene so zo kue so aye ti mû peko ti Jésus, a lingbi lo “ke terê ti lo wani”. (Marc 8:34). Tënë so aye ti tene nyen? A ye ti tene so mango yanga ti Jéhovah ayeke ga na kozo ndo na yâ ti fini ti mo. Ye so Jéhovah aye ayeke kota mingi ahon aye so mo ye nga na aye so mo leke ti sara.—Diko 1 Pierre 4:2.
SARA PËPE MBETO TI TÏ
17. Ngbanga ti nyen la ambeni zo amû terê ti ala na Jéhovah ape?
17 Ambeni zo amû terê ti ala na Jéhovah pëpe ndali ti so ala sara mbeto so ala lingbi pëpe ti sara ye alingbi na zendo so ala mû ti sara na lo. Ala ye pëpe ti zia vundu na bê ti Jéhovah, wala peut-être ala tene so tongana ala mû terê ti ala na Jéhovah pëpe, lo yeke zia tënë ti ye so ala yeke sara na li ti ala pëpe.
18. Nyen la ayeke mû maboko na mo ti hon ndö ti mbeto ti zia vundu na bê ti Jéhovah?
18 Yengo so mo ye na Jéhovah ayeke mû maboko na mo ti hon ndö ti mbeto ti zia vundu na bê ti lo. Ndali ti so mo ye lo, mo yeke sara kue ti sara ye alingbi na zendo so mo mû na lo (Zo-ti-fa-tene 5:4; aColossien 1:10). Mo yeke pensé pëpe so a yeke ngangu mingi ti sara ye so Jéhovah aye. Bazengele Jean atene: “Ndoye ti Nzapa ayeke so: e bata acommandement ti lo; me acommandement ti lo ayeke ye so ane pëpe.”—1 Jean 5:3.
19. Ngbanga ti nyen a lingbi mo sara mbeto pëpe ti mû terê ti mo na Jéhovah?
19 Mo bezoin pëpe ti ga mbilimbili-kue si mo mû terê ti mo na Jéhovah. Lo hunda na e lâ oko pëpe ti sara ye ahon ti so e lingbi ti sara (Psaume 103:14). Lo yeke mû maboko na mo ti sara ye na lege ni (Ésaïe 41:10). Zia bê ti mo kue na Jéhovah na “lo yeke sara si alege ti mo aga nzoni.”—aProverbe 3:5, 6.
TENE NA YANGA TI MO DANDARA SO MO MÛ TERÊ TI MO NA NZAPA
20. Na peko ti so mo mû terê ti mo na Nzapa awe, nyen la mo yeke sara na pekoni?
20 Mo pensé so mo yeke nduru ti mû terê ti mo na Jéhovah? Na peko ti so mo mû terê ti mo na Jéhovah awe, mo yeke nduru ti sara ye so aga na pekoni. A lingbi mo wara batême.
21, 22. Tongana nyen la mo lingbi ti fa “dandara” tënë ti mabe ti mo?
21 Fa na coordinateur ti bungbi ti a-ancien ti congrégation ti mo so mo mû terê ti mo na Jéhovah awe na mo ye ti wara batême. Na pekoni, lo yeke hunda na ambeni ancien ti kiri ti bâ legeoko na mo akota fango ye ti Bible. Tongana ala bâ so mo lingbi awe, ala yeke tene na mo so mo lingbi ti wara batême na ngoi ti kota bungbi ti aTémoin ti Jéhovah so ayeke ga. Na ngoi ti kota bungbi ni, a yeke mû mbeni diskur so na yâ ni a yeke fa nda ti batême. Ita so ayeke mû diskur ni ayeke hunda ambeni tënë use so akpengba pëpe na ala so aye ti wara batême ni. Na ngoi so mo yeke kiri tënë na ahunda so, mo yeke fa “dandara” tënë ti mabe ti mo.—aRomain 10:10.
22 Na pekoni, a yeke batize mo. A yeke yôro mo kue na yâ ti ngu. Batême ni ayeke fa na azo kue so mo mû terê ti mo na Jéhovah awe na mo yeke fadeso Témoin ti Jéhovah.
BATÊME AYE TI TENE NYEN?
23. Ti batize zo “na iri ti Babâ, ti Molenge na ti yingo vulu” aye ti tene nyen?
23 Jésus atene lani so a yeke batize adisciple ti lo “na iri ti Babâ, ti Molenge na ti yingo vulu.” (Diko Matthieu 28:19.) So aye ti tene nyen? A ye ti tene so mo yeda na komandema ti Jéhovah, mo hinga kua so Jésus ayeke na ni na yâ ti ye so Nzapa aleke na bê ti lo ti sara nga mo hinga tongana nyen la Nzapa ayeke sara kua na yingo vulu ti lo ti sara ye so bê ti lo aye.—Psaume 83:18; Matthieu 28:18; aGalate 5:22, 23; 2 Pierre 1:21.
24, 25. (a) Batême aye ti tene nyen? (b) Ndangba chapitre ti mbeti so ayeke sara tënë na ndö ti nyen?
24 Batême aye ti tene mbeni ye so ayeke kota mingi. Tongana a yôro mo na yâ ti ngu, a ye ti tene so mo kui awe, wala mo zia lege ti angbene sarango ye ti mo awe. Tongana mo sigi na yâ ti ngu, mo komanse mbeni fini gigi ti sara ye so Nzapa aye. A ye ti tene ti fadeso mo yeke sara na Jéhovah. Girisa ape so mo mû terê ti mo pëpe na mbeni zo, na mbeni bungbi wala na mbeni kua. Mo mû terê ti mo na Jéhovah.
25 Mungo terê ti mo na Jéhovah ayeke mû maboko na mo ti lë kpengba songo na lo (Psaume 25:14). A ye ti tene pëpe so a yeke sö mbeni zo gï ndali ti so lo wara batême. Bazengele Paul atene: “Ala ngbâ ti sara kua ndali ti salut ti ala wani juska aga nzoni; ala sara ni tongana azo so ayeke na mbeto nga so terê ti ala adö.” (aPhilippien 2:12). Batême ayeke gï tongo nda ni. Me tongana nyen la mo lingbi ti ngbâ nduru na Jéhovah? Ndangba chapitre ti mbeti so ayeke kiri tënë na hundango ndo so.


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA MBASAMBALA
E yeke na pasa ti sambela Nzapa
1, 2. Ngbanga ti nyen la mo pensé so sambela ayeke mbeni cadeau so ayeke tâ nde? Ngbanga ti nyen la a lingbi e hinga ye so Bible afa na ndö ti sambela?
TONGANA a haka sese na tanga ti aye so ayeke na yâ ti dunia, sese ayeke tâ kete mingi. Tongana Jéhovah abâ ndo na sese, azo ti amara kue ayeke tongana kete goutte oko ti ngu na yâ ti mbeni sceau (Psaume 115:15; Ésaïe 40:15). Atâa so e yeke kete mingi tongana a haka e na tanga ti aye so ayeke na yâ ti dunia, Psaume 145:18, 19 atene: “Jéhovah ayeke nduru na azo kue so ayeke iri lo, azo kue so ayeke iri lo na bê ti ala kue. Lo mû na azo so akpe mbeto ti lo aye so ala sara nzara ni; lo mä toto so ala toto na lo ti mû maboko na ala, na lo zi ala.” So tâ kota pasa si e yeke na ni! Jéhovah, so ayeke Zo so asara aye kue so ngangu ti lo ahon angangu kue, aye ti duti nduru na e nga lo ye ti mä asambela ti e. Sambela ayeke mbeni pasa, mbeni matabisi so ayeke nde so Jéhovah amû na e oko oko kue.
2 Me Jéhovah ayeke mä sambela ti e gï tongana e sambela lo na lege so anzere na lo. E lingbi ti sara ni tongana nyen? Zia e bâ tënë so Bible atene na ndö ti sambela.
NGBANGA TI NYEN TI SAMBELA JÉHOVAH?
3. A lingbi mo sambela Jéhovah ngbanga ti nyen?
3 Jéhovah aye ti tene mo sambela lo, wala mo sara tënë na lo. E hinga ni tongana nyen? Diko aPhilippien 4:6, 7. Gbu li ti mo na ndö ti tisango ndo so. Gbia ti dunia kue ayeke pensé mingi na mo na lo ye ti tene mo fa na lo atënë ti bê ti mo nga na akpale ti mo.
4. Ti sambela Jéhovah lakue ayeke kpengba songo ti mo na lo tongana nyen?
4 Sambela ayeke mû maboko na e ti lë kpengba songo na Jéhovah. Tongana akamarade ayeke sara lisoro lakue na mba na ndö ti apensé ti ala, agingo bê ti ala nga na atënë ti bê ti ala, songo ti ala ayeke kpengba mingi. Ti sambela Jéhovah ayeke nga tongaso. Na lege ti Bible, lo fa na mo apensé ti lo na atënë ti bê ti lo, nga lo fa na mo ye so lo yeke sara ande na yâ ti ngoi so ayeke ga. Mo lingbi ti fa na lo atënë ti gbe ti bê ti mo tongana mo yeke sara tënë na lo lakue. Tongana mo sara ni, songo ti mo na Jéhovah ayeke kpengba mingi ahon ti kozo.—Jacques 4:8.
NYEN LA A LINGBI E SARA TI TENE NZAPA AMÄ ASAMBELA TI E?
5. E hinga tongana nyen so Jéhovah ayeke mä asambela kue ape?
5 Jéhovah ayeke mä asambela kue? Ên-ën. Na ngoi ti prophète Ésaïe, Jéhovah atene na azo ti Israël, lo tene: “Même tongana ala sambela gbani, mbi yeke mä pëpe; maboko ti ala asi singo na mênë.” (Ésaïe 1:15). Tongaso, tongana e sara hange pëpe, e lingbi ti sara mbeni ye so ayeke gue na e yongoro na Jéhovah, na a yeke sara si lo mä asambela ti e pëpe.
6. Ngbanga ti nyen la mabe ayeke kota ye? Tongana nyen la mo yeke fa so mo yeke na mabe?
6 Tongana e ye ti tene Nzapa amä sambela ti e, a lingbi e mä na bê na lo (Marc 11:24). Bazengele Paul atene: “Tongana mabe ayeke dä pëpe zo alingbi ti nzere na lê ti Nzapa pëpe, ndali ti so zo so aga nduru na Nzapa a lingbi lo mä na bê so Nzapa ayeke dä nga so Nzapa ayeke zo so ayeke futa azo so ayeke gi lo ngangu.” (aHébreu 11:6). Gï ti tene so e mä na bê awe alingbi pëpe. A lingbi e fa mabe ti e ni polele na mango yanga ti Jéhovah lâ na lâ.—Diko Jacques 2:26.
7. (a) Ngbanga ti nyen la a lingbi e sara terê ti e kete nga e ne Jéhovah na ngoi so e yeke sambela lo? (b) Tongana nyen la e lingbi ti fa so atënë so e tene na Jéhovah na yâ ti sambela alondo na bê ti e?
7 Na ngoi so e yeke sambela Jéhovah, a lingbi e sara terê ti e kete nga e ne lo. Ngbanga ti nyen? Tongana e ye ti sara tënë na mbeni gbia wala mbeni président, e yeke sara ni na mbeni lege so ane zo. Jéhovah ayeke Nzapa so ngangu ti lo ahon angangu kue, tongaso, a lingbi e ne lo mingi nga e sara terê ti e kete na ngoi so e yeke sara tënë na lo (Genèse 17:1; Psaume 138:6). A lingbi nga e fa so atënë so e yeke tene na lo alondo tâ na bê ti e, me e yeke kiri gï pëpe na ndö ti a-oko tënë fani mingi.—Matthieu 6:7, 8.
8. Tongana e sambela ndali ti mbeni ye, nyen la a lingbi e sara nga?
8 Na nda ni, tongana e sambela ndali ti mbeni ye, a lingbi e sara kue ti wara ye so e sambela ndali ni. Na tapande, tongana e sambela Jéhovah ndali ti aye so e bezoin ni lâ oko oko, a lingbi e kanga maboko ti e pëpe e ku ti tene Jéhovah amû na e ye kue atâa so e lingbi ti sara kua ti wara ni. A lingbi e sara kua ngangu nga e yeda ti sara kua kue so e lingbi ti sara (Matthieu 6:11; 2 aThessalonicien 3:10). Wala tongana e sambela Jéhovah ti mû maboko na e ti zia lege ti sarango mbeni ye ti sioni, a lingbi e kpe ye kue so alingbi ti sara si e tï na yâ ni (aColossien 3:5). Zia e bâ ambeni tënë so azo ayeke hunda ka na ndö ti sambela.
ATËNË SO AZO AYEKE HUNDA KA NA NDÖ TI SAMBELA
9. A lingbi e sambela zo wa? Jean 14:6 afa na e nyen na ndö ti sambela?
9 A lingbi e sambela zo wa? Jésus afa lani na adisciple ti lo ti sambela “Babâ ti e so [a]yeke na yayu”. (Matthieu 6:9). Lo tene nga: “Mbi yeke lege ni, tâ tënë na fini. Zo oko alingbi ti ga na Babâ na mbeni lege nde pëpe, gï na lege ti mbi.” (Jean 14:6). Tongaso, a lingbi e sambela Jéhovah na lege ti Jésus. Ti sambela na lege ti Jésus aye ti tene nyen? Ti tene Jéhovah amä asambela ti e, a lingbi e fa so e bâ na nene ni kua so ayeke nde so Jéhovah amû na Jésus. Tongana ti so e manda awe, Jésus aga lani na sese ti zi e na gbe ti siokpari na kuâ (Jean 3:16; aRomain 5:12). Jéhovah azia nga Jésus Kota Prêtre nga na Juge.—Jean 5:22; aHébreu 6:20.
10. Na ngoi so e yeke sambela, mbeni mbilimbili fason ti dutingo ni ayeke dä? Ngbanga ti nyen?
10 Na ngoi so e yeke sambela, mbeni mbilimbili fason ti dutingo ni ayeke dä? Ên-ën, Jéhovah ahunda na e pëpe ti sara agenou, ti duti wala ti luti na nduzu na ngoi so e yeke sambela. Bible afa so tongana e duti na mbeni fason so ane Jéhovah, e lingbi ti sara tënë na lo (1 Chronique 17:16; Néhémie 8:6; Daniel 6:10; Marc 11:25). Ye so ayeke kota mingi na lê ti Jéhovah ayeke pëpe fason so e duti na ni, me ti duti na nzoni bango ndo na ngoi so e yeke sambela lo. E lingbi ti sambela na kota go wala na yâ ti bê ti e na ndo kue so e yeke dä nga na ngoi kue na bï wala na kota lâ. Tongana e sambela Jéhovah, e yeke na confiance so lo yeke mä e même tongana mbeni zo amä e pëpe.—Néhémie 2:1-6.
11. Ambeni ye wa la e lingbi ti sara tënë ni na Jéhovah?
11 E lingbi ti sambela ndali ti aye wa? E lingbi ti sambela Jéhovah ndali ti ye kue so anzere na lo. Bible atene: “Atâa ye wa la e hunda, tongana a gue oko na ye so bê ti lo aye, lo yeke mä e.” (1 Jean 5:14). E lingbi ti sambela ndali ti aye so abâ e wani? En. A yeke nzoni sambela so e tene na Jéhovah aduti tongana lisoro so e yeke sara na mbeni kamarade ti e so e ye lo mingi. E lingbi ti tene na Jéhovah atënë kue so ayeke na yâ ti li ti e nga na bê ti e (Psaume 62:8). E lingbi ti sambela lo ti mû na e yingo vulu ti lo so ayeke ngangu mingi ti mû maboko na e ti sara ye so ayeke nzoni (Luc 11:13). E lingbi nga ti hunda Jéhovah ti mû na e ndara ti mû anzoni desizion, nga e lingbi ti sambela ti wara ngangu ti hon ndö ti akpale (Jacques 1:5). A yeke nzoni e hunda na Jéhovah ti pardonné asiokpari ti e (aÉphésien 1:3, 7). A yeke nzoni e sambela nga ndali ti ambeni zo, na tapande sewa ti e nga na aita ti congrégation.—Kusala 12:5; aColossien 4:12.
12. Nyen la a lingbi aduti kota ye na yâ ti asambela ti e?
12 Nyen la a lingbi aduti kota ye na yâ ti asambela ti e? Jéhovah nga na ye so bê ti lo aye. A yeke nzoni e kiri singila na lo na bê ti e kue ndali ti aye kue so lo sara ndali ti e (1 Chronique 29:10-13). E hinga ni ndali ti so na ngoi so Jésus ayeke lani na sese, lo fa na adisciple tongana nyen ti sambela. (Diko Matthieu 6:9-13.) Lo tene na ala so a yeke nzoni ala sambela kozoni kue ti tene iri ti Nzapa aga nzoni-kue. Na pekoni, Jésus afa so a yeke nzoni e sambela ti tene Royaume ti Nzapa aga nga ti tene a sara na ndö ti sese kue ye so bê ti Nzapa aye. Jésus atene so a yeke gï tongana e sambela ndali ti akota ye so awe si na pekoni e lingbi ti sambela ndali ti abezoin ti e wani. Tongana e zia Jéhovah nga na ye so bê ti lo aye kozo na yâ ti asambela ti e, e yeke fa ye so ayeke kota na lê ti e.
13. A yeke nzoni asambela ti e ayo tongana nyen?
13 A yeke nzoni asambela ti e ayo tongana nyen? Bible afa ni pëpe. Asambela ti e alingbi ti duti nduru wala ayo alingbi na ye so e sambela ndali ni. Na tapande, e lingbi ti tene mbeni nduru sambela kozo ti te ye me e lingbi ti sambela ayo na ngoi so e yeke kiri singila na Jéhovah wala e yeke fa na lo agingo bê ti e (1 Samuel 1:12, 15). E bezoin ti tene yongoro sambela gï ti pika bê ti amba ti e pëpe, tongana ti so ambeni zo ayeke sara lani na ngoi ti Jésus (Luc 20:46, 47). Asambela tongaso ayeke pika ti lo bê ti Jéhovah pëpe. Ye so ayeke kota na lê ti Jéhovah ayeke sambela so alondo na bê ti e.
14. A lingbi e sambela fani oke? Ye so afa na e nyen na ndö ti Jéhovah?
14 A lingbi e sambela fani oke? Jéhovah ahunda na e ti sara tënë na lo lakue. Bible atene so a yeke nzoni e “ngbâ ti sambela lakue”. (Matthieu 26:41; aRomain 12:12; 1 aThessalonicien 5:17). Jéhovah ayeke lakue nduru ti mä e. E lingbi ti kiri singila na lo lâ na lâ ndali ti ndoye ti lo nga ndali ti aye so lo mû na e. E lingbi ti hunda lo ti fa lege na e, ti mû ngangu na e nga ti dë bê ti e. Tongana e bâ biani na nene ni pasa so e yeke na ni ti sambela Jéhovah, e yeke sara tënë na lo na ngoi kue so lege azi na e.
15. A lingbi e tene “amen” na hunzingo ti sambela ngbanga ti nyen?
15 A lingbi e tene “amen” na hunzingo ti sambela ngbanga ti nyen? Tënë “amen” aye ti tene “biani” wala “zia a duti tongaso.” A yeke mbeni fason ti tene so tënë so e tene na yâ ti sambela ti e alondo na bê ti e (Psaume 41:13). Bible afa na e so a yeke nga nzoni ti tene “amen,” atâa na kota go wala na yâ ti bê ti e, na hunzingo ti sambela so a tene na devant ti gbâ ti azo ti fa so e yeda na tënë so a tene.—1 Chronique 16:36; 1 aCorinthien 14:16.
NZAPA AYEKE KIRI TËNË NA ASAMBELA TI E TONGANA NYEN?
16. Jéhovah ayeke kiri tënë biani na asambela ti e? Nyen la afa ni?
16 Jéhovah ayeke kiri tënë biani na asambela ti e? En, lo yeke sara ni. Bible atene lo yeke ‘lo so ayeke mä sambela’. (Psaume 65:2). Jéhovah ayeke mä asambela so azo kutu mingi ayeke tene na bê ti ala kue na lo nga lo yeke kiri tënë na ni, na lo yeke sara ni na alege nde nde.
17. Tongana nyen la Jéhovah ayeke sara kua na a-ange nga na awakua ti lo ti kiri tënë na asambela ti e?
17 Jéhovah ayeke sara kua na a-ange nga na awakua ti lo na ndö ti sese ti kiri tënë na asambela ti e (aHébreu 1:13, 14). E yeke na atapande ti azo mingi so asambela ti tene a mû maboko na ala ti mä yâ ti Bible, ngoi kete na pekoni mbeni Témoin ti Jéhovah aga na ndo ti ala. Bible afa so a-ange ayeke mû mbage na kua ti fango “nzoni tënë” na ndö ti sese kue. (Diko Apocalypse 14:6.) Nga, mingi ti e asambela Jéhovah ndali ti mbeni mbilimbili kpale wala mbeni mbilimbili bezoin, na pekoni e wara mungo maboko so e yeke fade na bezoin ni na mbage ti mbeni ita.—aProverbe 12:25; Jacques 2:16.
18. Tongana nyen la Jéhovah ayeke sara kua na yingo ti lo nga na Bible ti kiri tënë na asambela?
18 Jéhovah ayeke sara kua na yingo ti lo ti kiri tënë na asambela ti e. Tongana e sambela ti wara mungo maboko ti hon ndö ti mbeni kpale, lo lingbi ti sara kua na yingo vulu ti lo ti fa lege na e nga ti kpengba e (2 aCorinthien 4:7). Jéhovah ayeke sara nga kua na Bible ti kiri tënë na asambela ti e nga ti mû maboko na e ti mû anzoni desizion. Na ngoi so e diko Bible, e lingbi ti wara mbeni versê so ayeke mû maboko na e. Jéhovah alingbi ti pusu mbeni ita ti mû commentaire so e yeke na bezoin ni na ngoi ti bungbi wala lo lingbi ti pusu mbeni ancien ti fa na e mbeni ye na yâ ti Bible.—aGalate 6:1.
19. Ngbanga ti nyen la na ambeni ngoi e bâ so Jéhovah akiri tënë na asambela ti e ape?
19 Na ambeni ngoi, e lingbi ti hunda terê ti e: ‘Ngbanga ti nyen la ade Jéhovah akiri tënë na ambeni sambela ti mbi pëpe?’ Girisa ape so lo hinga lawa nga tongana nyen la lo lingbi ti kiri tënë na asambela ti e. Lo hinga bezoin ti e. Peut-être a lingbi e ngbâ ti sambela teti mbeni ngoi ti fa so ye so e hunda na lo agbu bê ti e mingi nga ti fa na lo so e yeke biani na mabe na lo (Luc 11:5-10). Na ambeni ngoi Jéhovah ayeke kiri tënë na asambela ti e na mbeni lege so e ku terê ti e na ni pëpe. Na tapande, e lingbi ti sambela ndali ti mbeni ye so ayeke ngangu, me ahon ti tene lo zi kpale ni, lo lingbi ti mû na e ngangu ti gbu ngangu na yâ ti kpale ni.—Diko aPhilippien 4:13.
20. Ngbanga ti nyen la a lingbi e sambela Jéhovah fani mingi?
20 E bâ na nene ni mingi pasa so e yeke na ni ti sambela Jéhovah. E yeke na confiance so lo yeke mä e (Psaume 145:18). Tongana e sambela Jéhovah na bê ti e kue fani mingi, songo ti e na lo ayeke kpengba mingi.


text:
CHAPITRE 3
Ndoye ala so Nzapa andoye ala
“Zo so atambela na azo ti ndara, lo yeke ga zo ti ndara.”—APROVERBE 13:20.
1-3. (a) Tâ tënë wa, so zo alingbi ti dë kite na ni pëpe, Bible afa ni? (b) Tongana nyen la e lingbi ti soro akamarade so sarango ye ti ala ayeke pusu e ti sara nzoni?
E LINGBI ti tene so azo ayeke tongana mbeni mousse so tongana a yôro ni na yâ ti ngu, a yeke gboto ngu ni so; ala yeke nduru ti gboto na yâ ti li ti ala aye kue so ala bâ na ala mä na mbage ti azo so angoro ala. A yeke ngangu pëpe na azo ti mû peko ti bango ndo ti azo so ayeke lakue nduru na ala, nga ti mû peko ti aye so ala bâ so ayeke na lege ni nga na asarango ye ti terê ti ala.
2 Bible afa mbeni tâ tënë so zo alingbi ti dë kite na ni pëpe, atene: “Zo so atambela na azo ti ndara, lo yeke ga zo ti ndara, me zo so asara kamarade na azo ti buba, lo yeke wara sioni dä.” (aProverbe 13:20). Versê so asara pëpe tënë ti asenge tingbingo terê ti ambeni zo. Tënë so atene “tambela na” aye ti sara tënë ti songo so aninga na popo ti azo. Mbeni bakari afa tënë so na ndö ti versê so, atene: “Ti tambela na mbeni zo aye ti tene so mo ye terê na zo ni mingi nga lakue gï mo na lo use use.” E yeke nduru ti haka sarango ye ti azo so e ye ala mingi, ni la ape? Biani, teti so e mû bê ti e mingi na azo so e ye ala, sarango ye ti ala alingbi ti pusu e ti sara ye gï tongana ti ala, atâa sarango ye ti ala ni ayeke nzoni wala sioni.
3 Ti ngbâ na yâ ti ndoye ti Nzapa, a yeke kota ye ti tene azo so e ye ala ga akamarade ti e aduti azo so sarango ye ti ala ayeke pusu e ti sara ye ti nzoni. E lingbi ti sara ni tongana nyen? E lingbi ti sara ni tongana e ndoye ala so Nzapa andoye ala, na e sara kamarade na azo so ayeke akamarade ti Nzapa. Tongana e soro ti sara kamarade na azo so ayeke na anzoni sarango ye so Jéhovah ayeke gi na mbage ti akamarade ti lo, a yeke duti nzoni mingi. Ni la, zia e gi ti hinga tënë na ndö ti azo so Nzapa andoye ala. Tongana e hinga bango ndo ti Jéhovah nzoni na ndö ni awe, a yeke mû maboko na e biani ti soro akamarade so sarango ye ti ala ayeke pusu e ti sara nzoni.
AZO SO NZAPA ANDOYE ALA
4. Ngbanga ti nyen la Jéhovah ayeke na droit ti bâ yâ ti azo nzoni si lo sara kamarade na ala? Ngbanga ti nyen la Jéhovah airi Abraham atene “kamarade ti mbi”?
4 Jéhovah ayeke bâ yâ ti azo nzoni si lo sara kamarade na ala. Lo yeke na droit ti sara tongaso, ni la ape? Biani, lo yeke Kota Gbia ti dunia kue, na tongana zo asara kamarade na lo, mbeni ye ti hon ni ayeke dä ape. Tongaso, azo wa la lo yeke soro ala ti ga akamarade ti lo? Jéhovah ayeke sara kamarade na azo so azia bê ti ala kue na lo na so amä na bê na lo na yâ ti aye kue. Bâ tapande ti Abraham, mokonzi ti sewa, so a hinga lo ndali ti kota mabe so lo yeke na ni. A hunda na lo ti sara mbeni ye so a yeke ngangu na mbeni babâ ti sara: ti mû molenge ti lo na sandaga. * So tâ kota tara biani ndali ti mabe ti lo! Na “a yeke mo bâ mo tene Abraham amû Isaac na sandaga awe” teti lo mä na bê so “Nzapa ayeke na ngangu ti zingo Isaac même na kuâ”. (aHébreu 11:17-19). Ndali ti mabe so Abraham afa nga so lo yeke nduru ti mä yanga ti Nzapa, Jéhovah asara nzoni tënë ti lo, lo iri lo atene “kamarade ti mbi”.—Ésaïe 41:8; Jacques 2:21-23.
5. Tongana nyen la Jéhovah abâ azo so ayeke mä yanga ti lo lakue?
5 Ti mä yanga ti Jéhovah lakue ayeke kota ye mingi na lê ti lo. Lo ndoye azo so ayeke nduru ti zia tënë ti dutingo be-ta-zo na lo kozo na tanga ti aye kue. (Diko 2 Samuel 22:26.) Tongana ti so e bâ fade na Chapitre 1 ti mbeti so, bê ti Jéhovah ayeke na ngia mingi tongana ndoye la apusu azo ti mä yanga ti lo. A-Proverbe 3:32 atene: “Akota kamarade ti lo ayeke azo ti mbilimbili.” Jéhovah atisa azo so ayeke sara ye lakue alingbi na aye so Nzapa ahunda ti duti na yâ ti “tente” ti lo, so ti tene so lo yeke yamba ala ti ga ti voro lo nga lo yeke mû lege na ala ti sambela lo na ngoi kue.—Psaume 15:1-5.
6. Tongana nyen la e lingbi ti fa so e ndoye Jésus? Tongana Jéhovah abâ azo so andoye Molenge ti lo, bê ti lo ayeke tongana nyen?
6 Jéhovah andoye azo so andoye Jésus, so ayeke gï oko Molenge ti lo. Jésus atene: “Tongana mbeni zo andoye mbi, lo yeke bata tënë ti mbi, na Babâ ti mbi ayeke ndoye lo ande. Nga, e yeke ga na ndo ti lo na e yeke sara kodro na lo.” (Jean 14:23). E lingbi ti fa so e ndoye Jésus tongana nyen? A yeke gï na batango acommandement ti lo, so andu nga commandement ti fa nzoni tënë na ti sara si azo aga adisciple (Matthieu 28:19, 20; Jean 14:15, 21). E yeke fa nga so e ndoye Jésus tongana e “mû peko ti gere ti lo mbilimbili.” So aye ti tene so e yeke sara ye tongana ti so lo sara, na lege ti tënë ti yanga ti e nga na sarango ye ti e, a lingbi na ngangu ti e azo so e yeke mbilimbili-kue pëpe (1 Pierre 2:21). Bê ti Jéhovah anzere ti bâ azo so ndoye ti ala teti Molenge ti lo ayeke pusu ala ti mû peko ti sarango ye ti Christ.
7. Ngbanga ti nyen a yeke lege ti ndara ti ga kamarade ti azo so ayeke akamarade ti Jéhovah?
7 Ti duti na mabe, ti duti be-ta-zo, ti mä yanga nga ti ndoye Jésus na aye so lo fa ayeke na popo ti aye so Jéhovah ahunda na akamarade ti lo. A yeke nzoni e oko oko kue e hunda terê ti e: ‘A yeke bâ asarango ye so na mbage ti akota kamarade ti mbi? Mbi sara si akamarade ti Jéhovah aga akamarade ti mbi?’ A yeke lege ti ndara ti sara tongaso. Azo so agi ti duti na asarango ye so anzere na Nzapa nga so ayapu ti fa nzoni tënë ti Royaume alingbi ti sara nzoni na e na lege so ala yeke pusu e ti sara ye alingbi na yanga so e mû ti nzere na bê ti Nzapa.—Bâ encadré “ Nzoni kamarade ayeke zo wa?”
MANDA YE NA LEGE TI MBENI TAPANDE NA YÂ TI BIBLE
8. Nyen la apika bê ti mo tongana mo diko mbaï ti songo so atingbi lani (a) Naomi na Ruth? (b) amaseka Hébreu ota? (c) Paul na Timothée?
8 Na yâ ti Bible, mo yeke wara atapande mingi ti azo so awara ye ti nzoni ndali ti so ala soro anzoni kamarade. Mo lingbi ti diko ambaï ti songo so atingbi Naomi na kogara ti lo Ruth, ti amaseka Hébreu ota so aga akota kamarade na Babylone, nga na ti Paul na Timothée (Ruth 1:16; Daniel 3:17, 18; 1 aCorinthien 4:17; aPhilippien 2:20-22). Me zia e bâ mbeni kpengba tapande ni nde: songo so atingbi David na Jonathan.
9, 10. Nyen la asara si David na Jonathan aye terê mingi tongaso?
9 Bible atene so na peko ti so David afâ Goliath, “kamba ti kota songo ti kamarade abungbi Jonathan na David, na Jonathan aye lo tongana terê ti lo wani.” (1 Samuel 18:1). A yeke tongaso si mbeni songo so yâ ni ayeke fâ pëpe ato nda ni na popo ti ala, atâa so ngu ti Jonathan ahon ti David mingi, songo so angbâ juska na kuâ ti Jonathan na yâ ti bira * (2 Samuel 1:26). Nyen la asara si akamarade use so aye terê mingi tongaso?
10 Ye so atingbi biani David na Jonathan ayeke ndoye so ala yeke na ni teti Nzapa nga so ala ye mingi ti ngbâ be-ta-zo na lo. A yeke nzara ti sara ye so anzere na bê ti Nzapa la abungbi akoli use so. Ala kue ayeke na asarango ye so agbu bê ti mba. Ti Jonathan, kite ayeke dä ape so ye so apika bê ti lo na mbage ti David ayeke so David ayeke mbeni maseka so ayeke sara ye na mbeto pëpe, lo yapu na sarango ye nga lo yeke na mbeto pëpe ti tiri ndali ti iri ti Jéhovah. Ti David, kite ayeke pëpe so lo ne Jonathan so ayeke kota zo na lo mingi, so aduti be-ta-zo ti yeda na ye so Jéhovah aleke ti zia David gbia nga so lo gi nzoni ti David ahon ti lo wani. Bâ na tapande ye so asi tongana David anze lani mingi na ngoi so lo ga zo so ayeke kpe gï na nduzu na yâ ti benyama ti bata fini ti lo ndali ti kota ngonzo so agbu sioni Gbia Saül (babâ ti Jonathan) na terê ti lo. Mbeni ye so Jonathan asara lani na so afa so mbeni ye ti kangbi songo ti lo na David ayeke dä ape ayeke so lo mû li ni ti ‘gue na peko ti David, na lo mû maboko na David ti wara ngangu na lege ti Jéhovah.’ (1 Samuel 23:16). Bâ tongana nyen la bê ti David adë na ngoi so kota kamarade ti lo aga akpengba lo! *
11. Na ndö ti tënë ti sarango kamarade, mo manda nyen na lege ti tapande ti Jonathan na David?
11 Nyen la e manda na lege ti tapande ti Jonathan na David? Kpengba ye so e manda ayeke so kota ye so a lingbi a bungbi akamarade ayeke songo ti ala na Nzapa. Tongana e sara kamarade na ala so tënë ti mabe ti e na ala ayeke oko, asarango ye ti e na ala ayeke oko nga so nzara ti bê ti ala ayeke nga ti ngbâ be-ta-zo na Nzapa, a yeke sara si e na ala e lingbi ti fa na mba abibe ti e, aye so agbu bê ti e nga na aye so asi na yâ ti gigi ti e so ayeke kpengba e. (Diko aRomain 1:11, 12.) E yeke wara mara ti azo tongaso, so aye ti ngbâ be-ta-zo na Nzapa, na popo ti aita ti e ti bungbi. Me so aye ti tene so zo kue so ayeke ga na bungbi ayeke gï nzoni kamarade? Ên-ën, ye ni ayeke lakue tongaso ape.
LEGE TI SORO AKAMARADE TI E
12, 13. (a) Ngbanga ti nyen la, même na popo ti amba ti e aChrétien, a lingbi e soro yâ ti akamarade ti e sorongo? (b) Kpale wa la ayeke lani na yâ ti acongrégation ti akozo Chrétien? Kpale so apusu Paul ti mû wango wa?
12 Même na yâ ti congrégation, a lingbi e soro yâ ti akamarade ti e nzoni tongana e ye ti duti na akamarade so ayeke mû maboko na e ti kpengba songo ti e na Nzapa. Ye so alingbi ti sara si li ti e akpe? Ên-ën. A hunda ngoi mingi na ambeni Chrétien ti duti na kpengba songo na Nzapa, tongana ti so a hunda ngoi mingi na ambeni lengo ti keke ti be. Ni la, na yâ ti acongrégation kue, e yeke wara aita so lege so songo ti ala na Nzapa akpengba ayeke nde nde (aHébreu 5:12–6:3). Biani, e yeke sara ye na kangango bê nga na ndoye na mbage ti afini zo nga na ala so awoko, ndali ti so e ye ti mû maboko na ala ti kpengba songo ti ala na Jéhovah.—aRomain 14:1; 15:1.
13 Ngoi na ngoi, mbeni ye alingbi ti si na yâ ti congrégation so asara si a yeke nzoni e sara hange na azo so e ye ti sara kamarade na ala. Ambeni ita ayeke dä so sarango ye ti ala ayeke na lege ni kue pëpe. Ambeni nga ayeke nduru ti bata tënë na bê wala ti diko tënë na gbe ti go. Mara ti akpale tongaso asi lani na yâ ti acongrégation ti akozo Chrétien. Atâa so mingi ti ala ayeke lani be-ta-zo na Nzapa, ambeni oko oko ayeke sara ye na lege ni kue pëpe. Ndali ti so ambeni Chrétien ti congrégation ti Corinthe ayeda ti mû peko ti ambeni fango ye ti Christ pëpe, bazengele Paul awa azo ti congrégation ni ti sara hange, lo tene: “Zia ambeni zo ahanda ala pëpe. Ti sara songo na asioni zo ayeke buba anzoni sarango ye ti zo.” (1 aCorinthien 15:12, 33). Paul atene na Timothée so même na popo ti aChrétien, a lingbi ti wara ambeni so ayeke sara ye na lege ni kue pëpe. Lo tene na Timothée ti duti yongoro na mara ti azo tongaso, ti sara kamarade na ala pëpe.—Diko 2 Timothée 2:20-22.
14. Na ndö ti tënë ti sarango akamarade, tongana nyen la e lingbi ti sara ye alingbi na mama-ndia so ayeke na peko ti wango ti Paul?
14 E lingbi ti sara ye alingbi na mama-ndia so ayeke na peko ti wango ti Paul so tongana nyen? A yeke na lege so e yeke kpe ti sara kamarade na zo kue so sarango ye ti terê ti lo alingbi ti buba anzoni sarango ye ti e, atâa zo ni ayeke na yâ ti congrégation wala na gigi ni (2 aThessalonicien 3:6, 7, 14). A yeke nzoni e bata songo ti e na Jéhovah. Dabe ti mo so e yeke tongana mbeni mousse, e yeke gboto na yâ ti li ti e abango ndo nga na asarango ye ti akota kamarade ti e. Tongana mo yôro mbeni mousse na yâ ti saleté ngu, mousse ni ayeke gboto nzoni ngu? Ên-ën. Legeoko nga, e lingbi pëpe ti sara kamarade na azo so sarango ye ti terê ti ala ayeke na lege ni kue pëpe na ti pensé so e yeke gboto ande mbeni nzoni sarango ye na mbage ti ala.—1 aCorinthien 5:6.
Mo lingbi ti wara anzoni kamarade na popo ti amba ti mo aChrétien
15. Nyen la mo lingbi ti sara ti wara na yâ ti congrégation akamarade so ayeke sara kue ti bata songo ti ala na Nzapa?
15 E yeke na ngia so e yeke na alege mingi ti wara anzoni kamarade na popo ti aita ti bungbi (Psaume 133:1). Tongana nyen la mo lingbi ti wara na yâ ti congrégation akamarade so ayeke sara kue ti bata songo ti ala na Nzapa? Tongana mo yeke gi ti duti na asarango ye ti Nzapa, kite ayeke pëpe so azo so ayeke gi ti sara nga tongaso ayeke sara nzara ti sara kamarade na mo. Na oko ngoi ni, tongana mo yeke sara ngangu ti wara afini kamarade, peut-être mo yeke na bezoin ti sara ambeni ye. (Bâ encadré “ Lege so e wara lani anzoni kamarade.”) Gi ti sara kamarade na azo so anzoni sarango ye ti ala ayeke ati so mo ye ti duti na ni. Gi ti “maï ndoye so ayeke na bê” ti mo tongana ti so Bible atene, so ti tene gi lege ti sara kamarade na ambeni ita ti bungbi so mara ti ala, kodro ti ala, wala ngobo ti ala ayeke nde na ti mo. (2 aCorinthien 6:13; Diko 1 Pierre 2:17.) Ngbâ pëpe gï na azo so ngu ti mo na ala ayeke oko. Dabe ti mo so ngu ti Jonathan ahon lani ti David mingi. Ambakoro mingi ayeke dä so tongana mo sara kamarade na ala, mo lingbi ti wara anzoni ye mingi na lege ti aye so asi na yâ ti gigi ti ala nga na ndara so ala yeke na ni.
TONGANA TËNË ALONDO
16, 17. Tongana mbeni ita asara mbeni ye so ason bê ti e, ngbanga ti nyen a yeke nzoni pëpe ti zia lege ti guengo na bungbi?
16 Teti so a yeke wara na yâ ti congrégation azo so asarango ye ti ala ayeke nde nde nga so alondo na ando nde nde, a lingbi ti si so tënë alondo na popo ti aita. Mbeni ita alingbi ti tene mbeni tënë wala ti sara mbeni ye so ason bê ti e (aProverbe 12:18). Na ambeni ngoi, akpale alingbi ti londo ndali ti so sarango ye ti azo ayeke nde nde, wala ala mä terê pëpe na ndö ti ambeni ye, wala bango ndo ti ala ayeke legeoko pëpe. Akpale so ayeke sara si e pika gere ti e na e zia ti gue na bungbi? E yeke sara tongaso pëpe tongana e ndoye biani Jéhovah nga na ala so lo ndoye ala.
17 Jéhovah ayeke Lo so asara e nga lo la ayeke bata e na fini; ni la lo lingbi biani ti tene e ndoye lo nga e mû bê ti e kue gï na lo (Apocalypse 4:11). Nga, congrégation so lo soro ti sara kua na ni alingbi ti tene e mû maboko lakue na ni (aHébreu 13:17). Tongaso, tongana mbeni ita ti e asara mbeni ye so ason bê ti e wala amû vundu na e, e yeke zia ti gue na bungbi ti fa ngonzo ti bê ti e? E lingbi ti sara ye tongaso tongana nyen? so a yeke Jéhovah la si ason bê ti e ape so. Ndoye so e yeke na ni na mbage ti Jéhovah alingbi lâ oko pëpe ti mû lege na e ti ke lo nga na bungbi ti lo!—Diko Psaume 119:165.
18. (a) Nyen la e lingbi ti sara ti maï siriri na yâ ti congrégation? (b) Tongana e soro ti pardonné ita ti e, aye ti nzoni wa la ayeke ga na pekoni?
18 Tongana e ndoye aita ti e, a yeke pusu e ti maï siriri na yâ ti congrégation. Jéhovah aku pëpe na mbage ti azo so lo ndoye ala ti sara anzene nzene ye kue tâ gï na lege ni. A lingbi e nga e ku pëpe na mbage ti ala ti sara tongaso. Ndoye ayeke pusu e ti kanga lê na ndö ti akete kete faute ti aita ti e, teti e hinga so e kue e yeke mbilimbili-kue pëpe na e yeke girisa lege nga (aProverbe 17:9; 1 Pierre 4:8). Ndoye ayeke mû maboko na e ti ngbâ “ti pardonné mba na bê ti [e] kue”. (aColossien 3:13). A yeke lakue kete ye pëpe ti sara ye alingbi na wango so. Tongana e zia si ngonzo ahon ndö ti e, e lingbi ti ngbâ ti bata tënë na bê ti e na terê ti ita ti e, na ti pensé so ngonzo ti e ni ayeke mbeni lege ti punir lo so ason bê ti e. Me ti tâ tënë ni, tongana e bata tënë na bê ti e na terê ti ita ti e, e yeke sara sioni gï na e wani. Tongana e soro ti pardonné ita so ason bê ti e, aye ti nzoni mingi ayeke ga na pekoni (Luc 17:3, 4). Sarango tongaso ayeke sara si e duti na siriri ti bê, a yeke bata siriri ti congrégation nga, ahon aye kue, a yeke bata songo ti e na Jéhovah.—Matthieu 6:14, 15; aRomain 14:19.
NA NGOI WA A HUNDA TI FÂ YÂ TI KAMARADE?
19. Aye wa la alingbi ti si so ayeke hunda na e ti fâ yâ ti kamarade na mbeni ita?
19 A lingbi ti si so a hunda na e ti fâ yâ ti kamarade na mbeni zo so kozoni lo yeke ita na yâ ti congrégation. Ye tongaso ayeke si tongana zo ni adoro ndia ti Nzapa na lo ke ti changé bê ti lo na a bi lo na gigi ti bungbi, wala tongana zo ni azia lege ti tâ tënë na fango atënë ti wataka, wala lo zi terê ti lo na bungbi ti Jéhovah. Bible atene polele na e ti “zia ti sara songo” na mara ti azo tongaso. * (Diko 1 aCorinthien 5:11-13; 2 Jean 9-11.) Ti fâ yâ ti songo ti mo na mbeni zo so lani ayeke peut-être kamarade ti mo wala so ayeke mbeni fami ti mo, a lingbi biani ti duti kete ye ape. Me eskê e yeke sara ni ti fa so songo ti e na Jéhovah nga batango andia ti lo so ayeke mbilimbili la ayeke kota ye ahon ye kue na yâ ti fini ti e? Girisa ape so Jéhovah abâ dutingo be-ta-zo na lo nga mango yanga ti lo na nene ni mingi.
20, 21. (a) Ngbanga ti nyen la bingo zo na gigi ti bungbi ayeke mbeni ye so a leke ni na ndoye? (b) Ngbanga ti nyen la a yeke kota ye ti tene e soro yâ ti akamarade ti e nzoni?
20 Bingo zo na gigi ti bungbi ayeke biani mbeni ye so Jéhovah aleke ni na ndoye. Ngbanga ti nyen la e tene tongaso? Ti bi na gigi mbeni zo so asara siokpari na so achangé bê ti lo ape afa ndoye ndali ti iri ti Jéhovah so ayeke nzoni-kue, ndali ti andia ti lo nga ndali ti lo wani (1 Pierre 1:15, 16). Bingo mbeni zo na gigi ayeke bata congrégation nzoni. A yeke sara si sioni sarango ye ti azo so asara siokpari na mbana abuba pëpe anzoni sarango ye ti aita so angbâ be-ta-zo, nga a yeke sara si aita ni alingbi ti ngbâ ti voro Jéhovah na hingango so congrégation ayeke mbeni nzoni ndo ti batango terê na yâ ti sioni dunia so (1 aCorinthien 5:7; aHébreu 12:15, 16). Ngangu gbotongo mê so ayeke mbeni ye so afa so a ndoye zo so asara sioni so. A lingbi ti yengi lo ngangu si li ti lo aga dä na lo sara kue ti kiri na mbage ti Jéhovah.—aHébreu 12:11.
21 A yeke tâ tënë so akota kamarade ti e alingbi ti changé ye ngangu na yâ ti sarango ye ti e. Ndani la si a yeke kota ye mingi ti soro yâ ti akamarade ti e nzoni. Tongana akamarade so e soro ayeke akamarade ti Jéhovah, nga tongana e ndoye ala so Jéhovah andoye ala, azo so angoro e ayeke duti ande gï anzoni kamarade. Ye so e yeke gboto na mbage ti ala ayeke mû maboko na e ti sara ye alingbi na yanga so e mû ti nzere gï na bê ti Jéhovah.
^ par. 4 So Jéhovah ahunda na Abraham ti mû molenge ti lo Isaac na sandaga, lo fa yanga ti ye so lo yeke sara ande na mungo gï oko Molenge ti lo na sandaga (Jean 3:16). Ti Abraham, Jéhovah akanga lege na lo ti fâ Isaac na lo mû na lo mbeni koli-taba ti mû na sandaga na place ti Isaac.—Genèse 22:1, 2, 9-13.
^ par. 9 Na ngoi so David afâ lani Goliath, lo yeke maseka, “gï molenge senge,” na tango so Jonathan awara kuâ, David ayeke na ngu 30 tongaso (1 Samuel 17:33; 31:2; 2 Samuel 5:4). Jonathan, so ayeke na ngu 60 tongaso na ngoi so lo kui, ahon David na ngu 30 tongaso.
^ par. 10 Tongana ti so a sû na 1 Samuel 23:17, Jonathan atene atënë oku ti kpengba David: 1) Lo wâ David ti sara mbeto pëpe. 2) Lo dë bê ti David so angangu kue so Saül ayeke sara ayeke tï na ngu. 3) Lo dabe ti David so lo yeke ga gbia ande, tongana ti so Nzapa amû zendo ni awe. 4) Lo deba yanga ti lo ti ngbâ be-ta-zo na David. 5) Lo tene na David so même Saül ahinga so ni Jonathan ni yeke be-ta-zo na lo David.
^ par. 19 Ti hinga ambeni tënë mingi na ndö ti lege ti sarango ye na mbage ti azo so a bi ala na gigi ti bungbi wala so azi terê ti ala na bungbi ti Jéhovah, bâ Ambeni tënë, na li ti tënë “Lege ti sara ye na mbage ti azo so a bi ala na gigi ti bungbi.”


text:
Atënë so azo ayeke hunda ka na ndö ti aTémoin ti Jéhovah
ATËNË SO AZO AYEKE HUNDA KA
Ngbanga ti nyen ti sara kua na iri ti Jéhovah?
Gi ti hinga ndo so e wara iri ti e so dä.
ATËNË SO AZO AYEKE HUNDA KA
Ngbanga ti nyen ti sara kua na iri ti Jéhovah?
Gi ti hinga ndo so e wara iri ti e so dä.
Eskê awali so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke fa ka tënë ti Nzapa?
Kua wa la awali so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke sara na yâ ti kua ti fango tënë na yâ ti dunia kue?
Eskê awali so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke fa ka tënë ti Nzapa?
Kua wa la awali so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke sara na yâ ti kua ti fango tënë na yâ ti dunia kue?
Atënë ti mabe ti e
Eskê aTémoin ti Jéhovah amä na bê na Jésus?
Bâ ngbanga ti nyen ayeke kota ye ti tene atâ Chrétien amä na bê na Jésus.
Bungbi
Ngbanga ti nyen ti sara kua na iri ti Jéhovah?
Gi ti hinga ndo so e wara iri ti e so dä.
Eskê awali so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke fa ka tënë ti Nzapa?
Kua wa la awali so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke sara na yâ ti kua ti fango tënë na yâ ti dunia kue?
Kua ti e ti fango tënë
Ngbanga ti nyen la aTémoin ti Jéhovah ayeke fa tënë da na da?
Bâ ye so Jésus afa lani na adisciple ti lo ti sara.
Ngbanga ti nyen la aTémoin ti Jéhovah ayeke gue ti fa tënë na azo so ayeke na eglize ti ala awe?
Nyen la apusu e ti gue ti fa tënë na azo so ayeke na eglize ti ala awe so?
Eskê aTémoin ti Jéhovah ayeke sara kua ti missionnaire?
Azo wa la ayeke sara kua ti missionnaire ni? Ala sara ni ngbanga ti nyen? Eskê a yeke formé ala ti sara kua ni so?
Eskê awali so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke fa ka tënë ti Nzapa?
Kua wa la awali so ayeke aTémoin ti Jéhovah ayeke sara na yâ ti kua ti fango tënë na yâ ti dunia kue?
Asarango ye ti ala nga na amatanga
Ngbanga ti nyen la aTémoin ti Jéhovah ayeke sara matanga ti Noël ape?
Gbâ ti azo ayeke sara matanga ti Noël atâa so ala hinga so alondo na apaïen. Bâ ngbanga ti nyen aTémoin ti Jéhovah ayeke sara matanga ni so ape.
A-Témoin ti Jéhovah ayeke azo wa?
Eskê aTémoin ti Jéhovah ayeke aChrétien?
Bâ tongana nyen la e yeke nde na ambeni bungbi ti vorongo nzapa so a iri ala aChrétien.


text:
YE TI MANDA 17
Asurveillant ti circonscription ayeke mû maboko na e tongana nyen?
Na mbage ti Mbeti ti Nzapa so aChrétien asû ândö na yanga ti Grec, a sara tënë ti Barnabas nga na ti bazengele Paul mingi. Ala yeke lani asurveillant so ague na ando nde nde, so ti tene ala yeke sara vizite na acongrégation oko oko ti ngoi ni kâ. Ala sara ni ngbanga ti so ala ye si aita ti ala aduti nzoni na lege ti yingo. Paul atene lani so lo ye ti ‘kiri ti bâ aita’ ti bâ wala ala yeke tongana nyen. Tongaso lo yeke lani nduru ti sara akilomètre mingi ti gue ti kpengba ala (Kusala 15:36). Asurveillant ti e laso nga ayeke na oko bibe so.
Ala ga ti kpengba e. Ita oko oko kue so ayeke surveillant ti circonscription ayeke sara vizite ti acongrégation 20 tongaso, lo yeke mû yenga oko ti duti na congrégation oko oko, na so fani use na yâ ti ngu oko. Aita-koli so nga na awali ti ala (tongana ala yeke na ni) asara nzoni mingi na e, teti ala hinga ye mingi. Ala yeke sara kue ti hinga aita kue, atâa a yeke ambakoro wala amaseka, na a nzere ka na ala mingi ti fa tënë na terê ti e nga ti tene e na ala e gue na a-étude ti e. Ala na a-ancien ayeke gue ka abâ aita na da ti ala ti kpengba ala. Ala yeke mû ka adiskur na abungbi ti e wala na akota bungbi ti e ti kpengba nga e.—Kusala 15:35.
Ala bi bê ti ala na azo kue. Asurveillant ti circonscription aye si acongrégation aduti nzoni na lege ti yingo. Ala yeke sara ka bungbi na a-ancien nga na awakua ti mungo maboko ti bâ ye so congrégation asara nga ala yeke mû wango na ala na ndö ti kusala ti ala ni. Ala yeke mû maboko na apionnier si ala sara nzoni kua na fango tënë, nga a nzere ka na ala ti hinga afini zo so aga na bungbi nga ti mä effort so ala sara ti maï na lege ti yingo. Asurveillant, so ayeke ‘amba ti e wakua’, ayeke sara kua ngangu ‘ndali ti nzoni ti e’. (2 aCorinthien 8:23). Zia si e kue e mû pendere tapande ti mabe ti ala.—aHébreu 13:7.
Ngbanga ti nyen asurveillant ti circonscription ayeke sara ka vizite na acongrégation?
Mo lingbi ti sara nyen ti bâ nzoni na lege ti vizite ti ala ni?


text: 2 A yeke tongaso si a hunzi sarango yayu na sese nga na aye kue so ayeke na yâ ni.*+2 Ti si na lango mbasambala ni, Nzapa ahunzi kusala so lo yeke sara ni lani so awe. Na lango mbasambala ni, lo to nda ti wu terê ti lo na peko ti akusala ti lo kue so lo sara.+3 Nzapa airi tënë nzoni na ndö ti lango mbasambala ni na lo tene lango ni so ayeke nde, ndali ti so na lango ni so, lo yeke na wungo terê na peko ti kusala kue so lo sara, aye kue so lo leke fade na bê ti lo ti sara.4 So ayeke mbaï ti yayu na sese na ngoi so a sara ala, na lango ni so Jéhovah* Nzapa asara sese na yayu.+5 Na ngoi ni so, ade mbeni kete keke nga mbeni pere ti ngonda asigi pëpe na ndö ti sese, ndali ti so ade Jéhovah Nzapa asara si ngu apika na ndö ti sese pëpe nga zo ayeke dä pëpe ti fâ yaka na ndö ti sese ni.6 Me mbeni guru ti ngu ayeke londo na sese na atuku ngu na ndö ti lê ti sese ni kue.7 Jéhovah Nzapa asara zo na fuku ti sese.+ Lo wu na dû ti hôn ti lo pupu so ayeke sara si zo ni aduti na fini;+ na pekoni zo ni aga zo so ayeke na fini.*+8 Nga, Jéhovah Nzapa alu yaka na Éden,+ na mbage ti est, na lo zia zo so lo sara lo dä.+9 Na pekoni, Jéhovah Nzapa asara si keke kue so ayeke pendere ti tene zo abâ ni nga so ayeke nzoni ti tene zo ate lê ni asigi na sese. Lo sara nga si keke ti fini+ so ayeke na milieu ti yaka ni nga na keke ti hingango nzoni na sioni+ asigi.10 Mbeni kota ngu alondo na Éden asua ti sara si yaka ni awara ngu; a si na mbeni ndo, yâ ti kota ngu ni akangbi aga li ti ngu osio.11 Iri ti kozo ngu ni ayeke Pishon; ngu ni so angoro sese ti Havilah kue, ndo so lor ayeke dä.12 Lor ti sese ni so ayeke nzoni. Kâ, a yeke wara nga delium* na tênë so a iri ni onyx.13 Iri ti use ngu ni ayeke Guihon; ngu ni so angoro sese ti Cush kue.14 Iri ti ota ngu ni ayeke Hiddékel;*+ ngu ni so asua ague na mbage ti est ti Assyrie.+ Osio ngu ni ayeke Euphrate.+15 Jéhovah Nzapa amû zo, lo zia lo na yâ ti yaka ti Éden ti fâ ni nga ti bâ lege ni.+16 Nga Jéhovah Nzapa amû yanga na zo, lo tene: “Mo lingbi ti te lê ti akeke kue ti yaka ni alingbi na nzara ti mo.+17 Me ti keke ti hingango nzoni na sioni, mo te lê ni pëpe, teti na lango so mo te ni, ti tâ tënë ni mo yeke kui.”+18 Jéhovah Nzapa atene: “A yeke nzoni pëpe ti tene koli angbâ gï lo oko. Mbi yeke sara mbeni zo ti mungo maboko na lo, so alingbi na lo.”+19 Andâ na ngoi ni so, Jéhovah Nzapa ayeke mû fuku ti sese, lo yeke sara na anyama kue ti ngonda na anyama kue so ayeke huru na lê ti nduzu. Lo ga na ala na koli ni ti bâ iri wa la lo yeke zia na ndö ti ala oko oko; iri so lo zia na ndö ti nyama* oko oko kue so ayeke na fini aga iri ti nyama ni so.+20 Koli ni azia iri na ndö ti anyama kue ti kodro, anyama so ayeke huru na lê ti nduzu nga na anyama oko oko kue ti ngonda; me ti koli ni, mbeni zo ti mungo maboko na lo, so alingbi na lo, ayeke dä pëpe.21 Tongaso, Jéhovah Nzapa asara si koli ni atï na kota lango; na ngoi so lo yeke lango, Nzapa amû bio ti kate ti lo oko na lo kanga nyama ti terê ti lo na place ni.22 Jéhovah Nzapa asara wali na bio ti kate ti koli so lo mû, na lo ga na wali ni na koli ni.+23 Koli ni atene:“Ah! Fadeso, so ayeke bio ti bio ti mbina mitele ti mitele ti mbi.A yeke iri lo Wali,ndali ti so a mû lo na yâ ti koli.”+24 Ndani la, koli ayeke zia ande babâ na mama ti lo, lo yeke ngbâ ande na terê ti wali ti lo na ala yeke ga terê oko.+25 Terê ti ala use kue ayeke senge,+ koli ni na wali ti lo, me kamene asara ala pëpe.


text:
YE TI MANDA 12
E yeke fa ka tënë ti Royaume tongana nyen?
Kete kozo ti tene Jésus akui, lo tene: “A yeke fa ande nzoni tënë ti Royaume so na ndö ti sese kue so azo ayeke dä tongana mbeni tënë ti témoin ndali ti amara kue. Na pekoni, nda ni ayeke ga.” (Matthieu 24:14). Me a yeke sara kua ti fango tënë na ndö ti sese kue ni tongana nyen? A yeke sara ni tongana ti so Jésus asara na ngoi so lo yeke lani na sese ge.—Luc 8:1.
E yeke gi ti wara azo na yanga-da ti ala. Jésus afa lani na adisciple ti lo ti fa nzoni tënë da na da (Matthieu 10:11-13; Kusala 5:42; 20:20). A-Chrétien ti ândö nga kue ayeke lani na ando so a mû na ala ti fa tënë dä (Matthieu 10:5, 6; 2 aCorinthien 10:13). Laso nga, a leke yâ ti kusala ti e ti fango tënë tâ nzoni mingi, na congrégation oko oko ayeke na ando so a mû na lo ti fa tënë dä. Ye so amû lege na e ti sara ye so Jésus atene lani, so ayeke “ti fa tënë na azo na ti fa nda ti tënë ni kue”.—Kusala 10:42.
E yeke sara kue ti wara azo na ndo kue so e lingbi ti wara ala dä. Jésus nga kue azia tapande ni na lege so lo fa lani tënë na ando so gbâ ti azo ayeke dä, na tapande, na ayanga ti ngu wala na tere ti adungu so azo ti kodro ni ayeke gue ti tö ngu dä (Marc 4:1; Jean 4:5-15). E nga kue e yeke sara lisoro na ndö ti Bible na azo na ndo kue so ala yeke dä, so ti tene na ndö ti lege, na aplace ti kango ye, na yâ ti aparc wala na téléphone. E yeke fa nga tënë na avoizin ti e, na azo so e na ala e sara kua ndo oko, wala e na ala e sara klase oko, nga na afami ti e tongana lege azi na e. A-effort so kue asara si a “fa nzoni tënë ti salut” na azo kutu mingi na yâ ti dunia mobimba.—Psaume 96:2.
Mo hinga ambeni zo so mo lingbi ti fa nzoni tënë ti Royaume ti Nzapa na ala? na nga ti fa na ala nzoni ye so ala lingbi ti wara na pekoni? Bata pendere beku so gï ndali ti mo oko ape, me fa ni na ala. Mo ku ape.
“Nzoni tënë” wa a lingbi a fa ni?
A-Témoin ti Jéhovah ayeke mû tapande ti Jésus na fango tënë tongana nyen?
TI HINGA AMBENI TËNË
DOCUMENTARIES
A-Témoin ti Jéhovah: Bungbi so a leke ni ti fa nzoni tënë
A hinga aTémoin ti Jéhovah nzoni mingi ndali ti kusala ti fango ye na ndo ti Bible so ala yeke sara na yâ ti akodoro nde nde. Bungbi ti ala ni ayeke tambela tongana nyen, azo wa la ayeke na li ni nga ala yeke wara nginza na ndo wa?


text:
CHAPITRE BALE-OKO NA OMENE
Mû mbage ti tâ vorongo
Bible atene ti lo nyen na ndo vorongo Nzapa na lege ti ayanda?
Bango ndo ti aChrétien ayeke tongana nyen na ndo amatanga ti vorongo?
Mo lingbi ti sala tënë ti mabe ti mo tongana nyen si mo so pëpe bê ti azo so mo yeke fa tënë ni na ala?
TONGANA a si so, na yâ vaka so mo lango dä, mo mä so mbeni zo aga na hondengo ni abi sioni yorö na yâ dungu so mo yeke gboto ngu ti nyongo ti mo dä, na mo bâ so tongana mo sala hange pëpe, mo yeke wara kuâ, mo yeke sala tongana nyen? Biani, mo yeke kpe hio na mbeni ndo nde ti gi ngu ti nyongo ti mo. Me même tongana mo sala tongaso, mo yeke hunda lakue tele ti mo: ‘Mbi nyon sioni ngu so kete awe pëpe?’
2 A yeke mara ti ye tongaso nga la e bâ na ndo tënë ti abungbi ti vorongo nzapa ti wataka. Bible atene so afango ye nga na asalango ye so Nzapa ake ni alï yâ ti anzapa so kue na abuba vorongo so azo ni agi ti mû na Nzapa (2 aCorinthien 6:17). Ndani la a hunda na mo na ngangu ti sigigi na yâ “Kota Babylone”, so ti tene abungbi ti vorongo nzapa kue ti wataka (Apocalypse 18:2, 4). Mo sala ni awe? Tongana a yeke tongaso, mo nzere biani na gonda. Me a hunda gi pëpe ti tene mo zi tele na abungbi ti vorongo nzapa ti wataka wala ti tene mo hunda si a zi iri ti mo na yâ ni tongana mo yeke dä kozo. Même tongana mo sala tongaso awe, a lingbi mo hunda tele ti mo: ‘Ambeni kete ye ti bungbi ti vorongo nzapa ti wataka ni angbâ na yâ ti asalango ye ti mbi?’ Bâ ambeni tapande ni ge.
TËNË TI AYANDA NA TI VORONGO ATORO TI AKOTARA
3 Teti angu mingi awe, ambeni zo ayeke na ayanda na ndo ti ala wala na mbeni balaga ti vorongo nzapa ti ala. Mo kue mo yeke na aye tongaso na ndo ti mo? Tongana mo yeke na ni, peut-être mo lingbi ti bâ so a yeke ngangu na mo wala a yeke na lege ni pëpe ti sambela Nzapa gi tongaso sân ti sala kusala na aye so. Peut-être mo ye tënë ti ambeni ye ni so mingi na a ngbâ ti gbu bê ti mo. Me Nzapa la ayeke fa na e tongana nyen ti voro lo, na Bible afa so lo ye pëpe ti tene e sala kusala na ayanda tongana e ye ti voro lo (Exode 20:4, 5; Psaume 115:4-8; Esaïe 42:8; 1 Jean 5:21). Tongaso, mo lingbi ti fa polele so mo mû mbage ti tâ vorongo tongana mo futi aye kue so mo yeke na ni so ague oko na vorongo nzapa ti wataka. Biani, gi ti bâ aye so tongana ti so Jéhovah abâ ni, so ti tene tongana “ye so ayeke ye ti sioni mingi”.—Deutéronome 27:15.
4 Na yâ ti avorongo nzapa mingi ti wataka, a yeke voro nga ayingo wala atoro ti akotara. Kozoni si ala manda tâ tënë na lege ti Bible, ambeni zo abâ ti ala atene so akuâ ayeke na fini na mbeni ndo, na ala lingbi ti mû maboko na e wala ti sala sioni na e. Peut-être mo yeke sala ngangu mingi giriri ti dë bê ti atoro ti akotara ti mo. Me tongana ti so mo manda na chapitre 6 ti buku so, akuâ ayeke na fini oko pëpe na mbeni ndo. Ni la, ti tara ti sala tënë na ala ayeke gi ye senge. Tongana mo wara ambeni tokua so a tene a londo na mbeni zo so akui, ti tâ tënë ni, a londo na ayingo sioni. A yeke ngbanga ni la si Jéhovah ake na azo ti Israël giriri ti gi ti sala tënë na akuâ wala ti mû mbage na atënë ti yorö kue.—Deutéronome 18:10-12.
5 Tongana mo yeke sambela lani na lege ti ayanda wala mo yeke voro giriri ayingo ti akotara ti mo, mo lingbi ti sala nyen? Diko aversê so afa na mo bango ndo ti Nzapa na ndo ti aye so, na gbu li dä. Na yâ sambela ti mo ti lâ oko oko na Jéhovah, fa so mo ye ti mû mbage ti tâ vorongo, na hunda lo ti mû maboko na mo ti bâ aye tongana ti so lo bâ.—Esaïe 55:9.
NOËL: MBENI MATANGA SO AKOZO CHRÉTIEN AYEKE SALA NI GIRIRI PËPE
6 Na lege ti tënë ti amatanga, avorongo nzapa ti wataka alingbi ti buba yâ ti vorongo so mbeni zo ayeke mû na Nzapa. Bâ gi tapande ti Matanga ti Noël. A tene so Noël ayeke matanga ti dungo Jésus Christ, na mingi ti abungbi ti vorongo nzapa so atene ala yeke mû peko ti Christ ayeke sala matanga so. Me ye oko pëpe afa so akozo disciple ti Jésus ayeke sala lani mbeni matanga tongaso. Mbeni buku (Sacred Origins of Profound Things) atene: “Teti angu 200 na peko ti dungo ti Christ, zo oko ahinga pëpe tâ lango so a dü na Jésus, na mingi ti azo asala nga nzara ti hinga ni pëpe.”
7 Même tongana fade adisciple ti Jésus ahinga tâ lango so a dü na lo, ala yeke sala matanga ti dungo lo pëpe. Ngbanga ti nyen? Mbeni bakari (The World Book Encyclopedia) afa atene a yeke ngbanga ti so akozo Chrétien “abâ lani matanga kue ti dungo tongana matanga ti apaïen.” A-oko matanga ti dungo so Bible asala tënë na ndo ni ayeke ti ambeni kota zo ti komande use so avoro lani Jéhovah pëpe (Genèse 40:20; Marc 6:21). A yeke sala nga lani amatanga ti dungo teti anzapa ti apaïen. Na tapande, na lango 24 ti nze ti mai, azo ti Rome ayeke sala matanga ti dungo ti nzapa so a hiri lo Diane. Na ndade ni, ala yeke sala matanga ti dungo ti nzapa ti ala ti lâ so a hiri lo Apollon. Ndani la si giriri, tongana a sala tënë ti amatanga ti dungo, a yeke pensé gi na apaïen me pëpe na aChrétien.
8 Mbeni nda ti tënë nde ayeke nga dä so asala lani si akozo Chrétien ayeke yeda pëpe ti sala matanga ti dungo Jésus. Adisciple ti Jésus ahinga peut-être so amatanga ti dungo ague oko na ambeni tënë ti pande so azo ayeke tene ni kozo me so a luti pëpe na ndo tâ tënë. Na tapande, azo ti kodoro ti Grèce na ti Rome mingi giriri amä na bê so, na lâ ti dungo ti azo kue, mbeni yingo ayeke ga ti duti na tele ti lo na yingo so ayeke bata lo na lâ ti fini ti lo kue. Buku Ye ti manda na ndo amatanga ti dungo (Angl.) atene: “Yingo ni so ayeke duti na mbeni songo ti ndima na nzapa so lâ ti dungo ti lo atï na lango so a dü na zo ni lani.” Jéhovah ayeke wara ande ngia pëpe na yâ matanga kue so abungbi tënë ti Jésus na atënë ti pande so aluti pëpe na ndo tâ tënë (Esaïe 65:11, 12). Tongana ye ni ayeke tongaso, a sala tongana nyen si azo mingi ato nda ti sala Matanga ti Noël?
MATANGA TI NOËL ALONDO NA NDO WA?
9 A yeke gi angu mingi mingi na peko ti kuâ ti Jésus si azo ato nda ti sala matanga ti dungo lo na lango 25 ti nze ti décembre. Me so ayeke lango ti dungo Jésus la pëpe.* Me a sala tongana nyen si lango 25 ti nze ti décembre aga lango so a soro ni tongana lâ ti dungo Jésus? Ambeni zo so atene ala yeke aChrétien “aye lani ti tene lango ti matanga ni atï na lango ti matanga so apaïen ti Rome ayeke sala” ndali ti fini sigingo ti lâ na hunzingo ti ngu oko oko (The New Encyclopædia Britannica). Na ngoi ti dê, ti londo na novembre ti si na janvier, tongana ye ni akpa mo bâ mo tene ngangu ti lâ akiri kue na peko, apaïen ayeke sala ambeni matanga ti tene lâ alondo na yongoro tambela ti lo na a kiri a ga na ndowa nga na lumière. A tene so lango 25 ti décembre ayeke lango so lâ ni ayeke kiri aga yeke yeke. Tongaso, ti wara lege ti ga na apaïen na yâ ti nzapa ti ala, amokonzi-nzapa ti a-église so atene ala yeke Chrétien ayeda na matanga so, na ala leke pekoni kete si a ga mbeni matanga ti aChrétien.#
10 A sala angu mingi awe la azo ahinga atene Matanga ti Noël alondo kozoni kue na apaïen. A yeke ngbanga ti so Mbeti ti Nzapa afa tënë ti salango matanga ni pëpe la si na kodoro ti Angleterre giriri nga na ambeni kodoro ti Amerika, a sala fadeso angu 400 tongaso awe, a ke ti tene a sala Matanga ti Noël. Même mbeni zo so ague na kua pëpe na lango ti Noël, a yeke tene na lo ti futa lamande. Ye oko, kete na pekoni, angbele ngobo ti salango ye so akiri, na a kiri a zia ambeni ngobo ti salango ye na ndo ni. Noël akiri aga mbeni kota matanga, na a ngbâ lakue kota matanga na yâ akodoro mingi laso. Me teti so Noël alondo na abungbi ti vorongo nzapa ti wataka, ala so aye ti nzere na lê ti Nzapa ayeke sala ni pëpe, nga matanga kue so alondo na bungbi ti vorongo nzapa ti apaïen, ala yeke sala ni pëpe.%
A BÂ MBENI YE TI SIONI DÄ PËPE SO NOËL ALONDO NA APAÏEN?
11 Ambeni atene so, biani, ala hinga so Matanga ti Noël alondo na apaïen, me ala bâ ti ala mbeni ye ti sioni dä pëpe tongana a sala ni. Na ti bâ ni nzoni, mingi ti azo so ayeke sala amatanga tongaso ayeke pensé pëpe na vorongo nzapa ti wataka. Na mbage, a yeke angoi so amû lege na asewa ti kpengba songo ti ala na popo ti ala. Me ti mo, a yeke tongaso la mo yeke bâ na aye so? Tongana a yeke ni la, peut-être a yeke ndoye so mo yeke na ni teti sewa la si asala si a duti ngangu na mo ti fa na gigi so mo mû mbage ti tâ vorongo, me a yeke pëpe ndoye ti mo teti vorongo nzapa ti wataka. Me hinga so Jéhovah, lo so asala si sewa abâ gigi, aye si mo duti na nzoni songo na afami ti mo (aEphésien 3:14, 15). Me mo lingbi ti kpengba songo ti mo na ala na lege so lo yeda na ni. Na ndo tënë ti aye so a lingbi a gbu bê ti e kozo, bazengele Paul asû na mbeti, lo tene: “I tara ye si i lingbi hinga ye so ayeke nzoni na lê ti Seigneur.”—aEphésien 5:10.
12 Peut-être mo lingbi ti tene na bê ti mo so anda ti tënë so apusu laso azo ti sala amatanga so ayeke nde na ti apaïen ti giriri. So amatanga ni alondo na apaïen asala ye? Biani, a sala ye! Zia e mû gi mbeni tapande: tongana mo bâ na sese mbeni bonbon so atï na yâ ti saleté, fade mo yeke mû bonbon so ti su? Oko pëpe. Bonbon ni ayeke nzoni pëpe. Legeoko na bonbon so, amatanga tongana ti Noël alingbi ti nzere mingi, me ala londo na mbeni ndo so ayeke saleté wala nzoni oko pëpe na lê ti Nzapa. Ni la, tongana e ye ti mû mbage ti tâ vorongo, a lingbi e duti na oko bango ndo ti prophète Esaïe so atene na atâ wakua ti Nzapa: “I ndu ye ti sioni oko pëpe.”—Esaïe 52:11.
SALA YE NA LEGE TI NDARA TONGANA MO YEKE KIRI TËNË NA AMBENI ZO
13 Kpale alingbi ti londo tongana mo mû desizion ti mû mbage pëpe na amatanga tongana Noël. Na tapande, ambeni kamarade ti mo ti place ti kua alingbi ti hunda mo ngbanga ti nyen mo yeke mû mbage pëpe na ambeni ye so amba ti mo ti kua ayeke sala na ngoi ti amatanga. Wala a lingbi ti si so mbeni mba ti mo amû na mo mbeni cadeau ti Noël; a yeke sioni ti yeda na cadeau so? Ka tongana koli wala wali ti mo avoro Jéhovah pëpe, mo yeke sala nyen? Mo lingbi ti sala tongana nyen ti hinga so amolenge ti mo apensé pëpe so mbeni ye amanke ala teti so ala yeke sala amatanga pëpe?
14 A hunda ti sala ye na ndara na yâ ti kpale ni oko oko so ayeke si. Na tapande, tongana mbeni zo atene gi hio tongaso na mo “Bonne année!” wala “Bonne fête!”, mo lingbi gi ti kiri tënë “merci”. Me tongana a si so mo yeke na gbele mbeni zo so mo na lo ayeke bâ ka tele lakue wala so mo yeke sala kua na lo lakue, na ndo so, mo lingbi ti soro peut-être ti sala lisoro kete na zo ni. Me na yâ ye kue, sala ye na ndara. Bible amû wango so: “I sala si tënë ti yanga ti i ayeke nzoni lakue, i leke na ingo, si i lingbi hinga lege ti kiri tënë na azo oko oko kue.” (aColossien 4:6). Sala hange ti tene salango ye ti mo afa pëpe so mo ne zo ni pëpe. Me fa na ndara ngbanga ti nyen bango ndo ti mo ayeke tongaso. Fa polele so mo ke pëpe ti tene zo amû cadeau na mba ti lo wala ti tene azo awara tele ti sala ngia; ye oko, mo soro ti mo ti sala tongaso na mbeni ngoi nde me pëpe na ngoi ti matanga ni.
15 Ka tongana mbeni zo aye ti mû mbeni cadeau na mo, mo yeke sala tongana nyen? Mingi ni, a yeke na mo ti bâ, a lingbi na aye so asi. Lo so aye ti mû na mo cadeau ni alingbi peut-être ti tene: “Mbi hinga, mo yeke sala ti mo fête ni pëpe. Me mbi ye ti mbi ti mû gi na mo cadeau so.” Mo lingbi ti tene so yengo dä na cadeau ni ayeke nde na mungo mbage na matanga ni mo mveni. Tongana zo ni ahinga nzoni pëpe tënë na ndo ti aye so mo mä na bê dä, mo lingbi ti tene na lo so mo yeke sala matanga ni pëpe. Na tenengo tongaso, zo ni ayeke bâ ngbanga ti nyen mo yeda na mbeni cadeau so a mû na mo, me mo yeke mû ti mo cadeau pëpe na azo na ngoi ni so. Na mbeni mbage nga, a yeke duti lege ti ndara ti ke mbeni cadeau tongana bibe ti zo so amû cadeau ni na mo ayeke ti fa na lê ti azo so tënë ti mo ti batango andia ti Nzapa ti mo ayeke gi tënë ti yanga senge, me tongana mo yeke na nzara ti wara ye, mo yeke gue nde na ni.
KA TONGANA A YEKE AZO TI SEWA TI MO?
16 Ka tongana mo yeke na gbele azo ti sewa ti mo so amä na bê pëpe, mo yeke sala nyen? Na ndo so nga, a hunda ti sala ye na ndara. A hunda pëpe ti londo na tele ti ala na ngangu ti ke angobo ti salango ye wala amatanga oko oko kue so ala soro ti sala. Yeda so ala nga ayeke na droit ti ala ti bâ aye tongana ti so ala ye, legeoko tongana ti so mo ye si ala nga ayeda so mo yeke na droit ti bâ aye tongana ti so mo ye (Matthieu 7:12). Ke ti bi tele ti mo na yâ ye kue so alingbi ti sala si mo mû mbage na matanga ni. Ye oko, sala ye na lege ni na ndo atënë so andu tâ lo matanga ni pëpe. A yeke nzoni mo gi ti sala ye lakue na mbeni lege so asala si yingo-ti-hinga ti mo agi mo pëpe.—1 Timothée 1:18, 19.
17 Mo lingbi ti sala tongana nyen ti tene amolenge ti mo abâ pëpe so ala manke mbeni ye teti so ala yeke sala pëpe amatanga so Bible ake? Tënë ni abâ mingi ye so mo yeke sala na alango so matanga ayeke dä pëpe. Ambeni babâ na mama ayeke leke mbeni ngoi ti kangbi acadeau na amolenge ti ala. Mbeni nzoni cadeau so ahon tanga ni kue so mo lingbi ti mû na amolenge ti mo ayeke ngoi ti mo nga bingo bê ti mo na ndo ala na lege ti ndoye.
MÛ MBAGE TI TÂ VORONGO
18 Ti zia ngia na bê ti Nzapa, a lingbi mo ke vorongo nzapa ti wataka na mo mû mbage ti tâ vorongo. Ye so ahunda ti sala nyen? Bible atene: “A lingbi e bi bê ti e na ambeni zo na popo ti e ti wa ala si ala ndoye azo, na ala sala kusala nzoni; a lingbi e zia ti bungbi pëpe, legeoko tongana ambeni zo asala, me e wa tele ti e na ambeni zo, na a lingbi i wa tele ti i mingi ahon teti i bâ so lâ ni aga ndulu.” (aHébreu 10:24, 25). Abungbi ti e ayeke angoi ti ngia so amû lege na e ti voro Nzapa tongana ti so lo hunda (Psaume 22:23; 122:1). Na ngoi ti abungbi tongaso, “wango tele ayeke na popo” ti atâ Chrétien.—aRomain 1:12, NW.
19 Mbeni lege nde ti fa so mo mû mbage ti tâ vorongo ayeke ti fa na amba ti mo aye so mo wara lege ti hinga ni na mandango Bible na aTémoin ti Jéhovah. Azo mingi ‘ayeke bima na ayeke toto’ teti ye kue ti sioni mingi so ayeke na ndo ti sese (Ezéchiel 9:4). Peut-être mo hinga ambeni zo so ayeke bima tongaso. Ngbanga ti nyen mo fa na ala pëpe tënë na ndo beku so Bible afa ti aye ti nzoni so ayeke si ande kekereke? Na ngoi so mo yeke bungbi oko na atâ Chrétien na mo yeke fa na azo apendere tâ tënë ti Bible so mo manda, mo yeke bâ ande so kete nzara kue so mo yeke peut-être na ni teti ambeni ye so andu vorongo nzapa ti wataka ayeke girisa yeke yeke na yâ bê ti mo. Zia na li ti mo so fade mo yeke wara ngia mingi nga gbâ ti aye ti nzoni tongana mo mû mbage ti tâ vorongo.—Malachie 3:10.
YE SO BIBLE AFA
- A lingbi a sala kusala pëpe na ayanda ti voro tâ Nzapa nga a lingbi a voro pëpe ayingo ti akotara.—Exode 20:4, 5; Deutéronome 18:10-12.
- A yeke sioni ti mû mbage na amatanga so alondo na apaïen.—aEphésien 5:10.
- A lingbi atâ Chrétien asala ye na ndara tongana ala yeke fa ngbanga ti nyen Bible afa na ala ti sala so me so pëpe.—aColossien 4:6.
* Bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
# Matanga ti Saturne wala Saturnale ayeke nga mbeni ye so apusu amokonzi-nzapa ti a-église ti soro lango 25 ti décembre tongana lango ti dungo Jésus. Matanga ti Saturne ayeke lani ti mû gonda na nzapa ti aRomain so abâ ndo na ndo kusala ti dengo yaka, na a yeke sala ni lani na popo ti lango 17 ti si na 24 ti décembre. Na ngoi ti matanga ni, azo ayeke sala pumba, ayeke sala ngia na ayeke mû acadeau na popo ti ala.
% Ti hinga tongana nyen atâ Chrétien ayeke bâ ambeni matanga ti sese, bâ mbage Ambeni tënë ti bâ na ndo ni.
Ahundango tënë
1, 2. A lingbi mo hunda tele ti mo na tënë wa même tongana mo sigigi awe na yâ anzapa ti wataka? Ti mo, mo bâ so a yeke kota ye ti hunda tënë tongaso ngbanga ti nyen?
3. (a) Bible atene nyen na ndo tënë ti ayanda? Ngbanga ti nyen a lingbi ti duti ngangu na ambeni zo ti yeda na bango ndo ti Nzapa na ndo aye so? (b) Tongana ambeni ye so mo yeke na ni ague oko na vorongo ti wataka, a lingbi mo sala nyen na ni?
4. (a) E hinga tongana nyen so salango tënë na yingo ti akotara ti e ayeke gi ye senge? (b) Ngbanga ti nyen Jéhovah ake lani na azo ti lo ti bi tele ti ala na yâ ti atënë ti yorö kue?
5. Mo lingbi ti sala nyen tongana giriri mo yeke sambela lani na lege ti ayanda wala mo yeke sala na ayingo ti akotara ti mo?
6, 7. (a) A tene so Noël ayeke matanga ti nyen? Me akozo disciple ti Jésus ayeke sala ni? (b) Na ngoi ti akozo disciple, tongana a sala tënë ti amatanga ti dungo, a yeke pensé lani gi na azo wa?
8. Fa kamba so ayeke na popo ti amatanga ti dungo na atënë ti pande so azo atene giriri me so a luti pëpe na ndo tâ tënë.
9. Ye ni ague tongana nyen si azo asoro lango 25 ti décembre ti ga lango ti salango matanga ti dungo Jésus?
10. Ngbanga ti nyen ambeni zo giriri ayeke sala Matanga ti Noël pëpe?
11. Ngbanga ti nyen ambeni zo ayeke sala amatanga tongana Noël? Me a lingbi nyen si a gbu bê ti e kozo?
12. Mû mbeni tapande ti fa ngbanga ti nyen a lingbi e duti yongoro na angobo ti salango ye nga na amatanga so alondo na ando so ayeke sioni na lê ti Nzapa.
13. Akpale wa alingbi ti londo tongana mo ke ti mû mbage na amatanga?
14, 15. Mo lingbi ti kiri tënë tongana nyen tongana mbeni zo atene hio na mo “Bonne Année” wala “Bonne fête”? Ka tongana a yeke cadeau si mbeni zo aye ti mû na mo na ngoi ti mbeni fête?
16. Mo lingbi ti sala ye na ndara tongana nyen na ndo atënë so andu amatanga?
17. Mo lingbi ti mû maboko na amolenge ti mo tongana nyen ti tene ala bâ pëpe so ala manke ye teti ala mû mbage pëpe na amatanga?
18. Tongana nyen gango na abungbi alingbi ti mû maboko na mo ti mû mbage ti tâ vorongo?
19. Ngbanga ti nyen a yeke kota ye mingi ti fa na azo tënë ti aye so mo manda na yâ ti Bible?


text: 21 Tongana Jésus ayeke bâ ndo, lo bâ azo ti mosoro so ayeke bi amatabisi ti ala na yâ ti asanduku ti nginza ni.*+2 Na pekoni, lo bâ mbeni wali-mua so ayeke wayere abi na yâ ti sanduku ni akete lê ti nginza use so ngere ni ayeke kete mingi,*+3 na lo tene: “Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Wali-mua so ayeke wayere so abi ye mingi ahon ala kue,+4 ngbanga ti so ala kue so abi matabisi, ala bi gï anginza ti ala ti ndö ni. Me wali-mua so, na yâ ti yere ti lo, abi ye kue so lo yeke na ni ti bata na fini ti lo.”+5 Na pekoni, ambeni zo ayeke sara tënë ti temple ni, lege so a sara terê ni pendere na apendere tênë nga na aye so a zia ni nde si a mû ni na Nzapa.+6 Me Jésus atene: “Ti aye so ala yeke bâ so, alango ayeke ga ande so tênë ayeke ngbâ ande ge na ndö ti mbeni pëpe. A yeke tuku ni ande kue na sese.”+7 Tongaso ala hunda lo, ala tene: “Maître, lawa si aye so ayeke si ande biani? Na fâ ni ayeke nyen tongana aye so ayeke si biani?”+8 Lo tene: “Ala sara hange si a handa ala pëpe,+ ndali ti so azo mingi ayeke ga na iri ti mbi, ala yeke tene: ‘Mbi si mbi yeke lo,’ nga ala yeke tene: ‘Ngoi so a fa ni kozo aga nduru awe.’ Ala gue na peko ti azo ni so pëpe.+9 Nga, tongana ala mä tënë ti abira nga na aye ti wusuwusu,* ala zia si mbeto ahon ndö ti ala pëpe. A lingbi aye ni so asi kozoni, me nda ni ayeke si hio pëpe.”+10 Na pekoni, lo tene na ala: “Mara ayeke londo na bira na terê ti mbeni mara,+ na royaume ayeke londo na bira na terê ti mbeni royaume.+11 Sese ayeke yengi ngangu, nga na ando nde nde na peko ti terê, kota nzara ayeke tï nga asioni kobela so amû ndo.+ A yeke bâ aye so amû mbeto na zo nga na akota fä so alondo na yayu.12 “Me kozo si aye so kue asi, azo ayeke gbu ala, ayeke sara ye ti ngangu na ala,+ na guengo na ala na yâ ti asynagogue nga na ada ti kanga. A yeke gue na ala ande na gbele agbia nga na agouverneur ndali ti iri ti mbi.+13 Ye so ayeke mû lege na ala ti fa tënë.14 Tongaso, ala leke kozoni pëpe na yâ ti bê ti ala kode so ala yeke sara na tënë ti gbu koko ti ala,+15 ndali ti so mbi la mbi yeke zia ande tënë na yanga ti ala nga mbi yeke mû na ala ndara, so awato ti ala kue so abungbi oko alingbi pëpe ti gbu lê ni wala ti ke ni.+16 Nga, même ababâ na amama ti ala, aita ti ala, afami ti ala nga na akamarade ti ala ayeke zia ala na maboko ti* awafango ngbanga, na ala yeke fâ ambeni na popo ti ala.+17 Azo kue ayeke ke ala ndali ti iri ti mbi.+18 Me kuä ti li ti ala oko tongaso ayeke futi pëpe.+19 Tongana ala gbu ngangu, ala yeke bata fini* ti ala ande.+20 “Ye oko, tongana ala bâ aturugu so asara camp angoro Jérusalem,+ zia ala hinga so ngoi ti futingo lo aga nduru awe.+21 Na ngoi ni so, zia ala so ayeke na Judée alondo akpe na li ti ahoto,+ zia ala so ayeke na yâ ti Jérusalem ahon, na zia ala so ayeke na yâ ti akete kodro alï na yâ ti gbata ni pëpe,22 ndali ti so alango ni so ayeke alango ti fango ngbanga mbilimbili,* si aye kue so a sû na Mbeti ti Nzapa aga tâ tënë.23 Mawa na awali so ayeke na ngo, nga na ala so angbâ ti mû me na amolenge na alango ni so!+ Ndali ti so kota pasi ayeke ga na ndö ti sese ni nga ngonzo ti Nzapa ayeke tï na ndö ti azo so.24 Ala yeke tï na lê ti épée na a yeke gue na ala na ngbâa na popo ti amara kue.+ Nga amara* ayeke dö Jérusalem na gere juska ngoi so a fa ndali ti amara* ahunzi.+25 “Nga, afä ayeke duti ande na lê ti lâ, nze nga na atongoro.+ Na ndö ti sese, amara ayeke duti ande na kota vundu ndali ti so ala hinga pëpe mbeni ye ti sara, ndali ti ngangu totongo ti ngu-ingo nga ndali ti so a duti kpô pëpe.26 Azo ayeke kui na mbeto na kungo aye so ayeke ga na ndö ti sese so azo ayeke dä, ndali ti so angangu ti yayu ayeke yengi ande.27 Ala yeke bâ ande Molenge ti zo+ so ayeke ga na yâ ti mbeni mbinda, na ngangu nga na kota gloire.+28 Me tongana aye so akomanse ti si, ala luti droit na ala yô li ti ala na nduzu ndali ti so ngoi ti zingo ala aga nduru awe.”29 Na ndö ti tënë so, lo mû mbeni tapande na ala: “Ala bâ keke ti figue nga na tanga ti akeke kue:+30 Tongana afini kugbe ni ayeke sigi, ala wani abâ ni, na ala hinga so ngoi ti ndowa aga nduru awe.31 Legeoko nga, tongana ala bâ aye so ayeke si, ala nga, zia ala hinga so Royaume ti Nzapa aga nduru awe.32 Ti tâ tënë ni, mbi tene na ala: Azo ti ngoi ni so ayeke hon pëpe juska aye kue asi awe si.+33 Yayu na sese ayeke hon ande, me atënë ti mbi ayeke hon oko pëpe.+34 “Me ala sara hange si tengo kobe ahon ndö ni, nyongo sämba ahon ndö ni+ nga na gingo bê ndali ti aye ti gigi+ amû ngoi ti ala kue pëpe, na gï hio tongaso lango ni so aga na ndö ti ala35 tongana mbeni kûkû;+ ndali ti so lango ni so ayeke ga ande na ndö ti azo kue so ayeke na lê ti sese kue.36 Tongaso, zia lê ti ala angbâ na zingo ni,+ ala voro terê ti ala na Nzapa lakue,+ tongaso si ala wara lege ti sigi na yâ ti aye kue so adoit ti si, na ti tene ala luti na gbele Molenge ti zo.”+37 Tongaso, na kota lâ, lo yeke fa ye na yâ ti temple, me na bï, lo yeke gue ti lango na ndö ti hoto so a iri ni Hoto ti akeke ti olive.38 Na yanga ti ndapre, azo kue ayeke ga na terê ti lo na yâ ti temple ti mä lo.


text:
9: Noé aleke arche
NOÉ ayeke na wali na lo dü amolenge ti koli ota. Iri ti ala ayeke Sem, Cham na Japhet. Ala nga kue ayeke na awali ti ala. Tongaso, azo miombe ayeke na yâ ti sewa ti Noé.
Mbeni lâ, Nzapa ahunda na Noé ti sara mbeni ye so zo ahinga li ti lo na ni pëpe. Lo tene na lo ti leke mbeni kota arche, so akono tongana kota bateau me so akpa mbeni yongoro kota sanduku. A kangbi yâ ti arche ni na a-étage ota, na a leke akete chambre dä. Noé na sewa ti lo nga na anyama na akobe aduti na yâ ti achambre so.
Nzapa atene na Noé ti sara si ngu alingbi ti lï na yâ ti arche ni pëpe. Nzapa atene: ‘Mbi yeke sara si Kota Moa aga ti futi sese so kue. Zo kue so ayeke na yâ ti arche ni pëpe ayeke kui.’
Noé na amolenge ti lo amä yanga ti Jéhovah na ala komanse ti leke arche ni. Me ambeni zo ayeke he gi ala hengo. Azo so angbâ gi na sioni ti ala. Zo oko amä na bê pëpe so Nzapa ayeke futi ala.
A hunda ngoi mingi ti leke arche ni ngbanga ti so a kono mingi. Na nda ni, kusala ni ahunzi. Fadeso, Nzapa ahunda na Noé ti ga na anyama na yâ ti arche ni. Nzapa atene na lo ti ga na ambeni nyama ni use use, koli na wali. Me ti ambeni nyama ni nde, lo tene na lo ti ga na ala mbasambala mbasambala. Nzapa atene na lo ti ga na andeke ti mara nde nde kue. Noé asara tâ gi ye so Nzapa ahunda na lo.
Na nda ni, Noé na sewa ti lo alï na yâ ti arche ni, na Nzapa akanga yanga ni. Na yâ ti arche, Noé na sewa ti lo ayeke ku. Tara ti bâ tere ti mo na yâ ti arche ni na kungo ni, na tere ti Noé na sewa ti lo. Fade Kota Moa ayeke ga biani tongana ti so Nzapa atene?
Genèse 6:9-22; 7:1-9.
Ahundango tënë
- Azo oke ayeke na yâ ti sewa ti Noé? Iri ti amolenge ti lo ti koli ota ayeke nyen?
- Ye wa so ayeke nde mingi Nzapa ahunda na Noé ti sara? Ngbanga ti nyen lo hunda na Noé ti sara ye so?
- Azo ti ngoi ti Noé atene ti ala nyen tongana Noé asara tënë ti arche ni na ala?
- Nzapa atene na Noé ti sara nyen na anyama?
- Na peko ti so Nzapa akanga yanga ti arche ni, Noé na sewa ti lo alingbi lani gi ti sara nyen?
Ambeni hundango tënë
- Diko Genèse 6:9-22.
Nyen la asara lani si Noé aduti mbeni kpengba wavorongo tâ Nzapa? (Gen. 6:9, 22).
Jéhovah abâ sarango ngangu na zo tongana nyen? A lingbi ye so asara nyen na ndo ti angia so e soro ti sara, aye so e ye ti diko nga so e ye ti bâ? (Gen. 6:11, 12; Ps. 11:5).
Tongana nyen e lingbi ti mû tapande ti Noé tongana bungbi ti Jéhovah afa lege na e? (Gen. 6:22; 1 Jean 5:3).
- Diko Genèse 7:1-9.
Jéhovah abâ lani Noé tongana zo ti mbilimbili atâa so lo yeke mbilimbili-kue pëpe. Ye so adë bê ti e tongana nyen? (Gen. 7:1; aProv. 10:16; Es. 26:7).


text: 104 Zia mbi sepela* Jéhovah.+Jéhovah Nzapa ti mbi, mo yeke kota mingi.+Kota* ti mo nga na gloire ti mo amû terê ti mo kue tongana bongo.+2 Mo yü lumière+ tongana bongo,mo gbara yâ ti yayu tongana ti so a gbara yâ ti bongo ti tente.+3 Lo lu gere ti akeke ti da ti lo na yâ ti angu so ayeke na lê ti nduzu,+lo sara si ambinda aga puse ti mbarata ti lo,+lo yeke na ndö ti pupu si ayeke hon na lo.+4 Lo sara a-ange ti lo ayingo,lo sara awakua ti lo mbeni wâ so agbi ye.+5 Lo sara si sese aluti nzoni na ndö ti fondation ni;+a yeke bougé na place ni* lâ oko pëpe.+6 Mo sara si angu so alï amû ndö ti sese kue tongana bongo.+Angu ni amene ahoto.7 Tongana mo suku, angu ni akpe;+na ngoi so ala mä toto ti bekpa ti mo, ala kpe kirikiri8 (ahoto akiri ayo na nduzu+ na apopo-hoto adescend na gbe ni)ti gue na place so mo leke ndali ti ala.9 Mo fa mbeni ndo so angu ni adoit ti hon ni pëpe,+si ala kiri ala mû ndö ti sese encore ape.10 Lo sara si ali ti ngu asigi na yâ ti apopo-hoto;*ala yeke sua na popo ti ahoto.11 Grâce na ali ti ngu ni, anyama ti ngonda kue awara ngu ti nyongo ni;akororo ti ngonda anyon ni alingbi na nzara ti ala.12 Andeke asara da ti ala na yâ ti akeke so ayeke na terê ti angu ni;ala yeke toto na yâ ti akugbe ti akeke ni so adü gbani.13 Lo ngbâ na yâ ti da ti lo na nduzu kâ,+ lo tuku ngu na ndö ti ahoto.Grâce na anzoni ye ti peko ti akusala ti mo, sese awara ye alingbi na lo.+14 Lo sara si pere asigi ndali ti abagara,nga akugbe ti kasa ndali ti azo,+tongaso si kobe asigi na sese,15 na vin so azia ngia na bê ti zo,+na mafuta so asara si lê ti zo aza penderenga mapa so asara si bê ti senge zo awara ngangu.+16 Akeke ti Jéhovah awara ngu alingbi na ala,akeke ti cèdre ti Liban so lo lu ni awara ngu alingbi na ala,17 na andeke asara da ti ala na yâ ni.Da ti cigogne+ ayeke na yâ ti akeke ti genévrier.18 Ahoto so li ni ayo na nduzu ayeke ndali ti angasa ti hoto;+akota tênë ayeke ndo ti batango terê ti asibisi.*+19 Lo sara nze ti fa angoi nde nde so a fa ni awe;lâ ahinga ngoi ti lindango ti lo nzoni.+20 Mo sara si ndo avuko, na ndo aga bï,+ngoi so anyama ti ngonda kue ayeke fono.21 Abamara so akono awe atoto ti wara nyama ti tengo ni,+nga ala gi kobe ti ala na maboko ti Nzapa.+22 Tongana lâ asigi awe,ala gboto terê ti ala, ala kiri aduti na ndo ti lango ti ala.23 Zo ague na kua ti lo,lo sara kua ngangu juska na lakui.24 Jéhovah, akusala ti mo ayeke mingi!+Mo sara ni kue na lege ti ndara.+Sese asi singo na aye so mo sara.25 Bâ kota ngu-ingo so alï nga lê ni akono mingi;aye so ayeke na fini so a lingbi ti diko wungo ni pëpe asi singo na yâ ni, akete ni na akota ni.+26 Abateau ayeke hon na lê ni;Léviathan*+ so mo sara lo ti sara ngia na yâ ni.27 Ala kue ayeke ku moti tene mo mû na ala kobe na ngoi so alingbi.+28 Ye so mo mû na ala, ala bungbi ni.+Tongana mo zi yâ ti maboko ti mo, ala wara anzoni ye alingbi na ala.+29 Tongana mo honde lê ti mo, li ti ala aga kirikiri.Tongana mo zi yingo ti ala, ala kui na ala kiri na fuku ti sese.+30 Tongana mo tokua yingo ti mo, a créé ala,+na mo sara si lê ti sese akiri fini ni.31 Gloire ti Jéhovah ayeke ngbâ lakue lakue.Jéhovah ayeke duti na ngia ndali ti akusala ti lo.+32 Lo bâ sese, na sese adö;lo ndu ahoto, na guru asigi na terê ni.+33 Mbi yeke he bia na Jéhovah+ na yâ ti gigi ti mbi kue;mbi yeke he bia ti sepela* Nzapa ti mbi na ngoi kue so mbi ngbâ na fini.+34 Zia si apensé ti mbi anzere na lo.*Mbi yeke duti na ngia ndali ti Jéhovah.35 Awasiokpari ayeke girisa na ndö ti sese;azo ti sioni ayeke duti dä encore ape.+Zia mbi sepela* Jéhovah. Azo, ala sepela Jah!*


text:
Dünya Allah'ın İsimlerini Zikrediyor..
Bismillâhirrahmânirrahim
Subhaneke ya Allâh tealeyte yâ Rahman ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Râhiym tealeyte yâ Kerim ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hâmid tealeyte yâ Hâkim ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Mecid tealeyte yâ Melik ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kuddüs tealeyte yâ Selâm ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Mü’min tealeyte yâ Müheymin ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Âziz tealeyte yâ Cebbâr ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Mütekebbir tealeyte yâ Hâlık ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Evvel tealeyte yâ Âhir ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya zâhir tealeyte yâ Bâtın ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Bâri tealeyte yâ Musâvvir ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Tevvâb tealeyte yâ Vehhâb ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Bâis tealeyte yâ Vâris ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kâdim tealeyte yâ Mukim ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Ferd tealeyte yâ Vitr ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Nur tealeyte yâ Settâr ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Celil tealeyte yâ Cemil ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kâhir tealeyte yâ Kâdir ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Melik tealeyte yâ Muktedir ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Alim tealeyte yâ Âllâm ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Aziym tealeyte yâ Gâfur ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hâlim tealeyte yâ Vedud ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Şehid tealeyte yâ Şâhid ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kebir tealeyte yâ Müteâl ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Nur tealeyte yâ Lâtif ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Semi' tealeyte yâ Kefil ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Kârib tealeyte yâ Bâsiyr ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hâkk tealeyte yâ Mübin ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Râuf tealeyte yâ Râhiym ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Tâhir tealeyte yâ Müteâhhir ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Mücemmil tealeyte yâ Mufâddil ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Müzhır tealeyte yâ Mün’im ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Deyyân tealeyte yâ Sultân ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hânnân tealeyte yâ Mennân ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Ehâd tealeyte yâ Sâmed ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Hâyy tealeyte yâ Kâyyum ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Adl tealeyte yâ Hâkem ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân
Subhaneke ya Ferd tealeyte yâ Kuddûs ecirnâ mine'n-nâr bi afvike yâ Rahmân


text:
Royaume ti Nzapa ayeke nyen?
Ti mo a yeke . . .
mbeni ye so ayeke na yâ ti bê ti zo?
gi mbeni senge tënë tongaso?
mbeni gouvernement so ayeke na yayu?
YE SO BIBLE ATENE
“Fade Nzapa ti yayu ayä royaume so afuti lâ oko pëpe.”—Daniel 2:44, La Sainte Bible en sango.
‘A mû Molenge-koli na e; na fade ngangu ti komande ayeke na ndogo ti Lo.’—Ésaïe 9:5.
TËNË SO ABÂ MO TONGANA NYEN?
Mbeni gouvernement ti mbilimbili so mo lingbi ti wara ye ti nzoni dä. —Ésaïe 48:17, 18.
Mo yeke duti na nzoni seni nga na ngia na yâ ti fini dunia so ayeke ga.—Apocalypse 21:3, 4.
E LINGBI TI YEDA BIANI NA YE SO BIBLE ATENE?
En, ndali ti ambeni raison use tongaso:
Jésus afa ye so Royaume ti Nzapa ayeke sara ande. Jésus afa lani na adisciple ti lo ti sambela ti tene Royaume ti Nzapa aga nga ti tene a sara ye so bê ti Nzapa aye na ndo ti sese (Matthieu 6:9, 10). Jésus asara ambeni ye so afa tongana nyen a yeke kiri ande tënë na sambela so.
Na ngoi so lo yeke lani na ndo ti sese, Jésus amû kobe na azo, lo sava azo ti kobela nga lo zingo akuâ (Matthieu 15:29-38; Jean 11:38-44). Teti so lo yeke ga ande Gbia ti Royaume ti Nzapa, Jésus afa kete yanga ti aye ti nzoni so Royaume ni ayeke sara ande na azo so ayeke duti na gbe ni.—Apocalypse 11:15.
Aye so ayeke si na yâ ti dunia so afa so Royaume ti Nzapa aga nduru ti si awe. Jésus atene lani so kozo si Royaume ni aga ti zia siriri na ndo ti sese, fade dunia ni ayeke si singo na atënë ti bira, nzara nga na yengingo ti sese.—Matthieu 24:3, 7.
A yeke aye so e yeke bâ ni laso. Tongaso e hinga na bê ti e kue so Royaume ti Nzapa aga nduru awe ti hunzi akpale so kue.
BÂ TËNË SO
Azo ayeke duti ande tongana nyen na gbe ti Royaume ti Nzapa?
Kiringo tënë ni ayeke na PSAUME 37:29 nga na ÉSAÏE 65:21-23.


text:
Asango teti azo so aga
AMBENI BUNGBI SO A YEKE SARA NI
AMBENI BUNGBI SO A YEKE SARA NI KUA TI BÉTHEL: Aita ti R.C.A. na ti Tchad so awara batême awe, so ayeke na ngu 35 wala na gbe ni na so asara nzara ti sara kua na Béthel, alingbi ti ga na bungbi so a leke ndali ti ala na vendredi na peko ti kapa ti ndapre. A yeke fa ande l’heure nga na ndo ti sarango bungbi ni.
EKOLE TI AWAFANGO NZONI TËNË TI ROYAUME: A hunda na apionnier so ngu ti ala ayeke na popo ti ngu 23 na ngu 65, so aye ti kono yâ ti kua ti ala ti fango tënë, ti ga na bungbi so a leke ndali ti ala so aye ti sara Ekole ti awafango nzoni tënë ti Royaume. Bungbi ni ayeke duti na dimanche na peko ti kapa ti ndapre. A yeke fa ande ndo nga na l’heure so a yeke sara bungbi ni dä.
ASANGO TETI AZO SO AGA
NDOKUA TI YAMBANGO AZO: Kua ti azo ti ndokua so ayeke ti mû maboko na mo. Sara kua maboko na maboko na ala, so ti tene ti yeda na fango lege ti ala na ndö ti tënë ti ndo ti ziango a-oto dä, ti fango ndo ti duti na azo, ti batango place na ambeni zo nga na ambeni ye tongaso.
BATÊME: Ndo ti duti so a leke teti ala so aye ti wara batême ayeke ande na kozo banc na devant ti estrade. A lingbi ala so aye ti wara batême aduti na ndo so a leke teti ala kozoni si diskur ti batême ato nda ni na samedi na ndapre. A lingbi zo oko oko aga na mbeni esume nga na mbeni bongo so alingbi ti tene lo linda na ni na ngu.
A-OFFRANDE: A futa nginza mingi ti leke aye kue, ti mû aye ti duti so alingbi, ti leke aye ti sonorisation, aye ti vidéo nga na ambeni kua nde so asara si dutingo na kota bungbi ni amû ngia nga amû lege na e ti ga nduru mingi na Jéhovah. A-offrande so mo mû na bê ti mo kue amû maboko ti kanga dû ti adépense so nga amû maboko na kusala ni na yâ ti dunia kue. Ti mû maboko na mo ti mû a-offrande, a zia na ando nde nde ti kota bungbi ni aboîte ti offrande so zo alingbi ti bâ ni hio. A bâ na nene ni mingi a-offrande kue. Bebungbi aye ti kiri singila na mo teti mungo maboko so mo yeke mû na bê ti mo kue ndali ti aye so andu kua ti Royaume.
NDO TI MUNGO YORÖ: Hinga so ndokua so ayeke mû yorö GÏ na azo so terê ti ala ason na ngoi ti kota bungbi ni, na so a lingbi a bâ lege ti ala HIO.
NDOKUA TI BATANGO AYE SO AGIRISA SI A WARA NI: A lingbi ti zia na ndokua so ye kue so agirisa si a wara ni. Tongana mo girisa mbeni ye, hunda na ndokua so, na gi ti mû ye so ayeke ti mo. Tongana mo wara mbeni molenge so agirisa, teti so lo hon yongoro na terê ti babâ na mama ti lo, a lingbi mo gue na lo na ndokua so nga. Me, a lingbi e hinga so, a yeke ndo ti batango amolenge pëpe. Tongaso, bâ ndo nzoni na ndö ti amolenge ti mo, na bata ala na terê ti mo.
ANDO TI DUTI: A lingbi mo ne amba ti mo. Girisa ape so mo lingbi ti bata ndo ti duti gï na azo ti sewa ti mo, ala so mo na ala aga oko, ala so alango da oko na mo wala azo so mo yeke manda Bible na ala. Tongana mo bata ndo ti duti na mbeni zo ape, a yeke nzoni mo zia aye na ndö ti abanc ni ape.
NDOKUA TI AVOLONTAIRE: Tongana mo ye ti sara ambeni kua tongana volontaire na ngoi ti kota bungbi ni, sara tënë ni na ndokua so, na fade a yeke fa na mo ndo so kua ayeke dä ti sara.
Bebungbi ti aTémoin ti Jéhovah aleke ni