text:
1Fütanga ngü la, fü wü Yesu ayia anü arï kpuru gbü Yeriko. 2Gara komoko ta ladü kpala, de ïrï ye Zakayü. Ah de mere kpara, te ngbü eceka kpï fütanga wü kpara, te ewü ngbü ero jiase fü miri ka wü Rüma. Zakayü ta de mere bi wü e esaka ye. 3Te wü Yesu ngbü enye sü tete, fü Zakayü angbü ta egïrï kaje de ni wu Yesu. Amba teka mere bi wü kpara, te ewü ngbü enü gbü nga Yesu ne, dada te engu ena awu Yesu nda ma, angü ah ka-ye de piti kpara. 4Te Zakayü wu bala, fü ah ayia akpe anü kpa engagira nü, alï agbü rü kpa tikpi, teka fü ni awu Yesu mbi mbi mbi. Angü wü Yesu ena akoro, aguru sü kpuru te kaje engu la. 5Te wü Yesu nü koro mbi esa rü la, fü ah ayia ae jia ye kpa tikpi, aceka Zakayü, adu amala ngü fefe, gü ba, "Zakayü, ye kö ekö kere kötö akine. Angü enatikine, ni ena anü ara agba ye." 6Te Zakayü je ngü la bala, fü ah ayia akö kere kötö, ale ngü la de mere tadu. Fü ah ayia aza wü Yesu, anü de ewü kpa gba ye. 7Te mere bi wü kpara wu ngü la bala, fü ewü ayia akpo da emala ngü gbü ngingiri ngü, gü ba, "Ayï, wü ceka la! Komoko ne yia enü ara dene kpa gba siti kpara de bala?" 8Te wü Yesu nü koro kpa gba Zakayü, fü Zakayü ayia arü amala ngü fü Miri Yesu, gü ba, "Mere kpara, ni ena aye süka wü e ka-ni, aza gara, ato fü wü mürü cïnga. Kpah bala, te ni za ta wü e ka gara kpara eyi de mani la, ni ena adu alügü nana fefe du bala." 9Te Yesu je ngü la bala, fü ah ayia amala ngü fefe, gü ba, "Enatikine, ma koro eyi gba yi sene, teka aküwa yi, angü yi to maguma yi eyi fü Me kpah baka kundu yi, Abarayama. 10Angü de-ra, Ye Kpara ka Kpï, Me tima ra füh kotö ne, teka agïrï wü kpara, te ewü dürü te kaje ka Me de bala, teka aküwa ewü." 11Fütanga ngü la, te wü Yesu nü koro gbamari ede Yerüsalema, fü ah amala kpah gara mani fü wü kpara, te ewü ngbü eje ngü gögömö na ne, angü wüh ngbü ta efï nda-wü, gü ba, Me ena akoro angbü gbü nzö ani tïtïne. 12Fü Yesu amala fü ewü, gü ba, "Gara ye miri ta ladü, te di de mere bi wü e esaka ye. Baka te wö ye na kpi, fü ah areke te-ye, teka anü agbü gara sü nengete, agba mere mürü tö la, teka fü ewü ato wazi fü ni, ao ni miri, da wö ni. 13Fü engu ayia aï wü kpara ka tima ka-ye nzükpa kpaka ye, ato jiase fü ewü biri biri ʼburu, amala fü ewü, gü ba, 'Wü za e la, wü mere tima di, teka amaka gara fefeh. Wü mere bala, zalü gbü sïkpï te ni ena adu akoro tete.' 14Amba gara wü kpara gbü tö ka-ewü la le ngü kaka nda-wü de. Fü ewü atima gara wü kpara kpaka mere miri, mürü tö la, teka asiti ngü la, gü ba, 'Ani le fü komoko la angbü miri gbü nzö ani de!' 15Amba mere miri la le ngü ka-ewü la nda de. Fü ah adu ao ye miri la, miri da wö ye. Fü mere kpara la ayia adu agba wü. Fü ah aï wü kpara ka tima ka-ye, ta te engu to jiase fü ewü ne, teka awu nga tima, de te wüh mere de jiase la. 16Fü gina kpara ka tima kaka ayia arü, amala ngü fefe, gü ba, 'Mere kpara, jiase ta te ye to fü ni ne, ni maka gara eyi fefeh nzükpa dene.' 17Fü mere kpara kaka amala ngü fefe, gü ba, 'Wayi, ye de kpeke kpara! Angü enga tima ʼdongoni, ta te ni to fü ye ne, ye mere eyi mbi. Te ah bala, ni ena ao ye mere kpara adi eceka kpï fütanga wü kötï nzükpa.' 18Fü eʼbaʼbasu kpara ka tima akoro, asere nda-ye ngü, gü ba, 'Mere kpara, nda-ni kpah bala. Jiase ta te ye to fü ni ne, ni maka gara eyi fefeh ʼburuve.' 19Fü mere kpara la amala fefe, gü ba, 'Wayi, nda-ye, ni ena ao ye mere kpara, adi eceka kpï fütanga wü kötï ʼburuve.' 20Fü gara ayia kpah akoro, amala ngü, gü ba, 'Mere kpara, ye ceka la, jiase ka-ye ta te ye to fü ni ne, ah dene. Ni kpe cürü, angü ni wu kpo, gü ba, ye de kpeke kpara, te ye ru e de la, ye ka-ye fï bü emaka e. Teka ngü la, fü ni aza jiase ka-ye la, agaga de kala bongo, awo awo. Ah dene.' 22Fü mere kpara la amala ngü fefe, gü ba, 'Ye de siti kpara! Te ye wu ta kpo, gü ba, ni de kpeke kpara, te ni ngbü emaka wü e gbü wazi ka-ni la, ye du za ta jiase ka-ni la, ao kpaka wü kpara, te ewü ngbü eceka kpï fütanga jiase ka wü kpara, de neh baye? De bane, baka te ni du koro dene, ni ena amaka ta jiase ka-ni la, de gara na füh ye. Te ah bala, ni ena akolo ngü ka-ye, te nga ngü ka-ye te ye mere la.' 24Fü mere kpara la adu amala ngü fü wü komoko ka-ye, te ewü ngbü de kpala ne, gü ba, 'Wü za jiase de esasaka la, wü to fü mene kpara te maka nda-ye nzükpa ne.' 25Fü ewü alügü ngü fefe, gü ba, 'Apa, mere kpara! Nda-ka jiase kpah ladü nzükpa ne, wüh ena adu kpah ato gara fefe na?' 26Fü mere kpara la adu amala ngü fü ewü, gü ba, 'Ni emala fü wü dene zu ngü. Mene kpara te mere tima kpekpeke, fü ah amaka mere bi e, wüh ena aza kpah gara wü e, ato fefe. Amba mene kpara te mere tima mbi mbi de, mba enga e te di esasaka ne, wüh ena aza asidi. 27Amba teka ngü ka wü vügü ka-ni, te ewü le de ni ngbü miri gbü nzö ani de ne, wü nü, wü zoro ewü, wü koro de ewü engagira ni sene, de wü mörö ewü gbü jia ni asidi.' " Dela mani ta te Yesu mala teka wü kpara ka tima nzükpa la. 28Fütanga ngü la, fü Yesu ayia atï engagira nü, ale kaje tïne, enü anü agbü Yerüsalema, de wü kpara ka-ye gbü nga ye. 29Te wüh nü koro gbamari ede Yerüsalema, fü ewü ale kaje ka Betefage ake Betanïya, te di esa mere da de ïrï ye Olïve ne. Fü Yesu ayia atima gara wü kpara ka-ye ʼbasu kpa engagira nü, 30gü ba, "Wü nü enü agbü kötï de kpa engakara wü la. Te wü koro kpala, wü ena amaka dongï, te wüh i, o kpala. Enganga na, te wüh lï fefeh na la de. Wü furu dongï la, de wü za koro di fü ni akine. 31Amba te gara kpara yi-ta wü, gü ba, 'Wü ngbü efuru enga nü la teka ne la,' de wü lügü ngü fefe, gü ba, 'Mere kpara ka-ani ngbü ele me-ye.' " 32Fü wü kpara de te Yesu tima ewü ne, ayia anü amaka wü ngü la kpah ʼburu, baka te Yesu mala fü ewü ne. 33Fü ewü akpo da efuru enga dongï la. Fü wü mürü nü la akoro, ayi-ta ewü, gü ba, "Ah mere baye, te wü ngbü efuru enga dongï ne?" 34Wü kpara ka Yesu la gü ba, "Mere kpara ka-ani ngbü ele me-ye." 35Fü ewü afuru enga dongï la, aza, adu di kpaka Yesu. Fü ewü aza bongo ka-wü, agbala, agü füh gü enga dongï la, ae Yesu, ao fefeh na. Fü ewü ale kaje, angbü enü agbü Yerüsalema. 36Fü mere bi wü kpara ayia akoro angbü egbo nga ïrï Yesu. Fü gara ewü angbü egbala wü bongo ka-wü kötö te kaje, teka fü Yesu angbü enü fefeh na. 37Te wü Yesu koro tete gbamari ede Yerüsalema, gbü sü te wüh kpo da ebiki tete kpa esa gö, fü mere bi wü kpara ka Yesu, te wüh ngbü enü de ewü ne, aci ʼburu, angbü de mere tadu. Fü ewü akpo da emï koko, da eba rere, egbo nga ïrï Me de mere ri wü kpa tikpi, teka wü mere kpeke ngü ka Yesu, te ewü ngbü wu ne. 38Fü ewü angbü ebï ci, gü ba, "Gbo nga e ngbü te ïrï Me! Me to wazi fü mü, angü ah tima mü fü a me-ye. Mü de mere miri te ena aküwa a! Gbo nga e ngbü te ïrï Me agbü kpï!" 39Te wü gara Farusi, de esüka mere bi wü kpara la, je ngü la bala, fü ewü amala ngü fü Yesu, gü ba, "Mere kpara deyï, ye mala ngü fü wü kpara ka-ye la, de wüh nga anga." 40Yesu gü ba, "Wüh ena anga teka ne? Ma emala fü yi dene zu ngü, angü Me le me-ye de wüh gbo nga ïrï ra bala. Te wü kpara la ena ace da egbo nga ïrï ra la, ngü la ena asiti te Me, fü ah adu ato wazi fü wü da, de wüh gbo nga ïrï ra tïne me-wü!" 41Te wü Yesu nü koro tïne cu gbamari ede Yerüsalema kpala, fü Yesu ayia ae jia ye, aceka kpï, awu Yerüsalema. Fü ah akpo da eku gba de ngura, teka siti ngü te ena amere te-ye te gara kpala ne. 42Fü ah amala ngü, gü ba, "Ööö! De-yi, wü kpara ka Yerüsalema, yi ceka la mere cïnga, te ena amaka yi te gara! Te yi ena ale ta ngü ka-ra, te Me tima ra teka aküwa yi ne eyi la, de bane, yi ena aküwa ta fanü. Amba tïtïne, yi le nda-yi de, angü ngü la wo te-ye ka-ye awo gbü jia yi. 43Te di bala, te gara, wü vügü ka-yi ena akoro de wazi, afü kere ʼbaranga ka-yi gbaa, ani nga yi. 44Wüh ena amörö yi de wü jaji ka-yi, anza ʼburu asidi. Fü ewü amümürü wü mere kambü ka-yi ʼburu akötö. Da biringbö, te ewü ena ace ao füh kiri ye, kpo ma! Kükürü de, angü kpara te Me tima teka aküwa yi ne, yi le engu nda-yi de!" 45Te wü Yesu du koro tete agbü Yerüsalema, fü engu anü sü ʼduwa, arï kpa etambasü Mere Kambü ka Me. Fü engu amaka mere bi wü kpara, te ewü ngbü ecïnzï wü e ka-wü kpala. Fü ah ayia akpo ʼduwa eliki ewü, 46gü ba, "Me mala teka Kambü ka-ye, gü neh fe? Me gü ba, 'Kambü ka-ni, ah de sü te wü kpara ena angbü egbo nga ïrï ni gbügbü.' Yi wu bala de? Amba nda-yi, yi fü tambasü Kambü ka Me eyi, ba sü ka wü mürü zi!" 47Fütanga ngü la, fü Yesu akpo angbü erï wü kpara gbü wü sïkpï ʼburu etambasü Kambü ka Me. Wü angbe cögbörö kovo de wü mürü rïrï ngbü ta egïrï kaje teka amörö engu. 48Amba wüh maka kaje te ewü ena azoro engu tete ne nda-wü de, angü cürü ngbü emere ewü, teka ngü ka mere bi wü kpara, te ewü ngbü ʼburu eje ngü gömö Yesu de mere tadu te wü ne.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
1Me mbeni koli so iri ti lo Ananias, lo na wali ti lo Safira aka mbeni yaka ti ala. 2Lo na wali ti lo aleke tënë si lo gbanzi mbage ti nginza ni; lo mu tanga ni, lo gue na ni si lo zia na gbe ti awatokua. 3Pierre atene na lo: “Ananias, ngbanga ti nyen si mo yeda titene Satan ali be ti mo? Yaka so mo ka so, mo gbanzi mbage ti nginza ni si mo tene mvene na Yingo-Vuru. 4Kozo titene mo ka yaka so, yaka ni ayeke fade ti mo. So mo ka ni so, nginza ni ayeke ti mo. Ngbanga ti nyen laa mo leke na be ti mo ti sara mara ti ye tongaso? Mo tene mvene na zo pepe, me na Nzapa!” 5So Ananias ama tënë so, lo ti si lo kui. Azo so kue ama tënë ti ye so, mbeto agbu ala mingi. 6Amaseka-koli aga, ala kanga kuâ ti lo na bongo si ala gue na ni ti lu ni. 7Nduru na ngbonga ota na pekoni, wali ti lo ali, lo hinga ye so asi fade pepe. 8Pierre ahunda lo: “Tene na mbi: yaka so ala ka so, nginza ni kue laa?” Lo kiri tënë: “Een, ni kue laa!” 9Tongaso Pierre atene na lo: “Ngbanga ti nyen si mo na koli ti mo, ala leke na be ti ala ti tara Yingo ti Kota Gbia so? Baa, akoli so alu koli ti mo ayeke na yanga ti da. Fade ala yeke mu nga mo ti gue na mo!” 10Gi hio tongaso, lo ti na gere ti Pierre si lo kui. Amaseka-koli ni ali si ala baa so lo kui awe. Tongaso ala mu lo, ague na lo si ala lu lo na tere ti koli ti lo. 11Azo ti Eglize ni kue na azo so kue ama tënë ti ye so, mbeto agbu ala mingi. 12Awatokua asara aye ti kpene na aye ti dongo be mingi na popo ti azo. Azo ti Jésus kue ayeke bongbi tere na gbe ti veranda so iri ni Veranda ti Salomon. 13Mbeni zo nde ti bongbi na ala ayeke daa pepe, me azo ni ayeke tene nzoni tënë ti ala mingi. 14Gba ti akoli na awali, na ndoni na ndoni ama na be na Kota Gbia si ala bongbi oko na azo ti Jésus. 15Azo ayeke sigigi na azo ti kobela na tere ti akota lege, ala zia azo ni na ndö ti agbogbo wala akelekpa titene tongana Pierre ayeke hon, gbe-de ti lo ahon na ndö ti ambeni na popo ti ala. 16Gba ti azo alondo na akodro so ayeke na tere ti Jérusalem, aga na azo ti kobela nga na azo so asioni yingo asara ala; ala kue tere ti ala aga nzoni. 17Tongaso, kota wayango-sandaga na azo ti tere ti lo, so ti tene azo ti bongbi ti asadusien, kota be asara ala na tere ti awatokua si ala ye ti sara mbeni ye. 18Ala gbu awatokua ni si abi ala na da ti kanga. 19Me na bi ni, mbeni ange ti Kota Gbia azi yanga ti da ti kanga ni, lo mu awatokua ni, lo sigigi na ala si lo tene na ala: 20“Ala gue aluti na ya ti kota da ti Nzapa si ala fa na azo atënë so kue ayeke mu fini na zo.” 21Awatokua ama yanga ti ange so: na ndaperere, ala gue ali na ya ti kota da ti Nzapa si ala to nda ti fa ye na azo. Kota wayango-sandaga na azo ti tere ti lo airi akangba ti azuife si ala bongbi, ala na azo ti Kota Bongbi ti Fango Ngbanga kue. Na pekoni, ala tokua titene a mu awatokua, a ga na ala na gbe ti ala. 22Me so aturugu asi, ala wara awatokua na da ti kanga ni pepe. Ala kiri na mbage ti azo ti fango ngbanga ni si ala fa peko ti tënë ni na ala, atene: 23“So e si na da ti kanga ni, e baa yanga ni kue akanga nzoni si aturugu ayeke bata ni. Me so e zi yanga ti da ni, e wara zo oko na ya ni pepe!” 24So akota wayango-sandaga na makonzi ti aturugu ti kota da ti Nzapa ama tënë so, ala hinga li ti ala na ye ni pepe; ala hunda tere ti ala, atene: “Ye ni ayeke ga ande tongana nyen!” 25Na pekoni, mbeni zo aga si lo tene na ala: “Baa, akoli so ala bi ala na da ti kanga so, ala yeke na ya ti kota da ti Nzapa si ala yeke fa ye na azo!” 26Tongaso makonzi ti aturugu ni na azo ti lo ague amu awatokua ni akiri na ala; me ala sara ngangu na awatokua ni pepe, ngbanga ti so ala sara mbeto titene azo abo ala na têne. 27So ala ga na awatokua ni, ala zia ala aluti na dawa ti azo ti Kota Bongbi ti Fango Ngbanga. Kota wayango-sandaga ahunda ala, atene: 28“E ke fade na ala na kuru go titene ala fa ye na iri ti koli so. Me ye ni asara tongana nyen si fango ye ti ala ni amu ya ti Jérusalem kue so? Na ndö ni, ala kiri atene, e laa e fâ lo!” 29Pierre na awatokua akiri tënë: “Alingbi e ma yanga ti Nzapa ahon ti azo. 30Ala, ala kanga Jésus na ndö ti keke ti kroa si lo kui, me Nzapa ti akotara ti e azingo lo na kuâ. 31Nzapa aya lo na nduzu na lege ti ngangu ti lo, lo zia lo Makonzi na Wasongo azo, ti mu lege na azo ti Israel ti zia ngbene lege ti sarango ye ti ala si Nzapa azi siokpari na li ti ala. 32E yeke tene tënë ti aye so e baa na le ti e, e na Yingo-Vuru so Nzapa amu lo na azo so ama yanga ti lo.” 33So azo ti fango ngbanga ni ama tënë so, ngonzo agbu ala ahon ndoni si ala ye ti fâ awatokua ni. 34Me mbeni farizien ayeke na popo ti azo ti fango ngbanga ni, iri ti lo Gamaliel. Lo yeke wafango-ndia si azo kue aye tënë ti lo mingi. Lo londo si lo hunda titene a sigigi na awatokua ni kete si. 35Na pekoni, lo tene na azo ti fango ngbanga ni, lo tene: “Azo ti Israel, ala sara hange na ye so ala yeke sara na akoli so! 36Na ya ti alango so ahon, Tedas so lo tene, ni yeke mbeni kota zo, aga; azo nduru na ngbangbo osio amu peko ti lo. Me na peko ti so a fâ lo awe, azo so kue amu peko ti lo akangbi kirikiri si bongbi ti lo ni ali ngu. 37Na peko ti lo, Judas, zo ti Galile, aga na ndembe ti dikongo wungo ti azo; lo mu gba ti azo na peko ti lo. Me lo nga, a fâ lo si azo ti peko ti lo akangbi kirikiri. 38Fadeso, ala ma tënë so mbi yeke tene na ala: ala sara ye oko na akoli so pepe, ala zia ala. Tongana ye so akoli so aleke si ayeke sara so alondo na zo, fade ali ngu. 39Me tongana alondo na Nzapa, ala amba ti mbi, ala yeke na ngangu ti kanga lege ni pepe! Ala sara hange si ala tiri bira na Nzapa pepe!” Azo ti fango ngbanga ni aye peko ti tënë ti Gamaliel. 40Ala iri awatokua ni, apika ala na fimbo si amu yanga na ala ti kiri ti tene tënë na iri ti Jésus pepe. Na pekoni, ala zi awatokua ni. 41So awatokua ni asigigi na ya ti Kota Bongbi ti Fango Ngbanga ni, be ti ala asi na ngia, ngbanga ti so Nzapa abaa so ala lingbi na bango pasi ndali ti iri ti Jésus. 42Na ya ti lango oko oko, na ya ti kota da ti Nzapa nga na ya ti ada ti azo, ala yeke fa ye na azo, ala yeke fa Nzoni Tënë ti Jésus so ayeke Mesii.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mû tapande ti awakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo
“Zo so ayeke be-ta-zo, mo yeke be-ta-zo na lo.”—PS. 18:25, FD.
ABIA: 63, 43
1, 2. Tongana nyen la David afa lani so lo yeke be-ta-zo na Nzapa? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)
NA BÏ, David na Abisaï ahon yeke yeke na popo ti aturugu 3000 so ayeke lango. Ala wara Gbia Saül na milieu ti aturugu ni na lango ahon na lo kue. Lo gue na yando ti Judée ti gi David na ti fâ lo. Abisaï asara tënë yeke na mê ti David, lo tene: “Zia mbi kpo [Saül] na likongo gi legeoko, fade mbi bungbi lo na sese na mbi kpo lo mbeni pëpe.” Kiringo tënë ti David ahon gbungo li ti zo. Lo tene: “Tongana zo azia maboko ti lo na ndo zo so [Jéhovah] asa mafuta na li ti lo, fade ngbanga ayeke na li ti zo so pëpe? . . . A lingbi [Jéhovah] agbanzi mbi si mbi zia maboko ti mbi pëpe na ndo zo so [Jéhovah] asa mafuta na li ti lo.”—1 Sam. 26:8-12.
2 David ahinga lani ye so a lingbi lo sara ti duti be-ta-zo na Jéhovah. Lo ye lani ti sara sioni na Saül ape. Ngbanga ti nyen? Ngbanga ti so Nzapa la asoro Saül ti ga gbia ti Israël. Awakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo na lo ayeke ne azo so lo soro ala. Biani, Jéhovah ahunda na awakua ti lo kue ti duti “be-ta-zo”.—Ps. 18:25, FD
3. Abisaï ayeke lani be-ta-zo na David tongana nyen?
3 Abisaï ane lani David. Na tapande, na ngoi so David ayeke gi ti honde tënë ti lango-sioni so lo sara na Bath-Séba, lo tokua ndo na Joab, ita ti Abisaï, ti zia Urie, koli ti Bath-Séba, na lê ti bira ti tene a fâ lo (2 Sam. 11:2-4, 14, 15; 1 Chron. 2:16). Peut-être Abisaï ahinga tënë ni lani, me lo ngbâ ti ne David tongana gbia so Nzapa asoro lo. Na ndo ni, Abisaï atara lâ oko ape ti sara kua na ngangu ti lo ti kota zo ti aturugu ti mû mbata ti gbia na ngangu. Ahon ti sara tongaso, lo tiri ti bata David si azo ti handa nga na awato ti lo asara sioni na lo ape.—2 Sam. 10:10; 20:6; 21:15-17.
4. (a) E hinga tongana nyen so David ayeke lani be-ta-zo na Nzapa? (b) Ambeni tapande wa e yeke sara tënë na ndo ni?
4 So David ake ti sara sioni na Gbia Saül afa so David ayeke be-ta-zo na Jéhovah. Na ngoi so lo de maseka, lo tiri ndali ti Jéhovah nga ndali ti azo ti Israël na lo fâ Goliath, yongoro koli so aye ti “bi kamene na lê ti aturugu ti Nzapa so ayeke na fini”. (1 Sam. 17:23, 26, 48-51). Na peko ti so David aga gbia na lo sara siokpari, prophète Nathan asuku na lo. David ayeda so lo sara siokpari na lo changé bê ti lo (2 Sam. 12:1-5, 13). Na lâ ti mbakoro ti David, lo ngbâ ti fa so lo yeke be-ta-zo na Nzapa. Na tapande, na nzoni bê, lo mû aye ti tene a leke na temple ti Jéhovah (1 Chron. 29:1-5). Tâ tënë, David asara akota faute, me lo ngbâ lani be-ta-zo na Nzapa (Ps. 51:6, 12; 86:2). Na ngoi so e yeke sara tënë na ndo ti tapande ti David na ti azo ti ngoi ti lo, zia e gi kiringo tënë na ahunda so: Zo wa la a lingbi e duti be-ta-zo na lo kozo? Ti duti be-ta-zo ahunda ti duti na asarango ye wa?
MO YEKE NGBÂ TI DUTI BE-TA-ZO NA JÉHOVAH?
5. E manda nyen na lege ti faute so Abisaï asara?
5 Na ngoi so Abisaï aye ti fâ Saül, lo yeke gi lani ti fa so lo yeke be-ta-zo na David. Me ndali ti so David ahinga so a yeke na lege ni ape ti sara sioni na “zo so [Jéhovah] asa mafuta na li ti lo”, lo zia lege na Abisaï ti fâ gbia ni ape (1 Sam. 26:8-11). E manda mbeni kpengba ye na lege ti ye so asi so: Na ngoi so e yeke soro zo so a lingbi e duti be-ta-zo na lo kozo, a lingbi e gbu li ti e na ndo ti afango ye ti Bible so alingbi ti mû maboko na e.
6. Atâa so a yeke na lege ni ti duti be-ta-zo na afami ti e nga na akamarade ti e, ngbanga ti nyen a lingbi e sara hange?
6 Ti duti be-ta-zo ayeke ye so ayeke londo na bê ti e, me bê ti zo ayeke handa zo mingi (Jér. 17:9). Ni la, a lingbi ti duti ngangu ape na mbeni zo so ayeke be-ta-zo na Nzapa ti gi ti duti be-ta-zo na mbeni kamarade ti lo so lo ye lo mingi wala na mbeni fami ti lo atâa zo ni ayeke sara ye ti sioni. Tongaso, tongana mbeni zo so e ye lo mingi azia ti voro Jéhovah a lingbi e girisa ape so a yeke kota ye mingi ti duti be-ta-zo na Jéhovah ahon tanga ti azo kue.—Diko Matthieu 22:37.
7. Tongana nyen la mbeni ita-wali angbâ be-ta-zo na Jéhovah na yâ ti mbeni ngangu ye?
7 Tongana a bi mbeni zo ti sewa ti mo na gigi ti bungbi, mo lingbi ti fa na Jéhovah so mo yeke be-ta-zo na lo. Na tapande, a bi mama ti Anne, [1] so ayeke mbeni ita-wali, na gigi ti bungbi. Mbeni lâ mama ti Anne airi lo na téléphone, lo tene lo ye ti gue ti bâ Anne. Mama ti Anne atene so vundu asara lo mingi ndali ti so afami ti lo ake ti sara tënë na lo. Mawa asara Anne, lo tene so lo yeke sara lettre na mama ti lo ti kiri tënë na lo. Kozo ti tene lo sara lettre ni, lo gbu li ti lo na ndo ti afango ye ti Bible (1 aCor. 5:11; 2 Jean 9-11). Anne asara lettre ni, na nzoni bê lo dabe ti mama ni so mama ni wani la azi tere ti lo na yâ ti fami ni ndali ti so lo sara siokpari na lo ke ti changé bê ti lo. Anne atene: “Oko ye so mo lingbi ti sara ti hon ndo ti vundu ti mo ayeke ti kiri na Jéhovah.”—Jacq. 4:8.
8. Asarango ye wa la alingbi ti mû maboko na e ti duti be-ta-zo na Nzapa?
8 Awakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo na lo na ngoi ti David asara tere ti ala kete, ala sara ye na nzoni bê nga ala sara ye na mbeto ape. Zia e bâ tongana nyen la asarango ye so alingbi ti mû maboko na e ti duti be-ta-zo na Jéhovah.
A LINGBI E SARA TERE TI E KETE
9. Ngbanga ti nyen Abner aye ti fâ David lani?
9 Na ngoi so David agbu na maboko ti lo li ti Goliath so lo fâ ni nga lo yeke sara tënë na Gbia Saül, azo use tongaso ayeke bâ lo lani. Mbeni oko ayeke Jonathan, molenge ti Saül, so ate mbele ti sara kamarade na David. Mbeni ayeke Abner so ayeke lani mokonzi ti aturugu (1 Sam. 17:57–18:3). Na pekoni, Abner amû maboko na Saül so aye ti fâ David. David atene: “Azo so asara ngangu na zo agi lege ti fâ mbi.” (1 Sam. 26:1-5; Ps. 54:5). Ngbanga ti nyen sarango ye ti Jonathan na mbage ti David ayeke nde na ti Abner? Legeoko tongana Jonathan, Abner ahinga lani so Nzapa la asoro David ti duti gbia ti Israël. Na peko ti kuâ ti Saül, Abner alingbi fade ti sara tere ti lo kete ti mû maboko na David ti fa so lo yeke be-ta-zo na Nzapa me pëpe ti mû maboko na Isboseth, molenge ti Saül. Na pekoni, na ngoi so Abner abungbi na mbeni wali ti Gbia Saül, peut-être lo yeke gi lani ti ga gbia lo wani.—2 Sam. 2:8-10; 3:6-11.
10. Ngbanga ti nyen la Absalom ayeke lani be-ta-zo na Nzapa ape?
10 Molenge ti David, Absalom, asara tere ti lo kete ape asara si lo yeke be-ta-zo na Nzapa ape. Absalom aye lani ti ga gbia, ni la lo leke “puse ti mbarata, na lo iri azo bale-oku ti kpe na gbele lo.” (2 Sam. 15:1). Lo sara nga si azo ti Israël ayeda ti mû peko ti lo. Legeoko tongana Abner, Absalom aye lani ti fâ David, atâa so lo hinga so Jéhovah la asoro lani David ti ga gbia ti Israël.—2 Sam. 15:13, 14; 17:1-4.
11. Ye so asi na Abner, Absalom, na Baruc so Bible asara tënë ni amû maboko na e tongana nyen?
11 Tongana mbeni zo asara tere ti lo kete ape nga lo ye kota ndo mingi, a yeke duti ngangu na lo ti ngbâ be-ta-zo na Nzapa. Ti tâ tënë ni, mbeni wakua ti Jéhovah so ayeke be-ta-zo aye ti gi ye gi ndali ti nzoni ti lo wani ape nga lo ye ti sara ye ti sioni ape. Ye oko, tongana mbeni Chrétien asara nzara ti wara mosoro wala mbeni nzoni kua na yâ ti dunia so alingbi ti buba songo ti lo na Jéhovah. Na mbeni ngoi, Baruc, secrétaire ti prophète Jérémie, aye lani ti wara mbeni ye so lo yeke na ni ape ye so asara si lo yeke na ngia ti sara kua ti Nzapa encore ape. Jéhovah atene na lo atene: “Bâ, ye so Mbi yä na nduzu, fade Mbi fâ na sese, na ye so Mbi lu, fade Mbi gboto; fade Mbi sara tongaso na sese ni kue. Mo yeke gi kota ye teti mo mveni? Mo gi ye so pëpe.” (Jér. 45:4, 5). Baruc ayeda na wango ni. A yeke nzoni e nga kue e bata wango so na li teti so e yeke ku hunzingo ti aye ti dunia so.
12. Fa ngbanga ti nyen la e lingbi pëpe ti duti be-ta-zo na Nzapa tongana e gi gi aye so anzere na e.
12 Daniel, mbeni ita-koli na Mexique, ayeke lani na bezoin ti soro ti duti be-ta-zo na Nzapa wala ti gi gi aye so anzere na lo. Lo ye lani ti sara mariage na mbeni molenge-wali so ayeke Témoin ape. Daniel atene: “Mbi ngbâ lani ti tokua lettre na lo même na peko ti so mbi komanse kua ti pionnier. Me na nda ni, mbi sara tere ti mbi kete nga mbi fa na mbeni ancien so akpengba na lege ti yingo so mbi hinga zo so a lingbi mbi duti be-ta-zo na lo ape. Lo mû maboko na mbi ti bâ so ti ngbâ be-ta-zo na Nzapa a lingbi mbi zia ti tokua lettre na molenge-wali ni. Na peko ti so mbi sambela Jéhovah mingi nga mbi toto na lo, mbi zia lege ni. Hio na pekoni, mbi wara ngia mingi na yâ ti kua ti fango tënë.” Na pekoni, Daniel asara mariage na mbeni ita-wali so aye Jéhovah na fadeso lo yeke surveillant ti circonscription.
DUTINGO BE-TA-ZO NA JÉHOVAH AYEKE MÛ MABOKO NA E TI SARA YE NA NZONI BÊ
13. Tongana nyen la Nathan angbâ lani be-ta-zo na Nzapa nga na David na ngoi so David asara lani siokpari?
13 Tongana e yeke be-ta-zo na Jéhovah, e lingbi nga ti duti be-ta-zo na amba ti e nga ti mû maboko na ala nzoni mingi. Prophète Nathan angbâ lani be-ta-zo na David na lo ngbâ nga be-ta-zo na Nzapa. Nathan amä so David asara lango-sioni nga lo leke si a fâ koli ti wali ni na yâ ti bira. Na ngoi so Jéhovah atokua lani Nathan ti suku na David, prophète ni ayeda ti sara ni nga lo sara ye na mbeto ape atâa so lo yeke lani be-ta-zo na David. Nathan asara ye na ndara nga lo sara tënë ni na David na nzoni bê. Nathan afa na David tapande ti mbeni zo ti mosoro so asara ye na lege ni ape na lege so lo mû molenge ti taba ti mbeni wayere. Na lege ti tapande so lo mû maboko na David ti bâ so sioni so lo sara ayeke kota mingi. Tongana Nathan abâ so ngonzo asara David ngangu ndali ti ye so zo ti mosoro so asara, lo tene na lo, lo tene: “Mo yeke zo ni so!” David aga ti hinga so lo sara siokpari na tere ti Jéhovah.—2 Sam. 12:1-7, 13.
14. Tongana nyen la mo lingbi ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah na kamarade ti mo wala na fami ti mo?
14 Sarango ye na nzoni bê ayeke mû maboko na mo na ngoi so mo hinga pëpe zo wa la a lingbi mo duti be-ta-zo na lo. Na tapande, peut-être mo hinga tënë nzoni na ndo ti mbeni kota siokpari so mbeni ita asara. Peut-être mo bâ so a yeke nzoni mo ngbâ be-ta-zo na lo, mbilimbili tongana lo yeke kamarade ti mo wala mbeni fami ti mo. Me tongana mo honde ndo ti sioni ni, mo yeke be-ta-zo na Nzapa ape. Kozoni kue, a lingbi mo duti be-ta-zo na Jéhovah. Tongaso, legeoko tongana Nathan, sara ye na nzoni bê me woko yâ ti tënë ni pëpe. Tene na kamarade ti mo ni wala na fami ti mo ni ti gi mungo maboko ti a-ancien. Tongana lo sara ni hio ape, dutingo be-ta-zo ti mo na Nzapa ayeke pusu mo ti sara tënë ni na a-ancien. Tongana mo sara tongaso, mo yeke ngbâ be-ta-zo na Jéhovah nga mo yeke sara ye na kamarade ti mo wala fami ti mo ni na nzoni bê, ndali ti so a-ancien ayeke tara ti kiri na mara ti zo tongaso na nzoni lege na ala yeke sara ni na ngangu ape.—Diko Lévitique 5:1; aGalate 6:1.
DUTINGO BE-TA-ZO NA NZAPA AYEKE MÛ MABOKO NA E TI SARA YE NA MBETO APE
15, 16. Ngbanga ti nyen Husaï ayeke lani na bezoin ti sara ye na mbeto ape si lo ngbâ be-ta-zo na Nzapa?
15 Husaï ayeke lani na bezoin ti sara ye na mbeto ape si lo duti be-ta-zo na Nzapa. Husaï ayeke lani mbeni kamarade ti Gbia David so ayeke be-ta-zo na lo. Ye oko, ti duti be-ta-zo na David aga lani ngangu na lo na ngoi so azo ti Israël mingi aye gi Absalom, nga Absalom ayeke gi lani ti mû Jérusalem na ti ga gbia (2 Sam. 15:13; 16:15). David akpe lani gbata ni, me Husaï asara lani nyen? Lo dö lani David lo zia na lo mû maboko na Absalom? Ên-ën. Atâa so David ayeke lani mbakoro nga azo mingi ayeke gi lani ti fâ lo, Husaï angbâ lani be-ta-zo na lo ndali ti so Jéhovah la asoro David ti ga gbia. Tongaso, Husaï amonté na Hoto ti akeke ti olive ti tingbi na David.—2 Sam. 15:30, 32.
16 David ahunda na Husaï ti kiri na Jérusalem, na ti sara ye mo bâ mo tene lo yeke kamarade ti Absalom nga ti sara si Absalom amä wango ti lo ahon ti mä wango ti Ahitophel. Husaï azia fini ti lo na yâ ti kpale, lo fa so lo yeke be-ta-zo na Jéhovah na lo sara ye so David ahunda na lo ti sara. David asambela lani ti tene Jéhovah amû maboko na Husaï, na Jéhovah amä sambela ti lo ni. Absalom amä wango ti Husaï ahon ti mä wango ti Ahitophel.—2 Sam. 15:31; 17:14.
17. Ngbanga ti nyen a lingbi e sara ye na mbeto ape si e ngbâ be-ta-zo na Nzapa?
17 A lingbi e sara ye na mbeto ape ti duti be-ta-zo na Jéhovah. Mingi ti e asara ye na mbeto ape ti luti ngangu na gbele kangango lege ti azo ti sewa ti e, akamarade ti place ti kua, wala akota zo ti kodoro ti mû lege na e ti ngbâ be-ta-zo na Nzapa. Na tapande, Taro so ayeke na Japon aye lani mingi ti ngbâ be-ta-zo na babâ na mama ti lo nga ti mä yanga ti ala na ngoi so lo de lani kete. Lo mä yanga ti ala gi pëpe ngbanga ti so a hunda na lo ti sara ni, me a yeke ndali ti so lo ye ti zia ngia na bê ti ala. Me na ngoi so aTémoin ti Jéhovah akomanse ti manda Bible na lo, babâ na mama ti lo aye ti tene lo zia lege ni. Ye so asara lo nzoni ape, nga lo bâ so a yeke lani ngangu na lo ti fa na ala so lo ye ti gue na bungbi. Taro atene: “Ngonzo asara ala ngangu tongaso ala ke ti tene mbi ga mbi bâ ala na yanga-da. Mbi sambela lani Nzapa ti mû maboko na mbi ti sara ye alingbi na desizion ti mbi. Fadeso sarango ye ti ala achangé, mbi lingbi ti gue lakue ti bâ ala.”—Diko aProverbe 29:25.
18. Article so amû maboko na mo tongana nyen?
18 Legeoko tongana David, Jonathan, Nathan nga na Husaï, peut-être e wara ngia mingi na lege so e ngbâ be-ta-zo na Jéhovah. E ye lâ oko ape ti sara ye tongana Abner na Absalom so angbâ lani be-ta-zo ape. E ye biani ti ngbâ be-ta-zo na Jéhovah tongana ti David. Teti so siokpari ayeke na tere ti e, e yeke sara afaute. Ye oko, e lingbi ti fa so ti duti be-ta-zo na Jéhovah la ayeke kota ye na yâ ti fini ti e.
^ [1] (paragraphe 7) A changé ambeni iri ni.


text:
Royaume ti Nzapa ayeke nyen?
Ti mo a yeke . . .
mbeni ye so ayeke na yâ ti bê ti zo?
gi mbeni senge tënë tongaso?
mbeni gouvernement so ayeke na yayu?
YE SO BIBLE ATENE
“Fade Nzapa ti yayu ayä royaume so afuti lâ oko pëpe.”—Daniel 2:44, La Sainte Bible en sango.
‘A mû Molenge-koli na e; na fade ngangu ti komande ayeke na ndogo ti Lo.’—Ésaïe 9:5.
TËNË SO ABÂ MO TONGANA NYEN?
Mbeni gouvernement ti mbilimbili so mo lingbi ti wara ye ti nzoni dä. —Ésaïe 48:17, 18.
Mo yeke duti na nzoni seni nga na ngia na yâ ti fini dunia so ayeke ga.—Apocalypse 21:3, 4.
E LINGBI TI YEDA BIANI NA YE SO BIBLE ATENE?
En, ndali ti ambeni raison use tongaso:
Jésus afa ye so Royaume ti Nzapa ayeke sara ande. Jésus afa lani na adisciple ti lo ti sambela ti tene Royaume ti Nzapa aga nga ti tene a sara ye so bê ti Nzapa aye na ndo ti sese (Matthieu 6:9, 10). Jésus asara ambeni ye so afa tongana nyen a yeke kiri ande tënë na sambela so.
Na ngoi so lo yeke lani na ndo ti sese, Jésus amû kobe na azo, lo sava azo ti kobela nga lo zingo akuâ (Matthieu 15:29-38; Jean 11:38-44). Teti so lo yeke ga ande Gbia ti Royaume ti Nzapa, Jésus afa kete yanga ti aye ti nzoni so Royaume ni ayeke sara ande na azo so ayeke duti na gbe ni.—Apocalypse 11:15.
Aye so ayeke si na yâ ti dunia so afa so Royaume ti Nzapa aga nduru ti si awe. Jésus atene lani so kozo si Royaume ni aga ti zia siriri na ndo ti sese, fade dunia ni ayeke si singo na atënë ti bira, nzara nga na yengingo ti sese.—Matthieu 24:3, 7.
A yeke aye so e yeke bâ ni laso. Tongaso e hinga na bê ti e kue so Royaume ti Nzapa aga nduru awe ti hunzi akpale so kue.
BÂ TËNË SO
Azo ayeke duti ande tongana nyen na gbe ti Royaume ti Nzapa?
Kiringo tënë ni ayeke na PSAUME 37:29 nga na ÉSAÏE 65:21-23.
TI HINGA AMBENI TËNË
Ye so Nzapa aye ti sara teti sese ayeke nyen?
Bible afa ndani so Nzapa aleke sese, nga lawa si pasi ayeke hunzi. A fa nga sese ni ayeke ga ande nyen nga azo wa la ayeke duti ande na ndo ni.


text:
1Enga wüna, mü ngbü efï, gü ba, "Ni de züka kpara, te ni tï eyi akolo ngü ka wü bu ni?" Kpara te o mü miri neh da? Te mü fï, gü ba, "Ngü ka wü bu ni esiti, Me ena ato kuru te ewü la," te di bala, ah le de mü fï ngü la mbi mbi mbi feke. Te mü mala, gü ba, "Wü bu ni ngbü emere siti ngü la," mü ngbü efï, gü ba, "Me wu siti ngü ka-ni nda de?" Te di bala, mü ngbü eza mere lïya la, eo gbü nzö mü de tete-mü! Me ena ato kuru te mü ato, angü mü ngbü emere ngü la kpah bala. 2Me ngbü ekolo ngü ka siti wü kpara de bala me-ye. Angü nih wu kpo, gü ba, engu ena akolo ngü la mbi, areke areke. 3Enga wüna, te mü ngbü kpah emere siti ngü baka nda wü bü mü de bala, fü mü adu afü te-mü, angbü da ekolo lïya ka wü bu mü la, mü efï nda-mü, gü ba, ni ena aküwa gbü lïya ka Me? Ah bala de! 4Yi ngbü efï, gü ba, "Me wu siti ngü ka-ani de. Ah tï ato kuru te ani kpah de." Amba ah bala de! Me le yi de züka maguma ye. Te di bala, engu le ato kuru te yi kere la de, me-ye, angü ah ce lakï eyi fü yi, de yi fü maguma yi, teka fü yi aküwa. Amba te nzö yi kpekpeke, yi le ace wü siti ngü ka-yi la fï de la, yi tï aküwa kpah de! Adu sïkpï ena akoro, te Me ena aye süka ngü ka wü kpara ʼburu. Gbü sïkpï la, Me ena ato mere kuru te yi, angü yi ngbü efala züka ngü kaka-na ne afala. 6Te yi ngbü emere siti ngü la, Me ena ato kuru te yi. Amba te yi ngbü emere züka ngü la, Me ena aküwa yi fï mere badi. 7Mene wü kpara, te ewü ngbü eto te-wü fï bü da emere züka ngü, te reke areke gbü jia Me, fanü fanü Me ena agbo nga ïrï ewü, fü ah aküwa ewü fï mere badi. 8Wü gara kpara le züka ngü ka Me nda-wü de. Wüh ngbü efï ka-wü bü nga ngü ka-wü. Wüh ngbü eo to wü bü nzö teka adi emere siti ngü. Te di bala, maguma Me ena anzu eküte ewü, angü Me le siti ngü ka-ewü la nda de. 9Me ena ato kuru te wü kpara, te ewü ngbü emere siti ngü de bala ne ʼburu, anga wüh de wü di enga Yïsarayele, anga wüh de wü ganzi kpara. Angü Me tï afüwa gara kpara biringbö nda de. 10Fü Me adu ato züka ngü fü mene wü kpara, de te wüh ngbü emere züka ngü ne, te wüh de wü di enga Yïsarayele, anga wü ganzi kpara. Angü engu ena agbo nga ewü ʼburu, da eto wazi fü ewü, fü ewü adi engbü zözö, de gu maguma wü. 11Engu ena akolo ngü ka wü kpara ʼburu, te nga ngü te ewü ngbü emere, angü Me füwa kpara nda de. 12Teka ngü ka wü di enga Yïsarayele, Me to ta Rïrï ka-ye fü ewü eyi gügü gömö Müse. Te wüh ngbü emere siti ngü la, Me ena ato kuru te ewü, angü wüh le aje rïrï kaka-na de. Angü te mü ngbü eje Rïrï ka Me bü de güje mü kükürü, mü mere ngü engu de la, ngü la tï areke gbü jia Me nda de. Ah le de mü je Rïrï ka Me, ale de maguma mü, da emere ngü engu amere, teka fü ngü ka-mü angbü mbi gbü jia Me. Teka ngü ka wü ganzi kpara, te ewü wu Rïrï ka Me te enga gina la de ne, te wüh mere siti ngü la, Me ena ato kuru te ewü kpah ato fanü fanü, angü wüh wu siti ngü ake züka ngü kpo. 14Amba wü ganzi kpara, te ewü wu ngü teka Rïrï ka Me nda-wü de ne, te wüh ngbü emere wü ngü te Me ngbü ele la, ah baka te wüh je Rïrï ka Me eyi. Angü ngü de te ewü ngbü emere ereke areke gbü jia Me ne, ah eyi baka Rïrï ka Me fü ewü. 15Ah ge baka te Me o Rïrï ka-ye la eyi emaguma ewü. Kpah bala, wüh tï eyi awu kpa emaguma wü, gü ba, wü ngü te ani ele amere, ah de züka ngü, anga ah de siti ngü. 16Me wu siti ngü emaguma wü kpara ʼburu kpo. Adu sïkpï ka Me ena akoro, te engu ena ao Yesu Kurisito, teka aye süka ngü ka wü kpara, baka ngü te ma ngbü fï bü erï wü kpara di ne. Angü gbü sïkpï la, engu ena aye süka ngü ka wü kpara mbi mbi mbi, kpini te nga wü ngü te di emaguma ewü. 17Te mü de enga Yïsarayele la, ah le de mü fï ngü ka-mü mbi mbi mbi. Yi ngbü ecu ngü yi, gü ba, "Ani de kpara ka Me. Ani ena aküwa teka ngü ka Rïrï ka Me, ta te engu to fü wü kundu ani esaka Müse ne?" Ah bala de! 18Wüh gü tamu Rïrï ka Müse eyi fü yi fanü. Yi wu züka ngü te ngbü ereke gbü jia Me ne, kpah kpo. Amba, te yi mere wü ngü engu la nda-yi de la, yi ena aküwa neh baye baye? 19Yi ngbü emala, gü ba, "Me mala zu ngü ka-ye eyi ʼburu ʼburu fü wü kundu ani gömö Müse. Ani wu ngü ka Me kpo. Ani de kpeke kpara. Ani ngbü egü tamu ngü la fü wü bu ani. Ani ngbü erï wü kpara, te jia ewü ni ani, da esere kaje fü ewü, teka de wüh wu ngü ka Me." 21Ah mbi, amba te yi ngbü erï wü bu yi de ngü ka Me la, yi le adi emere wü ngü la cu me-yi de, neh teka ne? Yi gü ba, "Kpara mere e azi e de," anga yi du ngbü ezi e ka wü bu yi, teka ne? 22Yi ngbü emala, gü ba, "Kpara mere e amere waza de," amba yi di ngbü engbü de wü gara würüse gbü zi, neh teka ne? Yi gü ba, "Ngü ka faranda esiti. Ah le ta de wüh mofo ngü la de." Te di bala, yi du ngbü enü ezü wü e, de te wüh ngbü eto gbü faranda, neh teka ne? 23Yi gü ba, "Ani de wü kpara ka Me, angü ani wu ngü ka Me kpo." Yi du ngbü eto lümü te Me cu me-yi, teka ne? Te di bala, yi le ngü ka Me de maguma yi fanü, nda-yi de. 24Ngü ka-yi kpah baka ngü ka wü kundu yi, ta te wüh ba gbü Ngari Me, gü ba, "Wü kpara ngbü esiti ïrï Me ne, teka ngü ka-yi, wü di enga Yïsarayele." 25Wü di enga wüna, yi ngbü efï, gü ba, "Ani de kpara ka Me, angü ani tï eyi esa basa?" Te yi ngbü emere zu ngü ka Me la, ngü ka basa ka-yi la ena adi de züka ngü fanü fanü. Amba, te yi mere Rïrï ka Me mbi mbi de la, ngü ka basa ka-yi la ena adi de kükürü ngü. Ah tï areke yi gbü jia Me nda de. 26Kpara te ngbü emere Rïrï ka Me de maguma ye ʼburu, Me ena aceka engu baka züka kpara ka-ye, anga te engu tï eyi esa basa, anga ah tï esa basa kpah de la, ah mere ngü de. 27Yi gü ba, "Ani de wü kpara ka Me. Ani ngbü emere gele ka Me, angü ani tï eyi esa basa." Amba yi mere zu Rïrï ka Me nda-yi de. Wü gara kpara ladü, te ewü tï esa basa de ne, wüh du ngbü emere Rïrï ka Me me-wü ereke areke. Ngü la to lümü fü yi de? Yi ceka te-yi ʼbe, angü Me ena ato kuru te yi gbü ngü la. 28Ngü te ena ao yi mbi gbü jia Me, fü engu aceka yi baka züka wü kpara ka-ye ne, ah de ne ngü ne? Ah de ngü ka matï esa basa, baka te wü di enga Yïsarayele ngbü emala ne? Ah bala de! Ah ka-ye de ngü ka Nzïla Wazi Me te ngbü efü maguma kpara. Ngü ka gele tï areke ngü ka-mü gbü jia Me nda de. Te Nzïla Wazi Me fü maguma mü me-ye la, Me ena adu aceka mü cu baka züka kpara ka-ye. Amba te yi ngbü emere wü gele, teka de wü kpara di eceka ani baka züka wü kpara la, ah ena adi ka-ye de töndö ngü kükürü.
Copyright
Learn More


text:
Nyen la alingbi ti sara si sewa aduti na ngia?
Mo pensé a yeke . . .
ndoye?
nginza?
mbeni ye nde?
YE SO BIBLE ATENE
“Ngia ayeke na ala so amä tënë ti Nzapa na abata ni!”—Luc 11:28, Mbeti ti Nzapa ti fini dunia.
TËNË SO ABÂ MO TONGANA NYEN?
Ye so ala lingbi ti sara ti ye tere ngangu.—aÉphésien 5:28, 29.
Ye so ala lingbi ti sara ti ne mba mingi.—aÉphésien 5:33.
Ye so ala lingbi ti sara ti mä tere nzoni.—Marc 10:6-9.
E LINGBI TI YEDA BIANI NA YE SO BIBLE ATENE?
En, ndali ti ambeni raison use tongaso:
Nzapa la asara si sewa abâ gigi. Bible atene so “na lege ti [Jéhovah Nzapa] asewa kue . . . awara iri ti ala”. (aÉphésien 3:14, 15). A ye ti tene so Jéhovah la asara si sewa abâ gigi. Nda ti tënë so ane, ngbanga ti nyen?
Bâ tapande so: Tongana mo te mbeni nzerengo kobe na mo ye ti hinga aye so ayeke na yâ ni, mo yeke hunda zo wa? Mo yeke hunda tâ gi lo so atö kobe ni so.
Legeoko nga, tongana mo ye ti hinga ye so asara si sewa aduti na ngia, a yeke nzoni mo bâ ndo na mbage ti Jéhovah, Lo so azia na sese tënë ti sewa.—Genèse 2:18-24.
Nzapa aye si mo duti nzoni. A yeke nzoni sewa ti mo agi wango na mbage ti Jéhovah, so lo zia ni na yâ ti Bible. Ngbanga ti nyen? “Ngbanga ti so lo yeke bi bê ti lo” na ndo ti mo (1 Pierre 5:6, 7). Jéhovah aye nzoni ti sewa ti mo, na hinga so awango ti lo ayeke lakue nzoni.—aProverbe 3:5, 6; Ésaïe 48:17, 18.
BÂ TËNË SO
Mo lingbi ti sara nyen ti duti nzoni koli, wala nzoni wali, nzoni babâ wala nzoni mama?
Kiringo tënë ni ayeke na A-ÉPHÉSIEN 5:1, 2 nga na ACOLOSSIEN 3:18-21.
TI HINGA AMBENI TËNË
Sewa ti mo alingbi ti duti na ngia
Mo lingbi ti duti na ngia na yâ ti mariage ti mo nga na sewa ti mo tongana mo sara ye alingbi na awango ti Bible.


text:
A yeke nzoni e sambela Jésus?
A DE ti ninga ape, mbeni zo ti gingo nda ti ye ahunda amaseka 800, so ayeke na yâ ti abungbi ti vorongo nzapa nde nde, ti hinga wala ala mä na bê so Jésus ayeke kiri tënë na asambela. Tongana a mû azo 100, ala 60 na ndo ni atene so ala mä na bê biani so lo yeke sara ni. Ye oko, mbeni maseka-wali asû Nzapa na place ti iri ti Jésus.
Mo tene ti mo nyen? A yeke nzoni e sambela Jésus wala Nzapa? * Ti wara kiringo tënë ni, kozoni kue, zia e bâ ye so Jésus afa na adisciple ti lo na ndo ti sambela.
JÉSUS AFA NA E TI SAMBELA ZO WA?
Jésus afa na e zo so a yeke nzoni e sambela lo.
FANGO YE TI LO: Lani, na ngoi so mbeni disciple ti Jésus ahunda lo atene, “Seigneur, fa na e tongana nyen ti sambela”, Jésus akiri tënë atene: “Tongana ala yeke sambela, ala tene: ‘Babâ.’” (Luc 11:1, 2). Na ndo ni, na yâ ti mbeni fango ye ti lo so azo ahinga ni mingi, Jésus awa azo so ayeke mä lo ti sambela. Lo tene: “Mo sambela Babâ ti mo.” Nga, lo dë bê ti ala, lo tene so Babâ ti ala “ahinga aye so ala yeke na bezoin ni kozoni si ala hunda ni na lo.” (Matthieu 6:6, 8). Na bï so si na ndade ni Jésus akui, lo tene na adisciple ti lo, lo tene: “Tongana ala hunda mbeni ye na Babâ, lo yeke mû ni na ala na iri ti mbi.” (Jean 16:23). Jésus afa na e ti sambela zo so ayeke Babâ ti lo nga Babâ ti e, Jéhovah Nzapa.—Jean 20:17.
TAPANDE TI LO: Ti lingbi na ye so lo fa na azo na ndo ti sambela, Jésus lo wani lo sambela, lo tene: “Babâ, mbi sepela mo na lê ti azo kue, mo Seigneur ti yayu na ti sese.” (Luc 10:21). Mbeni lâ, “Jésus ayô lê ti lo na nduzu na lo tene: ‘Babâ, mbi kiri singila na mo so mo mä mbi.’” (Jean 11:41). Nga, tongana lo ga lani nduru ti kui, Jésus asambela lo tene: “Babâ, mbi zia yingo ti mbi na maboko ti mo.” (Luc 23:46). Na sambelango Babâ ti lo ti yayu, so ayeke “Seigneur ti yayu na ti sese,” Jésus azia mbeni nzoni tapande teti azo kue ti mû peko ni (Matthieu 11:25; 26:41, 42; 1 Jean 2:6). Eskê adisciple ti Jésus ti ândö amä yâ ti afango ye ti lo ni tongaso?
ACHRÉTIEN TI ÂNDÖ ASAMBELA LANI ZO WA?
Ayenga kete na peko ti so Jésus akiri na yayu, awato akomanse ti zia mbeto na bê ti adisciple ti lo nga ti sara ngangu na ala (Kusala 4:18). Ni la, ala sambela ti hunda mungo maboko, me zo wa la ala sambela lo? “Na beoko ala yä go ti ala na nduzu na Nzapa,” ala sambela lo ti mû maboko na ala “na lege ti iri ti wakua ti [lo] so ayeke nzoni-kue, Jésus.” (Kusala 4:24, 30). Adisciple ti Jésus amû lani gi peko ti aye so lo fa na ndo ti sambela. Ala sambela Nzapa, me Jésus ape.
Angu mingi na pekoni, bazengele Paul afa tongana nyen la lo na amba ti lo asambela lani. Lo sû mbeti na amba ti lo aChrétien, lo tene: “Lakue tongana e yeke sambela teti ala, e yeke kiri singila na Nzapa Babâ ti Seigneur ti e Jésus Christ.” (aColossien 1:3). Paul asû nga mbeti na amba ti lo aChrétien ti tene “na iri ti Seigneur ti e Jésus Christ ala kiri singila lakue teti aye kue na Nzapa so ayeke Babâ ti e.” (aÉphésien 5:20). Na lege ti atënë so, e bâ so Paul awa azo ti sambela ‘teti aye kue na Nzapa Babâ’, me na iri ti Jésus.—aColossien 3:17.
Legeoko tongana ti aChrétien ti ândö, e lingbi ti fa so e ye Jésus tongana e sara ye alingbi na awango so lo mû na ndo ti sambela (Jean 14:15). Tongana e sambela gi Babâ ti e so ayeke na yayu, e yeke bâ so lo yeke kiri tënë na asambela ti e, nga e yeke tene oko tënë so ayeke na Psaume 116:1, 2, e tene: “Mbi ndoye L’Éternel teti Lo mä [mbi] . . . Fade mbi di iri ti Lo na lâ ti fini ti mbi kue.” *
^ par. 3 Bible atene so Nzapa na Jésus alingbi tere pëpe. Ti hinga ambeni tënë na ndo ni, bâ chapitre 4 ti buku Bible afa nyen biani?, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.
^ par. 11 Ti tene asambela ti e anzere na Nzapa, a lingbi e sara kue ti sara aye so lo hunda. Ti hinga ambeni tënë na ndo ni, bâ chapitre 17 ti buku Bible afa nyen biani?


text:
1“Mbi tene tënë so na ala titene mabe ti ala ati pepe. 2Fade azo ayeke tumba ala na ya ti ada ti sambelango Nzapa. Na ndö ni, ngbonga ni ayeke ga so fade ambeni zo ayeke fâ ala si azo ni ayeke tene na be ti ala atene, kua ti Nzapa laa ala yeke sara so. 3Azo ni ayeke sara ye so na ala, ngbanga ti so azo ni ahinga Babâ wala mbi pepe. 4Me mbi tene tënë so na ala titene, tongana ngbonga ni alingbi awe, ala dabe ti ala na tënë so mbi tene na ala.” “Mbi tene tënë so na ala kozoni pepe, ngbanga ti so mbi yeke na tere ti ala. 5Me fadeso, mbi yeke kiri na tere ti lo so lo tokua mbi, me zo oko na popo ti ala ahunda mbi pepe, atene: ‘Mo yeke gue na ndo wa?’ 6Me vundu agbu be ti ala ngbanga ti tënë so mbi tene na ala so. 7Andaa mbi tene na ala taa-tënë: ayeke nzoni titene mbi gue. Biani, tongana mbi gue pepe, Wagbungo-koko ayeke ga ande na tere ti ala pepe. Tongana mbi gue, fade mbi yeke tokua lo na ala. 8Tongana lo ga, fade lo yeke fa na azo ti dunia so atene, ala yeke handa tere ti ala na ndö ti tënë ti siokpari, na ndö ti tënë ti ye ti mbirimbiri nga na ndö ti tënë ti fango ngbanga ti Nzapa. 9Azo ti dunia ayeke handa tere ti ala na ndö ti tënë ti siokpari, ndali ti so azo ni ama na be na mbi pepe. 10Azo ni ayeke handa tere ti ala na ndö ti tënë ti ye ti mbirimbiri, ndali ti so mbi yeke gue na Babâ si ala, azo ti mbi, ala yeke kiri ti baa mbi pepe. 11Azo ni ayeke handa tere ti ala na ndö ti tënë ti fango ngbanga ti Nzapa, ndali ti so a fâ ngbanga na li ti gbia ti dunia so awe. 12“Mbi yeke na tënë mingi ti tene na ala, me ti fadeso ala lingbi ti kanga be ti ala daa pepe. 13Tongana Yingo ti taa-tënë aga ande, lo yeke fa na ala taa-tënë kue. Lo yeke fa gi tënë ti be ti lo pepe, me lo yeke fa na ala ye so lo yeke ma; lo yeke fa nga na ala tënë ti aye so ayeke si. 14Fade lo yeke gonda mbi, ngbanga ti so lo yeke mu tënë ti mbi ti tene na ala. 15Ye so kue Babâ ayeke na ni, ayeke ti mbi. Ndani laa mbi tene: ‘Fade Yingo ayeke wara ye so ayeke ti mbi si lo yeke tene na ala.’ ” 16“Ngoi angba gi kete titene ala kiri abaa mbi pepe si kete na pekoni, ala yeke kiri ti baa mbi.” 17Ambeni disiple ti Jésus ahunda tere ti ala, atene: “Nda ti tënë so lo tene so ayeke nyen, so lo tene: ‘Ngoi angba gi kete titene ala kiri abaa mbi pepe si kete na pekoni, ala yeke kiri ti baa mbi’? Lo tene nga, lo tene: ‘Mbi yeke gue na Babâ.’ 18So lo tene: ‘Ngoi angba gi kete’, nda ni ayeke nyen? E hinga nda ti tënë so pepe.” 19Jésus ahinga atene, ala ye ti hunda lo na tënë; nilaa lo tene na ala: “Mbi tene fade, mbi tene: ‘Ngoi angba gi kete titene ala kiri abaa mbi pepe si kete na pekoni, ala yeke kiri ti baa mbi.’ Tënë so ala yeke hunda tere na popo ti ala na ndö ni laa? 20Biani, mbi tene na ala taa-tënë: fade ala yeke toto, ala yeke dema tere, me azo ti dunia ayeke duti ti ala na ngia. Ala, adisiple ti mbi ayeke na vundu, me vundu ti ala ayeke kiri ti ga ngia. 21Tongana ngbonga ti dungo ti wali aga nduru, lo yeke na vundu, ngbanga ti so lango ti pasi ti lo asi awe. Me tongana lo du molenge ni awe, lo girisa pasi ti lo; be ti lo ayeke na ngia, ngbanga ti so lo du molenge na sese awe. 22Ye so ayeke si na ala fadeso ayeke tongaso: fade ala yeke na vundu, me na pekoni, mbi yeke kiri ti ga ti baa ala si be ti ala akiri asi na ngia. Mara ti ngia so, zo oko alingbi ti zi ni na be ti ala pepe. 23Na lango ni so, ala yeke hunda ande mbi na mbeni ye pepe. Biani, mbi tene na ala taa-tënë: ye so kue ala hunda na iri ti mbi, fade Babâ ayeke mu ni na ala. 24Ala de ti hunda mbeni ye na iri ti mbi pepe. Ayeke nzoni ala hunda ye, fade ala wara ni si ngia ti ala alingbi kue.” 25“Mbi tene na ala atënë so na lege ti atoli. Ngbonga ni ayeke ga ande so mbi yeke kiri ti tene tënë na ala na lege ti toli pepe, me mbi yeke tene tënë na ala na ndo ti Babâ polele. 26Na lango ni so, fade ala yeke hunda ye na lo na iri ti mbi; mbi tene na ala pepe, mbi tene, mbi laa mbi yeke hunda ye na Babâ ndali ti ala, 27ngbanga ti so Babâ wani aye ala. Lo ye ala, ngbanga ti so ala ye mbi si ala ma na be so mbi londo na Nzapa si mbi ga. 28Mbi londo na Babâ si mbi ga na dunia. Fadeso, mbi yeke zia dunia ti kiri na Babâ.” 29Na pekoni, adisiple ti lo atene na lo: “Fadeso, mo yeke tene tënë polele, mo kiri mo tene tënë na lege ti atoli pepe. 30Ti fadeso, e hinga e tene, mo hinga ye kue, mo lingbi titene zo akiri ahunda mo na mbeni tënë pepe. Ndani laa e ma na be so, mo londo na Nzapa si mo ga.” 31Jésus akiri tënë na ala, atene: “Ala ma na be fadeso awe? 32Baa, ngbonga ayeke ga si ngbonga ni alingbi awe so ala kue ayeke kangbi kirikiri, zo oko oko ayeke hon ti zia gi mbi oko. Me mbi yeke gi mbi oko pepe, ngbanga ti so Babâ ayeke na mbi. 33Mbi tene tënë so na ala titene ala duti na siriri na lege ti gango so ala ga oko na mbi. Na dunia so, fade ala yeke baa pasi, me ala gbu ngangu! Mbi hon dunia so na ngangu awe!”
Copyright
Learn More


text:
113: Paul na Rome
BÂ ZINGIRI so a kanga maboko ti Paul na ni. Bâ nga turugu ti Rome so ayeke bata lo. A kanga Paul na kodoro ti Rome. Lo yeke ku ti tene César afa ye so a yeke sara na lo. Na ngoi so lo ngbâ na kanga, a yeda ti tene azo aga abâ lo.
Lango ota na peko ti so Paul asi na Rome, lo tokua yanga na ambeni mokonzi ti aJuif ti ga ti bâ lo. Tongaso, aJuif mingi so ayeke na Rome aga. Paul afa tënë na ala na ndo ti Jésus nga na ndo ti Royaume ti Nzapa. Ambeni amä na bê na ala ga aChrétien, me ambeni amä na bê pëpe.
Paul afa nga tënë na aturugu nde nde so abata lo. Angu use so lo sara ge tongana zo ti kanga, Paul afa tënë na azo kue. Ye so asara si même azo ti da ti César amä nzo tënë ti Royaume, na ambeni aga aChrétien.
Me zo wa la aduti na table na ayeke sara mbeti so, zo wa? Ti mo, a yeke zo wa? A yeke Timothée. A kanga nga lani Timothée ndali ti so lo fa tënë ti Royaume ti Nzapa, me a zi lo awe. Ni la lo ga ti mû maboko na Paul. Tënë wa Timothée ayeke sara na mbeti? Zia e bâ.
Mo dabe ti mo na kodoro ti Philippes na ti Ephèse so a sara tënë ni na yâ ti mbaï 110? Paul asara lani si akongregation abâ gigi na yâ ti akodoro so. So fadeso lo yeke na kanga, lo yeke sara ambeti na aChrétien so. Ambeti so ayeke na yâ ti Bible, na a iri ni aEphésien na aPhilippien. Paul ayeke fa na Timothée fadeso atënë so a lingbi Timothée asara na mbeti ndali ti aita ti kodoro ti Philippes.
Aita ti Philippes asara nzoni mingi na Paul. Ala tokua lani aye na lo ge na da ti kanga, na Paul ayeke sara mbeti ti kiri singila na ala. Epaphrodite ayeke ita-koli so aga na aye ni. Me tere ti lo aso lo ngangu na pekoni, si a ngbâ kete lo kui. Me fadeso tere ti lo akaï awe na lo ye ti kiri na kodoro ti lo na Philippes. Lo yeke mû mbeti so Paul na Timothée asara ti gue na ni.
Tongana Paul angbâ na da ti kanga, lo kiri lo sara ambeni mbeti use so ayeke na yâ ti Bible. Lo tokua mbeni oko ni na aChrétien ti kodoro ti Colosses. Iri ti mbeti so ayeke nyen? A yeke aColossien. Mbeni mbeti ni ayeke ti so lo tokua ni na kamarade ti lo Philémon so alango na Colosses. Na yâ ni, lo sara tënë ti Onésime, zo ti kua ti Philémon.
Onésime akpe Philémon, lo ga na Rome. E hinga tongana nyen pëpe, me lo mä so a kanga Paul na Rome ge, na lo ga ti bâ lo. Tongaso Paul afa tënë na lo, na kete na pekoni lo ga Chrétien. Fadeso, vundu asara Onésime teti so lo kpe. Tongaso mo hinga tënë so Paul atene na yâ ti mbeti so lo tokua na Philémon?
Paul ahunda na Philémon ti pardone Onésime. Lo tene: ‘Mbi kiri lo na mo. Me fadeso lo yeke gi zo ti kua ti mo pëpe. Lo yeke nga ita ti mo Chrétien.’ Tongana Onésime akiri na kodoro ti Colosses, lo mû ambeti use so lo gue na ni. Oko ayeke ndali ti aita ti Colosses, na mbeni ayeke ti Philémon. Tara ti bâ ngia ti Philémon tongana lo mä so zo ti kua ti lo aga Chrétien!
Tongana Paul ayeke sara mbeti na aita ti kodoro ti Philippes nga na Philémon, lo tene mbeni nzoni tënë na ala. Na aita ti Philippes, Paul atene: ‘Mbi tokua Timothée na ala. Mbi nga kue mbi yeke ga ande ti bâ ala na yâ ti kete ngoi.’ Na Philémon, lo tene: ‘Leke mbeni ndo ndali ti mbi. Mbi yeke ga.’
Tongana a zi Paul, lo gue lo bâ aita ti lo ti yingo na akodoro nde nde. Me na pekoni, a kiri a kanga lo na Rome. Ti so ni, lo hinga so a yeke fâ lo. Tongaso, lo tokua mbeti na Timothée ti ga hio. Paul atene: ‘Mbi duti be-ta-zo na Nzapa na lo yeke girisa mbi pëpe.’ Angu kete na peko ti kuâ ti Paul, a kiri a futi kodoro ti Jérusalem. Ti so ni, a yeke aturugu ti Rome si asara ni.
Me ambeni ye nde ayeke nga dä na yâ ti Bible. Jéhovah Nzapa asara si bazengele Jean asara andangba mbeti ti lo, mbeni oko ti ambeti ni ayeke mbeti ti Apocalypse. Mbeti so asara tënë ti aye so ayeke si ande. Zia e bâ ambeni ye ni.
Kusala 28:16-31; aPhilippien 1:13; 2:19-30; 4:18-23; aHébreu 13:23; Philémon 1-25; aColossien 4:7-9; 2 Timothée 4:7-9.
Ahundango tënë
- Paul afa tënë na azo wa na ngoi so lo yeke na da ti kanga na Rome?
- Na lê ti foto so, zo wa la aduti na table so? Lo yeke sara nyen ndali ti Paul?
- Epaphrodite ayeke zo wa? Lo mû nyen na tere ti lo tongana lo kiri na Philippes?
- Ngbanga ti nyen Paul atokua mbeti na kamarade ti lo Philémon?
- Paul asara nyen tongana a zi lo? Me nyen la asi na lo na pekoni?
- Jéhovah asara kusala na zo wa ti sû andangba mbeti ti Bible? Mbeti ti Apocalypse asara tënë na ndo ti nyen?
Ambeni hundango tënë
- Diko Kusala 28:16-31 na aPhilippien 1:13.
Paul asara kusala na ngoi ti lo tongana nyen lani so lo yeke na da ti kanga na Rome? Mabe ti lo so ayengi pëpe asara nyen na ndo ti kongregation ti aChrétien? (Kus. 28:23, 30; aPhil. 1:14).
- Diko aPhilippien 2:19-30.
Fa ambeni tënë so Paul atene ti gonda Timothée na Epaphrodite. Tongana nyen e lingbi ti sara ye tongana Paul? (aPhil. 2:20, 22, 25, 29, 30; 1 aCor. 16:18; 1 aThes. 5:12, 13).
- Diko Philémon 1-25.
Paul aluti na ndo ti nyen ti wa Philémon ti sara ye so ayeke na lege ni? Ye so afa nyen na a-ancien laso? (Phm. 9; 2 aCor. 8:8; aGal. 5:13).
Tongana nyen tënë ti Paul na Philémon 13, 14 afa so lo yeke bâ na nene ni yingo-ti-hinga ti aita ti lo ti yingo? (1 aCor. 8:7, 13; 10:31-33).
- Diko 2 Timothée 4:7-9.
Na tapande ti bazengele Paul, tongana nyen e lingbi ti hinga biani na bê ti e so Jéhovah ayeke futa e tongana e ngbâ be-ta-zo na lo juska na nda ni? (Mat. 24:13; aHéb. 6:10).


text:
22Fütanga roto la, fü Yüsefa azükü. Fü ah adu amere wü ngü, de te malayïka mala fe ye ne ʼburu. Fü ah adu aza Marïya wara ye tete. Amba wüh ngbü ake di baka würüse ake komoko de, zalü gbü sïkpï te Marïya nü yaka gina enga ye tete. Fü Yüsefa agü ïïrï na Yesu, baka te malayïka mala fefe. Wü ngü dela mere te-wü bala kükürü de, angü ah tï kpini de ngü, ta te gara mürü dofo ba gbü Ngari Me, gü ba, "Gara jaji würüse, te ngbü ake komoko la de, ena amaka bu. Fü ah abï ye komoko. Fü ewü agü ïïrï na Imanüwele." Ah ba e te wüh gü ba, "Me eyi tundu de wü nih."
FREE!
One App.
1218 Languages.


text:
1Na ndani, e lingbi ti kanga be ti e ti ku ngbii pepe. Tongaso, e leke na be ti e ti ngba gi e oko na Athènes. 2Nilaa e tokua ita ti e Timothée na ala; lo na Nzapa laa ayeke sara kua ti fa Nzoni Tënë ti Christ. E tokua lo na ala ti sara si ala kpengba, ti mu wango na ala si ala gbu ngangu na lege ti mabe ti ala. 3Tongaso, pasi so e yeke baa fadeso asara si mbeni zo oko na popo ti ala ati pepe. Ala wani ahinga so, amara ti pasi tongaso ayeke aye so Nzapa aleke ni ndali ti e kozoni. 4Na ndembe so e ngba na popo ti ala, e tene na ala e tene, fade e yeke baa pasi mingi; pasi ni laa asi awe so, ala hinga tënë ni awe. 5Ndani laa, so mbi lingbi ti kanga be ti mbi ti ku ngbii pepe, mbi tokua Timothée titene lo gue lo hinga tënë na ndö ti mabe ti ala. Mbeto agbu mbi si mbi hunda tere ti mbi, mbi tene: wala Zabolo ahanda ala si akua so kue e sara so aga gi senge senge? 6Me fadeso, Timothée alondo na ndo ti ala kâ, lo kiri na e awe. Lo tene na e nzoni tënë na ndö ti mabe ti ala nga na ndö ti ndoye ti ala. Lo tene nga na e, lo tene, ala yeke dabe ti ala na e lakue si ala yeke na nzara ti kiri ti baa e tongana ti so e nga, e yeke na nzara ti kiri ti baa ala. 7Tongaso, a-ita, na ya ti aye so kue azia mbeto na be ti e nga na ya ti apasi ti e, e wara ngangu na lege ti ala, ndali ti mabe ti ala. 8Fadeso tere ti e akiri ayapu, ngbanga ti so ala ngba ti gbu ngangu na lege so ala ga oko na Kota Gbia. 9Singila ti nyen laa e yeke mu ande na Nzapa ti e ndali ti ala alingbi na kota ngia so ala zia na be ti e na le ti lo so? 10Bi na lâ, e yeke hunda mingi na Nzapa titene lo sara si e kiri e baa le ti ala si na lege ti e, ala yeke wara aye so atia mabe ti ala. 11Ayeke nzoni Nzapa, Babâ ti e, lo na Kota Gbia ti e Jésus azi na e lege si e gue ti baa ala! 12Ayeke nzoni Kota Gbia asara si yengo so ala ye tere na popo ti ala nga na yengo so ala ye na azo kue ague gue na nduzu, alingbi na yengo so e ye na ala! 13Ayeke nzoni lo mu ngangu na be ti ala, tongaso si, na lango so Kota Gbia ti e Jésus ayeke kiri ti ga na azo ti lo kue, fade ala duti azo so tënë ayeke na li ti ala pepe, azo so ayeke nde si ayeke nzoni kue na le ti Nzapa, Babâ ti e. [Amen.]
Copyright
Learn More


text:
84: Mbeni ange aga ti bâ Marie
PENDERE wali so ayeke Marie. Lo yeke mbeni zo ti Israël na lo lango na gbata ti Nazareth. Nzapa ahinga so lo yeke nzoni zo mingi. Ni la si lo tokua ange Gabriel ti sara tënë na lo. Mo hinga tënë so ange Gabriel aga atene na Marie? Zia e bâ.
Gabriel atene na lo: ‘Bara mo, mo so Nzapa asara nzoni bê na mo mingi so. Jéhovah ayeke na mo.’ Ade Marie abâ zo so kozoni lâ oko pëpe. Bê ti lo agi lo, ndali ti so lo hinga li ti lo na tënë ni so pëpe. Me ange Gabriel asara tënë na lo hio ti dë bê ti lo.
Lo tene: ‘Zia mbeto asara mo pëpe, Marie. Mo zia ngia na bê ti Jéhovah mingi. Ni la si lo ye ti sara mbeni nzoni ye na mo. Na yâ ti ngoi kete, mo yeke dü molenge. Mo yeke iri lo Jésus.’
Gabriel akiri atene: ‘Fade iri ti molenge so ayeke ga kota, na a yeke iri lo Molenge ti Nzapa ti Nduzu Ahon Kue. Jéhovah ayeke zia lo na ndo ti mbata ti gbia, legeoko tongana David. Me Jésus ayeke komande teti lakue lakue, na royaume ti lo ayeke hunzi lâ oko pëpe!’
Me Marie ahunda lo, lo tene: ‘Ye ni ayeke si ande tongana nyen so ade mbi mû koli pëpe so? So ade mbi duti na koli pëpe so, mbi lingbi ti dü molenge tongana nyen?’
Ange Gabriel akiri tënë, lo tene: ‘Ngangu ti Nzapa ayeke ga na ndo ti mo. Nda ni la a yeke iri molenge ni so Molenge ti Nzapa.’ Lo kiri lo tene na Marie: ‘Bâ fami ti mo Elisabeth. Azo atene lani so lo yeke mbakoro mingi si lo lingbi ti dü molenge pëpe. Me fadeso, lo ga nduru ti dü molenge ti koli. Mo bâ, mbeni ye ti kara Nzapa ayeke dä pëpe.’
Na mango tënë so, Marie atene: ‘Mbi yeke wakua ti Jéhovah! Zia ye ni asi na mbi tongana ti so mo tene.’ Tongaso, ange ni azia lo.
Marie ague hio ti bâ Elisabeth. Tongana Elisabeth amä go ti Marie, molenge so ayeke na yâ ti lo adö na ngia. Elisabeth asi na yingo ti Nzapa, si lo tene na Marie: ‘Mo yeke wali so Nzapa airi tënë nzoni mingi na ndo ti lo na popo ti awali kue.’ Marie angbâ na Elisabeth nze ota, na pekoni, lo kiri na kodoro ti lo na Nazareth.
Marie aga nduru ti sara mariage na koli so iri ti lo ayeke Joseph. Me tongana Joseph amä so Marie ayeke na ngo, lo bâ so a lingbi lo mû lo pëpe. Ye oko, ange ti Nzapa atene na lo: ‘Sara mbeto ti mû Marie ti ga wali ti mo pëpe. Nzapa la amû na lo molenge so.’ Tongaso Joseph amû Marie na da ti lo, na ala ku dungo ti Jésus.
Luc 1:26-56; Matthieu 1:18-25.
Ahundango tënë
- Wali so na lê ti foto so ayeke zo wa?
- Gabriel atene nyen na Marie?
- Tongana nyen Gabriel afa na Marie so lo yeke dü ande molenge atâa so lo de ti duti na koli pëpe?
- Tongana Marie ague abâ Elisabeth, nyen la asi nyen?
- Joseph aye ti sara nyen tongana lo mä so Marie ayeke na ngo? Ngbanga ti nyen lo sara tongaso pëpe?
Ambeni hundango tënë
- Diko Luc 1:26-56.
Na ngoi so a yeke mû fini ti Molenge ti Nzapa na yayu kâ ti zia ni na yâ ti Marie, Luc 1:35 afa nyen na ndo ti siokpari kue so ayeke na yâ ti para ti Marie so Jésus ague ti duti dä? (Ag. 2:11-13; Jean 6:69; aHéb. 7:26; 10:5).
Tongana nyen a ne Jésus kozoni même si a dü lo? (Luc 1:41-43).
Nzoni tapande wa Marie azia na aChrétien laso so awara ambeni pendere kusala na yâ ti bungbi ti Jéhovah? (Luc 1:38, 46-49; 17:10; aProv. 11:2).
- Diko Matthieu 1:18-25.
Atâa so a zia iri “Emmanuel” na li ti Jésus pëpe, tongana nyen kusala so lo sara na sese ge ague oko na nda ti iri so? (Mat. 1:22, 23; Jean 14:8-10; aHéb. 1:1-3).
TI HINGA AMBENI TËNË
Atokua use so alondo na Nzapa
Ange Gabriel afa lani ambeni tokua so ayeke ngangu na zo ti yeda na ni
Marie
—‘Mbi yeke ngbâa ti Jéhovah!’
Kiringo tënë ti Marie na ange Gabriel afa nyen na ndo ti mabe ti lo? Ambeni nzoni sarango ye wa la lo fa ni nga?


text:
Ye ti manda 9
Sewa ti mo alingbi ti duti na ngia tongana nyen?
1. Ti tene sewa aduti na ngia, ngbanga ti nyen a hunda ti sara mariage si?
Nzoni tënë alondo na Jéhovah, Nzapa so ayeke na ngia, lo so aye si asewa aduti na ngia (1 Timothée 1:11). Lo la lo yeke na gunda ti mariage. Ti tene koli na wali asara mariage ayeke kota ye ndali ti nzoni ti sewa ni. Ye so asara si amolenge so ala yeke dü ayeke duti nzoni.
Bango ndo ti Nzapa na ndo ti mariage ayeke so wa? Lo ye si koli na wali amû tere na lê ti ndia nga ala ninga na yâ ti mariage ti ala (Luc 2:1, 4, 5). Lo ye si ala duti be-ta-zo na mba (aHébreu 13:4). Lo ke tënë ti divorce (Malachie 2:16). Me, lo yeda ti tene aChrétien asara divorce na akiri asara mbeni mariage gi tongana mbeni na popo ti ala agi mbeni wali nde wala koli nde.
2. A yeke nzoni koli na wali asara ye na mba tongana nyen?
Jéhovah aleke koli na wali ti mû maboko na mba (Genèse 2:18). Teti so na yâ ti sewa koli la ayeke mokonzi, a lingbi lo mû aye ti mitele na sewa ti lo ni nga lo fa tënë ti Nzapa na ala. A lingbi lo ye wali ti lo na bê ti lo oko. A lingbi koli na wali aye tere na ala ne mba. Teti so ala use kue ayeke na siokpari na tere ti ala, a lingbi ala manda ti pardone mba si ala duti na ngia na yâ ti mariage ti ala.
3. Tongana ala yeke na ngia pëpe, a yeke nzoni ti ke tere?
Tongana mango tere ayeke na popo ti ala pëpe, ala sara kue ti sara ye na mba na ndoye (1 aCorinthien 13:4, 5). Mbeti ti Nzapa atene pëpe so kangbingo tere la ayeke leke akpale so ayeke si ka na yâ ti mariage.
4. Amolenge, Nzapa aye si ala duti tongana nyen?
Jéhovah aye si ala duti na ngia. A yeke na mbage ti lo si ala lingbi ti wara tâ nzoni wango ti duti na ngia na lâ ti maseka ti ala. Lo ye si ala manda ye na lege ti ndara so ababâ na amama ti ala ayeke na ni (aColossien 3:20). Jéhovah aye nga si ala wara ngia ti sara na lo, lo so lo yeke Wasarango ala, nga ti sara na Molenge ti lo.
5. Ala lingbi ti sara nyen ti tene amolenge ti ala aduti na ngia?
Ababâ na amama, a lingbi ala sara kua ngangu ti mû kobe na bongo na amolenge ti ala, nga ti mû na ala ndo ti lango (1 Timothée 5:8). Me ti tene amolenge ti ala aduti na ngia, a yeke nzoni ti fa na ala ti ye Nzapa na ti zia lege na lo ti fa ye na ala (aÉphésien 6:4). Yengo so ala yeke ye na Nzapa ayeke ndu bê ti amolenge ti ala mingi. Tongana fango ye so ala yeke fa na amolenge ti ala aluti na ndo ti Bible, a yeke sara si amolenge ni ayeke gbu li ti ala na ndo ti anzoni ye.
Tongana ala gonda amolenge ti ala ndali ti aye so ala sara, a yeke sara nzoni na ala mingi. Me a lingbi a se ala nga, tongaso si ala tï pëpe na yâ ti asarango ye so alingbi ti ga na ala vundu (aProverbe 22:15). Ye oko, zia si ala se amolenge ti ala ni na ngangu pëpe.
A-Témoin ti Jéhovah asigigi na gbâ ti ambeti na ndo ti sewa ti mû maboko na ababâ na amama nga na amolenge. Atënë ti yâ ni aluti na ndo ti Bible.
TI HINGA AMBENI TËNË
Mä Nzapa si mariage ti mo aduti na ngia
Ti sara kua na ahundango tënë use ayeke mû maboko na mo ti sara si mariage ti mo aga nzoni.
Lege ti leke na akpale
Ala use kue alingbi ti soro ti tene mariage ti ala akpengba nga aduti na ngia wala ti tene mariage ni awoko nga ayeke na vundu.


text:
TOUR TI BA NDO (TI MANDANGO NI) MARS 2015
Na yâ ti Tour ti Ba Ndo so mo yeke wara aye ti manda ti lango 4 ti si na lango 31 ti mai, ngu 2015.
E wara mbeni kua so aga na e aye ti nzoni mingi
David na Gwen Cartwright adö lani ballet use use me ti fadeso ala sara kua na gere ti ala so ala yeke dö na ballet ti sara na mbeni nzoni kua legeoko.
“Sarango tongaso anzere na lê ti mo”
Why have our publications in recent years often given simpler, clearer explanations of some Bible accounts?
Mo yeke ngbâ ande lakue ti “lango pëpe”?
Diko fini fango nda ti ye na ndo ti toli ti Jésus na ndo ti amasia bale-oko so agboto lê na ndo ti kpengba tënë so ayeke na yâ ni
Atënë so azo ahunda
Ândö, fani mingi na yâ ti ambeti ti e a yeke sara tënë na ndo ti ambeni ye na a tene so aye ni ayeke fä ti mbeni ye nde. Me ngbanga ti nyen na yâ ti angu so ahon ade ti ninga pëpe, a sara tongaso mingi ape?
Toli ti atalent afa na e nyen?
Article so achangé fason so e gbu na nda ti toli ti atalent.
Ngbâ ti mû maboko na aita ti Christ
Tongana nyen la azo so Christ abâ ala tongana angasangbaga ayeke mû maboko na aita ti lo?
Zo alingbi biani ti ku ti sara mariage “gi na yâ ti Seigneur”?
Azo so aleke na bê ti ala ti ngbâ ti sara ye alingbi na wango ti Nzapa ayeke zia ngia na bê ti lo nga ala yeke wara aye ti nzoni na lege ti yingo.


text:
KOTA MAMA-TENE NI
Ye so Nzapa asara ndali ti mo
“Nzapa andoye sese so tongaso, Lo mû Molenge ti Lo ngengele oko, si zo so amä na bê na Lo alingbi kui pëpe, me lo yeke na fini ti lakue lakue.”
So ayeke mbeni versê so azo mingi ahinga ni na ala yeke sara kusala na ni mingi. Mbeni versê nde so “afa tâ na nduru tënë songo so Nzapa ayeke na ni na azo nga na ye so lo sara ti tene ala wara salut” ayeke dä ape. Ni la, na ambeni kodoro, azo ayeke sû tënë ti yâ ti versê ni wala lo “Jean 3:16” ni mveni na ala zia ni dandara na ngoi ti ambeni matanga, na tere ti a-oto, agbagba wala na ambeni ndo nde.
Peut-être azo so asara kua na versê ni so apensé atene, so Nzapa andoye ala awe so, ala yeke wara ande fini ti lakue lakue ni. Ka ti mo? Ndoye ti Nzapa aye ti tene nyen ndali ti mo? Nga, ti mo, nyen la Nzapa asara so afa so lo ye mo?
“NZAPA ANDOYE SESE SO”
Azo mingi ayeda so Nzapa la asara dunia kue, atongoro, lâ, nze, akeke, anyama nga na e azo. Fason so a leke na aye so ayeke na fini ayeke ye ti dongo bê mingi, na ye so afa so mbeni zo so ayeke na kota ndara mingi la adoit ti sara aye ni so kue. Azo gbani gbani ayeke kiri singila lango oko oko na Nzapa ndali ti matabisi ti fini so lo mû na ala. Ala yeda nga so sân Nzapa ala lingbi ti ngbâ na fini ape ngbanga ti so lo la lo mû na ala pupu, ngu, kobe, lo la lo sara nga si ngu-nzapa ayeke pika. Aye so kue asara si e yeke na ngia.
A yeke nzoni e kiri singila na Nzapa ngbanga ti aye so kue ndali ti so Lo la lo sara e nga Lo la lo yeke bata e (Psaume 104:10-28; 145:15, 16; Kusala 4:24). Tongana e pensé na aye kue so Nzapa asara ti mû lege na e ti ngbâ na fini, e yeke hinga so lo ye e. Bazengele Paul atene: “[Nzapa] wani si amû na azo kue fini, mbö nga na aye kue. Teti na lege ti lo e yeke na fini, e yeke tambela na e yeke dä.”
Me, e bâ ndoye ti Nzapa ni pëpe gi na mungo na e aye so e yeke na bezoin ni ti ngbâ na fini. Lo sara nga si e yeke nde na anyama na lege so lo zia na yâ ti e nzara ti vorongo lo nga lo mû maboko na e ti kaï nzara ni so (Matthieu 5:3). Na lege ni la si azo so amä yanga alingbi ti lï na yâ ti sewa ti Nzapa, ti ga “amolenge” ti lo.
Tongana ti so Jean 3:16 atene, Nzapa andoye e na lege so lo tokua Jésus, Molenge ti lo na sese ge ti fa na e ye na ndo ti Nzapa ti lo so ayeke nga Babâ ti lo, nga ti kui ndali ti e. Me, azo mingi atene so ala hinga ti ala tâ ndani so a yeke lani kota ye ti tene Jésus aga akui ndali ti e azo so ape. Nga, so a tene kuâ ti Jésus afa so Nzapa aye e azo, ala hinga li ti ala na ni ape. Ni la, e yeke bâ fadeso ye so Bible atene na ndo ti ndani so a hunda ti tene Jésus akui nga na kota ti sandaga ti lo ni.
“LO MÛ MOLENGE TI LO NGENGELE OKO”
Zo kue ayeke tï kobela, ayeke ga mbakoro nga ayeke kui. Me a yeke ye so Jéhovah aleke lani na tongo nda ni la ape. Lo mû lani na Adam na Ève beku ti ngbâ na fini kpu na kpu na yâ ti paradis na ndo ti sese, me gi tongana ala mä yanga ti lo si. Nzapa atene tongana ala mä yanga ti lo ape, ala yeke kui (Genèse 2:17). Mawa ni ayeke so Adam ake komandema ti Nzapa, ni la lo ga na kuâ na ndo ti lo wani nga na ndo ti amolenge ti lo. Bazengele Paul atene: “Na lege ti zo oko siokpari alï na yâ ti dunia so, na lege ti siokpari kuâ aga, tongaso kuâ amû azo kue ngbanga ti so ala kue asara fade siokpari.”
Me Nzapa aye “fango ngbanga ti mbilimbili.” (Psaume 37:28). Ni la, atâa so Nzapa akanga lê pëpe na ndo ti kengo yanga so Adam ake, lo yeke zia gi azo kue na gbe ti pasi nga na kuâ ndali ti zo oko tongaso biani biani ape. Ti lingbi na ndia so atene “fini teti fini,” lo sara si balance ti ngbanga ni alingbi tere, na ye so amû lege ti tene azo so ayeke mä yanga ande akiri awara fini ti lakue lakue (Exode 21:23). Me hunda ni ayeke so, ‘A yeke sara tongana nyen ti kiri na fini ti zo ti mbilimbili so Adam agirisa ni so?’ Kiringo tënë ni ayeke so: A lingbi mbeni zo amû fini ti lo na sandaga, fini so alingbi tere na ti Adam kozo ti tene lo ke yanga, so ti tene fini ti zo ti mbilimbili.
A yeke polele so, mbeni molenge ti yâ ti Adam oko so alingbi ti mû sandaga ni so ayeke dä ape, me Jésus la alingbi ti mû ni (Psaume 49:7-10). Teti so a dü Jésus sân siokpari, lo yeke ti lo mbilimbili-kue tongana ti Adam ândö. Ni la, tongana lo mû fini ti lo na sandaga, lo zi azo na gbe ti ngbâa ti siokpari. Ye so asara si lo mû na amolenge ti Adam na Ève pasa ti kiri ti wara oko fini ti zo ti mbilimbili so Adam na Ève ayeke na ni lani (aRomain 3:23, 24; 6:23). Tongana e ye ti bâ nzoni na peko ti pendere fä ti ndoye ni so, a yeke nzoni e sara nyen?
“ZO SO AMÄ NA BÊ NA LO”
Tongana e kiri na Jean 3:16, e yeke bâ tënë so: “Zo so amä na bê na [Jésus] alingbi kui pëpe, me lo yeke na fini ti lakue lakue.” Tënë so aye ti fa so, ti wara matabisi ti fini ti lakue lakue ni, a ku na mbage ti e ti sara mbeni ye. Tongana e ye ti wara “fini ti lakue lakue” ni, a lingbi e mä na bê na Jésus nga e mä yanga ti lo.
Peut-être mo hunda tere ti mo, mo tene: ‘Tënë so andu tënë ti mango yanga ni tongana nyen? Jésus wani atene lani, atene “zo so amä na bê na lo” ayeke wara fini ti lakue lakue ape?’ Tâ tënë, ti mä na bê ayeke kota ye mingi. Me, a yeke nga kota ye ti girisa ape so na yâ ti Bible, gi mango na bê alingbi awe ape. Mbeni bakari (Vine’s Expository Dictionary of Old and New Testament Words) atene so tënë so Jean asara kua na ni na yanga ti kodoro so a sû na ni ândö aye ti sara tënë ti ziango bê kue na ndo ti mbeni ye, me pëpe gi senge mango na bê tongaso. Ti nzere na lê ti Nzapa, zo abezoin ti sara mbeni ye ahon gi ti yeda so Jésus ayeke Sauveur. Zo so amä na bê adoit nga ti sara kue ti sara ye alingbi na aye so Jésus afa. Tongana lo sara ni ape, mabe ti lo ayeke ye oko ape. Bible atene: “Mabe so ayeke na kusala pëpe akui awe.” (Jacques 2:26). E lingbi ti tene so, zo so amä na bê adoit ti sara ambeni ye so afa atene lo mä na bê biani na Jésus, so ti tene a lingbi lo sara ye alingbi na aye so lo mä na bê na ni.
Paul akiri azi yâ ti tënë ni, lo tene: “Ndoye so Christ ayeke na ni apusu e ti sara ye, ngbanga ti ye so e bâ ayeke so: zo oko [so ti tene Jésus] akui ndali ti azo kue; . . . na lo kui ndali ti azo kue si ala so ayeke na fini, ala lingbi ti ngbâ na fini ndali ti ala wani mbeni pëpe, me ndali ti lo so akui ndali ti ala na so a zingo lo na kuâ.” (2 aCorinthien 5:14, 15). A yeke nzoni e yeda na sandaga ti Jésus ni na bê oko si apusu e ti changé ambeni ye na yâ ti gigi ti e. E duti na fini gi ndali ti e wani ape, me ndali ti Jésus, lo so akui ndali ti e. So ti tene, na yâ ti gigi ti e, kozo ye so e doit ti sara ayeke ti sara aye so Jésus afa. Changement ni andu aye so na lê ti e ayeke kota ye, aye so e soro nga na aye kue so e yeke sara. Azo so amä na bê biani na Jésus ayeke wara ande nyen na pekoni?
“ALINGBI KUI PËPE, ME LO YEKE NA FINI TI LAKUE LAKUE”
Ndangba mbage ti Jean 3:16 afa zendo so Nzapa amû na zo so amä na bê na sandaga ni nga so asara ye alingbi na andia ti lo. Nzapa atene mara ti zo tongaso “alingbi kui pëpe, me lo yeke na fini ti lakue lakue.” Me, yâ ti beku ni so ayeke nde nde.
Na ambeni zo ni, Jésus amû na ala zendo ti fini ti lakue lakue na yayu. Lani, lo tene polele na adisciple ti lo so angbâ be-ta-zo na lo so lo yeke gue ti leke mbeni ndo na ala tongaso si lo na ala alingbi ti komande na yâ ti gloire (Jean 14:2, 3; aPhilippien 3:20, 21). Fade azo so a yeke zingo ande ala ti gue na yayu ayeke “duti aprêtre ti Nzapa na ti Christ na fade ala yeke komande tongana agbia legeoko na Christ na yâ ti ngu saki oko ni.”
A yeke gi kete wungo ti adisciple ti Christ la ayeke wara pasa ni so. Jésus atene: “Kete kundu, ala sara mbeto pëpe, ngbanga ti so Babâ ti ala abâ so a yeke nzoni ti mû na ala royaume ni.” (Luc 12:32). Wungo ti “kete kundu” ni so ayeke oke? Apocalypse 14:1, 4, atene: “Mbi bâ ndo, na bâ, Molenge ti ngasangbaga [so ti tene Jésus Christ so a zingo lo na kuâ awe] ayeke luti na ndo ti Hoto ti Sion [na yayu], lo na azo saki ngbangbo oko na saki bale-osio na saki osio na tere ti lo; a sû iri ti lo na iri ti Babâ ti lo na ndo ti lê ti ala. . . . A vo lani azo so na popo ti azo ti sese tongana akozo li ti ye ndali ti Nzapa nga ndali ti Molenge ti ngasangbaga.” Tongana a haka wungo ni so na azo gbani gbani so ayeke na ndo ti sese ge, azo 144 000 ayeke gi “kete kundu”. Teti so a tene ala yeke agbia, ala yeke komande ande na ndo ti azo wa?
Jésus asara nga tënë ti ambeni zo ni nde so ayeke bâ nzoni na lege ti Royaume ti yayu. Na Jean 10:16, Jésus atene: “Mbi yeke na ambeni ngasangbaga so ayeke ti gbagba so pëpe. A lingbi mbi ga na ala so nga, na fade ala yeke mä go ti mbi na ala yeke ga kundu oko, berger oko.” “Angasangbaga” ni so ayeke ku ti wara fini ti lakue lakue na ndo ti sese ge, tongana ti so Adam na Ève ayeke lani na ni kozo ti tene ala sara siokpari. Me, nyen la afa na e so abe-ta-zo so ayeke duti ande na fini na ndo ti sese ge?
Na yâ ti Bible, e yeke wara gbâ ti aversê so asara tënë ti Paradis so ayeke duti ande na ndo ti sese ge. Tongana mo ye ti bâ ni na lê ti mo wani, mo lingbi ti zi Bible ti mo ti diko aversê so ge: Psaume 37:9-11; 46:9, 10; 72:7, 8, 16; Ésaïe 35:5, 6; 65:21-23; Matthieu 5:5; Jean 5:28, 29; Apocalypse 21:4. Aversê ni atene so fade bira, kota nzara, kobela nga na kuâ ayeke hunzi ande. Ala sara nga tënë ti mbeni ngoi so ande anzoni zo ayeke duti na ngia ti sara da ti ala wani, ti fâ yaka nga ti bata amolenge ti ala na yâ ti siriri. * Atënë ni so anzere na mo? E hinga so nyen na nyen azendo ni so aga nduru ti ga tâ tënë awe.
NZAPA ASARA YE MINGI
Tongana mo gbu li ti mo kete na ndo ti aye kue so Nzapa asara ndali ti mo nga ndali ti azo kue, mo yeke bâ polele so lo sara ye mingi awe. Lo mû na e fini, hingango ndo, santé nga na aye so e yeke na bezoin ni ti ngbâ na fini. Na ndo ni kue, Nzapa ayeda ti mû Jésus ti kui ndali ti e, ye so aga na e gbâ ti anzoni ye tongana ti so e manda ni na Jean 3:16.
Fini ti lakue lakue na yâ ti siriri, nzoni duti so kobela, bira, nzara wala kuâ ayeke dä pëpe, alingbi biani ti zi na e lege ti duti na ngia nga ti wara anzoni ye kpu na kpu. Me sarango ye ti mo wani la alingbi ti mû lege na mo ti wara anzoni ye ni so wala pëpe. Kota hunda ni so angbâ fadeso ayeke so, Ti mo, nyen la mo yeke sara ti fa singila ti bê ti mo na Nzapa?
^ par. 24 Ti hinga ye mingi na ndo ti aprophétie ni, bâ chapitre 3 ti buku Bible afa nyen biani?, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni.


text:
GIGI TI MBENI ZO
Mbi wara tâ tënë atâa so maboko ti mbi ayeke dä ape
Tongana zo aluti ka nzoni ape, lo yeke gi ti gbu mbeni ye. Me mbi peut ti sara tongaso ape, ndali ti so amaboko ti mbi ayeke dä ape. Mbi yeke lani na ngu mbasambala na ngoi so a fâ amaboko ti mbi use kue ti tene a sö fini ti mbi.
Mama ti mbi ayeke lani na ngu 17 na ngoi so lo dü mbi na ngu 1960. Babâ ti mbi aquitté e kozo si a dü mbi. Mbi na mama e lango da oko na a-âta ti mbi na Bourg, mbeni kete gbata na yâ ti ngbene République Démocratique ti Allemagne, wala Allemagne de l’Est. Mingi ti azo ti ndo ni so amä na bê so Nzapa ayeke dä ape, nga afami ti mbi kue ayeke na bango ndo ni so. Nzapa ayeke ye oko na e ape.
Na ngoi so mbi yeke kono, âta ti mbi ti koli abi bê na mbi mingi. Mbi na lo e sara gbâ ti akua, na tapande lo yeke tokua mbi ti monté keke ti fâ amaboko ni. Na kete ti mbi, mbi ye akua ni so mingi. Mbi gi bê ti mbi lani na ye oko ape nga mbi yeke na ngia.
MBENI ACCIDENT ACHANGÉ FINI TI MBI
Mbeni ye ti ngangu asi na mbi na ngoi so mbi yeke na ngu mbasambala. Mbi londo ti komanse use ngu ti mbi ti guengo na ekole la. Na kiringo ti mbi na yanga-da, na lege mbi monté mbeni poteau ti wâ. Na ngoi so mbi monté ni juska na mètre 8 tongaso na nduzu, mo ye ti bâ courant ni apika mbi ngangu, juska mbi hinga tere ti mbi ape. Na ngoi so mbi zingo na hôpital, mbi sentir amaboko ti mbi encore ape. Amaboko ti mbi ni use kue agbi sioni, mo peut ti bâ kä ni lê use ape, a sara si a fâ amaboko ti mbi ni kue, tongaso si yâ ti mênë ti mbi kue aga sioni ape. Li ti mama ti mbi nga na ti a-âta ti mbi aga kirikiri. Me, so mbi ngbâ lani molenge, mbi hinga lani pëpe so, so a fâ amaboko ti mbi so ayeke ga ande na akpale na mbi na yâ ti gigi ti mbi.
Na peko ti so mbi sigi na hôpital, mbi kiri na ekole. Amolenge ayeke he mbi, ala yeke son na ndo ti mbi nga ala yeke tuku aye na tere ti mbi ndali ti so mbi lingbi pëpe ti défendre tere ti mbi. Ala yeke fâ yanga ti mbana na mbi nga ala yeke tene tënë na mbi mo bâ mo tene mbi yeke ye oko ape, aye ni so kue asara mbi nzoni oko ape. Na nda ni, a tokua mbi na mbeni ekole na Birkenwerder, so ayeke ndali ti amolenge so ambeni mbage ti tere ti ala abuba. Teti so ekole ni so ayo na yanga-da ti e mingi, mama ti mbi nga na a-âta ti mbi ayeke na nginza ti gue ti bâ mbi ape. E yeke bâ lani tere gi na ngoi ti avacance. Ti angu bale-oko so aga na pekoni, mbi kono sân mama ti mbi nga na a-âta ti mbi.
MBI KONO SÂN MABOKO
Mbi manda fani mingi ti sara akua nde nde na agere ti mbi. Mo tara ti bâ na yâ ti li ti mo awe tongana nyen la mo yeke te ye na mbeni fourchette wala na mbeni papa so mo gbu ni na ali ti gere ti mo? Atâa na lege wa, mbi manda ti sara kua na kode ni so. Mbi manda nga ti sukula pembe ti mbi nga ti suä li ti mbi na sarango kua na agere ti mbi. Mbi komanse même ti sara ageste na gere ti mbi, na ngoi so mbi yeke sara tënë na azo. Biani, agere ti mbi aga fadeso amaboko ti mbi.
Na ngoi so mbi ngbâ lani maseka, mbi ye mingi ti diko abuku so ayeke sara tënë na ndo ti aye ti ndima. Na ambeni ngoi, mbi tara ti bâ na yâ ti li ti mbi so mbi yeke na mbeni ngangu maboko so alingbi ti aidé mbi ti sara aye kue. Na ngoi so mbi wara ngu 14, mbi komanse ti nyon manga. A sara si mbi yeke na confiance na mbi wani nga mbi bâ so mbi yeke tongana tanga ti azo kue. A yeke mo bâ mo tene mbi yeke tene: ‘Mbi nga kue mbi peut ti sara ni. Akota zo la ayeke nyon ka manga, atâa maboko ti ala ayeke dä wala pëpe.’
Mbi yeke sara lani gbâ ti akua nga mbi bi tere ti mbi na yâ ti akua so tanga ti azo ayeke sara. Mbi ga membre ti mbeni association ti amaseka na Allemagne nga mbi yeke sara kua tongana secrétaire, so ayeke mbeni kota place ti kua na popo ti amembre ti ndo ni so. Mbi lï nga na yâ ti mbeni club ti hengo bia, mbi yeke sara apoème nga mbi yeke mû mbage na angia ti wanguru ti azo so mbage ti tere ti ala abuba. Na peko ti so a formé mbi, mbi komanse ti sara kua na mbeni ndokua na yâ ti gbata ti e. Na ngoi so mbi yeke kono, mbi yü prothèse ti mbi mingi, ndali ti so mbi ye ti duti tongana mbeni zo so aye ti tere ti lo kue ayeke dä.
MBI WARA TÂ TËNË TI BIBLE
Mbeni lâ, tongana mbi yeke ku ti mû train ti gue na kua, mbeni koli aga na tere ti mbi. Lo hunda mbi wala eskê mbi hinga so Nzapa apeut ti sara si mbi kiri mbi wara amaboko ti mbi use so. Li ti mbi akpe! Ti tâ tënë ni, mbi ye ti wara amaboko ti mbi ni, me na mbi a yeke ngangu ti tene ye ni so asi, teti so na mbi, Nzapa ayeke dä ape. A komanse gi na ngoi ni so, mbi wara lege ti kpe koli ni so.
Ambeni ngoi na pekoni, mbeni mba ti mbi ti place ti kua atisa mbi ti gue ti bâ afami ti lo. Na ngoi so e ngbâ ti nyon café, babâ na mama ti lo akomanse ti sara tënë ti Nzapa, so iri ti lo ayeke Jéhovah. Kozo ti tene mbi mä so Nzapa ayeke na mbeni iri la (Genèse 22:14). Me na yâ ti bê ti mbi kâ, mbi tene: ‘Mbeni Nzapa ayeke ti lo dä ape, même si iri ti lo ayeke nyen. Mbi yeke fa na azo ni so tënë ti ala ni ayeke mvene.’ Teti so mbi yeke sûr na bango ndo ti mbi ni, mbi yeda ti sara lisoro na ndo ti Bible. Me, bê ti mbi adö ti bâ so mbi lingbi pëpe ti fa na ala so Nzapa ayeke dä ape.
Yeke yeke, bango ndo ti mbi ni akomanse ti changé na ngoi so e yeke bâ aprophétie ti Bible. Gbâ ti afango ye ti Bible aga tâ tënë, atâa so a sû ni a sara angu ngbangbo mingi wala même angu saki mingi, kozo ti tene aye ni asi. Na ngoi ti mbeni lisoro ni, e haka aye so ayeke si na yâ ti dunia so na aprophétie so a wara na Matthieu chapitre 24, Luc chapitre 21 nga na 2 Timothée chapitre 3. Legeoko tongana ti mbeni docteur so ayeke tingbi aye nde nde ti aidé lo ti hinga na tâ ye so ason mbeni zo ti kobela, tingbingo aye nde nde so a fa na yâ ti aprophétie so a-aidé mbi ti hinga so e yeke na yâ ti ngoi so Bible airi ni “alango ti nda ni.” * Li ti mbi akpe kue. Aprophétie ni so aga tâ tënë tâ na gbe ti lê ti mbi.
Mbi hinga biani so ye so mbi yeke manda so ayeke tâ tënë la. Mbi komanse ti sambela Jéhovah Nzapa nga mbi zia lege ti nyongo manga, atâa so mbi yeke lani mbeni kota zo ti nyongo manga a sara angu bale-oko na ndo ni tongaso. Mbi manda Bible na yâ ti ngu oko tongaso. A si na lango 27 ti avril ngu 1986, a batize mbi na yâ ti mbeni baignoire na hondengo ni, ndali ti so na ngoi ni so lani a kanga lege na kusala ti aTémoin ti Jéhovah na Allemagne de l’Est.
MUNGO YE NA AZO
Ndali ti kangango lege ni so, e yeke sara bungbi ti e gi na akete groupe na yâ ti ada na hondengo ni, ye so asara si mbi hinga aita mingi ape. Na ngoi so mbi ku tere ti mbi na ni ape, akota zo ti kodoro ni azia lege na mbi ti gue na Allemagne de l’Ouest, ndo so a kanga lege na aTémoin ti Jéhovah dä ape. Kozo ti tene, na yâ ti gigi ti mbi, mbi wara lege ti gue na akota bungbi nga ti bâ gbâ ti aita saki na saki la. A yeke kozoni ti tene mbi bâ mara ti ye ni so la.
Na peko ti so Mur ti Berlin atï, a kanga lege encore na aTémoin ti Jéhovah ape. Fadeso, e yeke na liberté ti voro Jéhovah Nzapa. Mbi ye ti kiri ti fa tënë mingi. Me, mbi yeke na mbeto ti gue na tere ti azo so mbi hinga ala ape. Ndali ti kpale so mbi yeke na ni nga ndali ti angu mingi so mbi sara na kete ti mbi na yâ ti da ti azo so mbage ti tere ti ala abuba, mbi bâ tere ti mbi so mbi lingbi ape. Me na ngu 1992, mbi tara ti fa tënë teti l’heure 60 tongaso na yâ ti nze oko. Mbi sara ni nzoni nga mbi wara ngia dä mingi. Ni la, mbi décidé ti sara tongaso nze na nze na ti ngbâ ti sara ni teti ngu ota tongaso.
Mbi yeke pensé lakue na tënë ti Bible so atene: “Zo wa la si awoko, si mbi woko pëpe?” (2 aCorinthien 11:29). Mongo-li ti mbi nga na lege ti go ti mbi kue angbâ. Tongaso, mbi yeke sara kue ti aidé azo atâa kpale ti mbi ni. So mbi yeke na amaboko ape so, mbi peut ti comprendre nzoni mingi azo so ayeke na ambeni kpale na tere ti ala. Mbi hinga so tongana zo aye ti sara mbeni ye si lo peut ape, a yeke kete ye ape. Mbi yeke tara ti encouragé azo so ayeke na mara ti apensé tongaso. Mungo maboko na azo tongaso asara si mbi yeke na ngia.
JÉHOVAH AMÛ MABOKO NA MBI LANGO OKO OKO
Ti honde ape, na ambeni ngoi kota vundu ahon ndo ti mbi. Mbi ye ti duti tongana zo so aye ti tere ti lo kue ayeke dä. Mbi peut ti sara akua ti lango oko oko mbi wani, me a yeke hunda gbâ ti ngoi nga na kota effort ahon ti zo so aye ti tere ti lo kue ayeke dä. Ndia ti mbi ti lango oko oko ayeke so: “Mbi wara ngangu ti sara aye kue ndali ti lo so lo mû ngangu ni na mbi.” (aPhilippien 4:13). Lango oko oko, Jéhovah ayeke mû na mbi ngangu so mbi bezoin ni ti sara na akua ti mbi. Mbi hinga so Jéhovah azia mbi lâ oko ape. Ndani la si mbi nga kue mbi ye ti zia lo lâ oko ape.
Jéhovah asara tufa na ndo ti mbi na mungo na mbi mbeni sewa, so ayeke mbeni ye so amanke mbi depuis kete ti mbi juska mbi kono na ni. Mbi wara mbeni nzoni wali, Elke, so aye zo nga ayeke bâ mawa ti zo. Na ndo ni, aTémoin ti Jéhovah kutu mingi mingi aga aita ti mbi, mbeni sewa so ayeke na ndo ti sese kue.
Mbi wara nga dengo bê na lege ti zendo ti Nzapa, so ayeke ti Paradis, so lo yeke sara ande si “aye kue aga fini,” so andu amaboko ti mbi nga kue (Apocalypse 21:5). Mbi ga ti comprendre zendo ni so nzoni na ngoi so mbi gbu li na ndo ti aye so Jésus asara na ngoi so lo yeke na sese ge. Gi na yâ ti kete ngoi, lo sava azo so gere nga na maboko ti ala abuba nga même mbeni koli so a fâ mê ti lo, Jésus akiri na ni na place ni (Matthieu 12:13; Luc 22:50, 51). Azendo ti Jéhovah nga na amiracle so Jésus asara la asara si mbi hinga biani so mbi yeke kiri ti ga ande zo so aye ti tere ti lo kue ayeke dä.
Me, ye ti nzoni so mbi wara, so ahon atanga ni kue, ayeke so mbi hinga Jéhovah Nzapa. Lo ga babâ ti mbi, kamarade ti mbi, zo ti dengo bê ti mbi nga zo ti mungo ngangu na mbi. Mbi nga kue mbi yeke na oko bango ndo ti Gbia David, so lo tene: “L’Éternel ayeke Ngangu ti mbi . . . na Lo sara na mbi; teti so, bê ti mbi asi na tâ ngia.” (Psaume 28:7). Mbi ye ti bata pendere tâ tënë so na yâ ti gigi ti mbi kue. Mbi wara tâ tënë ni so atâa so maboko ti mbi ayeke dä ape.
^ par. 17 Ti wara ambeni nzene nzene tënë na ndo ti aye so afa so e yeke na alango ti nda ni, bâ buku Bible afa nyen biani?, so aTémoin ti Jéhovah asigigi na ni, na chapitre 9, “E yeke na ‘lâ ti nda ni’?” A yeke nga na ndo ti site www.jw.org.


text:
1Jésus akiri ague na ya ti da ti sambelango Nzapa; mbeni koli so maboko ti lo abuba ayeke kâ. 2Le ti azo ni ayeke gi na tere ti Jésus; ala yeke ku ti baa wala lo yeke kai kobela ti koli so na lango ti wungo tere titene ala wara mbeni tënë ti bi na li ti lo. 3Jésus airi koli ni, atene: “Londo, mo luti na le ti azo kue!” 4Na pekoni, lo hunda azo ni, lo tene: “Ndia afa nyen na e? A fa na e ti sara nzoni wala sioni, ti soo fini ti zo wala ti fâ zo na lango ti wungo tere?” Me zo oko akiri tënë pepe. 5Jésus abaa le ti ala oko oko kue na ngonzo; be ti lo awara vundu ngbanga ti sioni be ti ala. Lo tene na koli ni: “Yoro ya ti maboko ti mo.” Lo yoro ni si maboko ti lo akiri aga nzoni. 6So afarizien asigigi na ya ti da ti sambelango Nzapa ni, ala gue hio awara azo ti kama poroso ti Herode; ala bongbi ti gi lege ti fâ Jésus. 7Jésus na adisiple ti lo agboto tere ti ala si ala gue na tere ti kota ngu ti Galile. Gba ti azo alondo na Galile nga na Judée aga si ala mu peko ti lo. 8Ambeni alondo na Jérusalem; ambeni alondo na sese ti Idume nga na sese so ayeke na mbage ti ngu ti Jourdain; ambeni alondo na akodro so ayeke nduru na Tir nga na Sidon. Gba ti azo so aga, ngbanga ti so ala ma tënë ti aye so Jésus ayeke sara. 9Tongaso Jésus ahunda na adisiple ti lo ti leke mbeni ngo ti ku na lo si azo ni alingbi ti pete lo pepe. 10Biani, azo ti kobela ayeke gbugburu tere ti ala ti ndu Jésus, ngbanga ti so lo kai kobela ti azo mingi. 11Azo so ayeke na asioni yingo, tongana ala baa lo, ala ti na gbe ti lo, ala dekongo, atene: “Mo yeke Molenge ti Nzapa!” 12Me Jésus asuku na ala ngangu titene ala sigigi na nda ti lo pepe. 13Na pekoni, Jésus ague na li ti hoto; lo iri azo so be ti lo aye si ala ga na tere ti lo. 14Na popo ti ala, lo soro azo baleoko na use so lo di iri ti ala awatokua. Lo soro ala ti duti na tere ti lo nga titene lo tokua ala ti fa Nzoni Tënë. 15Lo mu na ala ngangu ti tumba asioni yingo. 16Azo baleoko na use so lo soro ala ayeke azo tongana: Simon so Jésus adi iri ti lo Pierre, 17Jacques na ita ti lo Jean so ala yeke amolenge ti Zebede – Jésus adi iri ti ala Boanerges, so nda ni atene: “Amolenge ti bekpa” –, 18André, Philippe, Barthélemy, Matthieu, Thomas, Jacques, molenge ti Alfe, Tade, Simon so ayeke tiri ndali ti lipandaa ti kodro, 19na Judas Iskariote, lo so lo yeke ka ande Jésus. 20Na pekoni, Jésus akiri na da. Azo akiri abongbi gbani gbani, lege titene lo na adisiple ti lo ate kobe ayeke daa pepe. 21So asewa ti Jésus ama tënë ni, ala ga si ala ye ti mu lo, ngbanga ti so ala tene: “Li ti lo aga kirikiri awe!” 22Ambeni wafango-ndia so alondo na Jérusalem aga, atene: “Beelzebul ayeke na ya ti lo, makonzi ti asioni yingo laa amu na lo ngangu ti tumba ayingo so.” 23Jésus airi ala si lo fa na ala mbeni toli, lo tene: “Satan alingbi ti tumba Satan? 24Kodro so kue azo ni akangbi si ala yeke tiri na popo ti ala, fade kodro ni alingbi ti ngba kodro pepe. 25Tongana azo ti ya ti sewa akangbi si ala yeke tiri na popo ti ala, fade sewa ni alingbi ti ngba pepe. 26Tongana Satan alondo ti tiri na lo wani si kodro ti lo akangbi, ngangu ti lo alingbi ti ngba pepe, me fade ayeke hunzi. 27“Titene mbeni zo ali na ya ti da ti mbeni ngangu koli ti nzi ye, ayeke nzoni lo kanga koli ni si fade lo lingbi ti nzi aye ti da ni. 28Mbi tene na ala taa-tënë: asioni ye so kue azo asara, ataa zonga so ala zonga na Nzapa, fade lo yeke zi tënë ni na li ti ala. 29Me zo so azonga Yingo-Vuru, fade Nzapa ayeke zi tënë ni na li ti lo laoko pepe; siokpari ni ayeke ngba na li ti lo kpu na kpu.” 30Jésus atene na ala tënë so, ngbanga ti so azo ni atene: “Sioni yingo ayeke na ya ti lo.” 31Mama ti Jésus na a-ita ti lo aga; ala ngba na gigi si ala tokua mbeni zo ti iri lo. 32Gba ti azo aduti na tere ti lo si a tene na lo: “Baa, mama ti mo na a-ita ti mo ayeke na gigi, ala yeke hunda mo.” 33Jésus akiri tënë: “Mama ti mbi na a-ita ti mbi ayeke azo wa?” 34Na pekoni, lo baa azo so aduti, angoro lo so si lo tene: “Ala baa, mama ti mbi na a-ita ti mbi laa so. 35Biani, zo so asara ye so be ti Nzapa aye ayeke ita ti mbi ti koli, wala ti wali, wala mama ti mbi.”
Copyright
Learn More


text:
KOTA MAMA-TENE NI | MO LINGBI TI GA NDURU NA NZAPA
Mo yeke sara ka aye so Nzapa ahunda?
“Aye kue so mo ye, fa ni na mbi, na a yeke nzere ande na mbi ti sara ni.” Kite ayeke dä pëpe so, tongana a yeke mbeni zo so mo hinga lo lâ oko ape wala mbeni zo so mo hinga lo gi tongaso, mo yeke tene mara ti tënë ni so na lo ape. Me, tongana a yeke mbeni kota kamarade ti mo, mo yeke tene na lo mara ti tënë ni so sân gingo bê. Akota kamarade ayeke ka nduru ti sara ye so anzere na mba.
Bible atene so Jéhovah ayeke sara lakue ye so lo hinga lo tene ayeke zia ngia na bê ti awakua ti lo. Na tapande, Gbia David, so ayeke lani na kpengba songo na Nzapa, atene: “O L’Éternel Nzapa ti mbi, kusala ti kpene ti Mo, na bibe ti Mo teti e awu mingi; . . . zo alingbi diko kue pëpe.” (Psaume 40:6). Na ndo ni kue, Jéhovah asara même aye so alingbi ti zia ngia na bê ti azo so ade ti hinga lo ape, lo mû na ala “akobe mingi mingi na lo sara si ngia asi bê ti ala.”—Kusala 14:17.
Na ngia na bê, e yeke sara ka ambeni ye ndali ti azo so e ye ala nga so e ne ala
Teti so Jéhovah ayeke sara gi ye so alingbi ti zia ngia na bê ti azo, a yeke nga na lege ni ti tene azo so aye ti ga kamarade ti Nzapa asara aye so alingbi ti “mû ngia na bê ti” lo (aProverbe 27:11). Me, nyen la mbilimbili mo lingbi ti sara ti zia ngia na bê ti Nzapa? Bible afa ye ni, a tene: “Ala girisa pëpe ti sara ye ti nzoni nga ti kangbi ye na zo, teti a yeke mara ti asandaga tongaso si anzere na Nzapa.” (aHébreu 13:16). Ye so aye ti tene so, ti sara nzoni nga ti kangbi ye na mba ti e la ayeke akota ye so alingbi ti zia ngia na bê ti Jéhovah?
Bible atene: “Tongana mabe ayeke dä pëpe zo alingbi ti nzere na lê ti Nzapa pëpe.” (aHébreu 11:6). A yeke nga nzoni e hinga so, lani, a yeke na peko ti so “Abraham amä na bê na Jéhovah” la si “a iri lo ‘kamarade ti Jéhovah.’” (Jacques 2:23). Jésus afa nga so, tongana e ye ti wara tufa ti Nzapa, a yeke kota ye ti tene e “mä na bê na Nzapa”. (Jean 14:1). Me, mo yeke sara tongana nyen ti wara mabe so Nzapa ayeke gi ni na mbage ti azo so lo ye ti ga na ala na mbage ti lo so? Mo lingbi ti to nda ni na mandango Bible lakue. Na sarango tongaso, mo yeke wara “tâ hingango ye ti ye so bê ti Nzapa aye” nga mo yeke hinga ye so mo lingbi ti sara ti “mû ngia mingi na lo.” Na pekoni, teti so hingango ye ti mo na ndo ti Jéhovah ayeke kono nga so mo yeke sara ye alingbi na ye so lo hunda, fade mabe ti mo na mbage ti lo ayeke kono nga lo yeke ga nduru mingi na mo.—aColossien 1:9, 10.


text:
CHAPITRE 87
Hinga ti bâ ndo ayo nga sara ye na ndara
TOLI NA NDO TI ZO TI BATANGO AYE SO AYEKE SARA YE MBILIMBILI APE
“WARA AKAMARADE” NA LEGE TI MOSORO TI MO
Tapande so Jésus alondo ti mû, na ndo ti molenge so agirisa, adoit ti pika bê ti azo ti rongo nginza ti impôt, ascribe nga na aFarizien so ayeke mä lani lo, na a fa na ala so Nzapa ayeke nduru ti pardonné awasiokpari so achangé bê ti ala (Luc 15:1-7, 11). Na pekoni, Jésus akomanse ti sara tënë na adisciple ti lo. Lo mû na ala mbeni toli encore, me ti so ni so toli ni ayeke na ndo ti mbeni zo ti mosoro so amä so zo ti bango lege ti da ti lo, wala zo so ayeke bata aye ti lo, asara ye na lege ni ape.
Jésus afa na yâ ti toli ni so atene so zo ti batango aye ni ayeke buba aye ti da ti patron ti lo. Tongaso, patron ni atene so lo yeke zi ande zo ti batango aye ti lo ni na kua. Zo ti batango aye ni angbâ akomanse ti hunda tere ti lo atene: “So patron ti mbi ayeke zi kua ti batango ye ni na tïtî mbi so, mbi yeke sara tongana nyen? Mbi yeke na ngangu ape ti zi dû, nga kamene ti iringo ye asara mbi.” Ti wara lege ti hon ndo ti kpale so ayeke ku lo, lo tene: “Mbi hinga ye so mbi yeke sara, tongaso si, na ngoi so a zi kua ti batango ye na tïtî mbi, azo ayamba mbi na da ti ala.” Tongaso, lo ngbâ lo iri azo so bon ti patron ti lo ayeke na li ti ala, na lo hunda ala lo tene: “Bon ti patron ti mbi ayeke na li ti mo oke?”—Luc 16:3-5.
Kozo zo ni atene: “Bath 100 ti mafuta ti olive,” so ti tene litre 2 200 ti mafuta. Koli ni, so amû bon so, adoit ti duti mbeni zo so ayeke na kota yaka ti olive wala âmanke lo yeke kä mafuta. Zo ti batango ye ni atene na lo atene: “Kiri mo mû mbeti ti mo ti mango tere ni, mo duti, mo sû hio na lê ni bath 50 [wala litre 1 100].”—Luc 16:6.
Zo ti batango ye ni angbâ atene na mbeni zo ni nde, lo tene: “Ti mo, bon ni ayeke oke?” Zo ni atene na lo atene: “Cor 100 ti blé,” so ti tene litre 22 000. Zo ti batango aye ni atene na koli ni atene: “Kiri mo mû mbeti ti mo ti mango tere ni, mo duti, mo sû na lê ni cor 80.” So ti tene koli ni ayeke kiri ande na bon ni kue ape.—Luc 16:7.
Na ngoi ni so, ade a zi zo ti batango ye ni na kua ape, tongaso lo yeke lani na droit ti changé wungo ti nginza ti bon ti patron ti lo so ayeke na li ti azo ni so. Na kiringo na wungo ti nginza ti bon ni na gbe ni, zo ti batango aye ni ayeke gi ti wara akamarade so, tongana a zi lo ande na kua, ala peut ti aidé ande lo.
A si na mbeni ngoi, patron ni amä tënë ni. Atâa so zo ti batango ye ni asara si lo perdre nginza ti lo, ye so zo ti batango ye ni asara so apika bê ti lo na lo gonda lo ngbanga ti so, atâa so lo yeke “mbilimbili pëpe,” lo “sara ye na ndara.” Jésus akiri atene: “Amolenge ti dunia so ayeke sara ye na ndara na mbage ti amba ti ala ahon ti so amolenge ti lumière ayeke sara.”—Luc 16:8.
Jésus ayeke gonda lani kode ti sarango ye ti zo ti batango ye so la ape wala lo yeke hunda na azo ti sara mara ti amango tere ni so na yâ ti aye so andu kango ye. Ka nyen la Jésus aye ti fa na lege ti toli ni so? Lo wa adisciple ti lo, lo tene: “Ala gi ti wara akamarade na lege ti amosoro ti dunia ti kirikiri so, tongaso si na ngoi so amosoro ni ahunzi, akamarade ni so ayamba ala na yâ ti ada so ayeke ngbâ lakue lakue.” (Luc 16:9). Ye ti manda ni ayeke so, a lingbi e duti azo so ahinga ti bâ ndo ayo na so ayeke sara ye na ndara. A lingbi awakua ti Nzapa, so ti tene “amolenge ti lumière”, asara kua na ndara na amosoro so ala yeke na ni, na hingango so Nzapa amû na ala zendo ti fini ti lakue lakue.
A yeke gi Jéhovah Nzapa na Molenge ti lo la apeut ti iri mbeni zo ti lï na yâ ti Royaume ti yayu wala ti lï na yâ ti Paradis na ndo ti sese na gbe ti Royaume ni. A lingbi e gi ti duti na nzoni songo na ala na mungo amosoro so e yeke na ni ti sara si kua ti Royaume ague na li ni. Na tongana a si so mbeni lâ or, cuivre nga na ambeni ye ti mosoro ti e ahunzi, fini ti e ti lakue lakue ayeke ti lo dä awe.
Jésus atene nga so azo so ayeke be-ta-zo na yâ ti aye so andu même tënë ti mosoro, ala lingbi ti duti be-ta-zo na yâ ti aye so ayeke kota mingi. Jésus afa ni, lo tene: “Tongaso, tongana ala sara ye na lege ni pëpe na amosoro ti dunia ti kirikiri so, zo wa la ayeke mû na ala aye so ayeke atâ mosoro ti tene ala bata ni [na tapande aye ti Royaume]?”—Luc 16:11.
Jésus aye ti fa na adisciple ti lo so, a ku na mbage ti ala ti sara ye mingi tongana ala ye ti lï “na yâ ti ada so ayeke ngbâ lakue lakue.” Mbeni zo apeut pëpe ti duti tâ wakua ti Nzapa, nga na oko ngoi ni ti duti ngbâa ti amosoro ti dunia ti kirikiri so. Ni la, Jésus atene: “Wakua oko alingbi ti duti ngbâa ti azo use pëpe, ndali ti so lo yeke ke mbeni na lo yeke ye mbeni. Wala lo yeke ngbâ na mbeni oko na lo ke mbeni. Ala lingbi ti duti ngbâa ti Nzapa nga na ti Mosoro pëpe.”—Luc 16:9, 13.


text:
KOTA MAMA-TENE NI | TONGANA NYEN TI HON NDO TI GINGO BÊ
Gingo bê ndali ti aye ti sioni
Alona atene: “Lakue tongana mbi mä toto ti sirène, bê ti mbi ayeke fâ, na mbi yeke kpe mbi lï gbe ti mbeni da. Me so kue so, mbeto ni ahunzi ape. Me tongana mbi yeke na gigi si ndo ti hondengo tere ayeke dä ape, mbeto ni ayeke ga encore ngangu. Na tapande, mbeni lâ, ye ni awara mbi na lege. Mbi komanse ti dekongo nga mbi wu gbä. A sara l’heure mingi na pekoni awe la si mbeto ti mbi ni ahon. Na pekoni, sirène ni akiri akomanse ti toto.”
Bira ayeke gi mbeni oko ti aye so ayeke sara sioni na zo. Na tapande, tongana mo ga ti hinga so mo, wala mbeni zo so mo ye lo mingi, ayeke na mbeni kobela so a lingbi ti soigné ni ape, a yeke mbeni kota choc ngbanga ti mo. Ti ambeni zo ni, ala yeke gi bê ti ala ndali ti kekereke. Ala yeke gi bê ti ala, atene: ‘Eskê amolenge ti e, wala amolenge ti ala, ayeke duti gi na yâ ti dunia ni so tënë ti bira, sarango sioni na zo nga na asioni kobela asi singo dä so?’ E yeke sara tongana nyen ti hon ndo ti amara ti gingo bê tongaso?
So lo hinga lo tene aye ti sioni ayeke si, tongana ‘zo ti ndara abâ ye ti sioni, lo yeke honde tere ti lo’. (aProverbe 27:12). Legeoko tongana ti so e yeke gi ti bata tere ti e, e lingbi nga ti sara ambeni ye ti bata yâ ti li ti e si a ngbâ nzoni. Asioni film, même asango so asi singo na asioni image akiri azia mbeto mingi na yâ ti e nga na amolenge ti e. Ti kpe ti bâ aye ni so, a ye pëpe ti fa so e ke ti yeda so aye ni so ayeke si. Nzapa aleke li ti e azo ti tene asioni ye la aduti na yâ ni ape. Ni la, a yeke nzoni, na place ti asioni ye ni, e zia gi “ye kue so ayeke tâ tënë, . . . ayeke mbilimbili, . . . ayeke nzoni-kue, . . . ye kue so zo alingbi ti ye ni”. Tongana e sara tongaso, “Nzapa ti siriri” ayeke mû na e siriri ti bê nga na ti bibe.—aPhilippien 4:8, 9.
SAMBELA AYEKE KOTA YE MINGI
Tâ mabe ayeke aidé e ti hon ndo ti gingo bê ti e. Bible awa e ti ‘zia lê ti e akpengba ti sambela.’ (1 Pierre 4:7). E lingbi ti hunda na Nzapa ti mû maboko na e ti sara ye na mbeto ape nga na ndara na yâ ti aye so ayeke si na e, na hingango so “lo yeke mä e na ndo ti aye kue so e yeke hunda”.—1 Jean 5:15.
Bible atene so, a yeke Nzapa pëpe, me Satan la si ayeke “mokonzi ti dunia so”; nga a tene “dunia so kue ayeke na gbe ti Zo ti sioni.” (Jean 12:31; 1 Jean 5:19). Ni la, tongana Jésus afa na e ti sambela Nzapa, e tene, “zi e na maboko ti Zo ti sioni”, tâ tënë la lo tene so (Matthieu 6:13). Alona atene: “Tongana sirène akomanse ti toto, mbi yeke sambela Jéhovah ti tene lo mû maboko na mbi ti maîtrisé tere ti mbi. Nga, koli ti mbi ayeke iri mbi na téléphone, nga lo yeke sambela na mbi. Ti tâ tënë ni, sambela ayeke mû maboko na zo.” A yeke tongana ti so Bible atene: “L’Éternel ayeke nduru na azo kue so adi iri ti Lo, ala so adi iri ti Lo na lege ti tene-biani [wala na bê ti ala kue].”—Psaume 145:18.
BEKU TI E TI KEKEREKE
Na yâ ti mbeni fango ye ti Jésus, lo fa na adisciple ti lo ti sambela tongaso: “E ye royaume ti mo aga.” (Matthieu 6:10, La Sainte Bible en sango). Royaume ti Nzapa ayeke zi ande biaku biaku aye kue so asara si zo agi bê ti lo. Na lege ti Jésus, so ayeke “Mokonzi Ti Siriri”, Nzapa ayeke “sara si bira awe juska na nda ti sese”. (Ésaïe 9:5; Psaume 46:10). “Fade [Nzapa afâ] ngbanga na popo ti amara; . . . fade mara ayä épée na tere ti mbeni mara pëpe, na ala manda ti sara bira mbeni pëpe. . . . Zo oko ti mû mbeto na ala ayeke pëpe.” (Michée 4:3, 4). Asewa ayeke duti ande na ngia, nga ala yeke sara “da, na ala duti na yâ ni; fade ala lu vigne na yaka, na ala te lê ni.” (Ésaïe 65:21). “Fade wakodoro atene pëpe, Mbi yeke na kobela.”—Ésaïe 33:24.
Laso, atâa ye kue so zo ayeke sara ti tene asioni ye awara lo ape, a yeke ngangu ti kpe “lâ na pasa [wala aye so zo aku tere ti lo na ni ape]”. (Zo-ti-fa-tene 9:11). Depuis la si bira, sarango ye ti ngangu na zo nga na akobela ayeke fâ anzoni zo so. Me, beku wa la azo ni so akui so ayeke na ni?
Gbâ ti azo, so gi Nzapa oko la si ahinga wungo ti ala, ayeke kiri ande na fini. Ti laso, ala ngbâ ti lango, na Nzapa agirisa ala ape. Ala ngbâ ti lango ti ku na ngoi so “ala kue so ayeke na yâ ti asende [wala adû] ti kuâ ayeke . . . sigigi.” (Jean 5:28, 29). Na ndo ti zingongo ti akuâ, Bible atene: “E yeke na beku so tongana mbeni kale ti mangboko ndali ti âme ti e, a luti nzoni nga a luti ngangu.” (aHébreu 6:19). Nga, Nzapa amû ‘mbeni tâ beku na azo kue ti zia bê dä na lege so lo zingo [Jésus] na kuâ.’—Kusala 17:31.
Ti laso, même azo so ayeke gi ti zia ngia na bê ti Nzapa ayeke gi ka bê ti ala. Ye so amû maboko na Paul, Janet nga na Alona ayeke so ala gi ti ga nduru na Nzapa na lege ti sambela, nga ala gi ti zia bê ti ala na ndo ti beku ti kekereke so ayeke na yâ ti Bible. Na tapande ti Paul, Janet na Alona, “zia Nzapa so ayeke mû beku na zo asara si [mo] si na ngia nga na siriri kue na lege so [mo] mä na bê”.—aRomain 15:13.
TI HINGA AMBENI TËNË
Tâ zo so ayeke na peko ti bira na pasi
Na lege wa Bible atingbi mbeni bira so alondo lani na yayu na bira so amû lani sese kue nga na akpale so ayeke si na ndo ti sese ge?